ናብ ክልል ትግራይ ዝኣትው ሓገዝ እንተተመሓየሸ'ውን ምስ ክውንነት ግን ፍልልይ ከምዘለዎ ሰብ-መዚ ይግለጹ

ናብ ክልል ትግራይ ዝኣቱ ዘሎ ሰብኣዊ ሓገዝ ካብቲ ኣቐዲሙ ዝነበሮ መጠናዊ ምምሕያሽ ደኣ ኣርእዩ ይሃሉ እምበር፡ እቲ ዘሎ ትጽቢትን ኣብ ባይታ ዘሎ ክውንነትን ግን ኣመና ፍልልይ ከም ዘለዎ ሰብ-መዚ እቲ ክልል ይገልጹ ኣለዉ።


ባንኪ ዓለም 300 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ንኢትዮጵያ ይህብ

ባንክ ዓለም ነቲ ብዂናት ዝተሃስየ ክልላት ዓፋር፡ ኣምሓራ፡ ቤን-ሻንጉል ጉመዝ፡ ኦሮሚያን ትግራይን ዝውዕል ናይ 300 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ከም ዝገበረ ኣፍሊጡ። ከም ሓበሬታ እቲ ትካል፡ እቲ ንዳግመ-ሕውየት ብዂናት ዝተሃስዩ ወገናት ዝውዕል ሓገዝ፡ ብፈደራል መንግስቲን፡ ክልላትን ኣብ ባይታ ዝርከቡ ማሕበረ-ኮማትን ዝትግበር ምዃኑ ተሓቢሩ ኣሎ። ኣብቲ ገና ኲናት ዘይዓረፈሉ ወገናት ግን ብሳልሳይ አካል ዝሳለጥን ዝፍጸምን ምዃኑ ኣመልኪቱ ኣሎ። ከም ሓበሬታ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ እቲ ሓገዝ ኣብ ጽላታት ትምህርቲ፡ ጥዕና፡ ቀረባት ማይን በቲ ኲናት ጾታዊ መጥቃዕቲ ንዝወረደን ደቀንስትዮ ክውዕል’ዩ።


ዝምድና ምዕራባዊያንን ኢትዮጵያን ከምዝተመሓሸ ሚ/ጉ/ወጻኢ'ታ ሃገር ይገልጹ

ብሰንኪ ውግእ ሰሜን ኢትዮጵያ፣ ተባላሽዩ ዝነበረ ዝምድና ኢትዮጵያን ምዕራባዊያንን ይመሓየሽ ከምዘሎ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ደመቀ መኮንን ኢትዮጵያ ገሊጾም። ኣቶ ደመቀ መኮንን ትማሊ ሰኑይ ንቤት ምኽሪ’ታ ሃገር ኣብ ዘቅረብዎ ሪፖርት "መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ሰብኣዊ ረድኤት ናብ ክልል ትግራይ ንክኣቱ ዘኽእል ምቹእ ባይታ ስለዘጣጠሐ፣ ጸገማት ብሰላም ንክፍትሑ ዘኽእሉ ስጉምቲ ስለዝወሰደን፣ ምስ ምዕራባዊያን ምትእምማን ይፍጠር ኣሎ" ኢሎም። ንሶም ከምዚ ዋላ’ውን እንተበሉ፣ ኣብ ቀረብ ሰብኣዊ ረድኤት፣ ምምሕያሽ እንተሃለወ፣ ሎሚ’ውን ጸገማት ከምዝራኣዩ ዝተፈላለዩ ኣካላት ይገልጹ ።


ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ቢንያም ግርማይ ተዓዋቲ 10ይ መድረኽ ዙር ኢታልያ ኮይኑ

ሎሚ ኣብ ዝተኻየደ 10ይ መድረኽ ዙር ኢጣልያ (ጂሮ ዲ ኢታሊያ) ኤርትራዊ ተቐዳዳሚ ቢኒያም ግርማይ ቀዳማይ ወጺኡ። ምስ ጋንታ ኢንተርማሸ ዝቀዳደም ቢኒያም ናይ መድረኽ ውድድር ዙር ኢጣልያ ዝተዓወተ ናይ ፈለማ ኣፍሪቃዊ ኰይኑ ታሪኽ ሰሪሑ ኣሎ። ኣብዚ ናይ ሎሚ ውድድር ማቲው ቫንደር ፖል ንቢንያም ስዒቡ ካልኣይ ክወጽእ እንከሎ፡ ኣብ መኽፈቲ ናይቲ ውድድር ቢንያም ካልኣይ ክወጽእ እንከሎ፡ ተዓዋቲ ናይቲ መዓልቲ ማቲው ቫንደር ፖል’ዩ ነይሩ። ሎሚ ከኣ ቢንያም ቀዲሙዎ መዛዘሚ ሕንጻጽ ኣብ ዝረገጸሉ እዋን፡ እቲ ካልኣይ ዝወጸ ተወዳዳሪ እንቋዕ ሓጎሰካ ኢሉ ናይ ድጋፍ ምልክት ክገብረሉ ይርአ።


ኤርትራዊት ኣመሪካዊት ሓላፊት ሕክምናዊ መዳይ ኩባንያ መፍረ መድሃኒት ፋይዘር ዶ/ር ኣይዳ ሃብተጽየን ተመክሮኣ ተኻፍል

ዋሽንግተን — ኤርትራዊት ኣመሪካዊት ዶ/ር ኣይዳ ሃብተጽየን ሓላፊት ሕክምናዊ መዳይ ኣብ ሓደ ካብ ዓበይቲ ትካላት መፍረ መድሃኒት ዓለም ዝኾነ ፋይዘር'ያ። ነቲ ትካል ዓለም ኣብ ማእከል ዓለምለኸ ለበዳ ቫይረስ ኮሮና ዝነበረትሉ እዋን'ያ ተጸንቢራቶ በዚ ድማ ነቲ ውሳነ ክትወስድ ዝደረኻ ምክንያት ኣብቲ መዝነት ክትበጽሖ ትደልይ ዕላማ ከምኡ'ውን ኣብ ወርሒ የካቲት ዝጽንበል ወርሒ ኣፍሪቃዊያን ኣመሪካዊያን ሓንቲ ካብተን ካብ ዝተፈላለየ ሃገራት መጺኣን ለውጢ ዘምጽኣ 100 ደቂ ኣንስትዮ ተባሂላ ንዝተዋህባ ኣፍልጦ ብሓፈሻ ናይ ህይወት ተመክሮኣ ከተካፍለና ኣዘራሪብና ኣለና። ዊንታ ኪዳነ wkidane@voanews.com ጥለብ


ኣብ ወረዳ ደራሼ ብዝተፈጥረ ናይ ጸጥታ ጸገም መንገዲታት ምዕጻውን መጉዓዝያ ምትዕንቓፉን ነበርቲ ገሊጾም

ኣብ ክልል ደቡብ ኢትዮጵያ፣ ፍሉይ ወረዳ ደራሼን ከባቢኡን ዝተፈጠረ ጸገም ጸጥታ ተጋዲዱ፣ መገዲታት ምዕጻውን፣ ኣገልግሎት መጉዓዝያ ተዓናቒፉ ከምዘሎ ተሓቢሩ። ንድምጺ ኣመሪካ ርእይቶ ዝሃቡ ነበርቲ "ሓይልታት ጸጥታ መንግስቲ፣ ንኹሉ ብጅምላ ይኣስሩ ስለዘለው፣ ነበርቲ’ቲ ከባቢ ንበረኻ ይሃድሙ ኣለው" ኢሎም። ነዚ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ይቀርብ ዘሎ ነቀፌታ ኣመልኪቱ፣ ካብ ክልላዊ ይኹን ጊዚያዊ ወትሃደራዊ ኮማንድ ዝተዋሃበ ግብረ መልሲ የለን ።


ሰበ-ስልጣን ክልል ትግራይ ንመንእሰያት ብሓይሊ ይምልምሉ ከምዘለዉ ሮይተርስ ሓቢሩ

ሰበ-ስልጣን`ታ ብዂናት ዝተሓመሰት ክልል ትግራይ፡ መንእሰያት ኣንጻር መንግስቲ ኽዓጥቁ ብሓይሊ ይምልምሉ ከምዘለዉ ተሓቢሩ። ንምሩኻትን ንነበርትን መሰረት ጌሩ ሮይተርስ ኣብ ዝዘርግሖ ዜና፡ ሰበ-ስልጣን ትግራይ እቶም መንእሰያት እንተዘይዓጢቖም ንኣባላት ስድራቤቶም ንምእሳር ከምዘፈራርሑ ጠቒሱ`ሎ። ኣባል ዝምድናታት ወጻኢ ትግራይ ዝኾነ ኪንደያ ገብርሂወት ግን፡ ገለ ኣብ ታሕታዋይ ጽፍሒ ዘለዉ ሰበ-ስልጣን ንወለዲ ኣሲሮም`ዮም ግን እዚ ሳሕቲ`ዩ እቶም ወለዲ`ውን ተፈቲሖም`ዮም እቶም ሰበ-ስልጣን`ውን ተቐጺዖም`ዮም ኢሉ። ሮይተርስ ካብ ወርሒ ለካቲት ክሳብ ግንቦት ምስ ነበርቲ ትግራይ ምስ ዝተማረኹ ዕጡቓትን ምስ ሰራሕተኛታት ረድኤትን ኣብ ዘካየዶ ቃለ-መጠይቕ፡ ኣብ ክልል ትግራይ ንመንእሰያት ናብ ዂናት ንምምልማል ንምግዳድ ስድራቤታት ከምዝእሰሩ ዘመልክት ምዃኑ ብዝርዝር ጸብጺቡ`ሎ። ሮይተርስ ብህወሓት ኣቢሉ ካብ ፖሊስ ርእይቶ ንምርካብ ዝገበሮ ጻዕሪ ብሰንኪ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ናይ መራኸቢ መስመራት ጸገም ምላሽ ክረክብ ከምዘይክኣለ ኣፍሊጡ`ሎ።


ኢሰመኮ ምንህሃር ውጥረትን ናይ ቃላት ልውውጥን ስግኣት ሰብኣዊ መሰላት'ዮም ክብል ኣጠንቂቑ

ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ(ኢሰመኮ)፡ ምንህሃር ውጥረትን ናይ ቃላት ልውውጥን ንሰብኣዊ መሰላት ስግኣት ምዃኑ ኣሰሚዑ። ኩሎም ወገናት ግጭት ካብ ምትኹታኽን ካብ ናይ ጽልኢ ቃላትን ተቖጢቦም ሰላማዊ ፍታሕ ከናድዩን ኣብ ልዝብ ክጽመዱን ዝጸውዐ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፡ሓባራዊ ምርድዳእን ምጽውዋርን ንክህሉ ኩሉ እጃሙ ከበርክት ኣለዎ ኢሉ። ኢሰመኮ ኣብቲ ዘውጽኦ ሓዲሽ መግለጺ፡ ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ሰበ-ስልጣን ትግራይ ከምኡ`ውን ዓፋር፡ ሰብኣዊ ረድኤት ናብ ተጸበይቲ ክበጽሕ ክተሓባበሩ ተማሕጺኑ`ሎ። ሕብረት ኣፍሪቃ:ኢጋድ ከምኡ`ውን ሕቡራት ሃገራት ኣብ ምክልኻል ሓዲሽ ግጭትን ናብ ልዝብ ምምጻእን ንዝግበር ጻዕርታትን ክድግፉ`ውን እቲ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ጸዊዑ`ሎ።


ሱዳን፤ ተወላዶ ትግራይ ዝዀኑ ኣባላት ዓቃብ-ሰላም ሰራዊት ዑቝባ ይሓቱ

ከም ሓበሬታ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ፡ ተወላዶ ትግራይ ዝዀኑ 40 ኣባላት ናይቲ ኣብ ሱዳን ዓስኪሩ ዝነበረ ዓቃብ-ሰላም ሰራዊት፡ ዑቕባ ክሓቱ ናብ ሰሜን ሱዳን መጺኦም ኣለዉ። ስሙ ክዕቀበሉ ዝሓተተ በዓል መዚ ሱዳን፡ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኢትዮጵያውያን ኣባላት እቲ ተልእኾ ኣብ ሱዳን ፖለቲካዊ ዑቕባ ይሓቱ ምህላዎም ንኣገልግሎት ዜና ፈረሳይ ኣመልኪቱ። እቶም ብሰንበት ዑቕባ ዝሓተቱ ተወላዶ ትግራይ ናብ ኡም-ጋርጎር ዝተባህለ መዓስከር ስደተኛታት ምውሳዶም’ውን እቲ ዜና ጸብጺቡ ኣሎ። እቶም ኣባላት ዓቃብ-ሰላም ሰራዊት ነበር፡ ናብ ሃገሮም እንተ ተመሊሶም ውሕስና ከም ዘይብሎም ክገልጹ እንከለዉ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ሚኒስትሪ ምክልኻል ኢትዮጵያ ብዛዕባኦም ኣመልኪቱ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ “ግዳያት ናይቲ ብህወሓት ዝግበር ፕሮፓጋንዳ’ዮም፡” ክብል ምግላጹ ይዝከር።


ስነጥበበኛ ስዒድ ኣንዋር ብቃላት ሓዉን መሳርሕቱን

ብምኽንያት ሃንደበታዊ ሞት መንእሰይ ስነ-ጥበበኛ ስዒድ ኣንዋር ስድራ-ቤቱን መሳርሕቱን ንዘጋጠሞ ሕማም፡ንሓፈሻዊ ባህርያቱን ኣብ ሞይኡን ንዝነበሮ ኣበርክቶን ስነ-ምግባርን ኣመልኪቶም ንድምጺ ኣመሪካ ርእይቶምን ዝክሮምን ኣካፊሎም ኣለዉ ።


ነበርቲ ጥንታዊ ታሪኻዊ ቦታ ላሊበላ ካብ በሰላ ዂናት ንምሕዋይ ይቃለሱ

ቅድሚ ውግእ ሰሜን ኢትዮጵያ ምውልዑ፣ ብትካል ትምህርቲ፡ ስነ-ፍልጠትን ባህሊን ሕቡራት ሃገራት (ዩኔስኮ)ዝተመዝገበ ጥንታዊ ታሪኻዊ ስፍራ ላሊበላ ማእከል ቱሪዝም እዩ ነይሩ። ካብ ከውሒ ብዝተሃነጹ አብያተ ክርስትያናት ዝልለ ላሊበላ፣ አብ እዋን'ቲ ውግእ፣ ምቅይያር ዝቆጻጸሩዎ ሓይልታት ተፈጢሩ’ውን ስለዝነበረ፣ ቱሪዝም ብኡ መጠን ተዳኺሙ አሎ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ይቅጽል ንዘሎ ጻዕሪታት ዳግመ ህንጸት ብዝምልከት ዝተዳለወ ጸብጻብ ካብቲ ቦታ ኣብዚ ምክትታል ይክኣል።


ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ደርቂ ወለዲ ትሕቲ ዕድመ ደቆም ከመርዕው ይግደዱ ምህላዎም ተሓቢሩ

ኣብ ኢትዮጵያ እናተጋደደ ዝኸይድ ዘሎ ደርቂ ወለዲ፡ ትሕቲ ዕድመ ደቆም ከመርዕዉ የገድዶም አሎ ። ከም ሓበሬታ ትካል ትካል ህጻናት ሕቡራት ሃገራት (UNCEIF) ኣብዚ ዓመት ስጋብ ሐጂ ኣብ ዘሎ እዋን መርዓ ትሕቲ ዕድመ ልዕሊ ዕፅፊ ወሲኹ`ሎ። ጉጅለታት ገበርቲ ሰናይ ትካላት፡ ነቶም በቲ ደርቂ አዝዮም ዝተሃሰዩ ስድራ-ቤታት፡ ቀረባት ማይን ካልኦት ዘድልዩዎም ነገራት ብምምላእ ኣብ ዘይዕድመኣን ንዝምርዓዋ ኣዋልድን ነቲ ልምዲ ንምትራፍን ይፅዕሩ አለዉ ።    ፨፨፨፨፨ ጻራ ፨፨


ፕሮግራም መግቢ ዓለም 94 ረድኤት ዝፀዓና መካይን ናብ ክልል ትግራይ የምርሓ ምህላወን ኣፍሊጡ።ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን እውን 165 መካይን ናብ ክልል ትግራይ ምእታወን እቲ ትካል ገሊፁ። እተን ሓገዝ ዝጸዓና መካይን ናብ ክልል ትግራይ ምልኣኹ ዘረጋገፁ ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ኮሚሽን ኣመራርሓ ስራሕ ስግኣት ሓደጋ ኢትዮጵያ ኣቶ ደበበ ዘውዴ ካብዚ ብተወሳኺ ብኣየር ዝለኣኽ ረድኤት እውን ቀፂሉ ኣሎ ኢሎም።  ይኹን እምበር ናብ ትግራይ ይኣትው ዘሎ ረድኤት ብመንፅር እቲ ዝድለ ኣዚዩ ዝተሓተ ምዃኑን በዚ ምኽኒያት ድማ ሞትን ጥምየትን ይስፋሕፋሕ ከምዘሎ ሓላፊ ቢሮ ሕርሻን ልምዓት ገጠርን ክልል ትግራይ ዶክተር ኣትንኩት መዝገቡ ኣብ ቀረባ ንድምጺ ኣመሪካ ምሕባሮም ይዝከር። ምኽኒያት ዋሕዲ ናብ ክልል ትግራይ ዝለኣኽ ረድኤት መራሕቲ ትግራይን ገለ ትካላት ረድኤትን ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ተሓታቲ እንተገበሩ እውን መንግስቲ ግን ነቲ ኽሲ ኣይቕበሎን።


ክልል ሶማል ሓይልታት ጸጥታ ኣብቲ ክልል ዘይተመጣጠነ ሓይሊ ምጥቃሞም ኣሚኑ

ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ሓይልታት ፀጥታ ኣብ ክልል ሶማሌ ወረዳ ጉርሱም ከተማ ቦምባስ ዘይተመጣጠነ ሓይሊ ፈፂሞም ክብል ትማሊ ንዘውፅኦ መግለፂ ሓቅነት ኣለዎ ክብል እቲ ክልል ተቐቢሉዎ። ፈፀምቲ ናይቲ ፍጻመ ንሕጊ ኣይቀረቡን ዝብል ግን ሓቂ ኣይኮነን ኢሉ።ኣብ ልዕሊ ሓይልታት ፀጥታ ኣድላይ ዝብሃል ምፅራይ ይውሰድ ከምዘሎ እውን እቲ ክልል ገሊፁ ኣሎ። ኣብ 11ን 12ን መጋቢት 2014 ኣባላት ኣኪሾ ዝተባህሉ ነገድ ብባህላዊ ኣገባብ መራሒኦም ንምምራፅ ኣብ ዝተኣከብሉ እዋን ኣብ መንጎ እቲ ምርጫ ደው ክብል ዝሓተቱ ሓይልታት ፀጥታን ደው ኣይነብልን ዝበሉ ነበርትን ብዝተፈጥረ ግጭት 12 ሰባት ብሓይልታት ፀጥታ ተቐቲሎም ክብል ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ትማሊ መግለጺ ኣውጺኡ ኔሩ።


በዓል-መዚ መራኸቢ ብዙሃን ኢትዮጵያ ንጋዜጠኛ ዘ-ኢኮኒሚስት ወረቐት ስራሑ መንጢሉ

ንጉዳይ መራኸቢታት ኢትዮጵያ ዝከታተል በዓል መዚ፡ ንወረቐት ስራሕ ጋዜጠኛ መጽሔት ዘ-ኢኮኖሚስት ቶም ጋርድነር ሎሚ ዓርቢ ከም ዝመንዘዐ ብደብዳበ ሓቢሩ። እቲ ቤት ጽሕፈት ናብቲ ጋዜጠኛ ኣብ ዝለኣኾ ደብዳበን ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ብሰፊሕ ዝተዘርግሐን፡ ጋዜጠኛ ጋርድነር፡ ተደጋጋሚ ናይ ጽሑፍን ቃልን መጠንቀቕታ ተዋሂቡዎ ከብቅዕ ንጋዜጠኛዊ ሓላፍነቱ ዝዝንግዕ ስራሓት ከም ዝሰርሐ ኣመልኪቱ ኣሎ። እቲ ጽሑፍ ወሲኹ፡ ንጋዜጠኛ ጋርድነር ደኣ’ምበር ነታ መጽሔት ፍቓድ ከም ዘይከልአን ካልእ ንዝመጽእ ጋዜጠኛ ክቕበሎ ድሉው ምዃኑን ኣመልኪቱ ኣሎ። ኣብቲ ናብ ቶም ጋርድነር ዝተጻሕፈ ደብዳበ ግን ስም ጠቒሱ በቲ ጋዜጠኛ ተፈጺሙ ዝተባህለ ጥሕሰት ኣየነጸረን። ድምጺ ኣመሪካ ርእይቶ ጋዜጠኛ ቶም ጋርድነር ንምስማዕ ዝገበሮ ፈተነ፡ ብትካሉ እምበር ብውልቁ ርእይቶ ክህብ ፍቓደኛ ዘይምዃኑ ገሊጹ ኣሎ።


ጋዜጠኛ ኣብ ስደት፤ ሉሲ ካሳ

ኣብ ስደተ እትርከብ ጋዜጠኛ ሉሲ ካሳ ናይ ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል መዲያ ተዓዋታ ኣላ። ብዛዕባ’ቲ ናብ ዓወት ዘብጽሓታ ዛንታን ካልእ ምስ ሞያኣ ተኣሳሲሩ ዘጓነፋን ማሕለኻታት ኣመልኪትና ኣዘራሪብናያ ኣሎና። ሉሲ ኣብዚ ቃለ-መሕትት ብዛዕባ ኣብ ቢቢሲ ዘሕተመቶ ጽሑፍ’ውን ትጠቅስ’ዩ። ነቲ ናይ ቢቢሲ ጽሑፍ ኣመልኪቱ፡ ጎንደር ዩኒቨርስቲ፡ ኣብ ቢቢሲ ዝወጸ ጽሑፍ ኣትሪሩ ኮኒኑዎን መስረት ኣልቦን ክብል ኣብ ቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ ኣፍሊጡ ኣሎ።


ዳይረክተር USAID ኣብ ቅድሚ ኮሚቴ ሴነት ኣሜሪካ ዝሃበኦ ምስክርነት

ዳይረክተር ትካል ተራድኦ ስግር ባሕሪ ኣሜሪካ (USAID) ሳማንታ ፓወር፣ ‘ኣብ ኢትዮጵያ እኽሊ ዝመልኡ ማኻዚኖታት ብበዝሒ እናሃለው፣ ናብ ዝጠመዩ ሰባት እኽሊ ንከይበጽሕ መገዲ ዝዓጽው ዘለው ሓይልታት’ታ ሃገር እዮም’ ኢለን። ‘ቅድሚ ኣስታት ክልተ ሰሙን ምስ ሚኒስትር ፋይናንስ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተራኸባሉ እዋን ዝተገንዘበኦ ሓደ ሓቂ ከምዘሎ ንኮሚቴ ሴነት ኣሜሪካ ዝጠቀሳ ሳማንታ ፓወር ‘ምስ ሚኒስትር ፋይናንስ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተራኸብኩሉ እዋን ከምዝገለጸለይ፣ ኣብ ኢትዮጵያ፣ ካብ’ቲ ዛጊድ ንፈልጦ ቅልውላው ኣብ ትግራይ፣ ኣምሓራን ዓፋርን ካልእ፣ ናይ ሓረስቶት ተቃውሞን ስምዕታን ይቃላሕ ከምዘሎ ሓቢሩለይ’ ኢለን። ብዛዕባ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ኩነተ ክዙን እኽሊ ኣመልኪተን ክዛረባ ከለዋ ድማ፤ ‘ኣብ ኢትዮጵያ፣ እኽሊ ዝመልኡ መኻዚኖታት ብበዝሒ እናሃለው፣ ብጥምየትን ጉድለት ምግብናን ናብ ዝሳቀዩ ዘለው ሰባት፣ እኽሊ ንከይበጽሖም ዕንቅፋት ኮይኖም ዘለው፣ ሓይልታት መንግስቲ ኮይኖም ኢና ንረኽቦም" በላ።


ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ዘጋጠመ ደርቂ ልዕሊ 600 ሽሕ ተማሃሮ ካብ ትምህርቶም ክቦኽሩ ምግዳዶም ተሓቢሩ

ሕቡራት ሃገራት ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ ውሽጢ ዓሰርተታት ዓመታት ዘጋጠመ ዝኸፍአ ዝበሎ ደርቂ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ካብ መነባብርኦም ተመዛቢሎም፣ብኣማኢት ዝቑጽሩ ኣብያት ትምህርቲ ክዕፀውን ልዕሊ 600,000 ቆልዑት ካብ ትምህርቶም ክቦኽሩ ኣገዲዱዎምን ክብል ኣፍሊጡ።ህፃናት ኣድሕን (ሴቭ ዘ ችልድረን) ዝተባህለ ትካል ረድኤት ኣብ ጥቓ ኩሉ ንብረቶም ዝሰኣኑ ስድራታት ዝነብሩሎም መዕቖቢ ተመዛበልቲ ቆልዑት ኣብ ክፍልታት ንክራኸቡ ንምሕጋዝ ማእኸላት ሃኒፁ ኣሎ። እንስሳት ብምርባሕን ብሕርሻን ዝናበሩ ልዕሊ 900,000 ስድራቤታት ድማ ብዝቐፀለ ደርቂ ተመዛቢሎም ኣለው። ኣብ ኢትዮጵያ ሰራሕተኛ ህፃናት ኣድሕን ዓሊኑር ሞሓመድ ከም ውፅኢት ምምዝባል፣ድርቅን ሞት እንስሳትን ዝተፈላለየ ናይ ስነ ኣእምሮ ስምብራት የጋጥም ምህላዎ ይገልጽ። ንሱ ወሲኹ"ብውሑዱ ቆልዑት ተኣኪቦም ኣብ ልዕሊ ስድርኦም ዝወረደ ነገር ረሲዖም ዝፃወትሉ ቦታ ክንፈጥረሎም ኣለና’’ ይብል ። እቲ ፃዕሪ ከም ኣሕመድ ኑር ዝኣመሰሉ ትምህርቶም ክቕፅሉ ሕጉሳት ዝኾኑ ተመዛበልቲ ቆልዑ ዝሕግዝ እዩ። ኣሕመድ ኑር ኣብ ጎዴ ኣብ ዝርከብ ቀዳማይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ፋርቡሮ ሓምሻይ ክፍሊ እዩ።ንሱ ኣብ ክሊ ናቱ ዕድመ ዝርከቡ ቆልዑ ክምሃሩ ምስርኣየ ናብ ትምህርቲ ከእትዉዎ ንወለዱ ሓቲቱዎም: ናብዚ ኣምፂኦምዎ ሕጂ ኣብ ሓምሻይ ክፍሊ ይምሃር ከምዘሎ ይሕብር። ኣብ ክፋላት ኢትዮጵያ ብፍላይ ድማ ኣብ ገጠራትን ርሑቕ ማሕበረሰባትን መበገሲ ትምህርቲ ደረጃ ትሑት እዩ። ብመሰረት ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ህፃናት ልዕሊ 60% ተማሃሮ ቀዳማይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ናብ ዝልዓለ ደረጃ ትምህርቲ ከሰጋግሮም ዝኽእል እኹል መሕለፊ ነጥብታት ኣይረኽቡን።እዚ ማለት 54% ቆልዑ ጥራሕ እዮም ናብ ሻምናይ ክፍሊ ዝሓልፉ። ኣብ ኢትዮጵያ ዳይረክተር ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ህፃናት ጃንፍራንኮ ሮቲግሊያኖ ምንካይ ምቁራፅ ትምህርቲ ወሳኒ እዩ ይብሉ። "ሓደ ወይ ክልተ ናይ ትምህርቲ ዓመታት እንተድኣ ሓሊፉዎም ፈፂሞም ናብ ቤት ትምህርቲ ኣይምለሱን’’ ይብሉ። "ምኽኒያቱ እቲ ጉዳይ ዕድሜኻ 14 እንተድኣ ኮይኑ ምስ 11ን ወይ 12 ዓመቶም ቆልዑ ኮፍ ክትብል ኢኻ።ምቾት ኣይስምዐካን።ትፈልጢ ኢኺ እቲ ስድራ እውን ድኻ ስለዝኾነ ዝደፍእሉ ምኽኒያት ኣይርኣየካን።ስለዚ ሳዕቤኑ ከቢድ እዩ።" ካብ ዝውሃቦም መተባብዒታት ሓደ ኣብ ቤት ትምህርቲ ናይ ምምጋብ ፕሮግራም እዩ። ትካል ህፃናት ኣድሕን ኣብ ቀዳማይ ቤት ትምህርቲ ፋርቡሮ ንቖልዑ መግቢ ምቕራብ ደው ከምዘበለ ምኽንያቱ ድማ ገንዘብ ናይ ምምዳብ መደብ ብዘይምሕዳሱ ምዃኑ ይገልጽ። ብሰንኪ ደርቂ ሕፅረት ኣመጋግባ እናዓበየ ምስ ምኻዱ እቲ ትካል ህፃናት ከይሓሙ ዝለዓለ ንጥረ ነገር ኒውትሪሽን ዘለዎ ብሽኮቲ ንምቕራብ ይፍትን ኣሎ። ናብዚ ናይ ተመዛበልቲ ካምፕ በብሰሙኑ ብዙሓት ስድራታት ይውሕዙ ስለዘለው ናይ መምሀሪ ክፍልታት ይፀብብ ኣሎ።መምህራን ውን ኣብ ነዊሕ ግዜ ቀዋሚ ትምህርቲ ክህነጽ ኣለዎ ይብሉ።


ጉባኤ ሃይማኖታዊ ጉዳያት ኢትዮጵያ ኣብ ጎንደር ዘጋጠመ ፍጻመ ሃይማኖት መሰረት ዝገብረ ከምዘይኾነ ኣፍሊጡ

ኣብ ወርሒ ሚያዝያ ኣብ ጎንደር ዘጋጠመ ንሞት ብርክት ዝበሉ ሰባት፣ ንዕንወት ንብረት ጠንቂ ዝኾነ ግጭት፣ ሃይማኖታዊ ከምዘይነበረ ጉባኤ ሃይማኖታዊ ጉዳያት ኢትዮጵያ ገሊጹ። ትማሊ ናብቲ ቦታ ብምጉዓዝ ምስ ሃይማኖታዊ መራሕቲ ህዝባዊ ኣኼባ ከምዘሳለጠ ዝገልጽ እቲ ትካል፣ ጸገም ሰናይ ምሕደራን ሕቡእ ኣጀንዳ ዘሰጉሙ ዝበሎም ወገናት ዘበገስዎ ከምዝኾነን፣ ገበነኛታት ንዝበሎም ናብ ፍርዲ ንክቀርቡ፣ ዝተጎድኡ ክፍሊ ሕብረተ ሰብ፣ ዘድሊ ድጋፍ ንክግበረሎምን ልዕልና ሕጊ ንክረጋገጽ ኣንፈት ከምዝተነጸረ ካብቲ ቦታ ዝመጸ ሪፖርት ይሕብር። ምምሕዳር’ታ ከተማ፣ ኣብ’ቲ ተግባር ተሳቲፎም ንዝበሎም ኣስታት 250 ጥርጡራት ከምዝኣሰረ’ውን ወኪልና ኣብ ዝላኣኾ ዜና ገሊጹ።


ፍሉጥ ኤርትራዊ ተዋሳኣይ ስዒድ ኣንዋር ዓሪፉ

ፍሉጥ ኤርትራዊ ተዋሳእይ ስዒድ ኣንዋር ሎሚ ቅድሚ ፋዱስ ኣብ ኣስመራ ዓሪፉ። ካብ ኣብኡ ኣንዋር ሳልሕን ኣዲኡ ሸምሱ ሳልሕን ኣብ 1984 ዝተወልደ ስዒድ ኣንዋር፡ ብዝሓደሮ ሕማም ንሓጺር እዋን ክእለ ድሕሪ ምጽናሕ ሎሚ ዓሪፉ'ሎ። ኣብ ዳሕረወይቲ "ማጨሎ" ትብል ፊልም ከም ቀንዲ ጠባይ ብሽም "ጆሲ" ብምውሳእ ብቕዓቱ ከም ዘመስከረን፥ ቅድሚ ሎሚ'ውን ኣብ ልዕሊ 50 ተኸታተልቲ ፊልምታት ከምዝተዋስአ ደራሲ ፊልም "ማጨሎ" ደበሳይ ወልዱ ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሩ'ሎ። ስነ-ስርዓት ቀብሩ ጽባሕ ሓሙስ ሰዓት 4:00 ድሕሪ ፋዱስ ክፍጸም ምዃኑ ተሓቢሩ'ሎ።


ኤርትራዊት-ኣመሪካዊት ፕሮ. ኣስመረት ኣሰፋው ዳይረክተር ሳይንስ ኣመሪካ ኰይና

ሰነት ኣመሪካ ትማሊ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፡ ንኤርትራዊት-ኣመሪካዊት ፕሮፈሰር ኣስመረት ኣሰፋው በርሀ፡ ዳይረክተር ቤት ጽሕፈት ሳይንስ ኣብ ፈደራላዊ ክፍሊ ጸዓት ኣመሪካ ክትከውን ኣጽዲቑ። ኣብ ሚያዝያ 2021 ነቲ መዝነት ብፕረዚደንት ባይደን ዝተረቝሐት ፕሮፈሰር ኣስመረት፡ ኣብቲ ትማሊ ዝተኻየደ ድምጺ ሰነት 54-45 ድሕሪ ምቝጻሩ ነቲ መዝነት በቒዓ ኣላ። ኣብ ዩኒቨርስቲ ካሊፎርኒያ መርሰድ መምህርን ተመራማሪት ኰይና ከተግልግል ዝጸንሐት ፕሮፈሰር ኣስመረት፡ ግዜያዊት ተሓባባሪት ዲን ናይ ኮለጅ ትምህርቲ’ውን’ያ ጸኒሓ። ኣስመረት ካብ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ ብስነ-ሓመድን ኣከባቢን ዝተመረቐት’ያ።


ኵርናዕ ናጻ ፕረስ፤ ቴለቪዥን ኤሪ-ሳት

ዋሽንግተን — ዝሓለፈ ሰሉስ ተዘኪሩ ዝወዓለ መዓልቲ ናጻ ፕረስ ምኽንያት ብምግባር፡ ንዋና ኣካያዲ ስራሕ ናይ ፈለማ ህዝባዊት መደበር ሳትላይት ቴለቪዥን--ኤሪ-ሳት ዝዀነ ሄኖክ ተኽለ (ብጫ) ኣዘራሪብና ኣሎና። ንቕርጺ እቲ ትካል፡ ምወላ፡ ብዝሒ ኣባላትን ካልኦት ምስታ መደበር ቴለቪዥን ተኣሳሲሩ ዝለዓል ሕቶታትን ንዝምልከት ምላሽ ሂቡ'ሎ።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ፍርያት ነዳዲ ወሰኽ ዋጋ ምግባሩ ኣፍሊጡ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ መጋቢት 30 ጀሚሩ ኣብ ዋጋ ፍርያት ነዳዲ ወሰኽ ምግባሩ ኣፍሊጡ'ሎ።ነዚ ወሰኽ ዋጋ ስዒቡ ክልላት ናይ መጎዓዚያ ታሪፍ ወሰኽ ገይረን ኣለዋ።መንግስቲ ዓለምለኸ ወሰኽ ዋጋ ነዳዲ ኣብ ፈንድ መረጋግኢ ዋጋ ነዳዲ ካብ 10 ቢሊዮን ብር ጉድለት ስለዘመዝገበ ወሰኽ ንምግባር ከምዝተገደደ ክገልፅ ከሎ ዋና ፈፃሚ ስራሕ ማሕበር ሰብ ሞያ ቁጠባ ፕሮፌሰር መንግስቱ ከተማ ግን እቲ ስጉምቲ እዋኑ ዘይሓለወ እዩ ኢሎም። ፕሮፌሰር መንግስቱ እቲ ስጉምቲ ንዘሎ ናህሪ ዋጋ ከጋድዶ እዩ ዝብል ስግኣት ከምዘለዎም ወሲኾም ይገልጹ።


ኢትዮጵያ: ኣብ መዕቖቢ ተመዛበልቲ በድሌ ሮቃ ሕጽረት መግቢ ከምዘሎ ተመዛበልቲ ገሊጾም

ኣብ ክልል ኣምሓራ ዞባ ሰሜን ወሎ ወረዳ ሃብሩ መዕቖቢ ቦታ በድሌ ሮቃ ዝርከቡ ተመዛበልቲ ኣጋጢሙና ብዝበሉዎ ዘተሓሳስብ ሕፅረት መግቢን ሰብኣዊ ጉድኣትን ካብቲ መዕቖቢ ወፂኦም ናብ ከተማታት ይስደዱ ከምዘለው ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም። ተመዛበልቲ ኣብ ዝኸዱሉ ከተማታት ንልመና ከምዝተቓልዑ ሓቢሮም ኣለው። ናይ ክልል ኣምሓራ ኮሚሽን ምክልኻል ሓደጋን ውሕስነት መግብን ሓገዝቲ ኣካላት ዝኣተውዎ ቃል ብእዋኑ ረድኤት ኣየቕረቡን ብዝብል ኣብ መዕቖቢ ተመዛበልቲ ሕፅረት መግቢ ከምዘሎ ኣረጋጊፆም ኣለው።


ኢትዮ-ቴለኮም ሸፈነ ኢንተርነት የዕቢ

ብመንግስቲ ዝውነን ኢትዮ-ቴለኮም ናይ ደገ ኣውፈርቲ ንምትብባዕ፡ ናይ ቴለፎን ኢንተርነት ናብ 5 ጂጋ-ባይትስ (5G) ከም ዘዕበዮ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ጸብጺቡ። 5G ካብቲ ዘሎ ቅልጠፈ ኢንተርነት ብ20 ግዜ ከም ዝዓቢ እቲ ዜና የመልክት። ዋና ፈጻሚት ስራሕ እቲ ትካል ፍረህይወት ታምሩ ከም ዝጠቐሰቶ፡ እቲ ኣገልግሎት ናብ ካልእ ቦታታት ቅድሚ ምዝርጋሑ ፈለማ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ጥራይ ተሓጺሩ ክጸንሕ’ዩ። እቲ ኣስታት 64 ሚልዮን ተጠቀምቲ ዘለዎ ኢትዮ-ቴለኮም ነዚ ሓድሽ ናይ ኢንተርነት ዝርጋሐኡ ምስ ዋወ (Huawei) ዝተባህለ ናይ ቻይና ትካል ብምትሕብባር’ዩ ዘኻይዱ ዘሎ።


ዝቕባበ ኢትዮጵያን መምርሒ ገንዘብን ክልል ትግራይ ብዓይኒ ክኢላ ቍጠባ

ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ ግዜ ቅልጡፍን ተዓጻጻፊን ናህሪ ዋጋታት ይርአ ኣሎ። ንቑጠባዊ ዝቕባበን ምኽንያት ክብሪ ዋጋታትን፡ ከምኡ’ውን ንምጽጋኑ ብዛዕባ ክግበር ዝኽእል ምትእትታዋት ንኸብርሃልና ንክኢላን መምህርን ስነ-ቁጠባ ዶክተር ኣብራር ፍትዊ ኣዘሪብናዮ ኣሎና። ዶ/ር ኣብራር ኣብ ቀረባ ግዜ ብዛዕባ ብኽልል ትግራይ ዝወጸ ንምእካብ ገንዘብ ኣመልኪቱ ዝወጸ መመርሒ’ውን መብርሂ ሂቡ ኣሎ።


ቃለ-መጠይቕ ምስ ስነ ጥበባዊ ተኽለ ክፍለማርያም (ወዲ ትኹል)

ኣብ ስነ-ጥበብ ልዑል ተፈላጥነት ዘለዎ ገዲም ድምጻዊ ተኽለ ክፍለማርያም(ወዲ ትኹል) ካብ ዝፍጠር ርእሰይ ኢሉ ከምዘይፈልጥ ፈለጥቱ ይምስክርሉ። ኣብ ምሕጋዝን ተወፋይነትን ቅድሚት ከምዝስራዕ`ውን ብሓደ ቃል ይዛረቡ። ሎሚ ግን ብኸቢድ ሕማም ተታሒዙ ሓገዝ ብጾቱን ፈተውቱን ዝጽበየሉ ግዜ ኣትዩ ይርከብ። ወዲ ትኹል ኢመርጀንሲ ኣትዩ፡ ናብ ቅልጡፍ መርመራ ኮለን ካንሰር ኮይኑ ካብ ገዚፍ መዓንጣ ቆሪጾም ከምዘውጽእሉን ጥዕንኡ ከም ዝተመሓየሸን ይገልጽ። ድሕሪኡ ግን ኣብቲ ዝነበረ ናይ ሕክምና ምምልላስ ካብ ዓዲ ዘምጽኦ ናይ ዶክተር ነጋሲ ወረቐት ምስ ኣርኣዮም ናብ ዝለዓለ ሕክምና ከምዘሕለፍዎን ጸላም ከብዲ`ውን ተተንኪፋ ከምዘላ ከም ዝነገርዎን ይገልጽ። ብሞራልን ወዲ-ትኹል ንምድሓንን ኣብ ዝግበር ዘሎ ምርብራብ ካብ መንጎ ዝመርሑ ዘለዉ መጋድልቱን ናይ ስነ-ጥበብ መሳርሕቱን ሓደ፡ ፍጹም ወልደማርያም(ወዲ ዛግር)ኣዘራሪብናዮ ኣለና። ወዲ ትኹል፡ ኣብ መወዳእታ፡ "ኣነ ነዚ ህዝቢ`ዚ እኹል ዘዕግብ ስራሕ ኣይሰራሕኩን" ብምባል ካልእ ሕልሚ ከምዘለዎ ይገልጽ። ምሉእ ትሕዝትኡ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ወኪላት ዝተፈላለያ ኤምባሲታት ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ኣብያተ ክርስትያናት ላሊበላ በጺሖም

ኣብ ኢትዮጵያ ኤምባሲ ኣመሪካ ፈፃሚት ጉዳይ ኣምባሳደር ትሬሲ ጃከብሰንን ካልኦት ወከልቲ ኤምባሲታትን ናብ ሰሜን ኢትዮጵያ ተጓዒዞም ንኣብያተ ክርስትያናት ላሊበላ በፂሖም። ኣብ ዝሓለፈ ቀዳምን ሰንበትን ኣምባሳደር ትሬሲን ወከልቲ ሃገራት ኤውሮጳን ኣውስትራልያን ናብቲ ቦታ ምብጽሖም ተሓቢሩ'ሎ። ኣምባሳደር ጃከብሰን ኣብ እዋን’ቲ ዑደት ምስ ነበርቲ’ቲ ከባቢ ተራኺበን ኣብ ጉዳይ ቫይረስኮሮና፡ ብምኽንያት’ቲ ናይ ሰሜን ኹናት ንዝዛሕተለ ጉዳይ ቱሪዝምን ኣመልኪተን ተመያይጠን’ለዋ። ኣብቲ ዑደት ዝተረኸቡ ምክትል ሚንስትር ቱሪዝም ኢትዮጵያ አቶ ስለሺ ግርማ ንኣምባሳደር ትሬሲን ካልኦት ኣጋይሽን ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ኣመሪካን ካልኦት ሃገራትን ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ንዝገበረዎ ማዕቀብ ጉዕዞ ከልዕልዎ ሓቲቶም’ለዉ። ብተወሳኺ ንሶም ድሕሪ'ቲ ኹናት ስዒቡ ኣብ ቦታታት ቱሪዝምን ሓድግታትን ጉድኣት ምግጣሙ ሓቢሮም ኣለው።


ኢትዮጵያ: ኣብ ዞባ ስልጤ ትካላት እምነት ብምቅጻል ዝተጠርጠሩ 79 ሰባት ኣብ ቐይዲ ምእታዎም'ቲ ዞባ ገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ደቡብ ምምሕዳር ዞባ ስልጤ ኣብ ልዕሊ ትካላት እምነት ክርስትና መጥቓዕቲ ፈጺሞም ዝተባህሉ 79 ጥርጡራት ኣብ ቐይዲ ምእታዎም ተገሊጹ። ኣብ ዞባ ስልጤ ከተማ ወራቤን ወረዳ ሳንኩራን ሓላፊ መምርሒ ጉዳያት ኮሚኒኬሸን ኣቶ ከድር ዓብደላ ኣብ ወርሒ ሚያዝያ ብጉልባብ ሃይማኖት ንዝተፈጥረ ፀገም ፀጥታ ምርግጋእ ከምዝተኻእለን ብገበን ዝተጠርጠሩ ዉልቀ ሰባት ከምዝተታሕዙን ዝተፈልዩ ተጠርጠርቲ ኸኣ ይድለዩ ምህልዎም ገሊፆም። ህዝቢ’ቲ ዞባን መንግስቲን ንዝነደዱ ትካላት እምነት መሊስካ ንምህናፅ ገንዘብ ከተኣኻኽብ ከም ዝጀመረ ናይቲ ዞባ ሓላፊ መምርሒ ጉዳያት ኮሚኒከሽን ኣቶ ከድር ዓብደላ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጾም ኣለው ።


ናጻ ፕረስ ኢትዮጵያ፤ ቍልዒ ተስፋ ቅልጡፍ ምንቍልቋል

3 ግንቦት ተዘኪሩ ኣብ ዝወዓለ መዓልቲ ናጻ ፕረስ ምኽንያት ብምግባር፡ ድምጺ ኣመሪካ፡ ክፍሊ ኣፍሪቃ፡ ኣብዚ ኣርእስቲ ፍሉይ ምድላዋት ገይሩ ኣሎ። ካብ ዝሓለፈ ዝቐጸለ፡ ንኣብ ስደተ እትከብ ኢትዮጵያዊት ጋዜጠኛ ርእዮት ኣለሙ ኣዘራሪቡ'ሎ።


ተወሳኺ ረድኤት ናብ ክልል ትግራይ ክኣቱ ሕ/ሃን ትካል ሓገዝ ስግር ባሕሪ ኣመሪካን ጸዊዖም

ዳሕረዋይ ምግዓዝ ረድኤት ካብ ዝጅምር ንደሓር 169 ረድኤት ዝጻዓና መካይን 43,000 ኩንታል ኣዝዩ ኣገዳሲ ሓገዝ ጽዒነን ናብ ክልል ትግራይ ኣትየን ኣለዋ። እቲ ቀረባት ካብ መቀለ ናብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ትግራይ ተኸፋፊሉ እዩ። እንተኾነ ምስ’ቲ ናብ ትግራይ ክላኣኽ ዝነበሮ መጠን ኣነጻጺርካ እቲ ዛጊት ዝኣተወ ሓገዝ ኣዝዩ ውሑድ ምዃኑ ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት ስቴፈን ዱያሪክ ብምሕባር፣ ከም ኣገልግሎት ኤለክትሪክ፣ ስልኪ፣ ኢንተርኔትን ባንኪን ግና ሎሚ’ውን ተቋሪጾም ምህላዎም ሓቢሮም። እቲ ወሃቢ ቃል ወሲኹ ቅድሚ ኣዋርሕ ክረምቲ ምጅማሩ፣ ድኹዒን ዘርኢን ናብ ትግራይ ንምእታው ሕቡራት ሃገራትን መጻምድቱ ትካላት ረድኤትን ምስ ዝምልከቶም ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያ ይዘራረቡሉ ከምዘለው’ውን ሓቢሩ። ዳይሬክተር ትካል ሓገዝ ስግር ባሕሪ ኣመሪካ (ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ) ሳማንታ ፓወር ብወገነን ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝወረደ ‘ጥፍኣት’ ኢለን ዝገለጽኦ ኣብ’ቲ ዞባ ዝተወለዐ ውግእ ንትሸዓተ ሚልዮን ህዝቢ ተጸባዪ ረድኤት ከምዝገበሮ፣ ክልተ ሚልዮን ህዝቢ ድማ ካብ ከባቢኦም ከምዘፈናቀለ ጠቂሰን። ሳማንታ ፓወር ኣብ ክልል ትግራይ ጥራሕ ኣስታት 90% ህዝቢ ተጸባዪ ረድኤት ኮይኑ ከምዘሎ ሓቢረን። "ነቲ ኣብ ትግራይ አጋጢሙ ዘሎ ሰፊሕ ሰብኣዊ ሓገዝ ንምምላእ፣ ሰሙን ሰሙን ኣስታት 500 ረድኤትን ኣገደስቲ ነገራትን ዝጻዓና መካይን ናብ ትግራይ ክኣትዋ ግድን እዩ። ኩነታት የንቆልቁሉ እዮም ዘለው። ስድራ ቤታት ዝቅመስ መግቢ የብሎምን" ኢለን። ሳማንታ ፓወር ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ህዝቢ ሰሜን ኢትዮጵያ ንኣዝዩ ኣገዳሲ ሰብኣዊ ቀረባት ኣብ ዝጽበይሉ፣ ኩሎም ፌደራላዊን ክልላዊን ሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያን መራሕቲ ኮሚኒቲን፣ ነዚ ዕድል’ዚ ክጥቀሙሉ፣ ኣብ ልዕሊ’ቶም ዝተጀመሩ ኣዎንታዊ ሰብኣዊ ቀረባት ክውስኽሉን፣ ንቃንዛ ህዝቢ ከብቅዕን ንኢትዮጵያ ናብ ጎደና ብሩህ መጻኢ ክመልስዋን ጸዊዔን።


ህዝቢ ምስ ህዝቢ: ብምኽንያት ዒድ ኣልፈጥር

ጀሚላ ሽምሰዲን፡ ካብ ዓዲ ገሹ ዝተባህለ ዓዲ ዝተፈናቐለት ተማሃሪት ዩኒቨርሲቲ መቐለ ክትከውን ከላ፡ ሰዒድ ዓብደኑር ድማ፥ ካብ ቤት ትምህርቲ ተክኒክ ተመሪቑ ኣብ ኣስመራ ኣብ ስራሓት ንግዲ ተዋፊሩ ዝርከብ ዜጋ እዩ። ክልቲኦም ነቲ ኣብዚ ሰሙን'ዚ ዝተኸብረ ዒድ ኣልፈጥርን ልምድን ባህሊን ጾመ- ረመዳን ከካፍሉ ኣዘራሪብናዮም ኣለና።


'ናብ ፍርዲ ዘይቀረብኩ ኢልካ ምሕታት ንባዕሉ ሓደጋ’ዩ' ይርጋኣለም ፍስሃ

ትማሊ (3 ግንቦት) ተዘኪሩ ኣብ ዝወዓለ መዓልቲ ናጻ ፕረስ ምኽንያት ብምግባር፡ ድምጺ ኣመሪካ ክፍሊ ኣፍሪቃ፡ ኣብዚ ኣርእስቲ ፍሉይ ምድላዋት ገይሩ ኣሎ። ሕጂ ኣብ ሃገረ ጀርመን እትርከብ ኤርትራዊት ገጣሚትን ጋዜጠኛን ይርጋኣለም ፍስሃ ከኣ ሓንቲ ካብዞም ተመኵሮኦም ዘካፍሉ ኣካል’ዚ ፍሉይ ምድልዋት’ያ። ንናይ ማእሰርቲን ካልእ ጸገማት ፕረስን ኣመልኪትና ሓጺር ዕላል ኣካዪድና ኣሎና።


ርእይቶ ጋዜጠኛታት ኣብ ኢትዮጵያ ብምኽንያት መዓልቲ ናጽነት ፕረስ

ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ 2018 ናብ መዝነት ምስ መጹ ናፃ ሚዲያ ናብ ዝነበሮ ንምምላስ ቃል ኣትዮም ነይሮም።ምስ ሓይልታት ትግራይ ኲናት ምስተልዓለ ግን ብዙሓት ጋዜጠኛታት ምፍርራሕ፣ማእሰርቲን ካብታ ሃገር ምብራርን ከምዘጋጠሞም ተፀብፂቡ እዩ። ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመት ስልጣን ምስሓዙ ንናፃነት ጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ኣብ ፓሪስ ዝመደብሩ ጋዜጠኛታት ብዘይ-ዶብ ንኢትዮጵያ ኣብ ዓለምለኸ ኣሃዛዊ መዐቀኒ ናፃነት ፕረስ ብ40 ደረጃ ሓፍ ኣቢሉዋ ነይሩ። እዚ ንዓሰርተታት ዓመታት ብዝፀንሐ ናይ ሚዲያ ዓፈና ንእትፍለጥ ሃገር ግዙፍ ዝላ'ዩ ነይሩ።ኣብ መወዳእታ 2020 ኣብ መንጎ ሓይልታት ፌደራል መንግስትን ናይ ትግራይ ተዋጋእትን ኲናት ካብ ዝጅመር ግን ኢትዮጵያ ደረጅኣ መሊሱ ኣንቆልቂሉ ኣሎ። ናይ 2022 መዓልቲ ናጽነት ፕረስ ምኽኒያት ብምግባር ኢትዮጵያዊያን ጋዜጠኛታት ስርሖም ንምዕያይ ማዕረ ክንደይ ነፃነት ከምዝስምዖም ተዛሪቦም ኣለው። ንኣሶሼትድ ፕረስ ዝሰርሕ ኤሊያስ መሰረት ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ ኣብ ኢትዮጵያ ናፃነት ፕረስ ኣብ መስቀለኛ መንገዲ ይርከብ ይብል። "ብሓፈሻ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ኢትዮጵያ ሕፅረት ሞያዊያን ናብ ሓደ ዝዘዘወ ኣረኣእያን መፍለይ ምልክት ሚዲያ ኮይኑ ኣሎ ክብል እኽእል እየ" ይብል። "እዚ ንኽልወጥ መንግስቲ ሰብ-ሞያ መራኸቢ ብዙሃን ስርሖም ብናፃነት ክሰርሑ ክፈቅድ ሓላፍነቱ ክዋፃእ ኣለዎ።እዚ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ምክልባትን ምፍርራሕን ማለት እዩ።" ኣሰግድ ሙሉጌታ ብመንግስቲ ኣብ ዝውነን ናይ ኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፐረሽን መደበር ሬድዮ ኣቕራቢ እዩ።ንሱ ብድምር ኣብ ቀረባ ዓመታት ናፃነት ፕረስ ተመሓይሹ እዩ ይብል።ኣብ 2018 እቶም ቀዳማይ ሚንስትር ንኩሎም ጋዜጠኛታት ካብ ቤት ማእሰርቲ ፈቲሖም።ድሕሪኡ ግን እቲ ምዕባለ ተቐይሩ። ኣብ 2021 ኢትዮጵያዊያን ጋዜጠኛታት 46 ጋዜጠኛታት ምእሳሮም ሰኒዶም: እዚ ኢትዮጵያ ኣብ ኣፍሪቃ እታ ዝኸፍአት ኣሳሪት ጋዜጠኛታት ይገብራ። ብመንግስቲ ዝድገፍ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ስቪል ዝተኸደኑ መኮነናት ዝኣሰሩዎን ዛጊት ኣበይ ከምዘሎ ዘይፍለጥን ጋዜጠኛ ጎበዜ ሲሳይ ብዝምልከት ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ስኽፍትኡ ገሊፁ። ካልእ ጋዜጠኛ ኣሚር ኣማን ኪያሮን መሳርሕቱ ቶማስ እንግዳን ኣብ ሕዳር ተኣሲሮም ኣብ መጋቢት ብዋሕስ ተፈቲሖም።ንናይታ ሃገር ሕጊ ህፁፅ ኣዋጅ ግዜ ኲናትን ሕጊ ፀረ ሽበራን ብምጥሓስ ገበነኛ ኮይኖም እንተተረኺቦም ሕጂ እውን ማእሰርቲ ይፅበዮም ኣሎ። ኣሰግድ ግን ሕጂ እውን እንተኾነ ህወሓት ምስ ዝዓብለሎ ቅድሚ 2018 ዝነበረ መንግስቲ ብምውድዳር ምምሕያሻት ይርኣዮ። "ብዙሓት ማሕነቖታት ፣ብዙሕ ምመያ፣መውቃዕቲ ጋዜጠኛታት ነይሩ።ሎሚ ምዕንባብ ሚዲያታት ዩቱብን ኦንላይን ንርኢ ኣለና።ከምዚ ዝበለ ክተሰምዕ ፅቡቕ ነገር እዩ።" ሲሳይ ሳህሉ ኤዲተር ናይ ውልቂ ጋዜጣ ዘ ረፖርተር እዩ።ናይ ውልቂ ሚድያ ካብ መንግስቲ ዘጋጥሞም ዕንቅፋት ብዝምልከት ከምዚ ይብል።"ናተይ ተመኩሮን ኣብ መንግስታዊ ሚዲያ ዝሰርሑ ሰብ ሞያ መዘናታተይ ተመኩሮን ፈፂሙ ዝተፈለየ እዩ’’ይብል። "ከም ሰራሕተኛ ናይ ውልቂ ሚዲያ ንዓይ ሓበሬታ ንምርካብ ከቢድ እዩ።ኣብ ሓደ ቀሊል ዜና ዓሰርተ ናይ ስልኪ ደወል ክረክብ እኽእል እየ’’ብምባል ወሲኹ ይዛረብ። ድሕሪ ዓሰርተ ናይ ስልኪ ምድዋል ናይ መንግስቲ ምንቅስቓሳት ብዝምልከት ንዕኡ ዘድልዮ ሓበሬታ ከምዘይረክብ ሲሳይ ይገልፅ። ኣብዚ ጉዳይ ጠሚቱ ርእይቶ ወሃቢ ቃል መንግስቲ ንምርካብ ዝተገብረ ፃዕሪ ኣይሰለጠን። ብመሰረት ዳሕረዋይ ኣሃዛዊ መዐቀኒ ነፃነት ፕረስ ዓለም ኢትዮጵያ ኣብ 2021 ካብ ዝነበራ ደረጃ ብ13 ደረጃ ወሪዳ ኣብ መበል 114 ተሰሪዓ ትርከብ።


ኣብ ክልል ኦሮምያ ናይ ረድኤት መግቢ ብምጥፍፋእ ዝተጠርጠሩ 54 ሰብ-መዚ ክሲ ተመስሪትዎም

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮምያ ንናይ ረድኤት መግቢ ብምጥፍፋእ ዝተጠርጠሩ 54 ሰብ-መዚ ተኸሲሶም። ናይቲ ክልል ኣመራርሓ ሰራሕ ኮሚሽን ሓደጋ ስግኣት ብሓድሽ አፀዋውዑኡ ቦሳ ጎኖፋ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ኣብቲ ክልል ንተሓገዝቲ ክወሃብ ዝነበረ ረድኤት ኣብ ልዕሊ ዘጠፋፍኡ ሰበ-ስልጣናት ስጉምቲ ከምዝወሰደ ገሊፁ’ሎ። ናይ ክልል ኦሮምያ ምኽትል ሓላፊ ቦሳ ጎኖፋ ኣቶ ገረሙ ኦልቃ ዛጊት 54 ሰብ-መዚ ኣብ ቤት-ፍርዲ ክሲ ከምዝተመስረቶምን፡ ፖሊስን ዓቃቢ ሕግን ነቲ ጉዳይ የጻርይዎ ከምዘለውን ብመሰረት መርትዖን መርመራን ድማ ብይን ከም ዝወሃብ’ውን ገሊፆም። ኣብዚ እዋን ኣብቲ ክልል 2.5 ሚልዮን ሰባት ረድኤት ዝፅበዩ ምንባሮም'ውን ተሓቢሩ'ሎ።


ምንፃል ሃይማኖታት ትግራይ፤ ድፍኢትን ብድሆታትን

ንምፍንጫል ሃይማኖታት ክልል ትግራይ ካብ ናይ ኢትዮጵያ ብዝምልከት፡ ኣብዚ ጉዳይ ከብርሁልና ንሊቀ-ካህናት ሙሴ በርሀ ካብ ካሊፎርኒያ -ኣመሪካን ፕሮፈሰር ጌታቸው ኣሰፋ ካብ ካናዳን ዓዲምና ኣሎና። ካብ ዝምልከቶም ሃይማኖታውያን ትካላት ኢትዮጵያ ነዚ ጉዳይ ኣመልኪትና ግብረ-መልሲ ንምርካብ ዝገበርናዮ ፈተነ ኣይሰለጠን። ቅድሚ ሕጂ ግን ቤት ምኽሪ እስላማዊ ጉዳያት ናይ ክልል ትግራይ ከም ዝተፈልዩ ድሕሪ ምእዋጆም “ሓንቲ ኢትዮጵያ፡ ትግራይ ድማ ኣካል ኢትዮጵያ ምዃኑ ኢና ንኣምን፡ ንኸምዚ ዝመስል ምፍንጫል ከኣ ኣፍልጦ ኣይንህቦን ኢና፡” ኢሎም ነይሮም።


ኦፌኮን ኦነግን መንግስቲ ይፍጽሞ ኣሎ ዝበልዎ ማእሰርቲን ቅትለትን ደው ክብል ጸዊዖም

ግንባር ነጻነት ኦሮሞን ኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስን፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ይፍጽሞ ኣሎ ዝበልዎ ቅትለትን ማእሰርቲን ደው ንክብል ጸዊዖም። ብዘይካ'ዚ፣ መንግስቲ ጀሚርዎ ዝበልዎ ውግእ ደው ኣቢሉ ምስ’ቶም ዕጡቃት ክላዘብን፣ ነቲ ዘሎ ጸገም ፖለቲካዊ ፍታሕ ክረኽበሉ ሓቲቶም። መንግስቲ ኢትዮጵያ ዛጊት ዝሃቦ ግብረ መልሲ የለን። ትማሊ ኣብ ተመሳሳሊ ጉዳይ ርእይቶ ዝሃቡ ሚኒስትር ኮምኒኬሽን ኢትዮጵያ ዶ/ር ለገሰ ቱሉ "ኣብ ልዕሊ መደብራትን ከባቢታትን ኦነግ ሸኔ መንግስቲ ስጉምቲ ይወስድ ዘሎ፣ እዩ" ኢሎም ነይሮም። ኦፌኮ ኣብ መግለጺኡ "ንናይ ዜጋታት ድሕነት ናይ ምሕላው ግዴታ ምውጻእ ዘይምኽኣል ማለት፣ ናይ’ቲ ስርዓት ውድቀት መግለጺ እዩ" ይብል።


ኣብ ልዕሊ ሓደ ቆልዓ ትግራይ ዝተፈጸመ ቅትለት መዘራረቢ ኮይኑ

ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ካብ ዓርቢ ጀሚሩ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ብሰፊሑ ክዝርጋሕ ዝቀነየ ሓደ ቪድዮ ናይ ሰራዊት ኢትዮጵያ ክዳን ዝለበሱ ወትሃደራት፣ ንሓደ ትግራዋይ እዩ እናበሉ ዝገልጽዎ ቆልዓ እናጋፍዑን ተኹሶም እናቀተሉን ዘርእይ ክስተት የጻርዮ ከምዘሎ ተፈሊጡ። ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ዝቆመ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ትማሊ ሶኑይ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ዩኒፎርም ሰራዊት ኢትዮጵያ ዝለበሱ ዕጡቃት፣ ኣብ ልዕሊ’ቲ ቆልዓ ንዝፈጸምዎ ግፍዒን ቅትለትን ኣብ ምጽራይ ከምዘሎ ሓቢሩ ኣሎ። እቲ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ዝተዘርገሐ ቪድዮ ነቲ ቆልዓ፣ ብዳርባ እምኒ እናቀጥቀጡ፣ እናጸረፉን እናሃረሙን ደም ብደም ከምዝገበርዎን፣ ኣብ መወዳትኡ ተኺሶም ከምዝቀተልዎን የርኢ። ኣብ ክዳውንቲ’ቶም ፈጸምቲ ሰራዊት ኢትዮጵያ ዝብል ኣርማን ጽሑፍን ይራኣይ። እንተኾነ ሮይተርስ ንመንነት’ቶም ገፋዕቲ ብደረጃ ውልቀ ከረጋግጽ ኣይካኣለን። ኮምሽነር ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ዶ/ር ዳንኤል በቀለ ንሮይተርስ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ "ኣብ ልዕሊ’ቲ ኣዝዩ ኣጨናቒ ፍጻመ፣ መርተዖታት ንእክብ ኣለና" ከምዝበሉ እቲ ዜና ይገልጽ። ሮይተርስ ካብ ሚንስትሪ ኮምኒኬሽን ኢትዮጵያ ዶ/ር ለገሰ ቱሉን፣ ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ምክልኻል ኢትዮጵያ ኮሎኔል ጌትነት ኣዳነን ግብረ መልሲ ንምርካብ ዝገበርኩዎ ፈተነታት ኣይሰለጠን ይብል ። ዝሓለፈ መጋቢት ሪፖርት ዘውጸአ እቲ ኮምሽን ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ኣብ ዝተካየደ ውግእ ዝተሳተፉ ኩሎም ወገናት፣ መግሃስቲ ፈጺሞም እዮም ከምዝበለ ዝዝከር እዩ። ኣብ’ቲ ሎም ቅነ ዝተቀረጸ ቪድዮ እቶም ወትሃደራት፣ ነቲ ቆልዓ ካብ ዓብዪ ዓዲ ከምዝኾነ ይዛረቡ። ካልእ ድምጺ ድማ "ነቲ ቆልዓ ኣይትቅተልዎ፣ ይሳቀ" ምስ በለ፣ ወሲኹ "ሕጂ ክዛረብ ኣይኽእልን፣ ካብኡ ተወሳኺ ሓበሬታ ክንረክብ ይግባኣና ነይሩ" ይብል። ካልእ ወትሃደር ኣስዒቡ "ብህይወቱ እንከሎ ክንቀብሮ ይግባኣና ነይሩ" እናበለ ኣብ’ቲ ቪድዮ ተቀሪጹ ኣሎ። ካልእ ሰብኣይ እምኒ ኣልዕሉ ንሓንቲ ንእስቲ ቆልዓ ከቅብልን ኣብ ልዕሊ’ቲ ትግራዋይ ንክትድርብይን ከምዝገበረ፣ እቶም ገፋዕቲ፣ ናይ ባንኪ ቼክ ናብ ኣፍ’ቲ ብሰንኪ ሕሱም ማህረምቲ ኣብ ርእሱ ደምዩን ወዱቁን ዝነበረ ቆልዓ እናወተፍሉ ከለው ኣብ ቪድዮ ከምዝተቀረጸ ሪፖርት ሮይተርስ ይሕብር። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ እቲ ግፍዒን እቲ ቪድዮን መዓስን ኣበይን ከምዝተፈጸመን ከምዝተቀረጸን ከረጋግጽ ኣይከኣልኩን ይብል።


ኢትዮጵያ:- ሜጀር ጀነራል ገ/መድህን ፍቓዱ ዓሪፎም

ኣብ ማእሰርቲ ዝነበሩ ሜጀር ጀነራል ገ/መድህን ፍቃዱ (ወዲ ነጮ) ትማሊ ሰኑይ ሃንደበት ከምዝዓረፉ ተገሊጹ። ፌደራል ቤት ማእሰርቲ ኢትዮጵያ ብመሰረት ንድምጺ ኣመሪካ ዝሃቦ መግለጺ ሜጀር ጀነራል ገ/መድህን፣ ምስ በዓልቲ ቤቶምን ምስ ጓሎምን ኣብ ዝተራኸብሉ ሰዓት፣ ሃንደበት ድሕሪ ምውዳቆም፣ ናብ ሕክምና ምስተወሰዱ ከምዝዓረፉን ሓቢሩ። ምክትል ሚንስትር ፍትሒ ኣቶ ፈቃዱ ጸጋ ብወገኖም ሜጀር ጀነራል ገ/መድህን ፈቃዱ፣ ከምዝዓረፉ ካብ ፌደራል ቤት ማእሰርቲ ከምዘረጋገጹ፣ ጠንቂ ሞት’ቶም ጀነራል ይምርመር ከምዘሎን ገሊጾም። ብምኽንያት ሞት ሜጀር ጀነራል ገ/መድህን ኣመልኪቱ መግለጺ ዘውጸአ መንግስቲ ክልል ትግራይ "ንስድራ ቤት’ቶም ጀነራል ምጽንናዕ ተመንዩ፣ ቀደሙ’ውን እንተኾነ እቶም ጀነራል ኣብ ዓይኒ ፌደራል መንግስቲ ዝኣተው፣ ብሰንኪ መንነቶም እዩ":ድሕሪ ምባል ኩነታት ኣማውተኦም ግና ብነጻ ወገን ንክጻረይ ሓቲቱ’ሎ። ሓላፊ ክፍሊ ኤለክትሮኒክስን ሳይበርን ዝነበሩ ሜጀር ጀነራል ገ/መድህን፣ 24 ጥቅምቲ 2013፣ ሚንስትሪ ምክልኻል ምስ እዚ ሰሜን ዝነበሮ ርክብ ሬድዮ ንክቋረጽን፣ መሳርሕ ርክብ ሬድዮ ንወትሃደራዊ መራሕቲ ህወሓት ኣሕሊፎም ሂቦም ዝብል ብዓቃቢ ሕጊ ኢትዮጵያ ዝቐረበ ከቢድ ክሲ ክሕደት ሃገር ተኸሲሶም ኣብ መስርሕ ሙግት ቤት ፍርዲ ከምዝነበሩ እቲ ዜና ይሕብር።


ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ህዝባዊ አኼባ ካብ ምክያድ ተኸልኪልና ክብሉ ይኸስስ: አባላት ጸጥታ ግን ነዚ ይነጽጉ

ውድብ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ህዝባዊ ኣኼባ ካብ ምግባር ተኸልኪልና ኢሎም ይኸሱ። ኣባላት ጸጥታ ግን እቲ ተመዲቡ ዝነበረ ኣኼባ ግቡእ መስርሕ ከም ዘየማልአ ይምጕቱ። ንኽልተ ኣካላት ውድብ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ኣዘራሪብና ኣለና።


ቃለ መጠይቕ ምስ ኣተሓባባሪት ጉዳያት ኣፍሪቃ ኣብ ኮሚተ ንድሕነት ጋዜጠኛታት ኣንጀላ ኵይነትል

ሎሚ ተዘኪሩ ዝወዓለ መዓልቲ ናጻ ፕረስ ምኽንያት ብምግባር፡ ንኣተሓባባሪት ጉዳያት ኣፍሪቃ ኣብ ኮሚተ ንድሕነት ጋዜጠኛታት (CPJ) ዝዀነ ኣንጀላ ኵይነትል፡ ክፍሊ ኣምሓርኛ ኣዘራሪብዋ'ሎ። ትርጉም ካብቲ ቃለ-ምልልስ ኣብዚ ምክትታል ይክኣል።


ንቆልዑ ኣብ ዓውዲታት ትምህርቲ ሳይንስ:ቴክኖሎጂን ምህንድስናን ክነጥፉ ዝሕግዝ ማሕበራዊ ትካል-ኣምበሳ ፕለይ

ኣምበሳ ፕሌይ(Ambesa Play) ካብ 3 ክሳብ 13 ዓመት ንዝዕድሚኦም ኣብ መላእ ዓለም ንዘለው ቆልዑ ኣብ ዓውድታት ትምህርቲ ሳይንስ:ቴክኖሎጂ:ቁጽሪን ምህድስና ስልጠና ዝህብን ንቆልዑ ትምህርቲ እንዳሃበ ዘዛንይ መጻወቲ ዘዳልው ትካል’ዩ። መስራቲት’ዚ ኣብ ለንደን ዝመደበሩ ማሕበራዊ ትካል Social Enterprise ኣምበሳ ፕላይ ሳራ በራኺ ኣዘራሪብናያ ኣለና።


ዓዲ-እንግሊዝ፤ ሕቶ ዑቝባኦም ዝተነጽገ ንሩዋንዳ?

ዓዲ-እንግሊዝ ናይ ዑቕባ ሕቶኦም ዝተነጽጉ ዜጋታት ካልእ ሃገር፡ ናብ ሩዋንዳ ብምስዳድ ኣብኡ ከተዕቁቦምን ኣብኡ እናተጸበዩ ጉዳዮም ክከታተሉን መዲባ ኣላ። ንተኽእሎታት እዚ ንድፊ፡ እቲ መደብ ኣብ ተግባር እንተ ውዒሉ ክጽለዉ ዝኽእሉ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ከምኡ’ውን ካልእ ምስኡ ዝተኣሳሰር ጉዳያትን ከብርሃልና ካብ ዩኒቨርስቲ ግላስኮ ስኮትላንድ ዶክተር ህያብ ተኽለሃይማኖት ዮሃንስ ኣዘራሪብናዮ ኣሎና።


ምህዞ ንምቅላል ጸገማት ሕብረተሰብ ንምውዓል

ኣስመራ — ዕላል ምስ ንሓያሎ ምሩቓት ኮምፒዩተር ሳይንስ ብቐጥታ ምስ ሕብረተሰብ ዝተኣሳሰር ፕሮጀክታት ክሰርሑ ዓቢ ኣበርኽቶ ምስ ዝገብር ዘሎ ኣብ ኮለጅ ምህንድስናን ሳይንስን ማይ-ነፍሒ ተሓጋጋዚ ፕሮፈሰር ኣብቲ ኮለጅ ዝርከብ ማእከል ምርምርን ምህዞን ድማ ዳይረክተር ዝኾነ ዶ/ር የማነ ቀለታ ። ብርሃነ በርሀ ጥለብ


ምስሓብ ሓይልታት ትግራይ ካብ ክልል ዓፋር የተሓታትት

ሰበስልጣን ኢትዮጵያ፡ ነቲ ካብ ክልል ዓፋር መሊእና ወጺእና ኢና ዝብል ስምዕታ ዕጡቓት ትግራይ፡ ሓቂ ኣይኮነን ይብልዎ`ለዉ። ወሃቢ-ቓል ህወሓት ኣብዚ ሰሙን`ዚ ክዛረብ ከሎ፡ ፈደራል መንግስቲ ናብ ክልል ትግራይ እቲ ዝድለ ሰብኣዊ ረድኤት ንኽበጽሕ መታን ክኽእል፡ ተዋጋእቶም ካብ ክልል ዓፋር ከምዘውጽኡ ኣፍሊጡ ኔሩ። ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ "ሓይልታት ህወሓት ካብ ውሑዳት ከባብታት ማለት ካብ ኤርቢቲ በርሓለ ከምኡ'ውን ከተማ ኣብዓላ እዮም ወጺኦም`ምበር ኣብ ከባቢ ከተማ ኣብዓላ ገና ስለዘለዉ ነቲ መተሓላለፊ መስመር ረድኤት ዕንቅፋት ኮይኖም ኣለዉ፡" ኢሉ ኔሩ፡ ኣብ ካልእ ከባብታት ኣምሓራን ዓፋርን`ውን ገና ኣለዉ ክብል ሓቢሩ'ሎ። ወሃቢ ቓል ህወሓት ዮሃንስ ኣብርሃም፡ ሓይልታቶም ካብ ክልል ዓፋር ምውጽኦም ብዝምልከት ንድምጺ ኣመሪካ ከምዚ ክብል ተዛሪቡ ኔሩ፡“እቲ ምስሓብ ብመሰረት ኣቐዲሙ ዝወጸ መደብ በብደረጅኡ ተፈጺሙ`ዩ። ከምቲ ኩሉ ግዜ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝብሎ ዘይኮነስ፡ ወይ ናቱ መሻርኽቲ ክልላት ዝብልዎ ዘይኮነስ፡ ኣብዛ ሰዓት`ዚኣ ዝኾኑ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ዓፋር የለዉን። ሰብኣዊ ረድኤት ንምሃብ ቅድመ-ኩነት ዘድልዮ`ኳ እንተዘይኮነ፡ ሓይልታትና ኣብኡ ስለዘየለዉ ረድኤት ንዘይምሕላፍ ምኽንያት ክኸውን የበሉን።" ዊልያም ደቪድሰን ተንታኒ`ቲ ኣብ ብራስልስ ዝበደበሩ ኣህጉራዊ ጉጅለ ቅልውላው`ዩ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ህወሓት ካብ ከባብታት ክልል ዓፋር ምውጻእ ተወሳኺ ረድኤት ናብ ትግራይ ንምእታው ከምዘኽእል ኣመልኪቱ ኔሩ`ዩ ይብል። “መንግስቲ ባዕላዊ ምቁራጽ ተኹሲ ድሕሪ ምግባሩ በቐጻሊ ክብሎ ዝጸንሐ፡ ሓይልታት ትግራይ ካብ ከባብታት ዓፋርን ኣምሓራን እንተወጺኦም ፡ ናብ ትግራይ ዝኣቱ ሰብኣዊ ረድኤት ከምዝውስኽ`ዩ። ኣብ ውሽጢ ትግራይ ዘሎ ኩነታት ኣዝዩ ዘጨንቕ`ዩ። ስለዚ እቲ ሓዲሽ ምዕባለ፡ ናብ ዘይ-ድሩት ተበጻሕነት ሰብኣዊ ረድኤት ከምርሕ ዝኽእል እንተኾይኑ ክንርኢ ኢና።" ኢትዮጵያዊ ተንታኒ ኪራም ታደሰ ብወገኑ፡ ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ረድኤት ናብ ትግራይ ክሓልፍ እንተፍቀደ`ውን፡ ቅድሚ ሎሚ ከምዝተራእየ ሓይልታት ዓፋርን ኣምሓራን ክዓግትዎ ይኽእሉ`ዮም ይብል። ኪራም ታደሰ ኣስዒቡ፡ ኣብ ክልል ኣምሓራን ዓፋርን ዘሎ ሰብኣዊ ጠለባት`ውን ከቢድ ምዃኑ ይገልጽ። “ካብ ሓይልታት ክልል ዓፋር ዝመጽእ ፖለቲካዊ ብድሆታት`ውን ኣነኣኢስካ ዝርኣይ ኣይኮነን። ከምቲ ኣብ ትግራይ ዘሎ፡ ኣብ ኣምሓራን ዓፋርን `ውን ብዙሓት ሰባት ኣብ ስእነት መግቢ`ዮም ዘለዉ። ስለዚ ኣብ ትግራይ ዘሎ ህጹጽነት መግቢ ከምዘለዎ ኮይኑ፡ ነዚ ኩሉ ኣብቲ ከባቢ ዘሎ ዕንቅፋታት ከወግድ ዝኽእል ኣገባባት ክመጽእ ኣለዎ።" ብመሰረት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ትግራይ ኣምሓራን ዓፋርን ብድምር፡ 9.4 ሚልየን ህዝቢ ሰብኣዊ ረድኤት ዝጽበ ዘሎ`ዩ። ሕቡራት ሃገራት ብፍላይ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ሰብኣዊ ኩነታት ግን ኣዝዩ ዘሻቕል ምዃኑ ይገልጽ ፡ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ ከተማ ሓይቅ ሰሜን ወሎ ሰባት ቆጽለ-መጽሊ ሱራትን ዕንባባታትን ክበልዑ ከምዝጀመሩ ይገልጽ። ስለዚ ኣይንላዕሊ ኣይንታሕቲ ጸገም ድማ ገና ቀጺሉ ይርከብ ይብል። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣዲስ ኣበባ: ብሰንኪ ዝተፈጥረ ዕግርግር ስነ ስርዓት ስግደት ዒድ ኣልፈጥር ተሰናኺሉ

ኣብ ኢትዮጵያ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ስነስርዓት ስግደት በዓል ዒድ ኣልፈጥር በሰንኪ ዝተፈጥረ ዕግርግር ተሰናኺሉ።ምኽኒያት ናይቲ ረብሻ ፖሊስ ተባሪቑ ተተኵሱ ዝበሎ ዘንብዕ ጋዝ ምዃኑ ናይ ኣዲስ ኣበባ ላዕለዋይ ቤት ምኽሪ ጉዳያት እስልምና ኣፍሊጡ። ፕረዚደንት'ቲ ቤት ምኽሪ ሱልጣን ሓጂ ኣማን ነዚ ጉዳይ ብዝምልከት ካብ ፖሊስን ወለንተኛታት ኣተሓባበርትን ብዝረኸቡዎ ሓበሬታ ርእይትኦም ንድምጺ ኣመሪካ ሂቦም ኣለው።ብሰንኪ እቲ ዕግርግር ዝጠፍአ ህይወት ሰብ ከምዘየለ እውን ገሊፆም። ፖሊስ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ፌስቡክ ገፁ ኣብ ዘውፅኦ መግልፂ ድማ ነቲ ረብሻ ዘልዓሉ ሒደት ውልቀሰባት ምዃኖምን በዚ ምኽኒያት ድማ ኣብ ልዕሊ ንብረት ጉድኣት ከምዝወረደ ሓቢሩ።ኣብቲ ዕግርግር ተሳቲፎም ዝተባህሉ ዝተኣሰሩ ከምዘለው እውን ተፈሊጡ ኣሎ። በቲ ዕግርግር ኣብ ልዕሊ ሓይልታት ፀጥታ ካብ ዝወረደ ንእሽተይ ጉድኣት ወፃኢ ኣብ ልዕሊ ሰባት ዝወረደ ጉድኣት ከምዘየለ መንግስቲ ዝገለፀ ክኸውን ከሎ ላዕለዋይ ቤት ምኽሪ ጉዳያት እስልምና ኣዲስ ኣበባ እውን መረዳእታ ከምዘይበፅሖ ኣፍሊጡ። ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ካብ ዝተፈጥረ ፀገም ወፃኢ ኣብ ዝተረፉ ከባቢታት እታ ሃገር እቲ በዓል ብድምቀት ተኸቢሩ ኣሎ ዝበለ ኣገልግሎት ጉዳያት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ‘’ፅንፈኛታት’’ ኣብ ልዕሊ ዝበሎም ኣካላት ዝውሰድ ስጉምቲ ሓይሉ ከምዝቕፅል ሎሚ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ሓቢሩ'ሎ።


ዒድ-ኣልፈጥር ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ተኸቢሩ ውዒሉ

ምዝዛም ወርሒ ጾም ሮሞዳን ዘበስር ዒድ-ኣልፈጥር ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ብኽብ ዝበለ ስነ-ስርዓት ከምዝተኸብረ ወኪላት ድምጺ ኣመሪካ ከካብቦትኦም ኣፍሊጦም። ኣብ ኣስመራ፡ መምርሒታት ኮቪድ19 ኣብ ዝዘለቐሉ፡ ኣብ ኣደባባይ ባሕቲ መስከረም ክኽበር እንከሎ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ከተማ መቐለ ድማ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ኣብ ጎደናታት እንተዘይተኸበረ፡ ሎሚ ግን ኣብ ኣደባባይ ከም ዝተኽብረ ወኪላት ድምጺ ኣመሪካ ኣመልኪቶም። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡መበል 1443 በዓል ዒድ ኣልፈጥር ኣብ ከተማ ድሬዳዋ ብሰላም ተኸቢሩ።ኣብ ጎንደር ኣብ ልዕሊ ኣመንቲ እስልምና ተፈፂሙ ንዝተባህለ መጥቓዕቲ ብምቅዋም ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ድሬዳዋ ተፈጢሩ ዝነበረ ግጭት ንማሕበረሰብ ኣመንቲ እስልምና ኣይውክልን ተባሂሉ።ናይታ ከተማ ወለንተኛታት ካብ ስግደት ንዝተመለሱ ምእመናን ማይን መግቢን ዘዳልው ክኾኑ ከለው ለይቲ ዝሰርሑ ኣባላት ማሕበር ዘወርቲ ታክሲ እውን ነፃ ኣገልግሎት መጎዓዚያ ምሃቦም ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ ከተማ ድሬዳዋ ሓቢሩ።


ኢትዮጵያ: ኣብ ወረዳ ደራሼ ኣመሓዳሪ'ቲ ወረዳ ዝርከቦም 3 ሰባት ብዕጡቓት ምቕታሎም ኮሚሽን ፖሊስ ሓቢሩ

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ደቡብ ኣመሓዳሪ ፍሉይ ወረዳ ደራሼ ሓዊሱ ሰለስተ ሰባት ኣብቲ ወረዳ ብዝንቀሳቐሱ ዕጡቓት ከምዝተቐትሉ ኮሚሽን ፖሊስ ክልል ደቡብ ኣፍሊጡ። ኮሚሽነር ኮሚሽን ፖሊስ ክልል ደቡብ ኣለማየሁ ማሞ ኣመሓዳሪ እቲ ወረዳ ኣቶ ቻበርና ኣስፋው፣ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ሃብቲ ልምዓት ዓሳን እንስሳትን ዶክተር ታደለ ታሪኩን ምስኦም ዝነበሩ ሓደ ገባርን ብዕጡቓት ምቕታሎም ሓቢሮም። ሓይልታት ፀጥታ እቲ ፀገም ንምፍታሕ ኣብቲ ከባቢ ምእታዎምን ዝተዓፀወ ዓብይ ጎደና ናይ ምኽፋት ስራሕ ይስራሕ ከምዘሎን ሓቢሮም። እቶም ኮሚሽነር ወሲኾም ቁፅሮም ዘይተገልጸ ኣባላት ፖሊስ ክልልን ፌደራልን እውን ከምዝሞቱ ሓቢሮም። ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣትሒዙ ኣብ ኮንሶን ወረዳ ደራሼን ብዝተላዕለ ግጭት ብርክት ዝበሉ ሰላማዊያን ሰባት ከምዝተቐትሉን ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ነበርቲ ካብ መነባብርኦም ምምዝባሎምን ድምጺ ኣመሪካ ምፅብፃቡ ይዝከር።


ኣብ ምዕቃብ ቅርስታት ዝነጥፍ ግዱስ ኤርትራዊ

ፍጹም ገብረስላሰ ኣብ ሞያ ስርሓት ቬትሮ ዝነጥፍ ውልቀሰብ ኮይኑ ኣብ ምዕቃብ ብዘለዎ ፍሉይ ተገዳስነት ኣዝዮም ብርክት ዝበሉ ነገራት ብውልቁ ዓቂቡ ዝርከብ ግዱስ’ዩ። እቶም ብግቡእ ተዓቂቦም ዘለዉ ካብ እዋን መግዛእቲ ጥልያን ጀሚሮም ኣብ ኤርትራ ዝተኣታተዉ ነገራት ዘጠቓለሉ’ዮም። ንሎሚ ነቶም ኣብ ኩርናዕ ሙዚቃን ፊልምን ተዓቂቦም ዝርከቡ ናይ ሙዚቃን ፊልምን ስርሓትን መጻውቲታትን ኣመልኪቱ ኣቶ ፍጹም ዝሃበና መብርሂ ንመደብ ቂሐ ጽልሚ ኣቕሪብናዮ ኣለና።  ኣቶ ፍጹም ንትሕዝቶ ዕቁብ ናይ ሙዚቃ መጻወቲታትን ስርሓትን ብምግላጽ ይጅምር።


ኢትዮጵያ:ኣብ ክልል ደቡብ 5 ኣብያተ ክርስትያን ምቕጻሎም ሃገረ ስብከት'ቲ ከባቢ ገሊጹ

ኣብ ደቡብ ክልል ኣብ ከተማታት ወረበአን ወረዳ ሳንኩራን ትማልን ሎሚ ሓሙሽተ ኣብያተ ክርስቲያን ከምዝተቓፀሉን ኣብ ልዕሊ ካህናት ናይተን ኣብያተ ክርስቲያን ጉድኣት ከምዘጋጠመን ናይ ዞባታት ሃዲያን ስልጤን ሃገረ ስብከት ዋና ኣካያዲ ስራሕ መላከ ህይወት ቀሲሲ ንጉሴ ባወቀ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም። ነቲ መጥቓዕቲ ደው ንምባል ፈቲኖም ካብ ዝተባሃሉ'ውን ሰለስተ ተማሃሮ ከምዝተቐትሉን ቁፅሮም ዘይፍለጥ ሰባት ጉድኣት ወሪዱዎም ኣብ ሆስፒታል ከምዝኣተውን ገሊፆም ኣለው። ምኽትል ፕረዚደንት ኣካዳሚያዊ ጉዳያት ወራቤት ዩኒቨርስቲ ዶክተር መሓመድ ኣወል በቲ መጥቓዕቲ ዝሞተ ሓደ ተማሃራይ እዩ ንሱ እውን ንምርመራ ናብ ኣዲስ ኣበባ ምልኣኹ እፈልጥ እየ ኢሎም። ክልላዊ መንግስቲ ደቡብ ሎሚ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ብሽፋን ሃይማኖት ንዝተፈፀመ ናይ ኣብያተ ክርስቲያን ምቅፃል ከምዘይዕገሶ ሓቢሩ።


ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ኣብ ጎንደር ምስ ዘጋጠመ ጎንጺ ብዝተሓሓዝ 370 ጥርጡራት ኣብ ቐይዲ ምእታዉ ሓቢሩ

ኣብ ጎንደር ኣብ እዋን ስነ ስርዓት ቀብርን ምስይ ክብል ካብ ዝስትውዓል ናይ ስግኣት ድባብን ወፃኢ ምንቅስቓሳት ናብ ስሩዕ ሰላማዊ ኩነታት ይምለስ ከምዘሎ ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም ገለ ነበርቲ ጎንደር ሓቢሮም። ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ድማ ኣብ ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ጎንደር ምስ ዘጋጠመ ብዝተሓሓዝ ዝተጠርጠሩ ዝበሎም 370 ሰባት ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ከምዘውዓለ ኣፍሊጡ። ሎሚ መግለፂ ዝሃቡ ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ዶክተር ለገሰ ቱሉ እውን እቲ ስጉምቲ ሓይሉ ክቕፅል እዩ ኢሎም። ምኽትል ፕረዚደንት ጠቕላሊ ጉዳያት እስልምና ክልል ኣምሓራ ሸኽ ሰይድ መሓመድ ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ኣብ ዝሃቡዎ ቃል ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ጎንደር ብዝተፈጥረ ግጭት 20 ኣመንቲ እስልምና ቐቲሎም ክብሉ ሓቢሮም ምንባሮም ይዝከር።


ዋና ዳይሬክተር ህጻናት ኣድሕን ሕ/ሃ ኣብ ክልል ሶማል ኢትዮጵያ በጺሓን

ዋና ዳይሬክተር ትካል ህጻናት ኣድሕን ሕቡራት ሃገራት(UNICEF) ካትሪን ራሰልስ ብደርቂ ናብ ዝተጠቕዐ ክልል ሶማሌ ኢትዮጵያ ብምብፃሕ ህይወት ሚሊዮናት ቆልዑ ንምድሓን ብዘይ ውዓል ሕደር ቕልጡፍ ናይ ሓገዝ ግብረ መልሲ ክወሃብ ፀዊዐን። ንሰን ናይ ኣርባዕተ መዓልታት ዑደት ኣብ ኢትዮጵያን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃን ድሕሪ ምክያደን ብሰንኪ ዘጋጠመ ደርቂ ሰብኣዊ ህልቂት ንምውጋድ ማሕበረሰብ ዓለም ሓገዙ ከሐይል ኣተሓሳሲበን።  "ፅልዋ ኣብ ኢትዮጵያ ኣጋጢሙ ዘሎ ደርቂ ኣዕናዊ እዩ’’ ዝበላ ሚስ ራሰል "ኣብታ ሃገር ብደርቂ ኣዚዮም ካብ ዝተጠቕዑ ሓደ ክልል ሶማሌ ዝነበሮም ኩሉ ዝሰኣኑ ቆልዑትን ስድራቤትን ረኺበ።እንሰሳታቶም ሞይተን ኣታዊ እውን የብሎምን።ንቆልዑ ዘብልዑዎም ስለዘይብሎም መግብን ማይን ንምርካብ ይጉዓዙ ኣለው።ከይደንጎና ነዞም ስድራቤታት እዚኦም ክንበፅሐሎም ኣለና’’ኢለን። እተን ዋና ዳይረክተር ምስ ፕረዚደንት ሳህለወርቅ ዘውዴን ምኽትል ቀዳማን ሚንስትርን ሚንስትርን ጉዳያት ወፃኢን ደመቀ መኮነን ሓዊሱ ምስ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ምርኻበን ተፈሊጡ ኣሎ።


ኣመሪካ ሕማም ዓሶ ንምጥፋእ ናይ 9.5 ሚሊዮን ዶላር ሓድሽ ፕሮግራም ኣብ ኣዳማ ጀሚራ

ኣመሪካ ሕማም ዓሶ ንምጥፋእ ናይ 9.5 ሚሊዮን ዶላር ሓድሽ ፕሮግራም ኣብ ከተማ ኣዳማ ጀሚራ።እቲ ፕሮግራም ምስ ሚንስትሪ ጥዕና ኢትዮጵያ ብምትሕብባር ዓሶ ክሳብ 2030 ንምጥፋእ ዝሰርሕ እዩ። እቲ ተበግሶ ኣዳማ ኣብ ዝርከብ መሰልጠኒ ማእኸል ዓሶ ኣብ ዝጀመረሉ ኣብ ኢትዮጵያ ዳይረክተር ትካል ሓገዝ ስግር ባሕሪ ኣመሪካ (ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ) ሽያን ጆንስ: ምክትል ሚንስትር ጥዕና ዶክተር ደረጀ ዱጉማ፣ምኽትል ሚንስትር ፋይናንስን ቁጠባዊ ምትሕብባርን ሰመረታ ሰዋስውን ሓላፊ ቢሮ ጥዕና ክልል ኦሮሚያ ዶክተር መንግስቱ በቀለን ተረኺቦም ኔሮም። ኣመሪካ ካብ 2007 ጀሚሩ ኣብ ኢትዮጵያ ዓሶ ንምቁፅጻር ዝውዕል ልዕሊ 480.5 ሚሊዮን ዶላር ኣፍሲሳ ኣላ።ኣብ ዝሓለፉ 10 ዓመታት ሕማም ዓሶ ብፍርቂ: ሞት ድማ ብኣስታት 90% ምጉዳሉን ዝወጸ መግለጺ ይሕብር።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ድሕሪ ምቁራጽ ተኹሲ 146 ረድኤት ዝጸዓና መካይን ናብ ክልል ትግራይ ምእታወን ይሕብር

ድሕሪ ውሳነ ቶኽሲ ጠጠው ምባል 146 ሰብኣዊ ረድኤት ዝፀዓና መካይን ናብ ክልል ትግራይ ምእታወን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።ይኹን እምበር መራሕቲ'ቲ ክልል ናብቲ ክልል ዝኣትው ሰብኣዊ ሓገዝ ኣዚዩ ዝተሓተ ምዃኑ ይሕብሩ። ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ሎሚ ኣብ ዝሃቡዎ ሰሙናዊ ጋዜጣዊ መግለፂ ትካላት ሰብኣዊ ረድኤት ናብ ክልል ትግራይ ንክኣትው ምፍቃዱ ብምሕባር ብመንፅር እቲ ቀረብ ግን ሕፅረት ከምዘሎ ተዛሪቦም። ንቀረብ ረድኤት ምቹእ ሃዋህው ንምፍጣር ብዝብል ሓይልታት ትግራይ ካብ ዝሓዙዎም ቦታታት ክልል ዓፋር ምውጽኦም እንተገለፁ እውን ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ግን እዚ ሓሶት እዩ ኢሎም ኣለው።


ደገፍቲ ናጻ ፕረስ ሰበ-ስልጣን ኡጋንዳ ኣብ ልዕሊ ነቕፍቲ መሓውራት ዜና ንዝወስድዎ ስጉምቲ ይኹንኑ

ደገፍቲ ናጻ ፕረስ፡ ሰበ-ስልጣን ኡጋንዳ፡ ንፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቪኒን ስድራቤቱን ኣብ ልዕሊ ዝነቕፉ መሓውራት ዜና ንዝወስድዎ ዘለዉ ስጉምቲ ይኹንኑ`ለዉ። ዝሓለፈ ወርሒ መጋቢት፡ ሓይልታት ጸጥታ ኡጋንዳ፡ ንሓደ 'ዲጂቶክ ቲቪ' ዝተባህለ ትካል መራኸቢ ብዙሃን ብምውራር፡ ንሰራሕተኛታቱ ብናይ ሳይበር ምድሃልን ዘይእርኑብ ዝርርባትን ከሲሶሞም ኣለዉ። እንተ ተፈሪዶም ክሳብ ሽውዓተ ዓመት ዝበጽሕ ማእሰርቲ`ውን ክፍረዱ ይኽእሉ። ትሸዓተ ኣባላቱ ዝተኣሰርዎን ንብረቱ ዝተሃገሮን ዲጂቶክ ቲቪ ገና ካብቲ ዝወረዶ ስጉምቲ ሓይልታት ጸጥታ ኡጋንዳ ኣይሓወየን። ኣመሓዳሪ ዲጂቶክ ፋሪዳ ቢኮበረ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ፖሊስ ከላ ማህረምቲ ከምዝወረዳ ትገልጽ፡፡“ነቲ ክተርእዮ ዘይትኽእል ኣካላትካ `ዮም ዘተኩሩ። እዚ ድማ ጽልልቲ እንተዘይኮይንኪ ክተግብርዮ ኣይትኽእልን ኢኺ። ናብ ቅድሚ ካመራ ቀሪበ ክዳነይ ኣውጺአ ንሰብ ከርኢ ኣይክእልን`የ። ኣብ ከብደይ ክሃርሙኒ ከለዉ፡ እቲ መድመይቲ ብውሽጢ`ዩ።" ጸሓፍን መስራትን ዲጂቶክ ኖርማን ቱሙሁምቢስ ብወገኑ፡ ኣካላት ጸጥታ ኣብ ገጹ ውዑይ ኮበርታ ከምዝገበርሉ ይገልጽ። “ ኣንጻር ፕረዚደንት ዩወሪን ስድራቤቱን እናጸሓፍካ ስለምንታይ ንመንግስቲ ተዋርድ ኣለኻ" ኢሎም ከም ዝሓተትዎ`ውን ይዛረብ።  ሓይልታት ጸጥታ ኡጋንዳ፡ ንጋዜጠኛታት ኣየጋፋዕናን ወይ ኣየሳቐናን ዝብል ምላሽ ሂቦም ኣለዉ። እቶም ሰራሕተኛታት ዲጂቶክ ብዋሕስ ተፈቲሖም ኣለዉ፡ ክሳብ ሸውዓተ ዓመት ዘእስር ክሲ ግን ተመስሪትዎም ኣሎ። መርበብ ሰብኣዊ መሰል ጋዜጠኛታት ኡጋንዳ ከም ዝብሎ፡ ዝሓለፈ ዓመት ጥራሕ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት፡ 131 መጥቃዕትታት ተፈጺሙ`ዩ፡ ብዙሓት ካብኦም ድማ ንተኣፋፊ ዝብሃል ጉዳያት ካብ ምሽፋን ንምፍርራሕ ዝዓለመ`ዩ፡ “ጋዜጠኛታት ንፖለቲካዊ ተቓውሞን ፖለቲካዊ ስግግር`ዛ ሃገርን ኣመልኪቶም ሽፋን ክህቡን፡ ንስድራቤት ፕረዚደንት ክነቕፉን ከለዉ፡ ኣብ ውሑስ ዘይኮነ ሃዋህው ኮይኖም`ዮም። ንኹሎም ሓደገኛ ስራሕ`ዩ ኮይኑ ዘሎ።" ሚንስተር ዜና ኡጋንዳ ክሪስ ባሪዮሙንሲ፡ ብዛዕባ ፕረዚደንት ኮነ ስድራቤቱ ናይ መራኸቢ ብዙሃን ስራሕ ምስራሕ ፡ ሓደገኛ`ዩ ንዝብል ክሲ ይነጽጎ፡፡ እንተኾነ ሕጋዊ ደረት ኣለዎ ክብል የጠንቅቕ። “ብፍላይ ነቲ ዲጂታል ሚድያ፡ ንሰባት ንምጽራፍን ንምውራድን ትጥቀመሉ እንተኾይንካ፡ ብርግጽ ኣንጻር ሕጊ ኡጋንዳ`ዩ። ስለዚ ኣብ ገለ ኣብነታት፡ ኣባላት ጸጥታ ስጉምቲ ክወስዱ ይኽእሉ`ዮም።" በመሰረት ዝርዝር መዝገብ ናጻ ፕረስ 2021፡ ኣብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ዓመታት ጥራሕ፡ ኡጋንዳ፡ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ልዕሊ 700 ዝተመዝገበ ሰነዳት ምግሃሳት ከም ዝነበራ የመልክት።


ዕንወት ከባቢያዊ ሓለዋ ኣብ ትግራይ

ኣብ ዓዲ ኢንግሊዝ ዝመደብሩ ጉጅለ ኵናት ክልል ትግራይ ምብራስ ኣድዋር ይፈጥር ከምዘሎ ኣጠንቂቑ።ናብቲ ክልል ነዳዲን ረድኤትን ከይኣትው ዘሎ ዕፅዋ ነበርቲ ኣእዋም እናቖረፁ ድሮ ኣብ ሓደጋ ዓፀቦ ዝርከብ ክልል ናይ ዘሎ ሕፅረት ምግቢ የጋድዶ ኣሎ ኢሉ ሕቡራት መንግስታት። ትግራይ ንልዕሊ ትሽዓተ ኣዋርሕ ኣብ ዕፅዋ ሰብኣዊ ረድኤት ትርከብ።ሓይልታት መንግስቲ ኢትዮጵያን እቶም ተዋጋእቲ ትግራይን ናብቲ ብኵናት ዝተወቕዐ ክልል ረድኤት ብምኽልካል ነን ሕድ ሕዶም ይካሰሱ። ሕቡራት መንግሳትት ሓደ ካብቶም ዝኸፍኡ ሰብኣዊ ቅልውላዋት ምስ ሕሱም ሕፅረት ምግቢ ኣብ ትግራይ ይኸውን ኣሎ ይብል።ተራ ተወለድቲ ትግራይ ንማዕልታዊ ናብራ ዝኸውን ፀጋታት ንምርካብ ኣዚዮም ይደልዩ። ኣብ ዓዲ ኢንግሊዝ ዝመደብሩ ንትርፊ ዘይሰርሕ ጉጅለ ግጭትን ተኸታታሊ ከባቢያዊ ሓለዋን ኣብ ትግራይ ኵናትን ስእነት ረድኤትን ንተጋሩ ንዓሰርተታት ዓመታት ፀገም ክፈጥር ዝኽእል ኣብ ከባቢያዊ ሓለዋ ከቢድ ፅልዋ ይፈጥር ኣሎ ኢሉ። ካብ ትግራይ ዝተወሰዱናይ ሳተላይት ምስልታት ብምግምጋም እቲ ፀብፃብ ‘'ግጭት ዘስዓቦ ብርሰት ዱር’’ብዘተሓሳስብ ደረጃ ይፍጠር ኣሎ ክብል ገምጊሙ። ምግቢ ዘምርት ሓመድን ማይን ኣብ ምዕቃብ ኣእዋም ዓብዪ ታራ ኣለዎም።ትካላት ረድኤት ክፋላት ትግራይ ድሮ ዓፀቦ ገጢሙዎም ኣሎ። ነቲ ፀብፃብ ዝፀሓፈት ኣብ ናይ ለንደን ሕብረተሰብ ስነ እንስሳት ሳይንትስት ሄንሪክ ሹልት እያ።ንሳ ግጭት ዝፈጠሮ ብርሰት ኣእዋም ምምሕዳር ከባቢያዊ ሓለዋ ክፈርስ ከሎ ንኣብነት ኣብ ናይ ኵናት ከባቢ ሓለዋ ይግበረሎም ዝነበሩ ከባቢታት ስለዘይሕለው ሰባት ኣትዮም ተኽልታት ይቖርፁ ትብል።ብርሰት ኣእዋም ድልየት ናይ ወፃኢ ሃፍቲ ክውስኽ ከሎ እውን ይኽሰት ትብል ወሲኻ። ራፊኤል ኢዶው ኣብ ዋሽንግተ ናይ ዝመደብሩ ንትርፊ ዘይሰርሕ ጉጅለ ወኪል ምርመራ ከባቢያዊ ሓለዋ ናይ ኣፍሪካ ፕሮግራም ማናጀር እዩ።ንሱ ኣብ ኣፍሪካ ዝንቀሳቐሱ ዓመፅቲ ጉጅለታት መብዛሕቲኡ ግዜ ዕንፀይቲ ከም ፍልፍል ገንዘብ ይጥቀሙሎም ይብል። ግጭት ኣብ ዘለዎ ከባቢ ዝለዓለ ብርሰት ዱር ኣሎ ይብል ወሲኹ። ኣብ ቀረባ ዓመታት ኣብ ትግራይ ልምዓትን ቁጠባን ከምኡ እውን ውሕስነት ምግቢ ንምርግ ጋፅ ዕዉት ዝኾነ ስራሕቲ ዳግመ ህንፀር ኣድዋር ተኻይዱ እዩ።እዚ ፃዕሪ ኣብ ሓደጋ ወዲቑ ኣሎ ይብል እቲ ፀብፃብ። እንተኾነ ግን ህዝቢ ትግራይ ኣብ ሓፂር ሻቖሎቱ ናይ ምንባር ጉዳይ እዩ። ሕቡራት መንግስታት ትግራይን ክፋላት ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ሓዊሱ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ትሽዓተ ነጥቢ ኣርባዕተ ሚሊዮን ህዝቢ ሰብኣዊ ሓገዝ የድልዮም ይብል። ሹልተ ብርሰት ኣግራብ ጠጠው ንምባል እቲ ዝበለፀ መንገዲ ግጭት ጠጠው ንክብል ምግባር እዩ፤ከምዚ ኮይኑ ግን ኣብ ከባቢያዊ ሓለዋ ዝወረደ ጉድኣት ንምፅጋን ዓሰርተታት ዓመታት ክወስድ እዩ ትብል።


ኣብ ኢትዮጵያ ወረዳ ደራሼ ብዝተፈጥረ ጎንጺ ሰባት ምሟቶምን አባይቲ ምንዳዱን ነበርቲ ገሊጾም

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ደቡብ ዞባ ኮንሶ ኣብ ተዳወብቲ ከባቢታት ፍሉይ ወረዳ ደራሼ ብዝተፈጥረ ጎንጺ ብዙሕ ቁጽሪ ዘለዎ ኣባይቲ ከምዝነደደን ሰላማውያን ሰባት ከም ዝተቀትሉን ካብቲ ቦታ ዝተመዛበሉን ነበርቲ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጾም። ንደሕንነቶም ብምስጋእ ኣስማቶም ከይግለጽ ዝሓተቱ ነበርቲ ከተማ ሰገን ዞባ ኮንሶ በቲ ጎንጺ ብዙሕ ጉድኣት ምግጣሙን፤ ሎሚ ተዛማዲ ሰላም ምህላዉ ግን ድምጺ ተኹሲ ከምዝስማዕ ተዛሪቦምእለዉ። ኮሚሽር ፖሊስ ክልል ደቡብ ኣለማየሁ ማሞ ብወገኖም ኣብቲ ዞባ ጎንጺ ከምዘለዉ ብምሕባር ነቲ ጉዳይ ኣጻርዮም ምስ ወድኡ መግለጺ ከምዝህቡ ገሊጾም፥ ብተወሳኺ ካብ ጂንካ ናብ ኣርባምንጭ ክጉዓዙ ዝተጨወዩ ዜጋታት ንምልቃቕ ዝተንቀሳቀሱ ኣባላት ጸጥታ ብዝተኸፍቶም ተኹሲ ዝተቐትሉን ዝቆሰሉን ኣለዉ ክብሉ ሓቢሮም።\n\nፓርቲ ዜጋታት ንማሕበራዊ ፍትሒ (ኢዜማ) ብዛዕባእዚ ጎንጺ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ መንግስቲ ደሕንነት ህዝብን ሃገረን ምሕላዉ ቀዳማይ ተግባሩ ጌሩ ክሰርሕ ጸዊዑ።


ሚ/ምክልኻል ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ሓተትቲ ዑቕባ አባላት ዓቓብ ሰላም “ግዳያት ፕሮፓጋንዳ’ዮም”ኢሉ

ኣብ ሱዳን ዑቕባ ዝሓተቱ ወተሃደራት ዓቃብ-ሰላም ሰራዊት ተወላዶ ትግራይ ግዳያት “ፕሮፓጋንዳ” ኢዮም ክብል ሚኒስትሪ ምክልኻል ኢትዮጵያ ትማሊ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ገሊጹ። ብመሰረት ሓበሬታ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ፡ እቲ መግለጺ እቶም ወታሃደራት ግዳይን መሳርሒን ስኑዕ ዜና መራሕቲ ትግራይ’ዮም ክብል ወሲኹ ይሕብር። ኣስዒቡ እቲ መግለጺ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኢትዮጵያ፡ “ገለ ካብቶም ወታሃደራት እንኮላይ ብህወሓት ከይእሰሩ ስግኣት ስለ ዘለዎም’ዮም ንኸይምለሱ ወሲኖም” ኢሉ። እቶም ኣብ ኣቢየ ዝተባህለ ናይ ደቡብ ሱዳንን ሱዳንን ኣከራኻሪ ቦታ ዝርከቡ 528 ወታሃደራት፡ ብሰንኪ ስእነት ጸጥታ ንኢትዮጵያ ከም ዘይምለሱ ኣፍሊጦም ኢዮም። እቶም ኣባላት ዓቃብ-ሰላም ሰራዊት ኣቐዲሞም ናብ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ’ውን ኣብ ዝለኣኹዎ ደብዳበ፡ ነቲ ኣብ ክባን ዕጽዋን ዘሎ ህዝቦም ድምጺ ንምዃንን መሳርሒ’ቲ ህዝቢ የጽንት ኣሎ ዝበሉዎ መንግስቲ ንዘይምዃንን ንሃገሮም ከም ዘይምለሱ ኣመልኪቶም ነይሮም። ንኢትዮጵያ ምስ ዝምለሱ ውሕስነት ከም ዘይብሎም’ውን ጠቒሶም ነይሮም።


ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ምስ ሚ/ጉ/ወ ሩስያ ሰርገይ ላቭሮቭ ኣብ ሞስኮ ተራኺቡ:ተመያይጡ

ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርገይ ላቭሮቭን ሎሚ ረቡዕ ሚያዝያ 27 ኣብ ከተማ ሞስኮ ተራኺቦም:ተመያይጦም።\n\nሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ኣብ ትዊተር ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ: ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ዝተመርሐን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብርኣብን ዝተረኽብዎ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሞስኮ ርእሰ ከተማ ሩስያ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርገይ ላቭሮም ኣብ ዘካየድዎ ርክብ: ክልቲኦም ወገናት ኣብ ፖለቲካዊ፤ ዲፕሎማስያዊ ፤ ንግድን ወፍርን ከምኡ'ውን ኣብ ጉዳያት ትምህርትን ምልውዋጥ ባህልን ኣመልኪቶም ኣብ ሓባራዊ ምርድዳእን ከምዝበጽሑን ንምቅንዖም ድማ ጭቡጥ ስጉምቲ ክወስዱ ከምዝተሰማምዑ ገሊጹ።  ልኡኽ ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ዩክሬን ብዝምልከት ንመርገጺ ኤርትራ መብርሂ ከምዝሃበ ብተወሳኺ ተሓቢሩ። ኣብቲ ክልቲኦም ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ዝሃብዎ መግለጺ ድማ ልኡኽ ኤርትራ - ሩስያን ዩክሬንን ነቲ ግጭት ሓባራዊ መፍትሒ ከናድዩሉ ጸዊዑ። ንጉዳይ ምብራቕ ኣፍሪቃ ብፍላይ ንጉዳይ ኣፍሪቃ ድማ ብሓፈሻ ኣብ ዝምልከት ኣርእስቲ ድማ ክልቲኦም ወገናት ዘለዎም መረዳእታታቶም ገሊጾም። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርገይ ላቭሮቭ ብወገኑ: ንግጭት ዩክሬን ኣብ ዝምልከት ኣመዓባብላ እቲ ግጭት ዕላምኡን በጺሕዎ ዘሎ ደረጃን ንልኡኽ ኤርትራ መብርሂ ሂቡ።\n\nላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሩስያ ናይ ክልተ መዓልታት ምብጻሕ ዘካይድ ዘሎ ብዕድመ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርገይ ላቭሮቭ ምዃኑ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረ መስቀል ካብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ብተወሳኺ ክፍለጥ ተኻኢሉ።


መግቢ ሓበሻ ናብ ዝሰፍሐ ንምብጻሕ

ዋሽንግተን — ወናኒትን መስራቲትን ጽዮና ፉድስ ዝዀነት ወ/ሮ ጽዮን በለጠ፡ ፈለማ ዝነበራ ቤት መግቢ ብምስፋሕ፡ ሕጂ ናብ ዝበዝሐ ተጠቃሚ ንምብጻሕ ቀጻሊ ጻዕርታት ኣብ ምግባር ትርከብ። ድሮ ኣብ ፍሉጣት ባህርያዊ መግቢ ምስ ዘቕርቡ ትካላት ከም በዓል ሆል ፉድስ ስራሕ ጀሚራ ዘሎ ጽዮን፡ ንስራሓታ፡ በጺሓቶ ዘላ ደረጃን ካልእ ተዛመድቲ ኣርእስታትን ኣመልኪታ ኣዘራሪብናያ ኣለና። ምንያ ኣፈወርቂ ጥለብ


ኣመሪካ ተወሳኺ 200 ሚልዮን ዶላር ብደርቂ ንዝተጠቕዓ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ለጊሳ

መንግስቲ ኣመሪካ፣ ነቲ ብድርቂ ተጠቂዑ ዘሎ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ልዕሊ 200 ሚልዮን ዶላር ተወሳኺ ሰብኣዊ ረድኤት ከምዝለገሰ ኣፍሊጡ። እዚ ተለጊሱ ዘሎ ዳሕረዋይ መጠን ገንዘብ፣ ብሰንኪ ደርቂ ንዝወረደ ከቢድ ጥፍኣት ንምብዳህን፣ ንጠለብ ስደተኛታት፣ ተመዛበልቲን ብሰንኪ ውግእ ኣብ ጸገም ንዝርከቡን ንምሕጋዝ ዝውዕልን እዩ። ኣብ ውሽጢ’ዘን ዝሓለፋ ኣርባዕተ ኣዋርሕ፣ ኣመሪካ ነቲ ዞባ ዝሃበቶ መጠን ልግሲ ልዕሊ 361 ሚልዮን ዶላር ከምዝኾነ ወሃቢ ቃል ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኔድ ፕራይስ ገሊጹ። ንሱ ኣብ ዝ ሃቦ መግለጺ ካብ ህዝቢ ኣመሪካ ዝተዋሃበ ሓገዝ፣ ዓለምለኸ መሻርኽቲ፣ ኣብ’ቲ ዞባ ንዝልግስዎ ሰብኣዊ ሓገዝ መግቢ፣ ኣገልግሎት ጥዕና፣ ጽሩይ ዝስተ ማይን ናውቲ ጽሬትን ከምኡ'ውን መነባብሮ ንምምሕያሽ ሓጋዚ እዩ ይብል። ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣጋጢሙ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው ኣዝዩ ከምዘተሓሳስባ ዝገለጸት ኣመሪካ፣ ህጹጽ፣ ሙሉእ፣ ውሑስን ዕንቕፋት ዘይብሉን ተበጻሕነት ትካላት ረድኤት ኣብ’ቲ ዞባ፣ ብሕልፊ ናብ’ቶም ኣብ ደርቂ ዘጥቀዖምን ግጭት ዝራኣየሎምን ከባቢታት ዘለው ሰላማዊያን ሰባት ኣገዳሲ ምዃኑ እቲ መግለጺ ይሕብር።


'ኣብ ጎንደር ብዝተወልዐ ጎንጺ 20 ኣመንቲ እስልምና ተቐቲሎም'-ሮይተርስ

ትማሊ ሰሉስ፡ ኣብ ከተማ ጎንደር፡ ኣብ ስነ-ስርዓት ቀብሪ ሓደ ዜጋ ብዝተወልዐ ግጭት፡ 20 ኣመንቲ እስልምና ከም ዝተቐትሉ ንፕረዚደንት ላዕለዋይ ቤት-ምኽሪ እስልምና ክልል ኣምሓራ ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሩ። ከም ሓበሬታ ፕረዚደንት እቲ ቤት ምኽሪ እስልምና'ቲ ክልል፡ እቲ ፍጻመ ቀባሮ ኣብ መገዲ እንከለዉ’ዩ ዕጡቓት ናብቲ እኩብ ህዝቢ ነታጒ ብምድርባይ ፈለማ ሰለስተ ሰባት ነታጒ ቀቲሎም፡ ሓሙሽተ’ውን ኣቝሲሎም። ድሕሪኡ ዝሰዓበ ሞት ብዝቐጸለ ተዅሲ ከም ዘጋጠመ እቲ ዜና የመልክት። ንድኳናት ንምዝራፍን መስጊድ ናይ ምቅጻል ፈተናታት’ውን ምንባሩ ፕረዚደንት እቲ ቤት ምኽሪ ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ኣመልኪቱ። ሓንቲ ካብተን መሳጊድ’ውን መጠናዊ ጉድኣት ወሪዱዋ ምህላዉ ተሓቢሩ። ወሃብ-ቃል ክልል ኣምሓራ ግዛቸው ሙሉነህ፡ እቲ ጉዳይ ኣብ መርመራ ከም ዘሎ ኣመልኪቱ'ሎ። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ 15 ሰባት ብሰንኪ’ቲ ጎንጺ ናብ መወከሲ ሆስፒታል ጎንደር ከምዝተወስዱ: ክንደይ ካብኣቶም ብጥይት ወይ ካልእ መሳርሒ ምህራሞም ግን ዝተፈልጠ ነገር ከምዘየለ ሓቢሩ።


ቃለ መሕትት ምስ ፕሮ.ክንድያ ገብረሂወት ኣብ ጉዳይ ምስሓብ ካብ ክልል ዓፋርን ካልኦትን

ሰራዊት ትግራይ ካብ ክልል ዓፋር ምስሓቡ ገሊጹ ኣሎ። ብዛዕባ’ዚን ካልእ ተዛመድቲ ኣርእስቲን ንኣባል ላዕለዋይ ኣመራርሓ ቤት ጽሕፈት ዝምድናታት ወጻኢ ክልል ትግራይ ዝዀኑ ፕሮ. ክንዲያ ገ/ህይወት ኣዘራሪብናዮም ኣለና።


ካብ ክልላት ቤንሻንጉል ጉምዝን ኦሮምያን ዝተመዛበሉ ዜጋታት ንዝኸፍአ ጸገም ምቕልዖም ገሊጾም

ካብ ክልላት ኦሮምያን ቤንሻንጉል ጉሙዝን ተመዛቢሎም ኣብ ፍኖተ ሰላም ዝጸንሑ፣ ሎሚ’ውን ንዝኸፍአ ጸገም ተቃሊዖም ከምዘለው ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጾም። እቶም ተፈናቀልቲ ሳኣን መዕቆቢ ስፍራ፣ ኣብ እንዳ ውልቀ ሰባት ተጸጊዖምን ኣብ ጎደና ይሓድሩን ከምዘለው፣ ብሕልፊ ማይ ኣብ ዝወቅዐሉ እዋን ምሒር ከምዝጽገሙ ጠቂሶም። ኮምሽነር ምክልኻል ሓደጋን ውሕስና መግቢን ክልል ኣምሓራ ኣቶ ዘላለም ልጃለም ብወገኖም ጸገም ከምዘሎ ኣሚኖም፣ እቶም ካብ ክልል ኦሮምያ ዝተፈናቀሉ ሰባት፣ ኣብ 13 ወረዳታት ክልል ኦሮምያ ንምስፋር፣ ምድላዋት ይግበሩ ከምዘለው ገሊጾም።


ሓይልታት ትግራይ ካብ ክልል ዓፋር ምውጽኦም ወሃቢ ቃል'ቲ ክልል ገሊጾም

ሓይልታት ትግራይ፣ ካብ’ቲ ንኣዋርሕ ተቆጻጺሮምዎ ዝነበረ ከባቢታት ክልል ዓፋር ከምዝሳሓቡ ተገሊጹ። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ንወሃብ-ቃል ክልል ትግራይ ኣይተ ጌታቸው ረዳ ብምጥቃስ ከምዝሓበሮ ሰራዊት ትግራይ ካብ ክልል ዓፋር ምስሓቦም ጸብጺቡ። ኮሚሽን ፖሊስ ክልል ዓፋር ኣሕመድ ሓሪፍ ብወገኑ ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ከም ዝሓበሮ’ውን ሓይልታት ትግራይ፣ እንትርፊ ካብ ሰለስተ ወረዳታት፣ ካብ ካልእ ቦታታት እቲ ክልል ምልቃቖም ኣመልኪቱ ኣሎ። እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ ወሃብ-ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ዶ/ር ለገሰ ቱሉ ንድምጺ ኣመሪካ "ሓይልታት ትግራይ ካብ ዝተቖፃፀሩዎም ከባቢታት ዓፋር ኣይወፁን" ኢሎም። ሓይልታት ህወሓት እናበሉ ንዝገለጽዎም ሓይልታት ትግራይ፣ "ብዝተዛብዐ ሓበሬታ፣ ንቐልቢ ማሕበረሰብ ዓለም ንምርካብ ይፅዕሩ ኣለው" ዝበሉ ዶክተር ለገሰ፣ ንህዝቢ ትግራይ ሰብኣዊ ረድኤት ብዝግባእ ንክባጻሕ ናብ ክልል ዓፋር ዘሊቖም ዝኣተው ዕጡቓት ሓይልታት፣ ምሉእ ብምሉእ ካብቲ ከባቢ ንክወፁ ፀዊዕም።


74 ረድኤትን ነዳዲን ዝጸዓና መካይን መቐለ ምእታወን መንግስቲ ኢትዮጵያ ሓቢሩ

ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ካብ ዋና ከተማ ዓፋር ሰመራ ዝተበገሳ 74 ረድኤትን ነዳዲን ዝፀዓና መካይን መቐለ ምእታወን ሚንስትር ኣገልግሎት ኮሚኒኬሽን ኢትዮጵያ ዶክተር ለገሰ ቱሉ ገሊፆም። ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ንዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረዝ ኣብ ዝፀሓፉዎ ቅሉዕ ደብዳበ ፀገማት ብሰላማዊ ኣገባብ ንምፍታሕ ድልው ምዃኖም ብምግላፅ እዚ እተዘይኮይኑ ግን ካልኦት ኣማራፂታት ንምርኣይ ከምዝግደዱ ገሊጾምም ነይሮም። ዶክተር ለገሰ ቱሉ ብወገኖም ህወሓት ዘቕርቦ ክሲ ኵናት ንምቕፃል ካብዘለዎ ድልየት ዝብገስ እዩ ኢሎም ኣለው ።


ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዘጋጠመ ደርቂ 20 ሚልዮን ሰባት ሓደጋ ጥምየት ኣንጸላልይዎም'ሎ

ብሰንኪ ኣብ ታሪኽ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝኸፍአ ዝተባህለ ዘጋጠመ ደርቂ 20 ሚልዮን ሰባት ሓደጋ ጥምየትን ኣንጸላልይዎም’ሎ። ኣብ ኢትዮጵያ ምስቲ ኣብ ሰሜን ዘሎ ኹናት ተደሚሩ ልዕሊ 7-ሚልዮን ሰባት ሕፅረት መግቢ ኣጋጢምዎም ይሳቀዩ’ለዉ።


ኣከባብራ በዓል ትንሳኤ ተመዛበልቲ ክልል ትግራይ

ብሰንኪ ኲናት ካብ በበይኑ ቦታታት ክልል ትግራይ ተመዛቢሎም ኣብ መቐለ ተዓቚቦም ንዘለዉን ካልኦት ነበርቲን ንኣከባብራ ትንሳኤ ብዝምልከት ኣዘራሪብና ኣለና።


ኣከባብራ በዓል ትንሳኤ ኣብ ኤርትራ፤ መምርሒታት ኮቪድ-19 ኣብ ዝዘለቐሉ

ትማሊ ሰንበት 24 ሚያዝያ ኣብ ዝተኸብረ በዓል ትንሳኤ ምእመናን ክርስትና ንኹሉ ሃይማኖታዊ ስርዓተ ጾምን ጸሎትን ክሳተፍዎ ምኽኣሎም ከኣ ናይ ሎሚ ዓመት በዓል ትንሳኤ ፍሉይነት ከምዘለዎ መራሕቲ ሃይማኖት ክገልጹ ከለዉ፡ ነበርቲ ኣስመራ ብወገኖም ቀረብን ክብሪ ዋጋን ዕዳጋ ትንሳኤ፡ ዘይራኸብ ኰይኑ ከም ዝጸንሖም ንድምጺ ኣመሪካ ተዛሪቦም።


ኢትዮጵያዊያን ዓቀብቲ ሰላም ተወላዶ ትግራይ ኣብ ሱዳን ዑቕባ ሓቲቶም

ንድሕነቶም ከምዝሰግኡን ኣብ መንጎ ብሄራት ዘሎ ዓሚቝ ግጭታትን ብምጥቓስን ልዕሊ 500 ኢትዮጵያዊያን ተወለድቲ ትግራይ ኣባላት ዓቀብቲ ሰላም ኣብ ሱዳን ዕቑባ ሓቲቶም። ክሳብ ዝሓለፈ ዓመት ዝበዝሑ ካብ ኣብ መንጎ ኣሰሓሓቢ ዶብ ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ዝተዋፈሩ ኣስታት 4,000 ኣባላት ናይ ኣብየይ ዓቃቢ ሰላም ሕቡራት ሃገራት ኢትዮጵያዊያን ወታሃደራት'ዮም ነይሮም። ይኹን ደኣ እምበር ኣብ መንጎ ኣዲስ ኣበባን ካርቱምን ብምኽኒያት ዓብይ ግድብ ህዳሴን ዝተፈጥረ ምስሕሓብ እዞም ኢትዮጵያዊያን ኣባላት ዓቐብቲ ሰላም ብዜጋታት ካልኦት ሃገራት ክትክኡ ጀሚሮም። መብዛሕቲኦም ኢትዮጵያዊያን አባላት ናብ ሃገሮም ዝተመለሱ ክኾኑ ከለው ገለ ግን ዕቑባ ሓቲቶም ኣለው ክብል ወሃቢ ቃል ናይ ሕቡራት ሃገራት ዓቃቢ ሰላም ካብ ኒውዮርክ ንኤ.ኤፍ.ፒ ገሊፁ። ብሕቡራት ሃገራት ውሑስ ኣብ ዝኾነ ቦታ ሓለዋ ይግበረሎም ከምዘሎ እውን እቲ ወሃቢ ቃል ሓቢሩ። እቲ ወሃቢ ቃል"ሓላፍነት ምሃብ ዕቑባ ብድጋፍ ላዕለዋይ ኮሚሽነር ወኪል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራትን ሰበስልጣን ሱዳንን'ውን ኢሎም።ብመሰረት ንኤ.ኤፍ.ፒ ቃሎም ዝሃቡ ሓለቓ ሽሕ ገብረ ኪዳንን ካልኦት ክልተ ኣባላት ዓቀብቲ ሰላምን ብድምር 528 ኢትዮጵያዊያን ወታሃደራት ተወለድቲ ትግራይ ዕቑባ ሓቲቶም ኣለው ።


መወከሲ ሆስፒታል ዓይደር ብሰንኪ ሕጽረት መግቢ ሕሙማት ናብ ኣባይቶም ምስንባቱ ሮይተርስ ገሊጹ

መወከሲ ወይ ድማ ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር፡ ብሰንኪ ሕጽረት መግቢ ሕሙማን ኣብ ገዝኦም ክጸንሑ ምውሳኑ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሩ። ሰበ-መዚ'ቲ ሆስፒታል ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን 240 ሕሙማት ናብ ገዝኦም ምስንባቶም ገሊጾም ኣለው ። ሆስፒታል ዓይደር ዘጓነፎ ጸገም፣ ስለ ቀረብ ሰብኣዊ ሓገዛት ተባሂሉ፣ ባዕላዊ ምቁራጽ ተጻብኦ ዋላ’ውን እንተተወሰነ፣ ናብ’ቲ ክልል መጠን ዝኣቱ ረድኤት እኽሊ ክሳዕ ክንደይ ትሑት ከምዝኾነ ሓባሪ ኮይኑ ኣሎ። ስሙ ክዕቀበሉ ዝሓተተ ሓደ በዓል ስልጣን’ቲ ሆስፒታል "ናይ ገዛእ ባዕሎም መግቢ እናዓደጉ ክሕከሙ ዝመረጹ 360 ሕሙማት ኣብ’ቲ ሆስፒታል ሎሚ’ውን ይሕከሙ ኣለው" ይብል። ገለ ካብ’ቶም ንገዝኦም ዝተሰደዱ ሕሙማት፣ ሕማም ኣንቅጺን ዓባይ ሳዓልን ዝሓዞም፣ ከምኡ'ውን ሓደ ኤችኣይቪ/ኤይድስ ዘለዎ ወዲ 14 ዓመት መንእሰይ ይርከብዎም። ኣብ ክፍሊ ሕክምና ኣደታትን ቆልዑን ዝሰርሕ ነርስ ቴድሮስ ፍስሃዬ "ሕሙማትን ኣለይቶምን፣ ጥምየት ስለዝኣተዎም ዝሓለፈ ሰሙን ንገዝኦም ክምለሱ ከምዝወሰኑ" ጠቂሱ። ብድሕሪኡ፣ ቴድሮስ፣ ኣብ ክፍልታት እናዞረ "ዝብላዕ መግቢ ስለዘየለ፣ ንገዛኹም ክትከዱ ትኽእሉ ኢኹም ከምዝበሎም" ትካል ዜና ሮይተርስ ገሊጹ። ሓላፊ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ጨንፈር ቀርኒ ኣፍሪቃ ሚካኤል ዳንፈርድ ብወገኑ "ምቁራጽ ተጻብኦ ካብ ዝትግበር ንደሓር፣ 71 መካይን ናብ ክልል ትግራይ ከምዝኣተዋን፣ ሳልሳይ ዙር ጽዕነት ዝሓዛ መካይን፣ ንክብገሳ ተቀሪበን ከምዘለዋ፣ ምስ ፌደራል መንግስቲ ኣጻፊፍና፣ ምስ ክልላት ንዘራረብ ኣለና" ከምዝበለ ዜና ሮይተርስ ጠቂሱ። ብዛዕባ’ዚ ዜና’ዚ፣ ካብ ሚኒስትር ጥዕና ኢትዮጵያ ዶ/ር ሊያ ታደሰን፣ ኮምሽን ሃገራዊ ምክልኻል ሓደጋ ኣቶ ምትኩ ካሳን፣ ግብረ መልሲ ንምርካብ ዝተገብረ ጻዕሪ ኣይሰለጠን።


ቃለ መጠይቕ ምስ ፕሮፌሰር ዘርእሰናይ ኣለምሰገድ

ፕሮፌሰር ዘርእሰናይ ኣለምሰገድ ኣባል ናይ ቫቲካን ጳጳሳዊ ሳይንስ ኣካዳሚ ክኾኑ ብርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተ ክርሲቲያን ጳጳስ ፍራንሲስ ተመሪፆም።ተመራማሪ ኣመፃፅኣ ጥንታዊ ሰብ ዝኾኑ ፕሮፌሰር ዘርእሰናይ፡ ሰለስተ ነጥቢ ሰለስተ ሚልዮን ዓመታ ከም ዝገበረት ዝንገረላ “ሰላም” ብዝብል ስም እትፍለጥን ኣዕጽምቲ ቆልዓ ኣብ ዓፋር ናይ ዝረኸበ ጉጅለ መራሒ እዮም።


ቤት ምኽሪ ትካላት ሲቪል ማሕበረሰብ ኢትዮጵያ ቅሉዕ ደብዳበ ንፕረ.ባይደን ጽሒፉ

ቤት ምኽሪ ትካላት ስቪል ማሕበረሰብ ኢትዮጵያ ንረቂቕ ሕግታት HR6600ን S 3199 ብምቅዋም ቅሉዕ ደብዳቤ ናብ ፕረዚደንት ጆ ባይደን ጽሒፉ። 3,700 ትካላት ስቪል ማሕበረሰብ ከምዝሓቖፈ ዝገልፅ እቲ ቤት ምኽሪ ክልቲኦም ረቂቕ ሕግታት ኣመሪካ ምስ እትኽተሎ ናይ ወፃኢ ጉዳያት ፖሊስ ናይ ልምዓት፣ናጽነትን ዲሞክራሲንን ክብርታት ዝራፀሙ ምዃኖም እቲ ደብዳበ ይገልፅ ።


'ኣብ ኢትዮጵያ ንዘሎ ጸገም ብሰላም ንምፍታሕ መንግስቲ ድልዉ'ዩ' ሚ/ጉ/ወጻኢ ኢትዮጵያ

ኣብ ኢትዮጵያ ንዘሎ ጸገም ብሰላም ንምፍታሕ መንግስቲ ድልዉ'ዩ ክብሉ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። ምኽትል ቀዳማይ ሚኒስተርን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢን ኣቶ ደመቀ መኮነን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ምስ ናይ ሕብረት ኣፍሪቃ ኮሚሽነር ጉዳያት ፖሎቲካ ሰላምን ጸጥታን ኣምባሳደር ባንኮሌ አዴኦዮ ንዘካየድዎ ልዝብ ኣብ ናይ ሎሚ ጋዜጣዊ መግለጺኦም ዝጠቀሱ ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ክልቲኦም ኣካላት ኣብ ጉዳይ ሰላም ኢትዮጵያ ምዝርራቦም ገሊጾም'ለዉ። ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ኣብ ኢትዮጵያ ምስ ደርቂን ግጭትን ብዝተሓሓዘ ልዕሊ 24 ሚልዮን ዜጋታት ሓገዝ ከም ዘድልዮም'ዉን ኣብቲ ጋዜጣዊ መግለጺኦም ጠቂሶም: ኣቶ ደመቀ መኮነን ምስ ዓለምለኸ ትካል ልምዓት ቢልን ሜለንዳን ጌትስ ፕረዚደንት ክርስቶፈር ኤሊያስ ቅድሚ ትማሊ ተራኺቦም ኣብ ዝተዘራረቡ እዋን'ውን ሓገዝ ንዘድልዮም ክሕገዝሉ ብዛዕባ ዝኽእልሉ መንገዲ ከምዝተዘራረቡ ገሊጾም'ለዉ ። ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ብዛዕባ ናብ ክልል ትግራይ ብመሬት ዝኣቱ ረድኤት ዉሑድ እዩ ዝብል ካብ ሰበ-ስልጣን'ቲ ክልልን ገለ ወገናት ዝቀርብ ክስን ብዛዕባ ኣብ ኤምባሲ ሩስያ ንውትህድርና ንምምዝጋብ ተሰሊፎም ተራእዮም ዝተባህሉ ኢትዮጵያውያንን ካብ ዒድ ክሳብ ዒድ ብዝብል ኣብ ጸገም ዝርከቡ ኢትዮጵያውያን ካብ ስዑዲ ዓረብ: ኩወይትን ሊባኖስን ናብ ሃገሮም ክኣትዉ ዝጀመሩን ኣመልኪቶም'ዉን ኣብቲ መግለጺኦም መልሲ ሂቦም'ለዉ ።


ኢትዮጵያ:ብሰንኪ ግጭትን ዂናትን ዝዓነው ትካላት ጥዕና ዳግማይ ህንጸት ምጅማሮም ሚ/ጥዕና ኣፍሊጡ

ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ እቲ ናይ ሰሜናዊ ክፋል'ታ ሃገር ዘሎ ኹናትን ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ብዝተፈጥረ ጎንጽታት ዝዓነዉ ትካላት ጥዕና መሊስካ ናይ ምህናጽ ስራሕ ብኸፊል ምጅማሩ ሚንስትሪ ሚኒስተር ጥዕና'ታ ሃገር ገሊጹ። ኣብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ብሰንኪ እቲ ኹናት ካብ ዝዓነዉ ሆስፒታላት እቶም 36 ስራሕ ከም ዝጀመሩ'ውን ተፈሊ ጡ'ሎ። ምክትል ሚንስትር ጥዕና ኢትዮጵያ ዶ/ር አየለ ተሾመ ኣብ ኣብ መላእ እታ ሃገር ልዕሊ 3-ሽሕ ትካላት ጥዕና ጉድኣት ከምዘጋጠሞም ኣብ ዝተኻየደ ናይ ዳህሳስ መጽናዕቲ አርእዩ እሎ ኢሎም። ካብቶም ዝዓነዉ ትካላት ጥዕና 87% ሕጂ ስራሕ ጀሚሮም'ለዉ ክብሉ'ውን ወሲኾም ሓቢሮም ኣለው።


“ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብውሑዱ ኣስታት 1,900 ህጻናት ትግራይ ብጥሜት ሞይቶም” ኣሶሸይትድ ፕረስ

ንሰብ መዚ ጥዕና ክልል ትግራይ ብምጥቃስ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብውሑዱ ኣስታት 1,900 ህጻናት ኣብቲ ክልል ብሰንኪ ጥሜት ከም ዝሞቱ ኣገልግሎት ዜና ኣሶሸይትድ ፕረስ ጸብጺቡ። እቲ ዜና ከም ዝጠቕሶ እቲ ቍጽሪ ካብ ወርሒ ሰነ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ክሳብ ፈለማ እዚ ሒዝናዮ ዘሎና ወርሒ ሚያዝያ ምዃኑ’ዩ። እቲ ዝተጠቕሰ ብዝሒ ሞት ኣብ ማእከላት ሕክምና ዝተመዝገበ ምዃኑ ድማ ተመልኪቱ ኣሎ። ሓደ ካብቶም ነቲ መጽናዕቲ ዘካየዱ ሓካይም ንኣገልግሎት ዜና ኣሶሸይትድ ፕረስ ከም ዝሓበሮ ድማ፡ ብሰንኪ ስእነት መጓዓዝያን ካልእ መሳለጥያታትን ደቆም ናብ ማእከላት ሕክምና ከምጽኡ ዘይክእሉ ወለዲ ብዙሓት ክዀኑ ስለ ዝኽእሉ እቲ ሓቀኛ ኣሃዝ ካብቲ ዝተጠቕሰ ንላዕሊ ክኸውን ከም ዝኽእል ይሕብር። እቲ ጸብጻብ ምዕራብ ትግራይ ኣብቲ ዝተኻየደ መጽናዕቲ ከምዘይተጠቓለለ'ውን ሓቢሩ'ዩ።


ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ዕስክርና ሩስያ ኣመልኪቱ መግለጺ ኣውጺኡ

ኢትዮጵያውያን መንእሰያት ኣብ ጎድኒ ሩስያ ንምስላፍ ኣብ ኤምባሲ ሩስያ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ክርአ ዝቐነየ ነዊሕ ሪጋ፡ ኤምባሲ ሩስያ ኣብታ ሃገር ኣሉታዊ ምላሽ ድሕሪ ምሃቡ፡ ሚንስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኢትዮጵያ ድማ ነቲ መግለጺ ብሓጎስ ከም ዝቕበሎ ሎሚ ኣፍሊጡ። “ሓንቲ ሃገር ኣብ ውሽጢ ልዑላዊት ካልእ ሃገር መንእሰያት ከተሰልፍ ንውዕል ቬና 1961 ከም ዝጥሕስ" ዘመልከተ መግለጺ ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኢትዮጵያ፡ ኤምባሲ ሩስያ ቅልጡፍ ምላሽ ምሃቡ መጒሱ። መዓልታዊ ክውስኽ ከም ዝቐነየ ዝተገልጸ መስርዕ መንእሰያት ኣብ ኤምባሲ ሩስያ ኣቓልቦ ማሕበራዊ መረኸቢታትን ገለ ማዕከናት ዜና ኰይኑ ቀንዩ። ኣብቲ ቦታ ዝተረኽበ ወኪል ድምዲ ኣመሪካ ነቶም “ናብቲ ኲናት ክኸቱ ምምጻኦም” ዝሓበሩ መንእሰያትን ኤምባሲ ሩስያን ኣብ ዘዛረበሉ፡ ብወገን እቲ ኤምባሲ ከምኡ ዝመስል ናይ ምዕስካር መደብ ከም ዘይብሎም ገሊጾም ነይሮም። ከም ኣገላልጻ እቲ ኤምባሲ እቶም ኣብኡ ዘለዉ መንእሰያት ደገፎም ንሩስያ ንምርኣይ ኣብቲ ቦታ ምርካቦም ምሕባሮም ይፍለጥ።


ኣብ ምምሕዳራዊ ወሰን ክልላት ኦሮምያን ኣምሓራን ብዝተላዕለ ግጭት 17 ሰባት ምሟቶም ኣመሓደርቲ'ቲ ከባቢ ገሊጾም

ኣብ ምምሕዳራዊ ወሰን ኦሮምያን ዞባ ሰሜን ሸዋን ብዝተፈጥረ ግጭት ብውሕዱ 17 ሰባት ካብ ክልቲኦም ወገናት ከም ዝሞቱ ከባቢያዊ ኣመሓደርቲ ክልላት ኣምሓራን ኦሮሞን ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሮም። ወሃቢ ቓል ፍሉይ ዞባ ምምሕዳር ኦሮሞ ጀማል ሓሰን ብወገኑ፡ ብኽልቲኡ ወገን ዘለዉ ጽንፋውያን`ዮም ነቲ ካብ ኣምሓራን ኦሮምያን ህይወት ዘጥፍአ ግጭት ወሊዖሞ ይብል። በቲ ኣብ ወረዳ ጂለ ጥሙጋን ከባቢ ኤፍራታን፡ ብፍላይ ናብ ሸዋ ሮቢት ዝቐርቡ ከባብታት ዝተፈጥረ ግጭት፡ ቁጽሮም ዘይተፈልጠ ሰባት ከምዝቖሰሉን፡ ኣባይቲ ከምዝዓነወን`ውን፡ ንመንነት`ቶም ፈጸምቱ ንምፍላጥ ምጽራይ ይግበር ከምዘሎ`ውን እቶም ሰበ-ስልጣን ከባቢ ንወኪል ድምጺ ኣመሪካ ገሊጾምሉ ኣለዉ። ሽሞም ክጥቀስ ዘይደለየ ሓደ ነባሪ ሸዋ ሮቢት ንድምጺ ኣመሪካ ክገልጽ ከሎ፡ እቲ ንክልተ መዓልታት ዝተኻየደ ውግእ፡ ብሓረስቶት ዝውነን`ዩ ዘይትብሎ ብረት ኣብ ጠቕሚ ዝወዓለሉን፡ ዝተወደበ ወተሃደራዊ ኣካል ኣሎ ኢሉ ከምዝኣምንን ተዛሪቡ።


ኣብ ክልል ኣምሓራ ብሰንኪ ዂናት 2 ሚልየን ተማሃሮ ካብ ትምህርቶም ምዝንባሎም'ቲ ክልል ሓቢሩ

ብሰንኪ`ቲ ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ዝተኻየደ ዂናት፡ ኣብ ክልል ኣምሓራ ክልተ ሚልየን ተማሃሮ ካብ ትምህርቶም ከምዝተመዛበሉ ክልል ኣምሓራ ኣፍሊጡ። ወሃቢ ቓል`ቲ ክልል ኣቶ ግዛቸው ሙሉነህ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ካብቶም ተመሃሮ 850 ሺሕ ጥራሕ ናብ ትምህርቶም ተመሊሶም ኣለዉ ኢሉ። ኣስዒቡ፡ ኣብ ክልል ኣምሓራን ዓፋርን ልዕሊ ሸውዓት ሺሕ ኣብያተ ትምህርቲ በቶም ነቲ ከባቢ ተቖጻጺሮም ዝነበሩ ሓይልታት ህወሓት ዓንዮም`ዮም ኢሉ። ሚንስትሪ ትምህርቲ፡ እቶም ኣብ ከባቢ ግጭት ዝነበሩ ተመሃሮ፡ ናብ ዩኒቨርሲቲ ዘእትዎም ፈተና ክወስዱ ምፍቃዱ፡ ክልል ኣምሓራ ከምዝንእድ`ውን እቲ ወሃቢ ቓል ጠቒሱ`ሎ። ምስቲ ኩናት ብዝትሓሓዝ ዝዓነው ልዕሊ ክልተ ሺሕ ኣብያተ ትምህርቲ ዳግም ንምህናጽ ናይ ኩሉ ወገን ምርብራብ ከምዝሓትት`ውን ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ኣፍሊጡ`ሎ።


ንትሽዓተ ኣዋርሕ ተኣሲርና ዝበሉ 1,300 ተወላዶ ትግራይ ተፈቲሖም

1,300 ምዃኖም ዝገለፁ ተወለድቲ ትግራይ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ተኣሲሮምዎ ካብ ዝነበሩ ናብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝኣተው ተፈሊጡ።ቪኦኤ ካብ ዘዘራረቦም ካብ ቤት ማእሰርቲ ዝተፈትሑ ከምዝበሉዎ ካብ ዓፋር፣ኣዲስ ኣበባን ካልኦትን ከባቢታት ተለቒሞም ዞባ ሃዲያ ሾኔ ኣብ ዝተብሃለ ከተማ ኣብ ዝርከብ ቀፅሪ ዩኒቨርስቲ ዋቸሞ ንትሽዓተ ኣዋርሕ ኣብ ‘’ዝኸፍአ ኩነታት’’ ተታሒዝና ዝተኣሰርናሉ ምኽኒያት ከይተነገርናን ናብ ቤት ፍርዲ ከይቀረብናን ኣዲስ ኣበባ ኣምፂኦም በቲኖምና ይብሉ። ካብ ኮሚሽን ፌደራል ፖሊስ፣ህዝቢ ርክብ ምንስቴር ፍትሒን ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላትን ኢትዮጵያን ጉዳያት መብርህን ሪኢቶን ንምርካብ ዝገበርናዮ ፃዕሪ ኣይተዓወተን። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ስራሕቲ ኮንስትራክሽን ተቖፂሩ ይሰርሕ ከምዝበረ ዝገለፀ ወዲ 36 ዓመት መረሳ ኣባዲ ዕረፍቲ ኣብ ዝነበርኩሉ እዋን ኣብ ዓፋር ሚሌ መፈተሺ ኖቕጣ ካብ ካልኦት ፈሊዮም ኣኪቦም ወሲዶምና ይብል። መጀመሪያ ዝኣሰሩዎም፣ዓጂቦም ዝወሰዱዎምን ኣብቲ ቤት ማእሰርቲ ይሕልውዎም ዝነበሩን ናብ ኣዲስ ኣበባ እውን ኣኪቦም ዘምፅእዎምን ናይ ፌደራል ፖሊስ ምዃኖም ይገልፁ። ድሕሪ ትሽዓተ ኣዋርሕ ማእሰርቲ ተፈቲሕና ዝበሉ ወሃብቲ ሪኢቶ ተአሲሮምሉ ዝነበሩ ከባቢ ዱርን ዝኾነ ይኹን ዝሓትት ሰብ ዘይርከበሉን እዩ ይብሉ። ኣብ ፈላማይ ዙር ብትሽዓተ መካይን ኣብ ካልኣይ ዙር ድማ ብ10 ኣውቶቡስ ተፃዒኖም ብሓፈሻ ደቂ ኣንስትዮን ህፃናትን ዝርከቡዎም 1,300 እሱራት ከምዝኾኑ መረሳ ይገልፅ። ዝተኣሰርሉ ምኽኒያት ብግልፂ ከምዘይተነገሮም ዝዛረብ መረሳ ብትግራዋይ መንነትና እዮም ኣሲሮምና ይብሉ።ናይዚ መርኣያ ድማ ኩላትና ትግርኛ ተዛረብቲ ጥራሕ ኢና ነይርና ይብል። ንትሽዓተ ኣዋርሕ ዝሓተተናን ዘዘራረበናን ኣካል ኣይነበረን ፤ኣብ ማዕልቲ ን21 ስዓታት ካብ ዝተኣሰርናሉ ክፍሊ ክንወፅእ ኣይፍቀደልናን፤ብበትሪ ይቕጥቅጡና ነይሮም ይብሉ። ካብቶም እሱራት 130 ደቂ ኣንስትዮ ምዃነንን ነፍፀ ፁራትን ወዲ ክልተ ዓመት ህፃን ዝሓዘት ሓዊሱ ኣዴታት ከምዝርከበአንን ይገልፁ።ወለዲ ዘይብሎም ናይ 12 ዓመት ቆልዑ እውን ነይሮም ይብሉ። ትውልዲ ዓዳ ኣብ ደቡብ ትግራይ ከተማ ወጀራት ምዃና ዝገለፀት ሕልፊ አሰፋ ሃደራ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ንኽልተ ኣዋርሕ ታአሲራ ናብ ሃገራ ምስ ተመለሰት ‘’ብዘይፈልጦ ምኽኒያት ኣብ ኢትዮጵያ እውን ማእሰርቲ ተፀቢዩኒ’’ትብል።ምስ ካልኦት ብምዃን ናብ ትግራይ ንምኻድ ብምሕሳብ ናብ ዓፋር ተጓዒዞም ኣብ ዋና ከተማ እቲ ክልል ሰመራ 5 ሓምለ 2013 ዓ.ም ሓይልታት ፀጥታ ንዕዓን መሓዙታን ካብ ዝደቀሱሉ ሆቴል ለይቲ መፂኦም መፍለልይ መንነቶምን ናይ ኢድ ስልክታቶምን መንጢሎም ናብ ክልል ደቡብ ከምዝወሰዱዎም ትዛረብ። ሰለስተ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከምዝወለዳን ክልተ ብፁሓት ነፍሰ ፁራት ድማ ከምዝነበራ ትዛረብ። 4 ሚያዚያ 2014 ዓ.ም ካብ ዝተኣሰርሉ ብ17 ኣውቶቡሳት ጽዒኖም ክወስዱዎም ከለው ናበይ ከምዝወስዱዎም ከምዘይተዛረቡዎም ፣ንዝዓጀቡዎም ፖሊሳት እንተሓተቱዎም እውን ዝፈልጡዎ ከምዘየለ ከምዝገለፅሎምን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ቃልቲ ከምዝበተኑዎምን ይገልፁ። ኣውስትራሊያ ፣ካናዳ ፣ዴንማርክ ፣ዘ ኔዘርላንድ ፣ኢንግሊዝን ኣሜሪካን ኣብ ዝሓለፈ ታሕሳስ ኣብ ዘውፅእዎ መግለፂ መንግስቲ ኢትዮጵያ መንነት መሰረት ዝገበረን ብዘይ ክስን ማእሰርቲ ይፍፅም ከምዘሎ ብምግላፅ ከምዘተሓሳሰበን ገሊፀን ነይረን። መንግስቲ ኢትዮጵያን ግን ብትግራዋይ መንነቶም ዝተኣሰሩ የለውን ክብሉ ኣሉታ ክህቡሉ ፀኒሖም እዮም።


መግቢ: ነዳዲን ካልእ ሰብኣዊ ሓገዝ ዝጸዓና መካይን መቐለ ምእታወን ሕ/ሃ ሓቢሩ

መግቢ፣ ካልእ ሰብኣዊ ሓገዛትን ነዳዲን ዝጻዓና 50 ዓበይቲ መካይን፣ ዝሓለፈ ዓርቢ መቐለ ከምዝኣተዋ ሕቡራት ሃገራት ትማሊ ሰኑይ ገሊጹ። ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት ስተፈን ዩሪክ ኣብ ናይ ትማሊ ሰኑይ ምሸት መግለጺኡ እቲ ጽዕነት ን43 ሽሕ ሰባት ዝኸውን 1000 ቶን ሓገዝ መግቢ ከምኡ'ውን 700 ቶን ንሕክምና፣ ዝተመጣጠነ መግቢ፣ ማይን ንጽህናን ዝውዕል ጽዕነት ዝሓዘ ከምዝኾና ጠቂሱ: 115 ሽሕ ሊትሮ ነዳዲ ዝጻዓና ሰለስተ መካይን’ውን መቐለ ምእታወን ሓቢሩ። ንዝሓለፈ ሰለስተ ወርሒን ፈረቃን ሓገዝ ናብ ክልል ትግራይ ከይኣተወ'ዩ ጸኒሑ። እዚ ዳሕረዋይ ረድኤት፣ኣብ ውሽጢ አስታት ክልተ ሰሙናት ንካልኣይ ጊዜ ዝተላኣኸ ምዃኑ’ውን እቲ ወሃቢ ቃል ኣፍሊጡ። ይኹን ደኣ እምበር ኣብ ባይታ ንዘሎ ሰብኣዊ ጠለብ ንምምላእ፣ ገና ብዙሕ መጠን ረድኤት የድልይ'ዩ። ስተፈን ዩሪክ ብተወሳኺ ረድኤት ካብ ሰመራ ንመቐለ ክላኣኽ ቅሩብ ከምዘሎ፣ ካብኡ ዝሰገረ፣ ረድኤት ዝጻዓና መካይን ብሰላም ናብ ህዝቢ ትግራይ፣ ዓፋርን ኣምሓራን ንክበጽሓ መታን ምስ ኩሎም ዝምልከቶም ኣካላት ንራኸብ ኣለና ይብል።


ኤምባሲ ሩስያ ኣብ ኢትዮጵያ መናእሰይ ይምልምል ኣሎ ንዝብል ዝተዘርገሐ ሓበሬታ ይነጽግ

ኤምባሲ ሩስያ ኣብ ኢትዮጵያ: ኢትዮጵያዊያን መናእሰይ ኣብ ጎኒ ሩስያ ኮይኖም ኣብ ዩክሬን ንክዋግኡ ይምልመሉ ኣለው ንዝብል ዝተዘርገሐ ሓበሬታ ነጺግዎ። ወሃቢ ቃል’ቲ ኤምባሲ ማርያ ቸርኑኪና ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃበቶ ርእይቶ "ኣብ ኢትዮጵያ ዝተጀመረ ምልመላ የለን፣ ኣብ ኣፍደገ ኤምባሲ ሩስያ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተራኣየ ሰልፊ፣ ንኣዋርሕ ዝቀጸለን ዜጋታት’ዛ ሃገር ምስ ሩስያ ዘለዎም ምሕዝነት ዝገለጽሉን እዩ" ኢላ። ንድምጺ ኣመሪካ ርእይቶ ዝሃበ ሓደ መንእሰይ ብወገኑ "ኣብ ሰራዊት ንክኽተብ ናብ’ቲ ኤምባሲ ከምዝመጸ" ጠቂሱ። "ኢትዮጵያዊያን ይምልመሉ ኣለው ዝብል ወረ ስለዝሰማዕኩ፣ ሰለስተ መዓልታት ኣከታቲለ ናብ’ዚ ኤምባሲ መጺኤ ኣለኹ" ምባሉ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ ኣዲስ ኣበባ ይሕብር። ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ወሲኹ ቁጽሪ ኣብ ኤምባሲ ሩስያ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝእከቡ ሰባት ኣብዝሓለፋ ሓሙሽተ መዓልታት ምውሳኹ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ከምዝሓበርዎ ይገልጽ።


ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምስ ህወሓት ርክብ ኣለዎም ተባሂሎም ዝተዓሸጉ ሆቴላት ምክፋቶም ማህበር ሆቴላት ገሊጹ

ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምስ ህወሓት ርክብ ኣለዎም ተባሂሎም ተዓሺጎም ዝጸንሑ ሆቴላት ኣብ’ዚ ሰሙን ተኸፊቶም ናብ ስራሕ ከምዝተመለሱ ይግለጽ ኣሎ። ፕረዚደንት ማሕበር ወነንቲ ሆቴላት ኢትዮጵያ ወ/ሮ ኣስቴር ሰሎሞን ንድምጺ ኣመሪካ ከምዝገለጸኦ "እቶም ዝተዓሸጉ ሆቴላት ንክኽፈቱ ኣብ ጻዕሪ ከምዝጸንሓን፣ ንኣዋርሕ ድሕሪ ተዓጽዮም ምጽንሖም ዝተኸፈቱ ሆቴላት፣ ንዝተፈላለዩ ኪሳራታት ከምዝተቃልዑን ደገፍ ንክግበረሎምን" ሓቲተን። ኣብ ልዕሊ’ዚ ጉዳይ’ዚ መልሲ መንግስቲ ንምርካብ ዝተገበረ ፈተነ ኣይሰመረን። ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ ኣዲስ ኣበባ እቶም ሆቴላት ኣብ ዝተዓሸግሉ እዋን እቲ ስጉምቲ ንመንነት መሰረት ዝገበረ ምዃኑ ተሓለቅቲ መሰላት ምግላጹን መንግስቲ ኢትዮጵያ ግና ነቲ ክሲ ከምዘይተቐበሎም ይሕብር።


ኣስመራ: ጾም ሮሞዳን ኮቪድ-19 ኣብ ዝዘለቐሉ

ቅዱስ ጾም ሮሞዳን ኣብዚ ዓመት’ዚ፡ ካብ ቅድሚኡ ዝነበረ ክልተ ዓመታት ኣብ ተዛማዲ ምፍኳስ መምርሒታት ኮቪድ-19’ዩ ዝካየድ ዘሎ። እዚንን ካልእ ምስ ጾም ሮሞዳን ተኣሳሲሩ ዝለዓለ ኣርእስታትን ንገለ ኣመንቲ ኣዘራሪቡ ካብ ኣስመራ ኣዘራሪብና ኣለና።


ምቅርራባት ወቕቲ ዘራእቲ ትግራይ፤ ብዘለካን ዝከኣለካን

ወቕቲ ዘራእቲ ኣብ ዝቀራረበሉ እዋን፡ ሓረስቶት ክልል ትግራይ እቲ ክረኸቡዎ ዝፀንሑ ምሩፅ ዘራእቲን ዘመናዊ ድዅዒን ከም ቀደሙ ኣይክህሉን’ዩ። ንሱ ኣብ ዘይብሉ እቲ ክልል ከመይ ክዋፅኦ ምዃኑ፡ ወኪልና ንሓላፊ መራኸቢታት ቢሮ ሕርሻን ልምዓት ገጠርን ኣዘራሪቡ ኣሎ።


ኣብ ኢትዮጵያ ዞባ ኦሞ ብሰንኪ መጥቓዕቲ ዝተመዛበሉ ነበርቲ ሓገዝ ከምዘይረኸቡ ይገልጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ደቡብ ክልል ዞባ ኦሞ ብዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ዝተመዛበሉ ዜጋታት ኣብ ፀገም ወዲቕና ሰብኣዊ ሓገዝ ኣይንረክብን ዘለና ኢሎም።ናይቲ ዞባ ኣመሓዳሪ ግን እቲ ከባቢ ምርግጋኡን ሰብኣዊ ሓገዝ እውን ይቐርብ ከምዘሎን ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ተዛሪቦም። ናይቲ ዞባ ምኽትል ኣመሓዳሪን ሓላፊ ፀጥታን ሰላምን ኣቶ ደሞ በዛብህ ዝተመዛበሉ ሰባት ልዕሊ 1,200 ምዃኖም ብምግላፅ ብገበን ዝተጠርጠሩ ኣስታት 600 ሰባት ድማ ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ምውዓሎም ሓቢሮም።


መላግቦ ያታዊን ዘመናዊን ስነ-ጥበብ

ኣሕመድ ኣድም ስዒድ፡ ብቛንቋ ሳሆ ዝደርፍ ድምጻዊ ኰይኑ፡ ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ዝጽወቱ ዝነበሩ ባህላዊ ጸወታታን ዝውቱራት ባህላዊ ደርፍታታን ብሄረ ሳሆ ብምፍታሽ፡ናቱ ፈጠራ ወሲኹ ንህዝቢ ኣብ ምልላይ ይጽዕር ከም ዘሎ ይዛረብ። እዚ ናይ ምግጣም፡ምዝያም፡ ምድባልን ምእላይን ዓቕሚ ከም ዘለዎ ዝዛረብ መንእሰይ ስነ-ጥበበኛ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራዊ በዓላት፡ ጽንብላት ካልእ ኣጋጣሚታትን ባህላዊን ዘመናዊን ትሕዝቶ ክጻወት ጸኒሑን ኣሎን።


ኣብ ኢትዮጵያ ክታበት ፖሊዮ ተጀሚሩ

ኣብ ኢትዮጵያ ብደረጃ ሃገር ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ንዝኾኑ ኣስታት 17 ሚሊዮን ህፃናት ናይ ገዛ ንገዛ ኽታበት ኣብ ባህር ዳር ምሃብ ምጅማሩ ተሓቢሩ። ኣብ ዶባት ኢትዮጵያ ቁፅፅር ስለዝወሓደ ሕማም ኣልምሲ ወይ ፖሊዮ ቫይረስ ይጋፋሕ ስለዘሎ ጥንቃቐ ክግበር ተሓቢሩ። ኢትዮጵያ ኣብ 2009 ዓ\ም ካብ ፖሊዮ ነፃ ምዃና ምስተረጋገፀ ሎሚ ክኽስተ ምኽኣሉ ናይ ኢትዮጵያ ኢንስቲትዩት ጥዕና ሕብረተሰብ ምኽትል ዳይረክተር ኣቶ ኣስታቸለው ኣባይነ ሓቢሮም። ሎሚ እውን ኣብ ኣፍሪካ ግቡእ ጥንቃቐ ክግበረሉ እውን ተዛሪቦም ኣለው።


መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ዕጡቓት ጉምዝ ስጉምቲ ይወስድ ከምዘሎ ኣፍሊጡ

ንፃውዒት ሰላም ኣብ ዝተቐመጠ ናይ ግዜ ገደብ ኢዶም ንመንግስቲ ኣብ ልዕሊ ዘይሃቡ ዕጡቓት ዴሞክራሲያዊ ምንቅስቓስ ህዝብታት ጉሙዝ ስጉምቲ ይውሰድ ከምዘሎ ሓላፊ ቢሮ ህንፀት ሰላም ፀጥታ ክልል ጉሙዝ ገሊፆም። ሓላፊ ቢሮ ኣቶ ኣብዮት ኣልቦሮ ’'ዕጡቓት ኢዶም እንተሂቦም ዝውሰዶም’’ ስጉምቲ የለን ክብሉ ንቪኦኤ ገሊፆም። ብኻሊእ ወገን ኣቦ ወንበር ናይቲ ምንስቓስ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ እቶም ዕጡቓት ዝኸፈቶ ውግእ ምቕፃሉን ንፁሃት ዜጋታት ይጉድኡ ስለዘለው መንግስቲ ዝጀመሮ ኵናት ጠጠው ከብልን ፀዊዖም። ናይቲ ክልል ሓላፊ ቢሮ ህንፀት ሰላምን ፀጥታን ግን ‘’ኣብ ልዕሊ እቶም ዕጡቓት ዝተኸፈተ መጥቓዕቲ ክቕፅል እዩ፤ኣብ ልዕሊ ስቪላት ዝወረደ መጥቓዕቲ ግን የለን’’ክብሉ ኣሉታዊ መልሲ ሂቦምሉ ኣለው።


ጾም ሮሞዳን ምስ ስእነት ቀረባት

ቅዱስ ጾም ሮሞዳን ኣመንቲ ምስልምና፡ ኣብ ሰዓታት ኢፍጣር ሓቢሮም ዝካፈልሉን ብሓንሳብ ዝስዕሩሉን ልምዲ’ዩ። ሕጂ ኣብ ትግራይ ምስ ዘሎ ስእነት ቀረባት ኣመንቲ እንታይ ፍልልይ ርእየምሉ? ወኪልና ሙሉጌታ ኣፅብሃ ካብ መቐለ፡ ዝለኣኾ ጸብጻብ ኣሎ ኣብዚ ንከታተሎ


መጽሓፍቲ ህጻናት ትግርኛ ብኸፈር

ኣስመራ — ደራሲት ራሄል ኣስገዶም ዘርአ፡ ኣብ ቀረባ ግዜ፡ 16 ናይ ህጻናት መጽሓፍቲ ብትግርኛ ናብ ኣንበብቲ ዘርጊሓ ኣላ። ንዕኡን ካልእ ተዛማዲ ኣርእስቲን ዝምልከት ኣዘራሪሪብናያ አለና።


ናብ ዳባት ዝገዓዙ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ሕጂ'ውን ኣብ ኣጸጋሚ ኩነታት ከምዘለው ይገልጹ

ብሰንኪ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ኣጸጋሚ ኩነታት፡ ካብተን ኣብኡ ዝነበራን ዘለዋን መዓስከራት ኤርትራውያን ስደተኛታት ሃዲሞም፡ ኣብ ዳባት ዝብሃል ቦታ ኣብ ክልል ኣምሓራ ኣብ ዝተመስረተ ሓዲሽ መዓስከር ተዓቑቦም ዝርከቡ ኤርትራውያን፡ "ኣብዚውን ኣይጠዓመናን፡ ወይ መሰልና ሓልዉልና ወይ ንዓድና ምለሱና" ብዝብል ዝሓለፈ ሰሙን ሰልፊ ወጺኦም ኔሮም። ንሳቶም፡ ካብ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራትን ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያን ትኹረት ከምዝሰኣኑ ንመዓስከር ተዛሪቦም ኣለዉ። ምሉእ ትሕዝቶ ቃለ መጠይቕ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


ዶ/ር ሃይለ ደባስ፤ ውጽኢት በበይኑ ኣጋጣሚታትን ጻዕሪን

ኣብ ዓለማዊ ምብጻሕ ጥዕና (global health) ነጥበ-መቐይሮ ከም ዝገበሩ ዝምስከረሎም ዶ/ር ሃይለ ደባስ ኣብ በበይኑ ጽፍሕታትን ሞያን ሕክምና ንልዕሊ 40 ዓመታት ሰሪሖም። ንኣተዓባብያኦም፡ ትምህርቶምን ዝሓለፉዎ በበይኑ ፈተነታትን ብዝምልከት ኣዘራሪብናዮም ኣለና።  ገና ወዲ 12 ዓመት እንከለዉ ካብ ኤርትራ ዝወጹ ዶክተር ሃይለ፡ ንሞያዊ ስራሓቶም ኣመልኪቶም ብትግርኛ ምግላጽ ስለ ዝጽገሙ--ከምቲ ዝመረጹዎ-- ብእንግሊዘኛ’ዮም መልሲ ሂቦም።


ኣብ ኢትዮጵያ ዞባ ኦሞ ብዘጋጠመ መጥቓዕቲ 151 ኣባይቲ ምቕጻሉ እቲ ክልል ኣፍሊጡ

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ደቡብ ዞባ ኦሞ ብሰንኪ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፣ 151 ኣባይቲ ከምዝተቓጸለን 1-ሽሕ ዜጋታት ከምዝተፈናቀሉን፣ ቤት ጽሕፈት ሰላምን ጸጥታን እቲ ክልል ኣፍሊጡ። እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ ኣብ ገበን ኢድ ዘይብሎም መናእሰያት ይእሰሩ ከምዘለው ነበርቲ ጂንካ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጾም። ኣብ ዞባ ደቡብ ኦሞ፣ ከተማ ጂንካን ከባቢኡን ዘጋጠመ ጸገም ጸጥታ፣ ንፈለማ ጊዜ ዘጋጠመ ከምዘይኮነ፣ ቅድሚ ሎሚ’ውን ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት እቲ ክልል፣ ተመሳሰልቲ ህውከታት ይራኣዩ ከምዝጸንሑ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ ሃዋሳ ዝላኣኾ ሪፖርት ጠቂሱ።


ናብ ዋግህምራን ሰቆጣን ዝኣትው ብዝሒ ተፈናቐልቲ ይውስኽ ምህላው ሰብ-መዚ'ቲ ከባቢ ሓቢሮም

ናጻ ካብ ዘይወጹ ከባቢታት ናብ ዋግህምራን ሰቆጣን ዝኣትው ተፈናቀልቲ፣ ብዝሖም ካብ ዕለት ናብ ዕለት ይውስኽ ከምዘሎ ቢሮ ኮሚኒኬሽን ዋግህምራ ኣፍሊጡ። ዛጊት 70 ሽሕ ተፈናቀልቲ ከምዘለው ዝገለጸ ኣቶ ከፍያለው ደበሽ፣ መዓልታዊ ኣስታት 200 ሰባት ናብ’ታ ከተማ ይኣትው ኣለው ኢሎም። ኣብ ክልል ኣምሓራ፣ ኣስታት 11.6 ሚልዮን ህዝቢ፣ ተጸባዪ ህጹጽ ረድኤት ኮይኑ ከምዘሎ፣ ክልላዊ መንግስቲ ከምዝሓበረ ዝዝከር እዩ።


ኢትዮጵያ: ኣብ ጥቓ ከተማ ጂንካ ዝተፈጸመ መጥቓዕቲ ኣብ ሰብን ንብረትን ጉድኣት ምብጽሑ ነበርቲ ይገልጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ዞባ ኦሞ ክልል ደቡብ ኣብ ጥቓ ከተማ ጂንካ ብዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ኣብ ልዕሊ ህይወት ሰብን ንብረትን ዝለዓለ ዕንወት ምውራዱ ነበርቲ እቲ ከባቢ ገሊፆም። ኣብ ወረዳ ኣሪ ዞባ ናይ ምዃን ሕቶ ቐሪቡ ምስ ዝተባህለ ብዝተኣሳሰረ ተፈፂሙ ዝተባህለ መጥቓዕቲ ኣርባዕተ ኣባላት ፖሊስ ሓዊሱ 133 ሰባት ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ምውዓሉ ኮሚሽን ፖሊስ ናይቲ ክልል ኣፍሊጡ። ኮሚሽነር ፖሊስ ኣለማየሁ ማሞ ኣብ ልዕሊ ሰብን ንብረትን ዝወረደ ጉድኣት ይጻረይ ምህላው ንድምጺ ኣመሪካ ገሊፆም። ካብ ሓፈሻዊ ሆስፒታል ጂንካ ብመሰረት ዝተረኸበ ሓበሬታ ኣብ ልዕሊ 25 ሰባት ናይ ሞትን መቑሰልትን ሓደጋ አጋጢሙ'ሎ።ሎሚ መዓልቲ ግን ኣብቲ ከባቢ ኣንፃራዊ ሰላም ዓሲሉ ከምዝወዓለን ጉድኣት አጋጢምዎ ናብቲ ሆስፒታል ዝመፀ ሰብ ከምዘየለን'ውን ተፈሊጡ ኣሎ።


መግለጺ ሚ.ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ንጸብጻባት ኣብ ምዕራብ ክልል ትግራይ ተፈጺሞም ዝተባህሉ ግፍዒታት

ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣብ ምዕራብ ክልል ትግራይ ብሰበ ስልጣን ክልል ኣምሓራ ተፈጺሞም ንዝተባህሉ ብሄር መሰረት ዝገበረ ግፍዒታት ብዝምልከት ብተደጋጋሚ ዝወጹ ዘለው ጸብጻባት: ሓባራዊ ሪፖርት ህዩማን ራይትስ ዎችን ኣምንስቲን ሓዊሱ ከምዘሻቅሎ ገሊጹ። ብፍላይ ድማ ውጽኢት እዞም ጸብጻባት ንዝተፈጸሙ ግፍዒታት ምስ "ምጽናት ዓሌት" ክዳረግ ከምዝኽእል ምሕባሩ ዝያዳ ከምዘሻቅሎ መግለጺ'ቲ ሚንስትሪ ይሕብር። ብተወሳኺ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ተወላዶ ትግራይ ኣብ ምዕራብ ትግራይ ኣብ ኣሰካፊ ዝኮነ ኩነታት ብብዝሒ ይእሰሩ ምህላዎም ከምዘተሓሳሰቦ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ይገልጽ። እቲ መግለጺ በዚ መሰረት ብከምዚ ኩነታት ዝተኣሰሩ ክፍትሑን ዝምልከቶም አካላት ዓለምለኸ ተዓዘብቲ ናብዞም ናይ ማእሰርቲ ቦታታት ክኣትው ከፍቕድ ንጽውዕ ይብል። ቀጻሊ ዝወጹ ጸብጻባት ግፍዒታት ድማ ህጹጽነት ምቁራጽ ተጻብኦ ዘረጋግጹ ምዃኖም ብምሕባር ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ ነቲ ብመንግስቲ ኢትዮጵያን ሰበ ስልጣን ክልል ትግራይ ንሰብኣዊ ሓገዝ ተባሂሉ ዝተወስደ ስጉምቲ ምቁራጽ ተጻብኦ ከምዝድግፎን ስዒቡ ዝተኻየደ ምብጻሕ ፈላማይ ሰብኣዊ ሓገዝ ከምዘሓጎሶን ገሊጹ። ኣመሪካ ናይ ወጻኢ ሓይልታት ካብታ ሃገር ክወጹ ከምኡ'ውን ሰበ ስልጣን ክልል ንናይ ጸጥታ ሓይልታቶም ካብ ጎረባብቲ ክልላት ከውጽኡ ጻውዒታ ዳግማይ ኣቕሪባ'ላ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ናይ ሕቡራት ሃገራት መርመርቲ ሰብኣዊ መሰላት ክተሓበበር`ውን ንጽውዕ ዝበለ መግለጺ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፡ ኩሎም ወገናት ምቁራጽ ተጻብኦታት ዝቕጽለሉ ስጉምትታት ክወስዱ፡ ብኹሎም ወገናት ዝተፈጸመ ግህሰታት ብቅሉዕ ክምርመር ከፍቅዱ፡ ከምኡ`ውን ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ግጭት ብልዝብ ክፈትሑ ዳግም ንጽውዕ ኢሉ`ሎ። ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኩሎም ወገናት ተጻብኦታት ከቛርጹ ሰብኣዊ ሓገዝ ብዘይዕንቅፋት ክበጽሕ ከፍቕዱ ከምኡ'ውን ንዝተፈጸሙ ግፍዒታትን ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላትን ምርመራ ክካየድ ንምፍታሕ'ቲ ግጭት ልዝብ ክካየድን ጸዊዑ።


ክልል ትግራይ መብጽዓ ዝተኣትዎ ሰብኣዊ ሓገዝ ብዘይምቕጻሉ ይሕብር

ንሰብኣዊ ተበጻሕነት ክልል ትግራይ ክዉን ንምግባር፡ ብኽልተ ወገናት ዝተገብረ ስምምዕ ምቍራጽ ተጻብኦታት እቲ ዝድለ ውጽኢት ይህብ ከም ዘየሎ ክልል ትግራይ ትማሊ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ከሲሱ። እቲ መግለጺ ከም ዘምልክቶ ኣብ ዝሓለፈ 14 መዓልታት 26 ናይ ጽዕነት መካይን ጥራይ’የን ኣትየን። ንሰብኣዊ ሓገዝ ምስ ፖለቲካ ክተሓሓዝ ከም ዘይብሉ ዘመልከተ መግለጺ ድማ፡ ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተጽዕኖ ክገብር ጸዊዑ። እቲ መግለጺ ወሲኹ፡ ክልል ትግራይ ብወገኑ ንምስላጥ ሓገዛት ድሉው ምዃኑ ኣመልኪቱ ኣሎ። ብዛዕባ’ዚ ብወገን ክልል ትግራይ ዝቐርብ ዘሎ ክሲ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ዛጊት ምላሽ ኣይሃበን። ብሰሉስ ሚኒስተር መራኸቢታትን ወሃቢ ቃል መንግስቲን ዝዀኑ ዶ/ር ለገሰ ቱሉ ብዛዕባኡ ኣብ ዝተሓተትሉ እዋን ግን መንግስቶም ነቶም ናብ ትግራይ ዝኸዳ መካይን ሓገዝ ደረት ከም ዘይገብርን ነቲ ሓገዝ ድማ እቲ መንግስቲ ብዝኽእሎ ደረጃን ከከም ቀዳምነታቱን ክባጻሕ ምዃኑ ኣመልኪቶም። እቶም ወሃብ ቃል ህወሓት ከም ቃሉ ኲናት ደው ኣየበልን ኢሎም’ውን ጠቒሶም ነይሮም።


ዩኒቨርሲቲ ጎንደር ኣብ ወልቃይት ጠገዴ ናይ ጅምላ መቓብር ምርካቡ ኣፍሊጡ

ዩኒቨርስቲ ጎንደር ኣብ ከባቢ ወልቃይት ጠገዴ ናይ ጅምላ መቓብር ምርካቡ ኣፍሊጡ። ነቲ ሪፖርት ዘቕረቡ "ህወሓት ኣብ ወልቃይት ጠገዴን ጠለምትን ኣብ ልዕሊ ተዋላዶ ኣምሓራ ዝፈጸሞ" ዝበልዎን "ምጥፋእ ዓሌት" ክብሉ ዝጸውዕዎን ተግባር ንምጽናዕ ናብቲ ቦታ ዝተላእኸ ናይ ምሁራን ጉጅለ 20 ዝኸውን መቓብራት ምርካቡ ዩኒቨርሲቲ ጎንደር ሓቢሩ'ሎ። እቲ መፅናዕቲ ካብ 1972 ዓ\ም ክሳብ 2013 ዓ\ም ከምዝሽፍን ተገሊፁ ኣሎ። ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ድማ ከምዚ ዝበለ ፀብፃብ ንምውፃእ ሳይንሳዊ መፅናዕቲ ምክያድ የድሊ እዩ ኢሉ ኣሎ። ክልል ትግራይ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ "ንባዕሉ ተበዳሊ ገይሩ ንምቕራብ ይፍትን ኣሎ’’ክብል ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ብምኽሳስ "እቶም ሬሳታት ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ናይ ዝተፈፅመ ቅትለት ግዳያት እዮም" ኢሉ ኣሎ።


ነበርቲ ኣብ ዞባ ጉራጌ ዝተኻለሉ 9 ጣብያታት ዝሓተትናዮ ሕቶ ምላሽ ኣይረኸበን ክብሉ ይከሱ

ኣብ ክልል ደቡብ ዞባ ጉራጌ ፍሉይ ወረዳ ብሄረሰብ ማረቆ ብሓይሊ ዝተኸለሉ ትሽዓተ ጣቢያታት ኣብ ውሽጢ ወረዳ ማረቆ ክመሓደሩ ንዝሓተቱዎ ሕቶ ምላሽ ኣይረኸበን ክብሉ ንቤት ፅሕፈት ርእሰ ምምሕዳር ጥርዓኖም ኣቕሪቦም። ነበርቲ ሕቶ ህዝቢ ብግቡእ ስለዘይምለስን ፖለቲካዊ ተፅዕኖ ስለግበርን ንገልታዕታዕ ምቕልዖምን ገሊፆም።እቲ ሕቶ ስዒቡ ኣብ ማሕበረሰብ ወረዳ ማረቆን መስቃን ዝተፈጥረ ግጭት ብዕርቂ ንምፍታሕ ዝተገበረ ንህዝቢ ዘየሳተፈን ንፖለቲካዊ ረብሓ ንምውዓል ዝተገብረ እዩ ክብሉ መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን ወቒሶም። ሓላፊት ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ክልላዊ መንግስቲ ደቡብ ሰናይት ሰሎሞን ኣብ መንጎ ማሕበረሰባት ማረቆን መስቃን ዝነበረ ግጭት ብዕርቂ ምዝዛሙ ብምሕባር ናይ ኣወዳድባን ናይ ወሰንን ሕቶታት ግን ናይቲ ክልል መንግስቲ ዲሞክራሲያዊ ብዝኾነ ኣገባብ ንምምላስ ፃዕሪ ይግበር ከምዘሎ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፀን።


ቃለ-መጠይቕ ምስ ዶ/ር መዝገበ በርሀ ኣብ ጉዳይ ዝንኪ ዘሎ ትዅረት ንለበዳ ቫይረስኮሮና

ለበዳ ኮቪድ-19 ኣብ ብዙሓት ሃገራት ካብ ቀንዲ መዛረቢ ዛዕባ እናተኣለየ ይመጽእ ኣሎ። ንምዃኑ ብዛዕባኡ ምምሕያሽ ኣሎ ዲዩ ወይስ ምዝንጋዕ’ዩ? ንዶክተር መዝገበ በርሀ ክኢላ ውሽጣዊን ተመሓላለፍቲን ሕማማት ካብ ቴክሳስ ንመደብ ጥዕና ኣዘራሪብናዮ ኣለና።


ቃለ-መሕትት ምስ ኣብ ከተማ መቐለ ዘኽታማት ቆልዑ ኣብ ምዕባይ ግብረሰናይ ስራሕ ተዋፊራ ትርከብ መምህር

ኲናት ትግራይ ዝፈጠሮ ምምዝባል ንሓያሎ ቆልዑ ኣደዳ ዝኽትምናን ምጕስቓል ገይሩ ኣሎ። ምስቲ ዘሎ ኵሉ ጸገማት፡ ነዚ ሃጓፍ’ዚ ዝመልኡ ዜጋታት’ውን ኣለዉ። መምህር ኢለኒ ገ/ሄር ሓንቲ ካብኣቶም’ያ ኣበርክቶኣ ብዝምልከት ኣዘራሪብና አለና።


ኣብ ክልል ኦሮምያ አካቢ ሕብረት ኣባገዳታት ምቕታሎም ኣመሓዳሪ'ቲ ወረዳ ሓቢሮም

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮምያ ወረዳ ጅማ ኦርጆ ኣካቢ ሕብረት ኣባ ገዳታት ማለት ባህላውያን መራሕቲ ዝኾኑ ኣባ ገዳ ራሻ ማርቆስ ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ብዕጡቃት ተቀቲሎም ክብሉ ኣመሓዳሪ እታ ወረዳ ንሬድዮ ድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም። ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኣብ መንበሪ ገዛ'ቶም ኣካቢ ሕብረት ኣባገዳታት መጥቃዕቲ ከምዝተፈጸመ: ነቲ መጥቃዕቲ ዝፈጸሙ መንግስቲ 'ሸኔ' ኢሉ ዝጽውዖም ንሳቶም ግን ንገዛእ ርእሶም ሰራዊት ናጽነት ኦሮሞ ኢሎም ዝጽውዑ ዕጡቃት እዮም ዝበሉ ኣባገዳታት ነቲ ጸገም ንምፍታሕ ልዝብ ይግበር ክብሉ ሓቲቶም'ለዉ። ወሃቢ ቃል'ቶም ዕጡቃት ምኻኖም ዝገልጹ ውልቀ ሰባት ግን ነቲ ክሲ ነጺጎሞ'ለዉ።


ሚ.ትምህርቲ ኢትዮጵያ ኣብ ፈተና12 ክፍሊ ዝምልከት ዝቐርብ ነቐፌታታት ዝተጨበጡ ኣይኮኑን ይብሉ

ኣብ ኢትዮጵያ ኣካይዳን ውጺኢትን ፈተና 12 ክፍሊ ብዝምልከት ዝቀርቡ ቅሬታታት ዝተጨበጡ ኣይኮኑን ክብሉ ሚኒስትር ትምህርቲ ገሊጾም። ሚኒስተር ትምህርቲ ኢትዮጵያ ፕሮፈሰር ብርሃኑ ነጋ ናይ ትሸዓተ ኣዋርሕ ጸብጻብ ቤት ዕዮኦም ንባይቶ ወከልቲ ኣብ ዘቅረብሉ ሕቶ ምስ ዘልዓሉ ኣካላት ኣብ ጉዳይ ፈተና ኣብ ምርድዳእ ተበጺሑ እዩ እንተበሉ'ዃ ካብ ሓባሲ ንብዓት ህዝቢ ዶ/ር እንዳለ ሀይሌ ግን ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ኣይተዘራረብናን ኢሎም። ብዝተታሓሓዘ እቲ ቀንዲ ጸገም ፈተና ምስራቅ ምዃኑ ዝተዛረቡ ፕሮፈሰር ብርሃኑ ነጋ ነቲ ፈተና ኦንላይን ንምሃብ ጻዕሪ ይግበር'ሎ ኢሎም።


ኲናት ዝፈጠሮ ምምዝባዕ ወሊድ

ስእነት ቀረባት መድሃኒት፡ ጥሜትን ስነ-ኣእሙራዊ ነውጺን ብዝፈጠሮ ጸገማት፡ ሓያሎ ነፍሰ-ጾራት ክልል ትግራይ ቅድሚ ግዜአን ክሓርሳን ሽግር ዘለዎም ቆልዑ ክወልዳን ብተደጋጋሚ ይርኣያ ኣለዋ። ከምዚ ሽግር ንዝገጠመን ኣደታትን ክኢላታትን ኣዘራሪብናዮም ኣለና።


“ዘርኢኹም ካብዚ ቦታ ከነጥፍኦ ኢና፤” ተሓለቕቲ ትካላት ኣብ ምዕራብ ትግራይ ብዛዕባ ዝተፈጸመ ሰብኣዊ ግፍዒ ጸብጻብ ኣውጺአን

ተሓለቕቲ ትካላት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናልን ህዩማን ራይትስ ዎችን ኣብ ምዕራብ ትግራይ ተፈጺሙ ብዛዕባ ዝበሉዎ ሰፊሕ ሰብኣዊ ግህሰት ሓባራዊ መግለጺ ኣውጺኦም ኣለዉ። ትካላት ኣምንስቲን ህዩማን ራይትስ ዎችን ነቲ መጽናዕቲ ካብ ታሕሳስ 2020 ክሳብ መጋቢት 2022 ከም ዘካየድዩዎ ዝገለጹ ክኾኑ ከለው፡ ን427 ዜጋታት ከም ዝሓተቱ’ውን ኣመልኪቶም ኣለዉ። No media source currently available እቲ ሓባራዊ ጸብጻብ ከም ዝጠቕሶ፡ ሰራዊት ክልል ኣምሓራን ሓደስቲ ኣመሓደርቲ ወልቃይትን ኣብ ልዕሊ ተወላዶ ትግራይ ሰፊሕ ጃምላዊ ቅትለት፡ ምዝራፍን ምቅጻልን ንብረት፡ ምብስባስ፡ መሬቶም ገዲፎም ንጎረቤት ሃገር ክስደዱ ምድፋእን ካልእ ግፍዕታትን ከም ዝፈጸሙ ይጠቅስ። ተወላዶ ትግራይ ኣብቲ ዝነበሩዎ ቦታ ቋንቋኦም ንምዝራብ’ውን ከም ዝተኸልከሉ ዘመልከተ ጸብጻብ፡ ንኽሰድዱ መታን እቲ ዘለዎም ሃብቲ’ውን ከይጥቀሙሉ ከም ዝተኸልከሉን ኰነ ኢልካ ጠምዮም ናብ ካልእ ቦታታት ክግዕዙ ከም ዝተገብሩን የመልክት። እቲ ጸብጻብ ንዕኡ ንምትግባር ድማ ክሳብ መጓዓዓዚ መካይን’ውን ተዳልዩሎም ይብል ። ብሰንኪ’ቲ ዝወረዶም ከበድቲ ጥሕሰታት፡ ሓያሎ ተጋሩ ክስደዱ እኳ እንተ ተገደዱ፡ እቲ ሓባራዊ ጸብጻብ ከም ዘምልክቶ ግን፡ ነቶም ዝተረፉ’ውን ብፍሉይ ንዕኣቶም ዝዓለመ ኣተሓሓዛ ከም ዝግበረሎም ይሕብር። ጸብጻብ ኣምንስቲን ህዩማን ራይትስ ዎችን፡ እቲ ዝተኻየደ ግፍዕታት ደይ-መደይ ኢልካን ብስርዓትን ዝተፈጸመ ከም ምዃኑ መጠን ምስ ገበናት ኲናትን ምጥፋእ ዓሌትን ከም ዝምደብ ይጠቅስ። ጸብጻብ ተሓለቕቲ ትካላት ቀንዲ ፈጸምቲ ግፍዒ ኢሉ ዘቐመጦም ዕጡቓት ሚሊሻ ፋኖን ክልል ኣምሓራን ደኣ ይዅኑ’ምበር፡ ሰራዊት ፈደራል’ውን ነቲ ግህሰት ደው ንኽብል ብዘይ ምኽኣሎም ብምትሕብባር ገበን ወንጂሉዎ ኣሎ። ኣምንስቲን ህዩማን ራይትስ ዎችን ኣብቲ ዘቕረቡዎ ጸብጻብ ነቲ ዝተፈጸመ ግፍዕታት በብመድረኹ ፈላልዮም ኣቐሚጦሞ ኣለዉ። ፈለማ እቲ ኲናት ኣብ ዝጀመረሉ 4 ጥቅምቲ 2020 ንነባሮ ምዕራባዊ ትግራይ ዝዀኑ ተወላዶ ትግራይ፡ ን10 መዓልታት ዝቐጸለ ዝተፈላለየ መጥቃዕቲ ወሪዱዎም። ቀጺሉ ከኣ ይብል እቲ ጸብጻብ፡ ብ9 ጥቅምቲ፡ ተወላዶ ትግራይ ዝዀኑ ግብረ-መልሲ ብምሃብ ኣብ ማይ-ካድራ ሕነ ናይ ምፍዳይ ስጕምቲ ወሲዶም። ነቲ ብወገን ሚሊሻ ትግራይ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ዝመለሱ ዕጡቓት ሚሊሻ ኣምሓራ’ውን ስለ ዝመለሱ ብድምሩ ካብ ክልቲኡ ወገናት 229 ሰባት ክቕተሉ እንከለዉ፡ መብዛሕትኦም ተወላዶ ኣምሓራ ዝዀኑ 100 ሰባት ድማ ከም ዝቖሰሉ ይጠቅስ። ኣብ ማይ-ካድራ ዝተፈጸመ ቅትለት፡ ድምር-ውጽኢት ናይቲ ዝጸንሐ ምትፍናን ምዃኑ ዘመልከተ ጸብጻብ፡ ነቲ ዝቐጸለ መግሃስታት ነዳዲ ከም ዝወሰኸሉ ኣመልኪቱ። ኲናት ጀሚሩ፡ ኣብ ምዕራባዊ ትግራይ ሓድሽ ምምሕዳር ድሕሪ ምጥያሱ፡ ንተጋሩ ብፍሉይ ዝዓለመ ምጕስቓልን ጃምላዊ ቅትለን ምቕጻሉ እቲ ሓባራዊ ጸብጻብ ኣመልኪቱ ኣሎ። ኣብ ርእሲ’ቲ ተጋሩ መሬቶም ገዲፎም ንኽሰደዱ ምግዳድ፡ ንሓያሎ’ውን ብጃምላ ቀቲሎም ኣብ ፈለግ ተከዘ ከም ዝደርበዩዎም እቲ ጸብጻብ ይሕብር። ጸብጻብ ኣምንስቲን ህዩማን ራይትስ ዎችን ኣብ መወዳእታ ካብ ዝሃቦ ለበዋታት፡ ቅልጡፍን ዘይሻራዊን ምጽራይ ንኽግበር ክጽውዕ እንከሎ፡ ከም ኣማራጺ’ውን ነቲ ዝካየድ ዘሎ ግፍዒ ደው ንምባል፡ ብኣፍሪቃዊ ሕብረት ዝምእከል ዓቃብ-ሰላም ሰራዊት ኣብቲ ቦታ ክኣቱ መኺሩ ኣሎ። ንሕቡራት ሃገራትን ኣፍሪቃዊ ሕብረትን’ውን ንፈጸምቲ በድል ኣብ ቅድሚ ሕጊ ምቕራብን ውሕሰነት ዜጋታት ዝረጋገጸሉ መገዲ ከነዲዩ ኣመልኪቱ ኣሎ። እቲ ብኽልተ ተሓለቕቲ ትካላት ዝቐረበ ጸብጻብ ከም ዝጠቕሶ፡ ክልል ኣምሓራ ነቲ ዝቐረበሉ ክስታት ብምሉእ ነጺጉ “መሰረት-ኣልቦ’”ዩ ክብል መሊሱ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ጸብጻብ ኣመልኪቱ ኣማስያኡ መግለጺ ኣውጺኡ ኣሎ። ነቲ ኣብ ወልቃይት ተፈጺሙ ዝተባህለ ጥሕሰት ብቐረባ ክከታተሎ ምዃኑ ዘመልከተ መግለጺ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ንፈጸምቲ ግፍዒ ዝግበኦም መቕጻዕቲ ክህብ ምዃኑ ኣመልኪቱ። “እንተዀነ” ይብል እቲ መግለጺ፡ እቲ ጉዳይ ውሽጣዊ ብምዃኑ ብናይ ደገ ኣካላት ክተሓዝ ከም ዘይብሉ ከመልክት እንከሎ፡ ፖለቲካዊ ቃና ከይወሃቦ ስክፍታኡ ኣቐሚጡ ኣሎ። እቲ መግለጺ ወሲኹ’ውን ፈደራላዊ መንግስቲ፡ እቲ ሓበሬታ መብዛሕትኡ ካብ ሓደ ብሄር ወገን ዝተኣከበ ብምዃኑ ዓቢ ክፍተት ከም ዘለዎ ነቒፉ። ንወተሃደራት መንግስቲ ዘይግበኦም ስእሊ ከም ዝሃቦም’ውን ሓቢሩ ኣሎ። መግለጺ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ እቲ ጸብጻብ ዝወጸሉ እዋን፡ ናብ ክልል ትግራይ ሓገዝ ንምብጻሕ ይስርሓሉ ኣብ ዘሎ እዋን ብምዃኑ ከየጠምዝዞ ስክፍታ ከም ዘለዎ ይጠቅስ።  እዚ ጸብጻብ ብመሰረት ሪፖርት ኣምንስቲን ህዩማን ራይት ዎችን ዝተዳለወ'ዩ።


ዓለምለኸ ማሕበር ቀይሕ መስቀል ርብዒ ካብ ህዝቢ ኣፍሪቃ ቅልውላው ሕጽረት መግቢ የንጸላልዎ ከምዘሎ ኣጠንቂቑ

ርብዒ ህዝቢ ኣፍሪቃ ወይካኣ 346 ሚልዮን ህዝቢ፣ ቅልውላው ሕጽረት መግቢ ከምዘጋጠሞ ብሚልዮናት ዝቑጸር ህዝቢ መዓልታዊ ሓንሳብ ከይበልዐ ይሓድር ከምዘሎ፣ እዘን ዝቅጽላ ኣዋርሕ ኣዝየን ሓደገኛ ከምዝኾና መግለጺ ዓለምለኸ ማሕበር ቀይሕ መስቀል ኣፍሊጡ። እቲ ቅልውላው፣ ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃ ካብ ሞውሪታንያ ክሳብ ቡርኪናፋሶ፣ ኣብ ምብራቅ ኣፍሪቃ ካብ ሶማል ክሳብ ኢትዮጵያ ዝተዘርገሐ ከምዝኾነ ዝገለጸ፣ ዓለምለኸ ማሕበር ቀይሕ መስቀል፣ ነቲ ቅልውላው ንምቅልባስ ምስ ዓሰርተ ሃገራት ብጽምዶ ይሰርሕ ከምዘሎ ኣፍሊጡ ኣሎ። ግጭትታት፣ ናይ ኣየር ምዝባዕን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘጋጠመ ደርቂን ተደማሚሮም፣ ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃ፣ ዝተፈጥረ ሕጽረት ዝናብ፣ ንብዝሒ ተፈናቀልቲ ብቅጽበት ንክውስኽ ከምዝገበሮ፣ ዋጋ ነዳዲን እኽሊን ንክኸብር ከምዘገደደ እቲ ዜና ይጠቅስ። ዓለምለኸ ማሕበር ቀይሕ መስቀልን ዓለምለኸ ማሕበር ወርሒን ተሓባቢሮም፣ ኣብ ሶማል፣ ኬንያ፣ ኢትዮጵያ፣ ደቡብ ሱዳን፣ ዲሞክራቲክ ሪፖብሊክ ኮንጎ፣ ሱዳን፣ ናይጀርያ፣ ማእከላይ ኣፍሪቃ፣ ቻድ፣ ኒጀር፣ ቡርኪናፋሶ፣ ማሊን ማውሪታንያን ይነጥፍ ከምዘሎ ሓቢሩ።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ብዝሒ ናብ ክልል ትግራይ ዝኣትዋ ሓገዝ ዝጸዓና መካይን ደረት ከምዘየለ ገሊጹ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ናብ ክልል ትግራይ ብዝሒ ሓገዝ ዝጸዓና መካይን ዝውስኖ ዓቅሚ ለገስቲ እዩ ኢሉ ። ሚኒስትር ኮሚኒከሽን ኢትዮጵያ ዶ/ር ለገሰ ቱሉ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ ናብ’ቲ ክልል ናይ ዝኣትዋ ብዝሒ ሓገዝ ዝጸዓና መካይን ዝተቀመጠ ደረት የለን ኢሎም። ዶ/ር ለገሰ ቱሉ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ናይ ረድኤት እኽሊ ሸሚቱ ናብ’ቲ ክልል ናይ ምእታው ግዴታ ኣለዎ ንዝብል ክሲ ሓደ ባዓል ስልጣን እቲ ክልል "መንግስቲ ኣብ ካልኦት ክልላት’ውን ብዝራኣይ ጠለብ ተመርኪሱ፣ ዓቅሚ ብዘፍቀደ ምቅራብ ክቅጽል እዩ" ክብሉ መልሶም ኣለው። ረድኤት ብኣግባቡ ንክባጻሕ መታን፣ ብወገን ህወሓት ግጭት ደው ከብል ኣለዎ ዝበሉ ዶ/ር ለገሰ፣ ህወሓት ቃሉ ይትግብር የለን ኢሎም። ሓላፊ ቢሮ ሕርሻ ክልል ትግራይ ዶ/ር ኣትንኩት መዝገቦ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ "ረድኤት ዝጻዓና 21 መካይን ብሰላም ኣትየን ከምዝተራገፋ፣ እንተኾነ ዕለታዊ 300 መካይን ናብቲ ክልል ክኣትዋ ይግባእ" ኢሎም ነይሮም። መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ረድኤት ዝጻዓና መካይን ናብ ትግራይ ንክኣትዋ ዝላዓለ ጻዕሪ ይገብር ከምዘሎ ዝጠቅስ እንተኾነ፣ ዶ/ር ኣትንኩት ግና ነዚ ብምንጻግ፣ ተራ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ንመካይን ካብ ምሕላፍን ዘይምሕላፍን ሰጊሩ፣ ረድኤት እኽሊ ሸሚቱ ክሳብ ምቅራብ እዩ ክሰርሕ ዝግበኦ ነይሩ ምባሎም ይዝከር። ዶ/ር ለገሰ ግና ንርእይቶ ዶ/ር ኣትንኩት ኣይተቀበልዎን።  No media source currently available


ሰለስተ ኣዘዝቲ ቤት ማእሰርቲ ዞባ ከማሺ ብዕጡቓት ምጭዋዮም ስድራቤቶም ሓቢሮም

ሰለስተ ኣዘዝቲ ቤት ማእሰርቲ ዞባ ካማሺ ክልል ቤንሻንጉል፣ ዝሓለፈ ሓሙስ ብዕጡቃት ከምዝተጨወዩ፣ ቤተሰብ’ቶም ግዳያት ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጾም። መንነቶም ክዕቐበሎም ዝሓተቱ ሓደ ወሃቢ ርእይቶ እቲ መጭወይቲ ዝተፈጸመ፣ ኣብ ወረዳ ቦጂ ድርመጂ ጥቃ ዝርከብ ጫካ ከምዝኾነ ሓቢሮም። ሓደ ነባራይ ካማሺ ብወገኑ "መንግስቲ ኢትዮጵያ ጉጅለ ሽብር ዝብሎ፣ ንባዕሎም ግና ሰራዊት ነጻነት ኦሮሞ ዝብሉ ዕጡቃት፣ ቅድሚ ሎሚ’ውን ተደጋጋሚ ተግባር ጭውያ ፈጺሞም እዮም" ኢሉ።


ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ክልል ኦሮምያ ጋዜጠኛ ታምራት ነገራ ብዋሕስ ክፍታሕ ወሲኑ

ንዝሓለፉ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ተኣሲሩ ዝጸንሐ ጋዜጠኛ ታምራት ነገራ፣ ናይ 50 ሽሕ ብር ዋሕስ ከምዝተፈትሐ ተፈሊጡ። ሎሚ ዝተጋበአ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ክልል ኦሮምያ፣ ነቲ ጠበቃ ዘቅረቦ ዋሕስ 50 ሽሕ ብር ድሕሪ ምግምጋሙ፣ ጋዜጠኛ ታምራት ንክፍታሕ ከምዝወሰነ እቲ ዜና ይሕብር። ፖሊስ ንታምራት ነገራ ብሽበራ እጥርጥሮ እየ ስለዝበለ፣ ንዝሓለፉ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ኣሲርዎ ከምዝጸንሐ ጠበቅኡ ኣቶ ገመቹ ጉተማ ከምዝገለጸ ወኪልና ካብ ኣዲስ ኣበባ ዝላኣኸቶ ዜና ይሕብር። ጋዜጠኛ ታምራት ነገራ ዋና አዳላዊ 'ተራራ ኔትዎርክ' ዝተባህለ ናይ መርበብ ሓበሬታ መሓውር ዜና'ዩ።


ሰናዓይን መሃዛይን ፊሊሞን ኪሮስ

ፊሊሞን ኪሮስ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ከተማ መንደፈራ ተወሊዱ ዝዓበየ ናይ ኤለክትሮኒክስ ተክኒሻን’ዩ። ኣብ ከባቢኡ ንዝርእዮም ሕጽረታትን ጸገማትን ሕብረተሰብ ኣብ ምፍታሕ ዝሕግዙ ሓደስቲ ነገራት ኣብ ምስናዕ ከኣ ይነጥፍ። ነቲ ናይ ስንዓን ምህዞን ስርሓቱ ፡ኣብ ከባቢኡ ካብ ዝረኽቦም ዘገልገሉ ኣቑሑን ኣብ ድኳናት ብቐሊሉ ዝርከቡ ነገራትን ኣወሃሂዱ ከምዝሰርሖ ዝዛረብ መንእሰይ ፊሊሞን፡ ቅድሚ ሕጂ ብርክት ዝበሉ ነገራት ከምዝሰንዐን ኣብ’ዚ ቀረባ እዋን ከኣ በውሑድ ተተካኢ ጸዓት፡ ኣብ ሞባይልን ተመሳሳሊ ናይ ኤለክትሮኒክስ ኣቑሑን፡ ተለቪዥን ንምርኣይ እትሕግዝ መሳርሒት ከም ዝሰንዐን ይገልጽ።


ቃለ መጠይቕ ምስ ሓላፊ ቢሮ ሕርሻ ክልል ትግራይ ኣብ ጉዳይ ናብቲ ክልል ዝኣተዋ ሓገዝ ዝጸዓና መካይን

21 ሓገዝ ዝጸዓና መካይን ድሕሪ 109 መዓልታት ናብ ክልል ትግራይ ኣትየን ኣለዋ። ሓላፊ ቢሮ ሕርሻ ክልል ትግራይ ዶ/ር ኣትንኩት መዝገቦ ብዛዕባ እተን ናብ ክልል ትግራይ ኣትየን ዘለዋ ሓገዝ ዝጸዓና መካይን ከምኡ'ውን ንመጻኢ ዘሎ መደባት ሓቢሮም። ዶ/ር ኣትንኩት ብመሰረት'ቲ ኣብቲ ክልል ዘሎ ኩነታት ኣስታት 300 ሓገዝ ዝጸዓና መካይን መዓልታዊ ናብቲ ክልል ክኣትዋ ከምዘድልይ ሓቢሮም።


ዕላል ምስ ኣብ ማራቶን ደቡብ ኮርያ ሰለስተ ክብረ ወሰን ዝሰበረት ኤርትራዊት ጎያዪት ናዝሬት ወልዱ

ኣትለት ናዝሬት ወልዱ ተዓዋቲት መበል 12 ውድድር ደይጉ ደቡብ ኮርያ ማራቶን ብምዃን ብሓንሳብ ሰለስተ ክብረ-ወሰን ሰቢራ ኣላ። ኣትለት ናዝሬት ወልዱ ኣብቲ ትማሊ ሰንበት ኣብ ደይጉ ደቡብ ኮርያ ዝተኻየደ ውድድር ንውድድራ ብ 2፡ 21፡ 16 ሰዓት ብምዝዛም ንናይ ገዛእ ርእሳ ክብረ ወሰን፣ ናይ ሃገራን ናይቲ ውድድር ክብረ ወሰንን ብምስባር ዓወት ተጎናጺፋ'ላ።


ማራቶን ደቡብ ኮርያ -ኤርትራዊያንን ኢትዮጵያዊያንን ጎየይቲ ተዓዊቶም

ትማሊ ሰንበት ኣብ ዝተኻየደ ዓለምለኸ ውድድር ማራቶን ደይጉ ደቡብ-ኮርያ፡ ኢትዮጵያውያንን ኤርትራውያንን ጎየይቲ ኣብቲ ውድድር ተዓዊቶም ኣለዉ: ብፍላይ ኤርትራዊት ኣትሌት ናዝሬት ወልዱ ድማ ኣብቲ ውድድር ሰለስተ ክብረ ወሰን ኣመዝጊባ'ላ። ኣብ ውድድር ማራቶን ደቂ-ተባዕትዮ ኢትዮጵያዊ ጎያዪ ሺፈራ ታምሩ ቀዳማይ ክወጽእ እንከሎ፡ ኣብ ናይ ደቀንስትዮ ድማ ኤርትራዊት ናዝሬት ወልዱ ካብ ተዓዋቲት እቲ ውድድር ኰይና ኣላ። ኣብቲ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ውድድር ኬንያዊ ኣትለት ዲክሰን ቹምባን ሞሮካዊ ሃምዛ ሳህሊን ካልኣይን ሳልሳይን ኰይኖም ኣለዉ። ኣብ ናይ ደቀንስትዮ ድማ ነታ ናይ ውልቂ ግዜኣ ብኣርባዕተ ደቓይቕ ኣማሓዪሻ ዝመርሐት ናዝሬት ወልዱ ስዒበን ኬንያውያን ፓመላ ሮቲክን (Pamela Rotich) ጁዲዝ ጀሩበትን (Judith Jerubet) ካልኣይን ሳልሳይን ክዀና እንከለዋ፡ ኢትዮጵያውያን ኣባበሽ ኣፍወርቅን ኑሪት ሽመልስን ራብዓይን ሓሙሻይን ኰይነን ኣለዋ።


ዕላል ምስ ሰለስተ ጊዜ ሻምፕዮን 10 ሽሕ ሜትሮ ዝኾነት ኤርትራዊት ፈረንሳዊት ኣትሌት መቅደስ ወልዱ

ኣብ መጋቢት 13,2022 ፡ ኣብ በርሊን ጀርመን ኣብ ዝተኻየደ ናይ 10 ሽሕ ሜትሮ ውድድር ጉያ፡ ኤርትራዊት ፈረንሳዊት መቅደስ ወልዱnንናይ ገዛእ ርእሳ ጊዜ ብ22 ካልኢት ብምምሕያሽ፥ ቀዳመይቲ ኮይና ኣብቲ ውድድር ተዓዊታ`ላ። መቐደስ ኣቐዲማ `ውን ኣብ 2021 ሰለስተ ጊዜ ሻምፕዮን ፈረንሳ ብምዃን ተዓዊታ እያ። ነዚ ናይ በርሊን ውድድር ከምኡ እውን ብዛዕባ ሓፈሻዊ ተመክሮኣ ኣብ ውድድር ጉያ ፈረንሳን ኣዘራሪብናያ ኣለና።


500 መትሪክ ቶን ህጹጽ ሓገዝ ዝጸዓና መካይን ትግራይ ኣትየን

ፕሮግራም መግቢ ዓለም ጨንፈር ኢትዮጵያ ብናይ ትዊተር መልእኽቱ ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ 500 መትሪክ ቶን ህጹጽ ረድኤትን ሕክምናዊ ቀረባትን ዝጸዓና መካይን ናብ ክልል ትግራይ ምምርሐን ኣፍሊጡ። እቲ ቤት ጽሕፈት ብተመሳሳሊ 1000 መትሪክ ቶን ዝጸዓና መካይን ናብ ክልል ዓፋር ምልኣኹ’ውን ኣመልኪቱ ኣሎ። ወሃብ ቃል ክልል ትግራይ ኣይተ ጌታቸው ረዳ ብተመሳሳሊ፡ ሎሚ ብትዊተር ሰብኣዊ ሓገዝ ዝጸዓና 20 ዓበይቲ መካይን ናብቲ ንሳቶም ዝቆጻጸሩዎ ክልል ትግራይ ምእታወንን ንመቐለ የምርሓ ምህላወንን ጽሒፎም ኣለዉ። ኣይተ ጌታቸው ወሲኾም፡ ንዘይተገደበ ሰብኣዊ ተበጻሕነት ዘውሕስ ኣገባብ ክህሉ ኣዘኻኽሮም።


ኢትዮጵያ ንምቍራጽ ድምጺ መርማሪት ኮሚተ ሕቡራት ሃገራት ዝገበረቶ ፈተነ ኣይተዓወተን

ኣብ ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ ተፈጺሙ ንዝተባህለ ሰብኣዊ ጥሕሰት፡ ብዘይሻራዊ ኣካል ንምጽራዩ ሕቡራት ሃገራት ድሕሪ ምውሳኑ፡ ኢትዮጵያ ንባጀት እታ ኮሚተ ንምዕንቃፍ ዝገበረቶ ፈተነ ትማሊ ሓሙስ ውዱቕ ኰይኑ። ብመሰረት ጸብጻብ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ፡ ኣብቲ ትማሊ ብሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ዝተገብረ ድምጺ ምርጫ 27 ሃገራት ነቲ ብኢትዮጵያ ዝቐረበ ሓሳብ ክድግፋ እንከለዋ፡ 66 ብምቅዋም፡ 39 ሃገራት ድማ ድምጺ ተዓቅቦ ብምግባረን እቲ ናይ ባጀት ውሳነ ክሓልፍ ክኢሉ ኣሎ። ኢትዮጵያ ኣብቲ ዝግበር ምጽራይ ከም ዘይትተሓባበር ደጋጊማ ክትሕብር ዝጸንሐት ኰይና፡ ትማሊ ኣብ ዝነበረ ምርጫ ድምጺ ባጀት’ውን ብመገዲ ዲፕሎማታ ለምለም ፍስሃ ምናለ ኣቢላ እቲ ሓሳብ ፖለቲካዊ መንቀል ዘለዎ’ዩ ክትብል ንምምስራት እታ ኣጻራዪት ኣካል ደጊማ ተቓዊማ። ወሃብ-ቃል ሕቡራት ሃገራት ስቴፈን ዱጃሪክ ነቲ ጉዳይ ኣመልኪቶም ትማሊ ኣብ ዝሃቡዎ ቃል፡ “ኣብ ኢትዮጵያ ይዅን ካልእ ቦታታት ዝተፈጸመ ሰብኣዊ ጥሕሰት ግድን ክጻረ ኣለዎ” ድሕሪ ምባል ነቲ ኣካል ዝኸውን ባጀት ምጽዳቕ ድማ ኣገዳሲ’ዩ ኢሎም።


ካቢነ ክልል ሶማሌ ብደርቂ ንዝተጎድኡ ነበርቲ ንምሕጋዝ 70 ሚልዮን ብር ምምዳቡ ኣፍሊጡ

ካብነ ክልላዊ መንግስቲ ሶማሌ ብሰንኪ ድርቂ ካብ ገጠር ናብ ከተማ ዝተመዛበሉን ኣብ ውሽጢ ከተማ ኣብ ፀገም ንዝርከቡ ነበርትን ንምሕጋዝ 70 ሚሊዮን ብር መዲቡ።በቲ ድርቂ 1.1ሚሊዮን እንስሳት ዘቤት ምማተንን ልዕሊ 3.6 ሚሊዮን ሰባት ብድርቂ ምጉድኦም እቲ ክልል ኣፍሊጡ ኣሎ ።


ሚንስትሪ ጥዕና ኢትዮጵያ ኣብ መምርሒታት ቫይረስኮሮና ምምሕያሻት ምግባሩ ሓቢሩ

ሚንስትሪ ጥዕና ኢትዮጵያ ኣብ መርሒታት ቫይረስኮሮና ገለ ምምሕያሻት ምግባሩ ኣፍሊጡ። ሚንስትር ጥዕና ዶክተር ሊያ ታደሰ ኣብ ዝሃብኦ መግለፂ ኣብታ ሃገር ዘሎ ኩነታት እቲ ሕብረተሰብ ብኮቪድ19 ናይ ምጣዝ ዕድሉ ትሕቲ ሓደ ሚእታዊት ምዃኑ ብምሕባር ዝተወስኑ ምምሕያሻት ከምዝገተበረ ገሊፀን። ካብ ገዛ ወፃኢ እኹል ምዝውዋር ኣየር ኣብ ዘለዎ ናይ ኣፍን ኣፍንጫን መሸፈኒ (ማስክ) ናይ ምግባር ግዴታ ከምዘይህልው: ክታበት ኮቪድ19 ምውሳዶም ዝሕብር ሰነድ ዝሓዙ ሰባት ናይ ምምርማር ግዴታ እውን የብሎምን ይብል።


ጋዜጠኛታት ኣሚር ኣማንን ቶማስን እንግዳን ብዋሕስ ተፈቲሖም

ኣብ ኢትዮጵያ ንኣርባዕተ ኣዋርሕ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝነበሩ ጋዜጠኛታት ኣሶሴይትድ ፕረስ ኣሚር ኣማንን በዓል-ሞያ ካሜራ ቶማስ እንግዳን ነፍሲ ወከፎም 60,000 ብር ዋሕስ ተፈቲሖም። ጠበቓ ናይ ክልቲኦም ጋዜጠኛታት ኣቶ ታደለ ገብረመድህን ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ከምዝገለፁዎ ቤት ፍርዲ ናይ ፖሊስን ናይ ጠበቓታት ክርክርን ብምስማዕ ጉዳዮም ኣብ ደገ ኮይኖም ክከራኸሩ ወሲኑ ኣሎ ኢሎም።


መሳልል መሃንድስ ምስግና ኢሳያስ

ዋሽንግተን — ካብ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ ብዓውዲ ምህንድስና ድሕሪ ምምራቑ፡ ንናይ ኤፍ-ኤም ረድዮ ዛራ ኤርትራ ካብ ኣናሎግ ናብ ዲጂታዊ ኣሰራርዓ ሙዚቃ ንኽትሰግር ሰሪሑ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ትካል ሲስኮ፡ ኣብ ምምሕዳር ምምዕባል ሶፍትዌር እትነጥፍ ኣሃዱ ዝመርሕ ዘሎ ምስግና፡ ብዛዕባ ተመኵሮኡን ንኻልኦት ኣብዚ ዓውዲ ዝጽንበሩ ሞያውያንን ዘለዎ ሓሳባት ኣካፊሉ ኣሎ።


ሕርሻ ጣፍ ኣብ ኣመሪካ ልዑል ተቐባልነት ይረክብ'ሎ

ጥንታውነቱ ካብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ምዃኑ ዝንገረሉ እኽሊ ጣፍ ኣብዚ ኣብ ኣመሪካ'ውን ሓዲሽ ተቐባልነት እናረኸበ ይኸይድ ኣሎ። ካብ "ግሉትን ናጻ"` ብምዃኑ ተደላይነቱ እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ጣፍ፡ ሓረስቶት፡ ኣብ ምዕራባውን ማእከላይ ምዕራብን ክፋላት ኣመሪካ ከፍርዩዎ ምጅማሮም ክግለጽ ጸኒሑ`ሎ። ክፍለ ግዝኣት ነቫዳ ፡ በታ ማእከል ኢንዱስትሪ ቁማር ዝኾነት ከተማ ላስ-ቬጋስ`ያ ዝያዳ ትፍለጥ። ሎሚ ግን ኣብዛ ግዝኣት`ዚኣ፡ ገለ ሓረስቶት ንሓደ ተጠላብነቱ እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ካብ ግሉትን ናጻ ዝኾነ ጥንታዊ እኽሊ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብምፍራይ ክብልጽጉ ይትስፈዉ`ለዉ። ተስፋ ድራር፡ ስድርኡ ኣብ ኤርትራ ጣፍ ክሓርሱ ከለዉ እናሓገዞም`ዩ ዓብዩ። ኣብ ዩኒቨርሲቲ ንክምሃር ናብዚ ናብ ኣመሪካ ምስ መጸ`ምበኣር፡ እቲ ዝዓበየሉ ካብ ጣፍ ዝስራሕ እንጀራ ከም ዝናፈቖ ይገልጽ፡፡ “20 ፓውንድ ዘርኢ ጣፍ ካብ ኤርትራ ኣምጺአ ፡ ኣብ ቀጽሪ`ቲ ዝምሃረሉ ዝነበርኩ ዩኒቨርሲቲ መነሶታ ዘሪኤዮ። ካብኡ ዘፍረኽዎ ድማ ንዝተፈላለዩ ኮለጃትን ዩኒቨርሲታትን ክመራመርሉ ሂበዮም”። ኣቶ ተስፋ ድራር ሕጂ 'ሰላም ፍዱስ' ዝብል ካምፓኒ መስሪቱ፡ ፍርያት ጣፍ ናብ ነጋዶ የከፋፍልን ብኦንላይ ይሸይጥን። እቲ መግቢ ብኸመይ ከምዝስራሕ ድማ ብፍላይ ንዘይፈልጡ የስተምህር። ካብቲ ኣቶ ተስፋ ድራር ዝሓርሶ ዘሎ ከባቢ ውኒማካ ትብሃል ከተማ ነቫዳ፡ ብዙሕ ከይረሓቕካ ድማ 'ፋሉን' ትብሃል ናብ ዶብ ካሊፎርንያ ሸነኽ ካልእ ከተማ`ላ። ኣብኡ 'ደዘርት ዎዋሲስ ጤፍ ኤንድ ግሬየን' ዝብሃል ሕርሻ ዘለዎም ጃን ጌቶን ወዱ ማይልስን፡ ጣፍ ብመካይን ጽዒኖም ናብ ነጋዶ ካሊፎርንያን በብፓውንድ ጌሮም ድማ ናብ ነበርቲ`ቲ ኸባቢን ከምዘከፋፍሉ ይገልጹ። ማይልስ ገቶ ከምዚ ይብል፡"ነቫዳ ፡ኣይዳሆ ፡ኣሪዞና፡ ደቡባዊ ካሊፎርንያ ዝበሉ ከባብታት ንሕርሻ ጣፍ ዝሰማምዑ`ዮም። ነቲ ናይ ኢትዮጵያ ኩነታት ኣየር ዝመሳሰሉ ይመስለኒ። ጣፍ ዝፈትዎ ብራኸን ውዕይ ዝበለ ኣየርን ኣለዎም።" ኣብ ዩኒቨርሲቲ ነቫዳ ሪኖ ዝርከቡ ተመራመርቲ ነዚ ደርቂ ዝጻወር እኽሊ ምስቲ ኩነታት ኣየር ከባቢ ዝሰማማዕ እንተኾይኑ ንምፍላጥ ብዕቱብ ይመራመርሉ ኣለዉ። ፕሮፈሰር ጆን ኩሽማን ክኢላ ባዮ-ኬምስትሪ`ዩ፡"ምዕራባዊ ክፋል ኣመሪካ ብሰንኪ ለውጢ ክሊማ እናደረቐ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ኣብ ገለ ምስቲ ኩነታት ዝሰማምዑ ኣእኻል ኣተኩሮና ክንገብር ኣገዳሲ ኮይኑ ስለዝረኸብናዮ ኣብ ጣፍ ምርምራትና ቀጺልና ኣለና።" ባብ ደክስተር ድማ ካልእ ኣብ ከተማ ፋሉን ዘሎ ኣመሪካዊ ሓረስታይ ጣፍ`ዩ። ንሱ፡ ንኣፍራሱ ዝኸውን ስርናይ ስገም ኣላፋልፋ ከፍሪ ዝጸንሐ ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፡ ሕጂ ግን ጣፍ`ውን ክዘርእ ጀሚረ ይብል፡ ኣብቲ ካብ ሩባ ካርሰን ዝመጽእ ማይ ተጠቒሙ ዘፍርዮ ሕርሻ ኮይኑ፡"ኣፍራሰይ ፡ ሓሰር ጣፍ ፈትዮሞ`ለዉ። ምዕር ዝበለ መቐረት ኣለዎ። ድሓር ከኣ ጣፍ ነቶም ኣፍራስ ካብ ኣልፋልፋ ዝሓሸ ጥዕናዊ ጠቕሚ ይህቦም ኣሎ፡ ምኽንያቱ ጣፍ ዘለዎ ካርቦሃይድሬት ትሕት ዝበለ ስለዝኾነ ንጥዕንኦም`ውን ዝሓሸ`ዩ።" ፕሮፈስር ኩሽማን ኣብቲ ምርምሩ፡ ጣፍ ዘለዎ ምስ ኩነታት ቀልጢፉ ናይ ምልምማድ ባህርይ፡ ንሓረስቶት ነቫዳ ጸጋታት ወሲኽሎም ኣሎ ይብል። "ጣፍ ንምህርቲ ሕርሻ እንስሳ ልዑል ጠቕሚ ዝህብ ጥራይ ዘይኮነ፡ መኣዛዊ ሃብቲ ከምኡ`ውን ካብ ግሉትን ናጻ ዝኾነ ልዑል ጠቕሚ ስለዘለዎ፡ ንመግብነት ደቂ፡ሰባት`ውን ልዑል ረብሓ ከምዘለዎ ፈሊጥና ኣለና።" ዕዳጋ ጣፍ ጠለባቱ ካብ ዳያስፖራ ቀርኒ ኣፍሪቃ ናብ ጥዕና ዘገድሶም ዓማዊል ክሰፍሕ ዝዕዘብ ዘሎ ኣቶ ተስፋ ድራር፡ እቲ ልዑል ፋይበር ዘለዎ ሱፐር ፉድ ማለት ብሉጽ መግቢ፡ ዓለማዊ ተገዳስነት ኣጥርዩ`ሎ ይብል። "ብጣፍ፡ ከም ኩኪስ፡ ፓንኬክ፡ ግዓት ወይ ፒዛ ዝበሉ መግብታት`ውን ክስራሕ ጀሚሩ`ሎ። ኣብዚ እዋን`ዚ ምስ ፒዛ-ሃት ዝተባህለ እንዳ ፒዛ ንዘራረብ ኣለና፡ ነቲ ካብ ግሉትን ናጻ ዝኾነ ጣፍ ክንህቦም`ሞ ከም ፒዛ ሰሪሖም ክሸጥዎ።" ኣብ ጣፍ ዘሎ ጠለባት እናወሰኸ ይኸይድ ምሃላዉ ዝተዓዘበ ኣቶ ተስፋ ድራር፡ ብዘይካ ኣብ ነቫዳ ወይ መነሶታ፡ ሕርሻታቱ ናብ ግዝኣታት ካንሳስ: ቴክሳስ ካሊፎርንያ፡ ከምኡ`ውን ግዝኣት ዋሺንግተን የስፍሖ ከምዘሎ ኣፍሊጡ`ሎ።


ኲናት ክልል ዓፋር ልዕሊ ክልተ ሚልዮን ዜጋታት የመዛብል

ኲናት ክልል ትግራይ ናብ ጎረቤት ክልል ዓፋር ድሕሪ ምልሓሙ እናተጋደደ ብሰንኪ ዝኸይድ ዘሎ ቅልውላው ልዕሊ ክልተ ሚልዮን ዜጋታት ካብቲ ክልል ከም ዝተመዛበሉ፡ ንጸብጻባት ሕቡራት ሃገራት ብምጥቃስ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብቲ ከባቢ ሓቢሩ። ከም ሓበሬታ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ፡ እቶም ካብ ወርሒ ሕዳር 2020 ኣትሒዞም ምምዝባል ዝጀመሩ ነባሮ ክልል ዓፋር እንኮላይ ኣብቲ ቦታ ተዓቚቦም ዝነበሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብሄረ-ዓፋር’ዮም። ከም ሓበሬታ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፡ ጸጥታ እቲ ከባቢ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናኸፍአ ይመጽእ ብምህላዉ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት ጥራይ ኣስታት 300-ሽሕ ዜጋታት ክመዛበሉ እንከለዉ፡ ልዕሊ 20-ሽሕ ካብኣቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት’ዮም። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ መንጎ ፈደራላዊ መንግስቲን ክልል ትግራይን ናይ ምቍራጽ ተጻብኦታት ኣዋጅ ደኣ ይገበር እምበር፡ ከምቲ ትጽቢት ዝተገብሮ ውጽኢት ግን ኣይሃበን። ከም ጸብጻብ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ፡ ድሕሪ’ቲ ናይ ምቍራጽ ተጻብኦታት ዜና፡ ኣብ ክልል ዓፋር እቲ ኲናት ብዝበርትዐ ይቕጽል ኣሎ።


ካብ መስረቲ ግንባር ናጽነት ኦሮሞ ገላሳ ዲልቦ ዓሪፎም

ሓደ ካብ መስረቲ ግንባር ናጻነት ኦሮሞ ዝነበሩ ገላሳ ዲልቦ ድሕሪ ናይ ሓጺር ጊዜ ሕማም ምዕራፎም ግንባር ናጻነት ኦሮሞ ኣፍሊጡ። ገላሳ ዲልቦ ኣብ ፖለቲካ ኢትዮጵያ ፍሉጥ ዝነበሩን ኣባል መሪሕነት ግንባር ናጻነት ኦሮሞ ዝነበሩ ኾይኖምን ኣብቲ ዝሓለፈ ዓመት 2021 ዝተኻየደ ሃገራዊ ምርጫ ነጻ ተወዳዳሪ ኾይኖም ቀሪቦም ዝተዓወቱን ክሳብ ዝዓረፍሉ ኸኣ ኣባል ፓርላማ ኢትዮጵያ ዝነበሩን እዮም። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ጽንዓት ይሃብኩም መልእኽቲ "ሎሚ ኣብቲ ኣዝዩ ዘድልየና እዋን ስኢናዮ" ኢሎም ኣለዉ።


ቃለ መጠይቕ ምስ ዕውታት ቅድድም ብሽክለታ ኣውሮጳን ኣፍሪቃን ቢንያም ግርማይን ሄኖክ ሙሉብርሃንን

ጎብለል ኣፍሪቃ 2022 ዝኾነት ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራን ኣብ ቤልጁም ዝተኻየደ አካል ዎርልድ ቱር ዝኾነ ናይ ሓደ መዓልቲ ውድድር ቀዳማይ ዝወጸ ቢንያም ግርማይን ድሙቕ ሎሚ ረቡዕ ኣስመራ ኣብ ዝኣተውሉ ድሙቕ ኣቀባብላ ተጌርሎም። ካብ 22 ክሳብ 27 መጋቢት ኣብ ምስሪ ሻርም ኣሽኽ ኣብ ዝተኻየደ መበል 18 ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ ብ15 መዳልያታት ጎብለል ኮይና ዝተዓወተት ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ፡ ሎሚ ቅድሚ ቀትሪ ኣስመራ ኣብ ዝኣተወትሉ ድሙቕ ኣቀባብል ተጌሩላ። ስፖርተኛታት፡ ተማሃሮን ነበርቲ ኣስመራን ከኣ ኣብ ጎደናታት ብምውጻእ ንሃገራዊት ጋንትኦም ዘለዎም ክብርን ሓጎሶምን ብእልልታን ጣቕዒትን ገሊጾም። ሰንበት 27 መጋቢት ኣብ በልጅየም ኣብ ዝተኻየደ ዎርልድ ቱር ናይ ወርቂ ተሸላሚ ብምኳን ናይ ፈለማ ታሪኽ ዘመዝገበ ፕሮፌሽናል ተቐዳዳማይ ቢንያም ግርማይ’ውን ምስ ሃገራዊ ጋንት ኤርትራ ኣስመራ ኣትዩ’ሎ። ድምጺ ኣመሪካ ኣብቲ ቦታ ተረኺቡ ነቲ ፈላማይ ኣፍሪቃዊ ተዓዋቲ ቢንያም ግርማይን ዕውት ሻምፕዮን ኣፍሪቃ 2022 ሄኖክ ሙሉብርሃንን ኣዘራሪብዎም ኣለዎ።


ኮሚቴ ጉዳያት ወጻኢ ሴነት ኣመሪካ ንሰነድ S.3199 ኣጽዲቅዎ

ኮሚቴ ጉዳያት ወጻኢ ሴነት ኣመሪካ ነቲ ንሰላምን ዴሞክራሲን ኣብ ኢትዮጵያ ዝጽውዕ ሰነድ S.3199 ትማሊ ሰሉስ ኣጽዲቅዎ ኣሎ። "ዕላማ እቲ ሰነድ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ብፍላይ ኣብ ክልል ትግራይ ዝተወለዐ ውግእ ሰላማዊ መዕለቢ ንክረክብ፣ ሰብኣዊ ረድኤት ናብ ተጸበይቲ ብህጹጽን ብዘይምትዕንቓፍን ንክበጽሕ ከምኡ'ውን ፈጸምቲ ግፍዒ ናብ ሕጊ ንክቀርቡ ዘሕግዝ ከምዝኾነ" እቲ ውሳነ ይሕብር። ንፖለቲካ ቀርኒ ኣፍሪቃን ኣመሪካን ዝትንትን ኣቶ ላባን ስዩም ብወገኑ "ብዙሓት ሰባት S.3199 ንኢትዮጵያ በታኒ እዩ ዝብል ዝተጋገየ ገምጋም ኣለዎም። ብኣንጻሩ ንሓድነታ ዘሐይል እዩ" ይብል። ብዘይካ'ዚ እቲ ብሴነት ኣመሪካ ንክጸድቅ ይስራሓሉ ዘሎ ሰነድ S.3199 ንመንግስታት ኢትዮጵያን ኤርትራን፣ ኣብ ውግእ ናይ ክልል ትግራይ ተሳትፎ ዘለዎም ክልላት፣ ከምኡውን ንመንግስታት ቱርኪን ዓረብ ኢማራትንን ከምዝምልከት’ውን ኣቶ ላባን ሓቢሩ ኣሎ። መስርሕ ኣፈጻጽማ ምጽዳቕ ሕጊ ኣመሪካ ኣመልኪቱ ክዛረብ ከሎ "ሴነትን ቤት ምኽሪን ኣመሪካ፣ ኣብ ሓደ ጉዳይ ተዘራሪቦም ነናይ ባዕሎም ሰነዳት ከምዘዳልው፣ ካብኡ፣ ካብ ክልቲኦም ኣብያተ ምኽሪ ዝተወከሉ ኣብ ልዕሊ’ቶም ዝጸደቁ ሰነዳት መኺሮም ሓደ ሓባራዊ ሰነድ ኣዳልዮም ናብ’ቶም ኣብያተ ምኽሪ ከምዝመልስዎን፣ ብክልቲኦም ኣብያተ ምኽሪ ዝጸደቐ ሓባራዊ ሰነድ ናብ ፕረዚደንት ከምዝላኣኽን" የረድእ። ኣቶ ላባን ስዩም ወሲኹ "ፕረዚደንት ኣመሪካ ነቲ ካብ ክልቲኦም ኣብያተ ምኽሪ ዝተቐበሎ ሰነድ እንተደልዩ ብፊርምኡ የጽድቆ’ሞ ሕጊ ኣመሪካ ይኸውን፣ እንተዘየለ ድማ ብዘለዎ ስልጣኑ ይነጽጎ" ይብሉ።


ኣብ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ኣጸጋሚ ኩነታት ዝነበሩ ኢትዮጵያዊያን ናብ ሃገሮም ምምላስ ጀሚሮም

ኣብ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ኣጸጋሚ ኩነታት ዝነበሩ ኢትዮጵያውያን ናብ ሃገሮም ክምለሱ ጀሚሮም። ሎሚ ንግሆ ልዕሊ 490 ሰባት ናብ ሃገሮም ዝተመለሱ ክኾኑ ኸለዉ፡ ክሳብ ዝቕጽላ 11 ኣዋርሕ ልዕሊ 100 ሺሕ ኢትዮጵያውያን ክምለሱ መደብ ከምዘሎ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ`ሎ። ካብ መንጎ`ቶም ሎሚ ዝተመለሱ ዜጋታት፡ ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ከቢድ ግዜ ምሕላፎም ድሕሪ ምጥቃስ ሎሚ`ውን ብዙሓት ኢትዮጵያውያን ኣብ ሕማቕ ኩነታት ከምዝርከቡ ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሮም።


ኢትዮጵያ:ኣብ ዞባ ኮንሶ ዳግማይ ብዝተላዕለ ግጭት 10 ሰባት ሞይቶም

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ደቡብ፡ ኣብ መንጎ ዞባ ኮንሶን ፍሉይ ወረዳ ኣሌየን ዳግም ብዝተላዕለ ግጭት፡ ካብ ክልቲኦም ወገናት 10 ሰባት ምቕታሎም ነበርቲ`ቲ ከባቢ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጾም። በቲ ግጭት ሓደ በዓል ስልጣን መንግስቲ፡ ክልተ ኣባላት ፍሉይ ሓይሊ ክልል ደቡብን ሰለስተ ሲቪላትን ዝተቐትሉ ክኾኑ ኸለዉ፡ ኣቐዲሙ ብዝተላዕለ ግጭት ውን ኣርባዕተ ሲቪላት ምቕታሎም ኣፍሊጦም ኣለዉ። እንተኾነ ቁጽሪ ዝሞቱ ዛጊት ምሉእ ንምሉእ ምጽራይ ከምዘይተኻእለ ንዝምልከቶም አካላት ብምጥቃስ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ጸብጺቡ`ሎ።


ኢትዮጵያ: ቤት ፍርዲ ጋዜጠኛ ኣሶሴይትድ ፕረስ ኣሚር ኣማን ብዋሕስ ክፍታሕ ወሲኑ

ኣብ ኢትዮጵያ፣ ንኣርባዕተ ኣዋርሕ ብዘይክሲ ተኣሲሩ ዝጸንሐ ጋዜጠኛ ኣሚር ኣማን ኪያሮ፣ ብዋሕስ ንክፍታሕ ቤት ፍርዲ’ታ ሃገር በይኑ። ጋዜጠኛ አሶሴትድ ፕረስ ኣሚር አማን፣ ብኣዋጅ ህጹጽ እዋን ዝሓለፈ ሕዳር ከምዝተኣሰረ ዝዝከር እዩ። ዓቃቢ ሕጊ ኢትዮጵያ እቲ ጋዜጠኛ ዝተኣሰረ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ጉጅለ ፈጠራ ራዕዲ ናይ ዝበሎ ኣካል መራሒ ቃለ ምልልስ ስለዝገበረ እዩ ከምዝብል’ውን እቲ ዜና ይሕብር። ንናይ ውሽጢ ሃገር ሚድያ ዝሰርሕ ጋዜጠኛ ቶማስ እንግዳ’ውን ምስ ኣሚር ኣብ ተመሳሳሊ ጊዜ ተኣሲሩ፣ ተመሳሳሊ ክሲ ከምዝቀረቦ ዝረኸብናዮ ዜና ጠቂሱ ኣሎ። ክልቲኦም ጋዜጠኛታት ብኣዋጅ ህጹጽ እዋን ገበነኛታት እንተተባሂሎም ካብ 7 ክሳብ 15 ዓመት ማእሰርቲ ክብየኖም ከምዝኽእል ፖሊስ ተስፋዬ ኦላኒ ምግላጾም መሓውራት ዜና’ታ ሃገር ሓቢሮም ኣለው። ኤዲተር ኣሶሴትድ ፕረስ ጁሊይ ፔስ ‘ኣሚር ስለዝተፈትሐ ተሓጒስና ኣለና’ ከምዝበለት’ውን ዝረኸብናዮ ዜና ይጠቅስ። ኣባላት ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ ኣዳም ሺፍን ሜርይ ጋይ ሳንሎንን፣ ጋዜጠኛ ኣሚር ኣማን ንክፍታሕ ምስ ተሓለቅቲ ጋዜጠኛታት ሓቢሮም መጸዋዕታ ከምዘቅረቡ ዝዝከር እዩ።


ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ኦነግ ሓፈሻዊ ጉባኤኡ ከካይድ ጸዊዑ

ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ግንባር ነጻነት ኦሮሞ (ኦነግ)፣ ሓፈሻዊ ጉባኤኡ ንከካይድ ጸዊዑ። ግንባር ነጻነት ኦሮሞ ብወገኑ ንጻውዒት’ቲ ቦርድ ከምዝተቀበለ፣ ሓላፊ ርክብ እቲ ሰልፊ ኣቶ ለሚ ገመቹ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጹ ኣሎ። ብኣቶ ኣራርሶ ቢቂላ ዝምራሕ ኦነግ ብወገኑ፣ እቲ ቦርድ ዘቅረቦ መጸዋዕታ ተቀባልነት ዘይብሉ እዩ ከምዝበለ ወኪልና ዝላኣኸቶ ሪፖርት ይሕብር።


ወሳኒ ጉዳያት ክልል ትግራይ ህወሓት ጥራይ ድዩ? ሕቶ ተቓወምቲ ሰልፍታት ትግራይ

ድሕሪ ኲናት ክልል ትግራይን ስዒቡ ዝመጸ ለውጢን ኣብ ትግራይ ዘለዉ ተነሓናሕቲ ሰልፍታት ብዛዕባ ዘለዎም ቅሬታ ይገልጹ ኣለዉ። ነዚ ዝምልከት ካብ ሰልፊ ባይቶና ንኣይተ ኪዳነ ኣመነ ኣዘራሪብናዮ ኣለና።


ድሕሪ ኣዋጅ ምቍራጽ ተጻብኦታት፡ ሰብኣዊ ተበጻሕነት ትግራይ ከመይ ቀጸለ?

ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሰብኣዊ ተበጻሕነት ክልል ትግራይ ክብል ተጻብኦ ደው ከም ዘበለ ድሕሪ ምግላጹን ክልል ትግራይ’ውን ነቲ ውሳነ ከም ዝቕበሎን ዘተግብሮን ድሕሪ ምሕባሩ፡ ኵነታት ሓገዝ ከመይ ከም ዘሎ ንምፍላጥ፡ ካብ ቤት ፅሕፈት ዝምድናታት ትግራይ፡ ፕ/ር ኪንደያ ገብረሂወት፡ ኣዘራሪብናዮም ኣለና። ብኻልእ ወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሃቦ መግለፂ ረድኤት ናብ ክልል ትግራይ ንኽኣቱ ዕጡቃት ህወሓት ካብ ዝሓዝዎ ከባቢታት ክልል ዓፋር ክወፁ ኣለዎም ኢሉ’ሎ። ሚንስትር ኣገልግሎት ኮሚኒከሽን መንግስቲ ዶ/ር ለገሰ ቱሉ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ መብርሂ መንግስቲ ንሰብኣዉነት ክበሃል ጎንፂ ግደው ንምባል ድሕሪ ምውሳኑ ዕጡቃት ህወሓት ብሓይሊ ካብ ዝሓዝዎም ከባቢታት ክልል ዓፋር ብዘይምውጽኦም ረድኤት ናብ ትግራይ ክኸይድ ኣይከኣለን ኢሎም። ትማሊ ህወሓት ካብ ዝሓዞም ወረዳታት ክልል ዓፋር ኣብ ሓደ ውግእ ክካየድ ዊዒሉ’ዉን ኢሎም። ጎንፂ ጠጠው ንምባል ተመሳሳሊ ውሳነ ዘሕለፈ ህወሓት ብወገኑ ረድኤት ናብ ትግራይ ንዘይምእታዉ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ተሓታቲ ምግባሩ ቐፂሉ’ሎ።


ንረቒቕ ሕጊ HR6600ን 3199ን ዝቓወም ሰልፊ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ተኻይዱ

ኣብ ኢትዮጵያ ሰላም፣ምርግጋእን ዴሞክራስን ክሰፍን ተፅዕኖ ንምሕዳር ኣባላት ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝብን ሰኔት ኣመሪካን ዘቕረቡዎ HR6600ን 3199ን ዝተባህሉ ረቒቕ ሕግታት ዝተቓወሙ ኢትዮጵያዊያንን ኢትዮጵያዊያን ኣመሪካዊያንን ሎሚ ኣብ ዋሽንግተን ዲስ ናይ ተቓውሞ ሰልፊኣካይዶም። ኣብ ፊት ንፊት ቤት ምኽሪ ኣመሪካ ዝተኻየደ ሰልፊ ዝተሳተፉ ሰልፈኛታት እቲ ረቂቕ ሕጊ ዘቐመጦም እገዳታት ኣብ ኢትዮጵያ ግጭት ኣብ ክንዲ ዝፈትሕ ነቲ ማሕበረሰብ ንዝገደደ ፀገም ዘቃልዑ እዮም ክብሉ ተቓዊሞምዎ ኣለው። ብኻልእ ወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብታ ሃገር ዝርኣዩ ፀገማት ክፈትሕ ኣይክኣለን ዝበሉ ኢትዮጵያዊያን ካብ ወፃኢ ድፍኢት ክግበር ከምዘለዎ ብምግላፅ ነቲ ረቂቕ ሕጊ ደገፎም ዝገልጹ'ውን ኣለው።


ኦፌኮ: መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ትግራይ ንዘሕለፎ ውሳነ ምቁራጽ ተጻብኦ ኣብ ክልል ኦሮምያ'ውን ክካየድ ጸዊዑ

ፌደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ (ኦፌኮ) መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ትግራይ ግጭት ጠጠው ንምባልን ንሰላም ማዕጾ ንምኽፋትን ዝወሰዶ ውሳነ ኣብ ክልል ኦሮሚያ እውን ተመሳሳሊ ስጉምቲ ክወስድ ፀዊዑ።ኦፌኮ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብታ ሃገር ሰላምን ምርግጋእን ክሰፍን ብዕቱብ ክሰርሕ ኣለዎ ኢሉ። መንግስቲ ሰብኣዊ ሓገዝ ክበፅሕ ምስ ሓይልታት ህወሓት ቶኽሲ ጠጠው ንምባል ምውሳኑ ኦፌኮ ንናይ ሰላም ልዝብ ሓደ ስጉምቲ እዩ ኢሉ ከምዝኣምን ገሊፁ ኣሎ። ናይቲ ሰልፊ ኣቦ መንበር ፕሮፌሰር መረራ ጉዲና ውድባዊ ጉባኤ ኦፌኮ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክኸፍቱ ከለው ኣብ ዘስምዕዎ መደረ እዚ ናይ ሰላም ፃውዒት ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝንቀሳቐሱ ዕጡቓት ሓይልታት እውን ክሓውስ ኣለዎ ኢሎም።


ቃለ መጠይቕ ምስ ዶ/ር ሓጎስ ኣብርሃ ኣብ ብርሰትን ምብልሻውን ቕርስታት

ኣብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ዝተወልዐ ኲናት፡ ኣብ ቅርስታትን ቅዱስ ቦታታትን ከቢድ ዕንወት ምውራዱ ብሰፊሑ ክዝረብ ጸኒሑ’ዩ። ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ልዕሊ ሃይማኖታዊ ቅርስታት ዝወረደ ብርሰትን ምብልሻውን መጽናዕቲ ዝገበረ ዶክተር ሓጎስ ኣብርሃ ኣባይ ካብ ጀርመን ኣዘራሪብናዮ ኣለና።


ምድላው ዘይቲ ብልዒ ኣብ ገዛ

ናብ ክልል ትግራይ ዝኣቱ ንብረት ሸቐጣ-ሸቐጥ ደው ብምባሉ፡ ንህይወት ዜጋታት ብኸቢድ ደኣ ይጽሎ’ምበር፡ ካልኦት ከኣ ነቲ ሽግር ንምፍታሕ ኣብ ምብልሓት ይርከቡ። ሓደ ናይዚ ኣብነት ባዕሉ ኣብ ገዛኡ ዘይቲ ብምድላው ንስድራኡን መቕርቡን ዝኽእል ዘሎ ኣይተ ኣስገዶም ተወልደ ኢዩ።


ቃለ መጠይቕ ምስ ኣቶ ዮሃንስ ኣብራሃ ኣብ ምቑራጽ ተጻብኦታት ፈደራል መንግስቲን ክልል ትግራይን

ብወገን ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልል ትግራይን ምቍራጽ ተጻብኦታት ምግባሩ ዝተጠቕሰ ኰይኑ፡ ኣመትን ትጽቢትን እቲ ምቍራጽ ተጻብኦታት ዝምልከት ንኣባል ቤት ጽሕፈት ዝምድናታት ትግራይ ዲፕሎማት ዮሃንስ ኣብርሃ ካብ ካናዳ ኣዘራሪብናዮ ኣሎና።


ክልል ትግራይ’ውን ኣብ ምቍራጽ ተጻብኦታት ምስምማዑ ይገልጽ

ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሰብኣዊ ተባጽሕነት ክልል ትግራይ ክዉን ንምግባር ምቍራጽ ተጻብኦታት ምግባሩ ትማሊ ወግዓዊ ድሕሪ ምግባሩ፡ ክልል ትግራይ’ውን ንእለቱ ተግባራዊ ዝኸውን ተዅሲ ደው ናብ ምባል ስጕምቲ ከም ዝወስድ ትማሊ ሓሙስ ኣማስያኡ ኣፍሊጡ። ኣብቲ ብመገዲ ቤት ጽሕፈት ዝምድናታት ትግራይ ኣቢሉ ዝወጸ ናይ ጽሑፍ መግለጺ፡ ክልል ትግራይ ብቐደሙ’ውን ናብቲ ኲናት ተገዲዱ’ምበር ብፍታዉ ዘይምእታዉ ድሕሪ ምምልካት፡ ብሰንኪ’ቲ ኲናት ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ህዝቢን ንብረትን ዝወረደ መዳርግቲ-ኣልቦ ክሳራ ኣሕዛኒ ተርእዮ ምዃኑ ኣስሚሩ። ብሰንኪ ኲናትን ንዕኡ ስዒቡ ዝመጸ ምቍራጽ ኣገልግሎት ባንክ፡ ሓይሊ ኤለክትሪክ፡ መራኸቢታትን ቀንዲ ሃስያኡ ኣብ ሰለማዊ ህዝቢ’ዩ ነይሩ ክብል ድማ ኣመልኪቱ። እቲ መግለጺ ኣስዒቡ፡ ንሰብኣዊ ተባጽሕነት ንምትግባር፡ “ቅቡል” ንዝበሎ ግዜን ንእለቱ ዝትግበርን ምቍራጽ ተጻብኦታት ከም ዝገበረ ጠቒሱ። ሰብኣዊ ሓገዝ ምስ ፖለቲካ ክትሓናፈጽ ከም ዘይብሉን ብወገኑ ነቲ ጉዳይ ንምትግባር ኵሉ ዝከኣሎ ክገብር ምዃኑ ዝጠቐሰ መግለጺ ቤት ጽሕፈት ዝምድናታት ትግራይ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ መብጻዓኡ ከተግብር ኣዘኻኺሩ። ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቱ ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፡ ኣንቶኒ ብሊንከን’ውን ትማሊ ሓጺር ናይ ጽሑፍ መግለጺ ኣውጺኦም ነይሮም። ነቲ ውሳነ ብሓጐስ ከም ዝቕበሎ ዝጠቐሰ መግለጺ ብሊንከን፡ እቲ ኣዋጅ መጀመርታ ናይ ብሕጂ ክመጹ ትጽቢት ዝገበረሎም ኣዎንታዊ ምዕባለታትን ነባሪ ምቍራጽ ተጻብኦታትን ክዀኑ ዘለዎም ተስፋ ኣንቢሮም። ኣመሪካ፡ ንነባሪ ሰላም ከም እትሰርሕ ዘመልከተ እቲ መግለጺ፡ ኵላቶም ኣካላት ናብ መኣዲ ዘተ ክቐርቡን እንኮላይ ድሕነት ዜጋታት ዝምልከት ኣዳላዪ ስጕምቲ ክወስዱን ኣዘኻኺሩ። ኣብ መንጎ’ቶም ብዙሓት ነቲ መግለጺ ብጽቡቕ ዝተቐበሉዎ፡ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረዝ’ውን ብተመሳሳሊ እቲ ኣዋጅ ተግባራዊ ክኸውንን ነቶም ሓገዝ ዘድልዮም ኵላቶም ወገናት ብግቡእ ንኽበጽሖም ማዕጾ ክኸፍት ዘለዎም ትምኒት ኣመልኪቶም።


ግብጺ ንኤርትራውያን ምጥራዛ ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል ይዅንን

ግብጺ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙናት 31 ኤርትራውያን ሓተትቲ ዑቕባ ብዘይ ፍቓዶም ናብ ኤርትራ ምምላሳ ኣዝዩ ከም ዘተሓሰስቦን ንዓለማዊ ውዕላት ዝጥሕስን’ዩ ክብል ኣብ ሎንደን ዝመደበሩ ዓለምለኸ ተሓላቒ ትካል ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል ገሊጹ። ከም ሓበሬታ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ፡ ካልኦት ተወሰኽቲ 50 ኤርትራውያን’ውን ኣብ ኣብያተ-ማእሰርቲ ግብጺ ንምስጓግ ይዳለዉ ምህላዎም ድሕሪ ምምምልካት ግብጺ ነቲ ሓሳብ ከተቋርጾ ኣምንስቲ ጸዊዑ ኣሎ። ትካል ኣምንስቲ ቅድሚ ሕጂ ናብ ኤርትራ ዝተመልሱ ሓተትቲ ዑቕባ፡ ምክልባትን ማእሰርቲን ከም ዝጽበዮም ድሕሪ ምጥቃስ፡ ግብጺ ንዝፈረመትሉ ውዓላት ከተኸብርን ነቲ ተግባራት ደው ከተብሎን ኣተሓሳሲቡ። ከም ሓበሬታ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፡ ኣስታት 21-ሽሕ ኤርትራውያን ሓተትቲ ዑቕባ ኣብ ግብጺ ክህሉዉ እንከለዉ፡ መብዛሕትኦም ግን መሰረታዊ መሰላት ስደተኛታት ከም ዝንፈጎም ጠቒሱ።


ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ክልል ኦሮምያ 700,000 ሰባት ካብ መነባብርኦም ምዝንባሎም ኮሚሽን ሓደጋን ስግኣትን'ቲ ክልል ገሊጹ

ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ክልል ኦሮሚያ ዝረአ ናይ ፀጥታ ፀገም ብዝተኣሳሰር ልዕሊ 700,000 ሰባት ካብ መንበሪኦም ምዝንባሎም ናይቲ ክልል ስግኣት ሓደጋን ኣመራርሓ ስራሕን ኮሚሽን ገሊፁ። ምኽትል ኮሚሽነር'ቲ ኮሚሽን ኣቶ ገረሙ ኦሊቃ እቶም ፍርቂ ሚሊዮን ናይ መግቢ ሓገዝ ዘድልዮም ምዃኖም:እቲ ኮሚሽን ሓገዝ የቕርብ ከምዘሎ ገሊፆም።ኣቶ ገረሙ ዝበዝሑ ተመዛበቲ ካብ ክልቲኦም ናይ ጉጂ ዞባታትን ናይ ምዕራብ ኦሮሚያ ዞባታትን ከምዝኾኑ'ውን ወሲኾም ሓቢሮም ። ናይቲ ክልል ጉዳይ ፀጥታ ኣብ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ክልል ኦሮሚያ ዓብይ ኣጀንዳ ዝነበረ ኮይኑ ናይቲ ክልል ሓላፊ ቢሮ ፀጥታን ድሕነትን ኣቶ ሻፊ ሑሴን መንግስቲ ናይቲ ክልል ፀጥታ ናብ ንቡር ንምምላስ ይሰርሕ ከምዘሎ ነቲ ቤት ምኽሪ ተዛሪቦም ነሮም።


'ኣብ ቤ/ትምህርቲ ደደቢት ኣብ ልዕሊ ተፈናቀልቲ ዝተፈጸመ ደብዳብ ማዕረ ገበን ኩናት እዩ' ሁማን ራይት ዋች

መንግስቲ ኢትዮጵያ 7 ጥሪ 2022፣ ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ትግራይ፣ ብ ኣሽሓት ዝቑጸሩ ተፈናቀልቲ ንዘዕቆብሉ ቤ/ትምህርቲ፣ ብነፋሪት ከምዝደብደበ፣ ተሓላቂ መሰላት ሁማን ራይት ዋች ሎሚ ገሊጹ። ኣብ ልዕሊ’ቶም ተፈናቀልቲ ዝተፈጸመ ደብዳብ ነፋሪት፣ ማዕረ ገበን ኩናት ክኸውን ከምዝኽእል’ውን እቲ ትካል ኣፍሊጡ ኣሎ። ሰብ ኣልቦ ነፋሪት መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ከተማ ደደቢት ናብ ዝርከብ ቤ/ትምህርቲ ኣብ’ቲ ዕለት ሰለስተ ቦምብታት ከምዝተኮሰት፣ ን57 ሰባት ቀቲላ ንካልኦት 24 ድማ ከምዘቁሰለት መግለጺ ሁማን ራይት ዋች ይሕብር። No media source currently available ሁማን ራይት ዋች መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ነቲ ማዕረ ገበን ኩናት ዝኾነ ተግባር፣ ጽፉፍን ዘይሻራዊን መስርሕ ምጽራይ ንክገብረሉን ንፈጸምቱ ናብ ፍርዲ ንከቅርቦም ጸዊዑ ኣሎ። እቲ ትካል ወሲኹ ናይ ወጻኢ መንግስታት ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ፣ ብሰንኪ ኣብ ውግእ ዝተጸመዱ ኩሎም ወገናት ሰፋሕቲ መግሃስቲታት ይፍጸሙ ምብህላዎም፣ ነቶም ሓይልታት፣ እገዳ መሸጣ አጽዋርን ወትሃደራዊ ደገፍን ክገብሩን እውን ኣዘኻኪሩ ኣሎ። ኪኢላ ሁማን ራይት ዋች ለቲታ በድር ኣብ ልዕሊ ተፈናቀልቲ ዘዕቆብሉ ቤት ትምህርቲ ዝተፈጸመ ዘስካሕክሕ ደብዳብ ነፋሪት፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ክሳዕ ክንደይ፣ ብሕጊ ውግእ ክቅየድ ከምዘይካኣለን ኣብ ልዕሊ ሰላማዊያን ሰባት ንዝወርድ ሞት ንከውግድ ከምዘይካኣለን ሓባሪ እዩ ትብል ። ነቲ ሁማን ራይት ዋች ዘውጸኦ መግለጺ ከምዘይራኣይዎ ዝገለጹ ሚኒስትር ኮምኒኬሽን ኢትዮጵያ ዶ/ር ለገሰ ቱሉ ብወገኖም "ሓድሽ ዘይኮነን ደጋጊሞም ዝብልዎን ጉዳይ ስለዝኾነ፣ እቲ ጸገም፣ ዕጡቃትን ምልሻን፣ ናይ ሲቪል ክዳን ስለዝለብሱ፣ ሲቪል ስለዝለበሰ ሲቪል መሲልዎም እዩ’ምበር፣ ንሳቶም ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት እናወረሩ ዝተራኣዩ ሓይልታት እዮም" ከምዝበሉ ዝረኸብናዮ ዜና ሓቢሩ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


'ኣብ ቅትለት ከረዩ ዝተጀመረ ሽምግልና ንተሓታታይነት ክትክእ ወይ ከተዓናቕፍ የብሉን' ኢሰመኮ

ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፡ ኣብ ከባቢ ከረዩ ዝተፈጸመ ቕትለት ብዝምልከት ብኣባ-ገዳታት ዝተጀመረ ሽምግልናን መስርሕ ዕርቅን፡ ንተሓታታይነት ገበን ክትክእ ወይ ከተዓናቕፎ የብሉን ክብል ኣተሓሳሲቡ።\n\nዝተፈላለዩ ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ`ውን ኣብቲ ገበን ተጠርጠርቲ ምዃኖም ዝጠቐሰ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት፡ እቲ መስርሕ ፍርዲ ከይተዓናቐፍ ብምጽዋዕ፡ ብዘይ ፍርዲ ኣብ ማእሰርቲ ዘለዉ ድማ ናብ ፍርዲ ክቐርቡ ይግባእ ኢሉ። ኣማሓዳሪ ክልል ኦሮሚያ ሽመልስ ኣብዲሳ፡ ንቕትለት ኣባ፡ገዳ ከረዩ ብዝምልከት ኣብ ባይቶ ኦሮሚያ ካብ ኣባላት ባይቶ ሕቶታት ቀሪብሉ መልሲ ሂቡ ኔሩ`ዩ። ኮሚሽነር ኢሰመኮ ዳንኤል በቀለ፡ ዝተጎድኡ ምኽሓስ፡ ዕርቅን ሰላምን ተሓታታይነትን ብሓደ ክትግበሩ ዝኽእሉ ስለዝኾኑ ሓለፍቲ መንግስቲን ዝምልከቶም ኣካላትን ንዝተማልአ ዕርቅን ፍትሕን ብዕቱብ ክሰርሑ ይግባእ ኢሉ`ሎ።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሰብኣውነት ክብል ግጭት ደው ናይ ምባል ውሳነ ምሕላፉ ኣፍሊጡ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሰብኣውነት ክብል ግጭት ደው ንምባል ምውሳኑ ዝገልጽ መግለጺ ኣውጺኡ። እቲ መግለጺ ኣብ ክልል ትግራይ ሰብኣዊ ድጋፍ ንዘድልዮም ዜጋታት ዝተሳለጠ ቐረባት ንምብጻሕ ተወሳኺ ስጉምቲ ምውሳድ ኣድላዪ ምዃኑ ኣመልኪቱ`ሎ። ኣብዚ ሰዓት`ዚ ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ነበርቲ ክልል ትግራይ፡ ሰብኣዊ ረድኤት ደልዮም ናብ ጎረባብቲ ክልላት ይጉዓዙ ምህላዎም ዝገለጸ`ቲ መግለጺ፡በዚ መሰረት ኣብ ዝለዓለ ሽግር ዝርከቡ ዜጋታት ህይወቶም ንምድሓንን ምክልባት ዜጋታት ንምንካይን ካብዚ ሰዓት`ዚ ጀሚሩ ተግባራዊ ዝኸውን ግጭት ደው ናይ ምባል ውሳነ ምሕላፉ ኣፍሊጡ`ሎ። ኣተሓሒዙ፡ እቲ ሰብኣዊ ረድኤት ብዝሰለጠ ኣገባብ ንክበጽሕ፡ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ተሓባቢሩ ንምስራሕ ድልው ምዃኑ`ውን ብምጥቃስ እቲ ሰብኣዊ ረድኤት ኣብ ዕላምኡ መታን ክበጽሕ ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ዕጡቓት ካብ ዝኾነ ይኹን መጥቃዕቲ ክቑጠቡን ካብቲ ብሓይሊ ሒዞሞ ዘለዉ ከባብታት ጎረቤት ክልላት ክወጹን ንጽውዕ ይብል። እቲ ሎሚ ብሚንስትሪ ኮሚኒኬሽን ኢትዮጵያ ዝወጸ መግለጺ እዚ ንሰብኣውነት ተባሂሉ ዝግበር ዘሎ ውሳነ ምቁራጽ ተጻብኦታት፡ ንሰብኣዊ ኩነታት ከመሓይሽን፡ ብእኡ ኣቢሉ`ውን ኣብ ቀጻሊ ብዘይ-ተወሳኺ ምፍሳስ ደም ነቲ ግጭት ፍታሕ ከምጽእን ተስፋ ንገብር ኢሉ`ሎ።


ወፍሪ ንኣፍሪቃ

ኣብ ካሊፎርኒያ ዝመደበራ ትካል African Diaspora Network (መርበብ ኣፍሪቃውያን ዲያስፖራ)፡ ንኣውፈርቲን ሰብ-ማልን ኣብ ኣፍሪቃ ከውፍሩ እትስርሕ’ያ። ወ/ሮ ኣልማዝ ነጋሽ መስራቲትን ኣካይዲት ስራሕን'ቲ ትካል ቅድሚ ሕጂ ኣብ ከተማ ምጽዋዕ ሕርሻ ሽሪምፕ ምስ ዝሰርሑ ኣመሪካዊ ትካል እትዓዪ ዝነበረት ኰይና ብዛዕባ ስራሓ ኣዘራሪብናያ ኣሎና።


ባህላዊ መግቢ ዓሳ “ሞፋ” እተዳሉ ቤት መግቢ ሰላም ምጽዋዕ

ቤት መግቢ ሰላም ምጽዋዕ፡ ብእተዳልዎ ባህላዊ መግቢ ዓሳ ‘ሞፋ’ እትልለ ቤት መግቢ’ያ። ካብ ዝተመስረተትሉ 1930ታት ጀሚራ ን90 ዓመታት ኣብ ስድራ-ቤት እንዳተሰጋገረትት ንሰለስተ ወለዶ ኣገልግሎት ኣብ ምሃብ ከምትርከብ ወናኒኣ ኣቶ ማሕሙድ ኣቡበከር ንድምጺ ኣመሪካ ተዛሪቦም። እዛ ብስድራ-ቤት እትካየድ ቤት መግቢ ዝተፈላለዩ ናይ ቀይሕ ባሕሪ ዓሳታት ብዘይ ዘይቲ (ቅብኣት) ብፍሉይ ዓይነት ዕንጸይቲ ብምጥባስ ንተገልገልቲ ከም እትቕርብ ኣቶ ማሕሙድ ይዛረቡ።


ዋና ኣካያዲ ስራሕ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣቶ ተወልደ ገ/ማርያም ካብ ስራሖም ተሰናቢቶም

ዋና ኣካያዲ ስራሕ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኰይኖም ንልዕሊ 10 ዓመታት ዝሰርሑ ኣቶ ተወልደ ገብረማሪያም ብምኽንያት ጥዕና፡ ካብ መዝነቶም ክሰናበቱ ንዝቕረቡዎ ጠለብ፡ ፈጻሚ ቦርድ እቲ መገዲ ኣየር ሎሚ ረቡዕ ኣወንታዊ ምላሽ ሂቡሉ። ንዝሓለፈ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ኣብ ኣመሪካ ዝሕከሙ ዘለዉ ኣቶ ተወልደ፡ ኣመት ጥዕናኦም ክግበሩ ድሕሪ ዘቕረቡዎ ናይ ጥሮታ ጠለብ’ዩ እቲ ምላሽ ሎሚ ጸዲቑ። ኣቶ ተወልደ ንመንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ሓንቲ ካብተን ኣዝየን ዕዉታት ክትከውን ወሳኒ ተራ ዝተጻወቱ ምዃኖም ዝንገረሎም ኰይኖም፡ ብመሰረት ካብቲ መንገዲ ኣየር ዝወጸ መግለጺ ድማ ንኣታዊ እቲ ትካል ካብ ኣስታት ሓደ ቢልዮን ዶላር ኣመሪካ ናብ 4.5 ቢልዮን ክዓቢ ከም ዝገበሩ ይጥቀስ። እቲ ብኣቶ ግርማ ወቀ ዝምራሕ ቦርድ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ፡ ዛጊት ተካኢ ኣቶ ተወልደ ኣይረቝሐን ዘሎ።


ኣብ ክልል ትግራይ 4.6 ሚልዮን ሰባት ውሕስነት መግቢ ከምዘይብሎም ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣፍሊጡ

ኣብ ክልል ትግራይ፣ 4.6 ሚልዮን ሰባት ውሕስነት መግቢ ዘይብሎም፣ ክልተ ሚልዮን ድማ ኣብ ከቢድ ሕጽረት መግቢ ከምዝወደቁ፣ ብሕልፊ ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ፣ ምብራቅን ማእከላይን ትግራይ ዝበርተዐ ጸገም ከምዘጋጠመ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣፍሊጡ። ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብ ዘካየዶ ዳህሳስ፣ ካብ ሓሙሽተ ስድራቤታት እተን ኣርባዕተ ዝተማለአ መግቢ ዘይረኽባ ምዃነን፣ 57 ሚእታዊት ድማ ትሑት መጠን መግቢ ዝረኽቡ ምዃኖም ሓቢሩ። መጽናዕቲ ካብ ዝተኻይደሎም ሰባት እቶም 80 ሚእታዊት ዕዳጋታት ጽቡቅ ይሰርሑ ኣለው ክብሉ ከለው፣ 66 ሚእታዊት ድማ ገንዘብ ኣብ ኢዶም ስለዘየለ ክዕድጉን ክሽምቱን ከምዘይከኣሉ ይሕብሩ።


ኣብ ምዕራብ ሸዋ ኣብ መመረቕታ ሚሊሻ ብዘጋጠመ መጥቓዕቲ ነታጒ 4 ሰባት ሞይቶም

ኣብ ምብራቅ ሽዋ፣ ኣብ መመረቕታ ስልጠና ዝወድኡ ሚሊሻ ብሰንኪ ዝተደርበየ ነታጒን ዝወረደ ጉድኣትን ብዝተኣሳሰር፣ ሰለስተ ጥርጡራት ከምዝተኣሰሩ ተፈሊጡ። ኣመሓዳሪ’ቲ ከባቢ ኣቶ መሓመድ በሪሶ በቲ ቀዳም ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፣ ንወዲ 12 ዓመት ቆልዓ ሓዊሱ፣ ህይወት ኣርባዕተ ሰባት ምጥፍኡን ብርክት ዝበሉ ምቁሳሎምን ሓቢሩ። ኣብ ምብራቅ ሽዋ ተመሳሳሊ መጥቓዕቲ ኣብ ውሽጢ ሰሙን ንካልኣይ ጊዜ ከምዝተፈጸመ፣ ዝሓለፈ ቅነ’ውን ኣብ ወረዳ ፈንታሌ ብሰንኪ ዘጋጠመ መጥቃዕቲ ተኹሲ፣ትሸዓተ ሰባት ከምዝተቀትሉን ንፈጸምቱ ንምሓዝ ይስራሕ ከምዘሎን ተሓቢሩ'ሎ።


ኤርትራዊ ኣመሪካዊ መሃንድስ ሶፍትወር ምስ ዘዳለዋ ፊደላት ግእዝ እተላሊ ምህዞ

ንቘልዑ ፊደላት ግእዝ እተላልይን ምንባብ ቋንቋ ትግርኛን ኣምሓርኛን እናመሃረት እተዘናግዕ ናይ ኮምፕዩተር ጸወታ ኤርትራዊ ኣመሪካዊ ሶፍትዌር መሃንድስ ፊልሞን ኣብርሃ ምሂዙ። ፊልሞን ነዚ ናይ ኮምፕዩተር ጸወታ መጀመርያ ንደቁ ቋንቋ ትግርኛ መምሃሪ ኢሉ ዘዳለዎ ኮይኑ ድሒሩ ግን ኣብቲ ዓውዲ ካብ ዘለው ሰብ ሞያን ካልኦትን ከምኡ'ውን ካብ ደቁ ብዝረኸቦ ግብረ-መልሲ ነቲ ጸወታ ብናጻ ኣብቲ ንሱ ንመምሃሪ ኢሉ ዘዳልዎ መርበብ ሓበሬታ መና ክርኤቲቭ(Mena Creative) ከም ዝዘርግሖ ይዛረብ። እቲ ጸወታ ካብ ምልላይ ፊደላትን ምንባብን ሓሊፉ ቈልዑ ባህሊን ልምዲን ሕብረተሰቦም ክርድኡን ክግንዘቡን ከም ዘኽእል ገይሩ ከም ዝተማሃዘ ፊልሞን የረድእ። ፊልሞን ወሲኹ እዚ ጸወታ፡ ቈልዑ ተቐበልቲ ጥራይ ከይኮኑ ኣብ ምህዞ'ቲ ጸወታ ክሳተፉ ናይ ኮዲንግን ዲዛይን ትምህርቲ ኣብ ዝቕጽል ክፋላት'ቲ ጸወታ ክስዕብ ምዃኑ ይገልጽ።


ካብ ክልል ትግራይ ተፈናቒሎም ኣብ ቆቦ ተዓቑቦም ዘለው ሰባት ጸገም መሰረታዊ ቀረባት ከምዘለዎም ገሊጾም

ካብ ክልል ትግራይ ተፈናቒሎም ኣብ ሰሜን ወሎ ከተማ ቆቦ ዝተዓቕቡ ሰባት በሰንኪ መሰረታዊ ቀረባት ድጋፍ ይሽገሩ ከምዘለዉ ኣፍሊጦም። እቲ ቁጽሪ ተፈናቐልቲ እናወሰኸ ብምምጽኡ፡ ኣብ ጸጥታን ምክልኻል ገበንን ተጽዕኖ ከምዝፈጠረሎም ድማ ቤት ጽሕፈት ፖሊስ ቆቦ ኣፍሊጡ`ሎ። ካብ መንጎ ኣብ መደበር ፖሊስ ቆቦ ዝተዓቕቡ ኣብ ሚድያ ሽማን ምስላን ክትገልጽ ዘይደለየት ጓልንስተይቲ "ካብ ከባቢ ዓድግራት`የ መጽየ፡ ብሰንኪ ኩናት ከፊኡና ተሸጊርና ኢና፡ ዝሕግዘና ሰብ ኣይነበረን፡ ኣብኡ ዘሎ ጸገም ህወሓት ዘምጽኦ ጸገም`ዩ፡ ጸሓይ ኣይጠፈአትን፡ ብሰንኪ`ዞም ሰባት`ዚኣቶም ግን ኣብ ጸልማት ኢና ንነብር ኔርና፡ ምስ ህዝቢ ኢትዮጵያ ብሓባር ንኸይንነብር፡ ከም ኣራዊት ንኽንርኣይ፡ ህዝቢ ትግራይ ንኸይእመን ዝገበርዎ ንሳቶም`ዮም" ትብል። ሓላፊ ፖሊስ ወረዳ ራያ ኣላማጣ ምኽትል ኮማንደር ነጋ ድምበሩ፡ ናብታ ከተማ ዝኣትዉ ዘለዉ ክልተ ዓይነት ተፈናቐልቲ ምዃኖም ይገልጽ፡"ካብ ራያ ኣላማጣ ካብ ራያማን ካብ ኮረምን ካብ ኮፍላን፡ ከምኡ ካብ ከተማ ኣላማጣ፡ ብድምር መጺኡ ዘሎ ተፈናቓላይ ኣስታት 8-ሽሕ ዝኸውን ህዝቢ`ዩ። ሕጂ ካብ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙን ጀሚርና ነስተናግዶ ዘለና ግን ካብ ጫፍ ሽራሮ ጀሚሩ፡ ካብ ራማ ክሳብ ማይ ጨው ዘሎ ከባቢ ዝመጸ'ዩ።" ካልእ ካብ ሽረ`የ መጽየ ዝበለ ብትግርኛ ዝተዛረበ ሰብ ድማ፡ ንብረቱ ሸይጡ ብመቐለ ጌሩ ናብ ኣላማጣ ካብኡ ድማ ብዋጃ ሽነኽ ብዓረብያ ፈረስ ናብ ቆቦ ከምዝኣተወ ንወኪልና ገሊጽሉ`ሎ። ናይ ክልል ትግራይ ኣተሓባባሪ ርክባት ወጻኢ ምዃኑ ዝገልጽ ኣብ ካናዳ ዝቕመጥ ኣቶ ዮሃንስ ኣብርሃ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፡ ምስ ቤተሰብ ንምርኻብ ካብ ዝግበሩ ምንቅስቓሳት ወጻኢ መግቢ ደልዮም ከም ስደተኛነት ክምደብ ዝኽእል ዝፍለጥ ምንቅስቓስ ከምዘየለ ገሊጹ ኔሩ። ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ፖሊስ ቆቦ ምኽትል ኮማንደር ነጋ ድንበሩ ብኻልእ ወገን 44 ዝኾኑ ኤርትራውያን`ውን ኣብኡ ኣትዮም ከምዘለዉ ብምግላጽ፡ ጸላእቲ ሓይልታት ናይ ሓሶት ወረቐት መንነት`ውን ይሰርሑ`ዮም፡ ስለዚ ብእኡ ጥራይ ምርግጋጽ ኣይክኣልን`ዩ ካልእ መረዳእታ እንተዘይተረኺቡ ይብል። ካብ ዓድግራት ተፈናቒለ ዝበለት ትግራወይቲ፡ ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ተወላዶ ትግራይ እቲ ሽግር ንኽብእስ ምኽንያት ኮይኖም ኣለዉ ትብል። ኣብ መወዳእታ ኣብ ቆቦ ዝኣትዉ ዘለዉ ተፈናቐልቲ ቁጽሮም ምስ ነበርቲ ዝመጣጠን ስለዝኾነ፡ እቲ ብዝሒ ተፈናቓሊ ንጸጥታ`ውን ምኽንያት ስግኣት ክኸውን ስለዝኽእል መንግስቲ ካብ ከባቢ ዶብ ናብ ካልእ ከባብታት ከግዕዞም እቲ ቤት ጽሕፈት ፖሊስ ጸዊዑ`ሎ።


ኣብ ቤንሻንጉል ጉምዝ ዝተፈጸመ ቅትለት ዘጻርይ ጉጅለ መርመራ ስራሕ ምጅማሩ ሚ/ፍትሒ ገሊጹ

ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ዞባ መተከል ንዝተፈፀመ ዘስካሕክሕ ቕትለት ናብቲ ቦታ ከይዱ ዝምርመር ጉጅለ ስራሕ ምጅማሩ ተፈሊጡ። ካብ ሚንስትሪ ፍትሕን ፌደራል ፖሊስን ዝተዋፅኡ ኣባላት ዝሓቖፈ ጉጅለ መርማሪ ገበን መርመራ ኣብ ምክያድ ከምዝርከብ ሓላፊ ፕረስ ስክሬታሪያት ሚንስትሪ ፍትሒ ኣቶ ኣወል ሱልጣን ንድምጺ ኣመሪካ ገሊፆም። ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ሓደ ብህይወት ዝነበረ ሰብ ቅድም ክብል ምስ ዝተቐተሉ ሰባት ኣስከሬን ኣብ ምቅፃል ኣባላት ሓይልታት ፀጥታ መንግስትን ካልኦት ሰባትን ምስታፎም ምርግጋፁ ይዝከር። ሸሞንተ ተወለድቲ ትግራይን ክልተ ናይ ጉሙዝ ተወለድትን ብሓይልታት ፀጥታ ብጥይት ምቕታሎምን ሬሳታቶም ድማ ክቃፀል ከምዝተገበረ እቲ ኮሚሽን ገሊፁ ነይሩ።


ነበርቲ ድሬዳዋ ብናህሪ ዋጋን ሕጽረት ቀረብን ዘይቲ ከምዝተማረሩ ገሊጾም

ነበርቲ ምምሕዳር ድሬዳዋ ኣብታ ከተማ ብሰንኪ ዘጋጠመ ሕፅረት ዘይቲን ናህሪ ዋጋን ከምዝተማረሩ ገሊፆም። ብተመጣጣኒ ዋጋ ንዕዳጋ ዝቐርብ ዘይቲ እውን ብዝግባእ ንዝተፀገሙ ይበጽሕ ዘይምህላው እቶም ተጠቀምቲ ቅሬትኦም ገሊፆም። ብመንግስቲ ኮታ ወፂእሉ ካብ ፋብሪካ ዘይቲ ንነበርቲ ከተማ ዝከፋፈል ዘሎ መጠን ብኽልተ ሲሶ ምንካዩ ናይቲ ፀገም ምንጪ ምዃኑ ናይታ ከተማ ምምሕዳር ኣፍሊጡ ኣሎ። ሚንስትሪ ንግድን ዞባዊ ምትእስሳርን ኣብ ዕዳጋ ዓለም ዋጋ ዘይቲ ምንሃሩን ናይ ሕጋውን ዘይሕጋውን ነጋዶ ኣሉታዊ ተራን ንወሰኽ ዋጋ ኣበርክቶ ገይሩ ኣሎ ይብል። ሚንስትር ገንዘብ ኣቶ ኣሕመድ ሺዴ ኣብ ቀፃሊ ብደረጃ ሃገር 150 ሚሊዮን ሊትሮ ዘይቲ ኣብ ዝቕፅሉ ሰለስተ ኣዋርሕ ንምግዛእ ምውሳኑ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ምግላፆም ይዝከር። ኣብ ዕዳጋ ንሓደ ብዓል ሓሙሽተ ሊትሮ ዘይቲ ካብ 650 ክሳብ 1000 ብር ዝሽየጥ ዘይቲ እቲ ምምሕዳር ብ450 ብር ከምዘቕርብ ምስተሰምዐ ካብ ለይቲ ጀሚሩ ክሳብ ምሸት ሪጋ ቀፂሉ ምህላው'ውን ተሓቢሩ'ሎ።


ኣብ ምምዕባል ደርፍታት ብሄረ ዓፈር ዝነጥፍ መንእሰይ ስነ ጥበበኛ

ስነ-ጥበበኛ ረሺድ ሑሰን፡ ደርፍታትን ባህልን ብሄረ ዓፈር ኣብ ምልላይን ምምዕባልን ዝሰርሕን ዝጽዕርን ዘሎ መንእሰይ ደራፋይን ዘያማይን’ዩ።ክሳብ ሕጂ 28 ንጽል ደርፍታት ኣበርኪት’ዩ።ኣብ ቀጻሊ’ውን ንባህሊ ብሄር ዓፋር እተላልይ ኣልቡም ኣብ ምስራሕ ከምዝርከብ’ውን ሓቢሩና’ሎ።


መንግስቲ ኢትዮጵያ መግብን ካልኦት ናውቲ ሓገዝ ዝጸዓና መካይን ናብ ክልል ትግራይ ጉዕዞ ምጅማረን ሓቢሩ

መንግስቲ ኢትዮጵያ መግብን ካልኦት ናይ ሓገዝ ናውቲ ዝጸዓና መካይን ናብ ክልል ትግራይ ጉዕዞ ምጅማረን ጉዕዞ ምጅማሮም ገሊፁ። ዳይሬክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ዶ\ር ቴድሮስ ኣድሓኖም መድሃኒትን ካልኦት ሕክምናዊ ናውትን ናብ ክልል ትግራይ ንክኣትው መንግስቲ ኢትዮጵያ ፍቓድ ክህብ ዘይምኽኣሉ ንዘቅረብዎ ክሲ ምስ ህወሓት ብዘለዎም ፖለቲካዊ ርክብ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተጽዕኖ ንምፍጣር ዝገብርዎ ዘለዉ ፈተነ እዩ ክብሉ ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ትማሊ ሓሙስ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ሓቢሮም። ትማሊ ሓሙስ ንመግቢ ዘገልግሉ ናውቲ ዝሓዛ 20 መካይን ፅዕነትን ነዳዲ ዝፀዓና ሰለስተ መካይንን ካብ ሰመራ ናብ መቐለ መገዲ ምጅማረን ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ኣፍሊጡ ። ሰብኣዊ ሓገዛት ረዲኤት ንምዕባይ መዓልታዊ 30 ሓገዝ ዝፀዓና መኻይን ናብቲ ክልል ክኣትዋ ክግበር እዩ ክብል'ውን እቲ መግለፂ ወሲኹ ሓቢሩ። በቲ ካብ ሰመራ ብኣብዓላ ኣቢሉ ናብ ክልል ትግራይ ዘእቱ መገዲ ህወሓት ብዝኸፈቶ ሓድሽመጥቃዕቲ ምዕፃዉ ክገልፅ ዝፀንሐ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሎሚ'ውን ኲናት ደው ዘይምባሉ፣ ሓይልታት ትግራይ ካብ ዝወረርዎም ከባብታት ከምዘይወጹን እንተኾነ ሓላፍነት ወሲዶም ይኸዱ ምህላዎምን ዝገለፁ ወሃቢ ቃል ሚኒስትር ሓበሬታ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዶ/ር ለገሰ ቱሉ ኣብ ውሽጢ ትግራይ ይገጥምዎ ብዘለዉ ተቃ፟ውሞታትን ህዝቢ ሓዲጉዎ ይስደድ ብምህላዉን ከይፈተወ ክኸፍቶ ዝተገደደ ይመስል ኢሎም። ካብ 7 መጋቢት2014 ጀሚሩ 17 ገበርቲ ሰናይ ትካላት መድሃኒት ሓዊሱ ናውቲ ሕክምናን ቀረባት መግብን ናብ ክልል ትግራይ ከእትዉ ከም ዝተፈቅደሎምን ልዕሊ 11 ዝኮኑ መሓዙት ትካላት 257 ሽሕን 192 ኪሎ ግራም መድሃኒት ፣ ናውትን ሕክምናን ቀረባት መግብን ብመጉዓዝያ ኣየር ምብፀሖም ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣፍሊጡ ። ዳይሬክተር ትካል ጥዕና ዓለም ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ብወገኖም ቅድሚ ትማሊ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ህዝቢ ትግራይ ን500 መዓልታት ብሓይልታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ተኸቢቡ ምስ ካልእ ዓለም ንኸይራኸብ ተዓፅዩ ከምዝርከብን 83% ህዝቢ ትግራይ ፀገም ውሕስነት መግቢ ከምዘለዎ እንዳተፈልጠ ካብ መፋርቅ፟ ወርሒ ታሕሳስ ጀሚሩ ዝኾነ ዓይነት ሓገዛት ረዲኤት መግቢ ናብ ክልል ትግራይ ከምዘይኣተወን እቲ ቅድም ክብል ኣትዩ ዝነበረ ነዳድን መግብን ይፅንቀቅ፟ ምህላዉ ገሊፆም ። ንመግለፂ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ኣመልኪቶም ርእይቶኦም ንአገልግሎት ዜና ኢትዮጵያ ዝሃቡ ኮምሽነር ሓደጋን ቅድመ ድልዉነትን ኢትዮጵያ ኣቶ ምትኩ ካሳ ካብ ዝመጽእ ሰኑይ 12 መጋቢት ጀሚሩ ትካል ጥዕና ዓለም ንሓደ ወርሒ ዝኣክል መድሃኒትንን ካልኦት ናውቲ ሕክምናን ናብ ክልል ትግራይ ከጉዓዕዝ ንዘቅ፟ረቦ ሕቶ ሚኒስትር ጥዕና 5 መጋቢት ናይ ድጋፍ ደብዳበ ከምዝሃቦን ትካሎም'ውን ትማሊ ፍቃድ ምሃቡ ኣብሪሆም ። ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣብቲ ናይ ትማሊ መግለፂኡ ኣብ ሰብኣዊ ሓገዛት ንዝተዋፈሩ ኩሎም ኣካላት ዝጥዕም ኩነታት ብምምዕርራይን ከምኡ'ውን ኣማራፅታት መጉዓዝያ ኣየርን ምድርን ብምስፋሕ ሰብዓዊ ድልየታት ክልል ትግራይ ምላሽ ንምሃብ መንግስቲ ድልው ምዃኑ ኣፍሊጦም።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ቕትለት አባላት ሓካይም ብዘይ ዶብ መልሲ ክህብ ፕረዚደንት'ቲ ትካል ጸዊዓን

ፕረዚደንት ትካል ሓካይም ብዘይ ዶብ ኣብ ስፔን ፓውላ ጊል መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣባላት ሰራዊት ኢትዮጵያ ኮነ ኢሎም ንሰለስተ ሰራሕተኛታት እቲ ትካል ምቕታሎም ንዝወፀ ፀብፃብ ዘ ጋዜጣ ኒው ዮርክ ታይምስ(The NewYork Times) መልሲ ክህብ ኣብ ዘውጽእኦ መግለጺ ፀዊዐን። እቲ መግለፂ እታ ጋዜጣ ኣብ 24 ሰነ 2021 ዘጋጠመ መቕተልቲ ሰራሕተኛታት ማሪያ ሀርናንደዝ፣ቴድሮስ ገብረማሪያምን ዮሃንስ ሓለፎምን ቀጥታዊ ትእዛዝ ወታሃደራዊ ኣዛዚ ሓዊሱ ናይ ኢትዮጵያ ሃገራዊ ምክልኻል ሓላፍነት ከምዝወስዱ ጸብጺቡ'ሎ ይብል። "ሓካይም ብዘይ ዶብ(MSF) ብዛዕባ እቲ ዘሕዝን ሞት መሳርሕትና ንምፍላጥ ብዘይምቁራፅ ክፍትን ፀኒሑ" ዝበላ ፓውላ ጊል ኣብ ኣደባባይን ኣብ ክልትኣውን ኣጋጣሚታት ኣብቲ ቅትለት ዝተፈፀመሉ ከባቢ ምስ ዝነበሩ ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያን ህወሓትን ኣብ ፅምዶ ምፅንሐን ገሊፀን።ውፅኢት ምርመራ ናይ ክልቲኦም ወገናት ንስድራታት ማሪያ፣ቴድሮስን ዮሃንስን ከፍልጡ ክንሓትት ፀኒሕና ግን ክሳብ ሎሚ ናብ መቕተልቲ ዘምርሐ ኩነታት ዝምልከት ንጹር ነገር የለን ኢለን። ንሰን ወሲኸን ኣብ መግለፂአን በዚ መሰረት ነቲ ኣብታ ሕማቕ መዓልቲ ዝተፈፀመ ነገር ካብ ኩሎም ኣካላት መብርሂ ንደሊ ኢና ኢለን። ፓውላ ጊል ተመሳሳሊ ዘሕዝን ቅትለት ከይድገም ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ናይ ሕክምና ክንክንን ሓገዝን ዘቕርቡ ሰራሕተኛታት ሰብኣዊ ረድኤት ድሕነት እኹል ስጉምቲ ብቕልጡፍ ክትግበር ኣለዎ ኢለን። ፕረዚደንት ዶብ ኣልቦ ሓካይም ፓውላ ጊል"ናይ ማሪያ፣ቴድሮስን ዮሃንስን ዝኽሪ፣ስቓይ ናይ ቀረባ ስድርኦምን መሳርሕቶም መፀናንዕን መዕፀውን የድልዮ እዩ፤መልሲ ንደሊ ኢና"ኢለን።


ኢትዮጵያ: ንኢትዮ ቴሌኮም ብከፊል ናብ ናይ ብሕቲ ዋንነት ምትሕልላፍ ኣናዊሓቶ

ሚንስትሪ ፋይናንስ ኢትዮጵያ ብመንግስቲ ዝውነን ኢትዮ ቴሌኮም ብከፊል ናብ ናይ ብሕቲ ዋንነት ንምትሕልላፍ ዝተታሕዘ መደብ ከምዝተናውሓ ኣፍሊጡ።እቲ ምንዋሕ ጥቡቕ ቁፅፅር ዝገበረሉ ቁጠባ እታ ሃገር ንምኽፋት መንግስቲ ሒዙዎ ዝነበረ ትልሚ'ውን ዘደናጉይ'ዩ። እቲ ሚንስትሪ ብትዊተር ኣቢሉ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ መንግስቲ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ዓለምን ኣብ ማክሮ-ኢኮኖሚ ይረአ ዘሎ ቕልጡፍ ምዕባለታትን ለውጥትታትን ኣብ ግምት ብምእታው ነቲ ስጉምቲ ምውሳዱ ሓቢሩ'ሎ። እቲ መግለፂ "መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ መስርሕ ምትሕልላፍ ናብ ብሕቲ ዋንነት ንምዝዛም ዘይልወጥ መርገፂ ኣለዎ ኣብ ከይዲ ናብ ብሕቲ ንምዛር ብትኹረት ክሰርሕ እዩ’’ይብል ። መንግስቲ ኢትዮጵያ 44 ሚሊዮን ተጠቀምቲ ዘለዎ ኢትዮ ቴሌኮም ንብሕቲ ዋንነት ክፉት ብምግባር ዝበለፀ ተወዳዳራይን ውጽኢታውን ክኸውን ተስፋ ይገብር። ኣብ ሰነ 40 ምእታዊት እቲ ትካል ናይ ምሻጥ መስርሕ ጀሚሩ ድሕሪ ገለ ኣዋርሕ ድማ ንግዱሳትን ከዘራርብን ውጥናት ክርእይ ጀሚሩ።መንግስቲ ምስ ገለ ተጫረቲ ምዝርራቡ'ውን መግለጺ ሚንስትሪ ፋይናንስ'ታ ሃገር ይሕብር። ኣብ መወዳእታ ወርሒ ግንቦት ድማ ብናይ ናይ ኬንያ ሳፋሪኮም ንዝመራሕ ጥምረት ሓደ ፍቓድ ብ850 ሚሊዮን ዶላር ተዋሂቡ።


'ኣብ ጉዳይ ዩክሬን ማእከላይ መርገጺ ምሓዝ ኣይክኣልን' ኣምባ. ኣመሪካ ኣብ ሕ/ሃ

ንወራር ሩስያ ኣብ ዩክሬን ንምዂናን ኣብ ቀረባ ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት "ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ ድምጺ ተዓቕቦ ብምሃብ ምስ ዝኾነ ሃገር ከምዘይውግና ንምርኣይ እንተኾነ'ውን ኣብዚ ጉዳይ ግን ከምኡ ዝበሃል ነገር የለን" ክብላ ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሊንዳ ቶማድ ግሪንፊልድ ሎሚ ዓርቢ ምስ ቢቢሲ ኣብ ዘካየድኦ ቃለ መሕትት ሓቢረን። ንሰን ወሲኸን ሃገራት ኣፍሪቃ ወራር ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ዘስዕቦ ዘሎ ተጽዕኖ ንኽርድኡ ተወሳኺ ስራሕ ክንሰርሕ ይግባእ ኢለ ይኣምን ኢለን። እዚ ኣብ መንጎ ሩስያን ኣመሪካን ወይድማ ኣብ መንጎ ምዕራብን ሩስያን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ኣይኮነን ፤ ሩስያ ኣብ ልዕሊ ጎረቤታ ዝኾነት ሃገር ዩክሬን ዝፈፀመቶ ወራርን ኲናትን እዩ ። ነዚ እናረኣኻ ኣብ ወሰን ንካ ኣብ መንጎ ክኣቱ ኣይደልን ምባል ኣይከኣልን ። ከምኡ'ውን ሩስያውያን ነዚ ድምፀ ተዓቅቦ ከም ድጋፍ እዮም ዝወስድዎ ዘለዉ ። ስለዝኾነ እዚ ወራር ኣግባብ ከምዘይብሉ ስጋብ ድማፆም ዘስምዑ ሩስያውያን ነዚ ወራር ደው ኣይከብሉን'ዮም ኢለን። ምናልባት'ውን ፀግዒ ንኽሕዙ ምድፋእ ኣብ ዝሑል ኲናት ዘስዐበሎም መዘዝ ብምስጋእ ከይኸውን ፣ መብዛሕትኣን ሃገራት ኣፍሪቃ ከም ስርናይ ዝበሉ ምህርትታት ሩስያ ፅግዕተኛ እዮም ምናልባት እዚ ኣብ ውሳንኦም ተጽዕኖ ኣሕዲሩ'ዶ ኸውን ንዝብል ሕቶ ድማ እዚ ዝሑል ኲናት ኣይኮነን ሩስያ ኣብ ልዕሊ ጎረቤታ ዩክሬን ትፍፅሞ ዘላ ወራር እዩ ። ብርግፅ ከም ስርናይ ዝበሉ ካብ ሩስያ ዘእትዋ እንተነበራ'ውን በዚ ዝኻየድ ዘሎ ኲናት ምኽንያት ስርናይ ክረኽቡ ኣይኸእሉን ፣ ካልእ ካብ ኣመሪካን ሃገራት ኣውሮጳን ዝወስድዎም'ውን ውሑዳት ኣይኮኑን ። እዚ ከምኡ ኮይኑ ሩስያ ምስ ኣብ ትሕቲ ሳሃራ ዝርከባ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ 2021 ዝነበራ ክልቲኣዊ ልውውጣት ንግዲ ናብ ከባቢ ሸውዓተ ቢልዩን ዶላር ዝፅጋዕ ኮይኑ ኣብ መንጎ ኣሜሪካን ኣውሮጳን ዝነበረ ምንቅስቃሳት ንግዲ ግን ናብ 44 ቢልየን ዶላር ዝፅጋዕ እዩ ። በዚ መሰረት እዚ ኲናት ኣብ ቁጠባ ኣፍሪቃ ከብፀሖ ንዝኽእል ቁጠባዊ ተጽዕኖ ንምጉዳል ምስ ካልኦት ሃገራት ብምስምማዕ ነቲ ካብ ሩስያ ክረክብዎ ዝነበረ ሸርፊ ወፃኢ ዝሽፍኑ መገድታት ኣብ ዝርከብሉ ኣገባብ ፃዕሪ ንገብር ኣለና ክብላ መሊሰን ። ንኢትዮጵያ ብዝምልከት መብዛሕተአን ሃገራት ምሳኽን ይሰማማዓ እየን ኢትዮጵያ ግን ድምፂ ተዓቅቦ ዘይኮነስ ፈፂማ ድማፃ'ውን ኣይሃበትን እሞ ድማ ነቲ ተግባር ክትኩንኖ ተሰሚዓ እያ ንዝብል ሕቶ እተን ኣምባሳደር ብዓል መን ነይረን ዝተረፋ ዝብል ክምልሶ ኣይክእልን ሓንቲ ሃገር ንሓደ ተወካሊ ጥራሕ ዘለዋ ተወካሊኣ ኮቪድ19 ብምሕማሙ ከድምፅ ከምዘይከኣለ ሰሚዐ ካልእ ምኽንያት'ውን ክህሉ ይኽእል እዩ ኣነ ሕጂ ክብሎ ዝኸእል ግን 141 ሃገራት ኲናት ጠጠው ክብል ድምፀን ዝሃባ ኣለዋና ። ክንድዚ ዓይነት ቁፅሪ ተራእዩ ዘይፈልጥ እዩ ። ኣብ ጎኒ ሰላም ጠጠው ምባለን ከኣ ከምስግነን ይፈቱ ። እዚ መዓልታዊ ንርእዮ ዘለና ዘስካሕክሕ ፍፃመ እዩ ። ደቂ ኣንስዮ ኣብ ሕርሲ እናሃለዋ ዝወልዳሉ ሆስፒታል ሓደጋ ክወርዶ እናረኣኻ ኢደይ ከእቱ ኣይደልን ምባል ኢልካ ደው ኢልካ ምርኣይ ቕኑዕ ኣይመስልንን ኢለን ። ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ሴራ ራማፎዛ ንሽምግልና ዘቅ፟ረብዎ ሕቶ ዝድገፍ ድዩ ክብል ንዝቀረበለን ሕቶ ነዚ ጎንጺ ዘህድእ ስጋብ ዝኾነ ካብ ዝኾነ ኣካል ዝመፅእ ፃዕሪ ከምዝድግፋ እያን ገሊፀን ።


ፈጻሚት ጉዳይ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ኣምሓራ ምብጻሕ አካይዳ

ፈጻሚት ጉዳይ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ትሬሲ ጃኮብሰን ሎሚ ኣብ ክልል ኣምሓራ ብምብጻሕ ኣብ ባህር ዳር ንዝርከብ ጻዕርታት ሰብኣዊ ሓገዝ ተዓዚባ። ብመሰረት ሓበረታ ኤምባሲ ኣመሪካ፡ ምስ ተረባሕቲ ብኣመሪካ ዝምወል ፕሮግራማት ተራኺባ ተዘራሪባ። ንሳ ብተወሳኺ ምስ ፕረዚደንት ክልል ኣምሓራ ዶ/ር ይልቃል ከፍኣለ ዝተራኽበት ክትከውን ከላ ኣብ ኣባ መንገሻ ዝብሃል ቦታ ኣብ ዝርከብ ህዝባዊ ቤት መጻሕፍቲ`ውን እምነ ኩርናዕ ኣመሪካ ብምንባር ከፊታ። እታ ፈጻሚት ጉዳይ ኤምባሲ ኣመሪካ ምስ ፕረዚደንት`ቲ ክልል ኣብ ዝተራኸበትሉ እዋን፡ ኣመሪካ ንኢትዮጵያውያን ትገብሮ ሓገዝ ከምዝቕጽል ብምስማር፡ ግጭታት ብሰላማዊ ኣገባብ ክፍትሑ፡ ንኹሉ ዝባጻሕ መስመራት ረድኤት ክኽፈት፡ ከምኡ ሰብኣዊ ግፍዕታት ዝፈጸሙ ተሓተቲ ክኾኑ ዝብል ጻውዒት መንግስታ`ውን ኣዘኻኺራ። ኣመሪካ ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመት ጥራሕ ኣስታት 900 ሚልየን ዶላር ዝግመት ሰብኣዊ ረድኤት ንኢትዮጵያ ከምዝሃበት ይጥቀስ።


"ቻይና ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ዝነበረ ዓለምለኸ ጸቕጢ ንምክልኻል ኣገዳሲ ተራ ተጻዊታ'ያ" ሚ/ጉ/ወ ኢትዮጵያ

ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተኻየደ ሕጊ ናይ ምኽባር ወፍሪ፡ ቻይና ዝሃበቶ ድጋፍ ዝነኣድ`ዩ ኢሉ። ወሃቢ ቓል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ሎሚ ንሪፖርተራት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ዓለም ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ጸቕጢ ኣብ ዝገብረሉ ዝነበረ እዋን ቻይና ነቲ ጸቕጢ ኣብ ምክልኻል ኣገዳሲ ተራ ተጻዊታ`ያ ኢሉ። ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ኣብቲ መግለጺኡ፡ ሚንስተር ወጻኢ ኢትዮጵያ ደመቀ መኮነን፡ ንፍሉይ ልኡኽ ቻይና ንቀርኒ ኣፍሪቃ ተቐቢሉ ኣብ ዘዘራረበሉ እዋን፡ ቻይና ነቲ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ዝዓርፍ ዝነበረ ዓለማዊ ጸቕጢ መኣዝን ኣብ ምትሓዝ ዝተጻወተቶ ተራ ልዑል ቦታ ዝውሃቦ ምዃኑ ምጥቃሱ ሓቢሩ`ሎ። ኣምባሳደር ዲና ኣብቲ ናይ ሎሚ ጋዜጣዊ መግለጺኡ ብዛዕባ ካብ ስዑዲ ዓረብ ዝምለሱ ኢትዮጵያውያን`ውን ተዛሪቡ ኔሩ፡ 35 ሺሕ ኢትዮጵያውያን ናብ ዓዶም ክምለሱ ምምዝጋቦም'ውን ሓቢሩ።


ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ነበር ሃይለማርያም ደሳለኝ ቤት ፍርዲ ክቐርቡ ከምዘይክእሉ ሓቢሮም

ኣብ ጉዳይ ክሲ ዋና ዳይሬክተር ሜቴክ ሜጀር ጀነራል ክንፈ ዳኘው ብዝተሓሓዝ ንምስክርነት ዝተጸውዐን ተኣሲሩ ፍርዲ ቤት ክቐርብ ትእዛዝ ዝተመሓላለፎን ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ዝነበረ ሃይለማርያም ደሳለኝ፡ ብኣካል ቤት ፍርዲ ክቐርብ ከምዘይክእል ኣፍሊጡ። ኣቶ ሃይለማርያም ክሳብ ሕጂ ካብ ቤት ፍርዲ ዝበጽሖን ፈሪሙ ዝተቐበሎን መጸዋዕታ ከምዘየለ ኣብ ደብዳቢኡ ድሕሪ ምግላጽ፡ ቤት ፍርዲ ኣብ ዝጸውዖ ኣብ ዝኾነ ግዜ ምስክርነት ንምሃብ ድልው ምዃኑ ካብ ጠበቓታት ተኸሰስቲ ሓደ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጹ`ሎ። ምስ ክሲ ጀነራል ክንፈ ዳኘው ዝተሓሓዝ ናይ ሕርሻ መሳርሕን ናይ መርከብ ዕድግን ብዝምልከት ሎሚ ናይ ተኸሳሲ ምስክርነት ቃል ክሰምዕ ዝወዓለ ቤት ፍርዲ፡ እቲ ናይ ኣቶ ሃይለማርያም ደብዳበ`ውን ርእይዎ`ሎ። ብተደጋጋሚ መጸዋዕታ በጺሕዎ ክቐርብ ኣይክኣለን ዝተባህለ ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ዝነበረ ሃይለማርያም ደሳለኝ፡ ተኣሲሮም ክቐርቡ ትእዛዝ ካብ ዝተመሓላለፈሎም ሓደ ምዃኑ ካብ ጠበቓታት ሓደ ሓቢሩ`ሎ።። ኣቶ ሃይለማርያም ግን መጸዋዕታ በጺሑኒ ኣይርከብን ኣብ ዘይበልኩሉ ኩነታት ተኣሲረ ክቐርብ ብቤት ፍርዲ ትእዛዝ ምትሕልላፉ ግቡእ ኣይኮነን ምባሉ ተጠቒሱ`ሎ።


ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባ ብዘጋጠመ ጎንጺ ሓያለ ተማሃሮ ምጕድኦም ተሓቢሩ

ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ውሽጢ ቀጽሪ ኣራት ኪሎን ስድስት ኪሎን ዩኒቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ መንጎ ተማሃሮ መንነት መሰረት ዝገበረ ጎንጺ ተፈጢሩ ሓያለ ተማሃሮ ከምዝተጎድኡ ስሞም ክግለጽ ዘይደለዩ ወሃብቲ ርእይቶ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጾም። እቲ ኣብ መንጎ ተወላዶ ኣምሓራን ኦሮሞን ዝኾኑ ተማሃሮ ብሰንበት ዝተፈጥረ ጎንጺ ቅድሚ ምፍጣሩ ድሮ በዓል ዓድዋ ጸገም ምንባሩ ዝገለጹ እቶም ወሃብቲ ርእይቶ መበገሲኡ ብሓደ ዘይተፈልጠ ኣካል ተበቲኑ ተረኺቡ ዝተባህለ ኣብ ልዕሊ ተወላዶ ኦሮሞ ዘቅንዐ ወረቀትን በቲ ሓደ ካልእ ወገን ኸኣ ምስሊ ሃጸይ ሚኒልክ ዘለዎም ካናተራን ካልኦት ኣልባሳትን ኣብ ልዕሊ ዝተኸደኑ ተማሃሮ ዘጋጠመ መጥቃዕቲን እዩ ኢሎም። እቶም ወሃብቲ ርእይቶ ብዙሓት ተማሃሮ ገና ናብ ትምህርቲ ከም ዘይተመልሱ'ዉን ገሊጾም'ለዉ። ምስቲ ጎንጺ ብዝተተሓሓዘ ኣብ ቐይዲ ዝኣተው ሸሞንተ ውልቀ ሰባት ተማሃሮ እቲ ዩኒቨርስቲ ዝነበሩ ምኻኖም እቲ ዩኒቨርስቲ ኣፍሊጡ'ሎ።


ገለ ተቐናቐንቲ ሰልፊታት ኢትዮጵያ ኣብ መስርሕ ምርጫ ኮሚሽን ሃገራዊ ምክክር ዘለዎም ቅሬታ ገሊጾም

ኣብ ኢትዮጵያ ኣባላት ኮሚሽን ሃገራዊ ምኽኽር ዝተመረጽሉ መንገዲ ብዝምልከት ቅሬታ ከም ዘለዎም ገለ ተቀናቀንቲ ሰልፍታት'ታ ሃገር ይገልጹ። ንሬድዮ ድምጺ ኣመሪካ ርኢቶኦም ዝሃብዎ ኣመራርሓ ሰልፍታት ኦፌኮን ኢዜማን ኣባላት'ቲ ኮሚሽን ዝተመረጽሉ ኣካይዳ ሓቛፊ ኣይኮነን በዚ ሕጂ ዝተታሕዘሉ መንገዲ ኸኣ ውጺኢታዊ ክኸውን ኢሎም ከም ዘይኣምኑ ገሊጾም። አካቢ እቲ ኮሚሽን ፕሮፈሰር ኣርኣያ ብወገኖም እቲ ኮሚሽን በቲ ክምስረተሉ ዝወጸ ኣዋጅ ኣባላቱ ከም ዝተመረጹ ገሊጾም ድልየት ዘለዎ ኹሉ ኣብ ከይዲ ስራሕ'ቲ ኮሚሽን ክሳተፍ ከምዝኽእል'ውን ሓቢሮም። ኣቦ መንበር ኦፌኮ ፕሮፌሰር መራራ ጉዲና:ምኽትል ኣቦ መንበር ዓረና ትግራይ ንዲሞክራሲን ሉኣላዊነትን ኣቶ ጎይተኦም ጸጋይን ድማ ኣገባብ ምርጫ እቶም ኣባላት ንኹሉ ሓቛፊ ኣይኮነን ኢሎም። እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ቀንዲ ጉዳያት ምርድዳእ ንምፍጣርን ንዝርኣዩ ፍልልያት ኣጽቢብካ ሰላምን ምስፋን ተስፋ ዝተገብረሉ ሃገራዊ መድረኽ ምኽኽር ነቲ ከይዲ ዝመርሑ 11 ኮሚሽነራት ዝሓዘ ኮሚሽን ተመስሪቱ ናይ ሰለስተ ዓመታት ናይ ስራሕ ግዜ ተዋሂብዎ ስርሑ ጀሚሩ እዩ። እንተኾነ ተቀናቀንቲ ሰልፍታት ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ኣካላት ቅረትኦም ይገልጹ።


ነበርቲ መቐለ ብልጽግና ፓርቲ ኹሎም ኣማራጺታት ሰላም ንምፍታሽ ዘሕለፎ ውሳነ ብዝምልከት ዝሃብዎ ርእይቶ

ገዛኢ ሰልፊ ብልጽግና፡ ኣብ ክልል ትግራይ ሰላም ንምምጻእ ኵሉ ኣማራጺታት ክጥቀም ምዃኑ ድሕሪ ምግላጹ፡ ግብረ-መልሲ ነበርቲን ፖለቲከኛታትን ነበርቲ ከተማ መቐለ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ብሰንኪ መጥቓዕቲን ጥምየትን ክግዕዙ ይግደዱ

ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ ካብ መነባብርኦም ዝተመዛበሉ ዝበጽሓሉ ኩነታት ዉሱን ኣብ ዝኾነሉ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝያዳ መጥቃዕትን ጥምየትን የጋጥሞም'ሎ ክብሉ ትካላት ረድኤት ይገልጹ።


ተሓላቒ ትካል ፕረስ ክለብ ኢትዮጵያ መሰል ጋዜጠኛታት ከተኽብር ይጽውዕ

ዋሽንግተን ዝመደበሩ ንመሰል ጋዜጠኛታት ዝጣበቕ ናሽናል ፕረስ ክለብ (National Press Club)፡ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ዝወርድ ዘሎ ዘይሕጋዊ ማእሰርቲ ከም ዘተሓሳሰቦ ድሕሪ ምግላጽ፡ ንሰብ-መዚ ኢትዮጵያ ንእሱራት ጋዜጠኛታት ብቕልጡፍ ክፈትሑ ጸዊዑ። እቲ ዘይምኽሰባዊ ትካል ትማሊ ኣብ ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ጋዜጠኛታት ኣሚር ኣማን ኪያሮ፡ ቶማስ እንግዳን ታምራት ነገራን ገለ ካብቶም ብዘይ ሕጊ ዝተኣስሩ ምዃኖም ድሕሪ ምጥቃስ፡ “ጋዜጠኝነት ገበን ስለ ዘይኰነ፡” ሰብ-ሞያ ግብኦም ክግበሩ ክፍቕዱ ጸዊዖም። እቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ወሲኹ፡ ደሞክራሲ ኣብታ ሃገር ስፍራ ንኽሕሉዎ ፕረስ እቲ መሰረታዊ ዓንዲ ስለ ዝዀነ፡ ኢትዮጵያ ንመሰል ናጽነት ፕረስ ክተኽብር ኣተሓሳሲቡ። ኣብ 1908 ዝተመስረተ ዓለምለኸ ትካል ናሽናል ፕረስ ክለብ (National Press Club) ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ልዕሊ 3000 ሞያውያን ዝሓቘፈ’ዩ።


ኣብ ዶብ ጋምቤላን ደቡብ ሱዳንን ብዝተፈጥረ ግጭት 9,500 ሰባት ምፍንቃሎም ሓላፊ ፕረስ'ቲ ክልል ሓቢሩ

ብሰንኪ ኣብ ዶብ ጋምቤላን ደቡብ ሱዳንን ብዝተወለዐ ግጭት፣ ልዕሊ 9,500 ኢትዮጵያዊያን ከምዝተፈናቀሉ ተገሊጹ። ሓላፊ ፕረስ እቲ ክልል ኣቶ ኡጌቱ ኣዲንግ ኣብ መንጎ ሓይልታት ደቡብ ሱዳንን ደባይ ተዋጋእቲ ዝሓለፈ ቅነ ብዝተፈጠረ ግጭት፣ ኣብ ዶብ ካብ ዝነብሩ ሰባት፣ ሓደ ኢትዮጵያዊ ከምዝሞተን ሽዱሽተ ሰባት ከምዝቆሰሉን ሓቢሩ። ንመንግስቲ ደቡብ ሱዳን ዝቃወሙ ዕጡቃት፣ ዶብ እናሰገሩ ዘረፋ ከምዘካየዱ'ውን ኣቶ ኡጌቱ ሓቢሩ'ሎ። ንሱ ወሲኹ ንዝተዘረፈ ንብረት ንምምላስ፣ መንግስቲ ሰራዊት ከምዘዋፍርን፣ ንተፈናቀልቲ ረድኤት ንክግበረሎም ይስራሕ ከምዘሎ’ውን ሓቢሩ።


“ኣብ መንቀራቕሮ ሓዊ፤ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ትግራይን ኲናት ኢትዮጵያን”

ኣብ ቀረባ እዋን ብፕሮፈሰር ዓወት ተወልደ ወልደሚካኤል፡ ይበዪን ሓጎስ ዮሃንስ፡ ሜሮን እስቲፋኖስን ካልእ ንድሕነቱ ስሙ ክዕቅብ ዝመረጸ ተመራመርቲን ዝተኻየደ፡ ልዕሊ 70 ገጻት ዝሓዘ መጽናዕታዊ ጽሑፍ ተዘርጊሑ ነይሩ። እቲ “Between a rock and a hard place: Eritrean Refugees in Tigray and the Ethiopian War” (ኣብ መንቀራቕሮ ሓዊ፤ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ትግራይን ኲናት ኢትዮጵያን) ብዝብል ኣርእስቲ ምስ International Peace Research Association ዝተባህለ ትካል ብምትሕብባር ክዉን ዝዀነ’ዩ። ንኣገባብ እቲ መጽናዕቲ፡ ዕላማን ርኸበትን ኣመልኪትና ንኽልተ ካብቶም ኣብቲ መጽናዕቲ ዝተሳተፉ ሜሮን እስቲፋኖስ ካብ ሽወደንን ይበዪን ሓጎስ ካብ ካናዳን ኣዘራሪብና ኣሎና።


መግለጺ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ ቤንሻንጉል ዝተፈጸመ ቅትለት

ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ(ኢሰመኮ) ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ሬሳታትን ሓደ ሰብ ብህይወቱን ብሓዊ ከምዝተቓጸሉ ምርግጋጹ ብምምልካት፡ ነቲ ተግባር ኣትሪሩ ኮኒኑ ኣሎ። መንግስቲ’ውን ንፈጸምቲ እቲ ተግባር ዝግበኦም ስጕምቲ ክወስድ ምዃኑ ኣመልኪቱ ኣሎ። ኢሰመኮ ንምስክራት ኣዘራሪቡ ከምዘጻረዮ፡ ለካቲት 24 ፣2014 ኣቆጻጽራ ግእዝ፡ ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ዞባ መተከል፡ ጉባ ኣብ ዝተባህለ ወረዳ፥ ኣይሲድ ኣብ ዝተባህለ ቀበሌ፡ ሓደ ብህይወቱ ዝነበረ ሰብ ዝርከቦም ሬሳታት፥ ብሓዊ ናይ ምቅጻል ተግባር ብኣባላት ጸጥታ መንግስትን ካልኦት ሰባትን ምፍጻሙ ኣረጋጊጸ`ለኹ ኢሉ`ሎ። እቲ ኮሚሽን ወሲኹ ነቲ ክስተት መበገሲ ዝኾነ፡ ቅድሚኡ ዝነበረ መዓልቲ፡ ብውሕዱ 20 ኣባላት ጸጥታን ሲቪላትን ብዕጡቓት ከምዝተቐትሉ`ውን ኣረጋጊጸ'ለኹ ይብል ። ኢሰመኮ ነቶም ዝድለዩ ዝነበሩ ቀተልቲ`ዮም ዝተባህሉ ዕጡቓት ኣብ ምሓዝ ኣብ ዝነበረ ፍተሻ፡ ኣብ ቀረባ ካብ ቤት ማእሰርቲ ዞባ መተከል ተፈቲሖም፡ ናይ ይሕለፍ ፍቓድ ወረቐት ሒዞም ናብ መንበሪኦም ዝተመልሱ ነበርቲ ከባቢ ንዝኾኑ ሸሞንተ ተወለድቲ ትግራይ "ንስኻትኩም ኢኹም ሓበረታ ብምሃብ እቲ መጥቃዕቲ ንኽፍጸም ዝገበርኩም" ኢሎም ካብ ዝተሳፍርዋ መኪና ከምዘውረድዎምን፡ ምስ ፈተሽዎም ድማ ሓንቲ ወተሃደራዊ መራኸቢ ረድዮ፡ ዝተፈላለዩ ስእልታትን ልዕሊ 40 ሺሕ ብር ገንዘብን ከም ዝተረኸብሎም ፡ ድሕሪኡ እቶም ኣባላት ጸጥታ ነቶም ተጠርጠርቲ እናሃረሙ ተወሳኺ ሓበረታ ክሓቱ ጀሚሮም ይብል ። ድሕሪ`ዚ ካብ መንጎ`ቶም ተጠርጠርቲ ሓደ ፡"ኣብቲ ከባቢ ኣብ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኢድና ኣለዎ፡ ኣብ ባምዛ ከምኡ ኣብ ግልገል በለስ ዝተባህሉ ከባብታት`ውን ናትና ሰባት ኣለዉ" ምባሉ ስዒቡ፡ እቶም ኣባላት ሓይልታት ጸጥታ፡ ነቲ ኩነታት ዝተቓወሙ ክልተ ተወላዶ ጉሙዝ ዝርከብዎም 10 ሰባት ተኩሶም ቀቲሎም ዝበለ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፡ ድሕሪ`ዚ እቶም ኣባላት ጸጥታ ኣስከሬናት`ቶም ዝተቐተሉ ሰባት ካብታ ከተማ ውጽእ ኣብ ዝበለ ጫካ ወሲዶም ከንድድዎ ምጅማሮም ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ኣረዲኦም ይብል። ኢሰመኮ ኣብ መንጎ`ዚ ምስቶም ዝተቐትሉ ተጠርጠርቲ ርክብ ኣለዎ ዝተባህለ ሓደ ተወላዲ ትግራይ ዝኾነ ሰብ፡ ኣብታ ዝተሳፈሩላ መኪና ተሓቢኡ ከምዘሎ ብሓበረታ ምስረኸብዎ፡ ብገምድ ኣሲሮም ናብቶም ዝቃጸሉ ዝነበሩ ኣስከሬናት ከምዝጸንበርዎን ብሓዊ ተቓጺሉ ከምዝሞተን እቶም ምስክራት ነቲ ኮሚሽን ገሊጾምሉ ይብል ። ኮሚሽነር ኢሰመኮ ዳንኤል በቀለ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ሓይልታት ጸጥታ ኣብቲ ኣዝዩ ፈታኒ ዝኾነ ከባብታት ብልዑል መስዋእቲ ንድሕነት ህዝቢ ዝሕልዉ ምዃኖም ክዝንጋዕ ዘይብሉ ህዝባዊ ኣገልግሎት ምዃኑ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ኮይኑ ግን ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ዝኣተዉ ተጠርጠርቲ ካብ መስርሕ ፍርዲ ወጻኢ ምቕታልን ብፍላይ ድማ ብሓዊ ምቅጻል ፈጺሙ ካብ ኣኽበርቲ ሕጊ ዘይጽበ ግፍዕን ጭካነን ዝመልኦ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰል ብምዃኑ፡ ንተሓታትነት ሕጊ ንምርግጋጽ፡ ኣብ ልዕሊ ተጠርጠርቲ ግቡእ ናይ ገበን መርመራ ብቕልጡፍ ክግበር ነተሓሳስብ ኢሉ`ሎ። ድምጺ ወያነ ትግራይ ብወገና "መግለጺ ሓዘን መንግስቲ ትግራይ" ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዘሕለፈቶ ፈነወ፡ተስፋሕፋሕቲ ክልል ኣምሓራን ሊሂቃን ሓይልታት ትምክሕትን ኣብ ቤንሻንጉል ጉሙዝ ዞባ መተከል ይነብሩ ዝነበሩ ንፁሃን ደቂ ትግራይ በኣረሜንያዊ ባርበራዊ ኣገባብ ኣቓፂሎም ቐቲሎሞም ኣለዉ፡ ብምባል መንግስቲ ትግራይ ዝተሰመዖ ሓዘን እውን ይገልጽ ዝብል መልእኽቲ ኣሕሊፋ`ላ። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኤምባሲ ኣመሪካ ብፈይስቡክ ኣቢሉ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ድማ፡ ሓይልታት ጸጥታ ንሰብ ብህይወቱ ብሓዊ ምቅጻሎም ዘሰንብድ`ዩ ድሕሪ ምባል፡ ጥሕሰታት ሰብኣዊ መሰላት ምሉእ ተሓታትነት ክህልዎ ንጽውዕ ፡ ከምኡ ድማ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ምሉእን ናጻን ዝኾነ መርመራ ክግበር ንዘቕረቦ ጻውዒት ነመጉስ ኢሉ`ሎ። ቤት ጽሕፈት ኮሚኒኬሽን ኢትዮጵያ ብወገኑ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ጽንፈኝነት ሰላም ኮነ ፍትሒ ከምጽእ ኣይክእልን`ዩ ፡ እቲ ተግባር ካብ ኢትዮጵያውነት ባህልን ክብርታትን ከምኡ ካብ ዝኾነ ሰብኣውነት ኣተሓሳስባ ዝሸፈተ ኣዝዩ ኣሰቃቒ ገበን`ዩ ብምባል፥ እቲ `ውጉዝ` ዝበሎ ተግባር ከምዘጻርዮን ኣብ ልዕሊ ነቲ ገበን ዝፈጸሙ ኣድላይ ዘበለ ስጉምቲ ከምዝወስድን ኣፍሊጡ`ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available