W polskich szkołach pracuje około 700 tysięcy nauczycieli, w tym pełnoetatowych 576 tysięcy. Jak twierdzą specjaliści, podstawowym narzędziem pracy nauczyciela jest jego osobowość. Ale przy przyjmowaniu nauczyciela do pracy liczą się wymogi formalne - wykształcenie poświadczone odpowiednimi dokumentami.  Sporządzenie portretu zbiorowego polskiego nauczyciela wydaje się być zadaniem niewykonalnym. Chociażby dlatego, że w pedagogicznym gronie występują olbrzymie różnice stażu, wieku, doświadczeń, systemów wartości. Jaki jest przeciętny polski nauczyciel? Właściwie policzalne są tylko przypadki skrajne. Łatwiej odpowiedzieć na pytanie, kim powinien być dobry nauczyciel. Jasną stronę nauczycielskiego portretu zbiorowego stanowią nauczyciele entuzjaści. A nieco pośrodku, z tendencją ciążenia do ciemniejszej strony, są przypadki szkolnej codzienności.
Zawód nauczyciela cieszy się w Polsce niesłabnącym wysokim prestiżem społecznym. Sami nauczyciele uważają, że dobry nauczyciel to taki, który jest dobrym człowiekiem, umie porozumieć się z dziećmi i młodzieżą, posiadana wiedza nie jest aż tak istotna. Ale z badań wynika, że zaangażowanie nauczycieli w swoją pracę spada, coraz częściej przychodzą do pracy wykonać swoją "robotę", nie mają motywacji do angażowania się w życie szkoły i w życie uczniów. A uczniowie coraz bardziej narzekają na problemy w kontaktach z pedagogami. "Starzy" nauczycieli najczęściej budzą w nich strach, "młodzi" zaś, jeśli początkowo wykazują zaangażowanie i kreatywność, dzięki czemu również akceptację uczniów, zostają szybko tłamszeni przez hierarchiczny system szkolny.