W pierwszych czterech latach polskiej samorządności w Olsztyńskiem odbyło się jedno gminne referendum. W drugiej kadencji referendów było osiem. W dwóch mieszkańcy odwołali władze. Przez pół obecnej kadencji na Warmii i Mazurach przeprowadzono jedenaście referendów, z których ważne były cztery.Na swoją kolejkę czekają dwa następne, a w pięciu gminach trwa zbieranie podpisów pod wnioskami o głosowanie nad odwołaniem rad i zarządów.Im biedniejszy region, tym więcej referendów. Na takich terenach jak Warmia i Mazury ludzie coraz częściej postrzegają pracę w gminnym urzędzie, udział w radzie jako szansę na polepszenie sobie warunków życia.
W stawkowym modelu orzekania grzywny wprowadzonym przez nowy kodeks karny grzywnę wymierza się w dwóch etapach. W pierwszym sąd rozstrzyga o surowości kary, określając liczbę stawek dziennych. W drugim sąd wyznacza wysokość jednej stawki, kierując się dyrektywą statusu majątkowego sprawcy. Obowiązujący k.k. stosuje tradycyjny, kwotowy model orzekania grzywny, w którym zarówno oznaczenie granic ustawowego zagrożenia, jak i wymiar grzywny w konkretnym wypadku wyrażają się w określonej kwocie. Nowy model  zdecydowanie góruje nad systemem kwotowym: jest niewrażliwy na inflację, nie rodzi kłopotów związanych z określaniem wysokości kary zastępczej oraz stwarza jednakową dolegliwość dla wszystkich sprawców niezależnie od ich statusu majątkowego.