ህውሓት፡ እዋናዊ ኩነታት ብቕልጡፍ ንምርኣይን ንምግምጋምን ህፁፅ ኣኼባ ፈፃሚ ስራሕን ቤት ምኽርን ኢህወዴግ ጸዊዑ

ማእኸላይ ኮሚቴ ህውሓት ህፁፅ ኣኼባ ፈፃሚ ስራሕን ቤት ምኽርን ኢህወዴግ ፀዊዑ።ህውሓት ንጉዳያት ዶብ ኢትዮጵያን ኤርትራን መሸጣ ኣክስዮን መንግስታዊ ትካላትን ዝምልከት ውሳነ ንህዝቢ ዝተገልፀሉ ኣድላዩ መስርሕ ከይተዛዘመ እዩ ኢሉ።ሕገን ስርዓትን ትካላዊ ኣሰራርሓ ዘይተኸተሉ ዝበሎም ምደባ ሓለፍቲ ክእረም እውን ሓቲቱ’ሎ። ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ/ህውሓት/ ድሕሪ ናይ ሰለስተ መዓልታት ህፁፅ ኣኼባ ትማሊ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ፈፃሚ ስራሕ ኢህወዴግ ንጉዳይ ዶብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝወሰኖ ውሳነ ነባሪ ሰላም ዘምፅእ ስለዝኾነ ግቡእ ምዃኑ ገምጊሙ’ሎ ይብል። መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያን ኢትዮ ቴሌኮምን ሓዊሱ ዓበይቲ ኩባኒያታት መንግስቲ ውሱን ኣክስዮን ንናይ ውሽጥን ወፃእን ሰብ ሃብቲ ክሽየጥ ብፈፃሚ ስራሕ ኢህወዴግ ዝተወሰነ ምቕባሉ እውን ህውሓት ገሊፁ’ሎ። ውሳነ ጉዳያት ዶብ ኢትዮ-ኤርትራን መሸጣ ኣክስዮን መንግስታዊ ትካላት ልምዓትን ዕላዊ ዝተገብረሉ እዋን ግን ኣይተቐበሎን።እቲ ውሳነ 180 ኣባላት ናብ ዝሓቖፈ ቤት ምኽሪ ኢህወዴግ ኣይቀረበን፣ኣጋር ውድባት ኣይተሳተፍሉን፣ዝምልከቶም ኣካላት እውን ብዝርዝር ኣይተመያየጥሉን ኢሉ’ሎ።ከም ናይ መወዳእታ ውሳነ ንህዝቢ ምእዋጁ ጉድለት ምዃኑ ደምዲሙ’ሎ ይብል። መግለጺ ህውሓት ኣብ ኢህወዴግ ይካየድ ዘሎ ምደባ መሪሕነት/ሽመት/ ናይቲ ውድብ ስርዓትን ኣሰራርሓን ዘይተኸተሉ ብምዃኖም ክእረሙ ማእኸላይ ኮሚቴ ህውሓት ይሓትት ይብል ። ነባር ኣባላት መሪሕነት ህውሓት ኣፍልጦ ክወሃቦም ምውሳኑን ሰላማዊን ሕጋውን መንገዲ ተኸቲሎም መማረፂ ሓሳብ ምስ ዘሰጉሙ ሓይልታት ሓቢሩ ንምስራሕን ድልዊ ምዃኑ ገሊፁ’ሎ። እቲ መግለጺ እዋናዊ ኩነታት ብቕልጡፍ ንምርኣይን ንምግምጋምን ህፁፅ ኣኼባ ፈፃሚ ስራሕን ቤት ምኽርን ኢህወዴግ ንክፅዋዕ ማእኸላይ ኮሚቴ ህውሓት ይሓትት ኣሎ ይብል ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ቃለ መጠይቕ ምስ ኣምባሳደር ዓንደብርሃን ወ/ጊዮርጊስ

No media source currently available


ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ ንስምምዕ ኣልጀርስ ንምትግባር ዘሕለፎ ውሳነ ምሕጓሶም ተገሊጹ

ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት፡ ኮሚተ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ ንስምምዕ ኣልጀርስን ብይን ኮሚሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንምትግባሩ ከምዝወሰነ ዝሃቦ መግለጺ ከምዘሓጎሶም ወሃቢ ቃል እቲ ትካል ስቴቨን ዱኻርክ ሓቢሮም። እቶም ዋና ጸሓፊ ኣብ ዝሓለፈ ሓሙስ ኣብ እዋን ዕለታዊ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣብ ዝሃብዎ መርብሂ’ዮም ነዚ ተዛሪቦም። “ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃ ካብ ኮሚተ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ ዝተዋህበ ንስምምዕ ኣልጀርስን ብይን ኮሚሽን ዶብን ንምትግባር ዝተዋህበ መግለጺ ተሓጉሶም’ዮም ክብል እኽእል።” እቶም ወሃቢ ቃል ብተወሳኺ እቲ ውሳነ ንቕድሚት ንኽከይድ ድልየት ሕቡራት ሃገራት እውን እዩ ኢሎም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ደብዳበ ማተሰኣ ንቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድን መልሲ ኢሳትን

ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ወፃኢ ዝርከቡ ናይ ኢትዮጵያዊያን መራኸቢ ማዕኸናት ናብ ሃገሮም ኣትዮም ክሰርሑ ፃውዒት ምቕራቦም ይዝከር።ኣብ ኣሜሪካ ዝመደብሩ ማሕበር ተጋሩ ሰሜን ኣሜሪካ/ማተሰኣ/ እቲ ፃውዒት ንኢሳት ከይሓውስ ዝፅውዕ ደብዳበ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት ናብ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ፅሒፉ’ሎ። ዳይረክተር ማተሰኣ ኣቶ ኣሉላ ሰለሞን ‘’ኢሳት 6 ታሕሳስ 2016 ኣ/ፈ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ምጥፋእ ዘርኢ ብዕሊ ስለዝኣወጀ ይቕሬታ ከይሓተተን ካብ ተግባራቱ እውን ከይተኣደበን ኣብ ኢትዮጵያ ኣትዩ ክሰርሕ ምዕዳም ጌጋን ንሕገ መንግስቲ እውን ዝፃባእን እዩ’’ይብል።ኣብ ልዕሊ ኢሳት ክሲ ንምምስራት ኣብ ከይዲ ከምዝርከብ እውን ገሊፁ’ሎ። ዋና ኣካያዲ ስራሕ ኣቶ ኣበበ ገላው ኣብዝሃቦ መልሲ እቲ መግለፂ ናይ ኢሳት ከምዘይኮነን የግዳስ ከም ሚዲያ ዝተልኣኸሉ ምዃኑ ሓቢሩ።’’እቲ ጌጋ ስለዝተረዳእና ኣብ ውሽጢ 30 ደቓይቕ ካብ መርበብ ሓበሬታ ኣልዒልናዮ ኢና፤ኮይኑ እውን ዘይግቡእ ኣጠቓቕማ ቃላት ተዘይኮይኑ ንህዝቢ ትግራይ ንምጭፍጫፍ ዝብል ትሕዝቶ የብሉን፤ዘልዓልናዮ እውን ንደረጃ ኢሳት ስለዘይምጥን እዩ’’ኢሉ። ካብ ማተሰኣ ዝቐረበ ዝኾነ ይኹን ክሲ ከምዘየለን ጭብጢ ስለዘይብሉ ንቕድሚት እውን ዘኽስስ ከምዘይኸውንን ወሲኹ ገሊፁ ኣሎ ኣቶ ኣበበ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


መኢኣድ ፡ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ ንውዕል ኣልጀርስ ንምቅባል ዘሕለፎ ውሳነ ከምዝቓወም ገሊጹ

ውድብ ሓድነት መላእ ኢትዮጵያ (መኢኣድ) ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ ስምምዕ አልጀርስ ምቅባሉ ሓላፍነት ዝጎደሎ ተግባር’ዩ ክብል ተቓውምኡ ገሊጹ። እቲ ውድብ ሎሚ ኣብ ዝጸውዖ ጋዜጣዊ መግለጺ ነቲ ብጽሑፍ ዝወጸ መግለጺ ብንባብ ኣቅሪቡ’ሎ። መኢኣድ ኣብቲ መግለጺኡ ኢህወዲግ ን27 ዓመታት ስልጣን ካብ ዝሓዘሉ ጊዜ ጀሚሩ ኣብ ረብሓ’ታ ሃገር ክሕደት ፈጺሙ’ዩ ድሕሪ ምባል ንውሳነ ኮሚሽን ዶብ ምቅባል ግን ንባድመ ሓዊሱ ሓያለ ግዝኣት ኢትዮጵያ ንኤርትራ ዝህብን ረብሓ ኢትዮጵያ ዝደፈረ ንስውኣት’ታ ሃገር ዘርከሰን’ዩ ኢሉ። ናይቲ ውድብ ሓላፊ ጉዳያት መንእሰያት ኣብ እዋን’ቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ካብ ዝበልዎ ነቲ ውሳነ ምቅባል ነቲ ዘሎ ጸገም ሰላም ዘይፈትሕን ዘጋድድን’ዩ። “ወራሪ ሻዕብያ ከሎ ድልየት ሻዕብያ ምምላእን ባድመ ምሃብን ወረራን ጥፍኣትን ምትብባዕ’ዩ ኢልና ኢና ንኣምን” ኢሉ’ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ህወሓት ከካይዶ ዝቐነየ ኣኼባ 9 ነጥብታት ዝሓዘ መግለጺ ብምውጻእ ዛዚሙ

ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህውሓት) ኣብ መቐለ ዘካየዶ ናይ ስለስተ መዓልታት አኼባ ትሸዓተ ነጥብታት ዝሓዘ መግለጺ ብምውጻእ ሎሚ ዛዚሙ’ሎ። እቲ መግለጺ ብፍላይ ኮሚቴ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ 28 ግንቦት, 2018 ኣብ ዘካየዶ ህጹጽ ኣኼባን ዘውጽኦ መግለጺን ዝተኾረ’ዩ። ህወሓት ኣብ መግለጺኡ እቲ ኮሚተ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ ኣብ ቀረባ ዘሕለፎ ውሳነ ንጸገም ኤርትራን ኢትዮጵያን ንምፍታሕ ዘቐመጦ ኣንፈት ኢህወዲግ ኣቐዲሙ ክኽተሎ ካብ ዝነበረ ዘይተፈልየን ነባሪ ሰላም ዘምጽእን ስለዝኾነ ግቡእን እዋናውን’ዩ ኢሉ ከም ዝአምን ገሊጹ’ሎ። ኮሚተ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ ንትካላት ልምዓት መንግስቲ ሕጂ ንሕጂ ብዘገጠሞ ሃገራዊ ኢኮኖሚያዊ ጸገም ንቴሌኮሚኒኬሽን፡ መፈልፈሊ ጸዓት፡ መንገዲ ኣየርን ካልኦትን ኣመልኪቱ ዘሕለፎ ውሳነ ኢህወዲግ ኣቐዲሙ ይስዕቦ ምስ ዝነበረ ፖሊስ ዘይጋጨውን ኢህወዲግ ኣብ ቀዳሞት ኣኼባታቱ ዝወሰኖም ምዃኑ ብምርግጋጽ ብዝለዓለ ጥንቃቐ ክትግበሩ መጸዋዕታ የቕርብ ክብል መግለጺ ህውሓት ይሕብር። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


932 ካብ ማእከላይ ባሕሪ ዝደሓኑ ስደተኛታት ካታንያ ኣትዮም

932 ስደተኛታት ዝጸዓነት ጀልባ ሓለዋ ባሕሪ ኢጣልያ ኣብ ወደባዊት ከተማ ካታንያ ሲሲሊ ምእታዋ ተገሊጹ። እዛ ስደተኛታት ዝጸዓነት ጀልባ ሎሚ ረቡዕ ኢጣልያ ዝኣተወት፡ ኢጣልያ ኣብ ወደባታ ከይትዓርፍ ዝከልከለታ ስደተኛታት ዝጸዓነት መርከብ ናብ ስጳኛ ኣብ ዘምረሓትሉ እዋን’ዩ። ካብቶም ሎሚ ረቡዕ ከተማ ካታንያ ዝኣተው ስደተኛታት 208 ትሕቲ ዕድመ ስደተኛታት ኽኮኑ ከለው 13 ድማ ነፍስ ጾር ደቂ ኣንስትዮ ይርከብዎም። እቶም ስደተኛታት ካብ ሃገራት ኤርትራ፡ሱዳን፡ማሊ፡ኣይቨሪስኮስትን ጊኒን ዝመጹ እዮም። ወሃቢት ቃል ትካል ሴቭ ዘ ችልድረን ጂዮቫኒ ደ በነዲቶ “ እቶም ስደተኛታት ብጣዕሚ ደኺሞም ኢና ረኺብናዮም። ብዙሓት ህጻናት ኣለው። እቲ ዝነአሰ ወዲ ሰለስተ ወርሒ ህጻን እዩ። ገለ ምስ ስድራ ቤቶም ክኾኑ ከለው ብዙሓት አላይ ዘይብሎም ትሕቲ ዕድመ ህጻናት’ውን ኣለው” ኢለን። እቶም ስደተኛታት ኣብ ወደባዊት ከተማ ካታንያ ኣብ ዝበጽሕሉ እዋን ካብ ንትርፊ ዘይሰርሕ ትካላት ዝተዋጽኡ ሰልፈኛታት “ሕጊ ባሕሪ ይከበር”፡ “መጥቓዕቲ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ደው ይበል” ዝብል ጭርሖታት ብምሓዝ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ አካይዶም ኣለው። ኢጣልያ ብ“ሓካይም ብዘይዶብ” ዝተባህለ ትካል ትውነን ኣስታት 600 ስደተኛታት ዝጸዓት መርከብ አኳይረስ ኣብ ወደባታት ከይትዓርፍ ዘሕለፈቶ ውሳነ ከምዝጸንዓ እንተኾነ ወሃቢት ቃል "ሓካይም ብዘይዶብ" ግን ስደተኛታት ካብ ማእከላይ ባሕሪ ናይ ምድሓን ስርሒት ከምዝቕጽልዎ ሓቢረን ኣለዋ። ንሰን ብተወሳኺ “ፍሎቲላ” ዝተባህለት መርከብ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ትርከበን መርከብ ሓለዋ ባሕሪ ኢጣልያን መርከብ “ሓካይም ብዘይ ዶብ”ን ዝጸዓንዎም ስደተኛታት ሒዘን ቀዳም ኣብ ወደብ ስጳኛ ቫለንስያ ክበጽሓ ትጽቢት ከምዘሎ ሓቢረን። No media source currently available  ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማርኮ መንግስቲ ኢጣልያ ብዓለምለኸ ሕጊ መሰረት ነዞም ዝበዝሑ ካብ ትሕተ ሰሃራ ሃገራት ዝኾኑ ስደተኛታት ናይ ምቅባል ግዴታ ኣለዎ ክብሉ ነቲ ስጉምቲ ኢጣልያ ኮኒኖም ኣለው። ፈረንሳ ነቲ ንጉዳይ ስደተኛታት ብዝምልከት ኣብ መንጎ ሕብረት ኣውሮጳ ዝሰፈረ ውጥረት እውን ገኒሓቶ ኣላ። እቶም ስደተኛታት ናይ ዘምርሑላ ወደባዊት ከተማ ቫለንስያ ስጳኛ ዞባዊ ምምሕዳር ምክትል ፕረዚደንት ሞኒካ ኦልትራ “ነቶም ናይ ጥዕና ጸገም ዘለዎምን ነፍሰጾራትን ዘገልግሉ ናይ ሕክምና ኣገልግሎት ናብታ ወደባዊት ከተማ ተዋፊሮም ኣለው፡ ገለ ብብርቱዕ ጸሓይ ቆርበቶም ዝቆሰለ ሰባት ከምዘለው’ውን ንፈልጥ ኢና። ብተወሳኺ ሚንስትር ፍትሒ ጉዳዮም ንምቕልጣፍ ክሰርሕ’ዩ” ኢለን ኣለዋ። ኢጣልያ ነቶም ስደተኛታት ንምግዕዓዝን ነተን መራክብ ንምስናይ ክልተ መራኽብ ምስዳዳ’ውን ተፈሊጡ’ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣብ ክልል ኦሮምያ ልዕሊ 150 ኣብያተ ትምህርቲ ተዓጽዮም

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮምያ ካብ ፍሉይ ፖሊስ ክልል ሶማል ምስ ዝፍጸም መጥቓዕቲ ብዝተሓሓዝ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ልዕሊ 150 አብያተ ትምህርቲ ከምዝተዓጽወን ዝተዘረፈን ብምኳኑ ኣገልግሎት ምምሃር ምስትምሃር ተቋሪጹ ክብሉ ካብ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ትምህርቲ ክልል ኦሮምያ ዶ/ር ቶላ በርስ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም። እዚ ምስቶም ካብ ጂጂጋ ተመዛቢሎም ዝመጹ ተማሃሮ ክድመር ከሎ 65 ሽሕ ተማሃሮ ካብ ትምህርቶም ተዓናቒፉ’ሎ ክብሉ እውን ገሊጾም። ካብ ጂጂጋ ካብ ዝመጹ ተማሃሮ እቶም 22 ሽሕ ዝኾኑ ተማሃሮ ብዝተፈላለዩ ምክንያት ሕጂ’ውን ናብ ትምህርቲ ኣይተመለሱን ክብሉ ዶ/ር ቶላ በርስ ገሊጾም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ገዛኢ ፓርቲ ክልል ኦሮምያ ልዕሊ 2 ሽሕ አባላት ኣመራርሓ ካብ ሓላፍነት ከምዘልዓለን ኣፍሊጡ

ገዛኢ ፓርቲ ክልል ኦሮምያ ኦህዴው ኣብ ዝተፈላለየ ብርኪ ዝርከቡ ኣሽሓት አባላት ኣመራርሓ ስጉምቲ ወሲደ ክብል ኣፍሊጡ። ዘይግባእ አሰራርሓ ይስዕቡ ኔሮም ንዝበሎም ልዕሊ 2 ሽሕ አባላት ኣመራርሓ ካብ ሓላፍነት ከምዘልዓለን 540 ዝኾኑ ድማ ደረጃኦም ከምዘትሓተን ልዕሊ 3 ሽሕ ዝኾኑ ኸአ ካብ ኣባልነት ከምዝስረዘን ህዴው አፍሊጡ’ሎ። ኣብቲ ኣብ ከተማ አዳማ ዝተኻየደ ውድባዊ ጉባኤ ኦህዴው አቦ መንበሩ ዝኾኑ ቀዳማይ ሚንስትር አብይ አሕመድ እውን ተረኺቦም ኔሮም። ኣብቲ ጉባኤ ኣብ ኦሮምያ ዝነብሩ ተወላዶ ካልኦት ክልላት’ውን ብዘይ ስግኣት ክነብሩ ዝኽእልሉ ኣብ ኹሉ ብርኪ ዘሎ ኣመራርሓ ነዚ ከተግብር ውሳነ ሓሊፉ’ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ፍሉይ ሓይሊ ሶማል ኣብ ክልል ኦሮምያ ብዝፈጸሞ መጥቓዕቲ ህይወት ሰባት ምጥፍኡ ነበርቲ ሓቢሮም

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮሚያ ዞባ ምብራቕ ሃረርጌ ወረዳ ጭናክሰን ፍሉይ ሓይሊ ሶማል ብዝፈፀምዎ መጥቓዕቲ ህይወት ብዙሓት ሰባት ምጥፍኡ ነበርቲ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፆም። ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ሎሚ ሶኑይ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ፍሉይ ሓይሊ ክልል ሶማል ካብ ዝሓለፈ ዓርቢ ጀሚሩ ብዝፈጸሞ መጥቓዕቲ 14 ሰባት ከምዝተቐትሉ ገሊፁ። እቲ ትካል ዓርቢ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ድማ ካብ ክልላት ኦሮሚያን ቤንሻንጉል ዝተመዛበሉ ተወልደቲ ክልል ኣምሓራ ምላሽ ክውሃቦምን ኣድላዪ ሓለዋ ክግበረሎምን ፀዊዑ’ሎ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ዓሌት መሰረት ዝገበሩ መጥቓዕትን ምስኡ ተኣሳሲሩ ብዝተፈፀሙ ምምዝባላት ደው ንምባል ከምኡ እውን ዜጋታት ሓለዋ ክግበረሎም ክስራሕ ኣለዎ ክብል ኣምነስቲ ገሊጹ። ብኻልእ ዜና ኣብ ደቡብ ኢትዮጵያ ዞባታት ምብራቕን ምዕራብን ጉጂ ኣብ ዝርከቡ ኣዋሰንቲ ወረዳታት ግጭት ተላዒሉ ህይወት ብዙሓት ሰባት ምጥፍኡ ተፈሊጡ። ብሰንኪ እቲ ግጭት ኣዚዩ ብዙሕ ህዝቢ ከምዝተመዛበለ እውን ዝበጽሓና ፀብፃብ ይሕብር።


ዘተ ቅኒት መዝሙር ሰላም ህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ከተማ መቐለ ተኻይዱ

ቅኒት መዝሙር ሰላም ህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ብዝብል ትማሊ ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ከተማ መቐለ ዘተ ከምዝተኻየደ ዝበፅሐና ዜና ሓቢሩ። ኣብቲ ኢትዮጵያዊያንን ኤርትራዊያንን ዝተሳተፍሉ ኣኼባ ካብ ከባቢ ዶብ ዝርከባ ዝተፈላለያ ወረዳታት ክልል ትግራይ ዝተዋፅኡ ወኪላት ከምዝነበሩ እውን ፀብፃብ ወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ኣለም ፍስሃ ካብቲ ቦታ ሓቢሩ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኢትዮጵያ ኣብ ኣጠቃቕማ ማይ ፈለግ ኒል ንብጽሒት ግብጺ ከምተኽብር አረጋጊጻ

ኢትዮጵያ ንማይ ኣባይ ክትጥቀም ከላ ንድልየት ግብፂ ኮነ ሱዳን ከም እትርዳእን ብፂሒተን እውን ከም እተኽብረለንን ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ተዛሪቦም። ቀዳማይ ሚንስትር አብይ ንፈለማ ግዜ ኣብ ግብፂ ዑደት ገይሮም ኣለው።ካብ ኣብያተ ማእሰርቲ ግብፂ ዘፍትሑዎም 32 ኢትዮጵያዊያን ምስኦም ሒዞም ሎሚ ኣዲስ ኣበባ ከምዝኣተው ካብ አዲስ አበባ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ይገልጽ። No media source currently available  ቀዳማይ ሚንስትር አብይ አሕመድ ኣብዚ ናይ ግብጺ ዑደቶም ምስ ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ አልሲሲ ብሓባር ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ንማይ ዓባይ ክንጥቀም ከለና ንዓኻትኩም ናይ ምጉዳእ ድልየት የብልናን ክብሉ መረጋገጺ ሂቦም አለው። ብዝተኣሳሰረ ዜና ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ናብ ግብፂ ቅድሚ ምጋሾም ኣብ ኡጋንዳ ዑደት ኣብ ዝፈፀምሉ መዳለያ ተሸሊሞም ኣለው።ፕረዝዳንት ኡጋንዳ ዩዌሪ ሙሶቮኒ ነቶም ቀዳማይ ሚንስትር ነዚ መዳሊያ ዝሃቡዎም ኣብ ኢትዮጵያ ሰላምን ምርግጋእን ንምዕሳል ዝስዓብዎ ኣተዓራቒ ኣመራርሓን ንኤርትራ ብዘቕረብዎ መፀዋዕታ ሰላምን እዩ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ርእይቶታት ኢትዮጵያዊያን ምሁራትን ተሓለቕቲ መሰላትን ንውሳነ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ንስምምዕ ኣልጀርስን ውሳነ ኮሚሽን ዶብን ምሉእ ንምሉእ ተቐቢሉ ክትግብሮ ከምዝወሰነ ኮሚቴ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ ድሕሪ ምፍላጡ: ዝተፈላለዩ ዜጋታት ዝተፈላለየ ስምዒታቶም ምግላጾም ቀጺሎም ኣለዉ። ንሎሚ ሰለስተ ዝተፈላለየ ኣርኣእያ ዘለዎም ምሁራትን ፖለቲካዊ ተሓለቕትን ዓዲምና`ለና።  ዶ/ር ደረጀ ፈይሳ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባ መምህርን፡ ኣብ ኢንስቲቱት ሰላምን ህይወትን ተመራማርን`ዩ። ካልእ ድማ ዶ/ር ኣወል ቃሲም ኣሎ ይብሃል፡ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ሓደ ዩኒቨርሲቲ መምህር-ሕጊ`ዩ። ሳልሳዮም ድማ ኣቶ ሃብታሙ ኣያሌው፡ ኣብ ኢትዮጵያ ወሃቢ-ቓል ተቓዋሚ ፓርቲ ዝነበረ፡ ድሓር ተኣሲሩ ምስ ወጸ ኣብ`ዚ ኣብ ኣመሪካ ተቓላሳይ ሰብኣውን ፖለቲካውን መሰላት`ዩ። No media source currently available


ነበርቲ ከተማ ዳማት ኢሮብ ንውሳነ ኢህወዲግ ንምትግባር ስምምዕ አልጀርስ ተቓዊሙ

ኣብ ክልል ትግራይ ምብራቓዊ ዞባ ዝርከብ ህዝቢ ዳማት - ኢሮብ ነቲ ኢህወዴግ ንውዕል ኣልጀርስን ብይን ኮምሽን ዶብን ተቐቢለ ከተግብሮ’የ ዝብል ውሳነ ተቓዊሞሞ። እቲ ብአፍልጦ’ቲ ወረዳን ብሰላማዊ ኣገባብን ዝተኻየደ ሰልፊ ንክደናጎይ ህወሓት ሓቲቱ ነይሩ። ኣማሓዳሪ’ቲ ወረዳ ኣቶ ንጉሴ ሓጎስ ንሕቶ ህወሓት ከምዝነጸጎን ናብ’ቲ ሰላማዊ ሰልፊ ከምዝወጸን ሓቢሮም። ኣብ’ታ ንእስ ዝበለት ከተማ ኣስታት ሰለስተ ሽሕ ነበርቲ ከምዝተቓወሙ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም ኣለው። ሓደ ኣብ’ቲ ሰልፊ ዝዋዓሉ ኣቶ ወልዴ ብስራት ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ ንኡስ ብሄር ኣብ ክልተ እንተተኸፊሉ ከምዘይነበረ’ዩ ዝኸውን ኢሎም። ‘’ህዝቢ ኢሮብ ደላዪ ሰላም’ዩ ግን ፍትሒ ዘይብሉ ሰላም የለን። ፍትሒ ኣደ ሰላም’ያ’’ክብሉ ገሊፆም።


ዕላማ መግለጺ ህወሓት ንጽውጽዋያት ኣብ ጉዳይ ውዕል ኣልጀርስ ንምብዳህ'ዩ ይብል ክልል ትግራይ

ገዛኢ ፓርቲ ትግራይ ህወሓት ንረብሓ ትግራይ ኣብ ዝጎድእ ተግባራት ከምዘይሳተፍ ሎሚ ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ ኣፍሊጡ። እቲ መግለጺ ‘ሰላም ክልቲኤን ሃገራት ንምርግጋጽ ተባሂሉ ዝወጸ መግለጺ ኢህወዴግ ብዝኾነ መምዘኒ ረብሓ ህዝቢ ትግራይ ዝጎድእ ኣይኮነን’ ይብል። ርክብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ብምፍታሕ ርክባት ናብ ንቡር ንምምላስ ዝግበር ጻዕሪ ዕውት ንክኸውንን ዘላቒ ረብሓ ህዝቢ ትግራይ ንክረጋገጽን ዝተጀመረ ጻዕሪ ክቕጽል’ዩ’ውን ይብል እቲ መግለጺ። ሓላፊ ቢሮ ርክብ ህዝቢን መንግስቲን ክልል ትግራይ ኣቶ ረዳኢ ሓለፎም ‘ዕላማ ሎሚ ዝወጸ መግለጺ ህወሓት ነቲ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያታት ይዝረበሉ ዘሎ መደናገሪ ሪኢቶታት ንምእራም’ዩ ካብኡ ዝሰገረ ግና ኣሕሊፍና ንህቦ መርየት የለን፣ ናይማትና መርየት’ውን ኣይንወስድን’ ኢሉ። ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዴግ ኣብ’ዚ ቅነ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ስለ ረብሓ ህዝቢታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ተባሂሉ ብይን ኮምሽን ዶብን ውዕል ኣልጀርስን ተቐቢሉ ንምትግባሩ ከምዝተዳለወ ከምዝገለጸ ዝዝከር’ዩ። No media source currently available


መግለጺ ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ምልዓል አዋጅ ህጹጽ እዋን ኢትዮጵያ

ኣብ ኢትዮጵያ ዝጸንሓ አዋጅ ህጹጽ እዋን ምልዓሉን ሓድሽ ቀዳማይ ሚንስትር አብይ አሕመድ ዝወስድዎ ዘለው ካልኦት አወንታዊ ስጉምቲታት ስዒቡ ዝመጸ’ዩ ክብል ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። ዝውሰድ ዘሎ አወንታዊ ስጉምቲታት’ውን ኢትዮጵያ ዝሓሸ ነገር ንምህናጽ ትገብሮ ጻዕሪ ወሰንቲ’ዮም ክብሉ ወሃቢ ቃል’ቲ ኤምባሲ ኒኮላስ በርነት ገሊጾም። ኣብ አዲስ አበባ ዝርከብ ኤምባሲ ኣሜሪካ ዝሃብዎ መግለጺታት ብዛዕባ’ቲ ዝነበረ አዋጅ ህጹጽ እዋን ግልጺ’ዩ ኔሩ። ፓርላማ ኢትዮጵያ ነዚ አዋጅ ክለዓል ምውሳኑ ወሃቢ ቃል ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኒኮላስ በርነት አወንታዊ ምስ ዝበልዎም ካልኦት ስጉምቲታት’ቶም ሓድሽ ቀዳማይ ሚንስትር አተሓሒዞም ሓቢሮም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ጀነራል ሰዓረ መኮነን ሓድሽ ኤታማዡር ሹም ሰራዊት ኢትዮጵያ

ጀነራል ሰዓረ መኮነን ሓድሽ ኤታማዦር ሹም ሰራዊት ኢትዮጵያ ንክኾኑ ብቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ ተመሪጾም። ናይ’ታ ሃገር ፕረዚደንት ሙላቱ ተሾመ’ዮም ሎሚ ሓሙስ ንጀነራል ሰዓረ መኮነን ሹመት ኤታማዡር ሹም ኣልቢሶሞም። ንነዊሕ ዓመታት ኤታማዦር ሹም ሰራዊት ኢትዮጵያ ዝነበሩ ጀነራል ሳሞራ የኑስ ብቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድን ብፕረዚደንት ሙላቱ ተሾመን ዝላዓለ ክብሪ ተሸሊሞም ከምዝተሰናበቱ’ውን እቲ ዜና ሓቢሩ። ብዘይካ’ዚ፣ እቶም ቀ/ሚ ንጀነራል ኣደም መሓመድ፣ ዳይረክተር ኣገልግሎት ሃገራዊ ሓበሬታን ድሕነትን ንክኾኑ ሾይሞም ኣለው። ንሶም ንኣቶ ጌታቸው ኣሰፋ ክትክኡ’ዮም። እዚ ከም’ዚ’ሉ ከሎ፣ ወትሃደራዊ መዓርጎም ተቐንጢጦም ዝነበሩ ሜጀር ጀነራል ዓለምሸት ደግፌን ብርጋዴር ጀነራል ኣሳምነው ጽጌን፣ መዓርጎም ተመሊስሎም። ክልቲኦም ወትሃደራዊ ኣዘዝቲ ነበር ሙልእ ናይ ጡረታ ረብሓኦም ንክረኽቡ’ውን ተወሲኑ። ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ ኣፈ-ጉባኤ ፓርላማ ኢትዮጵያ ዝነበሩ ኣባዱላ ገመዳን ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ዝነበሩ ኣቶ ግርማ ብሩን ብጡረታ ተሰናቢቶም ኣለው ብመሰረት ሚድያት መንግስቲ ኢትዮጵያ።


46 ኢትዮጵያዊያን ስደተኛታት ኣብ ገማግም ባሕሪ የመን ምጥሓሎም ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ

“ብመሰረት ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት 37 ደቂ ተባዕትዮ፡ 9 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከብዎም 46 ስደተኛታት ከምዝጠሓሉን ካልኦት 16 ሃለዋቶም ዘይተፈልጠ ብጠቕላላ 83 ደቂ ተባዕትዮን 17 ደቂ ኣንስትዮ ስደተኛታት ኣብታ ጀልባ ተጻዒኖም ምንባሮም” መግለጺ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ሓቢሩ’ሎ። “ካብቲ ሓደጋ ዝደሓኑ ብዝሃብዎ ቃል መሰረት ማዕበል ነታ ጀልባ ማዕበል ክሃርማ ምስ ጀመረ ናይ ህይወት አድሕን ጃኬት ዘይነበሮም ስደተኛታት ክርበሹ ከምዝጀመሩን እታ ጀልባ ምስ ተገልበጠት ድማ ጥሒሎም” ክብል መግለጺ ትካል ስደተኛታት ሕ/ሃገራት ብተወሳኺ ይሕብር። አባላት ዓለምለኸ ትካል ሰደተኛታት ነቶም ካብቲ ሓደጋ ዝደሓኑ ናይ ሕክምናን መግቢን ሓገዝን ከምኡ’ውን ናይ ሞራል ደገፍ ከምዝተገበርሎም ገሊጾም። እቶም ስደተኛታት ኩሎም ኢትዮጵያዊያን ኮይኖም ዝሓሸ ናብራ ንምርካብ ናብ የመንን ወሽመጥ ዓረብን የምርሑ ከምዝነበሩ ተፈሊጡ’ሎ። No media source currently available   ሓላፊ ክፍሊ ስርሒታትን ህጹጽ ሓገዝ ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት መሓመድ ዓብደልኪር ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ልዕሊ 7,000 ስደተኛታት ነዚ ሓደገኛን አሰቃዊ ጉዕዞ ከምዝፍጽሙ ብምግላጽ እቲ ትካል ናብ ሃገሮም ንዝምለሱ ስደተኛታት ነጻ ናይ መጉዓዝያ ኣገልግሎት ከምዝህብ ሓቢሮም። ወሃቢ ቃል ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ሊዮናርድ ዶይል ብዛዕባ’ዚ ከምዚ ኢሎም። “አባላት ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ናብቲ ቦታ ሓደጋ ማለት ገማግም ባሕሪ የመን ምስ ተጸውዑ ነዚ ኣሰቃቂ ኩነት ተዓዚቦም። ኣስታት 56 ስደተኛታት ብዘሕዝን ኣገባብ ጥሒሎም ኣለው፡ ካልኦት 16 ድማ ሃለዋቶም ዘይተፈልጠ ኣለው። እዚኦም ካብ ሶማል ተበጊሶም ናብ የመን ዘምርሑ ዝነበሩ ስደተኛታት እዮም።” ብተመሳሳሊ ካብታ ብኹናት ሓድሕድ ትሕመስ ዘላ የመን ኣብዚ ሰሙን’ዚ 101 ዝኾኑ ኢትዮጵያዊያን ስደተኛታት ብመንገዲ ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ምምላሶም ይዝከር። ኣቐዲሙ ትማሊ ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረባ ኢትዮጵያዊት መንእሰይ ሰብለ ካብ የመን ኩነታት እቶም ካብ ወደባይት ከተማ ሁዴይዳ ናብ ጅቡቲ ዝተወስዱ ስደተኛታት ዘተሓሳስብ ምኳኑ ብምግላጽ እቲ ኣብ የመን ዝካየድ ዘሎ ኩናት ናብ ዋና ከተማ ሰንዓ ክበጽሕ ከምዝክእል ስግኣታ ትገልጽ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ዘተ፡ ኣብ ውሳነ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ ንምትግባር ስምምዕ ኣልጀርስን ውሳነ ኮሚሽን ዶብን(1ይ ክፋል)

መንግስቲ ኢትዮጵያ ንስምምዕ ኣልጀርስን ውሳነ ኮሚሽን ዶብን ምሉእ ንምሉእ ተቐቢሉ ክትግብሮ ከምዝወሰነ ኮሚቴ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ ትማሊ ምፍላጡ ይዝከር። እዚ ውሳነ ካብቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዝሓለፈ ዓመታት ዘንጸባረቖ መርገጺ ዝተፈልየ ምዃኑ`ውን ኣፍሊጡ`ሎ፡ ንኣርባዕተ ምሁራት ማለት ንኣቶ ኣሉላ ሰሎሙን፡ ኣቶ ኢብራሂም ዓብደልኑር፡ ኣቶ ኣብርሃ ደስታ፡ ዶ/ር ዓወት ወልደሚካኤል ኣዘራሪቡ'ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


“ኢትዮጵያ ንስምምዕ ኣልጀርስን ውሳነ ኮሚሽን ዶብን ምቕባላ ምስ ኤርትራ ዘሎ ውጥረት ዘህድእ’ዩ” ቀ/ሚ አብይ አሕመድ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ንስምምዕ ኣልጀርስን ውሳነ ኮሚሽን ዶብን ምሉእ ብምሉእ ተቐቢሉ ንምትግባሩ ዝበፅሖ መደምደምታ ምስ ኤርትራ ዘሎ ውጥረት ከም ዘህድኦ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣፍሊጦም። ንሶም ወሲኾም ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ዝነበረ ኩነታት እውን ሞት ኣልቦ ውግእ እዩ ኢሎም። ሓደ ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩ በዓል ስልጣን ኤርትራ እውን ኤርትራ ቅድሚ 18 ዓመታት ንውዕል ኣልጀርስ ቅድሚ 16 ዓመታት ድማ ንውሳነ ኮሚሽን ዶብ ብዘይ ቅድመ ኩነት ተቐቢላ ክሳብ ሕጂ ንትግባርኦም ክትፅዕርን ክትፅበን ዝፀንሐት ሃገር እያ ኢሎም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ገለ ነበርቲ ባድመ ንውሳነ ኢህወዴግ ዝሃብዎ ግብረ መልሲ

ፈጻሚ ስራሕ ገዛኢ ፓርቲ ኢትዮጵያ - ኢህወዴግ - ንብይን ኮምሽን ዶብ ኢትዮጵያ-ኤርትራን ንውዕል ኣልጀርስን ተቐቢሊ ከምዘተግብሮ ትማሊ ሰሉስ ኣፍሊጡ’ዩ። ንምዃኑ ነበርቲ ባድመ እንታይ ይብሉ። ኣቶ ነጋሲ ‘ከም’ዚ እንተዝኾን ነይሩ ዳኣ እቲ ኩሉ መስዋእትነት ኣይመድለየን ነይሩ ማለት’ዩ ክብል ከሎ ‘ህዝቢ ከተማ ባድመ ንሽየጥ ኢና ዝብል ዘሎ‘ እውን በለ። ኣቶ ብርሃነ ቀሺ ገ/ስላሴ ብወገኑ ‘ኣብ’ታ ከተማ ተወሊደን ዓብየን፣ ባድመ መዳሕንተይ ዝተቐበረሉ’ዩ፣ ውሳነ ኮምሽን ዶብ ሸርሒ ኣውሮጳዊያንን ንክልቲኦም ህዝቢታት እናላተመ ንምንባር ዝዓለመን’ዩ’ ኢሉ ገልጾ። ‘ትግባረ ኮምሽን ዶብ ንኢትዮጵያ ዕግርግር ዝፈጥረላ’ምበር ሰላም ዝመልሰላ ኣይኮነን’ውን’ ይብል ኣቶ ብርሃነ። No media source currently available


ኢትዮጵያ፡ መድረኽን ሰማያዊ ፓርትን ምስ መንግስቲ ልዝብ ንምጅማር ድልዋት ምኳኖም ኣፍሊጦም

ናይ ኢትዮጵያ ተቓወምቲ ውድባት መድረኽን ሰማያዊ ፓርትን ካብ መንግስቲ ሕቶ ልዝብ ከምዝቐረበሎምን ልዝብ ንምጅማር ድልዋት ምዃኖምን ኣፍሊጦም።እቲ ልዝብ ገለልተኛ ናይ ውሽጢ ሃገር መንጎኛ ክህልዎ እዩ ተባሂሉ’ሎ። ኣቦ ወንበር ኦፌኮ ዶ/ር መረራ ጉዲና ኣብዝሃብዎ መግለፂ መድረኽ ሓድሽ ፃውዒት ቀሪቡሉ’ሎ ኢሎም። “ዝሕባእ ነገር የለን።ንልዝብ ሓቲቱና’ሎ።መድረኽ ኣብ ዝሓፀረ እዋን ንልዝብ ዝቐርብ ይመስለኒ።ምምስራት ሃገራዊ ናይ ሓድነት መንግስቲ ንልዝብ ክነቐርቦ ኢና።ሓቃዊ ሰላማዊ ስግግር ኣብዛ ሃገር ንክመፅእ ናብ ኢህወዴግ ንኸይድ ባዶ ኢድና ከይኮነስ እዚ ትሪኦ ዘለኻ ሰነድ ኣዳሊና ንልዝብ ክነቕርቦ ኢና።” ካብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ተመሳሳሊ ፃውዒት ከምዝቐረበሎም ዝገለፁ ኣቦ ወንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ የሺዋስ ኣሰፋ እውን ከምዚ ኢሎም። “መንግስቲ ዝተፈላለዩ ነገራት ከዕሪ ንምልዛብ ድልው ስለዝኾነ ቅድሚ ሎሚ ኣብ ልዝብ ነይርኹን ገዲፍኩምዎ ወፅኢኹም ኢኹም።ሕጂ ግን ክትምለሱን ክንዘራረብን ንሓተኩም ኣለና ዝብል እዩ።” ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ብዝተፈላለየ መንገድ ዝቃለሱ ኩሎም ክፍጠር እዩ ኣብ ዝበሉዎ ፖለቲካዊ ሃውህው ኣትዮም ክሕግዙ ምፅውዖም ይዝከር። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኮሚቴ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ ንስምምዕ ኣልጀርስን ውሳነ ኮሚሽን ዶብን ምሉእ ንምሉእ ከምዝተቐበሎን ከምዘተግብሮን ኣፍሊጡ

ሎሚ አኼብኡ ዝጀመረ ኮሚቴ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንስምምዕ ኣልጀርስን ውሳነ ኮሚሽን ዶብ ምሉእ ንምሉእ ተቐቢሉ ንምትግባር ከምዝወሰነ ኣፍሊጡ። እዚ ውሳነ ካብቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዝሓለፈ ዓመታት ዘንጸባረቖ መርገጺ ዝተፈልየ ምኳኑ ተንተንቲ ፖለቲካ ይዛረቡ ኣለው። ብተወሳኺ ኣብ ትሕቲ ዋንነት መንግስቲ ንዝጸንሑ ኣገልግሎት ወሃብቲን ኣፍረይቲ ትካላት ንሰብ ሃብቲ ከመሓላልፍዎ ኣንፈት ኣቐሚጡ'ሎ። ምሉእ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ገዛኢ ሰልፊ ኢትዮጵያ ኢህወዴግ 'ንውዕል ኣልጀርስን ብይን ዶብን ብዘይቅድመ ኩነት ተቐቢሉ ከምዘትግብሮ' ገሊጹ!

'ኣብ ሞንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝጸንሐ ናይ ዶብ ምስሕሓብ መታን ክፍታሕ ኢትዮጵያ ንውዕል ኣልጀርስን ብይን ኮምሽን ዶብን ብዘይ ቅድመ ኩነት ተቐቢላ ንምትግባር ተሰማሚዓ ኣላ' ይብል ገዛኢ ፓርቲ ኢትዮጵያ። እቲ መግለጺ ወሲኹ 'ኢህወዴግ ኣብ ሞንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዝጽንሐ ዘይምርድዳእ ንከብቕዕ፣ ኣብ ሞንጎ ክልቲኦም ህዝቢታት ነባራይ ሰላም ንክዓስል' መጸዋዕታ ከምዘቕረበ ይሕብር። ኣብ 1990 ኣብ ሞንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝተካየደ ኹናት ኣብ ኣፍሪቃ ካብ ዝተመዝገቡ ውግኣት ዶብ እቲ ዝኸፍአ ደማዊ ውግእ ኮይኑ ከምዝሓለፈን፣ ካብ ክልቲኡ ወገን ብኣሻሓት ዝቑጸሩ ሰባት ከምዝሞቱን፣ ከምዝተፈናቐሉን' ጠቒሱ። 'ዝምድና ክልቲኤን ሃገራት ናብ ዝነበሮ ንምምላስ ኣብ'ዚ ዝሓለፉ 20 ዓመታት ዝተፈተኑ ጻዕሪታት ውጽኢታዊ ኣይኮኑን፣ ብምኽንያት'ዚ ኣብ'ዚ እዋን'ዚ ፍልይ ዝበለ መርገጺ ምስጓም ኣገዳሲ ምኳኑ'ውን' ሓቢሩ። 'ህዝቢታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ቀደሙ'ውን እንተኾነ ኣሕዋት ኢና' ዝብለ መግለጺ ኢህወዴግ 'ብደም፣ ብባህሊ፣ ብቋንቋን ብነዊሕ ሓባራዊ ታሪኽን ዝተኣሳሰሩ ኣህዛብ'ዮም' ይብል። ስለዚኾነ፣ ንረብሓ'ቶም ብረብሓ ጥራሕ ዘይኮነ ብደም'ውን ዝተኣሳሰሩ ኣህዛብ ክልቲኤን ሃገራት ተባሂሉ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንውዕል ኣልጀርስን ውሳነ ኮምሽን ዶብን ሙሉእ ንሙሉእ ተቐቢሉ፣ ንትግባረኡ ብዘይምጥርጥርን ብቆራጽነትን ዝሰርሕ ምዃኑ' ኣፍሊጡ ኣሎ ገዛኢ ፓርቲ ኢትዮጵያ ኢህወዴግ። መንግስቲ ኢርትራ ብተርኡ ተመሳሳሊ መርገጺ ክሕዝን ብዘይ ገለ ቅድመ ኩነት ንዝቐረበሉ መጸዋዕታ ሰላም ተቐቢሉ፣ ነቲ ዝነበረ ምሕዝነትን ሓቢርካ ምንባርን ክልቲኦም ህዝቢታትይ ናብ ንቡር ኣብ ምምላስን ዘላቒነቱ ንክረጋግጽን ንግብራዊነቱ ብዘይምጥርጣርን ብቆራጽነትን ንክሰርሕ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዴግ ሓቲቱ'ሎ ይብል።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ሃገራዊ ሓድነት ንክምስረት ኢህወዲግ ንኽተሓባበር መድረኽ ጸዊዑ

ናይ ኢትዮጵያ ፈደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሓድነት መድረኽ እታ ሃገር ብዝያዳ ክትረጋጋእን ናብ ዝሓሸ ኣንፈት ለውጢ ንከተተኣትው መንግስቲ ሃገራዊ ሓድነት ንክምስረት ኢህወዲግ ንኽተሓባበር ጸዊዑ። ሓድሽ ቀዳማይ ሚንስትር’ውን ንቃሎምን ንህዝቢ ተአማንነቶም ከርእዩ ተላብዩ። ብሰንኪ ፖለቲካ ኣብ ክልል ትግራይ ዝተአሰሩ ዜጋታት’ውን ክፍትሑ ሓቲቱ። መድረኽ መበል 19 ውድባዊ አኼብኡ ኣብ ዝዛዘመሉ እዋን ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ እታ ሃገር ናብ ዲሞክራሲያዊ ምምሕዳር ንምስግጋር ተጌይሮም ዝበሎም ቃልስታትን ዘምለጡ ዝበሎም ዕድላትን ጠቂሱ’ሎ። ሕጂ ተፈጢሮም ዝበሎ ዕድል’ውን ከየምልጥ ተላብዩ። ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዲግ ንቅድሚት ከድፍአሉ ይግባእ ዝበሎ ስጉምታት’ውን ዘርዚሩ’ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ክትዕ ኣብ ልዕሊ 'መጸዋዕታ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንኣብ ስደት ዝነብሩ ተፈኻኸርቲ ፓርቲታት'

ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ ‘ኣብ ወጻኢ ዝንቀሳቀሱ ተፈኻኸርቲ ውድባትን ፓርቲታትን ኢትዮጵያ፣ ንሕገ መንግስቲ ተቐቢሎም ብሰላማዊ ኣገባብ ክቃለሱ ክሳብ ዝመረጹ ናብ ዓዶም ኣትዮም ክንቀሳቀሱ ዕድመ ከምዘቕረቡ’ ዝዝከር’ዩ። ብመሰረት’ዚ መራሕቲ ዴሞክራሲያዊ ግንባር ኦሮሞ ናብ ዓዲ ኣትይቶም ምስ መንግስቲ ይዘራረቡ ኣለው። 7 ግንቦት’ውን ናይ ስትራተጂ ለውጢ ከታኣታቱ እንተኾይኑ ውሳነኡ ትጽቢት ይግበረሉ። ክልላዊ መንግስቲን ትግራይን ገዛኢ ፓርቲ ህወሓትን’ከ ንተቓወምቲ’ዶ ፍሉይ ጻውዒት ከቕርቡ ይግባእ? በትረ ስልጣን ንክልተ ካብ ሞንጎ መስረቲ ተሓህት/ህወሓት ዝነበሩ ዶ/ር ኣረጋዊ በርሀን ግደይ ዘረኣጽዮንን፣ ከምኡውን ሓላፊ ቢሮ ርክብ ህዝቢን መንግስቲን ክልል ትግራይ ኣቶ ረዳኢ ሓለፎም ኣዘራሪብዎም’ሎ። ኣቶ ረዳኢ ሓለፎም ‘ንሕገ መንግስቲ ዘኽብሩን ብሰላማዊ ኣገባብ ክሰርሑ ዝንቀሳቀሱን እንተኾይኖም ሓቢርና ክንሰርሕ ንኽእል ኢና’ ክብሉ ከለው ዶ/ር ኣረጋዊ በርሀን ኣቶ ግደይ ዘረኣጽዮንን ግና ‘ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ህወሓትን ማዕረ ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ ይንቀሳቀሱ የለውን’ ኢሎም። No media source currently available


ናይ ኦሮሞ ሚዲያ ኔትዎርክ ሓደ ጉጅለ ልኡኽ ናብ ኢትዮጵያ ምልኣኹ ገሊጹ

ኣብ ኣሜሪካ ዝመደብሩ ናይ ኦሮሞ ሚዲያ ኔትዎርክ/OMN/ ኣብ ኢትዮጵያ መራኸቢ ብዙሃን ንምጥያስ ዘኽእሎ ኩነታት ዘፅንዕ ጉጅለ ናብ ኢትዮጵያ ምልኣኹ ዋና ፈፃሚ ስራሕ ናይቲ ትካል ኣቶ ጀውሃር መሓመድ ገሊፁ። ኣብ ልዕሊ እቲ ትካልን ኣካያዲ ስራሕ ኣቶ ጀውሃር፣ ተሌቪዥን ኢሳትን ኣመራርሓ ግንቦት ሸውዓተን ተመስሪቱ ዝነበረ ክሲ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተልዓለ ክኸውን ከሎ ሓፈሻዊ ናይ ሕግን ካልኦት ኣሰራርሓን ንምፅናዕ እቲ ጉጅለ ልኡኽ ናብ ኢትዮጵያ ምጉዓዙ ኣቶ ጀውሃር መሓመድ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፁ። “ካብዚ ካብ ሰሜን ኣሜሪካ ብምኽትል ዳይረክተር መሓመድ ኣብዶሽ ዝምራሕ ካልኦት ክልተ ኣባል መሪሕነት ዝርከብዎ ልኡኽ እዩ ተጓዒዙ።ካብ ካልኦት ስቱዲዮታት እውን ናይ ኤድቶሪያል ኣባላት ክካየዱ እዮም።” ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ወፃኢ ዝርከቡ ሚዲያታት ናብ ሃገሮም ኣትዮም ክሰርሑ ዘቕረብዎ ፃውዒት ናይቲ ትካል ቦርድ ተኣኪቡ ግቡእ ምዃኑ ከምዝገለፀ ዝሓበረ ጀውሃር ዕንቅፋት ዝኾኑ ሕግታትን ኣሰራርሓታትን ንክልዓሉ ሓቲትና ኣብ ልዕሊ ትካሉን ባዕሉን ዝነበረ ክሲ ኣዋጅ ህፁፅ ግዜን ከምዝተልዓለ ሓቢሩ።ዝተረፉ ዕንቅፋታት እውን ንምፍታሕ ሰበስልጣን ይገልፁ ብምህላዎም ነቲ ጉጅለ ንምልኣኽ ከምዝወሰነ ወሲኹ ገሊፁ። ንሱ ብተወሳኺ ይርአ ዘሎ ተስፋ ምጥቓም ኣገዳሲ እዩ ኢልና ስለዝኣመና እቶም ዕንቅፋት ዝኾኑ ሕግታት ክሳብ ዝልዓሉ ካብ ምፅባይ ሓደ ሓደ ቅድመ ኩነታት ንምስራሕ እቲ ጉጅለ መፅናዕትን ሰሪሑ ምስተመስለ ናብ ውሳነ ክንኸይድን ኢና ኢሉ።


`ሰራዊት ምክልኻል ኣብ ጸወታ-ፓርትታት ዝሳተፍ ክኸውን የብሉን` ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ

ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ኣብይ አሕመድ ወታሃደራዊ ሰራዊት’ታ ሃገር ኣብ ጸወታ ፓርቲታት ዝሳተፍን ምስ ዝመጸ መጺኡ ዝኸይድ ክኸውን የብሉን ኢሉ። ዶ/ር አብይ ነዚ ዝበለ ንኣዘዝቲ ሰራዊት’ታ ሃገር አኺቡ መግለጺ ኣብ ዝሃበሉ እዋን ምኳኑ ቤት ጽሕፈቱ ኣፍሊጡ’ሎ። ቀዳማይ ሚንስትርን ጠቕላሊ ኣዛዚ ሓይልታት ምኽልኻልን አብይ ኣሕመድ ኣብቲ ሚንስትር ምኽልኻል ሞቱማ መቃሳ፡ ሓለቓ ስታፍ ጀነራል ሳሞራ የኑስ ዝአበሉ ነባር ኣዘዝቲ ሰራዊት ኸምኡ’ውን ኣፈ ጉባኤ ነበር አባዱላ ገመዳን ካልኦትን ኣብ ዝተረኽብሉ ኣኼባ ሰራዊት ምኽልኻል ካብ ፖለቲካዊ ወገንተኝነት ነጻ ዝኾነ መራሕቲ እንተቐያየሩ’ውን ጸኒዑ ደው ዝብል ኽከውን አለዎ ኢሉ። “ኢህወዲግ ፖለቲካዊ ስርሑ ምስራሕ ስኢኑ ብናቱ ስንፍና ወዲቑ እንተኾኑ ህዝቢ ምስ ዝመረጾ ፓርቲ ክቕጽል ዝኽእል ሰራዊት ክኸውን ኣለዎ ምስ ዝመጸ ፓርቲ መጺኡ ዝኸይድ ሰራዊት እንተኾይኑ ኪሳራ’ዩ።” ዶ/ር አብይ አሕመድ ኣተሓሒዙ ኣብ ጸወታ ፓርቲታት ካብ መጀመርያ ክሳብ መወዳእታ ዘይሳተፍ ሓይሊ ልክዕ ከም ናይ ተዘዋዋሪ ኹናት ብናይ ርሕቐት መቆጻጽሪ ምትእትታው ዝገብር እንተኾይኑን ጽልዋ ዘሕድር እንተኾይኑ ኣብ ሕንፍሽፍሽ ኢና ክንኣትው ሕንፍሽፍሽ ድማ ዘይሩ-ዘይሩ ዝጎድእ ከም ትካል ንሰራዊት ምክልኻል’ዩ" ኢሉ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ዝኣወጆ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ክልተ ወርሒ ቀዲሙ የልዕሎ`ሎ

ቀዳማይ ሚንስትር ኣቢይ ኣሕመድ ዝመርሖ ካቢነ ሚንስተራት ኣብ ዘካየዶ ስሩዕ ኣኼባ፡ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ክልዓል ብምስምማዕ ናይ እማመ ሓሳቡ ናብ ፓርላማ`ታ ሃገር ኣሕሊፍዎ`ሎ። እቲ ቤት-ምኽሪ ሚንስትራት ኩነታት ጸጥታ`ታ ሃገር ድሕሪ ምግምጋም፡ ብስሩዕ- ኣገባብ ሕጊ ምኻድ ዝክኣለሉ ኩነታት ተፈጢሩ`ሎ ኢሉ`ሎ። ፓርላማ ኢትዮጵያ ጽባሕ ሰሉስ ነቲ ምልዓል ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ከጽድቖ ትጽቢት ይግበር። እቲ ኣዋጅ እዋን ሓደጋ ንክልዓል፡ ኣሜርካ ትርከቦም ብርክት ዝበሉ ወገናት ክሓቱ ጸኒሖም`ዮም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


የመን ልዕሊ 130 ኢትዮጵያዊያን ስደተኛታት ምጥራዛ ተገሊጹ

ሰበ ስልጣን የመን ልዕሊ 130 ኢትዮጵያዊያን ስደተኛታት ብቐዳም ካብ ወደብ ሆደዳህ ምጥራዞም ኣፍሊጦም። “ሎሚ 132 ዝኾኑ ዘይሕጋዊያን ስደተኛታት ንጥርዝ ኣለና። እዞም ስደተኛታት ካብ ኢትዮጵያ ዝመጹ እዮም። ቅድሚ ክልተ መዓልታት 100 ዝኾኑ ጠሪዝና። እዚ ናይ መጀመርያ ኣይኮነን፡ናይ መወዳእታ ኸአ ኣይኮነን። ኣብዚ ሕጂ እዋን ብብዝሒ ስደተኛታት ዝመጽሉ ጊዜ’ዩ።” ክብሉ ጋብር ኣል- ራዘይ ኣመሓዳሪ ትካል ሃገራዊ ሰብኣዊ ጉዳያትን ግብረ መልሲ ሓደጋ የመን ገሊጾም። ሓደ ካልእ በዓል ስልጣን መንግስቲ የመን ካብ ከተማ ዓደን ኣብ ወርሒ መጋቢት ጥራይ 15,000 ስደተኛታት ኣብ መፈተሺ ኑቕጣ’ታ ከተማ ከምዝተታትሕዙ ይሕብሩ። የመን እታ ኣብ ወሽመጥ ዓረብ እታ ዝደኸየት ሃገር ንብዙሓት ካብ ምብራቅ ኣፍሪቃ ዝስደዱ ስደተኛታት መተሓላለፊ ኮይና ጸኒሓ’ያ። No media source currently available  ዝበዝሑ ካብዞም ስደተኛታት ኣብ ሃገራቶም ካብ ዘሎ ግጭትን ጥምየትን ብምህዳም ነዚ ኣሰቃቂ ጉዕዞ ብምሕላፍ ኣብ ሃገራት ስዑዲ ዓረብን ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ዝሓሸ ናብራ ንምርካብ ዝጉዓዙ’ዮም። ብመሰረት ሓበሬታ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ዋላ’ዃ የመን ንምብጻሕ ዝካየድ ጉዕዞ ሓደገኛ እንተኾነ ብተወሳኺ ኣብታ ሃገር ዘሎ ኩነታት ዘሰክፍ እንተኾነ ቁጽሪ ናብ የመን ዝስደዱ ስደተኛታት ካብ ኣብ 2015 ዝነብረ 92,000 ኣብ 2016 ናብ 117,000 ወሲኹ’ዩ። ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ጥምረት ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ነቲ ኣብ ስደት ዘሎ መሪሕነት የመን ናብ መዝነቱ ክመልሱ ምስቲ ብኢራን ዝሕገዝ ተቓወምቲ ሑቲ ንዝሓለፈ ሰለስተ ዓመታት ኹናት የካይዱ ምሕላዎ ይፍለጥ። ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ዓመታት ብሰንኪ’ዚ ኹናት ልዕሊ 10,000 ሰባት ዝሞቱ ክኮኑ ከለው ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ድማ ካብ መነባብርኦም ተመዛቢሎም ነታ ሃገር’ውን ኣብ ደረት ጥምየት ትርከብ።


ካብ ዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ዝሃደሙ ስደተኛታት ዝሞቱን ዝቆሰሉን ከምዘለው ትካል ስደተኛታት ሕ/ሃ ሓቢሩ

ኣብ ሊብያ ብዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ዝተታሕዙ ብኣሰርተታት ዝቑጸሩ ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ክሃድሙ ኣብ ዝፈተንሉ ገለ ካብ ም ከምዝሞቱን ካልኦት ድማ ከምዝቆሰሉ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ኣፍሊጡ። ካብቶም 200 ግዳያት ኤርትራዊያን ኢትዮጵያዊያንን ሶማልያዊያን ከምዝርኸብዎም'ውን ተፈሊጡ'ሎ። እዚ ዝኾነ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ከተማ ትሪፖሊ ብሸነክ ምብራቅ 180 ኪ.ሜ ርሒቃ ኣብ ትርከብ ባኒ ወሊድ ምኳኑን እዚ ድማ ብዘይሕጋዊን ኣስገርቲ ዝተኻየደ ዳሕረዋይ ዘሰንብድ ፍጻሜ'ዩ ክብል ትካል ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ'ሎ። ካብቶም ዘምለጡ ብዝተረኽበ ሓበሬታ እቶም ስደተኛታት ካብቶም ሒዞሞም ዝነበሩ ዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ክሃድሙ ኣብ ዝፈተንሉ ጥይት ከምዝተተኮሰሎምን ገለ ካብቶም ከምዝሞቱን በቶም ኣስገርቲ ንኣስታት ሰለስተ ዓመታት ተታሒዞም ከምዝነበሩን ስቅያት ከምዝተፈጸመሎምን ሓቢሮም። ወሃቢ ቃል ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ካብቶም ዝሃደሙ 40 ዝኾኑ ሰበስልጣን ሊብያ ናብ መዳጎኒ ማእከል ስደተኛታት ከምዝወሰድዎም: ካብቶም ዝሃደሙ ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ከምዝርከብዎምን እቶም ዑቕባ ዘድልዮም ናይ ምማይ መስርሕ ይካየድ ከምዘሎን ሓቢሮም።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ሶማል ንዝርከቡ ፍሉይ ፖሊስ ክስሕቦን ዕጥቖም ከፍትሖም ኣምንስቲ ጸዊዑ

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ሶማልያ ዝርከብ ፍሉይ ሓይሊ ፖሊስ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኦሮሞ ቅትለት ይፍጽም ኣሎ ዝበለ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቶም ዕጡቓት ክስሕቦምን ዕጥቆም ከፍትሖምንን ኣለዎ ክብል`ውን ጸዊዑ። እቶም ከም ኣንጻር ግብረ-ሽበራ ተባሂሎም ብክልላዊ መንግስቲ ሶማልያ ዝቖሙ ፍሉያት ሓይሊ ኣብ`ዚ ሰሙን`ዚ 48 ኣባይቲ ስድራቤታት ኦሮሞ ከምዘንደዱን እቶም ተወላዶ ኦሮሞ ናብ ጪሮ ዝብሃል ከባቢ ኦሮሚያ ከምዝሃደሙን እቲ ኣህጉራዊ ተሓላቒ መሰል ይገልጽ። “ሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያ ነቶም ፍሉይ ፖሊስ ዝብሃሉ ሓይሊ ክብትንዎምን ከጣይስዎምን ብኻልኦት ብኣህጉራዊ ሕጊ ሰብኣዊ መሰላት ዝግዝኡ ፖሊስ ክትክእዎምን ኣለዎም። እዞም ቀይዲ-በተኽ መኮንናት ንህዝቢ ከምድላዮም ከጋፍዑ ክፍቀደሎም ኣይግባእን” ኢላ ኣብ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ዳይሬክተር ምብራቕን ቀርኒን ኣፍሪቃ ጁዋን ንያንኩኪ። ዝሓለፈ ግንቦት 23ን 24`ውን፡ኣባላት`ቶም ፍሉያት-ፖሊስ ዝብሃሉ፡ ኣብ ወረዳ ቺናቅሰን ምብራቕ ኦሮሚያ ንኣርባዕተ ሰፈራት ከምዘጥቅዑን ሓሙሽተ ሓረስቶት ከምዝቐተሉን ኣስታት 50 ኣባይቲ ከንምዘዕነዉን ተገሊጹ`ሎ። “ሰበ-ስልጣን ነዚ ብመንግስቲ ዝተመወለ ዝመስል መጥቃዕቲ ክዓግትዎ`ለዎም። ክውሰድ ዘለዎ ቀዳማይ ስጉምቲ ኩሉ ስራሕ ፖሊስ ንሰብኣዊ መሰላት ዘኽብር ክኸውን ምርግጋጽ`ዩ። ካልኣይ ድማ እቶም ተሓተቲ ብናጻ ዝኾነ ወገን ከምዝምርመሩ ምግባር`ዩ” ይብል ኣምነስቲ። ብመሰረት ኮሚሽን ምክልኻል ሓደጋ ኢትዮጵያ ኣብ 2017 ፍሉይ ፖሊስ ክልል ሶማሊያ ናብ ኦሮሚያ ድሕሪ ምእታው ኣማኢት ሰባት ተቐቲሎም- ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ተፈናቒሎም`ዮም። ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል፡ ሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያ ነቲ ኣብ 2004 ዝተገብረን፡ ምሕንጻጽ ዶብ-ክልቲኡ ክልታት ዘነጽርን ረፈረንዶም ክትግብሩ ይጽውዕ። ኣስዒቡንሱ ጥራይ `ዩ ንሱር ውጥረት`ቲ ዞባ ክፈትሕ ዝኽእል ይብል።  ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣብ ከተማ ዓድዋ ኣብ መንጎ ፖሊስን መናእሰይን ዝተፈጥረ ግጭት

ኣብ ክልል ትግራይ ከተማ ዓድዋ ብመንግስቲ ኣብ ዝተፀውዐ ኣኼባ ዝተሳተፉ መናእሰይ ዝግባእ ማዕልታዊ ኣበል ክኸፈሉ ብዘቕረቡዎ ሕቶ ምኽንያት ብዝተፈጥረ ምስሕሓብ መናእሰይ ተኣሲሮም ከምዝተፈትሑን ፖሊስ ኣብ ልዕሊ ሓደ መንእሰይ ከቢድ መውቃዕቲ ከምዝፈፀመን ማህረምቲ ዝወረዶ ሰብ ገሊፁ። ምኽትል ከንቲባ ከተማ ዓድዋ ኣቶ ዘስላሰ ዘrኣብሩክ ሕቶ መናእሰይ ግቡእ ምዃኑ ብምእማን ፖሊስ ስርዓት ከስፍን ኣብ ዝተንቀሳቐሰሉ ካብ ዝግባእ ንላዕሊ ሓይሊ ተጠቒሙ እንተኾይኑ ይፃረ ኣሎ ኢሎም ኣለው። ዝርዝሩ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ስነ-ስርዓት ቀብሪ ስነ-ጥበባዊት ጸሃይቱ በራኺ ኣብ ኣስመራ ተፈጺሙ

ስነ ስርዓት ቀብሪ ገዲም ደራፊትን ከራሪትን ጸሃይቱ በራኺ ሎም 31 ግንቦት, 2018 ፍርቂ መዓልቲ ቤተሰባ፡ መሳርሕታ፡ፈተውታን ኣፍቀርቲ ሙዚቃን ኣብ ዝተረኽቡሉ ኣብ መካነ መቃብር ቅድስተ ማርያም ኣስመራ ተፈጺሙ።  ኣብ 1939 ዓ.ም. ኣብ ዞባ ደቡብ፡ዃዓቲት ዝተወልደትን ድሕሪ ሞት ኣቡኣ ብንኡስ ዕድሚኣ ምስ ኣዲኣ ናብ ኣስመራ ብምምጻእ ዕድመ ንእስነታ ኣብ ኣባሻውል ዘሕለፈት ስነ-ጥበባዊት ጸሃይቱ በራኺ፡ ኣብ 16 ዓመታ ወግዓዊት ሃራሚት ክራር ብምዃን ኣብ እንዳ ስዋ ብምድራፍ ዝጀመረቶ ጉዕዞ ስነጥበባዊ ሂወት፡ኣብ 70ታት ስማ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ዝበረኸሉን “መጀመርያ ፍቕሪ”፡ “ኣባሻውል ዝባን ጨርሒ”፡”ላለይ ቦላ” ዝርከብዎም 12 ደርፍታት ዝሓዘት ናይ መጀመርያ ዲስኮ ከተሕትም ዝበቅዓትሉ እዋን ከምዝነበረ ታሪኽ ሂወታ ይገልጽ። ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ ስነ ስርዓት ቀብሪ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።  No media source currently available


"ኣንፈት መንግስቲ ኢትዮጵያ ገና ንጹር ኣይኮነን" ዶ/ር መረራ ጉዲና

መንግስቲ ብሰንኪ ፖለቲካ ንዝተአሰሩ ዜጋታት ክፈትሖም ዘለዎ ብሓደ ጊዜ ብሓፈሻዊ ምሕረት ደአ እምበር በብተራ ኣይኮነን ክብሉ ዶ/ር መረራ ጉዲና ካብ ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም። ዶ/ር መረራ ብተወሳኺ ኣንፈት መንግስቲ ገና ንጹር ኣይኮነን’ውን ኢሎም ኣለው። አባል ላዕለዋይ ኣመራርሓ ግንቦት 7 አቶ አንዳርጋቸው ጽጌ ካብ ቤት ማእሰርቲ ቃሊቲ ትማሊ ተፈቲሖም’ዮም፡ ናይቲ ውድብ አቦ መንበር ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ’ውን ክሶም ክቋረጽ ተገይሩ’ሎ። ጉዳይ’ዞም አባላት ኣመራርሓ ግንቦት 7 ፍሉይ ዝኾነ ቅድሚ ሎሚ ናይ ሞት ፍርዲ ተፈሪድዎም ብምንባሩ ጥራይ ዘይኾነ ግንቦት 7 ምስ ግንባር ነጻነት ኦሮሞ (ኦነግ)ን ግንባር ነጻነት ኦጋዴን (ኦብነግ) ብሓደ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ብተግባር ግብረ ሽበራ ተመዲቦም ዝነበሩ ውድብ ብምኳኑ’ዩ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኢትዮጵያ ንመስርሕ ሰላም ደቡብ ሱዳን ክዕወት ተካይዶ ጻዕሪ ከምትቕጽል ቀ/ሚ አብይ ገሊጾም

ኢትዮጵያ ደቡብ ሱዳናዊያን ናብ ሰላም ክመፁ እትገብሮ ፃዕሪ ከም እተሐይል ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ምስ ናይ ደቡብ ሱዳን መራሒ ሳልቫ ኪር ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተራኸብሉ እዋን ገሊፆም። ንናይ ደቡብ ሱዳን ፕረዚደንት ሎሚ ረቡዕ ንፈለማ ግዜ ኣብ ቤት ፅሕፈቶም ዘዘራርቡ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ አሕመድ፡ ኢትዮጵያ ናይ ደቡብ ሱዳን ሰላም ንምስጓም ክትሰርሕ እያ ኢሎም።ኢትዮጵያ ብኣቦ ወንበርነት እትመርሖ ኢጋድ ኣቢላ ከምትሰርሕን ኢጋድ እውን ተርኡ ከዕዝዝ ምኳኑ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ አሕመድ ንቴሌቪዥን ኢትዮጵያ ገሊፆም።  “ኢጋድ ኣብቲ ዞባ ሰላምን ምርግጋእን ንምምፃእ ናይ መሪሕነት ተርኡ ክፃወት ኣለዎ።” ኢትዮጵያ ሃገርና እውን እያ ዝበሉ ናይ ደቡብ ሱዳን ፕረዚደንት ሳልቫ ኪር ከምዚ ኢሎም። “ኢትዮጵያ ደጋፊት ደቡብ ሱዳን ጥራሕ ዘይኮነስት ኢትዮጵያ ሃገርና እያ።” ኣብ ደቡብ ሱዳን ሰላም ንምምፃእ ከም ኣቆፃፅራ ኣውሮጳ ኣብ 2015 ዓ.ም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተፈረመ ስምምዕ ኣብ ግብሪ ዘይምውዓሉ ቀንዲ ዕንቅፋት ኮይኑ ቀፂሉ’ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ንጸላም መዓስከር ስደተኛታት ማይ ዓይኒ ዝጋለሀ መብራህቲ

ነባራይ መዓስከር ስደተኛታት ማይዓይኒ ገብረመስቀል ተወልደ ንጸላም ለቢሱ ዝነበረ ከባቢ ብርሃን ዝመለሰ ስደተኛ ኮይኑ ኣሎ። ሳላ ጻዕሪ ገብረመስቀል ድማ ዝተፈላለዩ ትካላት ንግዲን መንበሪ ኣባይቲን ኣገልግሎት መብራህቲ ይረኽቡ ኣለው። ገብረመስቀል ካብ ዓዱ ብዘምጸአን ኣስታት 90 ሽሕ ቅርሺ ተበጊሱ ሎሚ ኣብ ዘተኣማምን ኩነተ መነባብሮ በጺሑ’ሎ። ካብ ገዛእ ነብሱ ሓሊፉ ንሙሉእ መዓስከር ስደተኛታት ማይ ዓይኒ ኣገልግሎት መብራህቲን ጸዓትን ይልግስ ኣሎ። ኣብ ካልኦት መዓስከር ስደተኛታት’ውን ብተመሳሳሊ ኣገልግሎት መብራህቲን ጸዓትን ትልግስ ጄነረተር ከምዘዋፈረ ይዛረብ ገ/መስቀል ተወልደ። ቢሮ ስደተኛታት ኢትዮጵያ ብወገኑ 'እቶም ስደተኛታት ካብ ዝረኽብዎ መሸጣን መኽሰብን ግብሪ ከምዘየኽፍሎምን መርየት ብናጻ ከምዝልግሰሎምን' ይሕብር። በትረ ስልጣን ንክልተ ኤርትራዊያንን ሓንቲ ኣብ ማይ ዓይኒ ኣብ ስራሕቲ ንግዲ ትነጥፍ ኢትዮጵያዊትን ኦፊሰር ኢምግረሽን ኢትዮጵያ ዓዲሙ ኣዘራሪቡ ኣሎ። No media source currently available


ዋና ጸሓፊ ግንቦት 7 አቶ አንዳርጋቸው ጽጌ ተፈቲሖም

ዋና ጸሓፊ ናይ ኢትዮጵያ ተቃዋሚ ጉጅለ ግንቦት 7 አቶ አንዳርጋቸው ጽጌ ድሕሪ ናይ 4 ዓመታት ማእሰርቲ ሎሚ ተፈቲሖም።ህዝቢ ንዝገበረሎም ኣቀባብላ ከምዘሓጎሶም ገሊጾም። አብኦም ብወገኖም ደረት ዘይብሉ ሓጎስ ተሰሚዑኒ ኣሎ ኢሎም።  አቶ አንዳርጋቸው ጽጌ ካብ ቤት ማእሰርቲ ተፈቲሖም ናብ ገዛ አብኦም ኣብ ዝበጽሕሉ እዋን ዝመጽሉ መኪና አምቡላንስ ዝመስል ብምንባሩ’ቲ ምምጽኦም ዝጽበ ዝነበረ ህዝቢ ከምዘይጠርጠረ ሒደት መንእሰያት ግን ጽግዕ ኢሎም ንሱ’ዩ ክብሉ ምስ ጀመሩ ህዝቢ ብጉያ ክስዕብ ከምዝጀመረን እታ መኪና ክትንቀሳቀስ ከምዘይአለት ተገሊጹ’ሎ። አቶ አንዳርጋቸው ትማሊ ክፍትሑ ትጽቢት ከምዝነበረን ዘይተፈትሕሉ ምክንያት ድማ ዓቃቢ ሕጊ ይቅሬታ ጌርና አለና ይበል እምበር ናብቲ ቤት ማእሰርቲ ሰነድ ብዘይምልአኹ ምንባሩ’ዩ ተነጊሩኒ ክብሉ’ውን ሓቢሮም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ክሲ መራሒ 7 ጉንቦት ዶ/ር ብርሃኑ ነጋን ሓላፊ ኦሮሞ ሚድያ ኔትዎርክ ጀውሃር መሓመድን ተቛሪጹ

ኣብ ልዕሊ ኣቦ መንበር 7 ግንቦት ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ፣ ኣካያዲ ስራሕ ኦሮሞ ሚድያ ኔትዎርክ ጀውሃር መሓመድን ቴለቭዥን ኢሳትን ኦሮሞ ሚድያ ኔትዎርክን ዝተታሓዘ መስርሕ ክሲ ተቛሪጹ። 7 ግንቦትን ኦሮሞ ሚድያ ኔትዎርክን’ውን ግብረ መልሲ ሂቦም ኣለው። ጽቡቕ ዜና’ዩ ይብሉ። ምክትል ዓቃቢ ሕጊ ኢትዮጵያ ኣቶ ተስፋይ ኣለምነው ሎሚ ምሸት ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ‘መስርሕ ክሲ’ዞም ዝተጠቕሱ ውልቀ-ሰባትን ትካላትን ምቁራጹ ኣረጋጊጾም’ ኣለው። ወሃቢ ቃል 7 ግንቦት ኣቶ ነኣምን ዘለቀ ‘ልዑል ታሕጓስን ተስፋን ዝሃበና’ዩ ኢልና ኢና ንኣምን’ እንተኾነ ቅድሚ ሎሚ ዝተኸሰሱን ዝተኣሰሩን ኣባላትና ኣለው። ኣብ ልዕሊኦም ዝተታሓዘ ክሲታት ከምዝቋረጽ፣ ሕጊ ጸረ ግብረ-ሽበራን ካልኦት ዓፈንቲ ሕጊታት ክስረዙ’ዮም ኢልና ተስፋ ንገብር’ ኢሎም። ኣካያዲ ስራሕ ኦሮሞ ሚድያ ኔትዎርክ ኣቶ ጀውሃር መሓመድ ብወገኑ ‘ኣብ ክንዲ ብጉልበት ብልዝብ፣ ኣብ ክንዲ ብጉስጢት ምዝርራብ እዩ ዝሕሸና ኢሎም ዝኣምኑ ውልቀ-ሰባት ናብ መሪሕነስ ሳላ ዝመጹ እዩ እዚ ነገር’ዚ ክዕወት ኪኢሉ’ በለ።። ኩሎም ብገበን ሽብርን ኣብ ዘይተረኸቡሉን’ዮም ተኸሲሶም ነይሮም።


ኤርትራ:ብሓደጋ ኣውቶቡስ 33 ሰባት ሞይቶም

ትማሊ 28 ግንቦት 2018 ኣብ ጽርጊያ መስመር ኣስመራ ከረን ብዘጋጠመ ሓደጋ ኣውቶቡስ 33 ሰባት ከምዝሞቱን፣ መራሕ መኪናን ተሓጋጋዚኡን ዝርከብዎም 11 ሰባት ድማ ከቢድ ጉድኣት ክምዝበጽሖም ኣዛዚ ፖሊስ ትራፊክ ኤርትራ ለተናል ኮለኔል መሓሪ ንጉሴ ንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሩ። አታ ቱርቦ ዝዓይነታ ናይ ውልቂ ናይ ገጠር ኣውቶቡስ ደብረሲና ዝኸዱ 45 ነጋድያን ኣሳፊራ ትጓዓዝ ኣብ ዝነበረትሉ፣ካብ ኣስመራ 54 ኪ.ሜ ርሕቐት ኣብ ከባቢ ሽንድዋ ፣ ፍርቂ ሜትሮ ዝንውሓቱ መከላኸሊ መንደቕ ትሒሳ፣ ንየማን 87 ሜተር ከምዘንከራረወትን ምሉእ ብምሉእ ካብ ስራሕ ወጻኢ ከምዝኾነትን ለተናል ኮሎነል መሓሪ ንጉሴ ኣረዲኡ። ክሳብ ሕጂ ቁጽሪ ምዉታት ከምዘይወሰኸ ዝሓበረ ሌተናል ኮሎነል መሓሪ፣ ጠንቂ ሓደጋ ኣብ ምጽራይ ከምዘሎን ክቱር\nናህሪ ጠንቂ ሓደጋ ክኸወን ከምዝኽእል ኣፈናዊ ሓበሬታ ከምዘሎን ገሊጹ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኢትዮጵያ: ዞባ ሲዳማ ብዘጋጠመ ምንሽርታት መሬት 23 ሰባት ሞይቶም

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ደቡብ ዞባ ሲዳማ ወረዳ ጭሬ ጣቢያ ሃሊሎ ኣብ ዝርከቡ ሰለስተ ናይ ገጠር ዓድታት ብሰንኪ ዝናብ ብዝወረደ ምንሽሕታት መሬት 23 ሰባት ከምዝሞቱ ስድራ ግዳያት ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም። ኣብቲ ከባቢ ብሰንኪ ዝወቕዐ ዝናብ ዝወረደ ምንሽሕታት መሬት ኣብ ክልተ መንበሪ ገዛ ዝነበሩ ኣብ ሓደ ገዛ 14 ኣብቲ ካልእ መንበሪ ገዛ ድማ ሸሞንተ ብድምር 23 ሰባት ህይወቶም ጠፊኡ’ሎ። ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ምሸት ከቢድ ዝናብ ከምዝነበር ዝገለፁ ነበርቲ እቲ ከባቢ እቲ መሬት ተደርሚሱ እቶም ኣባይቲ ምስ ነበርቲ ናብ ፀድፊ ከምዝኣተው ገሊፆም። 14 ኣባላት ስድራ ጠፊኡዎም ናይ ዝተብሃሉ ኣቶ ማትዮስ ማርቆስ ስድራ እየ ዝበሉ ሓደ ነባሪ እቲ ከባቢ ከምዚ ይብሉ። “ክልተ ስድራ እዮም ነይሮም።ሓደ ስድራ 8 እቲ ካልእ ድማ 14 ስድራ ዝሓዙ እዮም።ወለዲ ምስ ቆልዑቶም እዮም ሞይቶም።” ካብቶም 14 ሰባት ዝሞቱዎ ስድራ ሓንቲ ዝቖሰለት ከምዝተረፈትን ካብቲ ሸሞንተ ኣባላት ዝሓዘ ድማ ሰለስተ ኣባላት ስድራ ህይወቶም ከምዝተረፈን ገሊፆም። ስነስርዓት ቀብሪ ትማሊ ሰንበት ከምዝተፈፀመ እውን ወሲኾም ሓቢሮም። ናይቲ ክልል ቢሮ ኮሚኒኬሽን ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣብ ዝወፅኦ ሓበሬታ በቲ ሓደጋ ምንሽሕታት መሬታ 23 ሰባት ከምዝተቐተሉን ካብኦም 16 ደቂ ኣንስትዮ ምዃነን ሓቢሩ።


ኢህኣዲግ ናብ መሪሕነት ዝመጸሉ መበል 27 ዓመት ተኸቢሩ

ስርዓት ደርጊ ዝወደቐሉን ኢህወዴግ ናብ ስልጣን ዝደየበሉን መበል 27 ዓመት በዓል 20 ግንቦት ተኸቢሩ ውዒሉ።ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ነቲ ዕለት ምኽንያት ብምግባር ካብቲ ልሙድ ፍልይ ዝበለ መልእኽቲ ኣሕሊፎም ኣለው። መበል 27 ዓመት 20 ግንቦት ዝኽበር ዘሎ ኢትዮጵያ ካብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ኣብዝተፈለየ ፖለቲካዊ ምዕራፍ ኣብ እትርከበሉ እዋን እዩ። ንኽልተ ዓመታት ተቓውሞ ድሕሪ ምክያዱ መንግስቲ ዝተፈላለዩ ስጉምታት ወሲዱ’ሎ።ሞት ዝተፈረዶም ሓዊሱ ጉዳዮም ብቤት ፍርዲ ይርአ ዝነበረ ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ሰባት ካብ ቤት ማእሰርቲ ኣብ ምፍታሕ ይርከቡ። ኣብዚ ቅንያት ሞት ዝተፈረዶም ላዕለዋይ ኣባል መሪሕነት ግንቦት ሸውዓተ ዝነበሩ ኣቶ ኣንዳርጋቸው ፅጌ ሓዊሱ ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ እሱራት ክፍትሑ ተወሲኑ’ሎ። ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዴግ ካብቶም ዝሓለፈ 26 ዓመታት ዝተፈለየ ኣካይዳ ይስዕብ ከምዝጀመረ ይርአ’ሎ።ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ካብ ልሙድ መዘገበ ቃላት ኢህወዴግ ውፅእ ዝበለ መደረ ምስማዕ ቀፂሎም ኣለው።20 ግንቦት ምኽንያት ብምግባር ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ብኣገላልፃ ይኹን ብትሕዝቶ ዝተፈለየ እዩ። ንሶም ኣብ መልእኽቶም ኢትዮጵያዊያን ዝተፈላለዩ ሽዱሽተ ጉዳያት ብምፍፃም ነቲ በዓል ከኽብሩዎ ሓቲቶም ኣለው።ኢትዮጵያዊያን ናይ ፅሞና ግዜ ክህልዎምን ምስ ባዕሎም ክትዓረቑ፣ምስ ጎረቤቶምን ፈተውቶምን ዘለዎም ክፍተታት ብዕርቅን ይቕሬታን ክመልኡ፣ብዝተፈላለዩ ምኽንያታት ዝተዃረዩ ፈተውቲ፣ጎረቤት፣ሰብ ሓዳርን ካልኦትን ይቕረ ክበሃሀሉን ሰላም ከውርዱን ብኽብሪ ይፅውዕ ኣለኹ ይብሉ ። ኣነዳንስነት ምፍጣር ዘንብብ ወለዶ፣ከባቢ ምፅራይን ማሕብረሰብ ንደቂ ኣንስትዮ ዝህቦ ክብሪ ከዕብይን እውን ፀዊዖም ኣለው። ኣማሲዩ ኣብ ሸራተን ሆቴል ኣብዝተኻየድ ስነስርዓት ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣይተረኽቡን።ኣብቲ ስነስርዓት ዝተረኽቡ ምኽትሎም ኣቶ ደመቀ መኮነንን ፕሬዝዳንት ዶ/ር ሙላቱ ተሾመ እዮም። ዶ/ር ሙላቱ ተሾመ ኣብቲ ስነስርዓት ኣብዘስምዕዎ መደረ ናይ ሎሚ ዘበን በዓል ዝኽበር ዘሎ ኣብ ቅልጡፍን መሰረተ ሰፊሕ ናይ ለውጢ ማዕበልን ኮይንና እዩ ኢሎም። “ውፅኢት ዓወት 20 ግንቦት ዝኾነ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ስርዓትና ናይ ህዝብና ማዕርነት ንምርግጋፅን ልምዓት ንምስላጥን ካብ ዝተፈጠረልና ምቹእ ኩነታት ብተወሳኺ ሓታትን ተማጓትን ሕብረተሰብ ኣብ ምፍጣር ዘመፅአልና ለውጢ እውን ፈፂምና ክንርስዖ ኣይግባእን።” ዶ/ር ሙላቱ ነዚ እውን እዩ ዘሎ ትውልዲ ንድኽነት ይኹን መግሃስቲ መሰላት ወይ ድማ ዘይፍትሓውነት ኣሜን ኢሉ ንምቕባል ወይ ንምሽካም ማእገር የብሉን ኢሎም ። ናይ ሎሚ በዓል 20 ግንቦት ዝለዓለ ሃገራዊ ምርድዳእ ዴሞክራሲያዊ ሓድነትን ንዝልዓለ ሃገራዊ ዓወት ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ቃል እዩ ዝኽበር ዘሎ።


ጸሃይቱ በራኺ ትማሊ ግንቦት 24፡ ሻለቃ ግርማይ ሓድጉ ቅድሚ ትማሊ ዓሪፎም

ኣብ ምዕባለ ሙዚቃ ኢትዮጵያ ወሳኒ ተራ ዝነበሮ ሻለቃ ግርማይ ሓድጉ፡ ኣብ መበል 90 ዓመቱ ናብ`ዚ ናብ ኣመሪካ ናብ ደቁ ምስ መጸ ኣብ ክፍለ-ግዝኣት ኣሪዞና ዓሪፉ`ሎ። ኣብ ክቡር ዘበኛ እናሀለወ ከም በዓል ጥላሁን ገሰሰ ዝበሉ ዓበይቲ ደረፍቲ ዘፍረየ ግርማይ ሓድጉ፡ ድሕሪ ናጽነት ናብ ሃገሩ ኤርትራ ብምኻድ ንሃገራዊ ወተሃደራዊ ማርሽ ኤርትራ ኣብ ምምራሕን ምስትምሃርን ዓቢ ኣበርክቶ ጌሩ። ኣብ ኣስመራን ኣዲስ ኣበባን ዝፈልጥዎ ሰባት ብዛዕብኡ ርእይትኦም ኣካፊሎም ኣለዉ። ብተመሳሳሊ ኣደ ሙዚቃ ኤርትራ ካብ ዝብሃላ ነባራት ደራፊትን ሃራሚት ክራርን ጸሃይቱ በራኺ ትማሊ ሓሙስ ግንቦት 24 ኣብ መዓልቲ ናጽነት ኣብ ኖተርዳም ሆላንድ ዓሪፋ-ስነ-ስርዓት ቀብራ ኣብ ኤርትራ ክፍጸም`ዩ።  ብዛዕባ ክልቲኦምን ብዛዕባ ዝኽሪ ነባር ድምጻዊ ገብረጻድቕ ወልደሃንስን ዝተዳለወ መደብ ቂሐ-ጽልሚ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል፡   No media source currently available


ዳይሬክተር እቶትን ግምሩክን ዝርከብዎም ብብልሽውና ዝተኸሱ ብዙሓት ሰባት ክሶም ክቋረጽ ዓቃቢ ሕጊ ሓቲቱ

ዋና ዳይሬክተር በዓል ስልጣን እቶትን ጉምሩክን ኢትዮጵያ ዝነበሩ ሓዊሱ በከቢድ ገበናት ብልሽውና ተኸሲሶም ዝነበሩ ብዙሓት ሰባት ክሶም ንኽቋረፅ ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ሓቲቱ።ብኻልእ ወገን ብገበናት ግብረሽበራ ተኸሲሶም ክሶም ክቋረፅ ዝተወሰነ ብኣማኢት ዝቑፀሩ ሰባት ከምዝተፈትሑን ገሊኦም ኣበይ ከምዘለው ከምዘይፍለጥን ምንጭታት ገሊፆም። ዳይረክተር በዓል ስልጣን እቶትን ጉምሩክን ዝነበሩ ኣቶ መላኩ ፈንታን ምኽትሎሞ ኣቶ ገብረዋህድ ወልደጊዮርጊስን ሓዊሱ ብብልሽወና ተኸሲሶም ዝነበሩ ብዙሓት ሰባት ክስታቶም ንኽቋረፅ ዓቃቢ ሕጊ ንጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ፌደራል ሎሚ ምሕታቱ ተፈሊጡ።ክልቲኦም ሓለፍቲ፣ካልኦት ሰበስልጣን ናይቲ ቤት ፅሕፈትን ዓበይቲ ነጋዶን ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመታት ብገበናት ብልሽውና ተጠርጢሮም ተኸሲሶም ክከራኸሩ ፀኒሖም ኣለው። ኣብ ቀረባ ብብልሽውና ተኸሲሶም ዝነበሩ ሚንስትር ድኤታ ሚንስትሪ ገንዘብን ቁጠባን ኣቶ ኣለማየሁ ጉጆ ኽሲ’ውን ክቋረፅ ዓቃቢ ሕጊ ሓቲቱ።ቤት ፍርዲ ውሳነ ክህብ ትፅቢት ይግበር። ብኻልእ ወገን ብገበናት ግብረስህበራ ተኸሲሶም ዝነበሩን ክሶም ዝተቛረፀን ብኣማኢቲ ዝቑፀሩ እሱራት ሎሚ እውን ከምዘይተፈትሑ ተፈሊጡ።ናይ ኣስታት 600 ተኸሰስቲ ጠበቓ ምዃኖም ዝዛረቡ ኣቶ ወንድሙ ኢቢሳ ክሶም ተቛሪፁ ዘይተፈትሑ ብዙሓት ኣለው ይብሉ። “ብባሪዕ ሓዊን ግብረስህበራን ካብ መንጎ ዝተኸሱ 38 ብዘይካ ህይወት ብምጥፋእ ተኸላኸሉ ዝተበሃሉ ኣርባዕተ ኩሎም ክሶም ተቛሪፁ ተባሂሉ’ሎ።ካብኦም ኣስታት 14 ዝኾኑ ከምዘይተፈትሑ እዩ ዘለኒ ሓበሬታ።” ኣቶ ወንድሙ ብተወሳኺ ኣብ ካልኦት ከባቢታት እውን ክሶም ተቋሪፁ ዝተፈትሑን ዘይተፈትሑን ከምዘለው ሓቢሮም።ገሊኦም ድማ ክሶም ተቛሪፁ ዘይምፍትሖም ጥራሕ ዘይኮነስ ኣበይ ከምዘለው እውን ከምዘይፍለጥ ተዛሪቦም ኣለው። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት መዓስከር ስደተኛታት ከተማ ፓሪስ ሓደጋ የንጸላለውን ከምዘሎ ይሕብራ

ኣብ ፓሪስ ዝንቀሳቀሱ ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ኩነታት ኣብታ ከተማ ዝርከቡ ክልተ መዓስከር ስደተኛታት የንቆልቁል ምህላውን ሓደጋ ጸጥታን ጥዕና ከስዕቡ ከምዝኽእሉ ይገልጹ ኣለው። ኣስታት 1,600 ዝኾኑ ኤርትራዊያንን ሱዳናዊያን ስደተኛታት ኣብ ዋና ከተማ ፓሪስ ዝዓበየ ግዝያዊ መዓስከር ስደተኛታት መስሪቶም ኣለው፡ ብተወሳኺ 600 ዝኾኑ ካብ ኣፍጋኒስታን ዝመጹ ስደተኛታት ኣብ ጥቃ ሴንት ማርቲን ዝተባህለ ከባቢ ቴንዳ ብምዝርጋሕ ሰፊሮም ይርከቡ። ክልተ ኣብቲ ከባቢ ዝሰርሑ ሓካይም ህሙማን ኣብ ዝርእይሉ ዝነበረ እዋን ሓደ ካብቶም ኣብቲ ቦታ ክዳውንቲ ዝሓጽቡ ዝነበሩ ስደተኛታት ብሃንደበት ክንቅጥቀጥንን ሃለዋቱ ከጥፍእ ከምዝተራእየ ኣብቲ ቦታ ዝነበረ ጋዜጠኛ AFP ሓቢሩ። እቲ ውልቀሰብ ድሕሪ ቁሩብ ሃለዋቱ ምስ ፈለጠ ናብ ሕክምና ክኸይድ ፍቓደኛ ኣይነበረን ስለዚ ድማ አባል ትካል ግብረ ሰናይ መዲሲን ደ ሞንድ ዝኾና ሉዊስ በርድ እቲ ውልቀሰብ ወልፊ ኣደንዛዚ ዕጽ ዘለዎ ኽከውን ከምዝኽእል ዝሕብር። ንሱ ብተወሳኺ እቲ ኩነታት ይገድድ ከምዘሎ ግጭት ኣብ መንጎ ኣብቲ ቦታ ዘለው ስደተኛታት’ውን ይብእስ ከምዘሎ ይገልጽ። እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ኣብቲ ቦታ ዝንቀሳቀሱ ወለንተኛታት ንዝተራእየ ናይ ምትንፍስ ጸገምን ናይ ቆርበት ሕማምን ንምፍታሕ ይጽዕሩ። “ ናይ ጥዕናን ጸጥታን ኩነታት ኣብዚ ቦታ ዝነብሩ ሰባት ጥራይ ዘይኮነ አባላት ሓገዝ ወሃብቲ ትካላትን ኣብቲ ከባቢ ዝነብሩ ሰባትን ውሑስ ኣይኮነን” ይብል ልዕሊ 30 ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ዝተፈረመ ናይ ይግባእ ወረቐት፡ ብተወሳኺ እቲ መዓስከር ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ዝነጥፉ ሰባት ናብ ብሪጣንያ ከነሳግረኹም ብዝብል ናብዚ ቦታ ብብዝሒ ከምዝመጹ ይግለጽ። ኣብቲ ቦታ ብዝሒ ግዳያት ወልፊ ዕጽ ከምዘሎን፡ተደጋጋሚ ግጭት ኣብ መንጎ እቶም ስደተኛታት ይረአ አሎ። ኣመሓዳሪት ከተማ ፓሪስ አን ሂዳልጎ መንግስቲ ኢማኑ ኤል ማርኮ ነዞም ስደተኛታት መዕቆቢ ከዳለው ንዝሓተት ኦ ሕቶ መንግስቲ ሓገዙ ነቶም ስደተኛታት ካብቲ ቦታ ኣብ ምውጻእ ጥራይ ምኳኑ ተገሊጹ።


መበል 27 ዓመት መዓልቲ ነጻነት ኤርትራ ተኸቢሩ ውዒሉ

ፕረዚደንት ኤርትራ ኢሳያስ ኣፈወርቂ እንኮ ቐጽራዊ ዓለማዊ ስርዓት ዕምሩ ናብ ምሕጻር ገጹ ይኸይድ ኣሎ ኽብል ሎሚ ኣብ ዘስሞዖ ሃገራዊ መደረ ገሊጹ። ብምኽንያት መበል 27 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ኣብ ስታድዮም ኣስመራ መደረ ዘስምዐ ፕረዚደንት ኢሳያስ ዘለናዮ ርቡጽ ኩነታት ናብ ብዙሕ ቐጽራዊ ዓለማዊ ስርዓት ዘሰጋግር’ዩ ዝብሉ ብዙሓ ኣለው። ድሕሪ ምባል ቀንዲ ዘገድስ ግን ዘቤታዊ ሓይሊ’ዩ ኢሉ። ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣተሓሒዙ ንደርማስ ልምዓታዊ ተበግሶ ብኣእምሮን ብአካልን ክንዳለው አለና ድሕሪ ምባል ኣብ ሕርሻ ዘሎ መደባት መንግስቲ ካብ ዝጠቐሶ ጽላታት ሓደ ኔሩ። ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብቲ ናይ ሎሚ መደረኡ ብዛዕባ አገዳስነት ተሳታፍነት ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ኤርትራዊያን ብምጥቃስ መደረኡ ዛዚሙ። ብዛዕባ ፖለቲካዊ መስርሕ እታ ሃገር ኣይተዛረበን። እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ሚንስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ መንግስትን ህዝብን ኣሜሪካ ብምውካል ርሑስ መበል 27 ዓመት መዓልቲ ነጻነት ንህዝብን መንግስቲ ኤርትራ ክብል ናይ ሰናይ ትምኒት መልእኽቱ ልኢኹ’ሎ። ብተወሳኺ እቲ መልእኽቲ ናይ ሓባር ክብርታትና ንህዝብታት ክልቲኣን ሃገራት ዘቐራርብ ኽከውን ተስፋ ንገብር ይብል። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


በደል ተፈፂሙኒ ዝበለ ሓረስታይ ሕድሮም ሃይለስላሰ

ሕድሮም ሃይለስላሴ ይብሃል።ኣብ ክልል ትግራይ ዞባ ምብራቕ፣ወረዳ ኣፅቢ ወንበርታ ጣቢያ ሩባ ፈለግ ዝነብር ወዲ 36 ዓመት ሓረስታይ እዩ።ዝተፈላየዩ ተኽልታት ብምምልማዕ ሞዴል ወይ መርኣያ ተባሂሉ ዝተፈላለዩ ክልላውን ሃገራውን ከምኡ እውን ካብ ናይ ጣሊያን ምትሕብባር ልምዓት ሽልማት ምርካቡ ምስ መዳሊያታትን ወረቐት ምስክራትን ከምዝተሸለመ ይገልፅ።  ብሰንኪ ፖለቲካዊ ኣረኣእያይ ይረኽቦ ዝነበርኩ ማይ መስኖ ተኸልኪለ ካብ 2006 ዓ/ም ጀሚሩ ዝብላዕን ዝስተን ብስምኣነን ልዕሊ 360 እንስሳት ሞይተናኒ፣ዝተኸልኩዎም ተኽልታት እውን ሓሪሩን ኣብ ምሕራር ይርከብን ይብል።ብናይቲ ከባቢ ምልሻን ፖሊስም ብዙሕ ምክትታል ከምዝፍፀሞ እውን ይዛረብ።  ኣማሓዳሪት ወረዳ ኣፅቢ ወንበርታ ወ/ሮ ኣልጋነሽ ናይቲ ወረዳ ሕድሮም ዝበፅሖ በደል የለን ኢለን ኣለዋ።ናይ ኢትዮጵያ ሓባሲ ንብዓት ህዝቢ ጨንፈር ክልል ትግራይ ቅድሚ ክልተ ዓመት ነቲ ጥርዓን መርሚሩ መዕለቢ ክረክብ ከምዝገበረ ኣቶ ገብረእግዛብሄር ገብረሚካኤል ኣብቲ ጨንፈር ሓባሲ ንብዓት ህዝቢ ይገልፁ።ሕዚ ድማ ኣቶ ሕድሮም ዳግም ብምጥርዑ ሓደ ጉጅለ ዝቕፅል ሰሉስ ናብቲ ከባቢ ከምዝልእኽ ገሊፆም ኣለው።  ዝርዝሩ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዝረአ ዘሎ ብርቱዕ ዝናብ 30 ሰባት ሞይቶም

ኣብ ዝሓለፈ ቀዳምን ሰንበት ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዝተራእየ ህቦብላን ብርቱዕ ዝናብን 30 ሰባት ክሞቱ ከለው ካልኦት ብኣሰርተታት ዝቑጸሩ ድማ ሃለዋቶም ከምዘይተፈልጠ ይግለጽ። እዚ ብ’ሳይክሎን ሳጋር’ ዝጽዋዕ ህቦብላ ሓዘል ብርቱዕ ዝናብ ድሕሪ ነዊሕ እዋን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝተራእየ ምኳኑ ሰበ ስልጣን’ቲ ዞባ ይገልጹ። ኣመሓዳሪ ዋና ከተማ ሞቃዲሾ ዓብደልራህማን ዑመር ዑስማን ኣብ ሞቃዲሾ 6 ሰባት በቲ ህቦብላዊ ዝናብ ምሟቶምን ልዕሊ 300 አባይቲ ብውሕጅ ምዕልቕላቑን ንድምጺ ኣሜሪካ ክፍሊ ቋንቋ ሶማል ሓቢሮም። ሰበ ስልጣን ሶማሊላንድ ብወገኖም ኣስታት 25 ሰባት ካብ ዞባታት አውዳል፡ሳሕልን ሳላልን ምሟቶም መብዛሕትኦም እቶም ግዳያት ብውሕጅ ዝተወስዱ ምኳኖም ነበርቲ ይሕብሩ። No media source currently available  ሓገዝ ወሃብቲ አካላት ናብ ርሑቕ ገጠራት ይበጽሑ ኣብ ዘለውሉ ሕጂ እዋን እቲ ቁጽሪ ዝሞቱ ግዳያት ክውስኽ ከምዝኽእል ሰበ ስልጣን ሶማሊላንድ ይገልጹ። ካብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ሶማሊላንድ ሙሳ በሂ ዓብዲ ዝተዋህበ መግለጺ 12 ሰባት ምቁሳሎምን 27 ድማ ሃለዋቶም ዘይተፈልጠ ከምዘሎ ይሕብር። እቲ መግለጺ ብተወሳኺ 669,000 ሰባት በቲ ህቦብላዊ ዝናብ ከምዝተጠቕዑ፡ ልዑል ቁጽሪ ዘለዎም ዘራእቲ ምዕናው፡ ኣስታት 80 ሚእታዊት ካብ ጥሪት ሶማሊላንድ ድማ ምሟቶም ይገልጽ። ናይ ኖርወይ ትካል ግብረ ሰናይ ልዕሊ 10,000 ሰባት ኣብ ሶማሊላንድ ካብ መነባብርኦም ምዝንባሎም ኣብ ፑንትላንድ ድማ አባይትን ጀላቡን በቲ ህቦብላዊ ዝናብ ምዕናው ይገልጹ። ኣብ ጅቡቲ ክልተ ሰባት ምሟቶምን ኣስታት 20,000 ድማ ካብ መነባብኦም ምዝንባሎም NRC ይገልጽ። መንግስቲ ሶማል ምስ ሕቡራት ሃገራት ብምትሕብባር ኣብ ዘውጽዖ መብርሂ በቲ ውሕጅ ዝተጠቕዑ ወገናት ሓገዝ ንምብጻሕ 80 ሚልዮን ዶላር ከምዘድልይ ይገልጹ ኣለው። ሕቡራት ሃገራት ብወገኑ እዚ ድሕሪ 30 ዓመታት ንመጀመርያ ጊዜ ኣብቲ ዞባ ዝረአ ዘሎ ብርቱዕ ዝናብ ኣብ ሶማል ይቕጽል ከምዘሎን ኣብ ከበሳዊ ክፋል ኢትዮጵያ እውን ብርቱዕ ዝናብ ከምዝተራእየ፡ ኣብ ሶማል ክሳብ ሕጂ 772,500 ሰባት ብምዕልቕላቕ ውሕጅ ከምዝተጸልው ልዕሊ 229,000 ድማ ካብ መነባብኦም ምዝንባሎም ገሊጹ’ሎ።


ዲሞክራሲያዊ ግንባር ኦሮሞ ምስ መንግስቲ ንክላዘብ ናብ ኢትዮጵያ ኣትዩ

ናይ ልዝብ ጉጅለ ዲሞክራሲያዊ ግንባር ኦሮሞ ኣብ ኢትዮጵያ ኾይኑ ንምስራሕ ብዛዕባ ዝኽእለሉ ኩነታት ንምዝርራብ ሎሚ ንግሆ አዲስ አበባ ኣትዩ’ሎ። ነቲ ናይ ልዝብ ጉጅለ ዝመርሑ አቶ ሊንጮ ለታ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ቦሌ ኣብ ዝaተውሉ እዋን ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ፖለቲካዊ ምንቅስቃስ ናብ ሃገሮም ክመጹ ከምዘተባብዖም ተዛሪቦም ኣለው። ናይ ቀዳማይ ሚንስትር አብይ አሕመድ ጉዳያት ደሕንነት አማኻሪ አቶ አባዱላ ገመዳ ዝርከብዎም ሰበ ስልጣን መንግስቲ ድማ ኣብ ከምዝተቀበልዎም ተፈሊጡ’ሎ። መራሒ’ቲ ናይ ልዝብ ጉጅለ አቶ ሌንጮ ለታ ጉጅለኦም ፖለቲካዊ ምንቅስቃሱ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ኮይኑ ንምክያድ ስራሕ ዝጀመረ ቅድዲ ሽዱሽተ ዓመታት ምንባሩ ተዛሪቦም ሕጂ ግን ሓድሽ ኩነትን ዕድልን ስለዝተኸፈተ ናብ ሃገር ክንምለስ ተወሲኑ ኣሎ ኢሎም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ካብ ሞያሌ ተመዛቢሎም ኣብ ኬንያ ዝርከቡ ኢትዮጵያዊያን ሕጽረት መግቢ የጋጥሞም ምህላው ይገልጹ

ካብ ሞያሌ ተመዛቢሎም ኬንያ ዝርከቡ ኢትዮጵያዊያን ስደተኛታት ብሕፅረት መግቢ እናተፀገሙ ምዃኖም ገሊፆም።ዝውሃቦም መግቢ ንህፃናት ስለዘይኸውን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ህይወት ሰለስተ ህፃናት ከምዝሓለፈ ሓቢሮም።ረድኤት ኣብ ምቕራብ ዝርከብ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ሞት እቶም ህፃናት ብምእማን መንቀሊ ሞት ግን ባህላዊ ሕክምና እዩ ኢሉ’ሎ። ካብ ናይ ኢትዮጵያ ሞያሌን ከባቢኡን ብምምዝንባል ኣብ ከባቢ ሶሎሎ ተዓቑቦም ዝርከቡ ኢትዮጵያዊያን ሕጽረት መግቢ የጋጥሞም ከምዘሎ ይገልፁ።ብፍላይ ነፍሰ ጾራትን ኣዴታትን ህፃናትን ጉድኣት ይወርዶም ከምዘለውን ኣብዝሓለፈ ሰሙን ሰለስተ ህፃናት ከምዝሞቱን ስደተኛታት ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም። ምስ ኣርባዕተ ደቀን ኣብዚ ግዚያዊ መፅለሊ ይነብራ ዘለዋ ወ/ሮ ደርሚ ገልማ ከምዚ ይብላ። “ሕቡራት ሃገራት እዩ ዝሕግዘና ዘሎ።ዝተመጣጠነ መግቢ ኣይንረክብን ዘለና።ዝህቡና ማሸላ ህፃናት ኣይበልዑዎን።ካልእ ተወሳኺ መግቢ እውን የለን።ንህፃናት እንህቦም መግቢ የለን።ሰብ ብሕፅረት መግቢ ይጉዳእ ኣሎ።ኣብዚ መዕቖቢ ስደተኛታት እኹል መግቢ ብዘይምርካቦም ሰለስተ ህፃናት ሞይቶም፤ካልኦት ዝሓመሙ እውን ኣለው።” ኣደ ኣርባዕተ ቆልዑት ወ/ሮ ቀበሌሳ ፈቶ ወዲ ሰለስተ ዓመት ውላደን ብፅኑዕ ከምዝሓመመ ይዛረባ።እቶም ስደተኛታት እኹል ሓለዋ ስለዘይግበረሎም ስግኣት ድሕነት ኣለና’ውን ይብላ። ብዛዕባ ቅሬታ ስደተኛታት ዝተሓተቱ ኣብ ኬንያ ወሃቢ ቃል ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ይቮን ንዴጌ ኣብ ቀረባ ኣብ ደምበላ ፈቻ ሰለስተ ህፃናት ብባህላዊ ሕክምና ብዝተውሃቦም መድሓኒት ተጎዲኦም ብውፅኣት ምሟቶም ገሊፆም።ብስእነት ተመጣጣኒ መግቢ ዝሞተ ህፃን ከምዘየለን ነዚ ንምክልኻል ን20 ህፃናት ተመጣጣኒ መግቢ ይውሃብ ከምዘሎን ሓቢሮም። ፖሊስ ኬንያ ኣብቲ ግዚያዊ መዕቖቢ ሓለዋ ከምዝገብርን መፃኢ ኩነታት ናይቶም ስደተኛታት ንምውሳን ምስ መንግስቲ ኬንያ ይዘራረቡ ከምዘለው ሓቢሮም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ካብ ክልል ሶማሌ ዝተመዛበሉ ብሰንኪ ክራይ ገዛ ኣብ ጎልጎል ተደርቢና ክብሉ የማርሩ

ካብ ክልል ሶማሌ ተመዛቢሎም ኣብ ቢሾፍቱ ዝርከቡ ተመዛበልቲ ምምሕዳር ክልል ኦሮምያ ንኣስታት ሽዱሽተ ወርሒ ገዛ ክራይ ክኸፍለልና ቃል ኣትዩ እንተነበረ ድሕሪ ክልተ ወርሒ ግን ኣብ ጎልጎል ተደርቢና ንርከብ ክብሉ የማርሩ። ኣብ መንጎ ነበርቲ ክልል ኦሮምያን ሶማሌን ብዝተፈጥረ ግጭት ካብ መነባብርኦም ዝተመዛበሉ ሰባት ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ክልል ኦሮምያ ክነብሩን ክሕገዙን ጸኒሖም እዮም። ከተማ ቢሾፍቱ ሓደ ሽሕ ስድራ ቤታት ከተተአናግድ ብዝተወሰነ መሰረት በብደረጃ ስድራ ቤታት ስራሕ ክረኽቡን ገዛእርእሶም ከመሓድሩን ጻዕርታት ክግበር ዝጸንሓ ኮይኑ ገለ ካብኡ ንኣስታት 510 መንእሰያት ስልጠና ብምሃብ ኣብታ ከተማን ከባቢኡን ዝርከባ ፋብሪካታት ክሰርሑ ተመዲቦም እዮም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


አዲስ አበባ፡ ላፍቶ ክፍለ ከተማ 2 ሽሕ አባይቲ ብሓይሊ ምፍራሶም መኢኣድ ኣፍሊጡ

ኣብዚ ሰሙን’ዚ ኣብ አዲስ አበባ ንፋስ ስልክ ላፍቶ ክፍለ ከተማ ፍሉይ ሽሙ ማንጎ ጨፌ ኣብ ዝበሃል ከባቢ ልዕሊ 2 ሽሕ አባይቲ ብሓይሊ ፈሪሶም ክብል መኢኣድ ኣፍሊጡ። መኢኣድ ምስቶም ተበዲልና ዝብሉ ሰባት ብሓባር ሎሚ ኣብ ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ ነቲ ተፈጺሙ ዝበሎ ተግባር አትሪሩ ኾኒኑ’ሎ። እቲ ኣስታት 2,500 አባይቲ ፈሪስሉ ዝበሃል ዘሎ ቦታ 10 ንዘይኾኑ ሰብ ሃብቲ ይወሃብ ኣሎ ብምባል እዚ ተግባር ደው ክብል መኢኣድ ሓቲቱ’ሎ። ኣብቲ ከባቢ ንልዕሊ 10 ዓመታት ከምዝነበሩን ገዝኦም ብተደጋጋሚ ከምዝፈረሶም ዝገለጹ ኣብቲ አብ ቤት ጽሕፈት መኢኣድ ዝተዋህበ ጋዜጣዊ መግለጺ ዝተረኽቡ ሓያለ ነበርቲ ንሪፖርተር ድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም ኣለው። ካብ ምምሕዳር አዲስ አበባ ኾነ ሰብ ስልጣን’ቲ ከባቢ ምላሽ ንምርካብ ዝተገብረ ፈተነ ኣይሰለጠን።


ናይ ኢትዮጵያ ተቃዋሚ ፓርቲ ሰማያዊ ፓርቲ አብ ዝተፈላለዩ ክፍልታት’ታ ሃገር መንነት መሰረት ጌሩ ዝፍጸሙ ዘሎ ኢ-ሰብኣዊ በደል ዝበሎ ኣውጊዙ።   እዞም በደላት ዝፍጸሙ ዘለው ኣብ ዝተፈላለየ ብርኪ ብዝርኸቡ ኣገልገልቲ’ቲ ስርዓት ዝኾኑ ወሃብቲ አመራርሓ’ዩ ክብል ከሲሱ።   ነዚ ንምቅዋም’ውን ሃገርለኸ ተቃውሞ ክገብር’የ ክብል ገሊጹ።   ሰማያዊ ፓርቲ ሎሚ ድሕሪ ቀትሪ አብ ዝጸውዖ ጋዜጣዊ መግለጺ ስርዓት ኢህወዲግ አብ ታሪኽ ፈጠራ ተንኮልን ጽልኣትን ንክብርታት ንህዝቢ’ታ ሃገር ብምምራዝ ሓድነት ሃገር ብምንዋጽ ሰላማዊ መነባብሮ ዜጋታት አዝዩ ኣናዊጽዎ’ሎ ክብል ከሲሱ’ሎ።  እዚ ከፋፋሊ ስርዓት ዝበሎ’ውን ንሓሳብን መወዳእታን ንኸብቅዕ ዝተጀመረ ህዝባዊ ቃልሲ ተጠናኺሩ ክቅጽል እጃመይ ይገብር እለኹ ክገብር’ውን ክብል ቃል አትዩ’ሎ።   ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ሰማያዊ ፓርቲ ናብ ልዝብ ክምለስ ካብ ኢህወዲግ ዕድመ ከምዝተገብረሉ ገሊጹ

ሰማያዊ ፓርቲ ናብ ልዝብ ንኽምለስ ካብ ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዲግ ዕድመ ከምዝቀረበሉ ገሊጹ።    እቲ ፓርቲ ናብ ልዝብ ንምእታው ሸምገልቲ ከምዘድልይ ገሊጹ ሓቀኛ ልዝብ ንክህልው አብ ጉዳይ’ታ ሃገር የእትወኒ’ዩ ዝብሉ ኹሎም ሓይልታት ንኽሳተፉ ከምዝሓተተ’ውን እቲ ፓርቲ ገሊጹ’ሎ።    ኣብ መጀመርታ እዚ ሰሙን ወርሒ ግንቦት ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዲግ ንሰማያዊ ፓርቲ አብ ዝጸሓፎ ደብዳበ ንልዝብ ከምዘዓደሞም ሓላፊ ህዝባዊ ርክባት ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ እበበ ኣካሉ ገሊጾም።    ኣቶ አበበ አካሉ ካብ ጋዜጠኛ ንዝቀረበሎም ሕቶ አብ ዝሃብዎ መልሲ ቅድም ክብል ኣብ ንመንጎ ተቃወምቲ ፓርቲታት ገዛኢ ፓርቲ ተጀሚሩ ካብ ዝነበረ ልዝብ ርእሱ ዘግለለ መርገጺኡ ተኸቲሉ’ዩ ድሕሪ ምባል ሕጂ ንዝቀረበሉ ምላሽ’ውን ነዚ መሰረት ጌሩ’ዩ ኢሎም።    ኣቶ ኣበበ ፓርቲኦም ቅድመ ኹነት አቐሚጡ ከምዝነበረን እዚ ኸአ ገልለተኛ ዝኾነ ሸምጋሊ መንጎኛ ክውኸን ይግባእ ዝብል ምኳኑ ንሓድሕድ ሽምግለና ዝበሃል የለን ዝብል መርገጺ ከምዘለዎ ሓቢሮም።   ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።   No media source currently available


ኣብ ስዊዘርላንድ ዝርከቡ ኤርትራውያን ኣንጻር ውሳነ ምንጻግ ዑቕባ`ታ ሃገር ሰላማዊ ሰልፊ ወጺኦም

ፓርላማ ስዊዘርላንድ ዘሕለፎ ውሳነ ምንጻግን ምጥራዝን ስደተኛታት ንልዕሊ ሰለስተ ሺሕ ኤርትራውያን ኣብ ስግኣት ከምዘውደቐ ካብ ኣዳለውቲ`ቲ ሰልፊ ይገልጹ። እቲ ናይ ምንጻግ ሓደጋ ንኻልኦት ኤርትራውያን`ውን ከራኽበሎም ይኽእል`ዩ ይብሉ ወሲኾም።  ነቲ ኩነታት ዑቕባ ኤርትራውያን ዝቕይር ዘሎ፡ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ስለዝተቐየረ ዘይኮነስ፡ ኣብ ስዊዝ ዘሎ ፖለቲካ ስለዝተቐየረ`ዩ ይብል ሴም ሃይለ-ካብ ነቲ ጉዳይ ዝከታተልዎ ሓደ። ካልእ ካብ ኣወሃሃዲት`ቲ ሰልፊ ሓንቲ ዝኾነት ርግኣት ሓዲሽ ብወገና፡ እቲ ደቂ ስዊዝ ዝሳትፍዎ ዘለዉ ናይ ተቓውሞ ጎስጓስ፡ ገለ ውጽኢት ከምጽእ ተስፋ ንገብር ትብል። ምስ ክልቲኦም ዝተገብረ ቃለ-መጠይቕ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


“ዓለም ሕልውቲ ክትከውን ጥዕና ንኹሉ ክባጻሕ ኣለዎ” ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም

ጀነራል ዳይሬክተር ትካል ጥዕና ዓለም ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ገብረየሱስ ዓለም ሕልውቲ ክትኸውንን ጥዕና ንኹሎም ክባፃሕን ቃል ኣትዮም። ንሶም ነዚ ዝገለፁ እቲ ትካል ዓመታዊ ዋዕልኡ ኣብዝጀመረሉ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ እዮም። መበል 70 ዓመት ምምስራት ትካል ጥዕና ዓለም ብውዕውዕ ኩነታት ኣኽቢሮምዎ ኣለው።ዋና ዳይሬክተር እቲ ትካል ቴድሮስ ኣድሓኖም ገብረየሱስ ብዙሕ ዘሐጉሱ ውፅኢታት እንተለው እውን ኣብ ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎ ዝተለዓለ ሕማም ኢቦላ ደው ንምባል ሰራሕተኛታት ጥዕና ህይወቶም ኣብ ሓደጋ የውድቑ ኣለው ኢሎም።  “ሕሙማት ኢቦላ ኣብ ከተማ ምርካቦም ዘሰክፍ እዩ፣ነቲ ለበዳ ኣብ ቁፅፅር ንምውዓል ግን ኣብ 2014 ዓ.ም ካብ ዝነበረ ኣብ ዝሓሸ ኩነታት ኣለና።ኣብዚ ንዛረበሉ ዘለና ሰዓት ክታበት ምሃብ ከምዝተጀመረ ኸኣ ከበስረኩም እደልይ።” ትካል ጥዕና ዓለም ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ 47 ሃገራት መልሲ ካብዝሃበሎም 50 ህፁፅ ሓገዛት እቲ እንኮ ምዃኑ ዶ/ር ቴድሮስ ገሊፆም።ንቕድሚት ለበዳታት ሕማማትን ሓደጋን ንምክልኻል ዝበለፀ መንገዲ ስርዓተ ጥዕና ኣብ ኩሉ ምሕያል እዩ ኢሎም። ተመሓላለፍቲ ዘይኮኑ ሕማማት ዝከታተል ዝለዓለ ኮሚሽን ምጥያሹን ሚሊዮናት ሰባት ግዳያት ክትከላኸሎ ብእትኽእል ሕማማት ዝሞትሉ ኹነታት ደው ንምባልን ይስራሕ ኣሎ ኢሎም። ትካል ጥዕና ዓለም ኣብ ጥዕና ዓብዪ ፅልዋ ንምምፃእ ዝዓለመ ሓድሽ ናይ ሓሙሽት ዓመት ስትራተጂያዊ ትልሚ ጀሚሩ’ሎ።ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ሸቶ ናይዚ ትልሚ ኣብ ዓለም ንዝርከቡ ኩሎም ድኻታት ይኹኑ ሃብታማት ዝለዓለ ደረጃ ዘለዎ ጥዕና ንምብፃሕ እዩ ኢሎም።


ቀ/ሚ አብይ አሕመድ ሸኽ አላሙዲ ከምዝፍትሑ ሓቢሮም

ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ዝሓለፈ መወዳእታ ሰሙን ኣብ ስዑዲ ዓረብን ዓረብ ኢማራትን ኣብ ዘካየድዎ ዑደት ዕዉት ነይሩ ክብሉ ገሊፆም።ሸኽ ኣላሙዲን እውን ኣብ ቀረባ ክፍትሑ እዮም ኢሎም። ብተወሳኺ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ንምህናፅን ብልሽውና ንምቅላስን ንህዝቢ ከተማታት ደምቢ ደሎ፡ቀሌምን ወለጋን ፀዊዖም። ቀዳማይ ሚንስትር አብይ አሕመድ ኣብ ስዑዲ ዓረብን ዓረብ ኢማራትን ዝገበርዎ ዑደት ዕውት ኔሩ ክብሉ ድሕሪ ምግላጽ ብፍላይ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዝገበርዎ ዑደት መብዛሕትኡ ዘቅረብዎ ሕቶ አወንታዊ ምላሽ ረኺቡ ክብሉ ገሊጾም። ኣብ ስዑዲ ዓረብ ካብ ዝተአሰሩ ኢትዮጵያዊያን ሓደ ሽሕ ዝኾኑ ናብ ሃገሮም ክአተው ከምዝጀመሩ ገሊጾም ኔሮም። ሸኽ መሓመድ ዓሊ አላሙሲ ብዝምልከት'ውን ከምዚ ኢሎም። "ምእሳር ሸኽ አላሙዲን ኣብ ዓለም ዘለው ዲያስፖራ ኹሎም አጀንዳኦም ኽከውን አለዎ ምክንያቱ ኢትዮጵያ ንስኻ ንስኺ እንተኾይና ሓንቲ ኢትዮጵያ ተአሲራ'ላ ኢሎም።" ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


አብ አዲስ አበባ ቦሌ ቡልቡላ ዝተባህለ ከባቢ ነታጒ ምትኳሱ ተገሊጹ

ኣብ ኣዲስ አበባ ቦሌ ቡልቡላ ተባሂሉ ኣብ ዝፅዋዕ ከባቢ ትማሊ ምሸት ነታጒ ከምዝተተኮሰ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ገሊፆም። ፖሊስ ኮሚሽን ከተማ አዲስ አበባ እውን ነዚ ኣረጋጊፁ’ሎ። እቲ ነታጒ ዝተተኮሰ ምሸት ከምዝኾነ ዝገለጹ ናይ ዓይኒ መሰኻክር ኣብ ቦሌ ቡልቡላ ዝተባህለ ቦታ ከባቢ ፊት ንፊት አለም ካፌ ምኳኑን ዓብይ ስንባደ ፈጢሩ ምንባሩን ሓቢሮም። ሓደ ካብቶም ናይ ዓይኒ መሰካኽር ናይ ተቃዋሚ ፓርቲ ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ናይ መንእሰያት ሊግ ኣመራርሓ አቶ አዲሱ ቡላላ በቲ ከባቢ ይሓልፉ ኣብ ዝነበረሉ እዋን እቲ ነታጒ ምትኳሱ ይገልጽ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


"ሰራሕተኛታት ፋብሪካ ዳጎንተ ዝተቐትልሉ ፋጻሜ ምስቲ ትካል ዝተሓሓዝ ኣይኮነን" ኮሚሽን ኢንቨስትመንት ኢትዮጵያ

አካያዲ ስራሕ ኩባንያ ሲሚንቶ ዳጎንቴ ኢትዮጵያ ዲና ካማራንን ክልተ ኢትዮጵያዊያን መሳርሕቶምን ዝተቀትሉ ምስቲ እቲ ኩባንያ ስራሕ ብዝተሓሓዝ አይኮነን ክብሉ ኮሚሽን ኢንቨስትመንት ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። ነቶም ቀተልቲ ብምሉእ ብምሉእ ሓይሊ ንደል ኢና ክብል ኮሚሽነር ኢንቨስትመንት ኢትዮጵያ ዶ/ር በላቸው መኩርያ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም። ኣብ ኢትዮጵያ አካይዲ ስራሕ'ቲ ናይ ወጻኢ ኩባንያ ህንዳዊ ዲና ካማራንን ክልተ ኢትዮጵያዊያን መሳርሕቶም ወ/ሮ በአካል አለልኝን አቶ ጸጋየ ግደይ ዝተቀትሉ ቅድሚ ትማሊ ኣብ ሞዕራብ ሸዋ አብ መስመር ኣምቦ'ዩ ዝበሉ ኮሚሽነር ኢንቨርስትመንት ኢትዮጵያ ዶ/ር በላቸው መኩርያ ብሞት'ቶም አካያዲ ስራሕን መሳርሕቶም ዝተሰምዖም ጓሂ ገሊጾም። ዶ/ር በላቸው ሎሚ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃለ መጠይቅ ቤት ዕዮኦም ነቲ ኩነታት ይከታተሎ ከምዘሎን ቀዳማይ ሚንስትር አብይ ምስ ወናኒ'ቲ ትካል ብስልኪ ከምዘዘራረብዎምን ዝተሰምዖም ሓዘን ምግላጾምን ሓቢሮም። ዳጎንቴ ብናይጀርያዊ ዝውነን ትካል ኮይኑ ላዕለዎት ኣመራርሓ'ቲ ትካል ናብ ኢትዮጵያ መጺኦም ምዝርራቦምን ጽልዋ'ቲ ፍጻሜ ቀሊል ከምዘይኮነ ሓቢሮም። ፋብሪካ ዳጎንቴ ስርሑ ቀጺሉ ከምዘሎን እንተኾነ እቲ ፍጻሜ ምስቲ ኩባንያ ዝተሓሓዝ ከምዘይኮነ ከምዘረጋገጹ ሓቢሮም። ፋብሪካ ዳጎንቴ ብናይጀርያዊ ትካል ዝውንነ ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝርከብ ፋብሪካ ሲሚንቶ'ዩ።


ኤርትራ፡ ኢትዮጵያን ሱዳንን ንተቓወምቲ ክሕግዙ ተሰማሚዖም ክትብል ትኸስስ፡ ኢትዮጵያ ነዚ ክሲ ትነጽግ

ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ አብይ አሕመድ ኣብ ቀረባ ኣብ ካርቱም ሱዳን ናይ ስራሕ ዑደት ኣብ ዘካየድሉ ክልቲኣን ሃገራት ንተቃወምቲ ኤርትራ ዝበልዎም ጉጅለታት ብዝግባእ ስርሖት ንክሰርሑ ኣብ ከባቢ ዶባት ብነጻነት ክንቀሳቀሱን ዘድልዮም መሳርሕን ናውትን ንኽቅርብሎም ተሰማሚዖም ክብል ሚንስትሪ ዜና ኤርትራ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ከሲሱ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ክሲ አሉታዊ መልሲ ሂቡ’ሎ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ዝተጠቅሰ ንምፍጻም ዝባኽን ጊዜን ሃብትን የብሉን ክብሉ ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ወጻኢ ጉዳያት አቶ መለስ አለም ንድምጺ ኣሜርካ ሓቢሮም።  አቶ መለስ አለም ብዛዕባ’ዚ ብኤርትራ ዝቐረበ ክሲ ብዝምልከት ኣብ ዝሃብዎ ምላሽ ከምዚ ዓይነት ክሲ ብወገን ኤርትራ ክቐርብ ሓድሽ ኣይኮነን ኢሎም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣብ ክልል ዓፋር ሰባት ተዓፊኖም ይእሰሩ ኣለው ክብል ናይ ዓፋር ማእከል ሓበሬታ ይኸስስ

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ዓፋር ሰባት እናተዓፈኑ ይእሰሩ ኣለው ይብል ዝበፅሐና ሓበሬታ ካብ ቤልጁም ዳይሬክተር ናይ ዓፋር ማእኸል ሓበሬታ ኣቶ ኣካዲር ኢብራሂም ብዛዕባ ምዕፋን እቶም ሰባት ከምዚ ይብሉ። “ኣብኡ ዘሎ ኩነታት መዓልታዊ ይከታተሎ እየ።እቶም መናእሰይ ኣብኡ ዘካይድዎ ነገር ብኢሜይል ይኹን ብፎቶ ነቲ ምንቅስቓስ በብእዋኑ የፍልጡኒ እዮም።” ኣቶ ኣካዲር ካብ ቤልጁም ብኢሜይል ኣብዝለኣኹዎ ፅሑፍ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚሩ ኣብ ክልል ዓፋር ዩኒቨርስቲ ሰመራ ዝተለዓለ ዓመፅ ናብ ካልኦት 32 ወረዳታት ከምዝተጋፍሐ ይሕብር። ናይ ዩኒቨርስቲ ሰመራ ሓላፊ ውዳበ ሓይሊ ሰብ ኣቶ ሳሌህ ረሺድ ቅድሚ ሓሙሽተ ወርሒ ተዓፊኖም ከምዝተወስዱ፣ኣብዚ ሰዓት እዚ ኣበይ ከምዘለው ከምዘይፍለጥን መምህር ናይቲ ዪኒቨርስቲ ምዃኖም ዝገለፁን ሽሞም ክግለጽ ዘይደለዩን ተዛሪቦም ኣለው። “ቅድሚ ሓሙሽተ ወርሒ ሓላፊ ውዳበ ሓይሊ ሰብ ዩኒቨርስቲ ሰመራ ዝነበሩ ኣቶ ራሺድ ሳሊሕ ኣብ መዓልቲ ብሄርን ብሄረሰባትን ንሕክምና ካብ ጅቡቲ ኣብ ዝተመለስሉ ተዓፊኖም ከምዝተወሰዱ እዩ ዘለና ሓበሬታ።ክሳብ ሕጂ ኣበይ ከምዝኣተው ኣይፍለጥን።” መን ከምዝኣሰሮም ዝተሓተቱ እዞም መምህር ምዃኖም ዝገለፁ ሰብ ግምትና ህውሓት ናይ ዝመርሖ መንግስቲ ደሕንነትን ብኣብዴፓ ከምዝተሰወረ እዩ ዘለና ሓበሬታ ኢሎም። እቲ መንእሰይ ዘልዕሎም ብዙሓት ሕቶታት ዝልዓሉ እንተኾኑ እውን ዝምልስ ኣካል የለን ኢሎም ብምውሳኽ። ምስዚ ተቓውሞ ብዝተኣሳሰረ ሓደ ተማሃራይን ኣባል ፖሊስ ናይቲ ዩኒቨርስቲን ከምዝተኣሰሩ ካልኦት ሰራሕተኛታት መንግስቲ ድማ ካብ ፖሊስ ናይ ትድለዩ ኣለኹም ዝብል ትእዛዝ ዝበፅሖም ከምዘለው እዞም ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩ መምህር እየ ዝበሉ ንድምጺ ኣሜሪካ ክፍሊ ኣምሓርኛ ገሊፆም። ካብ ሰበስልጣን እቲ ክልል መልሲ ንምርካብ ዝተገብረ ፃዕሪ ኣይሰለጠን። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ሓሙሽተ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ብጥሮታ ካብ ሓላፍነቶም ክዓርፉ ተወሲኑ

ኣቶ ስብሓት ነጋ(ኣቦይ ስብሓት/)ሓዊሱ ኣብ ውድብን መንግስትን ከገልገሉ ዝጸንሑ ሓሙሽተ ሰበስልጣን ብጥሮታ ካብ ሓላፍነቶም ንክዓርፉ ምውሳኑ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣፍሊጡ። ኣቶ ስብሓት ነጋ ዋና ዳይረክተር ኢንስቲትዩት መፅናዕቲ ስትራተጂ ርክብ ወፃኢ ጉዳያት ብምዃን ክገልግሉ ዝፀንሑ እዮም። ብጡሮታ ክዓርፉ ዝተገብሩ ካልኦት ሰበስልጣን ኣብ ማእኸል ፖሊሲ መፅናዕትን ምርምርን ከገልግሉ ዝፀንሑ ዶ/ር ካሱ ኢላላ፣ኣብ ፕሮጀክት ፖሊሲ ዝተዋደደ ኣጠቓቕማን ትልምን መሬት ከገልግሉ ዝፀንሑ ኣቶ በለጠ ታፈረ፣ኣብ ንግድን ኢንዱስትሪን ትልሚ፣ኣፈፃፅማን ክትትልን ፖሊሲ ከገልግሉ ዝፀንሑ ኣቶ ታደሰ ሃይለን ኣብ ማእኸል ምርምር ፖሊሲ ከገልግሉ ዝፀንሑ ኣቶ መኮነን ማንያዘዋልን እዮም። ንሓያሎ ዓመታት ኣብ ሓላፍነት መንግስቲ ከገልግሉ ንዝፀንሑ ውልቀሰባት ብጥሮታ ክዓርፉ ናይ ምግባር ስራሕ ከምዝቕፅል እውን ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ኣፍሊጡ’ሎ። ኣብታ ሃገር ይካየድ ዘሎ ለውጢ ዕውት ንኽከውንን ድልየት ልምዓትን ለውጥን ህዝቢ ንምምላስን ዘኽእሉ ስጉምትታት እናተወስዱ ምዃኑ ተሓቢሩ’ሎ።


ኬንያ: ንናይ ሳይበር ገበን ምቁጽጻር ዝሕግዝ ሕጊ ኣጽዲቃ

ፕረዝደንት ኬንያ ኡሁሩ ኬንያታ ናይ ሳይበር ገበን ንምቁጽጻር ዝሕግዝ ሕጊ ትማሊ ሶሉስ ኣጽዲቆም።እቲ ሕጊ ሓቅነት ዘይብሎም ሓበሬታ ንዝፍንው ሰባት ኮነ ትካላት 5 ሚልዮን ናይ ኬንያ ሽሊንግ ወይ ናይ ክልተ ዓመታት ማእሰርቲ ከምዝቕጽዑ ይገልጽ። ኬንያ ናይ ሳይበር ገበን ንምቁጽጻር ዝሕግዝ ሕጊ ትማሊ ዘጽደቐት ክትከውን ከላ ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ድማ ነዚ ሕጊ ብፊርማ ኣረጋጊጾሞ ኣለው። እዚ ንናይ ሳይበር ገበን ንምቁጽጻር ዝሓለፈ ሕጊ ንናይ ሳይበር ዓመጽ፡ ናይ ሓሶት ሓበሬታትን ትምነያን ዝኣመሰሉ ገበናት ንምቁጽጻር ዝሕግዝ እንተኮነ ኣብ ሓበሬታ ብነጻነት ምትሕልላፍ ጸቕጢ ክፈጥር ከምዝኽእል፡ በዚ ድማ ቀዳሞት ግዳያት ጋዜጠኛታትን ጸሓፍቲ ዓምዲ ኢንተርነት ከምዝኮኑ ትካላት ተሓለቕቲ መሰላትን ነቐፍትን ይገልጹ።  ሰብሞያ ሕጊ’ታ ሃገር ነዚ ሕጊ ዝሓለፈ ወርሒ ውሳነ ዝሃቡ እንተኾነ ትማሊ ብወግዒ ምጽዳቁ ተፈሊጡ’ሎ። ሮበርት አላይ ዝተባህለ ጸሓፊ ዓምዲ ኢንተርነት ብመጀመርያ ኬንያ ንነጻነት ፕረስ ዝምልከት ሕጊ ኣብ ሕገ መንግስታ የለን ስለዚ እዚ ናይ ሕጂ ሕጊ ንምንታይ አድላይ ምኳኑ ግልጺ ኣይኮነን ይብል። ብተወሳኺ ሓበሬታ ብነጻነት ኣብ ምትሕልላፍ ኣሉታዊ ጽልዋ ክህልዎ ከምዝኽእል ስግኣቱ ይገልጽ። “እዚ ሕጊ ሓበሬታ ብነጻነት ምትሕልላፍ ዝክልክል ሕጊ’ዩ። ብርግጽ ንመሓውራት ዜና ዝክልክል እንተዘይኮነ ኣብዚ ሕጂ እዋን ሓቀኛ መሓውር ዜና ኣብ ኢዱ ቴሌፎን ዝሓዘ ሰብ’ዩ። እዚ ሕጊ ድማ ነዚ ከምዚ ዓይነት ሰብ ዝጎድእ’ዩ። ቅድሚ ገለ ዓመታት ምስ ሓደ ዓርከይ ሓደ ናይ ብልሽውና ክሲ ናብ ቤት ፍርዲ ኣቕሪብና፡ ኣብቲ ጊዜ መንግስቲ ዘተሓሳስቦ ዝነበረ ነቲ ክሲ ብዛዕባ ምርማር ዘይኮነ እቲ ሓበሬታ ብኸመይ መንገዲ ከምዝረኸብናዮ እዩ ስለዚ ሕጂ መንግስቲ ነዞም ከምዚ ዓይነት ሰባት እዩ ተጽዕኖ ዝገብር ዘሎ።” ሮበርት ብተወሳኺ እዚ ትማሊ ዝሓለፈ ሕጊ ሰባት ኣብ ዲጂታል ምትሕልላፍ ሓበሬታ ርእሶም ከግልሉ ዘገደዱ’ዮ እዚ ድማ ነቲ ዝበራታዕ ዘሎ ዲሞክራሲ ኬንያ ዝጎድእ’ዩ ክብል ስግኣቱ የረድእ። ንደሕንነት ጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ኣብ ኒው ዮርክ ዝመደበሩ ትካል CPJ ብናይ ኣፍሪቃ ወኪሉ አንጀላ ኪዊንታል ኣቢሉ ንዴይሊ ኔሽን ዝተባህለ ጋዜጣ ኬንያ ኣብ ዝሃብቦ ቃል እቲ ሕጊ ንጋዜጠኛታትን ንናይ ኢንተርነት ዓምዲ ጸሓፍቲ ዒላማ ዝገብር’ዩ ኢለን ኣለዋ። ናይቲ ሕጊ ረቒቅ ሕጊ ዘዳለወናይ ኤንያ ኢንፎርሜሽንን ቴክኖሎጂን ሚንስትሪ ንክልተ ዓመታት ክሰርሓሉ ዝጸንሓ ምኳኑ ተፈሊጡ’ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


መበል 12 ሃገራዊ ዋዕላ ሓምላይ ወፍሪ ኤርትራ ተቃኒዑ

መበል 12 ዓመት ሃገራዊ ዋዕላ ሓምላይ ወፍሪ ኤርትራ “ሓምላይ መሬት፡ ውሑስ ሂወት” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ሎሚ 15 ግንቦት, 2018 ኣብ ኤክስፖ- ኣስመራ ተቃኒዑ። ኣብቲ ዋዕላ ሚንስትር ሕርሻ ኣቶ ኣራፋይነ በርሀ ኣብ ዘስምዖ መደረ ናይ መወዳእታ ሸቶና ልምዕትን ፍርያምን ሃገር ምህናጽ’ዩ ድሕሪ ምባል፡ምግራብ ሓላፍነት ናይ ኩሉ ሕብረተሰብ ምዃኑ ተገንዚብና ብዝያዳ ኣብ ኣብያተ ትምህርትን ኣብ ዓድታትን ብዝያዳ ምስ ዝስራሕ ”ንሓርሶ ስቡሕ፡ዘይንሓርሶ ኸኣ ልሙዕ “ ከምዝኸውን ዘጠራጥር ከምዘይኮነ ኣብሪሁ። ኣቦ መንበር ናይቲ ሃገራዊ ወፍሪ ኣቶ ፍጹም ሓጎስ ብወገኑ፡ኣብ’ዘን 12 ዓመታት ኣፍልጦ ሕብረተሰብ እናዓበየ ይመጽእ ብምህላዉ ኮም ዝሰረቱ ውሁድ ልምዓታዊ መደባት ብምትእትታው ዓድታት ተጠቀምትን ወነንቱን ዝኾኑሉ ስርሓት ይስርሑ ከምዘለዉ ኣረዲኡ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


እገዳ ኤርትራ ኣመልኪቱ ኢትዮጵያ ንዝሃበቶ መግለጺ ኣቶ የማነ ገ/መስቀል ዝሃብዎ ግብረ መልሲ

ኢትዮጵያ ‘ሕ/ሃ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዘንበሮ እገዳ ንክለዓል ዘኽእል ብቑዕ ጭብጢ ኣብ ባይታ የለን’ ክትብል ንዝሃበቶ መግለጺ ሚኒስትር ዜና ኤርትራ የማነ ገብረመስቀል መልሲ ሂቦም። ንሶም ኣብ ዝፈነውዎ ትዊተር ‘ሚኒስትር ዴኤታ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ኣብ ልዕሊ ኢርትራ ምቕጻል እገዳ፣ ኣብ ኢትዮጵያ መገሻ ንዝፈጸሙ ኣባላት ጉጅለ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ሃቲፈን’፣ ኣብ’ዚ ጉዳይ’ዚ ኢትዮጵያ ዲፕሎማስያዊ ጭዋዳ ኣለዋ ኢለን ይሓስባ እንተኾይነን ኣብ ኩኩ-ዓለም’የን ዝነብራ ዘለዋ’ እውን በሉ ኣቶ የማነ ገ/መስቀል። ኣቶ የማነ ኣብ ትዊተሮም ‘እቲ ሓቂ - ዘይሕጋዊ እገዳ፣ ሕጋዊን መርተዖ ዘይብሉን፣ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ኣብ 2009 ዓም ዝተወሰነ ነቲ ናይ ሽዑ ምምሕዳር ኣሜሪካ ፖለቲካዊ ኣጀንዳ ንምዕዋት ተባሂሉ’ዩ። እቲ ነገር ልዕሊ’ቲ አገዳሲ ዘይኾነ ጎይቒ ህወሓት’ዩ’ እውን በሉ። ኣቶ የማነ ወሲኾም "ክትቅጻዕ ዝነበራ ኢትዮጵያ'ያ፡ ምኽንያቱ ነቲ ብውሕስነት ባይቶ ጸጥታ ዝተግብረ ስምምዕ ኣልጀርስን፡ ነቲ ሉኡላዊን ግዝኣታዊ ሓድነትን መሬት ኣባል ሃገራት ዘኽብር ቻርተር ሕቡራት ሃገራትን ብምጥሓሳ" ኢሎም


ስደተኛታት ሸኸም ድዮም ወይስ ዕድላት ንግዲ?

ስደተኛታት ሸኸም ድዮም ወይስ ዕድላት ንግዲ? ብሕቡራት ሃገራት ዝድገፍ ኣብ ባንኪ ዓለም ፋይናንሳዊ ኮርፖሬሽን ዓለም ዝተበሃለ ትካል ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ብዝገበሮ መፅናዕቲ ናይ ንግዲ ዕድላት እዮም ክብል ይከራኸር። ብዕድመን ብስፍሓትን ካብ ኣፍሪቃ ዝዓበየ ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ኬንያ ከተማ ካኩማ ዝርከብ መዕቖቢ ስደተኛታት ክኢላታት ናይቲ ትካል ኣፅኒዖምዎ ኣለው።ንውልቂ ኢንቨስተራት ዓብዪ ዕድል ምዃኑ ኣረጋጊፆም። ስደተኛታት ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ኬንያ ካኩማ ኣብ ዝርከብ መዕቖቢ ካምፕ ካብ ኣገልግሎት ዋይ ፋይ ክሳብ መሸጢ ዝተዓሸገ መግቢ ልዕሊ 2,000 ናእሽቱ ትካላት ንግዲ ይንቀሳቕሱ። ኣብቲ ካምፕ ዝነበሩ መብዛሕቲኡ ኣታዊኦም ረድኤት እዩ።ካብታ ሃገር ዝረኽቡዎ ኣገልግሎታት የለን፣ብዙሓት ግን ከፈልቲ ግብሪ እዮም።ኢትዮጵያ ስደተኛ መስፍን ጌታሁን ንግዲ ከመይ ከምዝጀመረ ይዛረብ። “ሒዘዮ ዝመፃእኹ ነገረ ኣይነበረንን።ካብ ባዶ ተላዒለ ኣብዚ መዕቖቢ ስደተኛታት ናይ ባዕለይ ንግዲ ጀሚረ።ተቖፂረ ንምስራሕ ብምድላይ እየ ጀሚረዮ።ሕዚ ግን ከምቲ እትሪእዎ ዘለኹ ኣብዚ ደረጃ እዚ በፂሐ ኣለኹ።” International Financial Corporation /IFC/ ፋይናንሳዊ ኮርፖረሽን ዓለም ካኩማ ውዑይ ዘይስሩዕ ቁጠባ ስለዝኾነ ናይ ውልቂ መወልቲ ወይ ኢንቨስተራት ነዚ ዕድል እዚ ክብለፅሉ ይፅውዕ። ሚሸል ቦዙንግ ኣብ ናይሮቢ ናይቲ ትካል ሰራሕተኛ እያ። “እወ።ቀንዲ ትኹረት ናይ ውልቂ ዘፈረ ገንዘብ ምትራፍ እዩ።ናይ ውልቂ ዘፈር ብግዲኡ ነቲ ዘተናግድ ዘሎ ህዝብን ነቲ ስደተኛን ዕድላት ስራሕ ይፈጥር።ናይ IFC ተመኩሮ ሕሉፍ 60 ዓመታት ነዚ እዩ ዘርኢ።ቁጠባዊ ዕብየት እውን ናብቲ ከባቢ ይስሕብ።” 26 ዓመቱ ዘቑፀረ እዚ ናይ ስደተኛታት ካምፕ ንከተማ ካኩማን ናይ 56 ሚሊዮን ዶላር ቁጠባ ወሲኹላ’ሎ። ቤንጃሚን ኤካል ኤክዋማ ወናኒ ሓደ መሸጢ ምፅሓፍ እዩ።ኣስታት 70 ሚእታዊት ንግዳዊ ርክባትና ምስቲ መዕቖቢ ስደተኛታት ብፍላይ ድማ ኣብዙሪኡ ምስ ዝሰርሑ ዘይመንግስታዊ ትካላትን እዮም ይብል። ብዝሒ ህዝቢ ናይቲ መዕቖቢ ኣብቶም ዝሓለፉ ሓሙሽተ ዓመታት ብልዕሊ ዕፅፊ ወሲኹ’ሎ።እቶም ስደተኛታት ካብ 18 ሃገራት ዝመፁ ክኾኑ ከለው ኣብ ቀረባ ዝኣተው ግን መብዛሕቲኦም ደቡብ ሱዳናዊያን እዮም። ኣብ ልዕሊ እቶም ስደተኛታት ዝተነብረ ደረት ምንቅስቓስ ብሕጋዊ ኣገባብ ንብረት ከየጥርዩን ከየካረዩን በነፃነት ተነቀሳቒሶም ምስ ኬንያዊያን ብሽርክና ከይሰርሑን ዕንቅፋት ኮይኑዎም ኣሎ። ኬንያ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ዘንበረቶ እገዳ እትቕይር ኣይትመስልን፤ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ግን ካብ ናይ መግቢ ረድኤት ናብ ናይ ገንዘብ ሓገዝ እናተሰጋገረ ይርከብ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ሓረስቶት ምብራቅ ኢትዮጵያ ካብ ቡን ምፍራይ ናብ ምፍራይ ተኽሊ ጫት ይሰጋገሩ

ሓረስቶት ምብራቅ ኢትዮጵያ ብሓፈሻ ብፍላይ ድማ ከባቢ አወዳይ ነቲ ንወለዶ ከፍርይዎ ዝጸንሑ ፍርያት ቡን ብምግዳፍ ጫት ከፍርዩ ጀሚሮም ኣለው ። ጀማሊ ሙሳ ሓደ ካብቶም ንሕርሻ ቡን ገዲፎም ጫት ከፍርዩ ዝጀመሩ ሓረስቶት’ዩ : ንሱ እዚ ምፍራይ ጫት ዝያዳ አታዊ ከምዘሎ ይገልጽ። “ካብ ፍርያት ጫት ብዙሕ ጥቕሚ እየ ዝረከብ ነቲ ፍርያት ካብ ሕርሻ ቦታ ምስ አእተናዮ ሽዑ ሽዑ ናብ ዕዳጋ ክንሸጦ ንኽእል ኢና ።ኣነ’ውን ተጠቓሚ ብምዃነይ ዝያዳ ንጡፍን ውጺኢታዊ ክኸውን ሓጊዙኒ’ዩ። ናብራይ ክመርሕ ክኢለ’የ” ይብል። ንሱ ብተወሳኺ ዝበዝሑ ሓረስቶት’ቲ ከባቢ ንፍርያት ጫት ኣብ 2000 ዓ.ም ምጅማሮን ምክንያቱ ድማ ዋጋ ቡን ብምዝሕታሉ ምዃኑ ይገልጽ። ዋጋ ሓደ ኪሎ ቡን 50-60 ብር’ዩ: ዋጋ ጫት ግን ንሓደ ዕታር ክሳብ 100 ብር ይበጽሕ ክብል ወሲኹ የረድእ። ጀማል ቀጺሉ ሓረስቶት ጫት ኣብ ዓመት ክልተ ጊዜ ከምዘእትው ቡን ግን ኣብ ዓመት ሓደ ጊዜ ጥራይ ከምዝኣትው ይሕብር። እዚ ኣብ ዝበዝሓ ሃገራት ምዕራብ ሕጋዊ ዘይኾነ ተኽሊ ጫት ኣብ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃን ወሽመጥ ዓረብ ፍቱው ኮይኑ ብብዝሒ ድማ ኣብ ኢትዮጵያን ኬን ያን ይፈርይ። ኢያሱ ኩተሎ ድማ ኣቐዲሙ ንምዕቃብ ዱር ዝምልከት ኣፍልጦ ከምዘይነበሮም፥ ኣብ ምፍራይ ቡንን ኣግራብ ድማ ንመጽለሊ ይቆርጹ ከምዝነበሩ ይሕብር፤።ድሒሩ ግን ተኽሊ ቡን ብሰንኪ መጽለሊ ምስኣን ይጠፍ እ ምህላው ከምዝተረድኡ ይገልጽ። ኢትዮጵያ ንኡጋንዳ ስዒባ ኣብ ኣፍሪቃ ብፍርያት ቡን ካልኣይ ደረጃ ትስራዕ።


ሕ/ሃ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዘንበሮ እገዳ ክለዓል እኹል ጭብጢ የለን ክትብል ኢትዮጵያ ኣፍሊጣ

ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዘንበሮ እገዳ ንምልዓል ዘኽእሉ ጭቡጥ ለውጥታት ኣይተርኣዩን ክትብል ኢትዮጵያ ንቀወምቲ ኣባላት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጣ። ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዑደት ይፍፅሙ ዘለው ኣርባዕተ ኣምባሳደራት ቀወምቲ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተቐበላ ናይ ኢትዮጵያ ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ሚንስትር ድኤታ ወ/ሮ ሂሩት ዘመነ ‘’መንግስቲ ኤርትራ ቅድም ክብል ዝሓዞ ባህሪ ክይለወጠ ነቲ እገዳ ምፍኳስ ኣብቲ ከባቢ ተፅዕኖ ክህልዎ እዩ’’ ምባለን ወሃቢ ቃል እቲ ሚንስትሪ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣረጋጊፆም። መንግስቲ ኤርትራ ቅድሚ ትሽዓተ ዓመታት ዝተነብረ እገዳ ሕጋዊ ይኹን ምኽንያታዊ መረጋግፂ የብሉን ክብል ክልዓል ብተደጋጋሚ ሓቲቱ’ሎ። ሚንስትር ወፃኢ ጉዳያት ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳሊሕ ንመበል 72 ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት መንግስታት ኣብዘስምዕዎ መደረ እቲ እገዳ ‘’ሚዛናውነትን ፍትሓውነትን ዝጎደሎ ስለዝኾነ’’ ክልዓል ከምዘለዎን እቲ እገዳ ምቕፃሉ ፋይዳ ዘይብሉ ውሳነ እዩ ምባሎም ይዝከር። ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ሶማልን ኤርትራን ዘንበሮ እገዳታት ኣፅዋር፣በቲ ኮሚቴ ኣብ ልዕሊ ዝተረቑሑ ውልቀሰባት ናይ ጉዕዞ እገዳን ምድስካል ንብረትን ዝሓወሰ እዩ።


"ህዝቢ ኢትዮጵያ ዘቕረቦ ሕቶታት ሎሚ`ውን ኣይተመለሰን” ኣቶ በቀለ ገርባ

ኣብ ቀረባ ካብ ቤት-ማእሰርቲ ዝተፈትሑን ኣብ`ዚ እዋን ኣብ`ዚ ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ዝርከቡን ምኽትል ኣቦ-መንበር ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ኣቶ በቀለ ገርባ፡ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዘቕረቦ ሕቶታት ሎሚ`ውን ኣይተመለሰን ኢሎም። ኣቶ በቀለ ገርባ ነዚ ርእይቶ ዝሃቡ፡ ሎሚ ኣብ ስትድዮ ድምጺ ኣሜሪካ ቀሪቦም ኣብ ዝሃብዎ ቃለ-መጠይቅ’ዩ። ንሶም ኣተሓሒዞም፡ ሕቶና ሱር-ነቀል ዝኾነ ለውጢ ንምምጻእ`ዩ-ስለዚ መንግስቲ ሱር-ነቀል ዝኾነ ለውጢ ከምጽእ ዝኽእል ኩነታት ከመቻችእ ኣለዎ ኢሎም። “ሕቶ ህዝቢ ንምምላስ ብውሕዱ`ኳ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ክልዓል ይግባእ” ዝበሉ ኣቶ በቀለ ገርባ፡ “ናብ ዝተወልድናሉ-ቦታ ከይድና`ኳ ቤተ-ሰብና ክንሓትት ኣይክኣልናን” ክብሉ ተዛሪቦም፡። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ለገደምቢ፡ ንኩባንያ ማዕድን ወርቂ ዝቃወሙ ነበርትን ሓይልታት ጸጥታን ብዝተፈጥረ ግጭት 5 ሰባት ሞይቶም

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮምያ ከተማ አዶላ ናይ ኣከባቢ ብኽለትን ጉድኣትን ኣስዒቡ’ዩ ብምባል ኣብ ልዕሊ ማዕድን ወርቂ ለገደምቢ ንተቃውሞ ዝወጹ ህዝብን ሓይልታት ጸጥታት ግጭት ብምፍጣሩ ሓሙሽተ ሰባት ተቀቲሎም ካልኦት ሸውዓት ድማ ቆሲሎም ክብሉ ምንጭታት ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም። ሎሚ ኣብታ ከተማ ሓይልታት ምኽልካል ምስፋሩን ዝኾነ ዓይነት ምንቅስቃስ ከምዘየለ ተገሊጹ’ሎ። ኣብቲ ከባቢ ኣብ ወረዳ አጋዋዮ ከተማ አይድማ ህዝቢ ተመሳሳሊ ተቃውሞ ከካይድ ከምዝቀነየ ኩባንያ ሚድሮክ ክወጽእ ይሓትት ከምዘሎን ተፈሊጡ’ሎ። ብካልእ ዜና ሚንስትር ማዕድንን ተፈጥሮን ጋዝን ነዳዲን ንፈቃድ ስራሕ ኩባንያ ሚድሮክ ወርቂ ለገደምቢ ካብ ሎሚ ጀሚሩ ከምዝአገዶ ተገሊጹ’ሎ። ትማሊ ሪፖርተር ድምጺ ኣሜሪካ ንምክትል ከንቲባ’ታ ከተማ ብዛዕባ ዝተፈጥረ ጎንጺ ኣብ ዘዘራርበሉ እዋን ድምጺ ተኹሲ ምስምዑ፡ እቶም ምክትል ከንቲባ’ውን ከምዘረጋገጹ ተሓቢሩ ኔሩ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ዑደት ቀ/ሚ አብይ ኣብ ኬንያ ዝነበረ ርክብ ክልቲኣን ሃገራት ክብ ንምባል ምኳኑ ተገሊጹ

ዑደት ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ አብይ አሕመድ ኣብ ኬንያ ንዝጸንሓ ጽቡቅ ርክብ ክልቲኣን ሃገራት ናብ ክብ ዝበለ ብርኪ ንምስግጋር ዝተገብረ’ዩ ክብሉ ወሃቢ ቃል ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኢትዮጵያ ገሊጾም። ንከተማ ሞያሌ ዓባይ ከተማ ንግዲን ኢንዳስትሪን ንምግባር ክልቲኦም መንግስታት ምስምምዖም’ውን ተገሊጹ። ወሃቢ ቃል ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኢትዮጵያ አቶ መለስ አለም ትማሊ ምሸት ንድምጺ ኣሜሪካ ከምዝበልዎ ዑደት ቀ/ሚ አብይ አሕመድ፡ ኢትዮጵያ ምስ ኬንያ ንዘለዋ ርክብ ትኹረት ከምትህብ ንምርኣይን ቅድሚ ሎሚ ዝተገብሩ ስምምዓት ናብ ተግባር ዝትግበርሉን ህዝብታት ክልቲኣን ሃገራት ተረባሕቲ ምግባርን ንዝብል’ውን ንምርኣይ’ዩ ኢሎም። ርክብ ከልቲኣን ሃገራት ኣብቲ ዘይቅሱንን ብህውከት ዝፍለጥ ከባቢ ምብራቅ ኣፍሪቃ መርአያን ሰላምን ምድግጋፍን’ዩ ዝበሉ አቶ መለስ አለም ዕላማ’ቲ ዑደት ነቲ ዝነበረ ናብ ክብ ዝበለ ብርኪ ምስግጋር’ዩ ብምባል አብነታት ጠቂሶም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ኣፍሪቃ ጸቕጢ ለቓሕ የንጸላልወን ምሕላው ዓለምለኸ ማዕከን ገንዘብ ኣፍሊጡ

ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ኣፍሪቃ ዋላኳ ሓፈሻዊ ዕብየት ቁጠባ እንተርኣያ ብሰንኪ ከቢድ ልቓሕን ገፊሕ ኪሳራን ናብ ሓደጋ ጸቕጢ ዕዳ ገጸን ይኸዳለ`ለዋ ክብል ዓለምለኸ ማዕከን ገንዘብ IMF ገሊጹ። እዚ ድማ ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ኣፍሪቃ ኣብ ዝርዝር ዕዳጋ ዓለምለኸ ልቓሕ ቀዳሞት ተሰሪዓን ይቕጽላ ኣብዘለዋሉ እዋን ኮይኑ ብተወሳኺ እዚ ልዑል ደረጃ ልቓሕ ብናይ ወጻኢ ሃገራት ባጤራን፡ ብጠለብ ስሱዓት ኣውፈርቲ ፍርያት ሕርሻ ይጋደድ ብምህላው’ዩ ክብል’ቲ ትካል ይገልጽ። እቲ ትካል ኣብ ከተማ አክራ ጋና ኣብዘካየዶ ዋዕላ ነቲ ትንበያ ዘውጽኦ ክኸውን ከሎ፡ መጠን ዝርገሓ ቁጠባ ብ3.4 ሚእታዊት ዕብየት ከምዝርኣየ እንተኾነ ናይቲ ኣህጉር ዝዓበየ ቁጠባ ዘለወን ደቡብ ኣፍሪቃን ናይጀርያን ትሑት ዕብየት ብምርኣየን ኣብ`ቲ ናይ`ቲ ዞባ ዕብየት ተጽዕኖ ከምዘሕደረ ይገልጽ። እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ 40 ሚእታዊት ናይተን ትሑት አታዊ ዘለወን ሃገራት ኣፍሪቃ ዝያዳ ሓደጋ ልቓሕ የንጸላልወን ከምዘሎን ንመጠን እቲ ልቓሕ ንምምዕርራይ ድማ ዝያዳ ገንዘብ ዝሓትት ከምዝኾነን ይገልጽ። ኣብ ዝሓለፈ ዓመት 7.5 ቢልዮን ዶላር ልቓሕ ንሃገራት ኣፍሪቃ ዝወጸ ኽከው ከሎ ኣብዚ ጀሚርናዮ ዘለና ዓመተ 2018 ድማ እቲ ልቓሕ ናብ 11 ቢልዮን ክብ ከምዝብል ተፈሊጡ’ሎ። ዝሓለፈ ዓመት ብፍላይ ኢትዮጵያን ዛምብያን ካብ ማእከላይ ሓደጋ ዕዳጋ ልቓሕ ናብ ከቢድ ሓደጋ ሸኸም ዕዳ ሰጊረን ከምዘለዋ ዝገለጸ IMF: ጸቕጢ ልቓሕ ዘንጸላለወን ዝበለን ካልኦት ሽዱሽተ ሃገራት፡ ቻድ፡ኤርትራ፡ሞዛምቢክ፡ኮንጎ፡ደቡብ ሱዳንን ዚምባብወ ከምዝኾና ሓቢሩ`ሎ። እቲ ትካል ብምውሳኽ ንትሕተ-ቅርጻን ማሕበራዊ ምዕባለታት እቲ ኣህጉር ልዑል ጠለብ ወፍሪ ከምዘልድይ ኣይሓብኣን።ስለዚ ኣህጉር ኣፍሪቃ ምስ ዘለዋ ትሑት ደረጃ ሓፈሻዊ ሃገራዊ እቶት ኣብ ዓለም ኣብ ተወሳኺ ልቓሕ ከይትጥሕል ሃገራት ብቑዕ ዝኾነ ርእሰ- ምርኮሳ የድልየን ኣሎ ክብል ዓለምለኸ ትካል ገንዘብ IMF ይመክር።


ጂል ባይደን ምስ ኣባላት ማሕበረሰብ ማሳይ ኬንያ ተራኺበን፡ ተዘራሪበን

ኣብ ኬንያ ብድርቂ ንዝተጠቕዐ ከባቢ ዝተዓዘባ ቀዳማዊት እመቤት ኣመሪካ ጂል ባይደን ሃገራት ስቓይ ህዝቢ ንምንካይ ምስ ኣመሪካ ሓቢረን ክሰርሓ ፀዊዐን። ንሰን ትማሊ ሰንበት ብደርቂ ቀርኒ ኣፍሪቃ ናብ ዝተጠቕዐ ኣፃምእ መሬት ኬንያ ብምጉዓዝ ገለ ደቂ ኣንስትዮ ማሕበረሰብን ማሳይ ቆልዑተንን ጥሪተንን በቲ ደርቂ ኣብ ከመይ ኩነታት ከምዝርከቡ ተዓዚበን። ገለ ከባቢታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ሓሙሽተ ፍሹላት ናይ ዝናብ ወቕቲ ስለዘሕለፉ ሓረስቶት ንዘራእቶምን እንስስኦምን ዝኸውን እኹል ማይ ኣይረኸቡን።ኣብ መጋቢት ዝጅምር ሻድሻይ ናይ ዝናብ ወቕቲ ተመሳሳሊ ወይ ዝኸፍአ ክኸውን ትፅቢት ይግበረሉ። ጂል ባይደን ኣብ መወዳእታ ናይ ሓሙሽተ መዓልታት ናይ ኣፍሪቃ መገሽአን ብዩኒሴፍን ፕሮግራም መግቢ ዓለምን ዝሕገዝ ናይ ዎርልድ ቪዥንን ማእኸል ተዓዚበን። ብሕፅረት ኣመጋግባ ዝተጠቕዑ ደቀን ከመርምራ ምስ ዝመፃ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ጉጅለ ተዘራሪበን ኣለዋ።


ኣፈናዊ ገምጋም ምርጫ ናይጀሪያ፡ ዝተሓዋወሰ ውጽኢት የርኢ

ቀዳም ብዝተኻየደ ሃገራዊ ምርጫ ናይጀሪያ፡ ውጽኢት ምርጫ ክንገረሉ ኣብ ዝጀመረ እዋን፡ ብሕልፊ ኣብ ከተማ ሌጎስ ትጽቢት ዘይተገብሮ ውጽኢት ምምዝጋቡ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብቲ ቦታ ልኢኹ። ሃገራዊ ኮሚሽን ምርጫ ናይጀሪያ ኣብ ዝዘርግሖ ፈላሚ ውጽኢት ምርጫ፡ ገዛኢ ሰልፊ እታ ሃገር ይመርሕ ምህላዉ ሓቢሩ ኣሎ። እንተዀነ ኣብታ ቀንዲ ማእከል ቍጠባ ዝዀነት ሌጎስ፡ ትጽቢት ዘይተገብረሉ ተወዳደሪ ፔተር ኦቢ ተዓዊቱ ኣሎ። እቲ ነዊሕ ትጽቢት ዝተገብረሉ ሃገራዊ ምርጫ ናይጀሪያ፡ ናይ ቀዳም ምውሃብ ድምጺ ብተዛማዲ ሰላም ምሕላፉ ተሓቢሩ ኣሎ። እንተዀነ ሰፊሕ ምብልሻው መድመጺ ማሺናትን ምድንጓያትን ብምግጣሙ ካብቶም ድምጾም ክህቡ ትጽቢት ዝተገብረሎም ውሑዳት ጥራይ’ዮም ተሳቲፎም። ነቲ ሕጂ ዕድመ ስልጣኑ ዝውድእ ዘሎ ፕረዚደንት መሓመዱ ቡሃሪ ንምትካእ 18 ተወዳደርቲ ቀሪቦም ኣለዉ። እንተዀነ እቶም ዓቢ ግምት ዝወሃቦም ሰለስተ ኰይኖም ካብ ገዛኢ ሰልፊ ቦላ ቲኑቡን ገስጋሲ ሰልፊ ኣቲኩ ኣቡብከር ክዀኑ እንከለዉ፡ ካብተን ቀንዲ ተወዳደርቲ ሰልፍታት ወጻኢ ዝዀነ ፔተር ኦቢ ካብ ሰልፊ ዕዮ ድማ እቲ ሳልሳይ’ዩ። ሃገራዊ ኮሚሽን ምርጫ እታ ሃገር፡ ጠቕላላ ውጽኢት ምርጫ ንምፍላጥ ጌና ብምዃኑ፡ ህዝቢ ብትዕግስቲ ክጽበን ተወዳደርቲ ድማ ዘድሊ ምትሕባር ክግበሩን ይውጽዕ ኣሎ። ናይጀሪያ ሓያሎ ቍጠባዊን ማሕበራዊን ጸገማት ትቃለስ ምህላዋ ይሕበር። ቅድሚ’ዚ ምርጫ ናይ ባጤራ ለውጢ ብምግባራ ድማ ነቲ ተሃስዩ ዝጸንሐ ቍጠባ እታ ሃገር ናብ ዝገደደ ነውጺ ሸሚሙዎ ቀንዩ።


ስደተኛታት ጽዒና ኣብ ገማግም ባሕሪ ኢጣልያ ኣብ ዝተሰባበረት ጀልባ ካብ ዝነበሩ 62 ሰባት ሞይቶም

ሓንቲ ስደተኛታት ዝሓዘት ብእንጨይቲ ዝተሰርሓት ጀልባ ትማሊ ሰንበት 26 ለካቲት 2023 ወጋሕታ ኣብ ወሰናስን ባሕሪ ኢጣልያ ቕድሚ ምብጽሓ ብዘጋጠመ ሓደጋ ድሕሪ ምብትታና ብዉሑዱ 62-ሰባት ሞይቶም ክብሉ ሰበ ስልጣን ኢጣልያ ኣፍሊጦም። ካብ መንጎ’ቶም ዝሞቱ ብዉሑዱ’ቶም 12 ቆልዑ’ዮም። ገለ ካብቲ ሬሳታት ኣብ ናይ መዘናግዒ ዞባ ካላባሪ ወሰናስን ባሕሪ ተገፉዑ ተረኺቡ’ሎ። ብሰራሕተኛታት ህይወት ኣድሕን ዝደሓኑን ካልኦት ሓምቢሶም ዝወፁን ሓዊሱ ብዉሑዱ 80-ሰባት ካብቲ ሓደጋ ድሒኖም’ለዉ። ዝተረኽበ ስእሊ ከም ዘርእዮ ዓብይ ፍንጫል’ታ ጀልባ ካልኦት ስብርባራትን ኣብ ጥቃ ወሰናስን መዘናግዒ ባሕሪ ስታካቱ ዲ ኩትሮ ከምዝተረኽበ ኣርእዩ’ሎ።ዓብየ ዘሕዝን ሓደጋ’ዩ ክብሉ ከንቱባ ክሮቶን ቨንቸንሶ ገሊፆም’ለዉ። ሓደ ካብቶም ካብቲ ሓደጋ ዝደሓኑ ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ዝተዋፈረ’ዩ ተባሂሉ ተጠርጢሩ ብሰበ ስልጣን ኢጣልያ ተታሒዙ’ሎ። እታ ጀልባ ካብ 150-200 ሰባት ሒዛ ምንባራ ደሓንቲ ይግምቱ። ብዙሓት ካብቶም ስደተኛታት ካብ ፓኪስታን ኣፍጋንስታን ምኻኖም’ቲ ዝበፅሓና ዜና ይሕብር። እታ ጀልባ ቕድሚ ኣርባዕተ መዓልታት ካብ ቱርኪ ዝተበገሰት ምዃና'ውን ፖሊስ ኢጣልያ ሓቢሩ'ሎ።


ፌስቲቫል ፊልም ቡርኪኖፋሶ፡ ኲናት ኣይዓገቶን

ኣብ ኣፍሪቃ ካብቶም ዝዓበዩ ምዃኖም ዝንገረሎም ፌስቲቫል ፊልም ፌስፓኮ (FESPACO) ናይ ቡርኪናፋሶ፡ እታ ሃገር ብውሽጣዊ ሕንፍሽፍሽን ሰብኣዊ ቅልውላውን ኣብ ትሕመሰሉ፡ ናይ ሎሚ ዓመት ፌስቲቫል መርኣያ ጽንዓት ተርእዩ ክቕጽል ምዃኑ ኣዳለውቲ እቲ ፌስቲቫል ኣመልኪቶም። ቅልውላው ቡርኪኖፋስ ንኣስታት ክልተ ሚልዮን ዜጋታት ኣመዛቢሉ፡ ህይወት ዓሰርተታት ኣሽሓት ድማ ወሲዱ’ዩ።\n\n\nእቲ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ክልተ ዓመት ዝካየድ ፌስቲቫል ፊልም፡ ጸጥታ እታ ሃገር ካብቲ ዝነበሮ ኣዝዩ ተጋዲዱ ደኣ ይዅን እምበር፡ መንፈስ እቲ ኣጋጣሚ ግን ከም ዘይተቐየረን ካብ 35 ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ልዕሊ 1300 ፊልምታት ንውድድር ምምዝጋበን ኣገልግሎት ዜና ኣሶሽትድ ፕረስ ኣመልኪቱ። ካብ ሓያሎ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣስታት 1500 ሰራሕቲ ፊልምን ኣብቲ ዓውዲ ዝነጥፉ ሞያውያንን ኣብ ናይ ሎሚ ዓመት ፌስቲቫል ክሳተፉ ትጽቢት ይግበር።\n\nመንግስቲ ቡርኪናፋሶ ንተጋባእቲ እቲ ፌስቲቫል ውሕስነት ጸጥታ ክህብ ምዃኑ ቃል ኣትዩ ኣሎ። ተዓዘብቲ ድማ ነታ ብውሽጣዊ ምክፍፋል እትሳቐ ዘላ ሃገር መለሳ ክዀናን ተዛማዲ ምርግጋእ ክፈጥረላን ተስፋ ይገብሩ።


ቀዳመይቲ እመቤት ጂል ባይደን ኣብ ኬንያ ይበጽሓ

ቀዳማዊት እመቤት ኣመሪካ ጂል ባይደን ሎሚ ዓርቢ ናብ ኬንያ ተጓዒዘን። ኣብ ናይ ናይሮቢ ፃኒሕተን ብዛዕባ ምምዕባል ዓቕሚ ደቂ ኣንስትዮ፣ ጉዳያት ህፃናትን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ከም ብሓድሽ ብዝኸፍአ ይጋደድ ዘሎ ቅልውላውን ጥምየትን ኣቓልቦ ክወሃቦ ዘለወን ድልየት ገሊጸን ኣለዋ ። ትማሊ ሓሙስ እተን ቀዳማዊት እመቤት ምስ ቀዳማዊት እመቤት ናሚብያ ሞኒካ ጌይንጎስን ፕረዚደንት ሄግ ጌይንጎስን ብምኳን ኣብ ዝተዳለወ መንግስታዊ ስነስርዓት ምሳሕ ይዕምብብ ንዘሎ ዲሞክራሲ ንኢደን። ጂል ባይደን ንናምቢያዊያን ኣብ ዘስምዖኦ መደረ ኣመሪካን ናሚቢያን ተመሳሳሊ ፈተናታት ገጢሙወን ኣሎ ኢለን። "ካብ ብድሆታት ለውጢ ኩነታት ኣየር ክሳብ ዘይምዕሩይ ቁጠባ፣ ምድላድል ዲሞክራስን ተመሳሳሊ ፈተናታት ኣለና፤ነዚ እውን እዩ ኣብ ዝሓለፈ ታሕሳስ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዋዕላ ኣመሪካን ኣፍሪቃን ዝተኻየደ፤ ኣገዳሲ ስለዝነበረ እዩ። ኣብዛ ወናኒት ድልዱል ዲሞክራሲ ዝኾነት ሃገር ምሳኹም ምርካበይ ኩርዓት ይስምዓኒ" ኢለን። ኣብ ዓለም ኣብ ዘሎ ከቢድ ፀገማት ንምፍታሕ ድምፂ ኣፍሪቃዊያን ወሳኒ ምዃኑ ወሲኸን ገሊፀን። ጌይንጎስ ናይ ጂል ባይደን ምብፃሕ ‘’ሓያል’’ምልክት ምሕዝነት እዩ ኢለን። ቀዳማዊት እመቤት ጌይንጎስ ምስ ብዓል ቤተን ኣብ ኣኼባ መራሕቲ ኣመሪካን ኣፍሪቃን ክሳተፋ መፂአን ምስረኸብአን ንናሚቢያ ንምብፃሕ ምውሳነን ጂል ባይደን ሓቢረን።


ወራር ሩስያ ኣብ ዓመቱ፤ ሕ/ሃ ሩስያ ክትወጽእ ይጽውዕ፡ ኤርትራ እትርከብን 7 ሃገራት ይቃወማ

ሎሚ ዓርቢ፡ ወራር ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ሓደ ዓመቱ ኣብ ዝመልኣሉ ዘሎ እዋን፡ ሓያሎ ደገፍቲ ዩክሬን ብዝተፈላለየ ኣገባብ ዘኪሮም። ኣብ ብዙሓት ከተማታት በበይነን ሃገራት ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት፡ ንግዳያት ዝዝከር ሽምዓን ክገብሩ እንከለዉ፡ ኣመሪካ ድማ ኣብ ልዕሊ ሩስያ ተወሳኺ ናይ ሰደድ እገዳ ኣንቢራ ኣላ። ሩስያ ብወገና ሰራዊታ ኣብ ዩክሬን ወታሃደራዊ ዓወታት የመዝግብ ከም ዘሎ ሓቢራ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ብምኽንያት ቀዳማይ ዓመት ወራር ሩስያ፡ ሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ሩስያ ካብ ዩክሬን ጠቕሊላ ክትወጽእ ዝእምም ውሳነ ኣብ ዘቕረበትሉ 141 ሃገራት ነቲ ውሳነ ክድግፋ እንከለዋ፡ ቤላሩስ፡ ሰሜን ኮርያ፡ ሶርያ፡ ኤርትራ፡ ማሊ፡ ኒጋራጓን ሩስያን ተቓዊመንኦ። ነቲ ውሳነ ኢትዮጵያ እትርከበን ቻይና፡ ህንዲ፡ ፓኪስታንን ደቡብ ኣፍሪቃን ዝሓወሰ 32 ሃገራት ብድምጺ ተዓቅቦ ሓሊፈንኦ ኣለዋ። እቲ ውሳነ ብሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ደኣ ይሕለፍ እምበር፡ ኣብ ባይቶ ጸጥታ ምስ ሰገረ፡ ሩስያ ንድምጺ ብድምጺ ናይ ምስዓር ብዘለዋ መሰል ውዱቕ ክትገብሮ ብምዃና ተግባራዊ ክኸውን ኣይክእልን’ዩ።


ዳግማይ ቀብሪ ቶማስ ሳንካራ ሎሚ ይፍጸም ኣሎ

ቅድሚ 34 ዓመታት ዝተቐትለን ካብቶም ብፍሉይ ዝጥቀሱ ሰውራዉያን መራሕቲ ኣፍሪቃን ምዃኑ ዝንገረሉ መራሒ ቡርኪናፋሶ ቶማስ ሳንካራ ሎሚ ሓሙስ ይፍጸም ኣሎ። ኣብቲ ሎሚ ዝካየድ ዘሎ ጽንብል ካልኣይ ቀብሪ ምስ ቶማስ ሳንካራ ዝተቐትሉ 12 መቓልስቱ’ውን ክፍጸም ምዃኑ ሚኒስተር መራኸቢታት እታ ሃገር ኣፍሊጦም። ስነ-ስርዓት ቀብሪ ሳንካራ፡ ኣብቲ ንኽብሩ ዝቖመ ሓወልቲ ክፍጸም ምዃኑ መንግስታውያን ምንጭታት ክገልጹ እንከለዉ፡ ስድራቤቱ ግን ኣብቲ ኣጋጣሚ ከም ዘይርከቡ ኣፍሊጦም ኣለዉ። “ኣፍሪቃዊ ቸ ጉቬራ” ብዝብል ስም ዝጽዋዕ ዝነበረ ቶማስ ሳንካራ፡ ኣብ መበል 33 ዓመት ዕድሚኡ፡ ኣብ 1983 ስልጣን ድሕሪ ምሓዙ፡ ካብቲ ሊበራላዊ ኣተሓሳስባ ዝፍለ ሱር-በተኻዊ ለውጢ የተኣታቱ ምንባሩ ይዝከር። ነዊሕ ከይጸንሐ ግን ብመቓልስቱ ዝነበረን ነታ ሃገር ንዝሰዓቡ 27 ዓመታት፡ ብምልኪ ዝመርሐን፡ ብሌዝ ኮምፓዎረ ተቐቲሉ። ኣብ እዋን ምምሕዳር ኮምፓዎረ፡ ኣብ ቡርኪኖፋሶ፡ ስም ቶማስ ሳንካራ ምጥቃስ’ውን ኣይከኣለን ነይሩ።


ቻይና፤ ኣብ ዕደና ከሰል ንዝተደብዩ ሰራሕተኛታት ንምውጻእ መስርሕ ይቕጽል

ብኣማኢት ዝቑጸሩ ሰራሕተኛታት ህይወት ኣድሕን ቻይና፡ ነቶም ኣብ ዕደና ከሰል ንዝተደብዩ ሰራሕተኛታት ንምውጻእ ይሰርሑ ምህላዎም መንግስታዊ መራኸቢታት እታ ሃገር ኣፍሊጠን። ረቡዕ፡ ኣብ ውሽጢ መንጎሊያ ብዘጋጠመ ሓደጋ ማዕድን ከሰል፡ ብዝሒ ዝሞቱ ኣርባዕተ ክበጽሑ እንከለዉ፡ ሽዱሽተ ድማ ቆሲሎም። ከም ሓበሬታ መደበር ቴለቪዥን ቻይና ግን ቁጽሪ ደሃይ ዘይብሎም ሰራሕተኛታት 49 በጺሑ'ሎ። ፕረዚደንት ሺ ዢንፒንግ ቅልጡፍ ናይ ህይወት ኣድሕን ስራሕ ክግበር ትእዛዝ ሂቦም ኣለዉ። እንተዀነ ሎሚ ሓሙስ ብዘጋጠመ ምህማም መሬት እቲ ዝተፈተነ ናይ ህይወት ኣድሕን ስራሕ ከምቲ ዝደለ ከሳልጥ ከም ዘይከኣለ እቲ ዜና ይጠቅስ። ኣብ ቻይና፡ ዕደና ከሰል ካብቶም ኣዝዮም ዝዉተራት ስራሓት ኰይኖም፡ ብተደጋጋሚ ሓደጋታት ግን ህይወት ብዙሓት ሰራሕተኛታት ክወስድ ጸኒሑን ኣሎን።


ኣመሪካ ብካልኣይ ሃገር ሓሊፎም ኣመሪካ ዝኣተው ሓተቲ ዑቕባ ዝድርት ውሳነ ተሕልፍ

ብካልኣይ ሃገር ሓሊፎም ናብ ኣመሪካ ዝመጹ ስደተኛታት ኣብታ ዝሓልፉላ ሃገር ፈለማ ዑቁባ ከይሓተቱ እንተመጽዮም ኣብ ኣመሪካ ዑቁባ ምሃብ ከም ዝኽልክል ምምሕዳር ባይደን ትማሊ ሰሉስ ኣፍሊጡ። እዚ ነቲ ብሰንኪ ክልከላ ቤት ፍርዲ ከይተተግበረ ዝተረፈ ጻዕሪ ምምሕዳር ዶናልድ ትራምፕ'ውን ዘንጸባርቅ እዩ።


ጂል ባይደን ኣብ ኣፍሪቃ ዑደት ይገብራ ኣለዋ

ንኽልተ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝሓቘፈ ዑደት በዓልቲ ቤት ፕረዚደንት ባይደን ጂል ባይደን ሎሚ ብናሚብያ ይጅምር ኣሎ። ንውሕስነት ጸጥታ፡ ዝርዝር ናይቲ ጕዕዞን ዝረኽበኦም ሰባትን ኣዝዩ ውሱን’ዩ ዘሎ: ዑደት ጂል ባይደን ግን ኣብ ምሕያል ደቀንስትዮ፡ ሓገዝ ህጻናትን ምድንፋዕ ውሕስነት መግቢን ዘተኰረ ከም ዝኸውን ካብ ቤት ጽሕፈተን ዝወጸ መግለጺ የነጽር። ምምሕዳር ባይደን፡ ብሕልፊ ድሕሪ ወራር ሩስያ ንዩክሬን፡ ንመራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ብምኽሳብ ብዙሕ ንጥፈታት የካይድ ኣሎ። ሩስያ’ውን ብመገዲ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቢላ ኣብተን ቍልፊ ሃገራት ዝበለተን ምብጻሕ ተካይድ ኣላ። ዑደት ጂል ባይደን እምበኣር ኣካል’ቲ ምምሕዳር ባይደን ነታ ኣህጉር ንምኽሳብ ዝገብሮ ዘሎ ስራሓት ገይሮም ዝርእዩዎ ብዙሓት’ዮም። ጂል ባይደን ቅድሚ ሕጂ ሓሙሽተ እዋን ንኣፍሪቃ በጺሐን ኣለዋ። ኣብ 2011 ንመዓስከር ስደተኛታት ዳዳብ ኣብ ዝበጽሓሉ፡ ንምሕጋዞም ዓቢ ጻውዒት ኣቕሪበን ምንባረን ይዝከር። ሕጂ’ውን ብተመሳሳሊ ናብቲ መዓስከር ክበጽሓ ትጽቢት ይግበር። በብእዋኑ በዓልትቤት ፕረዚደንት ኣመሪካ ንኣፍሪቃ በጺሐን’የን። ኣብ ዝቐደመ ጕዕዞአን ዝበዝሓ ጽቡቕ ተቐባልነት ክረኽባ እንከለዋ፡ መብዛሕትኡ ኣብ ሰብኣዊ ሓገዝ ዘተኰረ ዑደት’የን ክፍጽማ ጸኒሐን።


ጃፓን፡ ኣመሪካን ደቡብ ኮርያን ሓባራዊ ወታሃደራዊ ልምምድ የካይዳ

ሎሚ ረቡዕ 22 ለካቲት 2023 ደቡብ ኮርያ፡ ጃፓንን ኣመሪካን፡ ኣብ ከባቢ ማያት ደቡብ ኮርያ ሓባራዊ ወታሃደራዊ ልምምድ ኣካዪደን። ሕብረት ሰለስቲኣን ኣካላት፡ ኣብ ባሕሪ ጃፓን’ውን ተመሳሳሊ ወታሃደራዊ ልምምድ ምክያዶን ተፈሊጡ ኣሎ። በበይኖም ወገናት እቲ ኪዳን፡ ብተናጸል ኣብ ዘውጽኡዎ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ንሓድነት ሓድሕዶምን ማያዊ ግዝኣቶምን ዘትርር ምዃኑ ኣመልኪቶም። እዚ ሓባራዊ ወታሃደራዊ ልምምድ፡ ሰሜን ኮርያ ከም ግብረ-መልሲ ልምምድ ደቡብ-ኮርያን ኣመሪካን ሚሳይላት ድሕሪ ምትኳሳ ሰሙን ኣብ ዘይምልኣሉ’ዩ ዝኸውን ዘሎ። ሰሜን ኮርያ ነቲ ሓባራዊ ልምምድ ምትዅታኽን ዶብ-ምስጋርን ክትብል ገሊጻቶ'ላ።


ኢራን ንፖለቲከኛ ናይ ሞት ፍርዲ ትህብ፣ ጀርመን ክልተ ዲፕሎማት ትሰጕግ

ቤት-ፍርዲ ኢራን፡ ኣብቲ ህይወት ብዙሓት ዝወሰደ መጥቃዕቲ መስጊድ 2008 ኢድ ነይሩዎ ንዝበሎ ሻምሺድ ሻርማህድ ናይ ሞት ብይን ሂቡ። ሰብ-መዚ ኢራን፡ ሻርማህድ መራሒ ወታሃደራዊ ጉጅለ ኰይኑ፡ ነቲ ኣብ 1979 ዝተዓልወ ንግስነት ኢራን ክመልስ ዝቃለስ ምዃኑ ይኸሱ። ናይ ኣመሪካ መንበሪ ፍቓድን ናይ ጀርመን ዜግነትን ዘለዎ ሻርማሃድ ብኣባላት ጸጥታ ኢራን ተጨውዩ’ዩ ናብታ ሃገር ተወሲዱ። ስድራቤቱ፡ ወሃብ-ቃል ናይ ተቓወምቲ ውድብ ደኣ’ምበር ኣቦ-መንበር ዘይምንባሩ ይምጕቱ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ኣብ ልዕሊ ጃምሺድ ሻርማህድ ዘይቅኑዕ ፍርዲ ተበይኑ ብምባል፡ ጀርመን ኣብታ ሃገር ዝነበሩ ክልተ ዲፕሎማት ኢራን ሰጒጓ ኣላ። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ጀርመን፡ ሻርማህድ ብዘይ ግቡእ ምእሳሩን ኣብ ናጻ ፍርዲ ዘይምቕራቡን ክምጕት ጸኒሑ’ዩ። ሕጂ ድማ ንቤት ፍርዲ ኢራን ነቲ ዝሃቦ ውሳነ ክልውጥ ይጽውዕ ኣሎ። ሻርምህድ ይግባይ ናይ ምባል መሰል ኣለዎ።


ኣብ ቱርኪ ዳግማይ ብዘጋጠመ ምንቅጥቃጥ መሬት 3 ሰባት ሞይቶም

ድሕሪ`ቲ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙን ኣብ ዶብ ቱርክን ሶርያን ዘጋጠመን ኣስታት 45-ሽሕ ህይወት ዝሃለቐሉን ነውጺ መሬት፡ትማሊ ሰኑይ`ውን ደጊሙ፡ዛጊት ሰለስተ ሰባት ሰለስተ ምሟቶምን 200 ምቑሳሎምን ይግለጽ ኣሎ። ኣብዚ ዳሕራዋይ`ውን ብርክት ዝበሉ ህንጻታት ዓንዮም ኣለዉ፡ሰራሕተኛታት ድሕነት ድማ ዝተጸቕጡ ሰባት ኣብ ምንዳይ ተዋፊሮም ኣለዉ። እቲ ናይ 6.4 ዓቐን ሓይሊ ዝነበሮ ምንቅጥቃጥ መሬት ኣብ ናይ ቱርኪ ከተማ ደፊን ዘጋጠመ ኮይኑ፡እቲ ከባቢ በቲ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙን ዘጋጠመ`ውን ዝተሃርመ`ዩ። እቲ ሓዲሽ ምንቅጥቃጥ ኣብ ብርክት ዝበላ ከተማታት ሶርያ፡ ዮርዳኖስ፡ ሊባኖስ ከምኡ`ውን ግብጺ`ውን ከምዝተሰምዐ ይግለጽ ኣሎ። ትማሊ ሰኑይ ፕረዚደንት ቱርኪ ረጂፕ ጠይፕ ኤርደዋን ኣብ ኣንካራ ምስ ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንተኒ ብሊንከን ተራኺቡ ኔሩ፡ ኣብቲ ርክብ፡ ኣመሪካ ንግዳያት ሓደጋ 100 ሚልየን ዶላር ተወሳኺ ረድኤት ከም ትገብር ጠቒሱ። ኤርደዋን ብወገኑ፡ መንግስቱ ኣብ ሓደጋ ዝሃሰዮ ግዝኣት ሓታይ ኣስታት 200-ሺሕ ሓደሽቲ ኣባይቲ ከምዝሃንጽ ኣፍሊጡ`ሎ። እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ኣብ ቱርኪ ብዘጋጠመ ምንቅጥቃጥ መሬት ናይ ዝሞቱ ሶርያውያን ሬሳታት ንኽቅበር ናብ ሃገሮም ሶርያ ተላኢኹ'ሎ። ብዝሒ'ቲ ሬሳታት ንከባቢያዊ መቃብራት ክሳብ ዝመልእ ገይሩዎ'ሎ። ሚልዮናት ሶርያውያን ብሰንኪ ኹናት ሕድሕድ ዑቁባ ንምንዳይ ሃገሮም ራሕሪሖም ናብ ቱርኪ ብዘጋጠመ'ዮም።


መራኽብ ሓይሊ ባሕሪ ሩስያን ቻይናን ንሓባራዊ ልምምድ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣትየን

ደቡብ ኣፍሪቃ ንሃገራት ቻይናን ሩስያን ድሕሪ ክሊ ማያታ ልምምድ ሓይሊ ባሕሪ ክገብራ ምፍቃዳ መራኽበን ኣብ ወሽመጥ ሪቻርድስ ትማሊ ምእታወን ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሩ። ብሰንኪ ኲናት ዩክሬን ዓለማዊ ወጥሪ ኣብ ዝሓየለሉን፡ ቻይና ነታ ብርእሳ ትመሓደር ታይዋን ንምጉባጥ ትንዕ ኣብ ትብለሉን እዋን ሓያላት ዓለም ኣብ ኣፍሪቃ ጽልዋታተን ከረጋግጻ ይደልያ ኣለዋ። ደቡብ ኣፍሪቃ ነቲ ልምምድ ምፍቃዳ ዘይንቡር ኣይኮነን ክትብል ከላ፡ ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ኩሎም ካብ ኔቶን ሕብረት ኤውሮጳ ዝኾኑ ዲፕሎማት ግን ነቲ ተርእዮ ኮኒኖሞ`ለዉ። ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ኲናት ዩክሬን ናጻ ሕርያ ዝመረጸት ሃገር ኮይና ኣብቲ ዝሓለፈ ዓመት ንወራር ሩስያ ንምኹናን ዝቐረበ ንድፈ-ውሳነ ሕቡራት ሃገራት`ውን ድምጸ ተዓቅቦ`ያ ኣድሚጻ።


እስራኤላዊት ዲፕላማሰኛ ካብ ኣኼባ ኣፍሪቃዊ ሕብረት ድሕሪ ምብራራ ምትፍናን ይዓቢ

(ዋሽንግተን) እስራኤላዊት ዲፕሎማሰኛ፡ ካብ መጋብኣያ ኣፍሪቃዊ ሕብረት ድሕሪ ምስጓጓ፡ ኣብ መንጎ እቲ ሕብረትን እስራኤልን ዘሎ ምትፍናን ከም ዝዓረገ ሮይተርስ ኣስፊሩ። ኣቦ-መንበር ኣፍሪቃዊ ሕብረት ሙሳ ፈኪ ማሃማት፡ ንኣምባሳድር ሻሮን ባር-ሊ ናብቲ ኣኼባ ዝዓደመ ሰብ መርመራ ይካየደሉ ምህላዉ ንመራኸቢ ብዙሃን ሓቢሩ። እቲ ኣቦ-መንበር ዝዀነ እስራኤላዊ ዲፕሎማሰኛ ከም ዘይተዓደመ’ዩ ኣስሚሩ። ድሒሩ ኣብ ዝካየድ ዘሎ መርመራታት ግን ናብቲ ዋዕላ ዝተዓደመ ኣምባሳድር እስራኤል ኣብ ኢትዮጵያ ኣለለኝ ኣድማሱ እምበር ሻሮን ባር-ሊ ዘይምንባራ ይሕበር ኣሎ። እስራኤል ኣብቲ ሕብረት ተራ ዘለወን ደቡብ ኣፍሪቃን ኣልጀሪያን እተን ቀንዲ ጠንቂ ምዃነን ትኸስስ። ሚንስትሪ ወጻኢ ጉዳያት እስራኤል፡ ኣምባሳድር ሻሮን ባር-ሊ ካብ ኣፍሪቃዊ ሕብረት ናይ ተዓዛብነት ምሉእ ፍቓድ ከም ዝነበራ ሓቢሩ። ኣብቲ ጉዳይ ከም ቀንዲ ጠንቂ ዝተወስደት ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ጠቕላሊ ቆንስል እስራኤል ኣብ ፕሪቶሪያ መጠንቀቕታ ከም ዝተዋህቦ ኣፍሊጣ ኣላ። ደቡብ ኣፍሪቃ፡ እስራኤል ኣብ ኣፍሪቃዊ ሕብረት ናይ ተዓዛብነት ቦታ ክህሉዋ ኣትሪራ’ያ እትቃወም። ኣልጀሪያ ነቲ ብእስራኤል ዝቐረበላ ክሲ ኣመልኪታ ዛጊት ምላሽ ኣይሃበትን--ከም ጸብጻብ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ። ደቡብ ኣፍሪቃ ግን ንነዊሕ እዋን ተደናጋጺት ህዝቢ ፍልስጤም ምዃና ይሕበር።


ብራዚል፤ ብርቱዕ ዝናብ ዘኸተሎ ሃሚ መሬት 36 ዜጋታት ይቐትል

(ዋሽንግተን) ኣብ ብራዚል ብሰንበት ብዝሃረመ ብርቱዕ ዝናብን ዝሰዓበ ምህማም መሬትን 36 ዜጋታት ሞይቶም ኣማኢት ድማ ብዘይ መንበሪ ምትራፎም ዝበጽሓና ዜና ኣፍሊጡ። እቲ ትማሊ ሰንበት ዘጋጠመ ሓደጋ ንርእሰ-ከተማ ሳኦ ፓውሎ ኣብ ዘዳውባ ከተማታት’ዩ ኣጓኒፉ። ከም ሳዕቤኑ ድማ እታ ርእሰ-ከተማን ዝቐጸላ ካልኦት ተወሰኽቲ ሽዱሽተ ከተማታት ናይ ህጹጽ ሓደጋ ኣዊጀን ኣለዋ። እቲ ብርቱዕ ዝናብ ክቕጽል ትጽቢት ይግበሮ--ከም ሓበሬታ ሜትሮሎጂ እታ ሃገር። ንሱ ድማ ንስራሓት ህይወት ኣድሕን ኣሸጋሪ ገይሩዎ ምህላዉ ሰብ-መዚ ይጠቕሱ።


ሬሳ ተጻዋታይ ክርስቲያን ኣትሱ ጋና ኣትዩ፣ ምኽትል ፕረዚደንት እታ ሃገር ተቐቢሉዎ

(ዋሽንግተን) ኣብ ቱርኪ ብዘጋጠመ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ድሕሪ ምማቱ፡ ሬሳ ጋናዊ ተጻዋታይ ክርስቲያን ኣትሱ ትማሊ ሰንበት ናብ ጋና ኣትዩ። ሬሳ’ቲ ነዊሕ እዋን ደሃይ ኣጥፊኡ ዝጸንሐ ተጻዋታይ ኣብ ማዕርፎ ነፈርቲ ኮቶኮ ኣክራ ኣብ ዝኣተወሉ፡ ምኽትል ፕረዚደንት እታ ሃገር ማሃማዱ ባዉሚያ ዝርከቦም ሓያሎ ደገፍቱ ከም ዝተቐበሉዎ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ጸብጺቡ። እቲ ሬሳ ብወታሃደራዊ ማርሽ ተዓጂቡ ካብ ማዕርፎ ነፈርቲ ወጺኡ። ወዲ 31 ዓመት ኣትሱ፡ ካብ 6 ለካቲት ኣትሒዙ ደሃይ ኣይነበሮን። ኣብ መወዳእታ ግን ኣብቲ ዝነብረሉ ከተማ ሃታይ ኣብ ፍርስራስ ገዛኡ፡ ሬሳኡ ተረኺቡ። ኣትሱ፡ ሰዓታት ቅድሚ’ቲ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ካብቲ ቦታ ክወጽእ መደብ እኳ እንተ ነበሮ፡ እንተዀነ ንጋንታኡ ኣዐዋቲት ሸቶ ድሕሪ ምምዝጋቡ፡ ኣብ መወዳእታ ሰዓታት ጻንሖቱ ከናውሕ ምውሳኑ ኣካያዲ ስራሕ እታ ክለብ ሓቢሩ። ኣትሱ፡ ንሃገራዊት ጋንታ ጋና፡ 65 ዋንጫታት ኣብ ምዕታር ዘበርከተ ኰይኑ፡ ኣብ መወዳእታ ነታ ሃገራዊት ጋንታ ወኪሉ ዝተጻወቶ፡ 2019’ዩ ነይሩ። ኣብ ቱርኪ ብዝወደቐ 7.8 ሬክስተር ስኬል ዝዓቐኑ ምንቅጥቃጥ ምድሪ፡ ህይወት 45,000 ዜጋታት እታ ሃገር ወሲዱ ንሚልዮናት ድማ ብዘይ መንበሪ ሓዲጉ’ዩ።


ኣብ ኒውዝላንድ ብዘጋጠመ ህቦብላ ቁጽሪ ዝሞቱ ክውስኽ ከምዝኽእል ተገሊጹ

ቀዳማይ ሚንስተር ኒውዚላንድ ክሪስ ሂፕኪንስ ብሰንኪ ኣብታ ሃገር ዘጋጠመ ህቦቡላ ብዝሒ ዝሞቱ ሰባት ይውስኽ ከምዘሎ ገሊፆም። ብሰንኪ ሳይክሎን ጋብሪአል ዝጽዋዕ ህቦቡላ ዝሞቱ ሰባት ሎሚ ዓርቢ ሸሞንተ ከምዝበፅሐን ድሕሪ ኣርባዕተ መዓልታት እቲ ህቦቡላ ልዕሊ 4,500 ሰባት ድማ ሃለዋቶም ኣይፍለጥን። ቀዳማይ ሚንስተር ኒውዚላንድ ክሪስ ሂፕኪንስ ኣብ ዝሃቡዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ሳይክሎን ጋብሪኤል ሒዙዎ ብዝመፀ ዕንወት ቅድሚ ሎሚ ዓሰርተታት ዓመታት ተራእዩ ዘይፈልጥ እዩ። ሓያል ውሑጅ፣ምንሽሕታት መሬትን ምቁራፅ ሓይሊ ኤሌክትሪክን ኣስዒቡ ኢሎም። ንሶም ወሲኾም ቁፅሪ ናይ ዝሞቱ ሰባት ክውስኽ ተኽእሎ ከምዘሎ ገሊጾም: በዚ ሓደጋ ዝተጎድኡ ናብ ንቡር ህይወቶም ክምለሱ ብዙሕ ስራሕ ይፅበየና ኣሎ ኢሎም። ናይ ኣውስትራሊያ ጉጅለ ግብረ መልሲ ሓደጋ ኣብቲ ስርሒት ንምሕጋዝ ሎሚ ዓርቢ ኒው ዚላንድ ኣትዮም ኣለው።


ናይጀርያ፤ ብሕጽረት ገንዘብ ዝተሸገሩ ዜጋታት ባንክታት የጥቅዑ

25 ለካቲት 2023 ሃገራዊ ምርጫ ንምክያድ ትዳሎ ዘላ ናይጀሪያ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ለውጢ ባጤራ ብምግባራ ሕጽረት ገንዘብ ኣስዒቡ ኣሎ። ነዚ ዝተራእየ ጸገም፡ ህዝቢ ባንክታትን መውጽኢ ገንዘብ ማሺናትን ብምጥቃዕ ቍጠዐኦም የርእዩ ኣለዉ። ኣብ ቀረባ እዋን፡ ናይጀሪያ ብዝተኣታተወቶ ናይ ባጤራ ለውጢ፡ ሕጽረት ገንዘብ ኣጋጢሙ ኣሎ። ባንክታትን መኽዘን ገንዘብ ማሺናት (ATM) ዝተወሰነ መጠን ስለ ዘለወን፡ ዓማዊል ክንዲ ድላዮም ገንዘብ ክረኽቡ ይጽገሙ ኣለዉ። እዚ ነዊሕ መስርዕ፡ ቍጥዐን ምትእጕጓል ስራሕን ስለ ዘኸተለ፡ በዚ ዝሓረቑ ዓማዊል፡ ብረቡዕ ባንክታትን ማሺናትን ገንዘብን ክሰብሩ ተራእዮም። ኣብ ሰለስተ ከተማታት ክፍለ-ሃገር ደልታ፡ ዓማዊል ባንክ ከንድዱ ብምፍታኖም፡ ፖሊስ ንገለ መንእሰያት ኣሲሩ። እቲ ተግባራት፡ ኲንዮ’ቲ ዘሎ ናይ ሕጽረት ገንዘብን ነድሪ፡ ብፖለቲካውያን ውድባት ዝተሳወረ ምዃኑ ፖሊስ ይኸስስ። ኣብቲ ምርጫ ዝሳተፉ ዘለዉ ክልተ ዓበይቲ ፖለቲካውያን ውድባት ጠንቂ እቲ ዝተፈጥረ ዕግርግርን መጥቃዕታት ምዃኑ ፖሊስ ይጠቅስ። እቶም ዝተወንጀሉ ሰልፍታት ግብረ-መልሲ ኣይሃቡን። ገለ ትካላት ንግዲ ነቲ ኣብ ዕዳጋ ዝጸንሐ’ሞ ገና ኣገልግሎቱ ዘይወድአ ባጤራ ናይራ ምቕባል ስለ ዝኣበዩ’ውን ነቲ ዘሎ ነድሪ መሊሱ ኣጕሂሩዎ’ዩ። ገለ ኣመሓደርቲ ክፍለ-ሃገራት ናይጀሪያ፡ እኹል መጠን ገንዘብ ክሳብ ዝረኽቡ፡ ባንክ በቲ ሓድሽን ዝጸንሐን ባጤራታት ናይራ ክጥቀም ተማሕጺኖምን ጉዳዮም ናብ ቤት ፍርዲ የሕሊፎምን። ዝመጽአ ለውጢ ግን ኣይነበረን። ማእከላይ ባንክ ናይጀሪያ፡ ናይ ባጤራ ለውጢ ከተኣታቱን እቶም ኣብ ዕዳጋ ዘሎ ድማ ክሳብ መወዳእታ ወርሒ ለካቲት ክቕየርን መምርሒ ድሕሪ ምውጻኡ፡ ሰፋሕቲ ምዕዝምዛማት ኣስዒቡ። ሓያሎ ኣብ ንኣሽቱ ንግዲ ተዋፊሮም ዝሰርሑ ዜጋታት ባንክ ብዙሕ ስለ ዘይጥቀሙ ካብቶም ቀንዲ ዝተሃስዩ ጽላታት’ዮም። ባንክ ናይጀሪያ ነቲ ስጕምቲ ክወስድ ዝደረኾ ምኽንያት ስኑዕ ባጤራታት ንምጉዳል’ዩ። ኣብ ዝተናውሐ ድማ ናይ ገንዘብ ባጤራ ንምጥፋእ መደብ ኣለዎ።


ኣብ ደቡብ ሱዳን ህውከት ምውሳኹ ሕ/ሃ ሓቢሩ

ኣብ ደቡብ ሱዳን ኣብ መወዳእታ እዚ ዝሓለፈ ዓመት ኣብታ ሃገር ህውከት ብዝለዓለ ደረጃ ከምዝወሰኸ ወሃቢ-ቃል ሕቡራት ሃገራት ስቴፋን ዱጃሪክ ገሊፆም። ስቴፋን ዱጃሪክ ‘’እቲ ህውከት ብዝዓበየ ዘጋጠመሉ ኣብ ክፍለ ግዝታት ኣፐር ናይል፣ ዋራፕን ጆንግለይን እዩ’’ ኢሎም።እቲ ልኡኽ ዓቃቢ ሰላም ኣብ ናይ ርብዒ ዓመት ፀብፃቡ ብዝሒ ዝተጎድኡ ስቪላት ኣብ 2021 ምስ ዝነበረ ክነፃፀር ከሎ 87% ወሲኹ ኢሎም። እቶም ወሃቢ ቃል እቲ ዘሰንብድ ህውከት:መጭወይቲ ብ464%: ምስ ግጭት ዝተተሓሐዘ ፆታዊ ዓመፅ ድማ ብ360% እዩ ወሲኹ ኢሎም ። ብኣገላልፃ ዱጃሪክ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ገዲዱ ዝቐፀለ ህውከት ኣብ ምቁፅፃርን ሕግታት ዓለምለኸ ሰብኣዊ መሰላትን ሰብኣውነትን መሰረት ብምግባር ንስቪላት ሓለዋ ኣብ ምሃብን ቕልጡፍ ስጉምቲ ክወስድ ኣተሓሳሲቡ ኣሎ ኢሎም። እቲ ናይ ሕቡራት ሃገራት ዓቃቢ ሰላም ኣብ ርእሲ ሓለዋታት ምግባርን ህውከት ኣብ ዝሓየለሎም ቦታታት ግዚያዊ ናይ ስርሒት ኖቕጣታት ምምስራትን ሰላምን ልዝብን ክካየድ ይሰርሕ ከምዘሎ ወሲኾም ገሊፆም።


ካብ ንእሽቶ ክሽነ ናብ ዓቢ ውድድር መግቢ

ኣልጋነሽ ሚኪኤል ብሞያኣ ነርስ ደኣ ትዅን እምበር፡ ሕጂ ግን ኣብ ክፍለ-ሃገር ቨርሞንት ኣብ ምድላው ቀረባት መግቢ’ያ እትሰርሕ። ምስ ካልኦት ወሃብቲ ኣገልግሎት ብምልፋን መግቢ እተዳሉ ኣልጋነሽ ንብሉጻት ሰራሕቲ መግቢ ኣመሪካ ዝወሃብ ሽልማት JAMES BEAR AWARD ተረቚሓስ ናብ ፍርቂ ፍጻመ በጺሓ ኣላ። ብዛዕባ ሞያኣ ንመደብ ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ ኣዘራሪብናያ ኣለና።

ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ


“መኣዛ”፤ ፈተነ ንለውጢ ሃልኪ ኣሰራርሓ መግቢ

“መኣዛ” ዝተሰምየ ዕሹግ ስልሲ፡ ኣብቲ ተዘውቲሩ ዝስራሕ መግብታት፡ ግዜን ጕልበትን ንምቝጣብ ዝዓለመ’ዩ። ብዛዕባ’ዛ ድሮ ኣብ ልዕሊ 300 ድኳናትን ኣመሪካን ካናዳን ተዘርጊሑ ዘሎ ድሉው ስልሲ፡ መብርሂ ንኽህባና ሓደ ካብ ኣባላት እታ ዘርጋሒት ትካል ሙሴ ሓይለኣብ ተኽለየሱስን ዓዲምናዮ ኣሎና።

ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ


ምስጓግ ሰራሕተኛታት ትካላት ቴክኖሎጂ ክሳብ ክንደይ ይጸሉ?

ኣብ ቀረባ እዋን ዓበይቲ ትካላት ሓበሬታ ቴክኖሎጂ ከም ፈይቡክ፡ ሴልፎርስ፡ ጉግል፡ ትዊተርን ኣማዞን ብዙሓት ሰራሕተኛታተን የፋነዋ ኣለዋ። ኣብ ቀረባ እዋን ጽላት ሓበሬታ ቴክኖሎጂ እቲ ዝበዝሐ ክፍሊትን ቅልጡፍ ዕብየትን ዝርኣዮ ዝነበረ ከም ምዃኑ መጠን፡ ሕጂ ክፈጥሮ ዝኽእል ሃጓፍት ንምዝርራብ ንመሃንድስ ኮዀብ ጐይትኦም ኣዘራሪብናዮ ኣሎና። ኣብ ትካል Risk Management Solutions ላዕለዋይ መሃንድስ ንዝዀነ ኮዀብ፡ ንመደብ ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ ኣዘራሪብናዮም።

ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ


ጦብላሕታን ኣከባብራን ድርብ በዓላት ኣብ ስደት

ኣብ ኣመሪካ ካብ ወርሒ ሕዳር ጀሚሩ ክሳብ ወርሒ ጥሪ ተደራራቢ በዓላት ይኽበር። ብዘይካ እቲ ልሙድ ከም መዓልቲ ምስጋና፡ ልደት፡ ሓዲሽ ዓመት ዝበሉ በዓላት መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ክርስትያን ንኣቆጻጽራ ግእዝ ተኸቲሎም ንበዓል ልደት የኽብሩ። ብዛዕባ እዚ ተደራራቢ በዓላት ጦብላሕትአን ከካፍላና ንኣርባዕተ ኣዴታት ኣዘራሪብና ኣለና። ወ/ሮ ሙሉ ተኽለሚካኤልን ወ/ሮ ኣለም ዑቕባሚካኤልን ካብ ዝተፈላለያ ከተማታት ክፍለ ግዝኣት መሪላንድ ክኾና ኸለዋ፥ ኤልሳ ሃብተ ካብ ዋሺንግተን ዲሲ፥ወ/ሮ ኣልማዝ ኣርኣያ ድማ ካብ ሻርለት ኖርዝ ካሮላይና እየን።

ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ


ዕላል ምስ ፋርማሲስት ተስፋይ መንግስ

ኣብ ኣስመራ ወናኒ ፋርማሲ ካተድራለ ዝነበረ፡ ኣብዚ ኣብ ኣመሪካ ድማ ክልተ ዓበይቲ ልበ-ወለድ መጻሕፍቲ ድሕሪ ምድራስ፡ ፋርማሲስት ተስፋይ መንግስ ዝጸሓፈን መጻሕፍቲ ፡ “ህልኽ ተስፎኦምን ሃብቶምን “ ከምኡ ድማ “ሕድሪ መድህንን ኣልጋነሽን “ ዝብላ ፡ነብስ ወከፈን 500 ገጻት ዝሓዛ ኮይነን ናብ እንግሊዝኛ`ውን ተርጉሙወን ኣሎ። ምኽንያት መተርጎሚኡ ክገልጽ ከሎ ድማ “እቶም ኣብ ዳያስፖራ ዝተወልዱ ቆልዑ፡ ኣብ ዝመጽእ እዋን፡ ካበይ መጺና ኢሎም ክሓቱ ከለዉ ከም መወከሲ ክኾኖም ብምባል`የ” ይብል።

ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ


ማሕበረኮም ኤርትራውያን ኣትላንታ

ማሕበረኮም ኤርትራውያን ኣትላንታ ንመኽሰብ ዘይቆመ ምዝጉብ ማሕበር ኰይኑ፡ ንሓደስቲ መጻእትን ዝጸንሑ ነበርቲን በበይኑ ሓገዛት ኣብ ምግባር ዝርከብ ምትእኽኻብ’ዩ። እዚ ማሕበረኮም ድሮ ንሓያሎ ካብ ወገናቱ ሓጊዙ ኣሎ፡ ብሕጂ’ውን ኣብ ተመሳሳሊ ስራሕ ንምስራሕ ይርከብ። ብዛዕባ’ዚ መብርሂ ንኽህበና ንሓደ ካብቶም ኣካየድቲ እቲ ማሕበረኮም ዝዀነ ኣስገዶም ተመልሶ ኣዘራሪብናዮ ኣለና።

ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ


ቃለ መጠይቕ ምስ ወናኒት ካፈ ኣውሮራ ወ/ሮ ደሃብ በየነ

ዋሽንግተን — ካፈ ኣውሮራ ኣብዚ ኣብ ኣመሪካ DMV ተባሂሉ ኣብ ዝፍለጥ ከባቢ ዋሽንግታን ዲሲ ኣብ ኣሌክሳንድርያ ዝርከብ ብኤርትራውያን ኣመሪካውያን ሰብ ሓዳር ወ/ሮ ደሃብ በየነን ኣቶ ዮሴፍ ተስፋይን ዝውነን'ዩ። ካፈ ኣውሮራ ዝተፈላለዩ ባህላዊ ምግብታት የቕርብ። ንጽልዋ ኮቪድ19 ኣብ ንጥፈታት ንግዲ ኣብያተ ምግብን ካልእን ንኽተካፍለና ንወ/ሮ ደሃብ ጋሻ መደብ ኤርትራውያን ኣሜሪካውያን ጌርና ዓዲምናያ'ለና። ምንያ ኣፈወርቂ ጥለብ

ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ


ቃለ መጠይቕ ምስ ዶ/ር ረዘነ መድሓኒ

ዶ/ር ረዘነ መድሓኒ፡ ኣብ 1976 ማለት ቅድሚ 46 ዓመታት ናብዚ ናብ ኣመሪካ ንትምህርቲ ዝመጸን፡ ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ናብ ሃገሩ ተመሊሱ፡ ሓላፊ ተክኒክ ምምሕዳር ከተማ ኣስመራ ኮይኑ ዝሰርሐን'ዩ። ብሞይኡ ኢንጅነር ረዘነ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ምምሕዳር ከተማ ዋሺንግተን ዲሲ፡ ላዕላዋይ ኢንጅነር ምቁፅጻር ትግባረ ፕሮጀክትታት ትሕቲ ቕርጺ ኮይኑ ይሰርሕ ኣሎ።

ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ


የጊ- ተሸላሚ ስነ-ጥበበኛ ኣማሓዳሪ ክፍለ-ሃገር ዋሺንግተን

ቀባኢን ቀራጺን ይግዛው ሚኪኤል (የጊ) ናይ 2022 ብኣማሓዳሪ ክፍለ-ሃገር ዋሺንግተን ዝወሃብ ፍሉይ ክብሪ ተቐቢሉ ኣሎ። ንኣስታት 20 ዓመት ኣብ ሲያትል ኣመሪካ ዝተቐመጠ የጊ፡ ኣብታ ከተማን ክፍለ-ሃገርን በበይኑ ምርኢታት ስእሊ ኣብ ምውዳብ፡ ህዝባዊ ስነ-ጥበባዊ ስራሓት ኣብ ምቕራብን ካልእ ንጥፈታት ክሰርሕ ጸኒሑ። ነዚ ረኺቡዎ ዘሎ ፍሉይ ክብሪ ኣመልኪቱ ኣዘራሪብናዮ ኣለና።

ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ


ቃለ መጠይቕ ምስ ኣወሃሃዲ ምርኢት ኩዕሶ ስኪዒት ኤርትራዊያን

ካብ ነሓሰ 5 ክሳብ 7 ,2022 ኣብ ሴንት ፖል ሚነሶታ ዝተኻየደ ፈላማይ ምርኢት ኩዕሶ ስኪዒት ኤርትራዊያን ብኤርትራዊያን ኣመሪካዊያን ኣሰልጠንቲ ኩዕሶ ስኪዒት ኣብ ዝተፈላለየ ኮሌጃት ኣመሪካ ዝተዳለወ ኮይኑ ኣብቲ ስፖርት ዝነጥፉ መንእሰያትን ቆልዑን ነቲ ስፖርት ተጠቒሞም ዝበለጸ ዕድላት'ቲ ስፖርትን ትምህርቲን ክረኽቡ ዝዓለመ ምዃኑ ዋና ኣሰናዳኢ'ቲ መደብ ኣሌክሳንደር ልኡል ስዩም ይገልጽ።

ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ


ትግራይ ደሞክራሲያዊ ፓርቲ “ውዕል ፕሪቶሪያ ብህወሓት ይፈርስ ኣሎ”

ድሕሪ ስምምዕ ፕሪቶሪያ፡ ብሌ/ጀነራል ታደሰ ወረደ እትምራሕ ናይ መሰጋገሪ መንግስቲ እተቝም ኮሚተ ምምስራታ ኣብ እዋኑ ተሓቢሩ’ዩ። ኣብ ዝሓለፈ፡ ንርእይቶን ቅሬታታትን ሰለስተ ተቓወምቲ ውድባትን ግብረ-መልሲ እቲ ክልልን ምቕራብናይዝከር። ትግራይ ዲሞክራሲያዊ ፓርቲ፡ ህወሓት ንውዕል ፕሪቶሪያ የፍርሶ ኣሎ ብምባል ይኸስስ። ነዚ ብዝምልከት ንፖለቲካዊ ሓላፊ'ቲ ውድብ ኣቶ ተሻለ ንጉሰ ኣዘራሪብናዮም ኣለና። ቅድም ክብል ኣይተ ጌታቸው ረዳ ከበድቲ ብረታት፡ ነቲ ዘተ ሰላም ንምቅልጣፍ፡ ቅድሚ ተባሂሉ ዝነበረ ዕለት ከም ዝረከቡ ገሊጾም ነይሮም። ኣቶ ረዳኢ ሓየሎም ኣብ ዝሓለፈ እዋን በቶም ተቓወምቲ ውድባት ንዝቐረበ ክሲ ኣብ ዝመለሱሉ እዋን፡ ኣብቲ ጉዳይ መራሒ ኣካል፡ ውድብ ህወሓትን ሰራዊት ትግራይን ዝሓዘለ ኰይኑ ንዅላቶም ሰብ-እጀታ’ውን ዘሳትፍ ምዃኑ ምግላጾም ይዝከር።


ትንታነ፤ ህሉዊ ኵነታት ክልል ትግራይን ተኽእሎታት ሓድሽ መሪሕነትን

ንስምምዕ ፕሪቶሪያ ስዒቡ ኣብ ቀረባ ኣብ ክልል ትግራይ ግዚያዊ መንግስቲ ክጣየሽ ሙኻኑ ብወገን ክልል ትግራይ መራሒ ጉጅለ ሰላም ኣይተ ጌታቸው ረዳ ነቲ ዝካየድ ዘሎ ተደጋጋሚ ዘተታት ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ ጋዜታዊ መግለፂ ተዛሪቦም። ኣብዚ ጉዳይ ነቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ፖለቲካዊን ካልእ ማሕበራዊ ምዕበላታትን ትንታነ ንኽህቡና ቅድም ክብል ኣብ ዩኒቨርስቲ መቀለ መምህር ዝነበሩን ብዓል ሞያ ሕጊ ገብረህይወት ሓዱሽ ዓዲምና ኣሎና።


ቃለ ምልስስ፤ ውዕል ሰላም ፕሪቶርያ ኣብ ምንታይ ደረጃ ኣሎ?

ውዕል ሰላም ፕሪቶሪያ ኣብዚ ሕዚ ኣብ ምንታይ ብርኪ ኣሎ? እንታይ ተማሊኡ እንታይከ ተሪፉ? ዝብልን ኩነታት ፖለቲካ ክልል ትግራይ እንታይ ይመስል ኣሎ ዝብልን ትንታነ ክህቡና ሰለስተ ኣጋይሽ ዓዲምና ኣለና። ዶክተር ገብረኺዳን ገብረስላሰ ካብ ጀርመን፡ ኣቦ መንበር ዓለምለኸ ማሕበር ምሁራት ትግራይን(GSTS) ፣ጋዜጠኛ ዳዊት ከበደ ወናኒ ኣውራምባ ታይምስን ካብ መቐለ ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያ ብዙሕ ዝነጥፍ ባሻ ደስታ ብዝብል ሽም ዝፍለጥ ደስታ ገብረሃዋሪያትን እዮም። እዚ ቃለ ምልልስ ኣቐዲሙ ዝተኻየደ ምዃኑ ክነዘኻኽር ንደሊ።


ቃለ መሕትት ምስ ሓላፊ ቢሮ ኮሚኒኬሽን ክልል ትግራይ ኣይተ ረዳኢ ሓለፎም

ኣብ ሞንጎ መንግስቲ ፌደራል ኢትዮጵያን ህወሓትን ስምምዕ ሰላምን ዘላቂ ምቁራፅ ተፃብኦ ፕሪቶሪያን ናይሮቢን ድሕሪ ምኽታሙ ኩነታት ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ከመይ ብርኪ ይርከቡ ዝብል ርእሰ ጉዳይ ብምልዓል ካብ ክልል ትግራይ ሕቶታት ገለ ነበርትን ከምኡ እውን ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ተደጋጊሞም ክለዓሉ ዝርኸብናዮም ሕቶታት መበገሲ ብምግባር ኣብ ክልል ትግራይ ሓላፊ ቢሮ ኮሚኒኬሽን ኣይተ ረዳኢ ሓለፎም ንህሉው ኩነታትን ዛጊት ብመሰረት እቲ ስምምዕ ዝተሰርሑ ስራሕቲን ከይዲን እቲ ስምምዕን ኣመልኪትና ኣዘራሪብናዮም ኣለና። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።   ንዘይንጹርነት ድምጺን ምቁርራጽን ይቕሬታ ንሓትት።


ገምጋም ኤርትራ ኣብ ዓመተ 2022

ኣብዛ ዝሓለፈ ሰሙን ዝወዳእናያ ዓመተ 2022 ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ብሕልፊ ድማ ኢትዮጵያን ኤርትራን ብዙሕ ፍጻመታት’ዩ ኣጓኒፉ። በዚ ምኽንያት ኤርትራ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ጽላታት ጸጥታ፡ ቁጠባን ካልእ ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ከመይ ሰጊራቶ ንምዝርራብ ድማ ክልተ ኣጋይሽ ዓዲምና ኣሎና። ተዛተይቲ ኣቶ ኢብራሂም ዓብደልኑር፡ ክኢላ ስነ-ሕሳብን ንኹነታት ኤርትራ ብቐረባ ዝከታተልን ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ነባሪ ከባቢ ዋሺንግተንን ኣቶ ሳሙኤል ኣማሃ ሕጹይ ዶክተር ኣብ ኲንስ ዩኒቨስቲ ካናዳን’ዮም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


ሓረስቶት ዓዲ ግራትን ከባቢ ኣን እንታይ ይብሉ፧

ኣብ ቀረባ መዓልታት ናብ ዓዲ-ግራት ዝተጉዓዘ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ንእግረ-መገዱ’ውን ንመነባብሮን ኩነታት ሕርሻን ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ወረዳታት ዳህሲሱ ኣሎ። ንሎሚ ኣብ ጫፍ ቦታታት ዓውደ-ውግእ ዝርከቡ ሓረስቶት ኣዘራሪቡ'ሎ።


'መድረኽ ህዝብታት ኣፍሪቃ' ዝተባህለ ውዳበ፡ ድምጺ ኣፍሪቃውያን ዝያዳ ክስማዕ ይጽውዕ

'መድረኽ ህዝብታት ኣፍሪቃ' ዝተባህለ ምድላው ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ኣብ ዝርከብ ማእከል ኮሚኒቲ ኤርትራውያን ተኻይዱ ኔሩ። ካብ ኤርትራ፡ኢትዮጵያ፡ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃን ኣመሪካን ዝውለዱ ምሁራትን ተሓለቕትን ድማ ነናቶም ኣርእስቲ ሒዞም ንኣፍሪቃን፡ ዝምድና ኣመሪካን ዓለምን ዝምልከት መጽናዕታዊ ጽሑፋት ኣቕሪቦም ኔሮም። ነቲ መድረኽ ዝኣልይኦ ዝነበራ ካብ ኢትዮጵያውያን ስድራቤት ትውለድ ኣመሪካዊት ጋዜጠኛን ተሓላቒትን ሄርሜላ ኣረጋዊ ምስ ኤርትራዊት ኣመሪካዊት ጸሓፊትን ወዳቢትን ዮሊያን ዑቕቡ ብምዃን`የን። ኤልያስ ኣማረ፡ ኤርትራዊ ተመራማሪ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ነብዩ ኣስፋው፡ መስራቲ ቤት ምኽሪ ልምዓት ኣመሪካን ኢትዮጵያን፡ ኤልያስ ሕሩይ ካብ ኢትዮጵያን ኣመሪካን ህዝባዊ ጉዳያት ኮሚቴ፡ ከምኡ`ውን ዶ/ር ስምኦን ተስፋማርያም ሓኪምን ተሓላቒ ኣፍሪቃውያን ኮሚኒቲን ፡ካብ መንጎ`ቶም መጽናዕታዊ ጽሑፋቶም ዘቕረቡ ክኾኑ ኸለዉ፡ ካልኦት ከም ኢዩጂን ፑረየር፡ ፓወል ሳንካራ፡ ጃኩሊን ሉግማን፡ ካማኡ ፍራንክሊን፡ ኤሪካ ከይስን ፡ ሻን ብላክማን ዝኣመሰሉ ተጣበቕቲ ፓን-ኣፍሪካኒዝም እውን መደረታቶም ኣቕሪቦም ኔሮም`ዮም። ብዛዕባ`ቲ ዝተኻየደ መድረኽ ንድምጺ ኣመሪካ መብርሂ ዝሃበ ካብቶም መጽናዕታዊ ጽሑፋት ዘቕረቡ ሓደ ዝኾነ ተመራማርን ተንታንን ቀርኒ ኣፍሪቃ ኤልያስ ኣማረ፡ እቲ መድረኽ ነቲ ኣብዚ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝካየድ ዘሎ ዋዕላ መራሕቲ ኣመሪካን ኣፍሪቃን ግብረ መልሲ ተባሂሉ ዝተዳለወ ኣይኮነን ድሕሪ ምባል፡ እንተኾነ ምስቲ ዘሕልፎ ውሳነ ግን ተመሳሳልነት ኣለዎ፡ ምኽንያቱ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብዚ እዋን`ዚ 'ንኣፍሪቃዊ ጸገም ኣፍሪቃዊ ፍታሕ' ዝብል መርሆ ሒዙ ስለዘሎ ንሕና`ውን ምስኡ ዝሳነ`ዩ ቅኒትና ኢሉ።


ምርኢት፤ ንዝኽሪ ናይ ሕልና እሱራት ኤርትራ ኣብ ፓርላማ እንግሊዝ

ኣብዚ ሰሙን ኣብ ፓርላማ እንግሊዝ ንናይ ሕልና እሱራት ኤርትራ ዝምልከት ምርኢት ክካየድ ቀንዩ። ብዛዕባ’ቲ ክካየድ ዝቐነየ ምርኢት ኣመልኪቱና መብርሂ ንኽህበና ሓደ ካብቶም ኣዳለውቲን ፈጻሚ ዳይረክተር ማሕበር ጸሓፍቲን ጋዜጠኛታትን ፐን ኤርትራን ዝዀነ ዓወት ፍስሃየ ኣዘራሪብናዮ ኣሎና።


ደቂ ኣንስትዮ ክልል ትግራይ ካብ ትግባረ ስምምዕ ሰላምን ምቁራጽ ተጻብኦን ትጽቢተን ይገልጻ

ኣብ ፕሪቶሪያን ናይሮቢን ብዝተኻየደ ዘተ ስዒቡ ዝተኸትመ ስምምዕ ሰላምን ምቁራፅ ተፃብኦን ስዒቡ ይካየድ ንዘሎ ትግባረ ደቂ ኣንስትዮ ክል ትግራይ ትፅቢተን እንታይ ይመስል?


ሃገራዊ ኮሚሽን ምኽክር ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ ዘተ ከጀምር ምዃኑ ኣፍሊጡ

ሃገራዊ ኮሚሽን ምኽክር ኢትዮጵያ ኣጀንዳ ሕብረተሰብ ኣኪቡ ኣብ ቀረባ ዘተ ከጀምር ምዃኑ ኣፍሊጡ። እቲ ኮሚሽን ኣብዚ ሰሙን`ዚ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ብዘይካ ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ካልኦት ኩለን ክልልታት ተዘዋዊሩ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ብምትሕብባር ንምስራሕ ከም ዝተመያየጠን፡ ከምኡ ድማ፡ናብ ክልል ትግራይ ብዛዕባ ምኻድ ምስ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ ክዘራረብ ከም ዝጸንሐን ኣብ ቀረባ ክኸይድ ምዃኑን ግልጺ ጌሩ`ሎ። እቲ ምምይጥ ንኹሉ ዝሓቁፍ እንተኾነ`ኳ ኣብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ዝርከቡ ኣካላት ግን ምስ ዕጥቆም ኣካል`ቲ ምኽክር ክኾኑ ከምዘይክእሉ ተጠቒሱ`ሎ። ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ መንጎ ዝርከቡ ዝተፈላለዩ ናይ ፖለቲካን ናይ ስነ-ሓሳብን መራሕትን ከምኡ`ውን ኣብ መንጎ ሕብረተሰብ ኣብ ዙርያ መሰረታዊ ሃገራዊ ጉዳያት ዘለዉ ፍልልያትን ዘይምርድዳእን ብምምኽኻር ናይ ምፍታሕ መስርሕ ንክመርሕ ዝቖመ ኮሚሽን፡ ነቲ ሕብረተሰብ ናይ ምምይያጥ ተግባር ንምጅማር ዘኽእልዎ ምድላዋት ኣብ ምዝዛም ከም ዝርከብ ሓቢሩ`ሎ። ኣብዚ ዓመተ 2015 ዓበይቲ ሃገራዊ ጉዳያት ተባሂሎም ብመንግስቲ ካብ ዝተተለሙ መደባት ሓደ፡ ኣጀንዳ ሃገራዊ ምኽክር ምድላው ምዃኑ ፕረዚደንት ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ወ/ሮ ሳህለ ወርቅ ዘውደ ኣብ መኽፈቲ ክልቲኡ ባይቶታት ምግላጸን ይዝከር። ነቲ ተግባር ዝመርሕ ሃገራዊ ኮሚሽን ምኽክር ኣብዚ ሰሙን`ዚ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ካብቲ ሕብረተሰብ ኣጀንዳታት ኣተኣኻኺቡ ምምይጥ ከም ዘጀምር ኣፍሊጡ`ሎ። ፕሮፈሰር መስፍን ኣርኣያ ዋና፡ ኣተሓባባሪ`ቲ ኮሚሽን`ዮም፡“ቅድመ፡ ምድላዋት ክንዛዝም ስለዝነበረና፡ ሎሚ ምድላዋትና ኣብ ምዝዛም ንርከብ ኣለና። እቲ ምድላዋት ተጻፊፉ ተወዲኡ`ዩ ክንብል ንኽእል ግን ካብ ህዝብና ኣጀንዳ ኣምጺእና መልክዕ ክነትሕዞ ምስ እንጅምር`ዩ። ድሕሪኡ ናብ ሃገራዊ ኣጀንዳ ኣጻፊፍና ሃገራዊ ቅርጺ ክሳብ ነትሕዞ ክሳብ ፍርቂ`ዚ ዓመት ክወስደና ይኽእል`ዩ። ስለዚ ኣብ ምውዳእ`ዚ ዓመት ነቲ ምይይጥ ክንጅምሮ ኢና።" ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ መምህር ሰላምን ጸጥታን ዝኾኑ ኣባል`ቲ ኮሚሽን ዶ/ር ዮናስ ኣዳየ፡ ኣጃንዳታት ካብቲ ሕብረተሰበ ተኣኻኺቡ እቲ ምምይጥ ክሳብ ወርሒ መጋቢት ከም ዝጅመር ንድምጺ ኣመሪካ ተዛሪቦም፡፡ “ኣብ ታሕታዋይ ጽፍሒ ካብ ዘሎ ማሕበረሰብ ማለት ካብ ቀበሌ፡ ወረዳ፡ ዞን፡ ተጻርዮም ዝወጹ ኣጀንዳታት`ዮም ናብ ላዕሊ ዝመጹ። ኣብ ፍርቂ `ዚ ዓመት ቀዳማይ ዙርያ ተጻርዮም ዝመጹ ኣጀንዳታት በሃገርለኸ ደረጃ ክንመያይጠሎምን ክንዛረበሎምን ኢና ኢልና ተሊምና ኣለና። ክሳብ መጋቢት ሚያዝያ፡ካብ ታሕቲ ጀሚርና ነቶም ቀንዲ ነጥብታት ክንመያየጠሎም ክንጅምር ኢና ኢልና ንሓስብ።" ሽሕ`ኳ እቲ ሃገራዊ ምኽክር ንኹሉ ወገን ዝሓቖፈ ክኸውን እቲ ኣዋጅ ዝገልጽ እንተኾነ፡ ዝዓጠቑ ኣካላት ግን ዕጥቆም ከይፈትሑ ኣካል`ቲ ምኽክር ክኾኑ ከምዘይክእሉ ፕሮፈሰር መስፍን ከምዚ ክብሉ ይገልጹ፡ “ሓቛፍን ኣሳታፍን ዝኾነ መስርሕ ተኸቲሉ፡ ክሳብ ታሕቲ ወሪዱ ከሳትፍ`ዩ። ዕጡቓት ብዝምልከት ግን ናይ ምይይጥ ጽንሰ-ሃሳብ እንተርኢና ክልተ ተመያየጥቲ ናብ ጠረጴዛ ዘተ ክመጹ ከለዉ ተዓጢቖም ኣይኮኑን ዝመጹ። ናብ ጠረጴዛ ዘተ ክመጹ ከለዉ መጀመርያ ኣብ ኣእምርኦም ዝመጾም ሰላም`ዩ። ብሰላም ጸገምና ክንፈትሕ ንኽእል ኢና ኢሎም`ዮም ዝመጹ። ሓደ ካላሽኑ ኣብ ጎኑ ኣቐሚጡ እቲ ሓደ ብሬኑ ኣብ ጎኑ ጌሩ ኣይኮነን ዝዛተዩ። ክልቲኦም ብረቶም ገዲፎም "ናትና ምምይጥ ብዘይ ብረት ጸገምና ክፈትሓልና ይኽእል`ዩ" ኢሎም እዮም ዝመጹ። ስለዚ ኣብ ምይይጥ ንምእታው ዕጥቂ ክፍታሕ ኣለዎ።” ዕጥቃዊ ምንቅስቓስ ኣብ ዘለዎ ከባብታት ዝነብሩ ክፋላት ሕብረተሰብ ድኣ ብኸመይ ኣብቲ ምይይጥ ክሳተፉ ይኽእሉ ዝብል ሕቶ ክልዓል ግድን`ዩ። ዶ/ር ዮናስ ኣዳየ ከምዚ ክብሉ ይምልሱ።“ዕጥቂ የውርዱ ክብሃል ከሎ`ኮ እቶም ኣብ ግጭት ዝሳተፉ ዘለዉ`ምበር እቲ ማሕበረሰብ ማለት ኣይኮነን።እቲ ማሕበረሰብ ብሽማግለታት ኣቢሉ ውክልኡ ከቕርብ ይኽእል`ዩ። ንኣብነት ንኣባገዳታት ክንሓቶም ከለና ንሕና ኣገባብ ኣለና ሜላታት ኣለና ኣጀንዳኦም ክነሳትፎ ንኽእል ኢና እዮም ዝብሉና። ከምኡ`ውን ብኣብያተ ክርስትያትን ካልእን ኣቢልካ ዝግበር ሰፊሕ መንገድታት ኣሎ።” ባህላዊ መንገድታትን ካልኦት ናይ ምይይጥ ኣማራጽታትን ብምጥቃም ዕጡቓት ሓይልታት`ውን እንተኾኑ ናብ ሃገራዊ ምኽክር ከምዝመጹ ንምግባር እቲ ኮሚሽን ጻዕሪ ይገብር ከምዘሎ ኣፍሊጡ`ሎ። ኣባላት`ታ ኮሚሽን ዛጊት ብዘይካ ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ካልእ ኩለን ከባብታትን ከተማታትን ተዘዋዊሩ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ኣብ ዙርያ ሃገራዊ ምኽክር ብምትሕብባር ክሰርሕሉ ኣብ ዝኽእሉ ጉዳያት ምዝርራቦም ኣብቲ መግለጺ ተጠቒሱ ኔሩ። ኣብ ቀረባ ንዝተፈረመ ስምምዕ ሰላም ስዒቡ፡ ናብ ክልል ትግራይ`ውን ንምጉዓዝ ይዳለዉ ከምዘለዉ ዝገለጹ ዶ/ር ዮናስ፡ ብዛዕባ`ዚ ጉዳይ ምስ ወኪል ሕብረት ኣፍሪቃ ኦሊሰንጎ ኣባሳንጆ ይዘራረቡ ከምዘለዉ`ውን ገሊጾም። “ንምኻድ ድልየትን ምድላዋትን ኣሎ። ግን በዚ መዓልቲ ክንከይድ ኢና ክንብል ኣይንኽእል ኢና። እቲ ንርእዮ ዘለና ምዕባለታት ግን ተስፋ ዝህብ`ዩ። ንኣብነት ብፍላይ ድምጺ ኣመሪካ ብወኪልኩም ሙሉጌታ ኣጽብሃ ዘቕረብክምዎ ግሩም ዝኾነ ዜና ይሰምዕ ኔረ። ስለዚ ኣብ ብዙሕ ሕብረተሰብ ኣወንታዊ ኣመለኻኽታት ክመጹ ንርኢ ኣለና። ካብ ኣባሳንጆ ዝሰማዕናዮ ነገር`ውን ኣሎ።” ኮሚሽን ሃገራዊ ምኽክር ኢትዮጵያ፡ ምስ ዝተፈላለዩ ናይ ሲቪክ ማሕበራትን ውድባት ፖለቲካን ተቐራሪቡ ኣብ ምስራሕ ከምዘሎ ብተደጋጋሚ ገሊጹ`ዩ። ይኹን`ምበር ኣባላት`ቲ ኮሚሽን ገለልተኛ ከምዘይኮኑን እቲ ኮሚሽን ዝቖመሉ ዕላማ ንምዕዋት ከምዘይክእሉን ብምጥቃስ ብመንጽር ሃገራዊ ምርድዳእ ውጽኢት ከምጽኡ ኣይክእሉን እዮም ኢሎም ዝነቕፍዎም ውዱባት ፖለቲካን ውልቀሰባትን ኣለዉ። ኣብ ዝሓለፈ ኣኼባ ባይቶ ነዚ ነቔፈታ`ዚ ምላሽ ዝሃበ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ከምዚ ዝስዕብ ኢሉ ኔሩ። “ኩላትና በብዓቕምና ድጋፍ እንተገይርና ጥራይ`ዩ እዚ ሃገራዊ ምኽክር ክዕወት ዝኽእል። ኣባና ዘሎ ጸገም እቲ ነገር ገና ከይጀመረ ኣብ ናእሽቱ ነገራት ምትኳርና`ዩ። እዚ ከምዚ ኮይኑ ቅድሚ ምባልና ከምኡ ከይከውን ኣቐዲምና ምሕጋዝና ክነረጋግጽ ይግባእ።" እቲ ሃገራዊ ኮሚሽን ኢትዮጵያ ምስ ዝቃወምዎ ሰልፍታት ፖለቲካ `ውን ብሓባር ንምስራሕ ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣምታት ሃናጺ ልዝብ የካይድ ምህላዉ ኣብቲ ናይዚ ሰሙን`ዚ መግለጺኡ ኣፍሊጡ`ሎ።


ቃለ መጠይቕ ኣብ ጉዳይ ስምምዕ ፕሪቶርያን ናይሮቢን

ነቲ ኣብ ፕሪቶሪያን ናይሮቢን ዝተፈፀሙ ስምምዓት ሰላምን ምቁራፅ ተፃብኦን ካብ ዘልዓሎም ነጥብታት ንትግባረኦም ግዜ ወሲዶም ይርከቡ። ብፍላይ እቲ ስምምዕ ኣብ ሕገ መንግስቲ ምድራኹ ክህልዎ ዝኸእል ጥቅምን ጉድኣትን ከምኡ'ውን ክህልዎም ዝኽእል ሕጋዊ ተፈፃምነት ምስ ናይ ካልኦት ሃገራት ተሞክሮን ብምትእስሳር ልምዶም ከካፍሉና ቅድም ክብል ኣብ መቀለ ዩኒቨርሲቲ መምህር ሕግን ዲን ኮሌጅ ሕግን ስነ-መንግስትን ዝነበሩ ኣብዚ እዋን ኣብ ቤልጄም ሳልሳይ ዲግሪኦም ኣብ ምምሃር ዝርከቡ ብዓልሞያ ሕጊ ገብረሂወት ሓዱሽ ዓዲምናዮም ኣለና።


ዘተ፤ ስምምዕ ፕሪቶሪያ ንኤርትራ ብኸመይ ይጸሉ?

ድሕሪ ስምምዕ ደቡብ-ኣፍሪቃ፡ ንተራን መጻኢ ኩነታት ኤርትራን ኣብ ዝምልከት ዶክተር ኣሰፋው ተኸስተ ተጋዳላይ ህዝባዊ ግንባር ነበርን ኣብ በበይኑ ላዕለዋይ ጽፍሒ እቲ ግንባርን መንግስቲን ኰይኑ ዘገልገለ ሕጂ ኣብ ቶሮ ዩኒቨርስቲ መምህር: ኣብ ማሕበረኮም ኤርትራ ነዊሕ እዋን ዝሰርሐን ንፖለቲካዊ ምዕባለታት ዞባና ብቐረባ ዝከታተልን ኣልኣዛር ኣብርሃም ኣዘራሪብናዮም ኣለና።


ትጽቢትን ሃንቀውታን ንሰላም

ክልተ ዓመት ዝመልአ ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ ንህይወት ኣሽሓት ወሲዱ፡ ዝያዳኦም ድማ ኣማዛቢሉ ኣሎ። ቅድሚ’ቲ 2 ጥቅምቲ,2022 ኣብ ፕሪቶርያ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝተፈረመ ስምምዕ ንዘላቒ ሰላምን ነባሪ ምቍራጽ ተጻብኦታትን ክልተ ኣጋይሽ ኣዘራሪብና ኔርና። ኣጋይሽን ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ዝቕመጥ ኤርትራዊ ግርማይ ኣርኣያን ከምኡ’ውን እንድርያስ ሃይለ ኣብ ዓድዋ ተወሊዱ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ሓደ ዩኒቨርስቲ ናይ ሓበሬታ ቴክኖሎጂ (ኣይ.ቲ) መምህርን’ዮም።


ህልቂት ላምፐዱሳ ድሕሪ ትሽዓተ ዓመት

ቅድሚ ትሽዓተ ዓመት 3 ጥቅምቲ 2013 መብዛሕትኦም ኤርትራውያን ዝዀኑ 368 ሰባት ካብ ሊብያ ናብ ጣልያን ክሰግሩ ኣብ ደሴት ላምፓዱዛ ጥሒሎም ሞይቶም። ድምጺ ኣመሪካ’ ውን ነዛ ዕላትን ንሰራሓት ኣባ ሙሴን ዘርኣይን አመልኪቱ The MIGRANT PRIEST (“እቲ ስደተኛ ካህን”) ብዝብል ኣርእስቲ ሰናዲ ፊልም ሰሪሑ’ሎ። ነዛ ዕለት ምኽንያት ብምግባር እምበኣር ነቶም ንሰደተኛታት ንዓመታት ናይ ርድእዎም መልእኽቲ ከስምዑሎምን ኣብ ኤውሮጳ መሰል ስደተኛታት ክኽበርን ክጣበቁን ዝጸንሑ ኣባ ሙሴ ዘርኣይ ኣዘረሪብና’ለና።


21 ዓመታት ድሕሪ ክልከላ ጋዜጣታት ብሕቲ

ቅድሚ 21 ዓመት 18 መስከረም 2001 ኣብ ኤርትራ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታት ዝተዓጽዋሉ እዋን’ዩ። ድሕሪ ምዕጻው እተን ጋዜጣታት ድማ ኣብ ዝቐጸለ ሓጺር መዓልታት ማእሰርቲ ኣሰናዳእተን ስዒቡ። ዛጊት 21 ዓመታት ደሃይ እዞም ጋዜጠኛታትን ኣብቲ እዋን ዝተኣስሩ ላዕለዎት ፖለቲካውያን መራሕቲ የሎን። ነዚ ኣጋጣሚ ምርኩስ ብምግባር እምበኣር ሎሚ ንሓንቲ ካብተን ጋዜጣታት ብሕቲ ኣበርካቲት ዝነበረትን ጸኒሓ’ውን ንሽዱሽተ ዓመት ዝተኣስረትን ጋዜጠኛ ይርኣለም ፍስሃ ዕላል ኣካዪድና ኣሎና። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ዘተ: ኣብ ጉዳይ ሓዳስ ዝተመዘዛ ቀ/ሚ ብሪጣንያ

ብሪጣንያ ሓዳስ ቀዳመይቲ ሚንስትር ትማሊ ሰሉስ መዚዛ'ላ። ንቦሪስ ጆንሰን ዝተክኣ 47 ዓመት ዝዕድሚአን ሊዝ ትራስ መራሒት ዓቃባዊ ፓርቲ እየን።ብዛዕባ እዚ ሓዱሽ ምዕባለ ዘዘራረብናየን ዶክተር ሰላም ኪዳነን ሰላማዊት ጊደይን ቀንዲ ወጣሪ ጉዳይ ኣብ ውሽጢ ዓባይ ብሪጣንያ ዝቕባበን ምኽባር ፀዓትን እዩ ይብላ።ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ይኹን ንቀርኒ ኣፍሪቃ ዝምልከት ሓድሽ ፖሊሲ ንምትእትታው ካብ ሊዝ ትራስ ብዙሕ ትፅቢት ከምዘይገብራ ይገልፃ።


ዘተ: ኣብ ጉዳይ ኣብ ጊዘን ጀርመን ኣብ መንጎ ኤርትራዊያን ዘጋጠመ ፍጻመ

ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ጊሰን ዝተባህለት ከተማ ጀርመን ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ብዝተፈጸመ ጎንጻዊ መጥቃዕቲ ልዕሊ 30 ሰባት ከምዝቖሰሉ ክግለጽ ቀንዩ`ሎ። ጠንቅን ሳዕቤንን ናይቲ መጥቃዕቲ፡ ከምኡ`ውን ሕጋዊ ኣተሓሕዛ ፖሊስ ጀርመን ብመጠኑ ንምፍላጥ፡ ንተኽልያ መኮነን፡ ኣብ ጀርመን ከባቢ 40 ዓመት ዝተቐመጠን፡ ምሁር ፓለቲካዊ ሳይንስን፡ ሃብቶም ዮሃንስ ድማ ኣብ ሆላንድ ነዊሕ ዝተቐመጠ ጋዜጠኛን ተሓላቒ ናጻ ፕረስን ኣዘራሪብናዮም ኣለና።


ኣብ ጽላል ዙር ሩዋንዳ፤ ኤርትራዊያን ተቐዳደምቲ ዝሓዘት ሓዳስ ኣፍሪቃዊት ጋንታ ንቕድሚት ተማዕዱ

ዙር ሩዋንዳ 2023 ይካየደሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ ኣብዚ ውድድር፡ ንኤርትራዊያንን ሩዋንዳውያን ዝሓቘፈት፡ መይ ስታርስ (May Stars) ዝተሰምየት ጋንታ’ውን ትሳተፍ ኣላ። እዛ ጋንታ ኣብ ከምዚ ዝመስል ብመዐቀኒ ፈደረሽን ብሽክልታ ዓለም (ዩሲኣይ) 2.1 ዝዕቀን ክትሳፈት ፈለማኣ’ዩ። ብዛዕባ’ዛ ሓዳስ ጋንታ መብርሂ ንኽህበና ንናይ ቅድም ተቐዳዳሚን ናይ ሎሚ ኣስልጣኒን ኣኽሊሉ ሃይለ ካብ ሩዋንዳ ኣዘራሪብናዮ ኣሎና።


ቃለ መጠይቕ ምስ ኣባላት ኣብ ምምሃርን ኣፍልጦ ምዕባይን ሕብረተሰብ ዝነጥፍ ምትእኽኻብ 'ማህጸን'

ኣብ ከተማ ማንቸስተር ብሪጣንያ ዝጀመረ ማሕበረሰባዊ ምትእኽኻብ 'ማህጸን' ኣብ ስደት ንዝርከቡ ኤርትራዊያንን ኢትዮጵያዊያንን ናብራኦም ንምምራሕን ኣብ ሕብረተሰብን ንዘጋጥሙን ዝረኣዩን ዛዕባታን ኣብ ምፍታሕን ኣፍልጦ ኣብ ምዕባይን ምምሃርን ዝነጥፍ ምትእኽኻብ እዩ። ንመስረቲ እቲ ምትእኽኻብ ሰላማዊት ንጉሰን ኣድያም በየነን ብዛዕባ ዕላማን ሸቶን እቲ ምትእኽኻብ ከምኡ'ውን ዝተሰርሑ ስራሓት ብዝምልከት ኣዘራሪብናየን ኣለና።


ዕላል ምስ ኣብነታዊት መንእሰይ ዮሃና ተስፋይ

ኣብነታዊት መንእሰይ ዮሃና ተስፋይ ኣብ ዝመጽእ ዓመተ ትምህርቲ ናብ ሓደ ካብ ዝበለጹ ዩኒቨርሲቲታት ኣመሪካ ፕሪንስተን ዩኒቨርስቲ ብልዑል ነጥቢ ክትጽንበር ዕድል ረኺባ'ላ። ዮሃና ኣብ ዝተፈላለዩ ማሕበረሰባዊን ናይ ቤት ትምህርታ ንጥፈታት እውን ብወለንታ ትሳተፍ። ንንጥፈታታትን ንመስርሕ ምጽንባርን ምምልካትን ናብ ዩኒቨርሲታት ኣመሪካ ንዝለዓለ ትምህርቲ ብዝምልከት ንዮሃናን ኣዲኣ ወ/ሮ ትዕግስቲ ሓድጉን ኣዘራሪብናየን ኣለና።


ንግዳያት ባህርያዊ ሓደጋን ጾታዊ መጥቃዕቲን ዝሕግዝ ሰናይ ተበግሶ

ኣብ መቐለ ዝርከብ ማሕበር ሰማኢት ቅዱስ ጊዮርግስ ተስፋልኡክ ምስ ሓምሊን ማእከል ፊስቱላ መቐለ ብምትሕብባር ኣብ ውሽጥን ደገን ካብ ዝርከቡ ሓገዝ ወሃብቲ ብዘተኣኻኸብዎ ገንዘብ ኣብ ዝተፈላለያ ከባብታት ክልል ትግራይ ንዝርከባ ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ብምትእኽኻብ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ክረኽባ ይገብሩ ኣለዉ።


ብቕዲ ክዳን ባህሊን ልምዲን ሕብረተሰቡ ዘላሊ መንእሰይ

ኣግኣዚ ማሞ ኣብ ኣመሪካ ተወሊዱ ዝዓበየ እዩ። ኣብ ሞያ ፋሽን ዝነጥፍ ኮይኑ ብፍላይ ከኣ ባህላውን ታሪኻውን ፍፃመታት ናብ ፋሽን ብምምፃእ መናእሰይ ማሕበረሰብ ትግራይ ነበርቲ ላስቬጋስ ኣብ ምብርታዕ ይርከብ። ንስራሕቱን ንጥፈታት ምንቅስቃስ መናእሰይ ላስቬጋስ ኣመልኪትና ኣዘራሪብናዮ ኣለና።


'በለስ ቡቡ' ንባህሊ:ቋንቋን ልምዲን ሕብረተሰብ ንምምሃር ዝሰርሕ ናይ ዩቱብ ቻነል

'በለስ ቡብ' ካብ ሃገሮም ወጻኢ ንዝዓብዩን ዝተወልዱን ህጻናት ባህሊ: ልምድን ቋንቋን ንምምሃር ዓሊሙ መሃርቲን ኣዘናጋዕቲን ትሕዝቶታት ንህጻናት ዘዳልው ናይ ዩቱብ ቻነል'ዩ። መስራቲትን ኣዳላዊትን'ቲ ቻነል መንእሰይ ቅሳነት ቴድሮስ ብዘይካ ኣብቲ ቻነል ተካይዶ ስርሓት ኣብ ኡጋንዳ ንዝነብሩ ህጻናት ትምህርቲ ቋንቋ ትግርኛ ትህብ: ናይ ትግርኛ ፊደላት ንህጻናት ትምህር መጽሓፍ'ውን አዳልያ ንሕትመት ኣብቒዓ'ያ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት'ውን ቢቢሲ ኣብ ዓመተ 2022 ጸለውቲ ደቂ ኣንስትዮ ዓለም ኢሉ ካብ ዝረቑሐት ደቂ ኣንስትዮ ሓንቲ ንምዃን በቒዓ'ያ። ነዚ መደብ ብኸመይ ከምዝጀመረቶ ክትበጽሖ ትደልይ ሸቶ ንትሕዝቶን ንጥፈታትን'ቲ ቻነል ብዝምልከት ኣዘራሪብናያ ኣለና።


ጕዕዞ ሳሙኤል ብሓጺሩ፤ ኣመሪካ - ካርሸሊ - ኣመሪካ

ኤርትራዊ-ኣመሪካዊ ሳሙኤል ወልዳይ፡ ኣብ እዋን ቃልሲ ንናጽነት ኤርትራ ተጋዳላይ ህዝባዊ ግንባር’ዩ ነይሩ። ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ኣብ በበይኑ ትካላት ከም ዝሰርሐ ዝነግር ሳሙኤል፡ ዳሕራይ ንኣመሪካ መጺኡ ህይወቱ ይመርሕ ነይሩ። ኣብ 2019 “ለውጢ ንምምጻእ” ኢሉ ከም ዝተወደበ ዝሓበረ ሳሙኤል፡ ናብ ኤርትራ ድሕሪ ምኻዱ ብኣሃዱ ጸጥታ ኤርትራ ተኣሲሩ ኣብ በበይኑ ኣብያተ-ማእሰርቲ እታ ሃገር ንኣስታት ሰለስተ ዓመታት ጸኒሑ። ኣብ ወርሒ መስከረም ግን ካብቲ ዝጸንከረ ምዃኑ ዝንገረሉ ብልምዲ “ካርሸሊ” ተባሂሉ ዝጽዋዕ ቤት ማእሰርቲ ሃዲሙ። ብዛዕባ ጻንሖቱ ኣብ ማእሰርቲን ምስኡ ዝተኣሳሰር ጉዳያትን ዕላል ኣካዪድናሉ ኣሎና።


በዓል ብዙሕ ሞያ መንእሰይ ዮሃንስ ገ/ሄር

ኣብ በበይኑ ሞያታት ዝነጥፍን ኣብ ዝሓዞ ሞያ ድማ ብኣብነት ዝጥቀስን ዮሃንስ ገ/ሄር ብዛዕባ ዝነጥፎ ሞያታትን ተመክሮን ከካፍል ኣዘራሪብናዮ ኣለና።


ኤርትራዊት ኣይዳ መብራህቱ ወ/ት ኣፍሪቃ ዓባይ ብሪጣንያ 2022 ኮይና ትዕወት

ንሓያሎ ሰሙናት ህዝቢ ድምጹ ብምሃብ ክሳተፈሉ ዝጸንሐ ውድድር ወ/ት ኣፍሪቃ ናይ ዓባይ ብሪጣንያ 2022፡ ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ሎንዶን ኣብ ዝተኻየደ ውድድር ብዓወት ኤርትራዊት ኣይዳ መብራህቱ ተዛዚሙ። እዚ ንኣስታት ሽዱሽተ ኣዋርሕ፡ ዝተፈላለየ መምዘኒታት እናተጠቐመ ክመጽእ ዝጸንሐ ውድድር ኣመልኪትና ንዕውትቲ እቲ ውድድር ኣዘራሪብናያ ኣላ።


'ካቢ+' ብኤርትራዊያን መንእሰያት ዝተዳለወ ፊልምታት ዝቐርበሉ መድረኽ(1ይ ክፋል)

ዋሽንግተን — 'ካቢ' ትካል መሰልጠኒ ዝተፈላለዩ ሞያታት ኣብ ስደት ዝርከቡ ኤርትራዊያን ስደተኛታት፥ ሰልጠንቲ ንሞያኦም ንምኽዕባትን ኣብ ስራሕ ንምውፋርን ዓሊሙ ኣብ ቀረባ ጊዜ ናይ ትግርኛ ፊልምታት ዝቐርበሉ መድረኽ ኣዳልዩ'ሎ። እዚ 'ካቢ+'(Kabbee Plus) ዝብል መድረኽ ንምንታይ ከምዝተዳለወ ትሕዝትኡ: መጻኢ መደባትን ካልእን ብዝምልከት ነዚ ስራሕ ዘፍረዩ ጉጅለ መንእሰያትን ኣቦ መንበር ካቢን ኣዘራሪብናዮም ኣለና። 'ካቢ' ብቋንቋ ብሌን 'ሓግዝ' ማለት'ዩ። ኣብ ርእሲ'ዚ ንምርኣይ 'ካቢ+' ብኤርትራዊያን መንእሰያት ዝተዳለወ ፊልምታት ዝቐርበሉ መድረኽ(2ይ ክፋል) ዊንታ ኪዳነ wkidane@voanews.com ጥለብ


ዕላል ምስ ኣፍረይቲ መሳርሒት ከሻኒት ድስቲ

ሽዱሽተ ተማሃሮ ኤለክትሪካልን ኤለክትሮኒክስን ምህንድስና ማይ ነፍሒ፡ ባዕላ ጸብሒ እተዳሉ(እትኽሽን) መሳርሒት ሰኒዖም። እታ ከሻኒት ጸብሒ ብዝተዋህባ ፕሮግራም(ሓበሬታ) ዘድልያ ዓቐን ኣስቤዛ መዚና ብምውሳድ በቲ ልሙድ ኣገባብ መስርሕ ተኸቲላ ከም እትኽሽን ኣባላት ናይዛ ጉጅለ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጾም። ቀንዲ ዕላማ ናይዛ ስራሕ ሃልኪ ግዜን ሰብን ንምጉዳል ከምዝኾነ ዝገለጹ እቶም ሰናዕቲ፡ ኣብ’ቲ ንባህላዊ መግቢ ዝውክል ጸብሒ ስልሲን ንዘመናዊ መግቢ ዝውክል ዝበልዎ ሩዝን ብዘካየደዎ ፈተነ፡ ስልሲ ንምድላው ካብ 20-25 ደቒቕ፡ ንሩዝ ንምድላው ከኣ ካብ 15-20 ደቒቕ ከም ዝወሰደላ ኣረዲኦም። ነዛ ማሽን ንምስራሕ ከም ኣልሚንየም፡ ረስኒን ዘለሊ(ሴንሰር)፡ ከም ሞተር ዘገልግል ኣርዲኖን ዝኣመሰሉ ኣቑሑ ከምእተጠቕሙ ብምግላጽ፡ እቲ ንመብሰሊን መትሓዝን መግቢ ዝተጠቕምሉ ኣቝሑ ኣሉታዊ ጥዕናዊ ሳዕቤን ዘየኸትሉ ከምዝኾኑ ኣብሪሆም። እታ ማሽን ባዕላ ተወሊዓ ግዜኣ ሓልያ ባዕላ ስለትጠፍእ ንሓደጋ ዘይተቃልዕ ኣብ ርእሲ ምዃና፡ ምስ እትብላሾ’ውን ነቲ ዝተበላሸወ ኣካል ብቐሊሉ ኣለሊኻ ንምጽጋን ምችእቲ ከምዝኾነት ወሲኾም ኣረዲኦም። እዛ ማሽን ከም መፈተኒ ንሓንቲ ስድራ ከተገልግል ተባሂላ ከምዝተዳለወት ዝገለጹ ሰናዕታ፡ ኣብ ቀጻሊ መጠና ብምዕባይ ኣብ ዝተፈላለዩ መዓላታት ከም ውራይ፡ መዓስከራት፡ ኮለጃትን ካልእን ኣብ ጥቕሚ ንምዋዓላን ካልእ ዓይነት መግብታት ከተዳሉ፡ ባዕላ ሽጉርቲ ከምትመተርን ነብሳ ከተጽሪን ንምግባራ ከምኡ’ውን ብብሉቱዝ፡ ዋይ ፋይን ናታ መተግበሪ ብምድላውን ብናይ ርሕቐት መቆጻጸሪ ብትእዛዛ ከም እትሰርሕ ንምግባራን መደብ ከምዘለዎም ኣብሪሆም ኣለዉ።


ዘተ ኣብ ጉዳይ ጥዕና ስነ ኣእምሮ

10 ጥቅምቲ ዓለምለኸ ጥዕና ስነ ኣእምሮ ብፍሉይ ትዅረት ሂቡ ዝዝከረላ መዓልቲ እዩ። ጥዕና ስነ ኣእምሮ እንታይ እዩ? ባህሪያቱን ዝንፀባረቀ፟ሎም መገድታት'ከ? ከምኡ'ውን ብፍላይ ምስ ጭንቀት ተተሓሒዙ ዝህልዉዎ ምልክታትን ሰባት ከመይ ክሃስዮም ከምዝኽእልን ምስቲ ኣብ ከባቢና ዘሎ ኩነታት ብምትሕሓዝ ካብ ከባቢኦም ርሒቆም ዝርከቡ ደሃይን ኩነታትን ስድረኦም ዘጨንቆም፣ ኣብ ውሽጢ ኮይኖም ድማ ካብ ናህሪ ዋጋ ጀሚሩ ስጋብ ዝበልዕዎ ስኢኖም ፣ ንስድረኦም ዘቅርብዎ መግቢ ሓፂሩዎም ተጨናኒቆም ንሕማም ስነ-ኣእምሮ ዝተሳጥሑ ሰባት ከመይ ንርእሶም ኣህዲኦም ህይወቶም ኣመዓራርዮም ዝሐሸ ተስፋ ክረኽቡ ይኽእሉ ኣብ ዝብሉ ሓሳባት ምስ ክልተ ሰብ ሞያ ዝዘተናሉ መደብ እዩ። ዶ/ር ሰይፉ መንገሻ ኣበራ ኣብ ግዝኣት ዋሽንግተን ከተማ ሲያትል:ኣለምባንተ ፍቃዱቅድም ክብል ኣባል ክፍሊ ትምህርቲ ስነልቦና ዩኒቨርስቲ መቀለ ዝነበሩን ኣብዚ እዋን ንትምህርቲ ኣብ ሃንጋሪ ዩኒቨርስቲ ኣብ ክሊኒካል ሳይኮሎጂ ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቶም ዝከታተሉ ዘለዉን እዩም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምክትታት ይክኣል።


ሚንስትሪ ሕርሻ ኤርትራ ባህርያዊ ጸረ-ባልዕን ጸረ-ሕማማትን የተኣታቱ

ሚንስትሪ ሕርሻ ኤርትራ ሓረስቶት ብቐረባ ክረኽቡዎ ዝኽእሉን ውሕስነት ዘለዎን ባህርያዊ ጸረ-ባልዕ የተኣታቱ ከም ዘሎ ኣብ ሚንስትሪ ሕርሻ ሓላፊት ምክልኻል ቡቕሊ ወ/ሮ ልኡላ መኮነን ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢራ። እቲ ባህርያዊ ጸረ-ባልዓት ንምድላዉ ቀሊልን ብንኡስ ዓቕሚ ሓረስቶት ክዳሎን ዝኽእልን ዝኾነ ኣሉታዊ ሳዕቤን ዘይብሉን ብምዃኑ ዝያዳ ተመራጽን ኣድማዕን ከምዝኾነ ወ/ሮ ልኡላ ወሲኻ ኣረዲኣ።


ንጽጉማት ኣብ ምሕጋዝ ዝነጥፉ መንእሰያት ከተማ መቐለ

ቅድሚ ሽዱሽተ ዓመት ብግዱሳት ተመሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣረጋውያንን ጸጉማትን ንምሓጋዝ ዝተጣየሰ፡ “ፍቕሪ ሰብ” ዝተሰምየ ማሕበር፡ ሎሚ ንሓያሎ ተመዛበልቲ’ውን ኣገልግሎት ህጹጽ መግቢ ይቕርብ ኣሎ።


ዕላል ምስ ኤርትራዊት ሩት ተወልደ መስራቲት ቤት ትምህርቲ ቋንቋ ትግርኛ ብርሕቐት 'ሰማይኪድስ'

'ሰማይኪድስ' ኣብ ወጻኢ ሃገር ንዝተወልዱ ህጻናት ከምኡ'ውን ዓበይቲ ቋንቋ ትግርኛ ኣብ ዘለውዎ ቦታ ኮይኖም ብርሕቐት ክመሃሩ ዕድል ትፈጥር ዘላ ቤት ትምህርቲ ቋንቋ እያ። ብተወሳኺ ምምሃር ስእሊ ብትግርኛን ንኣደማምጻ ቋንቋ ትግርኛ ዝሕግዝ መሳርሒ ብምድላው ነቲ መስርሕ ምምሃር ተኻዕብት። መስራቲት እዛ ቤት ትምህርቲ ንገዛእ ርእሳ ኣብ ኢጣልያ ተወሊዳ ዝዓበየት ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ኣመሪካ ትነብር ኤርትራዊት ኢጣልያዊት ሩት ተወልደ ብዛዕባ 'ሰማይኪድስ' ትህቦ ትምህርቲን ተቕርቦ ፍርያትን ብዝምልከት ኣዘራሪብና አለና።


'መስመር ጽዕነት ዓበይቲ መካይን ኣመሪካ ይበራበር'ሎ' መስራቲ ሊሎ ትራንስፖርት

'ሊሎ ኤክስፕረስ' ዝተባህለ ኣብ ሲልቨር ስፕሪንግ መርላንድ ዝመደበሩ ኣገልግሎት ምውፋር መካይን ጽዕነት፡ ንተጠቃማይ ሕብረተሰብ ምሉእ ሓበረታ ንምሃብ ይሰርሕ ምህላዉ ኣፍሊጡ'ሎ። መስራቲ እቲ ኩባንያ ምሕረተኣብ ተወልደ፥ ብሰንኪ ለበዳ ኮቪድ19 ተኣጓጒሉ ዝጸንሐ መስመር ጽዕነት ዓበይቲ መካይን፡ ፕረዚደንት ባይደን ድሕሪ ዝፈረሞ ናይ ፖሊሲ ምብርባር፡ እቲ ስራሕ ዳግም ህይወት ክዘርእ ከምዝጀመረ ገሊጹ'ሎ።


ኣብ ኤርትራ 5 መንእሰያት ኣውቶማቲክ ናይ ዲጋ መኽፈቲን መዕጸዊን ሰኒዖም

ሓሙሽተ ናይ ኤለክትሪካል ቴክኖሎጂ ምሩቓት፡ ኣውቶማቲክ ናይ ዲጋ መቆጻጸሪ መሳርሒት ስኒዖም። እታ መሳርሒት ዲጋ መሊኡ ከምዘሎ እትሕብርን ነቲ ዝያዳ ማይ ናብ መእለዪ እትኣልን ከምኾነት ኣባላት ናይታ ጉጅለ ዝዀኑ ኤስሮም ፍስሃየን ሳሮን ኣድሓኖምን ንድምጺ ኣመሪካ ተዛሪቦም።


ዳግም ምውላዕ ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ ብኣዒንቲ መንእሰያት

ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዳግማይ ብዝተወልዐ ኲናት ነቲ ዝነበረ ቍሩብ ተስፋታት ኣቕሂሙ ንዝኸፍአ ብርሰትን ሞትን ከስዕብ ከም ዝእኽል ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም መንእሰያት ይሕብሩ። ገለ ካብቶም ርእይቶ ዝሃቡ መንእሰያት ድሮ በቲ ዝቐደመ ኲናት ዝኣክል ምጕስቓልን ዕንወትን ከም ዝወረዶም ይዛረቡ።


ኤርትራዊ ሽወደናዊ ኤፍሬም ኣረፋይነ ሃብተ ኣብ ምርጫ ሽወደን ይሳተፍ

ኤርትራዊ ሽወደናዊ ኤፍሬም ኣረፋይነ ሃብተ መስከረም 11,2022 ኣብ ዝካየድ ሓፈሻዊ ምርጫ ሽወደን ን'ሰንትራል' ዝተባህለ ሰልፊ ወኪሉ ኣብ ሰለስተ ባይቶታት'ታ ሃገር ይወዳደር ኣሎ። ንሱ ናብ ፖለቲካ እታ ሃገር ዝተጸንበረሉ ምኽንያት ኣቐዲሙ ኣብ 2018 ዝነበረ ምርጫ ዝነበረ ተመኽርኡ ከምኡ'ውን ኣብዚ ምርጫ እንተተዓዊቱ ክሰርሓሉ ዝደልይ ጉዳያት ብዝምልከት ኣዘራሪብናዮ ኣለና።


“ቪቪ ኪድስ" ቆልዑ እንዳተዘናግዑ ዝመሃሩሉን ፕሮጀክት

ቅሳነት ጎይትኦም ዝተባህለት በዓልቲ ሞያ ምህንድስና ኮምፕዩተር ቆልዑ እናተዘናግዑ ዝመሃሩሉ፡ ባህሎም፡ክብርታቶምን ልምድታቶምን ዝፈልጥሉ ፕሮጀክት ኣማዕቢላ። እቲ ብትሽዓት ቋንቋታት ኤርትራ ዝተዳለው ፕሮጀክት፡ብመልክዕ ጎናዊ ርእየት (ኣኒሜሽን) ወይ ስእሊ ዝተዳለው ዝተፈላለዩ ቪድዮታት፡ጸወታታ፡ዛንታታትን ካልእን ትሕዝቶ ዝሓቖፈት ከምዝኾነት መሃንድስ ቅሳነት ንድምጺ ኣመሪካ ተዛሪባ። እዛ ፕሮጀክት ኣብ ትምህርቲ ቆልዑን ካልእን ብዘለዋ እወንታዊ ኣበርክቶ፡ ቶታል ኣብ ዘዳለዎ ናይ 2022 ውድድር ምህዞን ሰንዓን ከምዝተዓወተት መንእሰይ ቅሳነት ገሊጻ’ላ።


ቃለ መጠይቕ ምስ ፕሮፌሰር መንግስትኣብ ተስፋሃንስ

መሃዝነትን ፈጠራን ንዕብየት ሓንቲ ሃገር ዘለዎ ግደን ንዝምህዙን ዝፈጥሩን ክግበር ብዛዕባ ዘለዎ ምትብባዓትን ንተመኩሮ ካልኦት ሃገራትን ብምልዓል ንፕሮፈሰር መንግስትኣብ ተስፋዩሃንስ ካብ ኒውዮርክ ስተይት ዩኒቨርስቲ ኣዘራሪብናዮም ኣለና።


መበገሲ ገጽ

መበገሲ ገጽ

<templatestyles src="ሞደል:መበገሲ ገጽ/OOUI/styles.css" />__NOEDITSECTION__

<div class="main-wrapper-column">


ኣስመራ

ኣስመራ

ኣስመራ ዝዓበየትን ርእሰ ከተማን ኤርትራ እያ። ኣስታት 579 ሽሕ ዝኸውን ህዝቢውን ይቅመጥዋ። ካብቶም ቀንዲ ኢንዱስትርያዊ ፍራያት ዐለባ፡ ዝተዐሸገ ስጋ፡ ቢራ፡ ሳእኒን ኣሕልታትን ይርከብዎም።ከምኡ ውን ኣብ ዩ.ኔ.ስ.ኮ(U.N.E.S.O) ተመዝጊባ ዘላ ከተማ እያ።

ቀንዲ ተቀማጦ ኣስመራ ካብ ብሄረ ትግረ ኮይኖም ኣርባዕተ ኣስመራ ሓምሻዮም ነበራ ይብሃሉ: ከምቲ ዝፍለጥ ኣብ ኣስመራ ሸፋቱ የሸግርዎም ስለዝነበሩ እተን ኣንስቶም እየን ኣስሚረንኦም:: ኣርባዕተ ክንብል ከለና ኣሕዋት ኣይነበሩን ገዛ ኣስምዔን ገዛ ስርንስር ጥራሕ እዮም ደቂ ሓደ ሰብኣይ እንዳ ሓሰበላ ዝብሃሉ:: ነበራ ዝብሃሉ ደቂ ክልተ ኣሕዋት ኮይኖም ካብ ሓሰብን ሓሰበላን ይውለዱ:: ገዛ ስርንስርን ኣስምዔን ነበራን ደቂ ክልተ ኣሕዋት ክኮኑ ከለው:: እቶም ክልተ ነገድ ገዛ ጉረቶምን ሸለለን ግና ካብ ካልእ ቦታ ዝነገዱ እዮም:: ብዛዕባ ነበራ ምስ መግዛእቲ ኣሉላ ናብ ከባቢ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ክቅመጡ ተገዲዶም ኣብ ጉልዒ ዝብሃል ዓድን ብድሕሪ ቤት ገርግሽ ዘሎ ኣጻድፍ ክነብሩ ወሲኖም::

Section::::ታሪኽ.
ኣስመራ ኣብ መበል ዐሰርተው ክልተ ክፍለ ዘመን ካብ ኣርባዕተ ማይቤት እያ ተመስሪታ ። ከም ዝዝንተው ፈለማ ገዛ ጉርቶም፣ ገዛ ሸለለ፣ ገዛ ሰረንሰር ን ገዛ አሰምዐ ዝተባህሉ ኣርባዕተ ማይ ቤት ይነብሩ ነይሮም ። ዝተጠቅሱ ማይ ቤታት
ካብ መታሕትን ካብ ስግር መረብ ምላሽን ብዝመጹ ዝነበሩ ጸላእቲ ብቀጻሊ ይውረሩ ነበሩ።ነዚ ንምክልካል ድማ ኣንስቲ ኣርባዕቲአን ዓዲ ብሓባር ክሰምራ ተሰማምዓ።እቲ ሓሳብ ውን ንሰብኡተን ነገርኦም ። እቶም ሰብኡት ውን በዚ ተሰማሚዖም ነቲ ሓሳብ ናይ ኣንስቶም ኣብ ግብሪ ኣውዓልዎ። ሳልእን ውን ስለ ዝሰመሩ "ኣርባዕተ ኣስመራ" ኢሎም ነታ ሓዳሽ ዓዲ ሰየምዋ። እቲ ምስኡ ጠቢቑ ዝዓበየ ብ ኢጣልያውያን ዝኸተመ ክፍሊ ኸኣ ኣስመራ ተባሂሉ ክፅዋዕ ጀመረ ። እታ ጥንታዊት ክፋል ግና ክሳብ ሕጂ ደቀባት ይሰፍርዋን ኣርባዕተ ኣስመራ ተባሂላ ትጽዋዕን ኣላ ። ኣስመራ ብ 1889 ወረርቲ ሓይሊ ጥልያን ኣትዮም ኣኸቲሞም ቀይሕ ባሕሪ ናብ ከተማ ምጽዋዕ ዝበጽሕ መገዲ ባቡር ተሰሪሑላ ግን ከኣ ክሳብ ሕጂ ዝጠፍኣ ዓድታት ኣለዋ ኣብ ዉሽጢ ኣስመራ ከም ገጀረት፡ሰምበል፡ሰኒታ፡ቤት መኻእ ኣብ ግዜ ኣሉላ መሬቶም ገዲፎም ተሰደዱ ህዝቢ ደቀባት ናይቲ ቦታ ኣብ ድሕሪ ቤት ገርግሽ ዝርከብ ኣጻድፍ ይነብሩ ኣለዉ።


ስነ-ኮኾብ

ስነ-ኮኾብ

ስነ-ኮኾብ (አስትሮኖሚ) ናይ አፅናፈ ዓለምን አብ ውሽጡ ዝርከቡ ነገራትን ዘፅንዕ ናይ ምርምር ክፋል እዩ።
አስትሮኖሚ ዘፅንዕ ስብ አስትሮኖመር ተባሂሉ ይፅዋዕ። አስትሮኖመራት ዝርኤ ብርሃን ጥራይ ዘይኮነ ከም ናይ ሬድዮ ሞገዳት ዝአመሰሉ ዘይረአዩ ናይ ሓይሊ ዓይነታት ብዝርኢ ተለስኮፕ ዝተባህለ መሳርያ ን ሰማያት የጽንዑ።
አብ ቀረባ ዝርከቡ ከም ጸሓይ (ምልክት: ☉)፣ ፕላነትትን (☿ ♀ 🜨 ♂ ♃ ♄ ⛢ ♆)፣ ኮመትትን (☄)፣ ከምኡውን አዝዮም ርሑቕ ዘለዉጋላክሲ
ዝተባሃሉ ናይ ጠፈር አካላትን ካልኦት አብ አዝዩ ርሑቕ ቦታ ዝርከቡ ናይ ጠፈር አካላት ብዑምቀት የፅንዑ።


ባዮሎጂ

ባዮሎጂ

ባዮሎጂ ብዛዕባ ህይወት ዘለዎም ነገራት ዘፅንዕ ናይ ምርምር ክፋል እዩ። ነዚ ፅንዓት ዘካይድ ሰብ "ባዮኦልጂስት" ተባሂሉ ይፅዋዕ። መብዛሕቱ ግዜ ባዮሎጂ አብ ክልተ ይምቀል። እቶም ክልተ ጨንፈራትውን "ቦታኒ" (ብዛዕባ ተኽልታት ዘጽንዕ) ከምኡውን "ዙሎጂ" (ብዛዕባ እንስሳታት ዘፅንዕ) እዮም። እዞም ክልተ ጨንፈራት ከአ ደጊም ናብ ዝተፈላለዩ ጨንፈራትን ፍሉይ ናይ ምርምር ክፋላት ይምቀሉ።
ይኹን እምበር ከም "አናቶሚ" (ህይወት ናይ ዘለዎም ነገራት ንድፊ ዘጽንዕ ጨንፈር) ን "ጀነቲክስ" (አብ ልዕሊ ውርሰ ባህሪ ድግበር ፅንዓት) ዝአመስሉ መብዛሕትኦም ጨናፍር ባዮሎጂ ንእንስሣ ይኹን ን አታኽልቲ ብዘየገድስ ንክልቲኦም ክፋል ህይወት የፅንዑ።
ባዮሎጂስትታት መብዛሕትኡ ግዜ ጽንዐቶም ንምክያድ ካብ ጨንፈር ፅንዓት ናቶም ዝተፈልየ ናይ ምርምር ክፋላት ዝጥቀሙሉ ዘዴታትን ሐደስቲ ፍልጠታትን ይጥቀሙ። ንአብነት ተጠቐስና፡ ህይወት አብ ዘለዎም እንስሳታትን አታኽልትን ዝካየዱ ውህደታት ንምርዳእ ክሕግዞም ምእንቲ "ፊዚክስ" ን "ኬሚስትሪ" አብ ዝተባህሉ ናይ ምርምር ጨንፈራት ይውከሉ።


ጥዕና ሳይንስ

ጥዕና ሳይንስ

ናይ ጥዕና ሳይንስ ንናይ ሰብን እንስሳን ጥዕና ዝምልከት ጨንፈር ስነ ፍልጠት እዩ ። ናይ ጥዕና ሳይንስ አብ ክልተ ጨናፍር ይምቀል ። እቲ ቀዳማይ ንመጽናዕትን ፈተነታትን እቲ ካልኣይ ከኣ ንተግባራዊ መዓላኡ ይምልከት።


መርበብ ቋንቋ ኣደ ትግርኛ

መርበብ ቋንቋ ኣደ ትግርኛ

መርበብ ቋንቋ ኣደ ትግርኛ፡ ብዕለት ፲/፲፩/፳፻፫ ብወግዒ ተኸፊቱ። ማትስ ቨነርሆልም፡ ሓላፊ መርብብ ቋንቋ ኣደ ናይ ኵለን ቋንቋታት፡ "እንቋዕ ኣሐጐሰና!" ብምባል ከፊቱዎ። ኣብ ዘረባኡ፡ እቲ ንትግርኛ ማዕረ እተን ካልኦት ፳ ቋንቋታት ንምግባር እተገብረ ጻዕሪ ብቐሊል ዚግመት ኣይኰነን። ብዝሒ ፊደላት ግእዝ ጸገማት ኣምጺኡ ነይሩ ኢዩ። መፍትሒ ክሳዕ ዚርከበሉ'ውን ግዜ ወሲዱ ኢዩ። ኣብ'ዚ ምብጻሕና ኣዝዩ ዜሕጕስ ኢዩ።

ምስ'ተን ካልኦት ቋንቋታት ሓዊስካ፡ መርበብ ቴማ ቋንቋ ኣደ ሓንቲ ካብተን ብሉጻት መርበባት ኤውሮጳ ኰይና ኣላ፡ ኢሉ።

መምህር ምንያ ጸጋይ፡ ነቶም ዕድመኦም ኣኽቢሮም ዝመጹ ኣጋይሽ ምስ'ቲ መርበብ ኣላልይቶም።

ነዚ መርበብ ምስ ረኣኹሞ፡ ርእይቶታትኩም ክትሰዱልና ተስፋ ንገብር። ሕጂ'ውን መሊስና መርሓባ!!

መበል ፲፫ በዓል ነጻነት ኤርትራ፡ ካብ ሓሙስ ፳ ግንቦት ክሳዕ ቀዳም ፳፪ ግንቦት ብዝተፈላለየ ንጥፈታት ስፖርትን ካልእን ከቢሩ ቀንዩ።

ሓሙስን ዓርብን ቅድድም ጕያ እግሪ ንቘልዑን መንእሰያትን ኣብ ዱቭቦ ተኻይዱ። እቶም ዝሰዓሩ ከኣ ብልጫ ተዓዲሎም። እዚ ብቅድድም ጕያ እግሪ ወለዲ ተዛዚሙ።

ቀዳም ምሸት ንዅሉ ሕዝቢ ኣብ ሊሊሆልመን ካብ ሰዓት ፲፮.** ጀሚሩ ክሳዕ ዚወግሕ ዓቢ በዓል ተገይሩ። ኣብዚ ዝተፈላለየ ንጥፈታት ተኻይዱ። ካልኣይ ደረጃ ንዝወድኡ ተመሃሮ ፍሉይ ኣቀባብላ ተገይሩሎም። ንኣሽቱ ተመሃሮ ጥዑም መዛሙር ዘሚሮም። ቍሩብ ዕብይ ዝበሉ ተመሃሮ ከኣ መዛሙር ዘሚሮም፡ ተዋስኦ ኣርእዮም፡ መደረታት ከኣ ኣስሚዖም።


ርሑስ ቀውዒ! ርሑስ ምጅማር ትምህርቲ!

ርሑስ ቀውዒ! ርሑስ ምጅማር ትምህርቲ!

ርሑስ ቀውዒ! ርሑስ ምጅማር ትምህርቲ!:

እንሆ እምበኣር ዕረፍቲ ክረምቲ ተወዲኡ፡ ቀውዒ ኣትዩ፡ ቤት ትምህርቲ ተኸፊቱ።

መምህራን ስራሕና፡ ተመሃሮ ከኣ ትምህርትኹም ጀሚርኩም።

ጽቡቕ ምጅማር ይግበረልና!

ኣዳለውቲ እዚ መርበብ'ዚ ብዝተኻእለ መጠን ንዓኻትኩም ይጠቅም ይኸውን

ኢልና ዝገመትናዮ ነገራት ከነዳልወልኩም ክንፍትን ኢና።

መምህራንን ወለድን ተመሃሮን ከኣ በብወገንኩም ብዝተኻእለኩም መጠን፡

ይጠቅም እትብልዎ ጽሑፋት ይኹን ርእይቶታት ምስ እትሰዱልና፡

ትሕዝቶ መርበብና ሃብታም ኪኸውን ይኽእል። ስለ'ዚ ሓገዝኩም ኣይፈለየና።


ቴማ ቋንቋ ኣደ

ቴማ ቋንቋ ኣደ

ቴማ ቋንቋ ኣደ:

ኣብዚ መርበብ'ዚ፡ ብ26 ቋንቋታት፡ ሓበሬታታት ብዛዕባ ቋንቋ ኣደ ይውሃብ። ትግርኛ ሓንቲ ካብ'ዘን ቋንቋታት እዚኣተን ኢያ።
እዚ ዓይነት መርበብ'ዚ ብትግርኛ ዚውሃብ ዘሎ፡ ንመጀመርታ ግዜ ኢዩ።
ብሃገራዊ ምምሕያሽን ምምዕባልን ትምህርቲ ይምወል።
ብመምህራን ቋንቋ ኣደ ከኣ ይዳሎ።

በብእዋኑ እናማዕበለን እናተለዋወጠን ይኸይድ።
ምእንቲ ኪምዕብል ናይ ኵልና ምትሕብባር የድልዮ።ንዚውሃበና ምኽርን ሓበሬታን ምስ ምስጋና ንቕበል።

መልእኽትኹም በዚ ዚስዕብ ኣድራሻ ክትልእኩልና ትኽእሉ።


ርሑስ ክረምቲ

ርሑስ ክረምቲ

ርሑስ ክረምቲ:

ዝኸበርኩም ተኸታተልቲ መርበብና

እንሆ ዓመት ትምህርቲ ፪፬፬፫-፪፬፬፬ ተወዲኡ፥ ክረምቲ ኣትዩ፥ ኣብያተ ትምህርቲ ተዓጽየን።

ተመሃሮ ነናይ ሓደ ዓመት ፍልጠት ወሲኾም።

ገለ ካብኣቶም ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቶም ፈጺሞም። "ዝኣከብኩሞ ፍልጠት ንባዕልኻትኩምን ንኣከባቢኹምን ንሃገርናን ንዓለምናን ዚጠቅም ይግበሮ!"

ተባሂሎም ተመሪቖም።

መርበብ ቋንቋ-ኣደ፡ ኣብ ምእታው ቀውዒ፡ ትምህርቲ-ሓዘል መደባቱ ሒዙ ኪመጽእ እናኣተስፈወ፡

ሰናይ ዕረፍቲ ይምነየልኩም። ብሰላም የራኽበና!!!

ኣብ ሃገርና

ምዕጻው ኣብያተ ትምህርቲ ብኸመይ ይብዓል ነበረ?

ኣብ ፵ታትን ፶ታትን

ናይ መንግስቲ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ብፍላይ ኣብ ዓበይቲ ከተማታት ከም ኣስመራ፡ ኵለን ብሓባር ኣብ ሓደ ዓቢ ሜዳ ተሰሪዐን፡ በብጽሒተን ብምልዓል፡ ገለ ቤት ትምህርቲ ብመዝሙር፡ ገለ ብትርኢት ምውስዋስ ኣካላት፡ ከምኡ ድማ ብጕያ፡ ብዝላ፡ ብጕስጢ፡ ወዘተ.. ናይ ሓባር ውድድር ብምግባር፡ ይብዓል ነበረ። ነናይ ክፍሎም ብሉጻት ተመሃሮ ኸኣ ካብ ኣመሓደርቲ ብልጫታቶም ይወስዱ ነበሩ።

ኣብቲ በዓል ኵሎም ተመሃሮ ብሓባር ዚዝምሩዋ ዝነበሩ መዝሙር:

ወላዲትና ዓድና

ኣብዛ ዓለም ብመላኣ

ንዓናሲ የልቦን ከምኣ

ግሩም ጸሓይ ኣብ ዋዒኣ ጥዑም'ውን ኣየራ


ራብዓይ ኣኼባ መርበብ ቋንቋ ኣደ

ራብዓይ ኣኼባ መርበብ ቋንቋ ኣደ

ራብዓይ ኣኼባ መርበብ ቋንቋ ኣደ ካብ ዕለት ፪፱-፫፩ ነሓሰ ኣብ ታሊን፡ ርእሲ ከተማ ኤስቶኒያ፡ ተኻዪዱ። እዚ ኣኼባ'ዚ ካብ ምሉእ ሽወደን ዝመጹ መምህራን ቋንቋ ኣደን ሓለፍቶምን ፰፭ ተኻፈልቲ ነይሮምዎ። ብዝሒ መርበብ ቋንቋ ኣደ ክሳዕ ሕጂ ፴ በጺሑ ኣሎ።

ኣብ"ዚ ናይ ሰለስተ መዓልታት ኣኼባ'ዚ፡ ምልውዋጥ ዝተዋህለለ ተኽእሎታት ተኻዪዱ። ሓለፍቲ መርበባት ዝገበሩዎ ሓደስቲ ምዕባለታት ኣርእዮም። ኣብ ርእሲ'ዚ ብዛዕባ ዘሎ ኵነታትት ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ኣብ ኵሉ ደረጃታት፡ ካብ መዋእለ ሕጻናት ጀሚርካን መምህራን ቋንቋ ኣደን ተዘትዩ። ሓለፍቲ ቋንቋ ኣደ፡ ብዛዕባ ምምሕያሽ ኵነታት ትምህርቲ ቋንቋ ኣደን መምህራን ቋንቋ ኣደን ዘሎዎም ሓሳባት ኪዛተይሉን ናብ ሃገራዊ ምምዕባል ትምህርቲ ኬቕርቡዎን ለበዋ ቀሪቡሎም።

ኣብ ርእሲ'ዚ፡ ብዛዕባ ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ብርሑቕ'ውን ተዘትዩ። ብዛዕባ'ዚ መምህራን ቋንቋ ኣደ ማታር ጃይተህን ምንያ ጸጋይን ሓበሬታ ሂቦም።

ተኻፈልቲ ኣኼባ፡ ቅድሚ ኣኼባ ምጅማሮም፡ ነቲ ከተማ ዘይሮሞን ብዛዕባ እቲ ከተማ ዚኣክል ሓበሬታ ተዋሂቡዎምን።

እቲ ኣኼባ ዕዉት ነይሩ። ጻዕሪ ትካል ሃገራዊ ምምዕባል ትምህርቲ፡ ተመሃሮ ሰብ ብዙሕ ቋንቋ ኰይኖም ትምህርቶም ብግቡእ ዜሳልጡሉን ኪዀኑ፡ መምህራን ቋንቋ ኣደ ኸኣ፡ እቲ ዜድልዮም ተወሳኺ ትምህርቲ ወሲዶም ናብ ዝሓሸ ዓይነት ኣሰራርሓ ዚሰግሩሉ መንገዲ ምድላይን ኢዩ።

መርበብ ቋንቋ ኣደ ትግርኛ ኣብ'ዚ ኣኼባ'ዚ ዚካፈል ዘሎ ንሳልሳይ ግዚኡ ኢዩ።

ስእላዊ መግለጺ ገለ ካብ'ቲ ዝነበረ ንጥፈታት፡-

ኣንበሳን ድብን ወዓግን ወኻርያን
ኣንበሳን ድብን
ነብርን ወኻርያን
ኣቦን ወድን ኣድጎምን
በቃቕ ኣንጭዋ


ትምህርቲ ትግርኛ ብርሑቕ

ትምህርቲ ትግርኛ ብርሑቕ

ትምህርቲ ትግርኛ ብርሑቕ:

ኣብ ሽወደን፡ ኵሉ ቈልዓ ቋንቋ ኣደኡ ኪምሃር መሰል ኣሎዎ። ግን ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ገለ ተመሃሮ ኪምሃሩ ዕድል ኣይረኸቡን። ነዚ መፍትሒ ንምፍጣር፡
ትካል ምምዕባልን ምምሕያሽን ትምህርቲ ዝሓለፈ ዓመት ንፈተነ ተባሂሉ፡ ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ብርሑቕ ብሾብዓተ ቋንቋታት ተዋሂቡ። ሓንቲ ካብ'ዘን ቋንቋታት እዚኣተን ትግርኛ ኢያ። ኣብዚ ፈተነ’ዚ ዝተኻፈሉ ኣብ ክሪስትያንስታድ ዚርከቡ ተመሃሮ ኢዮም። ከምቲ ተሓሲቡዎ ዝነበረ፡ ንዕብይ ዝበሉ ተመሃሮ፡ ብኮምፕዩተር እናተሓገዙ ኪምሃሩ ኢዩ። ግን ኣብኡ ዚርከቡ ተመሃሮ ካብ ደቂ ፮ ዓመት ክሳዕ ፮ይ ክፍሊ ዚምሃሩ ኢዮም ነይሮም። ካብቶም ዝተመዝገቡ ፪፯ ተመሃሮ ፩፱ ተኻፊሎሞ። ነቲ ነገር ንምቅላል፡ መምህር ኣብ ወርሒ ሓደ ግዜ እናኸዶም፡ ዝተረፈ ግዜኦም ከኣ ብወለዶም እናተሓገዙ ኪምሃሩ ጸኒሖም። እዚ ቀዳማይ ፈተነ’ዚ ዝሓለፈ ሰሙን ተዛዚሙ።
ኣብቲ መዛዘሚ መዓልቲ፡ ኣኼባ ስድራ-ቤት ተገይሩ። ነቲ ዝሓለፈ ትምህርቲ ገምጋም ተገይሩሉ። ስድራ-ቤታት በቲ ዝተዋህበ ትምህርቲ ሕጉሳት ከም ዝዀኑ ገሊጾም። ግን ሓደ ግዜ ኣብ ወርሒ ኣዝዩ ውሑድ ስለ ዝዀነ፡ ኣብ ሰሙን ሓደ ግዜ ኪረኽቦም ዚኽእል መምህር ኪግበረሎም፡ እቲ ዝጸንሐ መምህር ከኣ፡ ኪህቦም ዝጸንሐ ኣመሃህራ መታን ከይቋረጾም፡ ገለ ገለ መዓልታት እናመጸ ሓገዙ ኬወፍየሎም ሓቲቶም።
ስድራ-ቤታትን ኣካየድቲ ስራሕን በቲ ዝቐረበ ሓሳባት ተሰማሚዖም፡ ተመሳጊኖም ተፈላልዮም። ቀጻሊ ትምህርቲ ኣብ ወርሒ መስከረም ኪጅመር ኢዩ።


ቈላ

ቈላ

ቈላ:

እዚ እቲ ካብ ፬ ክሳብ ፩፶፬()ሜ. ልዕሊ ጽፍሒ ባሕሪ ዘሎ ቦታ ኢዩ። እዚ ቦታታት እዚ ውዑይ ኢዩ። ብፍላይ ኣብ ግዜ ክረምቲ ኣዝዩ ውዑይ ኢዩ። ንኣብነት ኣብ ዓሰብ ክሳዕ ፶፭°C ዝተመዝገበሉ እዋን ኣሎ።


ደጋ

ደጋ

እቲ ካብ ፪፬፬፬(፳፻፬፻፵፬) ልዕሊ ጽፍሒ ባሕሪ ንላዕሊ ዘሎ ቦታ ደጋ ይብሃል። እዚ ቦታታት እዚ ምስቲ ካልእ ቦታታት ኤርትራ ኣነጻጺርካ ዝሑል ኢዩ። ኣብ እዋን ቀውዕን ሓጋይን፡ ኣብ ለይቲ ክሳዕ ፭°C ኣቢሉ ይብጽሕ። ብመዓልቲ ግን ካብ ፩፭°C ንላዕሊ ኢዩ።


ብመምህር ፍስሃየ ባህታ

ብመምህር ፍስሃየ ባህታ

ብመምህር ፍስሃየ ባህታ (ወዲ ዓዲ):

ኣንበሳ እቲ " ንጉስ እንስሳ" ተባሂሉ ዚጽዋዕ እንስሳ በረኻ ኢዩ። ቀደም፡ ኣንበሳ ኣብ ኣፍሪቃ ጥራይ ዘይኰነስ ኣብ እስያን ኣብ ገለ ቦታታት ኤውሮጳን'ውን ይነብር ነበረ። ኣብ'ዚ ዘለናዮ እዋን ግን፡ ኣናብስ ኣብ ኣፍሪቃ፡ ኣብ ውሽጢ እቲ ከይበርስ ተባሂሉ ዝተሓዝአ፡ ሃድን ከኣ ዘይፍቀዶ ቦታታት ጥራይ ኢዮም ዚርከቡ።

ተባዕታይ ኣንበሳ እቲ ዝሓየለን ግርማ ዘሎዎን እንስሳ ኢዩ። ሓደ ኣንበሳ፡ ኣብ'ቲ ብጹሕ ዕድመኡ፡ ምስ'ቲ ጽቡቕ ጸጕሩ፡ ኣዝዩ ግርማ ዝመልኦ ትርኢት ኣሎዎ። ሓደ ንእሽቶ - እቲ 'ሽደን' ኢልና እንጽውዖ'ውን ጸጕራም ኢዩ። ኣንበሳ ኣብ ግዜ እርጋኑ፡ ሕብሩ እናቐየረ፡ ማለት እናጸለመ'ውን ይኸይድ'ዩ።

ተባዕታይ ኣንበሳ ንውሓቱ ( ካብ ርእሱ ክሳብ ጭራኡ) 2,5 ሜ. ኣቢሉ ይበጽሕ። ቍመቱ ( ካብ ርእሱ ክሳብ እግሩ) ከኣ ካብ 1,2 ሜ. ንላዕሊ ኢዩ። ኣንስተይቲ ኣንበሳ (ዋዕሮ) ግን ካብኡ ትንእስ። ክብደቶም ካብ 125 - 250 ኪ.ግ. ኢዩ።

Section::::ምፍራይ.
ኣናብስ፡ ደቂ ክልተ ዓመት ምስ ኰኑ ኪወልዱ ይኽእሉ። ምልኦ ዋዕሮ ካብ 105 ክሳዕ 112 መዓልታት ኢዩ። ካብ ክልተ ክሳብ ሓሙሽተ ኰራኵር ክትወልድ ትኽእል። ኣብ ከክልተ ዓመት ትወልድ። እዋን ሕርሳ ምስ ኣኸለ፡ ሓደ ምቹእ ቦታ ትመርጽ። እዚ ቦታ'ዚ ጸላእቲ ብቐሊል ዘይረኽቡዎን ጥቓ ማይ ዘሎዎን ኪኸውን ትመርጽ።

ደቃ ኪውለዱ ከለዉ፡ ዓይኖም ኣይርእን'ዩ። ጸጕሮም ከኣ ነቝጣ ነቝጣ ኢዩ። ንኽልተ ኣዋርሕ ካብ ጡብ ኣዲኦም ጥራይ ኢዮም ዚምገቡ። ደቂ ሽዱሽተ ሰሙን ምስ ኰኑ፡ ናብቲ ዚብላዕ ዘሎዎ ቦታ ምስ ኣዲኦም ይስዕቡ።

ኰራኵር ኣናብስ፡ ሓደ ዓመት ከይገበሩ ኣስናኖም ስለ ዘይድልድል ባዕላቶም ስጋ ኪምንጭቱ ኣይክእሉን ኢዮም። ስለ'ዚ መግቢ ካብ ኣደኦም ኢዮም ዚጽበዩ። ቀስ ብቐስ ግን ከመይ ጌርካ ከም ዚህደን ይምሃሩ እሞ፡ ደቂ 15 ኣዋርሕ ኣቢሎም ምስ ኰኑ፡ ባዕላቶም ነኣሽቱ እንስሳታት ኪሃድኑ ይጅምሩ። ደቂ ክልተ ዓመት ምስ ኰኑ፡ ኣደኦም መሊሳ መላእ ስለ እትኸውን ኪገድፉዋ ኣሎዎም። ገለ ካብተን ኣንስትዮ ደቃ ኪጸንሓ ይፍቀደለን። እቶም ተባዕትዮ ግን ካብቲ ዕስለ ኬልግሱ ይግደዱ።

Section::::ሃድን.
ኣናብስ ኣብ ግዜ ጸሓይ ዕራርቦ ኢዮም ዚሃድኑ። ኣብ እዋን ቀትሪ ግን ይድቅሱ። ኣናብስ ብለይቲ ናይ ምርኣይ ክእለት ኣሎዎም። ስለ'ዚ ከኣ ብጸልማት ኪሃድኑ ኣይጽገሙን። ተባዕታይ ኣንበሳ ባዕሉ ኣይሃድንን ኢዩ። ምስ ክብደቱ ኣነጻጺርካ ልቡ ንእሽቶ ኢያ። ስለ'ዚ ቍሩብ ምስ ጐየየ ቀልጢፉ ይደክም። እተን ዚሃድና ኣንስትዮ ኢየን። ነቲ ዝተሃድነ ብቐዳምነት ኪበልዖ ዚጅምር ግን እቲ ተባዕታይ ኢዩ። ንሱ፡ በሊዑ ምስ ጸገበ ነተን ኣንስትዮን ደቀነን ኪበልዑ ይፈቕደሎም።


ኣነባብራ

ኣነባብራ

ኣነባብራ ኣናብስ ከም ሓደ ዓቢ ስድራ-ቤት ኰይኖም ኢዮም ዚነብሩ። ሓንቲ ጕጅለ ወይ ዕስለ ካብ 20 - 30 ዚዀኑ ኣናብስ ይህልዉዋ። ሓደ ተባዕታይ ጥራይ ከኣ ይህሉዋ። ኣብ ገሊአን ጕጅለታት ግን ክሳብ ኣርባዕተ ተባዕትዮ ኪርከቡ ይኽእሉ። እዚኣቶም ግን ወይ ኣሕዋት ወይ ከም ኣሕዋት ኰይኖም ዚነብሩ ኢዮም። እቲ መራሒ ግን ኵሉ ግዜ ሓደ ኢዩ። እቶም ካልኦት ናቱ ተኣዘዝቲ ኢዮም።

ኣንበሳ ነቲ ሕዙእ ቦታ ናይ'ታ ወገኑ ኣጽኒዑ ይሕዝ። ካልእ ተባዕታይ ኣንበሳ ኣብ'ቲ ቦታኡ ኪኣቱ ኣይፍቀደሉን። እተን ዋዕሮታት እንተዀና'ውን ካልኦት ዋዕሮታት ኪኣትወአን ኣይፈቕዳን። እንተ ኣትዮሞም ግን ዓቢ ባእሲ ይልዓል። ክሳዕ ዚዳኸሙ ከኣ ይቃለሱ። ሽዑ እቲ ዝሰዓረ ነታ ዕስለ ይውንና፡ እቲ ዝተሳዕረ ኣንበሳ ከኣ ካብኣ ይስጐጕ።


ብተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ቡሰንሁስ

ብተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ቡሰንሁስ

ብተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ቡሰንሁስ:

ኣብ ሓደ ቦታ፡ ኣብ ኣፍሪቃ፡
ብዙሓት እንስሳታት ነበሩ።
ሓደ ግዜ ማይ ኪሰትዩ ኣብ ሓደ ሩባ ተራኸቡ።
ማይ ምስ ሰተዩ ኬዕርፉ ኮፍ በሉ።
ነብሪ ግን ምስኣቶም ኣይነበረን።
ቍርብ ጽንሕ ምስ በሉ፡ ኣንበሳ ነገር ደለየ።
" ካብ ኵሎም እንስሳታት መን'ዩ ሓያል? " ኢሉ ሓተቶም።
ኵሎም ፈሪሖም ንስኻ! ንስኻ በሉዎ። ወኻርያ ግን ኣይመለሰትሉን።


ሓረጋት

ሓረጋት

ሓረጋት:

ንበቡ!

እቲ ወዲ'ቲ

እታ ጓል'ቲኣ

እቶም ዓቢ ሰብኣይ

እተን ዓባይ ሰበይቲ

ትማሊ ዝረአናዮ ወዲ

ጽባሕ እንኸዶ ቦታ

ድሕረይ ዝነበረት ጓል

ቅድመኻ ዝነበረ ቈልዓ

እቲ ሕሱም ከልቢ

እዘን ክልተ ኣዋልድ

ንሕናን ንሳቶምን

ሓጺርን ረጒድን

ነዊሕን ቀጢንን

ህዉኽን ቅልጡፍን

እናጐየየ ከይዱ

እናዘለለ መጺኡ

እናበልዐ የንብብ

እናጸሓፈ ይዛረብ

ብየማኑን ብጸጋሙን

ብላዕልን ብታሕትን

ሰማይን ምድርን

ኣብ ዓድን ኣብ ባሕርን

ንፉዕ ምስ ሕማቕ

ዓቃል ምስ ህዉኽ

ዝሑል ምስ ውዑይ

ብሩኽዶ ርጉም

ጥዑይዶ ሕሙም

ህኩይዶ ትጉህ

ዝተሰብረ ምዕራይ

ዝረስሐ ምጽራይ
በቃቕ ኣንጭዋ

ነብርን ወኻርያን
ኣንበሳን ድብን
ኣቦን ወድን ኣድጎምን
ኣንበሳን ኣንጭዋን
ዘይሓስብ ነጋዳይ

ፈታው ወርቂ ንጉስ
ዳሞንን ፒቲያስን


ሕንቅል ሕንቅሊተይ

ሕንቅል ሕንቅሊተይ

ሕንቅል ሕንቅሊተይ እዚ ሕንቅል ሕንቅሊተይ ዝጸንሐ ያታ ኢዩ። ንሕና ዓበይቲ ብነኣሽቱና ተጻዊትናሉ። ናብ ደቅና ከነሕልፎ ከኣ ሓላፍነትና ኢዩ። ብዙሕ ዝተረስዐ ስለ ዘሎ፡ ዝዘከርኩምዎ ኵሉ ነዚ መርበብ እንተለኣኽኩምሉ

- በል ኣድርረኒ፡
- ብምንታይ፧

- ብገዓት ጠስሚ
- ተደረር።

- እዝኒ ኢያ።

1. ዓይኒ ከለዋ ዘይትርኢ።

2. እዝኒ ከለዋ ዘይትሰምዕ።

5. ኣቦይ ዝሃቡኒ መንበር፡ ወዲቓ ዘይትስበር፡ ሞይታ ዘይትቕበር።

6. ንግሆ በርባዕተ፡ ቀትሪ ብኽልተ፡ ምሸት ብሰለስተ ዚኸይድ።

7. ንዅሉ እትኸድን ገረብ።

8. ኣብ ውሽጢ በዓቲ ለይለይ ትብል።

9. ዝሃብካያ እትበልዕ፡ ማይ እንተስተኻያ እትመውት።

10. ካብ 12 ኣዋርሕ እታ ዝነውሐት።

11. ምሳይ ኪኸይድ ዚውዕል ግን ምሳይ ገዛ ዘይኣቱ።

12. ዝያዳ እንተ ወሰድካላ ዝያዳ እትዓቢ።

14. ደድሕሪ እንስሳ ዚኸይድ።

15. ብዙሕ ግዜ ዚወድቕ ግን ዘይትንስእ።

16. ዝያዳ ትህባ ዝያዳ ትጠሚ፡ በሊዓ ምስ ወደአት ከኣ ትመውት።

17. መግቢ ዝመልአት ንእስቶ ገዛ፡ ረቂቕ መንደቓ፡ ናሕሲ ይኹን ማዕጾ ዘይብላ።

18. ክሳድ ዘሎዋ ግን ርእሲ ዘይብላ።

19. ንዅሉ ዚርእያ ነንሕድሕደን ግን ዘይረኣኣያ።

20. ምእንቲ ክትሪኦ ክትዕመት ዘሎካ።

21. ኣስናን ዘሎዎ ግን ኪነክስ ወይ ኪሕይኽ ዘይክእል።

22. ዝጠወኻ ኣንተጠወኻ ንቕድሚት ጥራይ ዚርኢ።

23. ንታሕቲ ገጹ ዚፈስስ ግን ነፍንጫ ዜርክባ።

24. ስዲ ከይተበሃልካ መልሓስካ ከተውጽኣሉ እትኽእል።

25. ኵሉ ዚሰምዕ ግን ዋላ ሓንቲ ዘይብል።

26. ከተዕርፍ ከለኻ ዚሰርሕ፡ ክትሰርሕ ከለካ ዜዕርፍ።


ዓለም-ለኻዊ መዓልቲ ቋንቋ ኣደ ፪፬፬፮

ዓለም-ለኻዊ መዓልቲ ቋንቋ ኣደ ፪፬፬፮

፪፩ የካቲት ዓለም-ለኻዊ መዓልቲ ቋንቋ ኣደ ኢዩ። እዚ መዓልቲ እዚ ብ፩፱፱፱ ብዩነስኮ (UNESCO) ዝተሓንጸጸ ኢዩ። ዕላማኡ፡ ኣብ ዓለም ምሉእ ዘሎ ሰብ ቋንቋኡ ኪጥቀምን ብቋንቋኡ ኪጥቀም ዕድል ኪረክብን ንምትብባዕ ኢዩ።

በዚ ምኽንያት፡ ኣብዛ መዓልቲ እዚኣ፡ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት፡ ገለ ቋንቋታት ንኸይጠፍኣ ንምክልኻል፡ ብቛንቋ ኣደኻ ክትምሃር ምእንቲ ኪክኣልን ኣብ መንጎ ብዙሓት ባህልታት ምርድዳእ ኪህሉን ብዜመልክት ዝተፈላለየ መደባት ከቢሩ ይውዕል።

እዚ ትካል'ዚ ንሻብዓይ ግዜኡ ኢዩ ዜብዕሎ ዘሎ። ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ሽወደን፡ ብዝተፈላልየ መገዲ ከቢሩ ውዒሉ። ከም ኣብነት፡ ኣብ ቤት ትምህርቲ ዩልስታ ብዓቢ ድምቀት ከቢሩ ኣምስዩ።

እዚ በዓል'ዚ ብክልት፫ ተማሃሮ ኢዩ ተኸፊቱ። ሓለቓ ቤት ትምህርቲ ዩልስታ፡ ኤልሳቤጥ ከኣ ነቲ ኣብኡ ዝነበረ ተዓዛቢ፡ " እንቋዕ ብደሓን ምጻእኩም። ቤት ትምህርትና፡ ካብ ዝተፈላለየ ወገናት ዓለም ዝመጹን ዝተፈላለየ ቋንቋታት ዚዛረቡን ተመሃሮ ዝሓቘፈ ቤት ትምህርቲ ብምዃኑ ብዙሕ የሐብነናን የሐጕሰናን፡ ስል ዝዀነ ከኣ፡ ነዛ መዓልቲ እዚኣ ከነኽብራ ይግባእ" ድሕሪ ምባላ ነቲ መድረኽ ነቶም ነቲ በዓል ዚመርሓ ዝነበራ ተመሃሮ ኣተሓላሊፋትለን።

ነቲ በዓል ተመሃሮ ጥራይ ዘይኰኑ፡ ወለዶምን ናእሽቱ ኣሕዋቶምን ኣሓቶምን እውን ተኻፊሎሞ። እዚ ብብዙሓት ስድራ-ቤታት ዝደመቐ በዓል፡ ነታ ቤት ትምህርቲ ብፍላይን፡ ንሽወደን ድማ ብሓፈሻኡን፡ ብዝሐ ባህላውያን ገይሩወን ኣምስዩ። ተመሃሮ፡ ብዝተፈላለየ ቋንቋታት ግጥምታት ነቢቦም።

ነፍሲ ወከፍ ጕጅለ ተመሃሮ ነናይ ሃገሮምን ባህሎምን ሳዕስዒታት ኣብ ዘርአዩሉ እዋን፣ በቶም ጕጅለ ጥራይ ከይተወሰነ፡ ካብ ካልኦት ጕጅለታት'ውን ዘዘሊሎም ናብ ስዕስዒት እናተሓወሱዎም፣ ሓደ ዓቢን ናይ ሓባርን ባህሊ መሲሉ ኣምስዩ።

ቋንቋ ትግርኛ'ውን ሓንቲ ካብዘን ቋንቋታት እዚኣተን ኰይና ኣምስያ። ተመሃሪት ልዋም ተስፋይ ነዚ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ግጥሚ ነቢባቶ።ትዕግስቲ ኣብራሃን ልዋም ፍትዊን ከኣ ናብ ቋንቋ ሽወደን ተጒመናኦ። ተመሃሮ ትግርኛ፡ ብቛንቛ ትግርኛ ኪዛረቡን ኪነቡን ከለው፡ ባህላዊ ሳዕሲዒቶም ኪስዕስዑ ከለውን ክትርኢ ኣዝዩ የሐጕስ። ብዝያዳ ንኺምዕብል ግን ሓገዝ ወለዲ የድልዮ።

ወረጃን ሓጎስ ዝመልኦን ምሸት! ኣገናዕ!!!