Nasze czasy wiążą się z podwyższeniem wymagań i oczekiwań co do legitymizacji działania każdej władzy, także sądowniczej. Społeczeństwo interesuje działanie sądów, a pośrednikiem tu są media. Współcześnie nikogo nie przekonuje stwierdzenie, że jakieś rozstrzygnięcie jest "sprawiedliwe", ponieważ jest "zgodne z prawem", bez przekonania wątpiącego, na czym owa "zgodność z prawem" polega. Taka motywacja spotyka się obecnie ze złym odbiorem społecznym. Legalizm biurokratyczny nie ma dziś siły przekonywania. można wskazać przykłady na przełamanie dotychczasowej rutyny motywacyjnej. Trybunał Konstytucyjny zdecydował się na wprowadzenie zdań odrębnych. Z kolei orzekając o ważności wyborów prezydenckich w 1995 r., Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN zdecydowała się na pełną jawność postępowania. Sądy w Polsce często zapominają, że uzasadnienie wyroku to nie tylko materiał dla wyższejinstancji. To, że każda arbitralność władzy jest obecnie odrzucana, jest wynikiem wielu czynników. Mają na to wpływ przede wszystkim prawa człowieka. Jesteśmy świadkami kryzysu mającego swe źródło w deficycie komunikacji i informacji. Badania Centrum Opinii Społecznej wskazują na wzrost zapotrzebowania na "prawo, które przekonuje, a nie tylko takie, które obowiązuje". Wniosek: więcej rozumnego zdawania sprawy publiczności, bez ukrywania się za fałszywie pojmowanym własnym autorytetem. Zadaniem władzy sądowniczej jest harmonizowanie porządku prawnego z poglądami na sprawiedliwośćw danym środowisku i czasie.
Za pośrednictwem mediów temat sądów wchodzi do demokratycznego dyskursu. W Polsce w coraz większym stopniu oczekuje się od sędziów kontaktu ze społeczeństwem. Odmowa uzasadnienia orzeczenia w ważnej dla danej zbiorowości sprawie może być odebrana jako przejaw arogancji sądów, które w ten sposób podważają swoją legitymizację. Współcześnie uzasadnienie słuszności danego rozstrzygnięcia jedynie zgodnością z prawem (legalizm biurokratyczny) uznawane jest za zbyt powierzchowne - społeczeństwo chce poznać racje przemawiające za podjętą decyzją. Przykładami przełamania dotychczasowej rutyny są m.in.: publikacja zdań odrębnych przez Trybunał Konstytucyjny, pełna jawność postępowania prowadzonego przez jedną z izb Sądu Najwyższego oraz wyjaśnienia udzielane przez sędziego prowadzącego sprawę zabójstwa księdza Popiełuszki. Polskie sądy przygotowują uzasadnienia wyroków dla fachowców, nie wprowadzają dodatkowych wyjaśnień. Sama formalna legitymizacja nie zapewni sądom zaufania obywateli. Sprzeciw wobec legalizmu biurokratycznego jest znakiem naszych czasów. Dzisiejsze społeczeństwo oczekuje prawa, które przekonuje, a nie tylko obowiązuje. Podobnie jest w Niemczech, gdzie wymiarowi sprawiedliwości zarzuca się nienowoczesność, nadmierną biurokratyzację i brak udziału w dyskursie z obywatelami. Społeczeństwo potrzebuje wyroków objaśniających publicznie, co i dlaczego sąd zrobił, w jaki sposób sędzia dochodził do wymierzenia sprawiedliwości, zgodnie z systemem prawnym i poczuciem sprawiedliwości w danym środowisku i czasie.