СУЬГЬУЬРЧИЯР Я ЖАЛ?

   И месэладикай ихтилатар, веревирдер хьайиди тиртlани (гьатта жуван фикир газетдизни акъуднай), къенин гьуьжетдик эхкечlзава. Пара яргъияр тавуна, куьрелди делиллу мисалрал акъвазиз алахъда. 
   «Кlан - дно я» лугьуналди и гафар гьакъикъатдиз элкъвезвач.. 
Лезги чlал омонимралди девлетлу я. Суьгьуьрчияр ятlа, гьелбетда, гьуьжетунни герек къведач.
   Чlехи алакьунар аваз яратмишай ва яратмишзавай къуба нугъатдин векилар тир Р.Гьажиди, Л.Нямета, З. Ризванова, Б.Салимова, М. Меликмамедова, С. Керимовади, Я. Шайдаева ва хейлин масабуру «кlанивал», «кlаниди» кхьена, садани «канивал», «каниди» кхьенач.  
   «Аламдин» векилрин фикирдалди, къе неинки Куьре, Самур, гьакl Къуба патан писателрин, шаиррин эсерарни «туькlуьр» хъувунин чарасузвал авайбур хьанвани? Абур чlал течизвайбур  тирни? 
   Месела, Лезги Няметан шиирда «кlелчи» гаф дуьшуьш жезва. «Чи» суффиксдиз акси яз хьайила, и гаф (кlалуб) «суьгьуьрчийри» гьихьтин гафуналди эвезда? Эвез авуртlа, Лезги Нямет Лезги Нямет яз амукьзавани? 
   Эдебиятда гьалтзавай гьар са «чи», «лу» «миш» суффиксар акал хьанвай гафар «дегишарайла» ва я «эвезайла» эсердихъ вичин кирамди (авторди) арадал гъайи авазлувал, везинлувал, тlямлувал амукьдани?  Эсер теснифай касдиз лапlашар вегьей мисал жезва. 
   Гьавиляй орфографиядикай эсиллагь хабар авачирбуру «областдин» гафуна «ь» лишан вучиз авач лугьуз, хабар кьазва. Урус чlалай атанвай эхирда «ь» лишан авай гафар лезги чlала анжах асул формада, теквилин кьадарда гьа лишан хвена кхьида, амай вири дуьшуьшра ам амукьзавач. Къайда-къанун гьахьтинди я. Заз-ваз масакlа кlан хьун тlимил я. Месела, чи чlалаз урус чlалай атанвай «пьеса» гаф «Аламда» зал «песа» гьалтна. Кхьин авунва, амма и гаф сивяй гьикl акъуддатlа ватанэгьлийри? 
   «Алам» журналдин векилри эвелни-эвел фикир авуна кlанда хьи, и ва я маса «дегишвал» сифте нубатда орфографиядин къанунра хьун (хтун) лазим я. 
Чlалаз, эдебиятдиз, яратмишзавайбуруз гьуьрметзавай ксари сифте нубатда орфографиядин месэлайрин патахъай чпин теклифар ийидайди я. Вирида кьабулайтlа, ахпа гьа къанунрал амал авуниз мажбур жеда. Акси дуьшуьшда, вири гьерекатар герек авачир «ватанпересвилиз» ухшар я. Менфятлу нетижа тагудай гьуьжетар низ герек я? Са кар хъсан я: «Алам» дикъетдин юкьва жезва.

social/texts/fbtexts.txt:DataBaseItem: 11_57736ec45dd2dc3ddc8c9061