W polskich szkołach pracuje około 700 tysięcy nauczycieli, w tym pełnoetatowych 576 tysięcy. Jak twierdzą specjaliści, podstawowym narzędziem pracy nauczyciela jest jego osobowość. Ale przy przyjmowaniu nauczyciela do pracy liczą się wymogi formalne - wykształcenie poświadczone odpowiednimi dokumentami.  Sporządzenie portretu zbiorowego polskiego nauczyciela wydaje się być zadaniem niewykonalnym. Chociażby dlatego, że w pedagogicznym gronie występują olbrzymie różnice stażu, wieku, doświadczeń, systemów wartości. Jaki jest przeciętny polski nauczyciel? Właściwie policzalne są tylko przypadki skrajne. Łatwiej odpowiedzieć na pytanie, kim powinien być dobry nauczyciel. Jasną stronę nauczycielskiego portretu zbiorowego stanowią nauczyciele entuzjaści. A nieco pośrodku, z tendencją ciążenia do ciemniejszej strony, są przypadki szkolnej codzienności.
W polskich szkołach pracuje około 700 tysięcy nauczycieli. Przy przyjmowaniu nauczyciela do pracy liczy się wykształcenie - powinna osobowość. Zawód nauczyciela cieszy się dużym prestiżem społecznym. Płace nauczycieli kształtują się poniżej społecznie aprobowanego poziomu. Uważa się, że większości nauczycieli zależy na tym, by dobrze wykonywać swoje obowiązki oraz że są fachowcami. Połowa uczniów ocenia swoje stosunki z nauczycielami jako pozytywne, jedna piąta - że nauczyciela nie interesują problemy jego podopiecznych. U co czwartego słowo "nauczyciel" wywołuje lęk. Konieczne jest podmiotowe podejście do ucznia. System szkolnej demokracji oparty powinien być na idei "po pierwsze nie szkodzić". Nauczyciele mówią o niechęci zespołu nauczycielskiego do pracujących twórczo oraz panującym w szkołach marazmie.