ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከባቢታት ኢትዮጵያን ማእሰርቲ ኣብ ሑመራ ድማ ማእሰርትን ምቕታልን ይፍፀም ኣሎ ኢሎም መራሕቲ ውድባትን ነበርትን

ኣብ አዲስ አበባን ዝተፈላለዩ ክፋላት እታ ሃገርን ኣብ ልዕሊ ዝነብሩ ተወለድቲ ትግራይ ማእሰርትን ምንክልባትን ምቕፃሉ መራሕቲ ፖለቲካዊ ፓርትታትን ነበርትን ይገልፁ።’’ፈንቅል’'ብዝብል ሽም ዝፍለጥ ንፌደራል መንግስቲ ዝድግፍን ንህወሓት ዝቃወምን ኣባል መሪሕነትን ናይ ባይቶና ኣባል መሪሕነትን ተአሲሮም አበይ ከምዘለው ከምዘይፍለጥ ኣባል መሪሕነት ‘’ፈንቅል’’ እየ ዝበለ ንቪኦኤ ገሊፁ። ኣብ ምዕራብ ትግራይ ከተማ ሑመራን ከባቢኡን መቐተልቲ ከምዝፍፀምን ኣሽሓት ድማ ተኣሲሮም ከምዝርከቡን ካብ ሑመራ ሃዲሞም ኣብ መዕቖቢ ስደተኛታት ሱዳን ሓምዳይት ዝኣተው ገሊፆም። ካብ ፌደራል ፖሊስን ወሃቢ ቃል ክልላዊ መንግስቲ ኣምሕራን ሪኢቶ ንምርካብ ዝተገብረ ፃዕሪ ኣይሰለጠን። ናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ኮሚሽን ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ዘይሕጋዊ ማእሰርትን ምዕፃው ኣብያተ ንግድን ይፍፀም ከምዘሎ መረዳእታ በፂሑኒ ክብል ምግላፁ ይዝከር። ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ብወገኑ ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ዝዓለመ ማእሰርቲ ይፍፀም ኣሎ ኢሉ ኣሎ። ‘'ፈንቅል’’ ብዝብል ሽም ናይ ዝፅዋዕናይ መናእሰይ ምንቅስቓስ ኣባል ኣመራርሓ ምዃኑ ዝገለፀ መንእስይ ሙሉጌታ ወረደ ንሱን ኣዕርኽቱን ንህወሓት ብምቅዋም ንናይ ፌደራል መንግስቲ ምንቅስቓስ ለውጢ ክድግፉ ከምዝፀንሑ ይገልፅ። ሕዚ ግን ናይ ትግራዋይ ዘርኢ ናይ ምፅናት ስራሕ፣ ብቁጠባን ብሞራልን ናይ ምድኻም ስራሕ ይስራሕ ኣሎ ዝበለ ኣቶ ሙሉጌታ መርኣያታቱ ድማ አብ ኣዲስ ኣበባን መላእ ሃገርን ይፍፀም ኣሎ ዝበሎ ንፁሃን ተጋሩ ካብ መንበሪኦምን መንግድታትን እናተሓፈሰ ይእሰሩ ኣለው ይብል። ኣባል ላዕለዋይ መሪሕነት ‘’ፈንቅል’’ ሚኪ ተስፋይ ተኣሲሩ ኣበይ ከምዘሎ ከምዘይፈልጥ ይገልፅ ሙሉጌታ። ይፍፀም ዘሎ ማእሰርቲ ፖለቲካዊ ደንበ ዘይፈሊ እዩ ዝበለ ኣቶ ሙሉጌታ ዘርኢ እናተፈለየ ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ዝፍፀሙ ተግባራት ማእሰርትን ምንክልባትን ኣዚዮም ዘጨንቑ እናኾኑ ቀፂሎም ኣለው ኢሉ። ኣቦ ወንበር ዓረና ትግራይን ህወሓት ካብ ስልጣኑ ምስተልዓለ ብፌደራል መንግስቲ ናይ ዝተሸመ ግዚያዊ ምምሕዳር ትግራይ ኣባል ካብኔ ዝነበረን ኣቶ ኣብርሃ ደስታ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ፌስቡክ ገፁ ኣብ ዘውፅኦ መልእኽቲ ናብ ወፃኢ ሃገር ክጉዓዝ ደልዩ ብጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ፌደራል ከምዝተኸልከለ ገሊፁ።’’ቅድሚ ዓመታት ዝተኣሰርኩሉን ነፃ ዝተብሃልኩሉን ክሲ ዳግም ተላዒሉ ንከላኸል ናይ ቤት ፍርዲ ቆፀሮ ተዋሂቡኒ ኣሎ’’ይብል ኣብ ፅሕፉ። ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ንብርክት ዝበሉ ዓመታት ተኣሲሮም ዝነበሩ ከይተረፈ እናተሓፈሱ‘’መዳጎኒ’'ኢሎም ኣብ ዝፀውዕዎም ኣብያተ ማእሰርቲ ከምዝርከቡ የግልፁ። ኣብ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ሓላፊ ጉዳያት ወፃኢን ርክብ ፖለቲካዊ ውድባትን ኣቶ ሃይሉ ከበደ ካብ ወፃኢ ሃገር ይምፃእ ካብ ውሽጢ ብዘየገድስ ተወለድቲ ትግራይ እናተሓፈሱ ንግፍዒ ይቃልዑ ኣለው ኢሉ። ኣቶ ሃይሉ ብምውሳኽ እቲ ጉዳይ ንናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ኮሚሽን እንተፈልጡ እውን ‘’ንከታተሎ ኣለና’’ ካብ ምባል ወፃኢ ዝተረኸበ መፍትሒ የለን ይብል። ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ‘’ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ተወለድቲ ትግራይ፣ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ጋዜጠኛታትን ምእሳር ጠጠው ይበል’’ ክብል ብምሕታት መንግስቲ ኢትዮጵያ እሱራት ዘለውዎ ቦታ ከፍልጥ ፀዊዑ። ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ብወገኑ ‘’ኣብ ክልል ትግራይ ምስ ዝቐፀለ ግጭት ተኣሳሲሩ ኣብ ልዕሊ ስቪላት ሰባት ዝዓለመ መጥቓዕቲ ምህላውን ህይወት ምጥፍኡን ከምኡ እውን ኣብ ልዕሊ እሱራትን ምሩኻትን ዝወርድ ኢሰብኣዊ ኣተሓሕዛ፣ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ዝወርድ መጥቓዕታትን ህፃናት ንውትድርና ምጥቃም ዘመልክቱ መረዳእታት ኣዚዩ ዘተሓሳስብ ምዃኑ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ 8 ሓምለት 2013 ዓ\ም ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ሓቢሩ። ቅድሚ ዓሰርተ ማዕልታት መግለፂ ዝሃቡ ኮሚሽነር ፖሊስ ኣዲስ ኣበባ ጌቱ ኣርጋው ንህወሓት ብምድጋፍ ዝተጠርጠሩ 325 ሰባት ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ምውዓሎምን እቲ ዝተወስደ ስጉምቲ ምስ ብሄራዊ መንነት ዝተኣሳሰረ ከምዘይኮነን ምግላፆም ይዝከር። ብኻሊእ ዜና ኣብ ምዕራብ ትግራይ ብፍላት ድማ ኣብ ከተማ ሑመራን ከባቢኡን ኣብ ልዕሊ ዝነብሩ ተወለድቲ ትግራይ ቅትለት ሓዊሱ ግፍዒ ይፍፀም ኣሎ ክብሉ ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ሰሙን ሃዲሞም ኣብ ሓምዳይት ሱዳን መዕቖቢ ስደተኛታት ዝኣተው ተወለድቲ ትግራይ ንቪኦኤ ገሊፆም። ሕዚ እውን ስድርኦም ወይ ተኣሲሮም ወይ ድማ ኣብቲ ከባቢ ኣብ ስግኣት ስለዝርከቡ ሽምና ይትዓቀብ ዝበሉ እዞም ስደተኛታት ሰባት ብበዝሒ ናብ ሱዳን ይኣትዉ ከምዘለው ይገልፁ። ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ሰሙን እንተወሓደ 3,000 ኢትዮጵያዊያን ስደተኛታት ዶብ ጥሒሶም ናብ ሱዳን ከምዝ ሃደሙ ሰበስልጣን ሱዳን ገሊፆም ኣለው። ቪኦኤ ካብ ዘዘራረቦም ሰለስተ ስደተኛታት ዝብሉዎ በደል ተመሳሳሊ እዩ።ዕጡቓት ኣምሓራ ንኹሎም ናይ ትግራይተወለድቲ ‘’ጁንታ’’ እናበሉ ከም ዘንከላብቱዎምን ከምዝኣስሩዎምን ይገልፁ።ኣብ ናይ ሰሊጥ መኽዘናትን ኣብያተ ማእሰርትን ኣሽሓት ተጋሩ ተኣሲሮም ከምዝርከቡ ይገልፁ።ምስ ስድርኡ ተኣሲሩ ከምዝነበረን ንሱ ምስ ተፈትሐ ሃዲሙ ከምዝወፀን ካልኦት ኣባላት ስድርኡ ግን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከምዝክረቡን ዝገለፀ እዚ ስደተኛ ምሕምባስ ኣፀቢቑ ሰልዝፈልጥ ብለይቲ ተሓቢኡ ከምዝወፀ ገሊፁ። ጁንታን ናይ ወያነ ተለኣአኽቲ እናበሉ ከምዝፅውዑዎም ዝገልፀን ህይወቱ ንምትራፍ ተሓቢኡ ምህዳሙ ዝገልፅ እዚ ስደተኛ ንህይወቱ ክብል ሽሙ ምጥቃስ ዘይደልዮ ናይ ቀረባ ዓርኩ ቅድሚ ሓደ ወርሒ ተወሲዱ ኣበይ ከምዝኣተወ ከምዘይፈልጥ ይገልፅ።ንሱ ዝፈልጦም ሰለስተ ሰባት ከምዝተቐተሉ ይዛረብ።ፌቨን በርሀ ዝተብሃለት ነባሪት ከተማ ሑመራን ወናኒት ቤት ምግቢን ብዘሰቅቕ ተቐቲላ ስድርኣ ይኹኑ ፈተውታ ከይተረኸቡ ‘’ብቶም ቀተልቲ’’ ተቐቢራ ይብል። ኣብ ሑመራን ከባቢኡን ዝርከቡ ተወለድቲ ትግራይ ኣብ ዝለዓለ ሓደጋ ስልዝርከቡ ማሕበረሰብ ዓለም ክበፅሐሉ ይግባእ ክብል እውን መልእኽቱ ኣሕሊፉ። UNHCR ኣብዚ ሰሙን ብኢሱዎ ብሰንኪ ዝቐፀለ ውግእ ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ስደተኛታት ናብ ሱዳን ክኣትው እዮም ተባሂሉ ትፅቢት ከምዝገብር ገሊፁ ኣሎ። ኣብዚኦምን ካልኦት ተኣሳሰርቲ ጉዳያትን ሪኢቶ ንምርካብ ንናይ ፌደራል ፖሊስ ኮሚሽነር ደመላሽ ገብረሚካኤልን ናይ ኣምሓራ ክልል ወሃቢ ቃል ኣቶ ግዛቸው ምሉነህን ተደጋጋሚ ስልኪ ደዊለ ኣይሰለጥን።ምስረኸብና ክነቕርበልኩም ኢና። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ዋሕዚ ስደት ኢትዮጵያውያን ንሱዳን ይቕጽል

ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ኲናት፡ ካብቲ ተሓጺሩዎ ዝጸንሐ ክልል ትግራይ ወጺኡ፡ ናብ ጎረባብቲ ክልላት ብምልሓሙ፡ ዜጋታት ንሱዳን የምርሑ ኣለዉ። ብመሰረት ሓበሬታ ሰበ-ስልጣን ሱዳን፡ ኣብዚ ሰሙን ጥራይ ኣስታት 3,000 ዝገመቱ ኢትዮጵያውያን፡ ሃዲሞም፡ ሱዳን ኣትዮም። ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኢትዮጵያውያን ካብቲ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ሃዲሞም ኣብ ሱዳን ተዓቚቦም ከም ዘለዉ ሰበ-ስልጣን ሱዳን ይሕብሩ። ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ገዳርፍ፡ ኣወሃሃዲ ኮሚተ ህጹጽ ሓደጋ ዓሊፋቲሕ ሞጋደም ንድምጺ ኣመሪካ ከም ዝሓበሮ፡ ቍጽሪ ምዝጉባት ሓተትቲ ዑቕባ 1,058 በጺሑ ኣሎ። እቲ መዓስከር ክመጽእ ንዝኽእል ዋሕዚ ስደተኛታት ከም ዘይጸውር ዝገለጸ እቲ ኣወሃሃዲ፡ መንግስቲ ሱዳን ቅልጡፍ ሓገዝ ክገብረሎም ተማሕጺኑ። መብዛሕትኦም ሓደስቲ ስደተኛታት ካብ ክልል ኣምሓራ ዝመጽኡ ክዀኑ እንከለዉ፡ ካልእ ዕብይ ዝበለ ቍጽሪ ድማ ካብቲ ኣብ መንጎ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዘሰሕሓሕብ ዘሎ ኣልፋጋሽጋ ዝተባህለ ከባቢ ዝመጹ ምዃኖም ይግለጽ። ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ክልል ትግራይ ዝጀመረ ኲናት፡ ህይወት ኣሽሓት ዜጋታት ኢትዮጵያ፡ ብቐንዱ ከኣ ንክልል ትግራይ፡ ከቢድ ዕንወትን ምምዝባልን ኣስዒቡ’ዩ። ከም ዓለማዊ ፕሮግራም መግቢ ዝኣመሰላ ትካላት ከም ዝገልጸኦ፡ ኣብ ትግራይ ዝርከቡ ኣስታት 5 ሚልዮን ዜጋታት ተጸበይቲ ሓገዝ-መግቢ ኰይኖም ኣለዉ። 60-ሽሕ ኣቢሎም ዝበጽሑ ዜጋታት ኢትዮጵያ ድማ ኣብ ምብራቓዊ ክፋል ሱዳን ኣብ ዝርከብ መዓስከራት ስደተኛታት ተዓቚቦም ኣለዉ። ዋሕዚ ስደተኛታት ዝፈጠሮ ካልእ ስጋኣት’ውን ኣሎ። ከም በዓል ኣሕመድ ዓብደልቓኒ ዝኣመሰሉ ተንተንቲ፡ ኣብ ውሽጢ’ቲ መዓስከር፡ ኣብ መንጎ ተወለድቲ ብሄራት ኣምሓራን ትግራይን ግጭት ክለዓል ከም ዝኽእል ይእምቱ። “ኣቐዲሙ ዝጸንሐ እሉኽ ዓሌታዊ ፍሕፍሕ ኣብ ግምት ኣእቲኻ፡ ኣብ መንጎ’ቶም ንፈደራል መንግስቲ ዝድግፉ ተወላዶ ኣምሓራን ተጋሩን ምትፍናን ክህሉ ስለ ዝኽእል ኣሰካፊ’ዩ። ሓደስቲ ስደተኛታት ኣብ ሓደ መዓስከር ምእታው እምበኣር ካልእ ሳዕቤን ክህሉዎ ይኽእል’ዩ። ብወጻኢታት’ውን ስለ ዘይክእሎ፡ መንግስቲ ሱዳን ኣብቲ ከጓንፍ ዝኽእል ዓሌታዊ ጎንጺን ስእነት ውሕስነት ጸጥታን ኣመልኪቱ ብዙሕ ዝተገደሰ ኣይመስልን።" ኣብ ክልል ትግራይ ዘጓነፈ ኲናት፡ ነቲ ኣቐዲሙ’ውን ቅዱው ዘይጸንሐ ዝምድናታት ሱዳን ኢትዮጵያን ኣብኢሱዎ’ዩ። ክልተአን ሃገራት ኣብ ጉዳይ ሓጽቢ ሕዳሴ ኣመልኪተን ንዓመታት ዝኸደ ምስሕሓብ ኣለወን። ካልኣይ ገጽ ምምላእ እቲ ሓጽቢ ኣብዚ ወርሒ’ዚ ድሕሪ ምዝዛሙ፡ ንመደብ እቲ ስራሕ ኣመልኪታ፡ ኢትዮጵያ መግለጺ ምውጽኣ ይዝከር።


ንከተማ አዲስ አበባ ምስ ወደብ ጅቡቲ ዘራኽብ መስመር ምዕጻው ፕረ.ክልል ሶማሌ ገሊጾም

ፕረዚደንት ክልል ሶማሌ ሙስጣፋ ሙሓመድ ዖማር ወደብ ኣልባ ናይ ዝኾነት ኢትዮጵያ ዋና ከተማ ኣዲስ ኣበባ ምስ ወደብ ጅቡቲ ዘራኽባ ወሳኒ ጎደናን መንገዲ ባቡርን ተዓፅዩ ክብሉ ገሊፆም። ኣስታት 110 ሚሊዮን ህዝቢ ናብ ዘለዋ ኢትዮጵያ ዝበዝሕ ኣቑሑት በዚ መስመር ዝኣትው ምዃኑ ይፍለጥ እዩ። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ብዛዕባ እቲ ዝተባህለ ምዕፃው ኣይረጋገፀን። ርእይቶ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትርን ሰበስልጣን ጅቡቲ'ውን ኣይተረኽበን:: ናይ ሶማሌ ክልል ፕረዚደንት ሙስጣፋ ሙሓመድ ዖማር ነቲ መንገዲ ዝዓፀውዎ ዝሓለፈ ቀዳም ንዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ዝተቓወሙ ናይቲ ከባቢ መናእሰይ እዮም ኢሎም ኣለው። ንሶም ወሲኾም ሚሊሽያታት ክልል ዓፋር ትማሊ ሰሉስ ንሓንቲ ከተማ ኣጥቂዖምን ዘሪፎምን ኢሎም ኣለው። ሙስጣፋ ሙሓመድ ዖማር ንሮይተርስ ብዝለኣኹዎ ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ "መስመር ባቡርን ወሳኒ ጎደናን ኣዲስ ኣበባ-ጅቡቲ ንምኽፋት ንሰርሕ ኣለና’’ ኢሎም ኣለው።ንሶም ቀጺሎም "ምስ መናእሰይ ንላዘብ ኣለና’’ኢሎም ።


ነበርቲ ባህርዳር መንግስቲ'ቲ ክልል ንዝጸውዖ ናይ ክተት መልእኽቲ ምቕባሎምን ድልውነቶምን ምግላጾም ተሓቢሩ

ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ንዝጸውዖ ናይ ክተት መጸዋዕታ ምቕባሎምን ናብ ግንባር ብምዝማት ድልዋት ምዃኖምን ነበርቲ ባህርዳር ገሊጾም። ሎሚ ኣብ ባህርዳር ብ10 ሺሕ ዝቑጸር ህዝቢ ነቲ ዘመቻ ንምድጋፍ ኣብ ዝወጻሉ እዋን፡ ምኽትል ከንቲባ ባህርዳር ዶ/ር ድረስ ሳህሉ “ሓይልታት ወጻኢ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ብኣሸባርነት ንዝተመደበ ህወሓት ምድጋፍ ደው የብሉ” ክብል ኣብቲ ሰላማዊ ሰልፊ ንዝወጸ ህዝቢ መደረ ኣስሚዑ`ሎ። ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ፡ ናይ ህልውና ሓደጋ ገጢሙኒ`ሎ ኢሉ ድሕሪ ምእዋጁ፡ ነበርቲ ዝተፈላለያ ከተማታት ክልል ኣምሓራ ኣብ ነቲ ሓደጋ ንምምካት ብዝብል ናብ ኣደባባይ ውጺኡ ድጋፉ ዝገልጽ ህዝቢ እናወሰኸ መጺኡ`ሎ። ካብ ዝሓለፈ መወዳእታ ሰሙን ጀሚሩ፡ ኣብ እንጅባራ፡ ጎንደር፡ ደብረማርቆስ፡ ደብረብርሃንን ካልኦት ከተማታትን ናይ ድጋፍ ሰልፍታታት ቀጺሎም ኣለዉ ኣብቲ ሎሚ ኣብ ባህርዳር ዝተገብረ ሰልፊ ካብ ዝተሳተፉ ሓደ ኣቶ ኣበበ እንዲያውቁ፡ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ፡ ብክልላዊ መንግስቲ ንዝተጸውዐ ናይ ክተት ጻውዒት ምቕባለይ ንምርግጋጽ`የ ሰልፊ ወጺአ ይብል:: ወ/ሮ ጎንደሪት ኣያሌው ዝተባህለት ብወገና፡ ንመንግስቲ ዘለኒ ድጋፍ ንምርግጋጽ`የ ሎሚ ናብዚ ሰልፊ መጺአ ዘለኹ ትብል :: ኣብቲ ሰልፊ መደረ ዘስምዐ ምኽትል ከንቲባ ዶ/ር ድረስ ሳህሉ፡ ሓይልታት ወጻኢ ንሽብርተና ጉጅለ ህወሓት ምድጋፍ የቋርጹ ክብል ሓቲቲ`ሎ:: ወኪል ቤት ምኽሪ ተወዳደርቲ ፓርትታት ኣቶ ይደግ ማሩ ብወገኑ ክገልጽ ከሎ፡ ቤት ምኽርና ንህወሓት ንምምካት ኣብ ጎኒ መንግስቲ ምዃኑ ነፍልጥ ኢሉ:: ብተመሳሳሊ ዝሓለፈ ሰሙን`ውን ኣብ ከተማ ጎንደር ኣብ ዝተኻየደ ሰልፊ ፡ ነበርቲ ፡ ሓይልታት ወጻኢ ካብ ኢትዮጵያ ኢዶም የልዕሉ ዝብል ሕቶ ኣቕሪቦም ኔሮም። ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ደብረማርቆስ`ውን ተመሳሳሊ ሰልፊ ተኻይዱ ኔሩ። “ካብ እንግድዓ ቆልዑ ብረት የልግስ” ዝብሉን ካልኦት ጭርሖታትን`ውን ክቃልሑ ተሰሚዖም ኔሮም። ወሃቢ ቃል ህወሓት ጌታቸው ረዳ ብወገኑ ኣብ ዝለኣኾ ናይ ትዊተር መልእኽቲ፡ ንሓረስቶት ናብ ዝመጽሉ ምምላስና ክንቅጽል ኢና: ጽልእና ምስ ጭቁናት ህዝብታት ኣምሓራን ዓፋርን ምስ ሚልሽኦምን ኣይኮነን፡ ጽልእና ንኣደታት ትግራይን ሕጻናትን እንተዘይወዲኦም ድቃስ ምስ ዘይወስዶም በዓል ኣቢይን ደመቀን`ዩ፡ እዚኣቶም ንህዝብና ስግኣት ኮይኖም ክሳብ ዝቐጸሉ፡ ስጉምትና ብረት ኣብ ዘልዓልሉ ቦታታት ኩሉ ክቕጽል`ዩ ኢሉ። ብዝተሓሓዘ ካልእ ዜና ዕጡቓት ዝሓለፈ ቀዳም ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ሶማሌ ፈፂሞምዎ ዝተባህለ ቅትለትን ምዕናው ንብረትን ዝኹንን ሰልፍታት ኣብ ከተማታት ድሬዳዋን ካልኦት ከተማታትን ክልል ሶማሌ ተኻይዱ። እቶም ሰልፈኛታት ፈፀምቱ ናብ ሕጊ ክቐርቡ ሓቲቶም። ነቲ ተግባር ፈፂሙዎ ዝብሃል ኢጉጉማ ማለት ናይ ዓፋር ግንባር ዴሞክራሲያዊ ጥምረት ዝተብሃለ ዕጡቕ ለውጢ ስዒቡ ዕጥቑ ምውራዱ ክልል ዓፋር ይገልፅ። ክልል ዓፋር ንዝቐረቡ ክስታት ኣይተቐበሎን። ዝተዓፀው መስመር ባቡርን መንገዲን ኢትዮ ጅቡቲ ክሳብ ዱሬ ዝተባህለ ጣቢያ ብኽፋል ተኸፊቱ ምኽፋቱ ውን ተገሊጹ'ሎ:: ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣብ ዝመጽእ መዓልታት ኣስታት 5 ሽሕ ኢትዮጵያዊያን ናብ ሱዳን ክስደዱ ይኽእሉ'ዮም ተባሂሉ

ኣብ ዝቕፅሉ መዓልታት ኣስታት 5,000 ኢትዮጵያዊያን ስደተኛታት ናብ ሱዳን ክሰግሩ ትፅቢት ከምዝግበር ሓደ በዓል ስልጣን ሱዳን ሎሚ ረቡዕ ንኤኤፍፒ ገሊፆም። ንሶም እቶም ዝስደዱ ካብ ግጭት ክልላት ትግራይን ኣምሓራን ዝሃድሙ እዮም ኢሎም። ኣብ መጀመሪያ እዚ ሰሙን 3,000 ኢትዮጵያዊያን ናብ ጎረቤት ሱዳን ሃዲሞም ኣለው።ብዝሒ ስደተኛታት ድማ ልዕሊ 60,000 ኮይኑ ኣሎ። እቶም በዓል ስልጣን ከሰላ ንኤኤፍፒ ኣብ ዝሃቡዎ ቃል "ውግእ ተባኢሱ ኣብ ዝቐፀለሉ እዋን ኣብ ዝቕፅሉ 48 ስዓታት ኣስታት 5,000 ሓተቲ ዑቑባ ሱዳን ክኣትው ትፅቢት ንገርብ’’ ኢሎም ። ዝሓለፈ ዓርቢ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ሕፅረት መግብን ቀረብን ጉድኣት የውርድ ኣብ ዘለሉ ኣብ ክልል ትግራይ ብዛዕባ ዘሎ ሰብኣዊ ኩነታት "ኣዚዩ ዘሻቕል እዩ’’ ምባሉ ይዝከር። ፕሮግራም መግቢ ዓለም ንኣርባዕተ ሚሊዮን ሰባት ህፁፅ ረድኤት ንምቕራብ ናብ ክልል ትግራይ ዘይተደረተ ተበፃሕነት ክህልው ፀዊዑ ኣሎ።


ውድብ ጥዕና ዓለም፤ ኣብ ትግራይ ብሚልዮናት ዝቑጸር ህዝቢ ብዘይ ቀረብ መሰረታዊ ጥዕና ምህላዉ ገሊጹ

ብሰንኪ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኲናት፡ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ዜጋታት ብስእነት መሰረታዊ ቀረባት ጥዕና ንሕማማት ቅሉዓት ምህላዎም ውድብ ጥዕና ዓለም ሓቢሩ። እቲ ውድብ፡ ናብ ኣዝዩ ውሱን ቍጽሪ ህዝቢ ጥራይ ሕክምናዊ ሓገዝ ከባጽሕ ከም ዝኸኣለ ኣፍሊጡ ኣሎ። ውድብ ጥዕና ዓለም ከም ዘመልክቶ፡ መሓዉራት ጥዕና ዓንዩ፡ መሰረታዊ ቀረባት ከም ኤለክትሪክ ብዘይ ምህላዉ ነቲ ስራሕ መሊሱ ከም ዘብኣሶ ይሕብር። ብመሰረት ጸብጻብ ውድብ ጥዕና ዓለም፡ 3.8 ሚልዮን ዜጋታት ኣብ ትግራይ፡ መሰረታዊ ቀረባት ጥዕና ዝጽበዩ’ዮም። እቲ ትካል፡ ናብ 2.3 ሚልዮን ዝበጽሕ ሕክምናዊ ሓገዝ ክገብር ድሉው ደኣ ይንበር እምበር፡ ካብ ፈለማ ወርሒ ግንቦት ኣትሒዙ ግን ንከባቢ 87-ሽሕ ጥራይ’ዩ ክሕግዝ ክኢሉ ዘሎ። ወሃቢት ቃል ትካል ውድብ ጥዕና ዓለም ዝዀና ፋደላ ቻይብ ከም ዝሓበረኦ፡ ዋሕዲ ነዳዲ፡ ስእነት ጸጥታን ገንዘብን ነቲ ናይ ህይወት-ኣድሕን ስራሓቶም ኣሰናኺሉዎ ኣሎ። “እቲ ዝያዳ ስክፍታ ዝፈጥር ድማ እቲ ወቕቲ ንለበዳ ሸሮኽን ምስኡ ዝተኣሳሰሩ ሕማማትን ምቹእ ግዜ ምዃኑን’ዩ። ንምክልኻል ሕማማት ንፍዮን ዓሶን ዝነጥፋ ዝነበራ ትካላት ጥዕና፡ ብሰንኪ’ዚ ኲናት ስራሓተን ክቕጽላ ኣይከኣላን። እዚ፡ ነቶም ብሰንኪ’ቲ ኲናት ኣካላዊ ማህረምቲ ዝወርዶም ዜጋታት ንምሕካም ዝግበር ስራሓት ከይጸብጻብና’ዩ። ክንክን ቅድመ-ሕርሲ ዘድልየን ኣደታት፡ ዓጸቦ ዝወረዶም ህጻናት፡ ክታበት ዝጽበዩ ቈልዑ... ኵላቶም እዚኣቶም መሰረታውያን ግን ህጹጻት ጠልባት’ዮም።” ቅድሚ ክልተ ኣዋርሕ ዝጀመረ፡ ቀዳመይ እብረ ናይቲ ብኣፍ ንዝውሰድ ክታበት ሸሮኽ፡ ካብቲ ዝተተለሞ 4 ሚልዮን፡ ንፍርቂ ጥራይ’ዩ ተባጺሑ። እቲ ካልኣይ ዙር ክታበት ኣዝዩ ወሳኒ ብምዃኑ፡ ተመሳሳሊ ውሕስነት ከም ዘድሊ እተን ኣፈኛ የመልክታ። ውድብ ጥዕና ዓለም ስራሓቱ ብምዕማም እኹል ቀረብ ክታበትን ንዕኡ ዘድሊ መዝሓሊን የድልዮ። ብሰንኪ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ምቍራጽ ኤለትሪክ ግን እዚ ስራሕ ኣመና ከም ዘጸግም እቲ ውድብ ይገልጽ። ንሱ ጥራይ ዘይኰነስ ንሰራሕተኛታት ጥዕና ብዘጓንፎም ዘሎ ምፍርራሓት’ውን እቲ ውድብ ከምቲ ዝደልዮ ሓገዝ ክገብር ከም ዘይከኣለ ኣፍሊጡ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርአ ዘሎ ሰፊሕ ጉድለት ማእዛታት መግቢ፡ ካብቲ ሻቕሎት ፈጢሩ ዘሎ’ዩ። ኣብ ፈለማ ክልተ ሰሙናት ናይዚ ሒዝናዮ ዘሎና ወርሒ፡ 458 ህጻናት ብስእነት ማእዛታት ዘለዎ መግቢ ተጠቒዖም ኣብ ሕክምና ምዕቋቦም እተን ወሃቢት ቃል ፋደል ቻይብ የመልክታ። “ህጻናት ብጉድለት ማእዛታት መግቢ ክሳቐዩ እንከለዉ፡ ንኸም በዓል ዓሶን ንፍዮን ዝኣመሰሉ ሕማማት ብቐሊሉ’ዮም ዝጥቅዑ። ስለዚ ከኣ እዚ ንህጻናት ናይ ሞት ፍርዲ ምዃኑ’ዩ። ቅድሚ ሕጂ ነዚ ዝከናኸና 92 ማእከላት ጥዕና ነይረናና፣ ሕጂ ግን 23 ካብኣተን ጥራይ’የን ዝሰርሓ ዘለዋ። ምስዚ ዘሎ ሽግራት ሕጂ 200 ማእከላት ጥዕና የድልያ።” ቅድሚ ትሽዓት ኣዋርሕ፡ ፈደራልዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ንክልል ትግራይ ንምቍጽጻር መጥቃዕቲ ጀሚሩ። መንግስቲ በይንኣዊ ናይ ምቍራጽ ተጻብኦታት ስጉምቲ ኣብ ዝኣወጀሉ ድማ ሓይልታት ትግራይ ንርእሰ-ከተማ መቐለ ተቖጻጺሮማ። ኣብ ከምዚ ዝመስል ዘይርጉእ ኵነት፡ ስራሓቱ ክቕጽል ከም ዘጸግሞ ውድብ ጥዕና ዓለም ይሕብር። ትካላት ጥዕና ዓንዮም፡ መሳርሒታት ተዘሚቱ፡ ስእነት መሰረታዊ ቀረባት ኣብ ዘለወሉ እቲ ሽግር ከም ዝዛይድ ከኣ መግለጺ’ቲ ውድብ ይውስኽ። እቶም ደሞዞም ዘይክፈሉን ተደጋጋሚ መጥቃዕቲ ዝወርዶም ሰራሕተኛታት ጥዕና’ውን ኣብ ምዱብ ስራሖም ስለ ዘየለዉ ተወሳኺ ሽግር’ዩ ኰይኑ ከምዘሎ ተሓቢሩ'ሎ።


ቃለ-መጠይቕ ምስ ኣባላት ጋንታ ኤርትራ ተሳተፍቲ ሴካፋ ባህርዳር

ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝርከብአን ኣብ ስፖርት ሴካፋ ዝሳተፋ ዘለዋ ትሸዓተ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ከተማ ባህርዳር ውድድራተን ቀጺለን ኣለዋ። ኤርትራን ኢትዮጵያን ምትራፈን ኣረጋጊጸን ኣለዋ። ብኻልእ ወገን፥ ኣብ ውድድራት ሴካፋ ሃትሪክ ዝሰርሐ ፈላማይ ተጻዋታይ ብምዃን ታሪኽ ዝሰርሐ ኤርትራዊ መንእሰይ ዓሊ ሱሌማን፥ ምስ ጋንታ ባህርዳር ክጻወት ኣፈናዊ ስምምዕ ፈሪሙ'ሎ። ምምሕዳር ክልል ኣምሓራ ድማ ንጉጅለ ስፖርት ኤርትራ ፍሉይ ኣቀባብላን እንግዶትን ከምዝገበረላ'ውን ትማሊ ኣብ ዜናና ተገሊጹ'ዩ። ብዛዕባ'ዚን ካልእን ምስ ክልተ ኣባላት ጉጅለ ኤርትራ ዝተኻየደ ዕላል ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ወሃቢ ቃል ሕ/ሃ ኤርትራዊያን ስደኛታት ኣብ ትግራይ ኣብ ሓደጋ ወዲቖም ኣለው ኢሉ

ናይ ሕቡራት መንግስታት ሰበስልጣን ወኪል ስደተኛታትክልል ትግራይ ኣብ ዝርከቡ ክልተ መዕቖቢ ስደተኛታት ተቐርቂሮም ዝርከቡ ኣስታት 24,000 ኤርትራዊያን ስደተኛታትኣብ መንጎ ተዋጋእቲ ጉጅለታት ተበኣኢሱዎ ብዝቐፀለ ውግእ ኣብ ከቢድ ሓደጋ ከምዝርከቡ ገሊፆም። ኣብ ትግራይ ከባቢ ማይፀብሪ ሓይሉ ብዝቐፀለ ውግእ ድሕነት ኣብ መዕቖቢ ስደተኛታት ማይ ዓይንን ዓዲ ሓሩሽን ዝርከቡ ኣሽሓት ኤርትራዊያን ስደተኛታትሻቐሎት እናዓበየ እዩ። ትካላት ረድኤት ካብ 14 ሓምለ 2021 ኣ/ፈ ጀሚሩ ክበፅሑዎ ኣይክኣሉን ይብል ፀብፃብ ወኪል ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት።ካብ ሽዑ ጀሚሩ ኩነታት ናይቶም ስደተኛታት ዘሻቕል እዩ ይብል። ወሃቢ ቃል UNHCR ባባር ባሎች ኣባላት ዕጡቓት ጉጅለታት ናብቶም መዕቖቢ ማእኸላት ሰሪጎም ኣትዮም ይብሉ።ኤርትራዊያን ኣብ ቀፃሊ ስግኣት ይነብሩ፣ምፍርራሕ የጋጥሞም ፣ካብ ሰብኣዊ ረድኤት ድማ ተበቲኾም ኣለው ኢሎም። ‘’ኣብ ቀረባ ማዕልቲ ካብ መዕቖቢ ማእኸል ማይ ዓይኒ ዘሰንብዱን እሙናትን ፀብፃባት ረኺብና ኣለና’’ ዝበሉ ንሶም ’’ኣብ ውሽጢ እቲ መፅለሊ ብዝንቀሳቐሱ ዕጡቓት ባእታታት እንተወሓደ ሓደ ስደተኛት ተቐቲሉ ኣሎ።እዚ ዳሕረዋይ ሞት 14 ሓምለ ካብ ዝተቐተለ ካሊእ ተወሳኺ እዩ’’ኢሎም። ንቶም መቕተልትታት ኣየነዎት ዕጡቓት ጉጅለታት ሓላፍነት ከምዝወስዱ ከምዘይፈልጡ ገሊፆም።ግን ብረት ዝሓዙ ሰባት ኣብ ውሽጢ እተን ክልተ ማእኸላት ከምዝንቀሳቐሱ እሙን ፀብፃብ በፂሑና ኣሎ ኢሎም። UNHCR ንከባቢያዊ ሰበስልጣናትን ናይ ኢትዮጵያ ወኪል ስደተኛታትን ድሕነት ናይቶም ስደተኛታት ከረጋግፁን ትካላት ረድኤት ናብተን ማእኸላት ክበፅሑ ክፈቕዱሎምምሕፅንታ የቕርብ ኢሎም ባሎች። ‘’መወፅኢ ዝሰኣኑ ስደተኛታት ህፁፅ ህይወት ኣድሕን ረድኤት ክረኽቡ ኣለዎም።ፅሩይ ዝስተ ማይ ይፅንቀቕ ኣሎ።ጥምየት ክውን ሓደጋ እዩ።ንኽልቲኦም ናይ መወዳእታ ረድኤት ዝተኸፋፈለ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሰነ እዩ።ንሓደ ወርሒ ጥራሕ እዩ ተዋሂቡዎም’’ኢሎም። ባሎች ኣብ ቀረባ ብኣንፈት ምብራቕ ትግራይ ኣብ ክልል ዓፋር ኣብ ቀረባ ኣብ ዝተኻየዱ ወታደራዊ ግጭታትንኣሽሓት ስደተኛታት ኣመዛቢሉ ኣሎ ኢሎም።ካብ መንጉኦም ኣስታት 55,000 ኤርትራዊያን ስደተኛታት ይርከቡዎም።ኣብ ጥቓ እቶም ስደተኛታት ዝነብሩሉ ከባቢ ወታደራዊ ረፅሚ ይካየደ ስለዘሎ ንደሕንነቶም ዘሻቕህል እዩ ኢሎም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ግዳያት መጥቃዕቲ ዝተፈላለዩ ሓይልታት ዝዀኑ ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ክልል ትግራይ

ኣብ መዓከራት ስደተኛታት ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን፡ ብሰንኪ’ቲ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኲናት፡ ቀንዲ ተጠቃዕቲ ኰይኖም ኣለዉ። መሰኻኽር ዓይኒን ጸብጻባት ሕቡራት ሃገራትን ከም ዘመልክቱዎ፡ መንበሪ መዓስከራት እቶም ስደተኛታት ገሊኡ ተደምሲሱ፡ በቶም ነቲ ከባቢ ዝቈጻጸሩ ተማዕደውቲ ሓይልታት ድማ ግዳይ ቅትለት፡ ዓመጽን ዝምታን ይዀኑ ምህላዎም ተፈሊጡ። ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኲናት፡ ብዅሉ ኣካላት ግዳይ ዝዀኑ ዘለዉን ሓጋዚ ዘይብሎምን እቶም ስደተኛታት ምዃኖም ጸብጻባት ካብቲ ቦታ ይሕብሩ። ኣገልግሎት ዜና ኣሶሸትድ ፕረስ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ኲናት ትግራይ ካብ ዝጅምር ኣትሒዙ ክወርዶም ዝጸንሐ በብይኑ መጥቃዕታት ጸብጺቡ ኣሎ። መዝሓሊ ነድሪ ክልቲኡ ኣንጻር ሓይልታት ምዃኖም ስደተኛታት ይጠርዑ። ንድጋፍ ሰራዊት ፈደራል ዝመጹ ሓይልታት ኤርትራ፡ ንስደተኛታት ኣጐሳቒሎም፡ ጨዊዮም ወሲዶም፡ መዓስከራት’ውን ከም ዘዕነዉ ይሕበር። ብወተሃደራት ኤርትራ ሰፊሕ ዕንወት ከም ዝወረዶም ሓይልታት ትግራይ’ውን፡ ድሒሮም፡ ተረፍ-ነድሮም ናብቶም ስደተኛታት ከም ዘውጽእዎ ገለ ካብቶም ስደተኛታት ይገልጹ። እቲ ኲናት ቅድሚ ምጅማሩ፡ ኣስታት 50-ሽሕ ዝገመቱ፡ ካብ ምልኪን ገደብ-ኣልቦ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ዝሃደሙ፡ ስደተኛታት ኣብ ክልል ትግራይ ተዓቚቦም ምንባሮም ይፍለጥ። ብመሰረት ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ትግራይ ኣብ ኣርባዕተ መዓስከራት ክነብሩ እንከለዉ፡ ካልኦት ኣስታት 42-ሽሕ ዝገመቱ ድማ ኣብ ካልእ ከባቢታት ኢትዮጵያ ተዘርጊሖም ዝነበሩ’ዮም። ክልተ ካብተን መዓስከራት ስደተኛታት ኣብ ፈላሚ እዋን’ቲ ኲናት ድሕሪ ምፍራሰን፡ ደሃይ’ቶም ኣብኣተን ተዓቚቦም ዝነበሩ ስደተኛታት የሎን። ዝሓለፈ ሰሙን፡ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ዝገበሩዎ መጥቃዕቲ፡ ንመዓስከራት ማይ-ዓይኒን ዓዲ-ሓሩሽን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሮም የእትዮመን ኣለዉ። ካብ ነበርቲ ስደተኛታት መዓስከር ዓዲ-ሓሩሽ ንኣገልግሎት ዜና ኣሶሸትድ ፕረስ ከም ዝሓበሩዎ፡ ሓይልታት ትግራይ ልዕሊ 10 ዝበጽሑ ስደተኛታት ጨዊዮም፣ ናብ ገዛውቲ ብምእታው ድማ ሞባይላትን ካልእ ቀረባትን ዘሚቶም። ሓደ ስሙ ክዕቀበሉ ዝሓተተ ስደተኛ፡ ከምኡ ዝመስል ዝምታ መዓልታዊ የጋጥም ምህላዉ የመልክት። ዝሓለፈ ሰሙን፡ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ጨንፈር ኢትዮጵያ፡ ኣን ኮንትረ፡ ነቲ ዝፍጸም ዘሎ በደላት ኣትሪራ ኰኒና ነይራ። እታ ኮሚሸነር ኣብ መግለጺኣ፡ ብዛዕባ ሞት ሓደ ኤርትራዊ ስደተኛ ድሕሪ ምሕባራ፡ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታት ግን ብፍርሒ ተሸቝሪሮም ናብ ዝኸዱዎ ሓርቢቱዎም ከም ዘሎ ኣመልኪታ። ተኸታታሊ ጉዳያት ስደተኛታት ኢትዮጵያ’ውን ነቲ ፍጻመ “ጅሆ ከም ምሓዝ” ክብል ገሊጹዎ። ሓይልታት ክልል ኣምሓራ፡ ዳግም መሬት ንምምላስ ንብዙሓት የዕጥቑሉ ኣብ ዘለዉሉ እዋን፡ እቲ መዓስከር ኣብ ተኣፋፊ ቦታ’ዩ ዘሎ። ከም ሓበሬታ ኣብ ዓዲ-ሓሩሽ ዝርከቡ ስደተኛታት’ውን ሓይልታት ትግራይ፡ ኣብቲ መዓስከር ኣጽዋር ከዚኖም ኣለዉ። ሓላፊ ጉዳያት ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፡ ፍሊፖ ግራንዲ ነቲ ኣብ ቀረባ ሰሙናት ዝተራእየ ማእሰርቲ “ኣማኢት” ኤርትራዊያን ኣብ ሽረን ካልእ ቦታታን ብትሪ ኰኒኑ። ብመሰረት መግለጺ ግራንዲ፡ ካብቶም ተቐናቐንቲ ሓይልታት፡ “ምስ ኣንጻር ወገን ምድንጋጽ ኣለኩም” ብዝብል ምስምስ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ስደተኛታት መጭወይቲ፡ ማእሰርቲን መጥቃዕቲን ከም ዝወረደ ቤት-ጽሕፈቱ ጭቡጥ ሓበሬታ ረኺቡ’ዩ። እቲ ጸብጻብ እቲ ዓመጻት ኲናት ካብ ዝጀመረሉ ወርሒ ሕዳር ኣትሒዙ ክርአ ምጽናሑ ይውስኽ ። ሓይልታት ትግራይ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ወሪዱ ዝተባህለ ግፍዒ ብምዅናን፡ ንሳቶም ግን ኣካሉ ከም ዘይኰኑ፡ ብሓሙስ መግለጺ ኣውጺኦም። ነዚ ጉዳይ ዝምልከት ንወሃብ-ቃል ኣቶ ጌታቸው ረዳ ንምርካብ ግን ኣይተኻእለን። ሃለዋት’ቶም 9,200 ዝበጽሑ፡ኣብ መዓስከራት ሕጻጽን ሽመልባን ዝነበሩ ኤርትራውያን ዛጊት ኣይተፈልጠን። ኣብ ወርሒ ሕዳር ኲናት ድሕሪ ምጅማሩ፡ እተን መዓስከራት ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ’የን ኣትየን። ዳሕራይ ሰራዊት ኤርትራ ምስ ምንስሓቦምን ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ሓይልታት ትግራይ ድሕሪ ምእታወንን ድማ፡ ናይ ሕነ ምድፋይ ተርእዮ ከም ዝነበረ ነበርቲ ይሕብሩ። ብሰንኩ 10 ኤርትራውያን ካብቲ መዓስከር ውጽእ ኣብ ዝበለ ቤተ-ክርስትያን ተቐቲሎም። “ኣዚና ስለ ዝፈራሕና ነቲ መዓስከር ገዲፍናዮ ሃዲምና። ሚሊሻ ትግራይ ግን ተኸቲሎምና” ይብል ኣብ መዓስከር ሕጻጽ ዝነበረ ሓደ ስደተኛ። “ምስ ኣርከቡና ቦምባ ደርብዮምልና። ኣነ ዝፈልጦም ሰባት እኳ ሽዑ ተቐቲሎም። ሰራዊት ኤርትራ ስለ ዘጥቅዖም ሕነ ክፈድዩ ዝደለዩ ይመስሉ።” ካልእ ኤርትራዊ ስደተኛ’ውን ተመሳሳሊ ፍጻመ ከም ዝረኣየ ሓቢሩ። ዝባን ገደና ኣብ ዝብሃል ከባቢ ካብ 40 ክሳብ 60 ዝበጽሑ ምስኡ ዝጓዓዙ ዝነበሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት ከም ዝተቐትሉ’ውን ካልእ ስደተኛ ይነግር። ብመሰረት ካልእ ናይ ዓይኒ ምስክር ድማ ምስኡ ዝነበሩ ኣስታት ዓሰርተ ዝዀኑ መጓዕዝቱ፡ ብዕጡቓት፡ ከም ዝተቐትሉ ሓቢሩ። “ኣብ ህይወተይ ከምኡ ፈሪሐ ኣይፈልጥን፡” ይብል እቲ ስሙ ክዕቀበሉ ዝሓተተ ስደተኛ። ነብሶም ከድሕኑ ዝሃደሙ ስደተኛታት፡ ብሓይልታት ትግራይ ተኣኪቦም ናብ መዓስከር ሕጻጽ ከም ዝምለሱ’ዮም ኰይኖም። ብመሰረት ሓበሬታ’ቶም ስደተኛታት እቲ ዝኸፍአ እዋን ድሕሪኡ ዝሰዓበ’ዩ: “ወርሒ ዝኸውን ዝብላዕን ዝስተን ኣይነበረን። ቆጽሊ ሸምጢጥና እናበላዕና ኢና ተሳሊና፡” ይብል ። ብዙሓት ከም ዝጠቕሱዎ፡ ሓይልታት ትግራይ ንመዓስከር ሕጻጽ ኣብ ታሕሳስ ድሕሪ ምቍጽጻሮም፡ ናይ ስደተኛታት መግቢን ካልእን መንዚዖም። ኣብ ሽመልባ ዝነበሩ’ውን ተመሳሳሊ ዛንታ’ዮም ዝነግሩ። ኣብ ወርሒ ጥሪ፡ ኣብ እዋን ኲናት፡ 16 ስደተኛታት ከም ዝተቐትሉ የምልክቱ። ብሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝተገብረ ዳህሳስ፡ እቲ ዝተባህለ ሞት 16 ስደተኛታት ደኣ ይረጋገጽ እምበር፡ ፈጸምቱ መን ምዃኖም ግን ምፍላይ ኣይተኻእለን።ነቲ መጥቃዕቲ “ብዕጡቓት ወገናት” ዝተፈጸመ ክብል ድማ ይገልጾ ። ኣብ ወርሒ ጥሪ ሰራዊት ኤርትራ ንመዓስከር ሕጻጽ ድሕሪ ምቍጽጻሮም፡ ነቶም ኣብኡ ዝጸንሑዎም ኤርትራውያን ስደተኛታት ንኤርትራ ክምለሱ’ዮም ነጊሮሞም። “ሰራዊት ኤርትራ፡ ብመገዲ ሸራሮ ኣቢልና ንኤርትራ ክንከይድ ሓቢሮምና። ኣብ ሸራሮ ምስ በጻሕና ኣብ ዓበይቲ ናይ ጽዕነት መካይን ክንስቀል ምስ ነገሩና፡ ኣነ ኣምሊጠ፡” ይብል ሓደ ካብቶም ኣብኡ ዝነበሩ ስደተኛታት። ካልኦት ኣሽሓት ኤርትራውያን ድማ ብእግሮም ናብ ኤርትራ ክጓዓዙ ከም ዝተገደዱ መሰኻኽር ይገልጹ። ካብቲ ሃዲመምሉ ዝመጹ ጨቋኒ ስርዓት፡ ዝበኣሰ ከይስዕቦም’ውን ስለ ዝፈርሑ፡ ገሊኣቶም ድሮ ካብ ኤርትራ ሃዲሞም ናብ ትግራይ ተመሊሶም ኣለዉ። ኣሶሴይትድ ፕረስ ነዚ ብዝምልከት ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ንሕቶኦም ከምዘይመለሰ ይገልጽ። ሕጂ ኣብ አዲስ አበባ ዘሎ ኤርትራዊ ስደተኛ ከም ዝሕብሮ፡ ወተሃደራት ኤርትራ፡ ነቶም ስደተኛታት ክወጹ ድሕሪ ምእዛዞም፡ ላምባ ነስኒሶም ኣብ ሕጻጽ ዝነበረ ገዛውቲ ከቃጽሉዎ ብዓይኑ ከም ዝተዓዘበ ይገልጽ። ካብ መዓስከራት ሽመልባን ሕጻጽን ስደተኛታት ብሰራዊት ኤርትራ ተጨዊዮም ከም ዝተወስዱ ንኣሶሸትድ ፕረስ ሓቢሮም። ብመሰረት ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት፡ 7,300 ኣቢሎም ዝግመቱ ኣብ ሽመልባን ሕጻጽን ዝነበሩ ስደተኛታት ናብ ማይ-ዓይኒን ዓዲ-ሓሩሽን ግዒዞም’ዮም። ሕጂ ኲናት መሊሱ በርቲዑ፡ ሓይልታት ትግራይ ቦታታቶም ኣብ ዘምልሱሉ ዘለዉ እዋን ከኣ ውሕስነት እዞም ስደተኛታት ኣብ ዝኸፍአ ኣሎ። ሓደ ስደተኛ ካብ መዓስከር ዓዲ-ሓሩሽ ኣብ ዝለኣኾ ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ ቴለፎን፡ ብስእነት መግቢ፡ ዋሕዲ ቀረባትን ከምኡ ድማ ብሓይልታት ትግራይ ቀጻሊ መጥቃዕታት ይወርዶም ከም ዘሎ ልኢኹ። “ስለ ፈጣሪ ካብዚ ክንወጽእ ሓግዙና፡” ድማ ይብል። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


መግለጺ ኣዛዚ ሓይልታት ትግራይ ሌተናል ጀነራል ታደሰ ወረደ

ዋና ኣዛዚ’ቲ ሰራዊት ሌተናል ጀነራል ታደሰ ወረደ ሓይልታት ትግራይ “ወፍሪ ኣደታት ትግራይ” ተባሂሉ ብዝተሰየመ ወፍሪ መጥቃዕቲ ኣብ ሰለስተ ግንባራት ተዓዊቱ ኢሎም። እቶም ኣዛዚ ኣብ ዝሃቡዎ መግለጺ፡ ሰራዊቶም ምስ ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ፡ ኣባላት ፍሉይ ሓይሊን ሚሊሻን ዝተፈላለዩ ክልላት፡ ኣብ ቆቦ፡ ዓፋር ብተወሳኺ’ውን ዓደ-ርቃይ ግንባራት ተዓዊቱ ኢሎም። እቶም ጀነራል“ኣብዚ ሕዚ እዋን ንሰራዊት ትግራይ ጠጠው ዘብል ጭቡጥ ሓይሊ የሎን፡” ኢሎም ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ቤት ምኽሪ ክልል ትግራይ ጉባኤኡ ኣብ ከተማ መቐለ አካይዱ

ቤት ምኽሪ ክልል ትግራይ፡ ድሕሪ ሸሞንት ኣዋርሕ፡ ቀዳም ሓምለ 17,2013፡ ኣብ ከተማ መቐለ ጉባኤኡ ኣካይዱ። ኣብቲ ጉባኤ፡ መራሒ ክልል ትግራይ ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል፡ ጸብጻብ ዝሓለፉ ሸሞንተ ኣዋርሕን ትልሚ እዋን ክራማትን ኣቕሪቦም። ዶክተር ደብረጽዮን“ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ክፍጸም’ዩ ተባሂሉ ዘይግመት ግፍዒ ዋላ እንተ ወረደ፡ እቲ ህዝቢ ነዚ ተጻዊሩ ብምቅላስ ዓቢ ዓወት እናሓፈሰ ይርከብ፡” ኢሎም ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


'ህዝብታት ኣምሓራን ኤርትራን ዘይበታተኽ ናይ ስነ-ልቦና ሓድነት ዝሃነጹ`ዮም'  ኣቶ ኣገኘሁ ተሻገር

ህዝብታት ኣምሓራን ኤርትራን ዘይበታተኽ ናይ ስነ-ልቦና ሓድነት ዝሃነጹ`ዮም ክብል ኣመሓዳሪ ክልል ኣምሓራ ኣቶ ኣገኘሁ ተሻገር ገሊጹ። ኣቶ ኣገኘሁ ተሻገር፡ ህዝብታት ኣምሓራን ኤርትራን ኣብ ዝጎረባብትሉ ወልቃይትን ጠገዴን ሑመራን ሓቢሮም ዝነብሩ ህዝብታት ብምዃኖም ሓድነቶም ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ ንኽሕይል ክንሰርሕ ኢና ኢሉ። ኣብ ግጥማት ኩዕሶ እግሪ ማእከላይን ምብራቕ ኣፍሪቃ(ሴካፋ) ትሕቲ 23 ዓመት ትሳተፍ ዘላ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ንምፍናው ኣብ ዝተዳለወ ናይ ድራር እንግዶት ዝተዛረበ ኣማሓዳሪ ክልል ኣምሓራ ኣቶ ኣገኘሁ ተሻገር፡ ኣብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ዝመጸ ለውጢ፡ መራሕቲ ኢትዮጵያን ኤርትራን ንዝምድታታት ክልቲአን ሃገራት ብምትዕርራይ ንሓድነትን ሕውነትን ህዝብታቶም ከሐድሱ ምኽኣሎም ጠቒሱ ። ኣቶ ተሻገር ብባህሊ፡ ብታሪኽን ሃይማኖትን ሓደ ዝኾኑ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ብፍላይ ንዝሓለፈ 30 ዓመታት ብግጉይ ናይ ፖለቲካ ትረኻ ተፈላልዮም ምጽንሖም`ውን ገሊጹ`ሎ። ኣብቲ እዋን፡ መራሒሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣቶ ዳንኤል ዮውሃንስን ተጻወትን፡ ናይ ምስጋና ዘረባ ዘስምዑ ክኾኑ ከለዉ፡ ርእሰ-ምምሕዳር ክልል ኣምሓራ ብወገኑ፡ ንፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ህያብ ምልኣኹ ወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ካብ ባህርዳር ሓቢራ`ላ። ነቲ ስፖርታዊ ሸነኹ ዝምልከት ዜና፡ ኤርትራን ኢትዮጵያን ካብ ምድበን ድሕሪ ምትራፈን፡ ሴካፋ ኣብ ዝሰርዖ ናይ ደረጃ ግጥም፡ 1-1 ድሕሪ ምፍልላየን ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ብፍጹም ቅላዕ፡3-2 ምዕዋታ፡ ምስ `ታ ጋንታ ዝተጉዓዘ ጋዜጠኛ ስፖርት ኤርምያስ ገብረልዑል ሓቢሩ'ሎ።


ኣብ ከተማ ድሬዳዋ ንሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ዝድግፍ ሰልፊ ተኻይዱ

ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ኢትዮጵያ ንሰራዊት ምክልኻል ፅድግፉ ሰላማዊ ሰልፍታት ተኻይዶም።ኣብ ኩለን ጣቢያታት ከተማ ድሬድዋ ዝተሳተፋሉ ሰልፊ ትማሊሰንበት ተኻየዱ ኣሎ።ህወሓት ንሰሜን እዚ ኣጥቒዑ ህፃናት እውን ንትሕቲ ዕድመ ቆልዑት ንውግእ ኣሰሊፉ ኢሎም ዝንቐፉን ንጅግንነት ሰራዊት ምክልኻል ዝነኣዱን ከተንቲባ እታ ከተማ ኣሕመድ መሓመድ ቡህ ናይቲ ሰልፊ ዕላማ እዚ ጥራሕ ከይኮነስ ካልኣይ ዙር ምምላእ ማይ ግድብ ህዳሴን ሻድሻይ ዙር ሃገራዊ ምርጫ ብሰላም ምዝዛሙን ምኽኒያት ብምግባር እዩ ኢሎም። ናይ ድሬዳዋ ደቂ ኣንስትዮ ፌደረሽን ኣዶወንበር ወይዘሮ ቢፍቱ ኣባስ ኣብቲ ሰልፊ ንኣዴታት ትግራይ ክብላ ኣብ ዘስምዕኦ መደረ ትማሊ ብሽግር ክትነብራ ዝገበረክን‘’ኣሸባሪ ጁንታ’’ኢለን ዝፀውዕኦ ክቃወምኦ ‘’ንሕና ናይ ድሪዴዋ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ፌደራሽን ኣባላት’’ ፃውዒትና ነቕርብ ኣለና ኢለን። ናይ ድሬድዋ ምምሕዳር ህፃናት ፓርላማ ኣፈጉባኤ ህፃን ሩታ ታከለ ህፃናት ንውትድርና ምጥቃም ብምኹናን ዝምልከቶም ኣካላት ንህፃናት ትኽክለኛ ሓበሬታ ብሓላፍነት መንፈስ ክህቡ ሓቲታ። ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑት ኣብ ስልጠና ይኹን ኣብ ውግእ ከምዘየሰለፈ ብምሕባር ጋዜጠኛታት ይኹኑ ካልኦት ዓለምለኸ ኣካላት ናብ መሰልጠንን ወታደራዊ ዓውድን መፂኦም ክሪኡ ንዕድም ኢሉ ኣሎ። ንናይ ድሬድዋ ተነሓናሕቲ ውድባት ብምውካል መደረ ዘስምዑ ናይ ኢዜማ ናይ ድሬድዋ ሓላፊ ኣቶ ዮናስ ጥግነህ ንናይታ ሃገር ሰላምን ‘’ኣሸበርቲ’’ኢሎም ንዝተውዕዎምን ንምምካት ካብኦም ዝድለ ኩሉ ከምዘበርክቱ ኣብቲ መድረኽ መደረ ኣስሚዖም። ኣብቲ ሰለፊ ዝተንፀባረቑ ጭርሖታት ንሰራዊት ምክልኻል ዝድግፉን ንወሓት ዝኹንኑን ጥራሕ ከይኮኑስ ንቁጠባዊ ዝሕታለ ከተማ ድሬድዋ ህወሓት ተሓታቲ ዝገብሩ እዮም ይብል ፀብፃብ ወኪልና ኣዲስ ቸኮል። ተመሳሰልቲ ሰልፍታት ቅድም ክብል ኣብ ኣዲስ ኣበባን ሃዋሳን ዝተኻየደ ክኸውን ከሎ ኣብ ኣዳማ፣ጎንደርን ካልኦትን ከተማታት ዝሓለፈ ቀዳምን ሰንበትን ተኻይዱ ኣሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኢትዮጵያ: ክልል ኣምሓራ መንእሰያት ክኸቱ ይጽውዕ ኣሎ

ፕረዚደንት ክልል ኣምሓራ ኣቶ ኣገኘሁ ተሸጋር ብሰንበት ኣብ ዝገበሮ ጻውዒት፡ “ኵሉ መንእሰይ” ብረት ኣልዒሉ ኣንጻር’ቲ ብሓይልታት ትግራይ ዝካየድ ዘሎ መጥቃዕቲ ክኸትት ጸዊዑ። ፕረዚደንት እቲ ክልል ኣገኘሁ ተሸጋር፡ ሓይልታት ትግራይ ንኻብ ትሽዓተ ክልላት ዝተዋጽኡ ሰራዊት ፈደራል መንግስቲ’ዮም ዘጥቅዑ ዘለዉ ክብል ገሊጹ። እዚ ናይ ክተት ጻውዒት፡ ኲናት ትግራይ ሸሞንት ኣዋርሕ ኣብ ዘሕለፈሉ እዋን’ዩ ዝካየድ ዘሎ። ፕረዚደንት ክልል ኣምሓራ ኣገኘሁ ተሻገር፡ ብቴለቪዥን ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ “ንዅላቶም መንእሰያት፡ ዕጡቓትን ቅድሚ ሕጂ ዘይዓጠቑን፡ እንተስ ካብ መንግስቲ ወይ’ውን ካብ ውልቃዊ ብረት ተሰኪሞም፡ ኣንጻር ህወሓት ኣብ ዝግበር ዘሎ ቃልሲ ክሳተፉ እጽውዕ፡” ክብል ተዛሪቡ። ካብ ወገን ህወሓት ግብረ-መልሲ ንምርካብ፡ ንኣፈኛ እቲ ውድብ ጌታቸው ረዳ ምርካብ ኣይተኻእለን። ኣብ ወርሒ ሕዳር ናይ ዝሓለፈ ዓመት’ዩ ኣብ መንጎ ፈደራል መንግስቲን ንፖለቲካ ኢትዮጵያ ክዕብልል ዝጸንሐ ህወሓትን ኲናት ጀሚሩ።ድሕሪ ሰለስተ ሰሙን፡ ንርእሰ-ከተማ መቐለ ድሕሪ ምቍጽጻሩ፡ ፈደራል መንግስቲ ምዕዋቱ ደኣ ይግለጽ እምበር፡ ኲናት’ሲ ቀጺሉ’ዩ። ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሰነ ድማ ሓይልታት ህወሓት፡ ንመቐለን ካልኦት ቦታታት ትግራይን ተቘጻጺሮም። ዝሓለፈ ሰሙን ሓይልታት ትግራይ ገስጋሶም ብምቕጻል ብኽልል ዓፋር መጥቃዕቲ ፈጺሞም። ከም ኣገላልጻ እቶም ኣዘዝቲ፡ እቲ ብኽልል ዓፋር ዝተኻየደ መጥቃዕቲ፡ ነቶም ምስ ወተሃደራት ፈደራላዊ መንግስቲ ኰይኖም ዘጥቅዑ ዘለዉ ሓይልታት ኣምሓራ ዒላማ ዝገበረ’ዩ። ክልል ዓፋር፡ ንወደብ ጅቡቲ ምስ ኣዲስ-ኣበባ ዘራኽብ፡ መገዲ-ባቡር ዝሓልፎ፡ ቍልፊ መስመር’ዩ። ብቐዳም፡ ኣዛዚ ሓይልታት ኣምሓራ ብርጋዴር ጀነራል ተፈራ ማሞ፡ እቲ ኲናት ናብ ክልል ዓፋር ልሒሙ ከም ዘሎ ተዛሪቡ ነይሩ። ብመሰረት ጸብጻባት መራኸቢታት ውሽጢ ሃገር፡ ብርጋዴር ተፈራ፡ እቲ “ኣሸባሪ” ኢሉ ዝጸውዖ ሓይልታት ህወሓት ናብ ክልል ዓፋር ኣጥቂዑ ንኢትዮጵያውያን የበሳብስ ኣሎ ክብል ኣመልኪቱ ነይሩ። ብመሰረት ቃል’ቲ ኣዛዚ ድማ ፍሉይ ሓይሊ ክልል ኣምሓራ፡ ምስ ካልኦት ሓይልታት ተሻሪኹ ይዋጋእ ኣሎ። እዚ ኲናት ካብ ዝጅምር ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሞይቶም፡ ልዕሊ 2 ሚልዮን ዜጋታት ተመዛቢሎም፡ 5 ሚልዮን ዝግመቱ ድማ ተጸበይቲ ህጹጽ ናይ መግቢ ሓገዝ ኮይኖም ኣለዉ።


'ሓጽቢ ሕዳሰ፥ ንኢትዮጵያውያን ናብ ሓደ የምጽኦም'ዶ/ር ኣረጋዊ በርሀ

ዋና ዳይሬክተር ምውህሃድ ተሳትፎ ህዝቢ ግድብ ህዳሴ ዶ/ር ኣረጋዊ በርሀ ሓጽቢ ሕዳሰ፥ ንኢትዮጵያውያን ናብ ሓደ የምጽኦም ኣሎ ኢሉ ። ዶ/ር ኣረጋዊ በርሀ ምስ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መጠይቕ፥ 2ይ ደረጃ ምምላእ'ቲ ሓጽቢ፥ ነቶም ኤለክትሪክ ዘይብሎም 65 ሚልዮን ኢትዮጵያውያንን ነቶም ካብ ድኽነት ክወጹ ዝምነዩ ኩሎም- እንተላይ ጎረባብቲ ሃገራት -ዓቢይ ተስፋ ምዃኑ ተዛሪቡ። ንህንጸት ግድብ ህዳሴ፥ ዛጊት ካብ ህዝቢ ልዕሊ 16 ቢልየን ብር ከም ዝተዋጽአ'ውን ሓቢሩ'ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ተፈጺሞም ዝተባህለ መጥቓዕቲን ግብረ መልሲ ሓይልታት ትግራይን

ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ብሓይልታት ትግራይ ሓደጋ ይበፅሖም ኣሎ ክብል ትካል ስደተኛታትን ተመለስቲ ስደትን ኢትዮጵያ ሓቢሩ። ነዚ ኣመልኪቱ መግለፂ ዘውፀኡ ሓይልታት ትግራይ ድማ ኣብ ልዕሊ ሲቪል ህዝቢ ትግራይ ጨፍጫፍ ዝፈፀሙ ወረርቲ ሓይልታት ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ኤርትራ'ውን ግፍዓዊ ተግባራት ፈፂሞም ኢሎም ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ሰራሕተኛታት ረድኤት ዝሓዘት ነፋሪት ሕ/ሃ መቐለ ምእታዋ ተገሊጹ

ጥምየት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኣብ ዘንጸላለወሉ እዋን፣ ንሰራሕተኛታት ትካላት ረድኤት ዘሳፈረት ነፋሪት ሕቡራት ሃገራት ንፈለማ ጊዜ ትማሊ ሓሙስ ኣብ መቐለ ከምዝዓለበት ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ። ነፋሪት ሕቡራት ሃገራት፣ በረራ ነፈርቲ ኣብ ወርሒ ሰነ ካብ ዝቋረጽ ንደሓር ኣብ መቐለ ንፈለማ ጊዜ ዝኣተወት ነፋሪት እያ። ዳይሬክተር ፕሮግራም መግቢ ዓለም ጨንፈር ምብራቅ ኣፍሪቃ ሚካኤል ዳንፈርድ "እታ ነፋሪት ኣብ መቐለ ብብምእታዋ ዓብዪ ቅሳነት ተሰሚዑና ኣሎ። ኣብ’ቲ በረራ ዝነበሩ ኩላቶም፣ንኣዝዩ ኣገዳሲ ስራሕ ሰብኣዊ ረድኤት ናብ 2.1 ሚልዮን ህዝቢ ኣብ ምብጻሕ ዝሕግዙ እዮም" ክብል ገሊጹ። ተመሳሳሊ በረራታት ሕቡራት ሃገራት ናብ ክልል ትግራይ ኣብ ሰሙን ክልተ ጊዜ ከምዝህሉ’ውን እቲ ዜና ተሓቢሩ'ሎ።  ኣብ’ቶም ዝሓለፉ ሒደት ኣዋርሕ ዝነበሩ ዕንቅፋታት ስለዝተወገዱ፣ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብ ደቡባዊን ሰሜን ምዕራብን ትግራይ ንልዕሊ 730,000 ህዝቢ፣ ኣብ ከተማ ዛና ድማ ናብ 40,000 ህዝቢ ሰብኣዊ ረድኤት ከባጽሕ ከምዝኻኣለ ኣፍሊጡ ኣሎ።  ኣብ’ዘን ዝቅጽላ መዓልታ ይብል ፕሮግራም መግቢ ዓለም፣ ናብ ተወሳኪ 80,000 ህዝቢ ሰሜን መዕራብ ትግራይ ረድኤት ከብጽሕ መደብ ከምዘለዎ፣ እንተኾነ፣ ክዙን መጠን ረድኤት ይጽንቀቅ ስለዘሎ ካልኣይ ዙር ረድኤት ንምዕዳል ከምዘይኽእል ኣጠንቂቁ።  እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ ክሳብ ዝመጽእ መወዳእታ ታሕሳስ ኣብ ትግራይ ህይወት ንምድሓንን ንምቅጻልን ዘኽእሎ 176 ሚልዮን ዶላር ከምዘድልዮ ኣዘኻኺሩ ኣሎ ፕሮግራም መግቢ ዓለም።


ዓቃቢ ሕጊ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ላዕለዎት ሰበ ስልጣንን አባላት ካቢነ ክልል ትግራይን ክሲ ምምስራቱ ኣፍሊጡ

ዓቃቢ ሕጊ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ወሰንቲን ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ካቢነ ክልል ትግራይን ኣባላት ፈጻሚ ስራሕ ህወሓትን ክሲ ምምስራቱ ኣፍሊጡ። ዓቃቢ ሕጊ ኢትዮጵያ ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ "ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ኣብ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ዝለዓለ ተራ ዝነበሮም ትካላት ትእምት፣ ናይ ውልቅን መንግስቲን ኣመራርሓ፣ ኣባላት ኮምሽን ምርጫ ክልል ትግራይ፣ ኣብ’ቲ ዘይሕጋዊ ዝበሎ ምርጫ ክልል ትግራይ ዝተሳተፉ መራሕቲ ተቃወምቲ ፓርቲታትን ኣባላት ህወሓት ዝነበሩ ውልቀ ሰባትን ናይ ዓቃቢ ሕጊ ክሲ ቀሪብዎም ኣሎ" ይብል። ዝተጠቅሱ ክስታት፣ ሕጋዊ ዘይኮነ ምርጫ ብምክያድ ከምኡ'ውን ንመንግስቲ ብዘይሕገመንግስታዊ ኣገባብ ንምልዋጥ ኢሎም ናይ ትግራይ ወትሃደራዊ ኮማንድ ዝብል መስሪቶም ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ኢትዮጵያ ገበን ፈጺሞም ዝብሉ ከምዝርከብዎም እቲ መግለጺ ይሕብር። ነቲ ካብ ዓቃቢ ሕጊ ኢትዮጵያ ዝቀረበ ክሲ ኣመልክቶም ርእይትኦም ዝሃቡና ወካሊ መንግስቲ ክልል ትግራይ ኣብ ኣሜሪካ ኣምባሳደር ፍስሃ ኣስገዶም ‘እዚ ባጫ እዩ’ ክብሉ መሊሶም። ርእይቶ ኣምባሳደር ፍሰሃ ኣስገዶም ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ደቅና ምለሱልና ኢሎም ወለዲ ኣብ ዩኒቨርስታት መቐለ ይምሃሩ ናይ ዘለው ተምሃሮ

ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ዘለው ዩኒቨርስትታት ዝርከቡ ደቆም ካብቲ ክልል ንምውፃእ ‘’ዝኣተዎ ቃል ኣየኽበረን’’ክብሉ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከቡ ወለዲ ናይቶም ተምሃሮ ንሕቡራት መንግስታት ወቒሶም።ብርክት ዝበሉ ወለድን ስድራን ብ ፊት ንፊት ቤት ፅሕፈት ናይ ሕቡራት መንግስታት ናይ ኣፍሪካ ሕብረት ኮሚሽን ተኣኪቦም ደቅና ብቕልጡፍ ምለሱልና ክብሉ ሓቲቶም። \nኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከቡ ብርክት ዝበሉ ወለድን ኣባላት ስድራን ናይቶም ተምሃሮ ደቅና ምለሱልና ክብሉ ሓቲቶም።ሕቡራት መንግስታት ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ዝርከቡ ዩኒቨርስትታት ዘለው ተምሃሮ ንምምላስ ቃል ኣትዩ ነይሩ ይብሉ እቶም ወለዲ። ወይዘሮ ፍረህይወት ገብረህወትን ኣቶ ቢኒያን ኣስራትን ናይ ሕቡራት መንግስታት ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝሓተቶ ናይ ነዳዲን ካልኦትን ቀረባትን ዝተመለሰሉ ምዃኑ ኣረጋጊፅና ኣለና ይኹን እምበር እቲ ውድብ ሓላፍነቱ ኣይተዋፅአን ይብሉ። ንሰለስተ ግዜ ናብ ቤት ፅሕፈት ሕቡራት መንግስታት መፂአን ፍታሕ ከምዝሓተታ ዝገለፃ ኣብ መቐለ ሆስፒታል ዓይደር ክልተ ደቂ ኣንስትዮ ውላደን ከምዘለወን ዝገለፃ ወይዘሮ ገነት ሮባ ህፁፅ መፍትሒ ክወሃበን ሓቲተን። ‘’ዩኒቨርስቲ መቐለ ኣብ መቐለ ብዘሎ ሓፈሻዊ ኩነታት ድሕሪ 20 ሓምለ ቀለብ ስለዘይብለይ ኣነ ሓላፍነት ኣይወስድን ኢሉ ኣሎ’'ዝበላ እዘን ወላዲት ‘’ደቅና እንታይ ዕድል ኣለዎም?’’ ኢለን ይሕታ።’’ኣምላክ ይመስገን ትሕቲ እግዚኣብሄር ህዝቢ ትግራይ እዩ።ሕዚ እውን ህዝቢ ትግራይ ምስ ተበተነ እውን ሓቒፉ ከምዝሕዘልና ንፈልጥ ኢና’’ ኢለን። ናይቶም ወለዲ ተወካሊ ኣቶ ዳንኤል ኣስራት ሕቡራት መንግስታት ንቶም ተምሃሮ ከም መትሓዣ ብምጥቃም ካብ ስምምዕነት ወፃኢ ቅድመ ኩነታት ከምዝቐመጠ ብምግላፅ ሕዚ ኣብቲ ውድብ ተስፋ ከምዝቖረፁ ገሊፆም። ካብ ሕቡራት መንግስታት መልሲ ከምኡ እውን ሪኢቶ ምንስቴር ሳይንስን ላዕለዋይ ትምህርትን ንምርካብ ዝተገብረ ፈተነ ኣይተዓወተን። ሕቡራት መንግስታት ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ኣካላት ሰብኣዊ ረድኤት ንምብፃሕ ኣብ ክልል ትግራይ ዝተቛረፀ ሓይሊ መብራህትን ስልክን ዝኣመሰሉ ኣገልግሎታት ክኽፈት ብተደጋጋሚ ይሓቱ። ወለዲ ናይቶም ተምሃሮ ንደቆም ሓገዝን ሓለዋን ይገብረሎም ኣሎ ንዝበሉዎ ህዝቢ ትግራይ ኣመስጊኖም፣ እዚ ክቕፅል እውን ምሕፅንታ ኣቕሪቦም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንሰልፊ አካይዶም

ነበርቲ ኣዲስ ኣበባ ካልኣይ ዙር ምምላእ ማይ ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ምዝዛሙ ብምድጋፍን መንግስቲ ሽብርተኛ ኢሉ ዝመደቦ ህወሓት ከፊቱዎ ንዝበሎ መጥቓዕቲ ንምኹናን ትማሊሓሙስ ሰላማዊ ሰልፊኣካይዶም። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ 6ይ ሃገራሪ መረፃ፣ካልኣይ ዙር ምምላእ ግድብ ህዳሴን እዋናዊ ጉዳይ ክልል ትግራይ ንፖለቲካዊ ሃዋህው ኢትዮጵያን ንሪኢቶ ዓለምለኸ ማሕበረሰብን ኣብ ምቕያር ይርከብ ኢሎም ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳይ ወፃኢ ኢትዮጵያ:: ኣሽሓት ነበርቲ ኣዲስ ኣበባ መንግስቲ ኣሸበሪኢሉ ንዝኸሰሶ ሓይልታት ትግራይ ብምቅዋምንንሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ብምድጋፍን ኣብመስቀል ኣደባባይ ሰልፊ ኣካይዶም። ኣብቲ ሰልፊ መደረ ዘስምዓ ምኽትል ከንቲባ ኣዲስ ኣበባ ወይዘሮ ኣዳነች ኣቤቤ ብፍቕሪ እምበር ብሓይሊ ዘይንብርከክ ህዝብና ሒዝና ብሓድነት ንዝገጥሙና ፈተናታት ብዓወት እናሰገርናዮ ኢና ኢለን። ብኻሊእ ዜና ሻድሻይ ሃገራሪ መረፃ፣ካልኣይ ዙር ምምላእ ግድብ ህዳሴን እዋናዊ ጉዳይ ክልል ትግራይ ንናይ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ሃዋህውን ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ሪኢቶን ኣብ ምቕያር ይርከብ ኢሎም ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳይ ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ትማሊ ሓሙስ ኣብ ዝሃቡዎ ጋዜጣዊ መግለፂ። ኣብ ትግራይ ምስ ዘሎ ኩነታት ብዝተኣሳሰረ ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ትፅቢት ካብ ዝገብሩዎ ተፃራሪ እዩ ኢሎም ኣምባሳደር ዲና።ኣብዚ ሕዚ እዋን ዘሎ ግጭት ኣብ መንጎ ክልላት ኣምሓራን ትግራይን ብዘሎ ዘይምርድዳእ ከይኮነስ ናይ መላእ ኢትዮጵያ ጉዳይ እዩ ኢሎም። ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴርን ናይ ወፃኢ ጉዳይ ምንስቴርን ደመቀ መኮነን ምስ ኣብ ሕብረት ኣውሮፓ ፍልይቲ ወኪል ጉዳይ ቀርኒ ኣፍሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዘካይዱዎ ዝርርብ ሕብረት ኣውሮፓ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ተፅዕኖ ካብ ምፍጣር ክቑጠብ ምግልፆም ኣምባሳደር ዲና ገሊፂም። ኢትዮጵያ ምስ ኣመላልኣ ማይን ምምሕዳርን ግድብ ህዳሴ ንሓንሳብን ንመወዳእታን ዝብሃል ስምምዕ ፈፂማ ኣይክትቕበልን እያ እውን ኢሎም። ናብ ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ንዘቕርቡ ኣካላት ናይ ነፈርቲ በረራ ከምዝፈቐዱ ዘዘኻኸሩ ኣምባሳደር ዲና በረራ ካብ ኣዲስ ኣበባ ጀሚሩ ኣሎ ኢሎም።ብዓፋር ኣቢሉ ብመካይን ንምቕራብ ዝግበር ፃዕሪ ህወሓት ኢሎም ብዝፀውዕዎ ናይ ትግራይ ሓይልታት‘’መጥቓዕቲ’' ምስንኻሉ እቶም ወሃቢ ቃል ገሊፆም።ብዛዕባ እዚ ክሲ ካብ ሓይልታት ትግራይ ዝተወሃበ መልሲ የለን። ኣባል ኣመራርሓ ምምሕዳር ትግራይን ወሃቢ ቃል ማእኸላይ ኮማንድ ትግራይን ኣቶ ጌታቸው ረዳ ኣብ ክልል ዓፋር ንዝርከቡ ሓይልታት ፍሉይ ሓይሊ ኦሮሚያ ዒላማ ዝገበሩ መጥቓዕታት ምፍፃሞም ንሮይተርስ ገሊፆም። ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ብልዝብ ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ስምምዕ ክግበር ይፅውዕ።መንግስቲኢትዮጵያ በይናዊ ቶኽሲ ጠጠው ንምባል ምእዋጁ ስዒቡ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣምባሳደር ዩናይትድ ስቴትስ ሊንዳ ቶማስ ግሪንፊልድ ኣብ ዝሓለፉ ቅኒያት ኣብ ዝሃብኦ መግለፂ መንግስቲ ኢትዮጵያ እዚ ኣጋጣሚ ኣብ ትግራይ ዘሎ ሰብኣዊ ህልቂት ንምፍታሕ ክጥቀመሉ ኣለዎ ኢለን።ግን ሓይልታት መንግስቲ ካብ መቐለ ከንሳሕቡ ከለው ንኣብያተ ፅሕፈት ትካላት ሰብኣዊ ረድኤት ብምዝራፍ ናይ መራኸቢ ናውቲ ኣዕኒዮም፣እዚ ተቐባልነት ዘይብሉ ተግባር ስለዝኾነ ዝተሰረቐ ንብረት ክምለስ ኣለዎ ኢለን። ‘’ናብ ትግራይ ንምእታው ወሳኒ ዝኾነ ሓደ ወይ ካብኡ ንላዕሊ ድልድላት ምዕናዎም እውን ፈሊጥና ኣለና’’ ዝበላንሰን ‘’ብመንገድን ብኣየርን ንምብፃሕ፣ቴሌኮምኒኬሽን፣ሓይሊ መብራህቲ፣ባንኪ፣ቀረብነዳዲ ረድኤት ንምቕራብ ኣገደስቲ እዮም።እዞም ኩሎም ተዓፅዮም እዮም። ሰራሕተኛታት ሰብኣዊ ሓገዛት ናብ ዝተፀገሙ ሰባት ክበፅሑ ኣፀጋሚ እዩ።እንተድኣ ተረጋጊፁ እዞም ኩሎም ተግባራት ንሰብኣዊነት ዝተገብረ ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ምልክታት ከይኮኑስ ምኽባብ እዩ’’ ኢለን። መንግስቲ ኢትዮጵያ ምንቅስቓሳት ሰብኣዊ ቀረባት፣ ሸቐጣትን ናይ ሰባት ምቅንስቓስን፣ናብ ትግራይን ኣብ መላእ ትግራይን ብዘይዓንቀፍቀፍ ክፈቅድ ኣለዎ እውን ኢለን።ልዕሊ ኩሉ ድማ ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ስምምዕ ንደሊ ኢና ኢለን።’’ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ’’ኢለን ዝፀውዕኦም ሓይልታት ትግራይ ሓዊሱ ኩሎም ወገናት ሓቃዊ ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ስምምዕ ክገብሩ ክደራደሩ ኣለዎም ኢለን።ትርጉም ዘለዎ ስምምዕ ቶኽሲ ጠጠው ምባልን ምሉእ ምውፃእ ወታደራት ኤርትራን ናይ ኣምሓራ ክልላዊ ሓይልታትን ዘይተደረት ሰብኣዊ ሓገዝ ንምቕራብ የኽእል እዩ ምስ ናይ ኢትዮጵያ ናይውሽጥን ወፃእን ዶባት ንሕገመንግስቲ ብዝፃረርብሓይሊ ክልወጥ የበሉን ኢለን። ሕብረት ኣውሮፓ እውን ዝተኣወጀ በይናዊ ቶኽሲ ጠጠው ምባል ‘’ቶኽሲ ጠጠው ምባል ኣይኮነን’’ኢሉዎ ኣብ ዝሓለፉ ቅኒያት።ናይ ሕብረት ኣውሮፓ ኮሚሽነር ኣተሓሕዛ ቅልውላው ጃነዝ ሌናርቺች ኣብ ዝሓለፉ ቅኒያት ኣብ ዝሃቡዎ ሪኢቶ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝኣወጆ በይናዊ ቶኽሲ ጠጠው ናይምባል ስጉምቲ ‘’ቶኽሲ ጠጠው ምባል ኣይኮነን የግዳስ ምኽባብን ጥምየት ከም ናይ ኵናት መሳርሒ ምጥቃምን እዩ’’ኢሎም’'።ኣብ ትግራይ ዓፀቦ 900,000 ንዝግመቱ ሰባት ክዉን ሓቂ እዩ።ካልኦት ሓደ ሚሊዮን ሰባት ድማ ንዓፀቦ ሓደ ስድሪ ተሪፉዎም ኣሎ።እዚ ዓፀቦ እዚ ምሉእ ብምሉእ ሰብ ሰራሕ እዩ፤እዚንዝገብሩ ድማ ውርደት እዩ’’ ኢሎም ሌናርቺች ብምውሳኽ ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ነበርቲ ከተማ አዲስ አበባ ምምላእ ግድብ ህዳሴ ንምድጋፍን መንግስቲ ብህውሓት ዝተኸፈተ ንዝበሎ መጥቓዕቲ ዝቃወም ሰልፊ አካይዶም

ብብዙሓት ኣሸሓት ዝቑጸሩ ነበርቲ ከተማ ኣዲስ ኣበባ: ምዝዛም ምምላእ ግድብ ህዳሴ ንምድጋፍን ፡መንግስቲ ብኣሸባርነት ዝመደቦ ህወሓት ከፊትዎ ንዝበልዎ መጥቃዕቲ ንምኹናን ሎሚ ሓሙስ ሰልፍ ወጺኦም ውዒሎም። እቶም ተሰለፍቲ፡ ዓለም-ለኸ ማሕበረሰብ ንተግባራት ህወሓት እናረኣየ ስቅታ መሪፁ ክብሉ`ውን ከሲሶም። ሓይልታት ትግራይ ንዝተታሕዘ መሬት ትግራይ ምሉእ ብሙሉእ ክሳብ ዝልቀቅ ኩናት ክንቅጽል ኢና ዝብል ብወሃቢ ቃሉ ጌታችው ረዳ ምግላፁ ይዝከር። ኣመሪካን ሕብረት ኤውሮጳን ኸኣ ዛጊት ዘሎ በይናዊ ምቁራፅ ተፃብኦ ምዕፃው ደኣ እምበር ከምቲ ስሙ ንሰብኣዊ ሓገዝ ተባሂሉ ዝተገብረ ኣይኮነን ብልዝብ ናይ ሓቂ ምቁራፅ ተፃብኦ ክግበር ምጽውዕዖም ይዝከር። ኣብቲ ናይ ሎሚ ሰለማዊ ሰልፊ፡ ምኽትል ከንቲባ ወ/ሮ ኣዳነች ኣቤቤ፡ መደረ ኣስሚዐ ኔራ፡ ብዛዕባ’ቲ ሰልፍን ምላሽ ዝምልከቶም ኣካላትን ጽባሕ ብሰፊሑ ክንምለሶ ኢና።


ክልላዊ መንግስቲ ዓፋር ኣስታት 70 ሽሕ ሰባት ካብ መነባብርኦም ምፍንቓሎም ገሊጹ

ኽልላዊ መንግስቲ ዓፋር፡ 'ጁንታ' ኢሉ ዝጸውዖም ዕጡቓት ኣብ ልዕሊ ሓረስቶት ዓፋር ብዝወሰድዎ መጥቃዕቲ 70 ሺሕ ዝግመት ህዝቢ ምዝንባሎም ኣፍሊጡ። ኣርባዕተ መዕቆቢ ካምፕታት ብምድላው ድማ ከስፍሮም ይሰርሕ ከምዘሎ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ምክልኻል ሓደጋ`ቲ ኽልል መሓመድ ሑሰን ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሩ። ብኻልእ ወገን ኣብ ዂናት ዓወት ተጎናጺፍና ዝብል መግለጽታት ይወጽእ ኣሎ። ዳይሬክተር ህዝባዊ ርክባት ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ሌ/ኮ ጌትነት ኣዳነ፡ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ሰራዊት ምክልኻል፡ ኣብ ክልል ዓፋር ኣብ ኣለሌን ሱሉላን ከምኡ`ውን ኣብ ቆቦ፡ ኣሸባሪ ኢሉ ንዝጸውዖ ጉጅለ ህወሓት ከም ዝደምሰሰ ኣፍሊጡ። ነቲ ኮሌኔል ዝጠቐሰ ኣገልግሎት ዜና ኢትዮጵያ ብስእሊ ኣደጊፉ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ህወሓት ኣብ ውግእ ኣእትዩዎም ዝተባህሉ ሕጻናት፡ ብሰራዊት ምክልኻል ምምራኾም ይገልጽ። ብኻልእ ወገን፡ ድምጺ ወያነ፡ ኮማንድ ፖስት ትግራይ ኢሉ ዝገለጾ ኣካል ጠቒሱ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣብ ክልል ዓፋር ኣውላዕ ዝተባህለ ከባቢ፡ ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ምክልኻል ዓወት ከምዝተጎናጸፈን ወተሃደራት ከም ዝማረኸን ገሊጹ`ሎ። ንዝተመዛበሉ መፅለሊ ኣርባዕተ ጣቢያታት ይሰርሑ ከምዘለው ዝጠቐሱ እቶም ሓላፊ ንዝተወሰኑ ተመሳበልቲ ሓገዝ ከምዝተውሃበ ገሊፆ ም። ብመንፅር ክብደት ናይቲ ፀገም ብናይቲ ክልል መንግስቲ ፃዕሪ ጥራሕ ሰብኣዊ ሓገዝ ምብፃሕ ስለዝኸብድ ኣብቲ ከባቢ ምስ ዝርከቡ ዓለምለኸ ገበርቲ ሰናይ ትካላት ከምዝተዘራረቡ ጠቒሶም። ናይ ማይን ኣገልግሎታት ፅርየትን ሓገዝ ከምዘድሊ እውን ኣመልኪቶም። ዝተወሰኑ ተመዛበልቲ ናብ ካፕታት ምእታዎም ብምሕባር ሕዚ እውን እ ቲ ውግእ ብዘስዓቦ ተፅዕኖ ካብ ከባቢኦም ተመዛቢሎም ፈቖዶ ከባቢታት ዝተሓብኡ ኣለው ይብሉ። ብሰንኪ ሰብ ሰራሕን ተፈጥሮን ፀገማት ህዝቢ ዓፋር ብፍላይ ድማ እንስሳት ብምርባሕ ዝናበሩ ኣንፀላሊዩዎም ዘሎ ሓደጋ ኢትዮጵያዊያን ተሓባቢሮም ከድሕኑዎም ፃውዒት ኣቕሪቦም ኣለው። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣብቲ ውግእ ይሳተፉ ዘለው ኣካላት ዓወት ረኺብና ክብሉ መግለፂ ኣውፂኦም ኣለው። ንዳይረክተር ርክባት ህዝቢ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ኮሎኔል ጌትነት ኣዳነ ዝጠቐሰ ኣገልግሎት ዜና ኢትዮጵያ ሰራዊት ምክልኻል ፌደራል ኣብ ክልል ዓፋር ኣለሌ ስሉላን ቆቦን ኣሸባሪ ኢሉ ንዝፀውዖም ሓይልታት ትግራይ ከምዝደምሰሰ ገሊፁ። እቶምኮሎኔል ኣብ ክልል ዓፋር ከባቢ ኣለሌ ሱሉላ ‘’ሜይደይ’’ ብዝብል ሽም ዝፍለጥ ሓይሊ ናይ ‘’ሽብር’' መጥቓዕቲ ብምፍፃሙ ምሉአ ብምሉ ተደምሲሱ ምባሎም ኢዜኣ ፀብፅቢ ኣሎ። ብቆቦ ዝተኸፈትኒ ናይ ሽብር ኢሉ ዝፀውዖ መጥቓዕቲ ንምክልኻል ብዝወሰድኩዎ ስጉምቲ እቲ ጉጅለ ምሉእ ብምሉእ ተደምሲሱ ኢሉ። ህወሓት ንውግእ ኣዋፊሩዎ ንዝበሎም ትሕቲ ዕደም ቆልዑት ሰራዊት ኢትዮጵያ ምምራኹ እውን ኢዜኣ ፀብፂቡ ኣሎ። ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ትሕቲ ዕደመ ቆልዑት ወታደራት ኣብ ውግእ ይሳተፉ ዝብል ክሲ ብምንፃግ ሓይልታት ትግራይ ትሕቲ ዕድመ ወታደራት ንዝኽልክል ዓለምለኸ ፕሮቶኮል ከምዘኽብር ሓቢሩ።’’ዋላ ሓደ ቆልዓ ኣብ ስልጠና ይኹን ኣብ ሓይልታት ትግራይ ኣይተሳተፈን’’ ኢሉ።ጋዜጠኛታት፣ ሰብኣዊ ትካላትን ካልኦት ዓለምለኸ ተዓዘብትን ናብ ማእኸላት መሰለጠኒ ይኹን ኣብ ዓውዲ ብኣካል መፂኦም ብዓይኖም ክሪኡ ንዕድም ኢሉ መግለፂ ክልላዊ መንስግቲ ትግራይ። ብኻሊእ ወገን ወታደራዊ ኮማንድ ፖስት ሓይልታት ትግራይ ኣብ ክልል ዓፋር ዝነበረ ናይ ‘’ፀላኢ’’ ሓይሊ ደምሲሰ ኢሉ። ክልተ ሓይልታት ኮማንዶ መበል 23 ክፍለ ሰራዊት ኢትዮጵያ፣ሓደ ብርጌድ ፍሉይ ሓይሊ ኦሮሚያ ከምኡ እውን ሓደ ፍሉይ ሓይሊ በጦሎኒ ክልል ዓፋር ምሉእ ብምሉ ተደሚሲሱ ኣሎ ይብል እቲ መግአፂ።ሓደ ኮሎኔል ዝርከቦም 1,200 ወታደራት ተቐቲሎም፣ ልዕሊ 600 ቆሲሎም፣ካብዚ ብተወሳኺ ሓደ ኮሎኔል ዝርከቡዎም 100 ወታደራት ተማሪኾም ዝተረፉ ድማ ኣብ በረኻ ተበታቲኖም ኢሉ።ካብዚ ብተወሳኺ ኣብ ከባቢ ዞብል ዓሪዱ ነይሩ ዝበሎ ናይ ኣምሓራ ፍሉይ ሓይሊ ብምድምሳስ ነቲ ከባቢ ተቖፃፂረዮ ኣለኹ ዝበለ መግለፂ ሓይልታት ትግራይ ብርክት ዝበሉ ኣፅዋራት ማሪኸ ኣለኹ፤ እቲ ውግእ ቀፂሉ ኣሎ ኢሉ። ከባቢ ቆቦ ግን ሎሚ ኣንጻራዊ ሰላም ሰፊንዎ ምውዓሉ ናብ ቆቦ ደዊሉ ከረጋግጽ ከም ዝኸኣለ- ወኪልና ሓቢሩ`ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ክልላዊ መንግስቲ ሶማሌ ንህውሓት ክድግፉ ጸኒሖም ዝበሎም 28 ሰባት ኣብ ቐይዲ ምእታው ገሊጹ

ክልላዊ መንግስቲ ሶማሌ ን'ኣሸባሪ' ኢሉ ዝጸወዖህወሓት ብዝተፈላለየ መንገድታት ክድግፉ ጸኒሖም ዝበሎም 28 ውልቀሰባት ምስ ንብረቶም ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ከምዘእተወ ኣፍሊጡ። ምኽትል ኮሚሽነር ፖሊስ`ቲ ኽልል መሓመድ ዓሊ ሓሰን፡ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ካብቶም ኣብ ቐይዲ ዝኣተው ገሊኦም ኣብ መርመራ ዘለዉ ካልኦት ድማ መርመራ ወዲኦም ናይ ክሲ ፋይል ዝተኸፍቶም`ዮም ኢሉ። ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ ኣቐዲሙ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከባብታትን፡ ተወለድቲ ክልል ትግራይ ብዘይኣገባብ ይእሰሩ፡ ይከላበቱን ንግዶም ይዕጾን ኣሎ ኢሉ ኔሩ`ዩ። ምኽትል ኮሚሽነር ፖሊስ ክልል ሶማሌ ግን እቲ ከምኡ ዝብል ቅሬታ ንዓና ዝምልከት ኣይኮነን፡ ኣብቲ ክልል ግን ሎሚ`ውን ብዙሓት ተወለድቲ ትግራይ ብሰላም ይንብሩ`ለዉ`ዮም ኢሉ። ንሱ ብተወሳኺ ፍሉይ ሓይሊ ሶማሌ ናብ ሰሜን ኢትዮጵያ ድሕሪ ምዝማቱ፡ ብሓደ ሓደ ተለኣኣኽቲ ህወሓት ዝበሎም ኣብ ልዕሊ`ቲ ፍሉይ ሓይሊ ሽም ናይ ምጥፋእ ወፍሪ ይካየድ`ዩ ድሕሪ ምባል ካብ ከምኡ ዓይነት ዘመተ ይቆጠቡ ዝብል መተሓሳሰቢ ኣቕሪቡ`ሎ።


መግለጺ ሚ/ጉ/ወጻኢ ኢትዮጵያ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ሻድሻይ ሃገራዊ ምርጫ ኢትዮጵያ፡ ካልኣይ ዙር ምምላእ ግድብ ህዳሴን፡ ህልው ኩነታት ክልል ትግራይን፡ ንኣረኣእያ ማሕበረሰብ ዓለም እናቐየሮ ምምጽኡ ኣፍሊጡ። ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ፡ ምስ ሃገራዊ ምርጫን ምምላእ ሓጽብን ብዝተሓሓዝ ኣብታ ሃገር ክፍጠሩ`ዮም ዝተባህሉ መዘዛት ብዘይምፍጣሮም፡ ንፖለቲካዊ ምሕደራ`ታ ሃገር ምኽንያት ምዃኖም` ይጠቅስ። ኣምባሳደር ዲና ምስ ክልል ትግራይ ዘሎ ኩነታት ብዝተሓሓዝ፡ ነገራት ዓለም-ለኸ ማሕበረሰብ ካብ ዝተጸበዮ ብኣንጻሩ ምኻኑ`ውን ገሊጹ ። ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ወጻኢ ደመቀ መኮነን፡ ምስ ፍሉይ ልኡኽ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ እቲ ሕብረት ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ተጽዕኖ ካብ ምግባር ክቑጠብ ምዝኽኻሩ`ውን እቲ ወሃቢ ቃል ሓቢሩ`ሎ።


ኣመሓዳሪ ክልል ሶማል ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ንህውሓት ዘይምኹናኑ ነቒፎም

ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዘሎ ጎንፂ ኣብ መንጎ ክልተ ክልላት ዝካየድ ዘሎ ዘይኮነስ ኣብ መንጎ ፌደራል መንግስቲን ንሶም "ኣሸባሪ" ክብሉ ዝፀውዑዎ ህወሓትን እዩ ክብሉ ኣመሓዳሪ ክልል ሶማሌ ሙስጠፌ መሓመድ ዑመር ተዛሪቦም። ንሶም ወሲኾም ማሕበረሰብ ዓለም ፌደራል መንግስቲ በይናዊ ምቁራፅ ተፃብኦ ኣዊጁ እናሃለወ ህወሓት ግን ውግእ ዘይምቁራፁ ክኹነን ዘይምኽኣሉ ነቂፎም ። ህወሓት ሕጂ'ውን በብክልሉ ምስሌናቱ ብምቅማጥ ወይ'ውን ንፌደሬሽን ብምፍርራስ ዕድላት ካልኦት ህዝብታት ኢትዮጵያ ክውስን ዝገብሮ ዘሎ ፃዕሪ ፈፂሙ ዘይኸውን'ዩ ኢሎም። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ብኽልል ዓፋር ኣቢለን ናብ ትግራይ ረዲኤት መግብን ዝተፈላለዩ ሓገዛትን ሒዘን ይጉዓዛ ዝነበራ መኻይን ብምኽንያት ኣብቲ ኸባቢ ይካየድ ዘሎ ኲናት ክሕልፋ ከምዘይከኣላ ኮምሽን ሃገራዊ ምክልኻል ስግኣት ሓደጋ ኢትዮጵያ ሓቢሩ። "ንሕና ኣካል እቲ ፌደራል መንግስቲ ኢና ።እቲ ሓይሊ ከኣ ሕገመንግስቲ ከፍርስ ዝደሊ ዘሎ ሓይሊ ምዃኑ ግልፂ እዩ ። ኣብዚ ሰሙን እንታይ ዓይነት ዕላማ ከምዘለዎም ግልፂ ይኸውን ኣሎ ። ንኽልል ዓፋር ኣጥቂዖም ኣለዉ ፤ጉዳይ ዓቅሚ ኮይኑዎም 'ምበር እንተኺኢሎም ናብ ክልል ሶማሌን ቤንሻንጉልን'ውን ሓሊፎም ከጥቅዑ ይደልዩ እዮም ። ስለዝኾነ ካብ ክልላት ዝሰገረ ምዃኑ ግልፂ እዩ ።ትማሊ ዝተመንዝዕዎ ስልጣን ሎሚ እንተዘይኣምለስኩ ፤ኣብ ፖለቲካ ኢትዮጵያ ኣትየ ክውስን እንተዘይ ኪኢለ ኢትዮጵያ ኣይትረጋጋዕን ኢሉ ዝኣምን እዩ። ስለዝኾነ ኩላትና ተሓባቢርና ካብ ምምካት ዝሓለፈ ካልእ ኣማራፂ የብልናን ናይ ትማሊ ታሪክ ክምለስ ኣይንደልን።" ንቅድመ ምድላው ስራሕቲ ሕርሻ ክጥዕም ተባሂሉ ፌደራል መንግስቲ በይናዊ ምቁራፅ ተፃብኦ ኣዊጁ ካብ ክልል ትግራይ ምውፅኡ ትኽክለኛ ውሳነ እዩ ኢሎም ዝኣምኑ ኣቶ ሙስጠፌ መሓመድ ይኹን'ምበር ህወሓት ነዚ ዕድል ብሓይሉ ዝረኸቦ ዓወት ኣምሲሉ ካልእ ኲናት ምክያዱ ጌጋ እዩ ይብሉ ።ኣብ ቀረባ ኣብ በዓል ራያ ፣ፀለምትን ክልል ዓፋርን ዝበሉ ኸባቢታት ዝካየድ ዘሎ ኲናት ንሶም"ኣሸባሪ"እናበሉ ዝፅውዕዎ ህወሓት ዝቀስቀሶም እዮም ኢሎም። ይኹን እምበር መንግስቲ ሕጊ ምኽባር ኢሉ ዘካየዶ ወፍሪ ብተደጋጋሚ ተኹሲ ጠጠው ከብል ይሓቱ ዝነበሩ ማሕበረሰብ ዓለም ህወሓት እቲ ኲናት ናብ ካልኦት ክልላት ከሰጋግሮ እናረኣዩ ሱቅታ ምምራፆም ነቒፎም። ህወሓት ዝተፈላለዩ ዘይሰብኣዊ ገበናት ዘይፈፀመሉ ክልል የለን ዝበሉ ኣቶ ሞስጦፌ ቅድም ክብል ኣቶ ጌታቸው ረዳ ሕሳብ ከነወራርድ ኢና ምባሎም ጠቂሶም ዝወራረድ ዕዳ እንተሎ ህወሓት ዝያዳ ካልእ ዕዳ ኣለዎ ኢሎም። "27 ዓመታት ንህዝቢ ክቀትል ዝፀንሐ ውድብ እዩ ። ኣብ ዕድመ ስልጣኑ ዘየመዛበሎ ፣ዘይደፈሮ ፣ዘይቀተሎ ናይ ኢትዮጵያ ብሄር ኣሎ ኢለ ኣይኣምንን ። ኩሉ ክልል ክበሃል ይከኣል ስለዝኾነ ኣብዚ ሸሞንተ ኣዋርሕ ተበዲለ እየ እዩ ዝብል ዘሎ 27 ዓመት ክብድል ዝፀንሐ ውድብ እንታይ ዓይነት ሕሳብ እዩ ከወራርድ ዝደሊ ዘሎ ኣይርደኣንን።" ህወሓት ሎሚ'ውን ከምቲ ቅድሚ 30 ዓመት ዝገበሮ ዕድል ካልኦት ህዝብታት ኢትዮጵያ ኣነ እየ ዝፈልጠልኩም ዝብል ቅዋም እዩ ዘለዎ ዝበሉ ኣቶ ሙስጠፌ ሎሚ ግን እዚ ክከውን ኣይኽእልን ኢሎም። ንምምሕዳር ድሬዳዋ ሓዊሱ ኩለን ክልላት ፌደራል ሓይልታተን ናብ ሰሜን ኢትዮጵያ ይልእኻ ምህላወን ስዒቡ ትማሊ ኣዲስ ኣበባ ዝበፅሑ ፍሉይ ሓይሊ ሶማሌ'ውን ኣቀባብላ ተገይሩሉ። ብተመሳሳሊ ኣብ ከተማ ጎንደር ዝተረኽቡ ኣመሓዳሪ ክልል ኦሮምያ ሽመልስ ኣብዲሳ "ኣሸባሪ " ክብሉ ዝፅውዑዎ ህወሓት ዝወለዖ ኲናት ኣብ ሓድነት ኢትዮጵያ ዘነፃፀረ ብምዃኑ ኢትዮጵያውያን ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ብምልዓል ክምክትዎ ከምዝግባእ ምዝራቦም ኣገልግሎት ዜና ኢትዮጵያ ሓቢሩ። ኢዜኣ ወሲኹ መንግስትን ህዝብን ኦሮሚያ ናይ ኢትዮጵያ ሓደጋ ኣብዝኾኑ ጉዳያት ምስ ኣሕዋት ህዝብታት ኮይኑ መስዋእቲ ንምኽፋል ድሉዊ እዩ ምባሎም ገሊፁ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኮምሽን ምክልኻል ሓደጋ ብክልል ዓፋር ኣቢለን ረዲኤት መግብን ካልኦት ሓገዛትን ሒዘን ናብ ትግራይ ይኸዳ ዝነበራ መኻይን ኣብቲ ኸባቢ ይካየድ ብዘሎ ዂናት ምትእጉጓለን ሓቢሩ ።ኮምሽነር መምርሒ ስራሕ ሃገራዊ ስግኣት ሓደጋ ምትኩ ካሳ ንኣገልግሎት ዜና ኢትዮጵያ ከምዝበልዎ ኣብዝሓለፉ ሰለስተ መዓልታት መግብን ካልኦት ሰብኣዊ ሓገዛት ፅዒነን ናብ ትግራይ ይሓልፋ ዝነበራ 189 ዓበይቲመኻይን ነቲ ዘሎ ጥቅ፟ዓት ብምስጋእጠጠው ክብላ ተገዲደን እየን ኢሎም ። እቶም ኮምሽነር ነቲ መንግስቲ ካብ ፕሮግራም መግቢ ዓለምን ካልኦት ለገስቲ ትካላትን ዝመፀ ሰብኣዊ ሓገዛት ናብ ክልል ትግራይ ክበፅሕ ዘመዓራረዮ መንገዲ ንሶም "ኣሸባሪ" ክብሉ ዝፀውዑዎ ህወሓት ኣብ ክልል ዓፋር ዞባ 4 ወረዳ ፈንቲ ረሱ ያሎ ብዝኸፈቶ መጥቃዕቲ ዝነበረ መተሓላለፊ መንገዲ ምዕጻውን ምብፃሕ ረዲኤት'ውን ምትዕንቓፉን ይዛረቡ ። ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ሰመራ 115 ኪ.ሜ ርሒቑ ናብ ክልል ትግራይ መግቢ ሒዘን ይጉዓዛ ኣብ ልዕሊ ዝነበራ 10 ዓበይቲ መኻይን ሓደጋ በፂሑወን ክብል ፕሮግራም መግቢ ዓለም ቅድሚ ትማሊ ምግላፁ ዝዝከር እዩ።ንግዚኡ ብምክንያት ፀጥታ እቲ ኸባቢ ረዲኤት ዝፀዓና መኻይን ከይንቀሳቀሳ ዝወሰነ ምዃኑን ቀንዲ መበገሲ እዚ ዕንቅፋት መን ምኳኖም ንምፍላጥ እውን ምስ ሰበስልጣናት እቲ ኸባቢ ይሰርሑ ምህላዎምገሊፁ። ኣብ ዓፋር ወረዳ ያሎ ዝነብሩ ኣርባሕቲ እንስሳ ዓፋር ከምዝበልዎ እቲ ውግእ ካብዝጅመር ዳርጋ ሓደ ሰሙን ከምዝኾኖን ብኸበድቲ ኣፅዋር ዝተሓገዘ ምኳኑን ይዛረቡ። "ኩሉ ህዝቢ ተመዛቢሉ እዩ ።ናብ ጨፍራን ቦሪ ሁዋ ወረዳ ኣለሌ ተፈናቂሉ እዩ ። ስጋብ መዋሰኒ ኣምሓራ ተመዛቢሉ እዩ።እቲ ኲናት ኣዝዩ ከቢዱና እዩ ዘሎ።" ኣቶ ኣሎ ዝተባህሉ ነባሪ በቲ ናብ ትግራይ ዘእቱ ከባቢ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ስዒቡ ብርክት ዝበሉ ነበርቲ እቲ ኸባቢ ካብ መንበሪኦም ከምዝተመዛበሉን እቲ ኲናት ህዝቢ እቲ ኸባቢ ጥራሕ ዘጥቀዐ ኣይኮነን ይብሉ ። "በዚ ኲናት ህዝቢ ትግራይ ጥራሕ ኣይኮነን ዝጉዳእ ዘሎ ኣብቲ ከባቢ ዝሎ ብኣምሓራ ኮነ ብኸባቢ ዓፋር ሰሜናዊ ዞባ ዘለዉ መዋሰኒ ከባቢታት ስልኪ የብሎምን ፣ ባንኪ የለን ን8 ኣዋርሕ ተዓፅዩ እዩ ዝርከብ እዚ ኸባቢ ዞባ 4 ዘሎ መንገዲ ናብ ትግራይ ዝቀረበ እዩ ። ንሱ እዮም ዓፅዮሞ ዝርከቡ ። ኣብቲ ከባቢ ዘሎ ማሕበረሰብ ንጥምየት እዩ ዝቃላእ ዘሎ እዚ ድማ ሃገራዊ ጉድኣት እዩ:: " ነበርቲ እቲ ኸባቢ ማሕበረሰብ ዓለም ነቲ ዘሎ ኩነታት ተረዲኡ ክበፅሐልና ይግባእ ከምኡ'ውን ኩሉ ህዝቢ ኢትዮጵያሓገዝ ክገብረሎም ፀዊዖም ።ብዛዕባ ተመዛቢሎም ዝተባህሉ ክፋላት ማሕበረሰብ ኮነ ሓፈሻዊ ኩነታት ፀጥታ እቲ ከባቢ ሓበሬታ ንምርካብ ናብ ክልልላዊ ምምሕዳር መንግስቲ ዓፋር ዝገበርናዮ ተደጋገምቲ ፈተነታታ አይሰለጠን።"ኣሸባርን ጁንታን "ክብል ንህወሓት ዝፀዎዖ መንግስቲ እቲ ክልል ኣብ ዞባ ረሱ ወረዳ ያሎ ኣብ ልዕሊ ኣርባሕቲ እንሰሳ ክልል ዓፋር መጥቃዕቲ ምኽፋቱ ምግላፁ ዝዝከር እዩ። ኣባል ኣመራርሓ መንግስቲ ትግራይን ውሃቢ ቃል ሓይልታት ኮማንድ ትግራይ ጌታቸው ረዳ ብዘይ ኣገባብ መሬትና ተወሪሩና እዩ ዝበልዎ መሬት ናጻ ካብ ምውፃእ ሓሊፉ ግዝኣት ናይ ምስፋሕ ኮነ ካልእ ኣጀንዳ ከምዘይብሉ እዮ ዝዛረቡ ። ከምኡ'ውን አብ ትዊተሮም " ሓረስቶት ነናብ ዝመፁሉ ከባቢ ምምላስና ክንቅፅል ኢና ። ንሰራዊት ትግራይ ምምላስ ዘይከኣል ምኳኑ እናፈለጡ ሓረስቶት ዘዋፍሩ ዘለዉ ከእርነቡ ይግባእ ።ንሕና ምስ ጭቁን ህዝቢ ኣምሓራ ኮነ ህዝቢ ኦሮሞ ወይውን ምስ ካልኦት ህዝብታትን ሚልሻን ባእሲ የብልናን ። ባእስና ምስ ኣዴታት ትግራይን ህፃናት ትግራይን ተዘይጨፍጨፍኩ ኣይድቅስን ዝበሉ ሓይልታት እዩ ። ንሳቶም ንህዝብና ስግኣት ምዃኖም ስጋብ ዘየቋረፁ ስጉምትና ጦሮም ኣብ ዘልዓልሉ ቦታ ኩሉ ክቅፅል እዩ ክብሉ ፅሒፎም እዮም።


ናይ ኢትዮጵያ ኣመራርሓ ሓደጋን ስግኣትን ህወሓት መግቢ ጽዒነን ናብ ክልል ትግራይ ዝጉዓዛ መካይን መጥቓዕቲ ፈጺሙ ክብል ከሲሱ

ብወገን ዓፋር ናብ ክልል ትግራይ ናይ መግቢ ረድኤት ሒዘን ይንቀሳቐሳ ኣብ ልዕሊ ዝነበራ መካይን ህወሓት ወታሃደራዊ መጥቓዕቲ ፈፂሙ ክብል ናይ ኢትዮጵያ ሃገራዊ ስግኣት ሓደጋ ኣመራርሓ ስራሕ ከሲሱ።ብኻልእ ወገን ኣብ ክልል ዓፋር ዞባ ኣርባዕተ ወረዳ ፈንቲ ረሱ ያሎ ዝጀመረ ውግእ ቀጺሉ ሓደ ሰሙን ከቑጽር ምቕራቡ ተሓቢሩ'ሎ። ህወሓት ነቲ ረድኤት ዝፀዓና መካይን ኣጥቒዑ ንዝብል ክሲ ዝሃቦ መልሲ የለን። ኣቶ ጌታቸው ረዳሎሚ ረቡዕ ኣብ ዝዘርግሕዎ ናይ ትዊተር መልእኽቲ ግን ሓይልታት ትግራይ ብዓወት ምግስጋሱ ቀፂሉ ኣሎ ካብ ክልላት ዝተፀውዑ ፍሉይ ሓይልታትን ናይ ኣምሓራ ገባራትን ናብ ዝመፅሉ ምምላስና ክቕፅል እዩ ኢሎም።’ ኣቶ ጌታቸው ረዳ"ኣብይን ብርሃኑ ጁላን ንሰራዊት ትግራይ ጠጠው ከምዘይብሉዎም እናፈለጡ ሓረስቶት ክሃልቁ ካብ ምግባር ንድሕሪት ኣይብሉን። ፅልእና ምስ ናይ ኣምሓራን ዓፋርን ውፅዓት ህዝብታት ኮነ ምስ ሚልሻ ኣይኮነን ንኣዴታትን ህፃናትን ትግራይ እንተዘይወዲኦም ድቃስ ምስ ዘይመፅኦም ኣብይን ደመቀን እዩ፤... ንህዝብና ስግኣት ኮይኖም ክሳብ ዝቐፀሉ እቲ ስጉምቲ ብረት ኣብ ዘልዕልሉ ቦታ ክቅፅል እዩ’’ ኢሎም ። ብኻሊእ ወገን ኣማሓዳሪ ክልላዊ መንግስቲ ሶማሌ ኣቶ ሙስጠፌ መሓመድ ዑመር ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ይካየድ ዘሎ ግጭት ኣብ መንጎ ክልተ ክልላት ዘይኮነስ ኣብ መንጎ ፌደራል መንግስትን ‘'ኣሸባሪ’’ኢሎም ዝፀውዕዎ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን እዩ ኢሎም ። ኣቶ ሙስጠፌ ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ናይ ፌደራል መንግስቲ በይናዊ ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ውሳነ ኣዊጁ ህወሓት ግን ውግእ ምቕፃሉ ኣይኮነነን ክብሉ ነቒፎም ።


ኣብ ክልል ትግራይ ምብጻሕ ሰብኣዊ ሓገዛት ካብ ዝሓለፈ ሰነ ጀሚሩ ምምሕያሹ ወሃቢ ቃል ሕ/ሃ ገሊጹ

"ምብጻሕ ሰብኣዊ ሓገዛት ኣብ ውሽጢ ትግራይ፣ ካብ ዝሓለፈ ሰነ ጀሚሩ ምምሕያሽ ከምዘርአየ፣ ካብ ትግራይን ናብ ትግራይን ዝግበሩ ምንቅስቃስ ግን ሎሚ’ውን ተዓጽዩ ከምዘሎ" ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት ፈርሃን ሃቅ ገሊጹ። ፈርሃን ሃቅ"እዚ ዝተጠቀሰ ጸገም፣ ንተኽእሎ ሰራሕተኛታት ረድኤት፣ ቀረባት ንምምላእ፣ ሰራሕተኛታተን ንምውዳብን ወፍሪ ረድኤት ቀጻሊ ንምግባርን ንዝግበር ጻዕሪታት ኣተዓናቂፉዎ ኣሎ" እውን ይብል ። ኣብ ውሽጢ ትግራይ፣ ቅድሚ ሎሚ ፈጺሙ ምብጻሕ ይከኣል ናብ ዘይነበረ ስፍራታት ምብጻሕ ከምዝተካኣለ ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ። ካብ 5.2 ሚልዮን ህዝቢ ናብ’ቶም 4 ሚልዮን፣ እዚ ማለት 75 ሚእታዊት ህዝቢ ትግራይ ምብጻሕ ተኻኢሉ'ሎ። እዚ ኣሃዝ’ዚ ኣብ ግንቦት 30 ሚእታዊት ጥራሕ እዩ ነይሩ። እንተኾነ፣ ብዓፋር ዝሓልፍ ጽርግያ ናብ ትግራይ፣ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ሓይልታት ክልልን ፌደራልን ስለዝርከብ፣ ኣብ ውሽጢ ትግራይ ዘሎ ክዙን ረድኤት ይንኪ ከምዘሎ እቲ ዜና ይሕብር። ድሕሪ መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስምምዑ፣ ዕዉት ፈተነ በረራ ንረድኤት ሕቡራት ሃገራት ዝሓለፈ ቀዳም ከምዝተፈጸመ ዝዝከር እዩ። ስሩዕ በረራ ካብ ጽባሕ ረቡዕ ክቅጽል እዩ ዝብል ትጽቢት ኣሎ'ውን ኢሉ።


ተኸተልቲ እምነት እስልምና ኤርትራን ኢትዮጵያ ንዒድ ኣል-ኣድሓ ጸንቢሎም

መበል 1442 ዒድ ኣል ኣድሓ ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ዝተፈላለዩ ከተማታትን ገጠራትን ብዝተፈላለዩ ስነ-ስርዓታት ተኸቢሩ ውዒሉ። ኣብቲ ኣብ ኣስመራ ኣብ ዓቢይ መስጊድን ካልኦት መሳጊድን ዝተኸብረ በዓል፡ ሙፍቲ ኤርትራ ሸኽ ሳሊም ኢብራሂም ኣል-ሙኽታር፡ ናይ ባርኾት ቃል ዘስምዑ ክኾኑ ኸለዉ፡ ብመሰረት ሓበረታ ትዊተር ሚኒስትር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል እቲ ስነ ስርዓት ብውሱናት ተሳተፍትን ንመምርሕታት ኮቪድ 19 ዝተኸተለን`ዩ ኔሩ ። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ድማ እቲ በዓል ኣብ ስታድየም ዝተኻየደ ክኸውን ከሎ ብዙሓት መራሕቲ ሃይማኖትን ኣጋይሽን ዝተረኽብሉን ብድሙቕ ኣገባብ ዝተኽብረን`ዩ ኔሩ። ኣብ ጠቕላሊ ቤት ምኽሪ ጉባኤ እስልምና ኢትዮጵያ ፕረዚደንትን ቀዳማይ ሙፍትን ሓጅ ዑመር እድሪስ፡ ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፡ ዓረፋ ናይ ቤተሰብ ሓድነትን ሓባራውነትን በዓል`ዩ ኢሎም። ብምኽንያት ለበዳ ኮሮና ናይ ኣደባባይ በዓላት ተሓሪምዋ ዝጸንሐት ኢትዮጵያ፡ ናይ ሎሚ ዒድ ግን ብፍሉይን ብድሙቕን ኣገባብ`ያ ኣኽቢራ። ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ኣመንቲ`ዮም ኣብቲ ናይ ኣዲስ ኣበባ ኣከባብራ ዒድ ተረኺቦም ኔሮም። ኣብ ጠቕላሊ ቤት ምኽሪ ጉባኤ እስልምና ኢትዮጵያ ፕረዚደንትን ቀዳማይ ሙፍትን ሓጅ ዑመር እድሪስ፡ ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፡ ብዛዕባ ትርጉም ዒድ ኣል ኣድሓ ከምዚ ክብሉ ኣብሪሆም፡"ዒደል-ፈጥርን ዒደ ኣልድሓን ብብዙሕ ነገራት ይራኸቡ`ዮም፡ ብሶላት፡ብተክሊላ፡ ናብ ቦታ ሶላት ብምኻድ፡ ይመሳሰሉ`ዮም፡ ዒድ ኣልድሓ ዝፈልዮ ግን፡ ንግሆ ቅድሚ ሶላት ምብላዕ ዘይፍቀድ ምዃኑ`ዩ" ዝበሉ ሓጅ ዑመር፡ ዓረፋ ናይ ቤተሰብ ሓድነትን ሓባራውነትን በዓል ምዃኑ`ውን ኣዘኻኺሮም። ኣብቲ በዓል ናይ ክብሪ ጋሻ ኮይኑ ዝተረኽበ ኣብ ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ብምኽትል መዓርግ ምኽትል ከንቲባ፡ ኣካያዲ ስራሕ-ምምሕዳር ዝኾነ ኣቶ ጥራቱ በየነ፡ በዓል ዒድ ኣል ኣድሓ ፡ዓረፋ ፡ናይ ምትሕልላይን ምድግጋፍን በዓል`ዩ ድሕሪ ምባል ሙስሊም ሕብረተሰብ ንህንጸት ሓጽቢ ሕዳሰ ንዘበርከቶ ኣበርክቶ ምስጋና ኣቕሪቡ:: ሎሚ መዓልቲ ነዚ ክቡር በዓል ብኸምዚ ኣገባብ ተኣኪብኩም ክተኽብሩ ኸለኹም፡ እቲ በዓል ናይ ፍቕሪ፡ ናይ ሓቢርካ ምንባር፡ ከምኡ`ውን ሃገርና ኢትዮጵያ፡ ካልኣይ ዙር ምምላእ ግድብ ህዳሴ ዛዚማ፡ ብፍላይ ድማ ንስኻትኩም ኣመንቲ እስልምና፡ ሓጽቢ ሕዳሰ ናተይ`ዩ ብዝብል መንፈስ፡ ንኢትዮጵያ ዘለኩም ሓልዮትን ቆራጽነትን ዘርኣክምሉ ብምዃኑ፡ ኣብ ኩሉ ዓለማዊ መድረኽ ንዘርኣኽምዎ ኣበርክቶ፡ ነመስግን ኢሉ። ኮሚሽን ፖሊስ ኣዲስ ኣበባ ኣብ መርበብ ሓበረትኡ ከምዝሓበሮ እቲ በዓል ብዘይ ዝኾነ ናይ ጸጥታ ሽግር ተፈጺሙ`ሎ ። ኣብ ኣምቦን ካልኦት ከባብታት ኢትዮጵያን`ውን ዓረፋ ብዝግባእ ምኽባሩ ወኪላትና ሓቢሮምና`ለዉ። ብኻልእ ወገን ካብ ናይ ኣስመራ ወኪልና ክንሰምዕ እንተዘይክኣልና`ኳ፡ ኣብ ኤርትራ ብፍላይ ድማ ኣብ`ቲ ዓቢይ መስጊድ ኣስመራ፡ ንመምርሕታት ምክልኻል ኮቪድ ብዝተኸተለ ኣገባብ ምኽባሩ ካብ ትዊተር ሚንስትሪ ዜና ክንፈልጥ ክኢልና`ለና፡ ነቲ ናይ ሶላት ስነስርዓት ዝመርሑ ሙፍቲ ኤርትራ ሸኽ ሳሊም ኢብራሂም ኣል-ሙኽታር፡ ምዃኖም`ውን ሓበረታ ሚንስተር ኤርትራ የማነ ገብረመስቀል ኣመልኪቱ`ሎ።


ኣብ ኬንያ ንስደተኛታት ደቂ ኣንስትዮ ዝሕግዝ ትካል ጽቡቕ ገስጋስ ይገብር ከም ዘሎ ኣመልኪቱ

“ስደተኛ ጓል-ኣንስተይቲ” ካብ ዝብል ናይ እንግሊዘኛ ቃላት ኣዋሲቡ፡ “ረፉሺ” ዝብል ስያመ ዘለዎ፡ ኣሜሪካዊ ትካል ግብረ-ሰናይ፡ ንስደተኛታት ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኬንያ ናይ ትምህርቲ ዕድል ዝህብ’ዩ። ብሰንኪ ለበዳ ቫይረስ ኮሮና እተን ኣዝየን ዝተሃስያ ኣካል ሕብረተሰብ ደቂ ኣንስትዮ’የን። ስለዚ እምበኣር’ዩ፡ እዚ ረፉሺ ዝተባህለ ትካል፡ ኣተኵሮኡ ኣብ ኬንያ ንዝነበራ ደቂ ኣንስትዮን ስደተኛታትን ብምግባር ዝሰርሕ ዘሎ። ካብ ናይሮቢ ውጽእ ኢሉ ኣብ ዝርከብ ስፍራ፡ ኣስታት 20 ዝዀና ደቂ ኣንስትዮ ንትምህርቲ ኮምፕዩተር ክከታተላ ይርኣያ። ኣብ መንጎአን ካብ ሶማል ዝተሰደደት ጓል 20 ዓመት ፋርቱማ ጋራድ ትርከበን። ፋርቱማ ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመታት’ያ፡ ኣብ ሃገራ ድሕሪ ዝወረደ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ፡ ሃዲማ ናብ ኬንያ መጺኣ። ሎሚ ብሳላ ግብረ-ሰናይ ትካል ረፉሺ ምስቶም ውጻእ-መዓት ስድራ ክትራኸብን ክትመሃርን ዕድል ረኺባ ኣላ። ፋርቱማ ብቓላታ፤“ኣብ እዋን ውሸባ ቴለፎን ተዋሂቡና ካብ ገዛና ንመሃር ኔርና። ምስ ረባሺ ድምጺ ጎረባብቲን ተደጋጋሚ ምቍራጽ መስመር ቴለፎንን፡ እቲ ትምህርቲ ምክትታሉ ምቹእ ኣይነበረን። ምሉእ ኣተኵሮ ምግባር ኣጸጋሚ ነይሩ። እቲ መምህር እንታይ ይብል ምንባሩ ንምስዓቡ’ውን፡ ብቴለፎን ቀሊል ኣይኰነን።” ብሰንኪ ዝህልወን ተጽዕኖ፡ ካብ ትምህርቲ ዝያዳ ዝበዅራ ደቂ ኣንስትዮ ብምዃነን፡ ነዚ ሃጓፍ’ዚ ንምምላእ፡ ረፉሺ ንደቂ ኣንስትዮ ኣብ ትምህርቲ ዝሕግዝ’ዩ። ክወርደን ዝኽእል ኣካላዊን ጾታዊን ዓመጻት ድጋፍ ንምሃብ እቲ ትካል’ውን ይሰርሕ’ዩ። ሓላፊ ትካል ረፉሺ ኣብ ኬንያ ዝዀነ ጆፈሪ ቲግ፡ ብሰንኪ ለበዳ ቫይረስ ኮሮና ንደቂ ኣንስትዮ ዝወርደን ዝነበረ በደላት ከም ዝበኣሰ ይገልጽ። እቲ ሽግር ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ደቂ ኣንስትዮ ዕጽፊ ምዃኑ ድማ ይውስኽ። ድኽነት ብዘስዕቦ ድፍኢት፡ ናብ ምንዝርና ክኸዳ ዓቢ ተኽእሎ ከም ዘሎ’ዩ ቲግ ይገልጽ። ትካል ረፉሺ እምበኣር፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ናይ ትምህርቲ መደባቱ፡ ንኣደታት ምስ ደቀን ውሕሰነት ኣብ ምሃብን መዕቆቢ ኣብ ምቕራብን ይነጥፍ። ኢትዮጵያዊት ደራ ኣንያንኛ ካብ ጓል ክልተ ዓመት ኣትሒዛ’ያ ምስ ስድራቤታ ኣብ ኬንያ ትቕመጥ ዘላ። ብሳላ ትካል ረፉሺ ሕልማ ሰሚሩስ ናይ ኮምፕዩተር ኣርቃቒት (ኮምፕዩተር ፕሮግራመር) ክትከውን ከም ዝኸኣለት ትሕብር። ብሰንኪ ሰንኮፍ ኣረኣእያ፡ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሕልመን ከየተግብራ በዂረን ምጽናሐን ድማ ትጠቅስ። “ከም ደቂ ኣንስትዮ፡ እሞ ከኣ ስደተኛታት ኣብ ገዛ ኴንና፡ ስራሓት ገዛ ክንዓምም፡ ክንምርዖን ክንወልድን ድሕሪኡ ድማ ደቂና ከነዕቢ’ዩ እቲ ዝጸንሐ ትጽቢት። መብዛሕትአን ደቂ ኣንስትዮ ስደተኛታት ድማ ካብዚ ዓንኬል’ዚ ኣይወጻን’የን። ስለዚ ከኣ’ዮም ደቂ-ተባዕትዮ ልዕሌና ናይ ትምህርቲ ዕድላት ዝረኽቡ።” ብመሰረት ጸብጻብ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፡ ልዕሊ 80,000 ሓተትቲ ዑቕባን ስደተኛታትን ኣብ ኬንያ ኣለዉ። ካብዚኣቶም ኣስታት 80% ደቂ ኣንስትዮን ህጻናትን ምዃኖም እቲ ትካል የvልክት። ብመሰረት ወሃቢት ቃል ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ጨንፈር ኬንያ ዝዀነት ኢጁን ብዩን ድማ፡ ብሰንኪ ባህሊን ካልእ ተጽዕኖታትን፡ ተሰከምቲ ኣደራዕ ደቂ ኣንስትዮ ስደተኛታት’የን። ብእኡ ምኽንያት ድማ ትብል እታ ወሃቢት ቃል፡ ብዙሓት ካብኣተን ኣደዳ ትሕቲ-ዕድመ መርዓን ምቍራጽ ትምህርቲ ይዀና።ረፉሺ እምበኣር ነዚ ሃጓፍ’ዚ ኣብ ምዕባስን ምቅላልን’ዩ ይጽዕር ኣሎ።


ኣሕተምቲ አዲስ ስታንዳርድ ስርሓቶም ክቕጽሉ ፍቓድ ምርካቦም ይገልጹ

ብመገዲ መርበብ ሓበሬታ፡ ብቛንቋ እንግሊዝ እትሕተም መጽሔት ኣዲስ-ስታንዳርድ፡ ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ኢትዮጵያ ንህወሓት ኣፍልጦ ዝህብ ስያመ ብምጥቃማ ምኽልካላ ዝፍለጥ ኮይኑ እታ መርበብ ካብ ረቡዕ ኣትሒዛ፡ ስራሓ ክትቅጽል፡ ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ፍቓድ ከም ዝተዋህባ ኣመልኪታ ኣላ።ኣብቲ ብመዓል-መዚ መራኸቢታት ኢትዮጵያ ዝወጸ ሓድሽ ናይ ስያመ መምርሒ፡ ንኻልኦት ኣህጉራውያን መራኸቢታት’ውን ዘጠንቀቐ’ዩ ነይሩ። “ንኣጀንዳ ህወሓት ከተሳሲ ጸኒሓ” ብዝብል ምስምስ ስራሓ ደው ከተብል መምርሒ ተዋሂቡዋ ዝጸንሐ፡ መርበብ ኣዲስ-ስታንዳርድ፡ ካብ ረቡዕ ኣትሒዛ ክትቅጽል ከም ዝተፈቕዳ ኣፍሊጣ። እታ ብእንግሊዘኛ እተሕትም፡ ዕለታዊ ዜና’ውን እተእንግድ ወርሓዊት መጽሔት፡ በዓል-መዚ መራኸቢታት ኢትዮጵያ፡ ኣብ ምስራዝ ፍቓድ እታ መጽሔት ሕጋዊ ስሕተት ከም ዝነበሮ ድሕሪ ምእማን፡ ስራሓ ክትቅጽል ፈቒዱ ኣሎ። እንተዀነ፡ እታ መርበብ ከተውግዶ ዘለዋ ስያመ ከም ዝተረዳድኡ ግን ኣመልኪታ ኣላ። በዓል-መዚ መራኸቢታት ኢትዮጵያ፡ ኣብቲ ንረድዮ ድምጺ ኣሜሪካ ሓዊሱ ዝሰደዶ መጠንቀቕታ፡ “ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ” ዝብል ስያመ ዝጥቀም ማእከል መራኸቢታት ፍቓዱ ክኽልከል ምዃኑ ኣመልኪቱ። ካብ ሕዳር ናይ ዝሓለፈ ዓመት ኣትሒዙ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ህ.ወ.ሓ.ት. ኣብ ኲናት’ዩ ጸኒሑ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ግንቦት ድማ ባይቶ ኢትዮጵያ ነቲ ውድብ “ኣሸባሪ” ክብል ጸዊዑዎ። ኣዲስ-ስታንዳርድ ኣብ መርበብ ሓበሬታኡ ከም ዘዘርግሖ፡ ክልተ ላዕለዎት ኣከይድቲ እቲ ኣሕታሚ፡ ብሰኑይ ምስ ሰበ-ስልጣን በዓል-መዚ መራኸቢታት ኢትዮጵያ ድሕሪ ምርኻቦም፡ ካብ ረቡዕ ኣትሒዞም ክቕጽሉ ከም ዝተፈቐዶም ኣመልኪቱ። ኣብቲ ብምኽትል ሓላፊ'ቲ በዓል-መዚ ዮናታን ተስፋዬ ረጋሳ ተፈሪሙ ናብ ድምጺ ኣሜሪካ ዝተላእከ መጠንቀቕታ፤ “ትግራይ ሓንቲ ካብ ክልላት ኢትዮጵያ ብምዃና፡ ናይ ገዛእ-ርእሳ ናይ ምክልኻል ሓይሊ ሰራዊት ክህልዋ ኣይክእልን’ዩ። ስለዚ ድማ ‘ሓይልታት ትግራይ’ ዝብል ስያመ ምጥቃም፡ ነቲ ባይቶ ኢትዮጵያ ‘ግብረ-ሽበራዊ’ ኢሉ ዝገለጾ ህ.ወ.ሓ.ት. ኣፍልጦ ምሃብ ስለ ዝዀነ፡ ክብሪን ልዑላውነት ኢትዮጵያ ዝግህስ’ዩ፡” ዝብል ይርከቦ። ቀጺሉ ድማ ንዅላተን ኣብ ኢትዮጵያ ክሰርሓ ፍቓድ ዝተዋህበን መራኸቢታት-ብዙሃን፡ ተመሳሳሊ ስያመ ምስ ዝጥቀማ ፍቓድ ክኽልከላ ምዃነን የመልክት። ዳይረክተር ጀነራል በዓል-መዚ መራኸቢታት ኢትዮጵያ፡ ኣቶ መሓመድ እድሪስ ምስ ወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝገበሮ ቃለ-ምምልስ’ውን፡ ነቲ መምርሒ ዝጠሓሰ ማዕከን ዜና ፍቓዱ ክስሕብ ምዃኑ ኣመልኪቱ ነይሩ። እቲ በዓል-መዚ፡ “ገለ ኣህጉራውያን መራኸቢ-ብዙሃን ምስቶም ኣብ ውሽጢ ዓዲ ዝነጥፉ ዘቤታውያን ከተነጻጽሮም ከለኻ፡ ንገለ ስያመታት ብዘይ ስክፍታ ክጥቀምሉ ትዕዘብ። እቲ ዘገርም ከኣ ዋላ ኣብ ስራሓት ዜና ዘይነጥፉ ሰባት’ውን ብእኡ ተተባቢዖም ነቲ ቃላት ከዘውትሩዎ ምርኣይ’ዩ። ስለዚ እምበኣር ኢና ንዘቤታውያንን ኣህጉራውያንን መራኸቢታት ዜና እንታይ ኢሎም ክጽውዑ ከም ዘለዎም ኣትሪርና መምርሒ ንህብ ዘሎና። ኣብኡ ስሕተት ዝገበረ ድማ ብመሰረት ሕጊ’ዛ ሃገር ዘድሊ ስጕምቲ ክውሰደሉ’ዩ፡” ይብል ። ምኽልካል ኣዲስ-ስታንዳርድ፡ ካብ ሓያሎ ንመሰል ፕረስ ዝጣበቓ ትካላት ከቢድ ነቕፌታ ኣስዒቡ’ዩ። እቶም ተጣበቕቲ ኣካላት ኣብ ዘውጽኡዎ መግለጺታት ድማ፡ ኢትዮጵያ ናብቲ ቅድሚ ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ ምምጻኡ ዝነበራ ሕማቕ ኣተሓሕዛ ጋዜጠኛታት ትምለስ ምህላዋ የመልክቱ።


መንግስቲ ክልል ትግራይ 1 ሽሕ ምሩኻት ኲናት ምልቓቑ ኣፍሊጡ

መንግስቲ ክልል ትግራይ 1 ሽሕ ምሩኻት ኲናት ከም ዘለቐቐ ኣፍሊጡ። ኣባላት ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ዝነበሩ:ዓርቢ 9 ሓምለ 2013 ወይ ድማ ብኣቆጻጽራ ፈረንጂ 16 ሓምለ 2021 ጀሚሩ ካብ ከተማ መቐለ ክልቀቑ ከምዝተገብረ ተሓቢሩ ኣሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣሜሪካ ኣስታት 453 ሽሕ ዶዝ ክታበት ቫይረስ ኮሮና ንኢትዮጵያ ምልጋሳ ተፈሊጡ

ኣሜሪካ ልዕሊ 453 ሺሕ ዶዝ ክታበት ኮቪድ 19፡ ንኢትዮጵያ ምልጋሳ ኣፍሊጣ። ነቲ ክታበት ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ቦሌ ተረኺባ፡ ንሚንስትሪ ጥዕና ኢትዮጵያ ዘረከበት፡ ኣብ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ኣሜሪካ ጊታ ፓሲ`ያ። እዚ ሎሚ ኣዲስ ኣበባ ዝተኣተወ ክታበት ጆንሰን ኣንድ ጅንሰን ዝብሃል ኮይኑ፡ ዛጊት ኣሜሪካ ንኢትዮጵያ ዝለገሰቶ ክታበት ብድምር ናብ 25 ሚልየን ዶዝ ዝጽጋዕ ምዃኑ ኣምባሳደር ጊታ ኣብቲ እዋን ሓቢራ`ላ። ሚኒስትር ጥዕና ኢትዮጵያ ዶ/ር ሊያ ታደሰ ብወገና፡ ሃገራ ንለበዳ ኮሮናቫይረስ ንምቁጽጻር ልዑል ጻዕሪ ኣብ ተካይደሉ ዘላ እዋን እቲ ልግሲ ኣሜሪካ ከምዝመጻ ጠቒሳ።


ሓይልታት ትግራይ ንከባቢ ፍሉይ ዞን ኣበርገለ ድሕሪ ምቁጽጻሩ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ካብ መንበሪኦም ምዝንባሎም ተገሊጹ

ሓይልታት ትግራይ፡ ኣብ ዋግ ኽምራ ፍሉይ ዞን ከባቢ ኣበርገለ ድሕሪ ምቁጽጻሩ፡ ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ሰባት ነቲ ከባቢ ሓዲጎም ናብ ከተማ`ቲ ዞባ ዝኾነት ሰቖጣ ምፍንቓሎም ካብኦም ገሊኦም ንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሮም። ብኻልእ ወገን፡ ክልላዊ መንግስቲ ዓፋር፡ ኣሸባሪ ጁንታ ኢሉ ዝጸውዖ ህወሓት፡ ኣብ ልዕሊ ሓረስቶት ዓፋር ኩናት ምኽፋቱ ትማሊ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ። ብሸነኽ ፈንቲ ረሱ ዞባ፡ ብወረዳ በያሎ ኲናት ምኽፋቱ ዝገልጽ እቲ መግለጺ፡ ምስ መንግስትን ህዝብን ኮይኑ ከምዝምክቶ ኣፍሊጡ።መግለጺ ክልል ዓፋር " ከም ወትሩ ኢድ ንኢድ ተተሓሒዝና፡ ትንፋስ ወራሪ ከም ዝቑረጽ ክንገብር ኣለና" ይብል ። አጃንስ ፍራንስ ፕሬስ ዘዘራረቦ ወሃቢ ቓል ህወሓት ጌታቸው ረዳ ብወገኑ፡ በኸባቢ ዓፋር ስጉምቲ ዝወሰድና ካብ ክልል ኦሮሚያ ዝመጹ ሓይልታት ናብ ዝመጽዎ ንምምላስ`ዩ ተሳኺዑልና`ዩ ኢሉ`ሎ ።


ኣብ አዲስ አበባ ንህወሓት ብምድጋፍን ህወክት ንምልዕዓል ብምፍታን ዝተጠርጠሩ 325 ሰባት ኣብ ቐይዲ ምእታዎም ተገሊጹ

ንህወሓት ብምድጋፍን ህወከት ንምልዕዓልን ምድላው ብምግባር ዝተጠርጠሩ 325 ውልቀሰባት ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ከምዘእተወ ፖሊስ ኮሚሽን ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣፍሊጡ። ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ኣብ ኣዲስ ኣበባን ኣብ ዝተፈላለዩ ክፋላት`ታ ሃገርን፡ ተወላዶ ትግራይ ብዘይ ኣገባብ ይእሰሩን ኣብያተ ንግዶም ይዕጾን ኣሎ ኢሉ ኔሩ`ዩ። ፖሊስ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ድማ፡ ኣብ ገዛውቲን ኣብያተ ንግድን ተጠርጠርቲ ብዝተገብረ ፍተሻ፡ ዝተፈላለዩ ኣጽዋራት ብረት ከም ዝተታሕዘ ድሕሪ ምሕባር፡ እቲ ስጉምቲ ምስ ብሄር ዝተተሓሓዘ ኣይኮነን ኢሉ። እቲ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ትግራይ`ውን፡ ናይ ህወሓት ተቓወምቲ ኢኹም ተባሂሎም ዝተቐትሉ ንጹሃን ሰባት ከም ከምዘለዉ መረዳእታ ኣለኒ ኢሉ`ሎ። ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ከምዝበሎ መስቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ጎንፂ ተተሓሒዙ ኣብ ልዕሊ ሲቪላውያን ይበፅሕ ዘሎ መጥቓዕትን ዘይሰብኣዊ ተግባራትን ኣመልኪቶም ዝወፁ ዘለዉ ሓበሬታታት ከምዘሻቀልዎ ምግላፁ ዝዝከር እዩ ። እቲ ኮምሽን ኣብ መግለፂኡ ካብ ዝጠቀሶም ነጥብታት ንኣዲስ ኣበባ ሓዊሱ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት እታ ሃገር ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ዘይሕጋዊ ማእሰርቲ ፣ ምክልባትን ኣብያተ ንግድታት ምዕፃውን ዝኣምሰሉ ተግባራት ይፍፀሙ ምህላዎም ዝሕብሩ ፀብፃባት ከምዝበፅሕዎ ጠቒሱ: ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን መግለፂ ዝሃበ ኮምሽን ፖሊስ ኣዲስ ኣበባ ፌደራል መንግስቲ ኣሸባሪ ክብል ንዝበየኖ ህወሓት ደገፍቱ እዮም ኢሉ ንዝጠርጠሮም 325 ውልቀሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዘውዓሎም ኣፍሊጡ። ኮምሽነር ፖሊስ ኣዲስ ኣበባ ጌቱ ኣርጋው ንቴሌቪዥን ኢትዮጵያ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከቡ ደገፍቲ ህወሓት እዮም ዝበልዎም ውልቀሰባት ኣብታ ከተማ ናዕቢ ንምልዕዓል ምንቅስቃሳት ምጅማሮም ድሕሪ ምግላጽ ፖሊስ መፅናዕቲ ዝተገብረሉ ስጉምቲ ይወስድ ምህላዉ ተዛሪቦም ። "ንሰራዊት ምክልኻል ስዒሮም ንኸተማ መቀለ ከምዝተቆፃፀርዋ ዘናፍስዎ ዘለዉ ሓሶታት መበገሲ ብምግባር ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝርከቡ ደገፍቶም ፣ ተሓባበርቶምን ተለኣኣኽቶምን'ውን ከተማ ኣዲስ ኣበባ ማእከል ናዕብን ህውከትን ንምግባር ምንቅስቃስ ብምጅማሮም እዚ ድማ በይናዊ ምቁራፅ ተፃብኦ ኣብ ዝተወሰነሉ ዕለት ምሸት ጀሚሩ ኣብ ዝተፈላለዩ ሆቴላት ብሳዕስዒትን ሃይሃይታን ሕገመንግስትን ክብርን እዛ ሃገር ዝፃረሩ ፣ ክብሪ ባንዴራ እዛሃገር ዘዋድቁ ዘይሕጋዊ ተግባራት ክፍፅሙ ተራእዮም እዮም ። ነዚ መበገሲ ብምግባር ፖሊስ ኣዲስ ኣበባ ምስ ፌደራል ፖሊስን ፀጥታን ከምኡ'ውን ምስ መላእ ህዝብና ብምትሕብባር ኣብ መፅናዕቲ ዝተሞርከዘ ሕጊ ናይ ምኽባር ስራሕ ንሰርሕ ኣለና ።" ኣብ መንበሪ ኣባይትን ኣብያተ ንግድን እቶም ተጠርጠርቲ ብዝተገብረ ተፍቲሽ ዝተፈላለዩ ኣፅዋራት ከምዝተረኽቡ እቶም ኮምሽነር ገሊፆም። " 126 ዝኾኑ ዝተፈላለዩ ሽጉጣት ፣ 918 ጠያይቲ ፣ 124 ካዝና ፣ 3 ክላሽ ፣390 ጠያይቲ ምስ 4 ካርታታት ከምኡ'ውን S-ksብኤግዚብትነት ተተሓሒዙ ኣሎ ። ምስዚኦም ተተሓሒዞም ኣልባሳት ፌደራል ፖሊስ፣መአረሚ ቦታታትን ሰራዊት ምክልካልን ኣብቶም ዝተፈተሹ ሆቴላትን ኣብያተ ንግድን ተረኺቦም መርመራ ይካየደሎም ኣሎ።" ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያን ኣምንስቲ ኢንተርናሽናልን ኣብ ዘውፅእዎም መግለፅታት ግን ዝፍፀሙ ዘለዉ ማእሰርትን ዝዕፀዉ ዘለዉ ኣብያተ ንግድን ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ዘነፃፀረ እዩ ክብሉ ምግላፆም ዝዝከር እዩ ። ኮምሽነር ፖሊስ ኣዲስ ኣበባ ጌቱ ኣርጋው ድማ እቲ ዝውሰድ ዘሎ ስጉምቲ ንዝተጠርጠርዎ ገበን ድኣእምበር ንብሄር መሰረት ዝገበረ ኣይኮነን ኢሎም። እቶም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝወዓሉ ተወለድቲ ትግራይ ብዘይ ሕጋዊ መንገዲ ምእሳሮም ዝገልፅ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ምስ ህወሓት ርክብ ዘለዎም ንምዃኖምን ብዝሒ ቁፅሮም ብትኽክል ንምፍላጥ ናይ ምፅራይ ስራሕ የካይድ ምህላዉ ኣብቲ ኮምሽን ላዕለዋይ ኣማኻሪ ርክባትን ወሃቢ ቃል እቲ ትካልን ኣሮን መዓሾ ንድምጺ ኣሜሪካ ምግላፆም ዝዝከር እዩ ። ነዚ ስዒቡ ካብ ፖሊስ ተወሰኽቲ ሓበሬታታት ንምርካብ ዝገበርናዮ ፃዕሪ ኣይሰለጠን ። እቲ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ወሲኹ ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ስደተኛታት ኤርትራን ተቃወምቲ ህወሓትን ኣብ ዝበልዎም ሲቪላውያን ስጉምትታት ቅትለትን ጭውያን ምፍፃሞም ሓበሬታታት ከምዝበፅሕዎ ዝገለፀ ኮይኑ ህወሓት ነዚ ኣመልኪቱ ዝበሎ የለን ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ውድድራት ሴካፋ ኣብ ከተማ ባህርዳር ቀጺሉ'ሎ: ኦሎምፒክ ቶክዮ ድሕሪ 4 መዓልታት ክጅምር'ዩ

ውድድራት ሴካፋ (ሃገራት ማእከላይን ምብራቅን ኣፍሪቃ) ትሕቲ 23 ዓመት ኣብ ባህርዳር ኢትዮጵያ ቀጺሉ ኣሎ። ነቲ ዞባዊ ግጥም ቅድሚ ትማሊ ቀዳም ዝጀመረኦ ጋንታታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ነይረን። ክልቲኤን ጋንታታት ማዕረ 3 ን 3 ተፈላልየን። ጋንታ ኢትዮጵያ ኣብ ቅድሚ ደገፍታን ኣብ ገዛእ ሜዳኣን ማዕረ 3 ን 3 ምፍልላያ፣ ብርታዐ ተጋጣሚት ጋንታ ኤርትራ ዝሓበረ እዩ። ዊልያም ሰለሞን ሓደ፣ ኣቡበከር ናስር ድማ ክልተ ሸቶታት ኣመዝጊቦም ነይሮም። ንጋንታ ኤርትራ ሰለስቲኤን ሸቶታት ብሓደ ሰብ እየን ተመዝጊበን። ብዓሊ ሱሌማን። ሃትሪክ ሰሪሑ። ኤርትራዊ ዓሊ ሱሌማን ምስ ጋንታ ኢትዮጵያ ቡና ንክስለፍ ኮንትራት ከምዝፈረመ ፈሊጥና ኣለና። ትማሊ ኣብ ዝተካየዱ ግጥማት፣ ኡጋንዳን ኮንጎን ዜሮ ንዜሮ ተፈላልየን። ኬንያ ድማ ንጂቡቲ 3 ን 0 ስዒራ። ኣብ ዜና ኦሎምፒክ ናይ ሎም ዘበን ውድድራት ኦሎምፒክ (ኦሎምፒክ ቶክዮ) ድሕሪ ኣርባዕተ መዓልታት ክጅምር እዩ። እቲ ቶክዮ ተተኣናግዶ ውድድራት፣ ብሰንኪ ቫይረስ ኮሮና ንሓደ ዓመት ከምዝተማሓላለፈ ዝዝከር እዩ። ኣብ ናይ ሎሚ ውድድራት ኦሎምፒክ፣ፈላመይቲ ኣፍሪቃዊት ተቀዳዳሚት ብሽክለታ ኤርትራዊት ሞሳና ደበሳይ: ኣብ ጋንታ ስደተኛታት ዓለም ካብ ሞንጎ ዝተሓቆፉ፣ ነባራይ ዓዲ ጥልያን ኤርትራዊ ተኽለወይኒ ገ/እየሱስ፣ ተጠቀስቲ እዮም።


ኢትዮጵያ ካልኣይ ገጽ ምምላእ ግድብ ህዳሴ ኣብ ምዝዛም ከምዘላ ኣፍሊጣ

ንመራኸቢታት እታ ሃገር ብምጥቃስ፡ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ፡ ኢትዮጵያ ንኻልኣይ እብረ ምምላእ ግድብ ህዳሴ ኣብ ምዝዛም ከምዘላ ኣፍሊጣ። ምምላእ እዛ ሰፊሕ ጸዓት ከተመንጩ ትጽቢት ዝግበር ሓጽቢ፡ ንቑጠባዊ ህልውናኣ ወሳኒ ምዃኑያ ኢትዮጵያ እትሕብር። እዚ በይንኣዊ ናይ ምምላእ ስጕምቲ ግን ንግብጺ ዘቘጥዕ’ዩ። ኣገልግሎት ዜና ኢትዮጵያ ብሰኑይ ኣብ ዘዝርግሖ ሓበሬታ፡ እቲ ሓጽቢ ኣብ “ውሽጢ ደቓይቕ” ክትመልእ ምዃና ኣመልኪቱ። ምምላእ እቲ ሓጽቢ ናይ ህላወ ሕቶ ምዃኑ እትገልጽ ግብጺ፡ ነቲ ስጕምቲ ኣትሪራ ከም እትቃወሞ ኣቐዲማ ከተፍልጥ ጸኒሓ። ሱዳን ብወገና፡ ነቲ በይንኣዊ ስጕምቲ ኣብ ሓጽብታታ ክህሉዎ ዝኽእል ሳዕቤናትን ስክፍታታን ክትገልጽ ጸኒሓ’ያ። ንሰለስቲአን ሃገራት ኣብ ኣተዓራቒ ሓሳብ ንምምጻእ ክካይድ ዝጸንሐ ፈተነታት ውጽኢት ኣየምጽአን። ኣሜሪካ እትርከበን ካልኦት ዓበይቲ ሃገራት፡ በይንኣዊ ስጕምቲ ዝኸፍአ ሳዕቤን ከስዕብ ከምዘኽእል ብምጥንቃቕ፡ ሰለስተኣን ሃገራት ዝኣስር ሓቛፊ ውሳነ ክወስዳ የዘኻኽራ ኣለዋ።


በዓል-መዚ መራኸቢታት ኢትዮጵያ ንስያመ ኲናት ትግራይ ዝምልከት መምርሒ ሂቡ

ንጉዳይ ፕረስን መራኸቢታትን ኢትዮጵያ ዝከታተል መንግስታዊ ኣካል፡ በዓል-መዚ መራኸቢታት ኢትዮጵያ፡ ኣብታ ሃገር ንዝነጥፋ መራኸቢታት ኣብ ክልል ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ብዛዕባ ዝጥቀማሉ ስያመ መጠንቀቕታ ሂቡ። እቲ በዓል-መዚ ነዚ መጠንቀቕታ ዝለኣኸ፡ ሓደ መዓልቲ ድሕሪ’ታ ሰፊሕ ኣንባቢ ዘለዋ፡ ብእንግሊዘኛ እትጽሕፍ ናይ መርበብ መጽሔት ኣዲስ-ስታንዳርድ መምርሒ ፍቓድ ምኽላኡ’ዩ። እቲ በዓል-መዚ፡ ነቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኲናት፡ ካልእ መልክዕ ይህብ ኣሎ ኢሉ ዝኣመነሉ ኣጸዋውዓ መራኸቢ-ብዙሃን ስጕምቲ ክወስድ ምዃኑ ኣጠንቂቑ ኣሎ። ኣብቲ ናብ ረድዮ ድምጺ ኣመሪካ ዝተላእከ ወግዓዊ ደብዳበ፡ ንህ.ወ.ሓ.ት. ከም ሃገራዊ ሓይሊ ኣምሲሉ፡ “ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ” ኢለን ዝጽውዓ መራኸቢ-ብዙሃን ክጻወሮ ከም ዘይኰነ ኣመልኪቱ ኣሎ። እቲ መጥንቀቕታ፡ ኣቐዲሙ፡ ናብ ክልተ መራኸቢ-ብዙሃን’ውን ተላኢኹ ነይሩ። እቲ ናብ ረድዮ ድምጺ ኣመሪካ ዝተላእከ ወግዓዊ መጠንቀቕታ፡ ብምኽትል ሓላፊ'ቲ በዓል-መዚ ዮናታን ተስፋዬ ረጋሳ ዝተፈረመ’ዩ። እቲ ዝተላእከ መጠንቀቕታ፡ ሓደ መዓልቲ ድሕሪ’ቲ ነታ ብእንግሊዘኛ እተሕትም፡ ኣዲስ-ስታንዳርድ፡ ንኣጀንዳ “ሽበራዊ ሓይሊ” ኢሉ ዝጽውዖ ህ.ወ.ሓ.ት. ተገልግል ነይራ ብዝብል ምኽንያት ምዕጻዉ’ዩ። እቲ መንግስታዊ ኣካል ንምዕጻው ኣዲስ-ስንታዳር ኣመልኪቱ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ነቲ “ሽበራዊ ጕጅለ፡ኢሉ ዝፀውዖህ.ወ.ሓ.ት. "ሓይልታት ትግራይ" ብዝብል ስያመ፡ ሕጋውነት ክትህቦ ፀኒሓ ክብል ከሲሱ። እቲ ዝተወስደ ናይ ምዕጻው ስጕምቲ፡ ካብ ተሓለቕቲ ናጽነት ፕረስ ሰፊሕ ነቕፌታ ኣስዒቡ’ዩ። ኣብቲ ካብቲ በዓል-መዚ፡ ናብ ረድዮ ድምጺ ኣሜሪካ፡ ዝተላእከ ወግዓዊ መጠንቀቕታ፡ “ትግራይ ሓንቲ ካብ ክልላት ኢትዮጵያ ብምዃና፡ ናይ ገዛእ-ርእሳ ናይ ምክልኻል ሓይሊ ሰራዊት ክህልዋ ኣይክእልን’ዩ። ስለዚ ድማ ‘ሓይልታት ትግራይ’ ዝብል ስያመ ምጥቃም፡ ነቲ ባይቶ ኢትዮጵያ ‘ግብረ-ሽበራዊ’ ኢሉ ዝገለጾ ህ.ወ.ሓ.ት. ኣፍልጦ ምሃብ ስለ ዝዀነ፡ ክብሪን ልዑላውነት ኢትዮጵያ ዝግህስ’ዩ፡” ኢሉ። ኣስዒቡ እቲ መጠንቀቕታ፡ ነተን ኣብ ኢትዮጵያ ክነጥፋ ፍቓድ ዝተዋህበን ኣህጉራውያን መራኸቢታት’ውን ነቲ መምርሒ ከተግብርኦ ኣተሓሳሲቡ። ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ 2018 ናብ ስልጣን ኣብ ዝመጽእሉ እዋን፡ እታ ሃገር ካብቲ ዝጸንሓ ሕማቕ ኣተሓሕዛ ጋዜጠኛታት ክትገላገል ምዃና ተስፋ ሂቡ ነይሩ። ምስቲ ድሒሩ ዝመጸ ፖለቲካዊ ምዕባለታት ተኣሳሲሩ ግን፡ ኢትዮጵያ፡ ናብ ዝበኣሰ ኵነት ናጻ ፕረስ ትጕዓዝ ምህላዋ ዝተፈላለዩ ኣካላት ይሕብሩ። ቅድሚ ክልተ ሰሙን፡ መንግስቲ ን20 ሰራሕተኛታትን ጋዜጠኛታትን እተን ተሪር ነቕፌታ ከም ዘቕርባ ዝንገረለን ኣውሎ መዲያን ኢትዮ-ፎርምን ዝተባህለ ናይ ዩትዩብ መራኸቢታት ምእሳሩ ይዝከር። መንግስታዊ ኣካል ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ብሰንበት ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ሰለስተ ካብቶም ዝተኣስሩ 20 ጋዜጠኛታትን ሰራሕተኛታትን ምፍሖም ሓቢሩ'ሎ።


‘ኣብ ኢትዮጵያ፣ ንተጋሩን፣ ተሓለቅቲ መሰላትን ጋዜጠኛታት ብሃውሪ ምእሳር ደው ንክብል’ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ጸዊዑ

‘ኣብ ኢትዮጵያ፣ ንተጋሩን፣ ተሓለቅቲ መሰላትን ጋዜጠኛታት ብሃውሪ ምእሳር ደው ይበል’ ዝብል መግለጺ ኣውጺኡ ተሓላቂ መሰላት ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል። ‘መንግስቲ ኢትዮጵያ ‘ሃለዋት እቶም ዝተኣሰሩ ንከፍልጥ’ ኣምነስቲ ጸዊዑ ኣሎ። ሓይልታት ትግራይ ንመቀለ ድሕሪ ምቁጽጻሮም፣ፖሊስ፣ ን ብርክት ዝበሉ ተጋሩ ኣብ ኣዲሳበባ ብሃውሪ ኣሲርዎም ኣሎ። ብመሰረት ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል፣ ግብሪ ፖሊስ ‘ዘርኣዊ መበገሲ ዘለዎ፣ ተኣሲሮም ዝተፈትሑ፣ መሰኻኽርን ሰብ ሞያ ሕጊን፣ ፖሊስ ናብ መዳጎኒ ስፍራ ቅድሚ ነቶም ተጋሩ ምእታው ከመይ ገይሩ ንመለለዪ መንነት ከምዝፍትሽ’ ተዛሪቦም እዮም። ‘ኣብያተ ማእሰርቲ ኣዲሳበባ ብተዛረብቲ ትግርኛ ቅጽጽ ኢሉ ከምዘሎ፣ ፖሊስ ንተጋሩ ብጅምላ ይኣስሮም ኣሎ’ ይብል ዳይረክተር ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ጨንፈር ምብራቅን ደቡባዊን ኣፍሪቃ ዲፕሮሲ ሙቸና። ‘መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ጅምላዊ ስጉምቲ ምእሳር ደው ንከብሎ ዝጸወዐ አምነስቲ፣ እቶም ተኣሲሮም ዘለው ተጋሩ፣ ወይ ብዓለም ለኸ ደረጃ ዝተነጸሩ ገበናት ክኽሰሱን ናብ ቤት ፍርዲ ክቀርቡን ተዘየለ ብዘይቅድመ ኩነት ክፍትሑን’ ጸዊዑ ኣሎ። ብዘይካዚ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ቤተሰብ ንሃለዋት እቶም ዝተኣሰሩ ከፍልጦም፣ እሱራት ምስ ጠበቃን ስድራኦምን ንክራኸቡ ክፈቅድ ኣለዎ ይብል ኣምነስቲ። ገለ ተኣሲሮም ዝነበሩ ብዋሕስ ተፈቲሖም እዮም፣ እንተኾነ ካልኦት ኣማኢት ሎሚ’ውን ምስተኣሰሩ እዮም ኣበይ ከምዝኣተው’ውን ኣይፍለጡን ይብል እቲ ሪፖርት። ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ወሲኹ ‘ኣብ ልዕሊ’ቶም ዝተኣሰሩ ተጋሩ ዝቀረቦም ብደረጃ ዓለም ዝፍለጥ ገበን ዛጊድ ኣይተረኸበን’ ይብል። አምነስቲ ካብ ርሕቀት ኮይኑ ን 14 ተኣሲሮም ዝተፈትሑ፣ መሰኻኽር ዓይኒ፣ ኣዝማድን ተበቃታትን ቃለ ምልልስ ገይሩሎም ኣሎ። ኣብ 2 ሓምለ ካብ ከባቢ መርካቶ ዝተኣሰረ ሓደ ትግራዋይ ‘ፖሊስ ምሸት ንሹቁ ወሪሮም፣ ከምዘንከላበትዎን ንሰራሕተኛታቱን ንዓማዊሉን ከምዝወቅዕዎም፣ መለለዪ መንነቶም ሓቲቶም፣ ንሓሙሽተ ተጋሩ ዝኾኑ ጥራሕ ናብ መደብር ፖሊስ ከምዝወሰዱን’ ጠቂሱ። ብመሰረት ሪፖርት አምነስቲ ዝጠቀሶ ትግራዋይ ‘ኣብ ቤት ማእሰርቲ ምስ ወሰዱና፣ ኣብ ደገ ኣሕዲሮምና፣ ሙሉእ ለይቲ ማይ ይወቅዕ ነይሩ፣ ንጽባሒቱ’ውን ኣጽኒሖኒ፣ ብርክት ዝበሉ ተጋሩ’ውን ተጸምቢሮምና፣ ኣብ’ታ ዕለት’ቲኣ 26 ተጋሩ ብሓባር ኣብ’ቲ ቤት ማእሰርቲ ንርከብ ነይርና። 19 ሰባት ተፈቲሕና፣ ነቶም ዝተረፉ ግና ናብ ኣዋሽ ኣርባ ወሲዶምዎ’ ከምዝበልዎ ሓቢሩ። እቲ ጅምላዊ ማእሰርቲ፣ ኣብ ክልል ዓፋር’ውን ከምዝተኸሰተ፣ ብዛዕባ ኩነታት ትግራይ ዝዛረቡ ጋዜጠኛታት ካብ አውሎ ሚድያን ኢትዮ ፎረምን’ውን ብፖሊስ ከምዝተኣሰሩ ሪፖርት አምነስቲ ኢንተርናሽናል ጠቂሱ ኣሎ። ሕጊ ኢትዮጵያ፣ ፖሊስ ንዝኣሰሮም ሰባት ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ናብ ቤት ፍርዲ ከቅርቦም ግድን ከምዝኾነ ይሕብር። እሱራት ስልጥ ኢልካ ናብ ቤት ፍርዲ ምቅራቦም፣ ኣብ ልዕሊኦም መግረፍቲ ንከይፍጸሞም፣ ሕማቅ ኣተሓሕዛ ንከይግበረሎምን ንከይስወሩ ዝከላኸል ኣገዳሲን ክትግበር ዝግበኦን ዓንቀጽ ሕጊ እዩ ይብል ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል። No media source currently available


ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ካብ ሕጊ ወጻኢ ዝተአሰሩ ሰባት ብቕልጡፍ ክፍትሑ ሓቲቱ

ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ ዝኾነ ይኹን ከባቢ ካብ ሕጊ ወፃኢ ዝተኣሰሩ ሰባት ብቕልጡፍ ክፍትሑ ሓቲቱ። እቲ ኮሚሽን ትማሊ ሓሙስ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ኣብ ክልል ትግራይ ምስ ዝቐፀለ ግጭት ተኣሳሲሩ ኣብ ልዕሊ ስቪላት ዝፍፀሙ መጥቓዕትታት፣ምክልባትንማእሰርትን፣ ምዕፃው ኣብያተ ንግድን፣መቕተልትን ተመሳሰልቲ ተግባራት መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላትን ብዝምልከት ይመፁ ዘለው ሓበሬታት ከምዝተሓሳሰቦ ገሊፁ ። እቲ ኮሚሽን ኣብ መግለፂኡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሓዊሱ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት እታ ሃገር ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ካብ ሕጊ ወፃኢ ማእሰርቲ ምፍፃሙ ብዝምልከት ዝበፅሑዎ መረዳእታታት ይከታተል ከምዘሎ ሓቢሩ። ነዞም ጉዳያት እዚኦም የጻርይ ምህላው ናይቲ ኮሚሽን ናይ ኮሚኒኬሽን ጉዳያት ኣማኻሪን ወሃቢ ቃልን ኣሮን መዓሾ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፁ። ሰራሕተኛታት መሓውራት ዜና ሓዊሱ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኣሰሩ ሰባት ካብ ኣዲስ ኣበባ ወፃኢ ናብ ዝርከቡ ቦታታት ይውሰዱ ከምዝለው ሓበሬታ ከምዘለዎ እቲ ኮሚሽን ኣፍሊጡ ኣሎ።እቲ ኮሚሽን ብስፍሓት ይስምዑ ዘለው ዝበሎም ፅልእን ግጭትን ዘለዓዕሉ መደረታት ነቲ ኩነታት ዘጋድድን ካብኡ ሓሊፉ ኣብ መንጎ ማሕበረሰባት ዘሎ ምትእስሳራት ከላሕልሑ ዝኽእሉን እዮም ኢሉ።ኣብ ዝኾነ ይኹን ከባቢታት ካብ ሕጊ ወፃኢ ዝተኣስሩ ሰባት ብቕልጡፍ ክፍትሑን ኣብ ልዕሊኦም ምክልባትን ካልኦት ዘይሕጋዊ ተግባራት ዝፈፀሙን ኣካላት ናብ ሕጊ ክቐርቡ ሓቲቱ ኣሎ። እቲ ኮምሽን ኣብ መግለፂኡ 4 ሓምለ 2013 ዓ\ም ኣብ ዞባ ደቡብ ጎንደር፣ወረዳ ፎገራ፣ወረታ ተባሂላ ኣብ እትፅዋዕ ከተማ ሰለስተ ተወለድቲ ትግራይ ብዕስለ ተቐጥቂጦም ከምዝተቐትሉ መረዳእታ ከምዝበፅሖ እቲ መግለፂ ይሕብር። ኣቶ ኣሮን መዕሾ እቲ መቕተልቲ ምፍፃሙ እቲ ኮሚሽን ከምዝረጋገፀን ተወሳኺ ምፅራይ ይካየድ ምህላውን ተዛሪቦም። ሓላፍቲ ምምሕዳርን ፀጥታን ብዝወሰዱዎ ስጉምቲ እቲ ኩነታት ከም ዝተረጋግአን ሽዱሽተ ውልቀሰባት ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ከምዝወዓሉን ተፈሊጡ ኣሎ ። እቲ ኮሚሽን በተወሳኺ ኣብ ልዕሊ እሱራትን ምሩኻትን ዝፍፀሙ ኢሰብኣዊ ኣተሓሕዛ ኣብ ስደተኛታት ዝወርድ መጥቓዕቲን ህፃናት መልሚሉ ንውትድርና ምጥቃምን ዝምልከቱ መረዳእታታት ኣለው ይብል። ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ሰበስልጣን መንግስቲ ህወሓት ህፃናት መልሚሉ ንውትድርና ይጥቀመሎም ኣሎ ክብሉ ይገልፁ። ህወሓት ብዛዕባ ምልመላ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ዝቐረቦ ክሲ ዝሃቦ መልሲ የለን። ብዛዕባ እዚ ዝተሓተተ ኣማኻሪ ጉዳያት ኮምኒኬሽን ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣቶ ኣሮን መዓሾ መረዳእታ ከምዘለዎ ብምግላፅ ቤት ፅሕፈቱ የጻርዮ ምህላው ገሊጹ። ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ስደተኛታት ኤርትራ ከምኡ'ውን ንህወሓት ተቓወምቲ እዮም ብዝብል ኣብ ልዕሊ ስቪላት ይውሰድ ኣለው ዝተባህሉ ናይ ምቕታልን ምዕፋንን ስጉምትታት ከምዝተሓሳሰቦ ናይቲ ኮሚሽን መግለፂ ይሕብር። ኣብ ኣላማጣን ከባቢኡን ዳግም ዝተልዓለ ግጭት ስዒቡ ይፍፀም ኣሎ ዝተባህለ መጥቓዕቲ ዝለዓለ መጠነ ዘለዎም ተመዛበልቲ ምህላዎን ሓቢሩ ኣሎ። ቴሌኮምኒኬሽንን ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ምቁራፆም ንናይ ሰብኣዊ መሰላት ክትትል ከቢድ ከምዝገበሮ ኣፍሊጡ ኣሎ። ብዛዕባ መቕተልትን መስወርትን ተቓወምቲ ካብ ህወሓት ዝተውሃበ መልሲ የለን፤ ምስ ረኸብና ክነቕርቦ ኢና። ብኻልእ ወገን ከኣ ተሓላቂ መሰላት ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል "ኣብ ኢትዮጵያ፣ ንተጋሩን፣ ተሓለቅቲ መሰላትን ጋዜጠኛታት ብሃውሪ ምእሳር ደው ይበል" ዝብል መግለጺ ኣውጺኡ ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ‘ሃለዋት እቶም ዝተኣሰሩ ንከፍልጥ’ ኣምነስቲ ጸዊዑ ኣሎ። ሓይልታት ትግራይ ንመቐለ ድሕሪ ምቁጽጻሮም፣ፖሊስ፣ ንብርክት ዝበሉ ተጋሩ ኣብ አዲስ አበባ ብሃውሪ ኣሲርዎም ኣሎ። ብመሰረት ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል፣ ግብሪ ፖሊስ 'ዓሌታዊ መበገሲ ዘለዎ፣ ተኣሲሮም ዝተፈትሑ፣ መሰኻኽርን ሰብ ሞያ ሕጊን፣ ፖሊስ ናብ መዳጎኒ ስፍራ ቅድሚ ነቶም ተጋሩ ምእታው ከመይ ገይሩ ንመለለዪ መንነት ከምዝፍትሽ" ተዛሪቦም እዮም። "መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ጅምላዊ ስጉምቲ ምእሳር ደው ንከብሎ ዝጸወዐ አምነስቲ፣ እቶም ተኣሲሮም ዘለው ተጋሩ፣ ወይ ብዓለምለኸ ደረጃ ዝተነጸሩ ገበናት ክኽሰሱን ናብ ቤት ፍርዲ ክቀርቡን እተዘየለ ብዘይቅድመ ኩነት ክፍትሑን" ጸዊዑ ኣሎ። ብዘይካ'ዚ፣ ኣምነስቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ቤተሰብ ንሃለዋት እቶም ዝተኣሰሩ ከፍልጦም፣ እሱራት ምስ ጠበቃን ስድራኦምን ንክራኸቡ ክፈቅድ ኣለዎ ይብል ።


'ፈደራል መንግስቲ ተኹሲ ደው ንምባል ዝወሰነ ከይፈተወ'ዩ' ኣቶ ጌታቸው ረዳ

ወሃቢ ቃል ምምሕዳር ክልል ትግራይን ህወሓትን ዝኾኑ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ሎሚ ዓርቢ ኣብ ዝፀሓፉዎ ተከታታሊ ናይ ትዊተር መልእኽታት መንግስቲ ክልል ትግራይን ህወሓትን 'ሓይልታት ኣብይ' ኢሎም ዝፀውዕዎም ሓይልታት ፌደራል መንግስቲ ቶኽሲ ደው ንምባል ዝወሰኑ ከይፈተው እዮም፣'ሓይልታት ኣገኘሁ ተሻገር' ኢሎም ዝፀውዕዎም ሓይልታት ክልል ኣምሓራ ኣብ ራያን ፀለምትን ተፀሪጎም ገባራት ሚሊሽያታት ምስኦም ዘራኽብ ስለዘይብልና ናብ ስድሮም ምምላስና ሓቅታት መሊስና ንምግላፅ ንደሊ ኢሎም። ኣቶ ጌታቸው ኣብይ ኣህመድ ኣንፃር ትግራይ ንኢትዮጵያዊያን ዘተኣኻኽቡ ዘለው ኣካል ፖሊሲ ከፋፊልካ ምግዛእን ንሰላም ድልየት ከምዘይብሉን ኣብ ክንድኡ ንተወሳኺ ምፍሳስ ደም ዝተዳለው ምዃኖም ዘርኢ እዩ ኢሎም ። ንህዝብና ኣብ ስግኣት ዘውድቕ ዝተረፈ ኣፅዋር ዘይምህላው ንምርግጋፅ ኣድላይ ስጉምቲ ክንወስድ ኢና ኢሎም ወሲኾም።ንኢትዮጵያ ካብ ምብትታን ወፃኢ ካልእ ስራሕ የብሉን ዝበሉ ኣቶ ጌታቸው ሰላምን ምቁራፀ ተፃብኦታትን ንደሊ ኢና እዚ ዝኸውን ግን ዘቐመጥናዮቅድመ ኩነታት ምስ ዝማልኡ እዩ ኢሎም። ትማሊ መግለፂ ዝሃቡ ወሃቢ ቃል ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ኣቶ ግዛቸው ሙሉነህ ህወሓት ንኢትዮጵያ ንምፍራስ ቆሪፁ ተላዒሉ ኣሎ ክብሉ ምኽሳሶም ይዝከር። ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣቶ ሬድዋን ሑሴን ብወገኖም ትማሊ ኣብ ዝሃቡዎ ጋዜጣዊ መግለፂ መንግስቲ ኢትዮጵያ በይናዊ ምቁራፅ ቶኽሲ ብምትግባር ንሰራዊቱ ካብ ክልል ትግራይ ዘውፅአ ንሰላም ተባሂሉ እዩ ነይሩ፣ ዋጋ የኽፍሎ'ሎ ህወሓት ዝጀመሮ ምትንዃይ እነተቐፂሉ ግና መንግስቲ ንውሳንኡ ገምጊሙ ስጉምቲ ንምውሳድ ከምዝግደድ ምግላፆም ይዝከር።


መግለጺ ክልላዊ መንግስቲ ኦሮምያን ናይ ኣምሓራ ምንቅስቃስ ዲሞክራሲያዊ ሓይሊን

ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ"ናይታ ሃገር ህልውና ንምሕላው ኣብ ዝተገብረ ፃውዒት ኣድላይ ሓገዝ ክንገርብ ኢና’’ ኢሉ።ወሃቢ ቃል እቲ ክልል ኣቶ ጌታቸው ባልቻ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃቡዎ ቃል ኣብ ሰሜናዊ ከባቢታት እታ ሃገር "ህወሓት የካይዶ ኣሎ’’ ዝበሉዎ ውግእ ኮኒኖም ኣለው። ክልል ኦሮሚያ ኣብ ዝሃቦ መግለፂ ርእይትኦም ንድምጺ ኣሜሪካ ዝሃቡ ኣባል መሪሕነት ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ኣቶ ያሶ ከበብው ሰላም ንምስፋን ክልቲኦም ወገናት ኣብ ጠረጴዛ ኮፍ ኢሎም ክዘራረቡ ኣለዎም ኢሎም። ብዝተሓሓዝ ዜና ናይ ኣምሓራ ምንቅስቓስ ዴሞክራሲያዊ ሓይሊ ኣብ ልዕሊ ህልውና ኢትዮጵያን ህዝቢ ኣምሓራን ዝመፀ ሓደጋ ህልውና ንምምካት ኣብ ጎኒ መንግስቲ ክንስለፍ ኢና ኢሉ ። እቲ ውድብ ኣንፃር ብፓርላማ ኢትዮጵያ ኣሸባሪ ተባሂሉ ንዝተመደበ ህወሓት ምቅላስ ዝጀመረ ቅድም ክብል ምዃኑ ዝገለፁ ኣቦ ወንበር እቲ ውድብ ኣቶ ተስፋሁን ኣለምነው እቲ ውድብ ኣብ ናይ ኤርትራ ጋሽ ባርካ ንሸሞንተ ዓመታት ከምዝተቓለሰ ሓቢሩ ኣሎ ።


ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣብ ፈላማይ ናይ መኽፈቲ ግጥማት ሴካፋ ጽባሕ ክትሳተፍ'ያ

ህዝቢ ዘርኣየና ፍቕሪ ከም ናብ ካልኣይ ገዛና ዝመጻና'ዩ ተሰሚዑ ክብሉ ኣብ ባህርዳር ዝርከቡ አባላት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ትሕቲ 23 ዓመት ገሊጾም:: ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣብ ግጥማት ኩዕሶ እግሪ ማእከላይን ምብራቕ ኣፍሪቃ ሴካፋ ንምስታፍ ብሶሉስ ናብ ባህርዳር ዝኣተወት ክትከውን ከላ ጽባሕ ቀዳም ፈላማይ ግጥማ ምስ ሃገራዊት ጋንታ ኢትዮጵያ ከተካይድ'ያ:: ሓደ ካብ አባላት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ትሕቲ 23 ዓመት ዝኾነ ሮቤል ተክለማርያም ካብ ቕድሚ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ጀሚሩ ምስ ጋንታ ቡና ኢትዮጵያ ክጻወት ዝጸንሓ'ዩ፥ ንሱ "ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብደም ዝተኣሳሰረ ሓደ ህዝቢ እንተኾነ ኩነታት ብዝፈጠርዎ ጸገም ተረሓሒቖም ጸኒሖም'ዮም" ይብል:: ሮቤል ብተወሳኺ ንክልቲኡ ህዝቢ ዝኣስሮ ሓደ ሓይሊ ኣሎ ንሱ ድማ ፍቕሪ'ዩ ኢለ'የ ዝኣምን ይብል:: ሳዶር የማነ ወዲ 21 ዓመት አባል ሃገራት ጋንታ ኤርትራ'ዩ: "ንኢትዮጵያ ኮነ ኢትዮጵያዊያን ብስም ጥራይ'የ ዝፈልጦም፥ ናብ አዲስ አበባ ክትኸዱ ኢኹም ምስተባሃልና ፍሉይ ስምዒት'ዩ ተሰሚዑኒ ባህርዳር ምስ ኣተና ድማ ህዝቢ ዝተፈለየ ፍቕሪ'ዩ ኣርእዩና ካብ ገዛይ ወጺኣ ናብ ካልኣይ ገዛይ ከምዝመጻእኹ'ዩ ተሰሚዑኒ" ክብል ሓቢሩ:: ኣብ ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ቴክኒካል ዳይሬክተር ዝኾነ ኣቶ ዳንኤል ዩሃንስ ቕድሚ 30 ዓመታት ኣብ ዩኒቨርሲቲ ጅማ ተማሃራይ ምንባሮም ብምግላጽ በዚ ውድ ድር ምክንያት ካብ ዘቐመጥዎም ሰለስተ ዒላማታት ሰላም:ፍቕሪን ምትሕስሳብን ከምዘዕወቱ ይገልጹ:: ኣቶ ዳንኤል ኣብ መወዳእታ ንዝኽሪ'ቲ ግጥማት ተጻወቲ ድሕሪ'ቲ ውድድር ፈልሲ ናይ ምትኻል ስነ ስርዓት ከምዘካይዱ'ውን ሓቢሮም ኣለው::


መግለጺ መንግስቲ ክልል ኣምሓራ

ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ: ህወሓት ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ዘውርዶ ዘሎ በደል ብዝምልከት፡ ማሕበረሰብ ዓለም፡ ፍትሓዊን ሚዛናውን ኣካይዳ ኣይተኸተለን ኢሉ። ንኢትዮጵያ ንምድሓን ዝተፈላለዩ ክልላት ፍሉይ ሓይልታተን ናብ ግንባር ከምዘንቀሳቐሳ` ውን ወሃቢ ቃል ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ኣቶ ግዛቸው ሙሉነህ ሓቢሩ`ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ሚ/ጉ/ወ ኢትዮጵያ 'ብሽም ሰብኣዊ ሓገዝ ንህውሓት ዘዕጥቑ ከምዘለው ብምጥቃስ መንግስቲ ካብ ሃገር ከውጽኦም ከምዝክእል' ኣጠንቂቑ

ኣብ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ፡ሚኒስትር ዴኤታ ኣምባሳደር ሬድዋን ሑሴን ሎሚ አብ ዝሃቦ መግለጺ "ብሽም ምቅራብ ረድኤት ንህወሓት ዘዕጥቁ ኣወሃሃድቲ ሰብኣዊ ረድኤት ከምዘለው ብምጥቃስ፣ መንግስቲ ንገሊኦም ትካላት ሰብኣዊ ረድኤት ካብ’ታ ሃገር ከውጸኦም ከምዝኽእል" ኣጠንቂቑ። ብካልእ ወገን፣ ንክልል ትግራይ ዳግም ዝመርሕ ዘሎ ዶ/ር ደብረጽየን ገ/ሚካኤል: ረድኤት ብዘይጸገም ምእንታን ክማሓላለፍ፣ ተኹሲ ደው ኣቢልና ሰራዊትና ካብ ትግራይ ኣውጺእና እናበሉ፣ ካብን ናብን ትግራይ ይካየድ ዝነበረ ናይ ኣየርን ምድሪን መጓዓዝያ ብምዕጻው ሓገዝ ይኹን ካልኦት አገልግሎታት ክቋረጽ ገይሮም እዮም ክብል ንፈደራል መንግስቲ ከሲሱ`ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣብ ልዕሊ ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ኤርትራዊያን ስደተኛታት መጥቓዕቲ ይፍጸም ምህላው ተገሊጹ

ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት መጥቓዕቲ ይፍጸም ምህላው፡ ኤጀንሲ ጉዳይ ስደተኛታትን ተመለስትን ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። ዳይሬክተር ኮሚኒኬሽንን ርክብ ህዝብን ኣራ፡ በኣካል ንጉሰ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብቲ ክልል ካብ ዝርከባ ኣርባዕተ መዓስከራት ኣብ ምጅማር ኩናት፡ ህወሓት ኣብ ልዕሊ ክልተ መዓስከራት ጉድኣት ኣውሪዱ፡ ዝተዓጽዋ ክኾና ኸለዋ፡ ሕጂ`ውን ኣብ ልዕሊ ዝተበተኑ ስደተኛታት መጥቃዕቲ ይፈጸም ከምዘሎ ሓበረታ ኣለና ኢሉ። እቲ ትካል ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ንጸገማት`ቶም ስደተኛታት ኣብ ምቕራፍ ሓላፍነቱ ክፍጽም`ዩ ጸዊዑ`ሎ። ኮሚሽነር ጉዳይ ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ክልል ትግራይ ብዛዕባ ዝርከቡ ስደተኛታት ኣዝዩ ከምዘሻቐሎ ገሊጹ`ሎ። ምስ`ዚ ብዝትሓሓዝ ካብ ህወሓት ዝተባህለ ነገር የለን። ብኻልእ ወገን ናይ ሕቡራት ሃገራት ጉዳይ ስደተኛታት- (ዩኤንኤችሲኣር)፡ ኣብ መዓስከራት ማይ ዓይንን ዓዲ ሓርሽን ዘሎ ኩነታት ብቕልጡፍ እናሓመቐ ይኸይድ ኣሎ ድሕሪ ምባል፡ ሞት ሓደ ስደተኛ ተራጋጊጹ`ሎ- ማእሰርቲ-መውቃዕትን ዝምታን ከምዘሎ`ውን ዝእመን ጸብጻባት ኣሎ ኢሉ`ሎ። ዝርዝር ጸብጻብ ጽባሕ ከቐርብ ዩ።


“ናይ ህላወ ቃልሲ:” ንዂናት ክልል ትግራይ ዝዝውር ዘሎ ሓድሽ ምዕራፍ ዓሌታዊ ምፍጣጥ

ኣሰፋው ኣበራ፡ ቅድሚ ሰላሳ ዓመታት ኣቢሉ፡ ካብ መንበሪ ገዛኡ ምስ ወጸ፡ንሱዳን’ዩ ኣምሪሑ። ነቲ ዘይምቹእ ቦታ ብእግሩ ኣብ ዝጓዓዘሉ ዝነበረ እዋን ድማ ወታሃደራትን ተቓወምቲ ትግራይ ካብኡ ብዙሕ ኣብ ዘይረሓቐ ቦታታት ይዋግኡ ነይሮም። ተወላዲ ብሄረ ኣምሓራ ዝኾነ ኣሰፋው፡ ንዓዱ ዝምለሰሉ እዋን ካብ ምምዕዳው ደኣ ኣየዕርፍ እምበር፡ ንሰላሳ ዓመታት ዝኸውን ኣብ ካርቱም ኣብ ስራሓት ጽሬትን ካልእ ዕለታዊ ሸቕሊን’ዩ ክነጥፍ ጸኒሑ። ዝሓለፈ ወርሒ ግን ሕልሙ ሰሚሩሉስ ምስቶም ብመንግስቲ ክጣየሱ ዝተጸውዑ ስደተኛታት ንሑመራ ተመሊሱ። ነቲ ብንእሽቶኡ ዝገደፎ ዘራእቲ መሸላን ሰሊጥን ምስ ረኣየ ድማ ብምድፍናቕ ነቢዑ። ምጥያስን ምምላስን ከም በዓል ኣሰፋው ዝኣመሰሉ ተወላዶ ኣምሓራ፡ ነቲ ኣብ ከባቢ ሑመራ ብተወላዶ ትግራይ ተዓብሊሉ ዝነበረ ብዝሒ ንምስትኻኻል’ዩ ዕላማኡ። እዚ መደብ’ዚ እምበኣር ድሕሪ’ቲ ንኣሽሓት ዜጋትት ንስደት፡ ሞት፡ ምምዝባልን ደርቂን ዝመርሐ ኣስታት ሸሞንተ ኣዋርሕ ዝወሰደ ኲናት’ዩ ዝካየድ ዘሎ። ሓይልታት ትግራይ፡ ንወተሃደራት ፈደራላዊ መንግስቲ ስዒሮም ንዋና-ከተማ መቐለ ድሕሪ ምቍጽጻሮም ንዓለም ኣደኒቖም’ዮም። ሕጂ ከኣ ጠመተኦም ንኸም በዓል ኣሰፋው ዝኣመስሉ “ወረርቲ” ኢሎም ዝፅውዕዎም ንምቅላስ’ዩ። ብኣገላልጻኦም “ነፍሲ-ወከፍ ስድሪ መሬት” ትግራይ ናጻ ክሳብ ትኸውን ደው ኣይክብሉን’ዮም። “ዘነቓንቐና ኣካል የለን” ልሙዕ መሬት ምዕራባዊ ትግራይ፡ ንመን ከም ዝብጽሖ ንኣምሓራን ተጋሩን ወትሩ ምስ ኣከራኸረ’ዩ። ክልተ ተመዓደውቲ ሓይልታት ድማ ንሰለኡ “ህይወቶም ክኸፍሉ” ድሉውነቶም የርእዩ። ኣሰፋውን እቶም ምስኡ ካብ ሱዳን ዝተመልሱ ኣስታት 15,000 ስድራቤታት ተወላዶ ኣምሓራ እምበኣር ካብቶም ህይወት ክህቡ ቅሩባት ዝኾኑ’ዮም። ኣሰፋው ኣብቲ ምስ በዓልቲ-ቤቱን ሸውዓተ ደቁን ዝነብሮ ዘሎ ሓድሽ ናይ ሑመራ ገዛኡ ኮይኑ፡ ነቲ ብሓይልታት ትግራይ ዝፍኖ ዘሎ ዘረባታት ዋጋ ከም ዘይህቦ ይጠቅስ። “ሓግሒጎም ከውጽኡና ምዃኖም ይፍክሩ ኣለዉ። ዝመጸ ይምጻእ ግን ካብዚኣ ዝነቕለና የለን። ሳለ ፈጣሪ ግዜና መጺኡ’ዩ፡” ክብል ድማ ንኣገልግሎት ዜና ፈረንሳይ ገሊጹ። ኣሰፋው ቅድሚ ሰላሳ ዓመታት ኣቢሉ ካብ ገዛኡ ክወጽእ እንከሎ፡ ኣንጻር ናይቲ ቅድሚ ወርሒ ብሓጎስ ዝተመልሶ’ዩ ነይሩ። ኣብ ፈለማ 90ታት ክወጽእ እንከሎ፡ ሰራዊት ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ነቲ ብመንግስቱ ሃይለርማርያም ዝምራሕ ስርዓት ንምእላይ ኣብ ምቅርራብ’ዮም ነይሮም። ኣብ 1991 ድሕሪ ምኣላዮም ድማ ንዝመጽእ 27 ዓመታት ኣብ ፖለቲካ ኢትዮጵያ ዓብላሊ ቦታ’ዩ ጸኒሑዎም። ህወሓት ካብ ዘተኣታተዉዎ ለውጥታት ነታ ሃገር ናብ ትሸዓተ ክልላት ምምቃልን ንሑመራ ዘጠቓልል ምዕራባዊ ክፋል ድማ ናብ ክልል ትግራይ ምእታውን’ዩ ነይሩ። ነቲ ሓድሽ ቅርጺ ምምሕዳር፡ ተወላዶ ኣምሓራ፡ ከም ምምንዛዕ መሬት ደኣ ይርኣዩዎ እምበር፡ ተቓውሞኦም ከስምዑ ግን ኣይከኣሉን። ሎሚ፡ ሓያሎ ኣብ ምዕራብ ትግራይ ዝቕመጡ ተወላዶ ኣምሓራ፡ ንምምሕዳር ህወሓት፡ ቋንቋ ኣምሓርኛ ንምዝራብ’ውን ዝፈርሑሉ ዝነበሩ ግዜ ሽቝረራ ኢሎም ይገልጹዎ። ምዕራባዊ ክፋል ናብ ክልል ኣምሓራ ክኣቱ ኣለዎ ኢሎም ዝጕስጕሱ ተወላዶ ኣምሓራ ምፍርራሕ፣ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ማእሰርቲ’ዩ ዝጽበዮም ነይሩ።ተደጋጋሚ ግዜ ኣደዳ ማእሰርቲ ምዃኑ ዝሓበረ ሓደ ካብቶም መራሕቲ ተወላዶ ብሄረ ኣምሓራ ሲልታል ኣድማሴ “ክንደይ ስቓይ ርእየ’የ። እንታይ ከም ዝገበሩኒ ክሓስብ’ውን ኣኻእሎ የብለይን፡” ይብል። “ሓድሽ ምዕራፍ” ኣንጻር መንግስቲ ዝካየድ ተቓውሞ በርቲዑ፡ ኣብ 2018 ኣቢይ ኣሕመድ ናብ ስልጣን ድሕሪ ምምጻኡ ግን ሚዛን ሓይሊ ህወሓት’ውን ዘጢጡ። ኣብ መንጎ’ቶም ንዓመታት ኣብ ፖለቲካዊ መሪሕነት ዝጸንሑን ሓደስቲን ብዝተፈጥረ ፍሕፍሕ ድማ ኣብ ወርሒ ሕዳር ናብ ኲናት መሪሑ። ኣብ መንጎ’ዚ መሪር ኲናት ንሑመራን ከባቢኣን መን ተቖጻጸሮ’ዩ። ሓይልታት ትግራይ ድሕሪ ምንስሓቦም፡ ምምሕዳር ክልል ኣምሓራ ምምሕዳሮም ክተኽሉ ግዜ ኣይወሰዱን። ነቲ ብህወሓት ዝቖመ ሓወልቲ ኣፍሪሶም፡ ንወተሃደራዊ መዓስከራት’ውን ደምሲሶም። ነባሪ ህዝቢ ናብ ክልል ኣምሓራ ግብሪ ዝኽፍለሉ ቅርጺ ቆይሙ፡ ንህጻናት ብቛንቋ ኣምሓርኛ ዝምህራ ኣብያተ-ትምህርቲ’ውን ተመስሪተን። ካበየ ርሑቕ ሰፈር ይምጽኡ ብዘየገድስ ድማ ንተወላዶ ኣምሓራ መሬታን ኣባይቲን ብኣሽሓት ዓዲሎም። ኣሰፋው እምበኣር ሓደ ካብቶም በዚ መስርሕ’ሲ ዝተጣየሰ’ዩ። እቲ ሃንደበት ዝመጸ ለውጢ ንገሊኣቶም፡ ካብ ክቱር ተሓጓስ ክኣምኑዎ’ውን ኣጸጊሙዎም’ዩ። ስዩም በሪሁ ዝተባህለ ሓረስታይ “ዳግም ከም ዝተወልደ” ኢዩ ዝነግር። “ወዲ 58 ዓመት ደኣ ይዅን እምበር፡ ሕጂ እውለድ ከም ዘለኹ’ዩ ንነብሰይ ዘእምና። ዝሓለፈ ህይወተይ ረስዓዮ፡ ትርጕም ኣይነበሮን። እዚ ምግንና ኣይኮንነ፡ ናይ ብልበይ’የ ተሓጒሰ” ክብል ድማ ይገልጽ። “ሞትን ህይወትን” ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ተወላዶ ኣምሓራ ኣብ ዝኣተዉሉ፡ ክንድኦም ዝኾኑ ተጋሩ ድማ መንበሪኦም ገዲፎም ንሱዳን ወይ ድማ ውሑስ ናብ ዝበለዎ ካልእ ቦታታት ትግራይ ግዒዞም። እቲ ምብዳም ህዝቢ ኣዝዩ ኣሻቓሊ ኮይኑስ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፡ ኣንቶኒ ብሊንከን’ውን ኣብ ወርሒ መጋቢት “ምጥፋእ ዓሌት ይፍጸም ኣሎ” ክብሉ ንባይቶ ኣመሪካ ተዛሪቦም ነይሮም። ላዕለዎት መራሕቲ ኣምሓራ፡ ነቲ ክሲ ይንጸጉዎ ደኣ’ምበር፡ ካብ ሕጂ ንደሓር ምዕራባዊ ትግራይ ምምሕዳሩ ምስ ክልል ኣምሓራ ምዃኑ ይዛረቡ። ጋዜጠኛታት ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳይ ሑሙራ ኣብ ዝበጽሑሉ እዋን’ውን፡ ኣምሓደርቲ ኣምሓራ፡ ነቲ ዘሎ ሰላማዊ ኩነታት ከርእዩ ፈቲኖም’ዮም። ንተጋሩ ክወጹ ዘገድዶም ኣካል ከም ዘይነበረ ንምርኣይ ድማ ኣብቲ ዓዲ ተሪፎም ዘለዉ ተወላዶ ትግራይ ንምርኣይ ጽዒሮም። ወዲ 67 ዓመት ተስፋዬ ወልደገብርኤል ሓደ ካብቶም በቲ ኲናት ኣመና ተሻቒሎም ዝነበሩ’ሞ ዝኾነ ጸገም ከም ዘየጓነፎም ዝዛረቡ ትግራዋይ’ዮም። ሰበ-ስልጣን ኣምሓራ ብዝኣተዉሎም ናይ ውሕስነት ቃል ምጽናሖም ድማ ንኣገልግሎት ዜና ፈረንሳይ ሓቢሮም። እቶም ዝሃደሙ ተጋሩ ምስ ህወሓት ኢድ ዘለዎም ምዃኖም ከኣ ይዛረቡ። “ሓደ መንግስቲ ከይዱ ካልእ መንግስቲ ክመጽእ እንከሎ፡ ብሓጐስ ክትቅበሎ ኣለካ” ድማ ይብሉ። ኣብ ባይታ ዘሎ ክውንነት ግን ዝተፈልየ ስእሊ’ዩ ዝህብ። ተደጋጋሚ መጥቃዕቲን ተዅሲን ዕረፍቲ ኣይሃበን። መራሕቲ ትግራይ’ውን ደቂሶም ከም ዘይሓድሩ ተዛሪቦም’ዮም። መራሒ መንግስቲ ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል፡ ኣብ ናይ መወዳእታ ቃለ-መሕተቶም፡ ናብቲ ናይ ቀደም ዶባት ክሳብ ዝምለስ ክቃለሱ ምዃኖም ኣመልኪቶም ነይሮም። “እቶም ንብረት መንግስቲ ትግራይን ውልቀሰባትን ዝዘረፉ ኣካላት ቀልጢፎም ከመልሱዎ ንጽውዕ፡” ኢሎም ነይሮም እቶም ፕረዚደንት’ቲ ክልል። “እንተ ዘይኰነ ድማ ብሓይሊ ክንምለሶ ኢና” ኢሎም። ብምውሳኽ ሓይልታት ሰራዊት ፈደራል ፍናኖም ክብ ኢሉ ዘሎ ዝመስል መራሕቲ ክልል ኣምሓራ’ውን ክምህ ከም ዘይብሉ ካብ ምርኣይ ኣይበዀሩን። ፕረዚደንት ክልል ኣምሓራ ዝኾኑ ኣገኘሁ ተሻገር፡ ብህወሓት ክመጽእ ንዝኽእል መጥቃዕቲ ንምምካት ህዝቢ ዓቕሙ ከበርክት ይጽውዑ ኣለዉ። ከምኡ ንምግባር ድማ ሓገዝ ዝጣረቐመሉ ናይ ባንክ ሕሳብ እዚ ሰሙን’ዚ ኣብ ትዊተር ኣካፊሎም። እቲ ኲናት “ሞትን ህይወትን” ክኸውን ምዃኑ ድማ ሓቢሮም ኣለዉ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ህወሓት መጥቓዕቲ ንምፍናው ኣብ ምድላው ከምዝርከብ ተገሊጹ

ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ህወሓት መጥቃዕቲ ንፍናው ኣብ ምድላው ይረከብ ኣሎ ኢሉ ሌ/ና ጀነራል ባጫ ደበሌ። ሎሚ ምሸት መግለጺ ዝሃበ ሓላፊ ምደባ ሓይሊ ሰብ ምክልኻል ሰራዊት ኢትዮጵያ ሌ/ና ጀነራል ባጫ ደበሌ፥ እቲ ሰራዊት ምሉእ ሓይሉ ብምጥቃም ኣብ ልዕሊ ህወሓት መጥቃዕቲ ንምፍናው ተዳሊና ኣለና ኢሉ። "መኣስን ኣበይን ከም እነጥቅዕ ወሲና ንሰርሓሉ ዘለና ጉዳይ'ዩ። መኣስ ስጉምቲ ምውሳድ ከም እንጅምር'ውን ኣይንገልጽን ኢና " ኢሉ። ጀነራል ባጫ ኣተሓሒዙ፥ "ክንዋጋእ ከለና ንዶባት ሃገርና ኢና ንዋጋእ፥ ዶብና ድማ መረብ'ዩ፥ ዝኾነ ቀይዲ በተኽ ተላዒሉ ንእትዮጵያ ክበታትን ዘይክእል ምዃኑ ክነርእዮ ኢና፥ ከም ሰራዊት ምክልኻል መጠን ኣበይ ክንሰፍር ከም ዘለና ወሰንቱ ባዕልና ኢና " ኢሉ። ህወሓት ኣብ ኮረምን ኣላማጣን ንዝርከቡ ውሱናት ዝበሎም ኣባላት ሰራዊት ንምድምሳስ ፈተነ ምግባሩ'ውን ሌ/ጀነራል ባጫ ተዛሪቡ'ሎ።


ቃለ መጠይቕ ምስ አባል ኣመራርሓ መንግስቲ ክልል ትግራይ ኣቶ ጌታቸው ረዳ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ትግራይ ሸሞንተ ወርሑ ኣቑጺሩ ዝርከብ ቅልውላው መፍትሒ ንምርኻብን ሓረስታይ እዋን ፅሞና ረኺቡ ስራሕቲ ሕርሽኡ ከሳልጥ ተባሂሉ በይናዊ ምቁራፅ ተፃብኦ ምእዋጁን ሰራዊቱ ካብ መላእ ትግራይ ምውፅኡን ገሊፁ ነይሩ ። ሓይልታት ትግራይ ድማ ብዘርኣይዎ ፀብለልታዊ መጥቃዕቲ ደፊኡ ከምዘውፀኦምን ቃልሱ ከምዝቅፅልን ኣመራርሓ ማእከላይ ኮማንድ ትግራይ ምግላፁ ዝዝከር እዩ ። ነዚ ስዒቡ ድማ ዛጊት ብኣንፈታት ደቡብን ምዕራብን ትግራይ ንሓይልታት መንግስቲ ፌደራልን ክልል ኣምሓራን ደፊኡ ንኸተማታት ኮረምን ኣላማጣን ከምኡ'ውን ከባብታት ፀለምትን ኣብ ቁፅፅር ምእታዉ ትማሊ ኣባል ኣመራርሓ መንግስቲ ትግራይን ወሃቢ ቃል ማእከላይ ኮማንድ ትግራይን ኣቶ ጌታቸው ረዳ ተዛሪቦም ። ኣቶ ጌታቸው ረዳ ድሕሪ ሸሞንተ ኣዋርሕ ንፈለማ እዋን ምስ ራድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ዘካየድዎ ቃለ መሕተት ቐዳማይ ክፋል ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available  ካልኣይ ክፋል ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


'ህዝቢ ትግራይ ናይ ዝኾኑ ይኹን ህዝቢ ጸላኢ ኣይኮነን' ዶ/ር ደብረጽየን ገ/ሚካኤል

ፕረዚደንት መንግስቲ ክልል ትግራይ ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል “መሬት ትግራይ ወሪሮም ዝሓዙ ሓይልታት ብህጹጽ ካብ ዝሓዙዎ ቦታ ክወጹ ይግባእ እንተዘይኮይኑ፡ መሰልና ከነኽብር ኢና” ኢሎም። ዶክተር ደብረጽዮን ድሕሪ ብዙሕ ኣዋርሕ ንፈለማ እዋን ብቛንቋ ኣምሓርኛ ኣብ ዝመሓላለፉዎ መልእኽቲ “ህዝቢ ትግራይ ናይ ዝኾነ ይዅን ህዝቢ ጸላኢ ኣይኮነን” ኢሎም። ምስኡ ኣብ ዝተተሓሓዘ ዜና፡ መንግስቲ ክልል ትግራይ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ “ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ኢትዮጵያ ተወለድቲ ትግራይ፡ ይቕተሉ፡ ይእሰሩ ካብ ስራሖም ይባረሩ ንብረቶም’ውን ይዝረፍን ኣሎ” ክብል ከሲሱ ኣሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


መንግስቲ ክልል ኣምሓራ ካብ ምክልኻል ናብ መጥቓዕቲ ምስግጋሩ ኣፍሊጡ

ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ህወሓት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኣምሓራ ከፊቱዎ ዝበሎ መጠነ ሰፊሕ ወራር ንምምካት ካብ ምክልኻል ናብ ምጥቃዕ ምስግጋሩ ገሊፁ። ዋና ዳይረክተር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ኣቶ ግዛቸው ሙሉነህ ኣብ ዝሃቡዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ሰብኣዊ ረድኤት ንክባፃሕን ንሓረስቶት ናይ ሕርሻ እዋን እዩ ብዝብል ዝተወሰደ በይናዊ ቶኽሲ ደው ናይ ምባል ስጉምቲ ህወሓት ንመለዓዐሊ ኵናት ተጠቒሙሉ ኢሎም ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ኣብ ዝሓለፈ ሽዱሽተ ኣዋርሕ 1,146 ሰባት ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ምቁራጽ ምሟቶም ተገሊጹ

ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት (IOM)ናብ ኣውሮጳ ንምብጻሕ ንማእከላይ ባሕሪ ብምስጋር ዝግበር ጉዕዞ ምስናይ ዝሓለፈ ዓመት ክወዳደር ከሎ ኣብዚ ፍርቂ ዓመት በዝሒ ዝሞቱ ሰባት ብልዕሊ ዕፅፊ ከምዝወሰኸ ገሊፁ። እቲ ትካል ሎሚ ረቡዕ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ኣብ ናይ 2021 ፈላሞት ሽድሽተ ኣዋርሕ ናብ ኣውሮጳ ክሰግሩ ካብ ዝፈተኑ ሰባት ብውሑዱ 1,146 ምሟቶም ገሊጹ። መብዛሕቲኦም ንማእከላይ ባሕሪ ከቋርፁ ከለው ብዘጋጥም ሓደጋ ምሟቶም'ውን ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ወሲኹ ሓቢሩ።ብዝሒ ንምስጋር ይፍትኑ ዘለው እውን ይውስኽ እዩ ዘሎ።ኣብ ውሽጢ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ልዕሊ 31, 500 ሰባት ብሰበስልጣን ሰሜን ኣፍሪቃ ህይወቶም ድሒኑ ኣሎ።


መግለጺ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ህልው ኩነታት

ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ፡ንህዝቢ ትግራይ ዘለና ሓልዮትን ንማሕበረሰብ ዓለም ዘለና ቦታን ንመጨረሽታ ግዜ ኣርኢና ኢና ኢሉ። ንህዝብና ክንብል ዝኸፈልናዮ ዋጋ ብሰንኪ ዘይተረድኦም ድኹማት ምኽንያት ውጽኢት ኣየምጽአን ዝበለ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ፡ `ጁንታ` ኢሉ ዝጽውዖ ህወሓት ፡ንህልውና ኢትዮጵያ ቀንዲ ጸላኢ ምዃኑ ዳግም የመስክር ኣሎ ኢሉ። ቀዳማይ ሚስንተር ኣቢይ ኣተሓሒዙ ንህጻናትን መንእሰያትን ብኣደንዛዚ ሓሺሽ እናዕበደ ናብ ኩናት ይኣጉዶም ኣሎ ሰራዊት ምክልኻል ድማ ነዞም ህጻናት ወተሃደራትናይ ምድሓን ሞራላዊ ግዴታ ወዲቕዎ`ሎ ኢሉ። ነዚ ኹሉ ኣብ ግምት ብምእታው መንግስቲ ኩሉ ዘድሊ ነገር በቲ ዝግባእ መንገዲ ክገብሮ`ዩ ኢሉ ዝበለ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ብዛዕባ ዝውሰድ ስጉምቲ ግን ዝርዝር ኣይሃበን። ብኻልእ ወገን ሰራዊት ምክልኻል ትእዛዝ ኣብ ዝተዋህቦ እዋን ዘድሊ ዘበለ ስጉምቲ ክወስደሉ ኣብ ዝኽእል ዓቕሚ ከምዝርከብ ሓላፊ ርክባት ህዝቢ ሰራዊት ምክልኻል ኮ/ሌ ጌትነት ኣዳነ ኣፍሊጡ`ሎ። ንባዕሉ ናይ ትግራይ መከላኸሊ ሓይሊ ኢሉ ዝጽውዕ ህወሓት ዝመርሖ ሓይሊ፡ ንኣላማጣን ኮረምን ምቁጽጻሩ ድሕሪ ምግላጹ ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ንመጀመርያ ግዜ ብጽሑፍ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ 'ጁንታ' ኢሉ ዝጸውዖ ህወሓትን ንዓለም-ለኸ ማሕበረሰብን ነቒፉ`ሎ። ነቲ ግጭት ናብ ዝሓመቐ ኩነታት ንዘይምውሳድ ንእዋን ሕርሻ ዕድል ንምሃብ ከምኡ`ውን ቀረባት ረድኤት ብዘይ ምስምስ ንክሳለጥ ክንብል ኣብ ሰብኣውነት ዝተመስረተ በይናዊ ተኹሲ ደው ምባል ጌርና ዝበለ ዶ/ር ኣቢይ ኣሕመድ ፡ንሰላም ዝተወሰነ ዋጋ ከምዘኽፍለና ንፈልጥ`ኳ እንተኾና እዚ ግን ናይ መጨረሽታ ሰለማዊ ዕድል`ዩ ኢሉ። ኣስዒቡ ፡"ድሙ እንተመንኮሰት`ውን ኣመላ ኣይትርስዕን`ያ ከምዝብሃል፡ ጁንታ መንገዲ ሰላም ክወሓጠሉ ኣይክኣለን። በዚ ሕጂ ዘለዎ ደረጃ ዓቕሚ ከይተረፈ ብዘይ ግጭት ውዒሉ ክሓድር ኣይክእልን`ዩ" ኢሉ። ንህዝብና ክንብል ዝኸፈልናዮ ዋጋ ብሰንኪ ዘይተረድኦም ድኹማት ምኽንያት ውጽኢት ኣየምጽአን ዝበለ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣብቲ መግለጺኡ፡ " ጁንታ ንህልውና ኢትዮጵያ ቀንዲ ጸላኢ ምዃኑ ዳግም የመስክር ኣሎ። ነዚ ድማ ንምሉእ ህዝብና ኣተሓባቢርና ክንዓጽፎ ኢና። ብሓደ ወገን ሰብኣዊ ረድኤት ክቀላጠፍ እናሰራሕና፡ በቲ ሓደ ወገን ድማ ናይ ወጻእን ውሽጥን ጸላእትና ተናቢቦም ዝኸፈቱልና መጥቃዕቲ መኪትና ክንዓጽፎ ኢና" ይብል ። ኣተሓሒዙ "እቲ ጁንታ ኣብ በዓቲ ኣትዩ፡ ህዝቢ ብጥምየት ክውዳእ`ዩ እናበለ የማርር ኔሩ። ንህዝቢ ተባሂሉ ተኹሲ ደው ምስ ኣበልና ድማ ነቲ ናይ ጥምየት ኣጀንዳ ገዲፉ ናይ ኩናት ነጋሪት ክወቅዕ ጀሚሩ" ኢሉ። መግለጺ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ"ዓለም-ለኸ ማሕበረ-ሰብ ብዛዕባ ረድኤትን ጥምየትን ክዛረብ ምጽንሑ ረሲዑ፡ እቲ ጁንታ ንህጻናት ከሰልፍ ከሎ ከይተረፈ ስቕታ መሪጹ`ሎ" ይብል ። መተሓላለፊ መስመራት ረድኤት ናይ ግጭት ቦታታት እናገበሮም ከሎ፡ ትካላት ረድኤት ሕጂ`ውን ንመንግስቲ ምውቃስ ደስ ይብሎም ዝበለ ዶ/ር ኣቢይ፡ ነዚ ኹሉ ኣብ ግምት ብምእታው መንግስቲ ኩሉ ዘድሊ ነገር በቲ ዝግባእ መንገዲ ክገብሮ`ዩ ኢሉ። ኣስዒቡ፡"ህዝብና ካብ ናይ ሓሶት ሓበረታን ካብ ናይ ጸላኢ ፕሮፓጋንዳን ንባዕሉ ከርሕቕ ሕጂ`ውን ክነተሓሳስብ ንደሊ፡ጁንታን መሻርኽቶምን ዘለዎም ዓቕሚ ሓሶት ምፍብራኽ ጥራይ`ዩ፡ ናይ ውሽጥን ወጻእን ሓይልታት ንፖሮፓጋንድኦም ኣወሃሂዶም ንህዝብና ንምክፍፋል ይሰርሑ`ለዉ" ኢሉ። ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድነዚ ድማ ህዝብና ከም ናይ ቅድሚ ሎሚ ከም ሓደ ሰራዊት ኮይኑ ንህልውና ሃገሩ ደው ብምባል፡ ንሰራዊት ምክልኻል ብኹሉ ነገር ብምድጋፍ ናይ ወጻኢ ተጽዕኖን ናይ ውሽጢ ትኹተዃን ክምክትን ክዓጽፍን መጸዋዕታ ነቕርብ ይብል :: እቲ ቀዳማይ ሚንስተር መንግስቲ ኣድላዪ ዝበለ ነገር ኩሉ ክንገብር ኢና ካብ ምባል ንላዕሊ ብዛዕባ ዝውሰድ ስጉምቲ ዝበሎ ነገር የለን። እንተኾነ፡ ሰራዊት ምክልኻል ትእዛዝ ኣብ ዝተዋህቦ እዋን ዘድሊ ዘበለ ስጉምቲ ክወስደሉ ኣብ ዝኽእል ዓቕሚ ከምዝርከብ ሓላፊ ርክባት ህዝቢ ሰራዊት ምክልኻል ኮ/ሌ ጌትነት ኣዳነ ኣፍሊጡ`ሎ። ኮሌኔል ጌትነት ኣተሓሒዙ ስጉምቲ ተኹሲ ደው ምባል ብካላሽንን መድፍዕን ጥራይ ኣይኮነን ብቓላት ካብ ምውርዋር ምቑጣብ`ውን ዘጠቓለለ`ዩ ድሕሪ ምባል፡ መኣስን እንታይን ክንገብር ከምዘለና ኣጸቢቕና ንፈልጥ ኢና፡ ሰራዊት ምክልኻል ትእዛዝ ኣብ ዝበጽሖ ግዜ ኣድላይ ዘበለ ስጉምቲ ክወስድ ኣብ ዝኽእለሉ ቑመና ከምዝርከብ ኣፍሊጡ። መንግስቲ በይናዊ ተኹሲ ደው ምባል እንተኣወጀ`ኳ፡ ሓይልታት ህወሓት ንራያን ሑመራን ወሲኽካ ምትኹታኽ እንተገይሩ ከቢድ ዓጸፋዊ ክውሰደሉ ክብል`ውን ዋና ኣተሓባባሪ ዓቕሚ ሰብ ሰራዊት ምክልኻል ሌና ባጫ ደበሌ ቅድሚ ክልተ ሰሙን ተዛሪቡ ኔሩ`ዩ፡: ብኻልእ ወገን፡ ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ፡ ካብ ሎሚ ጀሚሩ፡ ካብ ምክልኻል ናብ ምጥቃዕ ምስግጋሩ ዳይሬክተር ኮሚኒኬሽን`ቲ ኽልል ግዛቸው ሙሉነህ ኣፍሊጡ`ሎ:: ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል :: No media source currently available


ኣሜሪካ: ንኢትዮጵያ ሓዊሱ ኣብ 6 ሃገራት ጅምላዊ ህልቂትን ግፍዒ ይፍጸም ከምዘሎ ሓቢራ

ኣብ ሽዱሽተ ዝተፈላለያ ሃገራት፣ ኣሜሪካ ሽዱሽተ ማያንማር(በርማ)፣ ቻይና፣ ኢትዮጵያ፣ ሶርያን ሱዳንን፣ ጅምላዊ ህልቂትን ግፍዒን ይፍጸም ከምዘሎ ኣሜሪካ ኣፍሊጣ። ሚኒስትር ወጻኢ ኣሜሪካ ኣንተንይ ብልንክን ትማሊ ሶኒይ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ እቲ ወግዓዊ ኮይኑ ዘሎ ሪፖርት "ምውጋድ ጅምላዊ ህልቂትን ግፍዒን" ዝብል ከምዝኾነ፣ እተን ዝተጠቀሳ ሃገራት፣ ንፖሊሲ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ገለ ካብ’ቶም ብርቱዓት ብድሆታት እዮም ኢሎም። "ኣብ ኢድና ዘሎ መሳርሕና ብሙልኡ ክንጥቀመሉ ኢና። ዲፕሎማሲ፣ ንሃገራት ንልግሶ ደገፍ፣ መስርሕ ምጽራይን ምንዳይ ሓቅን፣ ፋይናንሳዊ ዓቅምን ጽምዶን። ከምዚኦም ዝበሉ ሪፖርታት፣ ኣፍልጦና ዘዕዝዝን ውሁድ ዓለምለኸ ጸቅጢ ንክፍጠር ዘሕግዝን እዩ። ውጽኢቱ፣ ብደረጃ ዓለም ግፍዒታት ንክንቆጻጸሮም ብደረጃ መንግስታት ንክንነጥፍ እዩ ዘሕግዝ።" ኣብ ዝሓለፈ ጥሪ መግለጺ ዘውጸአት ኣሜሪካ፣ ቻይና ኣብ ልዕሊ እቶም ኣብ ክልል ዥያንግ ዝርከቡ ማሕበረ ሰባት ኡጉር ጅምላዊ ህልቂት ከምዝፈጸመት ኣረጋጊጸ ኣለኹ ከምዝበለት ዝዝከር እዩ።


ኣሜሪካ- ሓይልታት ትግራይ:ክልል ኣምሓራን ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያን ናብ ምቑራጽ ተኹሲ ዘምርሕ ልዝብ ክኣትው ደጊማ ጸዊዓ

ሓይልታት ትግራይ፣ ሓይልታት ክልል ኣምሓራን ሰራዊት መከላኸሊ ኢትዮጵያን፣ ንረብሓ ሰላማዊያን ሰባት’ቲ ክልል ንምርግጋጽን ንሓድነት ኢትዮጵያን ኢሎም፣ ናብ ምቁራጽ ተኹሲ ዘምርሕ ልዝብ ንክበጽሑ ኣሜሪካ ደጊማ ጸዊዓ። ኣብ ክልል ትግራይ ኣንጻር ሰላማዊያን ሰባት ብዝኾነ ወገን ዝፍጸም ስጉምቲ ሕነ ምፍዳይ ኣትሪርና ንኹንን። ኩሎም ሓይልታት፣ ንዓለምለኸ ሕግታት ምክልኻል ሰላማዊያን ሰባት ክትግብሩን ኣሜሪካ ጸዊዓ። እቲ መግለጺ ንዓለም ለኸ ሕጊ ዝጥሕሱ ኩሎም ወገናት ክሕተቱ ኣለዎ’ውን ይብል ። መግለጺ ሚኒስትር ወጻኢኣሜሪካ ደጋጊምና ከምዝበልናዮ፣ ንውሽጣዊን ኣህጉራዊን ወሰንን ዶባትን ብሓይሊ ንምልዋጥ ምፍታን ተቀባልነት ዘይብሉ እዩ፣ ከምዚኦም ዝበሉ ጉዳያት፣ ሃገራዊ ኣገዳስነት ስለዘለዎም ጉዳይ ኢትዮጵያዊያን ስለዝኾነ ብልዝብ ናይ ህዝቢ ክፍትሑ ኣለዎም ይብል ።


መግለጺ ክልል ኣምሓራን መጥቓዕቲ ሓይልታት ክልል ትግራይን

ሓይልታት ትግራይ፣ ኣብ ዞባ ደቡብ ትግራይ መጥቃዕቲ ፈንዩ፣ ንከተማ ኮሮም ሓዊሱ ዝተፈላለየ ከባቢታት ከምዝተቖጻጸረ ገሊጹ። ወሃቢ ቃል እቲ ሰራዊት ኣብ ዝሃቡዎ መግለጺ፡ ሓይልታት ትግራይ፣ ካብ 50 ክሳብ 60 ኪሎ-ሜተር ዝሽፍኑ ቦታታት ካብ ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያን ሓይልታት ኣምሓራን ከም ዝመዝንዝዐ ገሊጾም ኣለው። መንግስቲ ክልል ኣምሓራ ብወገኑ መግለጺ ኣውጺኡ ኣሎ። እቲ መግለጺ "መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዝወሰዶ በይናዊ ምቁራጽ ተኹሲ፣ ከምጽቡቅ ኣጋጣሚ ተጠቂሙ፣ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያን ህዝቢ ክልል ኣምሓራን መጠነ ሰፊሕ ወራርን መጥቓዕትን ጀሚሩ ኣሎ። ኩሎም ኢትዮጱያዊያን ነዚ ጉጅለ ራዕዲ ንዝጀመሮ ግልጺ ወራር ከምዝኹንንዎ፣ ናይ ኩሉ ሻዕ ምሕዝነቱ አሓይሉ ከምዝቅጽል ፈጺምና ኣይንጠራጠርን ። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ፣ መንግስቲን ህዝቢን ኢትዮጵያ ከምዝፈልጥዎ፣ ህዝቢን መንግስቲን ክልል ኣምሓራ፣ ቀጥታዊ ግዳይ መጥቓዕት’ዚ ጉጅለ ራዕዲ እዩ፣ ስለዝኾነ ቃልስና ንህልውና ህዝብናን ሉኣላዊነት ሃገርን ከምዝኾነ ኣብ ግምት ብምእታው፣ ንሓባራዊ ጸላኢ ብሓባር ክንፋለሞ ናይ ሓባር ጻውዒት ነቅርብ ኣለና" ይብል። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ሓይልታት ክልል ትግራይ ንኮረምን አላማጣን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሮም ምእታዎም ተገሊጹ

'ወፍሪ ኣሉላ ኣባ ነጋ' ኢሎም ዝሰየሙዎ ወታሃደራዊት ስርሒት ስዒቡ ኣብዚ እዋን ኣብ ደቡብ ትግራይ "ወፍሪ ኣዴታት ትግራይ" ብዝብል ብሓይልታት ትግራይ ዝተሰየመ ወፍሪ ዝተወረረ መሬት ትግራይ ብምምላስ ንኮረምን ኣላማጣን ኣብ ቁፅፅር ሓይልታት ትግራይ ምእታዎም ኣማኻሪ ክልላዊ ፕረዚደንት ክልል ትግራይ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ገሊፆም። ካብ ከባብታት ደቡብ ትግራይ ብሳተላይት ስልኪ ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕተት " እዚ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ምስ ህዝቢ ኣምሓራ ከተሓሕዝዎ ይፍትኑ እኳ እንተለዉ ህዝቢ ኣምሓራ ምስ ምዕማፅ ህፃናት ምስ ምቕታል ኣዴታትን ፀላኢ ሃገር ዓዲምካ ዓዲ ምስ ምውራር ፣ንብረት ምስ ምዝራፍ ዝተሓሓዝ ክብሪ የብሉን" ኢሎም ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ሕቡራት ሃገራት ሰራዊት ኤርትራ ብቅልጡፍ ካብ ትግራይ ክወጽእ ጸዊዑ

ኣብ ክልል ትግራይ ብዛዕባ ዘሎ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ዝገምገመ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት፣ ካብ ሕዳር ጀሚሩ ይካየድ ኣብ ዘሎ ውግእ ንዝተፈጸሙ ከበድቲ መግሃስቲታት መሰላት፣ ምጥሓስ ዓለምለኸ ሰብኣዊ ሕግታትን ስደተኛታትን ከምዘሻቀሎ ገሊጹ። ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ውሳንኡ "ሰራዊት ኤርትራ፣ ብህጹጽን ክረጋገጽ ብዝካኣል ኣገባብን ካብ ክልል ትግራይ ንክወጽእ" ጸዊዑ። እቲ ቤት ምክሪ ወሲኹ "ኣብ ክልል ትግራይ፣ ኣብ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ዝተሳተፉ ናብ ፍርዲ ንክቀርቡ፣ ተሓታታይነት ብዘምጽእ ኣገባብ ንክትግበርን" ኣተሓሳሲቡ። እቲ ቤት ምኽሪ ኣብ ውሳንኡ "ኩሎም ወገናት፣ ንሰራሕተኛታት ትካላት ረድኤትን አቁሑቶምን ክከላኸሉ፣ ሰራሕተኛታት ሕክምናን ኣቁሑቶምን ካብ መጥቓዕቲ ክሕልው፣ ሆስፒታላትን ካልኦት ማእከላት ጥዕናን፣ ሰብኣዊ ረድኤት ብሰላም ንክተሓላለፍ" መጸዋዕታ ኣቅሪቡ ኣሎ። ኣብ’ቲ ዝተካየደ መስርሕ ድምጺ፣ 20 ሃገራት ነቲ ውሳነ ደጊፈን፣ 14 ሃገራት ተቃዊመን፣ 13 ሃገራት ድምጸ ተኣቅቦ መሪጸን።


ትካል ስደተኛታት ሕ/ሃ ኩነታት ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ከምዘሻቅሎ ገሊጹ

ላዕለዋይ ኮምሽነር ጉዳይ ስደተኛታት ኣብ ሕቡራት ሃገራት ፍሊፖ ግራንዲ ኩነታት ኣብ ክልል ትግራይ ዘለው ኤርትራዊያን ስደተኛታት ከምዘሻቀሎም ገሊጾም። ኮምሽነር ፍሊፖ ግራንዲ ካብ ሕዳር ጀሚሩ ብሰንኪ ዝተወለዐ ውግእ፣ እቶም ስደተኛታት ኣብ ህውከትን ጸገም ሰላምን ተቀርቂሮም ከምዝርከቡ’ውን ጠቂሶም። እቶም ኮምሽነር "ክልተ መዓስከር ስደተኛታት ሙሉእ ንሙሉእ ዓንየን’የን፣ ዓሰርተታት ኣሻሓት ስደተኛታት ሃዲሞም፣ ምስ’ዚ ሓይሊ’ዶ ምስ’ቲ ካልእ ወጊንኩም ተባሂሎም፣ ስጉምቲ ሕነ ምፍዳይ ከምዝተወሰደሎም ናይ እማን ጭብጢታት በጺሑና አሎ’ ይብሉ ። ኣብ መዓስከራት ማይ ዓይኒን ዓዲ ሓሩሽን፣ ብዝተፈላለዩ ሓይልታት፣ ብለይቲ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ገበናዊ መጥቓዕቲ ከምዝተፈጸመ’ውን ገሊጾም። ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ሰሙናት፣ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኤርትራዊያን ኣብ ሽረ ከምዝተኣሰሩ ብምግላጽ እሱራት ስደተኛታትን ሓተቲ ዕቁባን እንተሃልዮም ንክፍትሑ ንሰበ ስልጣን መቐለ ሓቲትና ኣለና’ውን ኢሎም። ብዛዕባ’ቶም ይቃልሑ ዘለው ከበድቲ ገበናት፣ ምጽራይ ንክግበረሎም፣ ንፌደራል መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን መጸዋዕታ ከምዝቀረበ’ውን ፍሊፒ ግራንዲ ጠቂሶም።


ተወለድቲ ትግራይ ከም ብሓዱሽ በብዝሒ ይእሰሩን ኣለው

ኣብ ክልል ትግራይ ንሸሞንተ ኣዋርሕ ብዝዘለቐ ግጭት ዘርኢ ዒላማ ዝገበረ ሓዱሽ መጥቓዕቲ ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ኣሽሓት ተወለድቲ ትግራይ ብሰበስልጣን ይእሰሩን ናይ ንግዲ ትካላቶም ይዕፀውን ኣለው ክብሉ መሰኻኽር ገሊፆም። ወታደራት ኢትዮጵያ ካብ ከተማ መቐለ ምስ ኣንሰሓቡን መንግስቲ በይናዊ ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ስጉምቲ ድሕሪ ምውሳዱን ዳግም ዝተልዓሉ ሓይልታት ትግራይ ናብ ዋና ከተማ መቐለ ምእታዎም ስዒቡ ዝተኸሰተ ዘደንቕ ለውጢ ስዕቡ እዩ እቲ ማእሰርቲ ከም ብሓዱሽ ቐፂሉ ዘሎ። ኣብ ትግራይ ሰባት ንምሕጋዝ ንምግብን ካሊእን ገንዘብ ዘተኣኻኸበትን ኣብ ልዕሊ ስቪላት ንዝተፈፀመ ግፍዒ ድምፃ ክተስምዕ ዝፀንሐትን 32 ዓመት ዝዕድሚኣ ጠብቓ ሕጊ ሜሮን ኣዲስ ንኣሰሺየት ፕረስ (AP) ኣብ ዝሃበቶ ቃለ ምልልስ ክልተ ናይ ስቪል ዝተኸደኑ መኮነናት ፖሊስ 21 ሰነ 2013 ዓ/ም ኣዲስ ኣበባ ናብ ዝርከብ መንበሪ ገዝኣ መፂኦም ኣፅዋር ብምቕማጥ ከምዝኸሰሱዋ ትዛረብ።ስዒቡ ዩኒፎርም ዝተኸደኑ ዓሰርተታት ፖሊሳት ብዘይ ናይ ቤት ፍርዲ ትእዛዝ ንገዝኣ ከምዝፈተሽዎ ትገልፅ። ዝኾነ ይኹን ኣፅዋር ከይረኸቡ ምስ ተረፉ ናብ ፖሊስ ጣቢያ ወሲዶም ንሓይልታት ትግራይ ደጊፍክን ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያ ፅልኢ ዘርጊሕኽን ብዝብል ተኸሲሳ። ፖሊስ ን’ጁንታ ትሕግዝ ከምዝፀንሐት ነጊሩዋ።’’ናይ ህፃናትን ግዳያት ኲናትን ጥምየትን ፆታዊ ግሰትን ዝገልፅ ኣብ ፌስቡክ ብምልጣፍ ኣብ መንጎ መንግስትን ህዝቢ ትግራይን ቅርሕንቲ ትፈጥሪ ኣለኺ’’ ኢሎምኒ ትብል።ንሳ ምስ ተፈትሐት ካልኦት ክልተ ኣዝማዳ ተኣሲሮም። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተፈትሐ ካሊእ እሱር ዓሰርተታት ተጋሩ ኣብ ወሰን ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ማእኸል ከምዝተትሓዙ ንAP ገሊፁ። ‘’ፈለማ ምስ ተዋጋእቲ ትግራይ ርክብ ከምዘለና ከም እንጥርጠር ነጊሮምና።ኣብ ቤት ማእሰርቲ ምስ አተና ግን ንኣሸበርቲ ንምሕጋዝ ገንዘብ ከምእንልእኽ ክኽሱና ጀሚሮም።ብሓይልታት ትግራይ ዝተማረኹ ኢትዮጵያዊያን ክሳብ ዝፍትሑ ከመይፍትሑና እውን ይገልፁልና ነይሮም’’ ኢሉ ንሱ። ‘’ዋላ ሓዴና እውን ናብ ቤት ቤት ፍርዲ ኣይቀረብናን’’ኢሉ ብምውሳኽ።ከምቶም ካልኦት ንድሕነቱ ብምስጋእ መንነቱ ኣየገለፀን። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available  ፌደራል መንግስቲ ንናይ ትግራይ ገዛኢ ፓርቲ ኣሸባሪ ጉጅለ ኢሉ ስለ ዝመደቦ ኣብ መላእ እታ ሃገር ዝርከቡ ተራ ስቪላይ ወይድማ ተወለድቲ ትግራይ ተፈፂሙ ዝብሃል ግፍዕታት ኲናት ክዛረቡን ኣብ ዓለም እቲ ዝኸፍእ ዓፀቦ ኣንፀላሊዩዎም ዘለው ኣማእቲ ኣሽሓት ናብ ዝነብርሉ ክልሎም ረድኤት ክልእኹእንተደለዩን እውን ኣብ ከቢድ ፀቕጢ ይርከቡ። ሓይልታት ኢትዮጵያ ምስ ኣንሰሓቡ ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ኣሕመድ ተራ ሰባት ወይ ተጋሩ ንተዋጋእቲ ትግራይ ደጊፎም ክብሉ ኸሲሶም እዮም። እቲ ሓዱሽ ማዕበል ማእሰርቲ ብሰበስልጣን ፀጥታ ወግዓዊ ኣፍልጦ ኣይተውሃቦን።ወሃቢ ቃል ፖሊስ ፌደራል ጀይላን ኣብዲ ንሕቶታት AP ኣይመለሱን ግን ፌደራል ፖሊስ Addis Standard ንዝተብሃለ ሚዲያ ዘርኢ መሰረት ገይርና ኣይንኣስርን ክብል ተዛሪቡ ኣሎ። ናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ኮሚሽን ንማእሰርቲ ተወለድቲ ትግራይን ኣብ ትግራይ ምስ ዘሎ ኩነታት ተኣሳሲሩ ንዝተፈፀመ ማእሰርቲ ሰራሕተኛታት ሚዲያን ይከታተሎ ከምዘሎ ሓቢሩ።’’ከምዚ ዝበሉ ስጉምትታት ሓደጋ መንነት መሰረት ዝገበሩ መጥቓዕቲ ክፍፀመና እዩ ዝብል ህዝባዊ ስኽፍታ ዘጋድድ እዩ’’ኢሉ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ። ንAP ቃሉ ዝሃበ ኣክቲቪስት እቶም ማእሰርትታት ኣብ ዓበይቲ ከተማታት ዝፍፀም ዘሎ ይመስል ይብል። ሰብ ሙያ ሕጊ ተወለድቲ ትግራይ ንኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ዝለኣኹዎን ኣብ ኢድ AP ዝኣተወን ደብዳበ ናይ ኣሽሓት ሰባት ዕፃ ኣይፍለጥን ይብል።’’ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብያተ ምግቢ፣ባራት፣ካፌታትን ካልኦት ቦታታትን ሓዊሱ ብተጋሩ ዝውነኑ ኣማእቲ ትካላት ንግዲብምስምስ ስኽፍታታት ፀጥታ ተዓሺጎም ኣለው’’ይብል እቲ ደብዳበ።’’ብዘይ እኹል መርትዖ ንመሰላት ዜጋታት ዝጥሕስ ሓደገኛ ተግባር ስለዝኾነ ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ይካየድ ዘሎ ወፍሪ ደው ክብል ኣለዎ’’ ኢሉ እቲ ደብዳበ። ብዓል ሙያ ሕጊ ተስፈኣለም በርሀ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝግመቱ ‘’ተሰዊሮም ኣለው’’ኢሉ ኣሎ። ‘’ስድርኦምን ናይ ሕጊ ጠበቓታቶምን ክበፅሑዎም ኣይተፈቐደሎምን፤ተፈፂሙ ዝብሃል ናይ ገበን ክሲ እውን የለን፤ብንፁር ዘርኢ መሰረት ዝገበረ እዩ’’ ክብል ወሲኹ ይገልፅ ተስፍኣለም። ፀጋዝኣብ ኪዳኑ ዝተብሃለ ኣንፃር ኣብ ትግራይ ዝፍፀም መግሃስታት ሰብኣዊ መሰላት ወፍሪ ናይ ዘካይድወለንተኛ ጉጅለ ስቪል ማሕበረሰብኣተሓባባሪ ፒጃማ ተኸዲኑ ቴሌቪዥን ይርኢ ኣብ ዝነበረሉ እዋን 22 ሰነ 2013 ዓ/ም ከምዝተኣሰረ ስድርኡ ይገልፁ።ናይ ቤት ፍርዲ ትእዛዝ ኣይቀረበን ብወግዒ እውን ኣይተኸሰሰን። ሰበስልጣን ናይ ሕጊ ጠበቕኡ ንዝኾነ ንተስፍኣለም በርሀ ተፈቲሑ ኢሎም እንተተዛረቡዎ እውን ዛጊድ ሃለዋቱ ኣይፍለጥን።


ሓይልታት ትግራይ ሓድሽ ወተሃደራዊ ወፍሪ የካይዱ

ወሃብ ቃል ሓይልታት ትግራይ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ንራያ ሓራ ንምውጻእ ሓድሽ ወተሃደራዊ ወፍሪ ምጅማሮም ንኣገልግሎት ዜና ፈረንሳይ ሓቢሮም። እዚ ወተሃደራዊ ወፍሪ ክልተ ሰሙን ድሕሪ መንግስቲ ዝወሰዶ በይንኣዊ ናይ ምቍራጽ ተጻብኦታት ስጕምቲ’ዩ። ኣብ እዋን ጻውዒት ቴለፎን ኣብታ ሓራ ዘውጽኡዋ ከተማ ኣላማጣ ምንባሮም ዝሓበሩ ኣቶ ጌታቸው ረዳ፡ ንሰራዊት ፈደራልን ሚሊሻ ኣምሓራን “ንሃድኖም” ኣሎና ኢሎም። እቶም ወሃብ-ቃል፡ ኣብቲ ብሰኑይ ከም ዝጀመሩዎ ዝገለጹ ወተሃደራዊ ወፍሪ ንሰፊሕ ደቡባዊ ክፋል ዳግም ከም ዝተቖጸጸሩዎ ንኣገልግሎት ዜና ፈረንሳይ ሓቢሮም። ብሰንኪ ብዅረት መስመራት ቴለፎንን ካልእ መራኸቢታትን ነቲ ዝተባህለ ሓበሬታ ብናጻ ምንጪ ምርግጋጹ ኣይተኻእለን። ንቤት-ጽሕፈት መራኸቢታት መንግስቲ ምርካብ’ውን ኣይሰለጠን። ብ 4 ሕዳር ብትእዛዝ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ዝጀመረ ወታሃደራዊ ወፍሪ፡ ንገዛኢ ሰልፊ ትግራይ (ህወሓት) ካብ መዝነቱ ምእላይን ነቶም “ገበነኛታት” ዝበሎም ሰበ-ስልጣን’ቲ ውድብ ኣብ ቀይዲ ንምእታውን’ዩ ነይሩ። ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሕዳር ከተማ መቐለ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር መንግስቲ ድሕሪ ምእታዋ፡ እቲ ስርሒት ከም ዝተወድአ፡ ማእከላይ መንግስቲ ደኣ ይግለጽ እምበር፡ እቲ ኲናት’ሲ ንሸሞንተ ኣዋርሕ ቀጺሉ’ዩ። ብ28 ሰነ ሓይልታት ትግራይ ዳግም ንርእሰ-ከተማ መቐለ ድሕሪ ምቍጽጻሮም ድማ፡ ፈደራል መንግስቲ በይንኣዊ ተበግሶ ምቍራጽ ተጻብኦታት ወሲዱ። ሰኑይ ዝጀመረ ወፍሪ እምበኣር ነቲ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ክልልኣምሓራ ዘሎ ደቡባዊ መሬት ንምምላስ’ዩ። ኣቶ ጌታቸው ረዳ ድማ “ነፍሲ-ወከፍ ስድሪ” መሬት ትግራይ ከምልሱ ምዃኖም ጠቒሶም።እቶም ወሃብ-ቃል ቦታ ደኣ ኣየነጽሩእምበር፡ ንሱዳንን ኤርትራን ኣብ ዘዳውብ ምዕራባዊ ወገን ኲናት ይካየድ ምህላዉ’ውን ሓቢሮም ኣለው።


ኣስታት 10 ሽሕ ዝኾኑ ነበርቲ አላማጣ:ራያን ጥሙጋን ብሰንኪ ስግኣት ኹናት ናብ ቆቦን ወልድያ ምህዳሞም ይገልጹ ኣለው

ኣስታት 10 ሽሕ ዝኾኑ ነበርቲ ከባቢታት ኣላማጣ፡ ዋጃን ጥሙጋን ኩናት ሰጊኦም ናብ ከተማታት ቆቦን ወልድያን ከም ዝሃደሙ ይግለጽ ኣሎ። ሽምና ይትዓቀበልና ንቤተሰብና ስለንሰግእ ዝበሉን ካብ ኣላማጣን ቆቦን ከም ዝመጹ ዝተዛረቡን ነበርቲ ንሕና`ውን ንሰራዊት ምክልኻል ስዒብና ወጺእና`ለና ይብሉ:: ሓደ ካብ ተወላዶ ራያ ምዃኑ ዝገለጸ "ከም ራያ መጠን ኣብ መሬት ራያ ብናጽነት ምንባር ስኢነ`የ ተፈናቒለ መጽየ ዘለኹ፡ ህወሓት ኣብ ስልጣን ከሎ`ውን ብዙሕ ኣደራዕ ወሪዱና`ዩ፡ ሕብረተሰብ ራያ ኣፍልጦ ይወሃቦ ኢልና ሕቶ ስለዘቕረብና እቲ መንእሰይ ንስደት ዘምርሓሉን ኣብ መርሳን ቆቦን ተዓቑቡ ዝነበረሉን እዋን`ዩ ኔሩ። ድሕሪ ወፍሪ ምኽባር ሰላም ድማ ናብ ዓዱ ተመሊሱ፡ እዚ ህዝቢ`ዚ ግን ብህወሓት ክመሓደር ኣይደልን`ዩ" ይብል ። ንሱ ኣስዒቡ ሕጂ ድማ ደቂ መኾኒ ዝህረሙንን ዝእሰሩን ኮይኖም: ተዓፊኖም ዝተወስዱ`ውን ኣበይ ከምዝኣተዉ ኣይፍለጡን ኢሉ። ህወሓት ብሸነኽ ኣላማጣን ቆቦን ኩናት ጀሚሮም ኣለዉ ይብል ። ድሕሪ`ዚ ኣሸሓት ቆልዑትን ኣንስትን ዝርከብዎም 30 ኪ.ሜ ብእግሪ ተጓዒዞም ከተማ ቆቦ ምእታዎም እቶም ነበርቲ ይገልጹ፡ ካብ ኣላማጣ ናብ ቆቦ ተፈናቒሎም ዝኸዱ ወሃቢ ርእይቶ ነቲ ለውጢ ይድግፉ ምንባሮም ድሕሪ ምግላጽ ብምኽንያት`ዚ መርገጺኦም ክወርዶም ካብ ዝኽእል ስግኣት ምህዳሞም ይገልጹ:: "ካብ ኣላማጣ ናብ ቆቦ ዝመጻና፡ ደገፍቲ`ቲ ለውጢ ስለዝነበርና፡ ህውሓት ድማ ንደገፍቲ ለውጢ ብግፍዒ ብማእሰርትን ዓፈናን ስለዘከላብት፡ ደቂ ትሸዓተን 10 ዓመት ሕጻናት ከይተረፈ ኣሰሊፉ፡ እዚ ንርእዮ ዘለና ነገር ይገብር ስለዘሎ፡ ናይ ከምዚኦም ግፍዒ ተቛደስቲ ከይንኸውን ሃዲምና መጺና`ለና" ይብል። እዞም ተፈናቐልቲ ኣብ ኣጸጋሚ ኩነታት ከምዘለዉን መንግስቲን ሰብኣዊ ጉድኣት የሕስበና`ዩ ዝብሉ ኣካላት ይርዱኡና ይብሉ ። እቶም ነበርቲ ናይ ህወሓት ሓይሊ ንከተማ ኣላማጣ ብዘይውግእ ምቁጽጻሩ ክገልጹ ከለዉ፡ ካብ ወገን መንግስቲ ዝተዋህበ መብርሂ የለን። ተለቪዥን ኢትዮጵያ ኣብ ናይ ቀትሪ ፈነውኡ ህውሓት:ንምውጻእ ሰራዊት ምክልኻል ስዒቡ ንኣላማጣ ከምዝተቖጻጸረ ካብ ምግላጽ ሓሊፉ፡ ዝሃቦ ዝርዝር የለን። ብኻልእ ወገን፡ መንግስቲ ኣሜሪካ ኣብ ምዕራብ ትግራይ ዝተላዕለ ግጭት ብከቢድ ከምዘተሓሳስቦ ድሕሪ ምግላጽ፡ ምግዳድ`ቲ ግጭት ንሰብኣዊ ሓገዝ ክህውኽ`ዩ ኢሉ። v ሓይልታት ትግራይ፡ ፍሉይ ሓይሊ ኣምሓራን ሰራዊት ምክልኻልን ንሓድነት ኢትዮጵያ ንምሕላው፡ ኣበየ ክልላቱ ናይ ዝርከቡ ህዝብታት ድልየት ንምምላእ ናብ መድረኽ ዘተ ንክመጹ`ውን ይጽውዕ ።


መንግስቲ ክልል ትግራይ ሓይልታት ኣምሓራ ካብቲ ክልል ክወጹ ኣጠንቂቑ

ሓይልታት ክልል ኣምሓራ ካብ ክልል ትግራይ ብህጹፅ ክወፁን ናብቲ ክልል ተወሳኺ ሓይሊ ንምእታው ዝግብርዎ ምንቅስቃስ ድማ ጠጠው ክብል ይግባእ ክብል መንግስቲ ክልል ትግራይ ገሊፁ። መንግስቲ’ቲ ክልል ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ እዚ እንተዘይኮይኑ አድላይ ዘበለ ስጉምቲ ክንወስድ ኢና ንዝፍጠር ሰብኣዊን ንዋታውን ክሳራ ድማ ሓላፍነት ዝወስድ መንግስቲ ክልል ኣምሓራ’ዩ ኢሉ’ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ገዛኢ ፓርቲ ብልጽግና ኣብ ሃገራዊ ምርጫ ኢትዮጵያ ተዓዊቱ

ፓርቲ ብልጽግና ኣብ ምርጫ ብሰፊሕ ተዓዊቱ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ መሪሕነቱ ኣደልዲሉ። ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተኻየደ ሻድሻይ ሃገራዊ ምርጫ፡ ገዛኢ ፓርቲ ብልጽግና ካብ 436 መናብር ባይቶ ን410 መናብር ብምዕዋት መሪሕነቱ ኣደልዲሉ። ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ፡ እቲ ምርጫ ናጻን ርትዓዊን ምንባሩ ይገልጽ ኣሎ። መንግስቲ ኣመሪካ ግን “ብዙሕ ሃጓፋት ዝነበሮ ዘይምዕሩይ” ክብል ገሊጹዎ`ሎ። ገለ ተቓወምቲ ፓርትታት`ውን ሒደት መናብር ተዓዊቶም ኣለዉ። ተቓዋሚ ሰልፊ ዜጋታት ኢትዮጵያ ንማሕበራዊ ፍትሒ (ኢዜማ) 11 መናብር ተዓዊቱ ኣሎ። እንተኾነ፡ ሰልፊ ኢዜማ፡ ናጻ ኣይነበረን ኣብ ዝበሎ 207 ንቑጣታት ምርጫ፡ ክስታቱ ናብ ቦርድ ምርጫ ኣቕሪቡ ኣሎ። ብመሰረት`ቲ ውጽኢት ምርጫ፡ ፓርቲ ብልጽግና ሓዲሽ መንግስቲ ብምምስራት ንዝቕጽል ሓሙሽተ ዓመታት ነታ ሃገር ናይ ምምራሕ ሓላፍነቱ ክቕጽል`ዩ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available     ኣብታ ብዂናት እትሕመስ ክልል ትግራይ ምርጫ ኣይተኻየደን።


መግቢ:ነዳዲን ቀረባት ጥዕና ዝጸዓና 50 መካይን ናብ ከተማ መቐለ ምእታወን ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣፍሊጡ

መግቢ: ነዳዲን ቀረባት ጥዕናን ዝጸዓና 50 መካይን ዝሓለፈ ቀዳም ካብ ክልል ዓፋር ድሕሪ ምብጋሰን ሎሚ ሶኑይ ናብ ዋና ከተማ ክልል ትግራይ መቐለ ከምዝኣተዋ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣፍሊጡ። ብመሰረት ሓበረታ ፕሮግራም መግቢ ዓለም እተን መካይን፡ ልዕሊ 900 መትሪክ ቶን ህይወት ኣድሕን ቀረባት ዝጸዓና`የን። እንተኾነ ነቲ ሰፊሕ ሰብኣዊ ጠለብ ንምምላእ ናይዚ ዕጽፊ ከምዘድልይ'ቲ ትካል ሓቢሩ'ሎ። ኣስታት ኣርባዕተ ሚልየን ህዝቢ ትግራይ ህጹጽ ረድኤት ኣብ ዝጽበየሉ ዘሎ እዋን፡ ኣብ ነብስወከፍ ሰሙን 10 መትሪክ ቶን መግብን 150 ሺሕ ሊትሮ ነዳድን የድሊ ዝበለ ኣዋሃሃዲ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ቶሚ ታምሰን፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ መንገዲ ስለኸፈተልና ሓጎስና ንገልጽ፡ እንተኾነ ዕጽፊ መካይን ይድልያና ኣብ ክንዲ ኣርባዕተ መዓልታት ኣብ ክልተ መዓልታት ክኣትዋ ንደሊ ኢሉ። ዝሓለፈ ረቡዕ መንግስቲ ኢትዮጵያ ናብ ሰሜናዊት ግዝኣቱ ሰብኣዊ በረራታት ምፍቃዱ ኣፍሊጡ`ዩ። ዛጊት ግን ናብ ክልል ትግራይ ዝበረረት ነፋሪት ከምዘየላ`ዩ ዝግለጽ ዘሎ። ኣብዘን ዝሓለፋ ክልተ ሰሙናት ሕጽረት መግቢ ኣብ ክልል ትግራይ ብቕጽበት ከምዝሓመቐ`ዩ ሕቡራት ሃገራት ዝገልጽ። ኣስታት 400 ሺሕ ህዝቢ፡ ሕጂ ኣብ ደረጃ ዓጸቦ ከምዝኣተወ፡ 1.8 ሚልየን ድማ ኣብ ገምገም ዓጸቦ ከምዘሎ`ውን ሕቡራት ሃገራት ይገልጽ።


'ሕቶታት ወልቃይትን ራያን ዝተዓፀወን ዝሞተን ኣጀንዳ እዩ' ወሃቢ ቃል ክልል ኣምሓራ

ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ናብ ትግራይ ዝጉዓዝ ሰብኣዊ ረድኤት ብጥብቂ ብምፍታሽ ብቕልጡፍ ናብ ህዝቢ ክበፅሕ ንምግባር ይሰርሕ ከምዘሎ ወሃቢ ቃል ናይቲ ክልል ኣቶ ግዛቸው ምሉነህ ገሊፆም።ናይ ህወሓት ሓይሊ ኢሎም ዝፀውዕዎ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ፍሉይ ሓይሊ ኣምሓራ ካብ ወይልቃይትን ራያን ይውፃእ ኢሉ ንዘቕረቦ ፃውዒት እቲ ጉዳይ ብወገን ህዝቢ ኣምሓራ ዝተዓፀወ መዝገብ እዩ ኢሎም። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ፅሕፈት ኣዋሃዲ ሰብኣዊ ጉዳያት(OCHA) ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ብኣላማጣን ብምዕራብ ትግራይን ንምእታው ብሓይልታት ፀጥታ ኣምሓራ ተበፃሕነት ሰብኣዊ ሓገዝ ከምዝተኸልከለ ገሊፁ። ዋና ዳይረክተር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ኣቶ ግዛቸው ምሉነህ ምስ ቪኦኤ ኣብዘካየድዎ ቃለ ምልልስ ‘’ተረፍ መረፍ ህወሓት’' ኢሎም ዝፀውዑዎም ኣካላት ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያ ናብ ትግራይ ናይ ረድኤት እኽሊ ዝፀዓና መካይን ከይኣትዋ ክልል ኣምሓራ ከልኪሉ ዝብሃል ፍፁም ሓሶት እዩ ኢሎም። ናይ ክልሎም መንግስቲ ረድኤት ብቕልጡፍ ክኣቲ ምቹው ኩነታት ኣብ ፍጣር ይርከብ ኢሎም። ረድኤት ዝፀዓና መካይን ምፍታሽ ናይ ግድን ብምዃኑ ከይተፈተሸ ዝሓልፍ የለን እውን ኢሎም ኣቶ ግዛቸው ብምውሳኽ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available   መንግስቲ ክልል ትግራይ ፍሉይ ሓይሊ ኣምሓራ ካብ ወልቃይትን ራያን ክወፅእ ንዘቕረቦ ፃውዒት ጉዳይ ወልቃይት ንድርድር ዘይቐርብ ዝተዓፀወ ኣጀንዳን ዝሞተን መዝገብን እዩ ኢሎም። ምንስቴር ጉዳይ ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ኣንቶኒ ብሊንከን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ምስ ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ኣብ ዘካየዱዎ ናይ ስልኪ ዝርርብ ናይ ኤርትራን ኣምሓራን ሓይልታት ካብ ትግራይ ምሉእ ብምሉእ ክወፁን ሰብኣዊ ረድኤት ብዘይተገደበ ኣገባብ ናብ ትግራይ ክኣትን ምትሕስሳቦም ይዝከር። ኣብ ሕቡራት መንግስታት ቀዋሚ ልኡኽ ኢትዮጵያ ኣማባሳደር ታየ ኣፅቀ ስላሴ 25 ሰነ 2021 ኣ\ፈ ኣብ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ንጉዳይ ትግራይ ብዝምልከት ድሕሪ ምዝርራቡ ብጋዜጠኛታት ተሓቲቶም ኣብ ዝሃቡዎ መልሲ ‘’ህዝቢ ኣምሓራ ኣብ ናይ ኣቦ ሓጎታቶም መሬታ ከምዘለው እዮም ዝኣምኑ።እዚ ብዘይ ዝኾነ ይኹን መስርሕ ወይ ሕገመንግስታዊ መሰረት ዘይብሉ ኣብ 1992 ኣ\ፈ ብሓይሊ እዩ ተኻይዱ’'ኢሎም። ኣብ ሕቡራት ዓረብ ኤሜረትስ ኣምባሳደር ሱሌይማን ዴዴፎ ትማሊ ብትዊተር ኣብ ዝፀሓፉዎ መልእኽቲ ‘’ወልቃይት ኣብ 1984 ዓ\ም ብሓይሊ ናብ ትግራይ ቅድሚ ምሕዋሱ ኣካል ቤጌምድርን ጎንደርን ምዃኑ ክንምሃር ኢና ዓቢና ‘’ ኢሎም። ብወከልቲ ህዝቢ ኣብ 1987 ዓ\ም ዝፀደቐ ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ ናይ ኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ክልላት ብዝምልከት ኣብ ዘቐመጦ ዓንቀፅ ኣጣይሻ ክልላት ብመሰረት ኣሰፋፍራ መሬት፣ ቋንቋ፣መንነትን ድልየት ህዝብን መሰረት ዝገበረ ምዃኑ ይገልፅ። ብኻሊእ ዜና ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ፅሕፈት ኣዋሃዲ ሰብኣዊ ጉዳያት(OCHA)ብዛዕባ ትግራይ ብቕድሚ ሰለስተ ማዕልታት ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ ኢሉ ዝፀውዖም ናይ ትግራይ ሓይልታት ፌደራል መንግስቲ ምውፅኡ ስዒቡ ንመብዛሕቲኡ ትግራይ ካብ ዝቆፃፀሩዎ ጀሚሮም ተበፃሕነት ሰብኣዊ ሓገዝ ብኣገዳሲ ደረጃ ይመሓየሽ ኣሎ ኢሉ። ብደቡባዊ ዞባ ትግራይ ካብ መቐለ ናብ ኣላማጣ እቲ መንገዲ ነፃ እነተተገበረ እውን ካብኡ ንምሕላፍ ግን ነቲ ቦታ ብዝተቐፃፀሮ ሓልይታት ፀጥታ ኣምሓራ ከምዝተኸልከለ OCHA ገሊፁ።ምንቅስቓስ መንገዲ ሽረ ሰለኽለኻ፣ኣክሱም ዓድዋ ካብ መቐለ ናብ ዓብይ ዓዲ የጭላ ሳምረ ከምኡ እውን ናብ ማይጨር ክፉት ከምዝተገበረ ገሊፁ ኣሎ። ብክፋል ሸራሮን ምስ ኤርትራ ኣብ ዘዋስኑ ከባቢታት ግን ክብፃሕ ኣይክኣልን ኢሉ ኣሎ። ምዕራብ ትግራይ ድማ ብሓይልታት ፀጥታ ኣምሓራ ከምዝተኸልከለ ሓቢሩ ኣሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኢትዮጵያን ሩስያን ስምምዕ ወታሃደራዊ ምትሕብባር ምፍርራመን ተገሊጹ

ኢትዮጵያን ሩስያን ንሰለስተ መዓልታት ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ሽርክነት ክመያየጣ ድሕሪ ምቕናይ ስምምዕ ወተሃደራዊ ምትሕብባር ተፈራሪመን። ብመሰረት ኣገልግሎት ዜና ፋና፡ ሓላፊት ፋይናንስ ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ማርታ ሊዊጂ ፡ እቲ ስምምዕ ንምሕዝነት ክልቲአን ሃገራት ናብ ዝለዓለ ደረጃ ዘሰጋግር`ዩ ኢላ`ላ። ኣገልግሎት ዜና ፋና እቲ ምስ ሩስያ ዝተገብረ ስምምዕ ንሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ብዓቕምን ፍልጠትን ብቴክኖሎጅን ዘሳግር ምዃኑ`ውን ኣብቲ እዋን ገሊጹ`ሎ ። ብተመሳሳሊ ዜና ሱዳን ኣብ ግዝኣታ መደበር ሓይሊ ባሕሪ ሩስያ ንምኽፋት ንስምምዕ ትዳሎ ከምዘላ ኣፍሊጣ። እዚ ዝተገልጸ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ማሪያም ኣል-ሳዲቅ ኣል ማሕዲ ኣብ ሞስኮ ምብጻሕ ብምግባር ምስ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢሩስያ ሰርገይ ላቭሮቭ ኣብ ዝተራኸበትሉ እዋን`ዩ።


ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃ ምስ ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ምዝርራቦም ተገሊጹ

ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ ምስ ቀ/ሚ ኣብይ ኣህመድ ከምዝተዘራረቡ ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት ስቴፈን የሪክ ገሊጹ። ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ነቲ ቀዳማይ ሚኒስተር መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ ትካላት ኣብ ክልል ትግራይ ንክንቀሳቀሱ ከምዝገብሩ ዝሃብዎ መረጋገጺ ከምኡ'ውን ከም ኤለክትሪክን ርክባትን ዝኣመሰለ ኣድላዪ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ብቕልጡፍ ናብ ንቡር ንክምለሱ ዝሃብዎም መረጋገጺ ከምዝናኣዱ ተገሊጹ። መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ውግእ ደው ንምባል ዝኣተዎ መብጽዓ ዋና ጸሓፊ ኣፍልጦ ከምዝሃቡሉ፣ ከምኡውን፣ በረራታት ትካላት ረድኤት፣ናብ ክልል ትግራይ ንክኣትዋን ሕርሻዊ ስራሓት ንምድጋፍ መንግስቲ ኢትዮጵያ ቃል ከምዝኣተወሎም ተሓቢሩ'ሎ።


ጋንታ ኣርሴነል፣ ንኤርትራዊ ስዊድናዊ አለክሳንደር ኢሳቅ ካብ ስጳኛዊት ጋንታ ሪይል ሶሴዳድ ንክትዕድጎ ከምትደልይ ይግለጽ ኣሎ

ጋንታ ኣርሴነል፣ ንኤርትራዊ ስዊድናዊ አለክሳንደር ኢሳቅ ካብ ስጳኛዊት ጋንታ ሪይል ሶሴዳድ ንክትዕድጎ ዓይና ከምዘውደቀትሉ ዝረኸብናዮ ዜና ሓቢሩ። ኣሌክስ ሓደ ካብ’ቶም አሰልጣኒ ጋንታ ኣርሴናል ዝኾነ ሚከል ኣረቲታ ኣብ ዝርዝር ዝደልዮም ተጻወቲ ዝኣተዉ እዩ። ጋንትኡ ጋንታ ሪይል ሶሴዳድ ብወገና "ኣርሴናል ንዋጋ ኣሌክሳንደር ዝኾነ 59 ሚልዮን ፓውንድ ንምኽፋል ቅርብቲ ከምዝኾነት ገሊጻ’ያ" ከምዝበለት እውን እቲ ዜና ይሕብር። እንተኾነ፣ ኣሌክሳንድር ይሳቅ ናብ ኣርሴናል ናይ ምዝውዋር ዕድሉ ዘብቀዐ ይመስል። ስለምንታይ እንተተባሃለ፣ ንሱ ምስ ጋንታ ሪይል ሶሴዳድ ክሳብ ዝቅጽላ ሓሙሽተ ዓመታት ንክጸንሕ ዘኽእሎ ውዕል ስለዝተፈራረመ። ከምኡ ኮይኑ’ውን ሪይል ሶሴዳድ፣ ንኣሌክሳንደር ክትዕድጎ ትምነ ጋንታ ብክባር ዋጋ ክትወስዶ ድልየት እንተርእያ ክትሸጦ ከምዝትኽእል ገለ ምልክታት ኣርእያ ኣላ። 21 ዓመት ዝዕድሚኡ ኣሌክስ ይሳቅ ኣብ’ቲ ይካየድ ዘሎ ግጥማት ዋንጫሃገራት ኣውሮጳ፣ ዋላ’ውን ሸቶ ከመዝግብ እንተዘይካኣለ፣ ምስ ጋንታ ስዊድን ተሰሊፉ ዘዕግብ ምንቅስቃስ ከምዝነበሮ ዝረኸብናዮ ዜና ጠቂሱ ኣሎ።


ባይቶ ጸጥታ ሕ/ሃ ጉዳይ ግድብ ህዳሴ ናብ ሕብረት ኣፍሪቃ ክምለስ ወሲኑ

ኢትዮጵያ ንኻልኣይ ገጽ ምምላስ ሓጽቢ ሕዳሴ ትቀራረበሉ ኣብ ዘላ እዋን፡ ግብጺን ሱዳንን ተሪር ቍጥዐ የስምዓ ኣለዋ። ሚኒስትራት ጉዳያት ወጻኢ ክልተኣን ሃገራት፡ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ጉዳይ ተፋሰስ ማይ ኒል ምትእትታው ክገብር ብሓሙስ ኣብ ዝተጋብአ ርክብ ጸዊዖም። ኣብ 2011 ምስራሕ ዝጀመረ ሓጽቢ ሕዳሴ፡ ዓቢ ማያዊ ጸዓት ክፈጥር ትጽቢት ዝግበረሉ ኮይኑ፡ ኣብ ኣጋ-ምዝዛሙ ይርከብ። ኣብቲ ርክብ፡ ኢትዮጵያ’ውን ብመገዲ ሚኒስተር ማይ፡ መስኖን ጸዓትን፡ ስለሺ በቀለ ኣቢላ’ውን መልሲ ሂባ ነይራ። . ንምዕጋት ፈለግ ኒል ኣመልኪቱ ንዝሓለፈ 10 ዓመት በብይኖም ርክባት ደኣ ክካየዱ ይጽንሑ እምበር፡ ዛጊት ግን መዕለቢ ኣይረኸቡን። ኣብቲ ርክብ፡ ኣባላት ባይቶ ጸጥታ፡ እተን ሃገራት ፖለቲካዊ መፍትሒ ከናዲያን ነቲ ዘሎ ፍልልያተን ዘጽብብ ቅልጡፍ ዘተ ክገብራን ጸዊዐን ኣለዋ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


መግለጺ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ግድብ ህዳሴ

ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ጉዳይ ግድብ ዓብይ ህዳሴ ናብ ሕብረት ኣፍሪቃ ክምለስ ብቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ምውሳኑ ናይ ኢትዮጵያ ዓብይ ዲፕሎማሲያዊ ዓወት እዩ ኢሉ። ወሃቢ ቃል`ቲ ሚኒስትሪ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ሎሚ ዓርቢ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለፂ፡ ካልኣይ ምምላእ ግድብ ህዳሰ ምስተዛዘመ፡ ግብፅን ሱዳንን ናብ ምትሕብባር ክምለሳ እየን ኢሉ። ኣብ ከይዲ ዝርከብ ምምላእ ማይ ናይቲ ግድብ ምስተዛዘመ ግብፅን ሱዳንን ገፀን ናብ ምትሕብባር ክምለሳ እየን ዝበሉ ኣማባሳደር ዲና ድሕሪ ሕዚ ናይቲ ግድብ ጉዳይ ናብ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ኣይወስዱዎን ኢሎም። እቶም ወሃቢ ቃል ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣዲስ ኣበባ ምስ ዝርከቡ ኣምባሳደራት ኣባል ሃገራት ተፋሰስ ናይል ኣብ ዘካየዶ ምይይጥ ጉዳይ ግድብ ህዳሴ ናብ ናይ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ምኻዱ ትኽክል ከምዘይኮነ ኣብ ምርድዳእ ምብፅሑን ዓረብ ሊግ ነቲ ጉዳይ ናብ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ክኽየድ ምግባሩ ንሃገራት ኣፍሪቃ ዘለዎ ንዕቐት ዘርኢ ምዃኑ እቶም ኣምባሳደራት ገሊፆም ኢሎም ። ንጉዳይ ክልል ትግራይ ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃቡዎ መብርሂ ኣገልግሎት ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ ትግራይ ንምብራር ናይ ኣየር ክልል ምሉእ ብምሉእ ተፈቒዱ ኣሎ ዝበሉ ኣምባሳደ ዲና ሙፍቲ እተን ነፈርቲ ክወፃን ክኣትዋን ከለዋ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክፍተሻ እየ ኢሎም።እቲ ተፍቲሽ ካብ ነፈርትን ብተወሳኺ ንመካይንን ውልቀሰባትን ከምዝሓውስ እውን ሓቢሮም። ምስ ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ስምምዕ ብዝተኣሳሰረ ናይ ትግራይ ክልላዊ መንግስቲ ዘቐመጦ ቅድመ ኩነት ተቐባልነት የብሉን ኢሎም። ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ቁጽሪ ኤምባሲታቱ ከምዝንኪ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ድሕሪ ምግላፆም ኤምባሲታት ይዕፀው ከምዘለው ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያ ይውረ ዘሎ ሓሶት እዩ ኢሎም ።ብናይ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ተግባራት ብምምሕያሽ ዝዕፀፉ ኤምባሲታት ከምዝህልው ግን ሓቢሮም ኣለው። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ኣብ ራያ ልዕሊ 50 ንጹሃን ዜጋታት ምቕታሎም ናይ ራያ ራዩማ ፓርቲ ኣፍሊጡ። ሓይልታት ትግራይ ኣብ ከባቢ ራያ ኣብ ልዕሊ ንጹሓን ሰባት ቅትለትን ካልእ ዘይሰብኣዊ ተግባራትን ይፍጽም ኣሎ ክብል ራያ ራዩማ ዝተባህለ ፓርቲን ካልኦት ወገናትን ይጠርዑ`ለዉ። ካብ ህወሓት ዛጊት ርእይቶ ምርካብ ኣይተኻእለን። ኣብ ዲሞክራሲያዊ ፓርቲ ራያ ራዩማ ሓላፊ ርክባት ህዝቢ ጌታቸው ከበደ ፡ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ህወሓት ዝርከብ ከባቢ ራያ ዓዘቦ ዝነብሩ ህዝቢ ንብርክት ዝበሉ ጸገማት ተቓሊዖም ኣለዉ፡ 50 ዝኾኑ ሰባት ብዘስካሕክ መንገዲ ምቕታሎም ልዕሊ 30 ሺሕ ህዝቢ ድማ ካብቲ ኸባቢ ምፍንቓሉ ገሊጹ`ሎ። ኣቦ መንበር ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ትግራይ ዶ/ር ኣረጋዊ በርሀ'ውን ዛጊት 22 ኣባላቱ ብህወሓት ከምዝተቀትልዎ ሓቢሩ ። ብኻልእ ወገን ፌደራል መንግስቲ ዘጣየሶን ካብ ከተማ መቐለ ወፂኡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብን ግዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ፡ ድሕሪ ውሳነ በይናዊ ምቁራጽ ተፃብኦ መንግስቲ ፊደራል እቲ ክልል ኣብ ኣዝዩ ዝኸፍአ ኩነታት ከምዝርከብ ገሊጹ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ ኣብ ክልል ትግራይ ዝፍጸሙ ግፍዒታት ዝምልከት ውሳነ ከሕልፍ ሁማን ራይትስ ዎች ጸዊዑ

ጸብጻብ ከቢድ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ካብ ክልል ትግራይ ምምጽኡ ብምቕጻሉ ፡ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ንክልል ትግራይ ኣብ ኣጀንድኡ ከእትዋ ውሳነ ንምምጻእ ኣብ ግምት የእቱ ምህላዉ ሁማን ራይትስ ዋች ኣፍሊጡ። እቲ ውሳነ ቀልጢፉ ክግበር ይግባእ`ውን ይብል። ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ኢትዮጵያ ብወገኑ፡ ውጽኢት መርመርኡ ንህዝቢ ወግዓዊ ከምዝገብር ኣፍሊጡ`ሎ። ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት፣ ነቶም ኣብ ትግራይ ዝተፈጸሙ ግፍዒታት፣ ናብ ኣጀንድኡ ከጠቃልሎ ሁማን ራይት ዋች ጸዊዑ። እቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዝተፈጸሙ ከበድቲ መግሃስቲታት ዘቃልዑ ሪፖርታት ኣብ ዝወጽሉ እዋን፣ እቲ ኮምሽን፣ ንክልል ትግራይ ዝምልከት ውሳነ ኣብ ኣጀንድኡ ንምጥቅላል የሰላስል ከምዘሎ'ውን ተሓቢሩ'ሎ። ኣብ መኽፈቲ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ሕብራት ሃገራት፣ መደረ ዘስማዓ ላዕለወይቲ ኮምሽነር "ጅምላዊ ቅትለት፣ ከየጻረኻ ምእሳር፣ ኣስገዳድ ምፍንቃልን ጾታዊ መጥቓዕቲን ዝሓወሰ ከበድቲ ዓመጻትን ግህሰትን ተፈጺሞም እዮም" ኢለን። ኣብ ሕቡራት ሃገራት ፍሉይ ልኡኽ ጾታዊ መጥቓዕቲን ኣብ እዋን ግጭት ደጋጊሙ ከምዘጠንቀቆ "ኣብ ትግራይ ሰፊሕ መጥቃዕቲ ምግሳስ ደቂ ኣንስትዮን ጾታዊ መጥቓዕቲን ተፈጺሞም እዮም፣ ብጉጅለ ንደቂ ኣንስትዮ ምግሳስ ዝሓወሰ ልዕሊ ክትግምቶ ትኽእል ጭካነ ከምዘጠቃልል" እቲ ሪፖርት ጠቂሱ ኣሎ።


ሚ/ሰላም ኢትዮጵያ 6ይ ሃገራዊ ምርጫ ኢትዮጵያ ብሰላም ክውዳእ ናይ ሓደ ዓመት ምድላው ምክያዱ ገሊጻ

ሻድሻይ ሃገራዊ ምርጫ ኢትዮጵያ ብሰላም ንኽውዳእ ንሓደ ዓመት ኣቢሉ ምድላው ከምዝተገብረ ሚኒስትር ሰላም ኢትዮጵያ ሙፈርያት ካሚል ንጋዜጠኛታት ገሊጻ። ኣብ ድሬዳዋን ሃረርን ገይሻ ዘላ ሙፈርያት፡ ንሕብረተሰብ ዘሳተፈ ሓለዋ ሰላም ውጽኢት የምጽእ ኣሎ ኢላ። ካብዚ ተመክሮ`ዚ ንቐጻሊ ምርጫታት ትምህርቲ ንምቕሳም መጽናዕቲ ይግበር ምህላዉ'ውን ሓቢራ። ኣብ ድሬዳዋ ኣብ ዝገበረቶ ምብጻሕ፡ ብስነ-ምግባሮም ዝተመስገኑን እሙናትን ገለልተኛ ወከልቲ ህዝቢ ኣብ ተኣማንነት `ቲ ዝተኻየደ ምርጫ ዝለዓለ ተራ ከምዝነበሮም ከምዝተረድአት ወሲኻ ገሊጻ። ሚኒስትር ሰላም ኢትዮጵያ ወ/ሮ ሙፈርያት ካሚል፡ ኣብ ድሬዳዋ ምስ መራሕቲ ሃይማኖት፡ መራሕቲ ትካላትን ሓይልታት ጸጥታን `ውን ብምርኻብ ምምክኻራ'ውን ተሓቢሩ ሎ።


ገለ ተማሃሮ ዩኒቨርሲቲታት ክልል ትግራይ ናብ ዓፋርን ወሎን ይኣትው ምህላዎም ተሓቢሩ

ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ዝርከቡ ዩኒቨርሲቲታት ክመሃሩ ዝፀንሑ ተማሃሮ ነቲ ዘሎ ኩነታት ስዒቡ ብእግሮም ተጓዒዞም ናብ ወሎን ዓፋርን ይአትዉ ኣለዉ ተባሂሉ ። ካብ መቐለ ተበጊሶም ደሴ ንዝበፅሑ ተማሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኣዘራሪብና ኣለና ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ሻቅሎት ወለዲ ተማሃሮ ዩኒቨርሲቲታት ክልል ትግራይን ኩነታት'ቶም ተማሃሮን

ሓይልታት ትግራይ ንኸተማ መቐለ ድሕሪ ምቁፅፃሮም ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ዝርከቡ ዩኒቨርስትታት ናይ ዝመሃሩ ተማሃሮ ወለዲ ብዛዕባ ደቆም ይሻቀሉ ምህላዎም ይገልጹ ኣለው ። ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ ካብ ዝርከቡ ተማሃሮ ክሳብ ሐዚ ደሕንነቶም ዝተሓለወ ምኳኑ ብምሕባር ኣገልግሎት ባንክን ስልክን ብዘይምክፋቱ ግን ከምዝተፀገሙ'ዮም ሓቢሮም ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ትካል ኣበበ ጎበና ንልዕሊ ሓደ ምእቲ ሽሕ ህፃንት ከምዘሰልጠነ ፈሊፁ

ናይ ኣበበች ጎበና ማሕበር ልምዓት ምሕብሓብ ህፃናት ኣብቶም ዝሓለፉ 41 ዓመታት ንልዕሊ 100,000 ህፃናት ስልጠና ምሃቡ ኣፍሊጡ። ኣብቲ ማእኸል ስልጠና ካብ መንጎ ዝወሰዱ እቶም 65 ምእታዊ ስራሕ ምሓዞምን 15 ምእታዊ ድማ ናይ ባዕሎም ስራሕ ፈጢሮም ይንቀሳቐሱ ከምዘለውን ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ኣቶ ይትባረክ ተካልኝ ገሊፆም። ብኻሊእ ወገን ኣብ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዩናይትድስቴትስ ጊታ ፓሲ ንስድራ ኣበበች ጎበና ብምብፃሕ ኣፀናኒዐን።


'ኣሽሓት ሓረስቶት ኣምሓራ ብረት ኣሸኪሞም ናብ ዞባ ሞት የእትውዎም ኣለው' ክብሉ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ከሲሶም

ኣማኻሪ ፕሬዝዳንት ክልል ትግራይ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ሎሚ ብቲዊተር ኣብ ዝዘርግሕዎ ተኸታታሊ መልእኽቲ ‘’ናይ ኣብይ ኣህመድ’’ ኢሎም ዝፀውዕዎ ሰራዊት ምክልኻል ብወሳኒ መልክዑ ብሰራዊት ትግራይ ካብ ‘’ዝስበር’’ ንድሓር ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ገባራት ኣምሓራ ብረት ኣዕጢቖም ናብ ናይ ሞት ቀጠናኣብ ምልኣኽ ይርከብ፤ብታንክን መድፍዕን ጠጠው ዘየበሎ ሓይሊ ብመስዋእትነት ሓረስታይ ጠጠው ክብል ዘይሕሰብ እዩ ኢሎም። ንኣዴታት ትግራይ ንምቕታል ዝመፀ ዝበሉዎ ሓይሊ ብዘይምርሕረት ከም እንቐፅዕ ንፃት እውን ጥርጣረ ክህሉው የብሉን ኢሎም ኣቶ ጌታቸው ረዳ።ብፈኸራ ጠጠው ዝብል ወፍሪ ኣይጀመርናን ዝበሉ ኣቶ ጌታቸው ‘’ ብናይ ኣብይ እኩይ ተግባር’’ ኢሎም ዝፀውዕዎ ዕላማዝሕሎ ናይ ኣምሓራ ክብሪ የለን፤ናይ ሰብ ንብረት ብምዝራፍ ዝሕሎ ናይ ኣምሓራ ክብሪ የለን፤ንሓረስታይ ብምህላቕ ዝሕሎ ናይ ኣምሓራ ክብሪ የለን ኢሎም ኣቶ ጌታቸው።ፅልእና ምስ ህዝቢ ከይኮነስ ምስ’’ሸፋቱ’’ እዩ፤ንኣብይን ሸፋቱን ዘድሕን ምድራዊ ሓይሊ የለን ኢሎም ኣማኻሪ ፕሬዝዳንት ክልል ትግራይ ኣቶ ጌታቸው ረዳ። ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ሓረስታ ትግራይ ክሓርስን ንህዝቢ ትግራይ ናይ ፅሞና እዋን ወይ መሕሰቢ ግዜ ንምሃብን ሰራዊት ምክልኻሉ ካብ ክልል ትግራይ ኣውፂአ ምባሉ ይዝከር።


ህዝብታት ኣምሓራን ትግራይ ኣብ ዘላቒ ምትእስሳሮም ክጥምቱ ኣለዎም ኢሉ ሓደ ናይ ኣምሓራ ፓለቲካዊ ውድብ

ናይ ኣምሓራን ትግራይን ህዝብታት ዝተዋለዱን ዝተኣሳሰሩን ብምዃኖም ብናይ እዋኑ ወረ ከይተደናገሩ ኣብ ዘላቒ ምትእስሳሮም ጠመተ ክህቡ ኣለዎም ኢሉ ምንቅስቓስ ዴሞክራሲያዊ ሓይሊ ኣምሓራ ዝተብሃለ ውድብ። እቲ ፓርቲ ኣብ ዝሃቦ መግለፂ ሎሚ ኢትዮጵያ ካብ ውሽጥን ወፃእን ዝገጠማ ፈተና ንምምካት ህዝብታት ብሓድነት ጠጠው ክብሉ ይግባእ ኢሉ ኣሎ።ብመስመር ’’ፀረ ኣምሓራን ፀረ ኢትዮጵያን’’ ሃገር ንምፍራስ ንዝመፁ ዝበሎም ሓይልታት ንምቅላስ ድልዊ እዩ ኢሎም ናይቲ ውድብ ናይ ምርጫ ኣተሓባባሪ ኣቶ ምርጫw ስንሻው።ብፍላይ ድማ ሎም ቅነ ህወሓት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኣምሓራ ዝኣወጆ ዝበሎ ኵናት ንምምካት ኣብ ጎኒ መንግስቲ ጠጠው ንምምባል ከምዝተዳለወ ሓቢሩ ይብል ፀብፃብ ኣስቴር ምስጋናው ካብ ባህርዳር። ‘’ወልቃይት ፣ ፀገዴን ራያን ደጊምካ ብሓይሊ ንምውሳድ ዝግበር ምንቅስቃስ ብወገን ህዝቢ ክልል ኣምሓራ ተቀባልነት የብሉን’’ክብሉ ኣመሓዳሪ ክልል ኣምሓራ ኣገኘሁ ተሻገር ትማሊ ምዝራቦም ይዝከር። ንመቐለን ንብርክት ዝበሉ ከባቢታት ትግራን መሊሶም ዝተቖፃፃሩ ሓይልታት ትግራይ ብክልል ኣምሓራ ብሓይሊ ዝተወሰዱ ምዕራብን ደቡብን ትግራይ ናብ ክልል ትግራይ ክሳብ ዝምለሱ ኵናት ጠጠው ኣይነብልን ምባሎም ይዝከር።


ግብጺን ሱዳንን ንኻልኣይ ገጽ ምምላእ ሓጽቢ ሕዳሴ  ተቓውመአን ኣስሚዓን

ኢትዮጵያ ንኻልኣይ እብረ ምምላእ ሓጽቢ ሕዳሴ ክትዳሎ እንከላ፡ ሱዳንን ግብጺን ግን እቲ ውሳነ ናይ ሰለስቲአን ሃገራት ስምምዕ ዘይብሉ ብምዃኑ፡ ኣብ ባይታ ንዘሎ ወጥሪ ዘጋድድ’ዩ ክብላ ተቓዊመን። ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ንሓሙስ ክራኸብ ኣብ ዝዳለወሉ ዘሎ እዋን፡ ግብጺን ሱዳንን ስምዕታአን ከቕርባ ይቀራረባ ኣለዋ። ክልተአን ሃገራት ንኻልኣይ ገጽ ምምላእ እቲ ሓጽቢ ኣመልኪተን፡ ብሰኑይን ሰሉስን ካብ ኢትዮጵያ ሓበሬታ ከም ዝረኸባ ኣፍሊጠን። ብወገን ኢትዮጵያ ንምምላእ ማይ እዚ ሓጽቢ ኣመልኪቱ ዝተወሃበ ወግዓዊ መግለጺ ዛጊት የሎን።እንተኾነ ግን ግን ሓደ ስሙ ክዕቅበሉ ዝሓተተ ላዕለዋይ በዓል-ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ሃገሩ፡ ኣብቲ ዝናብ ዝበዝሓሉ ወርሓት ሓምለን ነሓሰን ክትመልእ ትዳሎ ከም ዘላ ሓቢሩ። ሚኒስተር መስኖ ግብጻዊ ዓብደል ኣትይ፡ ሃገሩ፡ ነቲ ብኢትዮጵያ ክውሰድ ተወጢኑ ዘሎ መደብ ብትሪ ከም እትቃውሞ ድሕሪ ምግላጽ፡ “ንኣህጉራዊ ስምምዓትን ብኹላተን ሃገራት ዝተፈረመ ውዕል ተፋሰስ ማያት ኒል ዘፍርስን” ክብሉ ኮኒኖሞ ኣለዉ። ሱዳን ብወገና፡ ብመገዲ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ኣብ ዘውጽኣቶ መግለጺ፡ “ንኣህጉራዊ ውዕላት ዝጥሕስ፡ ተዃታዂ ውሳነ” ክትብል ገሊጻቶ። ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ክልቲአን ሃገራት፡ ክልተ መዓልታት ቅድሚ ምጅማር ኣኼባ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ኒው-ዮርክ ተራኺቦም ነይሮም። ድሕሪ’ቲ ርክብ ኣብ ዘውጽኡዎ ሓባራዊ መግለጺ ድማ ነቲ ውሳነ ኣትሪሮም ከም ዝቃወሙዎ ብምግላጽ፡ ኢትዮጵያ በቲ ውዕላት መታን ክትቅየድ፡ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት፡ ድርኺት ክገብር ተማሕጺኖም። ርክብ ባይቶ ጸጥታ ብጻውዒት ዘይቀዋሚት ኣባል ቱኒዝያ ዝካይድ ዘሎ’ዩ። ቱኒዝያ ንሃገራት ዓረብን መርገጺ ግብጺን ሱዳንን ክትውክል እንከላ፡ ኢትዮጵያ ግን ተቓውሞኣ ነቲ ኣኼባ ገሊጻ ኣላ። ተወካሊ ኢትዮጵያ ክርከብ ግን ትጽቢት ይግበር። ብቱኒዝያ ኣብ ዝተነድፈ እማመ፡ ሰለስቲአን ሃገራት ናብ ልዝብ ተመሊሰን፡ ኣብ ውሽጢ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ናብ ቀያዲ ስምምዕ ከብጽሓ ዝጽውዕ’ዩ። እቲ እማመ፡ ኢትዮጵያ ሓይሊ ኤለትሪክ ናይ ምምንጫው ዓቕማ ብምሉእ ክትጥቀመሉ ዘውሕስ ኮይኑ ኣብ ተፋሰስ ኒል ዝርከባ ሃገራት ከኣ ብማዕረ ጸጋታት ማይ ናይ ምጥቃም መሰለን ዘረጋግጽ ምዃኑ ይጠቅስ። ሰለስቲ ኣን ሃገራት ንግጭት ካብ ዝዕድም ውሳነታት ክቝጠባ እቲ ብቱኒዝያ ዝቐረባ ንድፊ ይምሕጸን። ንመሪሕነት ባይቶ ጸጥታ ኣብ ወርሒ ሓምለ ዝተረከበት ፈረንሳይ ግን፡ እቲ ባይቶ ንኸምዚ ዝመስል ምትፍናን ነባሪ ፍታሕ ክረኽበሉ ክጽገም ስለ ዝኾነ እቲ ምሽምጋል ብመገዲ ኣፍሪቃዊ ሕብረት ክኸውን ኣቐዲማ ኣፍኢማ ነይራ። ብኻልእ ዜና ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ንጉዳይ ሓጽቢ ሓዳሴ ኣመልኪቱ ነቲ ብጠለብ ቱኒዝያ ክከይድ ተወጢኑ ዘሎ ርክብ፡ ኣመልኪቱ ንወካሊት ሓንቲ ካብተን ዘወርቲ ኣባላት ሃገራት ዝኾና ኣየርላንድ፡ ምስ ጋዜጠኛ ረድዮ ድምጺ ኣመሪካ ሓጺር ዝርርብ ኣካይዳ ነይራ። ኣምባሳደር ጀራልንዲን በይረስን ነሰን፡ ኣብቲ ኣጋጣሚ ፍሉይ መኽፈቲ ወይ ድማ ዳሕራይ ድምጺ ክህሉ ድዩ ንዝብል ሕቶ ጋ ከምዚ ክብላ ይምልሳ፤ "ነዚ ወሳኒ ኣርእስቲ ተራኺብና ክንዛተ ቅሩባት ኣለና ክብል እኽእል። ንኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነስ እንኮላይ ንግብጺን ሱዳንን እዚ ጉዳይ ኣመና ኣገዳሲ’ዩ። ሚኒስተራት እዘን ሃገራት’ውን ኣብዚ ከተማ መጺኦምምስ ድሮ እኳ ብውልቂ ተራኺብና ኣሎና። ወኪል ግብጺ ነቲ ብቱኒዝያ ዝቐርብ ንድፊ ሚዛን ክንህቦ ተማሕጺኑና ኣሎ። ባይቶ ጸጥታ እንታይ ይገብር ከኣ ብሓንሳብ ዝርአ’ዩ። ዋላ’ኳ እዚ ጉዳይ ብሰላም ክፍታሕ ተስፋና እንተኾነ፡ እቲ ዝርርብ ብመገዲ ኣፍሪቃዊ ሕብረት ክግበር ምስ ዝኽእል ግን ዝያዳ ውጽኢት ምሃበ: ነዊሕ ግዜ ዘድልዮ ምይይጥ’ዩ። እቲ ወሳኒ ግን ሰለስቲኣን ኣካላት ኣብ ስምምዕ ክበጽሑ ኣዳልዪ’ዩ። እቲ ቀንዲ ጉዳይ ግን ኩላቶም ወገናት ወጥሪ ከተሃዳድኡ ክሰርሑ ምጽዋዕ’ዩ። ንምምላእ ካልኣይ ገጽ ኣመልኪቶም ግብጺን ሱዳንን ዘርኣዩዎ ግብረ-መልሲ ንርእዮ ኣሎና። ስለዚ ከኣ’ዮም ሰለስቲኣን ወገናት ኣብ ጠረቤዛ ቀሪቦም ጉዳያቶም ክፈትሑ፡ እቲ ውሳነ ድማ ብኣፍሪቃዊ ሕብረት ክምእከል ንደልዮ ዘሎና “ ኢለን:: ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ናይ ክልል ትግራይ ፕረዚደንት ደብረጽየን ገ/ሚካኤል ዝሃብዎ ፈላማይ መግለጺ

ፕረዚደንት ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረጽዮን ገ/ሚካኤል ኹናት አብ ክልል ትግራይ ካብ ዝጅመር ንዳሓር ንፈለማ ጊዜ ብቴለቭዥን ትግራይ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ንመሪሕነት እቲ ክልል ካብ ሕዳር ንደሓር አጋጢሙ ዝነበረ ፈተና ‘ዓይነ መርፍኡ ዝጠፍኦ ክፉእ ጊዜ፣ አንጻር ወረርቲ ገጢምካ ንምስጋር ከቢድ፣ ዓወት ምምጻእ ጸልማት መሲሉ ዝተራኣየሉ እዋን’ ከምዝነበረ ገሊጾም። ንሶም ነዚ መግለጺ ዝሃቡ ድሕሪ ሕዳር ዝጀመረ ኹናት ክልል ትግራይ ንፈለማ ጊዜ ኣብ መቐለ ትማሊ ሶሉስ ብቴሌቭዥን ትግራይ አብ ዝሃብዎ መግለጺ እዩ። ዶ/ር ደብረጽየን ገ/ሚካኤል አብ መደረኦም "ብውዲትን ብዘይሕጋዊ መገዲን፣ ብሓይሊ መልጢ ይገዝእ ዘሎ ፋሽሽታዊ ጉጅለ አብዪ ኣህመድ" ዝበልዎ መንግስቲ ኢትዮጵያ "ህዝቢ ትግራይ ብዘካየዶ ታሪኻዊን ሕጋዊን መረጻ ንዝተጣየሸ ብሄራዊ መንግስቲ ትግራይ አይፈልጥን አይቅበልን ኢሉ" ኢሎም። ዶ/ር ደብረጽየን"ብቀንዱ ካርታ ትግራይ ካብ ዓለም ንምጥፋእ፣ ህዝቢ ትግራይ ድማ ካብ ገጽ ምድሪ ንምስዋርን ዘርኡ ንምጽናትን፣ እዞም ወረርቲ ኣብ ኢዶም ንዝነበረ ኩሉ ዓይነት ዓቅምታትን ከምኡውን ካብ ጎይቶቶም ዝሓርጎትዎ ናይ ጥፍኣት ሓገዛት ኣዋዲዶም ንህዝቢ ትግራይ ንምጭፍላቅ ተማሓሒሎም ኣብ’ቶም ዝሓለፉ ሸሞንተ ኣዋርሕ ተኸታተልቲ ዝኾኑ ከበድቲ ወራራት ብዘይምቁራጽ ኣካይዶም እዮም"ኢሎም። ንሶም ወሲኾም "ኣብ መበል 21 ክፍለ ዘበን ይፍጸም እዩ ኢልካ ክትሓስቦስ ይትረፍ ክሕለም እዩ ተባሂሉ ዘይግመት ኣረመኔያዊ ግፍዒታት ብምፍጻም እንኮላይ ንማሕበረ- ሰብ ዓለም ዘደንገጸ ተግባራት ፈጺሞም እዮም። " ንሶም አስዒቦም፣ "ፈተውትና፣ ደገፍቲንን መጻምድናን ከምዝዕዘብዎ ነካይዶ ዘለና ህዝባዊ ኹናት ተገዲድና ዝኣተናዮ’ምበር ምርጫና አይነበረን። ኮይኑ’ውን ኣይፈልጥን" ኢሎም:: ህዝቢ ትግራይ ኣብ ቅድሚት ብዛዕባ ይጽበዮ ዘሎ ከበድቲን በዳህቲን መደባት አመልኪቶም ክዛረቡ ከለው ዶ/ር ደብረጽየን ሃገረ ጀርመን ኣብ ካልኣይ ውግእ ዓለም ዘጋጠማ ዕንወትን ብድሆታትን ዕድላትን ከምኣብነት ብምጥቃስ ተዛሪቦም። "ንቀጻሊ’ውን ንህዝቢ ትግራይ ንድሕሪት ዝመልሶ ምድራዊ ሓይሊ ፈጺሙ ኣይህሉን። ህዝቢ ትግራይ ዝጎድልዎ ነገራት ኣለልዩ፣ ቀልጢፉ ኣስተኻኪሉን፣ ኣብ ዝሓጸረ እዋን ንቅድሚት ምስጓሙ ኣይቀርን። እዚ ቃል’ዚ ከምንትግብሮ ንፈታዊን ጸላኢን ክንገልጽ ንፈቱ::" ዶ/ር ደብረጽየን ናይ ሰላም፣ ልምዓትን ዴሞክራሲን መደባት፣ መዓንጣና ኣስጢምና ብምስራሕ፣ መጠናዊን ዓይነታዊን ሕብረተሰባዊ ለውጢ ብምምዝጋብ ካልእ ሓድሽ ታሪኽ ክንሰርሕ ኢና ኢሎም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ማእሰርቲ ይካየድ ከምዘሎ ተፈሊጡ

ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከባቢታትን ኢትዮጵያ ተወለድቲ ትግራይ ብበዝሒ ይእሰሩን ናይ ንግዲ ትካሎም እውን ይዕሸጉ ከምዘለውን ኣባል መሪሕነት ተቓዋሚ ፓርቲ ሳልሳይ ወያነን ገለ ነበርቲ ኣዲስ ኣበባን ንቪኦኤ ገሊፆም።እናተሓፈሱ ናብይ ይውሰዱ ከምዘለው ኣይንፈልጥን ኢሉ ኣብ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ሓላፊ ጉዳያት ወፃኢን ርክብ ፖለቲካዊ ውድባትን ኣቶ ሃይሉ ከበደ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ልዕሊ ደርዘን ጋዜጠኛታት ከምዝተኣሰሩ ንጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ዓለምለኸ ትካል CPJ ገሊፁ። ብዛዕባ ማእሰርቲ ተወለድቲ ትግራይን እቶም ጋዜጠኛታትን ሓበሬታ ከምዘለዎ ናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ኮሚሽን ኣፍሊጡ ኣሎ። ቪኦኤ ካብ ፌደራል ፖሊስ ሓበሬታ ንምርካብ ዝገበሮ ፃዕሪ ኣይሰለጠን ይኹን እምበር ምክትል ከንቲባ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ ዝርዝር ጉዳይ ከየልዐሉ ኣሸባሪ ኢለን ንዝፅውዕኦ ህወሓት ዝድግፉ ምህላዎም ብግላፅ ነዚኦም ተሓተቲ ንምግባር የድሊ እዩ ኢለን። ሽሙን ስርሑን ክግለፀሉ ዘይደለየ ነባራይ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ከተማ መቐለ ብሓይልታት ትግራይ ካብ ትትሓዝጀሚሩ ሰፊሕ ማእሰርትን ምዕፃው ብተጋሩ ዝውነኑ ኣብያተ ንግዲን ከምዘሎ ሓቢሩ። ምስ ኣዕርኽቱ እናተጉዓዘ ከሎ ብፖሊስ ተታሒዙ ተኣሲሩ ከምዝነብረን ፀኒሑ ከምዝተፈትሐን ዝገለፀ ካሊእ ነባራይ ኣዲስ ኣበባ ካልኦት ግን ዛጊድ ከምዘይተፈትሑን ኣበይ ከምዘለውን ከምዘይፈልጥን ዝገለፀን እቲ ማእሰርቲ ሎሚ እውን ከምዝቐፀለን ሓቢሩ። ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝነብሩ ተወለድቲ ትግራይን ሰራሕተኛታት ሚዲያን ሓዊሱ ምስ ህወሓት ርክብ ኣለኩም ብዝብል ተጠርጢሮም ዝተኣስሩ ሰባት ምህላዎም ቅድሚ ማዕልታት መግለፂ ዘውፅአ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ነቲ ኩነታት ይከታተሎም ከምዘሎ ገሊፁ ኣሎ።ኣብ ልዕሊ ነበርቲ ብመንነት ብምፍላይ ንጥርጣረን ኣድልዎን ዘቃልዕ ተግባር ከይኸውን ዘለዎ ስግኣት እቲ ኮሚሽን ገሊፁ ኣሎ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ እንተወሓደ ን15 ሰራሕተኛታት 2 ነፃ ሚዲያታት ምእሳሮም CPJ ዝተብሃለ ንጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ዓለምለኸ ትካል ኣብዚ ቅኒያት ኣፍሊጡ ኣሉ። CPJ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ ዝተኣሰሩ ኩሎም ጋዜጠኛታትን ሰራሕተኛታት ሚዲያን ብዘይውዓል ሕደር ክፈትሑን ንኣባላት ፕረስ ምንክልባት ጠጠው ምባሉ ከረጋግፁን ፀዊዑ ኣሎ። ፖሊስ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንዝርከብ ቤት ፅሕፈት ኣውሎ ሚዲያ ብምውራር እንተወሓደ ን12 ሰራሕተኛታትኣሲሮም ክብል ንፀብፃባት ዜና ብምጥቓስ፣ንጠበቓ ናይቶም ጋዜጠኛታት ታደለ ገብረመድህንንንገለ ኣባላት ስድራ እሱራትን ብምዝርራብ ከምዝተረድአ CPJ ሓቢሩ። ካብዚ ብተወሳኺ ሰራሕተኛትት ኢትዮጵ ፎረም ዝኾኑ ጋዜጠኛ ኣበበ ባዩን ኣማሓዳሪ ናይቲ ብዩቱብ ዝፍኖ ሚዲያ ያየሰው ሽመልስን ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም ኣለው። ቪኦኤ ዘዘራረቦም ገለ ኣባላት ስድራ እሱራት ጋዜጠኛታትን ሰራሕተኛታት ሚዲያን ካብ ዝእሰሩ ሰሙን እንተገበሩ እውን ናብ ቤት ፍርዲ ከምዘይቀረቡ ገሊፆም።ተፈቲሖም ተባሂሉ እንተተነገሮም እውን ክሳብ እዚ ቃለ ምልልስ ዝካየድ ዘለውሉ ኩነታት ከምዘይፈልጡ ኣምሪሮም ይገልፁ። ዝርዝሩ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኤርትራ: ህወሓት ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ናይ ሕነ ምፍዳይ ቕትለት ይፍጽም ኣሎ ክትብል ትኸስስ

ሚኒስትሪ ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ግብረመስቀል ብትዊተር ኣብ ዘውጽእዎ መልእኽቲ "ህወሓት ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ከይተረፈ ቁጽጽር ኣብ ዘይብሉ ህልቂት ሰላማዊያን ሰባትን ናይ ሕነ ምፍዳይ ቅትለት ይፍጽም ኣሎ" ይብል:: ንሶም ወሲኾን "እንተኾነ ግና እዞም ግፍዕታትን ዘይሕጋዊ ስጉምቲታት ህወሓትን ብሓፈሻ ከም ኦቻን ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ዝአመሰላ ብፖለቲካዊ መርገጺ ዝምርሑ ትካላት ሕቡራት ሃገራት: ገለ መንግስታትን መሓውራት ዜና ክግለጹ ኣይረኣይን" ኢሎም:: ነዚ ክሲ መንግስቲ ኤርትራ ብዝምልከት ምላሽ መንግስቲ ክልል ትግራይ ምስ ረኸብና ከምነቕርብ ክንሕብር ንፈትው::


ኣዛዚ ሓይልታት ትግራይ ንግጭት ክልል ትግራይ ፖለቲካዊ ፍታሕ ክትግበር ምጽዋዖም ሮይተርስ ሓቢሩ

መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ብውግእ ስለዘይዕወት፣ ኣብ ልዝብ ዝተመስረተ ምቁራጽ ተኹሲን ፖለቲካዊ ፍታሕን ንክግበር ኣዛዚ ሓይልታት ትግራይ ሎሚ ሰሉስ ጸዊዖም። ሰራዊት መንግስቲ ካብ መቐለ ካብ ዝወጹ ድሕሪ ሓደ ሰሙን ምስ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ቃለ ምልልስ ዝገበሩ ጀነራል ጻድቃን ገብረትንሳኤ "ድሕሪ ስዕረት ሰራዊት ኢትዮጵያ፣ ተዘራሪብና ናብ ምቁራጽ ተጻብኦ ንብቃዕ ኢና ንብል ዘለና" ኢሎም። ጀነራል ጻድቃን ካብ ዘይተነጸረ ስፍራ ኮይኖም ኣብ ዝሃብዎ ቃለ ምልልስ ወሲኾም "ንኩሎም ጸገማት ብፖለቲካ ንፍታሓዮም ኢልና ንርእስና ንግድብ ኣለና፣ ማሕበረሰብ ዓለም ነዚ ኩነታት’ዚ ክግንዘበልና ኢና ንደሊ:ካልእ ኣማራጺ እንተተሳኢኑ ግና፣ ብወትሃደራዊ ሓይሊ ክንፈትሖ ኢና" ኢሎም ። ወሃቢ ቃል ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድን፣ መንግስቲ ንዘቆሞ ናይ ክልል ትግራይ ኮማንድ ፖስትን፣ ግብረ መልሲ ንክህቡሉ ዝተገብረ ፈተነ ኣይተዓወተን። መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ን ክልል ትግራይ የመሓድር ንዝነበረ ህወሓት፣ ኣብ ልዕሊ ሰሜን እዚ መጥቃዕቲ ፈጺሙ ብምባል ካብ ሕዳር ጀሚሩ ምስ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ውግእ ተጸሚዱ እዩ ጸኒሑ። ህወሓት ግና ነዚ ክሲ’ዚ ነጺግዎ እዩ። ህወሓት ብወገኑ፣ ንተጋሩ ኣግሊሉ ስልጣን ንምብሓት ይሰርሕ ኣሎ ኢሎም ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ይኸሱ። መንግስቲ ብወገኑ፣ ንገበነኛታት ዝብሎም ኣባላት ህወሓት ይሃድኖም ኣለኹ ይብል። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ግና፣ ውግእ ንከብቅዕን ሰብኣዊ ረድኤት ናብ ዝጠመየ ህዝቢ ክባጻሕን፣ ዓለምለኸ ጸቅጢ ኣብ ልዕሊ ክልቲኦም ወገናት ሓይሉ ኣሎ። መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ስልታዊ ምንስሓብ ኣብ ትሕቲ ዝበሎ ፍጻመ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ባይናዊ ምቁራጽ ተጻብኦ ተግቢሩ እዩ። ህወሓት ግና ንመግለጺ መንግስቲ ኢትዮጵያ ‘ቀልዲ’ እዩ ብምባል ንሰራዊት መንግስቲ ደፊኡ ከምዘውጸኦም ይሕብር። ህወሓት ብቕድሚ ትማሊ ሰንበት ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ "ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ናብ ልዝብ ዘብቅዕ ምቁራጽ ተኹሲ ምስምማዕና ሰራዊት ኤርትራን ሓይልታት ክልል ኣምሓራን ሙሉእ ንሙሉእ ካብ ትግራይ ክወጹ ኣለዎም" ከምዝበለ ዝዝከር እዩ። እቲ መግለጺ ወሲኹ ሰራዊት ተመሊሶም ዘይኣትውና እንተኾይኖም፣ ምቁራጽ ተዂሲ ብመሰረተ ሓሳብ ደረጃ ቅቡል እዩ፣ ካብኡ ዝሰገረ ግና፣ ኣብ ስምምዕነት ቅድሚ ምብጻሕና ካልኦት ክማልኡ ዘለዎም ቅድመ ኩነታት ኣለው ይብል። ገለ ካብ’ቶም ቅድመ ኩነታት፣ ሰብኣዊ ሓገዛት ናብ’ቲ ክልል ብዘይዕንቅፋት ንክኣትው፣ ከም ኤለክትሪክ፣ ስልኪን ጥዕናን ዝበሉ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ምምላእ ዝብሉ ይርከብዎም። ምስ ሮይተርስ ቃለ ምልልስ ዘካየዱ ጀነራል ጻድቃን "ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ክልል ትግራይ ወትሃደራዊ ስዕረት ኣጋጢሙና ኢሎም ክሳብ ዘይተቀበሉ፣ ውግእ ክቅጽል እዩ" ኢሎም። ንሶም ወሲኾም መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ረድኤት ናብ’ቲ ክልል ንከይኣትው ኮነ ኢሉ ይኽልክል ኣሎ ክብሉ ከሲሶም። መንግስቲ ኢትዮጵያ ግና ኣይከልከልኩን እዩ ይብል። ጀነራል ጻድቃን ኣብ’ቲ ዝሃብዎ ቃለ ምልልስ ኣስታት ሸሞንተ ሽሕ ወትሃደራት ኢትዮጵያ፣ ምሩኻት ውግእ ኮይኖም ከምዘለው ጠቂሶም። ወትሃደራዊ ወሃቢ ቃል ሰራዊት ኢትዮጵያ ኮሎኔል ጌትነት ኣዳነ ብወገኖም እቲ ብጀነራል ጻድቃን ዝተገለጸ በዝሒ ምሩኻት ዝተጋነነ እዩ ክብሉ ከለው ሮይተርስ ብወገኑ ነቲ ኣሃዝ ከረጋግጽ ከምዘይከአለ ሓቢሩ'ሎ። ትማሊ ሶኑይ ንፓርላማ ኢትዮጵያ መብርሂ ዝሃቡ ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ "ኣድላዪ እንተኾይኑ፣ ሚልዮን ኢትዮጵያዊያን መናእሰይ፣ ኣብ ትግራይ ንክዋግኡ ቅሩባት እዮም፣ እንተኾነ ቀዳምነት ዝዋሃቦ ሰላማዊ ፍታሕ እዩ’"ኢሎም።


ኣብ አዲስ አበባ ምስ ህወሓት ርክብ ኣለዎም ዝተባህሉ ተወላዶ ትግራይን ጋዜጠኛታትን ምእሳሮም ተገሊጹ

ኣብ አዲስ አበባ ምስ ህወሓት ርክብ ኣለዎም ዝተባሃሉ ዝተባህሉ ተወላዶ ትግራይን ጋዜጠኛታትን ኣብ አዲስ አበባ ከምዝተኣሰሩ ተገሊጹ። ንድምጺ ኣሜሪካ ርእይትኡ ዝሃበሓደ ትግራዋይ መንእሰይ "ቀዳም ዩኒፎርም ብዘይለበሱ ፖሊስ ከምዝተኣሰረን ምሸት ከምዝተፈትሐን፣ እቶም ፖሊስ ምስ ጉጅለ ግብረ ሽብራ ተባሂሉ ዝተመደበ ህወሓት ትራኸብ ኢኻ ተባሂልካ ትጥርጠር ኢኻ ከምዝበልዎን" ጠቂሱ ኣሎ። ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ብወገኑ ነቲ ሓበሬታ ይከታተሎ ከምዘሎ ገሊጹ ኣሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ ኣብ ናይ ጽባሕ ፈነወ ተኸታተሉ::


ኢትዮጵያ ንግድብ ህዳሴ ምምላእ ምጅማራ ግብጺ ኣፍሊጣ

ኢትዮጵያ፣ ነቲ ኣካታዒ ኮይኑ ዘሎ ግድብ ህዳሴ ምምላእ ከምዝጀመረት ግብጺ ኣፍሊጣ። እዚ ተበግሶ’ዚ፣ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት፣ ንሱዳን ዝሓወሰ ኣጀንዳ ኣብ ጉዳይ ግድብ ህዳሴ ንምዝርራብ ኣብ ዝዳለወሉ እዋን ኮይኑ፣ ንውጥረት ቀርኒ ኣፍሪቃ ይሕበር ኣሎ። ግብጺ ትማሊ ሶኑይ ኣብ ዝዘርገሐቶ መግለጺ ኢትዮጵያ ነቲ ኣሳሓሓቢ ግድብ ምምላእ ከምዝጀመረትን እዚ ስጉምቲ’ዚ፣ ቅድሚ ንሱዳን’ውን ዝሓወሰ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ምክያዱ፣ ውጥረት ከምዘንህር ኣፍሊጣ ኣላ። ሚኒስትር መስኖ ግብጺ ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ "ሚኒስትር መሓመድ ዓብደል ዓጥይ፣ ካልኣይ ዙር መስርሕ ምምላእ ማይ ግድብ ህዳሴ ይሳለጥ ከምዘሎ ዝሕብር ደብዳቤ ካብ ኢትዮጵያዊ መዘነኦም ወግዓዊ ፍለጡልና ዝብል ከምዝበጽሖም" ጠቂሱ። "ኢትዮጵያ ትወስዶ ዘላ ሓደ ወገናዊ ስጉምቲ ከምትነጽጎ’ውን" ግብጺ ኣፍሊጣ ኣላ። እዚ ስጉምቲ’ዚ ንዞባዊ ሰላምን ህድኣትን ሓደገኛ ከምዝኾነ’ውን ጠቂሳ። ግብጺን ሱዳንን፣ ግድብ ህዳሴ ዝመልአሉን ዝሰርሓሉን ኣገባብ ንምንጻር ኣሜሪካን ሕብረት ኣውሮጳን ንከሐግዛ ደጋጊመን መጸዋዕታ ኣቅሪበን እየን። ብመሰረት’ዚ፣ ሚኒስትራት ጉዳያት ወጻኢ ግብጺን ሱዳንን፣ ኣብ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ንምስታፍ ኣብ ኒውዮርክ ኣትዮም ይርከቡ። ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደል ፈታሕ ኣል ሲሲ ብጽሒት ማይ ግብጺ ንዝንኪ ተግባራት አዲስ አበባ መንግስቶም ከምዘይጻወሮን ኩሎም ኣማራጺታት ኣብ ቦተኦም ከምዘለው፣ አዲስ አበባ ምስ ካይሮን ካርቱምን ክተሓባበርን ግጭትን ንክወግድን ጸዊዖም እዮም።