Nasze czasy wiążą się z podwyższeniem wymagań i oczekiwań co do legitymizacji działania każdej władzy, także sądowniczej. Społeczeństwo interesuje działanie sądów, a pośrednikiem tu są media. Współcześnie nikogo nie przekonuje stwierdzenie, że jakieś rozstrzygnięcie jest "sprawiedliwe", ponieważ jest "zgodne z prawem", bez przekonania wątpiącego, na czym owa "zgodność z prawem" polega. Taka motywacja spotyka się obecnie ze złym odbiorem społecznym. Legalizm biurokratyczny nie ma dziś siły przekonywania. można wskazać przykłady na przełamanie dotychczasowej rutyny motywacyjnej. Trybunał Konstytucyjny zdecydował się na wprowadzenie zdań odrębnych. Z kolei orzekając o ważności wyborów prezydenckich w 1995 r., Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN zdecydowała się na pełną jawność postępowania. Sądy w Polsce często zapominają, że uzasadnienie wyroku to nie tylko materiał dla wyższejinstancji. To, że każda arbitralność władzy jest obecnie odrzucana, jest wynikiem wielu czynników. Mają na to wpływ przede wszystkim prawa człowieka. Jesteśmy świadkami kryzysu mającego swe źródło w deficycie komunikacji i informacji. Badania Centrum Opinii Społecznej wskazują na wzrost zapotrzebowania na "prawo, które przekonuje, a nie tylko takie, które obowiązuje". Wniosek: więcej rozumnego zdawania sprawy publiczności, bez ukrywania się za fałszywie pojmowanym własnym autorytetem. Zadaniem władzy sądowniczej jest harmonizowanie porządku prawnego z poglądami na sprawiedliwośćw danym środowisku i czasie.
Do powszechnej praktyki polskiego sądownictwa należy wykorzystywanie twierdzenia, że "sędzia przemawia poprzez wyrok i jego uzasadnienie" oraz powoływanie się na czysto formalną zgodność z prawem ("legalizm biurokratyczny"). W ten sposób sądy usprawiedliwiają swoją odmowę udziału w debacie publicznej i rezygnują z wszelkiej formy przekonania społeczeństwa co do swoich racji. Taka postawa sądów i sędziów prowadzi do formułowania pod ich adresem zarzutu arbitralności. Co prawda pojawiły się próby sądownictwa wzięcia udziału w debacie publicznej, jak opublikowanie wraz z rozstrzygnięciem zdań odrębnych, jednak zostały one skrytykowane przez środowisko sędziowskie jako gwiazdorskie i naruszające tajemnicę pokoju obrad.  Opór społeczeństwa wobec praktyki sądów i sędziów wynika z niedawnych zmian w społeczeństwie. Wzrasta zaintersowanie mediów i obywateli działalnością władzy. Na dążenie do odrzucenia arbitralności władzy wpłynęły prawa człowieka, aspirujące do chronienia jednostki przed każdą arbitralnością władzy przez poddanie jej działania kontroli ponad- i wewnątrzpaństwowej. Społeczeństwo również zaczęło wymagać, żeby władza lepiej uzasadniała swoje działania. Potrzeba jest zatem rozumnego zdawania sprawy publiczności, bez ukrywania się za fałszywie pojmowanym autorytetem. Władza sądownicza, podobnie jak inne władze, jest zobowiązana również konstytucyjnie do udziału w dyskursie ze społeczeństwem. Wyroki powinny być legitymizowane zatem przez perswazję i transparencję. Zmiany są niezbędne również ze względu na zmieniającą się obecnie aksjologię wynikającą ze zmian społeczno-ustrojowych Polski.