Spór o realizm polskich postaw politycznych u progu Polski "ludowej" jest trudny do jednoznacznego rozstrzygnięcia. czy nie było "innej drogi" jak akceptacja kreowanej przez komunistów rzeczywistości politycznej? trzy okoliczności. Po pierwsze: trudno było przewidzieć, jaką formę przybierze uzależnienie Polski od Związku Radzieckiego. proces ten nie musiał wyglądać na coś nieuchronnego. Po drugie: "obóz londyński" nie był w 1945 roku monolitem, kryzys polskiego podziemia. poszukiwania nowej formuły działalności. kierowane przez Mikołajczyka PSL podejmując działalność jawną, zaaprobowali reguły gry narzucone przez komunistów. Po trzecie, walka polityczna lat powojennych bywała przedstawiana w kontekście sporu programowego. istotą była walka o utrzymanie niepodległości. próby zawarcia kompromisu były odrzucane, przeciwnikom obozu władzy pozostawał wybór między walką a kapitulacją. trzeciej możliwości nie było.
Bazarowy handel zagraniczny od kilku lat wrósł w polski krajobraz, a nie rejestrowane obroty zagraniczne, w dużej części skoncentrowane właśnie na targowiskach, Instytut Badań na Gospodarką Rynkową podliczył w 1996 roku na 5,6 mld dol. Szacunków za 1997 rok wprawdzie jeszcze nie ma, ale sądząc z ubiegłorocznego ruchu na bazarach, obroty nadal były znaczne. Od początku stycznia bazarowa aktywność znacznie zmalała, co zdaniem wielu handlujących wynika przede wszystkim ze zmian w przepisach o cudzoziemcach. Utrudniły one przyjazd do Polski wielu osobom ze Wschodu. Opinie co do tego, czy te zmiany oznaczają zamarcie bazarowego handlu zagranicznego, nie są jednak jednoznaczne. Dla wielu utrzymujących się z przygranicznego handlu to wróżba finansowej zapaści. Inni twierdzą, że na oceny jest jeszcze za wcześnie, a po jakimś czasie wszystko może wrócić do normy.