ክልተ ዲፕሎማት ኣመሪካ ናብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ክበጽሑ'ዮም

ነቲ ኣብ ሱዳን ሲቪላዊ ደሞክራሲያዊ መሰጋገሪ መንግስቲ ዳግም ንምጥያስ ብሕቡራት ሃገራት ዝግበር ዘሎ ጻዕሪ ንምድጋፍ ክልተ ዲፕሎማት ኣመሪካ ኣብዚ ሰሙን`ዚ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣለዉ። ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ደቪድ ሳተርፊልድን ምኽትል ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ሞሊ ፊን፡ ምስ ሓደ ኣብ ሱዳን መሰጋገሪ መንግስቲ ክትከል ዝጽውዕ ጉጅለ ንምርኻብ ናብ ሪያድ ተጓዒዞም ኣለዉ፡። እቲ ዲፕሎማት ኣብ ካርቱም`ውን ምስ ወተሃደራዊ መራሕቲ ሱዳን፡ ምስ ደገፍቲ ደሞክራስን ማሕበራት ደቀንስትዮን ክራኸቡ`ዮም። ዳይሬክተር መጽናዕቲ ኣብ ማእከል ኣፍሪቃ ንስትራተጂያዊ መጽናዕቲ ጆሰፍ ሲግል ኣመሪካ ቅልውላው ሱዳን ብልዝብ ንፍታሕ ኣብ ዝግበር መሰርሕ ዘይትካእ ግደ ኣለዋ ይብል።


ዘተ: ኣብ ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ ንምፍታሕን ሃገራዊ ዘተ ንምክያድን ተባሂሎም ዝተወስዱ ስጉምቲታት

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ኣብ መንጎ ሓይልታት ምክልኻል መንግስትን ሓይልታት ትግራይን ክካየድ ዝፀንሐ ኲናት መዓልቦ ናብ ዘምፅእ ደረጃ ንምስጓም ሃገራዊ ዘተ ብዝብል መንግስቲ እሱራት ፖለቲካ ፈቲሐ ምባሉን በቲ ኻልእ ድማ ኣብ ትግራይ ደብዳባት ሰብ ኣልቦ ነፈርትን ክልከላ ሰብኣዊ ሓገዛትን ቀፂሉ ይርከብ ።እቲ ዝበሃል ዘሎ ዘተ ሰላም ማዕረ ክንደይ ሓቀኛ እዩ? እቶም ተወሲዶም ዝተባህሉ ስጉምትታት'ኸ ማዕረ ክንደይ ነቲ ሰላም ዘግህዱ እዮም? ኣብ ዝብሉ ኣቶ ሓጎስ ወልደኪዳን ኣብ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል ጥቁር ኣምበሳ ማኔጂንግ ዳይሬክተር ካብ ኣዲስ ኣበባ:ኣቶ ኣለማዮህ ፈንታው ወልደማርያም መምህርን ተመራማርን ሕግን ሕገመንግስታዊ ሕግን ካብ ዋሽንግተን ዲሲ እዮም ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ዳያስፖራዊያን ናብ ትግራይ ገንዘብ ዝልእኽሉ ኣገባብ ከምዘለዋ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣፍሊጣ

ማሕበር ልምዓት ትግራይ፣ ኣብ ወጻኢ ዝነብር ዝኾነ ሰብ ኣብ ትግራይ ናብ ዝነብር ሰብ (ንኤርትራዊያን ስደተኛታት'ውን ወሲኹ) ገንዘብ ንምልኣኽ ዘኽእል ምቅርራባት ፈጺሙ ይትግብር ከምዘሎ ኣፍሊጡ። ኣፈጻጽማን ኣለኣእኻን ገንዘብ ከመይ ከምዝትግበር ጸሓፊ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ጨንፈር ሰሜን ኣመሪካ ኣቶ ሚካኤል በርሀ መብርሂ ሂቡና ኣሎ። ማሕበር ልምዓት ትግራይ (ማልት) ኣብ ኣመሪካ ንመኽሰብ ዘይቆመት ትካል ረድኤት ተባሂላ ዝተመዝገበትን ነዛ ማሕበር ገንዘብ ዝልግሱ ኣብ ዓመታዊ ግብሪ ኣካቲቶም ተመላሲ ክኾኖሎም ዝካኣልን ከምዝኾነ’ውን ኣቶ ሚካኤል ጠቂሱ። እንተኾነ ብዙሕ ድያስፖራ ካብ ምሉእ ዓለም ገንዘብ ክሰድድ ኸምዝጸንሐን እታ ማሕበር ምስቲ ኣብ ትግራይ ዘሎ ናይ መራኸቢ ጸገም ነቲ ዝተሰደደ ገንዘብ ብዝድለ ቅልጣፈ ንተጠቃሚ ንምምሕልላፍ ካብ ዝተገመተ ንላዕሊ ነዊሕ ጊዜ ስለዝወሰደላ ዛጊድ ንዝተላእኸ ክሳብ ዝጻፈፍ ሓዱሽ ምቕባል ንዘይተወሰነ ጊዜ ደው ከምዘበለ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣፍሊጡ ኣሎ። ማሕበር ልምዓት ትግራይተወሳኺ ሓበሬታ ምስረኸብና ክንገልጸኩም ኢና ይብል ። ምሉእ ትሕዝቶ ቃለ መሕትት ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ጉባኤ ሕ/ኣፍሪቃ ኣብ አዲስ አበባ ክካየድ ምውሳኑ ዲፕሎማሲያዊ ረብሓ ከምዘለዎ ተገሊጹ

ጉባኤ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብኣካል ክካየድ ምውሳኑ ካብ ቁጠባ ብዝዘለለ ዲፕሎማሲያዊ ረብሓ ከምዘለዎ ተገሊፁ። እቲ ጉባኤ ኣብ ኢትዮጵያ ምክያዱ ናይታ ሃገር ሰላም ዘንፀባርቕ ከምዝኾነ ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊፆም። ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ እቲ ጉባኤ ኣብ ኢትዮጵያ ክካየድ ምውሳኑ ስዒቡ ኣብ ዘውፅእዎ ናይ ፅሑፍ መግለፂ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳያት ኣፍሪቃ ዘለዋ ፅኑዕ መርገፂ ዝተረድኡ ዝበሉዎም ውሳነ መራሕቲ ኣፍሪቃ ብምሕላፎም ኣመስጊኖም።ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተፈፀመ ምፍታሕ እሱራት ነዚ ውሳነ ኣበርክቶ ከምዘለዎ ተዛሪቦም። ኣብ ዩኒቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ መምህር ሕጊ ዝኾኑ ዶክተር መሰንበት ኣሰፋ ድማ ኣዲስ ኣበባ ነቲ ጉባኤ ክተተኣናግድ ምውሳኑ መራሕቲ ኣፍሪቃ ንኢትዮጵያ ብዝሓሸ ከምዝተረድእዋ ዝሕብር እዩ ኢሎም።


ግጭት ኢትዮጵያ ንምፍታሕ ናይ ሰላም ተስፋ'ዶ ይህሊ?

ኣብዚ ኣርእስርቲ እዚ ትንታነ ክህቡና ኣብ ጀርመን ኣብ ዝርከብ ሃምቡርግ ዩኒቨርስቲ ተመራማሪ ድህረ ዶክተርቴ ዝኾነ ዶክተር ሓጎስ ኣብርሃ ካብ ሃምቡርግን ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ መምህር ዝነበረ ኣርክቴክ ኤርሚያስ ኣማረ ካብ ከተማ ኒው ዮርክን እዮም።ክልቲኦም ንፖለቲካ ናይቲ ዞባ ዝከታተሉን ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያ ሪኢቶታቶም ዘካፍሉን እዮም። ናይ ሰላም ተስፋ ይርኣዮም እንተኾይኑ፣ካብ ግጭት ንምውፃእ መፍትሒ ሓሳባት ዝብሉዎም፣ዝርርብ ፕሬዝዳንት ኣሜሪካ ጆ ባይደንን ናይ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ኣሕመድን፣ከምኡ እውን ኣቶ ስብሓት ነጋ ሓዊሱ ምፍታሕ እሱራትን ብዝምልከት ሓሳቦም ኣካፊሎምና ኣለው። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ሕ/ሃ ስራሕ ሰብኣዊ ሓገዝ ኣብ ትግራይ ዕንቅፋታት የጓንፎ ከምዘሎ ይገልጽ

ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ቀጺሉ ዘሎ ውግእ፣ ንብዝሒ ረድኤት ዘድልዮም ሰባት ከምዘንሃሮ ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት ስተፈን ዩሪክ ኣፍሊጡ። እቲ ኹናት፣ ንተኽእሎ ሰራሕተኛታት ረድኤት ከምዝጸለዎ’ውን ተሓቢሩ። ኣብ ዙርያ ኣብዓላ ዝተካየደ ውግእ፣ ሰራሕተኛታትናረድኤት ናብ ትግራይ ንምእታው ኣጸጋሚ ከምዝገበሮ፣ ካብ 14 ሕዳርንደሓር ረድኤት ናብ ትግራይ ከምዘይኣተወ ሕቡራት ሃገራት ይሕብር። ንዝሓለፉ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ነዳዲ ዝጻዓና መካይን ናብ ትግራይ ንከይኣትዋ ከምዝተከልከላ’ውን ስተፈን ዩሪክ ጠቂሱ። ረድኤት ዘከፋፍሉ ትካላት ግብረ ሰናይ ዝኣክል ነዳዲ ይረኽቡ የለውን፣ ተወሳኺ ነዳዲ እተዘይረኺቦም ስራሕቶም ኣብ ሓጺር እዋን ጠጠው ንከብልዎ ከምዝግደዱ ኣጠንቂቆም አለው። እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ ካብ መጀመርታ ወርሒ ታሕሳስ ጀሚሩ፣ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ትግራይ ዝካየድ ደብዳብ ነፈርቲ ወሲኹ ከምዘሎ፣ ኣብ ልዕሊ ሲቪላት ዘውርዶ ጉድኣት ከምዝናሃረ’ውን ሕ/ሃ ገሊጹ።


ህወሓት ኣብ ከተማ ኣብዓላ ብዝፈነዎ ሓድሽ መጥቓዕቲ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ተፈናቒሎም ክብል ከንቲባ'ታ ከተማ ሓቢሩ

ህወሓት ኣብዚ ቀረባ ብዝፈጸሞ ሓዲሽ መጥቃዕቲ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ካብ ከባብታት ከተማ ዓፋር ዝኾነት ኣብዓላ ተፈናቒሎም ኣለዉ ክብል ከንቲባ ከተማ ኣብዓል ጣሂር ሓሰን ንድምጺ ኣመሪካ ተዛረቡ። ኣቶ ጣሂር ሓሰን ኣተሓሒዙ፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ናብ ክልል ትግራይ ከይቅጽል ኣብ ዝተኣዘዘሉ እዋን፡ ህወሓት ንመንበሪ ሰላማውያን ሰባት ብኸቢድ ብረት ምድብዳቡ ቀጺሉ`ሎ ብእግረኛ`ውን ይፍትን ኣሎ ግን ኣይክኣለን ተመሊሱ`ሎ ኢሉ። ኣብዓላ ንመተሓላለፊ ረድኤት ኣብ ዘገልግል መስመር ሰመራ፡ኣብዓላ፡መቐለ ትርከብ ክትከውን ከላ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ናይ ትማሊ ክሱ፡ ህወሓት ኣብ መስመር መተሓላለፊ ሰብኣዊ ረድኤት ፡መጥቃዕቲ ከፊቱ ኢሉ ኔሩ`ዩ። መግለጺ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብታ ናብ ትግራይ እንኮ መተሓላለፊት ረድኤት ዝኾነት ኣብዓላ ህወሓት መጥቃዕቲ ምኽፋቱ ኣስደሚሙኒ`ዩ ይብል። ኣብ ክልል ዓፋር ትርከብ ከተማ ኣብዓላ፡ ካብ ከተማ መቐለ ኣብ 40 ኪ.ሜ ርሕቐት ከም ትርከብ ይፍለጥ። ኣብዓላ ክሳብ 50 ሺሕ ዝግመት ተወላዶ ትግራይን ዓፋርን ካልኦትን ዝነብሩላ ናይ ንግዲ ከተማ ምዃና`ውን ኣቐድም ኣቢሎም ዝወጹ ናይ መንግስቲ ቆጸራ ህዝቢ የመልክቱ።


ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝህቦ ሓገዝ ናብ ምቑራጽ ገጹ ይኸይድ ምህላው ኣጠንቂቑ

ብምኽንያት ኣብ መተሓላለፊ መስመራት ረድኤት ዝካየድ ዘሎ ጽዑቕ ኩናት መግብን ነዳድን ክሓልፍ ስለዘይክኣለ፡ ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ዝገብሮ ህይወት ኣድሕን ረድኤት ናብ ምቁራጽ ገጹ ክኸይድ ከም ዝኽእል ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣጠንቂቑ። ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ኩናት ብምቕጻሉ ካብ ክፍላ ታሕሳስ ጀሚርና መኻይና መቐለ ክኣትዋ ኣይክኣላን ይብል። እቲ ትካል መግብን ንቆልዑን ኣዴታትን ዝኸውን ሃናጺ መግብን ናብ ምጽንቃቕ ገጹ ይኸይድ ስለዘሎ፡ ናይ መጨረሻ ብፕሮግራም መግቢ ዓለም ዝዕደል እኽሊን ዘይትን ዝመጽእ ሰሙን ክከፋፈል`ዩ ኢሉ'ሎ። ኩሎም ተጻባእቲ ወገናት ኢትዮጵያ፡ ረድኤት ናብ ሰሜናዊ ክፋል ክሓልፍ ሰብኣዊ መተሓላለፊ መስመር ክኸፍቱ እቲ ትካል ብምምሕጻን፡ ኣብ ዳሕራዋይ ዕደላ ረድኤት ትግራይ፡ 20 % ጥራሕ ክንበጽሕ ስለዝኸኣልና ኣብ ገምገም ሰብኣዊ ጥፍኣት ኢና ዘለና ኢሉ። ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብ ትግራይ 2.1 ሚልየን፡ ኣብ ኣምሓራ 650 ሽሕ፡ ኣብ ዓፋር ድማ 534 ሽሕ ሰባት ክምግብ መደብ`ኳ እንተለዎ ብሰንኪ ሕጽረት ምደባ ገንዘብ`ውን ካብ ዝመጽእ ወርሒ ጀሚሩ ቀረባቱ ክጽንቀቕ ከምዝኽእል ኣሰሚዑ`ሎ።


ትካል ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ ኣብ ክልል ትግራይ ብዝተኻየደ ደብዳብ ነፈርቲ ኣስታት 108 ሰባት ምሟቶም ኣፍሊጡ

ቤት ጽሕፈት ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ካብ መጀመርያ`ዚ ዓመት ጀሚሩ፡ ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ብዘካየዶ መጥቃዕቲ ብውሕዱ 108 ሲቪላት ከም ዝተቐተሉ ኣፍሊጡ። ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙን፡ ብመንግስቲ ክልል ትግራይ ዝውነን መሰልጠኒ ትምህርቲ ተክኒክ፡ ካምፕ ተፈናቐልቲ፡ መጥሓን እኽሊ፡ ናይ ውልቂ ሚኒባስ ከምኡ`ውን ብርክት ዝበሉ ሲቪላዊ ዕላማታት ብነፈርቲ ከምዝተወቕዑ እቲ ቤት ጽሕፈት ጠቒሱ`ሎ። እቲ ዝበዝሑ ሰባት ዝተቐትልሉ ግን። ብ7 ጥሪ 2022 ኣብ ደደቢት ካምፕ ተፈናቐልቲ ዝተፈጸመ ምዃኑ ይዝክር። በዚ ድማ ሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያ ብመሰረት ኣህጉራዊ ሕጊ ንሲቪላት ካብ መጥቃዕቲ ክሕልዉ ወሃቢት ቃል`ቲ ቤት ጽሕፈት ሊዝ ትሮሰል ጸዊዓ`ላ። እታ ወሃቢት ቃል ነዚ መርሆታት ዘይምኽባር ግን ናብ ገበናት ኩናት ዝወስድ`ዩ ትብል ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዛዕባ`ዚ ክስታት ደብዳብ ነፈርቲ ዝበሎ ነገር የለን።


ማሕበር ተራድኦ ኬብሮን መቐለ: ካብቲ ዘየሎ የከናውኑ

ኣብ መቐለ ዝርከቡ ማሕበር መንእሰያት ኬብሮን፡ ምስ ኲናት ትግራይ እናበኣሰ ዝመጸ ስእነት ቀረባት ተጻዊሮም ንጽጉማት ስድራቤት ኣብ ምሕጋዝ ይርከቡ። እዞም ብቐዋምነት 20 ስድራቤታት ዝሕግዙ ዘለዉ ማሕበር፡ ሓያሎ ግብረ-ሰናያዊ ንጥፈታት’ውን የካይዱ’ዮም።  ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ውዱብ ጥዕና ዓለም ናብ ትግራይ መድሃኒት ክሰድድ ፍቓድ ከምዘይረኸበ ይገልጽ ፥ መንግስቲ ግን ነቲ ክሲ ይነጽግ

ውድብ ጥዕና ዓለም ናብ ክልል ትግራይ መድሃኒት ክሰድድ ፍቃድ ክረክብ ከምዘይከኣለ ገሊጹ። ናብ ክልላት ኣምሓራን ዓፍርን ግን ክሰድድ ፍቃድ ከምዝረኸበ ገሊጹ'ሎ። ነዚ ዝገለጹካብ ውድብ ጥዕና ዓለም ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖምን ዶ/ር ማይክ ርያንን ብቪድዮ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ ኮይኑ ካብ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተርን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢን ፍቃድ ሓቲቶም ግን ከምዘይተወህቦም ገሊጾም እለዉ። ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖምን ዶ/ር ማይክ ርያንን ብቪድዮ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ሰባት ብህይወት ክነብሩ ዘድልዮም ነገራት ምኽልኻሎም ክትሓስቦ ዘጸግም እዩ ኢሎም። ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ኣብቲ መግለጺኦም 7 ሚልዮን ህዝቢ ንሓደ ዓመት ሙሉእ ኣብ ዕጽዋ እዩ ዘሎ መግቢ: ሕክምና: መድሃኒት ዝኣመሰሉን ቀረባት ኣይረክብን ዘሎ ኢሎም። ዶ/ር ማይክ ርያን ብወገኖም እዚ ተግባር ንሰብኣዉነት ጸርፊ እዩ ኢሎም'ለዉ። ነዚ ብዝምልከት መንግስታዊ ኣገልግሎት ኮሚኒኬሽን ኢትዮጵያ ብወገኑ እቲ መግለጺ ውድብ ጥዕና ዓለም ንፕሮፖጋንዳ ህወሓት ዘቃለሐ እዩ ኢልዎ እሎ። እቲ ቤት ጽሕፈት ኣብ መግለጺኡ መንግስቲን ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ብምትሕብባር ትካላት ረድኤት 1010 ረድኤት ዝሓዛ ናይ ጽዕነት መኻይን ናብ ትግራይ ኣእትዮም እዮም ኢሉ: ግን ህወሓት ናብ ትግራይ ዝኣተዋ መኻይን ሰራዊቱ ንምግዕዓዝ ተጠቂሙለን ክብል ኸሲሱ'ሎ። ኣመራርሓ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን በብወገኖም ኣብ ዘውጽእዎ መግለጺ ኸኣ ውድብ ጥዕና ዓለም ጠጠዉ ንዝበለሉ ሰብኣዊነትን ገለልተኝነትን ኣይተገዝአን ክብሉ ነቲ ውድብ ነቒፎም'ለዉ።


ልዝብ ፕረ.ባይደንን ቀ/ሚ ኣብይን ውጽኢታዊ ምንባሩ ተገሊጹ

ኣብ መንጎ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድን ፕረዚደንት ኣመሪካ ጆ ባይደንን ኣብ ቀረባ ዝተኻየደ ናይ ስልኪ ምይይጥ ውጺኢታዊ ኔሩ ክብል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።\n\nእቲ ምይይጥ ንዝነበረ ደበና ምጥርጣራት ዝነከየን ንመጻኢ ርክብ ቅኑዕ ክገብር ይኽእል'ዩ ተባሂሉ'ሎ። ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ኣብ ሰሙናዊ መግለጺ ከምዝበልዎ እቲ ቅድሚ ሒደት መዓልታት ኣብ መንጎ ክልቲኦም መራሕቲ ዝተኻየደ ናይ ስልኪ ምይይጥ ውጺኢታዊ ኔሩ ኢሎም ። ፕረዚደንት ባይደን ስልጣን ካብ ዝሕዙ ንነጀው ፈላማይ ኣብ ዝኾነ ቀጥታዊ ርክብ ክልቲኦም መራሕቲ :ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ መበገሲ እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ጸገም ዝበልዎ ዘርዚሮም ገሊጾም ኢሎም ኣለዉ። ብኻልእ ወገን ሓደ ስሞም ዘይተጠቅሰ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ኣመሪካ ባይደን ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ንኽዘራረቡ ዝደረኾም ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣብ ቀረባ ብዝወሰድዎ ኣወንታዊ ስጉምቲ እዩ ፥ ነዞም ኣወንታዊ ስጉምታት ብዝያዳ ንምሕያል'ዉን እቲ ርክብ ክቅጽል እዩ ምባሎም ተሓቢሩ'ሎ። ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ'ውን ክልቲኣተን ሃገራት ዛጊት ዝነበረ ምጥርጣራት ንምቅያር ቀጻሊ ጽምዶ ንምግባር ተሰማሚዔን ኣለዋ ኢሎም ኣለዉ። ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ብተወሳኺ ኣብታ ሃገር ዘሎ ኩነታት ጸጥታ ደሕንነትን ዝተቀየሩ ከምዝመስሉ ገሊጾም'ለዉ። ኣምባሳደር ዲና ካብዚ ብተወሳኺ ብዛዕባ ዓብይ ግድብ ህዳሰ ብዝምልከት'ዉን ኣብ ቀረባ ሓይሊ ኤሌትሪክ ከመንጩ እዩ ኢሎም ግን እቲ ሱሉሳዊ ልዝብ ጠጠው ክብል እዩ ማለት ኣይኮነን ክብሉ ምግላጾም ተሓቢሩ'ሎ።


“ቀ/ሚ ኣቢይ ኲናት ትግራይ ከዕርፎ ፍሉይ ሓላፍነት ኣለዎ” ኮሚተ ሽልማት ኖበል ሰላም

ኣብ ኖርወይ ዝመደበሩ ኮሚተ ሽልማት ኖበል ሰላም፡ ሎሚ ሓሙስ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ናይ 2019 ተዓዋቲ እቲ ሽልማት ዝዀኑ ኣቢይ ኣሕመድ ነቲ ኣብ ትግራይ ዘሎ ኲናት ከዕርፉዎ ሓላፍነት ከም ዘለዎ ኣመልኪቶም ክብል ኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ ጸብጺቡ፡፡ ኣደ-መንበር እቲ ኮሚተ በሪት ረይስ-ኣንደርሰን “ከም ተዓዋቲ ሽልማት ኖበል ሰላም መጠን ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ነቲ ኲናት ከዕርፉን ንሰላም ኣበርክቶ ክግበሩን ፍሉይ ሓላፍነት ይስከሙ፡” ኢለን ። እተን ኣደ-መንበር ወሲኸን፡ ሰብኣዊ ኵነታት ኣብ ኣዝዩ ኣሻቓሊ ደረጃ ምብጽሑን ተበጻሕነት ሰብኣዊ ሓገዝ ኣብቲ ክልል ድማ ዘይእኹልን ምዃን ከም ዘተሓሳሰበን ጠቒሰን። እቲ ኮሚተ ንቐዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ንሽልማት ዘብቅዖም ኣብ 2019 ዘርኣዩዎ ተበግሶ ንሰላም ምስ ኤርትራ፥ ከምኡ’ውን በቲ ዝወሰዱዎ ሰፊሕ ናይ ሰላም ተበግሶን ለውጢን ምዃን እቲ ኮሚተ ይሕብር።


ምፍታሕ እሱራት ፖለቲካ ኢትዮጵያ ናይ ሓባር ውሳነ መሪሕነት'ታ ሃገር ከምዝኾነ ተገሊጹ

ኣብ ቀረባ ዝተፈትሑ ዝተወሰኑ ናይ ፖለቲካ እሱራት፡ ካብ ቤት ማእሰርቲ ዝተፈትሑ ብመሪሕነት ፖለቲካ`ታ ሃገር ናይ ሓባር ውሳነ ምዃኑ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። ሚንስተር ኮሚኒኬሽን ዶ/ር ለገሰ ቱሉ ሎሚ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ንምዕዋት ሃገራዊ ምኽክር፡ መንግስቲ ክኸፍሎ ዘለዎ ዋጋ ክከፍል`ዩ ኢሉ። ኣብ መዝገብ ክሲ ኣቶ ጃዋር መሓመድን ኣቶ እስክንድር ነጋን ዝነበሩ ተኸሰስቲ ክሶምዝተቛረጸሉ ምኽንያት፡ ካብቲ ኣብ መዝገብ ዶ/ር ደብረጽየን ገብረሚካኤል ዝነበሩ ክሶም ዝተቛረጸሎም ሽዱሽተ ውልቀሰባት ዝተፈለየ ምዃኑ እቲ ሚንስተር ጠቒሱ`ሎ። እቲ ናይ ምፍታሕ ውሳነ ብብዙሓት ኢትዮጵያውያን ቁጥዐ ምልዓሉን ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ`ውን ነዚ ከምዝኣመነሉን ይፍለጥ`ዩ። ብዛዕባ`ቲ ውሳነ ርእይትኡ ዝሃበ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ ተሓጋጋዚ ፕሮፈሰር ክፍሊ ሰላምን ድሕነትን ዶ/ር ዮናስ ኣዳዬ፡ እቲ ውሳነ ኣብ ኢትዮጵያ ሰላም ንኽረጋገጽ ዘተባብዕ ምጅማር`ዩ ኢሉዎ`ሎ። እቲ ስጉምቲ ካብ ኣመሪካን ካልኦት ሃገራትን`ውን ድጋፍ ረኺቡ`ሎ።


ቤት ምኽሪ ክልል ትግራይ 12 ነጥብታት ዝሓዘ ውሳነ ምሕላፉ ተሓቢሩ

ብመሰረት ቴለቭዥን ትግራይ ቤት ምኽሪ መንግስቲ ክልል ትግራይ፣ ኣብ ዝተፈላለየ ኣጀንዳታት ዘትዩ 12 ነጥቢታት ዝሓዘ ውሳነ ኣሕሊፉ ኢላ። እቲ ብማእከላይ መንግስቲ ካብ መዝነቱ ዝተኣልየ ግን ከኣ ንኽልል ትግራይ ዘመሓድር ዘሎ ቤት-ምኽሪ፡ ካብቲ በጺሑዎ ዝነበረ ወተሃደራዊ ገስጋስ ምምላስ ግቡእ ከም ዝዀነ ድሕሪ ምግላጽ፡ “ናይ ሰላም ዕድል ጸንቂቅካ ንምጥቃም፣ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣበርቲዑ ንኽሰርሕ ወሲኑ፡” ይብል። "ፌደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ናብ ልዝብ ሰላም ክመጽእ እንተዘይኪኢሉ ግን፣ ዝተጀመረ መኸተ ኣሓይሉ ንክቅጽለሉ" እቲ ቤት ምኽሪ ወሲኑ ኣሎ ዝብለት ተለቪዥን ክልል ትግራይ፡ ኣብ’ዚ ቀረባ እዋን ድሮን ማለት ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ፌደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ደደቢት፣ ኮረም፣ ኣላማጣ፣ ዓዴት፣ መቀለ፣ ኣብዓላ ሽኸትን ደብዳብ ከምዝተፈጸመን፣ ህዝቢ ከምዝሞተን ገሊጻ`ላ። ብምኽንያት’ቲ ደብዳብ ሂወቶም ንዝሳኣኑ ወገናት ንምዝካር፣ ናይ ሰለስተ መዓልቲ ሓዘን ከምዝተአወጀ`ውን እቲ ብቴለቪዥን ትግራይ ዝሓለፈ መልእኽቲ ጠቒሱ`ሎ።


መንግስቲ ክልል ኦሮምያ ኣብ ልዕሊ ኣስታት 2 ሽሕ ዕጡቓት 'ሸኔ' ስጉምቲ ምውሳዱ ኣፍሊጡ

ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ ሎሚ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ህጹጽ ኣዋጅ ካብ ዝእወጅ ንደሓር፡ ኣብ ልዕሊ 2 ሺሕ ዝኾኑ ዕጡቓት ሸኔ ስጉምቲ ከም ዝተወስደ ኣፍሊጡ። ሓላፊ ኮሚኒኬሽን ኦሮምያ ኣቶ ሃይሉ ኣዱኛ ከም ዝገለጾ እንተኾይኑ፡ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ዕጡቓት ክማረኹ ከለዉ፡ ንኣባ ገዳ ኢዶም ዝሃቡ`ውን ኣለዉ። ብዛዕባ`ዚ ጉዳይ፡ ንባዕሎም ሰራዊት ናጽነት ኦሮሞ፡ መንግስቲ ድማ ሸኔ ካብ ዝብሎም ዕጡቓት ዝተሰምዐ ነገር የለን። ብኻልእ ወገን፡ ብተፈጥሮን ሰብ ዝፈጠሮ ሓደጋን ንዝትፈናቐሉ ኣብ ዝተፈላለዩ ዞባታት ኦሮሚያ ዝርከቡ ተመዛበልቲ ዘድሊ ረድኤት ይቐርብ ከም ዘሎ እቲ ወሃቢ-ቓል ሓቢሩ`ሎ።


ዘተ: ኣብ ጉዳይ ተበግሶታት መስርሕ ሰላም ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ

ብሕቡእ ድዩ ብቅሉዕ ዝዝረበሉ መስርሕ ሰላም ንውግእ ናይ ትግራይ ንምፍታሕ ዝካየዱ ዝተፈላለዩ ተበግሶታት ክሳዕ ክንደይ ይሰርሑ ይኾኑ? ኤርትራ ዘይተሓወሰትሉ መስርሕ'ከ ነቲ ዞባ ነባራይ ሰላም'ዶ ከምጸአሉ ይኽእል? ኣብ ዝብሉን ካልኦት ሕቶታትን ተመርኩሱ ዝተካየደ መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ዘተ ምስ ኣቶ ጳውሎስ ተስፋጊዮርጊስን ካብ ኣመሪካን ሕጹይ ዶክተር ዮናስ መብራህቱን ካብ ጀርመንን እዮም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available No media source currently available


ምስጋር ድርብ መስመራ፤ ጸላም፡ ስደተኛ ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ምምራሕ ዓባይ መኪና  ምምራሕ ዓበይቲ መካይን ኣብ መንጎ ኤርትራውያን ነባሮ ሰሜን ኣመሪካ ቅልጡፍ ስሕበት ፈጡሩ ዘሎ ሞያ’ዩ። ምዝዋር ዓበይቲ መካይን ዝበዝሕ እዋን ሰብኡት ዝዋፈሩሉ ዓውዲ ደኣ ይጽናሕ እምበር፡ ነዚ ውሱን ክመስል ዝጸንሐ ሞያ ዝሰግራ ደቀንስትዮ’ውን ኣለዋ። ኣበባ ጥዑማይ ሓንቲ ካብኣተን’ያ።


ኣብ ኢትዮጵያ ክሶም ተቋሪጹ ዝተፍትሑ መሰረት ሕገ መንግስቲ ከምዝኾነ ተገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ፣ ዝሓለፈ ሰሙን 37 እሱራት ክሶም ተቋሪጹ ንክፍትሑ ዝተገብረ፣ ብመሰረት ሕገ መንግስቲ’ታ ሃገር ምዃኑ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ወግዓዊ ገይሩ። ሓደ ኪኢላ ሕጊ ብወገኖም "ዓቃቢ ሕጊ፣ መስርሕ ሙግት ይቋረጸለይ ክብል ምሕታቱ፣ ንናይ’ታ ሃገር ሕጊ ዝጻባእ ኣይኮነን" ክብሉ ገሊጾም። ነቲ መስርሕ ሙግት ንክቋረጽ ዝሓተተ፣ ሚንስትሪ ፍትሒ ኢትዮጵያ ከምዝኾነ ተሓቢሩ'ሎ።


ኣብ ክልል ትግራይ ብዝተኻየደ ደብዳብ ነፈርቲ 17 ሰባት ምሟቶም ሮይተርስ ሓቢሩ

ትማሊ ሶኑይ ኣብ ክልል ትግራይ ከተማ ማይ ፀብሪ ብዝተፈፀመ ደብዳብ ነፋሪት መብዛሕቲአን ደቂ ኣንስትዮ ዝኾና ብውሑዱ 17 ሰባት ምሟቶምን ካልኦት ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ምቑሳሎም ንከባቢያዊ ሰበስልጣንን መሰኻኽር ዓይኒን ዝጠቐሱ ክልተ ሰራሕተኛታት ረድኤት ገሊፆም ክብል ሮይተርስ ፀብፂቡ። ። ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ክልል ትግራይ ተመዛበልቲ ኣብ ዝተዓቖቡሉ ካምፕ ብዝተፈፀመ ደብዳብ ነፋሪት ህፃናት ዝርከቡዎም 56 ሰባት ምስ ምሟቶምን ካልኦት 30 ሰባት ምቁሳሎምን ይፈልጥ።ፕረዚደንት ጆ ባይደን ብደብዳብ ነፈርቲ ኣብ ልዕሊ ስቪላት ይወርድ ዘሎ ሞትን ስቓይን ንቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ትማሊ ሶኑይ ስኽፍትኦም ገሊፆምሎም ኣለው። ወሃቢ ቃል ሰራዊት ኢትዮጵያ ኮሎኔል ጌትነት ኣዳነን ወሃቢ ቃል መንግስቲ ለገሰ ቱሉን ኣብ ማይ ፀብሪ ንዝተፈፀመ ደብዳብ ነፋሪት ዝቐረበሎም ሕቶ ኣይመለሱን። ብዝተኣሳሰረ ዜና ዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረዝ ኣብ ክልል ትግራይ ተፈፂሞም ብዛዕባ ዝተባህሉ ደብዳብ ነፈርቲ ብዕምቆት ከምዘሻቐሎም ወሃቢ ቃሎም ስቴፈን ዱጃሪክ ትማሊ ሶኑይ ገሊፆም።እዚ 56 ሰባት ዝተቐትልሉ ደብዳብ ነፋሪት ብዝምልከት ካብዚ ዓለምለኸ ኣካል ዝተዋህበ ፈላማይ ርእይቶ እዩ።


መቐለ: ብደርቂ ንዝተጠቕዑ ህፃናት ዝድግፍ ተበግሶ

ማሕበር ወነንቲ ሆቴልን ኣብያተ መደቀሲን መቐለ ብስእነት መዓዛታት መግቢ ትሕቲ ስሩዕ ክብደት ንዘለዎም ህጻናትን ኣደታትን ንምሕጋዝ ተበግሶ ወሲዱ፡ ኣብ ቀዳማይ ዙር ን150 ህጻናትን ኣደታትን ኣብ ምሕጋዝ ይርከብ። ንኣቦ-መንበርን ኣባል ኣመራርሓን እቲ ማሕበር ኣይተ የማነ ገብረሊባኖስ፣ ነቲ ተበግሶ ዘንቀለ ጋዜጠኛ ገብረእዝግዚኣቤር ኣብርሃን ሓንቲ ካብቶም ተጠቀምቲ እቲ መደብ ዝዀና ሰላም በላቸውን ኣዘራሪቡ ኣሎ፡ ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ገለ ተወዳደርቲ ፓርቲታት ኢትዮጵያ ንምፍታሕ ሰበ ስልጣን ህወሓት ነበር ተቓዊዎም

ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝነበሩን ጉዳዮም ብሕጊ ዝተትሓዘን ናይ ቀደም ሰበስልጣን ህወሓት ክሶም ተቛሪፁ ክፍትሑ መንግስቲ ምውሳኑ ገለ ተወዳደርቲ ፓርትታት ተቓዊሞም። እቶም ተወዳደርቲ ፓርቲታት እቲ ውሳነ ፍትሒ፣ልዕልና ሕግን ናጽነት ውድባትን ዝዳፋእን ኣብ ህዝቢ ዝወረደ ጉድኣት ኣኹኪሱ ክርኣይ ዝገብርን እዩ ኢሎምዎ ኣለው። ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ትማሊ ኣብ ዝሃቡዎ መብርሂ "ንመንግስቲ ሓዊሱ ዘሰንበደን እንተኾነ እውን ንናይ ኢትዮጵያ ነባሪ ረብሓ ዝጠቅምን ዝሕግዝን እዩ’’ኢሎምዎ ኣለው።


ክልል ትግራይ: ሕ/ሃ ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ብሰንኪ ደብዳብ ምንቅስቓሳቶም ከቋርጹ ከምዝተገደዱ ይገልጽ

ሕቡራት ሃገራት ኣብ ክልል ትግራይ ብሰንኪ ይካየድ ዘሎ ኲናት ካብ መንበሪኦም ተመዛቢሎም ኣብ ዝተዓቖብሉ ቦታ ብዝተፈፀመ ደብዳብ ድሮንን ዝወረደ ጉድኣትን ሰብኣዊ ሓገዝ ወሃብቲ ኣካላት ኣብቲ ኸባቢ የካይዱዎ ዝነበሩ ምንቅስቓሳት ከቋርፁ ምግዳዶም ሓቢሩ ። እቲ ደብዳብ ዝተኻየደ መንግስቲ ኢትዮጵያ “ሃገራዊ ዕርቂ" ድሕሪ ምፅውዑን ማሕበረሰብ ዓለም'ውን እቲ ግፍዓዊ ጭካነ ዝተሞልኦ ጎንፂ ደው ንኽብል ደጊሙ ፃውዒቱ ኣብዘሐደሰሉ እዋን'ዩ። ኣብ ቤት ፅሕፈት ሕቡራት ሃገራት ኣተሓባባሪ ሰብኣዊ ጉዳያት (ኦቻ) ንኣጃንሲ ፍራንስ ፕረስ ብፅሑፍ ከምዝሓበሮ እቲ ኣብ ስሜን ምዕራብ ክልል ትግራይ ከተማ ደደቢት ዝተኻየደ ደብዳብ ድሮን ኣብ ዝሓለፈ ዓርቢ ፍርቂ ለይቲ ዝተፈፀመ ኾይኑ “ኣብ ብርክት ዝበሉ ሰላማውያን ሰባት ሞትን መቁሰልትን ኣውሪዱ” ኢሉ ። “ነዚ ቀጻሊ ደብዳብ ድሮን ብምስጋእ ኣብቲ ኸባቢ ተዋፊሮም ዝነበሩ ሰብኣዊ ሓገዝ ወሃብቲ ኣካላት ምንቅስቃሳቶም ከቋርፁ ምግዳዶም” ይገልፅ ። መግለፂ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ በቲ መጥቃዕቲ ድሮን 56 ሰባት ምሟቶም ክሕብር ከሎ ኣብ ከተማ መቐለ ዝርከቡ ሰበ ስልጣን ላዕለዋይ ሆስፒታል እታ ኽልል ግና 55 ሰባት ምሟቶምን 126 ድማ ምቑሳሎም ይገልፁ ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ወሃቢ ቃል ህወሓት ጌታቸው ረዳ ብቀዳም ሓይልታት ኤርትራ ኣብ ስሜን ምዕራብ ትግራይ አብ ልዕሊ ዝርከብ ሰራዊቶም መጥቃዕቲ ፈፂሞም ክብሉ ትማሊ ትማሊ ሰንበት ኣብ ናይ ትዊተር ገጾም ሓቢሮም። ንሶም ወሲኾም ኤርትራ “ሓድነት ኢትዮጵያ ክሕሉ ብዝብል ምስምስ ኩሉ ሰላም ንምምፃእ ዝግበር ዝኾነ ዓይነት ፃዕርታት ንምትዕንቃፍ” ትፍትን ኣላ ክብሉ ይኸሱ ። ኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ ናብቲ ክልል ዘእትዉ መገድታት ብምዕፃዎምን መራኸቢ ማዕከናት ብምቁራፆምን ነዞም ክስታት ብሳልሳይ ወገን ከፃርዮም ኣይከኣለን ። ካብ ሰበ- ስልጣናት ኢትዮጵያ መልሲ ንምርካብ ዝገበሮ ፈተነ'ውን ከምዘይሰለጦ ይሕብር ። ኣብ ቤት ፅሕፈት ሕቡራት ሃገራት ኣተሓባባሪ ሰብኣዊ ጉዳያት (ኦቻ) ሕክምናዊ ቀረባት፣ ነዳድን ዝኣምሰሉ ሕፅረታትን ብፍላይ ድማ ዳርጋ ሙሉእ ብሙሉእ ዝዓነዉ ትካላት ጥዕና ትግራይን ንግዳያት ቅልጡፍ ምላሽ ኣብ ምሃብ ዕንቅፋት ምዃኑ አብቲ ዝለኣኾ ፅሑፍ ይገልፅ ።ብምዃኑ ከም ብሓዱሽ ዝፍፀሙ ዘለዉ ደብዳባት ኣየር ከምዘሰንበዶምንን ኩሎም ተፃባእቲ ዓለምለኻዊ ሰብኣዊ ሕግታትን ግቡኣቶምን ከኽብሩ ፀዊዑ ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ቤት ጽሕፈተ ወጻኢ ዝምድናታት ክልል ትግራይ ዝተባህለ ወግዓዊ ትካል ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቱ ትማሊ ሰንበት ኣብ ዘውጽኦ ናይ ጽሑፍ መግለጺ፡ “ካብቲ በብእዋኑ ክካየድ ዝጸንሐ መጥቃዕታት ድሮናትን ነፈርቲን እዚ ዳሕረዋይ ኣዝዩ ዘሕዝን ዝገብሮ ነቶም ካብ መንበሪኦም ተመዛቢሎም ዝመጹ ውሽጣውያን ተመዛበልቲ ዒላማ ዝገበረ ምዃኑ’ዩ ኢሉ። ወሲኹ እቲ መግለጺ ኣብ ተመሳሳሊ መዓልቲ’ውን ብወገን ዓዲ-ጸጸር ከባቢ ሸራሮ ብሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ መጥቃዕቲ ከም ዝተኻየደ ጠቒሱ ኣሎ። እቲ መግለጺ ኣብ መወዳእታ ማሕበረሰብ ዓለም ኪንዮ “ምዅናን” ግብራዊ ስጕምቲ ወሲዱ ነቲ ዝካየድ ዘሎ ቅትለታት ደው ከብሎ ጸዊዑ።


ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ምስ ፕረ.ጆ ባይደን ብተሌፎን ምዝርራቦም ኣፍሊጦም

ፕረዚደንት ኣመሪካ ጆ ባይደንን ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድን ብቴለፎን ተራኺቦም።  እቶም ክልተ መራሕቲ ኣብ ህሉዊ ምዕባለታት ኢትዮጵያ ኣመልኪቶም ከም ዝተዘራረቡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ናይ ትዊተሮም ገጽ ኣመልኪቶም። እቶም ክልተ መራሕቲ ንጉዳይ ክልተኣዊን ዞባዊን ጉዳያት ኣመልኪቶም ከም ዝተዛረረቡን ሓቢሮም ክሰርሑ ከም ዝተሰማምዑን እቲ ሓጺር መልእኽቲ ትዊተር ይሕብር። ዋይት ሃውስ ኣማሲዩ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ፕረዚደንት ጆ ባይደን ኣብ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ዝቐፀለ ግጭትን ሰላምን ዕርቅን ንምስጓምን ምስ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ከምዝተዘራረቡ ገሊጹ'ሎ። ፕረዚደንት ባይደን: ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣብ ቀረባ ዝወሰዱዎ ምፍታሕ ፖለቲካዊ እሱራት ናእድኦም ገሊፆም ኣለው።ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ ልዝብ ዝተመስረተ ቶኽሲ ደው ምባል ክካየድ፣ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ተበፃሕነት ሰብኣዊ ሓገዝ ክመሓየሽ፣ብኣዋጅ ህፁፅ ግዜ ምእሳር ሰባትን ዘለው ስኽፍታታት ሰብኣዊ መሰላትን ብዝምልከት ተዘራሪቦም ኣለው። እቲ መግለፂ ፕረዚደንት ባይደን ኣብ ቀረባ ዝተፈፀሙ ናይ ኣየር መጥቓዕትታትን ሓዊሱ ዝቐፀለ ተፃብኦ ኣብ ልዕሊ ስቪላት ሞትን ስቓይን ክቕፅል ከምዝገበረን ዘለዎም ስኽፍታን ብምግላፅ ኣመሪካ ግጭት ኢትዮጵያ ብሰላም ንክፍታሕ ምስ ሕብረት ኣፍሪቃን ዞባዊ መሻርኽትን ከምእትሰርሕ ባይደን ኣረጋጊፆም ይብል ። መግለፂ ዋይት ሃውስ ክልቲኦም መራሕቲ ርክብ ኣመሪካን ኢትዮጵያን ኣገዳሲ ምዃኑ ኣብ ብዙሓት ዛዕባታት ምትሕብባሮም ንምሕያልን ነቲ ግጭት ንምፍታሕ ጭቡጥ ስጉምቲ ኣብ ምውሳድን ንዝብሉ ዛዕባታት' ውን ኣስሚሮምሉ ኣለው ይብል ።


ጉዳይ ሱዳን ናበይ?

ድሕሪ ካብ ስልጣን ምውራድ ቀዳማይ ሚንስተር ዓብደላ ሓምዶክ፥ ሱዳን ኣብ ዓሚቕ ፖለቲካዊ ቅልውላው ኣትያ ትርከብ። ንምዃኑ ኣብ ሱዳን ሲቪላዊ መንግስቲ ንምትካል ብተደጋጋሚ ዘጸግም ዘሎ ስለምንታይ እዩ? ኣብ ጉዳይ ሱዳን ዘሎ ጂኦ-ፖለቲካዊ ጽልዋታት ከመይ ዝበለ እዩ?\nኣብ ኣጠቓላሊ ውዕል ሰላም ሱዳን ዓቢይ እጃም ዝነበሮ ኣህጉራዊ ማሕበረ ሰብከ፥ ቀጻሊ ተርኡ እንታይ እዩ ክኸውን? ነዚን ካልኦት ተዛመድቲ ሕቶታትን ክትንትኑልና ንክልተ ኣጋይሽ ዓዲምና ኣለና። ኣጋይሽና ኣቶ ኢብራሂም እድሪስ ካብዚ ካብ ኣመሪካ፥ ኣቶ ዓብደራሕማን ሰይድ ድማ ካብ ዓዲ እንግሊዝ ክኾኑ ኸለዉ፡ ንነዊሕ ዓመታት ንሱዳን ሓዊሱ ንጂኦ-ፖለቲካዊ ኩነታት ማእከላይ ምብራቕን ኣፍሪቃን ክትንትኑ፥ ንድምጺ ኣመሪካን ካልኦት ዓበይቲ ሚድያታት ቃለ-መጠይቕ ክህቡን ብዛዕባ እቲ ኸባቢ ክጽሕፉ ዝጸንሑን እዮም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available No media source currently available


ኣብ ትሕቲ መዝገብ ክሲ ዶ/ር ደብረጽየን ገብረሚካኤል ዝርከቡ 6 ተኸሰስቲ ክሶም ከምዝተለዓለሎም ተገሊጹ

ኣብ ትሕቲ መዝገብ ክሲ ዶ/ር ደብረጽየን ገብረሚካኤል ዝርከቡ ሽዱሽተ ተኸሰስቲ ክሶም ከምዝተለዓለሎም ተገሊጹ። ሚኒስትሪ ፍትሒ ኢትዮጵያ ኣብ ትሕቲ መዝገብ ክሲ ዶ/ር ደብረጽየን ገብረሚካኤል ዝርከቡ ሽዱሽተ ተኸሰስቲ ብሰብኣዊነት ምክንያት ክሶም ከምዝተላዕለ ገሊጹ። ሚኒስትር ፍትሒ ዶ/ር ጊድዮን ጢሞትዮስ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ኣብቲ መዝገብ ክሲ ዝርከቡ ካልኦት ተኸሰስቲ ግን መስርሕ ክሶም ከምዝቕጽል ሓቢሮም ኣለው። ኣብ ትሕቲ መዝገብ ክሲ ኣቶ ጀውሃር መሓመድን ኣቶ እስክንደር ነጋን ዝርከቡ ተኸሰስቲ ግን ነቲ ተወጢኑ ዘሎ ሃገራዊ ልዝብ ውጽኢታዊ ክከውን ተባሂሉ ክሶም ከምዝተቋረጸ እቶም ሚኒስትር ወሲኾም ሓቢሮም ኣለው።


ንላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ኢትዮጵያ ተወሳኺ ማዕረግ ምውሃቡ ተገሊጹ

ሓላፊ ስታፍ ሰራዊት ኢትዮጵያ ጀነራል ብርሃኑ ጁላ ማዕረግ ፊልድ ማርሻል ተቐቢሎም። ሎሚ ቀዳም ኣብ ኢትዮጵያ ዝተኻየደ ስነ ስርዓት ንላዕለዎት ወታሃደራዊ ኣዘዝቲ ተወሳኺ ማዕረግ ከምዝተዋህበ ፕረዚደንት'ታ ሃገር ሳህለወርቅ ዘውዴ ገሊጸን። በዚ መሰረት ኣብቲ ናይ ሎሚ ስነ ስርዓት ሓደ ናይ ፊልድ ማርሻል ማዕረግ: ኣርባዕተ ማዕረግ ጀነራል: 14 ናይ ሌተናል ጀነራል ማዕረግ: 24 ናይ ሜጀር ከምኡ'ውን 58 ናይ ብርጋዴር ጀመራል ማዕረግ ተዋሂቡ'ሎ። ኣብቲ ናይ ሎሚ ስነ ስርዓት ናይ ጀነራል ማዕረግ ዝረኸቡ ጀነራል ባጫ ደበሌ "እዚ ሎሚ ዝተዋህበ ተወሳኺ ማዕረግ ኣብ ወታሃደራዊ ኣሰራርዓ'ታ ሃገር ዓብይ ኣበርክቶ ኣለው" ኢሎም ኣለው።


'ደብዳበ ነፈርቲ ኢትዮጵያ ኣብ ትግራይ 56 ሰባት ቀቲሉ፡ ኣስታት 30 ኣቝሲሉ' ሮይተርስ

ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ንሰራሕተኛታት ረዲኤት ብምውካስ ከም ዘስፈሮ፡ ኣብ ደደቢት፡ ትግራይ ሎሚ ቀዳም ብዝተኻየደ ደብዳበ ነፈርቲ ካብ ውሽጣውያን ተመዛበልቲ ዝዀኑ 56 ሰባት ምሟቶምን፡ ካልኦት ብውሑዱ ድማ 30 ምቝሳሎም ገሊጹ ኣሎ። እቶም ስሞም ክዕቀበሎም ዝሓተቱ ሰራሕተኛታት ረዲኤት፡ ኣሃዝ መጠን ሞት ካብ ሰብ-መዚ ከም ዝረኸቡዎ ከመልክቱ እንከለዉ፡ ብስእሊ ኣሰንዮም ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ከም ዝለኣኹዎ ድማ በቲ ደብዳበ ዝተሃርሙ ህጻናት’ውን ንሕክምና ተወሲዶም ኣለዉ። ወሃብ-ቃል ሚኒስትሪ ምክልኻል ኢትዮጵያ ኮሎኔል ጌትነት ኣዳነን ወሃብ-ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ለገሰ ቱሉን ንምርካቦም ዝተኻተደ ፈተነ ኣይተዓወተን። ኣብ ዝቐደመ እዋን ግን መንግስቲ ንሲቪላዊ ዒላማ ዘነጻጸረ መጥቃዕቲ ከም ዘይፈጸመ’ዩ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።


ደራሲ ተስፋዬ ገብረኣብ ብኣዒንቲ ጸሓፍቲ

ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ኬንያ ብሕማም መንሽሮ ንዝዓረፈ ህቡብ ደራሲ ተስፋዬ ገብረኣብ ዝዝክር መደብ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ከም ዘቕረብና ይዝከር። ንሎሚ እምበኣር ተስፋዬ ብመነጸር ካልኦት ጸሓፍቲ’ውን ንምርኣይ ክልተ ኣጋይሽ ዓዲምና ኣሎና። ቀዳማይ ህቡብ ደራሲን ተመራማሪ ታሪኽን ኣለምስገድ ተስፋይ ኰይኑ ሓንቲ ካብ መጽሓፍቲ ተስፋዬ’ውን ናብ እንግሊዘኛ ዝተርጐመ’ዩ። ካልኣይ ጋሻ ድማ ደራሲ፡ ሃያሲን፡ ሰራሕ ፊልምን ኣኸድር ኣሕመዲን’ዩ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ቃለ መሕትት ምስ ዶ/ር ሃብተ ሃብተጊዮርጊስ-ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ህንጻ ቤት ምኽሪ ኣመሪካ ንዘጋጠመ ፍጻመ ዝምልከት

ደገፍቲ ፕረዚደንት ዝነበሩ ዶናልድ ትራምፕ፣ ዝሓለፈ ዓመት 6 ጥሪ 2021 ናብ መአከቢ ኣዳራሽ ኣብያተ ምኽሪ ኣሜሪካ ህሩግ ኢሎም ዝኣተውሉ ዕለት እዩ። እዚ ክስተት’ዚ ኣብ ልዕሊ ዴሞክራሲ ዘንጸላለወ ብድሆ ደኾን ይኸውን? ነዚ ሕቶ’ዚን ካልኦትን ንምብራህ ንዶ/ር በርሀ ሃብተግዮርጊስ ኣዘራሪብናዮ ኣለና ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ላዕለዎት ፖለቲካውያን እሱራት ኢትዮጵያ ይፍትሑ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ንነባሪ ህብረ ብሄራዊ ሓድነትን ሰላምን ክብል ንዝተወሰኑ እሱራት ብምሕረት ምፍትሑ ገሊጹ ኣሎ። እቶም ኣብ ማእሰርቲ ጸኒሖም ዝተፈትሑ፡ (ኣቦይ) ስብሓት ነጋ፡ ጃዋር መሓመድ፡ በቀለ ግርባን እስክንድር ነጋን ይርከቡዎም። ዝርዝር እቶም ምፍታሖም ተፈሊጡ ዘሎ እሱራት እዞም ዝስዕቡ’ዮም። 1) ኣቶ ስብሓት ነጋ 2) ወይዘሮ ቅዱሳን ነጋ 3) ኣቶ ኣባይ ወልዱ 4) ኣቶ ኣባዲ ዘሙ 5) ወይዘሮ ሙሉ ገብረ እግዝኣብሄር 6) ኣቶ ኪሮን ሓጎስ 7)ኣቶ ጀዋር መሓመድን ኣብ ትሕቲ ናቶም መዝገብ ዝተኸሰሱን ኩሎም 8) ኣቶ እስክንድር ነጋን ኣብ ትሕቲ ናቶም መዝገብ ዝተኸሰሱን ብሙሉኦም ተፈቲሖም ኣለው።


ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዘሎ ኩነታት ዘይፍለጥን ተለዋዋጣይን'ዩ ክብሉ ወሃብ ቃል ሕ/ሃ ሓቢሮም

ወሃቢ ቃል ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ስቴፋን ዱጃሪክ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዘሎ ኩነታት ዘይፍለጥን ተለዋዋጣይን እዩ ኢሎም ።ብዘሎ ወጥሪ ናብ መቐለ ዘእትው እንኮ መንገዲ ሰመራ ኣብዓላ ንምንቅስቓሳት ይድርቶ ብምህላው ኣብ ትግራይ ሰብኣዊ ኩነታት እናገደደ ምኻዱ ገሊፆም።ካብ 15 ታሕሳስ ጀሚሩ ሰብኣዊ ቀረባት ዝፅዓና መካይን ናብ ትግራይ ኣይኣተዋን። ካብ 12 ሓምለጀሚሩ ናብ ትግራይ ዝኣተዋ ፅዕነት መካይን 1,338 ጥራሕ ምዃነን እዚ ድማ ካብቲ ዘድሊ ትሕቲ 12 ምእታዊት ምዃኑን ወሲኾም ገሊፆም።ኣብ ትግራይ ሰብኣዊ ረድኤት ንዘድልዮም ሰባት ንብምብጻሕ ኣብ መዓልቲ 100 መካይን ክኣትዋ ኣለወን። ክሳብ 3 ጥሪ 2022 ኣብ ዘሎ ግዜ መሻርኽቲ ሕቡራት ሃገራት ዝኾኑ ትካላት ረድኤት መግቢ ንምክፍፋል ኣብ ኢዶም ዝተረፈ ነዳዲ 10,000 ሊትሮ ጥራሕ ምዃኑን ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ መቐለ ዝርከብ ውሱን መግቢ ንምክፍፋል እንተወሓደ 60,000 ሊትሮ ነዳዲ ከምዘድሊን ዱጃሪክ ገሊፆም። ብርክት ዝበሉ ገበርቲ ሰናይ ትካላት ሕቡራት ሃገራትን ዘይመንግስታዊ ትካላትን ኣብ ቀረባ ነዳዲን ገንዘብን እንተዘይቐሪቡሎም ስራሕ ሰብኣዊ ቀረባት ጠጠው ንምባል ክግደዱ እዮም። ኣብ ዓፋር፣ኣምሓራን ምዕራብ ትግራይን ሓዊሱ ሰባት ምምዝባል ቀፂሎም ኣለው።ይምለሱ ዘለው ሰባት ኣለው፤ መግቢ፣ማይ፣ናይ ፅርየትን መፅለልን ግን የድልዮም ኣሎ ኢሎም። ትካላት ረድኤት ኣብ በዳሂ ኩነታት ኣገዳሲ ረድኤት የቕርቡ ከምዘለውን ኣብ ክልል ኣምሓራ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ንልዕሊ 33,000 ሰባት መፅለሊን ካልእ ረድኤትን ከምዝተውሃበን ቁፅሪ ዝተሓገዙ 586,000 ምብፅሑን ወሃቢ ቃል ስቴፋን ዱጃሪክ ገሊፆም። ዱጃሪክ ትማሊ ኣብ ዝሃቡዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ኩሎም ወገናት ኣብ ትግራይ:ኣምሓራን ዓፋርን ዘይተደረትን ቀፃልነት ዘለዎ ተበፃሕነት ክህልው ከፍቕዱ ነተሓሳስብ ኢሎም። ብኻልእ ዜና ውድብ ጥዕና ዓለም 14 ሜትሪክ ቶን ቀረባት ሕክምና ንክልል ዓፋር 70 ሜትሪክ ቶን ድማ ንክልል ኣምሓራ ኣብ ታሕሳስ ከምዘቕረበ ኣፍሊጡ።ውድብ ጥዕና ዓለም ካብ ፍርቂ ወርሒ ሓምለ ጀሚሩ ናብ ትግራይ ከቕርብ ከምዘይተፈቐደሉ ገሊፁ ኣሎ።ኣብ ትግራይ ንገለ ሰብኣዊን ጥዕናን ድልየታት ንምሕጋዝ ናብ ክልል ትግራይ ናይ ሕክምና ቀረባት ንምቕራብ ብውድብ ጥዕና ዓለም ተደጋጋሚ ሕቶ ምቕራቡ'ውን ተሓቢሩ'ሎ። እቲ መግለፂ ኣብ ሶሪያ፣ደቡብ ሱዳን፣የመንን ኣብ ካልኦት ከባቢታትን ኣብ ከቢድ እዋን ግጭት ውድብ ጥዕና ዓለም ምስ ካልኦት መሻርኽቲ ብምዃን ህይወት ከድሕን ይፍቀደሉ ነይሩ ይብል :ይኹን እምበር ኣብ ትግራይ ዘሎ ዕፅዋ ተበፃሕነት ሰብኣዊ ቀረባት ከይበፅሕ ብምግባር ሰባት ይሞቱ ኣለው ይብል።


ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕ/ሃ ብሞት ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያ ይሻቐል

ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ዝዕቈቡሉ መዓስከር ማይ-ዓይኒ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ዝተኻየደ ደብዳብ ነፈርቲ ክልተ ህጻናት ዝርከቡዎም ሰለስተ ስደተኛታት ብምቕታሎም ኣዝዩ ኣሕዛኒ ተርእዮ’ዩ ክብሉ ላዕለዋይ ኮሚሽነር ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ፊሊፖ ግራንዲ ገሊጾም። ከም መግለጺ ሕቡራት ሃገራት ብፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተኻየደ ደብዳበ ነፈርቲ ካልኦት ኣርባዕተ ኤርትራውያን ስደተኛታት’ውን ተሃሪሞም ኣለዉ። ኵነታት እቶም ኣርባዕተ ቍሱላት ኣብ ደሓን ደረጃ ምህላዉን ዘድሊ ሕክምናዊ ረዲኤት ይግበረሎም ከም ዘሎን እቲ መግለጺ ይጠቅስ። ነቲ ኣጋጣሚ ምርኩስ ብምግባር ኮሚሽነር ግራንዲ፡ ኵላቶም ወገናት መሰልን ህይወትን ስደተኛታት ክሕሉዉን ንዓለምለኸ ስምምዓት ስደተኛታት ከተግብሩን ጸዊዖም። ካብ ወታሃደራዊ ዒላማ ወጻኢ ኣብ ዝዀኑ በበይኑ ቦታታት ትግራይ ተደጋጋሚ መጥቃዕታት ድሮናትን ነፈርቲን የጋጥም ከም ዘሎ ኣብ ዝሓለፈ ዜናታትና ምጥቃስና ይዝከር። ብወገን ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ጉድይ ኣመልኪቱ ዝተዋህበ ግብረ-መልሲ ዛጊት የሎን።


ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር ብሰንኪ ሕጽረት ቀረብ ኣገልግሎት ደው ከብል ይግደድ ምህላው ተገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ብምኽንያት ልዕሊ ዓመት ኣቁፂሩ ዝርከብ ኲናት ኣብታ ክልል ዝርከብ ዝዓበየ ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር ኣገልግሎት ምሃብ ጠጠው ከብል ይግደድ ምህላዉ ተገሊፁ ። እዚ ሕፅረት ሕክምናዊ ናውትን ኣፋውስን ዝገጠሞ ሆስፒታል ማሕበረሰብ ዓለም ቅልጡፍ ምላሹ ክህቦም ሰብ ሞያ ሕክምና እቲ ሆስፒታል ፀዊዖም ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝረአ ምትዕንቓፍ ሰብኣዊ ረድኤት ተሓታቲ ህወሓት'ዩ ክብል ሚ/ጉ/ወጻኢ ኢትዮጵያ ከሲሱ

ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ንዝራኣይ ምትዕንቓፍ ሰብኣዊ ቀረብን ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት እንኮ ተሓታቲ ‘ጉጅለ ሽበራ እዩ’ ክብል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ከምዝኸሰሰ ዝመጸና ዜና ሓቢሩ። ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ "ኣብ ትግራይን ካልኦት ከባቢታትን ንዝፍጸሙ ኣሰቃቂ ተግባራት ዝሕተተሉ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣሸባሪ ኢሉ ዝገለጾ ህወሓት እዩ" ኢሎም። ኣምባሳደር ዲና ወሲኾም ‘እቲ ኣሸባሪ ዝበልዎ ሓይሊ፣ ኣብ’ዚ ሰሙን ኣብ ኣብዓላ ዝፈጸሞ ምትንኳስ፣ ኣብ ቀረብ ሰብኣዊ ረድኤት፣ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ንዝተፈላለዩ ኣካላት ብጽሑፍ አፍሊጦም እዮም’ ይብሉ። ሰበ ስልጣን ህወሓት ብወገኖም "መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወገን ዓፋር መጥቓዕቲ ፈጺሙልና" ኢሎም ከምዝገለጹ ዝዝከር እዩ። እዞም ሰበ ስልጣን ወሲኾም "ካብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ሰራዊቶም ዝሳሓበ ንልዝብ ሰላም ዕድል ንምሃብ ተባሂሉ ከምዝኾነ" ጠቂሶም ኣለው። ኣምባሳደር ዲና ግና፣ ውግእ ሰሜን ኢትዮጵያ ብዓወት ኢትዮጵያ ይዛዘም ኣሎ ከምዝበሉ እቲ ሪፖርት ገሊጹ። እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ ተሓላቂ መሰላት ሁማን ራይት ዋች ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቶም ካብ ስዑድያ ዝተመለሱ ተጋሩ ኣሲሩ የከላብቶምን የጥፈኦም ከምዘሎን ከምዝጠቀሰን፣ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ግና ንሪፖርት ሁማን ራይት ዋች "ድርሰት ሁማን ራይት ዋች እዩ" ክብሉ ነጺጎምዎ ኣለው።


ኣብ ኤርትራ ነጸርታ ሕማም ዓሶ እተለሊ ማሽን ማዕቢላ

ዶክተር ናሆም ዳኒኤልን ናይ ኮምፑተር መሃንድስ ንጉሰ ብርሃነን ዝተባህሉ ክልተ መንእሰያት ኣብ ኤርትራ ብዓይነቱ ናይ ፈለማ ዝኾነ ሕማም ዓሶ ዘለሊ ማሽን ኣማዕቢሎም።እታ ዘማዕበልዋ ማሽን ብሰብ-ሰርሖ ብልሒ(AI) ትሰርሕ ኮይና ካብ ማይክሮስኮፕ ደረቕን ተንቀሳቐስቲ ምስልታት ብምውሳድ ኣብ ሓጺር እዋን ምሉእ ነጸርታ ናይቲ ሕማም ከም እትህብ ኣማዕበልታ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጾም። ኣብ 2015 ኣብ ኡጋንዳ ተመሳሳሊ ማሽን ማዕቢላ ከምዝነበረት ዝገለጹእዞም ኣማዕበልታ፡እዛ ማሽን በቲ ትህቦ ኣገልግሎት ፍሉይነት ብልጫን ከምዘለዋን ምስ ዘለናዮ ናይ ቴክኖሎጂ ደረጃ ትሳነ ከምዝኾነትን ወሲኾም ኣረዲኦም።ብማሽን ኣብ ዝግበር ምልምማድ ዝየዳ ዳታ ምስ ተረኽበ ዝበለጸ ውጽኢት ከምዝርከብ ዝጥቐሱ ኣማዕበልታ ክሳብ ሕጂ ኣብ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ናይ ፈተነ ምስልታት ብዝገበርዎ ፈተን 82% ልክዕነት ዘለዎ ውጽኢት ከምዝሃበቶም ብምሕባር ዝያዳ ዳታ ብምሃብ ዝያዳ ልክዕነት ከምዝህልዋ ንምግባር ይሰርሑ ከምዘለዉ ተዛሪቦም። ምሉእ ትሕዝቶ ቃለ መሕትት ዶ/ር ናሆም ዳኒኤልን ናይ ኮምፕዩተር መሃድስ ንጉሰ ብርሃነ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ቻይና ፍሉይ ልኡኽ ንጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ክትመዝዝ ምዃና ተመልክት

ቻይና ንሰላምን ሓባራዊ ስራሕ ቀርኒ ኣፍሪቃን ዝከታተል ፍሉይ ልኡኽ ክትመዝዝ ምዃና ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ’ታ ሃገር ዋንግ ዪ ኣብ ናይ ኬንያ ዑደቶም ኣመልኪቶም። ዋንግ ነዚ ርእይቶ’ዚ ሎሚ ዝሃቡ፣ ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ናብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ጄፍርይ ፈልትማን ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝኣተውሉ እዋን እዩ። እቲ ዞባ ብሰንኪ ኣብ ሱዳን ዝተፈጸመ ዕልዋን ኣብ ሶማል ብሰንኪ ምርጫ ዘጋጠመ ምፍጣጥን ካልእ ቅልውላው ተወሲኽዎ ኣሎ። ኣብ ኬንያ መገሻ ዝፈጸሙ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ዋንግ፣ ሃገሮም፣ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንመስርሕ ሰላም ዝመርሕ ፍሉይ ልኡኽ ክትምዝዝ እያ ኢሎም። ኣብ ወደባዊት ከተማ ሞምባሳ ኮይኖም ዝተዛረቡ እቶም ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ቻይና "ሃገሮም ህዝቢታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላም መታን ክረኽቡ ክተሐግዞም እያ" ኢሎም። "ኣብ ማዕርነት ዝተመርኮሰ ልዝብ፣ ከምኡ'ውን ምዕራፍ ህዝቢታት’ዚ ዞባ ኣብ ኢድ እዞም ህዝቢታት ከምዝኾነ ምርግጋጽ ኣገዳሲ እዩ። ሃገራት’ዚ ዞባ፣ ኣብ ኮንፈረንስ ሰላም ቀርኒ ኣፍሪቃ ተራኺቦም ንክመኽሩ ርእይቶ ኣቅሪብና ኣለና። እዚ ጉዳይ’ዚ ብዕምቆት ንምዝታይን ፖለቲካዊ ምርድዳእ መታን ክህሉን ውሁድ ተግባራት ንምውሳድን፣ ቻይና ፍሉይ ልዑኽ ክትመዝዝ እያ።" ቻይና ዝወጠነቶ ሹመት ፍሉይ ልዑኽ ነቲ ብኩናት ዝተሓመሰ ዞባ፣ መርአያ ቻይና ክትጻወቶ ዝደለየቶ ፖለቲካዊን ጸጥታዊን ተራ ከምዝኾነ ይእመነሉ። ቻይና ነዚ መግለጺ’ዚ ዝሃበት፣ ፍሉይ ልዑኽ ኣመሪካ ናብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ጀፍርይ ፌልትማን፣ ኣብ ኢትዮጵያ ቀጺሉ ንዘሎ ውግእ ንከብቅዕ ዝዓለመ መገሻ ኣብ’ታ ሃገር ኣብ ዝፍጽምሉ እዋን እዩ። ቻይና፣ ንድሮን ሓዊሱ ኣጽዋራት ንመንግስቲ ኢትዮጵያ የቅርባሉ ኣለዋ ተባሂለን ካብ ሞንጎ ዝኽሰሳ ሃገራት ሓንቲ እያ። ኣብ ዩኒቨርሲቲ ቴክኒክ ኬንያ ዝምህር ሶንግ ሙሊሮ "ቻይና፣ ወትሃደራዊ ኣጀንዳታታ ቅድሚ ቁጠባዊ ኣንፈታት ትሰርዕ ከምዘላ" ይገልጽ። "ፍሉይ ልዑኻት፣ ንንግዳዊ ኣጀንዳ ዝከታተሉ ኣይኮኑን። ናይ ሰላምን ጸጥታን ጉዳያት እዮም ዝከታተሉ። ኩነታት ሰላምን ጸጥታን ኣብ ውሽጢ ወትሃደራዊ ሓይሊ ይሕቆፉ ኣለው።ፍሉይ ልዑኽ ክትመዝዝ ከላ፣ ቻይና ነዚ ኣገባብ’ዚያ ትስዕብ ዘላ: እተዘይኾን ነይሩ፣ ድልየታ ንምምላእ፣ ነቲ ኣብ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ዘሎ ልዑኻ ምተጠቀመትሉ ነይራ።" መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣንጻር ተዋጋእቲ ትግራይ ዓሚ ሕዳር መጥቃዕቲ ድሕሪ ምፍናው፣ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእ ገጢሙዋ ከምዘሎ ዝዝከር እዩ። እቲ ውግእ፣ ንሚልዮናት ኢትዮጵያዊያን ክፈናቀሉን፣ ዓሰርተታት ኣሻሓት ንክሞቱን ጠንቂ ኮይኑ፣ ነታ ሃገር ድማ ኣብ ናይ ምብትታን ሓደጋ ኣውዲቅዋ ኣሎ።


ኣብ ክልል ትግራይ መጥቃዕቲ ድሮናት ቀጺሉ

ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ብተደጋጋሚ ንሲቪላዊ ዕላማታት ዝዓለመ መጥቃዕቲ ሰብ-ኣልቦ ነፈርቲ (ድሮናት) ይፍጽም ኣሎ ክብሉ ወሃብ-ቃል ህወሓት ኣይተ ጌታቸው ረዳ ብናይ ትዊተር ጽሑፍ ገሊጾም። ኣይተ ጌታቸው ከም ዝጠቐሱዎ፡ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ዳዕሮ-ሓፋሽ፡ ኣኽሱም፡ እንዳ’ባጉናን ሽረን በበይኑ መጥቃዕቲ ድሮናት ተኻዪዱ ህይወት ዓሰርተታት ሰላማውያን ዜጋታት ወሲዱ ኢሎም። ብተወሳኺ እቶም ወሃብ-ቃል ኣብዞም ዝተጠቕዑ ቦታታት ወተሃደራዊ ዒላማ የሎን ድሕሪ ምባል፡ እንተዀነ መርኣያ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ግንባራት ዝወርዶ ዘሎ ስዕረት’ዩ ኢሎም። ካብ ፈደራላዊ መንግስቲ ብዛዕባ’ቲ መጥቃዕቲ ግብረ-መልሲ ንምርካብ ዝፈተንናዮ ኣይተዓወተን። ብሰንኪ ሕጽረት መጓዓዝያን ጸገማት መራኸቢታትን ድማ ናይ ትግራይ ወኪላትና ናብቲ ዝተጠቕሰ ቦታታት ብምጕዓዝ ከጻርዩን ዝርዝር ብዝሒ ግዳያትን ምዉታንን ክረጋግጹ ኣይከኣሉን።


ምትሓዝ ሓደ ካብ ተሃደንቲ ኣሰጋገርቲ ሰባት (ጆን ሃብቱ) እንታይ ፍልልይ ይፈጥር?

ኣብ ምስግጋር ንግዲ ሰባት ክነጥፍ ዝጸንሐ’ሞ ብቤት-ፍርዲ ኔዘርላንድስ ገበነኛ ኰይኑ ድሕሪ ምርካቡ ኣብ ሃድን ዝጸንሐ ጆን ሃብቱ ወይ ድማ ጆን ኦባማ፡ ብምትሕብባር ኢንተርፖል ፖሊሰ ኬንያን ኔዘርላንድስን ምትሓዙ ኣብ በበይኑ ማዕከናት መራኸቢታት ክዝረብ ጸኒሑ። ንምዃኑ ጆን ዝኽሰሰሉ ወይ ድማ ውዒሉዎ ዝብሃል ገበናት እንታይ’ዩ? ጆን ተዋፊሩሉ ዝብሃል ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት’ከ ከመይ ዝበለ’ዩ ነይሩ: ንተሓላቒት ጉዳያት ስደተኛታት ሜሮን እስቲፋኖስ ኣዘራሪብናያ ኣሎና ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


መግለጺ ሁማን ራይትስ ዎች ኣብ ጉዳይ ካብ ስዑዲ ዓረብ ዝተመልሱ ተወላዶ ትግራይ

ሰበ ስልጣናት ኢትዮጵያ ካብ ስዑድ ዓረብ ንዝተመልሱ ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ተወለድቲ ትግራይ ብዘይኣገባብ ብምእሳርን ምግፋዕን ብሓይሊ ክስወሩ ይገብሩዎም ብምህላዎም ሱዑድ ዓረብ ተጋሩ ስደተኛታት ዘሰክፍ ኣተሓሕዛን ናብ ኢትዮጵያ ምስጓግን ጠጠው ኣቢላ ላዕለዋይ ኮምሽነር ንጉዳይ ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት (UNHCR) ዓለምለኻዊ ሓለዋ ኣብ ዝረኽብሉ ኩነታት ከመዓራሪ ይግባእ ክብል ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ሁማን ራይትስ ዎች ሎሚ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ሓቢሩ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኤርትራን ቻይና ብሓባር ክስርሓ ተሰማሚዐን

ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ናይ ክልተ መዓልታት ናይ ስራሕ ምብጻሕ ንምፍጻም ትማሊ ምሽት ኣስመራ ንዝኣተወ ብሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ዋንግ ዪ ዝምራሕ ላዕላዋይ ጉጅለ ልኡኽ ሎሚ ረቡዕ ጥሪ 5,2022 ንግሆ ኣብ ቤተ-መንግስቲ ተቐቢሉ ድሕሪ ምዝርራቡ’ዩ ክልቲኤን ሃገራት ብሽርክነት ክስርሓ ኣብ ስምምዕ በጺሐን። ካብዚ ብተወሳኺ ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ምምዕባል ዓቕሚ ሰብ፡ትሕተ-ቕርጺ፡ምምዕባል ወደባት ምጽዋዕን ዓሰብን፡ከምኡ’ውን ኣብ ዕደና ኣተዂረን ክስርሓ ተሰማሚዐን ኣለዋ።ነቲ ስምምዕ ናይ ክልትኤን ሃገራት ሚንስትራት ጉዳያት ወጻኢ’ዮም ከቲሞምሉ።  ብመሰረት መንግስታዊ ሚድያ`ታ ሃገር፡ ኣብቲ ኣብ ቤተ-መንግስቲ ኣስመራ ዝተኻየደ ርክብ፡ ፕረዚደንት ኢሳያስ ብዛዕባ ልምዓታዊ ቀዳምነት፡ ከምኡ`ውን ንኽልቲኣን ሃገራት ኣብ ዝረብሕ ዞባዊን ኣህጉራውን ጉዳያት ነቲ ጉጅለ ልኡኽ ቻይና መግለጺ ከም ዝሃቦ ተሓቢሩ`ሎ። ቻይና ኣብ ግሎባላዊ ምሕደራን ዓለምለኻዊ ሕግን ትጻወቶ ተራ ዝነኣድ ምዃኑ`ውን ምጥቃሱ እቲ ዜና ይሕብር። ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ዋንግ ዪ ብወገኑ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝግበር በይናውን ዘይሕጋውን እገዳ፡ ሃገሩ ከም ትነጽጎ ምግላጹ እቲ ዜና ሓቢሩ`ሎ።  ፕረዚደንት ኢሳያስ፡ ብዛዕባ ክልቲኣዊ ሽርክነት ንምምዝርራብ፡ ቻይና ክበጽሕ ፕረዚደንት ቻይና ቺ ጂን ፒንግ ከም ዝዓደሞ`ውን ተተሓሒዙ ዝመጻና ሓበረታ ጠቒሱ`ሎ። ብሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ዋንግ ዪ ዝምራሕ ላዕላዋይ ጉጅለ ልኡኽ ኣብ ኤርትራ ዝፈጸሞ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ፈጺሙ ሎሚ ድሕሪ ቀትሪ ናብ ሃገሩ ተመሊሱ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ብሰንኪ ሕጽረት ቀረብን ዕጽዋን ህይወት ሰብ ይጠፍእ'ሎ ክብሉ ሓካይም ዓይደር ሆስፒታል መቐለ ሓቢሮም

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ብሰንኪ መንግስቲ ንኣዋርሕ ዝገበሮ ዕጽዋ ዘስዓቦ ሕጽረት ቀረባት ስራሕና ምፍራም ወረቀት ምስክር ሞት ኾይኑ'ሎ ክብሉ ኣብ መቐለ ኣብ ዝርከብ መወከሲ ሆስፒታል ዓይደር ዝርከቡ ዶክተራት ገሊጾም። ብመሰረት ጸብጻብ ሮይተርስ ኣብቲ ሆስፒታል ብደብዳብ ነፋርት ተሃሪሙ ዝመጸ ቆልዓ ዶክተራት ብመትኒ ዝወሃብ መድሃኒት ስለ ዝተወድኦም እቲ ቆልዓ ብፍሰት ደም ክመዉት ከሎ ሓደ ህጻን ኸኣ ብሰንኪ ስእነት ፈሳሲ ዳይሊ ስስ ሞይቱ'ሎ። እቶም ሓኻይም ኣብቲ ንዓለምለኸ ትካላት ረድኤት ትማሊ ሰሉስ ዘቕረብዎን ናብ ሮይተርስ'ውን ዝለኣኽዎን ሰነድ ቀዳማይ ስራሕና ወረቀት ምስክር ሞት ምፍራም ኾይኑ'ሎ ኢሎም። እቲ ዝለኣኽዎ ሰነድ ዝርዝር ሕጽረት ቀረብ ዘለዎም መድሃኒታትን ቀረባትን ከምኡ'ዉን ስእልታት ዝቆሰሉን ጉድለት አመጋግባ ዘለዎምን ቆልዑ ዝሓወሰ'ዩ። እቶም ሓካይም ብሰንኪ ሕጽረት አድለይቲ መድሃኒትን ናውቲ ሕክምናን አጋጢሙ ዝበልዎ ሞትን ከም ከም ረኽሲ: ምቁራጽ ኣካላትን ሕማም ኩሊትን ዝበሉ ሕልኽላኻት ጠቂሶም ኣለው።ይኹን ደአ እምበር ዳርጋ መብዛሕትኦም መዓስ ከምዘጋጠሙ ዕለት አይጠቀሱን። ወሃቢ ቃል መንግስት ኢትዮጵያ ኣቶ ለገሱ ቱሉ ዝተገብረ ዕጽዋ የለን ንዝብል መርገጺ መንግስቲ ብሰኑይ ደጊሞሞ ለዉ። ብሓካይም ሆስፒታል ዓይደር ዝቀረበ ሕጽረታት ዝምልከት ካብ ሮይተርስ ዝቀረበሎም ሕቶታት ኣይመለሱን። ኣቶ ለገሰ ንሮይተርስ ኣብ ዝሃብዎ ምላሽ ኣብ ክልል ትግራይ ኣብዚ እዋን ንዘጋጥም ዘሎ ሓላፍነት ህወሓት'ዩ ኢሎም'ለዉ። ህወሓት ንኽልላት ኣምሓራን ዓፋርን ኣብ ዝወረረሉ ካብ ብርክት ዝበላ ሆስፒታላትን 100 ማእኸላት ጥዕናን ናውቲን መድሃኒታትን ዘሪፎም'ዮም ክብል'ውን ኸሲሶም። ብዛዕባ'ዚ ካብ ሚኒስትሪ ጥዕናን ወሃቢ ቃል ህወሓትን ምላሽ ንምርካብ ፈቲኑ ከምዘይረኸብ ዝሓበረ ሮይተርስ ኣብ ዝሓለፈ እዋናት ግን ህወሓት ነቲ ትካላት ጥዕና ዘሪፉ ዝብል ክሲ ነጺጉ'ዩ። ንመንግስቲ'ዉን ብሕጽረት ሰብኣዊ ቀረባት ኸሲሱ'ዩ ።


ኢትዮጵያ: ኣብ ልዕሊ ናይ ኖርወይ ትካል ስደተኛታት ኣንቢራቶ ዝነበረት እገዳ ኣልዒላ። ናይ ኖርወይ ትካል ስደተኛታት ሰብኣዊ ስራሕቱ ከይዓይ ንሓሙሽተ ኣዋርሕ ተነቢሩዎ ዝነበረ እገዳ ምልዓሉ ብሰበስልጣን ኢትዮጵያ ከምዝተነግሮ ተሓቢሩ። ብዓልስልጣን ስቪክ ማሕበራት ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሓምለ እዩ ነቲ ሰብኣዊ ትካል ምእጋዱ ዝፍለጥ ኮይኑ:ቦርድ ብዓል ስልጣን ስቪል ማሕበራት ኣብ ጥቅምቲ ነቲ እገዳ ብምንዋሕ ተወሳኺ ሕቶታት ሓቲቱ እቲ ሰብኣዊ ትካል ድማ ሽዑ ንሽዑ ምሉእን ቕልጡፍን መልስታትን መብርሂታትን ከምዝሃበ መግለፂ ናይቲ ትካል ይሕብር። እቲ ቦርድ 31 ታሕሳስ 2021 ነቲ እገዳ ኣልዒሉዎ ኣሎ። ዋና ፀሓፊ እቲ ትካል ጃን ኤግላንድ ‘’ሓገዝ ንዘድልዮም ብ ኣማ ኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ነቕርቦ ዝነበርና ሰብኣዊ ስራሕ ብግዚያዊነት ተቋሪፁ ዝነበረ ምልዓሉ እፎይታ ረኺብና ኣለና’’ኢሎም።ኣብ ኢትዮጵያ ንዝርከቡ ስደተኛታት፣ብግጭት ንዝተመዛበሉ ሰብኣዊ ስርሕና ንብዙሓት ዓመታት ክቕፅል እዩ ኢሎም። እቶም ዋና ፀሓፊ ናይቲ ትካል "ኣብ 2021 ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ንልዕሊ ፍርቂ ሚሊዮን ሰባት ክንበፅሕ ዘይምኽኣልና ዘሕዝን እዩ፤ሕጂ መሊስና ብምጅማር ማዕረ ቅድሚ እቲ እገዳ ንሕግዞ ዝነበርና ንምብፃሕ ግዜ ክወስድ እዩ፣ሰራሕተኛታትና ስኢና ኢና፣ዓለምለኸ ሰራሕተኛታትና ብቕልጡፍ ክምለሱ ፍቓድ ንደሊ ኢና’’ ኢሎም ።


ኣብ ክልል ዓፋር ከተማ ኣብዓላ ብዙሓት ሰባት ተቐቲሎምን ተመዛቢሎምን ተባሂሉ

ሓይልታት ህወሓት ኣብ ክልል ዓፋር ከባቢ ኣብዓላ ፈኒዮምዎ ብዝበሉዎ መጥቓዕቲ ከቢድ ብረት ንምምዝባል ብዙሓት ኣሽሓት፣ንምጥፋእ ህይወት ስቪላትን ዕንወት ንብረትን ምኽኒያት ምዃኑ ኣብ ክልል ኣፋር ኣማሓዳሪ ዞባ ክልተ ገሊፆም።ክልል ትግራይ ወገኑ ልዕሊ 250 ተወለድቲ ትግራይ ኣብ ኣብዓላ ተቐቲሎም፣ልዕሊ 900 ስድራታት ድማ ካብ መረበቶም ተመዛቢሎም ክብል መግለፂ ኣውፂኡ። ኣብ ክልል ዓፋር ዋና ኣማሓዳሪ ዞባ ክልተ መሓመድ ኢንድሪስ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃቡዎ መግለፂ ሓይልታት ህወሓት ናይ ትግራይ ጎረቤት ኣብ ዝኾነትን ካብ መቐለ ከባቢ 50 ኪሎ ሜትር ሪሑቓ ኣብ እትርከብን ኣብዓላ ቅድሚ ሰሙን ኣብ ዝኸፈቱዎ መጥቓዕቲ ብርክት ዝበሉ ሰባት ንከባቢኦም ገዲፎም ክመዛበሉ ከምዝተገደዱ ገሊፆም። ኣብ ከተማ ኣብዓላ በከቢድን ቀሊልን ብረት ዝተዓጀበ ውግእ ካብ ዝጅምር ልዕሊ ዓሰርተ ማዕልታት ከምዝገበረን ሕዚ እውን ከምዝቐዘለን ዝገለፁ ኣቶ መሓመድ ኣብ ልዕሊ ሰባትን ንብረትን ጉድኣት ወሪዱ ኣሎ ኢሎም።ሰባት ክሳብ በራሕለን ካልኦት ከባቢታትን ከምዝተመዛበሉ ገሊፆም። እታ ከተማ ኣዚያ ዝፀንሐት፣ናይ ንግድን ፖለቲካን ማእኸል ብምዃና ናይ ሰሜን ዓፋር ብዙሕ ህዝቢ ዝነብረሉ ብምዃኑ ብምሉኡ ልዕሊ 70,000 ህዝቢ ተመዛቢሉ ኣሎ ኢሎም።ኣብ ሰለስተ ናይ መዕቖቢ ማእኸላት ክዕቆቡ እናተሰርሐ ምዃኑ እውን ወሲኾም ገሊፆም። ሓይልታት ህወሓት ዝበሉዎም ኣብ ዝለዓለ ቦታ ኮይኖም ፈፂሞምዎ ዝበሉዎ ናይ ከቢድ ብረት መጥቓዕቲ ኣብ ልዕሊ ሃይማኖታዊ ትካላትን ኣብያተ ፅሕፈት መንግስትን ኣገልግሎት ወሃብቲ ማእኸላትን ናይ ውልቂ ኣባይትን ጉድኣት ከምዝወረደ ተዛሪቦም። ካብ ሆስፒታል ጀሚሩ ክሳብ ናይ ውልቂ ክልኒክ ዝተረፈ የለን ዝበሉ ንሶም ‘’ቤተ ክርስቲያንን መስጊድን ከይተረፈ ኩሉ ዓኒዩ ክብሃል ይክኣል’’ ኢሎም። በቲ መጥቓዕቲ ንፁሃት ሰባት ግዳያት ምዃኖም ዝገለፁ ንሶም ሕዚ እውን እቲ ደብዳብ ከቢድ ብረት ስለዘሎ ንሰባት ምቕባር ኣይክኣልናን ቁፅሮም እውን ምፍላጥ ኣይንኽእልን ኢሎም።ብዛዕባ እዚ ካብ ሓይልታት ትግራይ ዝተውሃበ መልሲ የለን። ብኻሊእ ዜና ቤት ፅሕፈት ዝምድናታት ትግራይ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ኣብ ክልል ዓፋር ከተማ ኣብዓላ ልዕሊ 250 ተወላዶ ትግራይ ብግፍዒ ተቐቲሎም ኢሉ።እቶም ግዳያት ብትግራዋይ መንነቶም ተፈሊዮም ተቐቲሎም ኢሉ እቲ መግለፂ።ልዕሊ 900 ምእቲ ስድራታት እውን ካብ መንበሪኦም ተመዛቢሎም ኣብ ትግራይ ወረዳ እንደርታ ከምዝርከቡ ገሊፆም። እዞም ዝተመዛበሉ ብዝዓበየ ዓበይቲ፣ደቂ ኣንስትዮን ህፃውንትን ምዃኖምን ብዘይ ምግቢ፣መዕቖቢ፣ኽዳንን መድሓኒትን ከምዝርከቡን በዝሖም ዘይፍለጡ ካልኦት ትግራዋይ መንነት ዘለዎ ተኣሲሮም ናብ ሰመራ ከምዝተወሰዱን ምናልባሽ እውን ብጭካነን ዘዋርድን ኣገባብ ተታሒዞም ክኾኑ ከምዝኽእሉን እቲ መግለፂ ይሕብር። እዚ መቕተልቲ፣ምብራርን ዘይሕጋዊ ማእሰርትን ብኣጋጣሚ ዝፍፀም ከይኮነስ ብትእዛዝ ስርዓት ኣብይ ኢሉ ዝፀውዖ መንግስቲ ብሰበስልጣን ክልላዊ መንግስቲ ዓፋር ዝፍፀም እዩ ክብል እቲ መግለፂ ሓቢሩ።ኣብዚ ጭካነ ዝተመልኦ ተግባር ሓይልታት ኤርትራ ምስታፎም እውን ሓበሬታ በፂሑና ኣሎ ይብል እቲ መግለፂ። ኣብ ክልላዊ መንግስቲ ዓፋር ብዝርከቡ ገለ ብሰበስጣን ዝተፈፀመ መንነት መሰረት ዝገበረ ግፍዒ ሰለዝኾነ ንተራ ዓፋረቶት ዒላማ ዝገበረ ሒነ ናይ ምፍዳይ መጥቓዕቲ ኣይንፍፅምን ዝበለ እቲ መግለፂ እቲ ሓላፍነት ኣብ ልዕሊ ምምሕዳር ኣዎል ኣርባን ደገፍቱን ክወድቕ ኣለዎ ኢሉ መገልፂ። መንግስቲ ትግራይ ክልላዊ መንግስቲ ዓፋር ጃምላዊ መቕተልቲ ጠጠው ከብል፣ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ተታሒዞም ዝርከቡ ብምፍታሕን ኣብ ጃምላዊ ቕትለን ዝተሳተፉ ገበነኛታት ናብ ፍርዲ ከቕርብን ብፅኑዕ ንሓታት ይብል መግለፂ ቤት ፅሕፈት ጉዳያት ወፃኢ ትግራይ። ነዚ ናይ ክልል ትግራይ ዳሕረዋይ ክሲ ክልላዊ መንግስቲ ዓፋርን ፌደራል መንግስቲን ከምኡ እውን ካብ መንግስቲ ኤርትራ ዝተውሃበ ሪኢቶ የለን። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


መንግስቲ ኢትዮጵያ ዕጡቓት ሸኔ ዝበሎም ካብ ምብራቕ ወለጋ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ምዝንባሎም ሓቢሩ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ዕጡቓት ሸኔ ዝበሎም ኣብ ምብራቕ ወለጋ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ኣፈናቒሎም ኢሉ። ኣብቲ ኣብ ምብራቕ ወለጋን ዞባታት ሆራ ጉዱሩን ዝተፈጸመ መጥቃዕትታት ጽንፋውያን ኣምሓራ ዝበሎም`ውን ኢድ ከምዘለዎም ጠቒሱ`ሎ። ካብ መንጎ`ቶም ዝተፈናቐሉ ገሊኦም ንወታሃደራት መንግስቲ ንዕጡቓት ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞን ንሚልሻታት ፋኖን በቲ መጥቃዕቲ ይኸሱ። ካብ`ቶም ንባዕሎም ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ ኢሎም ዝጽውዑ ኮነ ካብ `ቶም ካልኦት ዝተሰምዐ ምላሽ የለን። ምኽትል ኮሚሽነር ምክልኻል ሓደጋ ክልል ኦሮሚያ ኣቶ ገረሙ ኦሊካ ኣብ ምብራቓዊ ወለጋ ጥራሕ ልዕሊ 193 ሺሕ ሰባት ምፍንቓሎም ብምጥቃስ ህጹጽ ረድኤት ብምሃብ ንክምለሱ ይሰርሑ ከምዘለዉ ሓቢሩ`ሎ። ሓላፊ ኮሚኒኬሽን`ቲ ኽልል፡ እቲ ጅምላዊ ምፍንቓል ድሕሪ ምርግጋጽ መንግስቲ ኣንጻር`ቶም ዕጡቓት ስጉምቲ ይወስድ ከምዘሎ ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሩ`ሎ።


ኣብ ክልል ኣምሓራ ኣብ ዝነበረ ኲናት ዝበጽሐ ጉድኣት ዝምርምር ግብረ ሓይሊ ስርሑ ምጅማሩ ተገሊጹ

ኣብ ክልል ኣምሓራ ህወሓት ተቆጻጺርዎም ኣብ ዝነበሩ ሸውዓተ ዞባታትን ሓደ ናይ ከተማ ምምሕዳርን ንዝወረደ ጉድኣት ብሳይንሳዊ መንገዲ ዘጽንዕ ግብረ ሓይሊ ሰብ ሞያ ስርሑ ጀሚሩ ክብል መንግስቲ ክልል ኣምሓራ ኣፍሊጡ። ብደረጃ ምኽትል ርእሰ ምምሕዳር ኣተሓባባሪ ማሕበራዊ ክላስተር ዝኾኑ ኣቶ ስዩም መኮነን ሎሚ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ወራሪ ትግራይ ክብሉ ዝጸውዕዎ ሓይሊ ኣብ ክልል ኣምሓራ ተቆጻጺርዎ ኣብ ዝነበሩ ሸውዓተ ዞባታትን ሓንቲ ናይ ከተማ ምምሕዳርን ኣብ ሰብኣዊ ማሕበራዊ ንዋትን መሰረተ ልምዓት ክብርታት ባህልን ሃይማኖትን ጉድኣት ኣውሪዱ'ሎ። ነቲ ዝወረደ ጉድኣት'ዉን ብሳይንሳዊ መንገዲ ዘጽንዕ ግብረ ሓይሊ ሰብሞያ ናብቲ ቦታ ከይዱ ስርሑ ጀሚሩ'ሎ ኢሎም። ኣብ ኹሉ ቦታ ዘተኣማምን ጸጥታ ኣሎ ዝበሉ በዓል ስልጣን ክልል ኣምሓራ ኣቶ ስዩም መኮነን ነቲ ዝወረደ ጉድኣት ክፈልጡ ዝደልዩ ዓለምለኸ መሓውራት ዜናን አባላት ማሕበረሰብ ዳያስፖራን ከይዶም ክርእዩ ይኽእሉ እዮም: መዕርፎ ነፈርቲ ላሊበላ'ዉን ስርሑ ሎሚ ጀሚሩ'ሎ ምባሎም ተሓቢሩ'ሎ።\n


ናብ ሃገሮም ዝኣትዉ ዘለዉ ኢትዮጵያዊያን ብተወሳኺ ዜጋታት ካልኦት ሃገራት'ውን ናብ ኢትዮጵያ ይኣትዉ ምህላዎም ተገሊጹ

ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ንዘቕረቡዎ መጸዋዕታ ተቐቢሎም ዜጋታት ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ'ውን ናብ ኢትዮጵያ ክኣትዉ ምጅማሮን ዳያስፖራ ኢትዮጵያውያን'ዉን ምእታዎም ቀጺሎም'ለዉ። ሎም መዓልቲ ነቲ መጸዋዕታ ዝተቀበሉ ውልቀ ሰባት ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝኣተዉ ክኾኑ ኸለዉ ኢትዮጵያውያንን ትውልደ ኢትዮጵያን ዳያስፖራ'ውን ብብዝሒ ናብ ኢትዮጵያ ምእታዎም ቀጺሎም'ለዉ። ካብ መንጎ እቶም ዝኣተዉ ደቡብ ኣፍሪቃዊ ኣብ ማሕበረሰባዊ ንጥፈታት ዝነጥፍን ንምስፋን ማሕበራዊ ፍትሒን ፓን ኣፍሪካንዚም ብምስጓም ዝፍለጥ መንእሰይ ታንታ ላክሰንን ጉጅለኡን ይርከብዎም። ታንታ ላክሰን ናብ ኢትዮጵያ ዝመጸሉ ምኽንያት ነቲ መንእሰይ ንምንቃሕ እዩ ክብል ንሪፖርተር ድምጺ ኣመሪካ ካብ ኣዲስ ኣበባ ገሊጹ'ሎ። ሎሚ ኣዲስ ኣበባ ካብ መንጎ ዝኣተዉ ዳያስፖራ ኢትዮጵያውያን ካብ ዋሽንግቶን ዲሲ ዝኸዱ ከምዝርከብዎምን ኣብ ቦሌ መዕርፎ ነፈርቲ ተረኺቦም ዝተቀበልዎም ኸኣ ካብ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ዝመጹ ምንባሮም ተሓቢሩ'ሎ።


ኵነታት ትግራይ ካብዚ'ኸ ናበይ?

ድሕሪ ምንስሓብ ሰራዊት ትግራይ ካብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን እቲ ዝቕጽል ምዕራፍ‘ከ እንታይ‘ዩ ኣብ ዝብል ኣርእስቲ ክዛተዩ ዶክተር ሙሉጌታ ገብረዝጋብሄር ካብ ኣመሪካን ዶክተር ጌታቸው ኣሰፋ ካብ ካናዳ‘ዮም። ንምክትታሉ መላግቦ ሰዓቡ። በትረ ስልጣን እዩ ኣዘራሪብዎም። No media source currently available


ሚኒስትሪ ጥዕና ኢትዮጵያ ተወሰኽቲ ሰብ ሞያ ከምዝቖጽር ኣፍሊጡ

ኢትዮጵያ ኣብ ዝቕፅሉ ሰለስተ ዓመታት ካብ ስሩዕ ናይ መንግስቲ ምቑፃር ሰራሕተኛታት ወፃኢ ልዕሊ 6,000 ሰብ ሞያ ሕክምና ንምቁፃር ምድላዋ ኣፍሊጣ። ኣብታ ሃገር ካብ ቀረባ ግዜ ጀሚሩ ብርክት ዝበሉ ሰብ ሞያ ሕክምና ካብ ስራሕ ወፃኢ ኮይኖም ከምዝርከቡ መረዳእታታት ይሕብሩ። ኣብዚ ሓዱሽ ናይ ኣውሮጳዊያን ዓመት 2022 ካብ መሻርኽቲ ትካላትን ፌደራል መንግስትን ብዝተረኸበ ገንዘብ ሓደሽቲ ተመረቕቲ ሓካይም ናብ ስራሕ ንምውፋር ይስራሕ ከምዘሎ ሚኒስትሪ ጥዕና ኣፍሊጡ ኣሎ። ዕላማ ናይዚ መደብ እቲ ሕብረተሰብ ፅፈቱ ዝተሓለወ ኣገልግሎት ጥዕና ክረክብ ብብዙሕ ወፃኢ ዝሰልጠነ ሓይሊ ሰብ ከይባኽን እዩ ክብላ ሚንስትር ጥዕና ዶክተር ሊያ ታደሰ ገሊፀን።


ደስታ [ርእሶም] ሃይለ፤ ነቲ ሽሮ ጠስሚ ወረሮ

ጓሉ ንህቡብ ገጣሚን ተሸላሚ ስነ-ጽሑፍ ራይሞክን (1998) ዶክተር ርእሶም ሃይለ ዝዀነ ደስታ ሃይለ፡ ኣብ ብዙሕ ወገናት ኣሰር ኣቦኣ ሒዛ ዘላ ስነ-ጥበበኛ’ያ። ንደስታ ብዛዕባ ጽልዋ ኣቦኣ፡ ስራሓታን ካልእ ኣርእስታትን ኣዘርሪብናያ ኣሎና። ሕቶ፤ ምስ ጓል ዘፍቅሮ ገጣሚ ርእሶም ሃይለ ክውግዕ ዕድል ምርካበይ እናመስገንኩ፡ ንምጅማር ክዀነና፡ “ደስታ” ዝብል ብኸመይ’ዩ ውጺኡልኪ? ደስታ ሃይለ፤ ደስታ ከምቲ ሰማዕቲ ክግምቱዎ ዝኽእሉ፡ እቲ ስም ሓጎስ ዘመልክት’ዩ። እቲ ስም ከኣ ንኽብሪ ደስታ ባይሩ፡ ማለት ማማ ደስታ ዝወጸ’ዩ። ደስታ ከሻኒት ዝነበረት’ያ። ከም ዝመስለኒ ኣብቲ እዋን’ቲ--ኣብ 197ታት ምዃኑ’ዩ--ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ንዝነበረ ኣምባሳድር ኢትዮጵያ’ያ መግቢ ተዳሉ ነይራ። ዳሕራይ ክግንዘቦ ከም ዝኸኣልኩ፡ ማዕጾ ገዛኣ ክፉትን ወትሩ ኣጋይሽ ምስ ተቐበለትን’ያ። ነቶም ናብ ኣመሪካ ዝመጹ ኤርትራያን--መብዛሕትኦም ዘለዎም ዘይብሎምን ቋንቋ እንግሊዘኛ’ውን ንምዝራብ ዝጽገመኡን--ጽላል’ያ ነይራ። ገለ ካብኣቶም በዓል ኣቦይ’ዮም። ግቡእ ክንክን ከም ዝረኽቡን ከም ዘይጋየሹን ክትገብሮም ክኢላ’ያ። ከም ዝመስለኒ ከኣ ኣብ ልዕሊ ኣቦይ ዓቢ ጦብላሕታ ስለ ዘሕደረት ብስማ ክጽዋዕ መሪጹ። እዚ ስም ካልእ ምትእስሳር’ውን ኣለዎ። ዳሕራይ ብፈለጥቱን መምህርቱ ዝነበሩን፣ ብቐንዱ ከኣ ካብ እዋን ተመሃራይ ኣብ ኮምቦኒ ኣስመራ ከሎ ዝገዝኦ ዝነበረ መጽሓፍቲ፡ ቀጻሊ፡ “ተደሰቱ”፡ “ተሓጐሱ” እናበለ’ዩ ዝፍርም ነይሩ። ሓጐስን ደስታን ቀንዲ ኣዕኑድ ኣቦይ ስለ ዝነበራ ከኣ’የ መስለኒ በዚ ስም’ዚ ክጽዋዕ ተመሪጸ። ሕቶ፤ ንደስታ ብኣካል ረኺብክያ ትፈልጢ’ዶ? ደስታ ሃይለ፤ ሕማቕ ኣጋጣሚ ኰይኑ ኣይረኸብኩዋን። ኣብ 2020 ማዩክ ሰን ኣብ ቮክስ (Vox.com) ኣዝዩ ጽቡቕ ጽሑፍ ብዛዕባኣ ጽሒፉ ነይሩ። እቲ ጽሑፍ ዝግበኣ ክብሪ ዝህብን ዝገበረቶ ኣበርክቶ ዝስንድን’ዩ። ደስ ዝብል ጽሑፍ’ዩ ነይሩ። ገለ ስእልታት ርእየ ነይረ። ክሳብ’ቲ ዝሓልፈ ዓመት ኣብ ቮክስ. ዝወጸ ጽሑፍ ግን ብዛዕባ እኹል ኣፍልጦ ነይሩኒ ክብል ኣይክእልን። ሕቶ፤ ብዛዕባ መንነትኪ ክሓተኪ። ኣቦኺ ኤርትራዊ’ዩ ኣደኺ ድማ እንግሊዛዊት፡ ኣብ ብዙሕ ዓድታት’ውን ተቐሚጥኪ ኣለኺ። ደስታ ክትብሃል ከላ’ስ መን’ያ? ደስታ ሃይለ፤ ዝተሓላለኸ ነገር’ዩ። ንምሕጻር ዝኣክል ብዙሕ ግዜ ፍርቂ ኤርትራዊት ፍርቂ ከኣ እንግሊዛዊት እየ ዝብል--ስድራይ ካብኡ ስለ ዝዀኑ። እቲ ነገር ግን ኪንዮኡ ዝተጠናነገ’ዩ። ኣብ ታይላንድ ተወሊደ፡ ኣብ በርበዶስ ዓብየ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ኣይቨሪኮስት፡ ጆርዳን ብንእሽቶይ ተቐሚጠ። ስለዚ ከሕጽሮ ኢለ ጥራይ ኤርትራዊት-እንግሊዛዊት’የ እብል። ስድራይ ግን ኣብ ብዙሓት ሃገራት ቦታታን ተቐሚጦም’ዮም። ክሳብ ሕጂ ኣብ ዓሰርተ ሃገራት ተቐሚጠ ኣለኹ። እዚ ከኣ ኣብ ስራሓተይ ኣተሓሳስባይን ዓቢ ጽልዋ ኣለዎ ኢለ እኣምን። ሕቶ፤ ንስኺ ጓል ዓቢን ፍሉጥን ገጣሚ ርእሶም ሃይለ ኢኺ። ጽልዋ ናቱ ኣብ ስራሕኪ ከመይ ይመስል? ደስታ ሃይለ፤ ኣብ ቃላት ከተቐምጦ ብሓቂ ከቢድ’ዩ። ከም ዝመስለኒ ግን እቲ ዝዓበየ ጽልዋኡ ኣብ ልዕለይ ግን ደጋጊሙ ከም ዘፍቅረኒ፣ በላሕ ምዃነይ ክነግረኒ፣ ኣብ ዝሓዝኩዎ ነገር ክፍጽሞን ጽቡቕ ክዓዮን ዓቕሚ ከም ዘሎኒ ከረጋግጸለይ ምኽኣሉ’ዩ። እዚ ዓይነት ምትብባዕ ድማ ፈታሺን ሓታቲን ባህሪ ክህልወኒን ከይፈራሕኩ ክፍትንን ኣኽኢሉኒ ይመስለኒ። ኣቦይ ወትሩ ፍሱህ ሰብ’ዩ ነይሩ። ሰሓቕን ጸወታን ኣየቋርጽን፡ ኵሉ ግዜ ከኣ ምስ ፈጠራይ’ዩ ዝነብር። ፈጣራይ ጥራይ’ውን ኣይኰነን፡ ዋላ ኣገላልጻኡ’ውን ወትሩ ፍሉይነቱ ዘንጸባርቑ’ዮም ነይሮም። ሓደ ካብቲ ሓድግታት ኣቦይ ኣብ ዘለኻዮን ዝመረጽካዮን ዓውዲ በሊጽካ ክትውጽእ’ዩ ዝደሊን ዝደፍእን። ነ’ቦይ ኣብ በበይኑ ገጻት ርእየዮ እኳ እንተ ነበርኩ፡ እቲ ኣዝዩ ዝፍስሃሉ ግዜ ግን ግጥሚ ከንብብ እንከሎ’ዩ ነይሩ። ከመይ ይስምዖ ከም ዝነበረ ክንገረኒ’ውን ኣየድለዮን። ክገጥም እንከሎ ክዕዘቡ እንከለኹ ግን ኣብ ፍሉይ ዓለም ከም ዝኣቱ ክርዳእ ኣይጸገመንን። ሕጂ’ውን ብቓላት ክትገልጾ ኣዝዩ ከብዲ’ዩ። ግጥምታቱ ከንብብ እንከሎ ዘርእዮ ዝነበረ ፍሉይ ፍስሃ ግን ካብቲ ኣዝዩ ዝሕጐሰሉ እዋናት ምንባሩ ክርድእ ክኢለ። ክገጥምን ብዛዕባ ዓዱ ዘለዎ ፍቕሪን ክርእዮ እንከለኹ ድማ ዘይሕከኽ ጦብላሕታ ሓዲጉለይ። ሕቶ፤ ብህይወት እንከሎ ግጥሚ ወይ ካልእ ስነ-ጥበባዊ ስራሕ ትሰርሒ ኔርኪ’ዶ? ደስታ ሃይለ፤ ኣቦይ ክመውት እንከሎ’የ 18 ዓመት መሊአ። ኣብ ቤት ትምህርቲ ኣብ ባህላዊ ስራሓት እነጥፍ ነይረ። ጓል 10 ወይ 11 ዓመት እንከለኹ፡ ንዕኡ ዝገጠምኩዋ ግጥሚ ከንብበሉ ይዝከረኒ። እታ ህሞት’ዚኣ ኣቦይ ክነብዕ ንፈለማን መወዳእታን እዋን ርእየዮ። ሓንቲ ንጣብ ንብዓት ኣብ ገጹ ነይራ። ብዙሕ እዋን ሰብኡት፡ እሞ ከኣ ኤርትራውያን ሰብኡት ክነብዑ ኣይትርኢን ኢኻ። ስለዚ እዚኣ ሓንቲ ካብተን ጦብላሕታ ዝገዳፋለይ እዋን’ያ ነይራ። ሙዚቃ ብሞያዊ ዓይኒ ክጻወቶን ኣዕቲበ ክሕዞንን ዝጀመርኩ ግን ምስ ሞተ’ዩ። ካብ ቀደሙ ግን ቀጻሊ ዘተባብዓኒ ሰብ’ዩ ነይሩ። ናብ ብዙሕ ባህላዊ ምርኢታት ብሓንሳብ ኬድና ኣሎና። ካብ 14-15 ዓመታት ኣትሒዘ ክርእዮ ንዝደለኹ ነገራት ቀጻሊ የሰንየኒ ነይሩ። ሙዚቃ ድዩ ወይስ ካልእ ኣጋጣሚታት ወትሩ ምሳይ ይመጽእ ነይሩ። ፍሉይ ናይ ሙዚቃ ምስትምቓር ነይሩዎ። ኣብ ኣዲስ ኣበባ’ውን ኣብ 1960ታት D.J.’ዩ ነይሩ። ኣብ ረድዮ ኢትዮጵያ’ውን ይሰርሕ ነይሩ። ኣብኡ ንብዙሓት ሙዚቀኛታት’ውን ቃለ-መሕተት ኣካዪዱ’ዩ። ኣቦኡ--ብቐሺ ዝዓበየ ኰይኑ--ሙዚቀኛ ምንባሩ’ውን ኣብ ቀረባ ግዜ ፈሊጠ። ስለዚ ሙዚቃ ኣብ ደሙ’ዩ ነይሩ። ስለዚ ከኣ ኣነ ኣብ ሙዚቃ ክኣቱን ብሞያ ደረጃ ክሕዞን ዘየቋርጽ ምትብባዕ ነይሩዎ። ኣብ ቤት ትምህርቲ ዝገብሮ ዝነበርኩ ንጥፈታት ቀጻሊ ኣብ ጎነይ ነይሩ። ፈለማ ዝጸሓፍኩዋ ግጥሚ’ውን ኣንቢቡዋ’ዩ። ናይ ፈለማ ብሞያ ሒዘ ዝገበርኩዎ ሙዚቃዊ ምርኢት ግን ሽዱሽተ ወርሒ ድሕሪ ሞቱ’ዩ ነይሩ። ሕቶ፤ ብዛዕባኺ’ውን ግጥሚ ጽሒፉ ነይሩ “ደስታ” እትብል። ነታ ግጥሚ ኣንቢቡልኪ ይፈልጥ’ዶ? ደስታ ሃይለ፤ እወ ግድን እምበር። ንፈለማ እዋን ንኤርትራ ሒዙኒ ዝኸደ ጓል ሽዱሽተ ዓመት እንከለኹ’ዩ መስለኒ። እቲ ጕዕዞ ስድራቤቱ ምርካብ፡ ኣበይ ከም ዝተወልደን ዝዓበየን ምርኣይ፡ ንኣፈልባን ምጽዋዕን ምብጻሕ ኮታስ ካብቲ ዘይርስዖ እዋን’ዩ ነይሩ። ሕቶ፤ ብዛዕባ ኣቦኺ ዝፈልጥ ውሑድ’ዩ ዝፍለጥ’ሞ ቍሩብ ክትነግርኒ። ከም ኣቦ--ኣብ ገዛ--ከመይ’ዩ ነይሩ? ደስታ ሃይለ፤ ሕጂ’ውን ከምቲ ዝቐደመ ብቓላት ከተቐምጦ ቀሊል ኣይኰነን። ግን ሓጐስ ዝፈቱን ወትሩ ሕጕስን ሰብ’ዩ ነይሩ። ኣብ ቀጻሊ ፈጠራ ዝነበር ሰብ። ዝያዳ ኵሉ ግን ንፉዕ ከሻኒ’ውን ነይሩ። መሓዝቱይ ኣዝዮም’ዮም ዝፈትዉዎ ነይሮም። ደስ ዘብል እካቦ መጽሓፍቲ’ውን ነይሩዎ። ንዓይ ሕጂ ሓጎስ ዝፈጠርለይ፡ ኣካቢ ስራሕት ስእሊ’ውን ነይሩ። ሓሳባቱ ኣጸቢቑ ክገልጽ ዝኽእል ሰብ’ዩ ነይሩ። ክትገልጾ ከቢድ’ዩ። እቶም ዝፈልጡዎ ግን ወይ ኣጸቢቖም ዝፈትዉዎ ወይ ድማ ዝጸልኡዎ’ዮም ነይሮም። ፈለጥቱ፡ ብዛዕባኡ ማእከላይ መርገጺ ኣይነብሮምን። ወይ ዘምልኹዎ ወይ ድማ ዝጸልኡዎ’ዮም። ንሱ ግን ሰባት ብዛዕባኡ እንታይ ኢሎም ዝገድሶ ሰብ ኣይነበረን። ወትሩ ሕጕስ’ዩ። ንዓይ ኵሉ ነገር’ዩ ነይሩ። ኣዝዩ ፈቃር፡ ኣዝዩ ፈጠራዊ.. ብቐንዱ ግን ከምዚ ዘለኹዎ ንክኸውን ዓቢ ተራ ዝተጻወተ ሰብ’ዩ። ሕቶ፤ ስራሓቱ ንምዕቃብ ትገብርዮም ንጥፈታት ኣሎ ዲዩ ሕጂ? ደስታ ሃይለ፤ ኣብ 1970ታት ዝጸሓፋ ቴማ ነይራ፡ ኣብዚ ናይ ውሸባ እዋን ረኺበያስ ንማሕተም ኣብቂዐያ። እዛ ጽሕፍቲ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ብሪትል ፐፐር (Brittle Paper) ኢያ ተሓቲማ። ምስ ማርኬት 54 ግጥምታቱ ናብ ዝሰፍሐ ተኸታታሊ ንምብጻሕ ዘርጊሕናዮ። መጽሓፍቱ ሰብ ብናጻ ከም ዳልዩ ኣራጊፉ ንኸንብበን’ውን ጽዒነየን። ግጥምታቱ’ውን ኣብ ሳውንድ-ክላውድ ገይረ ሰማዒ ብናጻ ክረኽቦ ከም ዝኽእል ገይረ ዘርጊሐዮ ኣለኹ። ብዛዕባኡ ክገብሮ ዝደሊ ኣዝዩ ብዙሕ’ዩ። ሓደ ካብኡ ኣብ ኣስመራ፡ ብስሙ ዝጽዋዕ ቤት ትምህርቲ ክኸፍት ምደለኹ። ሓደ መዓልቲ ንኽብሪ ኣደኡ--ኣኽብረት-- ማህደረ-ትምህርቲ ክጅምር ምፈተኹ። ኣደኡ’የን ኣብ መበል 15 ዓመተን ፊደላት ዘቝጽሮ ቀሺ ረኺበን ህይወቱ ንዅሉ ግዜ ከም ዝቕየር፣ ብእኡ ኣቢሉ’ውን ህይወተይ ከም ዝቕየር ገይረን። ስለዚ ኣደይ ኣኽበረት ነቦይ ደኣ የምህራ እምበር ባዕላተን ንምህርቲ ዕድል ስለ ዘይረኸባ ንኽብረን ዝኸውን ማህደረ-ትምህርቲ ክጅምር እሕልም። ኣቦይ’ውን ነዚ ኣጸቢቑ ተረዲኡዎስ ከም ዝመስለኒ’ውን ቀዳማይቲ መጽሓፉ ነደኡ’ዩ ወፍዩዋ። ኣቦይ ኣብ ብዙሕ ዓይነታት ስራሕ ከም ምምሃር፡ ምኽሪ ምሃብን ካልእያብ በበይኖም ዕዮታት ይንጠፍ ደኣ’ምበር፡ እቲ ኣዝዩ ዝሕጐሰሉ ዝነበረ እዋን ኣብ ናይ ፈጠራ ዓለም’ዩ። ንፈጠራዊ ዕዮ ግዜ ምሃብ’ውን ምሂሩኒ’ዩ--ነዚ’ውን ብገለ መገዲ ዝግበኦ ክብሪ ክህቦ እፈቱ። ሕቶ፤ ኣብ ቀረባ ግዜ ዝተኸይደ ክልተ ውድድራት ስነ-ጽሑፍ ተዓዊትኪ ኔርኪ። ሓደ ካብኡ ብኤርትራዊ-ኢትዮጵያዊ-እንግሊዛዊ ሱሌማን ኣዶንያ ዝተደለወ ክኸውን እንከሎ ካልኣይ’ውን ነይሩ። ብዛዕባ’ቲ ዝተዓወትኩሉ ውድድር’ዶ ክትነግርኒ?  ደስታ ሃይለ፤ እታ ቀዳማይቲ “To Speak Europe in Different Languages” (“ንኤውሮጳ ብሓያሎ ቋንቋታት ምዝራብ”) ብዝብል ብሱሌማን ኣዶንያ ዝተወሃሃደሞ ብኤውሮጳዊ ባህላዊ ማእከል ዝተመወለ’ዩ ነይሩ። ቅድሚኡ እዋን ዝዀነ ጽሑፍ ንውድድር ሰዲደ ኣይፈልጥን’የ ነይረ። ሽዕኡ ግን ግዜ ውሸባ’ዩ ነይሩ፡ ካልእ ብዙሕ ዝገብሮ ንጥፈታት’ውን ኣየንበረን። ስለዚ ዘይፍትን’ከ ኢለ ነቒለ።  እቲ ዛንታ ምስ ሓትነይ ዝተኣሳሰር’ዩ ነይሩ። ኣነ ብህይወት ኣየርከብኵላን ገና ብሸዓኡ ብሕማም መንሽሮ’ያ ኣብ 1960ታት’ያ ዓሪፋ። ግን ሓደ ድንቂ ዝዀነ ናይ መሬት ጕዕዞ ካብ ዓዲ-እንግሊዝን ንታህራን ኢራን ምስ መሓዛኣ ኣካዪዳ ነይራ። እቲ መገዲ እሞ ከኣ ክልተ ኣንስቲ ኣብ 60ታት ከምኡ ዝመስል ዕዉትን ፍሱህን ጕዕዞ ከካይዳ ንባዕሉ ዘቕንእ’ዩ። ኣብ መገዲ ዝተዓዘብኦ ብዙሕነት ባህሊ፡ ዝረኸበኦም ሰባት፡ ህዝብታት ወዘተ. ተዘካሪ’ዩ ነይሩ። ሓትኖይ’ውን ስነ-ጥበበኛ’ያ ነይራ። ዝገርመካ ብኽልተ ወገና ስድራይ ናይ ኤርትራን ዓዲ-እንግሊዝን ካብ ሓረስቶት ስድራቤት’ዮም። ስለዚ ከኣ ነቲ ጕዕዞ ብዝተፈልየ መነጸር’ያ ርእያቶ። ደቂቕ ምስትውዓል ነይሩዋ። ስለዚ ከምቲ ኣርእስቲ ናይታ ጽሕፍቲ ዝሕብሮ “ካብ ዮርክ ንቴህራን” ብዝብል ኣብ መዘከራ ተመርኲሰ ጽሒፈ። እቲ ዝወሰድኩዎ ኵርናዕ ነቲ ኣብ እዋኑ ዝገበረኦ ጕዕዞ ብናይ ሕጂ መነጸርን ሰሌዳ ግዜን እናረኣኹ’ዩ።  ብዓወት እቲ ቀዳማይ ውድድር ኣዝየ ስለ ዝተተባዕኩ ድማ ናብቲ “ኣፍሪ-ቶንዶ” (Afritondo) ዝተሰየመ ካልኣይ ውድድር ክሳተፍ ድፍኢት ረኺበ። ኣፍሪቶንዶ ናይ ናይጀሪያ ኣሕታሚ ትካል’ዩ። ብዙሕ ዘይንገሮ ዛንታታት ይዓጅበኒ’ዩ። ኣጋጣሚ ኰይኑ ኢትዮጵያውያን-ኵባውያን ረኺበ። ድሕሪኡ ቍሩብ ምስ ፈተሽኩ ከመይ ኢሎም ዘኽታማት ኢትዮጵያውያን ህጻናት ኣብ 1970ታት ናብ ኵባ ይመጹ ከም ዝነበረ ክፈልጥ ክኢለ። ነቲ ታሪኽ ብጥረኡ ክትስንዶ ቀሊል እኳ እንተ ዘይኰነ፡ ግን ባህሊ ሓበሻን ኲባን ክራኸብ ከሎ እንታይ ይመስል ኢለ ክሓስብ ጀሚረ። ባህሊ ኵባ ድማ ብዝተፈላልየ እዋን ገለ መልክዑ ተጨሊፉ ክፈልጦ ዕድል ገይረ ነይረ። ገለ ካብኡ ብመገዲ ኣቦይ ዝሰምዖ ዝነበረ ሙዚቃ ኲባ ክኸውን እንከሎ፡ ኣነ ባዕለይ’ውን ናብ ኲባ በጺሐ ነይረ። ስለዚ ነዚታት ዝሓዋውስ ኣድማስ ፈጠራ’የ ኣቐሚጠ።  ቀደመይቲ ግጥመይ’ውን እዚ ዓመት’ዚ ተሓቲማ ኣላ። ስለዚ ምስጋና ንውሸባ 2020 ኣዕቲበ ክጽሕፈሉ ዝጀመርኩ ግዜ’ዩ።   ሕቶ፤ ካልእ ከሓተኪ ዝደለኹ፡ ደራፊት ኢኺ፡ ገጣሚት ኢኺ፡ ኣብ በበይኑ መድረኻት ኣቕራቢት ኢኺ። ሙዚቃ ንማሕበራዊ ፍወሳ ከም እትጥቀምሉ’ውን ሰሚዐ ኣለኹ’ሞ ብዛዕባኡ ቍሩብ ክትነግርኒ እንተ ትኽእሊ?  ደስታ ሃይለ፤ ፈጠራዊ ስራሕ ብዝተፈላለየ መገዲ ክመጽእ ከሎ ሓጐስ’ዩ ዝፈጥረለይ። እዚ ብመገዲ ሙዚቃ ክኸውን ይኽእል፡ ገለ ካብ ኣባላት ስድራቤትይ’ውን ኣለዉ፡ ብስእሊ ዝገልጹ። ኣነን ኣቦይን ብስእሊ ሓሳባትና ንምግላጽ ሕማቓት ስለ ዝነበርና፡ ካልእ መገዲ ከነናዲ ተገዲድና። ስለዚ፡ ኣብ ውሽጢኻ ጻውዒት ፈጠራ እንተሎ ከተውጽኦ ኣሎካ። እቲ ፈጠራዊ ስራሕ ንመን ከም ዝፍውስን ተስፋ ዝዘርእን’ውን ኣይትፈልጦን ኢኻ። ኣብ ህይወተይ ካብ ዝገጠሙኒ ኣዝዮ ዝፈትዎም ሰባት ገሊኣቶም ብመገዲ ሙዚቃ ዝረኸብኩዎ’ዮም። ስለዚ ኣነ’ውን ናብ ካልእ ከባጽሖ ጽውዒትን ሓላፍነትን ዘሎኒ መሲሉ ይስመዓኒ። ሙዚቃ ህይወተይ ኣጸቢቑ የሀብቲሙ’ዩ። ስለዚ ኣብ ሰሙን ንዕኡ ዝኸውን ግዜ እፈሊ። ስነ-ጥበብ ብዓቢኡ ንፍወሳ መሪሕ ተራ ከም ዘለዎ’ዩ ዝኣምን። ክሳብ ቀረባ እዋን ንውድድርን ንህዝቢ ዝዝጋሕ ጽሑፍን ደኣ ኣየበርክት እምበር፡ ገና ካብ ጓል 6 ዓመት ኣትሒዘ’ውን ዕለታዊ መዝገብ እጽሕፍ ነይረ። ስለዚ ናይ 30 ዓመታት ዕለታዊ መዝገብ ምጽሓፍ ማለት’ዩ። እዚ ከኣ ኵሉ ግዜ ሓጐስ ዝፈጠረለይ’ዩ። ኪንዮ’ውን ብጥዕና ክነብር ዝሕግዝ’ዩ። ሕቶ፤ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ሮያል ኣፍሪካን ሶኣይቲ (Royal African Society) ከም ምኽትል ዳይረክተር ኴንኪ ትሰርሒ ኣለኺ። ኣብኡ እንታይ ዓይነት ስራሓት ኢኺ ትሰርሒ? ደስታ ሃይለ፤ ሮያል ኣፍሪካን ሶሳይቲ (Royal African Society) ቅድሚ ከባቢ ዓሰርተ ዓመታት ኣቢለ ናብ ሎንዶን ብቐረባ ክፈልጦ ዝኸኣልኩ ትካል’ዩ። ሮያል ኣፍሪካን ሶሳይቲ ክልተ ዓበይቲ ፈስቲቫላት ይምውል። እቲ ሓደ “Africa Writes”ዝብል ብዛዕባ ስነ-ጽሑፍ ኣፍሪቃ ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ካልኣይ ድማ “Film Africa” ዝተባህለ ኰይኑ ብዛዕባ ፊልምታት ኣፍሪቃ ዝግደስ’ዩ። ብዘይካ’ዚ ብዙሕ ተወሳኺ ንጥፈታት ኣሎ፤ ገሊኡ ናይ ንግዲ፡ ገሊኡ ናይ ትምህርቲ መደባት’ዩ። ንፖለቲካ ኣመልኪቱ ዝዓዪ ኣካል’ውን ኣሎ። እዚ ክብለካ እንከለኹ ግን ንእሽቶ ትካል’ውን’ዩ። ሸሞንተ ሰባት ጥራይ ኢና ብምሉእ ግዜና እንሰርሕ። እዚ ክብለካ ከለኹ ግን ዕቱብን ጽፉፍን ትካል’ዩ። ሕጂ ልዕሊ 120 ዓመታት ኣቝጺሩ ኣሎ። እቲ መሰረታዊ ዕላማኡ ግን ንኣፍሪቃውያን ድምጺ ምሃብን፡ ነቲ ኣህጉር ኣተኵሮ ምግባርን’ዩ። ኵሉ ኣብ ዙርያ ኣፍሪቃ’ዩ ዝዓዪ። ንዓዲ-እንግሊዝን ኣፍሪቃን ድማ ብዝተፈለልየ መገዲ ከራኽብ ይፍትን።  ስለዚ ቅድሚ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ኣቢለ፡ ኣብ ከምዚ ዝመስል ትካል፡ ናይ ምኽታል ዳይረክተር ቦታ ምርካበይ ዓቢ ዕድል’ዩ። እቲ ናተይ ተራ ከኣ ስትራጂ እቲ ትካል ምውጻእን ምስቶም ኣብኡ ዝዋስኡ ኣካላት ምውህሃድን’ዩ። African Arguments ዝብል መርበብ ሓበሬታ ኣሎና፡ እቲ ዝጠቐስኩዎ ፈስቲቫላት’ውን። ስለዚ ነዚን ካልእን ዝኸውን ገንዘብ ምድላያን ምስቶም ብቐረባ ዝሰርሑ ሰባት ድማ ምውህሃድን ኢዩ ስራሐይ። ኣብ ዝሓለፈ ሽዱሽተ ኣዋርሕ’ውን ምስ ብዙሓት ሰባት--ከም ምስ ከንቲባ ከተማ ሎንዶንን ካልኦት ጸለውቲ ኣካላትን--ክራኸብ ዕድል ገይረ ነይረ። እዚ ኵሉ ንኣፍሪቃን ተወላዶ ኣፍሪቃን ዝምልከት ጽልዋ ንምሕዳር’ዩ። ዕላማ’ቶም በበይኖም ርክባት፡ ኣፍሪቃ ኣብ ፓርላማ ዓዲ-እንግሊዝ ከመይ ከም እትወከል፡ ካሪክለም ዓዲ-እንግሊዝ ብዛዕባ ኣፍሪቃ እንታይ ይምህር፡ ወዘተ. ንምዝርራብ’ዩ። ነፍሲ-ወከፍ መዓልቲ ኣብ ኣፍሪቃ ዘተኰረ ግን ከኣ ምስ በበይኖም ኣዝዮም ደስ ዘብሉ ሰባት ምስራሕ ስለ ዝዀነ ሓጐስ እፈጥረለይ። የቐነይለይ። ግጥምታት ዶክተር ርእሶም ሃይለ ንምስማዕ ኣብዚ ዝስዕብ መላግቦ ምጥዋቕ ይከኣል።


ኣብ ኢትዮጵያ ጉንፋዕ መሰል ለበዳ ምርኣዩ ሚኒስትሪ ጥዕና'ታ ሃገር ኣፍሊጡ

ኣብ ኢትዮጵያ ዝተፈላለዩ ከባብታት ለንቅነ ጉንፋዕ መሰለ ለበዳ ምርኣዩ ሚንስትሪ ጥዕና ኣፍሊጡ። ይኹን`ምበር እቲ ቫይረስ ሓዲሽ ፈልቂ ኮሮናቫይረስ ምዃኑን ዘይምዃኑን ንምፍላጥ ዘኽእል ናይ መርመራ ውጽኢት ገና ከምዘይወጸ ኣፍሊጡ`ሎ። ብኻልእ ወገን፡ ንኮቪድ19 ንምክልኻል፡ ን45 % ዝኸውን ህዝቢ ኢትዮጵያ ክታበት ንምሃብ ይስራሕ ምህላዉ ኣብ ሚንስትሪ ጥዕና ክፍሊ ጉዳይ ህጻናትን ኣዴታትን ንድምጺ ኣመሪካ ኣፍሊጡ`ሎ።


ሰለስተ ውድባት ትግራይ ህወሓት ንበይኑ ልዝብ ክፍጽም ኣይግባእን ይብሉ

ኣብ ጉዳይ ክልል ትግራይ ዝፍፀም ዝኾነ ዓይነት ልዝብ ህወሓት በይኑ ክፍፅሞ ኣይግባእን ክብሉ ሰለስተ ውድባት ክልል ትግራይ ኣብ ዘውፅእዎ መግለፂ ኣፍሊጦም። ሳልሳይ ወያነ ትግራይ፡ ባይቶን ውድብ ናፅነት ትግራይ ዝተባህሉ ሰለስተ ውድባት እቲ ክልል ኣብ ዘውፅእዎ ናይ ፅሑፍ መግለፂ: ማሕበረሰብ ዓለም እቲ ኩናት ብሰላማዊ መንገዲ ክዛዘም ዝገብርዎ ፃዕሪ ከምዝንእዱ ገሊፆም። እቶም ውድባት እቲ ዘሎ ቅልውላው ብሰላማዊ መንገዲ መዕለቢ ክረክብ ቅዋሞም ምዃኑን ብምግላፅ፡ ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ክልል ትግራይ ይፍፀም ዘሎ መጥቃዕቲ ኣየር ጠጠው ክብል፡ ዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዝ ክኣቱን ኣብቲ ኩናት ኢዶም ኣእትዮም ንዝበልዎም ሃገራት ድማ ጠጠው ከብሎም ተግባራዊ ስጉምቲ ክወስድ ይግባእ ኢሎም። ኣብ ጉዳይ ክልል ትግራይ ጠሚቱ ዝካየድ ልዝብ፡ ህወሓት ንበይኑ ክፍፅሞ ኣይግባእን ዝበሉ እቶም ውድባት፡ ነባሪ ሰላም ዝመፅእ ኩሎም ውድባት እቲ ክልል ብዘሳተፈ ኩሎም ሓይልታት ትግራይ ብዘሳተፈ ክፍፀም ከሎ'ዩ ኢሎም። እቶም ውድባትማሕበረሰብ ዓለም ድማ ነዚ ኩነታት ብዝተረደአ መልክዑ እዩ ከይዲ ሰላም ክፍፅም ዝግባእ ኢሎም ፡፡ ዛጊት ዝተገልጸ ወይ ኣብ መደብ ዝተታሕዘ ዘተ-ሰላም ኣሎ እንተኾይኑ ግን ዝተፈልጠ ነገር የለን።


ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዜጋታቱ ቀልጢፎም ክወጹ ዝጽውዕ መልእኽቱ ዳግም የሐድስ

ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኤምባሲ ኣመሪካ፡ ኵነታት ጸጥታ ኢትዮጵያ እናኸፍአ ይመጽእ ብምህላዉ፡ ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ዜጋታቱ ብቕልጡፍ ክወጹ ዘዘኻኽር መልእኽቱ ሎሚ`ውን ኣሓዲስዎ`ሎ። እቲ ኤምባሲ ዳግም ዝተሓደሰ ህዝባዊ መልእኽቱ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብ2 ሕዳር 2021 ናይ ህጹጽ ሓደጋ እዋን ዝኣወጀ፡ ኣብታ ሃገር ዘንቈልቍል ዘሎ ስእነት ጸጥታ ብምርዳእ ብምዃኑ ብምጥቃስ፡ ንዜጋታቱ ህዝባውያን በረራት ኣብ ዘለዋሉ እዋን ብዘይ ወዓል ሕደር ካብታ ሃገር ክወጹ ይሕብር። እቲ ኤምባሲ፡ ብምኽንያት ፋይናንሳዊ ጸገም ትኬት ነፋሪት ንምዕዳግ ዝጽገሙ ዜጋታት ምስ ዝህሉ’ውን ልቓሕ ክህብ ምዃኑ ኣመልኪቱ `ዩ።


ልዕሊ ሓደ ዓመት ኵናት ኢትዮጵያን ክስታት መግሃስትን

ልዕሊ ሓደ ዓመት ኣብ ዘቑፀረ ኵናት ኢትዮጵያ ክስታት መግሃስቲታት ሰብኣዊ መሰላት፣ኣጀማምራ እቲ ኵናት፣ሪኢቶታት ዝተፈላለዩ ኣካላትን ብዝምልከት ሮይተርስ ሰፊሕ ፍሉይ ፀብፃብ ሰሪሑ ኣሎ። ብህወሓት ዝመራሕ ሰራዊት ብቕልጡፍን ብዘይድጋፍን ናብ ናይ ፀላኢ ግዝኣት ገስጊሱ ነይሩ ይብሉ መስራቲ ህወሓት ዝነበሩ ዶክተር ኣረጋዊ በርሀ።ናብ ኣዲስ ኣበባ ቅድሚ ምእታዎምን ኣብ ዝዓለምዎ ቅድሚምብፅሖምን ተዋጋእቲ ትግራይ ንምቑራፅ ዝተቓልዑ ነይሮም።ብህወሓት ዝምርሑ ሓይልታት ናብ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ክኣትው ከለው ንዕኦም ፅልኢት ናብ ዘለዎ ግዝኣት ይኣትው ስለዝነበሩ እቲ ገስጋስ ጥፍኣት ምንባሩ ዶክተር ኣረጋዊ ተንብዮም ከምዝነበሩ ይገልፁ። ኣብዚ ሕዚ እዋን ብወገን ትግራይ ነቲ ኵናት ዝመርሕዎ ዘለው ኣንፃር ደርጊ ይካይድ ኣብ ዝነበረ ኵናት ይመርሑ ዝነበሩ መራሕቲ ህወሓት እዮም።ካብኦም ሓደ ናይ ኢትዮጵያ ሰራዊት ኢታማዦር ሹም ነበር ሌተናል ጀነራል ፃድቃን ገብረትንሳኤ እዮም።ኣዛዚ ሰራዊት ዝነበሩ ጀነራል ፃድቃን ኣብ ኣካይዳ ካብ 1998 ክሳብ 2000 ኣ\ፈ ኣብ ዝተኻየደ ኵናት ኢትዮ-ኤርትራ ብዝነበረ ዘይምርድዳእ ካብ ሓላፍነቶም ወሪዶም።ናብ ዋና ከተማ ኤርትራ ክግስግሱ ድልየት ነይሩዎም።ጀነራል ፃድቃን ካብ ጥሮታ ተመሊሶም ህወሓት ኣንፃር ኣዲስ ኣበባ የካይዶ ኣብዘሎ ቓልሲ ቁልፊ መራሒ እዮም። ጀነራል ፃድቃን ነዚ ፅሑፍ እዚ ሪኢቶ ኣይሃብሉን።ቅድም ክብል ምስ ሮይተርስ ብስልኪ ኣብዘካየድዎ ቃለ ምልልስ ግን ኣብ መንጎ ዶክተር ኣብይን ህወሓትን ዕርቂ ንምፍጣር ንኣዋርሕ ከምዝፈተኑን ናይ ኤርትራ ተሳትፍሮ ግን ብረት ካብ ምልዓል ወፃኢ ካሊእ መማረፂ ከምዘይነበሮምን ገሊፆም። ‘'መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሃገርና ንክወሩ ናይ ወፃኢ ሓይልታት ጋቢዙዎም።እቲ ዝነበረና ምርጫ ንናይ ወፃኢ ሓይልታት ወይ ንናይ ኣብይ ሓይልታት ኢድ ምሃብ እዩ ወይ ድማ እዚ ኣይኸውንን ኢልካ ኣብቲ ቃልሲ ምፅምባር እዩ።ኣነ ነዚ ዳሕረዋይ ሓሪየ’’ኢሎም። ኣብ ትግራይ ኣብ ድሕሪት ካብዘሎ ሓይሊ ካሊእ ሓላፊ ኣገልግሎት ስለያ ኢትዮጵያ ነበር ጌታቸው ኣሰፋ እዮም ብመሰረት ምስ መሪሕነት ህወሓት ርክብ ዘለዎም ክልተ ሰባት። ዓቀብቲ ሕጊ ኣቶ ጌታቸው ኣሰፋ ሓላፊ ስለያ ኣብ ዝነበርሉ እዋን ብመስቀይቲ፣ቅትለትን ካልኦት ገበናትን ኣብ ዘየለውሉ ከሲሶምዎ እዮም።ንዝቐረቡዎም ክስታት ብወግዒ መልሲ ኣይሃቡን።ኣቶ ጌታቸውን ህወሓትን ነዚ ፅሑፍ መልሲ ክህቡ ብሮይተርስ ንዝቐረቡ ሕቶታት ኣይመለሱን። መንገዲ ሕድ ሕድ ኵናት ዝጀመረ ይብሉ ዶክተር ኣረጋዊ በርሀ ገለ ካልኦት ተንተንቲ እውን ዝኣምንሉ ሪኢቶ ኣብይ ከም ብእንካ ሃባ ዝኣምን ሕፁይ ቀዳማይ ምንስቴር ኮይኖም ኣብ 2018 ኣ\ፈ ኣብ ዝወፅኡ እዋን እዩ ይብሉ።ናብ ስልጣን ምስ ደየቡ ዶክተር ኣብይ ንናይ ህወሓት ፖለቲካውን ቁጠባውን ሓይሊ ኣብ ተመሳሳሊ ግዜ ክብድሁ ድሕሪ ምውሳኖም እቲ ግጭት ዘይተርፍ እዩ ነይሩ ኢሎም ይኣምኑ ብዙሓት ተንተንቲ።ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ቀልጢፎም ህወሓት ናይ ለውጢ ዕንቅፋት ብምዃን ብድሕሪት መድረኻት ስልጣን ንምሓዝ ይፍትን ኣሎ ክብሉ ከሲሶምዎ። ጠቕላሊዓቃቢ ሕጊን ምንስቴር ፍትሕን ኢትዮጵያ ጌዲዮን ቲሞትዎስ ንሮይተርስ ኣብ ዝ ሃቡዎ ቃለ ምልልስ ብመንግስቲ ዝውነን ኩባኒያ መቴክ ሓዊሱ ቅድም ክብል ምስ ናይ ህወሓት ተሓባበርቲ ሰባት ይምርሑዎ፤ነይሮም ግዙፍ ናይ መንግስቲ ኮንትራት ይወስዱ ነይሮም ይብሉ።ሸውዓተ ቢሊዮን ብር ኣበይ ከምዝኣተው ግልፂ ይኮነን ይብሉ ዋና ዓቃቢ ሕጊ ገዲዮን። ዋና ፈፃሚ ስራሕ መቴክ ነበር ትግራዋይ ሜጄር ጀነራል ክንፈ ዳኘው ኣብ ሕዳር 2018 ኣ\ፈ ተኣሲሮም ብርክት ዝበሉ ክስታት ቀሪቡዎም። ኣብ ኦስሎ መፅናዕታት ሰላምን ግጭትን ፕሮፌሰርን ህወሓት ብዝምልከቱ ጉዳያት ክኢላን ምስቲ ውድብ ጥቡቕ ርከብ ዘለዎን ዠትል ትሮንቮል ግዕዝይና ኣብ ልዕሊ ህወሓት ትኹረት ገይሩ ዝቐርብ ‘'ናይ ሓሶት ተረኽ’’እዩ ይብል።ኣብ ካልኦት ሊሂቃን ናይ ብሄር ጉጅለታት እውን ብልሽውና ኣሎ ይብል።ገለ ተጋሩ ኣብ ልዕሊ ጀነራል ክንፈ ዝቐረበ ክሲ ፖለቲካዊ እዩ ይብሉ። ብዙሓት መራሕቲ ህወሓት ብክስታት ግዕዝይና ምእሳሮም ካልኦት ናይቲ ፓርቲ ሰባት ናብ መቐለ ክሃድሙ ገይሩዎም።ናይ ክልቲኦም ወገናት ኩነታት ኣብ ግምት ብምእታው እቲ ምስሕሓብር ዘይተርፍ ነይሩ። ፌደራል መንግስቲ ብሰንኪ ኮቪድ 19 ሃገራዊ ምርጫ ምንውሑ ብምቅዋም ትግራይ ኣብ መስከረም 2020 ኣ\ፈ ምርጫ ኣካይዳ። መንግስቲ ኣብይ ሕጋዊ ኣይኮነን ኢሉ ኣዊጁ።ፓርላማ ኢትዮጵያ ናብ ትግራይ ገንዘብ ከይልኣኽ ከልኪሉ። ‘’ኣብቲ ስዓት ኵናት ዘይትረፍ ነይሩ’’ይብል ኣብ ብራስልስ ዝመደብሩ International Crisis Groupናይ ኢትዮጵያ ተንታኒ ዊሊያም ዴቪሰን።መራሕቲ ትግራይ ‘'ፌደራል መንግስቲ ኣብ ኢዱ ዘሎ ሓይሊ ተጠቒሙ ንትግራይ ከዳኽም ኢዶም ዓፃፂፎም ኮፍ ከምዘይብሉ ግልፂ ገይሮም እዮም’’ይብል ዴቪሰን። 3 ሕዳር 2020ኣ\ፈ ውግእ ተላዒሉ። ዓቀብቲ ሕጊ ፌደራል 16 ወታደራት ኢትዮጵያ ብቃለ ምሓላ ዝመስከሩዎ ንሮይተርስ ኣርእየምዎ።ሓይልታት ትግራይ ለይቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ኢትዮጵያ መጥቓዕቲ ከምዝፈፀሙ እቶም ወታደራት ይገልፅዎ።ሮይተርስ ንቶም ወታደራት ኣየዘራረበን ንቃለ ምስክርነቶም እውን ብነፃ ወገን ኣየረጋገፀን። ሓይልታት ትግራይ ድሕሪ እቲ መጥቓዕቲ ኣብ ዝቕፅሉ ማዕልታት ብዙሓት ግፍዕታት ፈፂሞም ክብሉ ዓቃብቲ ሕጊ ይኸሱ።ናይቲ ግጭት ጀማሪ ህወሓት እዩ ይብሉ እቶም ዓቀብቲ ሕጊ። ህወሓት ነቲ ስጉምቲ ዝወሰድኩ ሓይልታት ፌደራል መጥቓዕቲ ንምፍናው ቦታት ንምሓዝ ይንቀሳቀሱ ስለዝነበሩ እዩ ይብል። ‘’ሓይልታት ፌደራል ኣብ ወሰና ወሰን ትግራይ ይተኣኻኸቡ ነይሮም’’ኢሎም መራሒ ህወሓት ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ኣብ ሓምለ ንሮይተርስ ኣብ ዝሃቡዎ ቃለ ምልልስ።ህወሓት መብዛሕቲኡ ንወታደራት ኢትዮጵያ ብሰላም ዕጥቖም ከፍትሖም እዩ ፈቲኑ ከምኡ እውን እዩ ገይሩ ቶኽሲ ኣይነበረን ኢሎም ዶክተር ደብረፅዮን።’’ዓርሰ ምክልኻል እዩ’’ኢሎም ብምውሳኽ።ሮይተርስ ብዛዕባ ዝቐረቡ ሰነዳትን ቃል ምስክርነትን ዘቕርቦም ሕቶታት ህወሓት ኣይመለሰን። ውግእ ምስ ተጀመረ ሓይልታት ፌደራል ንቁልፊ ከተማታት ትግራይ ተቖፃፂሮም ንብዙሓት መራሕቲ ህወሓት ቀቲሎም ወይም ሒዞም።ግን ኣብ ውሽጢ ኣዋርሕ ሰራዊት ፌደራል ከቢድ ስዕረት ከጋጥሞ ጀሚሩ።ኣብ መወዳእታ ሰነን መጀመሪያ ሓምለን ካብ ትግራይ ወፂኡ።ቀዳማይ ምንስቴር በይናዊ ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ስጉምቲ ኣዊጆም። ኣብ መላእ ትግራይ ኣማእቲ መናእሰይ ደቂ ተባዕቲዮን ደቂ ኣንስትዮን ትግራይ ናብ ሰራዊት ትግራይ ክፅንበሩ ጋዜጠኛ ሮይተርስ ኣብ ሓምለ ተዓዚቡ።ሓይልታት ትግራይ ናብ ደቡብን ምብራቕን ብምድፋእ ንክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ተቖፃፂሮም።ኣብቲ እዋን ዕላምኦም ንዕፅዋ ንምኽፋት እዩ ኢሎም፤ረድኤት ከይኣቲ ዝኸልከለ መንግስቲ ኣዲስ ኣበባ ስቪላት ኣንፃር ገስጋስ ህወሓት ክከላኸሉ ፀዊዑ። ሓይልታት ትግራይ ኣብ ሕዳር ትሕቲ ክልተ ምእቲ ኪሎ ሜትር ናብ ኣዲስ ኣበባ ተፀጊዖም ነይሮም።ብዙሓት ሃገራት ዜጋታቶም ክውፅኡ ኣዚዞም።መንግስቲ ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ህፁፅ ግዜ ኣዊጁ። ሓይልታት ትግራይ ናብ ድሕሪት ተመሊሶም።ነቲ ኵናት ባዕሎም ክመርሑዎ ናብ ዓውዲ ኵናት ብምውፋር ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ብድሮናትን ሓደሽቲ ኣሽሓት ምልምላትን ተሰኒዮም ዓብይ መጥቓዕቲ ፈኒዮም። ሙሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣብ ኲናት ኢትዮጵያ ዝወጹ ሓደሽቲ መግሃስቲታት ናብ ተጋሩ መራሕቲ ነበር የነጻጽሩ

ልዕሊ ሓደ ዓመት ኣብ ዘቑፀረ ኲናት ኢትዮጵያን ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ገዛእቲ ነበርን ዝቐረበ ሓዱሽ ክስታት መግሃስትን ሓዊሱ ኣጀማምራ እቲ ኲናትን ኣብ ልዕሊ ተዋሳእቲ ኣካላት ዝቐረቡ ክስታትን ብዝምልከት ሮይተርስ ፍሉይ ፀብፃብ ኣውፂኡ ኣሎ። ኣብ ሕዳር 2020 ኣብ ክልል ትግራይ ዝጀመረ ኲናት ኣብ ወርሒ ነሓሰ ኣብ ናይ ክልል ኣምሓራ ከተማ ንፋስ መውጫ በፂሑ።ሓይልታት ትግራይ ኣብታ ከተማ በፂሖም።28 ዝዕድሚኡ ዲያቆን በፅሃ ደረሰን ካልኦትን ናብ ዱር ሃዲሞም።ዲያቆን በፅሃ ዓርኩ ዲያቆን ሙላት ኣይነኩሉ መኮነን ግን መፅሓፉ ክወስድ ተመሊሱ ይብል ። ሓይልታት ትግራይ "ኣብ ልዕሌና ምትኳስ ስለዝጀመሩ ሃዲምና’’ይብል።በፅሃ ድሕሪ ሰለስተ መዓልታት ናብ ቤተ ክርስትያን ምስተመለሰ ሬሳ ናይ 35 ዝዕድሚኡ ሙላት ረኺቡ።ብጥይት እዩ ተወቒዑ። ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ከንቲባ በለጠ ኣስራቴ ተዋጋእቲ ትግራይ ኣብታ ከተማ ን27 ስቪላት ደቂ ተባዕቲዮ ቀቲሎም ይብል።በለጠ:በፅሃን ካልኦትን እቶም ግዳያት ዘይተዓጠቑ እዮም ይብሉ።ካልእ ሰብ ድማ ገሊኦም ግዳያት ዕጡቓት ነይሮም ይብል።እዞም ሰባት ክቕተሉ ዝርኣየ ዋላ ሓደ ሰብ ግን የለን። ናይታ ከተማ ሰባት ልዕሊ 70 ደቂ ኣንስትዮ ብተዋጋእቲ ትግራይ ፆታዊ ዓመፅ ከምዝተፈፀመን ይዛረቡ።ሮይተርስ ንሰለስተ ደቂ ኣንስትዮን ሰራሕተኛታት ጥዕና ፣ከባቢያዊ ሰበስልጣን ንናይ ፌደራል ዓቀብቲ ሕግን ኣዘራሪቡ ኣሎ።እቶም ፈፀምቲ ፆታዊ መጥቓዕቲ መናእሰይ እዮም ትብል ተደጋጋሚ ፆታዊ መጥቓዕቲ ከምዝተፈጸማን ቀልባ ስሒታ ከምዝነበረትን ትገልፅ ጓል 37 ዓመት ኣገሬ ያይናለም። ‘’ለሚነዮም’’በለት ኣገሬ "ደቂ ኣንስትዮ ኣሕዋት'ዶ የብልኩምን፧ንዕአን ሕሰቡ’’ ኢለዮም ትብል እዛ ሮይተርስ ብሽማ ዝጠቐሳን ፎቶግራፋ ኣብ ፀብፃቡ ዘውፅኣን ጓል ኣንስተይቲ ’’ኣብ ልዕለይ ዝኸፍአ በደል ተፈፂሙ’’ትብል። እቲ ኲናት ቅድሚ ሓደ ዓመት ካብ ዝጅመር ሮይተርስ ብኩሎም ወገናት ዝተፈፀሙ ግፍዕታት ፀብፂቡ እዩ። ሓይልታት ትግራይ ብመራሕቲ ህወሓት ይእዘዙ።መብዛሕቲኦም ተዋጋእቲ ኣባላት ህወሓት ኣይኹን እምበር።ኣንፃሮም ዝገጠሙ ሰራዊት ፌደራል ኢትዮጵያ ፣ ወታሃደራት ጎረቤት ሃገር ኤርትራን ሓይልታት ክልል ኣምሓራን እዮም። እቲ ግጭት ንህይወት ኣሽሓት ስቪላት ኣጥፊኡ።ብመሰረት ሕቡራት ሃገራት ልዕሊ 400,000 ሰባት ድማ ዓፀቦ ናብ ዝመስል ኩነታት ኣእትዩዎም።ኣብ መላእ ሰሜን ኢትዮጵያ 9.4 ሚሊዮን ህዝቢ ተጸበይቲ ረድኤት ኮይኖም ኣለው።ኣስታት 60,000 ሰባት ድማ ናብ ሱዳን ሃዲሞም። ንሸሞንተ ኣዋርሕ እቲ ውግእ ኣብ ትግራይ እዩ ተኻይዱ።ክስታት ቅትለትን ጃምላዊ ፆታዊ ዓመፅን ብሮይተርስን ካልኦትን ተፀብፂቦም እዮም።ድሕሪ ሓምለ ግን እቲ ውግእ ናብ ደቡብ ገፁ ተጋፊሑ።ሓይልታት ትግራይ ናብ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ኣትዮም።ሓይልታት ትግራይ ኣብ ንፋስ መውጫ ፆታዊ ዓመፅ ፈፂሞም፣ንብረት ሰሪቖምን መጥቓዕቲ ፈፂሞምን ክብል ኣብ ሕዳር ዝወፀ ፀብፃብ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ይኸስስ።ኣምነስቲ ኣብታ ከተማ ኣይበፅሐን።ፀብፃቡ ምስ ነበርቲ ኣብ ዘካየዶ ናይ ስልኪ ቃለ ምልልስ ዝተመስረተ እዩ። ህወሓት ንዝተጠቐሱ ክስታት ፆታዊ ዓመፅ ብምምርማር ‘’ፈፀምቱ ናብ ሕጊ ከምዘቕርቦም’’ ቃል ኣትዩ ኣሎ። ሰራዊት ኢትዮጵያ ብሓይልታት ትግራይ ተታሒዞም ዝነበሩ ግዝኣታት ኣምሓራ ምስ ተቖፃፀሩዎ ጋዜጠኛታት ሮይተርስ ናብ ንፋስ መውጫን ካልኦት ከተማታትን ኣብ ሕዳር ተጓዒዞም።ሮይተርስ ንበፅሃ፣ኣግሬን ካልኦትን ኣዘራሪቡዎም። ህወሓት ንሕቶታት በዚ ፀብፃብ ዝቐረቡ ክስታት ኣይመለሰን።መራሕቲ ህወሓት ሓይልታት ትግራይ ፈፂሞም ንዝብሃሉ መግሃስታት ብተደጋጋሚ ብምንፃግ ዓለምለኸ ነፃ ምርመራ ክካይድ ይፅውዑ። ንገለ ናይ ወፃኢ ሰባት ናይ ኢትዮጵያ ግጭት ውፅኢት 45 ዓመት ዝዕድሚኦም ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ተገይሩ ይርኣይ።ገለ ዓለምለኸ ተዓዘብቲ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይን ሓይልታቶምን ንትግራይን 5.5 ሚሊዮን ህዝባን ንምስባር ብምፍታን ይኸሱዎም።ናይ ሕብረት ኣውሮጳ ፍሉይ ልኡኽ ፐካ ሃቪስቶ ኣብ ሰነ ከምዝበሉዎ መራሕቲ ኢትዮጵያ ኣብ መጀመሪያ እዚ ዓመት ኣብ ናይ ዕፅው ማዕፆ ዝርርብ "ትግራዎት ንሓደ ምእቲ ዓመት ክነጥፍኦም ኢና’’ ከምዝበሉዎም ገሊፆም ነይሮም።መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ክሲ ብትሪ ነፂጉዎ። ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ኣብ ምዕራብ ትግራይ ‘’ተግባር ምፅናት ዓሌት ተፈፂሙ’’ ክብሉ ኣብ መጋቢት ንኮንግረስ ቃል ሂቦም ነይሮም። ኣብ ኢትዮጵያ ግን ብዙሓት ሰባት ንምፍሳስ ደም ፖለቲካዊ መሪሕነት ትግራይ ይኸሱ። ብዙሓት ኣብ ትግራይ ዝተፍፀሙ ቅትለታት ብወታሃደራት ኤርትራ ከምዝተፈፀሙ ክስታት ይቐርብ።ብናይ ኢትዮጵያ ፌደራል ወታሃደራትን ሚሊሽያታት ኣምሓራን እውን ቅትለታት ከምዝተፈፀሙ ሓባራዊ ምርመራ ሕቡራት ሃገራትን ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያን ገሊፁ እዩ።ሮይተርስ ከምዝፀብፀቦ እቶም መግሃስቲታት መስቀይቲ ፣ ቅትለታት ስቪላትን ብዕስለ ፆታዊ ዓመፅን ይሓውስ። ኤርትራ ወታሃደራታ ከምኡ ዝበሉ መግሃስታት ኣይፈፀሙን ክትብል ኣሉታ ሂባትሉ ኣላ።መንግስቲ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኤርትራ ነቶም ፈፅምቲ ተሓተቲ ክተገብሮም እያ ክብል ቅድም ክብል ገሊፁ ነይሩ።ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣብ ልዕሊ ወታሃደራት ኢትዮጵያ ምርመራ ከምዝካየድ ቃል ኣትዮም እዮም።ሰበስልጣን ክልል ኣምሓራ ብሓይልታት ኣምሓራ ተፈፂሞም ዝተብሃሉ ግፍዕታት መሰረት ዘይብሎም እዮም ክብሉ ነፂጎምዎ። ሮይተርስ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ማይ ካድራ ንልዕሊ 200 ኣምሓሩን ኣብ ሰሜን ምዕራብ ንብዙሓት ኤርትራዊይን ስደተኛታትን ከምዝቐተሉ ፀብፂቡ እዩ።ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ስሩዓት ሓይልታት ትግራይ ኣብቲ ቅትለት ምስታፎም ብምንፃግ ከባቢያዊ ሚሊሽያ ትግራይ ግን መግሃስቲ ፈፂምም ክኾኑ ይኽእሉ እዮም ክብሉ ገሊፆም እዮም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኮሚሽን ቤት ምኽሪ ምምኽኻር ክምስረት ዘኽእል ኣዋጅ ኣጽዲቑ

ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ሃገራዊ ኮሚሽን ቤትምኽሪ ምምኽኻር ንምምስራት ዘኽእል አዋጅ ኣጽዲቁ። ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ሎሚ ኣብ ዘካየዶ ካልኣይ ፍሉይ ኣኼባ ንሃገራዊ ኮሚሽን ምምኽኻር ኢትዮጵያ ዘቑውም ረቂቅ ኣዋጅ ዘጽደቀ ካብ ቀዋሚ ኮሚቴ ጉዳያት ሕጊ:ፍትሕን ዲሞክራሲን ዝቐረበሉ ድሕሪ ምምርማሩ ምዃኑን ብብዝሒ ድምጺ ከምዝጸደቀ ተሓቢሩ ኣሎ። 13 ተቃውሞን ሓደ ድምጸ ተዓቕቦን ከም ዝተመዝገበ'ዉን ተገሊጹ'ሎ። ኣብ ልዕሊ'ቲ ረቂቅ ኣዋጅ ቅድም ክብል ኣብ ዝነበረ ሰሙን ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ንዝተፈላለዩ ክፍልታት ሕብረተሰብ የዘራርብ ከምዝነበረ መሓውራት ዜና መንግስቲ ክሕብሩ ጸኒሖም እዮም።\n


ሚ/ጉ/ወጻኢ ኣመሪካ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያን ሶማልን ምስ ናይ ፕረዚደንት ኬንያ ምዝርራቦም ተገሊጹ

ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንተኒ ብሊንከን ኩነታት ኢትዮጵያን ሶማልን ሓዊሱ ኣብ ጉዳያት ዞባዊ ጸጥታን ሓባራዊ ረብሓን ምስ ናይ ኬንያ ፕረዚደንት ኤሁሩ ኬንያታ ተዘራሪቦም ክብል መግለጺ ቤት ዕዮ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ገሊጹ። ንኢትዮጵያ ብዝምልከት ኣድላይነት ህጹጽ ምቁራጽ ተጻብኦ: ብዘይዕንቅፋት ምብጻሕ ረድኤት: ጠጠው ምባል ምግሃሳት ሰብኣዊ መሰላትን ልዝብ መሰረት ዝገበረ ፍታሕ ነቲ ጎንጺን ኣብ ዝብሉ ጉዳያት ከም ዝተሰማምዑ እቲ መግለጺ ኣፍሊጡ'ሎ። ብመሰረት እቲ መግለጺሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፥ ኣመሪካ ንጻዕርታት ሽምግልና ፕረዚደንት ኬንያታን ፍሉይ ል ኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ኦሊሰንጎ ኦባሳንጆን ዘለዋ ሓያል ደገፍ ገሊጾም እለዉ ። ሶማል ብዝምልከት ኸኣ ምርጫ ኣባላት መራሕቲ ክፍለግዝኣታዊ ፌደራላዊ መንግስቲ ፓርላሜንታውን ፕረዚደንታውን ብቅልጡፍን ንተኣማንነት እቲ ውጺኢት ኣብ ሓደጋ ብዘየእቱ ካብ ዘይስሩዕ ኣካይዳ ነጻ ብዝኾነ ምክያዱ ኣድላይ ምኻኑ እቶም ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ከምዝመስመርሉ እቲ መግለጺ ገሊጹ'ሎ። ኣመሪካ ንቀዳማይ ሚኒስተር ሮበለ ንምድስካል ዝተገብረ ፈተነ ከም ዝተቃወመቶ ዝጠቀሱ እቶም ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ፥ ኩሎም ወገናት ነቲ ኩነታት ዘጉሃህሩ ተግባራት ንኽቁጠቡ ክሰማምዑን ኣለዎም ኢሎም ኣለዉ።\n


ዋሕዚ ናብ ዓውዲ ቴክኖሎጂ ሓበሬታ ስለምንታይ’ዩ?

ብመጽናዕቲ ዝተደገፈ ደኣ ኣይዅን እምበር፡ ብዙሓት ኣብ ቀረባ ዓመታት ናብ ኣመሪካ ዝተሰደዱ ኤርትራውያን ኣብ ጽላት ጥዕና፡ ምዝዋር ኡበር፡ ምዝዋር ዓበይቲ መካይንን እቶም ብኮለጅ ዝመጹ ድማ ኣብ ቴክኖሎጂ ሓበሬታ ዝተኣሳሰር ዓውድታት ክነጥፉ’ዮም ዝርኣዩ። ብፍላይ ኣብ ቴክኖሎጂ ሓበሬታ ንኽኣትዉ ንብዙሓት ዝድርኽ ዘሎ እንታይ’ዩ፧ ነዚ ንምፍላጥ ንኢንጂነር ኰኾብ ጎይትኦም ኣዘራሪብናዮ ኣሎና። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


8 አባላት ስድራ ፕረ. ክልል ኦሮምያ ነበር ብዕጡቓት ምቕታሎም ተገሊጹ

ኣባላት ስድራ ፕረዚደንት ክልል ኦሮሚያ ነበር ኣቶ ኣለማየሁ ኣቶምሳ ብዕጡቓት ተቐቲሎም ክብሉ ስድርኦምን ሰበስልጣን መንግስቲ እቲ ከባቢን ገሊፆም።እቶም ዕጡቓት ዝሓለፈ ዓርቢ ንሰለስተ ኣሕዋቶምን ካልኦት ሓሙሽተ ቤተሰቦምን ድሕሪ ምቕታሎም ተሰዊሮም ኣለው ኢሎም። እቲ ቅትለት ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዞባ ጅማ ወረዳ ኖኖ ቤንጃ ኮንቺ ተባሂላ ኣብ እትፅዋዕ ናይ ገጠር ዓዲ ከምዝተፈፀመ ሓዎም ንኣቶ ኣለማየሁ ኣቶምስን ኣማሓዳሪ ናይቲ ወረዳን ንድምጺ ኣመሪካ ገሊፆም። ኣብ ልዕሊ ስድራ ኣቶ ኣለማየሁ ዝተፈፀመ መቕተልቲ ምኽኒያቱ ከምዘይተፈልጠ ዝተሓበረ ክኸውን ከሎ ህይወቶም ዝሰኣኑ ካብ 70 ክሳብ 80 ዓመት ዝዕድሚኦም ምዃኖም ኣማሓዳሪ ናይቲ ወረዳ ኣቲ ኩመራ ድጋ ገሊፆም። እቶም ዕጡቓት ካብ ጎረቤት ዞባ ዝመፁ እዮም ዝበሉ ኣቶ ኩመራ ነቲ ቅትለት ፈፃሚኡ ንባዕሉ ሰራዊት ናጽነት ኦሮሞ ኢሉ ዝፅውዕ እዩ ክብሉ ስድራ መወትን መንግስትን ይኸሱ።ድምጺ ኣመሪካ ካብ ሰራዊት ናጽነት ኦሮሞ መልሲ ንምርካብ ዝገብሮ ፃዕሪ ኣይተዓወተን። ሓምሻይ ፕረዚደንት ክልል ኦሮሚያ ነበር ኣቶ ኣለማየሁ ኣቶምሳ ነቲ ክልል ካብ 2010 ጀሚሮም ክመርሑ ድሕሪ ምፅናሕ ብዘይተገለፀ ሕማም ኣብ ታይላንድ ክሕከሙ ድሕሪ ምፅናሕ ኣብ 2014 ህይወቶም ምሕላፉ ይገልፅ።


ኢዜማ: ኣብ ኢትዮጵያ ክካየድ ዝተመደበ ልዝብ ዝመርሕ አካል ብኹሉ ተቐባልነት ዘለዎ ክኸውን ሓቲቱ

ኢዜማ ኣብ ኢትዮጵያ ክካየድ ትፅቢት ንዝግበረሉ ሃገራዊ ምኽክር ዝመርሕ ኣካል ብኹሉ ተቐባልነት ዘለዎ ክኸውን ሓቲቱ። ናይ ኢትዮጵያ ዜጋታት ንማሕበራዊ ፍትሒ (ኢዜማ) ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ሃገራዊ ምርድዳእን ነባሪ ሰላም ንምፍጣር ኣብ ዝካየድ ፃዕሪ ዝካየድ ሃገራዊ ምኽክር ንምምራሕ ዝጣየስ ኣካል ብኹሉ ወገን ተቐባልነት ዘለዎን ካብ ናይ መንግስቲ ይኹን ናይ ዝኾነ ይኹን ፓርቲ ተፅዕኖ ወፃኢ ክኸውንን ፃውዒት ኣቕሪቡ። እቲ ሃገራዊ ምኽክር ግን ምስ እዋናዊ ናይ ፀገማት መፍትሒ ክተሓዋወስ ከምዘይብሉ እውን ኣተሓሳሲቡ ኣሎ ።


ሬሳ 28 ስደተኛታት ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ምርካቡ ተገሊጹ

ብመሰረት ሓበሬታ ሰበ ስልጣን ጸጥታ ትማሊ ሰንበት ሬሳ 28 ስደተኛታት ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ምርካቡ ተገሊጹ። አባላት ቀይሕ ወርሒ ሊብያ ካብ ዋና ከተማ ትሪፖሊ ኣስታት 90 ኪ.ሜ. ርሕቐት ኣብ ትርከብ ገማግም ባሕሪ ኣል-ኣሉስ ሬሳ 28 ስደተኛታት ብህይወት ዝተረፉ ሰለስተ ሰባትን ኣብ ክልተ ቦታታት ምርካቦም ምንጭታት ንኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ ሓቢሮም። እዚ ዳሕረዋይ ሓደጋ ዝስማዕ ዘሎ 160 ስደተኛታት ብተመሳሳሊ ሓደጋድሕሪ ምሟቶም ቁሩብ መዓልታት'ዩ።


ደራሲ ተስፋዬ ገብረኣብ ዓሪፉ

ልዕሊ 10 መጽሕፍቲ ዘሕተመ፡ ብምልከት ኣጸሕሕፋኡ፡ ናይ ምትእስሳርን ታሪኻዊ ፈተሻን ኵርናዑ ይለለ ህቡብ ደራሲን ተመራመርን ተስፋዬ ገብረኣብ፡ ኣብ ኬንያ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ክግበረሉ ድሕሪ ምጽናሑ፡ ብሰንኪ ሕማም ትማሊ ዓርቢ 24 ታሕሳስ 2021 ዓሪፉ'ሎ። ካብ ኤርትራውያን ስድራቤት ኣብ ቢሾፍቱ-ኢትዮጵያ ተወሊዱ ዝዓበየ ተስፋዬ፡ ኣብ መወዳእታ ዓመታት ምስ ኢህወደግ ተሰሊፉ፡ ኣንጻር ስርዓት ደርግ ኣብ ዝነበረ ቃልሲ ተሳቲፉ‘ዩ። ድሕሪ ምቕያር እቲ ስርዓት ድማ ኣብ በበይኑ መዝነታት ከም ሓላፊ መምርሒ ፕረስ፡ ኣካያዲ ኣሕታሚ ኩራዝን ዋና ኣዳላዊ መጽሄት እፎይታ ኮይኑን ኣብ ካልእ ዜናዊ ስራሓትን ነጢፉ። ንተስፋዬ ፥ዝያዳ ህቡብነት ዝገደፈትሉ መጽሓፍ ”የቡርቃ ዝምታ” እትብል ክትከውን እንከላ፡ ኣብ ብሄረ ኦሮሞ ዓቢ ስም ከተትርፍ እንከላ፡ ኣብ ተወልዶ ብሄረ ኣምሓራ ግን ሰፊሕ ነቕፌታን ቅሬታን ከም ዘስዓበት ብሰፊሑ ይዝረብ። ተስፋዬ ኣብ ፈለማ 2000ታት ምስ ኢህወደግ ብዝነበሮ ፍሕፍሕ ካብታ ሃገር ወጺኡ ንስደት ድሕሪ ምምራሑ፡ ድሕሪ ናይ ደቡብ-ኣፍሪቃ ጻንሖቱ ንኤርትራ ተመሊሱ ክነብር ጸኒሑ። ካብተን ንስደት ምስ ወጸ ዝጸሓፈን የጋዜጤኛው ማስታወሻ (መዘክር ጋዜጠኛ) ትብል ሰፊሕ ተነባብነት ከም ዝነበራ ይዝከር። ድሕሪኡ'ውን ኣከታቲሉ የደራሲው ማስታወሻ፡ የስደተኛው ማስታወሻ ዝብላ ዓበይቲ መጸሓፍቲ ጽሒፉ ዘርጊሑ'ዩ። ምሉእ ግዜኡ ኣብ ናይ ምጽሓፍ ዘሕልፎ ዝነበረ ተስፋዬ፡ ልዕሊ 10 መጽሕፍቲ ዘሕተመ፡ ብምልከት ኣጸሕሕፋኡ፡ ናይ ምትእስሳርን ታሪኻዊ ፈተሻን ኵርናዑ ይለለ። ተስፋዬ ኣብ ልዕሊ’ቲ ዝነበሮ ጥበብ ኣጸሓሕፋ፡ ኣብ ዘካይዶም ስራሓት ደቂቕ መጽናዕቲ ከም ዝገብር ስራሓቱን ፈለጥቱን ይምስክሩ። ብዙሓት መጽሓፍቲ ተስፋዬ ናብ ካልእ ቋንቋታት ዝተተርጐሙ ክዀኑ እንከለዉ፡ ኣብ መፋርቕ ናይዚ ወርሒ’ዚ ብስሙይ ኤርትራዊ ደራሲ ኣለምሰገድ ተስፋይ ካብ ኣምሓርኛ ናብ እንግሊዘኛ ዝተተርጐመት መጽሓፍ The Nurebi File ብዝብል ኣርእስቲ ተዘርጊሓ ናብ ህዝቢ በጺሓ ኣላ። ኣብ እዋን ምልላይ’ታ መጽሓፍ ተስፋዬ ንሕክምና ኣብ ኬንያ’ዩ ነይሩ። ኣብ በበይኑ ዝጸሓፎም መጽሓፍቲን ዓንቀጻት ካብ ክርክርን ታሪር ነቕፌታን ዘየዕርፍ ዝነበረ ተስፋዬ ኣብ መበል 53 ዓመቱ’ዩ ዓሪፉ። ተስፋዬ በዓል ሓደርን ኣቦ ሰለስተ ቈልዑን’ዩ ነይሩ።


ብዘለካ ተኻፊልካ…

ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ክልል ትግራይ ዝተወልዐ ኲናት ሰፊሕ ሰብኣዊን ንብረታዊ ክሳራ ደኣ የስዕብ እምበር፡ በቲ ካልእ ገጹ ግን ንሓያሎ ኣብነታት ሰብኣዊ ሓገዝ፡ ርህራሀን ተኻፊልካ ምንባርን ኣርእዩ ኣሎ። ሓንቲ ካብዘን ኣብ ትግራይ ንተመዛበልቲ ልቢ ዝትንክፍ ሰብኣዊ ሓገዝ ዝገብራ ዘለዋ እምሆይ ጸጋ ግርማይ’የን። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


'ኣብ ኢትዮጵያ ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ምይይጥ ንእዋናዊ ኩነታት ዘጠቓልል ኣይኮነን' ኣምባ.ዲና

ኣብ ኢትዮጵያ ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ሃገራዊ ምይይጥ ዋና ዕላምኡ፡ ኢትዮጵያ ንዘመናት ዝጸንሑ ናይ ውሽጢ ጸገማታ ንምፍታሕ ዘገልግል መንገዲ`ምበር ምስዚ ኣብ ሰሜናዊ ክፍሊ`ታ ሃገር ዘጋጠመ እዋናዊ ጸገማት ብቐጥታ ዝተኣሳሰር ኣይኮነን ክብል ወሃቢ ቓል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ዲና ሙፍቲ ኣፍሊጡ። ኣምባሳደር ዲና ምስ ህወሓት ንምልዛብ ዘኽእል ሕጋዊ ባይታ ከምዘየለ ብምሕባር፡ እቲ ጉዳይ ምይይጥ`ምበር ልዝብ`ውን ኣይኮነን ኢሉ። ንሱ ኣተሓሒዙ ናይ`ቲ ምኽክር ቀንዲ ተዋሳእቲ፡ ፓርቲታት ፖለቲካ ዘይኮኑስ፡ ንህዝቢ ብዋና ተዋሳኣይነት ዝሓቁፍ`ዩ ድሕሪ ምባል፡ ምስ ህወሓት ግን ልዝብ ኮነ ምይይጥ ንምክያድ እቶም ዘለዉ ናይታ ሃገር ሕግታት ኣይየፍቅዱን`ዮም ኢሉ። ወሃቢ ቓል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ዲና ሙፍቲ "ሕጊ`ዛ ሃገር ንህወሓት ኣቐዲሙ ብግብረ-ሽበራ መዲብዎ`ዩ፡ ከም ኣሸባሪ ውድብ`ዩ ዝፍለጥ። ብመሰረት ሕገ-መንግስትና ድማ ምስ ኣሸባሪ ወድብ ንላዘበሉ ሕጋዊ ባይታ የለን"ኢሉ። ኣቦ-መንበር ህወሓት ደብረጽየን ገብረሚካኤል፡ ሓይልታት ትግራይ ንሰላማዊ ፍታሕ ክብል ካብቲ ሒዝዎ ዝነበረ ከባብታት ኣምሓራን ዓፋርን ምውጽኡ ብምግላጽ፡ ብህጹጽ ልዝብ ንክጅመር ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ጸቕጢ ክግበር ጻዊዒት ምቕራቡ ይፍለጥ። ብኻልእ ወገን ሎሚ ኣብ ባህርዳር ተረኺቡ መግለጺ ዝሃበ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ መድረኽ ሃገራዊ ምኽክር፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርኣዩ ፍልልያትን ዘይምትእምማን ብሰለማዊ መንገዲ ንምፍታሕ`ዩ ምባሉ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብቲ ቦታ ጸብጺባ`ላ።


ህወሓት ኣብ ልዕሊ ዩኒቨርሲቲ ወልድያ ከቢድ ዕንወት ምውራዱ ፕረዚደንት'ቲ ዩኒቨርሲቲ ሓቢሩ

ኣብ ሰሜን ወሎ ትርከብ ከተማ ወልድያ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ህወሓት ኣብ ዝነበረትሉ እዋን፡ ዩኒቨርሲቲ ወልድያ ከቢድ ጉድኣት ከምዝወረዶ ፕረዚደንት`ታ ዩኒቨርሲቲ ኣቶ ኣበበ ግርማ ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሩ። ኣቶ ኣበበ ግርማ ብዛዕብኡ ክገልጽ ከሎ፡ ሓይልታት ህወሓት ልዕሊ 6 ቢልየን ብር ዝግመት ንብረት`ቲ ዩኒቨርሲቲ ዘሪፎምን ኣዕኒዮምን`ዮም ብምባል እቲ ዩኒቨርሲቲ ስርሑ ዳግም ክጅምረሉ ናብ ዘይክእለሉ ደረጃ በጺሑ `ሎ ኢሉ። ሓደ ሽሙ ክግለጸሉ ዘይደለየ ነባሪ ወልድያን ኣባል`ቲ ዩኒቨርሲቲን ዝኾነ ሰብ ብወገኑ ንድምጺ ኣመሪካ ክገልጽ ከሎ፡ ሓይልታት ህወሓት ካብ ፖለቲካ ናጻ ኣብ ልዕሊ ዝኾነን ንብዙሓት ኢትዮጵያውያን ብምንጪ ፍልጠት ዘገልግልን ዩኒቨርሲቲ ዝፈጸምዎ ተግባር ብገበን ዘሕትት ጥራይ ዘይኮነ ብታሪኽ`ውን ዘውቅስ`ዩ ኢሉ። ህወሓት ቅድሚ ሎሚ ከምዚ ዓይነት ዝቐረበሉ ክስታት ኣሉታዊ መልሲ ምሃቡ ይፍለጥ።


ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኢትዮጵያ ብዝተላዕለ ግጭት 2,700 ማእከላት ጥዕና ምዕናወን ሚ/ጥዕና'ታ ሃገር ገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ዝተፈላለዩ ከባብታት ብዝተላዕለ ግጭት ልዕሊ 2,700 ትካላት ጥዕና ከም ዝዓነዉ ሚንስትሪ ጥዕና`ታ ሃገር ኣፍሊጡ። ብመሰረት ክሳብ ሕጂ ብዘሎ መረዳእታ ኣብ ክልል ኣምሓራ 41 ሆስፒታላት ኣብ ክልል ዓፋር ድማ ሓደ ሆስፒታል ዓንዩ ዝበለት ሚንስተር ጥዕና ዶ/ር ሊያ ታደሰ፡ ልዕሊ 400 መደበራት ጥዕና`ውን ምዕናወን ገሊጻ። ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙናት ብዝተገብረ ዳግመ-ህንጸት ፡11 ሆስፒታላት ናይ ህጹጽን መሰረታውን ሕክምና ኣገልግሎት ክህባ ከምዝጀመራ`ውን ሓቢራ`ላ። ብሰንኪ`ቲ ኩናት ጾታዊ በደል ዝተፈጸመን ኣዋልድን ኣዴታትን ድማ ኣብተን ሆስፒታላት ኣብ ዝተዳለወ ማእከላት ሓገዝ ክረኽባ ምጅማረን ዶ/ር ሊያ ታደሰ ጠቒሳ`ላ።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ውሽጢ ትግራይ ኲናት ንምቕጻል መደብ ከም ዘይብሉ ይሕብር

ሚኒስተር መራኸቢታት ኢትዮጵያ ለገሰ ቱሉ ፈደራላዊ መንግስቲ ናብ መሬት ክልል ትግራይ ኣትዩ ኲናት ክቕጽል መደብ ከም ዘይብሉ ገሊጹ። ብተመሳሳሊ ምክትል ሚኒስተር ኣምባሳድር ሬድዋን ሑሴን’ውን ንናይ ወጻኢ ዲፕሎማሰኛታት ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ንውሽጢ ትግራይ ኣትዮም ክዋግኡ ሸውሃት ከም ዘይብሎምን ነቲ ኲናት ዝውድእሉ መገዲ ኣብ ምንዳይን ከም ዘለዉ ገሊጹ። እዚ መግለጺ ሓይልታት ፈደራላዊ መንግስቲ ዝተዋህበ ንገለ ቦታታት ትግራይ ከም ዝሓዘ ትማሊ ብማዕከናት ዜና ኣብ ዝቃላሓሉ እዋን’ዩ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ምምሕዳር ትግራይ ሎሚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ንስለ ሰላም ኢሎም ዝገበሩዎ ምንስሓብ ካብቶም ወረርቲ ዝበሉዎም ኣካላት ተመሳሳሊ ስጕምቲ እንተዘየርእዩ ዝግባእ ግብረ-መልሲ ክህቡ ምዃኖም ኣጠንቂቖም። እቲ ብማእከላይ መንግስቲ ካብ መዝነቱ ዝተኣልየ ምምሕዳር ንዂናት ኣብ ምቅርራብን ምጥቃዕን ኣለዉ ኢሉ ቀንዲ ዝውንጅሎም፡ ሓይልታት ፈደራላዊ መንግስቲ፡ ሓይልታት ኤርትራን ሚሊሻ ክልል ኣምሓራን’ዮም።


ኲናት ዝወለዶ ስነ-ኣእሙራዊ በሰላ ንምፍዋስ

ልዕሊ ሓደ ዓመት ኣቝጺሩ ዘሎ ኲናት ትግራይ፡ ኣብ በበይኖም ኣካላት ሕብረተሰብ ሰፊሕ ስነ-ኣእሙራዊ በሰላ ይሓድግ ምህላዉ ፍሉጥ ኰይኑ፡ ኣብ ኣደታትን ህጻናትን ዝወርድ ዘሎ ሃስያ ግን ሕልፊ’ዩ። ኰኾብ ገብሩ እምበኣር ብሞያኣ ኣብዚ ስራሕ ንምቅላል ትሰርሕ ዘላ መንእሰያ’ያ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣብ ኢትዮጵያ ቁጽሪ ብቫይረስኮሮና ዝተሓዙ ሰባት ምውሳኹ ተገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ንዝሓለፈ ክልተ ሰሙናት ለበዳ ኮቪድ19 ካብ 3% ናብ 20% ምድያቡ ሚንስትሪ ጥዕና ሎሚ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ኣፍሊጡ። ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰሙን በቲ ቫይረስ ዝተታሕዙ ሰባት ልዕሊ 8,000 ምብጽሑን እቲ ሽፋን ዝርግሐ ምውሳኹን ሚንስተር ጥዕና ኢትዮጵያ ዶ/ር ሊያ ታደሰ ኣፍሊጣ`ላ። እታ ሚንስተር ኣተሓሒዛ፡ ኣብዚ እዋን`ዚ ዝርግሐ ለበዳ ኮቪድ19 ብዘይተጸበየ ኩነታት ብምውሳኹ፡ ብጽኑዕ ሓሚሞም ክትትል ዝግበረሎም ዘሎ ተሓከምቲ ልዕሊ 140 ሰባት ምብጽሑ ሓቢራ። ኣብ ራብዓይ ማዕበል ኣብ ዓለም ተራእዩ ዘሎ ቫይረስ ፈልቂ ኦሚክሮን ኣብ ኢትዮጵያ ምህላዉን ዘይምህላዉን ግን ገና ብሰብ-ሞያ መርመራ ይግበር ምህላዉ ዶ/ር ሊያ ታደሰ ሓቢራ`ላ።


ኣብ ክልል ኣምሓራ ተነቢሮም ዝጸንሑ ውሳነታት ሰዓታት እቶ እቶን ካልኦትን ምልዓሎምን ምምሕያሾምን ተገሊጹ

ኣብ ክልል ኣምሓራ ምስ ወፍሪ ህልውና ተተሓሒዙ ተዓጽዩ ዝነበረ ኣብያተ ጽሕፈት መንግስቲ ንክኽፈቱን ተነቢሩ ዝነበረ ሕላፍ ሰዓት ብኸፊል ክልዓልን ምውሳኑ ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ኣፍሊጡ። ዋና ዳይሬክተር ኮሚኒኬሽን ክልል ኣምሓራ ኣቶ ግዛቸው ሙሉነህ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣባላት ቤት ምኽሪ`ቲ ኽልል ኣብ ዝገበርዎ ኣኼባ፡ ምስ ወፍሪ ህልውና ተተሓሒዞም ተመሓላሊፎም ዝነበሩ ዝተፈላለዩ ውሳነታት ከም ዝተላዕሉን ከም ዝተመሓየሹን ኣፍሊጡ። ከምኡ`ውን ብደረጃ ሃገር ክካየድ ብዛዕባ ዝተባህለ ሃገራዊ ምይይጥ ብዝምልከት ካብ ጋዜጠኛታት ንዘቐረበሉ ሕቶ ክምለስ ከሎ፡ መንግስቲ ክልል ኣምሓራ ምስ ፈደራል መንግስቲ ተመሳሳሊ መርገጺ ከምዘለዎ ኣፍሊጡ`ሎ። ብኻልእ ወገን ወራሪ ሓይሊ ብዝበሎ ህወሓት ኣብ ሰብን ንብረትን ዘውረዶ ሰፍ ዘይብል ጉድኣት ዘጻሪ መርማሪ ኮሚቴ ቆይሙ ኣሎ ኢሉ ።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ንከተማ አላማጣ ምቁጽጻሩ አጃንስ ፍራንስ ሓቢሩ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ወተሃደራቱ ንሓንቲ ኣብ ደቡብ ትግራይ ትርከብ ከተማ ካብ ተዋጋእቲ ትግራይ ዳግም ከምዝሓዙ ኣፍሊጡ ካብ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ምንስሓቡ ብምግላጽ ኩናት ጠጠው ክብል ኣብዚ ሰሙን`ዚ ዝጸውዐ ዕጡቕ ጉጅለ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፡ ነቲ መንግስቲ ዝበሎ ምትሓዝ ከተማ ትግራይ ምላሽ ኣይሃበሉን። ብመሰረት ጸብጻብ ኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ፡ ቤት ጽሕፈት ኮሚኒኬሽን ኢትዮጵያ "ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ንሓይሊ ጸላኢ ጸሪጉ ንከተማ ኣላማጣ ተቖጻጺርዋ`ሎ" ድሕሪ ምባል እቲ ኩናት ከምዝቕጽል ኣመልኪቱ`ሎ።። ዘይተረጋገጸ`ኳ እንተኾነ፡ ህወሓት ካብ ኣምሓራን ዓፋርን ምውጽኡ ነቲ 13 ኣዋርሕ ዘቑጸረን ህይወት ኣሸሓት ዘጥፈአን ሰብኣዊ ቅልውላው ዝፈጠረን ግጭት ተስፋ ዝህብ ኮይኑ ተራእዩ ኔሩ`ዩ።


ኣቶ ኣብርሃ ደስታ ካብ ቤት ማእሰርቲ ተፈቲሖም

ኣቦ ወንበር ዓርና ትግራይ ኣቶ ኣብርሃ ደስታ ብናይ 10,000 ብር ዋሕስ ትማሊ ሰሉስ ተፈቲሖም።ከም ሓበረታ ጠበቕኦም፡ስልኮም ብፖሊስ ብምትሓዙ ክንረኽቦም ኣይክኣልናን። ኣቦ ወንበር ውድብ ዓረና ትግራይን ፌደራል መንግስቲ ንትግራይ ተቖፃፂዎ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ኣባል ካብኔ ግዚያዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ብምዃን ሓላፊ ቢሮ ማሕበራዊ ጉዳይ ዝነበሩ ኣቶ ኣብርሃ ደስታ ድሕሪ ናይ 82 ማዕልታት ማእሰርቲ ትማሊ ሰሉስ ብዋሕ ምፍትሖም ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያ ፌስቡኮም ገሊፆም ኣለው። ተደጋጋሚ ስልኪ ደዊልና ስልኮም ኣይተልዓለን።ካብ ናይ ሕጊ ጠበቕኦም ኣቶ ተስፍኣለም በርሀ ንምርዳእ ከምዝኽኣልናዮ ስልኮም ብፖሊስ ተታሒዙ ክሳብ እዚ ቃለ ምልልስ ነካይድ ኣይተመለሰሎምን። ኣቶ ኣብርሃ ደስታ ቅድሚ እቲ ኣዋጅ ግዜ 21 መስከረም 2014 ዓ\ም ብጥርጣረ ከምዝኣሰሩዎምን ንህወሓት ትድግፍ ኢኻ ብዝብል ክሲ ክመላለሱ ድሕሪ ምፅናሕ ድሕሪ ኣርብዓ ማዕታት ዓቃቢ ሕጊ ዘኽስስ እንተሃሊዩዎ ክሲ ክቕርብ ተዘይኮይኑ ግን ክዓፅዎ ዓሰርተ ማዕልቲ ከምዝ ሃበን ንልዕሊ ሓደ ወርሒ ብዘይዝኾነ ይኹን ክሲ ናብ ቤት ፍርዲ እውን ከይቐረቡ ተኣሲሮም ምፅንሖም ኣቶ ተስፍኣለም ገሊፆም። ብዘቕረቡዎ ጥርዓን ቤት ፍርዲ ዝሓለፈ ዓርቢ ብዝሃቦ ውሳነ ክሳብ ትማሊ ኣፅኒሖም ከምዝፈትሑዎ ወስኹ ገሊፁ ኣቶ ተስፍኣለም። ቅድሚ እቲ ኣዋጅ ብጥብቅና ጠጠው ዝበሉሎም ብዙሓት ሰባት ከምዝነበሩ ብምሕባር ድሕሪ እቲ ኣዋጅ ‘’ዝተሓፈሱ’’ ዝበሉዎም ተጋሩ ግን ኣበይ ከምዘለው ከምዝይፍለጥን ናብ ቤት ፍርዲ እውን ከምዘየቀረቡን ሓቢሩ። ዓለምለኸ ተሓለቕቲ ሰብዊ መሰላትን ተወለድቲ ትግራይን ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከተማታትን ዝነብሩ ተጋሩ ብሰፊሑ ተኣሲሮምን ይእሰሩን ከምዘለው ይገልፁ። ናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ኮሚሽን 18 ሕዳር 2021 ኣ\ፈ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ በዝሒ ዝተኣሰሩ ምፍላጥ ከምዘይክኣለን መብዛሕቲኦም እሱራት ግን ናይ ትግራይ መቦቀል ዘለዎም ምዃኖም ይገልፅ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ተበጻሕነት ሰብኣዊ ሓገዝ ኢትዮጵያ ገና ትሕቲ ትጽቢት ምዃኑ ወሃብ-ቃል ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ

ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዘሎ ኵነታት፡ ብመዳያት ጸጥታን ሰብኣዊ ተበጻሕነት ኣዝዩ ኣሻቓሊን ተለዋዋጢን’ዩ ክብል ወሃብ-ቃል ሕቡራት ሃገራት ፈራሓን ሓቅ ኣብ ሰሙናዊ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣመልኪቱ። ገለ ተመዛበልቲ ክልል ኣምሓራ ንስፍራኦም ይምለሱ ምህላዎም ዝሓበረ እቲ ወሃብ-ቃል፡ ብሰንኪ ዘሎ ሕጽረታት መራኸቢታትን መጓዓዝያን ግን እቲ ቅኑዕ ቍጽሪ ንምፍላጥ ኣጸጋሚ ምዃኑ ጠቒሱ: ኣብ ክልል ዓፋርን ምዕራብ ትግራይን እቲ ምምዝባል ይቕጽል ምህላዉ ኣመልኪቱ። ሰራሕተኛታት ረዲኤት ብናጻ ምንጪ ከረጋግጹዎ ዕድል ደኣ ኣይርከቡ’ምበር፡ ኣብ ኣላማጣን ደቡብ ትግራይን ብዛዕባ ዝተኻይደ መጥቃዕታት ድሮንን ነፈርቲን ሓበሬታ ከም ዝበጽሖምን ህይወት ሓያሎ ሰባት ምውሳዱ ከም ዝተገንዘቡን ‘ውን ኣመልኪቱ። ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚረን ናብ መቐለ ብመገዲ ዓፋር ዝኣተዋ ናይ ሓገዝ መካይን ከም ዘይነበራ ዝጠቐሰ እቲ ወሃብ-ቃል፡ 20 መካይን ሓገዝ ዝሓዘ ቃፍላይ ግን ንመወዳእታ ጸጥታዊ ምርመራ ኣብ ክልል ዓፋር ከም ዘሎን ኣብ ቀረባ እዋን ንመቐለ ክኣቱ ተስፋ ከም ዘለዎን ሓቢሩ። ፈርሓን ሓቅ፡ ኣብ ክልላት ኣምሓራ፡ ዓፋርን ትግራይን ሓገዝ ንምብጻሕ ኣጸጋሚ ማዕንቖ ኰይኑ ኢሉ ዝጠቐሶ፡ ስእነት ቀረባት ነዳዲ፡ ገንዘብን ምውሳኽ ብዝሒ ተመዛበልቲን’ዩ። በቲ ኣጋጣሚ ድማ ኣብቲ ኲናት ኢድ ንዘለዎም በበይኖም ኣካላት፡ ንዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዛት መስመር ክኽፈቱ ጸዊዑ። ኣብ ደቡብን ደቡባዊ ምብራቕ ኢትዮጵያን ሓደጋታት ደርቂ የንጸላሉ ምህላዉ’ውን ካልእ ሻቕሎት ምዃኑ እቲ ወሃብ-ቃል ገሊጹ'ሎ። ኣብ መወዳእታ ድማ ንኢትዮጵያ ዝደለ ሰብኣዊ ሓገዝ ካብቲ ትጽቢት ዝገበረሉ መጠን ብ1.2 ቢልዮን ዶላር ትሒቱ ከም ዘሎ ጠቒሱ።


“ንምንስሓብ ሓይልታት ትግራይ ካብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ዘተስፉ ስጕምቲ’ዩ” ወሃብ-ቃል ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ

ትማሊ ሰኑይ ኣብ ዝነበረ ስሩዕ ጋዜጣዊ መግለጺ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፡ ወሃብ-ቃል’ቲ ክፍሊ ነድ ፕራይስ ብዛዕባ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርአ ዘሎ ምዕባለታት ተሓቲቱ ነይሩ። “ብመገዲ ኣምባሳድር ጀፈሪ ፈልትማን ንሽምግልና ተቐናንቐንቲ ወገናት ዝገብር ጻዕሪ እንታይ ውጽኢት ሂቡ፧ እዚ ኣብ ባይታ ዘካየድ ዘሎ ምዕባለታት’ከ ኣብ ግምታት ዋሺንግተን ዝነበረ ዲዩ፧" ዝብል ሕቶ ጋዜጠኛታት፥ ፕራይስ ኣብ ዝሃቦ መልሲ፡ ሰብኣዊ ሓገዝ ንምብጻሕን ተጻብኦታት ንምውጋድን ብወገን ምምሕዳሮም ቀጻሊ ስራሓት ከም ዘሎ ሓቢሩ። ብተወሳኺ እቲ ወሃብ-ቃል “ኣመሪካ ብምይይጥን ዘተን እምበር ብወታሃደራዊ ሓይሊ ዝፍታሕ ግጭት ዘይምዃኑ’ዩ ትኣምን” ድሕሪ ምባል፡ ስእነት ጸጥታ ኢትዮጵያ ድማ ነቲ ከባቢ ብሕማቕ ክጸልዎ ከም ምዃኑ ገሊጹ። ፕራይስ ኣብ መግለጺኡ፡ ምስሓብ ሰራዊት ትግራይ ካብ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ብጽቡቕ ከም ዝርእዩዎን ደጋጊሞም ክጽውዑዎ ዝጸንሑን ምዃኑ ኣመልኪቱ። ምስሓብ ሰራዊት ትግራይ ካብ ጎረባብቲ ክልላት ድማ ንዘተን ሰላማዊ ዕርቂ ባይታ ዝኸፍት ክኸውን ተስፋ ከም ዘለዎ ድሕሪ ምግላጽ: እቲ ወሃብ-ቃል ጸቒጡ ዝጠቐሶ ግን ንዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዝ ማዕጾ ምኽፋትን ኣብ ልዕሊ ሰለማውያን ዜጋታት ዝግበር በደላት ደው ክብል ምግባርን’ዩ ኢሉ።


ከተማ ላሊበላ በዓል ልደት ንምኽባር ትዳለው ምህላው ተገሊጹ

ዕጡቓት ህወሓት ሒዞም ዝነበረ ከተማ ላሊበላ በዕል ልደት ንምኽባር ይዳሎእሎ ክብል መንግስቲ ክልል ኣምሓራ ኣፍሊጡ። ምኽትል ሓላፊ ቢሮ ባህልን ቱሪዚምን ክልል ኣምሓራ ኣቶ ኤርምያስ ሎሚ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ በዓለ ልደትን ጥምቀትን ሓዊሱ ብዝደመቀ ኩነታት ንምኽባር ቅድመ ምድላዋት ይካየድ ምህላው ሓቢሮም። ኣብዚ በዓላት ዝመጹ ሓደስቲን ነባራትን ዕዱማት በጻሕቲ ሃገርን ንምትእንጋድ ቅድመ ምድላዋት ተገይሩ'ሎ ምባሎም ሪፖርተርድምጺ ኣመሪካ ካብ ባህርዳር ሓቢራ'ላ።


ኣብ ክልል ትግራይ ብሰንኪ ሕጽረት ቀረባት መድሃኒት ኣስታት 50 ሽሕ ሰባት ንሓደጋን ሞትን ምቕልዖም ተገሊጹ

ኣብ ክልል ትግራይ ንዝሓለፉ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ቀረባት መድሃኒት ብዘይምእታዉ ንልዕሊ 50 ሽሕ ዝበጽሑ ተሓከምቲ ዘይተመሓለለፍቲ ሕሙማት ንሓደጋን ሞትን ኣሳጢሑ ኣሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኢትዮጵያ: ሳልሳይ ዋዕላ ቱርኪን ኣፍሪቃን ንምሕያል ክልቲኣዊ ዝምድና ዕድል ምፍጣሩ ገሊጻ

ሳልሳይ ዋዕላ ቱርኪን ኣፍሪቃን ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ናይ ሓባር ረብሓ ዝጠመተን ርእሰን ክኽእላን ምትሕብባር ከምዝድልይን ብትኹረት ከምዝተዘራረበሉ ተሓቢሩ።ዓለምለኸ መድረኻት ንሃገራት ኣፍሪቃ ፍትሓዊ ክኾኑ'ውን ሓሳብ ቀሪቡ። ናይ ኢትዮጵያ ልኡኽ እውን ኣብ ክልቲኣዊን ናይ ሓባር ጉዳያት ምስ ናይ ቱርኪ መዘናታቶም ምዝርራቦም ተገሊፁ ኣሎ።  "ፅኑዕ ምትሕብባር ንሓባራዊ ልምዓትን ብልፅግናን’’ ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ቃል ኣብ ቱርኪ ኣንካራ ኣብዝተኻየደ ሳልሳይ ዋዕላ ቱርኪን ኣፍሪቃን መራሕቲ ጉባኤ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝፈጥርኦ ዓለምለኸ ርክብ ንገዛእ ርእሰን ክኽእላንን ሓባራዊ ረብሕአን ዝሕልወለንን ክኸውን ከምዘለዎ ኣስሚሮም ከምዝተዘራረበሉ ናይ ምክልት ሚኒስትር ኣገልግሎት ኮምኒኬሽን ሰላማዊት ካሳ ንጋዜጠኛታት ገሊፀን። ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ናይ ፌስቡክ ገፆም ኣብ ዘስፈሩዎ ፅሑፍ ጎኒ ንጎኒ እቲ ጉባኤ ኣባላት ጉጅለ ልኡኾም ምስ ፕረዚደንት ኤርዶዋን ኣብ ክልትኣዊ ጉዳያት ዝርርብ ከምዘካይዱ ገሊፆም ኣለው።


ኣብ1967 ምስ ተኸፍተ ገና ዘይተዓጽወ ማዕጾ ስደት ኤርትራውያን

ብምኽንያት ዓለምለኸ መዓልቲ ስደተኛታት (18 ታሕሳስ) ሎሚ ከኣ ኣብ ዓውዲ ጉዳይ ስደተኛታት ነዊሕ ዓመታት መጽናዕቲ ዘካየደ ፕሮፈሰር ጋይም ክብርኣብ ካብ ሎንዶን ኣዘራሪብናዮ ኣሎና። ኣብ ቀረባ እዋን ጥሮታ ዝወጸ ፕሮፈሰር ጋይም ደራሲ ብዙሓት መጽሓፍቲን መጽናዕታዊ ዓንቀጻትን ኰይኑ፡ ኣብ ዩኒቨርስቲ ሎንዶን ሳውዝ ባንክ (London South Bank Univeristy) ነዊሕ ዓመታት ዝመሃረን ንጉዳይ ስደተኛታት ኣመልኪቱ መጽናዕታት ዘካየደን’ዩ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ብየማን ቅጻዕ ብጸጋም ቅጻዕ፤ መንብሮ ስደተኛታት

ቀዳም 18 ታሕሳስ ዓለምለኸ መዓልቲ ስደተኛታት’ዩ። እዚ መዓልቲ’ዚ ነቶም ብዂናትን ካልእ ግፍዒን ዝተሰደዱ ጥራይ ዘይኮነስ እንኮላ ነቶም ብስራሕ ምኽንያት ናብ ካልእ ቦታ ዝገዓዙ ዜጋታት’ውን ውሕስነት ጸጥታ ክህብ ዝቖመ መዓልቲ’ዩ። ኣብዚ መደብ ምስ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ሱዳን ዝርከቡ ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት፣ ኣብ ሊብያ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ከምኡ’ውን ኣብ ሰንፈላልነት ዝርከቡ ኤርትራያውን ስደተኛታት እብ ኢትዮጵያ ኣዘራሪብና ኣሎና። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ዕላል ምስ መንእሰይ ስነ ጥበበኛ ብሄረ ናራ -መሓሙድ መሓመድ ኣጋር(ኣጋር)

ስነ-ጥበባዊ መሓሙድ መሓመድ ኣጋር ኣብ 1982 ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ ኣብ ከባቢ ቢሻ እትርከብ ኣዳራት ኣብ ትበሃል ንእሽቶ ዓዲ ተወሊዱ ኣብ ቡኮ ከባቢ ኣውጋሮ’ዩ ዓብዩ። ኣብ መድረኽ ብዝርእዮ ውዑይን ሰሓብን ምንቅስቓስ ዝልለ ስነ ጥበባዊ ኣጋር፡ ባህሊ ብሄረ ናራ ኣብ ምልላይ ዓቢ ኣበርክቶ ዝገብር ዘሎን ብህዝቢ ጽቡቕ ተቐባልነት ዝረኸበ ድምጻውን ተላሃይን’ዩ። ናይ ሎሚ ጋሻ ቂሐ ጽልሚ ስነ-ጥበባዊ ኣጋር ንኣጀማምራ ስነ-ጥበባዊ ሂወቱ ብዝሃቦ መብሪሂ ይጅምር።ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available ካልኣይ ክፋል ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ቂሐ-ጽልሚ ንመምህር ገብረኪዳን ደስታ ትዝክር

ኣብ ባህሊ፡ ስነ-ጽሑፍን ቋንቋን ዘተኰረ ልዕሊ ሓሙሽተ መጽሓፍቲ ዘሕተሙ መምህር ገብረኪዳነ ደስታ ኣብ መበል 84 ዓመት ዕድሚኦም ዓሪፎም። ንስራሓቶምን ካልእ ጉዳያትን ኣመልኪቱ ዝተዳለወ መደብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


መግለጺ ኮሚሽን ሰ/መሰላት ሕ/ሃ ኣብ ጉዳይ ኣብ ኢትዮጵያ ተፈጺሞም ዝተባህሉ ጥሕሰታት

ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ምስ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ብምኳን ኣብ ዘካየዶ ሓባራዊ መርመራ ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ዝተፈፀመ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ዋላ መጠኑ ይፈላለ ንሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ሓዊሱ ሓይልታት ትግራይን ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራን ተሳተፍቲ ምንባሮም ዝረኸቦ ውፅኢት ይሕብር ክብል እዩ እቲ ቤት ምኽሪ ሎሚ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ሓቢሩ። እቶም ዝተፈፀሙ ጥሕሰታት ሰብኣዊ መሰላትን ጥሕሰታት ዓለምለኸ ሕግታት ሰብኣዊነትን ስደተኛታትን ዝሓወሱ ኾይኖም ፤ገሊኦም ብዓለምለኸ ገበን ከሕትቱ ዝኸእሉ ገበናት ኲናትን ገበናት ኣንፃር ሰብኣውነት ዝኣምሰሉ ፍፃመታት ይርከብዎም ክብላ ነቲ ፀብፃብ ዘቕረባ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ላዕለወይቲ ምኽትል ኮምሽነር ሰብኣዊ መሰላት ናዳ ኣልናሺፍ ገሊፀን። እዚ ሪፖርት ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ሓዊሱ ንኹሎም ተፃባእቲ ወገናት ግፍዕታትን ጥሕሰታት ሰብኣዊ መሰላትን ጠጠው ከብሉ፣ ሲቪል ማሕበረስብን ትካላቱን ካብ መጥቓዕቲ ንምክልካል ኩሎም ኣድለይቲ ዘበሉ ስጉምትታት ክወስዱ ብዘይ ቅድመ ኩነት ጎንፂ ጠጠው ኣቢሎም ዕንቅፋታት ሰብኣዊ ሓገዛት ከልዕሉ ዝበሉ ሓበሬታታት ዝሓቘፈ ምዃኑ ተዛሪበን። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ቤት ምኽሪ ሰ/መሰላት ሕ/ሃ ኣብ ኢትዮጵያ ተፈጺሙ ዝተባህለ ጥሕሰት ክጻረ ተሰማሚዑ

ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ሎሚ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ኣብ ዘካየዶ ፍሉይ ኣኼባ ሕብረት ኤውሮጳ ሓዊሱ ነቲ ኣኼባ ዝጸወዓ ኣባል ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ ተፈጺሙ ዝበልኦ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ዘጻሪ ዘይሻራዊ ጉጅለ ንኽቀውም ሓቲተን። ወኪላት ሃገራት ኣፍሪቃ ብወገኖም ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ኣኼባ ምጽዋዑ ተቃዊሞም: ሕብረት ኣፍሪቃ ነቲ ጸገም ንምፍታሕ ዝገብሮ ጻዕሪ ንክኽበር ሓቲቶም። ኣብ ጀኔቫ ዝተኻየደ ፍሉይ አኼባ ስዒቡ መግለጺ ዘውጽአ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ቤት ምኽሪ ሕ/ሃ ምስቲ ኮሚሽን ተሓባቢሩ ዘካየዶ መርመራ እናሃለወ ኣብ ተመሳሳሊ ጊዜ ንዝተፈጸሙ ምግሃሳት ካልእ ጉጅለ ምቋም ዘየድሊ እዩ ክብል ተቃውሞኡ ኣስሚዑ'ሎ።\n


ሓይልታት ህወሓት ኣብ ታሪኻዊን ናይ ቱሪዝምን ቦታታት ከተማ ደሴ ዕንወትን ዝምታን ምፍጻሞም ተገሊጹ

ሓይልታት ህወሓት ንኸተማ ደሴ ተቆጻጺሮም ኣብ ዝነበርሉ እዋን ኣብታ ኸተማ ዝርከቡ ታሪኻዊን መሰሕብ ቱሪስትን ዝኾኑ ቦታታት ዓብይ ዕንወትን ዝምታን ፈጺሞም ክብል ናይ ከተማ ደሴ መምርሒ ባህልን ቱሪዝምን ገሊጹ። ብፍላይ ኣብ ኣብ ቤተመዘክር ደሴ ዝርከብ መንፈሳዊ ታሪኻውን ባህላዉን ተንቀሳቀስቲ ሓድግታት ከምዝተዘመቱ: ብኹዕታ ዝተረኽቡ ጥንታዊ ናይ መገልገሊ ናውትን ድማ ምዕናዎም እቲ ቤት ዕዮ ገሊጹ'ሎ። ኣቶ ሰይድ ኣራጋው ሓላፊ መምርሒ ቱሪዝምን ስፖርትን ደሴ ከምዝበልዎ ናይ ወሎ ኣምሓራን ኢትዮጵያ ታሪኽ ሒዙ ዝነበረ ዝበልዎ ቤተመዘክር ደሴ ብሓይልታት ሕወሓት ተዘሚቱ ካብ ጠቅሚ ወጻኢ ኾይኑ፤ ኣብኡ ዝነበሩ ናይ ሓለዋ 26፡ ካሜራታት ምስ መግጠሚ ኡ ተወሲዱ ኢሎም። ሓይልታት ህወሓት ብምጥሓስ ሰብኣዊ መሰላት ኾነ ዕንወት ንብረት ንዝቀርቦም ክስታት ኣሉታ ክህቡ ምጽንሖም ይፍለጥ።\n


ሃገራዊ ማሕበር ሕማም ሽኮርያ ኤርትራ ኣባላቱ ብኣወንታ ንኽነብሩ ከምዝሰርሕ ገሊጹ

ሃገራዊ ማሕበር ሕማም ሽኮርያ ኤርትራ ምስ ሕማም ሽኮር ብዝነብሩ ግዱሳት ኣባላት ኣብ ትሕቲ ጽላላ ሚኒስትሪ ጥዕና ብ 1998 ዝተመስረተ ኮይኑ ዝተፈላለዩ ጽሑፋትን ፖስተራትን ብምድላውን ፡ኣስተምህሮታትን ሰሚናራትን ብምሃብን ኣባላቱ ኣፍልጥኦም ብምብራኽ ብኣወንታ ንኽነብሩ ዓቢ ኣበርክቶ ይገብር ከምዘሎ ኣቦ- ወንበር ናይ’ቲ ማሕበር ዶክተር ጎይትኦም መብራህቱ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃቦ ቃለ መሕትት ገሊጹ።ቀንዲ ጠንቅታታ ሕማም ሽኮር ዘይጥዑይን ዘስርዑን ኣመጋግባን ኣካላዊ ምንቅስቓስ ዘይምዝውታር ከምዝኾነ ዝገለጸ ዶ/ር ጎይትኦም ዜጋታት ሽኮራዊ መግብታትን ጨውን ብብዝሒ ካብ ምምጋብ ን፡ሽጋራን ኣልኮላዊ መስተን ካብ ምውሳድን ክቑጠቡን ኣካላዊ ምቅስቓስ ከዘውሩን መኺሩ’ሎ። ኣቦ ወንበር ናይ’ቲ ማሕበር ዶክተር ጎይትኦም ንቀንዲ ንጥፈታት ናይ’ቲ ማሕበር ብምግላጽ መብርሂኡ ይጅምር። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ማእከል ጥዕና ዓብይ-ዓዲ ኣብ መንቀራቕሮ

ማእከል ጥዕና ዓብይ-ዓዲ ንኣስታት 30-ሽሕ ህዝቢ ኣገልግሎት ጥዕና እትህብ ዝነበረት ማእከል፡ ተወሳኺ 50-ሽሕ ተመዛበልቲ ተወሲኾማ ኣብ ምንታይ ኩነታት’ኮን ትህልው ንዝብል ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ናብቲ ቦታ ተጓዒዙ ኣሎ ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ትካላት ሲቪል ማሕብረሰብ ትግራይ ጻውዒት ኣቕሪቦም

ልዕሊ 60 በርጌሳውያን ትካላት ትግራይ፡ ኣብ ልዕሊ ተወላዶ ትግራይ ይፍጸም ኣሎ ንዝበለኦ ግፍዕታት ደው ክብል ናይ ሓባር መግለጺ ኣውጺአን። ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ንተወላዶ ትግራይ ብፍሉይ ዒላማ ዝገበረ ማእሰርቲ ከም ዘየለ’ዮም ዝመልክቱ። ሚኒስተር መራኸቢታት’ታ ሃገር ዶክተር ለገሰ ቱሉን ወሃብ ቃል፡ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኢትዮጵያ ኣምባሳድር ዲና ሙፍቲን ኣብ በበይኑ ኣጋጣሚ ተሓቲቶም፡ “ብተግባሩ እምበር ብምኽንያት መንነቱ ዝተኣስረ ሰብ የሎን፡” ክብሉ መሊሶም። ንምጽናት ዓሌት (ጀኖሳይድ) ዝምልከት’ውን ላዕለዎይቲ ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ሚቸል ባችለት፡ ኣብ እዋን ጸብጻብ ምቕራብ ኣብ ዝተሓታትሉ እዋን፡ “ንዓሌት ምጽናት ዘመልክትን 'ጆኖሳይድ' ኢልካ ክትጽውዖ ዘኽእልን” ገበናት ዛጊት ኣይመዝገብናን፡” ኢለን ነይረን። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ሓድሽ ማዕበል ግፍዒ ኣብ ምዕራብ ትግራይ

ዓለምለኸ ተሓለቕቲ ትካላት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናልን ህዩማን ራይትስ ዎትችን ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ብዛዕባ ዝተፈጸመ ግፍዕታት ሓባራዊ መግለጺ ኣውጺኦም። ሓይልታት ፀጥታ ኣምሓራ ኣብ ምዕራብ ትግራይ ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ እናወሰኸ ንዝመፀ ጃምላዊ ማእሰርቲ፣ቅትለትን ብሓይሊ ምብራርን ተሓተቲ እዮም ኢሉ ሎማዕንቲ ሓሙስ ዝወፀ ሓባራዊ ሪፖርት ። ካብ ሓዱሽ ማዕበል ህውከት ንምህዳም ይፍትኑ ዘለው ትግራዎት ስቪላት መጥቓዕቲ ተፈሚዎምን ተቐቲሎምን ይብል እቲ ሓባራዊ ፅብፃብ።ዓሰርተታት ድማ ኣብ መዳጎኒታት መስቀይቲ፣ምጥማይን ምኽላእ ሕክምና ሓዊሱ ንህይወት ኣብ ዘስግእ ኩነታት ይርከቡ። ‘’ኣብ ምዕራብ ትግራይ ኣብ ዝርከባ ብዙሓት ከተማታት ብሓይልታት ኣምሓራ ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ዝካየድ ሓዱሽ ከቢድ መግሃስትታት መጠንቀቕታ ደወል እዩ’’ ኢላ ኣብ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ዳይረክተር ግብረ መልሲ ቅልውላው ጆኣን ማሪነር። ‘’ተወሳኺ ግፍዒታት ንምውጋድ ዓለምለኸ ስጉምቲ እንተድኣ ዘይተወሲዱ ተጋሩ ብፍላይ ድማ ኣብ ማእሰርቲ ዝርከቡ ኣብ ከቢድ ሓደጋ እዮም ዘለው’’ኢላ ብምውሳኽ። ዓሚ ሕዳር ወታደራዊ ግጭት ካብ ዝጅመር ምዕራብ ትግራይ ቅትለታት፣ብዘይፍሊያ ብከቢድ ብረት ምድብዳብን ሰፊሕ ምምዝባል ተወለድቲ ትግራይን ሓዊሱ ጭካነታት ዝተፈፀምዎም ከባቢ እዩ። ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ፅሕፈት ኣዋሃዲ ሰብኣዊ ጉዳያት ኦቻ 2 ታሕሳስ 2021 ኣ\ፈ ከምዝሓበሮ እቲ ግጭት ካብ ዝጅመር 1.2 ሚሊዮን ሰባት ካብ ምዕራብ ትግራይ ተመዛቢሎም ኣለው። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን 9 ታሕሳስ ብዝወፀ ፀብፃብ ኦቻ ካብ 25 ሕዳር ክሳብ 1 ታሕሳስሓደ ኣብ ዘሎ እዋን ልዕሊ10,000ተወለድቲ ትግራይ ሓዱሽ ካብ ምዕራብ ትግራይ ተመዛቢሎም ኣለው። ኣምነስቲ ኢንተርናሽናልን ህይወማን ራይት ስ ዎችን ኣብ ሕዳርን ታሕሳስን 25 መሰኻኽርን ዘምለጡን ሓዊሱ ከምኡ እውን ምስ ግዳያት እሱራት፣ዝተባረሩን ብዛዕባ ናይ ኣምሓራ ሚሊሽያታትን ሓይልታት ፀጥታ ክልል ኣምሓራን ኣብ ስቪላት ነበርቲ ከተማታት ኣደባይ፣ሑመራን ራውያን ተወለድቲ ትግራይዝተፈፀመ ን31 ሰባት ቃለ መሕትት ገይሮምሎም ኣለው። ካብ መጀመሪያ ወርሒ ሕዳር ጀሚሩ ፋኖ ዝተብሃል ዕጡቓት ጉጅለታት ሚሊሽያ ሓዊሱ ሓይልታት ፖሊስ ክልል ኣምሓራ ኣብ ሰለስቲአን ከተማታት ብስልቲ ከቢቦም ከምዝሓዝዎም እቲ ፀብፃብ ይሕብር።እዞም ሓይልታት ንስድራታት ፈልዮም ካብ 15 ዓመት ዕድመ ንላዕሊን ደቂ ተባዕቲዮን ንደቂ ኣንስትዮን ስቪላት ኣሲሮምዎም።ንደቂ ኣንስትዮን ህፃውንቲ ቆልዑን ከምኡ እውን ዝሓመሙን ብዕድመ ዝደፍኡ ሽማግለታትን ካብቲ ከባቢ ሰጕጎምዎም ኣለው። ‘’ተጋሩ ፆቱኦምን ዕድሚኦምን ብዘይገድስ ናብ ሓደ ቤት ትምህርቲ ተወሲዶም’’ኢሉ ሓደ ሚሊሽያ ፋኖ ገዛ ንገዛ እናፈተሹ ክኣስሩ ዝርኣየ ምስክር ካብ ከተማ ራዊያን።’’ዓበይቲ ካብ መናእሰይ ፈሊዮም ገንዘቦምን ካሊእ ናውቶምን ወሲዶምዎም።ብዕድመ ዝደፍኡ ሽማግለታት፣ ወለዲ፣ብዓበይቲ ናይ ፅዕነት መኪናታት ፅዒኖም ወሲዶምዎም።ንቶም እናእሽቱ ገዲፎም ጥራሕ ኢዶም ሲዲዶምዎ’’ኢሉ ወሲኹ። ኣብ ሑመራ 21 ሕዳር 2021 ኣ\ፈ ብሰባት ዝተመልኣ 20 ዝኾነ ናይ ፅዕነት መካይን ናብ ማእኸላት ትግራይ ክብገሱ ምርኣዮም ክልተ መሳኽክር ገሊፆም። ሽዱሽተ መሰኻኽር ድማ ሓይልታት ኣምሓራ ኣብ ኣደባይ ካብ ክባ ንምምላጥ ዝደለዩ ተወለድቲ ትግራይ ቶኽሲ ብምኽፋት ከምኡ እውን ብበትርን በሊሕ ነገርን ከምዘጥቕዑዎም ገሊፆም።ቁፅሮም ዘይተፈልጡ ድማ ተቐቲሎም።’’ይሃድሙ ኣብ ልዕሊ ዝነበሩ ምትኳስ ጀሚሮም’’ኢሉ ንዕኡን ካልኦት የጥቕዑዎም ካብ ዝነበሩ ሚሊሽያታት ፋና ዝሃደመ ወዲ 34 ዓመት ሓረስታይ ካብ ኣደባይ።’’ሰባት ከምልጡ ምስ ፈተኑ ከየምልጡ ፋኖ ብገጀራን ምሳርን ኣጥቒዖምዎም።ብሬሳታት ንሓልፍ ነይርና፣ኩላትና ሰንቢድና፣ምስተረጋጋእና ኣብኡ እውን ተወሰኽቲ ሬሳታት ነይሮም።ናብ ዝኾነ ቁሊሕ እንተይልካ ሓሙሽተ፣ ዓሰርተ ሬሳታት ተደርቢዩ ትርኢ’’ይብሉ ብምውሳኽ። ኣብ ከተማ ኣደባይ 19 ሕዳርን 5 ታሕሳስን ምንቅስቓሳት መካይን ኣብ መዳጎኒ ካምፕ ዝተኣከቡ ሰባት፣ኣብ ዋና መንገዲ ብዙሕ መጠን ዘለዎ ፍርስራስ፣ዝተቓፀሉ ህንፃታት ምስልታት ሳተላይት የርኢ። ኣብ ሕዳር ካብ ቤት ማእሰርቲ ቅድሚ ምምላጦም ኣብ ሑመራ ንሓሙሽተ ኣዋርሕ ተኣሲሮም ዝነበሩ ሰለስተ ሰባት ሰበስልጣን ኣምሓራ ንነዊሕ ግዜ ኣብዚዩ ዝተፀቓቐጠ ቦታ ከምዝኣሰሩዎም ገሊፆም ኣለው። እቲ መግለፂ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ስቪላት መጥቓዕታት ጠጠው ከብሉዎ፣ብጃምላ ዝተኣሰሩ ክፈትሕን ምዕራብ ትግራት ንትካላት ረድኤት ተበፃሒ ክኸውን ክገብሩ፣ኣምነስትን ኢንተርናሽናልን ህይውማን ራይትስ ዎችን ንእሱራት ክሪኡ ክፈቅድን ኣለዎ ይብል። ክብደት ናይቲ ዝቕፀለ መግሃስታት ኣብ ግምት ብምእታው ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ከበድቲ ዓለምለኸ ሰብኣዊ ሕጊ ሓዊሱ ተፈፂሞም እንተኾይኖም ነፃ ዓለምለኸ መስርሕ ምርመራ ግጭት ትግራይ ብቕልጡፍ ከጣይሽን ተሓተቲ ክፍለዩን ፀዊዑ ኣሎ እቲ መግለፂ። ኣብ ህይወትማን ራይት ው ዎች ዳይረክተር ቀርኒ ኣፍሪካ ላቲሻ ባደር ‘’ተግባራት ጭካነ እናወሰኹ ብምምፅኦም መራሕቲ ዓለም ዓለምለኸ ናይ ምርመራ ኣገባብ ክፍጠር ክድግፉን ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ኢትዮጵያ ኣብ ስሩዕ ኣጀንድኡ ኣቐሚጡ ክዘራረበሉን ኣለዎ’’ኢላ። ኣሽሓት ተወለድቲ ትግራይ ኣብ ምዕራብ ትግራይ ኣብ ዝተፃበቡ ቦታት ተኣሲሮም ከምዝኾኑ ይግመት።ሰለስተ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ሑመራ ተኣሲሮም ዝነበሩ ፖሊስ ክልል ኣምሓራ ብተደጋጋሚ ከምዝቕጥቅጡዎም፣ከምዘሳቕዩዎምን ምግብን መድሓኒትን ከምዝኽልክሉዎምን ይገልፅ።ሓደ ብማዕልታዊ ሸቕሊ ዝናበርን ካብ ቤት ማእሰርቲ ዘምለጠን ክሳብ 200 እሱራት 3 ባ4 ሜትሮ ኣብ ዝኾነ ክፍሊ ተፀቓቒጦም ከምዝኣሰሩዎም ይገልፅ። እቲ ኽሲ ዝቐርብ ዘሎ ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ምኽሪ ሰባዊ መሰላት እቲ ሰፊሕ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ዝምርምር ዓለምለኸ ጉጅለ ንምሻም ኣብ ግምት ንምእታው ፍሉይ ኣኼባ ቅድሚ ምክያዱ ሓደ ማዕልቲ እዩ። ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ንቶም ክስታት ዛጊድ ሪኢቶ ኣይሃበሉን። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣባል ባይቶ ኣመሪካ ካረን ባስ፡ ምውጻእ ኢትዮጵያ ካብ ኣጋዋ ክናዋሕ ሓቲታ። ኣደ-መንበር ንኡስ ኮሚቴ ጉዳያት ወጻኢ ባይቶ ኣመሪካ ካረን ባስ፡ ኣብ ዘውጽኣቶ መግለጺ፡ኣብ ዝሓለፈ ሕዳር 2 ምምሕዳር ባይደን ካብ 1 ጥሪ 2022 ጀሚሩ ተሳትፎ ኢትዮጵያ አብ “ስምምዕ ንዕብየትን ዕድላትን ኣፍሪቃ (ኣጋዋ) ከምዝኽልኽል ድሕሪ ምውሳኑ እቲ ክልከላ ቁጠባዊ ሳዕቤን ክህልዎ`ዩ ብምባል እቲ እገዳ ክጸንሕ ሓቲታ`ላ። ንሳ ኣብቲ ትማሊ ዘውፀአቶ መግለፂ፡ ምኽልካል ተሳትፎ ኢትዮጵያ ኣብ ኣጋዋ፡ ነቲ ብህዝቢ ኢትዮጵያን አመሪካውያን ሰብ ሃብትን ዝተረኽበ ቁጠባዊ ምዕባለ ንድሕሪት ዝዓጽፍ`ዩ ብምባል ብፍላይ ድማ ንደቂ ኣንስትዮን ህፃናትን ሓዊሱ ኣብቲ ህዝቢ ዝያዳ ተጠቃዕቲ ዝኾኑ ክፋላት ማሕበረሰብ ማህሰይቱ ዝኸበደ ክገብሮ`ዩ ኢላ ። ብምኳኑ ኣብ ኢትዮጵያ ዝሳተፉ ዘለዉ ተፃባእቲ ኣካላት እዚ ጎንፂ ዝቋረፀሉ መንገዲ ብምንዳይ ፣ ሰብኣዊ ሓገዛት ዝባፀሐሉን ሰላም ንኽዓስል ዘተታት ክካየዱ ኣብ ዝኽእልሉ ኩነታት ንኽመፁን ምምሕዳር ባይደን ግዜ ክህቦም ይሓትት ኢላ ። ኮንግረስዉማን ካረን ባስ እንተዘይ ኮይኑ ግን እቲ ኣብ 1 ጥሪ 2022 ክቋረጽ ተሓሲቡ ዘሎ ተሳትፎ ኢትዮጵያ አብ ኣጋዋ ፡ ሳዕቤኑ ኣብቲ ህዝቢ ዝዓልብ`ዩ ክኸውን ኢላ ።


ህዝቢ ምስ ህዝቢ: ኣብ ዘመናዊ ሙዚቃ ኤርትራን ኢትዮጵያ ዓበይ ኣበርክቶ ዘለዎም ስነጥበባዊያን

ብግድምናን ክእለት ሙዚቅኦምን ብዝለዓለ ደረጃ ዝስመዩ ዓብደላ ኣቡበከርን ብርሃነ ኪዳነን፡ ኣጋይሽ መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ኮይኖም ኣለዉ። ካብ 60`ታትን 70`ታትን ጀሚሮም፡ ብፍላይ ንህርመት ዘመናዊ ሙዚቃ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ ምምሕያሽ ፡ ዓቢይ ተራ ከም ዝነበሮም ዝግለጹ እዞም ክልተ ህቡባት ሙዚቀኛታት፡ ብመሳርሒ ኦርጋን ዘፍረዩዎን ዘዋሃሃድዎን ሙዚቃታት ብቑጽሪ ክተቐምጦ ዘጸግም`ዩ። ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ፡ ከምኡ`ውን ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዓለም ፡ ምስ ብዙሓት ዓበይቲ ባንድታት ተጠርኒፎም`ውን ሰሪሖም። ካልኣይ ክፋል ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ብሽክለታ ቢንያም ግርማይ ዝበለጸ ኣፍሪቃዊ ተቐዳዳማይ ዓመተ 2021 ኮይኑ ተረቚሑ

ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ብሽክለታ ቢንያም ግርማይ ድሕሪ ኣብ ለቨን-ቤልጁም ኣብ ዓለምለኸ ውድድር ትሕቲ 23 ዓመት ዘመዝገቦ ዓወት ንካልኣይ ጊዜ ዝበለጸ ኣፍሪቃዊ ተቐዳዳማይ ኮይኑ ተረቚሑ። ቢንያም እቲ ቤልጁም ዝረኸቦ ብሩር መዳልያ ፈላማይ ኣፍሪቃዊ ተዓዋቲ ዓለምለኸ ሻምፕዮን ክኸውን ኣኽኢልዎ'ዩ። ቢንያም ግርማይ ኣብ ፈለማ ዓመተ 201 ምስ ጋንታ ደልኮ ተሰሊፉ ይወዳደር ዝነበረ ኮይኑ ድሒሩ ግን ንናይ ቤልጁም ጋንታ ኢንተርማርሸ ዋንቲ ጎበርት ሜርቱ ተጸንቢሩ። እቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ንዝበለጸ ተቐዳዳማይ ዝወሃብ ሽልማት ብወደብቲ ቱር ሩዋንዳ ዝወሃብ ኮይኑ ቢንያም ግርማይ ነዚ ሽልማት ንካልኣይ ጊዜ ዝተዓወተ ካልኣይ ተቐዳዳማይ'ዩ። ቢንያም ነዚ ሽልማት ዝበለጸ ተቐዳዳማይ ኣፍሪቃ ዝተረቝሐ ሓሙሻይ ኤርትራዊ ተወዳዳይ'ዩ: ናትናኤል ብርሃነ (2012): መኽሰብ ደበሳይ (2014): ዳንኤል ተክለሃይማኖት (2015): ተስፎም ዑቕባማርያም (2016) ዝተረቑሑ ክኮኑ እንከለው ኣብቲ ናይ ዓመተ 2021 ዝተረቝሑ ዝበለጹ ተጻወቲ ንኢማራት ዓረብ ዝስለፍ ደቡብ ኣፍሪቃዊ ራያን ጊቦስ ካልኣይ፡ ንኣስታና ዝስለፍ ኤርትራዊ መርሃዊ ቅዱስ ሳልሳይ: ንኩቤካ ዝስለፍ ኤርትራዊ ሄኖክ ሙሉብርሃን ራብዓይ ደረጃ ኮይኖም ተረቝሖም ኣለው። ሽልማት ዝበለጸ ተቐዳዳማይ ኣፍሪቃ ብወደብቲ ዙር ሩዋንዳ ዝዳለው ኮይኑ ካብ 2012 ጀሚሩ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ክካየድ ጸኒሑ'ሎ።


ወትሩ ምስ መሳርሒ ክዳን--ዓብዱሰላም ዓብዳይ

ምሩቕ ዓውዲ ፊይስክስ ካብ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ፡ ዓብዱሰላም፡ ኣብ ኣስመራ ካብቶም ወሓሉ ሰራሕቲ ማዕጹን መሳዅትቲን’ዩ ነይሩ። ሕጂ ኣብ ከተማ ሳንፍራንሲስኮ ዝነበር ዘሎ ዓንዱሰላም፡ ድሕሪ ናይ ኣመሪካ ስደቱ ግን ዓውዲ ቀዪሩ’ዩ። ኣብቲ ብውዝቢ ዝኣተዎ ሞያ ምግብና ግን ውሕልነቱ ኣይተጋደፎን። ንጕዕዞ ህይወቱ፡ ስራሓቱ፡ ኮቪድ-19 ዝፈጠሮ ናይ ህይወቱ ምምዝባልን ካልእ ተዛማዲ ኣርእስታትን ኣዘራሪብናዮ ኣሎና። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምክትታል ይክኣል። No media source currently available


ከተማ ደሴ ኣብ ኢድ ፈደራል ሰራዊት ኢትዮጵያ ምህላዋን ምንቅስቃሳታ ድማ ናብ ንቡር ይምለስ ምህላው ተገሊጹ

ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ትርከብ ከተማ ደሴ ኣብ ኢድ ፈደራል መንግስቲ ከም ዘላን ዕለታዊ ምንቅስቃሳ'ውን በብዕለቱ ይደምቅ'ሎ ክብል ናብታ ኸተማ ዝተጉዓዘ ሪፖርተር ድምጺ ኣመሪካ ሓቢሩ። ሪፖርተር ድምጺ ኣመሪካ ምስ ክፍሊ ኣምሓርኛ ኣብ ዘካየዶ ሓጺር ቃለ መጠይቅ ዝተፈላለዩ መጉዓዝያታት ኣብ ውሽጢ እታ ኸተማን ሃይቅን ክሳብ ከምሴን ከምዝርአየን ዝኽፈቱ ኣብያተ ንግድን ሆቴላትን ይወስኽ ከምዘሎ ተዛሪቡ'ሎ። ኣገልግሎት ስልኪ:ማይን መብራህትን ኣብ ጽቡቅ ኩነታት'ዩ ዘሎ ዝበለ ሪፖርተር ድምጺ ኣመሪካ መስመር ስልኪ ሓሓሊፉ ከምዝቋርጽን ኣገልግሎት ኢንተርነት ግን ከምዘይተጀመረን ጠቂሱ: ብሓፈሻ ምንቅስቃስ እታ ኸተማ ኣብ ደሓን ዝበሃል'ዩ ኢሉ'ሎ። ኣብታ ኸተማ ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ከም ትካላት ጥዕና ዝበሉ ጉድኣት ከምዝወረዶም ዝጠቀሰ ሪፖርተር ድምጺ ኣመሪካ 80 ዓመት ዝዕድሚኡ ሆስፒታል ደሴ ጉድኣት ከምዝወረዶን መድሃኒት'ዉን ከምዘየለን ኣቁሑት ላባራቶሪን መፍረይ ኦክሲጂን ኸኣ ኣገልግሎት ከምዘይህብ ተገይሩ'ሎ ኢሉ።


ሕ/ሃ ንብረቱ ዝኾና 18 መካይን ካብ ደሴን ኮምቦልቻን ብወታሃደራት መንግስቲ ከምዝተዘምታ ሓቢሩ

ፕሮግራም መግቢ ዓለምን ካልኦት ዘይመንግስታውያን ትካላትን፡ ካብ ደሴን ኮምቦልቻን ብወተሃደራት ፈደራላዊ መንግስቲን መሻርኽቱን፡ ንብረት ሕቡራት ሃገራት ዝዀና 18 ናይ ጽዕነት መካይን ብ10 ታሕሳስ ከም ዝተዘምተኦ ኣመልኪቶም። ብመሰረት ካብ ወሃብ ቃል ሕቡራት ሃገራት ዝወጸ መግለጺ፡ እተን ብሓይሊ ተወሲደን ዝነበራ መካይን መብዛሕትአን ደኣ ይመለሳ እምበር፡ ዛጊት ግን ሰለስተ ደሃየን ከም ዘይተፈልጠ ንወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ ኒው-ዮርክ ሓቢሮም። ኣብ ክልል ኣምሓራ ንኣስታት 3.7 ሚልዮን ተጸባዪ ህዝቢ ሰብኣዊ ሓገዝ ኣብ ምግባር ዝርከብ ፕሮግራም መግብ ዓለም፡ ተዋጋእቲ ወገናት ንተበጻሕነት ሓገዝ ዝጻባእ ስራሓት ካብ ምፍጻም ክቝጠቡ ኣዘኻኺሩ።


ኣብ ኤርትራ ካብን ናብን እንግሊዝኛ - ትግርኛ እትትርጉም ማሽን ማዕቢላ

ኣንቶኒዮ ሳሚኤል፡ዑስማን ሮመዳን፡ ፋኑኤል ሃብተማርያም፡ሄርሞን እስቲፋኖስ ፡ናትናኤል መንግስትኣብን ሮቤል ዮሃንስን ዝተብሃሉ ተማሃሮ ሓሙሻይ ዓመት\nምህንድስና ኮምፕዩተር ኮለጅ ማይ ነፍሒ ፡ምሉእ ሓሳባት ካብ ትግርኛ ናብ እንግሊዝኛ፡ካብ እንግሊዝኛ ናብ ትግርኛ እትትርጉም ማሽን ከምዘማዕበሉ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጾም ። ነታ ማሽን ኣብዚ ሕጂ እዋን ከም ጎግል ዝኣመሰሉ ዓበይቲ ትካላት ዝጥቀሙሉ ምዕቡል ኣገባብ ቴክሎነጂ ተጠቂሞም ከምዘማዕበልዋን ሰብ ሰርሖ ብልሒ ከም እትውንን ተዛሪቦም። እዛ ማሽን ምስተን ቅድሚ ሕጂ ዝተፈተና ካብ እንግሊዝኛ ናብ ትግርኛ ጥራይ (On line) ዝትርጉማ ስርሓት ብምውድዳር ብዘይ ናይ ኢንተርነት መስመር (offline) ትሰርሕ ኣብ ርእሲ ምዃና ካብ እንግሊዝና ናብ ትግርኛ ከምኡ’ውን ካብ ትግርኛ ናብ እንግሊዝኛ ናይ ምትርጓም ብልጫ ከምዘለዋን ኣማዕበልታ ወሲኾም ተዛሪቦም ኣለዉ። እዛ ኣብ ኤርትራ ናይ ፈለማ ዝኾነት ማሽን ፡ብእንግሊዝኛ ን ትግርኛን ዝተጻሕፉ ጽሑፋት፡መጻሕፍቲ፡ዶክመንታት፡ኣብ ዝተፈላለዩ ዕቑሑን ኣፋውስን ዝተጻሕፉ መምርሒታት (ማንዋላት) ወዘተ ኣብ ምትርጓም ንዝነበረ ሃጓፍ ኣብ ምምላእ ኣበርክቶ ከምእትገብር ብምግላጽ ኣብ ቀጻሊ ኣብ ሞባይል ከምትሰርሕ ንምግባራ መደብ ከምዘለዎም እዞም ሽዱሽተ ናይ ኮምፕዩተር መሃንድሳት ገሊጾም ኣለዉ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ወሃቢ ቃል ሚ/ጉ/ወ ኣመሪካ: ኣቶ ጌታቸው ረዳ መርገጺ ኣመሪካ ንዝበሎ ኣሉታዊ ምላሽ ሂቡ

ኣብ ውሽጢ ኣመሪካ ሓደ ዓይነት ኣተሓሳስባ ኣሎ ኢልካ ክትዛረብ ኣይትኽእልን ዝበለ ወሃቢ ቓል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ፡ ግን ብውሽጢ ድማ ፡ ኣዲስ ኣበባ እንተኣቲኹም በይንኹም ኮይንኩም ሽግር ካብ ዝፍጠር ዝተወሰነ ኣኻኺብኩም እንተትኣትዉ ይብሉና`ዮም ክብል ምስ ተለቪዥን ትግራይ ኣብ ዝገበሮ ቃለመጠይቕ ተዛሪቡ`ሎ። ወሃቢ ቓል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ብወገኑ፡ ህወሓት፡ ወተሃደራዊ ወፍርታቱ ከስፍሕ ወይ`ውን ናብ ኣዲስ ኣበባ ንምእታው ክፍትን፡ ኣመሪካ ፍጹም ኣተባቢዓቶ ኣይትፈልጥን`ያ ክብል ኣሉታዊ መልሲ ሂቡ`ሎ። ወሃቢ ቓል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ፡ ዝሓለፈ ቀረባ መዓልታት ምስ ተለቪዥን ትግራይ ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መጠይቕ፡ ሰራዊት ህወሓት ናብ ኣዲስ ኣበባ ብዛዕባ ምእታው ዝምልከት መርገጽ ኣመሪካ ንጹር ከምዘይኮነሉ`ዩ ተዛሪቡ። ቻይና ንመንግስቲ ኣቢይ ኣሕመድ ብምድጋፍ ንጹር መርገጽ ከምዘለዋ ዝገለጸ ኣቶ ጌታቸው፡ ኣመሪካን ገለ ሃገራት ኤውሮጳን ኣዲስ ኣበባ እንተኣቲኹም ዝብል ነገር ከምዘልዕላ ይጠቅስ፡ "ንኣብነት ቻይና፡ ንኣቢይ ብብረትስ ብገለስ ይድግፉ`ዮም።ኣብ ዝኾነ ይኹን መድረኽ፡ ንኣቢይ ማዕቀብ ክግበር ኣብ ዝግበረሉ፡ ኣብ ባይቶ ጸጥታ`ዶ ኣብ ገለ ስራሕቲ፡ ናይ ቪቶ ስልጣኖም ተጠቒሞም ኣብ ናይ ሃገራት ውሽጢ ጉዳይ፡ ጣልቃ ክእቶ የብሉን ብዝብል፡ ይከላኸልሉ`ዮም።" ኣቶ ጌታቸው ኣተሓሒዙ፡ መርገጽ ኣመሪካ ኣብቲ ጉዳይ ግን ግልጺ ከምዘይኮነን፡ ዝተፈላለየ መርገጻት ከም ዘለዎምን ይገልጽ፡ "ኣመሪካውያን መርገጾም እንታይ ምዃኑ ክትርድኦም ብጣዕሚ ከቢድ`ዩ። ኣመሪካ ማዕቀብ ጌርና ንኽልቴኹም ደፊእና ናብ ሰላም ክነምጽኣኩም ይብሉ፡ ኣቢይ ሓደገኛ ሰብ`ዩ ናብ ዘይኮነ ጥፍኣት ይወስድ ኣሎ ይብሉ። ቁርብ ጸኒሖም ድማ ህወሓት ኣዲስ ኣበባ እንተኣትያ ዓዲ ብደም ክትሕጸብ`ያ ይብሉ።" ኣተሓሒዙ በዓል ቻይና ንጹር`ዩ እቲ መትከሎም፡ ኣመሪካ`ዮም ኣዲስ ኣበባ እንተኣቲኹም ዝብል ነገር ዘለዎም፡ ገለ ሃገራት ኤውሮጳ`ውን ከምኡ ዓይነት የርእዩ`ዮም ድሕሪ ምባል፡ ኣመሪካ እቲ ኣዲስ ኣበባ ኣይትእተዉ ዝብል ንሱ ናይ ቃል-ዓለም`ዩ ኢሉ። "ግን ድማ ብውሽጢ ድማ እንታይ ይብሉ ኣዲስ ኣበባ እንተኣቲኹምስ በይንኹም ኮይንኩም ሽግር ካብ ዝፍጠር ዝተወሰነ ኣኪብኩም ኣኻኺብኩም እንተትኣትዉ ይብሉ። ሕጂ እቲ ናይ ኣመሪካ ሻቕሎት፡ ገገሊኡ መስሓቕን ተራ ናይ ሸቐጥ ስሌት`ውን ኣብ ግምት ዘእተወ`ዩ። ኣመሪካ እቲ ኣዲስ ኣበባ ኣይትእተዉ ዝብል ንሱ ናይ ቃል-ዓለም`ዩ" ብዛዕባ`ዚ ኣቶ ጌታቸው ብዛዕባ ኣመሪካ ዝምልከት ዝበሎ፡ ድምጺ ኣመሪካ ንሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ተወኪሱ:ወሃቢ ቓል`ቲ ሚንስትሪ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ ፡ ህወሓት ወተሃደራዊ ወፍሩ ከስፍሕ ወይ ናብ ኣዲስ ኣበባ ንምእታው ክፍትን ፍጹም ኣየተባባዕናን ድሕሪ ምባል፡ ንኹሎም ወገናት ብውልቅን ብወግዕን ከምዝበልናዮ፡ ንግጭት ኢትዮጵያ ወተደራዊ ፍታሕ የለን፡ ፍሉይ ልኡኽ ዝሓለፈ ሕዳር 23 ከምዝበሎ፡ ህወሓት ክስሕብን ኩነታት ሰብኣዊ ዕጽዋ ትግራይ ከብቅዕን ኢና ንጽውዕ ኢሉ። ወሃቢ ቓል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣስዒቡ፡ ዲፕሎማሲ ቀዳምነት ንህብ፡ ተጻብኦታት ከቋርጽ፡ ግህሰት ከብቅዕ ብዘይ ቅድመ ኩነት ድማ ልዝብ ክግበር፡ ሰብኣዊ ረድኤት ብዘይዕንቅፋት ክኣቱ፡ ከምኡ`ውን ኩሉ ዘሳተፈ ሃገራዊ ልዝብ ክግበር ኢና ነተባብዕ ኢሉ። ብዛዕባ`ቲ ኣቶ ጌታቸው ዝበሎ፡ ቻይና ኣብ ባይቶ ጸጥታ ብዘለዋ ድምጺ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኣቢይ ማዕቀብ ከይግበር ንመንግስቲ ኣቢይ ትድግፍ`ያ ዝብል ነገር ዝተሓተተ ወሃቢ ቓል ሕቡራት ሃገራት ብወገኑ፡ ኣብ ባይቶ ጸጥታ ብዛዕባ ማዕቀብ ዝተገብረ ዕቱብ ዘረባ`ውን ኣይነበረን፡ ስለዚ ቻይና ብዘለዋ ንድምጺ ብድምጺ ናይ ምስዓር መሰላ ትጥቀመሉ ምኽንያት`ውን ኣይነበርን ክብል መሊሱ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣመሪካ ብሓይልታት ትግራይ ተፈጺሞም ዝተባህሉ ግህሰታት ከምዘተሓሳሰባ ገሊጻ

ኣመሪካ: ሓይልታት ትግራይ ኣብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ኣዚዩ ኣሰካፊ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት፣ጭካነታትን ዕንወት ህዝባዊ ትሕተ ቅርጺ ምፍፃሞም ዝገልፁ ዘይተረጋግፁ ሓደሽቲ ፀብፃባት ኣዚዩ ከምዘተሓሳስባ ገሊፃ። እቲ ካብ ቤት ፅሕፈት ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣመሪካ ኔድ ፕራይዝ ዝወፀ መግለፂ ኩሎም ዕጡቓት ተዋሳእቲ ኣብ ልዕሊ ስቪላት ንዝፍፀም መጥቓዕቲ ደው ከብሉ ንፅውዕ ይብል።ሰበስልጣን ነቶም ፀብፃባት ክምርምሩን ፈፀምቲ ኣካላት ተሓተቲ ንምግባር ንኹሉ ዝሓቖፈ ብግልፂ መስርሕ ክምርምሩን ነተሓሳስብ ይብል። እቲ መግለፂ እቲ ፈላማይ፣ናይ መወዳእታን እንኮን ተፃብኦ ደው ንምባል መግሃስታት ሰብኣዊ መሰላት ከብቅዕ፣ብዘይቅድመ ኩነት ልዝብ ምክያድን ብዘይ ዕንቕፋት ተበፃሕነት ሰብኣዊ ረድኤት ምፍቃድን ሓቋፊ ሃገራዊ ዘተ ምክያድን ምዃኑ ኣመሪካ ብዲፕሎማሲያዊ ኣገባብ ንምሕጋዝ ደጊማ ተረጋግፅ ይብል ።


ነበርቲ: ሓይልታት ትግራይ ንከተማ ላሊበላ ዳግማይ ከምዝሓዝዋ ገሊጾም ክብል ሮይተርስ ሓቢሩ

ነበርቲ ከተማ ላሊበላ ሓይልታት ትግራይ ንከተማ ላሊበላ ካብ ሓይልታት ፌደራል መንግስቲ ንኻልኣይ ግዜ ከምዝሓዙዋ ገሊፆም ክብል ሮይተርስ ሓቢሩ። ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ዝተዛረቡ ክልተ ነበርቲ ወታሃደራት ኢትዮጵያ ምስ ወፁ ሓይልታት ትግራይ ትማሊ ሰንበት ነታ ከተማ ተቖፃፂሮምዋ ኢሎም። እቶም መሰኻኽር ብዘይተፈልጠ ምኽኒያት ወታሃደራት መንግስቲ ካብ ቀዳም ለይቲ ጀሚሮም ካብ ላሊበላ ምውፃእ ከምዝጀመሩን ካብ ርሑቕ ቦታ ናይ ቶኽሲ ልውውጥ ከምዝሰምዑን ሓቢሮም። መንግስቲ ኢትዮጵያ ይኹን ሓይልታት ትግራይ ብዛዕባ ኩነታት ላሊበላ ርእይቶ ኣይሃቡን። ኤኤፍፒ ከምዝፀብፀቦ ግን ህወሓት ኣብ ጥቓ ላሊበላ ኣብ ልዕሊ ዝርከባ ከተማታት መጥቓዕቲ ፈኒዩ ኣሎ።ናይ ህወሓት ደገፍቲ መሓውራት ዜና ካብ ላሊበላ 59 ኪሎ ሜትር ሪሒቑ ኣብ ዝርከብ ከባቢ ጋሼና ምስ ሓይልታት ኢትዮጵያ ምግጣሞም ፀብፂበን ኣለዋ። ወታሃደራት ፌደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ቅድሚ ክልተ ሰሙን ንሓይልታት ህወሓት ደፊኦም ንከተማ ላሊበላ ምቑጽጻሮም ይዝከር። ከተማ ላሊበላ ብብ ዩኔስኮ ናይ ዓለም ሓድጊ ተባሂሉ ዝተመዝገበ ቤተ ክርስቲያን ዝርከበላ ከተማ እያ። ንኤኤፍፒ ዝተዛረቡ ነበርቲ እታ ከተማ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ልዕሊ እቶም ነበርቲ ሕይል ዝበሉ እንተነበሩ እውን ኣብ ናይ ኣዋርሕ ፃኒሒቶም ነቲ ቅዱስ ቦታ ብፅቡቕ ኩነታት ሒዞምዎ ነይሮም ይብሉ። ፌደራል መንግስቲ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ዝሓዙዎም ከባቢታት ንዝርከቡ ሆስፒታላትን መሰረተ ልምዓታትን ኣዕኒዮም ክብል ይኸስስ።


ቃለ-ምልልስ ምስ ኣቦ-መንበር ዓለምለኸ ምንቅስቓስ ይኣክል ኣቶ ወሰንሰገድ ሓጎስ

ቃለ-ምልልስ ምስ ኣቦ-መንበር ዓለምለኸ ምንቅስቓስ ይኣክል ኣቶ ወሰንሰገድ “ሰገድ” ሓጎስ ንቕርጺን ኣሰራርሓን እዚ ምንቅስቓስ ከምኡ’ውን ኣብ ቀረባ ግዜ ምስ ሓይልታት ትግራይ ሓቢሮም ንኽሰርሑ ምውሳኖም ዘውጽኡዎ መግለጺን ካልእን ኣዘራሪብናዮ ኣሎና። ኣብዚ መደብ ካብ ህዝቢ ዝመጸ ሕቶታት’ውን ኣጣቓሊልና ኣሎና። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኩነታት ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ግብጺ

ግብጺ ኣብዚ ቀረባ ንገለ ኤርትራውያን ናብ ኤርትራ ጠሪዛ ዝብሉ ጸብጻባት ተሰሚዑ'ሎ። ካልኦት'ውን ናይ ምጥራዝ ኩነታት ኣንጸላልይዎም'ሎ ክብሉ ካብ ግብጺ ዘዘራረብናዮም ሰለስተ ኤርትራውያን ይገልጹ። ኣብዚ ጉዳይ ርእይቶ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ምብራቅ ኣፍሪቃን ኣብዚ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝርከብ ኤምባሲ ግብጽን ንምርካብ ብኢመይል ሓቲቲና ዛጊት አይረኸብናን: ምስ ረኸብና ከነቅርበልኩም ኢና። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ሁማን ራይትስ ዎች ሓይልታት ትግራይ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊያን ሰባት ቕትለት ፈጺሞም ክብል ገሊጹ

ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ሁማን ራይትስ ዋች ሓይልታት ትግራይ ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ሰባት ገበናዊ ቕትለት ፈጺሞም ክብል ገሊጹ። እቲ ትካል ሎሚ ዓርቢ 10 ታሕሳስ 2021 ኣብ ዘውጽኦ ሪፖርት፡ሓይልታት ትግራይ ካብ ነሓሰ 31 ክሳብ መስከረም 9:2021 ኣብ ዝነበሩ መዓልታት ንሰሜናዊ ክፋል ክልል ኣምሓራ ኣብ ዝተቆፃፀርሉ እዋን፡ኣብ ክልተ ከተማታት ብብዓሰርተታት ዝቁፀሩ ሰላማውያን ሰባት ረሺኖም ኢሉ። እዞም ዝተፈፀሙ ቅትለታት ዘመላኽትዎ፡ በቲ ካብ ክልል ትግራይ ሰጊሩ ተጋፊሑ ዝርከብ ኲናት ምኽንያት ኩሎም ተፃባእቲ ወገናት ዝፍፅምዎም ዘለዉ ግፍዕታት ገበናት ኲናት ተፈጺሙ እንተኾይኑ፡ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ብቅልጡፍ ዓለምለኻዊ መፃረዪ ከጣይስ ዘመላኽት እዩ ኢሉ`ሎ ። 31 ነሓሰ 201 ሓይልታት ትግራይ ምስ ሓይልታት ፌደራል ኢትዮጵያን ሚልሻ ክልል ኣምሓራን ከቢድ ውግእ ይካየድ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ናብ ጭና ኣትዮም ። ነበርቲ ጭና ንሁማን ራይትስ ዋች ከምዝሓበርዎ ብተኸታታሊ ኣብ ዝነበራ ሓሙሽተ መዓልታት ሓይልታት ትግራይ ኣብ ዝተፈላልዩ ኣጋጣሚታት 26 ሰላማውያን ሰባት ምቅታሎም ፣ ከምኡ'ውን 9 መስከረም 2021 ኣብ ከተማ ቆቦ 13 ሰላማውያን ሰባት ኣብ ኣርባዕተ ዝተፈላለዩ ኣጋጣምታት ምቅታሎም ገሊፆም ። እዞም ቅትለታት ኣብቲ ዕለት ሓይልታት ትግራይ ናብቲ ኸባቢ እናኣተዉ ከለው ብሓረስቶት እቲ ከባቢ ኣብ ልዕሊኦም ንዝተወለዐ መጥቃዕቲ ዝወሰድዎ ግብረመልሲ እዩ ኢሎም ። “ሓይልታት ትግራይ ኣብ ቁፅፅሮም ንዘለዉ ሰባት ብምቅታል ሰብኣውነት ዝጎደሎን ሕግታት ሰብኣውነት ኣብ ኲናት ዝጠሓሰ ተግባር ፈፂምሞም እዮም ።” ዝበሉ ዳይሬክተር ጎንፅን ቅልውላዋትን ሁማን ራይትስ ዋች ለማ ፋኪሕ “ እዞም ብኹሎም ተሳተፍቲ እቲ ኲናት ኣብ ክልላት ትግራይን ኣምሓራን ንዝተፈፅሙ ዘለዉ ቅትለታትን ካልኦት ግፍዕታትን ዘይሻራዊ ዓለምለኻዊ አጻራይ ኣካል ተጣይሱ አብ ኢትዮጵያ ንዝተፈፀሙ ገበናት ኲናት ከፃሪ ክስመረሉ ዝግባእ እዩ “ ኢሎም ። ኣብቲ ኣብ ወርሒ ሕዳር 2020 ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ፣ሰራዊት ኤርትራን ፍሉይ ሓይሊ ምልሻን ክልል ኣምሓራ ኣንፃር ዕጡቋት ሓይልታት ትግራይ ምስ ነታ ክልል ከመሓድር ዝፀንሐ ህወሓት ብምትሕብባር ኣብ ዝገበርዎ ኲናት ሁማን ራይትስ ዋችን ካልኦት ተሓለቕቲ መሰላትን ብዝገብርዎ መርመራ ብኹሎም ወገናት ገበናት ኲናትን ከምኡ'ውን ገበናት ኣንፃር ሰብኣውነት ከምተፈጸሙ ሰነዳት ረኸቦም እዮም። እቲ ኲናት ካብ ወርሒ ሓምለ ጀሚሩ ናብ ክልላት ኣምሓራ ብምስፍሑ አዝዩ ብዙሕ ቁፅሪ ዘለዎ ህዝ ቢ ካብ መነባብርኡ ተመዛቢሉ'ዩ ። ኣብቲ ከባቢ 3.7 ሚልተን ህዝቢ ንሰብኣዊ ሓገዝ ተቓሊዑ ይርከብ ። ሁማን ራይትስ ዋች ኣብ ወርሒ መስከረምን ጥቅምትን ኣብ ልዕሊ 36 ሰባት ኣብ ጭናን ቆቦን ብዘካየዶ ቃለ መሕተት ሓይልታት ትግራይ 49 ሰላማውያን ሰባት ምቅታሎምን ሽም 44 ሰባት ምዝርዛሮምን ገሊፁ ። ብሓፈሻ 74 ሽም ዝርዝራት ዝረኸበ ኮይኑ ካብኦም እቶም 30 ስድራን መሰካኽር ዓይንን እቶም ዝሞትቱ እዮም ። ከም ሓበሬታ ሁማን ራይትስ ዋች በቲ ዝተካየደ ከቢድ ኲናትን ዝትኮሱ ዝነበሩ መዳፍዓትን ዝሞቱ ተወስኽቲ ሰባት ክህልዉ ከምዝኽእሉ ሓቢሩ እዩ። ይኹን እምበር ክንደይ ዝኣኽሉ ይኾኑ ዝብል ግን ሓበሬታ ክረክብ ከምዘይክአለ ይሕብር ። ሁማን ራይትስ ዋች ሰበ ስልጣን ህወሓት መልሲ ክህቡሉ ኣብ 4 ታሕሳስ ነቶም ክስታት ዝለኣኸሎም ኮይኑ ተቀቢሎም መልሲ ግን ኣይረኸበኩን ኢሉ ። ቤት ምክሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ክልል ትግራይ ኲናት ካብ ዘእወጅ ጀሚሩ ናብ ጎረባብቲ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ተጋፊሑ ኣብ ኩሎም ንዝተፈፀሙ ተግባራት ነቲ ሓይልታት ትግራይ ፈፂሞሞ ዝተባህለ ካልኦት ስጋብ ሕግታት ኲናት ዝጠሓሱ ገበናት በብደረጅኡ ዘለዉ ተሓተቲ ተፈልዮም ክፍለጡን ንመፃኢ ብሕጊ ንምሕታት ዘኸእል ሰነድ ክሕዝ ከምዝግባእ ሁማን ራይትስ ዋች ኣብ መግለፂኡ ሓቢሩ ። ከምኡ'ውን ባይቶ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት እውን ንኢትዮጵያ ኣብ ኣጀንድኡ ብምስፋር ንኹሎም ተፃባእቲ ወገናት ዝተለመ ማዕቀብ ፣ ዓለምለኸ ክልከላ ኣጽዋርን ዝኣምሰሉን ውሳነታት ብምሕላፍ ተወሳኺ ህልቂት ንኸየጋጥም ንምክልካል ቅልጡፍ ስጉምቲ ክወስድ ይግባእ ኢሉ ።


ሕ/ሃ ብሰንኪ ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ ምፍንቓል ሰባት ቀጺሉ ከምዘሎ ሓቢሩ

ወሃቢ ቓል ሕቡራት ሃገራት ስተፈን ዱጃሪክ ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ብዝቐጸለ ኩናት ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ሰባት ምፍንቓሎም ቀጺሎም ኣለዉ ኢሉ ። ኣብ ክልል ኣምሓራ፡ ብዙሓት ሰባት ካብ ሸዋ ሮቢት፡ ወልድያ: ላሊበላ፡ ካብ ክልል ዓፋር ፡ ከምኡ ካብ ምዕራባዊ ክልል ትግራይ ድማ ናብ ሰሜናዊ ምዕራብ ትግራይ ምፍንቓሎም እቲ ወሃቢ ቓል ኣፍሊጡ`ሎ። ብኻልእ ወገን፡ ካብ 1 ታሕሳስ ክሳብ 7 ታሕሳስ፡ 44 ዓበይቲ መካይን መግብን ሃናጺ መግብን ማይን ቀረባት ጽርየትን ሒዘን ብሸነኽ ዓፋር ናብ መቐለ ምእታወን ሓቢሩ`ሎ። እቲ ወሃቢ ቃል እዚ እኹል ከምዘይኮነ'ውን ሓቢሩ'ሎ።


ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ጸገም ቀረባት ሰብኣዊ ረድኤት ዓጸቦ ከየጋጥም ስግኣት ከምዘሎ ሓላፊ ሰ/ረድኤት ሕ/ሃ ገሊጾም

ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ዘሎ ጸገም ቀረባት ረድኤት ዓጸቦ ከየጋጥም ስግኣት ከምዘለዎ ሓላፊ ሰብኣዊ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት ማርቲን ግሪፍስ ምስ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ-መጠይቕ ኣፍሊጦም። ንሶም ኣብ ኢትዮጵያ ኣጋጢሙ ዘሎ ጸገም ኣብ ሰሜናዊ ክፍሊ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ዙርያ`ታ ሃገር ኣጋጢሙ ዘሎ ደርቂ ክስትብሃለሉ ዘሎ ጉዳይ ምዃኑ ጠቐሶም። ብዛዕባ'ዚ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዝርዝር ኣብ ምዝርራብ ከም ዝርከብ`ውን ኣፍሊጦም ኣለው ሓላፊ ሰብኣዊ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጦም ኣለው። ኣስዒቦም፡ ኣብ ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነ፡ኣብ ኬንያን ሶማልን ኣጋጢሙ ዘሎ ደርቂ`ውን ነቲ ድሕሪ 1984 ዘይረኣናዮ ዓጸቦ ክይንርኢ ንሰግእ ኢና ኢሎም።


ኮሚተ ንድሕነት ጋዜጠኛታት ዓመታዊ ጸብጻብ እሱራት ዘርጊሑ፣ ኤርትራ ንዝርዝር ሃገራት ትሕተ-ሳህራ ኣፍሪቃ ትመርሕ

ዓለምለኸ ትካል ኮሚተ ንድሕነት ጋዜጠኛታት (CPJ) ትማሊ ረቡዕ ኣብ ዝዘርግሖ ዓመታዊ ጸብጻብ እሱራት ጋዜጠኛታት ፡ ኤርትራ ን16 ጋዜጠኛታት ብምእሳር ኣብ ትሕተ-ሳህራ ኣፍሪቃ ቀዳመይቲ ክትከውን እንከላ፡ ትሽዓት ጋዜጠኛታት ኣሲራ እትርከብ ኢትዮጵያ ድማ ኣብቲ ምድብ ስዒባ ካልኣይቲ ኮይና ኣላ። እቲ ትካል ክሳብ 1 ታሕሳስ ናይዚ ዓመት’ዚ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዘለዉ ጋዜጠኛታት’ዩ ዝጽብጽብ። ብመሰረት እቲ ወጺኡ ዘሎ ጸብጻብ ኮሚተ ንድሕነት ጋዜጠኛታት ኣብ ምሉእ ዓለም 293 ጋዜጠኛታት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ክህልዉ እንከለዉ፡ 50 ጋዜጠኛታት ሓዪራ ዘላ ቻይና ቀዳመይቲ ክትከውን እንከላ፡ ካብ ኣፍሪቃ ድማ ግብጺ 25 ጋዜጠኛታት ብምእሳር ነቲ ዝርዝር ትመርሕ። ኣብዚ ዓመት’ዚ 24 ጋዜጠኛታት ብሰንኪ ሞያኦም ከም ዝተቐትሉ እቲ ጸብጻብ ወሲኹ ይሕብር። እቲ ትካል ካብተን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዓቢ ምንቍልቋል ድሕነት ጋዜጠኛታት ዝተራእየን ኢሉ ብፍሉይ ንቤላሩስን ኢትዮጵያን ጠቒሱ ኣሎ። ኣብ ኢትዮጵያ ምስቲ ልዕሊ ሓደ ዓመት ኣቝጺሩ ዘሎ ኲናት፡ ብዙሓት ጋዜጠኛታት ምስ ህወሓት ትደናገጹ ኢኹም ብዝብል ምስምስ ኣደዳ ማእሰርቲን ምክልባትን ከም ዝዀኑ የመልክት።


ሕ/ሃ ኣብ ኣብ ኮምቦልቻ ዝነበረ መኽዘኑ ከምዝተዘርፈ ኣፍሊጡ

ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ ከተማ ኮምቦልቻ ክልል ኣምሓራ ኣብ ዝርከብ መኽዘኑ ዝነበረ ገዚፍ መጠን ዘለዎ ሰብኣዊ ረድኤት (ንዝተማለአ መግብናን መግቢ ቆልዑን ሓዊሱ)ከምዝተዘረፈ ገሊጹ። ሕቡራት ሃገራት ብመሰረት ዝበጽሖ ሪፖርት ብንእሽተይ ስርቂ ዝጀመረ ናብ መጠነ ሰፊሕ ከምዝተሰጋገረን፣ ገለ ኣባላት ሰራዊት ትግራይን ነበርቲ ኮምቦልቻን ከምዝተፈጸመ ይሕብር። መጠን ዝተዘርፈ መግቢ ይጻረ ከምዘሎ፣ እንተኾነ፣ እቲ ተግባር ንኩነተ ሕጽረት መግቢ ከምዘጋደዱን፣ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ቀረብ ረድኤት ከምዝጎድኡን ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ። ኣባላት ፕሮግራም መግቢ ዓለም፣ ብሰንኪ ዘጋጠሞም ከቢድ ምፍርራሕ ነቲ ተግባር ደው ከብልዎ ከምዘይካኣሉን፣ ብሰንኪ’ዚ፣ እቲ ትካል ኣብ ደሴን ኮምቦልቻን ንዝነበረ ስርሑ ከምዘቋረጾን’ውን ዝመጸና ዜና ጠቂሱ። እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ ዕጡቃት ንሰለስተ መካይን ፕሮግራም መግቢ ዓለም ጨውዮም፣ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሶም ረብሓ ከምዘውዐሉወን ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ። ሕቡራት ሃገራት እዞም ዝተጠቀሱ ተርእዮታት ኣዚና ብምኹናን ኣብ’ቲ ውግእ ዝዋስኡ ሓይልታት፣ ንዓለምለኸ ሕጊ ንከኽብሩ ንጽውዕ ይብል። ኣብ ክልል ትግራይ 5.2 ሚልዮን፣ ኣብ ዓፋር 534 ሽሕ፣ ኣብ አምሓራ 3.7 ሚልዮን ህዝቢታት ተጸበይቲ ህጹጽ ረድኤት ኮይኖም ከምዘለው’ውን ሪፖርት ሕ/ሃ ይሕብር።


ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ንኩነታት ኢትዮጵያ ንምዝርራብ ናብ ኢማራት ዓረብ : ቱርኪን ግብጺን ክበጽሑ'ዮም

ኣመሪካዊ ፍሉይ ልኡኽ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ጄፍሪ ፌልትማን፣ ማሕበረሰብ ዓለም ብዛዕባ ኣብ ኢትዮጵያ እንታይ ክገብር ከምዝኽእል ንምዝርራብ፣ ካብ ሎሚ ሓሙስ ጀሚሮም ኣብ ኢማራት ዓረብ፣ ቱርኪን ግብጽን መገሻ ከምዝፍጽሙ ተገሊጹ። ቀንዲ ዕላማ ፌልትማን፣ ኣብ ኢትዮጵያ ይቅጽል ዘሎ ውግእ ብልዝብ ንምፍታሕ ዝዓለመ እዩ። ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኔድ ፕራይስ "ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ውግእ፣ ንሰላምን ጸጥታን ቀርኒ ኣፍሪቃ ስግኣት ኮይኑ ከምዘሎ ንፈልጥ ኢና" ኢሉ። "ኣቀዲምና ከምዝበልናዮ፣ ናይ ኢትዮጵያ ውግእ ብወትሃደራዊ ፍታሕ ኣየብቅዕን እዩ። ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ንከብቅዕ እቲ ፈላማይ፣ ዛዛሚን እንኮ ኣማራጺ፣ ናብ ምቁራጽ ተኩሲ ምብጻሕ እዩ፣ ሸቶ መገሻ ፍሉይ ልኡኽ ፌልትማን ንዲፕሎማሲ ንምሕያል'ዩ" ክብል መግለጺ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ገሊጹ።


ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ንግዚኡ ናብ ቤት ጽሕፈቶም ምምላሶም ኣፍሊጦም

"ብመሰረት ትልምና ናይ መጀመሪያ ምዕራፍ ወፍሪ ኣብ ክልተ ሰሙን ኣዐዊትና’’ ዝበሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ንዝተወሰነ ግዚያት ናብ ቤት ፅሕፈቶም ከምዝተመለሱ ኣብ ማሕበራዊ መራኽቢ ገፆም ኣብ ዘቐመጥዎ ጽሑፍ ገሊፆም። "ብዓወት ዝተጸንብሮ ምዕራፍ’’ ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ናይ ክሳብ ሎሚ መስርሕ ንኢትዮጵያ ቅንዕ ዘበለ እዩ ኢሎም። ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ወሲኾም ኮይኑ ግን እቲ ዓወት ገና ኣይተዛዘመን "ነፃ ዘይወፁ ከባቢታት ኣለውና’’ ኢሎም ። ኣብ ዓውዲ ኵናት ተሳዒሮም ንዝብል ዘይተቐበሉዎ መራሕቲ ህወሓት ስልታዊ ምንስሓብ ምግባሮም ይገልፁ ኣለው።ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ትማሊ ብትዊተር ኣብ ዝዘርግሑዎ ፅሑፍ ካብ ሰሜን ሸዋ፣ኮምበልቻን ደሴን ዝወፁ ብመሰረት ትልሞም ምዃኑ ተዛሪቦም።


ፕረ.ሳህለወርቅ ብሰንኪ ኲናት ዝተመዛበሉ ምጥያስ ዝለዓለ ጠመተ ክወሃቦ ኣተሓሳሲበን

ብሰንኪ ኵናት ዝተመዛበሉ ሰባት ዳግም ምጥያስ ዝለዓለ ጠመተ ክወሃቦ ናይ ፕረዚደንት ኢትዮጵያ ሳህልወርቅ ዘውዴ ኣተሓሳሲበን። ካብ መንበሪኦም ዝተመዛበሉ ሰባት ናብ መነባብርኦም ንምምላስ ‘’ክንድ'ቲ ኵናት’’ ከቢድ ከምዝኾነ ዝገለፃ ፕረዚደንት ሳህለ ወርቅ ኢትዮጵያዊያን ተረባሪቦም ንተመዛበልቲ ኣብ ምጥያስ ክሳተፉ ፃውዒተን ኣቕሪበን። ኣብ ከተማ ድሬዳዋ ኣብ ዝተኸበረ ብዓል ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ተረኺበን መደረ ዘስምዓ ፕረዚደንት ሳህለወርቅ ብዛዕባ ምፍራስ ሃገር ዝልዓለ ሓሳብ ካብ ናይ ኩሉ ሕሊና ክጠፍእ ከምዘለዎ ሓቢረን።


'ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣንጻር ሓይልታት ትግራይ ይዕወት'ሎ' ቀዳማይ ሚኒስተር

ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ሰራዊት እታ ሃገር ኣንጻር ሓይልታት ትግራይ ይዕወት'ሎ ክብሉ ተዛሪቦም። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ነዚ ዝተዛረቡ ትማሊ ሰኑይ ካብ ግንባር ኹናት ኾይኖም ብቴሌቭዥን እታ ሃገር'ዮም። "ወታሃደራትና ንምእማኑ ንምዝራቡን ብዝኸብድ ደረጃ ጀጋኑ'ዮም። ከምዚ ትዕዘብዎ ኹናት ምትዃስ ጥራይ ኣይኮነን። ሓያለ ኪሎ vትር ብእግሪ ምጉዓዝን ምጽማእን ዘለዎ'ዩ። ከይበልዑን ከይሰተዩን ብእግሮም ለይቲን ቀትርን ተጓዒዞም ዮም ነዚ ኹሉ ቦታ ነጻ ዘውጽዕዎ። ዝተረኽበ ዓወት ንምእማኑ ዝኸብድ'ዩ። ብስም ሚኒስትሪ ምክልኻል ሃገር ኣዝዩ ሓበን ተሰሚዑና'ሎ። ብህዝብና ተሓቢና'ለና " ኢሎም። ዶ/ር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ንመሓውራት እቲ ኽልል ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺን ከምኡ'ውን ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ብትዊተር ኣቢሎም ዘውጽእዎ መልእኽቲ ተሳዒሮም ዘይኾነስ ብመሰረት ስትራቴጂካዊ ውጥኖም ካብቲ ሒዞሞ ዝነበሩ ከባቢታት ምውጽኦም ገሊጾም ኣለው።


መግለጺ ቤት ጽሕፈት ቀ/ሚ ኢትዮጵያ

ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ሓይልታት ምክልኻል ኣብ ግንባር ኹናት ዓወታት ሓፊሶም ንስትራተጂካዊት ከተማ ደሴን ናይ ኢንዱስትሪን ከተማ ኮምቦልቻን ተቆጻጺሮም ክብል ኣፍሊጡ። ብመሰረት መግለጺ እቲ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ግንባር ንሰራዊት ምምራሕ ዝርከብሉ ካልኣይ ሰሙን ብተወሳኺ ምምላስ ብዙሓት ስትራቴጂካዊ ቦታታት እዚ ናይ ትማሊ ነቲ ኣብ ምብትታን ዘሎ ኣሸባሪ ጉጅለ ዓብይ ኪሳራ'ዩ ኢሉ'ሎ። እቲ መግለጺ ብተወሳኺ ሓይልታት ምክልኻል ብዙሕ ቁጽሪ ዘለዎም ተዋጋእቲ ህወሓት ምሓዙ ቀጺሉ'ሎ ብዙሓት'ዉን ኢዶም ንኽህቡ ዝቀረበ መጸዋዕታ ሰሚዖም እዮም ኢሉ። እቲ መግለጺ ብተወሳኺ ህወሓት ሒዝወን ኣብ ዝነበረ ከተማታት ኣምሓራን ዓፋርን ዓብይ ዕንወት ንብረት ህዝብን ውልቂን ኣውሪዱ ከቢድ ግፍዕታትን ምግሃሳት ሰብኣዊ መሰላትን ኣብ ልዕሊ ንጹሃት ሰላማውያን ሰባት ምፍጻሙ መረጋገጺታት ይቀላቀል'ሎ ድሕሪ ምባል ኣብ ጋሺናን ሰሜን ሸዋ ከተማ ኣንጾክያን ጅምላዊ ቅትለት ተፈጺሙ፥ ኣብ ብዙሓት ከባቢታት ሰፋሕቲ ጸብጻባት ጾታዊ ዓመጻት ዝምልከት ጸብጻባት ይወጽእ ሎ። ነዚ ንምቅላዕ ኸኣ ቀጻሊ ምርመራ ኸድሊ'ዩ ኢሉ'ሎ። እቲ መግለጺ ምዕራባውያን ሃገራትን ዓለምለኸ ጉጅለታትን ነዚ ተፈጺሙ ዝተባህለ ጅምላዊ ምግሃሳት ሰብኣዊ መሰላትን ግፍዒታት ህወሓትን ኣይተመልከትዎን ክብል ነቂፉ። እዚ ፖሎቲካዎ ተበግሶ ዘለዎን ኣብ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ድርብ መዐቀኒ ከምዘሎ ንጹር'ዩ ኢሉ'ሎ። እቲ መግለጺ ብተወሳኺ ተኻይዱ ንዝበሎ ሰብኣዊ ረድኤት ናይ ምብጻሕ ሰራሕ'ዉን ኣብ ክልላት ኣምሓራ ዓፋርን ትግራይን ጠቂሱ ግን ገለ 900 ዝኾና ናይ ጽዕነት መኻይን ገና ብህወሓት ተታሒዘን ኣለዋ ክብል ኸሲሱ። እቲ መግለጺ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ኢትዮጵያውያን ዳስፖራ ጌሮሞ ንዝበሎም ኣበርክቶ'ዉን ምስጋና ኣቅሪቡ'ሎ ።


ሓይልታት ኢትዮጵያ ንኸተማታት ደሴን ኮምቦልቻን ዳግም ምቍጽጻሮም ኣፍሊጦም

ንምንጭታት መንግስቲ ዝጠቐሰ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ከም ዝሓበሮ፡ ሓይልታት መንግስቲ ኢትዮጵያ ንስትራተጂካዊ ከተማታት ኮምቦልቻን ደሴን ካብ ዕጡቓት ሓይልታት ትግራይ ኣምሊሶመን ኣለዉ። ተዋጋእቲ ህወሓት ቅድሚ ወርሒ ነተን ከተማታት ብምሓዝ ናብ ኣዲስ ኣበባ ንምምራሽ ኣፈራሪሖም ምንባሮም ይዝከር። ብዛዕባ`ዚ ዳሕራዋይ ኩነታት፡ ርእይቶ ንኽህብ ብሮይተርስ ዝተደለየ ወሃቢ ቓል ህወሓት ጌታቸው ረዳ ኣይተረኽበን። እዚ ተኸታታሊ ምቍጽጻር ቦታታት ዝስማዕ ዘሎ፡ ቀዳማይ ሚስንተር ኣቢይ ኣሕመድ ነቲ ኲናት ብኣካል ንምምራሕ ካብ ኣዲስ ኣበባ ወጺኡ ናብ ግንባር ድሕሪ ምኻዱ`ዩ ይብል ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ። ሓይልታት ትግራይ ብወገኖም፡ ኣብ ዓውደ ኲናት ስትራተጂካዊ ምትዕርራያት ይገብሩ ከምዘለዉ ዝሓለፈ ሰሙን ገሊጾም`ዩም- ስለምንታይ ወይ ከመይ ዝብል ግን ዝርዝር ኣይሃቡን።


መግለጺ ዶ/ር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል

“ቦታታት ዝለቐቕና ብናይ ባዕልና ፍቓድን ቦታታ’ት ንምምቻውን’ዩ” ክብሉ ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ምስ ማዕከናት ዜና’ቲ ክልል፡ ንእዋናዊ ጉዳያት ኣመልኪቶም ኣብ ዝገበሩዎ መብርሂ ገሊጾም። ዶክተር ደብረጽዮን ወሲኾም ኣብቲ ኲናት ሓይልታት ወጻኢ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኰይኖም’ውን ይሳተፉ ኣለዉ ኢሎም ከሲሶም ኣለዉ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኮሚሽን ሰ/መሰላት ኢትዮጵያ: ዕጡቓት ህወሓት ኣብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ጥሕሰት ሰ/መሰላት ፈጺሞም ዝብል ጥርዓናት ከምዝበጽሖ ገሊጹ

ዕጡቓት ህወሓት ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ከበድቲ ክብሃሉ ዝኽእሉ ጥሕሰታት ሰብኣዊ መሰላት ምፍፃሞም ጥርዓናት ከምዝበፅሖ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። "ከም ገለልተኛ ተቋም ስፍሕ ዝበለ ምርመራን ምፅራይን ክንገብር ኢና’’ክብሉ ናይቲ ኮሚሽን ዋና ኮሚሽነር ዳንኤል በቀለ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ተዛሪቦም። ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ኣብዚ ቅኒያት ኣብ ዝተቖፃፀሮም ናይ ኣምሓራን ዓፋርን ከባቢታት ህወሓት ብኣማኢቲ ንዝቑፀሩ ስቪላት ቀቲሉ ንብርክት ዝበላ ደቂ ኣንስትዮ ድማ ብኣስገዳድ ደፊሩ ክብል ኣገልግሎት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ኢትዮጵያ ገሊፁ። ብህወሓት ተፈፂሞም ንዝተባህሉ ተደጋገምቲ ክስታት መራሕቲ እቲ ውድብ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ኣብ ዝሃቡዎም ርእይቶታት ነቶም ክስታት ከምዘይቕበሉዎም ምግላፆምን ዓለምለኸን ገለልተኛን ዝኾነ አካል ምርመራ ይካየድ ክብሉ ምሕታቶምን ይዝከር።


ኣመሪካ ትርከቦም ሓሙሽተ ሃገራት ኢትዮጵያ ብዘይ ክሲ ዜጋታት ምእሳር ደው ከተብል ጸዊዖም

መንግስቲ ኢትዮጵያ ዓብይ ቁፅሪ ዘለዎም ዜጋታት ብብሄሮም ምኽንያት ብዘይ ኽሲ ምእሳሩ ብዝገልፁ ናይ ቀረባ ፀብፃባት ኣዚና ተሻቂልና ክብላ ሃገራት ኣውስትራልያ፡ ካናዳ፡ ዴንማርክ፡ ኔዘርላንድስ፡ ብሪጣንያን ኣመሪካን ገሊጸን ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ሕዳር 2 ብዝኣወጆ ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ንተወላዶ ገለ ብሄራት ብጅምላ ንምእሳር ምኹኑይ ኣይኮነን ክብላ እተን ሃገራት ምግላፀን እቲ ብሚኒስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣመሪካ ዝተዘርግሐ ናይ ፅሑፍ ሓባራዊ መግለፂ አፍሊጡ’ሎ። ፀብፃባት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያን ኣምንስቲ ኢንተርናሽናልን፡ ካህናት ኦርቶዶክስ ፡ ብዕድመ ሽማግለታት፡ አዴታትን ምስ ቆልዑተን ሓዊሱ ተጋሩ ብሰፍሓት ከምዝተኣስሩ ገሊፆም’ዮም ዝበለ’ቲ ሓባራዊ መግለፂ ውልቀሰባት ብዘይ ኽስን ከይዲ ምስማዕ ቤት ፍርዲን ብሕሱም ኩነታት ተታሒዞም ከም ዘለዉ ፀብፃባት ኣሎ ፡ እዚ ተግባራት ዓለምለኸ ሕጊ ምስ ምጥሓስ ዝዳረግን ብሕጹጽ ደው ክብል ኣለዎ ኢሉ’ሎ። እቲ ሓባራዊ መግለፂ ብዘይ ዕንቅፋት ብእዋኑን ንዓለምለኸ ተዓዘብቲ ፍቃድ ክወሃብ’ዉን ንፅውዕ ኢሉ’ሎ ። ብናይ ሕቡራት ሃገራት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላትን ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያን ሓባራዊ ምርመራ ዝተገልፁ ምስ ጎንፂ ዝተሓሓዙ ከም ፆታዊ ዓመፅ ዝበሉ ምግሃሳት ሰብአዊ መሰላትን ዓመፃትን ከምኡ’ዉን ብኹሎም ወገናት ይፍፀም ከም ዘሎ ብቀጻሊ ፀብፃባት ዝግለፅ ዘሎ ግፍዕታት ዓሚቅ ሻቅሎትና ደጊምና ንገልፅ ዝበለ’ቲ ሓባራዊ መግለፂ፡ ኹሎም ወገናት ንሰላማውያን ሰባት ንሰብኣዊን ሕክምናን ሰራሕተኛታት ኣብ ምክልኻል ንዓለምለኸ ሕጊ ክምእዘዙን ነዚ ጎንፂ ወታሃደራዊ ፍታሕ ከምዘይብሉ ንፁር’ዩ ስለዚ ኹሎም ተወሳእቲ እቲ ጎንፂ ምቑራፅ ተፃብኦ ክገብሩ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ክወፁ ኣለዎም ኢሉ’ሎ። ኣብ መወዳእታ፡ ኹሎም ወገናት ብዘይ ቅድመ ኩነትነባሪ ምቁራፅ ተፃብኦ ንምግባር ንዘሎ ኣጋጣሚ ልዝብ ክጥቀምሉን ፡ ኢትዮጵያውያን ኹሉ ሓቆፍ ህንፀት ፖለቲካዊ ከይዲን ሃገራዊ ስምምዕን ብፖለቲካውን ሕጋዊን መንገዲ ክሃንፁን ኹሎም ኣብ ምጥሓስ ሰብኣዊ መሰላት ኢድ ዘለዎም ተሓተቲ ኽኾኑን ኣለዎም ክብል እቲ ሃገራት ኣውስትራልያ: ካናዳ :ዴንማርክ: ኔዘርላንድስ: ብሪጣንያን ኣመሪካን ዘውፅእኦ ሓባራዊ መግለፂ ኣፍሊጡ’ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣብ መቐለ ደብዳበ ድሮን ተኻዪዱ፣ ንብረት ሲቪላውያን ዜጋታት ኣዕንዩ

ኣብ ከተማ መቐለ ትማሊ ሰንበት ኣብ መንበሪ ኣባይቲ ደብዳብ ሰብ-ኣልቦ ነፋሪት (ድሮን) ተፈፂሙ። እቲ ደብዳብ ኣብታ ከተማ ዓዲሹንድሑን ኣብ ዝበሃል መንበሪ ኣባይቲ ከም ዝተፈፀመ ተሓቢሩ። በቲ መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ንብረት ጉድኣት ዝበፅሐ ኮይኑ ኣብ ልዕሊ ህይወት ሰብ ዝበፀሐ ጉድኣት የለን ተባሂሉ። ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረበን መንበሪ ገዘአን መጥቃዕቲ ዝበፅሖ ወይዘሮ ጥዑምቱ ሓድጉ ፥ ትማሊ ሰንበት 26 ሕዳር 2014 ዓመተ ምህረት ኣብ ገዘአን ቡን ምስ ስድራ እናሰተያ ኣብ እቲ ሓደ ክፍሊ እቲ ዝተተኮሰ ከምዝዓለበ ሓቢረን። በዚ ድማ ገዘአንን ንብረተንን ከምዝዓነወ ተዛሪበን። እቲ ከባቢ መንበሪ ኣባይቲ እምበር ዝኾነ ወታሃደራዊ ምንቅስቓስ ከም ዘይብሉ ድማ ወሲኸን ሓቢረን። መጥቃዕቲ ዝበፅሖም ክልተ ኣባይቲ ከምዝፈረሱን ንብረቶም እውን ከም ዝዓነወ ምርኣዩ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ መቐለ ፀብፂቡ።


ኣብ ከባቢታት ሰሜን ሸዋ መንግስታዊ ኣገልግሎታት ንምጅማር ምንቅስቃሳት ምጅማሩ ተገሊጹ

ሓይልታት ህወሓት ካብ ዝኣተውሎም ከባቢታት ሰሜን ሸዋ ክወፁ ምስተገብረ ስዒቡ መንግስታዊ ኣገልግሎታት ንምጅማር ምንቅስቓስ ይግበር ከምዘሎ ዋና ኣመሓዳሪ እቲ ዞባ ገሊፆም። ኣብቲ እዋን ተመዛቢሎም ዝነበሩ ናይቲ ዞባ ነበርቲ እውን ናብ ከባቢኦም ተመሊሶም ብመጠን ዝወረዶም ጉድኣት ዕለታዊ መግብን ካልኦት ሓገዛትን ከምዝወሃቦም እቶም ዋና ኣመሓዳሪ ኣረጋጊፆም። ኣብ ዞባ ሰሜን ሸዋ ሓሙሽተ ወረዳታትን 86 ጣቢያታትን ኣትዮም ዝነበሩ ሓይልታት ህወሓት ምሉእ ብምሉእ ክወፁ ከምዝተገበሩ እቶም ዋና ኣመሓዳሪ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም። ንናይቲ ከባቢ መራኸቢ ብዙሃን ጋዜጣዊ መግለፂ ዝሃቡ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ግን ስልታዊ ምንስሓብ ምግባሮም ገሊጾም።


ኣብ ክልል ኦሮምያ ዘጋጠመ ግጭት ኣብ ሰብ ጉድኣት ምውራዱ ተገሊጹ

ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዞባ ምብራቕ ሸዋ ከባቢ ከረዩ ኣብ መንጎ ፍሉይ ሓይልን ናይቲ ክልል ሰበስልጣንን ሸኔ ኢሎም ዝፅውዕዎ ንባዕሎም ግን ሰራዊት ነፃነት ኦሮሞ ኢሎም ዝፅውዑ ዕጡቓት ኣብዚ ሰሙን ብዝተፈጥረ ግጭት ኣብ ልዕሊ ህይወትን ኣካልን ጉድኣት ምውራዱ ተገሊፁ። ኣብ ፈንታሌ ንዘጋጠመ ቅትለት ናይ ከረዩ ኣባ ገዳ ኣቶ ከዲር ሃዋስ ቦሩ ሓይልታት ፀጥታ መንግስትን ዕጡቓትንን ንነሕድ ሕዶም ይካሰሱ ኣለው። ናይቲ ክልል መንግስቲ ሎሚ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ "ዕጡቓት ሸኔን ህወሓትን ናይ መንግስቲ ሓይልታት ክዳን ተኸዲኖም መጥቓዕቲ ይፍፅሙ ኣለው’’ክብል ከሲሱ። ሓፍቶም ነቶም ኣባገዳ ምዃነን ዝገለፃ ወይዘሮ ወርቄ ሃዋስ ሓወን ዝሓለፈ ረቡዕ ንናይ ገዳ ስነስርዓት ብዙሕ ሰብ ኣብ ዝተኣከበሉ ሓይልታት ፀጥታ መንግስቲ ናይ ኦሮሚያ ፍሉይ ሓይልን ፖሊስን ተኸዲኖም መጺኦም ከምዝወሰዱዎም ገሊፀን።ኣብ ገዛ ዝነበሩ ደቂ ተባዕቲዮ እውን ሒዞምዎ ከምዝኸዱን ካብኣቶም ክልተ ጥራሕ ከምዝተመለሱን ገሊፀን። ነባራይ ወረዳ ፈንተሌ ምዃኖም ዝገለፁ ኣቶ ድልቦ ኣባ ገዳ ከዲርን ካልኦት ሰባትን ኣብ ሃሮ ቆርሳ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ተወሲዶም ከምዝተቐትሉ ከምዝፈልጡ ተዛሪቦም። ብዛዕባ እቲ ዝተፈጥረ ኩነታትን ቅትለት ኣባገዳን መግለፂ ዘውፅአ ቢሮ ኮሚኒኬሽን ክልል ኦሮሚያ ፈጻሚ ቲ ቅትለት ሸኔ እዩ ክብል ኸሲሱ ኣሎ ።


ሕ/ሃ ኣብ መላእ ዓለም ብዝተፈላለየ ቅልውላዋት ዝሳቐዩ 183 ሚልዮን ሰባት ንምሕጋዝ 41 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ ተማሕጺኑ

ሕ/ሃ አብ ዙርያ ዓለም ብሰንኪ ዝተፈላለዩ ቅልውላዋት፣ ድኽነት፣ ግጭትን ሳዕቤን ኮቪድ 19ን ንዝሳቀዩ 183 ሚልዮን ህዝቢ ንምሕጋዝ ዘኽእሎ 41 ቢልዮን ዶላር ተማሕጺኑ። ብመሰረት ሰበ ስልጣን ሕ/ሃ፣ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዝርከቡ 274 ሚልዮን ህዝቢ ኣብ ዝመጽእ ዓመት ተጸበይቲ ረድኤትን ሓለዋ ዘድልዮምን ከምዝኾኑ ጠቂሱ። ኣተሓባባሪ ህጹጽ ረድኤት ሕ/ሃ ማርቲን ግሪፍስ "ቀንዲ መበገሲ’ዞም ዝተጠቅሱ ጸገማት፣ ንነዊሕ ጊዜ ዝጸንሑ ውግኣት፣ ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእ፣ ቁጠባዊ ውድቀት፣ ሕማቅ ኩነታት ኣየርን ለበዳ ኮቪድ 19ን ከምዝኾኑ" ገሊጾም። ንሶም ኣስዒቦም "ብደረጃ ዓለም 45 ሚልዮን ህዝቢታት ንጥምየት ተቃሊዖም አለው። ሓደ ሚእታዊት ካብ ህዝቢ ዓለም ካብ መነባብርኡ ተመዛቢሉ ይርከብ። ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ምሒር ግዳያት ዝኾናሉ ጊዜ ኢና ኣቲና። ልዕሊ ኩሉ ሰላማዊያን ሰባት እዮም ይሳቀዩ ዘለ" ኢሎም። ሓቂ እዩ ረድኤት ንህይወት የድሕን እዩ ግን ነባሪ ፍታሕ ኣየምጽን ዝበሉ እቶም በዓል ስልጣን ሕ/ሃ፣ ሰብኣዊ ረድኤት ምዕባለ ንዘረጋግጽ ደገፍ ኣይትክእን ኢሎም። "ኣብ ብዙሓት ሃገራት ሪኢናዮ ኢና። ንኣብነት ኣፍጋኒስታን። ሰብኣዊ ረድኤት ንጸገም ህዝቢ ኣፍጋኒስታን ፍታሕ ኣየርክበሎምን። ህዝቢ ንምርግጋእ ተመራጺ መገዲ ኣይኮነን። ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ውግእ ዝተፈጠረ ዘሕዝን ነገር፣ ጠንቁ ንዝሓለፉ 40 ዓመታት ዝተመዝገቡ ምዕባለታት ምሽርሻሮም እዩ።" ግሪፍዝ ወሲኾም ኣብ ኢትዮጵያ ዝተፈጠረ ቅልውላው፣ ብመንጽር ህጹጽ ሓገዝ ሓደገኛ መኣዝን ሒዙ ከምዘሎ ይጠቅሱ። ኣብ ክልላት ኣምሓራ፣ ዓፋርን ትግራይን ትሸዓተ ሚልዮን ህዝቢ ሕጽረት መግቢ ኣጓኒፍዎ ከምዘሎ ሓቢሮም። ብተወሳኺ ካብ መንጎኦም፣ ሓሙሽተ ሚልዮን ህዝቢ ትግራይ ንከቢድ ጸገም ኣመጋግባ ተቃሊዖም፣ 400 ሽሕ ድማ ኣብ ጥቃ ጥምየት ዝርከቡሓቢሮም።


ሓደ ዓመት ግጭት ትግራይ ንምዝካር ኣብ ዝተኻየደ ናይ ስእሊ ምርኢ ዝተሳተፈ ሃፍቶም ካሳ

ሓደ ዓመት ግጭት ትግራይ ምኽንያት ብምግባር ካብ 4 ክሳብ 7 ሕዳር 2021 ኣ\ፈ ኣብዚ ኣብ ከባቢ ዋሽንግተን ዲሲ ናይ ስእሊ ምርኢት ተኻይዱ ነይሩ።ኣብ ቀረባ ግዜ ብተወለድቲ ትግራይ ዝተጣየሸ‘’ 24 ስዓታት ንትግራይ’’ (24 Hours for Tigray) ብዝብል ሽም ብዝተጣየሸ ጉጅለ ዝተዳለወ ምርኢት ስነ ጥበኛታት ኣታዊኡ ንህንፀት ትግራይ ዝውዕል ውፂት ስራሕቶም ብምቕራብ ተሳቲፎም ኣለው። ሽዱሽተውፅኢ ስራሕቱ ብምቕራብ ዝተሳተፈ ነባራይ ከባቢ ዋሽንግተን ዲሲ ዝኾነ መንእሰይ ሃፍቶም ካሳ ጋሻ መናእሰይ ገይርና ኣዘራሪቢናዮ ኣለና።


ፕሮግራም መግቢ ዓለም ረድኤት ዝጸዓና ኣርባዕተ መካይን መቐለን ምእታወን ገሊጹ

ፕሮግራም መግቢ ዓለም፣ ረድኤት ዝጻዓና ኣርባዕተ መካይን ኣብ መቐለ ከምዝኣተዋ ገሊጹ። ካብ 25 ሕዳር ንደሓር ልዕሊ 150 ናይ ጽዕነት መካይን ኣብ መቐለ ከምዝበጽሓ፣ ንጠለብ 5.2 ሚልዮን ህዝቢ ንምምላእ ዕለታዊ ዋሕዚ መካይን ከምዝልእኽ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣፍሊጡ ኣሎ። ብሰንኪ ግጭትን ጸገም መተሓላለፊ ፈቃድን፣ ምእታው ረድኤት ዝጻዓና መካይን ናም መቐለ ንኣስታት ሓደ ወርሒ ተቋሪጹ ከምዝጸንሐ ዝዝከር እዩ። እቲ ትካል ወሲኹ ኣብ ክልል ኣምሓራ ኣብ ደሴን ኮምቦልቻን ንዘለው ክሳብ 100 ሽሕ ህዝቢ ፣ ክሳብ ዝቅጽል ክልተ ሰሙናት ንልዕሊ 450 ሽሕ ህዝቢ ሓገዝ ከምዘርክበሎም ኣፍሊጡ ኣሎ። ፕሮግራም መግቢ ዓለም፣ ኣብ ኢትዮጵያ ዘለዎ ስራሕ፣ ብሰንኪ ስእነት ሰላም፣ ዕንቕፋት ኣብ ምትሕልላፍ መካይንን ነፈርትን ከምኡ'ውን ብሕጽረት ነዳዲን ገንዘብን ይተዓናቀፍ ከምዘሎ ገሊጹ። ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ልዕሊ 67 ሽሕ ሜትሪክ ቶን ክዙን እኽሊ ከምዘለዎ ዝሓበረ ፕሮግራም መግቢ ዓለም እዚ መጠን እኽሊ’ዚ ን 3.7 ሚልዮን ህዝቢ ንክልተ ወርሒ ዝቅልብ እዩ ይብል።


ኣብ ንዝኽሪ ኣብ ኣኽሱም ዘጋጠመ ግፍዒ ዝተዳለወ ምርኢት

ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ኣኽሱም፡ ህይወት ኣማኢት ሰለማውያን ዜጋታት ዝወሰደ ግፍዒ ምኽንያት ብምግባር፡ ኣስታት 40 መንእሰያት ዝተሳተፉዎ ስእላዊ ምርኢት ተኻዪዱ። ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ፡ ናብ ኣኽሱም ተጓዒዙ ነቲ ምርኢት ክዕዘብን ንገለ ካብቶም ተሳተፍቲ ከዘራርብን ክኢሉ ኣሎ።


ኮሚተ ወጻኢ ዝምድናታት ባይቶ ኣመሪካ ንኣፍሪቃ ዝምልከት ኣኼባ ኣካዪዱ፣ ኣብ ጉዳይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘትዩ

ኮሚተ ወጻኢ ዝምድናታት ኣመሪካ ትማሊ ሓደ ታሕሳስ ኣብ ዝተጋብኦ፡ ንጉዳያት ኣፍሪቃ ዝምልከት በበይኖም ኣርእስታት ደኣ የልዕል እምበር፡ ጉዳይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ካብቶም ኣተኵሮ ዝተገብረሎም ኣርእስታት’ዮም ነይሮም። ተወላዲት ሶማል ዝዀነት ተወካሊት ሚኒሶታ ኢልሃን ዖመር ሓንቲ ካብቶም ንጉዳይ’ቲ ዞባ ኣመልኪታ ሕቶታትን ጻውዒትን ዘቕረበት’ያ ነይራ። ቀዳማይ ሕቶ ኢልሃን ነቲ ኮሚተ፡ ንኣብ ኢትዮጵያ ተፈጺሙ ዝተባህለ ሰብኣዊ ጥሕሰታት ዝምልከት ውጽኢት መጽናዕቱን ዝምልከቶ ሕጋዊ መስርሕን ዘቕርበሉ መዓስ’ዩ ዝብል’ዩ ነይሩ። ብጸሓፊት እቲ ኮሚተ ንኢልሃን ዝተዋህበ መልሲ፡ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት፡ ነቲ ግጭት ንምዕራፍ ብዲፕሎማሲያዊ ኣገባብ ይሰርሑ ከም ዘለዉ’ዩ። ቀዳምነታት ናይቲ ኮሚተ ድማ ነቲ ዝፍጸም ዘሎ ግፍዒን መቕተልትን ብህጹጽ ደው ዝብለሉ መገዲ ምንዳይ ምዃኑ ጸሓፊት ኮሚተ ሞሊ ፊ ትሕብር። ስለዚ ከኣ ትብል ሞሊ ፊ እቲ ኮሚተ ውጽኢት ገምጋሙ፡ ግዜን ዕድልን ንምሃብ፡ ንደገ ከየውጽኦ ብውሽጢ ክሰርሕ ከም ዝወሰነ ገሊጻ። ጸሓፊት ኮሚተ ወጻኢ ዝምድናታት ኣመሪካ ወሲኻ፡ ኰይኑ ግን እቲ ኮሚተ ደቂቕ መጽናዕቱ ከም ዘካየደን ገና’ውን የካይድ ምህላዉን ሓቢራ። ፊ ወሲኻ፡ ነቲ ዘሎ ግጭት ዘጋድ ድ ዘሎ ናይ ማሕበራዊ መራኸቢታት ንጽልኢ ዝዕድም ምቅላሕ ጽሑፋት ብሕልፊ ድማ ብኣብ ደገ ዝነበሩ ተወላዶ ኢትዮጵያን ኣካል መንግስቲ ኢትዮጵያን ደው ክብል እቲ ኮሚተ ከም ዝተዛራረበ ጠቒሳ። ወሲኻ ኢልሃን ዖመር “ከም ሕብረት ኢማራት ዓረብ፡ ኢራን፡ ቱርኪን ቻይናን ዝኣመሰላ ሃገራት ብቐጻሊ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ድሮንን ካልኦት ኣጽዋርን የዕጥቕኦ ከም ዘለዋ ጸብጻባት ስለ ዘሎ፡ ብእገዳ ኣጽዋር ክንገብር ግዜኡ’ዶ ኣይኰነን፧ ነቶም መሓዙትና ሃገራት ንመንግስቲ ኣቢይ ኣሕመድ ምዕጣቕ ከቋርጹዎ’ኸ ክንነግሮም ግዜኡ’ዶ ኣይኰነን፧” ኢላ። ብወገን ኮሚተ ንኢልሃን ዝተዋህበ መልሲ፡ እገዳ ኣጽዋር ሓደ ካብቲ ንባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ሓዊስካ ዘዘራርብ ዘሎ ኣርእስቲ ምዃኑ’ዩ። ካልእ ብኢልሃን ዖመር ዝተላዕሉ ጉዳያት ብሰንኪ’ቲ ኲናት ንዝሰፍሐ ግፍዒን ሓደገኛ ጕዕዞን ዝተቓልዑ ጉዳይ ስደተኛታት፣ ንኣብ ሶማል ዝርአ ዘሎ ምድንጓይ ምርጫ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ሱዳን ዝተኻየደ ወተሃደራዊ ዕልዋ መንግስቲ ዝምልከትን ተራ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብዚ ጉዳይ ከመይ ምዃኑ ምሕታት’ዩ።


ቀ/ሚ ኣብይ ዳያስፖራ ኢትዮጵያዊያን ናብ ዓዶም ክምለሱ ጻውዒት ምቕራቦም ተገሊጹ

ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ንዳያስፖራ ኢትዮጵያዊያን ‘ናብ ዓዶም ንክምለሱ’ ብማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ጻውዒት ከምዘቅረቡ ተፈሊጡ። እቲ መጸዋዕታ ክሳብ መዓልቲ ልደት ሓደ ሚልዮን ኢትዮጵያዊያን፣ ትውልደ ኢትዮጵያዊያንን ፈተውቲ ኢትዮጵያን ናብ ኢትዮጵያ ንክኣትው ከምዝጽውዕ’ውን ዝመጸ ዜና ጠቂሱ። እዚ መጸዋዕታ’ዚ ከምዝሓለፈ ንድምጺ ኣመሪካ ዝገለጻ፣ ሓላፊት ፕረስ ቤት ጽሕፈት ቀ/ሚ ዝኾና ቢልለኔ ስዩም እየን ።


ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ንከተማ ላሊበላን ካልኦት ሓያለ ከባቢታት ምቁጽጻሩ ተገሊጹ

ሰራዊት ምክልኻልን ሓይልታት ጸጥታን ኢትዮጵያ መንግስቲ ኣሸባሪ ክብል ናይ ዝጸወዖ ህወሓትን ዕጡቓትን ሒዞሞ ዝነበሩ ሓያለ ቦታታት ኣብ ውሽጢ ሒደት መዓልታት ተቖጻጺርና ክብሉ ሚኒስተር ኣገልግሎት ኮሚኒኬሽን ዶ/ር ለገሰ ቱሉ ኣፍሊጦም። ዶ/ር ለገሰ ቱሉ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ መዝለሊ መጻኢ ዓወታት ብምባል ንዝገለጽዎ ተረኺቡ ዝበልዎ ወታሃደራዊ ዓወታት ኣብ ግንባር ጋሽና ሰራዊት ምክልኻልን ፍሉይ ሓይሊ ኣምሓራን ፋኖን ብጥምረት ብዝወሰድዎ መጥቃዕቲ ንኸተማታት አርቢት: ኣቃትን ዳቦን ጋሺናን ነጻ ኣውጺኡ'ሎ ድሕሪ ምባል ኣብቲ ግንባር ጸላኢ ዝሃነጾ ናይ ኮንክሪት ድፋዕ'ዉን ምቁጽጻሮምን ሓይለ ኣጽዋር ምምራኾምን ሓቢሮም ። ዶ/ር ለገሰ ቱሉ ወሲኾም ኣብ ግንባር ወረ-ኢሉ ንኸተማታት ጅማ: ደጎሎ: ወረ-ኢሉ: ገነተ ፍንጮፍቱን ኣከሰተን ናጻ ኣውጺኡ ኣብ ግንባር ሸዋ ኸኣ መዘዞ: ሞላለ: ንሽዋሮቢትን ከባቢኡን ራሳን ከባቢኡን ነጻ ኣውጺኡ ኢሎም። ቅድም ክብል ግንባር ምብራቅ ብጥምረት ሰራዊት ምክልኻልንን ፍሉይ ሓይልን ሚሊሽያን ዓፈር ኣሳጊታ: ኡርቃ: ዋሂማ: ጨፍቱ: ድሬሮቃ: ጭፍራን ኣለለን ነጻ ከምዝወጻ ገሊጾም። እዚ ከምዚሉ ኸሎ ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ መንግስቲ ክልል ትግራይ ማእኸላዊ እዚ ኢሉ ዝጽውዖ ኣካል ዘሎ ህልው ኩነታት ኣጽኒዑ ቀጻሊ ስጉምቲ ንምውሳድ ወሲኑ'ሎ ኢሎም ለዉ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ግድብ ሃይድሮ ኤሌትሪክ ተከዘ መጥቃዕቲ ፈጺሙ ክብሉ'ዉን ከሲሶም። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ግን እዚ ሓሶት ወረ'እዩ ብምባል ኣሉታ ሂብሉ'ሎ ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳይ፡ ንመግለጺ ሚኒስተር መራኸቢታት ኢትዮጵያ ብምጥቃስ ፡ ሓይልታት ፈደራላዊ መንግስቲ ንኸተማ ላሊበላን እንኮላይ ማዕርፎ ነፈርቲ እታ ከተማን ከም ዝተቖጻጸሩ ጸብጺቡ ኣሎ። ከተማ ላሊበላ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ሓይልታት ትግራይ ኢያ ጸኒሓ።


ሚ/ጉ/ወ ቻይና ምስ ናይ ኢትዮጵያ መዘነኦም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተራኺቦም: ተዘራሪቦም

ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ሎሚ ንጉሆ ኣዲስ ኣበባ ምእታዎምን ምስ ኣብ ቦሌ መዕርፎ ነፈርቲ ዝተቐበልዎም ምኽትል ቀዳማይ ሚኒስተርን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢን ደመቀ መኮነን ተራኺቦም ኣብ እዋናዊ ኩነታት ምዝርራቦምን ተሓቢሩ። ነዚ ዝሓበሩ ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ዑደት እቶም በዓል ስልጣን ቻይና ኣብ እዋን ጸገም ኢትዮጵያ ዘለዎም ምሕዝነት ንምግላጽ'ዩ ኢሎም። ኣምባሳደር ረድዋን ሑሰን ብወገኖም ኣብ ናይ ቲዊተር ገጾም እዚ ዑደት ካብ ኢትዮጵያ ቀልጢፍኩም ውጹ ናብኣ ኣይትእተዉ ኣብ ዝበሃለሉ ግዜ ምኻኑ ጠቂሶም "ሰፊሕ ተቃርኖ" ክብሉ ገሊጾም።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ንትካል ትዊተር “ጸግዒ ትግራይ ምሓዙ” ይኸስስ

ትካል ማሕበራዊ መራኸቢታት ትዊተር ንገለ ተጠቀምቲ ትዊተር ሕግታቱ ጥሒሶም ኢሉ ብምኽልካሉ መንግስቲ ኢትዮጵያ ወግዓዊ ክሲ ከም ዘቕረበ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳይ ኣመልኪቱ። ወሃቢት ቃል ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ቢልለኔ ስዩም ኣብ ዝሃበቶ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ትዊተር ንተሓለቕቲ ኢትዮጵያውያን ዒላማ ይገብር ከም ዘሎ ጠቒሳ። ንሳ ወሲኻ፡ ትካል ትዊተር ተደናገጽቲ ህወሓት ሰሊኾሞ ኣለዉ ትብል። ቢልለኔ ኣብ ጋዜጣዊ መግለጺኣ ካልኦት ዓበይቲ ትካላት’ውን ብተመሳሳሊ ስልኳ ከም ዝተጠቕዓ’ያ እትሕብር። ዋላ’ኳ ኣየኖት ተሓለቕቲ ኢትዮጵያ ዝዀኑ ተጠቅምቲ ትዊተር ከም ዝተኸልከሉ ደኣ ኣይትጥቀስር እምበር፡ ወግዓዊ ጥርዓን ናብ ክፍሊ ፖሊሲ ትዊተር ኣቕሪቦም ከም ዘለዉ’ውን ቢልለኔ ንኣገልግሎት ዜና ፈረንሳይ ሓቢራ። ብመሰረት ጸብጻብ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳይ ኒው ኣፍሪካ ኢንስቲትዩት ዝተሰምየ ትካልን ኣካያዲኣ ስምኦን ተስፋማርያምን ካብ ትዊተር ምኽልካሎም’ውን ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ተመሳሳሊ ቍጥዐ ፈጢሩ ኣሎ፡፡ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል፡ “ስምኦን ብዝገብሮ ዓሚቝ ምርምር ኣንጻር ዝምቡዕ ዜናታትን ፖለቲካዊ ኣድልዎ ዝሓዙ ናይ ቀንዲ ማዕከናት ዜና ትንታነን” ጽሑፋት ብምክፋሉ ክምጕስ ዝግበኦ’ዩ ክብል ኣብ ትዊተር ጽሒፉ። ወሲኹ ሚኒስተር የማነ፡ እቲ ትዊተር ዝወሰዶ ስጕምቲ ዘይቅቡል’ዩ ድሕሪ ምባል ብቕልጡፍ ዳግም ክምርመር ጸዊዑ። ወሃብ ቃል ትዊተር፡ ስምኦን፡ ሓያሎ ምስሩሓት ኣካውንት ብምኽፋትን ንዘየሎ ምልልስ ንኽፈጥር ዕድል ብምፍጣርን ንፖሊሲ ትዊተር ከም ዝጠሓሰ የመልክት። እቲ ወሃብ ቃል ወሲኹ፡ ትካል ትዊተር ፖለቲካዊ ጸግዒ ከም ዘይብሉ ሓቢሩ።