‘ትግራይ ህውከት ክፈጥሩ ንዝፍትኑ ባይታ ኣይትፈቅድን’ ወሃቢት ቃል-መንግስቲ ክልል ትግራይ ወ/ሮ ሊያ ካሳ

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ፥ መንእሰያት ኣባላት ፈንቅል እናተባህሉ ይእሰሩ`ለዉ ንዝብል ክሲ ክትምልስ፥ ብድምጺ ኣሜሪካ ዝተሓተተት ሓላፊት ኮምኒኬሽን መንግስቲ`ቲ ኽልል ወ/ሮ ሊያ ካሳ፥ ከምኡ ዝብሃል ጉጅለ ኣብ ትግራይ ባይታ የብሉን፥ ዝኾነ ህውከት ክፈጥር ዝፈተነ ግን ህዝቢ ትግራይ ክጻወሮ ኣይክእልን`ዩ ኢላ። ካልኣይ ክፋል ቃለ መጠይቕ ወ/ሮ ሊያ ካሳ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ግብረመልሲ መንግስቲ ክልል ትግራይ ንክስታት ክልል ደቡብ

መንግስቲ ደቡብ ክልል ኢትዮጵያ ትማሊ ኣብ ጉዳይ ምእሳር አባላት ኣመራርሓ ዞባ ወላይታ ብዝምልከት ኣብ ዝሃቦ መብርሂ እቶም ዝተኣሰሩ ኣመራርሓ ምስ ህወሓትን ኦኔግ ሸኔን ብምትሕብባር ውዲትን ጥፍኣት ይፍሕሱ ነይሮም ኢሉ:: ነዚ ብዝምልከት ምክትል ሓላፊ ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ክልል ትግራይ ኣይተ ሓዱሽ ካሱ: "ሕቶ ህዝቢ ምምላስ ምስኣበዮም ኣንፈቱ ንምቕያር ዝገብርዎ ፃዕሪ እዩ: ህዝቢ ግና ስለዝፈለጦም ከታልልዎ ኣይኽእሉን" ክብሉ ግብረ መልሲ ሂቦም ኣለው:: ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኤርትራ:ኣብ ዞባታት ደቡብን ጋሽ ባርካን ዝወቕዐ ሓያል ዝናብ ምዕልቕላቕ ውሕጅ ምስዓቡ ተገሊጹ

ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ዝተራእየ ብርቱዕ ዝናብ ኣብ ንብረት፡ጥሪትን ዘራእትን ጉድኣት ከምዘውረደ ተገሊጹ ኣብ ዞባታት ደቡብን ጋሽ ባርካን ብዝወቕዐ ሓያል ዝናብ ዝሰዓበ ምዕልቕላቕ ዉሕጅ ኣብ መንበሪ ኣባይቲ፡ ዘራእትን ጥሪትን ጉድኣት ከምዘውረደ ማዕከናት ዜና ውሽጢ ሃገር ጸብጺበን።በቲ ሓደጋ ሓደ ሰብ ብዉሕጅ ከምተወስደን ቢንቶታት’ውን ከምዝዓነዉን ተሓቢሩ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ኣብ ወላይታ ብዝተፈጥረ ግጭት 5 ሰባት ምሟቶም ተገሊጹ

ኣብ ወላይታ ብዝተፈጥረ ግጭት 5 ሰባት ከምዝሞቱን ብዝሖም ዘይተፈልጠ ካልኦት ከምዝተጎድኡን ምክትል ምምሕዳር’ቲ ክልል ኣቶ ርስቱ ይርዳው ገሊጾም።  ኣቶ ርስቱ ወሲኾም ‘ሃገር ንምፍራስ ምስ ዝሰርሑ ኣካላት ተመሳጢሮም’ ዝተባሃሉ ንኣመራርሓ’ቲ ዞባ ወሲኹ 26 ሰባት ከምዝተኣሰሩ’ውን ጠቂሶም።  ‘መንግስቲ ንሕቶ ህዝቢ ሰላማዊን ሕገ መንግስታዊን መልሲ ንምሃብ ፍሉይ ትኹረት ሂቡ እናሰርሐ ከሎ ዝተኸሰተ ነገር ከምዘሕዘኖም’ ንናይቲ ክልል ሚድያ ገሊጾም።  ነበርቲ’ቲ ዞባ ትማሊ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፣ ‘ዝተኣሰሩ መናእሰያትን መራሕትናን ይፈትሑ’ ኢሎም ዝተላዓለ ተቃውሞ ስዒቡ ምስ ሓይሊ ጸጥታ ግጭት ተፈጢሩ ብርክት ዝበሉ ሰባት ተጎዲኦም ኣስታት ዓሰርተ ሰባት ከምዝተቀትሉን ምግላጾም ይዝከር።  እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ ክልላዊ ምምሕዳር ደቡብ ኢትዮጵያ፣ ብዛዕባ ምእሳር ኣመራርሓ ዞባ ወላይታ አመልኪቱ ትማሊ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ‘እቶም ዝተኣሰሩ ኣባላት ኣመራርሓ፣ ምስ ህወሓትን ኦኔግ-ሸኔን ተሓባቢሮም ውዲት ጥፍኣት ይፍሕሱ ዝነበሩ’ዮም’ ከምዝበለ ተፈሊጡ።  ንክልል ትግራይ የመሓድር ዘሎ ህወሓት ብወገኑ ‘ሕቶ ህዝቢ ምምላስ ምስ ኣበዮም ኣንፈቱ ንምቕያር ዝገብርዎ ፃዕሪ እዩ፣ ህዝቢ ግና ስለዝፈለጦም ከታልልዎ ኣይኽእሉን’ ክብል መልሲ ሂቡ’ሎ።


አዲስ አበባ: ኣብ ቐይዲ ዝርከቡ 5 አባላት ህውሓት ቤት ፍርዲ ቀሪቦም

‘ንድሕነት ኢትዮጵያ፣ ኣብ ሓደጋ ኣውዲቆም፣ መንግስታዊ ሚስጢር ንናይ ወጻኢ ጉጅለ ራዕዲ ኣሕሊፎም ሂቦም፣ ዕግርግርን ህውከትን ንክላዓል ገይሮምን ብዝብል ክሲ ተጠርጢሮም ኣብ ቐይዲ ዝኣተው አባላት ኣመራርሓ ዝርከዎም ሓሙሽተ አባላት ህውሓት ሎሚ ሰሉስ አብ ቤት ፍርዲ አዲስ አበባ ቀሪቦም።  እቶም ተጠርጠርቲ፣ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ህወሓት ጨንፈር አዲስ አበባ ኣቶ ተወልደ ገብረጻዲቅ፣ ዳይረክተር ሕጊን ፍትሒን ኣቶ ተስፋኣለም ይሕደጎ፣ ሓላፊ ቢሮ ድሕነት ጨንፈር ኣቃቂን ቃሊቲን ኣቶ አጽባሃ አለማየሁን ምስ ካልኦት ክልተ ሰባት እዮም።  ፖሊስ፣ ንናይታ ሃገር ሕገ መንግስቲ ብሓይሊ ንምፍራስ ምስ ካልኦት ጉጅለታት ሽብር ተሓባቢሮም ሰሪሖም ተባሂሎም ንዝጠርጠሮም መርመራ ይገብረሎም ከምዘሎ ጠቂሱ: ተወሳኺ 14 መዓልታት ንክፍቀደሉ ንቤት ፍርዲ ሓቲቱ።  ጠበቃታት እቶም ተጠርጠርቲ ግና ‘ዓማዊሎም እንደገና ተታሒዞም ምቅራቦም ግቡእ ኣይኮነን፣ ተወሳኺ ጊዜ ንፖሊስ ክፍቀድ የብሉን፣ ተጠርጠርቲ ብዋሕስ ክፍትሑ ኣለዎም’ ዝብል ተቃውሞ ኣቅሪቦም።  ቤት ፍርዲ ድሕሪ ዝቀረበሉ ሙግት፣ ትእዛዝ ንምሃብ ንድሕሪ 6 መዓልታት ቆጸራ ሂቡ ኣሎ።


`ፈንቅል ምንቅስቓስ መንእሰይ ትግራይ` :ኣብ ክልል ትግራይ ህዝባዊ እምቢተኝነት ብምልዕዓል ለውጢ ከምጽእ ከም ዝተበገሰ ይገልጽ

ኣብ ክልል ትግራይ ህዝባዊ እምቢተኝነት ብምልዕዓል ለውጢ ከምጽእ ዝተበገሰ “ፈንቅል ምንቅስቓስ መንእሰያት ትግራይ” ይገልጽ። ኣብዚ እዋን`ዚ ኣብ ክልል ትግራይ ጭቆናን ድኽነትን ልዕሊ ኹሉ እዋን ኣብ ዝኸፍአ ደረጃ ከምዝርከብ ዝገልጽ ምንቅስቓስ ፈንቅል፥ ኣብ ፈቐዶ ወረዳታት ኣባላት ፍንቅል እናተባህሉ መናእሰይ ይእሰሩ ከምዘለዉን መስዋእቲ ይኸፍሉ ከምዘለዉን ይጠቅስ። ሰበ-ስልጣን ህወሓት ግን ፈንቅል ኣብ ትግራይ ባይታ ዘይብሉ ናይ ቀይዲ-በተኻት ምንቅስቓስ ከም ዝኾነ ይገልጹ። ኣቦ-መንበር ፈንቅል መምህር የማነ ንጉሰን ምኽትሉ ኣቶ ሚኪ ተስፋይን ዝሃብዎ ቃለ-መጠይቕ ቀዳማይ ክፋሉ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣብ ክልል ትግራይ ቁጽሪ ብቫይረስኮሮና ዝተታሕዙ ሰባት 1137 ምብጽሑ ተገሊጹ:: ካብ ቢሮ ጥዕና እቲ ክልል ዝተረኸበ ሓበሬታ ከምዘመላኽቶ ሓደ ሓኪም ሓዊሱ ብቫይረስኮሮና ህይወት 6 ሰባት ሓሊፉ ኣሎ: ኣብ ክልል ትግራይ ዛጊድ ልዕሊ 26,600 ሰባት ምርመራ ቫይረስኮረና ተኻይድሎም 1137 እቲ ቫይረስ ከምዝተረኸቦም ቢሮ ሓለዋ ጥዕና እቲ ክልል ገሊፁ ኣሎ:: በቲ ቫይረስ ህይወቶም ካብ ዝሓለፈ 6 ሰባት: ሓደ ካብኦም ወዲ 42 ዓመት ብዓል ሞያ ሕክምና ዶክተር ፍስሃዬ ኣለምሰገድ ምኻኑ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ትግራይ ገሊፁ ኣሎ:: ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣክሱም መምህር ጥዕና ሕብረተሰብ ዝነበረ ዶክተር ፍስሃየ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ናብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ምእታዉ፡ ንቢሮ ጥዕና ክልል ትግራይ ኣብ ምክልኻል እቲ ለበዳ ልዑል ኣበርክቶ ክገብር ዝፀንሐ ሓኪም'ዩ:: ኣብ ክልል ትግራይ ምስፍሕፋሕ እቲ ቫይረስ ንምቁፅፃር ኣብ ኩለን ከተማታት እቲ ክልል መጎልበቢ ኣፍን ኣፍንጫ ማስክ ምጥቃም ግድን ምኻኑ ሓላፊ እቲ ቢሮ ዶክተር ሓጎስ ጎድፋይ ሓቢሮም:: ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙን ኣብቲ ክልል ልዕሊ 20 ሽሕ ሰባት ምርመራ ከምዝካየድ እውን ሓቢሮም:: ኣብ ትግራይ ካብቶም በቲ ቫይረስ ዝተትሓዙ እቶም 60 ሚእታዊት ኣብ ከተማ መቐለ ምኻኑ ዝሓበረ እቲ ቢሮ ቫይረስኮረና ኣብ ከተማ መቐለ ኣብ ዘስግእ ኩነታት ምህላዉ ኣፍሊጡ:: ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ብልፅግና ፓርቲ ክልል ኦሮምያ ኣቶ ለማ መገርሳ ሓዊሱ ንሰለስተ ኣባላቱ ካብ ኣባልነት ማእከላይ ኮሚቴ ብግዚያውነት ምእጋዱ ገሊፁ

ብልፅግና ፓርቲ ክልል ኦሮምያ ኣቶ ለማ መገርሳ ሓዊሱ ንሰለስተ ኣባላቱ ካብ ኣባልነት ማዕኸላይ ኮሚቴነት ብግዚያውነት ምእጋዱ ገሊፁ። ልዕልነት ሕጊ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ኣፈላላይ ግብራዊ ክኸውን ምስራሕ እውን ሓደ ዓብይ ውሳነ ምዃኑ ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ናይቲ ውድብ ኣቶ ታየ ደንድኣ ኣፍሊጦም። ካብ ስልጣኖም ተኣጊዶም ናይ ዝተባህሉ ውልቀሰባት ርእይቶ ንምርካብ ዝተገብረ ፈተነ ኣይተዓወትን።ኣብ ልዕሊ ህወሓት ንዝቐረብ ተደጋጋሚ ክሲ ሓላፊት ጉዳያት ኮሚንኬሽን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ወይዘሮ ሊያ ካሳ ከምዚ ዝበለ ክሲ ዘቕርቡ ንክልሎም ከመሓድሩ ዘይኽእሉ ኣካልት ዝህብዎ ምስምስ እዩ ክብላ ኣብ ዝሓለፈ መልሲ ምሃበን ይዝከር ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


መንግስቲ ኢትዮጵያ አባላት መሪሕነት ዞባ ወላይታ ሓዊሱ 25 ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታው ተገሊጹ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ህወሓትን ኦነግን ተመሳጢሮም ሃገር ንምፍራስ ይሰርሑ ኣለው ዝበሎም አባላት መሪሕነት ዞባ ወላይታ ሓዊሱ 25 ሰባት ኣብ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታው ክልል ደቡብ ኣፍሊጡ።  ነዚ ስዒቡ ኣብ ዋና ከተማ ናይቲ ዞባ ሶዶን ቦዲትን ኣብ መንጎ ሓይልታት ፀጥታን መናእሰይ ብዝተፈጠረ ግጭት ኣስታት 10 ሰባት ከምዝሞቱ ናይ መሰኻኽር ዓይኒ ንንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፆም።  ነበርቲ ናይተን ከማታት ሓይልታት ምክልኻል ነተን ከተማታት ከምዝተቆፃፀሩወን ወለይታ ሰዶ ምስ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዘራኽቡ ጎደናታት ካብ ትማሊ ምሸት ጀሚሩ ከምዝዓፀወን ነበርቲ ሓቢሮም ኣለው።  ሓላፊ ሰላምን ፀጥታን ክልል ደቡብ ኣቶ ኣለማየሁ ባውዲ ነቲ ካባቢ የረጋግኡ ኣብ ልዕሊ ዝነበሩ ሓይልታት ፀጥታ ናይ ሓይሊ ስጉምቲ ንምውሳድ ኣብ ልዕሊ ዝፈተኑ ሰለስተ መናእሰይ ብዝተተኮሶም ጥይት ከምዝተቐትሉ ሓቢሮም ኣለው።  ንሶም ወሲኾም ናይ ህዝቢ ሕቶ ንምዕፋን ዝግበር ፃዕሪ እዩ ተባሂሉ ኣብ ልዕሊ መንግስቲንዝቐርብ ክሲ ብምንፃግ ንሕቶ ህዝቢ ጠሊፎም ነቲ ዞባ ንምህዋክን ሰላም ንምኽላእን ዝደልዩ ኣካላት ንምፍሻል ዝተወስደ ስጉምቲ እዩ ኢሎም ኣለው ።


ቃለ መጠይቕ: ምስ ሓላፊት ኮሚኒኬሽን ክልል ትግራይ ወ/ሮ ሊያ ካሳ

ቤት ምኽሪ ክልል ትግራይ፥ ኣብ ምርጫ ብዝሒ ድምጺ ንዘይረኽቡ ውዱባት መናብር ዝህብ ክልላዊ ሕገ-መንግስቲ ከም ዘመሓየሸ ኣፍሊጡ። ንድምጺ ኣመሪካ ዝተዛረበት ሓላፊት ኮሚኒኬሽን ክልል ትግራይ ወ/ሮ ሊያ ካሳ፡ ንኽብሪ`ቶም ደሞክራሲያዊ ተሳትፎ ዝገበሩ ዜጋታት ተባሂሉ፥ ነቶም ዝመረጽዎም፥ ግን ከኣ ዘይሰዓሩ`ውን፥ ዝተወሰነ መናብር ተሓዚእሎም ከምዘሎ ኣፍሊጣ።  ቀዳማይ ክፋል ቃለ-መጠይቕ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ቤት ምኽሪ ክልላዊ መንግስቲ ደቡብ ልዕልና ሕጊ ኽክበር: ድሕነት ዜጋታት ክረጋገጽ ጸዊዑ

ኣብ ኢትዮጵያ ቤት ምኽሪ ክልላዊ መንግስቲ ደቡብ ናይቲ ክልል መንግስቲ ልዕልነት ሕጊ ብምኽባር ድሕነት ህዝቢ ከረጋግፅ ኣተሓሳሲቡ።  ሎሚ ዝጀመረ ስሩዕ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ናይቲ ክልል ዝተሳተፉ ኣባላት ቤት ምኽሪ መንግስቲ ናይ ዜጋታት ብሰላም ናይ ምንባርን ሃፍቲ ናይ ምጥራይን መሰሎም የኽብር ከምዘየለን ለበዳ ኮሮናቫይረስ ኣብ ምክልኻል እውን ድኽመት ከምዘለዎን ነቒፎም።  ኣማሓዳሪ ናይቲ ክልል ኣቶ ርስቱ ይርዳው ናይ ጥፍኣት ሓይሊ ኢሎም ዝፀውዕዎም ኣካላት ሕቶታት ህዝቢ ብምጥቃም ኣብ ናይቲ ክልል ፀጥታ ፀገም ይፈጥሩ ከምዘለውን ናይቲ ክልል መንግስቲ ሕጊ ናይ ምኽባር ስራሕ ይሰርሕ ከምዘሎን ተዛሪቦም ።


ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ባይቶ ክልል ትግራይ ንምርጫ ጠሚቱ ዘጽደቖ ምምሕያሽ ከምዘይቕበሎ ኣፍሊጡ

ኣብ ክልል ትግራይ ንዝካየድ ምርጫ "ገዛኢ ውድብ ካብ ሕጊ ወፃኢ ሃብቲን ንብረትን መንግስቲ ንውድባዊ ስራሓት ምውዓል ደው ከብል ኣለዎ" ክብል ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ፀዊዑ::  እቲ ውድብ ሎሚ ዓርቢ ኣብ ዝሃቦ መግለፂ ትማሊ ብባይቶ ክልል ትግራይ ኣብ ጉዳይ ምርጫ ጠመቱ ዝተመሓየሸ ሕገ መንግስቲ ትግራይ ከምዘይቕበሎ ኣፍሊጡ::  ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ብሄራዊ መሪሕነት እቲ ውድብ ዘካየዶ ስሩዕ ኣኼባ ጠሚቱ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣብ ክልል ትግራይ ዝካየድ ምርጫ ፍትሓውን ንኹሉ ዘሳትፍን ክኾን ይግባእ ዝበለ ኮይኑ ገዛኢ ውድብ እቲ ክልል ዝኾነ ህወሓት ኣብ እዋን ምርጫ ካብ ሕጊ ወፃኢ ሃብቲን ንብረትን መንግስቲ ንውድባዊ ስራሓት የውዕል ኣሎ እዚ ድማ ደው ከብል ኣለዎ ክብል ኣተሓሳሲቡ::  ካብ ዴሞክራሲያዊ ኣካይዳ ወፃኢ ንዝካየድ መስርሕ ከምዘይቕበል ዝገለፀ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ምርጫ ዘተዓናቕፍ ኰነ፣ እቲ ከይዲ ምርጫ ናፃ፣ ድምፂ ህዝቢ ብፍትሓዊ ኣግባብ ዝውከለሉን ዴሞክራሲያዊን ንከይዀን ዝሰርሕ ዝዀነ ይዂን ፖለቲካዊ ሓይልን መንግስታዊ ኣካልን፣ ስዒቡ ክፍጠር ንዝኽእል ኲነታት ሙሉእ ሓላፍነት ክወስድን ናይ ታሪኽ ተሓታቲ እዩ ብምባል ኣፍሊጡ::  ሓላፊ ርክብ ወፃእን ውድባት ፖለቲካን ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ኣይተ ሃይሉ ከበደ: እቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ውድብ ህወሓት፡ ነቶም ካልኦት ፖለቲካዊ ውድባት ሓዊሱ ኣብ ከይዲን ሕግን ምርጫ ዘካየዶ ዘተ ተቐቢሉ ኣየተግብርን ኢሎም:: ትማሊ፡ ባይቶ ክልል ትግራይ ኣብ ጉዳይ ምርጫ ጠሚቱ ዘካየዶ ምምሕያሽ ሕገ መንግስቲ ንፕሮፖጋንዳ እቲ ገዛኢ ውድብ ዝረብሕ እምበር ድምፂ ህዝቢ ብዝግባእ ዋጋ ክህልዎ ዝገብር ኣይኮነን ክብሉ ተዛሪቦም:: እቲ ውድብ ኣብ መግለፂኡ ሓድነት ህዝቢ ትግራይ ዝዘርግን ኣዝዩ ድሑርን ዝበሎ ብሰነድ ዝተሰነየን ሽም ናይ ምፅላም ዘመተ ኣብ ልዕሊ ብሰላማዊ ዝቃለሳ ፖለቲካዊ ውድባት ካልኦት ክፋላት ሕብረተሰብን ትግራይ ይካየድ ኣሎ ብምባል ከሲሱ:: እዚ ከይዲ ፀለመ ዛጊድ ዘይተኣረመ እዩ ብምባል እቲ ገዛኢ ዉድብን ዝምልከቶም መንግስታዊ ትካላትን እዚ ናይ ፀለመ ዘመተ ፍፁም ጌጋን ጐዳኢን እዩ ብምባል ዕላዊ ይቕረታ ንክሕተት ፀዊዑ:: እቲ ውድብ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ስርዓት ፌደራሊዝም ካብቲ ሐዚ ዘለዎ ብዝበለፀ ንክልላት ስልጣን ክህብ ይግባእ ኢሉ ከምዘኣምን ብመሰረት እዚ "ሓዱሽ ውዕል ሓዱሽ ምዕራፍ” ብምባል ይንቀሳቐስ ከምዘሎ ገሊፁ::  ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ቤትፍርዲ ኣብ ቀይዲ ዝጸንሑ ክልተ ላዕለዎት ኣመራርሓ ዝርከብዎም ሓሙሽተ አባላት ህውሓት ብዋሕስ ክፍትሑ ወሲኑ

ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሓምለ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ትሕቲቀይዲ ፖሊስ ውዒሎም ዝነበሩ ክልተ ላዕለዎትኣባላት ኣመራርሓ ህወሓት ዝርከቡዎም ሓሙሽተ ተጠርጠርቲ ብዋሕስ ክፍትሑ ቤት ፍርዲ ምውሳኑ ጠበቓ ናይቶም ተኸሰስቲ ኣቶ ታደለ ገብረመድህን ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፆም።    ንሶም ብዛዕባ ናይ ሎሚ ውዕሎ ቤት ፍርዲ ከምዚ ኢሎም።    “ተኸሰስቲ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ህወሓት ፍሉይ ዞባ ኣዲስ ኣበባን ኣባል ማእከላዊ ኮሚቴ እቲ ውድብን ኣይተ ተወልደ ገብረፃድቃን፣ ላዕለዋይ ኣባል ኣመራርሓ ህወሓትን ብደረጃ ሚንስትር ድኤታ ምክትል ዳይሬክተር ኢንስቲትዩት መፅናዕትን ምርምርን ሕግን ፍትሕን ፌደራል ኣይተ ተስፋኣለም ይሕደጎሓላፊ ድሕነትን ሓበሬታን ክፍለ ከተማ ኣቃቂ ኣቶ ኣፅብሃ ኣለማየሁን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ቤት ፅሕፈት ህወሓት ዘወርቲ መኪና ዝኾኑ ኣቶ በሪሁን ፅጌን ኣቶ ስምኦን ዘገየን እዮም። ዝተኸሰስሉ ድማ ንናይ ውሽጥን ወፃእን ግብረ ሽበራዊያን ብምሕጋዝ፣ መንግስታዊ ምስጢራዊ ሰነዳት ኣሕሊፎም ብምሃብን ድሕሪ ሞት ሃጫሉ ኣብ ዝነበረ ናዕቢ ኢድ ነይሩዎም ዝብሉ እዮም። ”     ቤት ፍርዲ ክፍትሑ እንተወሰነ እውን ክሳብ እዚ ዜና ዝተሰርሐሉ ካብ ቤት ማእሰርቲ ከምዘይወፁ ጠበቓ ሕጊ ኣቶ ታደለ ገብረመድሂን ወሲኾም ገሊፆም ኣለው።    ክሱሳት ንልዕሊ ሓደ ወርሒ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከምዝፀንሑ ይፍለጥ።


ዘተ:ፖለቲካዊ ቅልውላው ኢትዮጵያን መፍትሒኦምንን (3ይ ክፋል)

ማሕበራዊ ሚዲያ ኣብ ናይ ኢትዮጵያ ቅልውላው ካብ ኣወንታዊ ብኣሉታን ዘይንዓቕ ዓቕሚ ዘለዎ ማሕበራዊ ሚዲያ ለውጢ ንምምፃእን ፅዕንቶ ንምሕዳርን ዘይንዓቕ ኣወንታዊ ታራ ዘለዎ ማሕበራዊ ሚዲያ ብኣንፃሩ ዝተጋነኑን ናይ ሓሶትን ሓበሬታ ብምንዛሕ ኣብ ኢትዮጵያ ኣዕናዊ ታራይ ይፃወት ኣሎ ይብል ቅድሚ ሎሚ ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ መምህር ኣርክተክቸር ዝነበረ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዝርከብ ሓደ ዓብይ ናይ ኮንስትራክሽን ኩባኒያ ዝሰርሕ ዘሎን ንፖለቲካ ኢትዮጵያ ብቐረባ ዝከታተልንኣርክቴክት ኤርሚያስ ኣማረ። ኣብዚ ሕዚ እዋን ማሕበራዊ ሚዲያ ካብ ጥቕሙ ጉድኣቱ ይዛይድ ኣሎ ኣብ ይብል ብምውሳክ።ሰባት ብዘይፈልጡዎን ኣብዘይውዓልሉን ጉዳይ ብማሕበራዊ ሚዲያ ብሰንኪ ዝንዛሕ ወረ ንመዋእሎም ዘጥረይዎ ንብረት ክዓንው ከምዝተገብረ ወሲኹ ይገልፅ። ማሕበራዊ ሚዲያ ሰባት ነንሕድ ሕዶም ዝመሃርሉ ዓውዲ እዩ ዝበለ ድማ ዶክተር ሓጎስ ኣብርሃ ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ ቅዱስ ያሬድ ማእኸል መፅናዕታት ብራናን ጥንታዊ ስነፅሑፋት ኢትዮጵያን ዝሰርሐ ኣብ ሕዚ እዋን ንፖስት ዶክተራል ምርምር ኣብ ሃምቡርግ ዩኒቨርስቲ ጀርመን ዝርከብን እዩ። እቲ ዓብይ ፀገም ኮይኑ ዘሎ ናይ ፌስቡክ ከይኮነስ ናይተጠቀምቲ ናይ ኣተሓሳስብ ፀገም እዩ ይብል።ሕምቕ ፅሑፋት ብምጥቃዕ ብዙሕ ሰዓቢ ንምርካብ ዝግበር ፃዕሪ ኣሉታዊ ሳዕቤን ከምዘኸትል ይግለፅ።’’ኣብ በይኑ ተሓቢኡ ኣብ ፌስቡክ ጫፍ ዝወፀአ ዘርኣውነት ዝሰብክ ሰብ እንዳ ሻሂ ኮፍ ኢልካ ክተዛርቦ እንተለኻ ከምኡ ዝበለ ባህሪ ኣየርእን እዚ ድማ እቲ መደረኽ ከም ናይ ሓቃዊ ዓለም ከይኮነስ ከም ናይ ሓሶት ዓለም ስለዝርኢዎ እዩ ዝመስለኒ’’ ይብል ዶክተር ሓጎስ። ኢትዮጵያ ካብቲ ኣትያቶ ዘላ ፖለቲካዊ ቅልውላው ክትወፅእ እንታይ ክግበር ኣለዎ ዝብል እውን ሪኢቶታቶም ሂቦም ኣለው። ሙሉእ ትሕቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ባይቶ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ንጉዳይ ምርጫ ዝምልከት ሕገመንግስታዊ ምምሕያሽ ኣካይዱ:: እቲ ቤት ምኽሪ ሎሚ ሓሙስ ህፁፅ ጉባኤ ብምክያድ ስርዓት ምርጫ እቲ ክልል "ተመዓዳዊ ሓንፈፅ ስርዓት ምርጫ" ክኸውን ወሲኑ::  እቲ ባይቶ ቁፅሪ ኣባላቱ ካብ 152 ናብ 190 ክዓቢ ድማ ወሲኑ:: ባይቶ ክልል ትግራይ ሎሚ ኣብ ዘካየዶ ሓምሻይ ዘመን ታሽዓይ ህፁፅ ጉባኤኡ ኣብ ምርጫ ጠመተ ዝገብር ንዓንቀጽ 48 ንኡስ ዓንቀፅ ክልተ ሕገመንግስቲ ትግራይ ኣመሓይሹ። ቅድሚ ሐዚ ኣብቲ ሕገ መንግስቲ ዝነበረ ስርዓት ምርጫ ኣብዝሓ ድምፂ ዝረኸበ ይብል ዝነብረ ናብ "ተመዓዳዊ ሓንፈፅ ስርዓት ምርጫ" ክመሓየሽ ተገይሩ::  ኣካቢ ቀዋሚ ኮሚቴ ሕግን ምምሕዳርን እቲ ቤት ምኽሪ ኣይተ ሞገስ ታፈረ እዚ ምምሕያሽ ኣቐዲሙ ኣብ 2009 ዘተ ተኻይዱን ተወሲኑ ዝነበረ እዩ ኢሎም:: ኣብቲ ክልል ዴሞክራሲ ንምዕሟቕን ኩሎም ብህዝቢ ዝወሃቡ ድምፅታት ድማ ዋጋ ክህልዎም ዝገብር ስርዓት ክብሉ ተዛሪቦም::ኣይተ ሞገስ ወሲኾም ሕገ መንግስቲ ክልል ትግራይ ንምምሕያሽ ብመሰረት እቲ ሕገ መንግስቲ ኣብቲ ክልል ዝርከባ 94 ወረዳታትን ከተማታትን ዘትየን ምስ ኣፅደቕኦ ናብ ቤት ምኽሪ እቲ ክልል ቀሪቡ ምፅዳቑ ሓቢሮም::  እቲ ቤት ምኽሪ እቲ ምምሕያሽ ሕገ መንግስቲ ብሙሉእ ድምፂ ድሕሪ ምፅዳቕ ኣዋጅ ምርጫን ስነ ምግባር ምርጫ እቲ ክልል እውን ኣመሓይሹ እዩ:: ብመሰረት እቲ ምምሕያሽ፡ ኣብ ትግራይ ቅድሚ ሐዚ ዝነበረ 152 በዝሒ ተወከልቲ ኣባላት ባይቶ እቲ ክልል ናብ 190 መናብር ክዓቢ ተገይሩ። እቲ 152 መናብር (80 ሚእታዊት) ብኣብዝሓ ድምፂ ብዝሰዓረ ፖለቲካዊ ውድብ ወይ ውልቀ ተወዳዳሪ ዝተሓዝ እዩ:: እቲ 38 መናብር (20 ሚእታዊት) ድማ፡ እቶም ተወዳደርቲ ፖለቲካዊ ውድባት ካብ ዝተፈላለዩ ጣብያታት ምርጫ ዝረኽብዎ ድምፂ ተኣኪቡ ከከምዝረኸብዎ ዝማቐልዎ ከም ዝኸውን ተገሊጹ። ነቲ 38 መናብር ንምምቓል፤ ውድባት ኣቐዲመን ኣብ ኮምሽን ምርጫ ሰባት ኣመዝጊበን ክፀንሓ እየን። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ክልል ትግራይ ነበርቲ ዓዲቐይሕን ከባቢኣን ሕቶ ወረዳ ምዃን ዝጠልብ ሰልፊ አካይዶም

ኣብ ክልል ትግራይ ወረዳ ወጅራት ነበርቲ ዓዲቐይሕን ከባቢኣን ወረዳ ክንኸውን ይግበአና ዝብል ሕቶ ብምሓዝ ሎሚ ረቡዕ ሰልፊ ኣካይዶም:: ነበርቲ ንሰለስተ ኣዋርሕ ዘቕረብዎ ሕቶ ስለዘይተመለሰ ንካልኣይ እዋን ሰልፊ ምውጽኦም ንድምፂ ኣሜሪካ ተዛሪቦም:: ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣብ ከተማ ሻሸመኔ መንገድታት ክዕጾን ኣድማ ክካየድን ዝተመሓላለፈ ጻውዒት ምፍሻሉ ነበርቲ ገሊጾም

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮሚያ መንገድታት ክዕጾን ኣድማ ክካየድን ተመሓላሊፉ ዝተባህለ መጸዋዕታ ኣብ ከተማ ሻሸመኔ ከምዘይሰርሐ ነበርቲ`ታ ከተማ ን ድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሮም።  ሻሸሜኔ ሰላም ከምዝኾነትን መንገዲ`ውን ከም ዘይተዓጽወ፥ በታ ከተማ ዝሓልፍ ትራስፖርት ከምዘይተቛረጸን ዝገልጹ ነበርቲ፥ እንተኾነ ግን ኣብ በቦ ትኡ ዝንዝሑ ናይ በለካ ለኽዓካ ወረታት ካብ ማሕበራዊ ጸገም ሓሊፉ ኣብ ቁጠባ `ውን ጉድኣት የስዕብ ምህላዉ ሓቢሮም።  ክፍሊ ጸጥታ ሻሸመኔ ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፥ ህዝቢ`ታ ከተማ ደላዪ ሰላም ከም ምዃኑ መጠን፡ ምስ ክፍሊ ጸጥታ ብምውህሃዱ እቲ ናይ ጸረ-ሰላም ምንቅስቓስ ፈሺሉ`ዩ ኢሉ።


ሱሉሳዊ ልዝብ ሰብ ሞያ ቴክኒክ ኣብ ኣመላልኣ ማይ ግድብ ህዳሴ ዳግማይ ምጅማሩ ተሓቢሩ

ኣብ ዙሪያ ኣመላልኣ ማይ ዓብይ ህዳሴ ግድብ ኢትዮጵያ ብዝምልከት ተቋሪፁ ዝነበረ ልዝብ ሰብ ሞያ ቴክኒክ ሰለስተ ሃገራት ዳግም ተጀሚሩ። ትኹረት ናይቲ ልዝብ ኣብ ስምምዕ ዘይተበፀሑ ነጥብታት ከምዝኸውን ተፈሊጡ ኣሎ። ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ናይቶም ሰብ ሞያ ልዝብ ኣብ ኣመላልኣ ናይቲ ግድብ እዩ ኢሎም ኣለው።ትማሊ ዝጀመረ ልዝብ ሎምን ፅባሕን እውን ከምዝቕፅል ብምሕባር እቶም ክኢላታት ቅድሚ ሎሚ ኣብ ዘይተረዳድኡሎም ነጥብታት ብምትዃር ልዝቦም ዛዚሞም ኣብ መወዳእታ ናብ ሚንስተራት ክሓልፍ እዩ ኢሎም። ኣብቲ ልዝብ ኣሜሪካ ሓዊሱ ካልኦት ኣካላት እውን ብተዓዛቢነት ይሳተፉ ከምዘለውን ሓደ ሓደ ግዜ እቲ ናይ ምዕዛብ ጊደ እናተለጠጠ ናይ ምርድዳእን ናይ ምቅርራብን ክኸውን ከምዝኽእል እውን ኣምባሳደር ዲና ሓቢሮም ።


ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ክልል ኦሮምያ ጸገም ምንቅስቓስ መጉዓዝያ ከምዘጋጠመ ተገሊጹ

ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኣብ ምንስቅስቓስ መጎዓዚያ ብዘጋጠመ ፀገም ከምዝተሸገሩ ነጋዶን ዘወርቲ መካይንን ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፆም። ኣብቲ ምንቅስቓስ ዝተሳተፉ ሰባት ከምዝገለፁዎ መንግስቲ ኣብታ ሃገር ይርአ ንዘሎ ፖለቲካዊ ሽግር መፍትሒ ክህብ ንምሕታት እዩ ይብሉ።ኣብ ባሌ ከተማ ሮቤ መኪና ካብታ ከተማ ምውፃእን ናብታ ከተማ ምእታውን ከምዘይኽላ ዝገለፀ ተሳታፊ: መንግስቲ ፖለቲካዊ መራሕቲ ኦሮሞ ዝበሎም እኒ ጀዋር መሓመድ፣ በቀለ ገርባን ካልኦትን ክፍትሑ ኢና ሓቲትና ዘለና ኢሉ።ካብን ናብን ከተማ ሻሸመኔ እውን መካይንእናተዓጀባ ከምዝንቀሳቐሳን ኣብ ከተማ ኣወዳይ እውን ምንቅስቓስ ንግዲ ከም ወትሩከምዘይኮነ ተፈሊጡ ኣሎ። ናይ ጅቡቲ መንገዲ ዝኾነ ኣዳማን ሃረርን ኣብ መንገዲ ብዘጋጠመ ፀገም ምንቅስቓስ ከምዘይከኣሉ ተገልገልቲ ሓቢሮም። ኣብዝተፈላለዩ ከባቢታት ናይ መካይን ምግልባጥ፣ ምስብባርን ምንፋስ ጎማን ከምዘጋጠመ ተፈሊጡ ኣሎ።ጉድኣት ዝወረዶም ዘወርቲ መካይን እውን ከምዘለው ተሓቢሩ። ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ ግን ዝተፈጠረ ሽግር የለን፤ኣብ ኩሉ ከባቢ ክልል ኦሮሚያ ሰላማዊ ምንቅስቓስ ኣሎ ኢሉ ።ወሃቢ ቃል መንግስቲ ናይቲ ክልል ኣቶ ጌታቸው ባልቻ ንድምጺኣሜሪካ ከምዝገለፁዎ ሓደ ሓደ ፀረ ሰላም ዝበሉዎም ሓይልታት ኣብቲ ክልል ዕግርግር ንምፍጣር ፃዕሪ እንተገበሩ እውን ሎሚ እውን ኣይተዓወቱን ኢሎም። ‘’ምንቅስቓስ ዕዳጋ ንምኽልካል ንሰለተ ግዜ ፈቲኖም ኣይተዓወቱን ንራብዓይ ግዜ ሎሚ ፈቲኖም እቲ ህዝቢ ስለዝኣበዮም ስሩዕ ምንቅስቓስ ቀፂሉ ኣሎ፤ኣብቲ ክልል ዝኾነ ይኹን ዝተኸልከለ መጎዓዝያ የለን ኢሎም።ካብ ዞባ ክሳብ ጣቢያ ስሩዕ ምንቅንስቓስ እዩ ዘሎ ዝተፈለየ ሓበሬታ የብልናን’’ ኢሎም። ብዝተኣሳሰረ ዜና ኣብ ክልል ኦሮሚያ ብዝተዓፀው ናይ መጎዓዚያ ኣድማ ናይ ሶማሌ ክልልን ናይ ጎረቤት ሃገራት ዘራኽብን መንገዲ ተመሳሳሊ ፀገም የጋጥም ምህላው ተገሊፁ ኣሎ።


ሰራዊት ማልታ 78 ስደተኛታት ካብ ማእከላይ ባሕሪ ምድሓኑ ሓቢሩ

ሰራዊት ማልታ ትማሊ ሶኑይ 78 ስደተኛታት ካብ ማእከላይ ባሕሪ ብምድሓን ናብ ዋና ከተማ ቫለተ ምርጋፉ ሓቢሩ። ሓደ ካብቶም ስደተኛታት ኣብ ከቢድ ናይ ጥዕና ኩነታት ከምዝነበረ ዝገለጹ ሓይልታት ማልታ ገለ ካብቶም ስደተኛታት ዕሸላት ቆልዑ ዝሓዙ ከምዝነበሩ'ውን ሓቢሮም ኣለው። ሓይልታት ማልታ ኣብ ወርሒ ሓምለ ጥራይ 158 ስደተኛታት ካብ ማእከላይ ባሕሪ ምድሓኖም ሓቢሮም ኣለው።


ኤርትራ: ኣብ መወሸቢ ማእከል ሰርሓ ብዝተገብረ መርመራታት 3 ኤርትራውያን ቫይረስ ኮሮና ከምዝተረኽቦም ተገሊጹ

ኣብ ኤርትራ ኣብ መወሸቢ ማእከል ሰርሓ ብዝተገብረ መርመራታት 3 ኤርትራውያን ቫይረስ ኮሮና ከምዝተረኽቦም ተገሊጹ።  ሚንስትሪ ጥዕና ኤርትራ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ኣብ መወሸቢ ማእከል ሰርሓ ዞባ ደቡብ ተወሺቦም ካብ ዝጸንሑ ሰባት ፡ትማሊ ሰኑይ ብዝተገብረሎም ናይ ላባራቶሪ መርመራታት ፥ 3 ዜጋታት ብኮሮናቫይረስ ተታሒዞም ምጽንሖም ኣፍሊጡ'ሎ።  እዞም ኮሮናቫይረስ ዝተረኸቦም ዜጋታት ኣብ ዝሓለፈ ሳምንታት ብፍኑው ካብ ኢትዮጵያ ዝተመልሱ ምዃኖም ተጠቒሱ’ሎ።  በዚ መሰረት ኣብ ኤርትራ ጠቕላላ ቁጽሪ ኮሮናቫይረስ ዝሓዞም ሰባት ክሳብ ሎሚ 282 ዝተመዝገቡ ክኾኑ ኸለዉ፡ 225 ካብኦም፥ ብዝተገብረሎም ሕክምናዊ ክንክን ፥ ሓውዮም ክፋነዉ ከለዉ፥ 57 ድማ ኣብ መሐከሚ ማእከላት ተዓቑቦም ምህላዎም ሚንስትሪ ጥዕና ኤርትራ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ሓቢሩ'ሎ.።


ኢሳያስ ተባሂሉ ዝተጸውዐ መሸንበባ ማይ ካብ ካሪብያን ናብ ኣሜሪካ ምጽግዑ ተገሊጹ

ኢሳያስ ተባሂሉ ዝተጸውዐ መሸንበባ ማይ ካብ ካሪብያን ናብ ኣሜሪካ ብምጽጋዕ ሎሚ ኣብ ግዝኣታት ካሮላይና ብርቱዕ ማዩ ክኽዕዎ`ዩ ይብሃል ኣሎ። እቲ ኣብ ካሪብያን ክረአ ዝቐነየ ዝቐነየ ትሮፒካዊ መሸንበባ እሰያስ፡ ናብ ወሰናስን ባሕሪ ኣመሪካ ተጸጊዑ ብግዝኣት ጆርጅያ ክሓልፍ ከሎ ኣብ ሰዓት 110 ኪ፣ሜ ናይ ምውንጫፍ ሓይሊ ከምዘለዎን ኣብ መሬት ኣብ ከባቢ ሰሜንን ደቡብን ካሎራይና ዝናብ ከፍስስ ከሎ ናብ ደረጃ ሓይሊ ሀሪከይን ከም ዝድይብን ይግለጽ ኣሎ። ፕረዚደንት ትራምፕ ድሮ ንኖርዝ ኮሮላይና ህጺጽ ሓደጋ ኣዊጁ`ሎ- ንዕኡ ዝኸውን ገንዘብ ብኣግኡ ክፍቐድ ይጠልብ’ሎ ። እዚ መሸንበባ ማይ፡ ቀዲሙ ብምምጻእ ሪኮርድ ዝሓዘ ተባሂሉ`ሎ። ቅድሚ 15 ዓመት ዝመጸ ኣይሪን ዝተባህለ መሸንበባ ኣብ ወርሒ ነሓሰ ዕለት 7 `ዩ ተመዝጊቡ ጸኒሑ። ጥርዚ ወርሓት መሸንበባ ማይ ኣብ ከባቢ መስከረምን ጥቅምትን ክኸውን ከሎ፥ መሸንበባ ማይ `ኢሳያስ` ግን ኣብ ሓምለ ምምጽኡ ዝቐደመ ተባሂሉ ክምዝገብ ክኢሉ`ሎ።


ኤርትራዊ ስነ ጥበባዊ ዳዊት ዘካርያስ ዓሪፉ

ኣብ ኤርትራን ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይን ተኸታታሊ ፊልምታት ኣብ ምስራሕ ክነጥፍ ዝጸንሐ ኤርትራዊ ዳዊት ዘካርያስ ብሕማም ሽኮርን ጸቕጢ ደምን ክሳቐ ድሕሪ ምጽናሕ ዝሓለፈ ቀዳም ኣብ ከተማ መቐለ ምዕራፉ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ኣለም ፍስሃ ካብ ከተማ መቐለ ኣረጋጊጹ።  ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።  No media source currently available


ኣብ ዝተፈላለያ ዞባታት ኦሮሚያ ተቓወምቲ መንገድታትን መጓዓዝያን ከምዝዓጸዉ ተሓቢሩ

ኣብ ኢትዮጵያ ዝተፈላለያ ዞባታት ኦሮሚያ ተቓወምቲ መንገድታትን መጓዓዝያን ከምዝዓጸዉ ወኪላት ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረብዎም ተቓወምቲ ሓቢሮም። እቲ ተቓውሞታት ኣብ ከተማታት ኣዳማ፥ዞባ ባሌ፥ ሻሸመኔ፡ ሃረር፥ ኣወዳይ ከምኡ`ውን ካልኦት ከባብታት ከምዝተራእየ`ውን ተጠቒሱ`ሎ። ኣብ ከተማ ኣዳማ ገለ ስጉምትታት ከምዝነበረ`ውን ተጠቒሱ`ሎ። እቶም ተቓወምቲ ኣብቲ ክልል ንዘሎ ዘይምርግጋእን ዝተኣስሩ መራሕቲ ፖለቲካን ምላሽ ዝሓቱ ምዃኖም`ውን ካብ ወኪልና ንምርድእ ተኻኢሉ`ሎ።


ኣብ ክልል ትግራይ ንዝካየድ ምርጫ ንምስታፍ ሓሙሽተ ውድባት ፖለቲካ ተመዝጊቦም

No media source currently available


ሰራዊት ማልታ 95 ስደተኛታት ካብ ሰሜናዊ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ምድሓኖም ገሊጾም። እቶም ስደተኛታት ኣብ ገማግም ባሕሪ ሰሜናዊ ሊብያ ኣብ ትጥሕል ዝነበርት ንእሽተይ ጀልባ ተጻዒኖም ምንባሮምን ናብ ወታሃደራዊ መደበር ማልታ ከምዝተወስዱን ተሓቢሩ'ሎ። ካብቶም ስደተኛታት ሓደ ቫይረስኮሮና ከምዘለዎ ስለዝተፈልጠ እቶም ስደተኛታት ኣብ መወሸቢ ማእከል ክጸንሑ ከምዝተገብረ ተፈሊጡ'ሎ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን'ውን ብኣማኢት ዝቑጸሩ ስደተኛታት ማእከላይ ባሕሪ ብምቁራጽ ኣብ ደሴታት ላምፓዱሳ ምብጽሖም ይዝከር።


ዘተ:ፖለቲካዊ ቅልውላው ኢትዮጵያን መፍትሒኦምንን (2ይ ክፋል)

ኣብ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ናብ ስልጣን ድሕሪ ምምፅኦም ብዙሓት ዝተመነይዎ ለውጥን ሰላምን እንታይ ዕንቅፋት ገጠሞ፧ ኣብ መንጎ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ፌደራል መንግስትን ዘሎ ወጥሪ ከመይ ክፍታሕ ኣለዎ፧ኣብ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ክካየድ ተታሒዙ ዘሎ ምርጫ ስለምንታይ ምንጪ ምስሕሓብ ክኸውን ክኢሉ ዝብሉን ዶክተር ሓጎስ ኣብርሃን ኣርክቴክ ኤርሚያስ ኣማረን ትንታንኦም ሂቦም ኣለው። ዶክተር ሓጎስ ኣብርሃ ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ ቅዱስ ያሬድ ማእኸል መፅናዕታት ብራናን ጥንታዊ ስነፅሑፋት ኢትዮጵያን ዝሰርሐ ኣብ ሕዚ እዋን ንፖስት ዶክተራል ምርምር ኣብ ሃምቡርግ ዩኒቨርስቲ ጀርመን ይርከብ።ንፖለቲካዊ ኩነታት ከባቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብቀረባ ዝከታተል ዶክተር ሓጎስ ኣብ ታሪኽ፣ባህሊ፣ስነልሳንን ምጣነን የፅንዕ። ኢንጂነር ኤርምያስ አማረ ድማ ቅድም ክብል ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ መምህር ኣርክተክቸር ዝነበረን ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዝርከብ ሓደ ዓብይ ናይ ኮንስትራክሽን ኩባኒያ ዝሰርሕን ከምኡ እውን ንፖለቲካዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ዝምልከቱ ዛዕባታት ኣብ ዝተፈላለዩ መርበብ ሓበሬታታትን ማሕበራዊ ሚዲያን ዝፅሕፍን እዩ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ግብረ መልሲ ህውሓት ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉምዝ ንዘጋጠመ መጥቓዕቲ

ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ኣብ ልዕሊ ንፁሃን ሰባት ዝተፈፀመ መጥቃዕቲ ስዒቡ ኢድ ህወሓት ኣሎ ተባሂሉ ዝተገለፀ ጠሚቱ ንሓላፊት ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ክልል ትግራይ ወይዘሮ ሊያ ካሳ ምላሽ ሓቲትናየን ኣለና:: እተን ሓላፊት "ህዝቢ ብዝግባእ ከማሓድሩ ዘይከኣሉ ኣመራርሓ: ህዝቢ ምንም ኣይፈልጥን ኢሎም ብምንዓቕ ንዝተፈጠረ ፀገም ፀጥታ ንሳልሳይ ወገን ናይ ምጥባቕ ልማድ እዩ ክብላ ነቲ ክሲ ነፂገንኦ:: ህወሓት ይኹን መንግስቲ ትግራይ ኣብ ከምዚ ዓይነት ፀያፍ ተግባር ከምዘይሳተፉ: ቅድሚ ሐዚ ኣብ ዝሰርሕዎ ስራሕን ካብ ዝኽተልዎ መትከል ይፍለጥ እዩ ኢለን:: ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ ምስ ተቓወምቲ ፓርትታት`ታ ሃገር ኣብ ሃገራዊ ጉዳያት ዘትዩም

ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ምስ ተቓወምቲ ፓርትታት`ታ ሃገር ኣብ ሃገራዊ ጉዳያት ዘትዩ። ተቓወምትን ቀ/ሚ ኣብይን ኣብ ጉዳያት ግዝኣተ- ሕጊ፥ ጉዳይ ህዳሴ ግድብ፡ ከምኡ`ውን ኣብ ጉዳይ ምርጫን ምህናጽ ሃገራዊ ዕርቅን ዝዘተዩ ክኾኑ ኸለዉ ኣብ መብዛሕትኡ ጉዳያት ተመሳሳሊ ኣናብባ ከም ዝነበሮም ተሓቢሩ`ሎ። እንተኾነ ፕሮፈሰር መረራ ጉዲና መራሒ ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ምስዚ ዳሕራዋይ ህውከት ብዝተሓሓዝ ዝተኣስሩ መራሕቲ ተቓወምቲ ተፈቲሖም ኣካል ሃገራዊ ምርድዳእ ክኾኑ ኣለዎም ዝብል ክርክር ኣቕሪቦም ኔሮም- ።


መጥቓዕቲ ቤንሻንጉል ጉምዝ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኣትዩ ነበርቲ ናብ ንቡር ንምንቅስቃሳቶም ምምላሶም ተገሊጹ

ቅድሚ ኣርባዕተ መዓልታት ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉምዝ ወረዳ ጉባ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኣትዩ ህዝቢ ናብ ሰለማዊ ምንቅስቓሳቱ ከምዝተመልሰን ሓላፊ ኮሚኒኬሽን ወረዳ ጉባ ን ድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሩ። ስነ-ስርዓት ቀብሪ `ቶም በቲ መጥቃዕቲ ዝሞቱ 14 ሰባት ተወለድቲ ኣምሓራ፥ ኣዝማዶም ኣብ ዝርከብሉ ኣብ ክልል ኣምሓራ ተፈጺሙ`ሎ። ሓላፊ ኮሚኒኬሽን ክልል ኣምሓራ ኣቶ ግዛቸው ሙሉነህ ነቲ መጥቃዕቲ ዝፈጸሙ ናይ ጽንፈኛ ህወሓት ተለኣኣኽቲ`ዮም ክብል ከሎ፥ ብተመሳሳሊ ኣብ ክልል ቤነሻንጉል ምኽትል ሓላፊ ጸጥታ ኣቶ ኣብደልዓዚዝ መሓመድ ብወገኑ፥ ነቲ መጥቃዕቲ ዝፈጸሙ ተለኣኣኽቲ ግብጽን ህወሓትን ምዃኖም ሰነዳቶም ኣረጋጊጹ`ሎ ኢሎም።\n\nብዛዕባ`ዚ ክሲ ዝተሓተተት ሓላፊት ርክብ ህዝቢ ክልል ትግራይ ወይዘሮ ሊያ ካሳ "ህዝቢ ብዝግባእ ከመሓድሩ ዘይከኣሉ ኣመራርሓ: ህዝቢ ምንም ኣይፈልጥን ኢሎም ብምንዓቕ ንዝተፈጠረ ፀገም ፀጥታ ንሳልሳይ ወገን ናይ ምጥባቕ ልማድ እዩ ክትብል ነቲ ክሲ ነፂጋቶ`ላ:: ህወሓት ይኹን መንግስቲ ትግራይ ኣብ ከምዚ ዓይነት ፀያፍ ተግባር ከምዘይሳተፉ: ቅድሚ ሕጂ ኣብ ዝሰርሕዎ ስራሕን ካብ ዝኽተልዎ መትከል ይፍለጥ እዩ ኢላ ኣስዒባ:: ብኻልእ ወገን ቅድሚ ሓደ ዓመት ኣብቲ ከባቢ ግጭት ብምልዕዓል ተኸሲሶም ዝተኣሰሩ 98 ሰባት መስርሕ ፍርዶም ንልዕሊ ዓመት ተጓቲቱ-ክብሉ ናይቶም እሱራት ቤተ ሰብ ኣማሪሮም። ፕረዚደንት ጠቕላሊ ቤት-ፍርዲ ቤንሻንጉል ብወገኑ፥ ቫይረስ ኮሮና ኣብ መስርሕ ቤት -ፍርዲ ዕንቅፋት ከም ዝኾነ ገሊጹ`ሎ። ሓላፊ ቤት ፍርዲ ቤነሻንጉል ጉምዝሕጂ ግን እቲ ግቡእ ናይ ምክልኻል ጥንቃቐ ብምውሳድ እቲ መስርሕ ፍርዲ ክቕጽል`ዩ ኢሉ ።


ኣብ ቤንሻንጉል ጉሙዝ ብዝተፈፅመ መጥቓዕቲ ሰባት ተቐቲሎም

ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ዝተፈላለዩ ጣቢያታት ወረዳ ጉባ ዕጡቓት እቲ ከባቢ ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ኣምሓራ ብዝፈፀሙዎ መጥቓዕቲ ህይወት 16 ስቪላት ምጥፍኡን ካልኦት 6 ሰባት ድማ ከምዝቖሰሉን ዳይረክተር ጉዳያት ኮሚኒኬሽንክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ አቶ ግዛቸው ሙሉነህገሊፆም። ግዳያት ናይቲ መጥቓዕቲ ዝኾኑ ድማ እቲ መጥቓዕቲ መንነት ዒላማ ዝገብረ እዩ ኢሎም። ምኽትል ሓላፊ ቢሮ ጉዳያት ፀጥታን ምምሕዳርን ክልል ቤንሻንጉል ጉምዝ ኣቶ ዓብዱልዓዚዝ መሓመድ ግን እቲ መጥቓዕቲ ብሄር መሰረት ዝገበረ ከይኮነስ ብምምላእ ዓብይ ግድብ ህዳሴ ዘይተሓጎሱ ተለኣኣኽቲ ግብፅን ህወሓትን ዝፈፀምዎ እዩ ኢሎም ። 22 ሓምለ 2012 ዓ\ም ኣብ ዝተፈላለዩ ጣቢያታት ወረዳ ጉባ ብዝተፈፀመ ብሄር መሰረት ዝገበረ መጥቓዕቲ ህወይት 14 ሰባት ጠፊኡ ሽዱሽተ ሰባት ድማ ቆሲሎም ኣብ ሆስፒታል ይርከቡ ብመሰረት ሓበሬታ መንግስትን መሰኻኽርን። ኣብ ወረዳ ጉባ ያንቡነ ኣብ ዝተብሃለ ቦታ ዝነብር ሲሳይ ኣበበ መጥቓዕቲ ከምዝፍፀመ ምስ ሰምዐ ስድርኡ ሒዙ ምሽት ከምዝሃደመ ይሕብር። ‘’ቶኽሲ ክጅመር ከሎ ብፀልማት ስዓት ክልተ ሃዲምና ወፂኢና።ንጉሆ ተመሊስና ምስርኣናዮ ግን ኣዚዩ የፅልእ።ምፍጣርካ የፅልእ’’ ብምባል ገሊፁዎ። ነቲ መጥቓዕቲ ዝፈፀሙዎናይቲ ከባቢ ነበርቲ እዮም ፤ናብ ሓይሊታት ፀጥታ ስልኪ ደዊልና ዝደርአና የለንኢሉ። ሓላፊ ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ክልል ኣምሓራ ኣቶ ግዛቸው ምሉነህኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ተላኢኹ ስነስርዓት ቀብሮም ተፈፂሙ ኣሎ ኢሎም። ሓላፊ ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ወረዳ ጉባ ኣቶ ግርማ ንጋቱ እቲ መጥቓዕቲ ዝተፈፀመ ኣብቲ ከባቢ ብዝንቀሳቐሱ ሽፍታታት እዩ፤ምስቶም ሸፋቱ ብምኳን ነቲ መጥቓዕቲ ዝፈፀሙ ተወለድቲ ናይቲ ከባቢን ሓደ ናይ ካሊእ ብሄር ተወላዲን ከምዝሎ ፈሊጥና ኣለና ኢሎም። ‘’ሓበሬታ ብምቕባልን ንዕኦም ብምሕጋዝን ዝተጠርጠሩ ሰባት ኣብ ቁፅፅር ናይ ምውዓል ስራሕ ሰሪሕና ኣለና።ብርግፅ ናይ ትግራይ ተወላዲ ዝተብሃለ ኣሎ።ንሱ እውን ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ዝወዓለሉ ኩነታት ኣሎ’’ ኢሎም። ምኽትል ሓላፊ ቢሮ ጉዳያት ፀጥታን ምምሕዳርን ክልል ቤንሻንጉል ጉምዝ ኣቶ ዓብዱልዓዚዝ መሓመድ ግን እቲ መጥቓዕቲ ብሄር መሰረት ዝገበረ ኣይኮነን፤ምምላእ ግድብ ህዳሴ ስዒቡ ናይዚ ዓወት ዘይድግፉ ተለኣኣኽቲ ዝፈጠሩዎ እዩ ኢሎም። ናይ ግብፅን ህውሓትን ተለኣእኽቲ ዝበልሉ መረጋገፂ ክቕርቡ ተሓቲቶም ’’መቐለ ቀኒዮም ዝመፁ ኣለው።ካብ ሱዳን ዝመፁ ድማ ነዚ ተልእኾ ሒዞም ዝመፁ እዮም።ካብዚ ንላዕሊ መረጋገፂ እንታይ ይድለ’’ ኢሎም። ምስቲ መጥቓዕቲ ብዝተኣሳሰረ ብድምር 30 ሰባት ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ከምዘውዓሉን እዚ ናይ ብሄር ግጭት ከምዘይኮነን ክፍለጥ ኣለዎ ኢሎም። ዳይረክተር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ አቶ ግዛቸው ሙሉነህ ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ኣምሓራ መጥቓዕቲ ዝተፈፀመ ብፅንፈኛ ተለኣኣኽቲ ህወሓት እዩ ኢሎም። ኣብቲ ወረዳ ሰላም ናብ ንቡር ምምላሱ ኣቶ ግርማ ገሊፆም ኣለው።


'ኣብዚ እዋን`ዚ መንግስቲ ኤርትራ ናይ ሰላም ሓይሊ ምዃኑ ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነትስ ዓለም ፈሊጣ`ያ' ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ

ኣብዚ እዋን`ዚ መንግስቲ ኤርትራ ናይ ሰላም ሓይሊ ምዃኑ ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነትስ ዓለም ፈሊጣ`ያ ዝበለ ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ፥ ህዝቢ ትግራይ`ውን ምስ ህዝቢ ኤርትራ ኾነ ምስ ዝኾነ ህዝቢ ብሰላም ሰሪሑ ልምዓት ከምጽእ`ምበር ውግእ ክሰምዕ ዝደሊ ኣይኮነን ፥ ድልየት ህዝቢ ክልል ትግራይ ከም ድልየት ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሰላም`ዩ ብምባል ውግእ ዝሕሰብ ነገር ከምዘይኮነ ተዛሪቡ። ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተጀመረ ቁጠባዊ ርክብ ጠጠው ዝበለሉ ምኽንያት ንኤኮኖሚ ትግራይ ንምጉዳእ`ዩ ይብሃል`ዩ ዝብል ሕቶ: ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ካብ ናይ 20 ዓመታት ድቃስ ዝተበራበረ ርክብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ከመይ ክኸውን ከምዝኽእል ግምት ምውሳድ ጽቡቕ`ዩ ኢሉ። ኣብዚ እዋን’ዚ ጽቡቕ ዲፕሎማሲያውን ጸጥታውን ርክብ`ዩ ዘለና ብቑጠባ`ውን ከም ናይ መንገዲ ኣየርን ተለፎንን ዝብሉ ንግዳዊ ርክባት ኣለና`ዩ ካልኦት ቁጠባዊ ርክባት ንምምዕባል`ውን ብሓባር ንሰርሕ ኣለና። እዚ ርክባት`ዚ ድማ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ክበጽሕ ድማ ተስፋ ኣለና ኢሉ። ንሱ ወሲኹ ርክብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክቀላጠፍ ኩሉ ጽቡቕ ድልየት ዘለዎ ሰብ ዝሓስቦ`ኳ እንተኾነ፥ ን20 ዓመታት ነቲ ጸገም ክፈትሕዎ እናኸኣሉ፥ ን20 ዓመታት ክፈትሕዎ ዘይክኣሉ ሰባት፥ ኣብ ክልተ ዓመት ንዝረኸብናዮ ዓወት ከነኣእሱ ክትሰምዕ ግቡእ ኣይኮነን ኢሉ። ባዕልኻ ክትገብሮ ዘይክኣልካ ምሕዝነት ኤርትራን ኢትዮጵያን ሕጂ ካልእ ሰብ ምስ ገበሮ ተመሊስካ ክተነኣእሶ ግቡእ ኣይኮነን ኢሉ ። እቲ ርክብ ክሳብ ክንድ’ዚ ንትግራይ ዝጠቅም`ዩ ኢልካ እንተኣሚንካ ንምንታይ ን20 ዓመታት ዘይፈታሕካዮ ክብል ዝሓትት ዶ/ር ኣቢይ፥ እቲ ርክብ ንኤርትራ`ውን ስለዝጠቅም ካብ ሰላም ኩልና ንጥቀም ኢልካ ምሕሳብ`ምበር ዝተፈለየ ጠቕሚ ከምዘለካ ንትግራይ ንምጉዳእ ኢልካ ምሕሳብ ዝጠቅም ኣይኮነን ረብሓ ክልል ትግራይ ድማ ካብ ረብሓ ኢትዮጵያ ፈሊኻ ክትርእዮ ዝክኣል ኣይኮነን ኢሉ። እቲ ካልእ ነጥቢ ድማ እቲ ርክብ ኣብ መንጎ ክልተ ልኡላዊ ሃገራት ዝግበር ርክብ ብምዃኑ ናይ ፈደራል ስልጣን ምዃኑ`ውን ክስመረሉ ይግባእ ኢሉ ። ጉድኣት`ውን እንተሃልዩ ንኹሉ ዝጎድእ`ምበር ፈሊኻ ንትግራይ ጥራሕ ከምዝጎድእ ጌርካ ክትወስዶ ዝክኣል ኣይኮነን ዝበለ ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ፥ እቲ ርክብ ክልቲኤን ሃገራት ግን ኣብ ቅኑዕን ኣብ ዝሓሸን መስመር ኣብ ዝሓሸ ደረጃ ከም ዘሎን እናተረረ ይኸይድ ከምዘሎን ከረጋግጽ እፈቱ ብምባል ኣብዚ ቀረባ ናብ ኤርትራ ዝገበሮ ዑደት ከም ኣብነት ኣቕሪቡ። መንግስቲ ፈደራል ክወግኣና`ዩ ዝብል ነገር ኣብቲ ክልል ይስማዕ`ዩሞ ንትግራይ ክትወግኡ ዲኹም ንዝብል ክምልስ ከሎ፥ ካብ በሃሊኡ ደጋሚኡ እዚ "ናይ ዕብዳን ዘረባ`ዩ" ንዓይ ዝገርመኒ ካብቶም በሃልቱ እቶም ነዚ ከምቁምነገር ወሲዶም ክትንትኑ ዝውዕሉ ሊቃውንቲ`ዮም ኢሉ። ውግእ ናይ ዓያሹን ዘይጠቅምን ምዃኑ ካብ ህዝቢ ትግራይ ንላዕሊ ዝፈልጦ የለን ዝበለ ቀ/ሚ ኣቢይ ምስ ትግራይ ይኹን ምስ ካልኦት ናይ ሓሳብ ኣፈላላያትና ብልዝብን ብክትዕን ንፈትሕ`ምበር ናብ ተኹሲ ክንኣቱ ፍጹም ዘይንሓስቦ`ዩ ኢሉ። በዚ ምኽንያት ውግእ ኣይክህሉን ኣይንሓስቦንን`ውን ዝበለ ዶ/ር ኣቢይ፥ ብኻልእ ወገን ንመንግስቲ ኤርትራ ንዓ በጃኻ ንኢትዮጵያ ንውጋእ ኢሉ መንግስቲ ኢትዮጵያ ክዕድሞ ዘይሕሰብ` ኣብ ታሪኽ`ውን ተራእዩ ዘይፈልጥ`ዩ -መንግስቲን ህዝብን ኤርትራ `ውን ኣብቲ ኸባቢ ልምዓት `ምበር ናይ ውግእ ድልየት የብሉን`ኢሉ። "መንግስቲ ኤርትራ ኣብዚ እዋን`ዚ ፥ኢትዮጵያ ምስ ካልኦት ሃገራት ዘለዋ ሓደ ሓደ ጸገማት ኣብ ምፍታሕ ፍሉይ ተራ ኣብ ምጽዋት`ዩ ዝርከብ ዘሎ" ዝበለ ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ፥ "ኣብዚ እዋን`ዚ መንግስቲ ኤርትራ ናይ ሰላም ሓይሊ ምዃኑ ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነት ዓለም ፈሊጡ`ዩ ዘሎ” ኢሉ። ህዝቢ ትግራይ`ውን ምስ ህዝቢ ኤርትራ ኾነ ምስ ዝኾነ ህዝቢ ብሰላም ሰሪሑ ልምዓት ከምጽእ`ምበር ውግእ ክሰምዕ ዝደሊ ኣይኮነን ፥ ድልየት ህዝቢ ክልል ትግራይ ከም ድልየት ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሰላም`ዩ ዝበለ ዶ/ር ኣቢይ ብመሰረቱ ንሕና ብምሕዝነት ሃገራት ክልቲአን ሃገራት ሓዲሽ ታሪኽ ክንሰርሕ ኢልና ንሰርሕ ዘለና ኢሉ። ኣተሓሒዙ ኣብ መንጎ ፈደራልን ምምሕዳር ክልል ትግራይን ዘሎ ኣፈላላይ ኣብ ቀረባ ክፍታሕ`ዩ ዝብል እምነት`ዩ ዘለኒ- ክፍታሕ ስለዘለዎ-ምኽንያቱ ከምኡ እናበልካ ስራሕ ገዲፍካ ምንባር ኣይክኣልን`ዩ ኢሉ። እቲ ጸገም መታን ክሓጽር ግን ህዝቢ ትግራይ ነቶም ልምዓት ዝደልዩ ምሳና ኮፍ ኢሎም ብልዝብ ክፈትሕዎ ዝደልዩ ከም በዓል ዶ/ር ደብረጽየን ዝበሉ መራሕቲ ክድግፎም ፥ ነቶም ጎንጺ ዝመርጹ ድማ ኣይፋልኩምን፡ ክብሎም ይግባእ ኢሉ። ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ ካብቲ ውድብ መን ንህዝቡ ኢሉ ከም ዝሰርሕ፥ መን ድማ ንባዕሉ ጠቕሚ ኢሉ ብሽም ህዝቢ ትግራይ ከም ዝነግድ እቲ ህዝቢ ስለዝፈልጥ እቲ ኣድላይ ዘይኮነ ንኹልና ዘይጠቅም ፥ጉድኣት ጥራሕ ዘለዎ ነገር ይኣክል ኢሉ ናብ ቅኑዕ መስመር ንምውሳድ ናይ ህዝቢ ትግራይ ግደ ዓቢይ ስለዝኾነ ተርኡ ክጻወት ኣለዎ ኢሉ። ኣተሓሒዙ፡ህዝቢ ትግራይ ኣብዚ እዋንዚ ካብ ዝኾነ ይኹን እዋን ንላዕሊ ዝተማህረን ዝሰልጠነን ሓይሊ ሰብ ኣለዎ፥ ማህጸን ህዝቢ ትግራይ በብዘመኑ ጀጋኑ ምውላድ ጠጠው ኣይበለትን ኢሉ። ክልል ትግራይ ኮነት ኢትዮጵያ ብናይ ትማሊ ሓሳብ ብናይ ቅድሚ 50 ዓመት ሓሳብ ክትነብርኣይትኽእልን። ኣብ ትግራይ`ውን ንህዝቢ ብደርቢ ከፋፊልካ ምምራሕ ኣይክኣልን`ዩ ኢሉ ። ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ መወዳእታ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ ትግራይ ክትብልጽግን ከምቲ ታሪኻ ኣብ ኢትዮጵያ ዕዙዝ ተራ ክትጻወትን በዚ ሓዲሽ ወለዶ ክትኣምን ኣለዋ ዝብል ጽኑዕ እምነት ኣለኒ ኢሉ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ፖለቲካዊ ውድብ ባይቶና ኣብ ክልል ትግራይ ክካየድ ኣብ ዝተመደበ ምርጫ ከምዝሳተፍ ኣፍሊጡ

ውድብ ባይቶና ኣብ ክልል ትግራይ ዝካየድ ምርጫ ብፍፁም ዘስርሕ ባይታ ዋላ’ኳ እተዘይሃለወ ኣብቲ ምርጫ ክንሳተፍ ኢና ኢሉ:: እቲ ውድብ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ዝሃቦ መግለፂ: እቲ ክልል ዘመሓድር ውድብ ህወሓት ኣብ ትግራይ ንዝርከቡ ውድባት ፖለቲካ ሽም ካብ ምጥፋእ ምትዕንቓፍን ክቑጠብን ኣብታ ዝተረፈት ናይ ምርጫ እዋን ድማ ንምህዳር ፓለቲካ ምስፋሕ ክሰርሕ ይግባእ ኢሉ:: ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝንቀሳቀሱ ሰለስተ ውድባት አባላቶም ብጅምላ ይእሰርዎም ከምዘለዎ ሓቢሮም

ኣብ ኢትዮጵያ ቅትለት ህቡብ ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ስዒቡ ኣባላቶምን ደገፍትታቶምን ብጃምላ ከምዝተኣሰሩዎም ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝንቀሳቐሱ ሰለስተ ፖለቲካዊ ውድባት ገሊፆም። ግንባር ሓርነት ኦሮሞ\ኦነግ\፣ ፌደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ\ኦፌኮ\ን ናይ ኦሮሚያ ብሄራዊ ፓርትን ከምዝበሉዎ ኣባላቶም ብጃምላ ምእሳሮም፣ዝተቐተሉን ዝቖሰሉን እውን ከምዘለውን ኣብያተ ፅሕፈቶም እውን ከምዝተዓሸጉዎምን ገሊፆም። ኦነግ ናይቲ ውድብ ላዕለዎት ኣመራርሕኡ ሓዊሱ ኣባላቱ ሃለዋቶም ከምዘይፈልጥ ሓቢሩ። ኣቦ ወንበር ኦፌኮ ዝኾኑ ፕሮፌሰር መረራ ጉዲና ብወገኖም ልዕልነት ሕጊ ብዝብል ሰበብ ኣብ ልዕሊ ኣባላትን ደገፍትን ውድቦም ዝለዓለ ምክልባት ይፍፀሞም ኣሎ ኢሎም። ኣባላቱ ኣብ ዞባታት ምዕራብ ኣርሲ፣ባሌን ሃረርጌን ከምዝተኣሰሩዎ ዝገለፀ ናይ ኦሮሚያ ብሄራዉ ፓርቲ ተኣሲሮም ናብ ቤት ፍርዲ ዘይቀረቡ ከምዘለው ገሊፁ ኣሎ። ንዞም ክስታት መልሲ ዝሃቡ ኣብ ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ኢትዮጵያ ዳይረክተር ዳይረክቶረት ናይ ዝተወደቡን ተሳገርቲ ዶብን ገበናት ኣቶ ፈቃዱ ፀጋ ኣብ ቐይዲ ዝኣተው ሰባት ከምዘለው ብምሕባር ብዝፈፀምዎ ገበን እምበር ብፖለቲካዊ እምነቶም ዝተኣሰሩ ሰባት የለውን ኢሎም። ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ውዒሎም ቤት ፍርዲ ዘይቀረቡ እንተሃሊዮም ከምዘፃሪዩ ወሲኾም ሓቢሮም።


ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ደቡብ ብዝተፈጥረ ግጭት ካብ መንበሪኦም ዝተመዛበሉ 20 ሽሕ ሰባት ሓገዝ ክግበረሎም ሓቲቶም

ኣብ ደቡብ ክልል ዞባ ኮንሶ ፍሉይ ወረዳ ኣሌን ብዝተፈጥረ ግጭት ካብ መንበሪኦምን ዝተመዛበሉ 20 ሽሕ ሰባት ሰብኣዊ ሓገዝ ክግበረሎም ሓቲቶም። ሽሞም ከይግለፅ ዝሓተቱ እዞም ዜጋታት ኣብ ፀገምን ስቓይን ምውዳቖም ብምግላፅ ሓገዝ ክግበረሎም ሓቲቶም።ካብ መንበሪኦም ዝተመዛበሉ ነበርቲ ዞባ ኮንሶ ሩባ ሰጊሮም ኣብ ዞባ ደቡብ ኦሞ ወይጦ ኣብ ዝተባህለት ከተማ ኣዕቒቦም ከምዝርከቡ ገሊፆም። በቲ ግጭት ብዝሒዝተመዛበሉ ሰባት ኣስታት 20,000 ከምዝበጽሕን ናይቲ ዞባ ናይ ሰላምን ፀጥታን ሓላፊ ኣቶ ሓሰን ገሊፆም። ናይ ደቡብ ክልል ኮሚሽነር ስግኣት ሓደጋን ስራሕ ኣመራርሓ ኣቶ ጋንታ ጋሩማ ግጭት ንምርግጋእ ይስራሕ ከምዘሎን ሓገዝ ንምግባር ዝወረደ ጉድኣት ዘፅንዕ ሓደ ግብረ ሓይሊ ናብቲ ከባቢ ከምዝተልኣኸ ገሊፆም። ኣብ መንጎ ዞባ ኮንሶን ፍሉይ ወረዳ ኣሌን ንልዕሊ ሓደ ሰሙን ብሰንኪ ዘቑፀረ ግጭት ካብ ብክልቲኡ ወገን 16 ሰባት ከምዝሞቱ ሓለፍቲ ምምሕዳር ናይቶም ከባቢታት ገሊፆም ።  ብካልእ ወገን ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ዝተፈላለዩ ጣቢያታት ወረዳ ጉባ ዕጡቓት ነበርቲ እቲ ከባቢ ብቅድሚ ትማሊ ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ኣምሓራብዝፈፀሙዎ መጥቓዕቲ ህይወት 14 ስቪላት ምጥፍኡን ካልኦት 6 ሰባት ድማ ከምዝቖሰሉን ዳይሬክተር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ክልላዊመንግስቲ ኣምሓራ አቶ ግዛቸው ሙሉነህንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም።  እቶም ግዳያት ናይቲ መጥቓዕቲ ዓሌት ዒላማ ዝገበረ እዩ ኢሎም ኣለው።  ምኽትል ሓላፊ ቢሮ ጉዳያት ፀጥታን ምምሕዳርን ክልል ቤንሻንጉል ጉምዝ ኣቶ ዓብዱልዓዚዝ መሓመድ ግን እቲ መጥቓዕቲ ብሄር መሰረት ዝገበረ ዘይኮነስ ምምላእ ዓብይ ግድብ ህዳሴ ተዛዚሙ ንዝተረኸበ ዓወት ዝዕንቅፉ ተለኣኣኽቲ ግብፅን ህወሓትን ዝፈፀምዎ መጥቓዕቲ እዩ ኢሎም ኣለው።


'ህዝቢ ትግራይ ዘይሳተፈሉ ናይ ኢትዮጵያ ፖለቲካ ክህሉ ኣይክእልን`ዩ' ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ

ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣቢይ ኣሕመድ ህዝቢ ትግራይ ዘይሳተፈሉ ናይ ኢትዮጵያ ፖለቲካ ክህሉ ኣይክእልን`ዩ ኢሎም ። ዶ/ር ኣቢይ ኣሕመድ ምስ መንግስታዊ ሚድያ ብትግርኛ ዝገበርዎ ቀዳማይ ክፋል ቃል-መጠይቕ፥ ንህዝቢ ትግራይ ንምጉዳእ ዝብል ከም ሓሳብ`ውን ክልዓል ኣይክእልን`ዩ- እንተሃልዩ ድማ ክእረም ኣለዎ ኢሎም። ንሶም ምስ መንግስትን ህዝብን ኤርትራ`ውን ዝምድናታት እናሓይለ ይኸይድ ብምሕባር : መንግስቲ ኤርትራ ኣብቲ ዞባ ዝጻወቶ ዘሎ ተራ ንኢትዮጵያ ሓጋዚ ኮይኑ ከምዘሎ ገሊጾም። ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ኣብቲ መግለጺኡ፥ እዚ መጺኡ ዘሎ ለውጢ ጽቡቕ`ኳ እንተኾነ ከም ዝኾነ ለውጢ ናይ ባዕሉ ቃንዛ ኣለዎ ኢሉ። ነቲ ለውጢ ምስ ሕማም ሕርሲ ዘተሓሓዞ ዶ/ር ኣቢይ ፥ ሃገር ኣብ ፈተና ከም ዘላ መጠን ከምቶም ኣብ ካልኦት ክልላት ኣምሓራን ኦሮሚያን ካልእን ዘሎ ፈተናታት፥ ህዝቢ ትግራይ`ውን ናይ ባዕሉ ፈተና ኣለዎ፥ እዚ ፈተና`ዚ ግን ግዚያዊ`ዩ- ቀስ እናበለ ዝፍታሕ`ዩ ኢሉ። ኣብ መንጎ ህወሓትን ብልጽግናን ዘሎ ናይ ኣተሓሳስባ ፍልልያት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ`ውን ጸቕጢ ከምዝፈጥር ዝጠቐሰ ዶ/ር ኣቢይ፡ እዞም ኣብ መንጎ ውድባት ዘለዉ ተወሰኽቲ ጸገማት ምስ ምፍታሕ ክልትኣዊ ጸገማት ክፍትሑ`ዮም ዝብል እምነት ከምዘለዎም ብምሕባር “ንሕና`ውን ከም ብልጽግና ብትዕግስቲ ብምዝርራብ ጥራሕ ናይ ምፍትሑ ድልየት`ዩ ዘለና- ኣብ ውሽጢ ህወሓት`ውን ነቲ ጸገም ብሰላም ናይ ምፍታሕ ድልየት ዘለዎም ኣካላት ኣለዉ- ዘይደልዩ ከኣ- ኣለዉ” ኢሉ። ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ሳልሳይ ነጥቢ ኢሉ ዝጠቐሶ ድማ ነቲ ጸገም ናይ ኣተሓሳስባ ኣፈላላይ ከስፍሕዎ ዝደልዩ- ኣብ ብዙሓት ሚድያታት ዝርኣይ ነቲ ጸገም ናይ ምግዳድ ተግባር`ዩ ብምባል፥ ከምቲ ኣብ ሕወሓት ዘለዉ ደለይቲ ጎንጺ ኣብ ካልኦት`ውን ኣለዉ-ብዝተረፈ ግን ንህዝቢ ትግራይ ንምጉዳእ ዝብል ሓሳብ የለን- ከምኡ ዝብል ኣተሓሳስባ እንተሃልዩ ግን ክእረም ኣለዎ ኢሉ። ኣብ ትግራይ ዘለዋ ሚድያታት ዓጺኻ ኣብ ፈደራል ዘለዋ ግን ከም ዝቕጽላ ዝተገብረሉ ኩነታት ኔሩ`ዩ ንዝብል ሕቶ ክምልስ ከሎ ድማ፥ ድሕሪ ለውጢ ቅድሚ ሎሚ ተራእዩ ዘይፈልጥ ናጽነት ሚድያ ከም ዝኸፍትና ዓለም ዝፈልጦ`ዩ፥ እንተኾነ ገሊኤን ናይ ሚድያ ስነ-ምግባር ካብ ዘይ-ምርዳእ፥ ገሊአን ኮነ ኢለን ናይ ሓሶት ወረ ብምዝርጋሕ ህዝቢ ንምግጫው ዝፈተና ኔረን `የን፥ ኣብ ክልል ትግራይ`ውን ምስ ባህልን ክብርን ህዝቢ ትግራይ ዘይሳነ መደባት ይቐርብ ኔሩ`ዩ እንተኾነ እቲ ብበዓል ስልጣን ሚድያ ኮርፐርሽን ዝተወስደ ስጉምቲ ድሕሪ ቅትለት ሃጫሉ ንዝነበረ ህውከት ንምትህድዳእ ዝወሰዶ ስጉምቲ ከም ዝኾነ`ዩ ዝርድኣኒ፡ ሃገር ናይ ምድሓን ስጉምቲ`ዩ- እዚ ድማ ግዜያዊ ስጉምቲ`ዩ ኢሉ። ህዝቢ ትግራይ ባህሉ ልምዓቱን ክንሰምዕ ንደሊ ኢና- እተን ሚድያታትውን ሰባት እናዓደምካ ካብ ዘይድሊ ጸርፍታት ምግዋሕ ወጺአን ኣብ ሃናጺ ርእይቶታት እንተዘተኩራ ዝበለጸ ምኾነ ምስ በለ- ስዒቡ ዝቐረበሉ ሕቶ፥ ህዝቢ ትግራይ ንኸይረጋጋእን ናብ ልምዓቱ ንኸየተኩርን ብመንግስቲ ፈደራል ዝተወደቡ ዝተፈላለዩ ውዳበታት እንሓመስዎ ይርከቡ ይብሃል`ዩ`ሞ ርእይቶኹም እንታይ`ዩ ንዝብል ሕቶን ኣብቲ ቃለ ምልልስ መሊሱ ። ብዛዕባ`ቲ ንካልእ ጊዜ ዝተመሓላለፈ ሃገራዊ ምርጫ ዝቐረበሉ ሕቶ ድማ፥ እቲ ሎሚ ዓመት ክኻየድ ተወጢኑ ዝነበረ ምርጫ 6ይ ሃገራዊ ምርጫ ምንባሩ ይፍለጥ`ዩ- በደረጃ ዓለም ኮቪድ 19 ምምጽኡ ምኽንያት ብምግባር ድማ ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ምርጫ ምግባር ከምዘይክኣል ኣፍሊጡ`ዩ ይኹን`ምበር ህወሓት ብምርጫ ዝተመርጸ መንግስቲ ኢና ንደሊ ብዝብል እምነት፥ ምርጫ ንምክያድ ብቤት ምኽሩ ኣጽዲቕዎ`ሎ ስለዚ ህዝቢ ትግራይ መራሕቱ ምምራጹ እንታይ ጌጋ ኣለዎ ዝብል`ዩ። ኣብ ኣድላይነትን ግድነትን ምርጫ ኣፈላላይ ዘለና ኣይመስለንን ዝበለ ዶ/ር ኣቢይ ኣሕመድ፥ ንምርጫ ቆጸራ ሒዝና እናተዳለና ከለና፥ ዘይሓሰብናዮ ናይ ኮሮና ፈተና መጺኡ፥ ቤት ምኽሪ ፈደረሽን ድማ ምርጫ ክሳብ ዝግበር እቶም ኣብ ስልጣን ዘለዉ ኣካላት ክቕጽሉ ወሲኑ`ሎ እዚ ድማ ንብልጽግና ይቐጽል ንሕወሓት ድማ ኣይትቐጽል ዝብል ውሳነ ኣይነበረን ኢሉ። ስለዚ ኣብ ክልል ትግራይ ኮሮናቫይረስ ስግኣት ኣይኮነን ድዩ? ወይ ንሕሙማት ዝቕበል ዘመናዊ ሆስፒታል ወይ መድሃኒት ኣለና ድዩ ? ንሓደ ዓመት ንዘይምጽባይ ክንድዚ ዝኸውን ናይ ሚልዮናት ባጀት ምውጻእ እንታይ የድሊ? ገንዘብ እንተለና ናይ ማይ ጉድጓድ ዘይንኹዕተሉ፥ ሆስፒታል ዘይነስርሓሉ ዝብል ሕቶታት ክተልዕል ይገብረካ`ዩ ይብል። ኣተሓሒዙ ብኻልእ ወገን ድማ ህወሓት ብሓቂ ስልጣኑ ንካልኦት ውድባት ከረክብ ስለዝደለየ ድዩ ምርጫ ክገብር ደልዩ? ምርጫ ማለት ክልተ ሰለስተ ሓሳባት ሒዝካ እቲ ሓሳባት ንህዝቢ ኣቕሪብካ፥ ህዝቢ ዝወሰዶ ሓደ ሓሳብ ወሲዱ ናይ ባዕሉ መንግስቲ ክተክል ከሎ`ዩ -ንሱ`ዩ ደሞክራሲ ዝብሃል፡ ኣብ ትግራይ ግን ከምኡ ዝበሉ ሓሳባት ተዓፊኖም ከለዉ እቲ ናይ ምርጫ ድራማ ተመሊሱ ህወሓት ናብ ስልጣን ንምምጻእ እንተኾይኑ ቤት ምኽሪ ፈደረሽን`ውን`ኮ ንሓደ ዓመት ኣብ ስልጣን ጽናሕ ኢልዎ`ዩ ዘሎ ይብል ። ካብኡ ወጻኢ ግን ፈደራል ኣብ ናይ ክልል ጉዳይ ኣይኣቱን፥ እታ ናይ ፈደራል ሓላፍነት ድማ ኣሕሊፍና ኣይንህብን ኢሉ። ብዛዕባ ምዕጻው ናብ ትግራይ ዝኣትዉ መንገድታትን ምድኻም ኤኮኖሚ ትግራይ ዝብልን`ውን ዝተሓተተ ዶ/ር ኣቢይ፥ ካብ ወገን ክልል ትግራይ፡ ንፈደራል መንግስቲ ኣይንኣምነሉን ኣይንፈልጦን ዝብል ዘረባ`ኳ እንተሃለወ ንሕና ግን ቁጠባ ትግራይ ክጉዳእ ኣይንፈቅድን ኢና ኢሉ። ንትካል ትእምት ዝምልከት ንናይ ጸጥታ ፖለቲካን ንግድን ሓላፍነታት ደራሪቦም ብሓላፍነት ዝሓዝዎ ኣካላት ዝፈጥርዎ ጸገም ክህሉ ይኽእል`ዩ ዝበለ ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ ፡ካብኡ ዝተረፈ ቁጠባ ትግራይ ኣካል ቁጠባ ኢትዮጵያ ስለዝኾነ ቁጠባ ትግራይ ጎዲእካ ብልጽግና ክተረጋግጽ ኣይትኽእልን ኢኻ፥ ትግራይ ጥራይ ዘይኮነ ከም ኤርትራ ዝበላ ጎረባብትና ሃገራት`ውን ብሓባር ክንዓቢ ኢልና ንሰርሕ ዘለና ኢሉ። ቀዳማይ ክፋል'ቲ ቃለ መጠይቕ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ዘተ:ፖለቲካዊ ቅልውላው ኢትዮጵያን መፍትሒኦምንን (1ይ ክፋል)

ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ናብ ስልጣን ምስ መፁ ብዝተርኣዩ ኣወንታዊ ለውጥታት ነባሪ ሰላም ክሰፍን ብዙሓት ተስፋ ገይሮም ነይሮም።እቲ ብዙሓት ዝበሃግዎ ሰላምን ቅሳነትን ኣይተረጋገጸን: ቅልውላዋት ዝያዳ ወሲኾምን ገዲዶምን ዝብሉ ወገናት'ውን ኣይተሳእኑን ። ሞት ድምፃዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ስዒቡ ድማ ህይወት ሰብ ጠፊኡ፣ዕንወት ንብረትን ምዝንባል ዜጋታት አጋጢሙ።እቲ ፀገም ኣበይ እዩ ዘሎ? ኣብ መንጎ ፌደራል መንግስትን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ዘሎ ወጥሪ'ከ ብከመይ ክፍታሕ ኣለዎ?እታ ሃገር ካብዚ ቅልውላው ከመይ ክትወፅእ ትኽእል? ዝብሉን ተኣሳሰርቲ ጉዳያትን ብዝምልከት ንክልተ አጋይሽ ዓዲምና አለና። ዶክተር ሓጎስ ኣብርሃ ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ ቅዱስ ያሬድ ማእኸል መፅናዕታት ብራናን ጥንታዊ ስነፅሑፋት ኢትዮጵያን ዝሰርሐ ኣብ ሕዚ እዋን ንፖስት ዶክተራል ምርምር ኣብ ሃምቡርግ ዩኒቨርስቲ ጀርመን ይርከብ።ንፖለቲካዊ ኩነታት ከባቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብቀረባ ዝከታተል ዶክተር ሓጎስ ኣብ ታሪኽ፣ባህሊ፣ስነልሳንን ምጣነን የፅንዕ። ኢንጂነር ኤርምያስ አማረ ድማ ቅድም ክብል ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ መምህር ኣርክተክቸር ዝነበረን ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዝርከብ ሓደ ዓብይ ናይ ኮንስትራክሽን ኩባኒያ ዝሰርሕን ከምኡ እውን ንፖለቲካዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ዝምልከቱ ዛዕባታት ኣብ ዝተፈላለዩ መርበብ ሓበሬታታትን ማሕበራዊ ሚዲያን ዝፅሕፍን እዩ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ቤት ምኽሪ ክልል ኣምሓራ ስሩዕ ጉባኤኡ ይካየድ ኣሎ

ኣብ ክልል ኣምሓራ ናይ መንነት ሕቶ ጉልባብ ብምግባርን ዘይ-ሕጋዊ ኣወዳድባ ብምፍጣርን፥ ነቲ ኽልል ንምህዋኽ ክግበር ዝጸንሐ ውዲት ብህዝብን ብሓይልታት ጸጥታን ፈሺሉ’ዩ- ክብል ኣመሓዳሪ`ቲ ኽልል ኣቶ ተመስገን ጥሩነህ ኣፍሊጡ። ኣብ ስሩዕ ጉባኤ ክልል ኣምሓራ መግለጺ ዝሃበ ኣቶ ተመስገን ፥ህወሓት ናይ ሓሶት ሰነዳት እናበተነ፥ ንህዝብታት ኣምሓራን ትግራይን ንምፍልላይ ኣብ ልዕሊ ምጽዓሩ፥ ኣብ ከባቢ ዶብ ዝገብሮ ዘሎ ምትኹቷኽ ዝምልከቶ ኣካል ቀጥዒ ከትሕዞ ይግባእ ኢሉ። እቲ ቤት-ምኽሪ ኣምሓራ ናይ ዝሓለፈ ዓመተ-2012 ኣፈጻጽማ ስራሕ ድሕሪ ምግምጋም ናይ 2013 ቀንዲ ዕላማታት ብምቕማጥ ዝተፈላለየ ሽመታት ኣጽዲቑ`ሎ። ብኻልእ ዜና ኣብ ዞባታት ኦሮሚያን ኣምሓራ ሎሚ` ውን ምስቲ ድሕሪ ቅትለት ሃጫሉ ዝሰዓበ ህውከት ብዝተሓሓዝ ተወሰኽቲ ሰባት ከም ዝተኣሰሩ ዝመጻና ዜና ሓቢሩ`ሎ።


ቤት ምኽሪ ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ ንክልተ መዓልታት ዘካየዶ አኼባ ዛዚሙ

ቤት ምኽሪ ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ ንክልተ መዓልታት ስሩዕ ጉባኤ ብምክያድ ኣፈጻጽማ ስርሑ ገምጊሙ ውሳነታት ኣሕሊፉ። ንዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ዝተጨበጠ ለውጢ ብፍላይ እዚ ቤት ምኽሪ`ዚ ተቓሊሱ ዘምጽኦ`ዩ ዝበለ ፕረዚድነት ክልል ኦሮምያ ሽመልስ ኣብዲሳ፥ እቲ ለውጢ ነቶም ንናይ ውልቂ ጥቕሞም ዝስስዑ እንተዘይኮይኑ ንኻልኦት ብዙሕ ዓወታት ኣመዝጊቡ`ዩ ኢሉ። ኣተሓሒዙ፥ ህዝቢ ኦሮሞ ብልዑል መስዋእቲ ዝረኸቦ ዓወት ንምምንጣል ዝንቀሳቐሱ ኣካላት ብውሽጥን ደገን ተወሃሂዶም እቲ መስርሕ ለውጢ በዳሂ ከምዝኸውን ኣብ ምግባር ይርከቡ ኣለዉ ኢሉ። ኣቶ ሽመልስ ኣብዲሳ ብተወሳኺ፥ ናይ ኦሮሞ ብሄረተኝነት ዝልካዕ ብሽም ህዝቢ እናመሓልካ ንሃብቲ ህዝቢ ብምብዝባዝ ዘይኮነስ፥ ነቲ ዘሎ ዕድል ብምሉኡ ተጠቒምካ፡ ንህዝቢ ኦሮሞ ንቕድሚት ምስግጋር`ዩ ኢሉ። ኣተሓሒዙ ፥ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ንኦሮሞ ክብድሉን ክምዝምዙን ዝጸንሑ ሓይልታት ኣብ ውሽጢ ኦሮሞ ንዝመልመልዎም ኣፍራስ ይጋልብዎም ኣለዉ ብምባል ንሕወሓትን ኦነግ ሸኔን ጠቒሱ። ብዛዕባ`ዚ ካብቶም ኦነግ ሸኔ ኢሉ ዝጸውዖም ወገን ዝተረኽበ መልሲ የለን፥ ንሕወሓት ብዝምልከት ግን ኣባል ፈጻሚ ስራሕ`ቲ ውድብ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፥ ንሕና ኣብ ናይ ውሽጣዊ ጉዳይኩም ኢድ የብልናን፥ ንዓና ከም ምኽንያት ክትጥቀሙልና ኣይትፈትኑ ዝብል መልሲ ሂቡ`ሎ። ኣቦ መንበር መድረኽ ፕሮፈሰር መረራ ጉዲና ብወገኖም፥ ጸገማት ክፍጠሩ ከለዉ ናብ ካልኦት ኣጻብዕትኻ ካብ ምውጥዋጥ ናብ ውሽጥኻ ብምርኣይ ፈውሲ ክርከብ ይክኣል`ዩ ኢሎም። ኣብታ ሃገር ዘሎ ጸገም ንምፍታሕ ዝማኸር ሃገራዊ መረዳድኢ የድሊ`ውን ኢሎም። እቲ ንክልተ መዓልታት ዝተኻየደ ባይቶ ክልል ኦሮሚያ፥ ዝተፈላለየ ናይ ሽመት ምልውዋጥ ብምግባርን ናይ ዝመጽእ ዓመት ባጀት ብምጽዳቕን ተዛዚሙ’ ተዛዚሙ’ሎ።


ኣቶ ልደቱ ኣያሌው ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ምእታዎም ተሓቢሩ

ኣቶ ልደቱ ኣያሌው ሎሚ ዓርቢ ብፌደራል ፖሊስ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ምእታዎም ብዝተፈላለዩ ስሩዕን ማሕበራዊን ሚዲያ ዝተገለፀ ክኸውን ከሎ ብፍላይ ኣውሎ ሚዲያ ንዝተባህለ ትካል ባዕሎም ደዊሎም ከምተዛረቡ ፀብፂቡ ኣሎ።  ቤት ፍርዲ ከተማ ቢሸፍቱ 3 ሓምለ 2012 ዓ\ም ብዘሕለፎ ትእዛዝ ክትሓዙ ምውሳኑ ናይ ፖሊስ መዝገብ ይገልፅ።  ፖሊስ ከተማ ቢሾፍቱ ኣብ ዝፀሓፎ ደብዳቤ ተጠርጣሪ ኣቶ ልደቱ ኣያሌው ኣብ ከተማ ቢሾፍቱ ዝተፈጥረ ህውከት ብምውዳድን ናይ ገንዘብ ሓገዝ ብምግባርን ስለዝተጠርጠረ ተታሒዙ ንክቐርብ ፃውዒት እንተተገበረሉ እውን ክቐርብ ስለዘይክኣለ ሒዝናዮ ንምቕራብ ትእዛዝ ክወሃበና ዝብል ሕቶ ከምዝቐረበሉ እቲ ቤት ፍርዲ የዘኻኽር። እቲ ቤት ፍርዲ ኣብዝሃቦ ትእዛዝ ናይ ኣመልካቲ ሕቶ ዘእምን ብምዃኑ ተጠርጣሪ ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ውዒሉ ኣብ ውሽጢ 48 ስዓታት ናብ ቤት ፍርዲ ክቕርቦ ኣዚዙ ኣሎ። ብመሰረት ፀብፃብ ኣውሎ ሚዲያ ግን ኣቶ ልደቱ ካብ ፌደራል ፖሊስ ስልኪ ተደዊልሎም ብድልየቶም ከምዝኸዱ ይገልጽ። እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብሓይልታት ፀጥታ ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ዝኣተውኣባል ኣመራርሓ ፌደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ኣቶ ደጀኔ ጣፋ ብቫይረስኮሮና ተታሒዞም ኣብ ሕክምና ከምዝርከቡ ተፈሊጡ። ኣርባዕተ ጋዜጠኛታት ናይ ኦሮሚያ ሚዲያ ኔትዎርክ(OMN)ን ሓደ ኬንያዊ ጋዜጠኛን እውን ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ምውዓሎም ተፈሊጡ ኣሎ።  ኣብ ፌደራል ዓቃቢ ሕጊ ሓላፊ ምርመራ ዝተዋደደ ገበንን ገበናት ተሳገርቲ ዶብን ኣቶ ፈቃዱ ፀጋ እቶም ጋዜጠኛታት ብሄር ምስ ብሄር ብምልዕዓልን ህውከት ብምቕስቓስን ተጠርጢሮም እዮም ተታሒዞም ዘለው ኢሎም ኣለው ።


ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ክልል ዓፋር ዑደት አካይዶም

ኣብ ክልል ዓፋር ዑደት ዘካይዱ ዘለው ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ካብ ናይ ወፃኢ ለገስቲ ሃገራት ተፅዕኖ ምውፃእ ዝክኣል ሃገራዊ ሓድነት ክሕይልን ናይ ስራሕ ባህሊ ክዓብን ከሎ እዩ ኢሎም። ንሶም ወሲኾም ኢትዮጵያ ይትረፍስ ንህዝባ ንካልኦት ዝተርፍ ተፈጥሮኣዊ ፀጋ ዘለዋ ሃገር እንተኾነት እውን ብሓባር ሰሪሕና ብሓባር ክንብልፅግ ኣይከአልናን ኢሎም። “እንተደሊና ክንህብ ኢና፤እንተደሊና ኸአ ክንኸልአኩም ኢና እናበሉ ካብ ዘፈራርሑና ሓይልታት ነፃ ዘውፅአና ተሓባቢርና ወፅኢት ክነምፅእ ከለና እዩ።እንተኽኢልካ ኩሉ ይሕግዘካ፤ውፅኢታዊ እንተድኣ ኮይንኻ ኩሉ ይሕግዘካ።ከምዘይትኽእል ክሓስቡ ከለው ግን ብውሑድ ሳናቲም ከታልለካ ይደሊ።ስለዝኾነ ካብዚ ነፃ ንምኳንን ብምሉእ ዓቕሚ ብኽልተ እግርና ደው ኢልና ክንሰርሕ ክንኽእልን ፃዕርን ሕብረትን የድልየና እዩ ።” ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ቀጺሎም ኢትዮጵያዊያን ንኢትዮጵያ ብዝግባእ ክፈልጡዋ ኣለዎም ኢሎም። ኣብ ወረዳ ዱብቲ ዝርከብን ካብ ወፃኢ ዝኣትው ስርናይ ብናይ ውሽጢ ሃገር ምህርቲ ንምትካእ ብመንግስቲ ንዝተጀመረ ፕሮጀክት እውን ተዓዚቦም ኣለው። ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ሓምለዋይ ዓሻራ ከቐምጡ ከለው ከምዝተዛረቡዎ ትማሊ ብዝተመዝገበ ዓወት ከይተዘናጋዕና ተወሳኺ ዓወት ንምሕፋስ ተኽሊ ምትካልን ምሕብሓብን ቐዳምነት ዝወሃቦ ተግባርና ክኸውን ኣለዎ ኢሎም ።


ኮሚተ ናይ ወልቃይት ኣምሓራ መንነትን ኣብን ህወሓት ኣብ ክልል ትግራይ ከካይድ ንዝወጠኖ ምርጫ ተቓዊሞም

ህውሓት: ካብ ክልል ኣምሓራ ወሲዱ ኣብ ክልል ትግራይ ዘጠቓለሎም ዝተባህሉ ናይ መሬት ጉዳይ መፍትሒ ከይረኸበ ምርጫ ምክያድ ኣይክእልን ክብሉ ኮሚተ ናይ ወልቃይት ኣምሓራ መንነትን ሃገራዊ ምንቅስቃስ ኣምሓራን ኣፍሊጦም። ምርጫ ቦርድ ነቲ ኣብ ክልል ትግራይ ክካየድ ዝተወጠነ ምርጫ ምንጻጉ ድማ ግቡእ ግብረ መልሲ'ዩ ክብሉ ን ኢዶም። ክልቲኦም ምንቅስቃሳት ነዚ ተቓውሞ ናብ ቤት ምኽሪ ፈደራል ከምዘቕርቡ'ውን ሓቢሮም ኣለው። ክልቲኦም ኣብያተ ምኽሪ'ታ ሃገር ብሰንኪ ቫይረስ ኮሮና ሃገራዊ ምርጫ'ታ ሃገር ናብ ካልእ ጊዜ ክመሓላለፍ ዘቕረብዎ ውሳነ ዘይተቐበለ ህውሓት ኣብ ክልል ትግራይ ኣብቲ ኣቐዲሙ ዝተወሰነ ጊዜ ምርጫ ከምዝካየድ ይገልጽ'ሎ። ሓላፊት ቤት ጽሕፈት ኮሚኒኼሽን ክልል ትግራይ ወ/ሮ ሊያ ታደሰ ብወገነን እዚ ንናይ ራያን ወልቃይትን ህዝቢ ጉዳይ ንሕና ንፈልጥ ናይ ዝብሉ ወገናት ሓሳብ'ዩ ክብላ ነቲ ዝለዓል ሕቶታት ነጺገን።


ኣብ ኢትዮጵያ ን23 መዓልታት ተቛሪፁ ዝነበረ ኣገልግሎት ኢንተርኔት ዳግም ጀሚሩ:: ቅድሚ 23 መዓልታት ቅትለት ህቡብ ድምፃዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ስዒቡ ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ኣገልግሎት ኢንተርኔት ተቛሪጹ ጸኒሑ:: ካብ ሎሚ ረፋድ ጀሚሩ ኣብ ክልል ትግራይ ተቛሪጹ ዝነበረ ኣገልግሎት ኢንተርኔት ብብሮድባንድን ብተወሳኺ እውን ብሞባይል ዳታ ዳግም ጀሚሩ’ሎ:: ብተመሳሳሊ ኣብ ካልኦት ከባቢታት ኢትዮጵያ ኢንተርኔት ዳግም ተኸፊቱ ከምዘሎ ተሓቢሩ:: ኣብ ከተማታት ድሬዳዋ: ጅግጅጋ: አዳማ: ባህርዳርን ሃዋሳን ኢንተርኔት ከምዝተኸፈተ ካብቲ ከባቢ ኣረጋጊፂና ኣለና:: ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ቅድሚ ሓደ ሰሙን ኢንተርኔት ብብሮድባንድ ምጅማሩ ይዝከር:: ከም ፌስቡክ ዝበሉ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ግን ሕጂ’ውን ብቪፒን ጥራሕ ይሰርሑ ከምዘለው'ውን ተፈሊጡ'ሎ:: ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል :: No media source currently available


ቀዳማይ መድረኽ ምምላእ ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ምዝዛሙ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ገሊጾም

ቀዳማይ መድረኽ ምምላእ ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ሸትኡ ምውቅዑ ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ሎሚ ረቡዕ ገሊፆም። 4.6 ቢሊዮን ዶላር ወጻኢዝተገብረሉ'ቲ ግድብ ኣብ ኣፍሪቃ እቲ ዝዓበየ እዩ ክኸውን: ኣብ 2023 ብምሉእ ዓቕሙ ስራሕ ክጅምር ከሎ 6,000 ሜጋዋት ሓይሊ መብራህቲ ከመንጭው ትፅቢት ይግበር። ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣብ መገልፂኦም "ንዝኾነ ይኹን ወገን ከይረበሽናን ከይጎዳእናን ቀዳማይ ምዕራፍ ምምላእ ማይ ብዓወት ዛዚምና ኣለና።ሕጂ እቲ ግድብ መሊኡ ይፈስስ ኣሎ’’ ኢሎም ። እዚ ዝግለፅ ዘሎ መራሕቲ ኢትዮጵያ፣ግብፅን ሱዳንን ብርሕቐት ወይ ድማ ብቨርቺዋል ተኣኪቦም ብዛዕባ እቲ ግድብ ንምዝርራብ ድሕሪ ምስምምዖም ድሕሪ ሓደ መዓልቲ እዩ።


ኣብ ክልል ኦሮሚያ ብዝተፈጥረ ሁከት ልዕሊ 1,000 መንበሪ ኣባይትን ልዕሊ 240 መካይን ምዕናዎም ተገሊጹ

ኣብ ክልል ኦሮሚያ ብዝተፈጥረ ሁከት ልዕሊ 1,000 መንበሪ ኣባይትን ልዕሊ 240 መካይን ምዕናዎም ናይቲ ክልል ዳይሬክተር ኮሚኒኬሽን ኣቶ ጌታቸው ባልቻ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣፍሊጦም።  ንሶምኣብ ክልል ኦሮሚያ ቅትለት ኣርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳ ስዒቡ ብዝተልዓለ ግጭት ኣብ ዝተፈላለዩ ናይ ኦሮሚያ ዞባታትን ወረዳታትን ዝወረደ ዕንወት ንብረት ንምቁፃር ከምዝፈተኑ ሓቢሮም።ኣስታት 523 መንበሪ ኣባይቲ ከምዝተቓፀሉን ኣስታት 499 ዝኾኑ ድማ ከምዝተሰባበሩ ገሊፆም።ኣስታት 195 ሆቴላት ከምዝተቓፀሉን 32 ሆቴላት ድማ ዝተሰባበሩ እዮም ኢሎም።ሽዱሽተ ናኣሽቱን ማእኸለዎትን ፋብሪካታት ተቓፂሎም 104 ናይ መንግስቲ ኣብያተ ፀሕፈት እውን ነዲዶም።ኣስታት 273 ናይ ውልቂ መኪናታትን 232 ናይ ንግዲ ሹቓት ምቅፃሎም ብሓፈሻ ከቢድ ዕንወት ከምዝወረደ ሓቢሮም።


ዓቢይ ህዳሴ ግድብ ኢትዮጵያ ዝመጽእ ዓመት ሓይሊ ኤለክትሪክ ከመንጩ ከምዝጅምር ተሓቢሩ

ዓቢይ ህዳሴ ግድብ ኢትዮጵያ ዝመጽእ ዓመት ሓይሊ ኤለክትሪክ ከመንጩ ከምዝጅምር ሚንስተር መስኖን ሓይሊ ኤለክትሪክን'ታ ሃገር ዶ/ር ስለሺ በቀለ ኣፍሊጦም። እቲ ግድብ ኣብዚ ዓመት`ዚ ንክሕዞ ተተሊሙ ዝነበረ ማይ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙን ከምዝሓዞ ድማ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃለ-መጠይቕ ሓቢሮም። ብመሰረት መግለጺ ሚንስትር ማይ መስኖን ሓይሊ ኤለክትሪክን ዶ/ር ስለሺ በቀለ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ክመልእ ጀሚሩ። ድሮ`ውን ናይዚ ዓመት`ዚ ማይ ሒዙ'ሎ። ጽቡቕ ከረምቲ ስለዝነበረ`ውን ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙን እቲ ነቲ ነዚ ዓመት ዝተምደበሉ ማይ ክሕዝ ክኢሉ። በዚ ጀሚሪዎ ዘሎ ምምላእ ማይ እንተቀጺሉ ድማ ካብ ንዓመታ 2013 ብ ኣቆጻጽራ ግእዝ፡ ኢትዮጵያ ካብ ህዳሴ ግድብ ሓይሊ ኤለክትሪክ ክተመንጩ ክትጅምር`ያ። "ንታሕቲ ዝሓልፍ ማይ ምሉን ንምሉእ ከየቋረጽና፡ እቲ ማይ እናሕለፍና፡ ነገር ግን ሕጂ ክረምቲ ብምዃኑ ናብቲ መዋህለሊ ዝኣቱ ማይ ልዑል ብምዃኑ፥ ካብቲ ዝወጽእ ንላዕሊ ስለዝበዝሐ እናተዋህለለ ከይዱ፡ ኣብ ውሽጢ 15 መዓልታት ክመልእ ክኢሉ:መሊኡ'ውን ክፈስስ ጀሚሩ'ሎ።" ሚንስተር ዶ/ር ስለሺ በቀለ ምስ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መጠይቕ፥ ብኣቦ-መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ፕረዚደንት ሲሪል ራማፖሳ ዝተመርሐ ኣብ መንጎ መራሕቲ ኢትዮጵያ ሱዳንን ግብጽን ዝተኻየደ ናይ ቪድዮ ኣኼባ ዕውት ምንባሩ ገሊጹ`ሎ። ኣተሓሒዙ ኣብ ቴክኒካውን ሕጋውን ጉዳያት ዝላዘቡ ሰብ-ሞያ ሰለስቲአን ሃገራት፥ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰሙን ወይ ካብኡ ብዙሕ ኣብ ዘይረሓቐ ግዜ ከምዝራኸቡን ኣብቶም ዝተረፉ ነጥብታት ንምስምማዕ ንክሰርሑን እቶም መራሕቲ መምርሒ ምሃቦም ገሊጹ። "ንኣብነት ኣብ ኣመላልኣ ማይ ኣብ ሓጺር ግዜ ብኹሉ ደረጃ ዝግበር ምምላእ ማይ እንደገና ሓጺር ምይይጥ ተገይርሉ ክዛዘም ኣብ ልዕሊኡ ስምምዕ ክብጻሕን ዝብል ቀዳማይ ኣካይዳ ኮይኑ፡ካልኣይ ድማ ነባሪ ዝኾነ ንመጻኢ ኣጠቓቕማ ማይን ናይቲ ማይ ክፍፍልን ብዝምልከት ድማ ካልኦት ኣማራጺ መንገድታት ክርኣዩ ዝብል ድማ ካልኣይ ውሳነ እዚ ድማ ኣብ ቀጻሊ ኣብ ዝግበር ልዝባት ክፍትሑ ዝብሉ'ዮም።" ሚንስተር ስለሺ ብተወሳኺ፥ ግድብ ህዳሴ ነዚ ዓመት ክሕዞ ተተሊምሉ ዝነበረ ማይ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙናት ምሓዙን ካብቲ ግድብ ሓሊፉ ክፈስስ ምጅማሩ፥ ከምኡ`ውን እቲ ማይ ናይ ምምላእ ስራሕ ወግዓዊ ከም ዝተገብረ ሓቢሩ`ሎ። ግብጺ ኣብ ፈለግ ኒል ዝጸንሓ ናይ ተጠቃምነት መሰል ብዝምልከት ሒዛቶ ዝጸንሐት`ሞ ዛጊት ዓቢይ ብድሆ ስምምዕ ኮይኑ ዝጸንሐ መትከላ ለውጢ ጌራ ድያ ንዝብል ሕቶ ዝምልስ ሚንስተር ማይ መስኖን ኤለክትሪክን ኢትዮጵያ ከምዚ ይብል፥"ሰላማዊ ፍታሕ ዝርከብ ኩሉ ዘድልዮ ናይ ልምዓት ጉዳይ ብግቡእ ተገንዚቡ፡ ሚዛናዊ ብዝኾነ ደረጃ ልምዓት ክህሉ ኸሎ'ዩ'ምበር፡ ሓደ ዜሮ፡ እቲ ኻልእ ድማ ምሉእ ዝጠቀመሉ ኣካይዳ ከምዘየዋጽእ ግልጺ'ዩ።" ንዓመታ 2013 ኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ፡ ክልተ ተርባይናትን ጀነረይተራትን ከምዝትከሉ ዝገልጽ ዶ/ር ስለሺ ድሕሪኡ ፈተነ ተገይሩ ናብ ኤለክትሪክ ምምንጫው ከምዝእቶ ኣፍሊጡ'ሎ። ጎኒ ንጎኒ ድማ ናይ 'ቶም 11 ተርባይናት ናይ ሓጺን ምትካል ስራሕ ክስራሕ'ዩ፡ ድሕሪኡ ናብ ካልኣይ ዓመት ማይ ምምላእ ብምስጋር ኣብ መወዳእታ ናብ ምምንጫው ሓይሊ ኤለክትሪክ ክንሓልፍ ኢና ኢሉ'ሎ። ኣብቲ ትማሊ ብመራሕቲ ግብጺ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዝተኻየደ ልዝብ ፥ ዝምልከተንን ኣብቲ ስምምዕ ንምሕጋዝን ብርክት ዝበላ ሃገራት ኣፍሪቃ ተሳቲፈን ኔረን።


ነፋሪት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብ ቻይና ሻንጋይ መዓርፎ ነፈርቲ ባርዕ ሓዊ ከምዘጋጠማ ተገሊጹ

ነፋሪት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ዝኾነት ቦይንግ 777 ዝዓይነታ ነፋሪት ሎሚ ረቡዕ ኣብ ቻይና ሻንጋይ መዓርፎ ነፈርቲ ኣቑሑት ኣብ ትጽዕነሉ ዝነብረ እዋን ባርዕ ሓዊ ከምዘጋጠመ እንተኾነ ኣብ ሰብ ዝበጽሓ ጉድኣት ከምዘየለ ሮይተርስ ገሊጹ።  መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ብመንገዲ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ፌስቡክ ዝሃቦ መግለጺ ጠንቂ'ቲ ባርዕ ሓዊ ይጻረ ከምዘሎን እታ ነፋሪት ካብ ሻንጋይ ናብ ሴንት ፖል ሳንቲያጎ መደበኛ በረራ ተኻይድ ከምዝነበረትን ሓቢሩ'ሎ። ድሕሪ'ቲ ሓደጋ ባርዕ ሓዊ ናብ ሻንጋይ መዓርፎ ነፈርቲ ክዓልባ ተመዲበን ዝነበራ ነፈርቲ ኣብ ካል መዓርፎ ነፈርቲ ክዓልባ ምግዳደን'ውን ተፈሊጡ'ሎ።


ግብረ መልሲ ቤት ጽሕፈት ቀ/ሚ ንክስታት ክልል ትግራይ

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ክካየድ ዝበሃል ምርጫ ስማዊንትርጉም ዘለዎ ጉዳይ ብዘይምኳኑ ፈደራል መንግስቲ ከም ቁምነገር ስለዘይወስዶ ነዚ ንምትዕንቃፍ ዝተወስደ ስጉምቲ የለን ክብሉ ወሃቢ ቃል ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር አብይ አሕመድ ኣቶ ንጉሱ ጥላሁንንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሮም። እንተኾነ ግን ቦርድ ምርጫ ንምንታይ ዘይሕጋዊ ስራሕን ንሕገ መንግስቲ ዝጥሕስ ተግባር ኣይሰርሓን ተባሂሉ ክውቀስ ኣይግባእን ኢሎም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available ካልኣይ ክፋል ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ምዕጻው ኣገልግሎት ኢንተርነት ኢትዮጵያ ነታ ሃገር ናይ 4 ሚልዮን ዶላር ኣታዊ ከምዘስኣና ተገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ንዝሓለፈ ክልተ ሰሙናት ዝተዓጽወ ኢንተርነት ነታ ሃገር ልዕሊ 4 ሚልዮን ዶላር ኣታዊ ከም ዘስኣና ኣብ ዓለም ዝርግሐ ኢንተርነትን ድሕነት ሳይበርን ዝከታተል ` ኔት ብሎክስ` ዝተባህለ ዘይ-መንግስታዊ ትካል ኣፍሊጡ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ኣገልግሎት ኢንተርነት ዘቋረጾ ድሕሪ ቅትለት ሃጫሉ ዝሰዓበ ሁከትን ረብሻን ንኸይጋደድን ህይወት ሰባት ንምሕላውን ምዃኑ ይገልጽ። በቲ ምዕጻው ኢንተርነት ኢትዮ-ቴሌኮምን ትካላት ንግድን ፋይናንስን`የን ዝያዳ ከሲረን-። ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም ብኢንተርነት ተጠቒሞም ኣገልግሎት ዝህቡ `ዛይ ራይድ` ከምኡ`ውን `ደሊቨር ኣዲስ` ዝብሃሉ ክልተ ናይ ንግዲ ትካላት፥ ኣብ`ዘን ዝሓለፋ ክልተ ሰሙናት ጥራሕ ካብ 50 ክሳብ 200 ሺሕ ብር ከምዝኸሰሩ ይገልጹ። ጸገም ትራንስፖርት ኣዲስ ኣበባ ንምቅላል ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ዝተመስረተ `ዛይ ራይድ` ዘመናዊ ኣገልግሎት ታክሲ፥ ኣብ እዋን`ቲ ኢንተርነት ዝተቛረጸሉ 10 መዓልታት፥ ነቲ ክረኽቦ ተሊምዎ ዝነበረ ልዕሊ 500 ሺሕ ብር ከም ዝሰኣነ መስራቲ`ቲ ትካል ሃብታሙ ታደሰ ይገልጽ። “ኣብ ትሕቲኡ ልዕሊ 40 ተቖጸርትን ልዕሊ 700 ዘወርትን ዘመሓድር ዛይ ራይድ፥ ብምኽንያት ኮሮናቫይረስ ኣቐዲሙ`ውን ዕዳጋ ዝሒልዎ ከም ዝነበረ ዝገልጽ ኣቶ ሃብታሙ፥ ንድሕነት ሃገር ኢሉ መንግስቲ ዝወሰዶ ምዕጻው ኢንተርነት ዝድግፍ`ኳ እንተኾነ፡ ኣትዓጻጽውኡ ግን ንትካላት ንግዲ ብዘይ ጎድእ መልክዕ ክግበር ይክኣል ኔሩ`ዩ።”   ብተመሳሳሊ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምህርትታት መግቢ፡ ኣስቢዛ፥ ዕንባባን ካልእ ሃለኽትን ነገራት ዘቕርብ `ደሊቨር ኣዲስ` ዝተባህለ ትካል`ውን ድሕሪ ምዕጻው ኢንተርነት ልዕሊ 200 ሺሕ ብር ምስኣኑ መስራቲ`ቲ ትካል ኣቶ ፈለግ ጸጋይ ይገልጽ።  ኢንተርነት ምዕጻው ኣብታ ሃገር ዓቢይ ጸገም ምህላዉ ዘርኢ`ዩ ዝብል ኣቶ ፈለግ፥ ዝኾነ ሰብ ኣብ ሃገሩ ሰሪሑ ንምንባር ብቐዳምነት ድሕነትን ሓላዋን የድልዮ ኢሉ።  ካብ ትካላት ንግድ ወጻኢ ባንክታት ትካላት ቴክኖሎጂ ሓበሬታ፡ ትካላት ወከልቲ ጉዕዞ በቲ ምቁራጽ ኢንተርነት ካብ ዝተጎድኡ `ዮም። ብፍላይ ከኣ ባንክታት ምስ ምትሕልላፍ ሓወላ ገንዘብ ብዝተኣሳሰር ኣሉታዊ ተጽዕኖ ከም ዘሕድር `ውን ሓለፍቲ`ተን ትካላት ይገልጹ።  ዋና ኣካያዲ ስራሕ ትካል ማይክሮፋይናን ንስር ኣቶ ዳዊት ጸጋ፥ ኣብ ኢትዮጵያ ብተደጋጋሚ ብዝኽሰት ምዕጻው ኢንተርነት ምኽንያት፡ ብዝፍጠር ምቁራጽ ርክባት፥ እታ ሃገር ኣብ መዓልቲ ክሳብ 4 ሚልየን ዶላር ዝበጽሕ ዓቢይ ኣታዊ ከምዘስእና ይገልጽ።  ብዛዕባቲ ጉዳይ ዝተሓተተ ተንታኒ ቁጠባ ኣቶ ዋሲሁን በላይ ብወገኑ፥ ኢትዮጵያ ምስ ካልኦት ሃገራት ክነጻጸር ከሎ፥ ብዲጂታል ቁጠባ ኣብ ኣዝያ ዝተሓተ ደረጃ እንተሃለወት`ኳ፥ ኣብታ ሃገር ብቐጥታ ምስ ኢንተነት ርክብ ኣብ ዘለዎም ስራሓት ዝተዋፈሩ ትካላት ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙናት ኣታዊኦም ምስኣኖም ብምግላጽ፥ ብቀንዱ ተጎዳኢ ግን ባዕሉ መንግስቲ`ዩ ይብል።  ተንታኒ ቁጠባ ዋሲሁን በላይ ኣተሓሒዙ መንግስቲ ብመንጽር ድሕነት ሃገር ዘቋረጾ ኣገልግሎት ኢንተርነት፥ ኣብታ ሃገር ዝወረደ ናይ ቁጠባ ተጽዕኖ ቀሊል እንተዘይኮነ`ኳ፡ ብመንጽር ምሕላው ህላዌ ሃገር ግን ከሲቡ`ዩ ይብል ።


ብጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮውሃንስ ዝተመርሐ ላዕለዋይ ወተሃደራዊ ልኡኽ ካብ ፕረ. ኢሰያስ ኣፈወርቂ ዝተላእኸ መልእኽቲ ናብ ፕረ. ሱዳን ኣብጺሑ

ብሓለቓ ስታፍ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮውሃንስ ዝተመርሐ ላዕለዋይ ወተሃደራዊ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሱዳን ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ምብጻሕ ምስ ፕረዚደንት ሱዳን ጀነራል ዓብዱል ፈታሕ ኣል ቡርሃን ፕረዚደንት ሱዳን ተራኺቡ ካብ ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ዝተላእኸ መልእኽቲ ከምዘብጸሐ ተሓቢሩ።  ጀነራል ዓብዱል ፈታሕ ኣል ቡርሃን ንተራ ኤርትራ ኣብቲ ፈታኒ ናይ ምስግ ጋር እዋን ብምድናቕ ኣብ ሞንጎ ኤርትራን ሱዳንን ተፈጢሩ ንዘሎ ኩለንትናዊ ጥቡቕ ዝምድና ዕግበቱ ከምዝገለጸ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ኣብ ዘመሓላለፎ ናይ ቲዊተር መልእኽቲ ገሊጹ። እቲ ብሓለቓ ስታፍ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ዝተመርሐ ልኡኽ ኤርትራ ፡ ኣዛዚ ማእከላይ ዞባ መጀር ጀነራር ሮመዳን ኣውልያይ፥ ኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ መጀር ጀነራል ሑመድ ካሪካረ ከምኡውን ሓላፊ ሃገራዊ ጸጥታ ብርጋዴር ጀነራል ኣብርሃ ካሳ ከምዝርከብዎ ብተወሳኺ ክፍለጥ ተኻኢሉ።


መግለጺ ክልል ትግራይ ኣብ እዋናዊ ጉዳያት

ምኽትል ኣመሓዳሪ ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረጽየን ገብረሚካኤል ኣብ ዝሓለፈ ቀዳም ንመሓውራት ዜና'ቲ ክልል ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ፈደራል መንግስቲ ምስ ካልኦት ብምትሕብባር ኣብቲ ክልል ንምክያድ ዝተወጠነ ምርጫን ቁጠባ'ቲ ክልል ንምትዕንቓፍ ይሰርሕ ኣሎ ክብሉ ከሲሶም። ኤርትራ'ውን ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያት ትኣትው አላ ፈደራል መንግስቲ'ውን ስቕ ኢሉ ይርእይ ኣሎ ኢሎም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ ድሕሪ ዘጋጠመ ህውከት ዝተአሰሩ ፖለቲከኛታትን ጋዜጠኛታትን ዘለውዎ ቦታ ከፍልጥ ኣምንስቲ ጸዊዑ

ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ዝተባህለ ዓለምለኸ ትካል ሰብኣዊ መሰላት ፥ መንግስቲ ኢትዮጵያ ድሕሪ ተቓውሞን ናዕብን 29 ሰነ ዝኣሰሮም ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ፖለቲከኛታትን ጋዜጠኛታትን ዘለውሉ ቦታ ከፍልጥ ጸዊዑ። ኣብ ኣዲስ ኣበባን ክልል ኦሮሚያን ፖሊስ ብውሕዱ 5,000 ሰባት ከምዝኣሰረ ዝገልጽ ኣምነስቲ፥ ብዙሓት ካብኦም ኣብ ዝተኣሰርዎ ከምዘይፍለጥን ምስ ፈተወትን ቤተሰብን ርክብ ከምዘይብሎምን ጠቒሱ። ካብ መንጎ`ቶም ዝተኣሰሩ ከም ኣቶ ጃዋር መሓመድን እስክንድር ነጋን ዝበሉ ፍሉጣት ፖለቲከኛታት ዝጠቐሰ ኣምነስቲ፥ መንግስቲ ብዛዕባ`ቶም ድሕሪ ቅትለት ኣርቲስት ሃጫሉ ዝተኣስሩ ሰባት ሓበረታ ብዘይምሃቡ ኣብ ቤተሰቦም ጭንቀት የስዕብ ኣሎ ኢሉ። ከምኡ ኣገደስቲ ሰበ-ስልጣን ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ከም በዓል ሚካኤል ቦረን፥ ሺጉጥ ገለታ፥ ለሚ በንያ፥ ቀነሳ ኣያናን፥ ኮ/ል ገመቹ ኣያናን ዝበሉ ኣበይ ከምዝኣተዉ ጠበቓታቶም ከምዘይፈልጡ ሓቢሩ`ሎ። ብኻልእ ወገን ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል መንግስታዊ ኣካላት ብዘይኮኑ ኣካላት ዝተፈጸሙ ገበናት ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ጌሩ ክወስዶ ከምዘይክእል ላዕላዋይ ኣጽናዓይ ኣምነስቲ ኣቶ ፍስሃ ተክለ ኣፍሊጡ። ንሱ ኣብ ዘርብኡ ከምኡ ዝበሉ ጉዳያት ብሕጊ-ታ ሃገር ዝርኣዩ ናይ ገበን ጉዳያት`ምበር ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት ኣይኮኑን ኢሉ`ሎ።


ኣብ ክልል ኦሮሚያ ልዕሊ 100 ሰባት ተኣሲሮምና ክብሉ ቤተሰብን ኣባላት ኦነግን ኦፌኮን ገሊጾም

ኣብ ክልል ኦሮሚያ ኢትዮጵያ፥ ኣብ ከተማ ሆለታን ኣብ ዞባ ወለጋ ዞባ ሆሮ ጉዱሩን ብድምር ልዕሊ 100 ሰባት ተኣሲሮምና ክብሉ ቤተሰብን ኣባላት ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞን ግንባር ናጽነት ኦሮሞን ገሊጾም። ቤት ጽሕፈት ጸጥታ ዞባ ሆሮ ጉዱሩ ግን ዝተኣስሩ ሰባት ብዝገበርዎ ገበን`ምበር ንቕትለት ኣርቲስት ሃጫሉ ኣብ ዘውግዝ ሰልፊ ብምስታፎም ኣይኮነን ዝብል መልሲ ሂቡ`ሎ። ወሃቢ ቃል-ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ ኣቶ ጌታቸው ባልቻ፥ ድሕሪ ቅትለት ኣርቲስት ሃጫሉ ኣብ ከተማታት ምዕራብ ወለጋ ጉድኣት እንተዘይወረደ`ኳ፥ ዕንወት ንምውራድ ኣብ ልዕሊ ዝፈተኑ ውልቀሰባት ናይ ማእሰርቲ ስጉምቲ ተወሲዱ`ሎ ኢሉ`ሎ።


ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያን ደውታ ተላዘብቲ ወገናትን (2ይ ክፋል)

ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ብዝምልከት ብደቡብ ኣፍሪካ መሪሕነት ኣብ መንጎ ኢትዮጵያ፣ግብፅን ሱዳንን ይካየድ ዝነበረ ዝርርብ ብዘይስምምዕ ተበቲኑ እዩ።ኢትዮጵያ ምምላእ ዓብይ ግድብ ህዳሴ ምጅማራ ፀብፃባት ይወፁ ኣብዘለውሉን ወጥሪ ኣብ ዝንህረሉ ዘሎን ናብዚ ሕልኽልኽ ዝኣተውናሉ እቲ ፖለቲካዊ መሪሕነት ናይ ሰብ ሙያ ምኽሪ ስለዘይሰምዐ እዩ ይብሉ ተንታኒ ሩባ ኣባይን ዓብይ ግድብ ህዳሴን ኣቶ ብርሃኑ በላቸው። ቀደሙ እውን ኣብ ኣሜሪካ፣ባንኪ ዓለምን ካልኦት ኣካላትን ኣብቲ ልዝብ ክኣትው ኣይነበሮምን ዝበሉ ኣቶ ብርሃኑ በላቸው እቲ ልዝብ ናብ ኣፍሪካ መፂኡ እናሃለወ እውን እዞም ኣካላት እዚኦም ብተዓዛባይነት ኣብቲ ልዝብ ይሳተፉ ከምዝነበሩ ይገልፁ። ‘’ስራሕና ጠጠው ክሳብ ዘየበልና ሕዚ እውን ድርድር ጉድኣትየብሉን’’ ይብሉ ኣቶ ብርሃኑ ኣስዒቦም። መምህር ዩኒቨርስቲ መቐለ ዝኾኑ ኣቶ ብርሃኑ በላቸው ኣብ ዩኒቨርስቲ ኮተቤ ን28 ዓመታት ሓዊሱ ብመምህርነት፣መፅናዕትን ምርምርን ንኣስታት 40 ዓመታት ኣብ ምግልጋል ይርከቡ። ምሉእ ድምፂ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ኤርትራ ዝነበሮም ናይ ክልተ መዓልታት ምብጻሕ ዛዚሞም ናብ ሃገሮም ተመሊሶም

ኣብ ኤርትራ ናይ ክልተ መዓልታት ምብጻሕ ዘካየደ ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ: ሕርሻዊ ልምዓት ዞባታት ደቡብን ጋሽ ባርካን ድሕሪ ምዕዛብን ፥ ማእከል ወተሃደራዊ መሰልጠኒ ሳዋ ድሕሪ ምብጻሕን ናብ ሃገሩ ትማሊ ሰንበት ተመሊሱ`ሎ። ትማሊ ሰንበት ብቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ዝምራሕ ጉጅለ ልኡኻት ኣብ ዞባጋሽ ባርካ ዝርከበ ዲጋ ከርከበት ድሕሪ ምብጻሕ`ዩ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ሳዋ ኣብ ዝነበሮ ናይ ዕረፍቲ ጊዜ`ዩ ኣብ ስልጠና ንዝነበሩ መበል 33 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት ሳዋ ክዕዘብ ክኢሉ። ቀዳማይ ሚስንተር ኣቢይ ኣብቲ ናይ ኤርትራ ዑደቱ፥ ምስ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ክልቲኣዊን ዞባዊን ጉዳያት ሰፊሕ ምይይጥ ምክያዶም መንግስታዊ መርበብ ሓበሬታ ሻባይት ሓቢራ`ላ። ኣብቲ ርኽብ ክልቲኦም መራሕቲ ድሕሪ'ቲ ኣብ ሓምለ 2018 ዝተፈረመ ኣዋጅ ስምምዕ ሰላምን ምሕዝነትን ዝተመዝገበ ምዕባለታትን ዘጋጠሙ ዕንቅፋታትን ብዝምልከት ተዘራሪቦም። ብተወሳኺ ክልቲኦም መራሕቲ ነቲ ዝዕወት ዘሎ ኹሉ ወገናዊ ዝኾነ ምትሕብባር ክልቲኦም ሃገራትን ኣብ ዞባዊ ጉዳያት ዘለዎም ምትሕብባር ንምቅጻል ተሰማሚዖም። እቲ ብቀዳማይ ሚንስትር ዝምራሕ ጉጅለ ልኡኻት ብቐዳም ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቐትሪ ኣብ ዞባ ደቡብ ዝርከብ ናይ ሕርሻን ትሕተ ቅርጺ ፕሮጀክታትን `ውን ተዓዚቡ ኔሩ`ዩ ። ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድን ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቅን ኣብ ክልቲኣውን ዞባውን ጉዳያት ምምይያጦም ዝገለጸ ናይ ኢትዮጵያ ኣገልግሎት ዜና ፋና ብወገኑ፥ ቀ/ሚ ኣቢይ እቲ ኣብ ኤርትራ ዝነበሮ ናይ ክልተ መዓልታት ምብጻሕ ትማሊ ድሕሪ ቐትሪ ድሕሪ ምዝዛሙ ናብ ሃገሩ ምምላሱ ኣረጋጊጹ`ሎ።


ቀ/ሚ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ምስ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ተራኺቦም: ተዘራሪቦም

ኣብ ኤርትራ ናይ ክልተ መዓልታት ምብጻሕ ዘካየዱ ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ:ምስ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ብምርኻብ ኣብ ክልቲኣዊን ዞባዊን ጉዳያት ሰፊሕ ምይይጥ ምክያዶም መንግስታዊ መርበብ ሓበሬታ ሻባይት ሓቢራ። ኣብቲ ርኽብ ክልቲኦም መራሕቲ ድሕሪ'ቲ ኣብ ሓምለ 2018 ዝተፈረመ ኣዋጅ ስምምዕ ሰላምን ምሕዝነት ዝተመዝገበ ምዕባለታትን ዘጋጠሙ ዕንቅፋታትን ብዝምልከት ተዘራሪቦም። ብተወሳኺ ክልቲኦም መራሕቲ ነቲ ዝዕወት ዘሎ ኹሉ ወገናዊ ዝኾነ ምትሕብባር ክልቲኦም ሃገራትን ኣብ ዞባዊ ጉዳያት ዘለዎም ምትሕብባር ንምቅጻል ተሰማሚዖም። እቲ ብቀዳማይ ሚንስትር ዝምራሕ ጉጅለ ልኡኻት ብቐዳም ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቐትሪ ኣብ ዞባ ደቡብ ዝርከብ ናይ ሕርሻን ትሕተ ቅርጺ ፕሮጀክታትን ብምብጻሕ ተዓዚቦም። ትማሊ ሰንበት ድማ እቲ ብቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ዝምራሕ ጉጅለ ልኡኻት ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ ዝርከበ ዲጋ ከርከበት ድሕሪ ምብጻሕ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ሳዋ ኣብ ዝነበሮም ናይ ዕረፍቲ ጊዜ ኣብ ናይ ምድላው ናይ መመረቕታ ስነ ስርዓት ንዝነበሩ መበል 33 ዙር ሃገራዊ ኣገልግሎት ሳዋ ተዓዚቦም። ቀዳማይ ሚንስትር ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ እቲ ኣብ ኤርትራ ዝነበሮ ናይ ክልተ መዓልታት ምብጻሕ ትማሊ ድሕሪ ቐትሪ ድሕሪ ምዝዛም ናብ ሃገሮም ተመሊሶም።


ኢትዮጵያ: መንግስቲ ጡረታ ንዝወጹ አባላት ፓርቲን መንግስቲን ዝወሃቦም ዝነበረ ረብሓታት ምሕዳጉ ተገሊጹ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ብጡረታ ንዝወጹ ሰበስልጣን መንግስትን ፓርትን ተዋሂብዎም ዝነበረመንበሪ ገዝኦምን መኻይኖምን ከሕድጎም ምጅማሩ ይገለጽ ኣሎ። ጋዜጣታት ውሽጢ ሃገር ከም ዝሓበርኦ ካብ መንጎ ረብሓታት መንግስቲ ዝተኸልከሉ፡ ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ዝነበረ ኣቶ ስዩም መስፍን፥ ሚንስተር ንግድን ኢንዱስትሪን ዝነበረት ፈትለወርቅ ገብረዝግኣብሐር፥ ኣቶ ስብሓት ነጋ፥ ኣቶ ዘርኣይ ኣስገዶም ኣቶ ኣስመላሽ ኣባነፍሶ፥ ወ/ሮ ኬርያ ኢብራሂም፥ ዶ/ር ካሱ ኢላላ፥ ኣቶ ተድሮስ ሓጎስ ይርከብዎም። ሓላፊ ፕረስ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስተር ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ብዛዕባ’ዚ ክገልጽ ከሎ፥ እቲ ጉዳይ ንኮርፖረሽን ኣባይቲ ዝምልከት ስለዝኾነ ኣብ ቀረባ መግለጺ ከምዝውሃበሉ ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሩ`ሎ። እቲ ስጉምቲ ብመሰረት ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ ቤት ምኽሪ ሚንስትራት ዘሕለፎ ውሳነ ዝትግበር ዘሎ ምዃኑ እተን ጋዜጣታት ሓቢረን ኣለዋ። ብመሰረት `ቲ ሓበረታ ኣቶ ስዩም መስፍን ኣቶ ስብሃት ነጋን ወ/ሮ ፈትለወርቅን መንበሪኦም ኣብ ክልል ጌሮም እቲ ኣባይቲ ግን ናይ ቀረባ ኣዝማዶም ክጥቀምሉ ከምዝጸንሑ ተጠቒሱ`ሎ። ጋዜጣ ኣዲስ ፎርቹን ዘዘራረቦም ነባር ኣባል ሕወሓት ኣቶ ስብሓት ነጋ ብዛዕባ`ቲ ጉዳይ ተሓቲቶም ክምልሱ ከለዉ፥ ነቲ ገዛ ክሓድግዎ እኹል ግዜ ከምዘይተዋህቦም ተዛሪቦም ኣለዉ።


ቤት ምኽሪ ክልል ትግራይ ምርጫ ዘፈጽሙ ሓሙሽተ ኣባላት ኮሚሽን ምርጫ ከም ዝሸመ ኣፍሊጡ

ቤት ምኽሪ ክልል ትግራይ ኣብቲ ክልል ንዝካየድ ምርጫ ዘፈጽሙ ሓሙሽተ ኣባላት ኮሚሽን ምርጫ ሎሚ መዓልቲ ከም ዝሸመ ኣፍሊጡ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ሃጫሉ ሁንዴሳ መን ቀተሎ? ዕጡቓት ኦነግን መንግስትን ነንሕድ ሕዶም ምክሳሶም ቀፂሎም ኣለው

‘’ኣብ በረኻ ኮይኑ ንኢትዮጵያ ንምሕማስ ዝሰርሕ ጉጅለ ሽፍታ ንድምፃዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ቀታሊኡ ኣነ እየ ኢሉ ክኣምን ትፅቢት ኣይግበርን’’ ኢሎም ኣብ ኦሮሚያ ኣባል መሪሕነት ብልፅግና ፓርቲ ኣቶ ታየ ደንድኣ። \nኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ኣዛዚ ክፋል ግንባር ነፃነት ኦሮሞ ሸኔ ተባሂሉ ዝፅዋዕ ጃል መሮ ድሕሪ ቅትለት ሃጫሉ ሁንዴሳ ኣሎ ንዝብል ብመንግስቲ ዝቐረቦ ክሲ ነፂጉዎ።ጃል መሮ ብዝብል ሳጓ ዝፍለጥ ኩማ ድሪባ ምስ ቪኦኤ ኣብዘካየዶ ቃለ መጠይቕ ንቅትለት ሃጫሉ ተሓታቲ መንግስቲ እዩ ኢሉ ኣሎ። ኣብ ክልል ኦሮሚያ ኣባል መሪሕነት ብልፅግና ፓርቲ ኣቶ ታየ ደንደኣ ንሬድዮ ድምፂ ኣሚሪካ ኣብዝ ሃቡዎ መግለፂ ኦነግ ሰላማዊያን ሰባት ይ ቐትል እዩ ኢሎም። ቅድሚ ሎሚ እውን ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ሰላማዊ ሰባት ከምዝተቐተለን ብፍላይ ድማ ኣብ ወለጋ ንብርክት ዝበሉ ሰላምዊ ዜጋታትን ሓላፍቲ መንግስትን ምቕታሎም ጥራሕ ከይኮነስ ንኻልኦት ንምፍርራሕ ሬስኦም ይጉተት ከምዝነበረ ነዚ ኹሉ ንሕና ኢና ገይርናዮ ኣይበሉን ኢሎም ኣቶ ታየደንድኣ። ‘’እዚ ኹሉ ንሕና ገይርናዮ ኣይበሉን።ምኽኒያቱ ነዚ ዝፍፅምዎ ዘለው ንዜጋታት ንምፍርራሕ፣ንዕኦም ዝነቅፍ ምስኦም ዘይተሰለፈ ምንባር ከምዘይኽእል ኣሚኑ፣ሰጊኡ ክግዝአሎም ንምግባር ከምዚ ዝበለ ተግባር ይፍፅሙ እዮም’’ኢሎም። ከምዚ ገይርና ኢና እንተዘይበሉ እውን ንሃጫሉ ከምዝቐተሉዎ መርኣያታት ኣለውና ዝበሉ ኣቶ ታየ ሃጫሉ ኦነግ ብቦሊየ ክመፅእ እዩ ኢለ ኣይግምትን ነይረ ብታንኪ ኣቢሉ ብወለጋን ባሌን እዩ ክመፅእ ዝብል ግምት ነይሩኒ ኢሉ ንሚዲያ ምስ ሃበ ኣብ ወፃኢ ዘለው ደገፍቲ ኦነግ ከምዝወፈርሉ ገሊፆም።’’የፈራርሕዎ መጠንቀቕታ ይህቡዎ ነይሮም’’ እውን ኢሎም። ልዕሊ ኩሉ ግን ኣነ እውን ኣብ ውሽጢ ኦነግ ስለዝነበርኩ ባህሪኦም ይፈልጦ እየ ንኦሮሞ ከቐይም ዝኽእል ፀርፊ ብምፅሓፍ ነፈጠኛ ፀሪፉና ብዝብል ፕሮፕጋንዳ ይሰርምሑ ምንባሮም ከምዝፈልጡ ሓቢሮም። ቅድሚ ሎሚ ኣካይዳኹም ኣዐሪዩ ኢሎም ንዝተዛረቡዎም ኣባላቶም ከይተረፈ ከምዝቐተሉን ግን ቀቲልናዮም ከምዘይብሉን ኣቶ ታየ ወሲኾም ገሊፆም። ባዕሎም ይፈልጡ፣ኣባላት ይፈልጡ ህዝቢ እውን ይፈልጥ እዩ ኢሎም። ‘’ምስ ናይ ሃጫሉ ቅትለ ዝተኣሳሰሩ ነገራት ብምርመራ ዝተረኸቡ ነገራት ኣለው።ቀፃሊ ምርመራ እውን ይካየድ እዩ ዘሎ።ሕድ ሕድ ብጭቡጥ ውፅኢቱ ብሕብረተሰብ ክፍለጥ ነዊሕ ግዜ ኣይኸውንን እዮም ዝበሉ። ብቕፅል ሽሙ ጃል መሮ ተባሂሉ ዝፅዋዕ ኩምሳ ድሪባ ኣብ ዕጥቓዊ ቓልሲ ናይ ዝርከብ ሰራዊ ነፃነት ኦሮሞ ኣዛዚ ዞባ ምዕራብ ከምዝኾነ ዝንገረሉ ምስ ድምፂ ኣመሬካ ኣብዝካየደ ቃለ ምልልስ ንቕትለት ሃጫሉ ሁንዴሳ ኮነ ኣብዝተፈላለዩ ከባቢታት ንዝተፈፀሙ መጥቓዕትታት ተሓታቲ ከምዘይኮነ ገሊፁ ኣሎ። ጃል መሮ ኣተሓሒዙ ድምፃዊ ሃጫሉ ኣብ ስልጣን ካብ ዘለው መራሕቲ ንላዕሊ ንሰራዊት ኦሮሞ ዝቐረበ ከምዝነበረ ብምግላፅ ተቓውሞ እንተዝህልዎ እውን ንዕኡ ንቐትለሉ ዋላ ሓደ ምኽኒያት የለን ኢሉ። ‘’ሃጫሉ ሁንዴሳ ዝተቐተለ ብሰራዊት ነፃነት ኦሮሞ ኣይኮነን።ሰራዊት ነፃነር ኦሮሞ ንሃጫሉ ኣይቀትልን’’ ኢሉ።ንሕና ንዋጋእ ዘለና ተዓጢቑ ይንቀሳቐስ ምስ ዘሎ፣ንሕና ኣብ እንቀሳቐሰሉ ከባቢ ንሰላማዊ ዜጋታት ዝቐትል ወታደራዊ ሓይሊ ወታደራዊ ግጥም ኢና ነካይድ ዘለና ኢሉ ብምውሳኽ።


ግብጺ:ሱዳንን ኢትዮጵያን ኣብ ኣመላልኣ ማይ ግድብ ህዳሴ ከካይዶ ዝጸንሓ ልዝብ ብዘይፍረ ተበቲኑ

ህዳሴ ግድብ ኢትዮጵያ ምምላእ ማይ ምጅማሩ ጸብጻባት ሚድያ ይሕብሩ`ለዉ። መንግስቲ ዛጊት ነቲ ምምላእ ማይ ዝብል ወረ ኣይነጸጎን ወይ ኣየረጋገጾን። ሚንስተር ማይን መስኖን ኢትዮጵያ ስለሺ በቀለ ኣብ ዝለኣኾ ናይ ትዊተር መልእኽቲ ግን፥ ዋሕዚ ክረምታዊ ማይ ካብቲ ተፈጥሮኣዊ ደረጃ ግድብ ንላዕሊ ይዓቁር ከምዘሎ ኣፍሊጡ ኔሩ። ግብጺ ሱዳንን ኢትዮጵያን ከካይድኦ ዝቐነያ ልዝብ ኣብ ጉዳይ ኣመላልኣ ማይ ብዘይስምምዕ ተፈላልየን። እንተኾነ ኣብቲ ብሕብረት ኣፍሪቃ ዝሽምገል ዘሎ ልዝብ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ኣብ ገለ ተክኒካዊ ጉዳያት ኣብ ስምምዕ በጺሐን ኣለዋ- ።


መራሒ ኦነግ ሸኔ ውድቡ ንቕትለት ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ተሓታቲ ከምዘይኮነ ገሊጹ

ኣዛዚ`ቲ ሸኔ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዕጡቕ ክፋል ግንባር ሓርነት ኦሮሞ፥ ብድሕሪ ቅትለት ኣርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳ ኣሎ ንዝብል ብመንግስቲ ዝቐረቦ ክሲ ነጺግዎ። ኩማ ዲሪባ ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መጠይቕ፥ ንቕትለት ሃጫሉ ተሓታቲ መንግስቲ`ዩ ኢሉ። ብኻልእ ወገን `ዜጋታት ንማሕበራዊ ፍትሒ` ዝተባህለ ፓርቲ፥ ነቲ ለንቅነ ኣብ ዝተፈላለየ ከባብታት ኢትዮጵያ ዝተፈጸመ መጥቃዕትታት ብምኹናን፥ መንግስቲ ንዜጋታት ንምሕላው እኹል ጻዕርታት ክገብር ጸዊዑ። ብቕጽል ሽሙ ጃል መሮ ተባሂሉ`ዩ ዝጽዋዕ-ኩምሳ ድሪባ: ኣብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ናይ ዝርከብ ሰራዊት ናጽነት ኦሮሞ፥ ኣዛዚ ዞባ ምዕራብ ከም ዝኾነ ይንገረሉ። ኩምሳ ድሪባ ምስ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መጠይቕ፡ ብድሕሪ ቅትለት ኣርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳ ኣሎ ንዝብል ብመንግስቲ ዝቐረቦ ክሲ ብምንጻግ ንቕትለት ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ኮነ ኣብታ ሃገር ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ንዝተፈጸመ መጥቃዕትታት ተሓታቲ ከም ዘይኮነ ገሊጹ`ሎ- ። ጃል መሮ ኣተሓሒዙ ድምጻዊ ሃጫሉ ኣብ ስልጣን ካብ ዘለዉ መራሕቲ ንላዕሊ ምስ ሰራዊት ነጻነት ኦሮሞ ዝቐረበ ከም ዝነበረ ድሕሪ ምግላጽ፥ "ተቓውሞ እንተዝነብሮ ከማን ንዕኡ ክንቀትለሉ ንኽእል ወላ ሓደ ምኽንያት የለን" ኢሉ። ኣተሓሒዙ "ብረት ምስ ዝዓጠቐ ሓይሊ ኣብ ኩናት እንተሃለና`ውን ኣብ ልዕሊ ሰለማውያን ዜጋታት ፍጹም መጥቃዕቲ ኣይንፍጽምን ኢና" ኢሉ። ንሰለማውያን ሰባት ካብ መጥቃዕቲ ናይ ምክልኻል ተግባር ድማ ድማ ናይ መንግስቲ`ዩ ኢሉ- እዚ ኣዛዚ ሰራዊት ሸኔ ዞባ ምዕራብ ኢትዮጵያ ምዃኑ ዝንገረሉ ጃል መሮ። ጠቕላሊት ዓቃቢት ሕጊ ኢትዮጵያ ወ/ሮ ኣዳነች ኣበቤ ትማሊ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃበቶ ቃለ-መጠይቕ፥ "ምስ ቅትለት ሃጫሉ ብዝተሓሓዝ ኣብ ገበን ተሳቲፎም ኢልና ንምእማን ንምጥርጣር ዘኽእለና ብቑዕ መረዳእታ ኣብ ኢድና ሒዝና'ለና።መብዛሕቲኦም ኢድ ብኢድ ዝሓዝናዮም መረዳእታታት'ዮም።ብተክኖሎጂ ተጠቒምና ዝሓዝናዮም ሰነዳት'ውን ኣለዉና። ናይ ሰባት ናይ ዓይኒ ምስክራት'ውን ሒዝና'ለና።" ብምባል ተጠርጠርቲ ቅትለት ሃጫሉ ካብ ዕጡቓት ሸኔ ምዃኖም ብኸምዚ ዝስዕብ ሓቢራ ኔራ። " ካብ ተለፎን ሃጫሉ ዝረኸብናዮ ተወሳኺ መረዳእታ ኣሎ ፡እዚ ናይ ቅትለት መፈራርሒ ክኸውን ከሎ፡ ብቐጥታ "ኣነ ናይ ኦነግ ሸኔ ተዋጋኣይ እየ፡"ዝብል መፈራርሒ'ዩ። ድሕሪኡ፡ ሃጫሉ ኣብ OMN ቀሪቡ ዝበሎን ዝተባህሎን ናይ ተክስሰትን ድምጽን በየናይ ስልክን ዝብሉ ኩሎም ኣብ ኢድና ኣለዉ። ንሱ'ውን ብህይወት ከሎ ንመሰኻኽርና ዝነግሮም ዝነበረ፡ ከምኦም ዝበሉ ምፍርራሓት ካብ መን ይመጽዎ ከም ዝነበሩ፡ ካብኡ ሓሊፉ'ውን እንተሞይተ ብኦነግ ሸኔ'የ ዝመውት ኢሉ ይዛረብ ከም ዝነበረን ይገልጽ ኔሩ'ዩ። ካልኣይ ድማ ምስ ሕወሓት ኣብ መሪር ነገር ከምዝነበረን፡ እንተሞይተ፡ እናበለ ይዛረብ ከም ዝነበረን ዝገልጹ ምስክራት ቃሎም ሂቦም ኣለዉ። ንሕና ግን ብዋናነት ተኲሰ ዝቐተልኩ እወ ኣነ'የ ዝበለ ምስ ብረቱ ሒዝና'ለና። ካልኣይ ድማ ምስ ሃጫሉ ዝነበረት ሰበይቲ፡ ነቲ ቀታሊ ብመልክዑ ኣላልያ እቲ ሰብ ንሱ ምዃኑ ናይ ምስክርነት ቃላ ሂባ'ያ፡ ስለዚ ነዞም ጭብጥታት ሒዝና ኢና ንህዝብና ክንሕብር ዝደለና"። ኣዛዚ ሸኔ ዞባ ምዕራብ ጃል መሮ ግን ንሕና ኣይቀተልናን ኢሉ`ሎ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ንመሮ ምስ ህወሓት ብምትሕብባር ከምኡ`ውን ምስ ግብጺ ብምትሕብባር ንኢትዮጵያ ብምህዋኽን፥ ግድብ ህዳሴ ንከይመልእ ውዲት ብምፍሓስን`ውን ይኸሶ`ዩ። ብኻልእ ዝተኣሳሰር ዜና፥ኣብ ኢትዮጵያ ዝንቀሳቐስ ብበዓል ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ ዝምራሕ ዜጋታት ንማሕበራዊ ፍትሒ-ኢዜማ ዝተባህለ ፓርቲ ሎሚ ረቡዕ ብዛዕባ'ዚ ናይ ለንቅነ ህውከት ኣመልኪቱ ጋዜጣዊ መግለጺ ሂቡ ኔሩ። መራሕቲ ኢዜማ ኣብ መግለጺኦም ነቲ መጥቃዕቲ ብምኹናን፥ መንግስቲ ንዜጋታት ኣብ ምሕላው ኣድላዪ ዘበለ ስጉምትታት ብዘይምውሳድ ነቒፎም ኣለዉ። ሓይልታት ጸጥታ ልዕሊ ኹሉ ቀዳምነት ክህብዎ ዝግባእ ትዕግስቲ ዘይኮነስ ናይ ሃገርን ህዝብን ሰላምን ድሕነትን ካብ መጥቃዕቲ ምሕላው`ዩ ዝበለ ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ፥ ኣብዛ ሃገር ብተደጋጋሚ ናይ ፖለቲካ ሽፋን እናተዋህቦም ዝተላዕሉ ህውከታት ንምቁጽጻር መንግስቲ ሓላፍነቱ`ዩ ኢሉ። ኣተሓሒዙ ብሽም ናጽነት ፕረስ ብማሕበራዊ ሚድያ ዝፍኖ መልእኽትታት ልዕሊ ህይወት ኣይኮነን ኢሉ፥- " ሚድያ ዝሰርሖ ባህሊ ኣሎ። ሎሚ ኮፍ ኢልና እንተርኢናዮ ናይ ማሕበራዊ ሚድያ ምምጻእን ክትቆጻጸሮ ዘይምኽኣልን ኣብ ዓለምና ዝፈጥሮ ዘሎ ትርምስ ልዑል`ዩ። እዚ ናይ ኢትዮጵያ ጥራይ ጸገም ኣይኮነን፣ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ናይ ምዝራብ ናጽነት ሓበረታ ናይ ምርካብ ናጽነት ዝበሉ ነገራት ካብ ህይወት ሰብ ኣይበልጹን`ዮም።" መራሕቲ ኢዜማ ዶ/ር ብርሃነ ነጋን ኣቶ የሺዋስ ኣሰፋን ብተወሳኺ፥ መንግስቲ ኣብታ ሃገር ስርዓተ-ሕጊ ክኽበር ስቕታ መሪጹ ብምጽንሑ ይቕረታ ክብል ኣለዎ ኢሎም። ኣተሓሒዞም ኢትዮጵያውያን ውሽጣዊ ፍልልያቶም ንምፍታሕ ንዘመናት ክጥቀምሉ ዝጸንሑ ባህላውን ልማዳውን ኣገባብ ዕርቂ መታን ክጥቀሙ ክበራትዑን ንምሕያሎም ክስራሕን ይግባእ ዝብል መጸዋዕታ ኣመሓላሊፎም ኣለዉ።


ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ማይ ምምላእ ምጅማሩ ይግለጽ ኣሎ

ዓብይ ግድብ ህዳሴ ማይ ምምላእ ምጅማሩ ንመራኸቢ ብዙሃን ውሽጢ ሃገር ዘረጋገፁ ናይ ኢትዮጵያ ማይ፣መስኖን ኢነርጂን ሚንስትር ኢንጂነር ስለሺ በቀለ ይውህለል ዘሎ ማይ ናይቲ ህንፀት ናይ ተፈጥሮ ኩነት ዝሓለወ ምዃኑ ኣፍሊጦም። "እቶም ሚንስትር ገሊፆምለይ’’ ክብል ኣገልግሎት ዜና ኣሶሼትድ ፕረስ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ዘውፅኦ ፀብፃብ እቲ ኣብ ግድብ ይመልእ ዘሎ ይዘንብ ብዘሎ ከቢድ ዝናብ ናብቲ ሩባ ዝኣትው ማይ እዩ ኢሎም። ኣብዚ ስዓት ምምላእ ግድብ ብዝምልከት ብሳተላይት ዝርኣዩ ዘለው ምስልታት ትኽክለኛ ምዃኖም እቶም ሚንስትር ገሊፆም ኣለው። ኢትዮጵያ ተካይዶ ዘላ ልዝብ ንረብሓ ናይ ሎሚ ወለዶ ጥራሕ ዘይኮነስ ንመፃኢ ወለዶ ረብሓ ዝሕሉ ከምዝኾነ ኢንጂነር ስለሺ ገሊፆም። ኣብ ዙሪያ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ፣ሱዳንን ግብፅን ሓዊሱ ካብ ኬንያ፣ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎ፣ማሊ፣ማዳጋስካርን ደቡብ ኣፍሪቃን ዝተዋፅኡ 11 ሰብ ሞያ ዝተሳተፍሉ ኣኼባ ተኻይዱ ኣብ ዝተወሰኑ ነጥብታት ምርድዳእ ምብፅሑ ምሕባሮም ናይ ኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖረሽን ፀብፂቡ ኣሎ። ናይ ሱዳን ሚንስትር መስኖ ኣል ዳይም ኣብ ዝተባህለ መደብር ኣብ መዓልቲ ናይ 90 ሚሊዮን ኩቢክ ሜትር ማይ ከምዝነከየ ብምግላፀ ናይቲ ግድብ በርታት ምዕፃዎም ዘረጋግፅ እዩ ኢሉ። እዚ ጉዳይ ብተወሳኺ ሱዳን ኣብ ስምምዕ ንምብፃሕ ፃዕርታት ኣብዝቐፀለሉ ዝውሰድ ብሕታዊ ስጉምቲ ከም እትነፅጎ እቶም ናይ ሱዳን ሚንስትር ገሊፆም።እዚ ጉዳይ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ዝለዓለ ወጥሪ ዘእተወን ገሊኦም ናብ ወታደራዊ ረፅሚ ከየምርሕ ዝሰግእሉን ኮይኑ ካይሮ ብቅፅበት መብርሂ ክውሃባ ሓቲታ ኣላ።


ኣርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳ ብህይወት ከሎ፥ናይ ስልክን ናይ ጽሑፍ መልእኽቲን መፈራርሒ ይበጽሖ ከም ዝነበረን ጠቕላሊት ዓቃቢት ሕጊ ኢትዮጵያ ገሊጸን

ጠቕላሊት ዓቃቢት ሕጊ ኢትዮጵያ ወ/ሮ ኣዳነች ኣቤቤ፥ ኣርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳ ብህይወት ከሎ፥ ናይ ስልክን ናይ ጽሑፍ መልእኽቲን መፈራርሒ ይበጽሖ ከም ዝነበረን፥ `እንተሞይተ ብኦነግ ሸኔ`የዝመውት` ይብል ከም ዝነበረ፥ ከምኡ`ውን ምስ ህወሓት ኣብ መሪር ኩነታት ከምዝነበረ ናይ ድምጽንናይ ሰብን ጭብጥታት ረኺብና`ለና ኢላ። ምስ`ቲ ዝተፈጸመ ቅትለት ብዝትሓሓዝ፥ ናይ ሰብን ናይ ማተሪያላትን መራጋገጺ ሰነዳት ሒዝና'ለናዝበለት ወ/ሮ ኣዳነች፥ ንተጠርጠርቲ'ውን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣእቲና እቲ ገበን ተፈጺምሉ ዝተባህለብረት'ውን ኣብ ኢድና ሒዝና እቲ መርመራ ቀጺሉ'ሎ ኢላ። ዓቃቢት ሕጊ ኣዳነች ኣቤቤ፥ እቲ ጉዳይ ነቶም ቕጥታ ኣብቲ ቅትለት ንዝተሳተፉ ጥራይ ዝምልከትስለዘይኮነ ምስቲ ቕትለት ብቐጥታን ብተዘዋዋሪን ተሳትፎ ይህልዎም'ዩ ዝተባህሉ ብድምር 18 ሰባት ኣብትሕቲ ቀይዲ ኣእቲና መርመራና ቀጺልና ኣለና ትብል። እቲ ስጉምቲ ካብ ፖለቲካዊ ጣልቃ ናጻ ንክኸውንን ምስ ሕገመንግስታውን ዓለምለኻውን ሕግታትምኽባር ሰብኣዊ መሰላት ንኸይጋጮን እንታይ ዓይነት ጥንቃቐ ይግበር ኣሎ ንዝብል ሕቶ ድማ ብኸምዚዝስዕብ ትምልስ፥ " ኣብ ዝኾነት ሃገር ፥ ሓደ ገበን ክፍጸም ከሎ ሃገራት በቲ ዘለወን ትካላት'የን ዝኸዳ ፡ኢትዮጵያ ድማሕጋዊ ትካላት ኣለዉዋ፡ ዓቃቢ ሕጊ ኣለዋ፡ፖሊስ ኣለዋ፡ቤት ፍርዲ ኣለዋ ስለዚ ሕጊ ኣለዋ ማለት'ዩ።ሕቶ ክመጽእ እንተኾይኑ ካብዚ ስርዓተ ሕጊ ወጻኢ ዲና ወይስ በቲ ሕጊ ኢና ንኸይድ ዘለና ዝብል'ዩዝኸውን፡ ስለዚ ንሕና በቲ፥ ስርዓተ-ሕጊ'ዛ ሃገር ዝሃበና ሓላፍነት ዓቃቢ ሕጊ ፖሊስ ቤትፍርዲንተጠቒምና ኢና ንሰርሕ ዘለና።ካልኦት ከም ኣባላት ድሕነት ዝበሉ ክሕግዙና ይኽእሉ'ምበር ብቐጥታ ኣብስራሕና ኣይሳተፉን'ዮም። ንሕና ኣቀዲሙ ብዝወጸ ናይ ገበናት ሕግን ስነስርዓትን ኢና ንሰርሕ።ስለዚ ሕጊተኸቲልና ኢና ንሰርሕ ዘለና።" ኣቶ ጃዋር መሓመድ ኣቶ በቀለ ገርባ ኣቶ እስክንድር ነጋ፡ ኣብ ቀይዲ ከም ዘለዉ ይፍለጥ'ዩ’ሞ፡ ጉዳዮምመርመርኦም ኣብ ምንታይ ደረጃ ይርከብ፡ እዞም ውልቀሰባት ብናይ ሓባር ስራሕ ድዮም ወይስ በብናቶምገበን ተጠርጢሮም'ዮም ጉዳዮም ዝርኣይ ዘሎ፡ ካብ ተፈላጥነቶም ወጻኢ`ኸ ዓቃቢ ሕጊ እኹል መረዳእታኣለኒ ኢሉ ይኣምን'ዶ ዝብል ሕቶ'ውን ቀሪቡላ ኔሩ: ንሳ ክትምልስ ከላ "ብልክዕ፡ ንሕና ከም ዓቃቢ ሕጊ ኣብ ገበን ተሳቲፎም ኢልና ንምእማን ንምጥርጣር ዘኽእለና ብቑዕ መረዳእታ ኣብ ኢድና ሒዝና'ለና።መብዛሕቲኦም ኢድ ብኢድ ዝሓዝናዮምመረዳእታታት'ዮም።ብተክኖሎጂ ተጠቒምና ዝሓዝናዮም ሰነዳት'ውን ኣለዉና። ናይ ሰባት ናይ ዓይኒምስክራት'ውን ሒዝና'ለና" ኢላ። ኣስዒባ ጠቕላሊት ዓቃቢት ሕጊ ኢትዮጵያድሕሪ ሞት ኣርቲስት ሃጫሉ ኣብ ህይወት ሰብን ንብረትንብዙሕ ጉድኣት ወሪዱ'ዩ፡ ስለዚ ኣብዚ ጉድኣት’ዚ ብቐጥታ ወይ ብተዘዋዋሪ ተሳትፎኦም ዘርኢመረዳእታታት ኣብ ኢድና ኣሎ ኢላ ።" ካብ ተለፎን ሃጫሉ ዝረኸብናዮ ተወሳኺ መረዳእታ ኣሎ ፡እዚ ናይ ቅትለት መፈራርሒ ክኸውን ከሎ፡ብቐጥታ "ኣነ ናይ ኦነግ ሸኔ ተዋጋኣይ እየ፡"ዝብል መፈራርሒ'ዩ። ድሕሪኡ፡ ሃጫሉ ኣብ OMN ቀሪቡዝበሎን ዝተባህሎን ናይ ናይ ጽሑፍ መልእኽቲን ድምጽን በየናይ ስልክን ዝብሉ ኩሎም ኣብ ኢድናኣለዉ። ንሱ'ውን ብህይወት ከሎ ንመሰኻኽርና ዝነግሮም ዝነበረ፡ ከምኦም ዝበሉ ምፍርራሓት ካብ መንይመጽዎ ከም ዝነበሩ፡ ካብኡ ሓሊፉ'ውን እንተሞይተ ብኦነግ ሸኔ'የ ዝመውት ኢሉ ይዛረብ ከም ዝነበረንይገልጽ ኔሩ'ዩ። ካልኣይ ድማ ምስ ሕወሓት ኣብ መሪር ነገር ከምዝነበረን፡ እንተሞይተ፡ እናበለ ይዛረብ ከም ዝነበረንዝገልጹ ምስክራት ቃሎም ሂቦም ኣለዉ። ንሕና ግን ብዋናነት ተኲሰ ዝቐተልኩ እወ ኣነ'የ ዝበለ ምስብረቱ ሒዝና'ለና። ካልኣይ ድማ ምስ ሃጫሉ ዝነበረት ሰበይቲ፡ ነቲ ቀታሊ ብመልክዑ ኣላልያ እቲ ሰብንሱ ምዃኑ ናይ ምስክርነት ቃላ ሂባ'ያ፡ ስለዚ ነዞም ጭብጥታት ሒዝና ኢና ንህዝብና ክንሕብር ዝደለና"። ጠቕላሊት ዓቃቢ ሕጊ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ተኸሰስቲ ዝውሃብ ፍትሒ ከይተደናጎየ ብቕልጡፍ ክውሃብኣለዎ ንዝብል ጉዳይ ክትገልጽ ከላ ድማ፥ "ፍትሒ ቀልጢፍካ ንምሃብ ዝምልከት ሓቂ'ዩ፡ ፍትሒ ኣብግቡእ ግዜ ክውሃብ ኣለዎ ክጉተት የብሉን።ኣብ ሃገርና ክመሓየሹ ዘለዎም ዘጓትቱ ብዙሓት ነገራትኣለዉ።ኣብኡ ብብቕዓት ክንሰርሕ ከምዘለና እኣምን'የ፡ ቤት ጽሕፈተይ'ውን ከምኡ'ዩ ዝኣምን።ለውጢክነምጽእ ኢና ኢለ'የ ዝኣምን። ነገር ግን ኣብ ሃገርና ዝፍጸሙ ዓበይቲ ገበናት ነናይ ባዕሎም ምኽንያትኣለዎም" ኢላ። ኣስዒባ ኣብ ጉዳይ ሰነ 16፡ ቀደም ሓላፊ ስለያን ድሕነትን ኢትዮጵያ ዝነበረ ኣቶ ጌታቸው ኣሰፋተታሒዙ ናብ ፍርዲ ክቐርብ ኣለዎ ኢሉ ቤት ፍርዲ ብምእዛዙ፡ ንዕኡ ንምሓዝ ብዙሕ ጻዕሪ ተኻይዱ'ዩ፡ግን ኣብ ውሽጢ ህዝቢ ናይ ምሕባእ ኩነታት ስለዘሎ፡ብሰለማዊ መንገዲ እንተዘይተታሒዙ፡ምትዃስ'ዩክመጽእ፡ ንሓደ ሰብ ንምሓዝ ኢልካ ድማ ተወሳኺ ናይ ካልእ ሰብ ህይወት ምጥፋእ ከስዕብ የብለይን ብዝብል ዓቃቢ ሕጊ መከራኸሪ ኣቕሪቡ ኣብዚ ሰዓት’ዚ ኣቶ ጌታቸው ኣሰፋ ኣብ ዘይተረኸበሉ ናብ ቤትፍርዲ ምኻድ ዝብል'ዩ ዘሎ፡ ካልኦት ዝተታሕዙ ሓሙሽተ ሰባት ቀሪቦም ናይ መከላኸሊ ምስክራቶምከይተረፈ ኣቕሪቦም ወዲኦም ውሳነ ዝጽበ ዘሎ'ዩ፡" ዝበለት ወ/ሮ ኣዳነች ኣቤቤ ናይ ሰነ 15 ናይ በዓልጀነራል ሰዓረ ቅትለት ጉዳይ'ውን ቀታሊ ዝተባህለ ሕክምንኡ ክሳብ ዝውድእ ተደናጉዩ ሕጂ ግን ቤትፍርዲ ቀሪቡ'ሎ፡ ከምኡ ኣብ ክልል ኣምሓራ ዝነበረ ቅትለት ናይ በዓል ዶ/ር ኣንባቸው 'ውን ተራገበን ስለዘይኮነ እቲ መስርሕ ቀሊል ኣይነበረን።ከምኡ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ድማ ናይ ኮሮናቫይረስ ዕንቅፋት ኣጋጢሙና'ዩ፡ ሕጂ ግን ብተክኖሎጂ ማለት ብቪርቹዋል መስርሕ ቤት ፍርዲ ዝተጀመረሉ ኩነታት'ዩዘሎ ኢላ። ኣብዚ መስርሕ ፍርዲ ቅትለት ሃጫሉ ግን ብዝክኣል መጠን ነቀላጥፎ ኣለና፡ ናይ በዓል ኣቶ ጃዋር'ውንብዙሕ መረዳእታታት ኣኪብና ኣለና፡ ናይ በዓል ኣቶ እስክንድር'ውን ናይ ሰባት ምስክርን ሰነዳትንኣኻኺብና ኣለና፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ናብ ክሲ ንኣትወሉ ኩነታት ኣሎ። ኣብ ኦሮሚያ ዝተፈጸሙ ገበናትድማ ጉጅለታት ኣቑምና ናይ ምጽራይን መርመራን ስራሕና ቀጺልና ኣለና። ጭብጥታቶም ሒዞም ምስመጹ ናብ ክሲ ንኣትወሉ'ዩ ዝኸውን ኢላ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ህወሓት :ዝተዓፀዉ ማዕኸናት ዜና ክኽፈቱ: ኣገልግሎት ኢንተርኔት ክጅምር ዝተኣሰሩ ፖለቲከኛታት ይፈትሑ ክብል ፀዊዑ

ህወሓት ዝተዓፀዉ ማዕኸናት ዜና ክኽፈቱ: ኣገልግሎት ኢንተርኔት ክጅምር ብተወሳኺ እውን ዝተኣሰሩ ፖለቲከኛታት ይፈትሑ ክብል ፀዊዑ:: ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ህወሓት ሎሚ ሶሉስ ኣማስዩ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ኣብ ኢትዮጵያ ፖለቲከኛታት ይእሰሩ ኣለዉ ብምባልተቓውምኡ ገሊፁ:: እቲ ውድብ ንመንግስቲ ፌደራል ብተደጋጋሚ መንግስቲ አብዪ አሕመድ ብምባል ዝገለፆ ኮይኑ: መንግስቲ ንውልቀ መላኻዊ ፕሮጀክቱዕንቅፋት ይኾኑ እዮም ኢሉ ዝኣመነሎም ይኣስር: ይዕፍንን ይርብሽን ኣሎ እዚ’ውን አሓይሉ ይቕፅል ኣሎ ብምባል ከሲሱ:: እቲ ከይዲ ግብረሽበራዊ ተግባር እዩ ብምባል ዝኸሰሰ መግለፂ ህወሓት ሰላማዊ: ሕጋውን ፓለቲካዊ ቃልሲ ሙሉእ ብሙሉእ ዕፅው ክኸውን የኽእሉ እዮም ዝበሎም ስጉምትታት ይወስድ ኣሎ ኢሉ:: ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣመራርሓን ኣባላትን ህወሓት ይዕፈኑ ኣለዉ ዝበለ እቲ መግለፂ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ህወሓት ፍሉይ ዞባ ኣዲስ ኣበባንኣባል ማእከላዊ ኮሚቴ እቲ ውድብን ኣይተ ተወልደ ገብረፃድቃን ብተወሳኺ: ላዕለዋይ ኣመራርሓ ህወሓት ኣይተ ተስፋኣለም ይሕደጎንካልኦት ሰባት ተዓፊኖም ተወሲዶም ብምባል ከሲሱ:: እዚ ከይዲ ዓፈና ጠጠው ክብል ኣለዎ ዝበለ ህወሓት ዝተዓፀዉ ማዕኸናት ዜና ክኽፈቱ ኣገልግሎት ኢንተርኔት ክጅምር ብተወሳኺእውን ዝተኣሰሩ ፖለቲከኛታት ይፈትሑ ክብል ኣተሓሳሲቡ:: ሃገር ካብ ምፍራስ ንምድሓን ኩሉ ዘሳተፈ ሃገርለኸ መድረክ ክካየድ ይግባእ ድማ ኢሉ:: ብኻልእ ዜና ብደረጃ ክልል ትግራይ ንዝካየድ ምርጫ ዝመርሑ ኣባላት ኮምሽን ምርጫ ብስልኪ ጥቆማ ክወሃብ ምጽንሑ ኣካቢ ኮሚቴምልመላ ኣመራርሓ ኮምሽን ምርጫ ክልል ትግራይ መምህር ኣሰፋ ገብረስላሴ ጥቆማ ሎሚ ቅድሚ ቕትሪ ምዝዛሙ ሓቢሮም ኣለው:: መምህር ኣሰፋ በዚ ድማ 750 ሰባት ብጥቆማ ከምዝተቐበሉ ገሊፆም:: ካብዚኦም እቶም 10 ሰባት መሪፆም ንርእሰ ምምሕዳር እቲ ክልልከምዘቕርቡ ሓቢሮም:: ሽም እቶም 10 ሰባት ኣብ ማዕኸናት ዜና ክቐርብን ህዝቢ ድማ ርእይትኡ ክህበሉ እዩ ኢሎም:: ርእሰ ምምሕዳር እቲ ክልል ምስ መራሕቲ ውድባት ፖለቲካ ፅባሕ ድሕሪ ቕትሪ ኣብ ጉዳይ እቶም ሕፁያት ክዝትዩ እዩም ዝበሉመምህር አሰፋ ኣብ መወዳእታ 5 አመራርሓ ርእሰ ምምሕዳር ኣብ ቤት ምኽሪ ቕሪቦም መዝነቶም ክቕበሉ’ዮም ክብሉ ገሊፆም:: ከም ሓበሬታ እቶም ኣካቢ ቦርድ እቲ ቤት ምኽሪ ድሕሪ ፅባሕ ሓሙስ ተኣኪቡ ኣመራርሓ ኮምሽን ምርጫ ክምዝዝ እዩ:: ኣብ ጉዳይ ምርጫ ካብ ኣመራርሓ ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ምላሽ ንምርካብ ብተደጋጋሚ ዝገበርናዮ ፃዕሪ ኣይሰመረን:: እንተኾነ ግን ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ኣብዛ ሃገር ኣብ ዝኾነ ከባቢ ዝካየድ ዝኾነ ዓይነት ምርጫ ከፈፅም ስልጣን ዝተውሃቦ ንሃገራዊ ቦርድ ጥራሕ እዩ ካብዚ ወፃኢ ዝኾነ ዓይነት ከይዲ ዘይሕገመንግስታዊ ብምባል ክቓወም ምጽንሑ ይፍለጥ:: ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ምስ ኣመራርሓ ብልጽግና ፓርቲ ህዝብታት ደቡብ ኢትዮጵያ ተራኺቦም:ተዘራሪቦም

ቀ ዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣቢይ ኣሕመድ ሎሚ ኣብ ደቡብ ኢትዮጵያ ከተማ ኣዋሳ ተረኺቡ- ምስ ኣባላት ኣመራርሓ ብልጽግና ፓርቲ ዘተ ኣካይዱ ። ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ዝተፈላለዩ ጽፍሕታት ክልልን ፈደራል መንግስትን ምስ ዝርከቡ ሰበ ስልጣን ኣብ ዝተዘራረብሉ እዋን ሕቶ ህዝብታት ደቡብ ሕቶ እምበር ንሃገር ኣብ ሕቶ ዘእትው ወይ ሃገር ዘፍርስ ኣይኮነን ኢሎም ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ብቕትለት ህቡብ ድምጻዊ ኣርቲስት ሃጫሉ ተጠርጢሩ ክድለ ዝጸንሐ ውልቀሰብ ተታሒዙ

ብቕትለት ህቡብ ድምጻዊ ኣርቲስት ሃጫሉ ተጠርጢሩ ክድለ ዝጸንሐ ከበደ ገመቹ ተታሒዙ። ፈደራል ዓቃቢ ሕጊ ትማሊ ምሸት ፥ እቲ ተጠርጣሪ ኣብ ኣዲስ ኣበባ `ድሬ` ተባሂሉ ኣብ ዝፍለጥ ከባቢ ብፖሊስ ምትሓዙ ኣፍሊጡ። ፖሊስ ክልል ኦሮሚያ፥ ፈደራል ፖሊስን ኣባላት ስለያን ድሕነትን ምስ ነበርቲ ብዝገብርዎ ምውህሃድ እቲ ሰብ ክትሓዝ ከም ዝኸኣለ ጠቕላሊት ዓቃቢት ሕጊ ወ/ሮ ኣዳነሽ ኣቢቤ ኣፍሊጣ`ላ። ንሳ ኣቐድም ኣቢላ፥ እቲ ብቐጥታ ብምትኳስ ዝድለ ዝነበረ ቀዳማይ ተጠርጣሪ ጥላሁን ያሚ፥ ከምኡ ድማ ካልኣይ ተሓባባሪ ኣብዲ ኣለማየሁ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ፖሊስ ከምዝኣተዉ ሓቢራ`ያ። ብተወሳኺ ቅድሚ ትማሊ ቀዳም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንኣርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳ ናይ ዝኽሪ ስነ-ስርዓት ተኻይድሉ ኔሩ። ኣብቲ ስነ-ስርዓት ከንቲባ ኣዲስ ኣበባ ኣቶ ታከለ ኡማን ፕረዚደንት ክልል ኦሮሚያ ሺመልስ ኣብዲሳን ዝተፈላለዩ ስነ-ጥበባውያንተረኺቦም ኔሮም። ምስዚ ብዝተሓሓዝ ዜና ኣቶ በቀለ ገርባን ኣቶ ጃዋር መሓመድን ዝርከብዎም 16 ተጠርጠርቲ ሎሚ ኣብ ፈደራል ቤት-ፍርዲ ቀሪቦም ኔሮም። ቤት ፍርዲ ካብ መርመርትን ተኸሰስትን ድሕሪ ምስማዕ ፖሊስ ዝሓተቶ ናይ 14 መዓልታት ቆጸራ ንምውሳን ንዝመጽእ ሰሙን ተለዋጢ ቆጸራ ሂቡ`ሎ። ሎሚ ምስ በዓል ኣቶ በቀለ ገርባ ቤት ፍርዲ ዝቐረቡ ካብ መንጎ 10 ዓጀብቲ ኣቶ ጃዋር 9 ዝቐረቡ ክኾኑ ኸለዉ፥ ክልተ ደቂ ኣቶ በቀለ ገርባ`ውን ቀሪቦም ኔሮም። ፖሊስ ክሳብ ሕጂ ኣብ ዘካየዶ መርመራ ምስዚ ብዝተሓሓዝ፥ 10 ክላሽ፥ 9 ሽጉጥን ናይ ሬድዮ መራኸብን ምሓዙ ኣፍሊጡ`ሎ። ብመሰረት ሓበረታ መንግስታዊ ሚድያ ተኸሰስቲ ተወሳኺ ግዜ ክውሃብ ኣይግባእን ዝብል መቃዊሞኦም ምንባሮም ተሓቢሩ'ሎ።


ኣሜሪካ:  ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንታዊ ኣማኻሪ ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረኣብ ኣንቢራቶ ዝነበረት እገዳ ኣልዒላቶ

ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንታዊ ኣማኻሪ ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረኣብ ኣንቢራቶ ዝነበረት ናይ መገሻን ምድስካል ንብረትን እገዳ ኣልዒላቶ። ሚንስትሪ ገንዘብ ኣሜሪካ ኣብዚ ሰሙን`ዚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፥ ንኣቶ የማነ ገብረኣብ ካብ ዝርዝር`ቲ "ብፍሉይ ዝተመደቡ ዜጋታት" ዝብል መዝገብ እገዳ ከም ዘውጽኦ ኣፍሊጡ`ሎ። እቲ እገዳ ምስቲ ኣብ ሶማል ምስ ኣልሸባብ ብዝተኣሳሰር ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተገብረ ማዕቀባት ሕቡራት ሃገራት ብዝተኣሳሰር ኣሜሪካ ብወገና ዝገበረቶ እገዳ`ዩ ኔሩ። ካናዳ ድማ ኣብ ኤርትራ ተነቢሩ ዝነበረ ማዕቀብ ኣብ’ዚ ቀረባ ከም ዘልዓለቶ ዝምልከቶ ክፍሊ ምምሕዳር ካናዳ ኣብ መርበብ ሓበሬትኡ ዘርጊሕዎ`ሎ።


ንሞት ህቡብ ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ስዒቡ ኣብ ዝተላዕለ ተቓውሞን መጥቓዕቲን ኢድ ኣለዎም ዝተባህሉ 44 ሓለፍቲ መሓውራት መንግስቲን 20 ኣባላት ፀጥታን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዎም ፖሊስ ኦሮሚያ ኣፍሊጡ። ብኻልእ ዜና ድሕነት ጋዜጠኛታት ዝከታተል ዓለምለኸ ትካል CPJ መንግስቲ ኢትዮጵያኣብ ልዕሊ ትካላት ሚዲያን ጋዜጠኛታትን ይወስዶ ዘሎ ስጉምቲ ብቀረባ ይከታተሎ ከምዘሎ ንኣፍሊጡ። ብኻልእ ወገን ድማ ኣብ ጅማ ብልዕሊ 100 ሚሊዮን ብር ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመት ዝተሃነፀ ‘’ዶሎሎ’’ብጉጅለ መናእሰይ ብዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ከምዝተቓፀለ ወነንቱ ገሊፆም። "ንወለደይ ካብ መጥቓዕቲ ዘትረፈልና ጎረበተይ እዮም’’ ክብል ውላዶም ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ተዛሪቡ ኣሎ።እቲ መጥቓዕቲ ብጉጅለ ዝተፈፀመ ስለዝኾነ መንግስቲ ሓላፍነት ክወስድ ኣለዎ ኢሉ። ብኻልእ ወገን ሓላፊ ክፍሊ ፕረስ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ካብ ፌደራል መንግስትን ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያን ዝተዋፅኡ ብኽልተ ዓውድታት ዝተጣየሰ ኮሚቴ ዝተጎድኡ ሰባትን ዝጠፍአ ንብረትን ናይ ምፍላይ ስራሕ ይስራሕ ኣሎ ኢሎም። ብዝተኣሳሰረ ዜና ጠቕላሊት ዓቃቢ ሕጊ ፌደራል ወይዘሮ ኣዳነች ኣበቤ ኣብ ቅትለት ሃጫሉ ሁንዴሳ ብምስታፍን ድሕሪ እቲ ቅትለት ምስ ዝተፈጠሩ ክስተታትን ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ዝኣተው ውልቀሰባት ብዝቐልጠፈ ፍትሒ ክረኽቡ መሓውረን ይሰርሕ ከምዘሎ ገሊፀን። ንሰን ወሲኸን ህይወት ሰብን ንብረትን ዘዕነው ጥፍኣታት ዳግም ከይልዓሉን ዜጋታት ናብ ግጭት ክኣትው ዝቐርበሎም ፃውዒት ከይቕበሉን ኣተሓሳሲበን።ወይዘሮ ኣዳነችቀጺለን ኣቶ ጀዋር መሓመድ፣ኣቶ በቀለ ገርባን ኣቶ እስክንድር ነጋን ንምኽሳስ ዘብቅዕ እኹል መረዳእታ ተረኺቡ ኣሎ ኢለን። ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል ኣብ ዝተወሰኑ ወረዳታት ክልል ኦሮሚያ ብሄርን ሃይማኖትን መሰረት ዝገበሩ መጥቓዕትታት ምፍፃሞም ኣረጋጊፀኣለኹ ኢሉ ኣሎ። እቲ ትካል ብናይ ጉጅለ መጥቓዕቲ ዝተቐተሉ ኣባላት ሓይልታት ፀጥታ ከምዘለው እውን ሓበሬታ ኣለኒ ኢሉ።ኣብ ገለ ከባቢታት ኦሮሚያ እውን ብሓይልታት ፀጥታ ዝተቐትሉ ሰባት ከምዘለው መሳኻኽር ገሊፆለይ ክብል ሓቢሩ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ትካላት ሚዲያን ጋዜጠኛታትን ይወስዶ ዘሎ ስጉምቲ ይከታተሎ ከምዘሎ ንድሕነት ጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ዓለምለኸ ትካል CPJ ኣፍሊጡ። ኣብ ሲፒጄ ወኪል ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ኣፍሪቃ ዝኾነት ሙዶ ኪሚሞ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሎም ቕነ ኣብ ልዕሊ ትካላት መራኸቢ ብዙሃንን ጋዜጠኛታት ዝወሰዶም ስጉምታት ትካለን ብቐረባ ይካታተሎ ከምዘሎ ገሊፃ። ንሳ ኣብ ኢትዮጵያ መንግስቲ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ናብ ስልጣን ኣብ ዝመጸእዋን ንመራኸቢ ብዙሃን ምቹእ ሃዋህው ምፍጣሩን ድሒሩ ግን መንግስቲ ይወስዶም ዝነበሩ ስጉምታት ሓበሬታ ናይ ምርካብ ነፃነት ንድሕሪት ዝመልሱ እዮም ኢላ። ‘’ካብ መወዳእታ 2018 ጀሚሩ CPJን ኣብ ነፃነት ሓበሬታ ዝሰርሑ ካልኦት ትካላትን ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ኢንቴርነት ምዕፃውን ምእሳር ጋዘጤኛታትን ሓዊሱ ብመንግስቲ ይወሰዱ ዝነበሩ ስጉምትታት ክንከታተልን ክነተሓሳስብን ፀኒሕና ኢና።" ኣብ ሲፒጄ ወኪል ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ኣፍሪቃ ዝኾነት ሙዶ ኪሚሞ ሎሚ ዘይኮነስ ሽዑ መንግስቲ ይወስዶም ዝነበሩ ስጉምትታት ኢትዮጵያ ንዝጀመረቶም ምምሕያሻት ዕንቅፋት ከምዝኾኑ ነተሓሳስብ ኔርና ድሕሪ ምባል ንሳ ‘’ኣብዚ ቅኒያት ድማ ኣገልግሎት ኢንቴርነት ብመንግስቲ ስለዝተዓፀወ ሓበሬታ እተዘይሃለወኒ እውን እታ ሃገር ቀደም ናብ ዝነበረቶ ኩነታት ዝመልስ ከምዘይኸውን ተስፋ እገብር’’ክትብል ገሊፃ። ‘’ነዚ ክብል ከለኹ መንግስቲ ናብ ናይ ቀደም ተግባሩ ተመሊሱ ኣሎ እተዘይበልኩ እውን ቀደም ይወስዶም ዝነበሩ ስጉምትታት ግን ምሉእ ብምሉኡ ኣይገደፈን ማለተይ እየ።" መንግስቲ ንመራኸቢ ብዙሃን ናይ ምዕፃው ዝወሰዶ ስጉምቲ CPJ ይከታተሎ ከምዘሎብምግላፅ ምስ ምቁራፅ ኣገልግሎት ኢንተርኔት ዝተረጋገፀ ሓበሬታ ንምርካብ ኣፀጋሚ ምዃኑ ሓቢራ። ናይ ኢትዮጵያ ብዓል ስልጣን ብሮድካስት ስጉምቲ ካብ ዝወሰደሎም መራኸቢ ብዙሃን ናይ ኦሮሞ ሚዲያ ኔት ዎርክ OMN ሓደ እዩ። ናይቲ ትካል ናይ ሕጊ ጠበቓ ዝኾኑ ዶክተር ቶኩማ ዳባ ድሕሪ ቅትለት ሃጫሉ ሁንዴሳ ንስነስርዓት ቀብሩ ብቀጥታ የመሓላልፉ ዝነበሩ ጋዜጠኛታት OMN ከምዝተኣሰሩን ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ናይቲ ሚዲያ ቤት ፅሕፈት እውን ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር መንግስቲ ምዃኑን ገሊፆም። ዝተኣሰሩ ጋዜጠኛታት ንፅባሒቱ ከምዝተፈትሑን ፀኒሑ ናብቲ ቤት ፅሕፈት ዝኸደ ሓደ ሰራሕተኛ ግን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ውዒሉ ተኣሲሩ ከምዝርከብቱ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣረጋጊፆም ኣለው። እቲ ቤት ፅሕፈት ብሓይልታት ፀጥታ ክፍተሽ ከሎ ሰራሕተኛታት ናይቲ ትካል ኣይተነገሮምን፤ነቲ ፍተሻ ንምዕዛብ ዝተረኸበ ዋላ ሓደ ናይቲ ትካል ሰራሕተኛ ኣይነበረን ዝበሉ ንሶም ’’ብዘለኒ ሓበሬታ ኣብ ልዕሊ እቲ ቤት ፅሕፈት እውን ጉድኣት ወሪዱ እዩ። ብዙሕ ኣቑሑት እውን ተወሲዱ እዩ’’ ኢሎም። ብመንግስቲ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ዝወዓለ ጋዜጠኛ OMN መለሰ ድሪብሳ ምዃኑ ተፈሊጡ ኣሎ።ብዓልቲ ቤቱ ወይዘሮ ታደለች መርጋ ብዓል ቤታ ካብ ዝእሰር ዓሰርተ መዓልታት ከምዘቑፀረን ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ማእኸላይ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ፖሊስ ከምዝርከብን ሓቢራ:ክሳብ ሕጂ ቤት ፍርዲ ከምዘይቀረበን ከይዳ ንምርኣይ እውን ፍቓድ ከምዝተኸልከለትን ንድምፂ ኣሜሪካ ገሊፃ። ኣብ ሃምሊን ዩኒቨርስቲ ተሓጋጋዚ ፕሮፌሰር ኮሚኒኬሽን እንዳልካቸው ጫላ OMN ድሕሪ ቅትለት ሃጫሉ ሁንዴሳ ይመሓላለፉ ዝነበሩ ፕሮግራማትን መልእኽትታትን ኣብ መንጎ ሕብረተሰባት ተፃብኦን ግጭትን ዘለዓእሉ ነይሮም ይብል ። ሓላፊ ብዓልስልጣን ብሮድካስት ኢትዮጵያ ዶክተር ጌታቸው ድንቁ ቅድም ክብል ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብ ዝ ብዎ ቃል ሞት ሃጫሉ ስዒቡ ብድምፂ ወያነን ናይ ትግራይ መራኽቢ ብዙሃንን ይመሓለፉ ዝነበሩ መልእኽትታት ሓቅነቶም ከይተረጋገፀ ካብ OMN ዝተወሰዱ ሓበሬታትት እዮም ነይሮም፤ መጠንቕታ ተዋሂቡዎም ነይሩ፤OMN ዝፍንዎም ዝነበሩ ሓበሬታታት ግን ብሕጊ ስለ ዘሕትቱ ናብ ሕጊ ተመሪሑ ክትትል ይግበረሉ ኣሎ ኢሎም ነይሮም።


ሱዳን:ምክንሻብ ደቂ ኣንስትዮ ዝክልኽል ሕጊ ምጽዳቓ ሚንስትሪ ፍትሒ’ታ ሃገር ኣፍሊጡ

ሱዳን፥ ምክንሻብ ደቂ ኣንስትዮ ዝክልኽልን ኣመንቲ እስልምና ዘይኾኑ ዜጋታት ድማ ኣልኮላዊ መስተ ክሰትዩ ዘፍቕድ ሕጊ ምጽዳቓ ሚንስትሪ ፍትሒ’ታ ሃገር ኣፍሊጡ ። እዚ ውሳነ’ዚ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ኣርብዓ ዓመታት ዝጸንሓ ንናጽነት ደቂ ኣንስትዮ ዝድርኽ ሕግታት ዝቕይር ምዃኑ ይግለጽ ኣሎ። ብተወሳኺ ቤት ምኽሪ ሉኣላዊነት ሱዳን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ደቂ ኣንስትዮ ሱዳን ካብ ሃገር ወጻኢ ምስ ደቐን ኣብ ዝገሻሉ እዋን ካብ ወዲ ተባዕታይ ቤተሰብ ፍቓድ ክህልወን ኣለዎ ንዝብል ሕጊ’ውን ቐይርዎ’ሎ። ቀዳማይ ሚንስትር ሱዳን ዓብደላ ሃምዶክ ነቲ ለውጢ “ንመስርሕ ፍትሒ’ታ ሃገር ኣብ ምልዋጥ ኣድላይ ስጉምቲ” ብምባል ንኢዶም ኣለው። ተሓለቕቲ መሰላት ደቂ ኣንስትዮ በቲ ውሳነ ዝተሰምዐን ሓጎስ እንተገለጻ ልምድታት ምክንሻብ ደቂ ኣንስትዮ ግን ኣብ ሕብረተሰብ’ታ ሃገር ሱር ዝሰደደ ምዃኑ ይገልጻ። ብመሰረት ሓበሬታ ኣሶሴይትድ ፕረስ ምክንሻብ ደቂ ኣንስትዮ ንዘካየደ ዝኾነ አካል ናይ ሰለስተ ዓመታት ማእሰርቲ ከምዝፍረድ እቲ ውሳን ምሕባሩ ይግለጽ ኣሎ። ብተወሳኺ ካብ 1983 ጀሚሩ ዝኾነ ኣልኮላዊ መስተ ኣብታ ሃገር ክሽየጥ ወይ ክጥቐም ዝክልክል ሕጊ ክቐይር ተወሲኑ’ሎ: ኣመንቲ እስልምና ዘይኾነ ዜጋታት ኣልኮላዊ መስተ ክሰትዩ ምፍቓዱ ተሓቢሩ’ሎ። ብመሰረት ሓበሬታ ሕቡራት ሃገራት 3 ሚእታዊት ካብ ዜጋታት ሱዳን ኣመንቲ እስልምና ኣይኮኑን።


መግለጺ ኤርትራ ኣብ ካልኣይ ዓመት ስምምዕ ሰላም ኢትዮ- ኤርትራ

ስምምዕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ”ኤርትራ ካብ ሰሃሮ ውግእን ወረ ውግእ ተገላጊላ፡ኣብ ሰላማዊ ምህናጽ ከተድህብ ባብ ዘርሓወ ስምምዕ’ዩ” ክብል መንግስቲ ኤርትራ ብ9 ሓምለ,2020 ዘውጽኦ መግለጺ ሓቢሩ። ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዝተጀመረ ስምምዕ ሰላም ብሰንኪ ውሽጣውን ዞባውን ሓይልታት ዝፈጥርኦ ተጻብኦታት ከም’ቲ ተስፋን ትጽቢትን ዝተገብረሉ ከምዘይሰጎመ እቲ መግለጺ ከም ምኽንያት ኣቕሪብ’ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ንድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ብምቕታል ዝተጠርጠሩ 2 ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዎም ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ኣፍሊጡ

ንድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ቀቲሎም ተባሂሎም ዝተጠርጠሩ 2 ሰባት ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዎም ጠቕላሊ ዓቃቢሕጊ ኣፍሊጡ። ክልተ ካብ ተጠርጠርቲ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዎምን ሳልሳዮም ይድለ ከምዘሎ ጠቕላሊት ዓቃቢ ሕጊ ኣዳነች ኣበበ ንመራኸቢ ብዙሃን ውሽጢ ሃገር ገሊፀን።ኦነግ ሸኔ ካብ ዝተባህለ ክንፊ ተልእኾ ተዋሂቡዎም ነቲ ቕትለት ከምዝፈጸምዎ ንሃጫሉ ቶኵሱ ቀቲሉ ዝተባህለ ውልቀሰብ ቃሉ ንፖሊስ ከምዝሃበ እውን ወሲኸን ሓቢረን ኣለዋ። ፍሉጥ፣ተፈታውን ናይ ነፃነት ተቓላሳይን ንዝኾነ መንእሰይ ዝቐተለን ኣብቲ ቅትለት ተሓባባራይ ዝኾነን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም ኣለው ዝበላ ጠቕላሊት ዓቃቢ ሕጊ ኣዳነች ኣበበ ዒበን ‘’እቲ ቀንዲ ተኳሲ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣተወ ኣቶ ጥላሁን ያሚ ዝተብሃለ እዩ።ካልኣይ ምስኡ ተሓባባሪ ዝኾነ ኣቶ ኣብዲ ኣለማየሁ እዩ። ሳልሳይ ድማ ከበደ ገመቹ ይብሃል። ጥላሁን ያሚን ኣብዲ ኣለማየሁን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣተው ክኾኑ ከለው ከበደ ገመቹ ግን ንግዚኡ ስለዝተሰወረ ይድለ እዩዘሎ ’’ ኢለን። ዝቐተልሉ ምኽኒያት ክገልፃ ከለዋ ድማ "ቀንዲ ቶኳሲ ዝኾነ ጥላሁን ያሚ ዝተባህለ ሰብ ንምንታይ ንሃጫሉ ምቕታል ከምዘድልየ ኣብ ዝገለፀሉ እዋን እቲ ተልእኾ ካብ ኦነግ ሸኔ ከምዝኾነ ኣብ ወርሒ ሰነ ደጋጊሞም ረኺቦም ከምዘእመኑዎ፣ ሃጫሉ ምዃኑ ብዝርዝር ዘይተገለፀሎም እንተኾነ እውን ብዙሓት ዝቕተሉ ሰባት ከምዘለው ነዚ ምፍፃም ዘድለየሉ እውን ህዝቢ ኦሮሞ ንክሓልፈሉ ከምዝኾነ ከምኡ'ውን እዚ መንግስቲ ብምድኻሙ ከምዚ እንተድኣ ዘይተፈፂሙ ህዝቢ ኦሮሞ ኣብ ሓደጋ ክወድቕ ከምዝኽእል ከምዘእመኑዎን ከምዝጠቕሙዎን ዝገለፅሉ ምዃኖም ንፖሊስ ቃሉ ሂቡ እዩ’’ ኢለን። ኮሚሽነር ፖሊስ ፌደራል ኣራርሳ መርዳሳ ኣብ ቀረባ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ናይ ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ክንፊ ኣብ በረኻ ተሪፉ ዝዋጋእ ዘሎ ኣብ ውሽጢ ከተማ'ውን ሽብር ይፈጥር ዘሎ ‘’ኦነግ ሸኔ’’ እዩ ኢሎም። ብተወሳኺ ድማ ንባዕሎም ‘’ኣባ ቶርቤ’’ ኢሎም ዝፅውዑ ናብ ከተማ እናኣተው ሓደጋ ዘውርዱ እውን ኣለው ኢሎም።ቅትለት ሃጫሉ ሁንዴሳ ስዒቡ ብዝተልዓለ ህውከት ክሳብ ሕጂ 177 ሰባት ከምዝተቐትሉ ፖሊስ ገሊፁ ኣሎ። ብኻልእ ወገን ቅትለት ኣርቲስት ሃጫሉ ስዒቡ ንሰባት ብምቕታል፣ኣካል ብምጉዳልን ንብረት ብምዕናውን ተጠርጢሮም ካብ ዝተኣሰሩ 4,700 ሰባት ብተወሳኺ ነቲ መጥቓዕቲ ኣብ ክንዲ ምክልኻል ከምዘይርኣዩ ብምሕላፍ እቲ ጉድኣት ክጋደድ ምኽኒያት እዮም ዝተባህሉ ውልቀሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ይኣትው ከምዘለው ኣብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ሓላፊ ፕረስ ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ገሊፆም ኣለው። ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝርከቡን ንብረቶም ምሉእ ብምሉእ ከምዝተቓፀሎም ዝዛረቡን ግን "ዝበፅሐልናን ዝሪአናን ስኢና’' ይብሉ ኣለው። ብዝተተሓሓዘ ዜና ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ኣብ ዝተወሰኑ ወረዳታት ክልል ኦሮሚያ ብዕስለ መጥቓዕትታት ምፍፃሞም ምርግጋፁ ገሊፁ።ናይ መንግስቲ ኣኽበርቲ ሕጊ ከይተረፉ ብዕስለ መጥቓዕቲ ዝተቐትሉ ከምዘለው ሓበሬታ ኣለኒ ኢሉ ኣሎ። ኣምነስቲ ኢንተርናሽናልወሲኹ ኣብ ሓደ ሓደ ከባቢታት ኦሮሚያ ግን ሰባት ብሓይልታት ፀጥታ ዝተቐትሉ ከምዘለው መሰኻኽር ነጊሮምኒ ኣለው ኢሉ ኣሎ ።


መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዘጋጥም ግህሰት መሰላት ናይ ምክልኻል ሓላፍነት ኣለዎ ክብል ሂማን ራይትስ ዎች ገሊጹ

ኣብ ዝኾነት ሃገር ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝፍጸም መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ምክልኻል ናይ መንግስቲ ሓላፍነት ከምዝኾነ ሁማን ራይት ዋች ገሊጹ። ዳይረክተር ሁማን ራይት ዋች ጨንፈር ምብራቅ ኣፍሪቃ ላቲሺያ ባይደር ንድምጺ ኣሜሪካ ከምዝገለጸቶ ‘ኣብ ክልል ኦሮምያ ኣብ ልዕሊ ተወላዶ ኦሮሞ ዘይኮኑ ውልቀ ሰባት መጥቓዕትን ግህሰት መሰላትን የጋጥም ከምዘሎ' ገሊጻ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ኣብ ቕትለት ጀነራል ሰዓራን ገዛኢን ውሳነ ንምሃብ ንወርሒ ጥቅምቲ ቆጸራ ሂቡ

ኣብ ኢትዮጵያ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ ሰነ ናይ ዝተቐተሉ ጀነራል ሰዓረ መኮነንን ጀነራል ገዛኢ ኣበራን ጉዳይ ቤት-ፍርዲ ሎሚ ተራእዩ ኔሩ። ዓቃቢ-ሕጊ ኣብ ልዕሊ ተኸሳሲ መሳፍንት ጥጋቡ ዘቕረቦም መሰኻኽር ኣኺሎምኒ`ዮም ኢሉ ከምዝዛዘመ ኣፍሊጡ`ሎ። ዓቃቢ ሕጊ ኣቐድም ኣቢሉ 17 መሰኻኽር ከቕርብ መዲቡ`ኳ እንተነበረ 10 ምስ ኣቕረበ ዝኣኽለኒ መርትዖ ሒዘ`የ ብምባል ነቶም 7ሸውዓተ ከምዘይቕርቦም ኣፍሊጡ`ሎ። በዚ መሰረት ቤት ፍርዲ ብይኑ ንምሃብ ንወርሒ ጥቅምቲ ቆጸራ ሂቡ `ሎ።


መግለጺ መንግስቲ ኤርትራ ብምክንያት ዝኽሪ ስምምዕ ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ

መንግስቲ ኤርትራ ብምኽንያት ሎሚ ዝዝከር ዘሎ ታሪኻዊ ስምምዕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፥ "ኤርትራ ካብ ሰሃሮ ውግእን ወረ-ውግእን ተገላጊላ ፡ ኣብ ሰላማዊ ህንጸት ከተድህብ ባብ ዘርሓወ ታሪኻዊ ስምምዕ ሰላም `ዩ" ኢሉ።\n\n"ትማሊ ጸላእቲ ዝነበራ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ሎሚ መሓዙት ኮይነን ኣብ ክንዲ ሓድሕደን ንምጥቃዕን ንምድኻምን ዝሰርሓ፡ ብሓባር ይመኽራን ተሓጋጊዘን ይዓያን ኣሎዋ፥ ኣብ ደንበ ተጻባእቲ ተሰሪዓን ዝነበራ ሱዳንን ሶማልን`ውን ምስ ኤርትራ ይተሓጋገዝ ኣለዋ" ዝበለ እቲ መግለጺ:."ስምምዕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ንክልቲኤን ሃገራትን ህዝብታትን ከምዘርብሐ ዘይከሓድ ኮይኑ፥ ከምቲ ተስፋን ትጽቢትን ዝተገብረሉ ከምዘይሰጎመ ዘይከሓድ እዩ`ዩ ኢሉ`ሎ። ክልተ ዓመት ድሕሪ'ቲ ስምምዕ፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ገና ኣብ ልኡላዊ መሬት ሰፊሩ ኣሎ ኢሉ። ክልተ-ዓመት፡ ብተዛማዲ ሓጺር ግዜ'ዩ ዝበለ መግለጺ መንግስቲ ኤርትራ፥ ኢትዮጵያ ድማ ብኣዝዩ ጽንኩር፡ ዝተሓላለኸ መሰጋገሪ መድርኽ'ያ ትሓልፍ ዘላ ፥ መስርሕ ሰላም ዓንዩ፡ ክልትኤን ሃገራት ናብ ግጭት ክምለሳ ዝሓልሙን ዝሰርሑን ወገናት ድማ ኣለዉ ኢሉ`ሎ ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብ ናይ ጽባሕ መደብ ተኸታተሉ።


ኣብ ክልል ኦሮምያ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ብዝተላዕለ ህውከት ቁጽሪ ዝሞቱ ከምዘይወሰኸ ተገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮሚያ ለንቅነ ብዝተወልዐ ህውከት ብውሑዱ 167 ሰባት ከም ዝሞቱ ተገሊጹ። ክልላዊ መንግስቲ ትማሊ ምሸት ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፥ ካብ መንጎ`ቶም ዝተቐተሉ ትሸዓተኣባላት ፖሊስ፥ ሓሙሽተ ድማ ሚሊሻ ከም ዝኾኑ ሓቢሩ`ሎ። ኣካላት ጸጥታ`ቲ ኽልል 3,100 ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምእተው ኣፍሊጦም ኣለዉ። ብመሰረት ሓበሬታ ፈደራል ፖሊስ ቁጽሪ ዝሞቱ ድሕሪ ትማሊ ኣይወሰኸን፥ ቁጽሪ ዝተኣሰሩ ግን ወሲኹ`ሎ። ሓላፊ ፈደራል ፖሊስ ኮሚሽን ኣቶ ጄይላን ኣብዲ፥ ብዛዕባ ዳሕራዋይ ሪፖርት ክገልጽ ከሎ፥ ሎሚ ድሕሪ ቀትሪ ዝተመዝገበ ቁጽሪ 167 ሰባት ኣብ ክልል ኦሮሚያ ብዝተላዕለ ህውከት ከም ዝሞቱ ኣረጋጊጹ`ሎ። እቲ ወሃቢ-ቓል ፈደራል ፖሊስ ኢትዮጵያ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ድማ 10 ሰባት ህይወቶም ሓሊፉ`ሎ ይብል ። ብዘይካ`ቶም ህይወቶም ዝሰኣኑ፥ ዝቖሰሉ ብድምር 229 ከም ዝተመዝገቡ ኣፍሊጡ`ሎ። ብኻልእ ወገን ሎሚ ናይ ክልል ኦሮሚያ ተተካኢ ኮሚሽነር ፖሊስ ሙስጠፋ ከድር፡ ብድምር 239 ከም ዝተቐተሉ ንኣገልግሎት ዜና ኢትዮጵያ ዝገለጾ- ድሕሪኡ ናብ ካልኦት ዓለም-ለኸ ሚድያታት ዝተበተነ ዜና ብጌጋ ምዃኑ`ውን ኣቶ ጄይላ ኣብዲ ኣፍሊጡ`ሎ። ብኻልእ ወገን፥ ሎሚ ዝተወሰኸ ሓዲሽ ቁጽሪ ሞት ከም ዘየለ ኣብ ዝሕበረሉ ዘሎ እዋን፥ ድሕሪ`ቲ ህውከት ብፖሊስን ሓይልታት ጸጥታን ብዝውሰድ ዘሎ ስጉምቲ፥ ኣብ ልዕሊ ተጠርጠርቲ ዝግበር ማእሰርቲ ወሲኹ ውዒሉ`ሎ። ኣብ ክልል ኦሮሚያ ምስ ናይ ሎሚ ወሲኽካ 3,100 ክእሰሩ ከለዉ፥ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ድማ 1,600 ሰባት ከም ዝተኣሰሩ ፖሊስ ኣረጋጊጹ`ሎ። ወሃቢ-ቃል ፈደራል ፖሊስ ኢትዮጵያ ካብቲ ቁጽሪ ንላዕሊ ግን ነቲ ዘሎ መረዳእታታት ናይ ምምርማር ስራሕ ተጀሚሩ ከም ዘሎ፥ ምጽራይ ኣብ ዝተገብረሉ እዋን ድማ ንህዝቢ ብዕሊ ክነፍልጥ ኢና ኢሉ`ሎ ። ብኻልእ ወገን በቲ መጥቃዕቲ ኣባላት ቤተሰቦም ዝሰኣኑ፥ ኣብ ዝዋይ ድግዳ ዝረከቡ ዜጋታት፥ ከምኡ`ውን ንብረቶም ዝተቓጸሎም ኢትዮጵያውያን ብዘይ ዝኾነ ረድኤት ኣብ መደበር ፖሊስ ተዓቑብና ንርከብ ኣለና ክብሉ ንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሮም ኣለዉ። ወሃቢ ቃል ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ ኣቶ ጌታቸው ባልቻን ወሃቢ-ቃል ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስተር ኣቶ ንጉሱ ጥላሁንን ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ መዓልታት በብወገኖም ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ፥ ነቲ መጥቃዕቲ ዘካየዱ ህውከት ንምትኹቷኽን ኣብ መንጎ ክልተ ብሄረሰባት ግጭት ንምልዕዓልን፥ ከምኡ`ውን ንምልእቲ`ዛ ሃገር ንምዝራግ ዘንቀዱ ወገናት`ዮም ኢሎም ኣለዉ።


መግለጺ አባል ቤት ምክሪ ወከልቲ ህዝቢ ኣሜሪካ ካረን ባዝ ኣብ ህልው ኩነታት ኢትዮጵያ

ኣብ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኣሜሪካ ኣብ ኮሚቴ ጉዳያት ወፃኢ ኣደ መንበር ንኡስ ኮሚቴ ጉዳያት ኣፍሪቃ ካረን ባስ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ ዝተርኣየ ህውከት ብዝምልከት ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ንስድራ ኢትዮጵያዊ ሙዚቀኛ ሃጫሉ ሁንዴሳን ሞቱ ስዒቡ ብዝተፈጥረ ህውከት ግዳያት ንዝኾኑን ሓዘነን ገሊፀን።ኩሎም ኢትዮጵያዊያን ድምፆም ክስምዑን ሰባት ሰላማዊ ናይ ምእካብ መሰሎም ክኽበረሎምፀዊዐን። ኣብ ኢትዮጵያ ዝለዓለ ውጥረት ከምዘሎን ዜጋታት ጉህዮም ከምዘለውን ብምሕባር መንግስቲ ንኩሎም ኢትዮጵያዊያን ክመርሕን ሚዝናዊ ፍታሕ ክህበሉ:መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ኣወንታዊ ለውጥታት ምስርሑ ክቕፅል፣ምዕፃው ኣገልግሎት ኢንተርኔት ከብቅዕ፣ ህድኣትን ምርግጋእን ከስፍንን ፀዊዐን።ጽልእን ህውከትን እናሰበኹ ኣብታ ሃገር ምክፍፋል ዝፈጠሩ ብቕልጡፍ ናብ ሕጊ ክቐርቡ ወሲኸን ፀዊዐን ኣለዋ ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣብ ዳያስፓራ ዝነብሩ ማሕበረሰብ ኦሮሞ ንሞት ዝተቐትለ ስነ ጥበባዊ ሃጫሉ ሁንዴሳን ኣብ መላእ ኦሮሚያ ይፍፀም ኣሎ ዝበሉዎ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላትን ብዝምልከት ተቓውምኦም ቀፂሎም ኣለው። ትማሊ ሰሉስ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ሰባት ኣብ ኦስሎ ኖርወይ ኣብ ፊት ንፊት ማእኸል ኖበል ሰላም \Nobel Peace Center\ ድምፆም ኣስሚዖም። ሓደ ካብ ኣተሓባበርቲ እቲ ማሕበረሰብ ንቀ/ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ዝተውሃበ ሽልማት ሰላም ክምለስ ዝሓትት ደብዳበ ናብቲ ማእኸል ምርካቦም ገሊፁ። ኣብ ደብዳብኦም ዴሞክራሲ ንድሕሪት ምምላሱ፣ኣብ ልዕሊ ሚዲያን ተቓወምቲ ውድባትን ይፍፀሙ ኣለው ዝበሉዎም በደላትን ዝተፈለየ ፖለቲካዊ እምነት ኣብ ልዕሊዘለዎም ሰባት ዝውሰዱ ዘለው ናይ ሓይሊ ስጉምትታትን ምዝርዛሮም ገሊፆም ።  ኣብዚ ኣብ ከተማ ዋሽንግተን ዲሲ ንካልኣይ ግዜ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ቀፂሉ ኣሎ። ኣብ ፓርትላንድን እውን ንቕትለት ሃጫሉ ሁንዴሳን ማእሰርቲ መራሕቲ ተቓወምትን ኣብ መላእ ኦሮሚያ ይፍፀም ኣሎ ዝበሉዎ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላትን ዝቓወሙ ትማሊ ድምፆም ኣስሚዖም ኣለው።


ፓርላማ ኢትዮጵያ ናይ 467 ቢሊዮን ብር ባጀት ንዝመጽእ ዓመት ኣጽዲቑ ኣፅዲቑ

ናይ ኢትዮጵያ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ሎሚ ሶሉስ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ሃንደበት ኣብ ዝተረኸብሉ ኣኼባ 467 ቢሊዮን ብር ብር ባጀት ንዝመጽእ ዓመት ኣጽዲቑ።ካብዚ 351 ቢሊዮን ብር ካብ ውሽጢ ሃገር ዝእከብ ኮይኑ ዝተረፈ 126 ቢሊዮን ድማ ካብ ወፃእን ውሽጥን ብልቓሕ ዝርከብ እዩ ተባሂሉ ኣሎ። ኣፈ ጉባኤ ፓርላማ ኣቶ ታገሰ ጫፎ እቲ ባጀት ብምሉእ ድምፂ ከምዝፀደቐ ገሊፆም። ኣብ ህልው ኩነታት መብርሂ ዝሃቡ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣብ ወፃኢ ሃገር ዝርከቡ ኢትዮጵያዊያን ንህዝቢ ኦሮሞን ንኢትዮጵያን ናይ ምክፍፋል ወፍሪ ምክያድ ደው ኣቢሎም ናብ ውሽጢ ሃገር ኣትዮም ክቃለሱ ሓቲቶም። ኦሮሞ ኣብቶም ዝሓለፉ 100 ዓመታት ንነፃነቱ ተቓሊሱ ነፃ ወፂኡ እዩ ድሕሪ ሎሚ ናይ ዕጥቒ ቓልሲ የድሊ እዩ ዝብል እምነት የብለይን ኢሎም።ሰላማዊ መንገድን ኵናትን ኣጣሚርካ ምኻድ ግን ኣይክኣልን ኢሎም። ‘'ንኢትዮጵያ ምፍራስ ዝክኣል መጀመሪያ ንዓና ብምፍራስ እዩ’’ ዝበሉ ንሶም ‘’ንሕና እናሃለና ንኢትዮጵያ ምፍራስ ዘይፍቀድ ምዃኑ ብዝግባእ ምርዳእ ይክኣል’’ ኢሎም። ‘’ንሕና እናመራሕና፣ንሕና ብህይወት እናሃለና ናይ ኢትዮጵያ ምፍራስ ኣይንፈቅድን።ዝኾነ ይኹን ሰብ ትሕቲ ኢትዮጵያ እዩ።ሰላም ኣይደልን፣ዴሞክራሲ ኣየድልን፣ ኵናት እዩ መፍትሒኡ ዝብሃል እንተኾይኑ ድማ ሕጊ ናይ ምኽባር ስራሕ ክስራሕ እዩ።ሕጂ ዘሎ ፖለቲካ ኣብ ቅንኢ ዝተመስረተ ፖለቲካ፣ ንኦሮሞ ዝኸፋፍል ፖለቲካ፣ ንኢትዮጵያ ዝኸፋፍል ፖለቲካ ኣይጠቅምን’' እዮም ኢሎም። ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ወሲኾም ኦሮሞ ሓደ እዩ ምስ ካልኦት ኢትዮጵያዊያን ብሓባር ንኢትዮጵያ ክሃንፅ እዩ ኢሎም። ሞት ሃጫሉ ሁንዴሳ ስዒቡ ዝተላዕለ ሁከት ይኹን ዝወረደ ጉድኣት ብዝምልከት ኣብቲ ናይ ሎሚ አኼባ ፓርላማ ብሪፖርት ይኹን ካብ ኣባላት ፓርላማ ዝቐረበ ርእይቶ ኣይነበረን። ብዛዕባ ግድብ ህዳሴ ኣብዝሃብዎ ሰፊሕ መብርሂ ኣብዚ ኣዳራሽ ብዝርዝር ከቕርቡዎ ዘይደልዩ ጉዳይ እንተኾነ እውን ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ክኽበረሉ ዝግባእ ዝበሉዎ ስራሕ ምስርሑ ሓቢሮም።እኒ ግብፂ ጉዳይ ግድብ ህዳሴ ናብ ሕቡራት ሃገራትን ናብ ዓረብ ሊግ ወሲዶምዎ ዝነበሩ ሎሚ ናይ ኢትዮጵያ ዲፕሎማሲ ስለዝስዓረ ናብ ሕብረት ኣፍሪቃ ተመሊሱ ኣሎ እዚ ዓብይ ዓወት እዩ ኢሎም። ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ምርጫ ብዝምልከት ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ ቫይረስኮሮና እንተዘይመፅእ ነይሩ ምርጫ ክካየድ ካብ ኩሉ ንላዕሊ ንሶም ናይ ዝመርሑዎ ብልፅግና ፓርቲ ድልየት ዝልዓለን ድልውነትን ከምዝነበረ ሓቢሮም።ኮይኑ ግን ኣብዚ ሕጂ እዋን ብዙሓት ሃገራት ብናቶም ኣገላልፃ 58 ዝኾና ሃገራት ብሰንኪ ቫይረስኮሮና ምርጫ ከምዘናውሓ ሓቢሮም። በቲ ሕጂ ዘለዎ ኩነታት ምርጫ ንምክያድ እንተድኣ ተፈቲኑ ከምቲ ዝለመደናዮን ልሙድን ድራማ እዩ ክኸውን፤ዴሞክራሲ ኣይመፅእን ኢሎም።


ኬንያ: ብሰንኪ ለበዳ ቫይረስኮሮና ደው ኢሉ ዝነበራ ዓለምለኸ በረራ ከምትጅምር ኣፍሊጣ

ኬንያ ተዓጽዩ ዝነበረ በረራ ከም ትጅምር ኣፍሊጣ። ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ሎሚ ብዛዕባ ለበዳ ኮቪድ 19 ኣብ ዘሕለፎ መልእኽቲ ነቲ ለበዳ ንምግታእ ተወሲዱ ዝነበረ እገዳታት ምምሕያሽ ከም ዝተገብረሉ ኣፍሊጡ። በዚ መሰረት ካብ ሓምለ 25 ጀሚሩ ዓለም-ለኸ በረራታት ከም ዝጅምር ኣፍሊጡ። ዘቤታዊ በረራታት ድማ ቅድም ኢሉ ኣብዚ ሰሙን`ዚ ክኽፈት ኣዚዙ`ሎ። ከንያታ ኣብ መልእኽቱ፥ ኣብ ናይሮቢ: ሞምባሳን ማንዴራን ዝነበረ ትእዛዝ ካብ ጽባሕ ጀሚሩ ከም ዝለዓል ኣፍሊጡ`ሎ። ተነቢሮም ዝጸንሑ እገዳ ሕላፍ ሰዓት ግን ንሓደ ወርሒ ክቕጽል ተገይሩ`ሎ።


ክልል ኦሮምያ: ኣብ ልዕሊ ተወልደቲ ሓደ ብሄር ዝተባህሉ ነበርቲ መጥቓዕቲ ምፍጻሙ ተገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮሚያ ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ሓደ ብሄር ዝተባህሉ ዜጋታት ዘስካሕክሕ መጥቃዕቲ ምውራዱ ነበርቲ ተዛሪቦም። በቲ ግፍዒ ቁጽሮም ብትኽክል ዘይተፈልጠ ሰባት ከም ዝተቐተሉ`ውን ካብቲ መጥቃዕቲ ዝደሓኑ ሰባት ንንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሮም። እንተኾነ እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ካብ ሓደ ብሄር ዝመጹ`ዮም እንተተባህለ`ኳ እቲ ሕብረተሰብ ነንሕድሕዱ ዝተዋሰብን ዝተዋልደን ብምዃኑ ዝተጎድኡ ሰባት ካብ ዝተፈላለዩ ብሄረ-ሰባት ከም ዘለውዎም ኣመሓዳሪ`ቲ ዞባ ተዛሪቡ`ሎ። ከም ሓበረታ ነበርቲ ዝሓለፈ ሰኑይ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብዘይተፈልጡ ሰባት ዝተቐተለ ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ፥ ድሕሪኡ ብዝሰዓበ ጎንጺ ብዙሓት ክሞቱ ከለዉ ብዙሓት ቆሲሎምን ንብረት ዓንዩን`ዩ ። ብኻልእ ወገን፥ ዋና ኣመሓዳሪ ዞባ ኣርሲ ኣቶ ጀማል ኣልዩ፥ ኣብታ ዞባ ካብ ዝርከባ 25 ወረዳታት ኣብ ሽዱሽተ ወረዳታት መጥቃዕቲ ከም ዝወረደን ናይ 34 ሰባት ህይወት ከምዝጠፍአን ኣፍሊጡ`ሎ። እቲ ተግባር ካብ ቁጽጽር ዓቕሚ ፖሊስ ወጻኢ ከም ዝነበረን፡ ሓደ ኣባል ፖሊስ`ውን ከይተረፈ ከምዝተቐተለ ሓቢሩ`ሎ። ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስተር ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ፥ ኣብ መንጎ ክልተ ብሄራት ግጭት ብምልዕዓል ንኢትዮጵያ ናይ ምፍራስ ዕላማ ዘለዎም ወገናት ብድሕሪ መጋረጃ`ቲ መጥቃዕቲ ኣለዉ ኢሉ`ሎ። መንግስቲ ነዚ ተረዲኡ ፈደራል ፖሊስን ሰራዊት ምክልኻልን ምስ ኣካላት ጸጥታ ብምውህሃድ ናይ ምክልኻል ስራሕ እንተዘይሰርሕ ኔሩ ካብኡ ዝገድድ መጥቃዕቲ ምወረደ ኔሩ ኢሉ`ሎ። 145 ሰለማውያን ሰባትን 11 ኣባላት ጸጥታን ብድምር ናይ 156 ዜጋታት ህይወት ምሕላፉ ምኽትል ኮሚሽነር ፖሊስ ኦሮሚያ ግርማ ገላን ሓቢሩ`ሎ። ዛጊት ኣብቲ ጎንጺ ኢድ ኣለዎም ዝተባህሉ ናብ 2000 ዝጽግዑ ሰባት ከምዝተታሕዙ`ውን መንግስቲ ኣፍሊጡ`ሎ-ኣብ ምዕራባዊ ከተማታት ኦሮሚያ ማለት ኣብ ኣምቦ: ነቀምት: ግምቢL ሆሮ ጉዱርን ዝኣመሰላ ከተማታት ግን ኣንጻራዊ ሰላም ከምዝሰፈነን ወኪላትና ይሕብሩ`ለዉ።


ፕረ. ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንናይ ሰለስተ መዓልታት ዑደት ትማሊ ግብጺ ኣትዩ

ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ፥ ንናይ ሰለስተ መዓልታት ዑደት ትማሊ ግብጺ ኣትዩ`ሎ። ብመሰረት መንግስታዊ መርበብ ሓበሬታ ሻባይት፡ ፕረዚደንት ኢሳያስ ምስ ፕረዚድነት ግብጺ ዓብደል ፈታሕ ኣሲሲን ካልኦት ሰበ-ስልጣን ግብጺን ተራኺቡ፥ ብዛዕባ ክልቲኣውን ዞባዊን ጉዳያት ክዛረብ`ዩ። ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ ሰሙናት ኢትዮጵያን ሱዳንን`ውን በጺሑ ኔሩ`ዩ። ምስዚ ብዝተኣሳሰር ኣብ ጃፓን ናይ ኤርትራ ኣምባሳደር እስቲፋኖስ ኣፈወርቂ ኣብ ዝለኣኾ ናይ ትዊተር መልእኽቲ፥ ፕረዚደንት ኢሳያስ፥ ኣብ ጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ፥ ጉዳይ ተፋስስ ኒል ከምኡ`ውን ማእከላይ ምብራቕ ምስ መራሕቲ ኢትዮጵያ፥ ሱዳንን ግብጽን፥ ብዛዕባ ምሕያል ሰላምን ምትሕብባርን ኣብ ዕቱብን ተኸታታልን ምኽክር ከምዝጸንሐ ኣተንቢሁ`ሎ።  ግብጽን ኢትዮጵያን ኣብ ጉዳይ ምምላእ ማይ ሓዲሽ ግድብ ህዳሴ፥ድሕሪ ምስሕሓብ፥ ኣብ ጽዑቕ ልዝብ ተጸሚደን ከምዘለዋ ይፍለጥ።


ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ መዓልታት ዝተወልዐ ህውከት ኣብታ ሃገር ኩናት ሕድሕድ ንምጽሕታር ዝተፈተነ ከምዝነበረ እንተኾነ ግን ከምዝበርዓነ ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ

ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ፥ ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ መዓልታት ዝተወልዐ ህውከት ኣብታ ሃገር ኩናት ሕድሕድ ንምጽሕታር ዝተፈተነ ከምዝነበረ እንተኾነ ግን ከምዝበርዓነ ኣፍሊጡ። ቀ/ሚ ኣቢይ ምስ ላዕለዎት ወተሃደራውን ሲቪላውን ሰበ-ስልጣን ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፥ ምስጋና ንሓይልታት ጸጥታ እቶም ነቲ ህውከት ዘለዓዓሉ ተታሒዞም`ዮም ኢሉ።ብመሰረት ሓበሬታ መንግስቲ በቲ ድሕሪ ቅንጸላ ህቡብ ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንደሳ ዝተወልዐ ህውከት 87 ሰባት ክሞቱ ከለዉ-ኣርባዕተ ካብኦም ኣባላት ፖሊስ`ዮም ። ብኻልእ ወገን፥ ኣብ ኢትዮጵያ ወተሃደራውን ፖለቲካውን ውሳነታት ከሕልፍ ዝኽእል ብቀዳማይ ሚንስተር ዝምራሕ ኮሚቴ ቆይሙ ይስራሓሉ ከምዘሎ ቤት ጽሕፈት ቀ/ሚ ኣፍሊጡ። ሓላፊ ፕረስ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስተር ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ንድምጺ ኣመሪካ ከምዝሓበሮ፡ ካብ ሕጂ ንድሓር ሰላምን ምርግጋእን`ዛ ሃገር ዝህውኽ፥ ንህልውና ኢትዮጵያ ኣብ ሓደጋ ዘእቱ፥ ድሕነት ህዝቢ ኣብ ስግኣት ዘውድቕን ሃገር ንምፍራስ ዝሰርሕን ዝኾነ ይኹን ኣካል ብትዕግስቲ ምጽዋር ከምዘይህሉ ኣብ ውሳነ ተበጺሑ`ሎ ኢሉ። ብዝተሓሓዝ ዜና ቦርድ ብሮድካስቲንግ ኤጀንሲ ኢትዮጵያ፥ ዓሌታዊ ጎንጺ ይተዃቱዃ ኣለዋ ንዝበለን ናይ ተቓወምቲ ሚድያታት ናይ መጠንቀቕታ ደብዳበ ልኢኹ። ዳይሬክተር ቦርድ ፈነወ ኣቶ ጌታቸው ድንቁ፡ ከም ትግራይ መዲያ ሃውስ፡ ድምጺ ወያነን፡ ዝበሉ ሚድያታት፡ ዓሌታዊ ጎንጺ ዝዕድምን ነታ ሃገር ናብ ህውከት ዘእቱን ስራሓት ካብ ምስራሕ ክቑጠቡ ኣጠንቂቑ`ሎ። ናብተን ትካላት ሚድያ ፥ናይ መጠንቀቕታ ደብዳበ ከምዝተላእከለን`ውን ኣፍሊጡ`ሎ። ኣብ ልዕሊ OMN ን ኣስራት ረድዮን ብዓቃቢ ሕጊ ዝተወስደ ስጉምቲ ከምዘሎ`ውን ኣቶ ጌታቸው ኣፍሊጡ`ሎ። ሕጂ ዝመጻና ዜና ከም ዝሕብሮ ድማ፥ ብኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝምራሕ ዝነበረ OMN ማለት ኦሮሞ ሚድያ ነት ወርክ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ መደበሩ ከምዝተዓጽወን ፖሊስ ኣብ ኣፍደገ ክሕልውዎ ከምዝርኣዩን ምንጭታትና ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሮም ኣለዉ። ኣገልግሎት ኢንተርነት ኣብ ምልእቲ`ታ ሃገር ካብ ሰሉስ ጀሚሩ ምስ ተዓጽወ`ዩ። ኣብ ምብራቓዊ ኦሮሚያ ድማ ሓይልታት ጸጥታ ብርክት ዝበሉ መንእሰያት ይኣስሩ ከምዘለዉ ነበርቲ ዝተፈላለያ ከተማታት ንድምጺ ኣመሪካ ይሕብሩ`ለዉ። ነበርቲ ከተማታት ድሬዳዋ፥ ሃራማያን ጪሮን ድማ፥ ድሕሪ`ቲ ሞት ዘስዓበ ተቓውሞታት ሓይልታት ጸጥታ ንምንቅስቓሳት ነበርቲ ይድርቱ ከምዘለዉ ይሕብሩ- ።  ብዝተኣሳሰር ዜና፡ ንዝኽሪ`ቲ ኢትዮጵያዊ ደራፋይ ኣብ ብርክት ዝበላ ከተማታት ናይ ሽምዓ መብራህቲ ቀጺሉ`ሎ- ኣብዚ ኣብ ኣሜሪካ ኣብ ካናዳ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ስዊድንን ነዘርላንድስ ተጠቃሳይ ክኸውን ከሎ፥ ኣብ `ታ ብብዝሒ ተወላዶ ኦሮሞ ዝነብሩላ ሚነሶታ ግን ዝዓበየ ምንባሩ ተፈሊጡ`ሎ- ናይታ ግዝኣት ኣመሓዳሪ፡ ከንቲባታት ዝርከብዎም ሓዘኖምን ሓድነቶምን ገሊጾም ኣለዉ- ።


ዋና-ጸሓፊ ሕ/ሃ ኣብ ኢትዮጵያ ንዘሎ ኩነታት ብዝምልከት ኩሎም ወገናት ክሃድኡን ውጥረት ካብ ዘተባብዕ ተግባራት ክቑጠቡን ጸዊዖም

ኣብ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ዘሎ ምዕባለታት ዝተሓተተ ወሃቢ ቃል ዋና-ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ፡ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ድሕሪ ቅትለት ህቡብ ደራፋይ ሃጫሉ ሁንደሳ ንዘሎ ምዕባለታት ብቐረባ ይከታተሎ ከምዘሎ ብምሕባር፥ ንስድራ ቤት ሃጫሉን በቲ ጎንጺ ኣዝማዶምን ንዝተጎድኦምን ጽንዓት ይሃብኩም ምባሉ ገሊጹ። ኢትዮጵያ ነቶም ንፈጸምቲ’ቲ ቕትለት ብቕልጡፍ ናብ ፍትሒ ክቐርቡ ዝውሰድ ዘሎ ስጉምቲ`ውን ዋና-ጸሓፊ ኣንቶንዮ ጉተርዝ ብሓጎስ ከም ዝቕበሎ ወሃቢ ቃሉ ስተፈን ዱጃሪክ ኣፍሊጡ`ሎ። ኩሉም ዝምልከቶም ወገናት`ታ ሃገር`ውን ክሃድኡን ውጥረት ካብ ዘተባብዕ ተግባራት ክቑጠቡን ኣንቶንዮ ጉተረዝ ጸዊዑ`ሎ።


ኢትዮጵያ: መንግስቲ ድሕሪ ሕጂ ሃገር ንምፍራስ ንዝሰርሕ ኣካል ትዕግስቲ ከምዘይህልዎ ተገሊጹ

ኢትዮጵያ ካብ ቅልውላው ንምድሓን ብዘኽእል መልክዑ ምምሕዳራዊ፥ወታሃደራዊን ፖለቲካውን ውሳነታት ዝህብ ብቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ዝምራሕ ኮሚቴ ተጣይሹ ይስራሕ ከምዘሎ ቤት ፅሕፈት ቀ/ሚንስትር ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። ሓላፊ ፕሬስ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብዝሃብዎ መግለፂ ቀ/ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ሎሚ ዓርቢ ምስ ላዕለዎት ሓላፍቲ ክፍሊ ፀጥታ፣ፍትሕን ምስ ዝምልከቶም ሰበስልጣን ክልልን ኣብ ዘካየድዎ ምይይጥ ኣብዚ ሰሙን ዝተፈጥረ ኩነታት ገምጊሞም ኣለው ኢሎም። ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ወሲኾም መንግስቲ ድሕሪ ሎሚ ናይታ ሃገር ሰላም፣ ፀጥታን ምርግጋእን ዝህውኽ፣ህልውና ኢትዮጵያ ኣብ ሓደጋ ዘውድቕን ናይ ህዝቢ ደሕንነት ኣብ ስግኣት ዘእቱን ሃገር ንምፍራስ ዝሰርሕን ንዝኾነ ይኹን ኣካል ትዕግስቲ ከምዘይህልዎ ተወሲኑ ኣሎ ኢሎም ። ኣብ ምብራቕ ኦሮሚያ ብሞት ሃጫሉ ብዝተላዓለ ተቓውሞ ብርክት ዝበሉ ሰባት ብሓይልታት ፀጥታ ይእሰሩ ከምዘለው ተፈሊጡ ኣሎ።ኣብ ዞባታት ምብራቕን ምዕራብን ሃረርጌ ኣስታት 13 ሰባት ከምዝተቐተሉ ተሓቢሩ ኣሎ። ነበርቲ ሃሮማያ፣ድሬዳዋን ጭሮን ከምዝገለፁዎ ኣብቶም ዝሓለፍ መዓልታት ዝተላዓለ ተቓውሞ ብምቕፃል ብዙሓት መናእሰይ ይእሰሩ ከምዘለው ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም።ሓደ ነባሪ ሃሮማያ ሎሚ እውን ሓይልታት ፀጥታ ብዝወሰዱዎ ስጉምቲ ህይወት ጠፊኡ ኣሎ ኢሎም። ‘’ሎሚ ንጉሆ ሓይልታት ፀጥታ ንነበርቲ ይቕጥቅጡ ነይሮም፤ኣብ ገንደ ቆሬ ብዝወረዶማህረምቲ ሓደ ገባር ህይወቱ ሓሊፉ ኣሎ’’ ነቲ ቕትለት ዝፈፀሙ'ውን ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ እዮም ኢሎም ። ኣብ ዝሓለፉ መዓልታት ኣብ ምብራቕ ሃረርጌ እንተወሓደ 9 ሰባት ብሓይልታት ፀጥታ ተቐቲሎምን ብዙሓት ድማ ተኣሲሮም ዝበሉ ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም ነባሪ: ኣብ ድሬዳዋ እውን ኣብቶም ዝሓለፉ መዓልታት ህይወት ሰብ ምጥፍኡ ብዙሓት ድማኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዎም ሓደ ነባሪ ንክፍሊ ኣፋን ኦሮሞ ድምጺ ኣሜሪካ ገሊጹ ።ብፍላይ ኣብ ቀበሌ 04 ካብ 10 ንላዕሊ መናእሰይ ምእሳሮም ሓቢሩ። ኣብ ምዕራብ ሃረርጌ እውን ሓይልታት ፀጥታ ዝሓለፈ ሰሉስ ኣብ ዝተኻየደ ሰልፊ ብዝወሰዱዎ ስጉምቲ ልዕሊ 36 ሰባት መጥቓዕቲ ወሪዱዎም ካብ መንጉኦም እቶም 5 ሽዑ ንሽዑ ህይወቶም ከምዝሓለፈ እቶም ነበርቲ ሓቢሮም። ኣብ ከተማ ኣወዳይ እውን 4 ሰባት ከምዝተቐተሉ ተዛሪቦም።ናይታ ከተማ ከንቲባ ወይዘሮ ንሂማ ሙሳ ግን ክልተ ሰባት እዮም ዝተቐትሉ ኢለን። ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ፀጥታ ምብራቕ ሃረርጌ ዝኾኑ ኣቶ ኣሕመድ ነጂ ኣቡበክር በቲ ተቓውሞ ህይወት ሰብ ሓዊሱ ጉድኣት ወሪዱ ኣሎ ኢሎም።ብዝሖም ዘይተፈልጠ ሰባት እውን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዎም ሓቢሮም። ንሶም ወሲኾም ኣብቲ ዞባ ዝተፈፀመ ቕትለት ዘፃሪ ኮሚቴ ተጣይሹ ናይ ምፅራይ ስራሕ ጀሚሩ ኣሎ እውን ኢሎም። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ብሞት ሃጫሉ ሁንዴሳ ስነስርዓት ምውላዕ ሽምዓ፣ ዝኽሪን ናይ ተቓውሞ ሰልፍታትን ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ኣሜሪካ፣ ካናዳን፣ብሪጣንያን፣ጀርመን፣ስዊድንን ኔዘርላንድን ንሳልሳይ መዓልቲ ከምዝቐፀለ ተፈሊጡ። ትማሊ ምሽት ኣብ ሚነሶታ ዝተኻየደ ግን እቲ ዝዓበየ እዩ ተባሂሉ ኣሎ። ኣብቲ ስነስርዓት ናይታ ክፍለ ግዝኣት ኣማሓዳሪን ከንቲባታትን ሓዘኖምን ደገፎምን ገሊፆም። ብኻልእ ዜና ዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረዝ ቅትለት ሃጫሉ ሁንዴሳ ስዒቡ ኣብ ኢትዮጵያ ይምዕብል ዘሎ ኩነታት ብቐረባ ይከታተሉዎም ከምዘለው ወሃቢ ቃሎም ስቴፈን ዱጃሪክ ገሊፆም። ንስድራ ሃጫሉን ኣብቲ ዕግርግር ህይወቶም ዝስኣኑን ሓዘኖም ገሊፆም ኣለው። መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቶም ገበነኛታት ብቕልጡፍ ናብ ሕጊ ንምቕራብ ዘርኣዮ ድልውነት ብሓጎስ ተቐቢሎምዎ ኣለው። ኩሎም ወገናት ነቲ ወጥሪ ካብ ዘጎሃህር ስጉምቲ ክዕቀቡን ህድኣት ክዓስልን እቶም ዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ፀዊዖም ኣለው።


ሚ/ወ/ጉ ግብጺ: ሕ/ሃ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ልዝብ ግድብ ህዳሴ ኣብ ስምምዕ ክብጻሕ ዝብል ውሳነ ከሕልፍ ጸዊዖም

ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ሳመሕ ሹክሪ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ኣብ መንጎ ግብፂ፣ኢትዮጵያን ሱዳንን ዝካየድ ዘሎ ልዝብ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙን ኣብ ኣዕጋቢ ሓባራዊ ስምምዕ ክበፅሓ ውሳነ ከሕልፍን ዝኾነት ትኹን ሃገር በይናዊ ስጉምቲ ካብ ምውሳድ ክትቑጠብን ፀዊዖም። ኩለን 15 ኣባላት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ብሕብረት ኣፍሪቃ ይሳለጥ ዘሎ ሓዱሽ ልዝብ ደገፈን ገሊፀን ኣለዋ።ድልየት ኢትዮጵያ ሕቡራት ሃገራት ካብቲ ልዝብ ክወፅእን ነቲ ጉዳይ ሕብረት ኣፍሪቃ ክሕዞን እዩ።


ሁማን ራይትስ ዎች ሰበ ስልጣን ጅቡቲ ጉዳይ ኣብ ማእሰርቲ ዝርከብ ኣብራሪ ነፋሪት ብዘይድልዎ ክምርምርዎ ጸዊዑ

ሰበስልጣን ጅቡቲ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝርከብ ኣብራሪ ነፋሪት ዝነበረ ብሕማቕ ተታሒዙ ኣሎ ንዝብል ክሲ ብዘይኣድልዎ ክምርመርዎን ፍትሒ ናይ ምርካብ መሰሉ ከኽብሩን ኣለዎም ክብል ንሰብኣዊ መሰላት ዝሕለቕ ትካል ሁማን ራይትስ ዎች ጸዊዑ። ኣብ ሓይሊ ኣየር ጅቡቲ ሓለቓ ሚእቲ ዝነበረ ፋኡድ ዮሱፍ ዓሊ ኣብ መወዳእታ ወርሒመጋቢት 2020 ዑቑባ ንምሕታት ናብ ጎረቤት ሃገር ሃዲሙ።ክሃድም ከሎ ግን ንላዕለዎት ወታደራዊ ሰበስልጣን ብክሲ ብልሽውና ዝኸስስን ኣብ ዓሌት ዝተመስረተ ዓሌታዊነት ከምዘሎን ሰራዊት እታ ሃገር ኣንፃር መንግስቲ ክዕምፅን ዝፅውዕ ቪዲዮ ዘርጊሑ እዩ ወፂኡ።ኣብ ወርሒ ሚያዚያ ግን ኢትዮጵያ ነቲ ፓይለት ናብ ጅቡቲ ኣባሪራቶ፤ብዘይጠብቓ ብክሕደት ተኸሲሱ ይርከብ። ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ብሕማቕ ተታሒዙ ከምዝርከብ ቪዲዮ ምስ ዘርግሐ ህዝባዊ ቁጥዐ ኣልኢሉ ክፍታሕ ዝፅውዑ ሰልፍታት ተኻይዶም እዮም። ሰበስልጣን ጅቡቲ ነቲ ኽሲን ሕማቕ ኣተሓሕዛ ክምርምሩዎን መሰረታዊ መሰላቱ ክሕለውን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዳይረክተር ሁማን ራይትስ ዎች ላቲታ ባደር ጸዊዓን።


ስነ ስርዓት ቀብሪ ህቡብ ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ተፈጺሙ

ኣብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ሞት ፍሉጥ ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንደሳ ብዝቐጸለ ህውከት ቁጽሪ ዝሞቱ ሰባት ልዕሊ 80 በጺሑ’ሎ። ሎሚ ኣብ ኣምቦኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት ቀብሩ፥ ክልተ ሰባት ተቐቲሎም ኣለዉ። ብኻልእ ወገን፥ መንግስቲ ልዕልና- ሕጊ ንምኽባር ከምዝተበገሰ ብትሪ ኣሰሚዑ`ሎ። ስነ-ስርዓት ቀብሪ ህቡብ ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንደሳ ሎሚ ኣብ ናይ ትውልዲ ዓዱ ኣምቦ ተፈጺሙ`ሎ። እንተኾነ ኣብ ስነ-ስርዓት ቀብሩ`ውንጎንጺ ኔሩ። ዝተወሰኑ ሰባት ነቲ ኣስከሬን ካብ ስድራቤቱ ብሓይሊ ክወስድዎ ፈቲኖም። ተኹስን ፍንጀራታትን ተሰሚዑ፥ ክልተ ሰባትሞይቶም ካልኦት ሸውዓተ ቆሲሎም። ኣብ ከተማ ኣምቦገና ወጥሪ ሓይሉ`ሎ ። ስነ-ስርዓት ምፍናው ሬሳ ሃጫሉ ኣብ ስታድየም ዩኒቨርሲቲ ኣምቦ`ዩ ተኻይዱ። ስነ-ስርዓት ቀብሩ ከመይ ከምዝነበረ ክገልጽ ብድምጺ ኣሜሪካ ዝተሓተተ ሓዉ ሃብታሙ ሁንዴሳ ከምዚ ይብል፥ “ሓወይ ክቕተል ዝግብኦ ኣይነበረን። ምስ ሞተ ግን ዝግበር ነገር የለን። ሃጫሉብሰላም ክዓርፍ`ዩ ዘለዎ`ምበር ንኣስከሬኑ ምክልባትን ንስነ-ስርዓት ቀብሪ ምህዋኽን ነውሪ`ዩ” ኢሉ። ብምኽንያት ስግኣት ጸጥታ ግን ውሑድ ዝበል ቁጽሪ ኣብቲ ስነ-ስርዓት ከምዝተሳተፈ`ዩ ሓዉ ሃብታሙ ሁንዴሳ ንድምጺ ኣሜሪካ ይገልጽ። ንሱ ብሞት ሓዉ፥ ምሉእ ቤተ-ሰብ ኣዝዩ ከምዝሓዘነ ድሕሪ ምግላጽ፥ እንተኾነ፡ ፍጹም ካብ ድልየት ቤተ-ሰብ ወጻኢ ብዝኾነኣካይዳ፥ ዝቕበረሉ ቦታ ንምውሳንን ንስነ-ስርዓት ቀብሩ ንምህዋኽን ዝተገብረ ፈተነ ዘሕፍር ተግባር`ዩ ኢሉዎ። “ከተማ ኣምቦ ዝተወልደሉን መዳሕንቱ ዝተቐብረሉን`ዩ። ካልኣይ ድማ እንተሞይተ ካብ ኣምቦ ወጻኢ ከይትቐብሩኒ ይብል ኔሩ`ዩ። ስለዚእዚ ድልየት ስድራቤት`ዩ። ካብ ድልየትና ውጻኢ ካልእ ክትገብር ምፍታን ግን ዘሕፍር`ዩ ።” ኣተሓሒዙ ሓዉ ንሃጫሉ- ሃብታሙ ሁንዴሳ መንእሰያት፥ ብስምዒት ተለዓዒሉ ሓደ ነገር ቅድሚ ምግባሩ፥ ደው ኢሉ ክሓስብ ይግባእ ኢሉ`ሎ-። ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ድማ፡ ቅድሚ ትማሊ ሰሉስ ብፖሊስ ዝተኣስሩ መራሕቲ ተቓወምቲ ጃዋር መሓመድን በቀለ ገርባን፥ ሎሚ ናብቤት ፍርዲ ቀሪቦም ኔሮም። ዳኛ ንክልተ ሰሙን ቆጺርዎም። ብኻልእ ወገን መራሒ ባልደራስ ዝተባህለ ተቓዋሚ ፓርቲ እስክንድር ነጋ ፥ዓሌታዊ ጎንጺ ኣለዓዒልካ ተባሂሉ ትማሊ ብፖሊስተኣሲሩ`ሎ- ። ብኻልእ ወገን ፥ መንግስቲ፥ ድሕሪ ደጊም ልዕልና ሕጊ ንምኽባር ሰጋእ ከምዘይብል ኣፍሊጡ`ሎ። ጠቕላሊት ዓቃቢት ሕጊ ኢትዮጵያ፥ወ/ሮ ኣዳነች ኣበበ ብዛዕባ`ዚ ስምዕታ ክትገልጽ ከላ፥ መንግስቲ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ዝነበሮ ድልየት፥ ኣብዛ ንወለዶታት ናይምዝራብ ናጽነትን ኣሳታፊ ደሞክራሲን ተሓሪምዋ ዝጸንሐት ሃገር፡ ንናጽነት ፕረስን ኣሳታፊ ደሞክራስን ባይታ ንምኽፋት ከም ዝነበረድሕሪ ምጥቃስ፥ መንግስቲ ኣብዚ እዋን`ዚ፥ ልዕልና ሕጊ ካብ ምኽባር ካልእ ኣማራጺ ከምዘይብሉ ኣፍሊጣ`ላ። ሎሚ`ውን ኣብ ምልእቲ ሃገር ሓሓሊፉ ግጭታት ምንባሩ ወኪላትና ሓቢሮም ኣለዉ። ሓይልታት ፈደራል ፖሊስ`ውን ኣብ መንጎዝጋጨዉ መንእሰያት ኣትዮም ነቲ ግጭት ከተሃዳድኡ ይፍትኑ ከምዝነበሩ ይግለጽ ኣሎ። ኣብ ገለ ከባብታት በቲ ናይ መበል 19 ክፍለ-ዘመን ንጉስ ንዝጽዋዕ ሓወልትታት ንምውራድን ሆስፒታላት ንምዕናውን ፈተነታትምንባሩ`ውን ተሓቢሩ`ሎ። ድሕሪ ቅትለት ሃጫሉ ብዝቐጸለ ጎንጽታት፥ ዛጊት ብድምር ዝሞቱ ልዕሊ 80 በጺሖም ከምዘለዉ- ሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያ ኣፍሊጦምኣለዉ። ብዝተሓሓዝ ዜና ኣቦ-መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋቂ፥ ንቤተ-ሰብ ሃጫሉ ጽንዓት ብምምናይ ኩሎም ኢትዮጵያውያን ነዚዘሎ ኩነታት ካብ ዘጋድድ ተግባራት ክቑጠቡ ጸዊዑ`ሎ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቶም ገበርቲ እከይ ናብ ፍትሒ ከቕርብ ኣለዎ ዝበለ ሙሳ ፋቂ፥ ንመንግስትን ህዝብን ኢትዮጵያ ንህድእትንሰለማዊትን ብልጽግትን ሃገር ዘለዎም ጻዕሪ ሕብረት ኣፍሪቃ ድጋፉ ይገልጽ ኢሉ`ሎ። ካብ ጎረቤት ሃገር ኤርትራ ድማ ሚንስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ኣብ ዝለኣኾ መልእኽቲ፥ህይወት መሳጣይ ደራፋይኦሮሞን ተቓላሳይ ፍትሒን ሃጫሉ ሁንደሳ ብዘሕዝን ተግባር ተቐንጢቡ`ሎ ኢሉ። ኣቶ የማነ ብትዊተር ኣብ ዝለኣኾ መልእኽቲ፥ንስድራቤቱን ንሚልዮናት ኣድነቕቱን ከምኡ`ውን ንህዝቢ ኦሮሞን ኢትዮጵያን ጽንዓት ይሃብኩም ኢሉ`ሎ።


ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝጀመረ ተቓውሞ ሎሚ'ውን ቀጺሉ ውዒሉ'ሎ

ድሕሪ ቅትለት ፍሉጥ ኢትዮጵያዊ ደራፋይ ሃጫሉ ሁንደሳ ሎሚ `ውን ኣብ ዝተፈላለያ ዞባታት ኦሮሚያ ተቓውሞታት ቀጺሉ ውዒሉ። በቲ ዝተወልዐ ተቓውሞ ብውሕዱ 52 ሰባት ክሞቱ ከለዉ ብርክት ዝበሉ ካልኦት ምቑሳሎም ኮሚሽነር ፖሊስ ኦሮሚያ ኣራርሳ መርዳሳ ኣፍሊጡ። ፖሊስ ኣባል ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ብርክት ዝበሉ ሰባት ምእሳሩ`ውን ኣፍሊጡ`ሎ። ብመሰረት ሓበሬታ ፖሊስ፥ ኣስከሬን ሃጫሉ ናብ ናይ ትውልዲ ዓዱ ከተማ ኣምቦ ኣብ ዝጉዓዘሉ ዝነበረ እዋን፥ ሓለውቲ ጃዋር መሓመድ ምስ ፖሊስ ከም ዝተጋጨውን፥ ካብ ሓለውቲ ጃዋር ብዝተተኮሰ ጥይት ሓደ ኣባል ፍሉይ ሓይሊ መንግስቲ ከም ዝተቐተለን ተፈሊጡ`ሎ። ምስዚን ካልኦት ጉዳያትን ብዝተተሓሓዘ ጃዋርን ሓሙሽተ ሓለውቱን ዝርከብዎም ካልኦት ሰባትን ብፖሊስ ከም ዝተኣሰሩ ተፈሊጡ`ሎ። ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ብምኽንያት ቅትለት ሃጫሉ ሁንደሳ ንህዝቢ`ታ ሃገር ኣብ ዘስምዖ መደረ፥ ክቡር ህይወት ኢና ስኢና ብምባል ሓዘኑ ድሕሪ ምግላጽ ሃጫሉ ዝጀመሮ ቃልሲ ብገበርቲ እከይ ከምዘይተዓናቐፍ ከረጋግጸልኩም እፈቱ ኢሉ`ሎ። ኣቦ-መንበር ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ዳውድ ኢብሳ ንድምጺ ኣሜሪካ ክዛረብ ከሎ ሰልፈኛታት ሕትኦም ብሰለማዊ መንገዲ ክገልጹ ዝጸውዐ ክኸውን ከሎ፡ መንግስቲ ድማ ነቲ ዝጸንሐ ጉዳይ ኣሳታፊ ብዝኾነ መንገድ ክፈትሖ ኣለዎ ኢሉ። ኣብታ ሃገር ካብ ዝካየድ ዝኾነ ጎንጺ`ውን ነብሱ ኣርሒቑ`ሎ። ኣተሓሒዙ ዕላማ ናይቲ ቅትለት ክርድኣና ኣይክኣለን፡ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ዘጋጩ ስራሕ ግን ክስራሕ የብሉን፡ መንግስቲ ንቀተልቲ ናብ ፍትሒ ንምምጻእ ናጻ ዝኾነ መርመራ ከካይድ ኢና ንሓትት ኢሉ። ዛጊት ክልተ ሰባት ምስ ቅትለት ድምጻዊ ሃጫሉ ብዝተተሓሓዘ ተታሒዞም ምህላዎም ዝገለጸ ፖሊስ፥ ኣቶ ጃዋር መሓመድን ኣቶ በቀለ ገርባን ዝርከብዎም 35 ሰባት`ውን ከም ዝተኣስሩ ተሓቢሩ`ሎ። ኣብኡ ንሃጫሉ ኣቶ ሁንደሳ ቦንሳ፥ ደም ወደይ ዘፍሰሱ ሰባት መንግስቲ ናብ ቅድሚ ሕጊ ከቕርበለይ እደሊ ኣለኹ ኢሎም። ድማጻዊ ሃጫሉ ናይ ሓደ ወርሒ ዝረከቦም ሰለስተ ዝፈትዎም ደቁ ገዲፉ`ዩ ከይዱ ክብሉ`ውን ብምረት ተዛሪቦም። ብኻልእ ወገን ኣስከሬን ሃጫሉ ናብ መንበሪ ዓዱ ኣምቦ ንምውሳድ ኣብ ዝንበረ ጉዕዞ፥ ካልኦት ወገናት ድማ ናብ ኣዲስ ኣበባ ንምውሳድ ኣብ ዝብል ብዝተፈጥረ ግጭት፥ ሸውዓተ ሰባት ሙሟቶምን 30 ካልኦት ምቑሳሎምን ፖሊስ ኣፍሊጡ`ሎ። ኣቦ ሃጫሉን ኣሕዋቱን፡ ኣስከሬኑ ኣብ ናይ ትውልዲ ዓዱ ከተማ ኣምቦ ክዓርፍ ድልየቶም ምዃኑ ተዛሪቦም ኣለዉ። ብኻልእ ወገን "ሞት ድምጻዊ ሃጫሉ ነዛ ሃገር ልቢ ኣብ ዝሰብር ሓዘን ኣእትዩዋ” ዝበለ ዳይሬክተር ኮሚኒኬሽን ኦሮሚያ ኣቶ ጌታቸው ባልቻ፥ ብሄር ምስ ብሄር ሃይማኖት ምስ ሃይማኖት ብምግጫው፥ ሃገር ናብ ህውከት ንክተምርሕ፥ ነቲ ቅትለት ካብ ምምራሕ ጀሚሮም፥ ድሕሪ `ቲ ቅትለት ድማ ኣስከሬኑ ብምንክልባት ሃገር ንምርባሽ ውዲት ናይ ዝኣለሙ ዝተወሃሃደ ኢድ ከም ዘሎ መንግስቲ ከም ዝኣምን ገሊጹ። መንግስቲ ክሳብ ሕጂ ብዝረኸቦ መረዳእታ 50 ንጹሓን ዜጋታት ብዝተፈላለየ መንገዲ ምቕታሎምን ንብረት ምዕናዉን ኣካል ምጉዳሉን`ውን ጠቒሱ`ሎ። ኣታሓሒዙ መንግስቲ ካብ ሎሚ ንድሓር ሃገር ክርበሽን ንጹሃን ክቕተሉን ትም ኢሉ ኣይክርእን`ዩ ዝበለ ኣቶ ጌታቸው፥ ናይ ሃጫሉ ሞት ናይ ምልእቲ ሃገር ሓዘን ብምዃኑ ምፍናዉ ብሰለማዊ መንገዲ ክኸውን ሓቲቱ`ሎ። ብኻልእ ዜና ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝርከብ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ብዝተወሰኑ ሰባት መጥቃዕቲ ከምዝወረዶ ምክትል ኣምባሳደር ኣበቢ ደምሴ ካብቲ ቦታ ንንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሩ። ንሱ ኣብ መንግለጺኡ፥ ብሞት ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንደሳ ዝተቖጥዑ ሓጻውን ተቓጻላን ነገራትን ዝሓዙ ዝበልዎም 50 ዝኾኑ መንእሰያት ነቲ ኤምባሲ ምውራሮምን ንባንዴራ ኢትዮጵያ ኣውሪዶም ካልእ ባንዴራ ምስቃሎምን፥ ንሓደ ክወጽእ ዝረኸብዎ ተገልጋላይ ከምዝሃረምዎን፥ ማዕጾ ብሓይሊ ስይሮም ክኣትዉ ምፍታኖምን መስኮት ምስባሮምን ገሊጹ። ። ድሕሪ`ዚ ኣባላት ፖሊስ እንግሊዝ ኣብቲ ቦታ ተረኺቦም ኣድላይ ዝበልዎም መረዳእታታት ምእካቦም ኣምባሳደር ኣባቢ ደምሴ ወሲኹ ሓቢሩ`ሎ። ኣብ ዝተፈላየያ ከተማታት ኦሮሚያ ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ከምዝወዓለን ህይወት ሰብ ከም ዝሓለፈን ንብረት ከምዝዓነወን ንምንጭታት ብምጥቃስ ዝጸብጸበት ወኪልና ጸሃይ ዳምጠው፥ ከተማ ኣዲስ ኣበባ`ውን ሎሚ ብዙሕ ምንቅስቓሳት ከምዘይርኣያ ሓቢራ`ላ። ናብዚ ኢትዮጵያ እትርከበሉ ዘላ ፖለቲካዊ ለውጢ ኣብ ምምጻእ ኣብ ዝነበረ እዋን ኣብ ዓበይቲ መድረኻት ሓያል ፖለቲካዊ ደርፍታት ኣፋን ኦሮሞ ብምቕራብ ዝፍለጥ ወዲ 30 ዓመት ሃጫሉ ሁንደሳ፥ ቅድሚ ትማሊ ሰኑይ ብመኪና ኣብ ሓደ ቦታ ድሕሪ ምኻዱ፥ ጉዳዩ ጌሩ ናብ መኪንኡ ክምለስ ከሎ ክከታተልዎ ብዝጸንሑ ሰባት ብጥይት ተሃሪሙ ከምዝሞተ ኮሚሽን ፖሊስ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ኣፍሊጡ`ሎ። ምስቲ ቅትለት ብዝተሓሓዝ ብኡ ንብኡ ክልተ ሰባት ኣብ ቁጽጽር ከምዘእተወ ዝገለጸ ፖሊስ፥ ድሕሪኡ ብዛዕባ ዝተወስደ ናይ ምጽራይ ኮነ ናይ ቤት ፍርዲ መስርሕ ዝሃቦ ሓዲሽ ሓበሬታ የለን። ኣምነስቲ ኢንተርናሽናልን ሁማንራይትስ ዋችን`ውን ብግዲኦም ተሓተቲ ናብ ፍትሒ ክቐርቡ ጸዊዖም ኣለዉ።


መደረ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ብምክንያት ሞት ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ

ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ብመሓውራት ዜና’ታ ሃገር ንህዝቢ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ብምክንያት ቅትለት ህቡብ ድምጻዊ ኣፋን ኦሮሞ ሃጫሉ ሁንዴሳ ዝተሰምዖም ሓዘን ዓሙቕ እንተኾነ’ዃ ድልየት ጸላእትና ዝጀመርናዮ ንከይዕወት: ህዝቢ ኦሮሞ በዚ ምክንያት ምስ ካልኦት ብሄራት ንኽባላዕን ክቓተልን ደም ክፋሰስ ጉዕዞና ክተዓናቐፍ ብተደጋጋሚ ፈቲኖም’ዮም ድሕሪ ምባል ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ ሰነ ኣብ አዲስ አበባ ዝተፈጸመ ጠቒሶም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኣብ ለንደን መጥቓዕቲ ከምዘጋጠሞ ተገሊጹ

ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኣብ ለንደን ትማሊ ሰሉስ መጥቓዕቲ ከምዝወረዶ ናይቲ ኤምባሲ ምኽትል ኣምባሳደር ኣበበ ደምሴ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፆም። ብድምፃዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ሞት ዝተቖጥዑ ብረትን ተባራዓይን ነገራት ዝሓዙ ልዕሊ 50 መናእሰይ ነቲ ኤምባሲ ወሪሮም ናይታ ሃገር ባንዴራ ኣውሪዶም ናይ ኦነግ ባንዴራ ምስቃሎም ገሊፆም።ካብቲ ኤምባሲ ይወፅእ ዝነበረ ሓደ ተገልጋሊ መውቓዕቲ ከምዝወረዶ ነቲ ማዕጾ ብሓይሊ ጥሒሶም ንምእታው ምፍታኖም እቶም ኣምባሳደር ሓቢሮም ኣለው። ኣምባሳደር ኣበበ ደምሴ ካብ ኢትዮጵያዊያን ባህሊ ወጻኢ ትፅቢት ዘይተገብረሉ ኣነዋሪ ተግባር ክብሉ ነቲ ፍጻመ ብትሪ ኾኒኖምዎ ኣለው።


ኣቶ ጀውሃር መሓመድ ሓዊሱ 35 ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዎም ተገሊጹ

ኣቶ ጀውሃር መሓመድን ካልኦት ውልቀሰባትን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዎም ፈደራል ፖሊስን ፖሊስ ክልል ኦሮምያን ብሓባር ኣብ ዘውጽእዎ መግለጺ ኣፍሊጦም። ንመሓውራት ዜና ውሽጢ ሃገር መግለጺ ዝሃቡ ኮሚሽነር ኮሚሽን ፈደራል ፖሊስ ጀነራል እንዳሻው ጣሰውን ንኮሚሽነር ፖሊስ ክልል ኦሮምያን ብምጥቃስ መብርሂ ዝሃቡ ዳይሬክተር ጉዳያት ኮሚኒኼሽን ጀላን አብዲ ኣብ ከይዲ ምፍናው ሬሳ ህቡብ ድምጻዊ ኣፋን ኦሮማ ሃጫሉ ሁርዴሳ ሓደ አባል ፖሊስ ምቕታሉ ጠቂሶም እቲ ፖሊስ ዝተቐተለ ምስ ኣቶ ጀውሃር መሓመድ ብዝነበረ ሰብ ምዃኑ ገሊጾም። ምስዚ ብዝተሓሓዝ ኣቶ ጀውሃር መሓመድን ሓሙሽተ ሓለውቶምን ከምኡ'ውን ካልኦት ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዎም ተገሊጹ'ሎ ።


ህቡብ ድምጻዊ አፋን ኦሮሞ ሃጫሉ ሁንዴሳ ብዝተተኮሰሉ ጥይት ህይወቱ ሓሊፉ

ህቡብ ድምጻዊ አፋን ኦሮሞ ሃጫሉ ሁንዴሳ ትማሊ ምሸት ከባቢ ሰዓት 9:30 ኣብ 'ገላን ኮንደሚንም' ዝተባህለ ከባቢ ከተማ አዲስ አበባ መንነቶም ብዘይተፈልጡ ሰባት ብጥይት ተሃሪሙ ምሟቱ ተገሊጹ'ሎ። ኮሚሽነር ፖሊስ ከተማ አዲስ አበባ ኮሚሽነር ጌቱ አርጋው ንመሓውራት ዜና ውሽጢ ሃገር ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ኣርቲስት ሃጫሉ ምቕታሉ ዝምልከት ድሕሪ ዝረኸብዎ ሓበሬታ ነቲ ኩነታት ይከታተልዎ ከምዘለውን በቲ ተግባር ንዝተሳተፉ ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ንምእታው'ውን ይሰርሑ ምህላዎም ሓቢሮም ኣለው። ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ብሞት ህቡብ ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ዝተሰምዖም ሓዘን ብምግላጽ ኣብ ናይ ማሕበራዊ መራኸቢ ገጻት ኣብ ዘስፈርዎ መግለጺ 'ክቡር ህይወት ኢና ስኢና' ኢሎም ኣለው። ንሞት ድምጻዊ ሃጫሉ ስዒቡ ንዝሰዓበ ተቓውሞ ብዝምልከት ተሓለቕቲ መሰላት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናልን ሁማን ራይት ዎችን መንግስቲ'ቲ ዝግባእ ምርመራ ብምክያድ ተሓተቲ ናብ ሕጊ ክቐርቡ ጸዊዖም ኣለው። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣብ ክልል ትግራይ ወፍሪ(ኢንቨስትመንት) ይውስኽ ምህላው ተገሊጹ

ኮሚሽነር ኮሚሽን ኢንቨስትመንትን ሰደድን ክልል ትግራይ ኢንጂነር ኣበበ ተሰማ ህልው ኩነታት ኢንቨስትመንት ክልል ትግራይ ምስ ህፁፅ ኣዋጅ ኮቪድ 19 ከመይ የፍፅምዎ ከምዘለዉ ገሊጾም ኣለው ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ብቱሪዝም ትፍለጥ ከተማ ሃዋሳ ቫይረስ ኮሮና ንቁጠባኣ ከምዝሃሰዮ ተገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ብቱሪዝም ትፍለጥ ከተማ ኣዋሳ፥ ብምኽንያት ኮቪድ-19 ቁጠባኣ ብከቢድ ከምዝተጎድኤ ምምሕዳር `ታ ከተማ ይገልጽ ኣሎ። ዓበይቲ ሆቴላታን ናእሽቱ ኣብያተ ንግድን ምዕጻዎም ካብ በጻሕቲ ዝርከብ ኣታዊ ኮነ ማሕበራዊ ምንቅስቓስ ብኸቢድ ከም ዝጎድኦ ዝገልጸ ምምሕዳር ኣዋሳ፥ ነቲ ዝዘሓለ ቁጠባ ንምብርባር ዘኽእል መጽናዕቲ ይካየድ ከምዘሎ ኣፍሊጡ። ብኻልእ ወገን ነቲ ቫይረስ ናይ ምክልኻል ስራሕ ይቕጽል ምህላዉን፥ ህዝቢ ድማ ሽሕ`ኳ ንእገዳ ምንቅስቓስ ዕሽሽ ይብሎ እንተሃለወ- ምሽፋን ኣፍንጫን ኣፍን ግን እናለመዶ ምምጽኡ ምኽትል ከንቲባ ከተማ ሃዋሳ ኣቶ ጥራቱ በየነ ንድምጺ ኣሜሪካ ተዛሪቡ`ሎ።


ኢትዮጵያ: ንግድብ ህዳሴ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙን ምምላእ ከምትጅምር ሓቢራ

ኢትዮጵያ ኣብ ዝቕፅሉ ክልተ ሰሙናት ኣብ ዓብዩ ግድብ ህዳሴ ማይ ምምላእ ከምእትጅምር ሚንስትር ማይ፣መሰኖን ኤሌክትሪክን ዶክተር ስለሺ በቀለ ገሊፆም።ንሶም ብተወሳኺ ኣብ ዝሓለፈ ዓርቢ ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ዝኾኑ ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃን ሰሪል ራማፎሳ ኣቦ መንበርትነት ዝተኻየደ ልዝብ ነቲ ምምላእ ማይ ክጸንሕ ዝእንፍት ኣይነበረን ክብሉ ኣብሪሆም። ዶክተር ስለሺ በቀለ እቲ ጉዳይ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙናት ልዝብ ክዛዘምን ኣብ ውጽኢት ክብፃሕን ዝብል ሓሳብ ከምዝተቐመጠ ሓቢሮም። ‘’ብወገና እቲ ግድብ ማይ ክዓቁር ንሰርሕ ኣለና ፤ኢትዮጵያ ነቲ ግድብ ናይ ምምላእ ስራሕ ድሕሪ ክልተ ሰሙን ክትጅምር እያ’’ ኢሎም። ኢትዮጵያ፣ግብፅን ሱዳንን ካብቲ ኣኼባ ተመሳሳሊ ኣረዳድኣ ሒዘን ወፂአን'ዶ ንዝብል ዝቐረበሎም ሕቶ: ዶ/ር ስለሺ ብደረጃ መራሕቲ ዝተፈላለየ ኣረዳድኣ ዝተትሓዘሉ ወይ ዝተነገረ ኣይሰማዕኹን ኢሎም። ምምላእ ማይኮ ቅድመኩነት ስምምዕነት ኣይኮነን፤ ህንፀት ናይቲ ግድብ ኣብዝተወሰነ ደረጃ ክበፅሕ ከሎ ናይቲ ማይ መጠን ክበዝሕ ከሎ ዝዓቁር ማይ እዩ ክብሉ ኣብሪሆም። ’’እቲ ግድብ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ በፂሑ እዩ።ነቲ ጉዳይ ኣዕሚቑ ንዝርድኦ ሰብ ምምላእን ምፍርራምን ዝተፈላለዩ ጉዳያት እዮም፤ቅድመ ኩነት ድማ ዝኾነት ትኹን ሃገር ኣብ ልዕሊ ካልእ ልኡላዊ ሃገር ከተቐምጥ ኣይትኽእልን" ኢሎም። ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ፕረዚደንት እዚ ጉዳይ ብሚዲያ ይኹን ብዝውሃብ መግልፂ ምጉሁሃር ኣየድልን ክብሉ ምምዓዶም እውን ዶክተር ስለሺ በቀለ ገሊጾም። ነቲ ምምላእ ዘድልይ ምፅራይ መሬት ይሳልጥ ኣሎ፤ንመጀመሪያ ማይ ዝዓቁር መሬት ፀሪዩ ኣሎ ኢሎም። ብዝተኣሳሰረ ዜና ኣብ ጉዳይ ግድብ ህዳሴ ዝተኻየደ ስምምዕነት እቲ ልዝብ ናብ ኣፍሪቃ ምምላሱ ዘረጋገፀ እዩ ክብሉ ሓላፊ ፕረስ ኣብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ገሊፆም። ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ሰሙን ብኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ዝኾኑ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ፕረዚደንት ሰሪል ራፋሞዛ ኣካቢነት ኣብ ዓብዩ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ኣብ መንጎ ሱዳን፣ግብፅን ኢትዮጵያን ዝተገብረ ስምምዕነት እቲ ልዝብ ናብ ኣፍሪቃ ን ኣፍሪቃ ዊያንን ምምላሱ ዘረጋገጸ እዩ ክብሉ ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ሎሚ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፆም። ‘’እዚ ልዝብ፣እዚ መድረኽ ናይ ኣፍሪቃ ኣጀንዳ መሊሱ ብኣፍሪቃዊያን ኣብ መሬት ኣፍሪቃ ብዛዕባ ኣፍሪቃ ናይ ምምኽኻር ጉዳይ ስለዝኾነ ብባህሪኡ ፍልይ ዝበለ እዩ’’ ኢሎም ። ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዘቐመጦ ግዜ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙናት ማይ ምምላእ ንምጅማር ምርብራብ ይግበር ኣሎ፤ኣብቲ ዘቐመጥናዮ እዋን ክንዛዝሞን ኢና ኢሎም ። ኢትዮጵያ ምስ ዝኾነ ይኹን ወገን ንምልዛብ ቅርብቲ እያ ዝበሉ ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ኢትዮጵያ ምምላእ ናይቲ ግድብ ንምፅናሕ ተሰማሚዓ ዝብል ካብ ግብፂ ተወሂቡ ዝብሃል ዘሎ ኣብቲ ልዝብ ዘይነበረን አድላይ ዘይኮነ መግለፅታት ካብ ምሃብ ምቑጣብ ንዝብልን ስምምዕ ዝጠሓሰ እዩ ከምኡ ዝብል ኣጀንዳ ይኹን ስምምዕ ኣይነብረን ኢሎም። ነቲ ጉዳይ ናብ ሕቡራት ሃገራት ይኹን ናብ ዋሽንግተን ኣይኸይድን ማለት ድዩ ተባሂሎም ዝተሓተቱ ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን እቲ ጉዳይ ብኣፍሪቃዊን ምትሓዙን ኣብዚ ክውዳእን ዝብል መግለፂ ብሕብረት ኣፍሪቃ ንሕቡራት ሃገራት ክግለፅ ኣብ ስምምዕ ተበፂሑ ኣሎ ኢሎም።


ኬንያ: ብሰንኪ ማስክ ምስ ፖሊስ ብዘጋጠመ ግጭት ሰለስተ ሰባት ምሟቶም ተገሊጹ

ሌሶስ ኣብ ዝተባህለት ንእሽተይ ከተማ ዝርግሓ ቫይረስኮሮና ንምክልኻል ዝተወሰነ ማስክ(መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን)ምክንያት ኣብ መንጎ ነበርቲን ፖሊስን ብዝተላዕለ ግጭት ሰለስተ ሰባት ምሟቶም ናይ ዓይኒ መሰካኽር ሓቢሮም። ፖሊስ ሞት እቶም ሰለስተ ሰባት አረጋጊጹ’ሎ። ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት’ታ ሃገር ፖሊስ ብሰንኪ ዓለምለኸ ለበዳ ቫይረስኮሮና ዝተነብሩ እገዳታትን ውሳነታትን ንምትግባር ብዝብል ዘይሕጋዊ ቕትለት የካይዱ ምህላዎም ክኸሱ ጸኒሖም’ዮም።ብተወሳኺ ፖሊስ ብላዕ ወይ ጉቦ ንምርካብ ይጥቕምሉ ከምዘለው ይሕብሩ። እቲ ግጭት ነበርቲ ከተማ ሌሶስን ፖሊስን ዘጋጠመ ፖሊስ ማስክ ኣይገበረን ንዝበልዎ ውልቀሰብ ንምውሳድ ኣብ ዝፈተንሉ እዋን’ዩ። መንግስቲ ኬንያ ዝርግሓ ቫይረስ ኮሮና ንምቁጽጻር ዜጋታት ኣብ ህዝባዊ ቦታታት ማስክ ክገብሩን ምስ ዘይገብሩ ድማ 200 ዶላር ክቕጽዑ ምውሳኑ ይፍለጥ። ወሃቢ ቃል ፖሊስ ቻርለስ ኦውኒዎ ብወገኑ መንግስቲ ከም መጉዓዝያ ዘገልግላ ሞተር ሳይክል ሓደ ሰብ ጥራይ ክጽዕና ድሕሪ ምውሳኑ ክልተ ሰባት ዝጸዓኑ ሰባት ክቕጽዑ ጸኒሖም። በዚ መሰረት ፖሊስ ነቲ ክልተ ሰባት ጽዒኑ ዝተረኽበ ውልቀሰብ ክወስዱ ኣብ ዝፈተንሉ ካልኦት ብምክልካሎም ምስ ፖሊስ ግጭት ምልዓሉ ይገልጽ።   ፖሊስ ኬንያ ብክስታት ብልሽውና ብተደጋጋሚ ብትካላት ብተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ክኽሰስ ምጽንሑ ይፍለጥ ።  ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ኣዋርሕ ወዲ 13 ዓመት ዝርከብዎም 15 ሰባት ነቲ ምስ ቫይረስ ኮሮና ብዝተሓሓዝ ዝወጸ ሓደሽቲ ሕግታትን ቀይድታት ንምትግባር ብዝብል ምቕታሎም ይሕብሩ።


ፕረ.ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንናይ ሰለስተ መዓልታት ምብጻሕ ሱዳን ኣትዩ

ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ብዕድመ ናይ ሱዳን መራሒ ጀነራል ዓብደልፋታሕ ኣልቡርሓን ሎሚ ሓሙስ ንናይ ሰለስተ መዓልታት ምብጻሕ ናብ ሱዳን ከምዝገሹ ተፈሊጡ። ዑደት ፕረዚደንት ኢሳያስ ንክልትኣዊ ርክባትን ዞባዊ ምትሕብባር ንምሕያል ምዃኑ ሚንስትር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ኣብ ዘውፅእዎ ናይ ቲዊተር መልእኽቲ ገሊፆም። ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ ሱዳንን እቲ ዞባን ለውጢ ድሕሪ ምምፅኡ ዘለው ክልቲኣዊ ርክባት ብምግምጋም ዓበይቲ ትልምታት ንምድንፋዕ ሓባራዊ ፃዕርታት ንምሕያል ምስምማዖም እቲ ዜና ይሕብር። ብፕረዚደንት ኢሳያስ ዝተመርሐ ጉጅለ ልኡኽ ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብረኣብን ዝሓወሰ እዩ።መራሒ ሉኣላዊ ቤት ምኽሪ ሱዳን ኣል ቡርሓን ነቲ ናይ ኤርትራ ልኡኽ ኣብ መዕረፎ ነፈርቲ ካርቱም ከምዝተቐበሉዎ እቲ ዜና ይሕብር።


ኤርትራ: ተዓጽየን ዝጸንሓ መፍረይን መሸጢን ትካላት ምኽፋቶም ተገሊጹ

ኣብ ኤርትራ ኣብ መወሽቢ ማእከል ብዝተገብረ መርመራ 1 ብቫይረስኮሮና ዝተታሕዘ ሰብ ምርካቡ ተገሊጹ። ትማሊ ረቡዕ ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ ኣብ ዝርከብ መወሽቢ ማእከል ብዝተገብረ መርመራ 1 ሰብ እቲ ቫይረስ ከምእተረኽቦ ሚንስትርጥዕና ኤርትራ ኣፍሊጡ።እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ ላዕለዋይ ሓይሊ ዕማም ምክልኻልለበዳ ቫይረስኮሮና ተዓጽየን ዝነበራ ዝተፈላለዩ መስርሕን፡መሽጥን ትካላት ውጽኢት ጨርቂ፡ቆርበት ዕንጸይትን ሓጺንን መስትያትን ሎሚ 25 ሰነ ብምኽፋት ናይ ምፍዃስ ስጉምቲ ቀጺልዎ’ሎ ።


ምርጫ ቦርድ ኢትዮጵያን ንሕቶ ምርጫ ክልል ትግራይ ምንጻጉ:እቲ ክልል ምርጫ ካብ ምክያድ ከምዘይዓግቶ ተገሊጹ

ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ንናይ ክልል ትግራይ ሕቶ ምክያድ ምርጫ ስለዘይተቀበለ ክልል ትግራይ እቲ ምርጫ ካብ ምክያድ ኣይዓግታን’ዩ ክብሉ ሓላፊ ቢሮ ፍትሕን ፀጥታን እቲ ክልል ኣቶ ኣማኑኤል ኣሰፋ ገሊፆም። ኣቶ ኣማኑኤል ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብዝሃብዎ መግለፂ ብሄር ብሄረሳባትን ክልላትን ኢትዮጵያ ምርጫ ምክያድ ሕገ መንግስታዊ መሰሎም ስለዝኾነ ዝኽልክሎም የለን ኢሎም ኣለው።ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ካብ ክልል ትግራይ ዝቐረበ ምርጫ ናይ ምክያድ ሕቶ ምንፃጉ ትማሊ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ምፍላጡ ይዝከር። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ንፋብሪካ ባኒ ሸገር መሪቖም ከፊቶም

ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ መዓልቲ ክልተ ሚሊዮን ባኒ ከፍርይ ዝኽእል ፋብሪካ ሎሚ ሓሙስ መሪቖም ከፊቶም። ብቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣብቲ አጋጣሚ እቲ ፋብሪካ ባኒ ጥራሕ ዘፍርይ ዘይኮነስ ብውሕስነት መግቢ ንርእስና ንምኽኣል መንገዲ ዝሕብር እዩ ኢሎም ኣለው። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተሃነፀ ሸገር ፋብሪካ ባኒ ኣብታ ዋና ከተማን ከባቢኡን ዋጋ ባኒ ካብቲ ዘሎ ብፍርቂ ክንኪ ዝገብር እዩ ተባሂሉ ኣሎ። ብ900 ሚልዮን ብር ወፃኢ ዝተሃንተፀ ሸገር ፋብሪካ ባኒ ወፃኢኡ ብኣሓት ትካላት ሜድሮክ ዝተሸፈነ ኮይኑ እቲ ህንፀት ብሜድሮክ ከምዝተሰርሐ ተፈሊጡ’ሎ ።


መግለጺ ጉባኤ ጸለምቲ ኣባላት ባይቶ ኣሜሪካ ኣብ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ

ኣብ ሞንጎ ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን ግብጽን ይካየድ ዝነበረን ዝተጓተተን ልዝብ ግድብ ዓብዪ ህዳሴ ኢትዮጵያ፥ ብሰላማዊ ኣገባብ ንክቕጽል፥ ኮንግረሽናል ብላክ ካውከስ ተባሂሉ ዝፍለጥ፥ ጉባኤ ጸለምቲ ባይቶ ኣሜሪካ ጸዊዑ። ጉባኤ ጸለምቲ ኣባላት ባይቶ ኣብ ዝጸውዖ መግለጺ ፣ ኣሜሪካን ካልኦት ወገናትን`ውን፣ ጸግዒ ንከይሕዙ አዘኻኺሩ`ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣብ ክልል ትግራይ መርመራ ካብ ዝተገብረሎም 114 ሰባት ኩሎም ካብ ቫይረስኮሮና ነጻ ምጽንሖም ተሓቢሩ

ኣብ ክልል ትግራይ ሎሚ ኣብ ዝተኻየደ መርመራ ቫይረስኮሮና፡ መርመራ ዝተገብረሎም 114 ሰባት ኩሎም ካብቲ ቫይረስ ናጻ ኮይኖም ከምዝተረኸቡ ተገሊጹ። ኣብቲ ክልል ዛጊት183 በቲ ቫይረስ ዝተታሕዙ ሰባት ዝተመዝገቡ ክኾኑ ኸለዉ-ሓደ ሰብ በቲ ቫይረስ ምሟቱ’ውን ይፍለጥ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኢትዮጵያ: ክልል ሲዳማ ንምምስራት ዘድልይ ሕገ-መንግስታዊ ምድላዋት ከምዝተዛዘመ ተገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ሲዳማ ንምምስራት ሕገ-መንግስታዊ ምድላዋት ከምዝተዛዘመ ቤት-ጽሕፈት ፕሮጀክት ምስረታ ክልል ሲዳማ ኣፍሊጡ። እቲ ምስረታ ድሕሪ 10 መዓልታት ክፍጸም`ውን መደብ ተታሒዙ ከምዘሎ ይግለጽ ኣሎ። ዝሓለፈ ዓመት ረፈረንደም ብምክያድ ክልል ክኸውን ዘኽእሎ ድምጺ ዝረኸበ ሲዳማ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ቤት-ምኽሪ ክልል ደቡብ ስልጣን ተረኪቡ`ዩ። ሲዳማ ክልል ምዃና ንምፍራስ ሃገር ጠንቂ ንዝብል ነቔፈታ`ውን ግቡእ ኣይኮነን ዝብል ምላሽ ሂቡሉ`ሎ። ኣብ ኣወዳድባ ታሪኽ ኢትዮጵያ ብድልየትን ምርጫን ህዝቢ ዝተመስረተ 10ይ ናይ ሲዳማ ክልላዊ መንግስቲ፡ ዝመጽእ 27 ሰነ ኣቆጻጽራ ግእዝ ብወግዒ ክእወጅ ምዃኑ ተፈሊጡ`ሎ።


ምርጫ ቦርድ ኢትዮጵያ፥ካብ ክልል ትግራይ ዝቐረበሉ  ምርጫ ናይ ምክያድ ሕቶ ከምዘይቅበሎ ኣፍሊጡ

ምርጫ ቦርድ ኢትዮጵያ፥ ካብ ክልል ትግራይ ዝቐረበሉ ምርጫ ናይ ምክያድ ሕቶ ብክልተ ምኽንያታት ከምዘይቅበሎ ኣፍሊጡ። ቦርድ ምርጫ ነቲ ካብ ክልል ትግራይ ዝቐረበሉ ሕቶ ከምዘይቅበሎ ዘፍልጠ፥ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ`ዩ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


መንግስቲ ኢትዮጵያ ንውሸባን ቀብርን ዝምልከት ናይ መምርሕታት ምትዕራራይ ጌሩ። በዚ መሰረት ካብ ወጻኢ ሃገራት ንዝኣትዉ ዝግበር ምውሻብ ካብ 14 መዓልታት ናብ ሸውዓተ መዓልታት ክወርድ፡ ብቫይረስኮሮና ፖስቲቭ ዝተባህሉ ድማ እንተዘይሓሚሞም ናብ ሆስፒታል ንክኣትዉ ምግዳድ ተሪፉ ኣብ ገዝኦም ኮይኖም ክንክን ክገብሩ ተወሲኑ`ሎ። ከምኡ`ውን ካብ ወጻኢ ዝመጹ፥ ካብ ኮቪድ ናጻ ምዃኖም ዘርኢ ናይ ምስክር ወረቐት ክሕዙ ዘገድድ ሕጊ ወጺኡ`ሎ።


ዕውት መድሓኒ ኤችኣይቪ ካብ ዝጅምር 25 ዓመት ኮይኑዎ

ቅድሚ 25 ዓመት ኣብዚ ወርሒ ሰነ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ንHIV/AIDS ዝኸውን መድሓኒት ፈለማይ ዕዉት ፈተነ ዝጀመረሉ ወሳኒ እዋን ነይሩ።እቲ ፈተነ ማእለያ ዘይብሉ ህይወት ዘድሓነን ሎሚ እውን ንምስፍሕፋሕ እቲ ቫይረስ ዝከላኸል ዘሎን መድሓኒት እዩ።ወኪል ቪኦኤ ካሮሊን ፕረሱቲ ለበዳ ኤዲስ መን ኢኻ በሃሊ ኣብዘይነብረሉን ብቕልጡፍ ይባርዐሉ ኣብ ዝነብረሉ እዋን ምስ ዝነበረን መድሓኒት እንተዘይጥቀም ነይሩ ሎሚ ብህይወት ክነብር ምስ ዘይኽልን ሰብ ከተላልየና እያ። ነርሲ HIV ኣለካ ኢላ ክትነግሮ ከላ ኬቨን ሊ ተይለር ወዲ 22 ዓመት መንእሰይ ነይሩ። ‘’ትኩር ኢለ እናራኹዋ፤ኣይሰማዕኹክን።እንታይ ኣለካ በልኪ? ኢለያ።ትቕብል ኣቢላ HIV ትፈልጥ ኢኻ ሓቀይ? ኢላትኒ።ኣይፈልጥን ኢለያ፣እንታይ ምዃኑ ኣይፈልጥን፤ HIV ዝብሃል ሰሚዐ ኣይፈልጥን ኢለያ’’ክብል ይዝክሮ። ፤ ዶክተር ናብቲ ዝነበረሉ ክፍሊ ኣቲዩ ‘’ጉዳያትካ ብስርዓትሓዝ ኢኻ።ምኽኒያቱ ምድሕን ኣይክኣልን፣ሕክምና የብሉን፤ዋላ ሓደ ነገብሮ ነገር የለን ኢሉኒ’’ ይብል ቴይለር። ብስንባደ ደንዚዙ ሪችሞንድ ቨርጂኒያ ናብ ዝርከብ ገዝኡ ኣምርሐ። እዋኑ 1985 ኣ\ፈ ነይሩ።ብዙሓት እቲ ቫይረስ ዘለዎም ሰባት ይግለሉ ነይሮም። ቴይለር ኣብታ ዝፈለጠላ ዕለት ምሸት ደም ምስተለገሰሉ AIDSዝሓዞ ተምሃራይ ሪያን ዋይት ኣብ ክፍሊ ብምስታፉ ኣብ ሓደ ቤት ትምህርቲ ኢንዲያና ተቓውሞ ምልዓሉ ዜና ከምዝርኣየ ይገልፅ። ‘’ትፈልጢ ዲኺ ኣነ ንባዕለይ ሓሲበ።ንወዲ ትሽዓተ ዓመት ፃዕዳ ከምዚ እንተገይሮም ንዓይ ከመይ ምበሉ? ክትግምትዮ ትኽእሊ ኢኺ’’ ይብል። ብርክብ ተመሳሳሊ ፆታ ዝኣምን ወይ Gay ቴይለር ምልክት ናይቲ ቫይረስ ከይተርኣዮ ንዓመታት ነፃ ኮኑ ድሕሪ ምንባር ኣብ ሓደ እዋን ናይ ሰውነቱ ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ብምድኻሙ ከምዝሓመመ ይገልፅ። ኣብቲ እዋን መድሓኒት ኣይንበረን፤ክሳብ 1995 ኣ\ፈ ኣብዘሎ እዋን ልዕሊ 300,000 ኣሜሪካዊያን ብሰንኪ እቲ ሕማም ህይወቶም ሲኖም። ‘’ሽዑ ንGay ይቐትል ነይሩ፤ብዛዕብኦም ዝግደስ ግን ኣይ ኣይነብረን’’ ይብል። ንዓመታት ከም ACT UP ዝኣመሰሉ ተሓለቕቲ ጉጅለታት ንHIV/AIDS ዝውዕል ተወሳኺ ፈንድ ብምሕታት ድምፆም የስምዑ ነይሮ።መስራቲ ACT UP ላሪ ክራመር ቅድሚ ምማቱ ምስ ቪኦኤ ኣብዘካየዶ ቃለ ምልልስ ናይ ኤዲስ ማሕበረሰብ ርኣይን ሰማዒን ዘይብሎም ከምዝተገደፉ ከምዚ ኢሉ ነይሩ። ‘’በዚ ንኩሉ ሰብ ይቐትል ዘሎ ምስጥራዊ ቫይረስ ንጠፍእ ከምዘለና ንዓለም ደወል መጠንቀቕታ ነስምዕ ዝነበርና ብናይ ባዕልና ተበግሶ እዩ’’በለ። ስቕታ ማዕረ ሞት እዩ ዝብል ጭርሖ ዘለዎ ናይ ክራመር ጉጅለ 11 ጥቅምቲ ጥቅምቲ 1988 ኣ\ፈ ሓዱሽ መድሓኒት ኣብ ጥቕሚ ክውዕል ፍቃድ ንዝህብ ምምሕዳር ምግብን መድሓኒትን ዩናይትድ ስተትስ FDA ወሪሮም። ኣብቲ እዋን ኣብቲ መንግስታዊ ቤት ፅሕፈት ዝሰርሕ ዝነበረ ሪቻርድ ክሌይን እቲ ኣጋጣሚ ነቲ መንግስታዊ መሓውር ናይ መፀዋዕታ ደወል ነይሩ፤ምኽኒያቱ ነቲ ቤት ፅሕፈት ክዕፆ ኣገዲዶምዎ ይብል። ቀስ እናበለ ለውጢ ምምፃእ ጀሚሩ።HIV ቆላሕታ ክረክብ ዝንቀሳቐሱ ተሓልቕቲ ኣብ ናይ FDA ኣማኸርቲ ኮሚቴታት ክሳተፉ ጀሚሮም። ብመንግስቲ ዝመወሉ ምርምራት ናይ ምድሓን ዕድል ሓፍ ኣብዘብሉ ስራሕቲ ትኹረት ገይሮም ይንቀሳቐሱ ነይሮም። ኣብ ሰነ 1995 ኣ\ፈ FDA ዝተፈላለዩ መድሓኒታት ብምትሕውዋስ ነቲ ሕማም ዝኸውን መድሓኒት ፈላማይ መፅናዕቲ ክካየድ ፈቒዱ።ብፍጥነት ፅሓይ ብርሃን ኣብ ታሕሳስብ 1995 ኣ\ፈ ናይ መጀመሪያ ውፅኢታዊ መድሓኒት ኮይኑ ብመንገስቲ ፀዲቑ።ዶ\ር ኣንቶኒ ፋውቺ ዩናይትድ ስቴትስ ንኤችአይቪ ንምውጋእ ንእተካይዶ ፃዕርታት ንዓሰርተታት ዓመታት ክመርሑ ፀኒሖም። ኣብ ሃገራዊ ኢንስቲትዩት ኣለርጅን ተመሓላለፍቲ ሕማማትን ዳይረክተር ዶ\ር ኣንቲኒ ፋውቺ ‘’ፀረ HIV ኣዚዩ ዕውት ዝኾነ መድሓኒት ንፈላማ ግዜ ዝረኸብናሉ እዋን ስለዝነበረ ብHIV ናይ ዝልከፉ ሰባት ህይወት ኣዚዩ ተመሓይሹ’’ ይብሉ። ሳላ እቲ መድሓኒት ሎሚ ብህይወት ካብ ዘለው 57 ዓመት ዝዕድሚኡ ቴይለር ሓደ እዩ።ሎሚ እውን ነቲ ንዓሰርተታት ዓመታት ብህይወት ክፀንሕ ዝሓገዞ መድሓኒ ኣብ ምውሳድ ይርከብ። ኣብ ሕዚ እዋን ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ኣብ ዙሪያ ዓለም ድማ ልዕሊ 37 ሚሊዮን ሰባት ምስ HIV ሓቢሮም ይነብሩ ኣለው።


ኣብ ኤርትራ ቀለበታዊ ግርደት ጸሓይ ምርኣዩ ተገሊጹ

ኣብ ኤርትራ ቀለበታዊ ግርደት ጸሓይ ትማሊ ሰንበት ንግሆ ምርኣዩ ተገሊጹ። እቲ ባህርያዊ ክስተት ብኣቆጻጽራ ኤርትራ ካብ ንግሆ 6፡46 ጀሚሩ ንደቓይቕ’ዩ ቀጺሉ ኔሩ። እዚ ጆግራፍያዊ ክስተት ኣብ ገለ ክፋል ኣፍሪቃ: ኣውሮጳ፡ኣውስትራልያ፡ ሰላማዊ ውቅያኖስን ህንዳዊ ውቅያኖስን’ውን ከምእተራእየ ተፈሊጡ’ሎ። ግርደት ጸሓይ፡ወርሒ ኣብ መንጎ መሬትን ጸሓይን ብምእታው ጩራ ጸሓይ ብርሃን ናብ ምድሪ ከይሓልፍ ክኽውሎ ከሎዝፍጠር ተርእዮ’ዩ።ኣብ 2020 ክልተ ግዘ ግርደት ጸሓይ ክኽሰት ምዃኑ ዝሕብሩ ክኢላታት፡እቲ ካልኣይ ኣብ ኣብ መፋርቕ ዝመጽእ ወርሒ ታሕሳስ ከጋጥም ከምዝኾነ ይገልጹ።


ኣብ ኤርትራ  22 ተወሰኽቲ ብቫይረስ ኮሮና ዝተታሕዙ ሰባት ተረኺቦም

ኣብ ኤርትራ ከም መቐጸልታ ናይ’ቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዝካየድ ዘሎ መርመራታት ቫይረስ ኮሮና፡ኣብዘን ዝሓለፋ ኣርባዕተ መዓልታት ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ ከባቢታት ኦምሓጀር፡ ጎልጅ፡ ዓሊ-ጊድርን ግርማይካን ከምኡ’ውን ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ከባቢ ዓሰብ ኣብ ዝርከቡ መወሽቢ ማእከላት ብዝተገብረ ናይ ላቦራቶሪ መርመራ፥ 22 ተወሰኽቲ ሰባት እቲ ቫይረስ ከምእተረኽቦም ሚንስትሪ ጥዕና ኤርትራ ኣፍሊጡ’ሎ። እቶም 21 ሰባት ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ካብ ሱዳን፥ እቲ 1 ድማ ካብ ጅቡቲ ዝተመልሰ ዜጋ ከምዝኾኑ ሚንስትሪ ጥዕና ኤርትራ ወሲኹ ሓቢሩ’ሎ። በዚ መሰረት ኣብ ኤርትራ ዛጊት ቁጽሪ ቫይረስ ኮሮና ዝተረኽቦም ሰባት 143 ዝበጽሐ ክኸውን ከሎ ፥39 ካብ’ዚኦም ሓውዮም ዝተፋነዉ`ዮም። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ ላዕለዋይ ሓይሊ ዕማም ምክልኻል ለበዳ ኮቪድ 19 ተዓጽየን ዝነበራ ንኣሽቱ ትካላት ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ክኽፈታ ብምውሳን ናይ ምፍዃስ ስጉምቲ ወሲዱ’ሎ።ብመሰረት እቲ ናይ ምፍዃስ ስጉምቲ ፡ዝተፈላለዩ ናይ ሰንዓ ስርሓት ዝስረሓሉ መደበር (ብዘይካ መሽጢ መግብን መስተን)፡መባዝሒ መፋትሕ፡መሽጢ ኮንጎን ሸበጥን፡መስርሕን መሽጥን ፍርናሽ-ክርቢትን ሽምዓን፡መዓረይን መሽጥን መነጸር ዓይኒ፡ዓረብያ ፈረስን፡መሽጢ እንቃቕሖን ስጋን፡መፍረ ንህብን መሽጢ መዓርን፡መሽጢ ዘርኢ ፈልስን ካልእ ምስ ሕርሽ ዝተኣሳስር ትካላትን ከምኡ’ውን መስርሕን መሽጥን መጎጎ ኤሌክትሪክን ባህላዊ መጎጎን፡- ኣካላዊ ርሕቐትን ካልእ ናይ መከላኸሊ ኣገባባትን ብምሕላው ኣገልግሎት ክህባ ወሲኑ’ሎ። ኩሉ ተገልጋልን ወነንቲ ትካላትን ቅድሚ ሕጂ ዝወጸን ብሕጂ ዝውጽእን መምርሒታት ሚንስትሪ ጥዕና ኣኽቢሩ ክንቅሳቐስ ላዕለዋይ ሓይሊ ዕማም ኮቪድ-19 ኣጥቢቑ ኣተሓሳሲቡ’ሎ።


ኣብ ክልል ትግራይ "ትግራይ ሃገር ንምግባር" ብሰላማዊ መንገዲ ዝቃለስ ውድብ ተመስሪቱ:: ውድብ ናፃነት ትግራይ ተባሂሉ ዝተሰየመ እዚ ውድብ: ኣብ ዝሓለፈ ቀዳምን ሰንበትን ኣብ ከተማ መቐለ መስራቲ ጉባኤ ብምክያድ ፕሮግራምን ሕገ ደንብን እቲ ውድብ ብምፅዳቕ መራሕቱ እውን መሪፁ:: No media source currently available  ብመሰረት እዚ ኣይተ ግርማይ በርሀ ኣቦ መንበር: ኣይተ ኣለምሰገድ ኣረጋይ ምክትል ኣቦ መንበር ኣይተ መሓሪ ዮሃንስ ድማ ሓላፊ ጉዳያት ፖለቲካ ብምኻን ተመሪፆም ኣለዉ:: ኣብ ፕሮግራምን ካልኦት ጉዳያትን እቲ ውድብ ጠሚቱ ዝተዳለወ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣብ ኢትዮጵያ ተወሰኽቲ 129 ብቫይረስ ኮሮና ዝተታሕዙ ዝሞቱ ድማ ክልተ ሰባት ምምዝጋቡ ተገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ 24 ስዓታት ኣብ ልዕሊ 5,274 ሰባት ብዝተኻየደ ምርመራ 129 ቫይረስኮሮና ዘለዎም ሰባት ምምዝጋቦም ተገሊጹ። ክልተ ሰባት ድማ ህይወቶም ስኢኖም ኣለው። ካብቶም ሓደሽቲ ቫይረስ ኮሮና ዝተረኽቦም ሰባት 85 ኣብ ኣዲስ ኣበባ፣ 11 ኣብ ትግራይ ፣ 10 ኣብ ሶማሊያ፣ 7 ኣብ ክልል ደቡብ፣6 ኣብ ክልል ኣምሓራ፣ 5 ኣብ ኦሮሚያ፣ 4 ኣብ ድሬዳዋ፣1 ድማ ኣብ ዓፋር ተመዝጊቦም ኣለው። ዛጊት ኣብታ ሃገር ቁጽሪ በቲ ቫይረስ ዝተታሓዙ ሰባት 3,759 ዝሞቱ ድማ 63 ተመዝጊቦም ኣለው። እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ኣብ ምብራቕ ኢትዮጵያ ክልላት ሶማሌ፣ ሃረሪ፣ኦሮሚያን ምምሕዳር ድሬዳዋን ለበዳ ቫይረስኮሮና ንምክልኻል ተዋዲዶም ንምስራሕ ተሰማሚዖም።ኣብቲ ከባቢ ንሰለስተ መዓልታት ዑደት ዘካየዱ ሚንስትር ድኤታ ሚንስትሪ ጥዕና ኢትዮጵያ ዶክተር ደረጀ ዱግማ ኣብ ክልል ሶማሊያ ደዎሌ መወሸቢ ማእኸል ዘሎ ምፅባብ ንምውጋድ ኣብቲ መወሸቢ ቫይረስኮሮና ዘለው 97 ሰባት ናብ ካልእ ከባቢ ከምዝውሰዱ ገሊፆም። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ክልል ሶማሌ መወሸቢ ማእኸል ደዎሌ ኣብ ዝተኻየደ ምርመራ ኣብ ሓደ መዓልቲ 55 ቫይረስኮሮና ዘለዎም ሰባት ምርካቦም ይዝከር ።


ኣብ ኤርትራ ብዝተኻየደ ምርመራ ተወሰኽቲ 12 ብቫይረስ ኮሮና ዝተታሕዙ ሰባት ምርካቦም ተገሊጹ

ኣብ ኤርትራ ብ16 ሰነ ኣብ ዝተገብረ ናይ ላቦራቶሪ መርመራ 12 ተወሰኽቲ ሰባት ቫይረስ ኮሮና ከምእተረኽቦም ሚንስትሪ ጥዕና ኤርትራ ኣፍሊጡ’ሎ። እቶም 11 ኣብ መወሸቢ ማእከል ዓዲ ባራ ተውሺቦም ዝጸንሑ ክኾኑ ከለዉ፡እቲ ሓደ ድማ ካብ ኢትዮጵያ ናብ ኣስመራ ዝተመልሰ ዜጋ ምኳኑ ሚንስትሪ ጥዕና ኤርትራ ወሲኹ ሓቢሩ’ሎ። ኣብ ኤርትራ ዛጊት ቁጽሪ ቫይረስ ኮሮና ዝተረኽቦም ሰባት 121 በጺሑ’ሎ።39 ካብ’ቲ ሕማም ሓውዮም ክፋናዉ’ከለዉ 82 ድማ ኣብ ሆስፒታል ተዓቑቦም ከምዝረከቡ ሚንስትሪ ጥዕና ኤርትራ ሓቢሩ’ሎ።


ጉባኤ ሃይማኖታዊ ትካላት ኢትዮጵያን ሽማግለ ዓድታትን ኣብ ጉዳይ ሰላም ዝጠመተ ዘተ ምስ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ክልል ትግራይ አካይዶም

ጉባኤ ሃይማኖታዊ ትካላት ኢትዮጵያን ሽማግለ ዓድታትን ኣብ ጉዳይ ሰላም ጠሚቱ ሎሚ ኣብ ከተማ መቐለ ምስ ላዕለዎት መራሕቲ ክልል ትግራይ ዘተ ኣካይዶም::  ኣብቲ ዘተ ኣመራርሓ መንግስቲ ክልል ትግራይ ንናይ ሰላም ዘተ ድልዋት ምኻኖም ኣረጋጊፆምልና ክብሉ ተወካሊ እቶም ሽማግለ ዓድን መራሕቲ ሃይማኖትን ተዛሪቦም:: መንግስቲ እቲ ክልል ብወገኑ ዘሎ ፀገም ሃገራዊ ብምኻኑ ኣብዚ ሐዚ እዋን ካብ ኩሉ ክፋል'ዛ ሃገር ዝሳተፈሉ መድረኽ ምድላው የድሊ ኢሉ:: ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል :: No media source currently available


ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ካልኣይ ዙር ወለንታዊ ኣገልግሎት ዜግነት ክልል ኦሮምያ ብወግዒ መሪቑ ኣጀሚርዎ

ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ፥ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ከተማ ወሊሶ፥ ካልኣይ ዙር ወለንታዊ ኣገልግሎት ዜግነት ብወግዒ ኣጀሚሩ። እቲ ናይ ዜግነት ኣገልግሎት ካብ ግብረ-ሰናይ ብዝልዕል መንገዲ ዝፍጸም፥ ቀጻልነት ዘለዎን ንኹሉ ዘሳተፈን`ዩ ተባሂሉ`ሎ። ኣብቲ ስነ-ስርዓት ርእሰ-ምምሕዳር ኦሮሚያ ኣቶ ሽመልስ ኣብዲሳን ካልኦት መሪሕነት መንግስትን ተረኺቦም ኔሮም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣብ ኤርትራ ተወሰኽቲ 55 ብቫይረስ ኮሮና ዝተታሕዙ ሰባት ምርካቦም ተገሊጹ

ኣብ ኤርትራ ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ ኣብ ዝረከቡ ክልተ መወሸቢ ማእከላት ኣብ ዝተኻየደ መርመራ፥ 55 ሰባት ቫይረስ ኮሮና ተረኺብዎም። ምስ `ቶም ቅድሚ ሎሚ ሓውዮም ዝወጹ ደሚርካ ኣብ ኤርትራ፥ ቁጽሪ እቲ ቫይረስ ዝተረኸቦም 96 ምብጽሑ ሚንስትሪ ጥዕና ኤርትራ ኣፍሊጡ`ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኢትዮጵያ: ክልል ደቡብ ፈሪሱ ኣብ ኣርባዕተ ሓደሽቲ ክልላትን ሓደ ፍሉይ ዞባን ክጣየስ ኣብ ስምምዕ ምብጽሑ ተገሊጹ

ናይ ኢትዮጵያ ብሄር፣ብሄረሰባትን ህዝብታትን ክልል ደቡብ ፈሪሱ ኣብ ኣርባዕተ ሓደሽቲ ክልላትንሓደ ፍሉይ ዞባን ክጣየሽ ዘኽእሎ ስምምዕ ከምዝተበጽሓ ተገሊፁ። እቲ ክልል ከም ብሓዱሽ ንምጥያሽ ዝተገብሩ መፅናዕትታት መሰረት ብምግባር ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድን 80 ኣባላት ዝሓቖፈ ኮሚቴን ኣምባሳደር ሰላምን ብሓባር ኣብዝተኻየደ ዝርርብ ዝተረኸቡ ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩ ናይቲ ጉባኤ ተሳታፊ ናይቲ ማሕበረሰብ ስነልቦና፣ቋንቋ፣ኣቀማምጣ መሬትን ውሳነ ህዝብን መሰረት ዝገብረ እዩ ኢሎም።እቲ ናይ ውሳነ ሓሳብ ዞባታትን ፍሉይ ወረዳታትን ጋሞ፣ኮንሶ፣ደቡብ ኦሞ፣ጎፋ፣ቡርጂ፣ደራሼ፣ኣማሮ፣ባስኬቶን ኮንሶን ኣብሓደ ክልል፤ሃዲያ፣ከማብታ ጠምባሮ፣ስልጤ፣ጉራጌ፣የምን ሃላባን እውን ካልእ ክልል፣ከፋ፣ ቤንች፣ማጂ፣ሸካ፣ ዳውሮን ርእሱ ዝኽኣለ ካልእ ክልል:ጌደኦ እውን ምስ ኣየናይ ክልል ከምዝኸውን ኣይፈለጥ እምበር ፍሉይ ዞባ ኮይኑ ክጣየሽ ተቐባልነት ምርካቡ ተዛሪቦም ኣለው። ቅድም ክብል ብህዝበ ወሰን ክልልነቱ ዝረኸበ ሲዳማ ርእሱ ዝኽኣለ ክልል ኮይኑ ክቅጽል እዩ። ዞባ ወላይታ ብኮሚቴ ኣምባሳደር ሰላም መፅናዕቲ ተገይሩ ንቀዳማይ ሚንስትር ዝቐረበ ምኽረ ሓሳብ ዝተሰማማዕናሉ መትከል ዘይሓለወን ናይ ህዝብታት ሓቢርካ ናይ ምንባር መስርሕ ኣብ ግምት ዘየእተወ ዝተፈፀመ እዩ ክብል መግለጺ ኣውጺኡ'ሎ።