Wczoraj skończył się na Jasnej Górze w Częstochowie Kongres Kultury Wsi. Przedstawiony tam raport o kulturze wiejskiej w Polsce pokazuje ją w stanie kryzysu. Zmiany systemowe wymusiły zamknięcie wielu punktów bibliotecznych i świetlic. Kwitnie działalność zespołów amatorskich, lecz tylko folklorystycznych. Zamiera teatr i kabaret. Nastąpił prawdziwy rozkwit prasy lokalnej. Ale na wsi nie działa ani jedno kino. Domy kultury ograniczają swą działalność do wideowypożyczalni oraz organizacji dyskotek. Taki model kultury autorzy raportu nazwali "strażackim".
Po reformie samorządowej budżety województw tworzą samorządowcy. Nakłady na kulturę raczej się nie zwiększą. Samorządowcy uważają, że przypisano im zbyt dużo instytucji do finansowania. Reforma poprawiła sytuację finansową instytucji w województwie małopolskim, wczesne ustalenie budżetu daje czas na szukanie sponsorów. Samorządy zmieniają strukturę finansowania kultury, rozdzielają wydatki bieżące i nakłady na inwestycje, zachęcają dyrektorów do pozyskiwania środków pozabudżetowych. Ci zaś obawiają się obowiązkowych składek od umów zleceń oraz o dzieło. Nie tylko w Polsce kultura jest niedofinansowana.