podstawowym narzędziem pracy nauczyciela jest jego osobowość. Zawód nauczyciela cieszy się od lat wysokim prestiżem społecznym. płace nauczycieli kształtują się znacznie poniżej społecznie aprobowanego poziomu. dobre społeczne notowania zderzają się z przypadkami przedstawianymi w mediach. Uczniowie w większości przystosowują się do szkoły takiej, jaka jest, i nie bardzo widzą możliwość zmiany sytuacji. Szkoła bywa często toksyczna i szkodzi dzieciom, zamiast pomagać w ich rozwoju. W ubiegłym roku rzecznicy dyscyplinarni przeprowadzili 210 postępowań wyjaśniających, których celem było ustalenie zasadności zarzutów kierowanych pod adresem nauczyciela; z tego 62 sprawy umorzono. Jasną stronę nauczycielskiego portretu zbiorowego stanowią nauczyciele entuzjaści, którzy przygotowują olimpijczyków, prowadzą eksperymenty.
W polskich szkołach pracuje około 700 tysięcy nauczycieli. Przy przyjmowaniu nauczyciela do pracy liczy się wykształcenie - powinna osobowość. Zawód nauczyciela cieszy się dużym prestiżem społecznym. Płace nauczycieli kształtują się poniżej społecznie aprobowanego poziomu. Uważa się, że większości nauczycieli zależy na tym, by dobrze wykonywać swoje obowiązki oraz że są fachowcami. Połowa uczniów ocenia swoje stosunki z nauczycielami jako pozytywne, jedna piąta - że nauczyciela nie interesują problemy jego podopiecznych. U co czwartego słowo "nauczyciel" wywołuje lęk. Konieczne jest podmiotowe podejście do ucznia. System szkolnej demokracji oparty powinien być na idei "po pierwsze nie szkodzić". Nauczyciele mówią o niechęci zespołu nauczycielskiego do pracujących twórczo oraz panującym w szkołach marazmie.