Wszystko wskazuje na to, że 23 września 2001 roku, w dniu wyborów do parlamentu, nastąpi klęska polityczna ruchu solidarnościowego. czy historia naszego kraju wyglądałaby inaczej, gdyby "Solidarność" nie powstała. nie było żadnego determinizmu w powstaniu NSZZ "Solidarność". jednak powstał i stał się wielofunkcyjnym ruchem społecznym, nie tylko związkiem zawodowym. nawet przeciwnicy wyolbrzymiają znaczenie związku dla najnowszych dziejów Polski. Losy Polski, nie mówiąc o Europie, potoczyłyby się tak samo, gdyby NSZZ nie powstał. Karierę zawdzięcza czasowi historycznemu, w który się wstrzeliła. gdyby "Solidarność" nie powstał, Polska na przełomie tysiącleci byłaby również państwem niepodległym. polska mitologia byłaby uboższa o zbiorowy mit: obalenia komunizmu przez ruch solidarnościowy.
Prace nad konstytucją znacząca zaostrzają konflikty nie tylko między politykami a Kościołem, ale przede wszystkim wewnątrz Kościoła hierarchicznego. Episkopat uznał, że kapłani mają powstrzymać się od wskazywania wiernym jak głosować, ale duchowni publicznie krytykują ustawę.  Ugrupowania polityczne również próbują wykorzystywać autorytet Kościoła w rozgrywkach politycznych. Politycznej agitacji w Kościołach sprzeciwia się biskup Tadeusz Pieronek, sekretarz Episkopatu Polski,  i inni duchowni, za co są ostro krytykowany wewnątrz Kościoła. Episkopat dementuje istnienie paktu z władzą: konkordat za konstytucję.  Zaangażowanie Kościoła w wybory jest dla niego niekorzystne. Z drugiej jednak strony okazuje się, że duchowni otwarci na współczesny pluralistyczny świat bywają krytykowani wewnątrz Kościoła.