Nasze czasy wiążą się z podwyższeniem wymagań i oczekiwań co do legitymizacji działania każdej władzy, także sądowniczej. Społeczeństwo interesuje działanie sądów, a pośrednikiem tu są media. Współcześnie nikogo nie przekonuje stwierdzenie, że jakieś rozstrzygnięcie jest "sprawiedliwe", ponieważ jest "zgodne z prawem", bez przekonania wątpiącego, na czym owa "zgodność z prawem" polega. Taka motywacja spotyka się obecnie ze złym odbiorem społecznym. Legalizm biurokratyczny nie ma dziś siły przekonywania. można wskazać przykłady na przełamanie dotychczasowej rutyny motywacyjnej. Trybunał Konstytucyjny zdecydował się na wprowadzenie zdań odrębnych. Z kolei orzekając o ważności wyborów prezydenckich w 1995 r., Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN zdecydowała się na pełną jawność postępowania. Sądy w Polsce często zapominają, że uzasadnienie wyroku to nie tylko materiał dla wyższejinstancji. To, że każda arbitralność władzy jest obecnie odrzucana, jest wynikiem wielu czynników. Mają na to wpływ przede wszystkim prawa człowieka. Jesteśmy świadkami kryzysu mającego swe źródło w deficycie komunikacji i informacji. Badania Centrum Opinii Społecznej wskazują na wzrost zapotrzebowania na "prawo, które przekonuje, a nie tylko takie, które obowiązuje". Wniosek: więcej rozumnego zdawania sprawy publiczności, bez ukrywania się za fałszywie pojmowanym własnym autorytetem. Zadaniem władzy sądowniczej jest harmonizowanie porządku prawnego z poglądami na sprawiedliwośćw danym środowisku i czasie.
Od wymiaru sprawiedliwości, jak od każdej władzy, oczekuje się przejrzystości i ciągłego legitymowania swojego działania. Sędziowie stronią tymczasem od kontaktów z dziennikarzami, choć uczestnictwo w dyskursie publicznym jest obowiązkiem każdej władzy. Wyroki są często zbyt hermetycznie uzasadniane. Obserwujemy pewne zmiany na lepsze, między innymi w Trybunale Konstytucyjnym, Sądzie Najwyższym i Naczelnym Sądzie Administracyjnym, które są jednak źle przyjmowane w środowisku sędziowskim. W wyniku popularyzacji praw człowieka i międzynarodowej kontroli ich przestrzegania odrzuca się dzisiaj arbitralność władzy. Społeczeństwo domaga się informacji o poczynianiach władzy. Sądy nie powinny tego ignorować. Uzasadnienia stwarzają okazję do zaspokojenia nowych potrzeb społeczeństwa obywatelskiego. Z nowej konstytucji wynika powrót sędziów do "trójcy władz", co wiąże się z obowiązkiem udziału w dyskursie społecznym i legitymizowania swojej działalności przez perswazję i transparencję. Legitymizacja formalna nie jest wystarczająca. Ukrywanie się za pozorem formalnego zastosowania ustawy powinno zastąpić przekonywanie audytorium co do trafności przyjętego kierunku myślenia. Zadaniem wymiaru sprawiedliwość jest harmonizowanie porządku prawnego z poglądami na sprawiedliwość i słuszność panującymi w danym środowisku i czasie, co ma znaczenie zwłaszcza w okresach gwałtownych zmian ustrojowo-społecznych. Ocenny proces myślowy sędziego nie powinien być pomijany w orzeczeniach, jeśli mają one znajdować zrozumienie i akceptację w społeczeństwie.