Zębami, pazurami i dolarami bronią się związki nauczycielskie w Ameryce przed wprowadzeniem bonów oświatowych, które pozwoliłyby rodzicom na swobodny wybór między szkołami publicznymi, prywatnymi i wyznaniowymi. Nauczyciele twierdzą, że nowy system niechybnie skazałby dzieci z ubogich rodzin na najgorsze szkoły. Badania opinii publicznej wykazują jednak, że właśnie najuboższe rodziny najbardziej chcą wprowadzenia bonów.Tylko w dwóch miastach amerykańskich udało się eksperymentalnie wprowadzić bony oświatowe. Badania naukowców z Uniwersytetu Harvarda potwierdziły, że objęci tymi programami uczniowie znacznie poprawili umiejętność czytania, pisania i rachowania. Umiejętności te w szkołach publicznych są na alarmująco niskim poziomie.
Badania CBOS wskazują, że zawód nauczyciela zajmuje czwarte miejsce w randze zawodów w Polsce. Prestiżowi temu nie odpowiadają jednak płace. Połowa uczniów pozytywnie ocenia swoje stosunki z nauczycielami. Partnerstwo w relacjach między nauczycielami i samorządem szkolnym jest fikcją. Od trzech lat realizowany jest w polskich szkołach eksperymentalny program Kształcenie Obywatelskie w Szkole Samorządowej. Kuratoria rzadko zmuszone są pociągać nauczycieli do odpowiedzialności dyscyplinarnej. Zangażowanie nauczycieli w pracę szkoły stale spada ze względu na brak wynagrodzenia za twórczą działalność. Niepokoi zjawisko konfliktu pokoleń w pokoju nauczycielskim. Po 1989 roku w szkołach niewiele się zmieniło, ponieważ dyrektorami, mimo wprowadzenia konkursów, są wciąż te same osoby.