W ciągu ostatnich kilku lat zasymilowana, wykształcona elita rumuńskich Cyganów wykazała się sporą aktywnością obywatelską. - Instytucjonalna dyskryminacja Romów w Rumunii jest ewidentna - mówi prezes Echosoc. Departament do spraw Mniejszości Narodowych rządu Rumunii stworzył wreszcie kompleksowy program działania.  Pod auspicjami Rady Europy i pod szczególną opieką rządu Holandii powstał ramowy program na rzecz Cyganów w pięciu krajach Europy Środkowowschodniej.
W Federacji Rosyjskiej poważnie zreformowano system sądownictwa. Umocniono sędziowską niezależność, do składów orzekających wprowadzono czynnik obywatelski pod postacią sądów przysięgłych, reaktywowano instytucję sędziego pokoju, który niekoniecznie jest prawnikiem, za to uważany jest za człowieka porządnego i cieszącego się szacunkiem współmieszkańców. Jednak brak środków finansowych nie tylko utrudnia wprowadzenie reform, lecz także nie pozwala na przyzwoite funkcjonowanie obecnego systemu.