ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ኣብ እዋናዊ ኩነታት'ታ ሃገር ዝሃቦ መግለጺ

ሓላፊት ቤት ጽሕፈት ፕረስ ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ቢልለኔ ስዩም ኣብ ዝተፈላለዩ ዛዕባታት ተመርኩሰን ሎሚ ሰሉስ ጋዜጣዊ መግለጺ ሂበን። እተን ወሃቢት ቃል ኣብ ዘስመዐዖ መግለጺ ቀ/ሚ ናብ ዓውደ ግንባር ካብ ዝተበገስሉ እዋን ንዘሎ ፍጻመታት ሓደ ሰሙን፣ ኩነተ ህጹጽ ኣዋጅ፣ ግብረ መልሲ ሰብኣዊ ረድኤት ናብ ሰሜን ኢትዮጵያ፣ ህልዊ ሰላምን ጸጥታን ኢትዮጵያ፣ ፈጸምቲ ግፍዒን ተሓታታይነትን፣ ወፍሪ ምድንጋር፣ ንማሕበረሰብ ዓለምን ንዳያስፖራ ኢትዮጵያዊያን መጸዋዕታን ዝብሉ ሸሞንተ ነጥቢታት ዝሓዘ እዩ። ንሰን ኣብ መግለጺኣን "ቀ/ሚ ናብ ዓውዲ ውግእ ምውፋሮም፣ መንግስቲ ንሰላም ዘለዎ መርገጺ ከምዝቀየረ ዘርኢ ኣይኮነን፣ ኣብ ክንድኡ ሸርሒ ጉጅለ ፈጣሪ ራዕዲን ናይ ወጻኢ ተሓባበርቱን ስግኣት ሕገ መንግስታዊ ስርዓትን ንምኹላፍ ዘሎ ተገዳስነት ዝሕብር እዩ" ኢለን። ኣዋጅ ህጹጽ ጊዜ ዝተተግበረ፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከባቢታትን ውጡን ሽበራዊ ተግባር ንምቁጽጻር ከምዝኾነ’ውን እተን ወሃቢት ቃል ጠቂሰን። ብመሰረት ኮምሽን ምክልኻል ሓደጋን ድልውነትን ንዝበለኦ ኣብ ክልላት ኣምሓራ፣ ዓፋርን ትግራይን ዘሎ ኩነተ ቀረብን ጠለብን ሰብኣዊ ረድኤት’ውን ንጋዜጠኛታት ገሊጸን። ንኩነተ ሰላምን ጸጥታን’ታ ሃገር ኣመልኪተን ክዛረባ ከለዋ "ውግእ ዝካየደሎም ከባቢታት ኣለው’ዮም፣ እንተኾነ፣ ምሉእ ሃገር ኣብ ውግእ ሕድ-ሕድ ኣትያ ኢልካ ዘረባ ካብ ሓቂ ዝራሓቀ እዩ" ኢለን። እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ ውግእ ሰሜን ኢትዮጵያ ካብ ዝተወለዐሉ ጊዜ ጀሚሩ ንዝተፈጸሙ ግፍዒታት ዝከታተል ብሚኒስተራት ዝምራሕ ኣካል ከምዝቆመ ቢል ለኔ ስዩም ኣፍሊጠን። ኣርባዕተ ኮሚቴታት ከምዝቆሙን፣ ኮሚቴ ኣናዳዪ ሓቂን ፈራዲን፣ ኮሚቴ ስደተኛታትን ውሽጣዊ ተመዛበልቲን፣ ኮሚቴ ጾታዊ መጥቓዕትን ኣብ ጾታ ዝተመርኮሱ መጥቃዕታትን፣ ኮሚቴ ምትእኽኻብ ዓቅሚታትን ጸጋታትን ከምዝኾኑ ተሓቢሩ'ሎ።


ቍጽሪ ብማእከላይ ባሕሪ ክሰግሩ ዝፍትኑ ስደተኛታት ብዕጽፊ ምውሳኹ ተገሊጹ

ብመሰረት ጸብጻብ ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት (IOM) ኣብ ካልኣይ መፋርቕ ናይዚ ዓመት’ዚ ቍጽሪ ብመገዲ ማእከላይ ባሕሪ ናብ ኤውሮጳ ክኣትዉ ዝፍትኑ ስደተኛታት ብዕጽፊ ዓብዩ ኣሎ። እቲ ትካል ከም ዘመልክቶ ቍጽሪ ናይቶም ስደተኛታት ክሳብ 77-ሽሕ ይግምገም። ሓደ ካብቲ ምኽንያት ናይቲ ምውሳኽ ቍጽሪ ኢሉ ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ዝጠቐሶ ምንቍልቋል ጸጥታ ሊብያን ተደጋጋሚ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ዝርአ ምክልባትን’ዩ። በዚ ምኽንያት ድማ : እቲ ተኽእሎታት ደኣ ይጽበብ እምበር፡ ህይወቶም ንሓደጋ ኣቓሊዖም ንኤውሮጳ ክኣትዉ ዝፍትኑ ስደተኛታት እናወሰኸ ይመጽእ ምህላው እቲ ዝወጸ ጸብጻብ ይሕብር። ምስቲ እናገደደ ዝመጽእ ዘሎ ሓደጋታት ባሕሪ፡ ኣብ መንጎ ንዝተቐርቀሩ ስደተኛታት ዘድሕና መራኽብ ህይወት ኣድሕን’ውን ማዕረኡ ይዓብያ ከም ዘለዋ ጸብጻብ ድምጺ ኣመሪካ ካብ ኢጣልያ የምልክት። እንተዀነ እዘን መራኽብ ህይወት ኣድሕን ንስደተኛታት ዘተባብዓ ተባሂለን’ውን ይንቀፋ’የን።


ወታሃደራዊ መራሒ ሱዳን ጀነራል ቡርሃን ናብ ኣልፋሽጋ ምኻዶም ተሓቢሩ

ወታሃደራዊ መራሒ ሱዳን ጀነራል ዓብዱልፈታሕ ኣልቡርሃን ምስ ካልኦት ላዕለዎት ወታሃደራውያን ኣዘዝቲ ብምዃን ናብቲ ምስ ኢትዮጵያ ዘከራኽር ዘሎ ስፍራ ኣልፋሽጋ ከም ዝበጽሑ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ ካርቱም ጸብጺቡ። ዑደት ጀነራል ቡርሃን፡ ሱዳን ሽዱሽተ ወተሃደራታ ብኢትዮጵያ ከም ዝተቐትሉዋ ድሕሪ ምግላጻ’ዩ። ከም መግለጺ ሚኒስትሪ ምክልኻል ሱዳን፡ እቶም ወተሃደራት ሱዳን ንዅነታት ዓጺድ ክዕዘቡ ምስ ከዱ’ዮም ብወተሃራትን ሚሊሻን ኢትዮጵያ ተቐቲሎም። እቲ መግለጺ ወሲኹ’ውን ወተሃደራት ሱዳን መልሰ-መጥቃዕቲ ገይሮም ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ኢትዮጵያ ከቢድ ክሳራ ከም ዘውረዱ የመልክት። ወሃብ ቃል ሚኒስትሪ ምክልኽላ ሱዳን ንረድዮ ድምጺ ኣመሪካ ከም ዝሓበሩዎ፡ ዑደት ጀነራል ቡርሃን ነቲ ዶባት ንምዕዛብን ሞራል ሰራዊት ክብ ንምባልን’ዩ። ብወገን ኢትዮጵያ ግን ዛጊት ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቱ ዝወጸ መግለጺ የሎን።


ቀ/ሚ ኣብይ ኣብ ክልል ዓፋር ምስ ሓይልታት ምክልኻል'ታ ሃገር ከምዝተራእዩ ተሓቢሩ

ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ክልል ዓፋር ምስ ሓይልታት ምክልኻል'ታ ሃገር ተሓዊሶም ተራእዮም ክብል ንቴሊቪዥን ፋና ጠቂሱ ሮይተርስ ሓቢሩ ። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ወተሃደራዊ ክዳን ተኸዲኖም ብቋንቋ ኣምሓርኛን ኦሮምኛን ኣብ ቴሌቪዥን ፋና ቀሪቦም ዘረባ ምስመዖም ዝሓበረ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ግን እቲ ቦታ ብርግጽ ኣበይ ምዃኑ ከረጋግጽ ከምዘይከአለ ይሕብር። ቀ/ሚ ኣብይ “ ኣብቲ ማዕዶ ትርእይዎ ዘለኹም ጎቦ ስጋብ ትማሊ ኣብ ትሕቲ ፀላኢ እዩ ፀኒሑ ሐጂ ሙሉእ ብሙሉእ ኣብ ቁፅፅርና ኣትዩ ኣሎ “ ኢሎም።ንሶም ብተወሳኺ “ስምዒት እቲ ሰራዊት ኣዝዩ ዘሐጉስ ምዃኑን” ኣብ መንጎ ትግራይን ዓፋርን ትርከብ ከተማ ጭፍራ ሎሚ ዓርቢ ከምዝቆፃፀርዋ ቃል ኣትዮም ። “ፀላኢ መሊኡ ስጋብ ዘይተቐብረን ናፅነት ኢትዮጵያ ስጋብ ዝረጋገፅን ንድሕሪት ኣይንምለስን ህይወትና'ውን ክንከፍል ኢና “ ኢሎም ። ቀዳማ ሚኒስትር ኣብይ ብሶኑይ ምሸት እዩ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ንዝካየድ ዘሎ ኲናት ክመርሑ ናብ ግምባር ከምዝወፍሩ ዝሓበሩ ። ተዋጋእቲ ክልል ትግራይ ድማ ንርእሰ ከተማ ኢትዮጵያ ኣዲስ ኣበባ ንምቁፅፃር ወይ'ውን እታ ወደብ ዘይብላ ሃገር ምስ ዝዓበየ ወደብ እቲ ዞባ ዘራኽብ መንገዳ ንምቁራፅ ከምዝፍትኑ የፈራርሑ ኣለዉ ። ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ንቐርኒ ኣፍሪካ ጄፍሪ ፈልትማን ኣብዚ ሰሙን ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ሓይልታት ትግራይ ናብ ኣዲስ ኣበባ ንምእታው ብኣንፈት ደቡብ ዝገበርዎ ፈተነ ይቀንዖም ከምዘሎን ብኣንፈት ምብራቕ ዘሎ ኮሪደራት መጉዓዝያ ንምቁራፅ ብርክት ዝበለ ፈተነታት ይገብር ምህላዉ ተዛሪቦም ። እቲ ዓመት ዝሓለፎ ጎንፂ ትግራይ ናብ ጎረባብቲ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ምስጋሩ ስዒቡ ብሓፈሻ 9.4 ሚልየን ህዝቢ ተጸባይ ሓገዝ መግቢ ኮይኑ ከምዝርከብ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ብዓርቢ ወግዓዊ ጌሩ'ዩ ። እቲ ትካል ወሲኹ ካብዚኦም ልዕሊ 80 % ዝኾኑ ኣብ ድሕሪ እቲ ኲናት ዝካየደሉ ዘሎ ኸባቢ ዝርከቡ ምዃኖም ወሲኹ ሓቢሩ ።


ኣብ መቐለ ደብዳብ ድሮን ተኻዪዱ፣ መንበሪ ገዛ ሰላማውያን ሰባት ኣዕንዩን ጎዲኡን

ሎሚ ዓርቢ 26 ሕዳር 2021 ኣብ ዲያስፖራ ዝተባህለ ከባቢ ከተማ መቐለ ደብዳበ ሰብ-ኣልቦ ነፋሪት (ድሮን) ተኻዪዱ። እቲ ደብዳብ ኣብ መንበሪ ገዛ ኣይተ ገዛኢ መድህን ዝተባህሉ ዜጋ ከምዘጋጠመን እቲ ገዛ ምስ ምሉእ ንብረቱ ከም ዝዓነወን ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ መቐለ ጸብጺቡ። በቲ ደብዳብ ድሮን ዛጊት ዝሞተ ሰብ ደኣ ኣይሃይሉ እምበር፡ ካልኦት ጕድኣት ዝወረዶም ግን ንሕክምና ከም ዝተወስዱ ዝበጽሓና ሓበሬታ የመልክት። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ዝሓለፈ ቀዳም ናብ ሰንበት ዘውግሕ’ውን ኣብ ካልእ ከባቢ ከተማ መቐለ ደብዳበ ድሮን ከም ዝነበረ ተፈሊጡ ኣሎ። ኣብ እዋኑ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ’ውን ናብቲ ዳግም ኣምሳል ዝተባህለ ስፍራ ከይዱ ከም ዝተዓዘቦ፡ በቲ መጥቃዕቲ ድሮን መንበሪ ገዛ ዓንዩን ሓደ ሰብ ድማ ብዝወረዶ መጕዳእቲ ንሕክምና ምውሳዱን ሓቢሩ። ወሃብ-ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ መንበሪ ሰለማዊ ህዝቢ ብደሮን ከም ዝተሃርመ ኣብ ትዊተር ኣስፊሮም ኣለዉ። ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ግን ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቱ ዝወጸ ሓበሬታ ዛጊት የሎን።


ኣብ ክልል ትግራይ ብሰንኪ ኲናት ዘስዓቦ ስእነት ሕክምና 600 ኣዴታት ኣብ እዋን ሕርሲ ምሟተን ተገሊጹ

ኣብ ክልል ትግራይ ብሰንኪ ዝተካየደ ውግእ፣ ትካላት ጥዕና ስለዝዓነው፣ ብርክት ዝበላ ነብሰ ጾር ኣደታት ዝገላገላ ኣብ መንበሪ ገዝአን ስለዝኾነ ንመጠን ሞት ኣብ እዋን ሕርሲ ኣንሂርዎ ኣሎ። ኣስታት 600 ነብሰ ጾራት ኣብ እዋን ሕርሲ ከምዝሞታ ቢሮ ጥዕና’ቲ ክልል ሓቢሩ።


ቃለ መሕትት ምስ ዶ/ር ሓድሽ ተስፋሃንስ ኣብ ኩነታት ቫይረስኮረናን ክታበትን

ኮቪድ 19 ፈጺሙ ዝጠፍእ ኣይመስልን። ናይ ሎሚ መደብ ጥዕና ኮቪድ 19 ኣብዚ እዋን ዝርከበሉ ኩነታትን ኣድላይነት ክታበትን ብፍላይ ኸኣ መበራትዒ ክታበት ተባሂሉ ዝፍለጥ ክታበትን ረብሕኡን ብዝምልከት ካብዚ ካብ ከባቢ ዋሽንግተን ዲሲ ንዶ/ር ሓድሽ ተስፋሃንስ ሓጎስ ኣዘራሪብና'ለና። No media source currently available


መንግስቲ ኢትዮጵያ ንኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኣጠንቂቑ

ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ተካይዶ ካብ ዘሎ ተፅዕኖ ክትዕቀብ ኣገልግሎት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣጠንቂቑ። ኣብ ኢትዮጵያ መጥቓዕቲ ግብረ ሽበራ ክፍፀም ይኽእል እዩ ብዝብል ኤምባሲ ኣመሪካ ዘውፅኦ መግለፂ ኣብ መረዳእታ ዘይተመስረተ እዩ ክብሉ ምክትል ሚኒስትር ኣገልግሎት ኮሚኒኬሽን ኣቶ ከበደ ዳሲሳ ገሊፆም። ንድምጺ ኣመሪካ ብፅሑፍ መልሲ ዝሃቡ ሓደ ብዓል ስልጣን እቲ ኤምባሲ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣመሪካ ድሕነት ኣብ ወፃኢ ዝርከቡ ዜጋታት ኣመሪካ ቀዳምነት ዝህበሉ ጉዳይ ስለዝኾነ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ኣመሪካዊያን ክወፁ ምትሕስሳብና ክቕፅል እዩ ኢሎም። ብዝተኣሳሰረ ዜና መንግስቲ ኣመሪካ ካልኦት ምዕራባዊያን ሃገራትን ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ የካይዱዎ ኣለው ዝበሉዎ ጣልቃ ምእታው ብምቅዋም ብዙሓት ሰባት ኣብ ኣፍ ደገ ኤምባሲታት ኣመሪካን ብሪጣንያን ድምፆም ኣስሚዖም ።


መንግስቲ ብሪጣንያ ዜጋታቱ ካብ ኢትዮጵያ ብህጹጽ ክወጹ ሓቢሩ

መንግስቲ ብሪጣንያ ብረቡዕ ኣብ ዘውጽኦ ናይ መዘኻኸሪ ጻውዒት፡ ኣብ ኢትዮጵያ ስእነት ጸጥታ እናገደደ ይመጽእ ብምህላዉ፡ ኣብታ ሃገር ዘለዉ ዜጋታቱ ብቕልጡፍን ብዘይ ቅድመ-ኵነትን ክወጹ ሓቢሩ። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ከም ዘመልከቶ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ኣፍሪቃ ዝዀነት ቪኪ ፎርድ፡ ኣብ ዝመጽእ መዓልታት ኲናት ናብ ኣዲስ-ኣበባ እናቐረበ ክመጽእ ከም ዝኽእል ብምምልካት፡ ድሕሪኡ ዜጋታት ምውጻእ ክኸብድ ምዃኑ ኣመልኪታ'ላ። እታ ሚኒስተር“እቶም ክጸንሑ ዝመረጹ ንዝመጽእ ሰሙናት ውሑስ መከላኸሊ ነብሶም ክፍትሹ ኣድላዪ’ዩ፡” ኢላ ። ብኣገላልጻ ሚኒስተር ፎርድ ድማ እቶም ዜጋታት ከምቲ ዝተሓበሮም ምስ ዘይገበሩ፡ ኣብ መጻኢ ካብ ኢትዮጵያ ንምውጻእ መንግስቶም ከውሕስ ከም ዘይክእል ጠቒሳ።


ኦሎምፒካዊ ተቐዳዳሚ ሃይለ ገብረስላሴ “ዝሕተቶ መስዋእቲ ክኸፍል” ድሉዊ ምዃኑ ይሕብር

ኦሎምፒካዊ ተዓዋቲ ወርቂ መዳልያ ጉያ እግሪ ሃይለ ገብረስላሴ፡ ንድሕነት ሃገሩ ክብል ካብኡ ዝድለ መስዋእቲ ክኸፍል ቅሩብ ምዃኑን ከም ኣድላያነቱ ድማ ናብ ቅድመ-ግንባር ክኸይድ ከም ዝተዳለወን ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሩ። “ኣምባሳድር ሰላም” ተባሂሉ ዝጥቀስ ሃይለ፡ “ናብዚ እናመጹን ድሕሪ ምእታዎም እንታይ ክገብሩ ምዃኖም ዘይፍለጡን ኢድካ ኣጥሚርካ ምርኣይ ኣይከኣልን። ስለዚ ከኣ ኮፍ ኢለ ብፍርሒ ክጽበ ኣይኰንኩን፡ ተዳልየ ኣለኹ፡” ኢሉ። ወዲ 48 ዓመት ኣትለት ሃይለ ንተግባር ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ስዒቡ’ዩ ነዚ መግለጺ ዝ ህብ ዘሎ። ን27 ናይ ርሑቕ ጉያ ክብረ-ወሰን ዝሰበረ ሃይለ፡ ከም ስፖርተኛ መጠን ኣምባሳድር ሰላም ምዃኑ ደኣ የመልክት እምበር፡ ሕጂ ግን ናብዚ ኲናት ክኣቱ ከም ዝተደፍአ ንኣግልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሩ። ሃይለ ወሲኹ፡ ሓያሎ ደገፍቱ ከም ስፖርታዊን ኣብ ፈለማ ንሽምግልና ዝፍትን ዝነበረን ኣብቲ ኲናት ክኣቱ ምቕራቡ ክነቕፉዎ ምዃኖም ብምምልካት፡ “ህልውና ሃገርካ ኣብ ሓደጋ ክኣቱ እንከሎ’ሞ ካልእ እንታይ ኣማራጺ ኣሎ፧ ኵሉ ወንዚፍካ ምኻድ ጥራይ’ዩ፡” ኢሉ።


ወለንተኛታት ንከተሞኦም ኣዲስ አበባ ይሕልዉ ከምዘለው ተገሊጹ

ነበርቲ ዋና ከተማ ኢትዮጵያ አዲስ ኣበባ ኣንጻር'ቶም ዝግስግሱ ዘለዉ ፌደራል መንግስቲ ኣሽበርቲ ዝብሎም ሓይልታት ትግራይ ንኸተመኦም ይሕልዉ ከም ዘለዉ ይግለጽ'ሎ። ፖሊስ 147 ሽሕ ወለንተኛታት ሓለውቲ አሰልጢነ ክብል ክገልጽ ከሎ፤ ጉጅለታት ወለንተኛታት ብወገኖም ንኸተመኦም ካብ ሓይልታት ትግራይ ከም ዝከላኸሉ ይገልጹ'ለዉ። እቶም ሰልጠንቲ ተደናገጽቲ ህወሓት'እዮም ኢሎም ንዝጠርጠርዎም ንፖሊስ ክሕብሩ'ዉን ስልጠና ተዋሂብዎም'ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


በረራ ሰብኣዊ ረዲኤት መቐለ ጀሚሩ

ንልዕሊ ሓደ ወርሒ ተቛሪፁ ዝነበረ ናብ ክልል ትግራይ ዝግበር በረራ ነፈርቲ ሰብኣዊ ሓገዝ ዳግማይ ተጀሚሩ። ሎሚ ረቡዕ 24 ሕዳር:2021 29 ሰራሕተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ካልኦት ሰራሕተኛታት ትካላት ምግባረ ሰናይን ዝሓዘት ነፋሪት ንመቐለ ኣትያ። እቲ በረራ ፅባሕ እውን ከምዝህልው ስሞም ክግለፅ ዘይደለዩ ሰራሕተኛታት ሰብኣዊ ሓገዝ ገሊፆም። በረራ ምጅማሩ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ልዑል ምትዕንቓፍ ስራሕቲ ሰብኣዊ ሓገዝ ንምፍታሕ ሓጋዚ እዩ ድማ ኢሎም። ኣባል ኮሚቴ ፈፃሚ ስራሕ ህወሓትን ወሃብ ቃል እቲ ውድብን ኣይተ ጌታቸው ረዳ ኣብ ማዕከን ዜና እቲ ክልል ቀሪቦም ንእዋናዊ ኩነታት ኣድሂቡ ኣብ ዝሃቡዎ ርእይቶ ናብ ከተማ መቐለ ሰራሕተኛታት ሰብኣዊ ሓገዝ ክኣትዉ ፍቓድ ብምምሕዳሮም ከም ዝተዋሃበ ገሊፆም። እቶም ናይ ሰራሕተኛታት ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ ከተማ መቐለ መዕረፎ ነፈርቲ ኣሉላ ኣባነጋ እንትበፅሑ ከምዝርኣዮም ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ መቐለፀብፂቡ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ደብዳብ ነፈርቲ ስዒቡ በረራ ነፈርቲ ሰብኣዊ ሓገዝ ተቛሪፁ ምንባሩ ይዝከር።


ቀ/ሚ ኣቢይ ንሰራዊት ምክልኻል ኣብ ግንባር ኮይኑ ንምምራሕ ናብ`ቲ ግንባር ምውፋሩ ኣፍሊጡ

ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ትማሊ ምሸት "ኢትዮጵያ ዝብል ናይ ናጽነት ሽም ንምሕላው ናይ ታሪኽ ሓደራ ኣለኒ" ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዝወጸ ጽሑፍ "ካብ ሎሚ ንድሓር ንሓይልታት ምክልኻል ኣብ ግንባር ከይደ ንምምራሕ ናብ ዓውደ ኩናት ከይደ እዘምት ኣለኹ"ኢሎም። ካልኦት ኣሰሮም ተኸቲሎም ክስዕብዎም`ውን ጸዊዖም።ንሶም ኣብ መልእኽቶም "ናይ መወዳእቲ ግጥም ንገብረሉ ግዜ ሕጂ`ዩ" ኢሎም። ኮሚቴ ፈጻሚ ስራሕ ገዛኢ ፓርቲ ብልጽግና ብወገኑ፣ ሰራዊት ምክልኻልን ሓይልታት ጸጥታን ናብ`ቲ 'ፍሉይ' ዝበልዎ ስጉምቲ ይኣትዉ ከምዘለዉ ኣፍሊጡ`ሎ። ኣባል ፈጻሚ ኮሚቴ ብልጽግና ፓርቲ ዶ/ር ኣለሙ ስሜ "ካብ መራሒ ፓርትና ጀሚሩ ናብ ግንባር ከይድና ንባዕልና መስዋእቲ ኮይና ንኢትዮጵያ ንክነድሕን ወሲና ኣለና" ኢሉ። ሚንስተር ምክልኻል ዶ/ር ኣብርሃም በላይ ብወገኑ፡ "ሓይልታት ምክልኻልን ካልኦት ኣካላት ጸጥታን ተወሃሂዶም ናብ ዝተፈለየ ስጉምቲ ክኣትዉ`ዮም" ኢሉ። ኣመሪካ ኮነት ሕቡራት ሃገራት፣ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ኣማራጺ መፍትሒ ከምዘይከውን ብምግላጽ፡ ኣብቲ ግጭት ዘለዉ ኩሎም ብዘይ ቅድመ ኩነት ናብ ዘተ ክቐርቡ ክጽውዑ እንተጸንሑ`ኳ ብጭቡጥ ግን ዝተራእየ ለወጢ የለን። ኣብተን ግጭት ዝካየደለን ዘሎ ክልላት ትግራይ፣ ኣምሓራን ዓፋርን ሰብኣዊ ሓገዝ ዝደልዩ ዘድልዮም ህዝቢ ሸሞንተ ሚልየን ምብጽሑ ናይ ሕቡራት ሃገራት ሰብኣዊ ምውህሃድ ቅድሚ መዓልታት ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ`ሎ ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ፣ ወሃብ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ፣ ነቲ ብቐዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ዝተወስደ ስጕምቲ ብትዊተር ሓጪጮምሉ ኣለዉ። ነቲ ተበግሶ “ዕብዳንን ላግጺን” ክብሉ ዝሰየሙዎ ኣቶ ጌታቸው ረዳ፣ ሓይልታቶም ክሳብ’ቲ ብማእከላይ መንግስቲ ተነቢሩ ዘሎ ዕጽዋ ዝለዓል ክቕጽሉ ምዃኖም ኣመልኪቶም። ኣብ ተመሳስሊ ናይ ትዊተር መልእኽቲ’ውን ምስ ካልኦት ሓይልታት ልፍንቲ ክቕጽሉ ምዃኖም ጠቒሶም። ብመሰረት ደንጉዩ ዝበጽሓና ዜና ፍሉይ ልኡኽ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ጀፈሪ ፈልትማን ምስ መራሕቲ ማእከላይ መንግስቲ ኢትዮጵያን ሓይልታት ትግራይን ከም ዝተራኸበ ተፈሊጡ ኣሎ። ፈልትማን ሎሚ’ውን ንፖለቲካዊ ዘተን ምዝዛም እቲ ኲናትን ቦታ ከም ዘሎ ድሕሪ’ቲ ርክብ ኣብ ዝሃቡዎ መግለጺ ሓቢሮም ኣለው። ነቲ ዝካየድ ዘሎ ናይ ዘተ ጻዕርታት ግን ኣብ ባይታ ዘሎ ወተሃደራዊ ግጥማት ከይዕብልሎ ስክፍታኦም ገሊጾም ኣለዉ። “ወተሃደራዊ መፍትሒ ኣይክህሉን’ዩ” ዝበሉ ፈልትማን፡ "ንዲፕሎማሲያዊ ዘተ ግዜ ክንቀትል የብልናን” ክብሉ ተማሕጺኖም። ፌልትማን ወሲኾም ኩሎም ወገናት ካብ ወትሃደራዊ ምፍጣጥ ክምለሱ ሓያል ስዳሮ ተኸይዱ ኣሎ፣ እንተኾነ፣ እቲ ኣስጊኡና ዘሎ፣ እቲ ዘየተኣማምን ምዕባለ፣ በቲ ኣብ ባይታ ይምዕብል ዘሎ ሓደገኛ ኩነታት ክቅልበስን ንናይ ኢትዮጵያ ህድኣትን ሓድነትን ክጽልዎ ከምዝኽእልን ኣመልኪቶም ። ኣብ ዋሽንግተን መግለጺ ዝሃቡ ፌልትማን "ክልቲኦም ተዋጋእቲ ወገናት ሚስጢራዊ ልዝብ ሰላም ንምክያድ ድልየቶም ምዃኑን ኣመሪካ ገሊጾምላ ከምዝነበሩ’ውን" ሓቢሮም።  ኣብ’ዚ ናይ ቀረባ መገሸኦም ምስ ቀ፨ሚ ኣብዪ ከምዝተራኸቡ ዝጠቅሱ ፌልትማን፣ እቶም መራሒ ኢትዮጵያ፣ ንወትሃደራዊ ሸተኦም ከዕውት እየ ዝብል ዓርሰ ምትእምማን ከምዝራኣዩሎም’ ጠቂሶም።


ኣመሪካ ዜጋታታ ካብ ኢትዮጵያ ክወጹ ትጽውዕ

ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ውግእ ክጋደድ እዩ ካብ ዝብል ስግኣት ዜጋታቱ ብህጹጽ ካብ’ታ ሃገር ንምውጻእ ይጓየይ ኣሎ። ትማሊ ሶኒይ መግለጺ ዝሃበ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ "ኣመሪካዊያን ናይ ንግዲ በረራ ኣገልግሎት እናሃለወ ካብ’ታ ሃገር ክወጹ ኣለዎም" ኢሉ ኣሎ። እቲ በዓል ስልጣን ቀንዲ መልእኽትና "ኩነታት ክሳብ ዝሓምቅ ኣይትጸበዩ፣ ቅድሚ ምቅይያሩ ሎሚ ውጹ" ዝብል እዩ ይብል ። ናይ ንግዲ በረራ እንተተቋሪጾም ኤምባሲ ኣመሪካ ንኣብ ኢትዮጵያ ዘለው ኣመሪካዊያን ከሐግዝ ከምዘይኽእል’ውን እቲ መግለጺ ጠቂሱ ኣሎ። ሰራዊት ኣመሪካ ናብ ኢትዮጵያ ንምእታው ዝባሃል ውጥን ከምዘየለ’ውን እቲ መንነቱ ክጥቀስ ዘይደለየ ኣመሪካዊ በዓል ስልጣን ሓቢሩ።


ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርኸቡ ማሕበረሰብ ዲፕሎማት ብዛዕባ ድሕነቶም ዝቕረብዎ ሕቶ መልሲ ምርኻቡ ተገሊጹ

ነበርቲ ኣዲስ ኣበባ ዝኮኑ ማሕበረሰብ ዲፕሎማት ብዛዕባ ድሕነቶም ንምምሕዳር’ታ ከተማ ዝቕረብዎ ሕቶ መልሲ ከምዝተዋሃቦም ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ገሊጹ። ዲፕሎማት ኣፍሪቃ፣ ኤስያንን ፓሲፊክን ከምኡ'ውን ኣባላት ዲፕሎማስያዊ ማሕበረሰብ፣ ኣብ ልዕሊ ጉዳይ’ታ ሃገር መግለጺ ከምዝተዋሃቦም ዝመጸ ዜና ጠቂሱ። ነቲ መብርሂ ዝሃቡ፣ ምክትል ከንቲባ’ታ ከተማ ኣቶ ጃንጥራር ኣባይን ሓላፊ ቢሮ ጸጥታ ዶ/ር ቀነኣ ያዴታን እዮም። ውግእ ሰሜን ኢትዮጵያ ድሕሪ ምስፍሑ መግለጺ ዘውጽኡ ኣመሪካን ገለ ሃገራትን ንዲፕሎማት ሓዊሱ፣ ዜጋታቶም ካብ ኢትዮጵያ ንምውጻእ ምንቅስቃስ ከምዝጀመሩ ዝዝከር እዩ ።


ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ ንኢትዮጵያ ንምሕጋዝ ዝመደቦ 1.3 ቢልዮን ዶላር ፕሮግራም ይቕጽል ምህላው ተሓቢሩ

ትካል ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ መንግስቲ ኣመሪካ (ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ)ንህዝቢ ኢትዮጵያ ንምሕጋዝ ዘኽእሎ ፕሮግራም 1.3 ቢልዮን ዶላር ይቅጽለሉ ከምዘሎ ኣፍሊጡ። ህይወት ኣድሕን ሓገዝ ናብ ዓፋር፣ ኣምሓራን ትግራይን ካልኦት ከባቢታት እታ ሃገርን፣ ግብረ መልሲ ንኮቪድ 19ን ክታበትን፣ ወፍሪታት ኢንቨስትመንት ኣብ ዓውድታት ጥዕናን ትምህርትን፣ ከምኡ'ውን ውጥናት እግሪ ምትካል ድህረ ውግእ ይቅጽሉ ከምዘለው እቲ ትካል ገሊጹ። ካብ ኤምባሲ ኣመሪካ ዝተዘርገሐ ሓበሬታ :ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክፉት ከምዘሎን ንህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ንምሕጋዝ ቅሩብ ከምዝኾነን’ውን ጠቂሱ ኣሎ።


ዑደት ብሊንከን ናብ ኣፍሪቃ ብመንጽር ተመራማሪ ኣህጉራዊ ጉዳያት

ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ንብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ ዘጠቓለለ ዑደት ኣብ ዝገብረሉ ዘሎ እዋን፡ ነቲ ዑደት ኣመልኪቱ ትንተና ንኽህብ ንዶክተር ሚኪኤል ወልደማርያም ተወኪስናዮ ኔርና። ዶ/ር ሚኪኤል ኣሶሴይት ፕሮፈሰር ኣህጉራዊ ዝምድናታትን ዳይረክተር ማእከል ምርምር ኣፍሪቃ ኣብ ቦስተን ዩኒቨርስቲን’ዩ።  ሕቶ፡ዑደት ሚኒስትር ኣንቶኒ ብሊንከን ናብ ኣፍሪቃ ክሳብ ክንደይ’ዩ ኣገዳሲ፧ እዚ ዑደት’ከ ምምሕዳር ባይደን ምስ ኣፍሪቃ ዘለዎ ጽምጾ ዝቕይር መሲሉ’ዶ ይስመዓካ፧ መልሲ፡ እቲ ዑደት ብብዙሕ መልክዓቱ ኣገዳሲ’ዩ። ክሳብ ሕጂ ምምሕዳር ባይደን ዝለኣኾ ዝለዓለ ፖለቲካዊ መዝነት’ዩ። እዚ ከኣ ምምሕዳር ባይደን ምስ ኣህጉር ኣፍሪቃ ብዓቢኡ ምስ ሃገራት ኣፍሪቃ ድማ ክህሉዎ ዝደልዮ ዝምድና ዘርኢ’ዩ። ስለዚ ከኣ ብተበግሶን ክህሉዎ ዝኽእል ተራን ኣዝዩ ኣገዳሲ’ዩ። ጸሓፊ ብሊንከን ናብታ ኣህጉር ዝጓዓዘሉ ዘሎ እዋን ድማ፡ ኣብ ኣፍሪቃ፡ ሓያሎ፡ ኣመሪካ ክትምልሶም እትደሊ ጉዳያት ተንጠልጢሎም ኣብ ዘለዉሉ ግዜ’ዩ። ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብሕልፊ ድማ ሱዳን ዘሎ ቅውላዋን ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ኲናትን ካብቶም ቀዳምነት ተዋሂቡዎ ዘለዉ ጉዳያት’ዮም። ካልእ ኣብ ዞባ ሳሕል ኣፍሪቃ ዝርአ ዘሎ ስእነት ጸጥታ’ውን ካልእ መዘራረቢ ኣርእስቲ’ዩ። ስለዚ ዑደት ብሊንከን፡ ኣብታ ኣህጉር፡ ኣመሪካ ብቐረባ ክትከታተሎም ዘገድሱዋ ወሰንቲ ፍጻመታት ኣብ ዘሎ ግዜ’ዩ ዝካየድ ዘሎ። እዚ ዑደት ኣብ ለውጢ ፖሊሲ ምምሕዳር ባይደን ተራ ኣለዎ’ዶ ትብል ክምለስ። ምስቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ምምሕዳር ዶናልድ ትራምፕ እንተ ርኢናዮ፡ እቶም ቀዳምነታት ሕጂ’ውን ተመሳሳልቲ’ዮም። ንሳቶም ከኣ ምስ ቻይናን ራሻን ውድድር፡ ኣንጻር ግብረ-ሽበራ ዝግበር ወፍሪን ብሰፍሐ ርግኣትን ምስፋን ናጻን ደሞክራሲያዊን መርሓ ወዘተ። ኢዮም። እዚኣቶም እቶም ቀንዲ መዋቕር ኰይኖም ኣብ ኣተኵሮ ግን ፍልልይ ኣሎ። ምስ ቅድሚኡ ዝነበረ ምምሕዳር ብምውድዳር፡ ምስፋን ደሞክራሲያዊ ስርዓት ካብቶም ምምሕዳር ባይደን ዝለዓለ ቦታ ዥቦም ኣጀንዳ’ዮም። እቶም ዓለማዊ ውድድር ምስ ሓያልን ሃገራት ከም በዓል ራሻን ቻይናን ዘሎ ምጥምማት’ውን ብመጠኑ ኣንፈቱ ዝቕይር ዘሎ ይመስል። ምምሕዳር ባይደን ምስ ኣፍሪቃ ዝገብሮ ዘሎ ጽምጾ ኣብ ንግዳዊ ልውውጥ ጥራይ ዘተኰረ ኣይኰነን። ምስተን ካልኦት ሃገራት ከም በዓል ቻይና ክርአ እንከሎ፡ ንሳተን ኣብ ክልተኣዊ ንግዳዊ ልውውጥ ወይ ዕዳጋ ክርእያ እንከለዋ፡ ምምሕዳር ባይደን ግን ዝያዳ ኣብ ምስፍሕፋሕ ደሞክራሲ ዘተኰረ’ዩ። ዑደት ብሊኒከን ናብ ምብራቕ ኣፍሪቃ፡ ብቐንዱ ድማ ኬንያ’ኸ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ሽግር ክፍትሕ ወይ ከቃልል ተኽእሎ ኣለዎ’ዶ ትብል፧ መልሲ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ንዘሎ ቅልውላው ክፈትሖ ወይ ድማ ዓቢ ጽልዋ ከምጽኣሉ ኢልካ ምግማት ዝከኣል ኣይመስለንን። እዚ ዑደት እቲ ግጭት ናብ ዝለዓለ ጥርዚ ኣብ ዝዓርገሉ’ዩ ዝኸውን ዘሎ። ሕጂ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ኵነታት ኣብ ወሳኒ ነጥበ-መቐይሮ’ዩ በጺሑ ዘሎ። በቲ ሓደ ወገን ናይ ትግራይ ሓይልታት ወሰንቲ ከተማታት እናተቖጻጸሩ ንማእከል ገጾም ይደፍኡ ኣለዉ። እዚ ገስጋስ’ዚ ንገለ ወገን ንፖለቲካዊ ፍታሕ ዝደፍእ ክርእዩዎ ይኽእሉ ይዀኑ። እቲ ዝመጽእ ሕቶ ግን መወዳእታ ዕላማ ናይ ክልቲኦም ወገናት እንታይ’ዩ ዝብል’ዩ። ፖለቲካዊ ፍታሕ ንኽመጽእ ንጻረ ናይቲ መወዳእታ ክብጻሕ ዝድለ ዕላማ የድሊ። ንነዊሕ እዋን ማእከላይ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዘተ ድሉው ዘይምዃኑ’ዩ ከመልክት ጸኒሑ። ኣብ ባይታ ዘሎ ገስጋስ ምናልባት ንዘተን ፖለቲካው ፍታሕን ክመርሕ ዝኽእል ይኸውን። እቲ ቀንዲ ንማሕብረሰብ ዓለም ዓቢ ሻቕሎት ዝፈጥር ግን ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ቅልውላው ኣዝዩ ገዲዱ ምህላዉ’ዩ። እዚ ድማ በበይኖም ፖለቲካውያን ውድባት ክደፍኡ ምስ ዝጅምሩ ኢትዮጵያ ንኽትበታተን ዓቢ ተኽእሎ ስለ ዘሎ፡ እዚ ንማሕብረሰብ ዓለም ኣሻቓሊ’ዩ። ስለዚ እምበኣር’ዩ ዑደት ብሊንከን ኣብዚ ወሳኒ እዋን ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝገብሮ። ብሓደ ወገን ንፖለቲካዊ ዘተን ነባሪ ፍታሕን ተኽእሎ ዘሎ ይመስል፡ በቲ ካልእ ድማ እቲ ኵነታት ፈጺሙ ግዜ ዘይህብ ምዃኑ’ዩ። ሕጂ ሓደ መፍትሒ እንተ ዘይተረኺቡ፡ እቲ ኣብ ባይታ ዝካየድ ዘሎ ወተሃደራዊ ግጥማት ናብ ዝገደደ ሕንፍሽፍሽ ክመርሕ ይኽእል’ዩ። ሕቶ: ተራ ካልኦት ሓያላን ተወዳደርቲ ሃገራት ከም ቻይናን ራሻን’ከ ኣብዚ መዳይ ከመይ ትግምግሞ፧ ዑደት ብሊንከን ነዚ ፖለቲካዊ ምትፍናን ዓበይቲ ሃገራት’ውን ኣየናይ ሓይሊ ኣብ ኣፍሪቃ ዝለዓለ ኢድ ከም ዘለዎ ንምርኣይ’ዶ ይመስል፧ መልሲ፡ እወ። ልክዕ’ዩ፡ እቲ ጆኦ-ፖለቲካዊ ኵርናዕ ኣብዚ ኣገዳሲ’ዩ። ኣመሪካ ምስ ኣፍሪቃ ዘለዋ ድምዶ ከመይ ክትገብሮ ከም እትደሊ’ውን ንሞስኮን በይኒጅግን ዘገድሰን’ዩ። ኣብ መንጎ ምምሕዳር ባይደንን ትራምፕን ግን ናይ ኣተሓሕዛ ፍልልይ ኣሎ። ምምሕዳር ባይደን ኣብ ክልተኣዊ ርክብ ዝተመርኰሰ ዝምድና ይደሊ ከም ዘሎ’ዩ ዘመልክት። ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ምስ ቻይናን ራሻን ትወዳደር ከም ዘላ ርዱእ ደኣ ይዅን እምበር፡ ንሃገራት ኣፍሪቃ ግን “ሓደና ምረጹ” ዘስምዕ ጸቕጢ ትገብር የላን። እዚ ብውሑዱ ካብቲ ዝዝረብን ምምሕዳር ባይደን ዝሰዶ ዘሎ መልእኽቲን’ዩ። ስለዚ እምበኣር ዑደት ብሊንከን ንኣፍሪቃ ነዚ ዓለማዊ ውድድር መልእኽቲ ዝህብ ደኣ ይዅን እምበር፡ ምስቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ምምሕዳር ትራምፕ ተወዳዲሩ ግን ክሳብ ክንድቲ ናይ ምውድዳር መንፈስ ዘለዎ መሲሉ ኣይስመዓንን። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምክትታል ይክኣል ። No media source currently available


'ምትእትታው ኣመሪካ' ንዝበልዎ ብምቕዋም ዝተኻየደ ሰልፊ ኤርትራዊያንን ኢትዮጵያዊያንን

ትማሊ ሰንበት ኣብ ልዕሊ 20 ከተማታት ዓለም፡ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኢትዮጵያውያንን ኤርትራውያንን "ምትእትታው ኣመሪካ" ዝበልዎ ዝቃወም ሰልፍታት ከካይዱ ውዒሎም። ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ኣብ ኣፍደገ ቤተ-መንግስቲ ዋይት ሃዋስ ኣብ ዝተኻየደ ሰልፊ፡ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ትገብሮ`ላ ዝበልዎ ዘይግባእ ተጽዕኖ ደው ክተብል፡ ከምኡ ንሓደ ወገን ዘዳሉ ዝበልዎ መርገጺኣ ክትቅይር ዝጽውዕ`ዩ ኔሩ። ብዛዕባ`ዚ ክሲ ቅድሚ ሎሚ ዝተዛረበት ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ኣመሪካ ሊንዳ ግሪንፊልድ፡ ብኹሎም ወገናት ዝፍጸሙ ናይ ሓይሊ ስጉምትታት ንኹንን ኢና፡ ህወሓት`ውን ካብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ክወጽእ ኣለዎ ብምባል ነቲ ኣመሪካ ተዳሉ`ያ ዝብል ክሲ ኣሉታ ሂባትሉ`ያ። ይኹን`ምበር ትማሊ ሰልፊ ዝወዓሉን ንድምጺ ኣመሪካ ዝተዛረቡ ግን፡ በቲ ኣመሪካ ትኽተሎ ዘላ ሕጉሳት ኣይኮኑን።ሓንቲ ካብ መንጎ`ቶም ሰልፈኛታት ሃና ኣማኑኤል "ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ሽግር መፍትሒኡ ኣብ ኢድ ኢትዮጵያውያን ጥራሕ`ዩ' ትብል ። ኣብ ብርክት ዝበላ ከተማታት ኣመሪካ፡ ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ኢትዮጵያውያንን ኤርትራውያንን 'ኖ ሞር' ማለት 'ዝሓለፈ ይኣክል' ዝብል መሪሕ ቃል ሒዞም`ዮም ድምጾም ከስምዑ ውዒሎም። ኣብ ከተማ ለንደን ብሪጣንያ፡ ካናዳ: እስራኤል: ደቡብ ኣፍሪቃን ካልኦት ብርክት ዝበላ ከተማታትን ተመሳሳሊ ሰልፍታት ተኻይዱ ኔሩ`ዩ። ብዛዕባ`ቲ ኣመሪካ ንህወሓት ተዳሉ`ያ ዝብል መልሲ ዝሃበ ፍሉይ ልኡኽ ምምሕዳር ኣመሪካ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ጀፍሪ ፈልትማን ብወገኑ ኣቐድም ኣቢሉ ከምዚ ዝስዕብ ኢሉ ኔሩ።  "ሓደ ሓደ ነቐፍቲ ፖሊሲ ኣመሪካ፡ ንህወሓት ተዳልዉ ኢኹም ይብሉና`ዮም፡ እዚ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ`ዩ፡ ህወሓት ነቲ ኩናት ካብ ትግራይ ወጻኢ ምስፍሕፍሑ ብተደጋጋሚ ኾኒናዮ ኢና። ሕጂ`ውን ካብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ክወጽእ ነተሓሳስብ ኣለና" ኢሉ። ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ብሊንከን`ውን፡ ኣመሪካ፡ ኩሎም ተጻባእቲ ወገናት ብዘይ ቅድመ ኩነት ንምቁራጽ ተጻብኦታት ክሰማምዑ ትደፍእ ምህላዋ ገሊጹ ኔሩ`ዩ።


ሕ/ሃ ብኩነታት እቶም ካብ ግብጺ ዝተጠረዙ ኤርትራዊያን ከምዘሻቀሎ ገሊጹ

ግብጺ ንዓለምለኸ ሕጊ ጥሒሳ፣ ንሸውዓተ ሓተቲ ዕቁባ ኤርትራዊያን ምጥራዛ፣ ከምዘሻቀሎም ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኪኢላታት ሰብኣዊ መሰላት ገሊጾም። ናይ’ቶም ኤርትራዊያን ካብ ግብጺ ምጥራዝ፣ ናብ ኣስገዳድ ምስዋር፣ መግረፍቲን ሕማቅ ኣተሓሕዛን ከቃልዖም ከምዝኽእል’ውን ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ። ኪኢላታት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ሕቡራት ሃገራት ካብ ኤርትራ ዝሃደሙን ተገዲዶም ዝተመለሱን ሰባት "ከሓድቲ’ ተባሂሎም ኤርትራ ኣብ ዝኣትውሉ ጊዜ ጀሚሩ ይእሰሩ፣ ይሕተቱ፣ ይግረፉ፣ ካብኡ ዝሰገረ ድማ ኣብ ዝቅጽዕሉ ስፍራ ይታሓዙን ይስወሩን" ይብሉ ። እቶም ካብ ግብጺ ዝተጠረዙ ሸውዓተ ኤርትራዊያን ምስ ካልኦት 18 ኣባላት ሓንቲ ስድራ ቤት እዮም ነይሮም።ካብ ሱዳን ናብ ግብጺ ቅድሚ ክልተ ዓመታት ሰጊሮም። ክሳብ ሎሚ ተኣሲሮም እዮም ጸኒሖም። ሕጋዊ ምኽሪ ንከይረኽቡ ተኸልኪሎም፣ ዕቁባ ከይሓቱ ተገይሩ፣ ምስ ሕ/ሃ’ውን ኣይተራኸቡን። እቶም ኪኢላታት ሰብኣዊ መሰላት "ግብጺ ኣብ ክንዲ ሓለዋ ትገብረሎም፣ ንክልተ ዓመት ሙሉእ ምእሳራን ብዘይድልየቶም ናብ ኤርትራ ኣገዲዳ ምምላሳን፣ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላትን እዩ፣ ናብ ኤርትራ ምስተመለሱ ድማ ንሓደጋ ክቓልዑ ይኽእሉ’ዮም" ኢሎም። ካልኦት ሸሞንተ ኣባላት ስድራ ቤት’ውን ቅድሚ ኣስታት ሰለስተ ሰሙን ካብ ግብጺ ናብ ኤርትራ ከምዝተጠረዙ እቲ ዜና ይሕብር። እዞም ሰባት’ዚኦም ኣብ ኤርትራ ምስ ኣተው ብድሕሪኡ ኣይተራኣዩን። ኣብ ሕቡእ ቤት ማእሰርቲ ተታሒዞም ከምዝኽእሉ እዩ ዝእመን። ኪኢላታት ሕ/ሃ "ሰበ ስልጣን ኤርትራ፣ ብዛዕባ ሃለዋት’ቶም ካብ ግብጺ ዝተጠረዙ ሓበሬታ ንክህቡን ብቅልጡፍ ንክፈትሑዎምን ንጽውዕ" ይብሉ ። እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ ሰለስተ ኣባላት’ታ ስድራ ቤት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ግብጺ ተሪፎም ኣለው። ተገዲዶም ንኤርትራ ክጥረዙ ይኽእሉ’ዮም ዝብል ስግኣት’ውን ኣሎ። እታ ቤተ ሰብ ካብ ኤርትራ ዝሃደመት "ንቆልዑ ሓዊሱ መናእሰይ ኣባላት’ታ ስድራ፣ ኣብ መወዳእታ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክምልመሉ እዮም" ካብ ዝብል ስግኣት እዩ። ኣብ ኤርትራ ዝትግበር ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ንኣስገዳድ ስራሕ፣ መግረፍቲ፣ ዘይሰብኣዊን ሕማቅ ኣተሓሕዛን ዝሓወሰ ከበድቲ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ጠንቂ ከምዝኾነ’ዩ ዝግለጸሉ። መግለጺ ሕ/ሃ እቶም ዝተጠረዙ ኤርትራዊያን ኣብ ዓዶም ምስ ኣተው መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት እንተተፈጺምዎም፣ ግብጺ ተሓባባሪት ገበን ኮይና ኣላ ማለት እዩ ይብል ። ብመሰረት’ዚ፣ ግብጺ ነቶም ተሪፎም ዘለው ሰለስተ ሓተቲ ዕቁባ ኤርትራዊያን ንዓዶም ኣገዲዳ ከይትጥርዞም፣ ክወርዶም ንዝኽእል ሓደጋ ከይገምገመት ንኤርትራዊያን ትጥርዘሉ ፖሊሲ ደጊማ ክትምርምር እቶም ኪኢላታት ጸዊዖም። ኤርትራ ብወገና ተገዲዶም ንዝተጠረዙ ኤርትራዊያን መሰሎም ንክትሕልወሎም፣ ንዝኣሰረቶም ተጠሪዞም ዝተመለሱ ብምልኦም ንክትፈትሖም መጸዋዕታ ቀሪቡላ ኣሎ። እቶም ኪኢላታት፣ ናብ መንግስቲ ግብጺ ኣብ ዘሕለፍዎ መልእኽቲ፣ ብኩነታት ተገዲዶም ዝተመለሱ ኤርትራዊያን ዝሓደሮም ሻቅሎት ገሊጾም ኣለው።


ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ደቡብ ተነቢሩ ዝነበረ ሕላፍ ሰዓት ተላዒሉ

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ደቡብ ቅድሚ ክልተ ሰሙን ዝተነብረ ሕላፍ ሰዓት ተላዒሉ። እቲ ሰዓት ሕላፍ ክልዓል ዝኸኣለ፡ ሕጂ ህዝቢ`ቲ ኸባቢ ብዛዕባ ጸጥታ ከባቢኡ ክፈልጥ ስለዝኸኣለን፡ ብዘይ ኣድላይነት ሕላፍ ሰዓት ንስግኣት ጸጥታ ክቆጻጸር ድልው ስለዝኾነን`ዩ ክብል ሓላፊ ሰላምን ጸጥታን`ቲ ኽልል ኣለማየሁ ባውዲ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጹ`ሎ። ከምኡ`ውን እቲ ሕላፍ ሰዓት ኣብ ማሕበረ-ቁጠባ ዘስዕቦ ጽልዋ ካልእ ምኽንያት`ቲ ምስራዝ ሕላፍ ሰዓት ምዃኑ እቲ ሓላፊ ይጠቅስ። ኣብ ክልል ኦሮሚያ ተነቢሩ ዝነበረ ሕላፍ ሰዓት`ውን ዝሓለፈ ሰሙን ምልዓሉ ይዝከር።


ቃለ መሕትት ምስ ደራሲ ገጣሚን ጸሓፊን ሃይለ ቦኽረ

ጽመት-እዝኒ ዘለዎ ሃይለ ቦኽረ ፡ 50 መጻሕፍቲ በጺሑ`ሎ። ዝተፈላለዩ መጸሓፍትን ግጥምታትን ከምኡ ናይ ትርጉም ስርሓት ኣፍሪዩ። ንኸምኡ ዝበሉ ብጾቱ ንምሕጋዝ `ውን ምስማዕ ዝሰ ኑ ዝምልከቱ ዛንታታት፡ ልበ-ወለዳትን ግጥምታትት ዝሓዛ ሸውዓተ መጸሓፍቲ ደሪሱ። ካልኦት መጻሕፍቱ ኣብ ባህሊ ታሪኽን ወግዕን ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ከምኡ`ውን ንኹሉ ሕብረተሰብ ይጠቅም ዝበሎ ሳይንሳዊ ኣስተምህሮታት`ውን የጠቓልል። ምስ ደራሲን ገጣምን ሃይለ ቦኽረ ዝተኻየደ ቃለ መሕተት ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available No media source currently available


ዕላል ምስ ኤርትራዊ ገጣሚ ገብረሂወት ጸሃየ

ሓደ ካብቶም ድሕሪ መድረክን ስቱዲዮን ኮይኑ ብርክት ዝበሉ ናይ ደርፊ ግጥምታት ( ህደማ)ብምድራስ ንዝተፈላለዩ መንእሰያትን ገዳይምን ኤርትራውያን ድምጻውያን ኣብ ምብርካት ዝረከብ መንእሰይ ገጣሚዩ። ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ንማሕበራዊ፡ፍቕራዊ።ሃገራዊ፡ፍልስፍናን ካልእን ዝገልጹ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ተነበብቲ ግጥምታትን ልዕሊ 400 ናይ ደርፊ ግጥምታት (ህደማ) ብምድራስ ኣብ ስነ-ግጥሚ ናይ ኤርትራ ዘይነዓቕ ኣበርክቶ ዝገበረ ሓደ ካብቶም ብኣብነት ዝጥቀሱ መንእሰያት ገጠምቲ ‘ዩ፡ ገጣሚ ገብረሂወት ጸሃየ ። ገጣማይ ገ/ሂወት ጸሃየ ተመኩሮ ስነ-ግጥማዊ ስርሓቱ ከካፍለና ናይ ሎሚ ጋሻ ቂሔ-ጽልሚ ኮይኑ’ሎ። መንእሰይ ገጣማይ ገ/ሂወት ኣብ ግጥሚ ብኸመይ ከምዝኣተወን ንሓፈሻዊ ትርጉም ግጥን ብምብራህ ይጅምር። No media source currently available


ፍሉይ ልኡኽ ሕ/ኣፍሪቃን ኣመሪካን ናብ ኣዲስ ኣበባ ምምላሶም ተገሊጹ

ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ፍሉይ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ኦሊሴጉን ኣባንሳንጆ 'ሓቂ ናይ ምንዳይ ስራሕ' ንዝበልዎ ፃዕሪ ሽምግልና ብምቕፃል ናብ ኣዲስ ኣበባ ምምላሶም ገሊፆም። ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ቀርኒ ንኣፍሪካ ጀፍሪ ፌልትማን ናብ ኣዲስ ኣበባ ተመሊሶም ምስ ምኽትል ቀዳማይ ሚንስትርን ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢን ደመቀ መኮነን ምዝርራቦም ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ሓቢሮም። ሎሚ ኣብ ዩኒቨርስቲ ሃዋሳ ኣብ ዝተኸፈተ ማእኸል ዲፕሎማሲ ዝተረኸቡ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ምስ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዘካየዱዎ ሓፂር ቃለ ምልልስ ኦባሳንጆ ኵናት ሰሜን ኢትዮጵያ ብዝምልከት ምስ ዝተፈላለዩ ወገናት ዘካይዱዎ ዝርርብ ክቕፅል እዩ ኢሎም። ኦባሳንጆ ኣብ ምንዳይ ሰላም ዝሓዙዎ ፍታሕ ንቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ መብርሂ ክህቡ ትፅቢት ከምዘሎ ሚንስትር ኣገልግሎት ኮሚኒኬሽን ኢትዮጵያ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ሓቢሩ ኣሎ ።


ኮሚሽን ፈደራል ፖሊስ ኣብ አዲስ አበባ ብሄር ተኮር ማእሰርቲ ይካየድ'ሎ ንዝብል ጸብጻባት ይነጽግ

ኮሚሽን ፌደራል ፖሊስ ንምትግባር ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ስዒቡ ብሄር ዝጠመተ ማእሰርቲ ይካየድ ከምዘሎ ዝገልጹ ዝወጹ ዘለው ፀብፃባት ሓቂ ኣይኮነን ኢሉ። ሓላፊ ኮሚኒኬሽን እቲ ኮሚሽን ኣቶ ጄይላን ኣብዲ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃቡዎ ቃል እቲ ኣዋጅ መሰረት ብምግባር ብዝተኻየደ ምርመራ ብዙሓት ሰባትን ኣፅዋርን "ንተግባራት ጥፍኣት ዝሕግዙ’’ ኢሎም ዝፀውዕዎ ናውትን ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ምውዓሎም ተዛሪቦም። ኣማኻሪ ጉዳያት ጃምላዊ ህልቂት ንዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ዋሪሙ ንዴሪቱ ብቕድሚ ትማሊ ኣብ ዘውፅእኦ መግለፂ ናይቲ ውድብ ሰራሕተኛታት ሓዊሱ ተወለድቲ ትግራይ ይእሰሩ ኣለው ክብላ ብትሪ ከምዝኹንነኦ ገሊጸን ነይረን። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝነብሩ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ድምጺ ኣመሪካ ክፍሊ ትግርኛ ዘዘራረቦም ገለ ተወለድቲ ትግራይ ግን ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ብስፍሓት ጃምላዊ ማእሰርቲ ይፍፀም ከምዘሎ ገሊፆም ነይሮም።


'ናይ ውሕስነት ጸገም የሎን' በዓል-መዚ ሲቪል ኣቭየሽን ኢትዮጵያ

በዓል-መዚ ሲቪል ኣቭየሽን ኢትዮጵያ: ኣመሪካ ብረቡዕ ንስእነት ውሕስነት ጸጥታ መዓርፎ ነፈርቲ ኢትዮጵያ ኣመልኪቱ ዘውጽኦ መግለጺ ብትሪ ነጺግዎ። ኣብቲ ብመንግስቲ ኣመሪካ ዝወጸ መግለጺ፡ ምስ ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ኲናት እንኮላይ መዓርፎ ነፍርቲ ቦሌ ውሑስ ስለ ዘይከውን ኣመሪካውያን ኣብረርቲ ጥንቃቐ ክገብሩ ዝጽውዕ’ዩ ነይሩ። እቲ ናይ መጠንቀቕታ መግለጺ ምስ ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝቐርብ ዘሎ ኲናት፡ ነፍርቲ ብቐጥታ ወይ ብተዘዋዋሪ ብተተኰስቲ ክህረማ ተኽእሎ ከም ዘለወን ዘመልክት’ዩ። በዓል-መዚ ሲቪል ኣቭየሽን ኢትዮጵያ ሎሚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ “እቲ ዝወጸ መጠንቀቕታ ብመራኸቢ ብዙሃን ክጋዋሕ ንዝጸንሐ ሓበሬታ ምርኵስ ዝገብርን ካብ ሓቂ ዝረሓቐን’ዩ” ክብል ገሊጹዎ ኣሎ። እቲ መግለጺ ወሲኹ በዓል-መዚ ሲቪል ኣቭየሽን፡ “ዓለምለኸ ኣገባባት ድሕነት ብዘውጽኦ መምርሒ ንኽክተልን ድሕነት ተጓዓዝቲና ንምርግጋጽን ድማ ንሰርሕ ኣሎና፡” ክብል መሊሱ።


ኢትዮጵያዊ ጋዜጠኛ ሶላን ኮሊ ተዓዋቲ ሽልማት ሮሪ ፔክ ኾይኑ

ኢትዮጵያዊ ጋዜጠኛ ሶላን ኮሊ ኣብ ሃገሩ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ይካየድ ንዘሎ ኲናት ብተንቀሳቓሲ ምስሊ (ቪድዮ) ብዝሃቦ ሽፋን ተዓዋቲ ሽልማት ሮሪ ፔክ ኾይኑ ። ንኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ አጃንስ ፍራንስ ፕረስ ዝሰርሕ ሶላን ኮሊ ነዚ ሽልማት ዝበቕዓ ኣብ ጨፍጫፍ ሰላማውያን ሰባት ዝጠመተ ዝሰርሖ ፀብፃብ እዩ ። ኣብቲ ሕርያ ዝነበሩ ዳያኑ “ እዚ ብዙሕ ሽፋን ዘይተዋህቦ ግጭት ኮይኑ ነቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ፖለቲካዊ ሓቂ ዝነግር እዩ “ ክብሉ ተዛሪቦም ። ንኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ አጃንስ ፍራንስ ፕረስ ኣብ ግጭት ክልል ትግራይ ካብ ዝነበሩ ነፃ ማዕከናት ዜና ሓደ እዩ ። ንሸውዓተ ዓመታት ኣብዚ ሞያ ዝፀንሐ ሶላንኮሊ ቅድሚ ሓደ ዓመት ብኣማኢት ዝቁቑፀሩ ሰላማውያን ሰባት ንዝተጨፍጨፉሉ መቃብራት ማይ ካድራ ዝሰኣለ እዩ ። ኣብቲ ኣብ ሑመራ ግዳያት ናይ ዝኾኑ ስድራ ቃለ መሕተት ምክያዱ'ውን አጃንስ ፍራንስ ፕረስ ኣብ ዝለኣኾ ፀብፃብ ጠቂሱ ።


ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ናይ 2 መዓልታት ምብጻሕ ኣብ ኢትዮጵያ ከምዘካይዱ ተገሊጹ

ፍሉይ ልዑኽ ኣመሪካ ንጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ጀፍርይ ፌልትማን፣ ካብ ሎሚ ሓሙስ ጀሚሮም ክሳብ ድሕሪ ጽባሕ ቐዳም ናይ ክልተ መዓልታት ምብጻሕ ኣብ ኢትዮጵያ ከምዘኻይዱ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣፍሊጡ። ፍሉይ ልዑኽ ፌልትማን ምስ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ምስ ወከልቲ ሕብረት ኣፍሪቃን ካልኦት መሻርኽቲ ኣካላትን ተራኺቦም፣ ተጻብኦታትንን ውግእን ዝቋረጸሉ መስርሕ ከምዝዝትዩ እቲ ቤት ዕዮ ጠቂሱ። እቲ ሎሚ ዝተዘርገሐ መግለጺ "ኣመሪካ: ንሰላማዊትን ምዕብልቲን ኢትዮጵያ ሎሚ ተገዳሲት እያ፣ ከምኡ'ውን ህይወት ኣድሕን ንዝኾነ ሰብኣዊ ቀረባት ናብ ኩሎም ኢትዮጵያዊያን ንክባጻሕ ድልየታ ከምዝኾነ" ይሕብር።


ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝተአወጀ ሰዓታት እቶ እቶ ምልዓሉ ተገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ተኸሲቱ ዘሎ ጸጥታዊ ኩነታት ብዝተኣሳሰር ኣብ ክልል ኦሮምያ ይትግበር ዝጸንሐ ገደብ ሰዓት ሕላፍ ከምዝተላዕለ ዓቃቢ ሕጊ’ቲ ክልል ወ/ሮ ኣዱኛ ኣሕመድ ኣፍሊጠን። ዋና ዓቃቢ ሕጊ ክልል ኦሮምያ ኣብ ዝሃበኦ መግለጺ እቲ ንዝሓለፉ ሓሙሽተ መዓልታት ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝተተግበረ ገደብ ኣብ ልዕሊ ምንቅስቃስ ዝተላዓለ፣ ኣብ ልዕሊ ቁጠባ’ታ ሃገር ኣሉታዊ ሳዕቤን ስለዘሕደረ እዩ ይብል ። እቲ ሓድሽ መምርሒ ኣብ’ቲ ኣዋጅ ዝተጠቀሱ መለለዪ መንነት ሒዝካ ምንቅስቃስ፣ ብረት ምምዝጋብ፣ ንፍተሻ ምትሕብባር፣ ንከባቢኻ ብንቅሓት ምሕላውን ካልኦትን ግና ክቅጽሉ እዮም ይብል ። ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ "ዝእሰሩ ሰባት ዝተሓዝሉ ኩነታት ከምዘተሓሳስቦ ከምዝገለጸ' ዝዝከር እዩ። ወ/ሮ ኣዱኛ ብዛዕባ'ዚ "ሰባት ክታሓዙ ከለው፣ ነኣሽቱ ጸገማት ከጋጥሙ ይኽእሉ እዮም፣ እንተኾነ ነዚ ጸገም’ዚ ንምፍታሕ ኣብ’ቲ ክልል ኣገባብ ተዘርጊሕሉ እዩ’ ምባለን ተሓቢሩ'ሎ።


አማኻሪት ንዋና ጸሓፊ ሕ/ሃ ኣብ ጉዳይ ጃምላዊ ህልቂት ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ዝሃብኦ መግለጺ

ኣብ ኢትዮጵያ፣ ንሰራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራት ሓዊሱ፣ ኣብ ልዕሊ ተወላዶ ትግራይ እናሰፍሐ ይካየድ ዘሎ ምግላልን ጅምላዊ ማእሰርቲን ከምዘሻቀለን፣ ኣማኻሪት ንዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳይ ጅምላዊ ህልቂት (ጄኖሳይድ) ኣሊስ ዋዪሪሙ ንዴሩቱ ገሊጸን። ንሰን እዚ ተግባር’ዚ፣ ብኣንጻር እቲ ዞባዊን ዓለምለኻዊን ትካላት ዝቃላሕ ዘሎ መጸዋዕታ ምቁራጽ ተጻብኦን መስርሕ ልዝብን ጥራሕ ኣይኮነን፣ እንታይ ዳኣ፣ ጠንቂ ኣብ’ቲ ዞባ ይምዕብል ዘሎ ሓያል ታሪኻዊ ሳዕቤን’ውን ኮይኑ ኣሎ ኢለን። ኣብ’ታ ሃገር የንቆልቁል ዘሎ ኩነታት፣ ከቢድ ከምዝኾነ፣ ኣብ መላእ እታ ሃገር ሰላማዊያን ሰባት ይቀተሉ ከምዘለውን ገበን ግፍዒ ናይ ምፍጻም ዕድል ከምዝህልዎ ኣጠንቂቀን። እቲ መግለጺ ሕቡራት ሃገራት ኩሎም ኣብ ውግእ ይሳተፉ ዘለው ሓይልታት፣ ግፍዒ ፈጺሞምን ይፍጽሙን ኣለው ይብል ። እታ ሃገር፣ እቲ ዞባን መላእ ዓለምን፣ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ይምዕብል ዘሎ ኩነታት ኢዱ ኣጣሚሩ ኮፍ እንተይሉ ዋግኡ ከቢድ ከምዝኸውን’ውን እቲ መግለጺ ጠቂሱ ኣሎ።


ተሸላሚ ሻምፒዮና ብሽክለታ ዓለም ቢንያም ግርማይን ነባር ጋዜጠኛ ስፖርት ሳምሶን ሃይለን ኣብ ጉዳይ ደሴት ኪዳነ

ጓል 21 ዓመት ፕሮፈሽናል ተቐዳዳሚት ብሽክለታ ደሴት ኪዳነ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ኣስመራ ውጽእ ኣብ ዝበለ ቦታ፡ ምስ ብጾታ ኣብ ልምምድ ከላ ብዘጋጠማ ሓደጋ ሂወታ ምሕላፉ ይዝከር። ንሎሚ ብዛዕባ ደሴትን ሓደጋታት ንምድሓን ብዛዕባ ክግበር ዝግብኦ ጥንቃቐን፡ ተወልደ ወ/ገ ንተሸላሚ ሻምፒዮና ዓለም ቢንያም ግርማይን፡ ጋዜጠኛ ስፖርት ኮይኑ ኣብ ተለቪዥን ኤርትራ ነዊሕ ዝሰርሐን : ዋና ኣሰናዳኢ መርበብ ሓበረታ ሃገራዊ ኮሚቴ ኦሎምፒክስን; ሳምሶን ሃይለን ኣዘራሪቡ`ሎ፡- ዓለም-ለኻዊ ፈደረሽን ብሽክለታ(UCI) ብሕልፈት`ታ ማእከል ስሕበትና ኔራ ዝበላ ደሴት ኪዳነ ከምዝሓዘነ ክገልጽ ከሎ፡ ማእከል ብሽክለታ ዓለም ዝተባህለ ብወገኑ፡ ኣባል UCIን ኣባልናን ትዕንብብ ዝነበረት ደሴት ብሓደጋ ሙሟታ፡ ሕብረተሰብ ብሽክለታ ኣፍሪቃ ብፍላይ፡ ማሕበረሰብ ስፖርት ዓለም ድማ ብሓፈሽኡ ዓቢይ ክሳራ ወሪዱና`ዩ ብምባል- ብሰላም ክትዓርፍን- ንቤተሰባ ጽንዓትn ተመንዮም። ደሴት ኪዳነ ኣብ 2018 ክለተ ወርቂ መዳልያ ብምርካብ፡ ሻምፒዮና ደቂንስቶ ኣፍሪቃ ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ክፋላት ዓለም ድማ ዘዕግብ ዓወታት እናመዝገበት ዝመጸት ምዃና ይፍለጥ`ዩ። ምስ ቢንያም ግርማይን ሳምሶን ሃይለን ዝተገብረ ቃለ-መጠይቕ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ዘተ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ

No media source currently available ኣብ ድምጺ ኣመሪካ ኣዳላዊት መደብ “ኢንካውንተር” ካሮል ካስቴል፡ ንጉዳይ ዓመት መሊኡ ዘሎ ኲናት ኢትዮጵያ ኣመልኪታ ዘተ ኣካዪዳ ነይራ። ዕዱማት ናይ ቅድም ኣምባሳድር ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያን ምክትል ጸሓፊ ጉዳያት ኣፍሪቃን ዝነበረ ቲቦር ናጅ ከምኡ’ውን ኣብ ኢትዮጵያ ኣምባሳድር ዳሕራይ ድማ ፍሉይ ልኡኽ ደቡብ ሱዳን ዝነበሩ ዶናልድ ቡዝ’ዮም። ሕቶ፤ ቀዳመይቲ ሕቶ ካሮል ንተሓጋግዚ ጉዳያት ኣመሪካ ኣብ ኣፍሪቃ ኣምባሳር ናጅ፡ ብዛዕባ ዘለዎ ገማግም ኢትዮጵያ፡ እሞ ድማ እታ ቀንዲ መሓዛ ኣመሪካን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ተስፋ ከም ዘለዋ እትግለጽን ዝነበረ ኢትዮጵያ ናብዚ ክትበጽሕ ትኽእል ኢልካ ገሚትካ ኔርካ’ዶ? ዝብል’ዩ። ኣምባሳድር ናጅ፤ ኣይፋል፡ ከምኡ ዝብል ግምት ኣይነበረንን። ኣብ 2019 2020 ኣቢላ ኢትዮጵያ ኮኾብ ኣፍሪቃ’ያ ነይራ። ነቲ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ርግኣት ክትፈጥረሉ ከኣ ኣብ ኢትዮጵያ ኢና ንምርኰስ ኔርና። እዚ ክብል ከለኹ ታሪኽ ኢትዮጵያ ኣብ ግምት ኣእትየ’የ። ሕማቕ ኣጋጣሚ ኰይኑ ግን ኣዝዩ ዘሕዝን’ዩ። ብኣረኣእያይ እዚ ዝተኸየደ ኲናት ኣብ ታሪኽ ሓደ ካብቶም ፍጹም ክህሉዉ ዘይነብሮም ኲናት’ዩ ክብሎ እደፍር። ኣምባሳድር ቡዝ፡ ሕጂ ንርእዮ ዘሎና ታሪኽ ኢትዮጵያ ባዕሉ ክደጋገም እንከሎ’ዩ። ሕማቕ ኣጋጣሚ ኰይኑ ኢትዮጵያ ዘሕብንን ግሩምን ታሪኽ እሞ ከኣ ኣብ ትሕቲ ሓያላት መራሕቲ’ሞ መብዛሕትኦም ኣብ ኲናት ምስ ወሰናስን ግዝኣቶም ወይ ድማ ባዕሉ ኣብ ውሽጢ ማእከላይ ሓይሊ ዝፍጠር ውድቀት’ዩ። ስለዚ ሕጂ ኣብ ኢትዮጵያ ንርእዮ ዘሎና ናይ ማእከል ሓይሊ ባዕሉ ክንህል እንከሎ’ዩ። ሃገሮም ከመይ ክትከውን ዝውስኑ ድማ እንኮ ኢትዮጵያውያን ጥራይ’ዮም። ናይ ብዙሓት ጎረባብቲ ኮኑ ኣፍሪቃውያን ተስፋ ወይ’ውን ማሕብረሰብ ዓለም ዘሎ ተስፋ ድማ እታ ሃገር ካብዚ ዘሎ ሽግር ብሰላም ክትሰጋገር’ዩ።\n\nሕቶ፤ ናብ ኣምባሳድር ናጅ ክምለስ። ኢትዮጵያ ብታሪኻ ሕብንቲ ሃገር’ያ። ዘይተገዝአት ሃገር ደኣ ትዅን እምበር፡ ሕጂ ግጭት ግን ብሄራት ንሓድሕድም ከም ትግራይ፡ ኦሮሚያን ኣምሓራን ወጥሪ ንርኢ ኣሎና። እዚ ካብ ምንታይ’ዩ ትብል? ንስኻ ኣብኡ እንከለኻ’ኸ ከምዚ ዝመስል ናይ ብሄር ምትፍናን ነይሩ ዲዩ?\n\nኣምባሳድር ናጅ፤ ከምቲ ኣብ ብዙሕ እዋን ዝጠቐሶ፡ ኢትዮጵያ እታ እንኮ ብዘይ ናይ ኤውሮጳዊ መግዛእቲ ዶባታ ዝፈለየት ሃገር ኣብ ትሕተ-ሳህራ ኣፍሪቃ’ያ። ልዕሊ ክልተ ሽሕ ዝኸደ ባህሊን ናይ ግዛኣት ታሪኽን ኣለዋ። እንተኾነ ኣብ ቀረባ ዓመታት ብዙሕ ውሽጣዊ ኲናት ርእያ’ያ። ኢህወደግ ስልጣን ድሕሪ ምሓዙ ፈደረላዊ ስርዓት ተኺላ። ብሄር-ተኰር ፈደራላዊ ስርዓታት ከም ስዊዘርላንድ ዝኣመሰላ ሃገራት ክስርሕ ይኽእል ይኸውን። ኣብኡ ምትፍናን ዘለዎም ህዝብታት ንሃብቲ እታ ሃገር ክማቓርሑ እንከለዉ’ዩ። ኣብ ኢትዮጵያ እንተ ርኢናዮ ግን ሃብቲ ዘይኰነስ ድኽነት’ዮም ክካፈሉ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣብ 2018 ናብ ስልጣን ድሕሪ ምምጻኡ ድማ ናብቲ ናይ ቅድም ኣሃዳዊ ስርዓት ክመልሶ ፈቲኑ። ሕቶ፤ ኣምባሳድር ቡዝ ናባኻ ክመጽእ። እዚ ዝመስል ናይ ብሄራት ምትፍናን ከመይ’ዩ ኰይኑ ኢልካ ትግምት? ካብዚ ዘሎ’ኸ ብኸመይ ክውጻእ ይኽእል ትብል?\n\nኣምባሳድር ቡዝ፤ ኣምባሳድር ኰይና ኣብታ ሃገር ኣብ ዝነበርኩሉ እዋን፡ ናብ ኵላተን ክልላት ክበጽሕ ዕድል ረኺበ ነይረ። ብዙሕነት ዘለዋ ሃገር’ያ። ኣብ ቀረባ እዋን ንርእዮ ዘሎና ግን መራሕቲ ነቲ ብሄራዊ ምትፍናን ናይ ውልቆም ድጋፍ ንምርካብን ህዝቢ ንምኽሳብን የናኽሱዎ ምህላዎም’ዮ። ንጸገማት ኢትዮጵያ ኣጋዲዱ ዘሎ ከኣ እዚ’ዩ። ኢትዮጵያ ዓባያን ብዙሕነት ዘለዋ ሃገርን ከም ምዃና መጠን፡ መለስ ዜናዊ ናይቲ ፈደራላውነት ሓሳብ ከምጽእ እንከሎ ነቲ ብዙሓነት ኣብ ግምት ብምእታው’ዩ። ፍልልይካ ኣሚንካ ሓደ ሃገር ንምምስራ’ዩ ነይሩ እቲ ሓሳብ። ከምቲ ቲቦር ዝበሎ ግን እዚ ኣይሰርሐን። ኣብ ክንድኡ እኳ ደኣ ብሄራዊ ምትፍናን ፈጢሩ። ስለዚ ሕጂ ንኢትዮጵያ ዘድልዮም ንፍልልያቶም ኣኽቢሩ ብሓደ ከንብሮም ዝኽእል ኣገባብ መርሓ ምንዳይ’ዩ። ሕቶ፤ ናብ ኣምባሳድር ናጅ’የ። ናብ ሕጂ ንምጻእ። ህወሓትን ሰራዊት ናጽነት ኦሮሞን ናብ ኣዲስ-ኣበባ ክኣትዉ ቀሪቦም ኣለዉ። ኣህጉራዊ ማሕብረሰብ ዓለም ድማ ንምቍራጽ ተጻብኦታት ይጽውዕ ኣሎ። እቲ ምትፍናን ግን ገና ይቕጽል ኣሎ። ክልተ ወገናት ድማ ንሰላም ክዝትዩ ድሉዋት ኣይመስሉን። ኣብ ኣፈፌት ፍጹም ኲናት ሓድሕድ ኣሎና’ዶ ትብል? ኣምባሳድር ናጅ፤ ኣይመስለንን። ታሪኽ ኢትዮጵያ እንተ ርኢናዮ ከምዚ ዝምመስል ተርእዮታት ተደጋጋሚ ግዜ ኣጓኒፉ’ዩ። ከምቲ ዶናልንድ ቡዝ ዝጠቐሶ፡ ኣብ ኣፍደገ ኣዲስ-ኣበባ ኣለዉ ኣይብልን። ሕጂ ርሑቕ’ዮም ዘለዉ። ብቐንዱ ግን ሓይልታት ትግራይ ንኣዲስ-ኣበባ ክቆጻጸሩ መደብ ኣለዎም’ድዩ’ውን ንባዕሉ ካልእ ሕቶ’ዩ።\n\nእቲ ካልእ ኣርእስቲ ድማ እቲ ዝብሃል ዘሎ ልፍንታዊ ግንባር’ዩ። ናይ ማዕረ ልፍንቲ ኣይኰነን። ከም ዝመስልኒ እዚ ናይ ህወሓትን ከምቲ ቀደም ንስርዓት መንግስቱ ክኣልዩ እንከለዉ ዘመጽኡዎም በብይኖም ተቓወምቲ እዮም። ከም ዝመስለኒ ግን እዚ ኣብ ልዕሊ ኣዲስ-ኣበብ ጸቕጢ ንምፍጣር ሓደ ሜላ ክኸውን ይኽእል። ነቶም ሓያላት ሃገራት ከኣ ከም መጠንቀቕታን መዋገዪን ክሰርሕ ይኽእል’ዩ። ሕቶ፤ ኣምባሳድር ቡዝ’ከ ከምኡ ድዩ ኣረኣእያኻ? እዚ ልፍንቲ ንዂናት ዘይኰነስ ንኣዲስ ኣበባ ብምጽጋዕ ጸቕጢ ንምፍጣር’ዩ ኢልካ’ዶ ትኣምን?\n\nኣምባሳድር ቡዝ፤ ምስ ርእይቶ ቲቦር እሰማምዕ’የ። ህወሓት ንኣዲስ ኣበባ ንምቍጽጻር ይዳለዉ’ለዉ ዝብል እምነት የብለይን። እዚ ከምቲ ንደርግ ከውድቑዎ እንከለዉ ብዘይ ኲናት ንኣዲስ ኣበባ ዝሓዙዋ ኣይመስለንን። ደርግ ኣዝዩ ተጸሊኡ ስለ ዝነበረ ብሓፈሻ ካልእ ሓይሊ ሰብ ብጽቡቕ’ዩ ተቐቢሉዎ።\n\nሕጂ ከምኡ ዘይምዃኑ ግን ንባዕላቶም’ውን ተረዲኡዎም ኣሎ። ስለዚ ከምቲ መንግስቲ ኣፍደገታት ዓጽዩ ቀረባት ዝኸልኦም፡ ንሳቶም’ውን መገዲ ጂቡቲ ንምዕጻው ዝዓለሙ ይመስሉ። ኵሉ ቁጠባ እታ ሃገር ብመስመር ጁቡቲ ስለ ዝመጽእ ንሳ እታ ወሳኒት’ያ። ሕቶ፤ ሓያሎ ልኡኻት ከምእኒ ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣምባሳድር ፈልትማን፡ ከምኡ’ውን ፕረሲደንት ኦሊሰጎን ኦባሳንጆን ማርቲን ግሪፍስን ናብቲ ቦታ ክበጽሑን ከቀራረቡ ክፍትኑን ርኢና ኣሎና። ዛጊት እንታይ ውጽኢት ኣለዎ?\n\nኣምባሳድር ናጅ፤ ከምቲ ቡዝ ኣቐዲሙ ዝበሎ፡ እቲ ፍታሕ ካብ ውሽጢ’ዩ ክመጽእ ዘለዎ። ዋላ’ኳ ልዕሊ 100 ዝበጽሑ ኣዝዮም ምኵራት ልኡኻትን ሸምገልቲን ክህልዉና ይኽእሉ’ዮም። ክሳብ ሕጂ ብምዕራብ ዝቐርብ ዘሎ ጸቕጢ እቲ ዝድለ ውጽኢት ኣይሃበን። ዳርጋ ኵላተን ሃገራት ኣብ ተመሳሳሊ ርእይቶ ደኣ ይሃሉዋ እምበር፡ ገና ካልኦት ዘይተሓወሳ ግን ኣለዋ። ንኣብነት ብፕረሲደንት ኦባሳንጆ ዝግበር ዘሎ ፈተነታት ባርኾት ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ኣመሪካ፡ ቻይናን ሓንቲ ካብ ሃገራት ወሽመጥ ከም ቱርኪ እንተ ዝውሰኾ ዓቢ ውጽኢት መምጽአ። ጉዳይ ቻይና ኣዝዩ ወሳኒ’ዩ። ሕጂ ግን ስቕ ኢሎም’ዮም ዘለዉ። ካልእ ካብቲ ዘተ በዂሩ ዘሎ ድማ ናይ ህዝቢ ርክባት’ዩ። ካልኦት ከም በዓል ቱርኪ ዝመስላ ሃገራት’ውን። እዚ ዝመስል ሓባራዊ ርድኢት እንተ ዝንበር እቲ ኲናት ሎሚ ምተፈትሐ። ሕቶ፤ ጽቡቕ መልሲ’ዩ። ኣምባሳድር ቡዝ ናባኻ ክምለስ። ብዛዕባ’ቶም ብዙሓት ንምሽምጋል ዝፍትኑ ዘለዉ’ኸ እንታይ ትብል? ንስኻ’ኸ ዘድሊ ውጽኢት ኣየምጽኡን’ዮም ዝብል እምነት ድዩ ዘለካ? ከምዚ ጸሓፊ ናጅ ዝበሎ ምናልባት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ቻይናን ምናልባት’ውን በዓል ቱርኪን ማእከላይ ምብራቕን ዘሳተፈ ልፍንቲ ክኸውን ኣለዎ ዲኻ ትብል? ብሕልፊ ድማ ምትእትታው ሃገራት ኢማራት ዓረብ ነዚ ግጭት ኣብ ምግፋሕን ምጽባብን ክህሉዎ ብዛዕባ ዝኽእል ተራ እንታይ ትብል? ቡዝ፤ ምስ ሓሳብ ቲቦር እሰማምዕ’የ። ብፍሉይ ልኡኽና ጀፈሪ ፈልትማን ጽቡቕ ስራሕ’ዩ ተሰሪሑ። ፕረሲደንት ኦባሳንጆ ቅድም ክብል ዝሰርሖም ጽቡቓት ስራሓት’ውን እፍልጦም’የ። እዚ ግን ንኢትዮጵያ ንምእማኖም ኣኻሊ ኣይመስለንን። ምናልባት ህዝቢ ኢትዮጵያ ክሳብ ክንደይ ኵሩዓትን ናጻን ምዃኖምን ንናይ ደገ ምኽሪ ብቐረባ ዝቕበሉ ዘይምዃኖምን ምዝኽኻር ኣድላዪ ይመስለኒ። ሓንሳብ እንተ ኣልዒሎም ዝምለሱ ኣይኰኑን። ስለዚ ካብ ምዝራብ ንላዕሊ ካልእ ከድልየና’ዩ። ሓደ ዝለመድናዮ ኣገባብ እንተ ዘይሰሚዖም እገዳ ንገብረሎም ዝብል’ዩ። ብውልቂ እገዳ ክንገብር’ውን ፈተነታት ጌርና ኢና። ናይ ውልቀሰባት ሃብቲ ወይ ድማ ናይ ጕዕዞ እገዳ ምግባር ግን ንመራሕቲ ኢትዮጵያ ሓሳባቶም ክቕይሮም ዝኽእል ኣይመስለንን። ካልእ’ውን ስምምዕ ኣጎዋ ስሒብናዮ ኣሎና። እዚኣቶም ምልክታት ክዀኑ ይኽእሉ’ዮም። ኣብ ተመኵሮይ ከም ዝረኣኹዎ ግን ልዕሊ ሓለፋታት ምምላስ ምኽልካልን ምሕዳግን ክቐልል ይኽእል’ዩ። ዳሕራይ ናብ ውሑስ መገዲ ክትጓዓዝ ምስ ደለየት ከኣ ኢትዮጵያ ሓገዝና ከድልያ’ዩ። ናይ ሕጂ ዘድሊ ፖለቲካዊ መፍትሒ እንድዩ፡ ንሱ ምስ ገበሩ ድማ ቀልጢፎም ናብ ንቡር ዝምለሱሉ እዋን ክህሉ ተስፋ እገብር።\n\nካልእ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ክንዛረበሉ ዘሎና ናይ ኤርትራ’ዩ። ሓደ ካብቲ ነጥበ-መቐይሮ ዝዀነ ፍጻመ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ካብ ትግራይ መጥቃዕቲ ምስ ገጠሞ መንግስቲ ዝገበሮ ግብረ-መልሲ’ዩ። እዚ ንኤርትራ ኣካል’ቲ ኲናት ከም እትኸውን ገይሩ።\n\nሓቂ ንምዝራብ ከኣ ኤርትራ ብሓንቲ እምኒ ክልተ ዑፍ ትሃርም ኣላ። ፈለማ ምስ መቀናቕንቶም መሪሕነት ትግራይ ዝነበሮም ቂም ሕነ ዝፈድዩሉ እዋን መጺኡዎም። ካልኣይ ከኣ ንኢትዮጵያ ኣዳኺሞም ንሳቶም ጸብለል ኢሎም ይወጹ ኣለዉ። ኤርትራ’ውን ብቐሊል ዝሰምዑ ኣይኰኑን። ፈጺሞም ዝዕጸፉ ኣይኰኑን። ኣብዚ ኲናት ኢትዮጵያ ኣዝዩ ወሳኒ ተራ ምጽዋቶም ግን ክንዝጋዕ የብሉን።\n\nሕቶ፤ ብዛዕባ ተራ ኤርትራ ንኽምለስ ንኣምባሳድር ናጅ ዕድል ክህቦ። ምቍራጽ ተጻብኦታት ከይግበር ኤርትራ ክሳብ ክንደይ ኣሉታዊ ተራ ተጻዊታ ትብል? ምስ መሪሕነት ትግራይ ዝነበሮም ቅርሕንቲን ሕጂ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ዘለዎም ዝምድናን ኣብ ግምት የእቲኻ። ኣባምሳድር ናጅ፤ ጽቡቕ ሕቶ’ዩ። ብዘይካ’ቲ ንግሆ ተንሲኡ እንታይ ፖሊሲ ከም ዝውስን ዝፈልጥ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ግን ካልእ ዝገመቶ ኣይነበረን። ምስቲ ዶናልድ ዝበሎ ምሉእ ብምሉእ እሰማምዕ’የ። ኲናት ኢትዮጵያ፡ ብዓይኒ ኤርትራ ኲናት ትግራይ ምስ ኤርትራ’ዩ ነይሩ። ሰራዊት ትግራይ ንሰሜናዊ እዚ ምስ ኣጥቅዑ ድማ ኢሳይያስ ጽቡቕ ዕድል ረኺቡ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ንኽግልብጥ’ዩ ናብቲ ኲናት ኣትዩ። ስለዚ እቲ ምጅማር ኲናት ንኢሳያስ ሕነኡ ዝፈድየሉ ዓቢ ዕድል’ዩ ነይሩ። ስለዚ ከኣ’ዩ ቅድም ኣብ ትግራይ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኣንጻር ሲቪላዊ ዕላማታትን ኣብኡ ዝነበሩ ኤርትራውያን ስደተኛታትን ዝዀነ። ሕቶ፤ ኣምባሳድር ቡዝ ናባኻ’የ። ነዚ ኣብ መንጎ ንመንግስቲ ኣቢይ ኣሕመድ ክግልብጥ ዝጽዕር ዘሎ ህወሓትን ፕረሲደንት ኢሳያስን ዘሎ ምትፋንና ኣብ ግምት ኣእቲና፡ ነቲ ግጭት ኣብ ምፍታሕ ተራ ኤርትራ ክሳብ ክንደይ ወሳኒ ይኸውን? ተራ ካልኦት ጸለውቲ ሃገራት ከም ቻይና፡ ኣመሪካ፡ ሃገራት ኸሊጅን ቱርኪን’ከ እንታይ ክኸውን ይኽእል?\n\nቡዝ፤ ከም ዝመስለኒ እቲ ዓንኬልን እንተ ገፊሑ እቲ ጽልዋኡ’ውን ብማዕረ ክዓቢ ይኽእል’ዩ። እቲ ናይ ኤርትራ ጉዳይ ግን ሓደ ካብቲ ጽልዋ ክትገብረሉ ኣዝዩ ዘጸግም’ዩ። ኣብ ጉዳይ ኤርትራ፡ ምናልባት ኣበየናይ ወገን እገዳ ንገብር ኢልና ክንሓስብ ኢልና ንሓስብ እንተዄንና፡ ንኻልኦት ጸለውቲ ወገናት እንተ ጸንቢርና፡ ንኤርትራ ጸቕጢ ክንፈጥረላ ንኽእል ንኸውን። ሓቂ ንምዝራብ ግን ኣብኡ’ውን ለውጢ ከምጽእ ይኽእል’ዩ ዝብል ልዑል ተስፋ የብለይን። ሓደ ንጽልዋ ኤርትራ ክኣልዮ ዝኽእል ግን ኣሎ። ንሱ ድማ ኢትዮጵውያን ብሓደ ተጠርኒፎም ጉዳይ ሃገሮም ክፈትሑ ምስ ዝኽእሉ’ዩ። ብዙሕ ሰብ ብዛዕባ ምብጻሕ ህጹጽ ሰብኣዊ ሓገዝ ይዛረብ ኣሎ። እቲ ካልእ ግዜ ዘይህብ ፍጻመ ግን እቲ ብሄራዊ ኲናት ግዜ እናወሰደ ብዝኸደ፡ ቍስሊ ንምሕዋይን ንምዕራፉን ኣዝዩ ነዊሕ እዋን ክሓትት’ዩ። ኢትዮጵያ ቅልጡፍ ምዕባለ እተርኢ ዝነበረት ሃገር’ያ። ኢትዮጵያውያን ከኣ ኣብ ክንዲ ኲናት ናብ ሰላማዊን ውሑስን ናብራ ክምለሱ’ዮም ዝደልዩ። ኣብ ክንዲ ንሓድሕዶም ዝዋግኡ ድማ ጸጋታቶም ከመይ ገይሮም ብሓባር ይሃንጹ ከውዕሉዎ ከድልዮም’ዩ። ሕቶ፤ ሕቶይ ንጸሓፊ ናጅ’ያ። ብዛዕባ’ቲ ናይ ለውጢ ሰብ ተባሂሉ ሽልማት ኖበል ዝወሰደ’ሞ ቀልጢፉ ናብ ወልቀ-መላኺ ዝተለወጠ ቀደማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ክሓተካ። ከም መራሒ መጠን ክሳብ ክንደይ’ዩ ወሳኒ ተራ ዘለዎ? ንዘተ ድሉይ ዘይምዃኑን ነዚ ኲናት ኣብ ምዕራፍ ወሳኒ ተራ ዘይምጽዋቱን’ከ?\n\nናጅ፤ ብዛዕባ ኣቢይ ጸኒሐ ክዛረብ’የ። እቲ ዶን ዝበሎ ሰብኣዊ ወገን ዓቢ ኣቓልቦ ዘድልዮ’ዩ። ሕማቕ ኣጋጣሚ ኰይኑ ግን ኣብ ደገ ዝቕመጡ ተወላዶ ኢትዮጵያ ነቲ ሰብኣዊ ተበጻሕነት ካብ ቀንዲ ኣርእስቲ ከም ዝወጽእ ገይሮሞን ኣዝዩ ኣሉታዊ ተራ ይጻወቱ ኣለዉን። ቍሩብ ንምውሳኽ ግን ብዘይካ ብዘይካ ናይ ኦብሳንጆ ልኡኽ፡ ግን ኤውሮጳዊ ሕብረት’ውን ተራ እንተ ዝህሉዎም ጽቡቕ ነይሩ። ንመራሕቲ ሃይማኖት ኢትዮጵያ፡ ኤርትራን ካልኦትን ዘሳተፈ ዘተ’ውን ጽቡቕ ውጽኢት ምሃለዎ። ናብ ኣቢይ ንምምላስ ግን ፈለማ ሽልማት ኖበል ምስ ወሰደ ኣዝየ ሕጉስ’የ ነይረ። ዳሕራይ ግን ፈጺሙ ኣንፈቱ ቀዪሩ። ሕቶ፤ ናይ መወዳእታ ቃል ክትህብ ኣምባሳድር ቡዝ ናባኻ’የ። ቡዝ፤ ኣብዛ ቲቦር ዝበላ ተራ ናይ ዲያስፖራ እሰማምዕ’የ። ዳርጋ መዓልታዊ ኣብ ቤት ጽሕፈት ወጻኢ ጉዳያት እናመጹ ሰልፊ ከካይዱ ዓመት ገይሮም። እዚ ዓመት ሰልፊ ዝገበሩ ዝነበሩ ተጋሩ ኰይኖም ኣንጻር ኣቢይ’ዮም። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ሓደ ሰልፊ ፈጢሩ፡ ኣሃዳዊ መንግስቲ ክመልስ ፈቲኑ። እዚ ግን ዘስርሕ ኣይመስልን። ስለዚ ከኣ’ዮም ኢትዮጵያውያን ሓቢሮም ብዛዕባ ሃገሮም ክዛተዩ ዘድልዮም። ማሕበረሰብ ዓለም’ውን ክሕግዞም


'ሕውየት ሞናሊዛ' ምትእኽኻብ ገንዘብ ንግዳያት ጾታዊ መጥቃዕቲ ኣብ ትግራይ

ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ዝተደጸመ ጻታዊ ጥቅዓት ዝመበገሲኦም ኤርትራዊያን ‘ሕውየት ሞናሊዛ’ ‘Hope to the Sexual Victims in Tigray’ ዝብል መደብ ምትእኽኻብ ገንዘብ ጀሚሮም ኣለው። ሸቶና ይብሉ ኣተሓባበርቲ’ቲ ‘ጎ ፈንድ ሚ’ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ወርሒ ሓደ ሚእቲ ሽሕ ዶላር ኣኪብካ ነተን ግዳያት ጾታዊ ጥቅዓት ኮይነን ዘለዋ ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ንምርካብ እዩ። ኣጋይሽና ኤርትራ ኣሜሪካዊያን ቴድሮስ ገረመስቀልን ዮርዳኖስ ገረመስቀልን ከምኡውን ኢትዮጵያ ኣሜሪካዊያን ተኽለብርሃን ገረዝጊሄርን ምልእተ ብርሃነን እዮም። No media source currently available


ክፍሊ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ ንዜጋታቱ ካብ ኢትዮጵያ ቀልጢፎም ክወጹ ይጽውዕ ኣሎ

ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ክፍሊ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ፡ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ገና ንግዳዊ በረራታት ክፉት እንከሎ ዜጋታት ቀልጢፎም ክወጹ ኣዘኻኺሩ። ከም መግለጺ እቲ ክፍሊ፡ ምስ በበይኖም መሻርኽቲ ኣካላት ይዛተዩ ምህላዎም የምልክት። ወሲኹ ድማ ጸጥታ ኣዲስ-ኣበባ ብመጠኑ ህዱእ ደኣ ይሃሉ`ምበር፡ እዚ ንገሊኣቶም ዜጋታት ንምጽናሕ ውሑስ ከመስሎም ይኽእል ይኸውን`ዩ ይብል። እንተዀነ እቲ ምሕንጽታ፡ “ብቕልጡፍ ውጽኡ፡” ዝብል’ዩ ኢሉ`ሎ። ኣስዒቡ ድማ፡ እቲ ኲናት እናበርትዐ ደኣ ይመጽእ ይሃሉ እምበር፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ግን ምስ ኣስጋእነት እቲ ኲናት ዝዳረግ ምድላዋትን እኹል ሓበሬታን ይህብ ዘይምህላዉ እቲ በዓል ስልጣን ሚንስትሪ ወጻኢ ኣመሪካ ጠቒሱ`ሎ


ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፡ ዝተኣሰሩ ሰባት ኩነታቶም ንምክትታል ሓበረታ ክእክብ ኣይክእልኩን ክብል ስኽፍትኡ ገሊጹ

ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፡ ምስ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ሓደጋ ብዝትሓሓዝ ዝተኣሰሩ ሰባት ኩነታቶም ንምክትታል ብዘኽእል ደረጃ ሓበረታ ክእክብ ኣይክእልኩን ክብል ስኽፍትኡ ገሊጹ።  እቲ ኮሚሽን ኣብ ዝተፈላለዩ መደበራት ፖሊስ ተረኺቡ እኹል ሓበረታ ክረክብ ከምዘይክኣለ ድሕሪ ምግላጽ፡ ብተዛማዲ ዝሓሸ ሓበረታ ዝረኸበሉ ኣብ ቂርቆስ ክፍለ ከተማ ምዃኑን ኣብኡ ድማ 714 ሰባት ምእሳሮም ካብኦም እተን 124 ደቀንስትዮ ምዃነን ክፈልጥ ከምዝኽኣለ ሓቢሩ`ሎ። እቲ ዝካየድ ዘሎ ማእሰርቲ ብሄር መሰረት ዝገበረ እንተኾይኑ ነቲ ኮሚሽን ምላሽ ዝሃቡ ኣካላት ጸጥታ ኢትዮጵያ፡ " ሰባት ዝተሓዙ ብብሄሮም ምኽንያት ዘይኮነስ፡ ብመሰረት`ቲ ህጹጽ ኣዋጅ ተጠርጢሮም ከም ዝኾኑን፡ እቶም ብባይቶ ወከልቲ ኣሸበርቲ ተባሂሎም ዝተመደቡ ውድባት ብሄር ተኮር ውድባት ምስ ምዃኖም፡ እቶም ዝተሓዙ`ውን ናይ ሓደ ብሄር ክመስሉ ከም ዝኽእሉ" ምግልጾም እቲ ኮሚሽን ሓቢሩ`ሎ። ካብ መንጎ`ቶም ዝተሓዙ፡ ቁጽሪ ተወላዶ ትግራይ ልዑል ምዃኑ`ውን እቲ ኮሚሽን ገሊጹ`ሎ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ጥራይ ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ሰባት ምእሳሮም`ውን እቲ ኮሚሽን ይግምት፡ ኣብ ከተማ ድረዳዋ`ውን ክሳብ 300 ዝበጽሑ ሰባት ምእሳሮም ገሊጹ`ሎ። እቲ ኮምሽን ብተወሳኺ፡ እቲ ዝካየድ ዘሎ ማእሰርቲ ብመሰረት ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ብፍላይ ከኣ " ጥብቂ ኣድላይነት፡ ዓቐናውነት ከምኡ`ውን ካብ ኣድልዎ ናጻ ምዃን ዝብሉ መርሆታት ሰብኣዊ መሰላት ብዘኽብር መልክዑ ይትግበር የለን ኢሉ።


ኣብ ኬኒያ ዝርከቡ ኣንቶኒ ብሊንከን ቅልውላዋት ናይቲ ዞባ ክሃድእ ይደልዩ

ናይ ኣሜሪካ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣንቶኒ ብሊንከን ብፖለቲካን ብነገድን ስምብራት ኣብ ዝወረዶም ማሕበረሰባት ዴሞክራሲ ንክዕቀብ ብምምሕፃን ናይ ሰለስተ ሃገራት ኣፍሪካ ዑደቶም ጀሚሮም። ኣብ ኢትዮጵያን ሱዳንን ቅልውላው ኣብ ዝዓረገሉ እዋን ሎማዕንቲ ረቡዕ ዑደቶም ብኬኒያ ጀሚሮም ኣለው።ምስ ናይ ኬኒያ ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬኒያታን ካልኦት ላዕለዎት ሰበስልጣንን ኣብ ዝተራኸብሉ ኬኒያ ኣብቲ ዞባ ኣብነታዊ ታራ ትፃወር ኣላ ኢሎም። ንመራሕቲ ስቪክ ማሕበራት ኣብ ዝሃቡዎ ሪኢቶ ኣብ ዙሪያ ዓለም የጋጥም ዘሎ ''ውድቀት ዴሚክራሲ'' ምቅላስ ኣገዳሲ እዩ ኢሎም። ኣሜሪካ እውን ካብዚ ብድሆዚ ነፃ ኣይኮነትን ዝበሉ ብሊንከን ናይ ኣሜሪካ ዴሚክራሲ ማዕረ ክንደይ ድኹም ክኸው ከምዝኽእል ሪአ እየ ኢሎም። ኬኒያ ንርእሳ ኣብ ዝቕፅል ዓመት ብዝካየድ ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ ናይ ምርግጋእ ፈተና ይፅበያ ኣሎ። ብሊንከን እናገደደ ይኸይድ ዘሎ ግጭት ኢትዮጵያን ሱዳንን ንምፍታሕን ከም ኣብ ሶማሊያ ዝኣመሰላ እናዓበይ ይኸይድ ዘሎ ናዕብታት ንምግጣምን ናይ ኣሜሪካ ዲፕሎማሲያዊ ፃዕርታት ንምሕዳስ ድልየቶም እዩ።


ድሕሪ ምእዋጅ ህጹጽ እዋን ሓደጋ ብውሕዱ ሓደ ሽሕ ተወላዶ ትግራይ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም ክብል ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ

ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያ፣ ብውሑድ ንሓደ ሽሕ ተጋሩ ድሕሪ ምእዋጅ ህጹጽ እዋን ሓደጋ ከምዝኣሰሩ ቤት ጽሕፈት ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ። ወሃቢት ቃል እቲ ቤት ጽሕፈት ሊዝ ትሮዝል ‘ምእሳር ተጋሩ ዝተፈጸመለን ከተማታት፣ ኣዲሳበባ፣ ጎንደር፣ ባህርዳርን ካልኦት ከተማታትን ከምዝኾና’ ጠቂሳ። ንሳ ሎሚ ሰሉስ አብ ዝሃበቶ መገለጺ ‘እቶም ተጋሩ ዝተኣሰሩ፣ ተደናገጽቲ ወይ ደገፍቲ ህወሓት እዮም ካብ ዝብል ከምዝኾነ’ውን’ ገሊጻ። ውግእ ናይ ኢትዮጵያ ንኣሻሓት ሰባት ቀቲሉ ኣብ ዓለም እቲ ዝኸፍአ ቅልውላው ፈጢሩ ኣሎ። ኣብ ትግራይ ብሰንኪ ምዕጻው መተሓላለፊ መገዲታት፣ ኣማኢት ኣሻሓት ሰባት ንጥምየት ተቃሊዖም ይርከቡ። ዓሰርተ ኢትዮጵያዊያን ሰራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራትን አስታት 34 ኮንትራክተራት ዘወርቲ ማካይን ሕቡራት ሃገራትን ኣብ ኢትዮጵያ ተኣሲሮም ኣለው ትብል ትሮዝል። ንኣዋርሕ ዝቀጸለ ፖለቲካዊ ምስሕሓብ ምምሕዳር ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድን መራሕቲ ትግራይን ዝሓለፈ ሕዳር ናብ ቅሉዕ ውግእ ከምዝተሳገረ ዝዝከር እዩ። ሓይልታት ትግራይ ኣብዚ ቐረባ እዋን መጥቃዕቲ ብምፍናው ናብ ኣዲሳበባ ብምቕራብ ኣብ ልዕሊ ቀ/ሚ ጸቅጢ ብምፍጣር ነቲ ንኣዋርሕ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ተነቢሩን ንቀረባት መግቢ፣ መድሓኒትን ካልኦት ነገራትን ኣቋሪጹዎ ንዘሎ ዕጽዋ ንከልዕሉን ይደፍኡ ከምዘለው ኣሶሴትድ ፕረስ ዘዳለዎ ሪፖርት ጠቂሱ።


መጥቃዕቲ ቦምባ ኡጋንዳ ሰለስተ ሰባት ቀቲሉ

እቲ ነተጉቲ ሎሚ ሰሉስ ንጉሆ ንመሳኹቲ ሰባቢሩ ኣብ ጽርግያታት ካምፓላ ንዝነበራ መኻይን ኣንዲዱ'ሎ።  ክልተ ሬሳታት ኣብ ጥቃ ፓርላማ ኡጋንዳ ሓደ ኸኣ ኣብ ማእኸላይ መደበር ፖሊስ ተራእዩ'ሎ። እቲ ከባቢ ብሓይልታት ጸጥታ ተዓጽዩ'ሎ።  በመሰረት ሓበሬታ ምኽትል ዳይሬክተር ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል ሙላጎ : ረዝመሪ ብያንያማ 7- ብጽኑዕ ዝቆሰሉ ዝርከብዎም 27- ቁሱላት ተቀቢሎም ' ለዉ።  እዚ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥቅምቲ ንነጀው ኣብ ካምፓላ ን'3ይ ግዜ ዝተተኮሰ ነተጉቲ' ዩ። እቲ ናይ መጀመርያ ኣብ ሓደ ቤት ምግቢ ተተኩሱ ሓደ ሰብ ምቅታሉን ካልኦት 5- ሰባት ምቁሳሉን ይዝከር።  ሰበ ስልጣን ዛጊድ በዚ ናይ ሎሚ ነተጉቲ ዝኸሰስዎ ኣካል የለን። ዝሓለፈ መጥቃዕታት ግን ሚሊሻታት ዳዒሽ ንሕና ኢና ፈጺምናዮ ኢሎም ዮም።


ሱዳናዊያን ሓዱሽ ቀዳማይ ምንስቴር እታ ሃገር ክሽወም ይፅበዩ ኣለው

ወታደራዊ መራሒ ሱዳን ጀነራል ዓብደል ፋታሕ ኣል ቡርሓን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብባዕሎም ዝምራሑ ሓድሽቲ ኣባላት ናይ ስግግር ቤት ምኽሪ ድሕሪ ምምስራቶም ሱዳናዊያን ሓዱሽ ቀዳማይ ምንስቴር ክሽወም ይፅበዩ ኣለው።እዚ ዝኸውን ዘሎ ኣቦ ወንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካ ሙሳ ፋቂ ወታደራዊ ሰበስልጣን ሱዳን እታ ሃገር ናብ ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ክትምለስ ድርድር ክጅመር ምሕፅንታ ኣብ ዘቕረብሉ እዋን እዩ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ሱዳናዊያን ኣብ ትሕቲ ፅላል ማሕበር ሰብሙያ ሱዳንን ኮሚቴ ተቓውሞን ብስቪል ናብ ዝምራሕ ስግ ግር ክምለስ ብምሕታት ቀዳም ተቓውሞ ሰልፊ ኣካይዶም። ናይ ሱዳን ኮሚቴ ሓካይም ኣብ ካርቱም ኣርባዕተ ኣብ ኦምዱርማን ሓደ ብድምር ሓሙሽተ ሰባት ብጥይትን ብመንብዒ ጋዝን ተቐቲሎም ክብል ገሊፁ ኣሎ።


ህዩማን ራይትስ ዎች ንሕብረት ኣፍሪቃ መብጽዓ ሰብኣዊ መሰላት ከኽብር ይጽውዕ

ኮሚሽን ኣፍሪቃ ንሰብኣውን ናይ ሰባትን መሰላት ሎማዕንቲ ሶኑይ ናይዚ ዓመት ናይ መወዳእታ ኣኼብኡ ኣብ ዝኸፍተሉን እዋን መብፅዓ ክኣቲ ሕብረት ኣፍሪካ ከተሓሳስቦ ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ህይውማን ራይትስ ዎች ኣተሓሳሲቡ። ህይወማን ራይትስ ዎች ትማሊ ሰንበት ኣብ መግለፂኡ ኣብ ኢትዮጵያ ሓዊሱ ኣብታ ኣህጉር እናሰፍሕ ይኸይድ ዘሎ ናይ ሰብኣዊ መሰላትን ዴሞክራስን ቅልውላዋት ሕብረት ኣፍሪካ ብቕልጡ ክፍትሕ ኣተሓሳሲቡ። ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ክልል ትግራይ ሓሊፉ ውግእ ኣብ ዝሰፍሐሉን ኣብ ዝሓየለሉን ሕብረት ኣፍሪካ ኣባል ሃገራት ግቡአን ክፍፅማ ድልዉነቱ ከረጋግፅ ኣገዳሲ እዩ’’ይብል እቲ መግለፂ።


ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ኣንቶኒ ብሊንከር ናብ ኬኒያ ተጓዒዞም

ናይ ኣሜሪካ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣንቶኒ ብሊንከን ኣብ ሰለስተ ሃገራት ኣፍሪካ ንምብፃሕ ሎማዕንቲ ሶኑይ ናብ ኬኒያ ተጓዒዞም።ብሊንከን ብዛዕባ ኣብታ ሃገር ይካየድ ዘሎ ኵናት ንምዝታይ ካብ ዝገሽሉ ኢትዮጵያ ምስ ዝተመለሱ ፕሬዝዳንት ኬኒያታ ክራኸቡ እዮም። ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣንቶኒ ብሊንከን ምስ ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬኒያታ ብምርኻብ ብዛዕባ ዞባዊ ፖለቲካውን ፀጥታውን ኩነታት ምብራቕ ኣፍሪካ ክዝትዩ እዮም።ኣብ ዩኒቨርስቲ ናይሮቢ ክኢላ ዲፕሎማስን ዓለምለኸ ርክባትን ፕሮፌሰር ቻቻ ኒያጎቲ ናይ ብሊንከን ዑደት ዝሕብሮ ናይቲ ዞባ ምርግጋእ ኣዚዩ ኣገዳሲ ምዃኑ እዩ ኢሎም። ኣብ ኢትዮጵያ ኵናት ብዝገደደ ምቕፃሉ ዕልዋ መንግስቲን ዘይርምግ ጋእን ከይፍጠር ስግኣት ልዕል ክብል ገይሩ ኣሎ። ኬኒያ ቶኽሲ ጠጠው ክብል ክተድፍእ ፀኒሓ እያ።ትማሊ ሰንበት እውን ምስ ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይን ፕሬዝዳንት ሳህለወርቅ ዘውዴን ተራኺቦም ብዛዕባ ጉዳያት ፀጥታ ዘትዮም ኣለው። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን መንግስቲ ኣሜሪካ ነቲ ኵናት ተቓውምኡ ንምርኣይ ኣብ ልዕሊ ናይ ኤርትራ ወታደራዊ ሓይሊ፣ ሰበስልጣንን ናይ ንግዲ ትካላትን እገዳ ኣንቢሩ ኣሎ። ብሊንከን ድሕሪ ናይ ኬኒያ መገሽኦም ናብ ናይጀሪያን ሰኔጋልን ክጉዓዙ እዮም። መራሕቲ ትግራይ ንቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ካብ ስልጣን ንምውራድ ድፍኢቶም ኣብ ዝቐፀልሉን ዝኾነ ይኹን ድርድር ቅድሚ ምጅማሩ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣፍልጦ ክወሃቦ ይሓትት ኣብዘለሉን ተዋጋእቲ ወገናት ኣብ ውሽጢ እቲ ቅልውላው ምጥሓሎም ቀፂሎም ኣለው።


ሕቡራት ሃገራት፡  ንሰብኣዊ ረድኤት ኢትዮጵያ  ዝውዕል ናይ 40 ሚልየን ዶላር ሓገዝ ሂቡ

እቲ ህጹጽ ረድኤት፡ በቲ ኣብ ሰሜናዊ ክልላት ዘሎ ግጭት ንዝተጎድኡን፡ ኣብ ደቡባዊ ኢትዮጵያ ብደርቂ ንዝተሃስዩን ዝውዕል ምዃኑ፡ ሰበ-ስልጣን ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጦም ኣለዉ። ኣብዚ ቐረባ ኢትዮጵያ በጺሑ ዝተመልሰ ኣወሃሃዲ ሰብኣዊ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት ማርቲን ግሪፍስ፡ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ፡ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ሰባት ዘለዎም ሰብኣዊ ቅልውላው እናዓሞቐን እናሰፍሐን ይኽይድ ምህላዉ ብምግላጽ፡ እቲ ሕጂ ብሕቡራት ሃገራት ቤት ጽሕፈት ሰብኣዊ ረድኤት ዝተዋህበ ገንዘብ፡ ነቶም ኣብ ክልላት ትግራይ ኣምሓራን ዓፋርን ዝያዳ ዝተጎድኡ ገለ ሓገዝ ክኾኖም ብዝብል ምዃኑ ጠቒሱ`ሎ። ኣብዚ ዓመተ-2021 ጥራሕ፡ ካብ ማዕከን ህጹጽ ምላሽ ሕቡራት ሃገራት፡ ንኢትዮጵያ ዝተዋህበ ሐገዝ ፡65 ሚልየን ዶላር ምዃኑን፡ ኢትዮጵያ ዝለዓለት ተቐባሊት ሓገዝ`ቲ ማዕከን ምዃናን ተተሓሒዙ ዝመጸና ሓበረታ የመልክት። እንተኾነ ኣብ ምልእቲ`ታ ሃገር ዘድሊ ሓገዝ ናይ 1.3 ቢልየን ዶላር ሕጽረት ከምዘሎን፡ ካብ መንጉኡ ድማ ንትግራይ ዝምደብ 350 ሚልየን ምዃኑ ተጠቒሱ`ሎ።


ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ኣሮን ክፍለን ራሄል ዳኒኤልን ኣብ ውድድር ጉያ መሮር ስጳኛ ዓወታት ሓፊሶም

ኤርትራዊ ኦለምፒያዊ ተቐዳዳሚ ኣሮን ክፍለ ብሰንበት ኣብ ስጳኛ ኣብ ዝተኻየደ ናይ 9 ኪሎ-ሜተር ዝሽፍን ጉያ መሮር ብ25፡33 ግዜ ቀዳማይ ኰይኑ ውድድሩ ዛዚሙ ኣሎ። ኣብቲ ውድድር ወዲ ብሩንዲ ሮድሪገ ክዊዘራ ንኣሮን ተኸቲሉ ካልኣይ ክወጻእ እንከሎ ኬንያዊ ጆል ኣየኮ ድማ ሳልሳይ ኰይኑ ውድድሩ ዛዚሙ። ኣብ ተመሳሳሊ ናይ ውድድር ደቀንስትዮ ድማ ዕስራ ዓመታ ንምንጽባል እትቀራረብ ዘላ ኤርትራዊት ራሄል ዳኒኤል ነቲ ብኬንያውያን ኣትለታት ዝዕበለል ዝነበረ ውድድር ቀዳመይቲ ኰይና ፈጺማቶ ኣላ። ንራሄል ተኸቲለን ድማ ኬንያውያን ቢያትሬስ ቸበትን ማርጋሬት ቸሊሞን ካልኣይቲን ሳልሳይቲን ኰይነን ኣለዋ።


ሓይልታት ፀጥታ መንግስቲ ኢትዮጵያ ደገፍቲ ህወሓት ተባሂሎም ንዝተጠርጠሩ ይኣስሩ ኣለው

ሓይልታት ፀጥታ መንግስቲ ኢትዮጵያ ደገፍቲ ህወሓት ተባሂሎም ንዝተጠርጠሩ ኣማእቲ ተወለድቲ ትግራይ ኣኪቦም ይኣስሩዎም ኣለው።እቲ ማእሰርቲ ኩሎም ወገናት ንድሕሪት ክምለሱ፣ እቲ ውግእ ጠጠው ከብሉን ኣብ ባይታ ይኸውን ዘሎ ደው ክብልን ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ፃውዒት ኣብ ዘቕረብሉ እዩ።መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰራሕተኛታት ሕቡራት መንግስታት ዝተኣሰሩ ሕጊ ብምጥሓስ ስለዝተጠርጠሩ እዩ ይብል። ሕቡራት መንግስታት ናይ ኢትዮጵያ መንግስቲ ህፁፅ ግዜ ምስ ኣወጀ ኣብዚ ሰሙን ዝተኣሰሩ ብርክት ዝበሉ ሰራሕተኛታት ሕቡራት መንግስታትን ብናይ ሕቡራት መንግስታትን ካልኦት ጉጅለታት ረድኤትን ብኮንትራት ዝሰርሑ ዓሰርተታት ዘወርቲ ናይ ፅዕነት መካይንን ክፍትሑ ይደሊ።ወሃቢ ቃል ዋና ፅሓፊ ሕቡራት መንግስታት ዝኾኑ ስቴፋን ዱጃሪክ ንኣባላት ሰርሕተኛታት ሕቡራት መንግስታት ንምፍታሕ ምስ መንግስቲ ንሰርሕ ኣለና ኢሎም። ማእሰርቲ ናይዞም ዘወርቲ ናይ ፅዕነት መካይን ሕቡራት መንግስታትን ናይ ረድኤት ትካላትን ናብ ክልል ትግራይ ንሚሊዮናት ሰባት ዘድሊ ምግቢ፣ቀረባት መድሓኒትን ነዳዲን ንምቕራብ ንዝካየዱ ፃዕርታት ካሊእ ዕንቅፋት ኮይኑ ኣሎ። ሰራዊት ኢትዮጵያ 18 ጥቅምቲ 2021 ኣ\ፈ ኣብ ከተማ መቐለ ደብዳብ ነፈርቲ ካብ ዝጅመር ናብቲ ክልል ካብ ወፃኢ ዝኣተወ ረድኤት የለን። ክልቲኦም መራሕቲ መንግስቲ ኢትዮጵያን ናይ ትግራይ ተዋጋእትን እቲ ሓደ ነቲ ካሊእ ትድግፍ ኣላ ብዝብል ንኣሜሪካ ይኸሱዋ።ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣንቶኒ ብሊንከን ግን ኩሎም ወገናት ንድሕሪት ክስሕቡን ሓገዝ ንዘድልዮም ሰብኣዊ ረድኤት ንምቕራብ ውግእ ጠጠው ክብሉን ብረቡዕ ፀዊዖም። ኣዲስ ኣበባ ህድእቲ እያ።መብዛሕቲአን ምዕራባዊያን ሃገራት ግን ዜጋታትነ ክወፃን ናብ ኢትዮጵያ ከይጉዓዙን ሓቲተን ኣለዋ። ብኻሊ ዜና ትማሊ ሓሙስ ንጋዜጠኛታት መግለፂ ዝሃቡ ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ናይ ሕቡራት መንግስታት ሰራሕተኛታት ዝተኣሰሩ ንናይ ኢትዮጵያ ሕጊ ብምጥሓስ ስለዝተጠርጠሩ እዩ ኢሎም። ወሃቢ ቃል ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ብዛዕባ ፃዕሪ ፍሉይ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪካ ንቀርኒ ኣፍሪካ ኣባሳንጆ ተሓቲቶም መንግስቲ ኢትዮጵያ ፃዕሩ ንሰላም ጠጠው ምባል ስለዝኾነ ንድግፎ ኢና ኢሎም።ንሰላም ዕንቅፋት ዝኾኑ ኩነታት ክሳብ ዝተወገዱ ናብ ሰላም ዘይኽየደሉ ምኽኒያት የለን ኢሎም ብምውሳኽ። ሕዚ እታ ሃገር ብእትርከበሉ ኩነታት ግን ናይ ድርድር ስራሕን መስርሕን ገና እዩ ኢሎም።


ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ኤርትራን ትካላት ህግደፍን ማዕቀብ ኣንቢራ

ክፍሊ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካን ክፍሊ ገንዘብ (ትረጀሪ)ን፡ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ግጭት ኢትዮጵያ ብዝጻወቶ ዘሎ ኣሉታዊ ተራ ሎሚ 12 ሕዳር 2021 ማዕቀብ ኣንቢሩ። ኣብቲ ካብ ቤት ጽሕፈት ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ ዝወጸ መግለጺ ከም ዘነጽሮ፡ እቲ ማዕቀብ ኣካል’ቲ ብፕረዚደንት ጆ ባይደን 17 መስከረም ዝተፈረመ ፕረዚደትናዊ ትእዛዝ’ዩ። መግለጺ ክፍሊ ወጻኢ ጉዳያት ከም ዘመልክቶ፡ ኤርትራ፡ ካብ ትግራይ ሰራዊታ ክትሕስብ ተደጋጋሚ ደኣ ትተሓበር እምበር፡ ገና ከይሰሓበት ክጠቅስ እንከሎ፡ ነቶም ኣብ ኲናት ኢትዮጵያ ወሳኒ ተራ ዘለዎም’ሞ ኣቐዲሞም ኣብቲ ዝርዝር ማዕቀብ ዝኣተዉ ሰበ-ስልጣን ፈደራል መንግስቲን መራሕቲ ህወሓትን ግን ነቲ ዅነታት እንተመሓየሹን ብሰላማዊ መገዲ እንተ ፈትሑን ብምባል ተወሳኺ ግዜ ክህቦም ከም ዝወሰነ የመልክት። በዚ ሎሚ ዝወጸ መግለጺ ማዕቀብ ዝተገብረሎም ኣካላት፡ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኤርትራ፡ ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራሲን ፍትሒን፡ ሓላፊ ሃገራዊ ድሕነትን ስለያን ብርጋዴር ጀነራል ኣብርሃ ካሳ፡ ሓላፊ ቍጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ ሓጎስ ገብረሂወት፡ ማዕከን ሕድሪ ከምኡ’ውን ንግዳዊ ኮርፖረሽን ቀይሕ ባሕሪ’ዮም። ብመሰረት ወሪዱ ዘሎ መምርሒ፡ ኣብ ኣመሪካ ዝርከቡ ንብረት እዞም ዝተጠቕሱ ኣካላትን ወልቀሰባት ዝዀኑ ናብ ክፍሊ ገንዘብ ኣመሪካ ጨንፈር ንብረት ወጻኢ ሪፖርት ክግበር ዝእዝዝ’ዩ። ብቤት ጽሕፈት ኣንቶኒ ብሊንከንን ክፍሊ ገንዘብን ዝወጸ መግለጺ፡ እቲ እገዳ ኣንጻር ህዝቢ ኤርትራ ወይ ኢትዮጵያ ወይ’ውን ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘይኰነስ ኣብ ልዕሊ’ቶም ነቲ ኲናት ዘጋድዱ ዘለዉ ኣባላት ምዃኑ ኣመልኪቱ ኣሎ። ወሲኹ ከኣ እቲ መግለጺ ተበይኑ ዘሎ እገዳ ንሰላማዊ ህዝቢ ከይትንክፍን ንንግዲን ልውውጥን ፍርያት ሕርሻ፡ መግቢ፡ መድሃኒትን ካልእ መሰረታዊ ቀረባት ከም ዘይጸሉን ይጠቅስ።


ባይደንን ዚንፒንግን ዝመጽእ ሰሙን ብማንዛ ክራኸቡ ምዃኖም ይግለጽ ኣሎ

ናይ ዩኤስ ፕረሲደንት ጆ ባይደንን ናይ ቻይና መራሒ ዢ ዚንፒንግን ዝመጽእ ሰሙን ብማንዛ ክራኸቡ ምዃኖም ይግለጽ ኣሎ። እዚ ርክብ ዝስማዕ ዘሎ ኣብ መንጎ`ዘን ኑክሌር ዝዓጠቓ ክልተ ሃገራት ውጥረት ኣብ ዝሓየለሉ እዋን`ዩ። ወሃቢት ቃል ዋይት ሃዋስ ካሪን ያን ፒየር፡ ቅድሚ ምውዳእ `ዚ ዓመት ብማንዛ ንክራኸቡ ብመርህ- ደረጃ ምስምሞዖም ብሰኑይ ንሪፖርተራት ሓቢራ ኔራ`ያ። ዕላማ`ቲ ዋዕላ ድማ፡ ብጠንቂ ምስሕሓብ ጉዳይ ንግድን ወተሃደራዊ ንጥፈታትን ናብ ግጭት ካብ ምእታው ንምክልኻል ምዃኑ ሰበ-ስልጣን ዩኤስ ገሊጾም ኣለዉ። ዝሓለፈ ረቡዕ ዝተዛረበ ወሃቢ ቓል ሚንስትሪ ወጻኢ ቻይና ብወገኑ፡ ክልቲኦም ወገናት ብዛዕባ ምድላዋት ምርኻብ መራሕቲ ክልቲአን ሃገራት ብቐረባ ክዘራረቡ ምጽንሖም ሓቢሩ`ሎ።


ተወለድቲ ትግራይ ብመንነቶም ብጃምላ ይእሰሩ ከምዘለው ነበርትን ተሓለቕቲ መሰላትን ገሊፆም

No media source currently available ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከተማታትን ዝርከቡ ተወለድቲ ትግራይ ብመንነቶም ንጃምላዊ ማእሰርቲን ስቓይን ይሳጥሑ ዝብል በበይኑ ሓበሬታታት ክበጽሓና ጸኒሑ። ኣብ ትግራይ ግጭት ካብ ዝልዓል ጀሚሩ ካብቲ ዓውዲ ውግእ ርሒቖም ዝርከቡ ስቪላት መቕተልቲ ሓዊሱ ግዳያት ማእሰርቲ መስወርቲምዕሻግን ምውራስን ንብረት ይኾኑ ከምዘለው ዝተፈላለዩ ፀብፃባት ይሕብሩ። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብናይ መንግስቲ ስራሕ ንነዊሕ ዓመታት ዝሰርሐ ንድሕንነቱ ክብሃል ሽሙ ክግለፀሉ ዘይደለየ ነባራይ ቅድሚ ሎሚልዕሊ ሰለስተ ግዜ ከምዝተኣሰረ ይገልፅ። ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ናይ ግፋ ማእሰርቲ ብስፍሓት ይፍፀም ከምዘሎ ብዓይኑ ከምዝርኣየ ዝገለፀ ዘዘራረብናዮ ካብ መንበሪኡ ወፂኡ ተሓቢኡ ከምዝርከብ ይገልፅ።ካብ ዝሰርሕሉ ኣብያተ ፅሕፈት መንግስቲ ብፍሓት ተሓፊሶም ተወሲዶም ይብል።ንሱ ግን ካብ መሳርሕቱ ብዝበፅሖ ሓበሬታ ካብ ማእሰርቲ ከምዘምለጠ ይዛረብ። እቲ ኵናት ዓሚ ኣብ ዝተጀመረሉ እዋን ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ሰራዊት ኢትዮጵያ ዝነበሩ ወታደራትን ላዕለዎት መኮነናትን ተወላዶ ትግራይ ዕጥቖም ፈቲሖም ገሊኦም ኣብ ፈቖዶ ካምፕታት ተኣሲሮም ገሊኦም ላዕለዎ መኮንናት ድማ ካብ መንበሪ ገዛውቶም ከይወፁ ተነጊሩዎም ንሓደ ዓመት ኮፍ ኢሎም ድሕሪ ምፅናሕ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ግን ካብ ገዛውቶም ተወሲዶም ኣበይ ከምዝኣተው ኣይፍለጥን።እዚ ካብ ኣዲስ ኣበባ ዘዘራረብኩዎ ነባራይ እውን ንሱ ዝፈልጦም ሰለስተ ኮሎኔላት ተወሲዶም ኣበይ ከምዘለው ከምዘይፈልጡ ስድርኦም ከምዝገለፅሉ ይዛረብ። እዚ ሽሙ ክዕቀበሉ ዝደለየ ሰብ ገዝኡ ብተደጋጋሚ እናተፈተሸ ንሰለስተ ኣርባዕተ ማዕልታት ተኣሲሩ ከምዝተፈትሐ ይዛረብ። እቲ ማእሰርቲ ብዘይ ኣፈላላይ ዝፍፀም ዘሎ እዩ ዝበለና ካሊእ ነባራይን ሰራሕተኛ መንግስቲ ድማ ቅድሚ ሎሚ ተኣሲሩ ከምዝነበረ ይሕብር ።እቲ ማእሰርቲ እቲ ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ቅድሚ ምእዋጁ ቅድሚ ክልተ ማዕልቲ ከምዝጀመረ ብምግላፅ ድሕሪ እቲ ኣዋጅ እቲ ንኩነታት እናገደደ መፂኡ ደረት እውን የብሉን ይብል። ብዓል ሙያ ሕጊ ከምዝኾነ ንርእሱ ዝገለፅ እዚ ነባራይ ብተጋሩ ዝወነኑ ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ናይ ንግዲ ትካላት ከምዝተዓፅው ብምግላፅ እቲ ሰብ ሰሪሑ ከይበልዕ ምዕፃውን ማእሰርቲን ተሓዊሱዎ ኣሎ ኢሉ። ናይ ኣቦይ ስብሓት ነጋ ናይ ሕጊ ጠበቓ ዝነበረ ኣቶ ታደለ ገብረመድህን እውን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዝርከብ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ይገልፅ። ናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ኮሚሽን 8 ሕዳር 2021 ኣ\ፈ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ምስ ኣዋጅ ህፁፅ ግዜ ተኣሳሲሩ ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ይውዕሉ ዘለው ሰባት ኩነታት ኣተሓሕዝኦም ከምዘተሓሳስቦ ገሊፁ ኣሎ።ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ካብ ዝእወጅ 23 ጥቅምቲ 2014 ዓ\ም ጀሚሩ ሰባት ካብ ናይ ስራሕ ቦትኦም፣ካብ መንበሪኦምን መንገድን ሓዊሱ ኣብ ዝተፈላለዩ ፖሊስ ጣቢያታት ተኣሲሮም ከምዝርከቡ ገሊፁ ኣሎ። እቲ ኮሚሽን ኣብ ዘካየዶ ክትትል ከምዘረጋገፆ እቲ ማእሰርቲ መንነት ወይ ብሄር መሰረት ብዝመስል ኣገባብ ይካየድ ከምዘሎን እቲ ማእሰርቲ ህፃውንቲ ደቂ ዘለወን ኣዴታትን ብዕድመ ዝደፍኡ ዓበይትን ዝርከቡሉ ብምዃኑ ኣዚዩ ከምዘተሓሳስቦ ይገልፅ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ንኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ተወኪሱ ከም ዘሰፈሮ’ውን፡ ንተወልደቲ ትግራይ ዒላማ ዝገበረ “ተደጋጋሚ ማዕበል” ማእሰርቲ ክብል ገሉጹዎ ኣሎ። ኣብ ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት Human Rights Watch ዳይረክተር ቀርኒ ኣፍሪካ ዝኾነት ላቲሻ ባደር ብዛዕባ እዚ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃበቶ ሪኢቶ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘሕለፎ ህፁፅ ኣዋጅ ዘተሓሳስብ እዩ ኢላ። እቲ ኣዋጅ ንሓይልታት ፀጥታ ብዙሕ ስልጣን ህዝብ ምዃኑ ብምሕባር ኣብ ዝሓለፈ ሓምለ እሱራት ምስ ስድርኦም ዘይረኽብሉን መብዛሕቲኦም ናብ ክልል ዓፋር ተወሲዶም ዝተኣሰርሉን ከምዝነበረ ኣዘኻኺራ ላቲሻ ባደር።ኣብዚ ሰሙን ማእሰርቲ ይፍፀም ከምዘሎ ሓበሬታ ከምዝበፅሓ ትዛረብ። ‘’ሓቂ እዩ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚሩ ብዘተሓሳስብ ኩነታት ተወለድቲ ትግራይ ጥራሕ ከይኮነስ ተወልደቲ ብሄር ኦሮሞ እውን ምእሳሮም ከምዝወሰኸ ፀብፃብ በፂሑና ኣሎ’’ትብል። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ‘’ድሕነትን ፍትሕን ንትግራዎት’’ ዝተብሃለ ኣብ ኣሜሪካ ዝመደብሩ ውዳበ ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከባቢታትን ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ይፍፀም ኣሎ ዝበሎ ጃምላዊ ማእሰርቲ ኣመልኪቱ ጥርዓኑ ናብ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረዝ ኣቕሪቡ ነይሩ። ብዛዕባ እዚ ሪኢቱኦም ዝሃቡኒ ናይ ድሕነትን ፍትሕን ንትግራዎት ምኽትል ፕሬዝዳንት ኦፕረሽን ፕሮፌሰር ሙሉጌታ ገብረግዛብሄር፡ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ዩኒቨርስቲ ባህርዳር ዝምህር ዝነበረ ኣብ ኣፍደገ መንበሪኦም ብጥይት ተወቒዖም ከም ዝተቐትሉን ስድራቤቱ’ውን ክቕብሩዎ ዕድል ከም ዘይተዋህቦምን ይዛረብ። ካልኦት ክልተ ተወለድቲ ትግራይ ዝዀኑ ምምሃራን ዩኒቨርስቲ’ውን ኣብ ወሎ ከም ዝተቐትሉ የመልክት ፕሮፈሰር ሙሉጌታ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ ኣብ መላእ እታ ሃገር ኣብ ግብሪ ዝወዓለ ህፁፅ ኣዋጅ ግዜ ምስ ሽብር ጉጅለታት ይተሓባበሩ እዮም ተባሂሎም ምኽኒታዊ ብዝኾነ ኣገባብ ዝተጠርጠረ ዝኾነ ይኹን ሰብ ብዘይ ትእዛዝ ቤት ፍርዲ ኣብ ቁፅፅር ክውዕል ከምኽእል ይገልፅ እቲ ኣዋጅ። መንግስቲ ኢትዮጵያ መንነት መሰረት ዝገበረ ማእሰርቲ ኣይተፈፀም ክብል ብተደጋጋሚ ይነፅጎ። ትማሊ ንቪኦኤ መልሲ ዝሃቡ ናይ ኢትዮጵያ መንግስቲ ናይ ኮሚንኬሽን ኣገልግሎት ምንስቴር ዶክተር ለገሰ ቱሉ ሰባት ናይታ ሃገር ሕጊ ስለዝጠሓሱ እምበር ብመንነቶም ይኹን ናይ ሕቡራት መንግስታት ሰራሕተኛታት ብምዃኖም ኣይኮነን፣ብመንነት ዝእሰር ሰብ የለን ኢሎም። ሎሚ ንጋዜጠኛታት መግለፂ ዝሃቡ ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ናይ ሕቡራት መንግስታት ሰራሕተኛታት ዝተኣሰሩ ንናይ ኢትዮጵያ ሕጊ ብምጥሓስ ስለዝተጠርጠሩ እዩ ክብሉ ነቲ ነይ መንግስቲ መርገፂ ደጊሞም።


ዓቢይ ህዳሰ ግድብ ኢትዮጵያ ካብ ዝመጽእ ዓመት ጀሚሩ 700 ሜጋዋት ኤለክትሪክሲቲ ከመንጩ ከምዝጅምር ተገሊጹ

ዓቢይ ህዳሰ ግድብ ኢትዮጵያ ካብ ዝመጽእ ዓመት ጀሚሩ፡ 700 ሜጋዋት ኤለክትሪክሲቲ ከመንጩ ትጽቢት ከም ዝግበር ሎሚ ሓሙስ ሓደ ላዕላዋይ በዓል ስልጣን ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። ንሱ ድማ ንምንጪ ሓይሊ ኤለክትሪክ`ታ ሃገር ብ14 ሚእታዊ ከምዘዕብዮ ተገሊጹ`። ኢትዮጵያ ምስ ግብጽን ሱዳንን ኣብ ጽዑቕ ልዝብ`ያ ከሪማ- ምስተን ሻቕሎት ሕጽረት ማይን ውሕስነትን ዝተሓሳስበን ሃገራት። ገና`ውን ኣብ ምሉእ ስምምዕ ኣይተበጽሐን።  ወሃቢ ቓል ሚንስትሪ ወጻኢ ዩኤስ ዝሓለፈ ሓምለ ክዛረብ ከሎ፡ ምምላእ `ቲ ሓጽቢ ውጥረት ናይ ምልዓል ተኽእሎ ከም ዘለዎ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኩሎም ወገናት በይናዊ ስጉምቲ ካብ ምውሳድ ክቑጠቡ ኣተሓሳሲቡ ኔሩ`ዩ። ኢትዮጵያ ድማ ንቐረብ ሓይሊ ኤለክትሪክን ልምዓታዊ ዕብየትን`ታ ሃገር ኣዝዩ ከምዘገድሳ ብምግላጽ: እቲ ስራሕ ክተሳልጦ ከላ ግን ንረብሓታት`ተን ኣብ ታሕታዋይ ተፋሰስ ዘለዋ ሃገራት`ውን ኣብ ግምት ተእቱ ምዃና ክተፍልጥ ጸኒሓ`ላ።


ብሊንከን ኲናት ኢትዮጵያ “ብልዝብ ክፍታሕ” ምዃኑ ይኣምን

በበይኖም ሓይልታት ኢትዮጵያ ኣንጻር ሰራዊት ፈደራል ዓቢ ዓወት የመዝግቡ ከም ዘለዉ ኣብ ዝገልጹሉ ዘለዉ እዋን፡ ጸሓፊ ጉዳያት ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን፡ እቲ እንኮ ፍታሕ ዘተ ጥራይ’ዩ ክብል ትማሊ ረቡዕ ተዛሪቡ። ከም ጸብጻብ ዜና ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳይ፡ “ኩላቶም ወገናት ሓደጋ ምቕጻል ኲናት ዝተገንዘቡ ይመስሉ፡” ክብል ንጋዜጠኛታት መግለጺ ሂቡ። ብሊንከን ምስ ፍሉይ ልኡኽ ኣፍሪቃዊ ሕብረት ኦሎሰገን ኦባሳንጆን ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ጀፈሪ ፈልትማን ድሕሪ ምዝርራቡ’ዩ ከምኡ ዝበለ። ወሲኹ ብሊንከን፡ ኦባሳንጆ ኣብ ዘተ ዝገበሮ ዘሎ ፈተናታት ተስፋ ከም ዘለዎን ኣመሪካ ምሉእ ድጋፍ ከም እትህቦን ይጠቅስ። ከም ጸብጻብ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳይ ድማ እቲ ዝካየድ ዘሎ ምይይጥ ንፍታሕ መስኮት ዝኸፍትን ንምቍራጽ ተጻብኦታት ዝድርኽን’ዩ። ምቍራጽ ተጻብኦታት ንዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዝ ዕድል ምኽፋትን ንፖለቲካዊ ፍታሕ መገዲ ምርሓውን ምዃኑ ብሊከን ይገልጽ። ብሊንከን ምስ ምኽታል ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ደመቀ መኮነን ብቴለፎን ከም ዝተዛራረቡ’ውን ካብ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ ዝወጸ መግለጺ ይሕብር። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ፍሉይ ልኡኽ ኣፍሪቃዊ ሕብረት ኦሊሰገን ኦባሳንጆ ናብ ክልላት ዓፋር፡ ኣምሓራን ትግራይን በጺሑ ምስ ዝምልከቶም ሓለፍቲ ከም ዝተመያየጠ ጸብጻባት ወኪልትና ካብ ኢትዮጵያ የመልክት። ኦባሳንጆ ንትግራይ በጺሑ ምስ ዝምልከቶም ሓለፍቲ ክዛራረብ ኣብ ውሽጢ ሓጺር እዋን ሕጂ ንኻልኣይ እዋኑ’ዩ ዝኸውን ዘሎ። መዛራረቢ ኣርእስቲ ኦባሳንጆን ዝምልከቶም መራሕቲ ክልላትን እንታይ ምንባሩ ግን ዛጊት ኣይተሓበረን።


ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል፡ ዕጡቓት ህወሓት ኣብ ልዕሊ ደቀንስትዮ ክልል ኣምሓራ ዘስካሕክሕ ጾታዊ ዓመጽን ዝምታን ምፍጻሞም ዝገልጽ ሪፖርት ኣውጺኡ። ኣምነስቲ ፡ ቃለ-መጠይቕ ዝገበረለን ደቀንስትዮ ከተማ ንፋስ ምውጫ 16 ክኾና ኸለዋ፡ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ግን እተን ዝተዓመጻ ልዕሊ 70 ምዃነን ይገልጹ`ለዉ። ህወሓት ዝሓለፈ ክፍላ ወርሒ ነሓሰ ኣብ ክልል ኣምሓራ ንእትርከብ ንፋስ-መውጫ ሒዙሉ ኣብ ዝነበረ እዋን፡ 16 ደቀንስትዮ ብዕጡቓት ህወሓት ብዘስካሕክሕ ኣገባብ ከም ዝተዓመጻ ምስምዑ፡ ሪፖርት ኣምነስቲ ይገልጽ። ኣምነስቲ ቃለ-መጠይቕ ዝገበረለን 16 ደቀንስትዮ፡ ብዘይካ`ቲ ኣብ ልዕሊኤን ዝተፈጸመ ጾታዊ መጥቃዕቲ፡ ኣጸያፊ ጸርፍን ማህረምትን ከምኡ`ውን ስርቂ ንብረት ከምዘጋጠመን ምግላጸን እቲ ሎሚ ዝወጸ ሪፖርት ሓቢሩ`ሎ። እተን ደቀንስትዮ ብጉጅለ ከምዝተዓመጻ`ውን ተመሳሳሊ ዝኾነ ዝርዝር ሓበረታ ምሃበን ጠቒሱ`ሎ። ከምኡ`ውን ዕጡቓት ህወሓት፡ ኣብ ንፋስ መውጫ ንዝርከብ ትካላት ሕክምና ከምዝዘመትዎን ከምዘዕነውዎን ኣምነስቲ ኣፍሊጡ`ሎ። እተን ግዳያት ጾታዊ ዓመጽ ነቲ ተሓላቒ መሰል ጉጅለ ክገልጻ ከለዋ፡ እቶም ዕጡቓት፡ ዓሌታዊ ጸርፍን፡ ጨካን ተግባራት መጥቃዕትን ይጥቀሙ ምንባሮምን፡ ኣብ ገሊኡ ኣጋጣሚ ድማ ኣብ ቅድሚ ደቀን ከይተረፈ ከምዝዓመጽወን ምግልጻን ኣምነስቲ ሓቢሩ`ሎ።  ሓለፍቲ ህወሓት ነቲ ገበን ክምርምርዎን፡ ነቶም ነቲ ተግባር ዝፈጸሙ ካብ ሰራዊቶም ከውጽእዎምን ተሓላቒ መሰላት ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ጸዊዑ`ሎ።  ዋና ጸሓፊ ኣምነስቲ ኤግን ካላማርድ ብዛዕባ`ቲ ገበን ክትገልጽ ከላ፡ "ካብተን ግዳያት ዝሰማዕናዮ ምስክርነት፡ ብዕጡቓት ህወሓት ዝተፈጸመ ግናይ ተግባራት፡ ብደረጃ ገበናት ኩናት ዝርአን፡ ከም ገበናት ጸረ-ሰብኣውነት ክቑጸር ተኽእሎ ዘለዎን`ዩ " ኢላ። " ካብ ሞራልን ካብ ሰብኣውነትን ኣዝዩ ዝርሓቐ" በደል ምዃኑ`ውን ትገልጽ ዋና ሓላፊት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል።  ወሃብ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ፡ ቅድሚ’ቲ ጽሑፍ ምዝርጋሑ ብትዊተር ኣብ ዝፈነዎ ግብረ-መልሲ፡ “ዘይሻራዊ ንምምሳል ንምትዕርራይ ዝተገበረ ፈተነ፡” ክብል ነቲ ጽሑፍ ነጺጎሞ ኣሎ። ቪኦኤ ክፋሊ ኣምሓርኛ`ውን ምስ ገለ ግዳያት ጾታዊ ዓመጽ ቃለ-መጠይቕ ኣካይዱ ኔሩ። ጓል 50 ዓመት ነባሪት ንፋስ መውጫ፡ ብዛዕባ`ቲ ኩነታት ክትገልጽ ከላ፡ ካራን ቦምባን ዝሓዘ ናብ ገዛይ ኣትዩ እንተ ተንቀሳቒስኪ እግርኺ ክቆርጸኪ`የ ኢሉ ኣፍሪሑ ዓሚጹኒ ትብል። ካልእ ጓል 30 ዓመት ግዳይ ድማ፡ 3ተ ወይ ኣርባዕተ ዝኾኑ ዕጡቓት ናብ ገዛይ ኣትዮም ክንቀትለኪ ኢና ኢሎም ብጠበንጃ ኣፈራሪሖም ኣብ ቅድሚ ደቀይ ብጉጅለ ዓሚጾምኒ፡ ንወዲ 8ተ ዓመት ቆልዓይ`ውን ጎዲኦምለይ ትብል። ናታ ኣውያት ሰሚዓ ክትሕግዛ ዝመጸት ጎረቤት `ውን ንባዕላ በቶም ዕጡቓት ከምዝተዓመጸት ትገልጽ። ሰበ-ስልጣን ክልል ኣምሓራ ኮኑ ሰበ-ስልጣን ፈደራል፡ ብዕጡቓት ህወሓት ኣብ ንፋስ መውጫ ዝተዓመጻ ደቀንስትዮ ቁጽረን ካብ 71 ክሳብ 73 ከምዝበጽሕ ይገልጹ። ኣምነስቲ ኢንተናሽናል ኣብቲ ሪፖርቱ፡ እቶም ተዋጋእቲ ህወሓት ነተን ደቀንስትዮ ድሕሪ ምዕማጾም ንብረተን ምዝራፎም ምስምዑ`ውን ጠቒሱ`ሎ። ሓንቲ ትዕግስቲ ትብሃል ካብ መንጎ ግዳያት ሓንቲ፡ እቶም ዕጡቓት ብዕለት 12 ነሓሰ ፡ ኣብ ልዕሊኣ ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሞም፡ ካብ ዝነበራ ድኳን ዘሚቶም ወርቃ ከይተረፈ ከምዝወሰዱላ ትገልጽ። ካብ መንጎተን ኣምነስቲ ዘዛረበን 16 ደቀንስትዮ ኣተን 15፡ ድሕሪ`ቲ መጥቃዕቲ ብናይ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ጸገማት ጥዕና ይሳቐያ ከምዘለዋ ገሊጸን ኣለዋ። ኣምነስቲ ኣብቲ ሪፖርቱ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ`ውን ነተን ጾታዊ መጉዳእቲ ዝወረደን ደቀንስትዮ ኣብ ምሕጋዝ ክቀላጠፍ ምሕጽንታ ኣቕሪቡ`ሎ።


ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮ፣ ንምክትል ፕረዚደንት ኣሜሪካ ከሚላ ሃሪስ ኣብ ‘ኢልዚ ፓላስ’ ተቀቢሎም ከምዘተኣናግዱ ተገሊጹ

ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮ፣ ንምክትል ፕረዚደንት ኣሜሪካ ከሚላ ሃሪስ ኣብ ‘ኢልዚ ፓላስ’ ተቀቢሎም ከምዘተኣናግዱን፣ ኣብ ልዕሊ ለውጢ ኣየር፣ ጥዕና፣ ዓለም ለኻዊ ቁጠባን ቀረብን ከምዝዘራረቡን ተገሊጹ። ምክትል ፕረዚደንት ከሚላ ሃሪስ፣ ንናይ ኣርባዕተ መዓልታት መገሻ ፓሪስ ዝኣተዋ ትማሊ ረቡዕ እዩ። ዕላማ መገሸአን፣ ብሰንኪ ውዕል ዕዳጋ መርከብ ውግእ ውሽጢ ባሕሪ (ሳብ መሪን) ንዝተፈጥረ ውጥረት ንምትህድዳእ ከምዝኾነ እቲ ዜና ይሕብር። ምክትል ፕረዚደንት ሃሪስ፣ ምስ ፕረዚደንት ማክሮ ቅድሚ ምርኻበን፣ ምስ ባዓል ቤተን ዳግ ኢምሆፍ ኣብ ትካል ምርምር ፓስተር ዑደት ብምክያድ ኣብ ምርምር መድሓኒት ጸረ ኮቪድ 19 ይነጥፉ ንዘለው ኣሜሪካዊያንን ፈረንሳዊያንን ሊቃውንቲ ኣዘራሪበን። ሰበ ስልጣን ‘እቲ ዑደት፣ መርአያ ናይ ክልቲኤን ሃገራት ነዊሕ ዝጸንሐ ልውውጥ ሳይንሳዊ ምርምር እዩ’ ክብሉ ይገልጽዎ


ወኪላት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ኢትዮጵያ ፍታሕ ንምምፃእ ግዜ ይስንቀቕ ኣሎ ክብሉ ኣጠንቂቖም

ናይ ወኪላት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ኢትዮጵያናብ ምሉእ ሕድ ሕድ ኵናት ቅድሙ ምእታዋ ንግጭት ትግራይ ፖለቲካዊ ፍታሕ ንምምፃእ ግዜ ይፅንቀቕ ኣሎ ኢሎም።እዚ መጠንቀቕታ ዝስማዕ ዘሎ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሰብኣዊ ረድኤት ብምዕፃው ሰባት ኣብ ክልል ትግራይ ብስኣን ምግብን ነዳዲን ይሳቐዩ ኣብዘለውሉ እዋን እዩ። ኣብ ዋና ከተማ ክልል ትግራይ መቐለ ናይ ነዳዲ መሸጢ ኖቕጣታት ተዓፅዮም፣ቀረብ ምግቢ ይፅንቀቕን ዋጋ ምግቢ ድማ ሰማይ ዓሪጉ ንምብዙሓት ሰባት ካብ ዓቕሞም ንላዕሊ ከምዝኾነን ነበርቲ ይገልፁ። ተዋጋእቲ ትግራይ ንኸልተ ከተማታት ደሴን ኮምበልቻን ብምቁፅፃር ናብ ዋና ከተማ ኣዲስ ኣበባ ይግስግሱ ኣብ ዘለውሉ ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ኣሕመድ ህፁፅ ግዜ ኣዊጆም። ብዛዕባ ማእሰርቲ ብዙሓት ሰራሕተኛታት ሕቡራት መንግስታት ትማሊ ሰሉስ ዝተሓተቱ ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ኔድ ፕራይዝ እንተድኣ ተረጋጊፁ ኣባላት ሰራሕተኛታት ሕቡራት መንግስታት ዓሌታዊ መንነቶም መሰረት ገይሩ ምእሳሮም ብተመሳሳሊ ንኹንኖ ኢሎም።’’ዝተኣሰሩ ተወለድቲ ትግራይ ምዃኖም ካብቲ ሪፖርት ተረዲኢና ኣለና።ኣብ መንነት መሰረት ዝገበረ ምንክልባትን ማእሰርትን ሓይልታት ፀጥታ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብፍፁም ተቐባልነት የብሉን።ማዕርኡ ድማ ምስ ህወሓት ርክብ ብዘለዎም ዕጡቓት ዝፍፀም ናይ ሒነ መጥቓዕቲ ንኹንን፤ኩሎም ወገናት ካብ ከምዚ ዝኣመሰሉ ተግባራት ተኣዲቦም ናይ ሒነ መጥቓዕትታት ጠጠው ከብሉን ንሰብኣዊ መሰላትን ልዕልነት ሕጊን ከኽብሩ ንፅውዕ’’ ኢሎም። ፕራይስ ፍሉይ ልኡኽ ኣሜሪካ ጀፍሪ ፌልትማን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝርከቡን ኣሜሪካ ንፃዕርታት ላዕለዋይ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪካ ንቀርኒ ኣፍሪካ ኦሊሰገን ኣባሳንጆ ከም እትድግፍን ገሊፆም። ኣባሳንጆ ንፖለቲካዊ ፍታሕ ዕድል ኣሎ ግን እቲ መስኮት ይዕፆ እዩ ዘሎ ክብሉ ሶኑይ ንቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ተዛሪቦምዎም። ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ብቕድሚ ትማሊ ሶኑይ ምስ ናይ ግብፂ ምንስቴር ወፃኢ ካብ ዝተዘራረብሎም ዛዕባታት ኢትዮጵያ ሓንቲ ከምዝነበረት ገሊፆም። ቅልውላው ኢትዮጵያ ንምርግጋእ መላእ ቀርኒ ኣፍሪካ ኣብ ሓደጋ ኣውዲቑዎ ኣሎ ዝበሉ ብሊንከን ‘’ቶኽሲ ጠጠው ንምባል ናይ ሰላም ልዝብ ብዘይዝኾነ ይኹን ቅድመ ኩነት ክካየድ ኣብቲ ግጭት ይሳተፉ ምስ ዘለው ኩሎም ወገናትን ምስ መሻርኽትናን ፅምዶና ክቕፅ እዩ’’ ኢሎም። ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ፖፕ ፍራንሲስ ሰንበት ኣብ ኢትዮጵያ ሰላማዊ ናይ ልዝብ መንገዲ ክዓስል ፀሊዮም ኣለው። ‘’ካብ ቀርኒ ኣፍሪካ ይመፅ ዘሎ ዜና ብስኽፍታ እከታተሎ እየ።ብፍላይ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ይካየድ ብዘሎ ግጭት ዝተጎድኡን ማእለያ ዘይብሉ ግዳያትን ዘስዓበ ከቢድ ሰብኣዊ ቅልውላውን’’ ኢሎም ፖፕ ፍራንሲስ ። ፕራይስ ኣዲስ ኣበባ ኣብዚ ሕዚ እዋን ዝተረጋግአት እያ ካብ ኣዲስ ኣበባ ክወፁ ዝደልዩ ኣሜሪካዊያን ናይ መጎዓዚያ ነፍርቲ ክሕዙን ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ድማ ኣብዘድሊ ናይ መምለሲ ልቓሕ ከቕርብን እዩ ኢሎም። ብኻሊእ ዜና ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ን72 ዘወርቲ መካይን ሕቡራት መንግስታት ኣሲሮም።ወሃቢ ቃል ሕቡራት መንግስታት እቶም ዘወርቲ መካይን ንናይ ሕቡራት መንግስታት ፕሮግራም ምግቢ ዓለም ብኮንትራት ይሰርሑ ከምዝነበሩን ኣብ ዋና ከተማ ክልል ዓፋር ሰመራ ከምዝተኣሰሩን ገሊፆም ኣለው። ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ለገሰ ቱሉን ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳይ ወፃኢ ዲና ሙፍትን ብዛዕባ እዚ ማእሰርቲ መልሲ ኣይሃቡን ይብል ፀብፃብ ሮይተርስ።


`ንግጭት ሰሜን ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ፍታሕ ንምርካብ ግዜ ይጽንቀቕ ኣሎ` ፡- ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ

ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ትማሊ ሰኑይ ንባይቶ ጸጥታ ክዛረብ ከሎ፡ ንቅልውላው ሰሜን ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ፍታሕ ንምምጻእ ዘሎ መስኮት ዕድል ይጸብብ ኣሎ ኢሉ። ትማሊ ካብ ኣዲስ ኣበባ ኮይኑ ንባይቶ ጸጥታ መብርሂ ዝሃበ ኣባሳንጆ፡ ምስ ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ፡ ምስ መራሕቲ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፡ ከምኡ`ውን ምስ ገለ መሳርሕቶም ዝኾኑ ጉጅለታት ብንጽል ከምዝተራኸበ ኣፍሊጡ- ወጥሪ ንምህዳእን ዝርርብ ንምጅማርን። “ ነዚ ኣብቲ ምሉእ ስትራተጂካዊ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ቀጥታዊ ጽልዋ ዘለዎ ግጭት ዝያዳ ንከይንህር ፍታሕ ኣብ ምድላይ ሓባራዊ ስጉምቲ ክውሰድ ዝግብኦ ሕጂ`ዩ" ኢሉ ኦለሸገን ኣባሳንጆ- ፕረሲደንት ናይጀርያ ነበር። ትማሊ ካብ ኣዲስ ኣበባ ኮይኑ ንባይቶ ጸጥታ መብርሂ ዝሃበ ኣባሳንጆ፡ ምስ ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ፡ ምስ መራሕቲ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፡ ከምኡ`ውን ምስ ገለ መሳርሕቶም ዝኾኑ ጉጅለታት ብንጽል ከምዝተራኸበ ኣፍሊጡ- ወጥሪ ንምህዳእን ዝርርብ ንምጅማርን። " ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘለዉ ኮነ ኣብ ሰሜን ዘለዉ መራሕቲ፡ በብውልቆም ክዛረቡ ከለዉ ፍልልያቶም ፖለቲካዊ ፍታሕ ከምዝደልዮን ብልዝብ ክፈትሕዎ ከምዝደልዩን ይሰማምዑ`ዮም" ዝበለ ፍሉይ ልኡኽ ህብረት ኣፍሪቃ፡ እዚ ማለት ንህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ ምሕጋዝ ብሓባር ክንሰርሕ ዕድል ዝህብ`ዩ- ነቲ ዝቕጽል ዘሎ ግጭት ኣብ ሞዕራፍን ነባሪ ፍታሕ ኣብ ምድላይን ኢሉ። ኣባሳንጆ ኣተሓሒዙ ሎሚ ሰሉስ ድማ ናብቲ ህወሓት መጥቃዕቱ ዘስፍሓሉን ኣሸሓት ዘፈናቐለሉን ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ከምዝበጽሕ ኣፍሊጡ`ሎ፡። ሓይልታት ትግራይ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ናብ ኣዲስ ኣበባ ንምርሽ ኣለና እታ ከተማ ድማ ኣብ ኣዋርሕ ወይ`ውን ሰሙናት ኣብ ትሕቴና ክትወድቕ ትኽእል`ያ ኢሎም ኔሮም። መንግስቲ ኢትዮጵያ ን6ተ ኣዋርሕ ዝጸንሕ ህጹጽ ኣዋጅ እዋን ሓደጋ ብምእዋጅ፡ ነበርቲ ሰፈሮም ክሕልዉ ጸዊዑ`ዩ። ጃል ማሮ ኣዛዚ ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞን መሻርኽቲ ህወሓትን ንኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ ክዛረብ ከሎ፡ ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ ንሰለማውያን ሰባት ስግኣት ኣይኮነን፡ ግን ኣቢይን ብልጽግና ፓርቱን ምሉእ ንምሉእ ከልግሱ ኣለዎም ዕርቂ ንክጅምር ኢሉ። " ንኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላምን ርጉእን ክንገብሮ ኢና፡ ድሕሪ ስርዓት ኣቢይ ግጭት ከምዘይህሉ እተኣማመን`የ' ኢሉ። ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ኢትዮጵያ፡ ንምዕራባዊ ሚድያታትን ገለ ሃገራትን ንህወሓት ብምትብባዕ ከሲሱ`ሎ። ' ክሳብ ንሓደ ብህዝቢ ዝተመረጸ መንግስቲ ንምእላይን፡ 112 ሚልየን ህዝቢ ንዘለዋ ሃገር ንምርባሽን`ዮም ኣጆኹም ዝብሃሉ ዘለዉ ዝበለ ኣምባሳደር ታየ ህዝቀ-ስላሰ ፡ ንጉጅለ ህወሓት ናይ ኮሚኒኬሽን ኣቑሑት፡ ናይ ሳታላይት ሓበረታ፡ ኣጽዋራት ወላ`ውን ናይ ተዋጋእቲ ሓገዝ ዝግብርሉ ዘለዉ ወገናት ካብ ተግባርቶም ክቑጠቡ ነተሓሳስብ ኢሉ። ሓላፊት ፖለቲካ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሮስማሪ ዲካርሎ ብወገና፡ እቲ ግጭት ኣብ ኣዕናዊ ደረጃ በጺሑ ከምዘሎ ድሕሪ ምጥንቃቕ፡ ቀልጢፉ ደው እንተዘይኢሉ፡ እታ ካብ ኣፍሪቃ ብብዝሒ ህዝቢ ካልአይቲ ዝኾነት ኣገዳሲት ሃገር ናብ መምለሲ ዘይብሉ ኩናት ሕድሕድ ክትጥሕል`ያ ኢላ። እቲ ኩናት ንዞባዊ ርግኣት ቀርኒ ኣፍሪቃ የስግእ ከምዘሎ`ውን ሚስስ ዲካርሎ ሓቢራ። ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ኣመሪካ ሊንዳ ቶማስ ግሪን ፍልድ ብወገና፡ እቲ ኩናት እናተናውሐ እንተኸይዱ መንገዲ ሰላም እናተረረ ክኸይድ`ዩ፡ ከምቲ ወኪል ሕብረት ኣፍሪቃ ኣባሳንጆ ዝበሎ፡ መስኮት ዕድል ውሱን`ዩ ግዜ ከኣ ይጽንቀቕ ኣሎ፡ ስለዚ ኩሎም ወገናት ካብ ጸድፊ ተመሊሶም ንህዝቦም ናብ ሰላም ክመርሕዎ ብትሪ ከተሓሳስብ እደሊ ኢላ። ኣተሓሒዛ፡ ኣመሪካ ናብ ሓደ ወገን ዝወገነት`ያ ንዝብል ክስታት ሓሶት`ዩ ኢላ። “ ብንጹር ክዛረበኩም፡ ብኹሎም ወገናት ዝግበር ጎንጺ ንኹንኖ ኢና፡ ብኩሎም ዝፍጸም ዝኾነ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ድማ ንኹንኖ ኢና ኢላ" ኣምባሳደር ኣመሪካ። ኣብ ሕቡራት ሃገራት ፍልይቲ ኣማኻሪት ኣብ ምክልኻል ምጥፋእ ዘርኢ ኣሊስ ደሪቱ ብወገና፡ ዓሌትን ሃይማኖትን መሰረት ዝገበረ ናይ ጽልኢ ዘረባን ምልዕዓል ጎንጽን ከም ዘሻቐላ ድሕሪ ምግላጽ፡ እዚኦም ኩሎም ንገበናት ግፍዒ ረቛሒታት ክኾኑ ይኽእሉ`ዮም ኢላ። ካብ ኣባሳንጆ ብተወሳኺ፡ ሓላፊ ሰብኣዊ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት ማርቲን ግሪፍት`ውን ኣብ ኢትዮጵያ ዝገበሮ ናይ 4ተ መዓልታት ዑደት ትማሊ ሰኑይ ዛዚሙ`ሎ። ኣብ እዋን ዑደቱ ናብ መቐለ ርእሰ ከተማ ትግራይ ተጓዒዙ ኔሩ- ናብቲ በቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነታት ሰብኣዊ ረድኤት ተዓጽይዎ ዘሎ ክልል። ካብ ጥቅምቲ 18 ንድሓር ረድኤት ኣይኣተወን- ልዕሊ 5ተ ሚልየን ህዝቢ ኣብ ሕማቕ ኩነታት ኣሎ ይብል ንሱ። ግሪፍት ዝሓለፈ ዓርቢ ምስ ኣቢይን ምስ ላዕለዎት ሰበስልጣን ፈደራል መንግስትን ተራኺቡ ኔሩ`ዩ። ናይ ኣመሪካ ፍሉይ ልኡኽ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ጀፍሪ ፈልትማን`ውን ካብ ዝሓለፈ ሓሙስ ጀሚሩ ኣብቲ ዞባ ቀንዩ`ሎ- ብመሰረት ሓበረታ ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ወጻኢ ኣመሪካ ነድ ፕራይስ፡ ጀፍሪ ፈልትማን ኣብዚ ሰዓት`ዚ ኣብ ኣዲስ ኣበባ`ዩ ዘሎ። No media source currently available


ቤት ፍርዲ ሱዳን ኣገልግሎት ኢንተርነት ክኽፈት ኣዚዙ

ብ25 ጥቅምቲ ድሕሪ ዝተኻየደ ወተሃደራዊ ዕልዋ፡ ብዘይ ኣገልግሎት ኢንተርነት ንሻዱሻይ መዓልቲ ኣብ እተቝጽር ዘላ ሱዳን፡ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ኣገልግሎት ኢንተርነት ክምለስ ብይን ሂቡ--ከም ሓበሬታ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ። ካብ ተገልገልቲ ወገናት ድሕሪ ዝቐረበሉ ክሲ’ዩ ቤት ፍርዲ ነተን ሰለስተ ወሃብቲ ኣገልግሎት ኢንተርነት ዝዀና ዛይን፡ ኤም.ቲ.ኣይን ሱዳኒን ዝተባህላ ትካላት ነቲ ምቍራጽ ኢንተነት ክምለሰኦ ወሲኑ ዘሎ። ዋላ’ኳ ሓያሎ ሱዳናውያን ብኢደ-ዙር ኣገልግሎት ኢንተርነት ክረኽቡ እንተጸንሑ፡ ንዝበዝሕ ተገልጋሊ ኢንተርነት ስለ ዝተዓጽወ ግን እቲ ወተሃደራዊ ክንፊ ንዝገብሮ ሰብኣዊ ጭፍጨፋ ጽቡቕ ሽፋን ከም ዝህብ ተሓለቕቲ ይጠቕሱ። ምቍራጽ ኢንተርነት፡ ንኣብ ዳርፎር ዝካይደ ዘሎ ቅልውላ ኣጋዲዱ ነቲ ብመንግስቲ ዝግበር ግፍዒ ስእነት ተሓታትነት ከም ዘፍቅድ’ውን እቶም ተሓለቕቲ ይውስኹ። ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ሓያሎ ስደተኛታት’ውን እዚ ስእነት ኢንተርነት ዓቢ ጸገም ከም ዝፈጠር ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ይጽብጽብ። ብጀነራል ዓብደል-ፈታሕ ኣልቡርሃን ዝምራሕ ወተሃደራዊ ክንፊ ዕልዋ መንግስቲ ድሕሪ ምግባሩ፡ ክሳብ ኣብ 2023 ዝግበር ምርጫ፡ ብሰብ-ሞያ ዝቖመ መንግስቲ ክምስርት ምዃኑ’ዩ ዝንገር። ክልተ ሰሙን ድሕሪ’ቲ ዕልዋ ግን ዛጊት እታ ሃገር ካቢነ ሚኒስተራት የብላን። ወደብቲ ሰለማዊ ሰልፊ ንቐዳም’ውን ዓቢ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ሰሪዖም ምህላዎም ይነግሩ። ዕላማ’ቲ ንቐዳም ተታሒዙ ዘሎ ሰለማዊ ስልፊ “ምስ ወተሃደራዊ መሪሕነት ዘተ ኣየድልን፡ ሕጋዊ ኣካል’ውን ኣይኮነን” ዝብል’ዩ ክኸውን። ምቍራጽ ኢንተርነት ከኣ ንወደብቲ እቲ ሰልፊ ዓቢ ጸገም ፈጢሩሎም ከም ዘሎ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ይሕብር።


ኣቤል ሙሉጌታ ኣብ ዳላስ-ቴክሳስ ንቀዳማይ ምርጫ ኣባል ባይቶ ወካልቲ ህዝቢ ይወዳደር

ኣቤል ሙሉጌታ ምሁር ሕጊ ኰይኑ፡ ኣብ ዳላስ-ቴክሳስ ንቀዳማይ ምርጫ ኣባል ባይቶ ወካልቲ ህዝቢ ዝወዳደር ዘሎ’ዩ። ብዛዕባ መደባቱ ኣዘራሪብናዮ ኣሎና፡ ንምሉእ ትሕዝቶ ንምስማዕ ኣብዚ መላግቦ ጠውቑ። No media source currently available


ብክልተ ኤርትራውያን መንእሰያት ዝተመስረተት‘“ናትና” ኣኒም ፕሮዳክሽን ‘ዝተሰመየት መበቆላዊት ናይ ኣኒሜሽን ጉጅለ

ናኦድ ሚካኤልን ናትናኤል ሙሉሰውን ብዝተብሃሉ መንእሰያት ዝተመስረተት “ ናትና ኣኒም ፕሮዳክሽን” ዝተብሃለት ጉጅለ ፡ኤርትራዊ መብፕቆላዊ ትሕዝቶ ዘለዎም ፊልምታት ተፍሪ ከምዘለ መስረታ ንቪኦኤ ገሊጾም። እዛ ሽውዓተ ኣባላት ዝሕቖፈት ጉጂለ መፍረ ፊልም፡ ቀንዲ ዕላማ ኣብ ኤርትራ ዓውዲ ኣኒሜሽን ፊልም ብምስፋሕ መበቆላዊ ፊልምታት ብምፍራይ ብደረጃ ኣህጉር ተፈላጥነቱ ንምስፋሕ ከምዝኾነ መስረታ ይዛረቡ። ነዚ ናይ ኣኒሜሽን ስራሕ ኣብ ርእሲ’ቲ ቀንዲ ስርሖም ኣብ ትርፊ ግዚኦም ከምዝዓይዎም ዝገለጹ መስረቲ ናይዛ ጉጅል ዝኾኑ መሃንድስ ናትናኤልን መንእሰይ ናኦድን ኣብዚ ሕጂ እዋን ብደረጃ ዓለም ዝተኣታተወ ምዕቡል ኣሰራርሓ ልዕሊ ሽውዓተ ፊልምታት ከምዘፍረዩ ገሊጾም ኣለዉ። No media source currently available


ሱዳናዊያን ደገፍቲ ዴሞክራሲ ፀረ ዕልዋ መንግስቲ ተቓውምኦም ቀፂሎም ኣለው

ሱዳናዊያን ጉጅለታት ደገፍቲ ዴሞክራሲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ንዝተኻየደ ዕልዋ መንግስቲ ብምቅዋም ትማሊ ዝጀመረ ናይ ክልተ ማዕልታት ህዝባዊ ዘይምምእዛዝን ኣድማን ወቒዖም። ብመሰረት ፀብፃብ ሮይተርስ ኣዛዚ ሓይልታት ቅልጡፍ ወሃቢ ደገፍ ጀነራል መሓመድ ሓምዳን ዳጋሎ እቲ ዕልዋ መንግስቲ ምኽኑይ እዩ ክብሉ ገሊፆሞ ኣለው። ሓለቕኦም ጀነራል ዓብድል ፋታሕ ኣል ቡርሓን ነቲ ዝመፀ ህዝባዊ ለውጢ ንክቅፅልን ናይታ ሃገር ድሕነትን ምርግ ጋእን ንሕላውን እዮም ናይ መእረምታ ስጉምቲ ወሲዶም ክብሉ ብፌስቡክ ኣብዝተዘርግሐ መደረ ሓቢሮም። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ነቲ ዕላዋ መንግስቲ ዝቃወሙ ጉጅለታት ነቲ ብሓይሊ ምምንዛዕ ስልጣን ንምቕልባስ ናይ ተቓውሞታት ወፍሪ የዋድዱ ኣለው። ገለ ፀብፃባት ሚዲያ ከምዝሓበሩዎ ኣብ ዝተፈላለዩ ምብራቓዊ ከተማ ካርቱም 87 ሰባት ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም ኣለው።


ኣብ ኢትዮጵያ ናይ 12 ክፍሊ ሃገራዊ ፈተና ይካየድ ኣሎ

91.5 ሚታዊ ዝኾኑ ተምሃሮ ናይ 12 ክፍሊ ሃገራዊ ፈተና ምውሳድ ምጅማሮም ምንስቴር ትምህርቲ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። ኣብታ ሃገር ብሰንኪ ዝተኸሰተ ግጭት ፈተና ዝይወሃበሎም ከባቢታት ዘሎ ኩነታት ተራእዩ ድሕሪ ሓደ ወርሒ ፈተና ክወሃብ እዩ ኢሎም ናይቲ ምንስተሪ ምንስቴር ፕሮፌሰር ብርሃኑ ነጋ። ብኻሊእ ወገን ድማ ውግእ ኣብዘለዎም ከተማታት ክልል ኣምሓራ ልዕሊ 33,000 ተምሃሮ ፈተና ከምዘይወስዱ ናይቲ ክልል ቢሮ ትምህርቲ ኣፍሊጡ። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ግን ብዘይ ዝኾነ ይኹን ፀገም ፈተና ይካየድ ከምዘሎ ናይ ኣዲስ ኣበባ ከንቲባ ኣዳነች ኣቤቤ ገሊፀን ይብል ፀብፃብ ፀሃይ ዳምጠው ካብ ኣዲስ ኣበባ።


16 ሃገራት ናይ ሕቡራት መንግስታት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላትን ኮሚሽን ሰብኣዊ ተፈፂሞም ዝብሃሉ መግሃስታት ንምምርማር ዘካየዱዎ ፃዕሪ ንኢደን

ኣሜሪካ፣ብሪታኒያ፣ፈረንሳይ፣ጀርመን፣ካናዳ፣ኣውስትራሊያ፣ኣየርላንድን ካልኦትን ዝርከብኦ 16 ሃገራት ናይ ሕቡራት መንግስታት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላትን ናይ ኢትዮጵያ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላትን ኣብ ግጭት ትግራይ ዝተሳተፉ ወገናት ፈፂሞምዎ ዝብሃሉ መግሃስታትን ጥሕሰታትን ሰብኣዎ መሰላት፣ከቢድ ጥሕሰታት ዓለምለኸ ሕጊን ዓለምለኸ ሕጊ ስደተኛን ንምምርማር ዘካየዱዎ ሓባራዊ ፃዕሪ ናእድአን ገሊፀን። እቲ ካብ ቤት ፅሕፈት ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ዝወፀ መግለፂ ንቦታት ምብፃሕን ንሰባትን ሰነዳትን ምርካብን ዓበይቲ ብድሆታት እንተነበሩ እውን ክልቲኦም ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ዘካየዱዎ ዘይሻራዊን ግልፅን ስራሕ ንንእድ ይብል። ኣብ ተበፃሓይነት ቀፃሊ ዝኾነ ገደብ ምንባሩ ብኮሚሽነር ባቼሌት ዝተገለፀ ስኽፍታ እውን ኣስሚሮምሉ ኣለው። ትርጉም ዘለዎን ስርዓታዊ ተሓታትነትን ክረጋግፀ ወሳኒ ጉዳይ ምዃኑ ብምሕባር ኣብቲ ግጭት ዝተሳተፉ ኩሎም ወገናት ነቲ ውፂት ክቕበሉዎን ዝቐረቡ ምኽረ ሓሳባት ኣብ ግብሪ ከውዕሉን ብዕቱብ ነተባብዕ ይብል። ኣብ መወዳእታ እውን ናይ ኢትዮጵያ ምርግጋእ፣ሓድነትን ግዝኣታዊ ሓድነትን ንድግፍ ተፃብኦታት ጠጠው ንምባልን ኣብ ጉዳያት ሰላምን ድሕነትን ዘላቒ ፍታሕ ኣብ ምንዳይን ንዝገበሩ ፃዕርታት ምስ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ላዕለዋይ ወኪል ሕብረት ኣፍሪካን ሕቡራት መንግስታትን ንምስራሕ ቅሩባት ኢና ይብል እቲ 11 ነጥብታት ዝሓዘ መግለፂ።


ልኡኻት ሕብረት ኣፍሪቃን ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ምስ መራሕቲ ክልል ትግራይ ዘተ ኣካዪዶም

ፍሉይ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ ኦሊሴጎን ኦቦሳንጆ ብሰንበት ኣብ ከተማ መቐለ ምስ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ተራኺብዮም ዘትዮም። መንግስቲ ኢትዮጵያ ጕዕዞ ኦብሳንጆ ናብ መቐለ ኵነታት ንምጽናዕን ድሕሪ ምምላሶም ንዝምልከቶም ኣካላት መብርሂ ንምሃብን ምዃኑ የመልክት። ወሃቢት ቃል ስቴት ሚኒስተር ዝዀነት ሰለማዊት ስዩም፡ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃበቶ ምላሽ፡ ዕላማ ጕዕዞ ኦብሳንጆ ንዘተ ዘይምዃኑ ጠቒሳ። ኣብ ተመሳሳሊ ዜና ግን ዝተፈልየ ርክብ’ውን ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ምትሕብባር ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራት (ኦቻ) ማርቲን ግሪፍስን ብሰንበት ናብ ትግራይ ተጓዒዞም ምስ ዶክተር ደብረፅዮንን በቲ ኲናት ዝተሃስያ ወገናት ደቀንስትዮን ከም ዝተረኸቡ ተፈሊጡ ኣሎ። ሰንበት ኣብ ትግራይ ዝነበሩ ግሪፍስ ብድሕሪኡ ጕዕዞኦም ንኣዲስ-ኣበባ ምቕጻሎም ካብ ቤት ጽሕፈቶም ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ።  ኣባል ፈፃሚ ስራሕ ህወሓትን ወሃቢ ቃል እቲ ውድብን ኣይተ ጌታቸው ረዳ ብትዊተርን ኣብ ዝዘርግሑዎ ሓበሬታ ርክብ ኦባሳንጆን ዶክተር ደብረጽዮንን ውጽኢታዊ ነይሩ ክብሉ ገሊጾም። ንዝርዝር ርክብ ክልተ ልኡኻት ኣመልኪቱ ዝወጸ መግለጺ ግን ዛጊት የሎን።  እቲ ዝተኻየደ ዘተ ጠሚቱ ተወሳኺ መብርሂ ካብ ኣመራርሓ እቲ ክልል ይሓትት ከምዘሎ ካብ ከተማ መቐለ ሙሉጌታ ኣፅብሃ ፀብፂቡ።


ብኣሽሓት ዝቁጸሩ ኢትዮጵያውያን: ትማሊ ኣብ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንመንግስቲ ቀዳማይ ሚስንተር ኣቢይ ኣሕመድ ዘለዎም ድጋፍ ገሊጾም

ህወሓትን ደገፍቶም ዝሓለፈ ሰሙን ንሮይተርስ ክዛረቡ ከለዉ ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ 325 ኪ.ሜ ርሕቐት ኣለና ኢሎም ኔሮም። ብብዙሕ ኣሽሓት ዝቁጸሩ ኢትዮጵያውያን: ትማሊ ሰንበት :ኣብ ኣዲስ ናብ ዝርከብ ኣደባባይ ብምውጻእ : ንመንግስቲ ቀዳማይ ሚስንተር ኣቢይ ኣሕመድ ዘለዎም ድጋፍ ገሊጾም ኔሮም። ካብ መንጎ`ቶም ተሰለፍቲ ገሊኦም :ንኣመሪካ ዝኹንን ጭርሖታት የቃልሑ ኔሮም። እዚ ሰልፊ ዝግበር ዘሎ፡ እቲ ሓደ ዓመት ዘቑጸረ ኩናት ኣብ ዝሰፈሓሉ፡ ዕጡቓት ብሸነኽ ሰሜን ኣብ ዝገስገስሉን: ኣሸሓት ኣብ ዝሞትሉን እዋን`ዩ። ኣመሪካባይቶ ጸጥታ: ሕብረት ኣፍሪቃ ከምኡ`ውን ጎረባብቲ ዝኾና ከንያን ኡጋንዳን ለንቅነ ምቁራጽ ተኹሲ ክግበር ይጸውዑ`ምበር መንግስቲ ኣቢይ፡ ኣንጻር`ቶም ዕጡቓት ምውግኡ ከምዝቕጽል ኣፍሊጡ`ዩ። ዝሓለፈ ዓርቢ መንግስቲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ነታ ሃገር ናይ ምሕላው ሓላፍነት ከምዘለዎ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ኣህጉራውያን መሻርኽቲ ኣብ ጎኒ ደሞክራሲ ኢትዮጵያ ደው ክብሉ ጸዊዑ`ሎ። ኣብቲ ናይ ትማሊ ኣብ መስቀል ኣደባባይ ዝተገብረ ሰለማዊ ሰልፊ ፡ሃገራዊ ባንዴራ ካብ ዝሓዙ ዜጋታት ገሊኦም ንኣመሪካ ነጺሎም ይነቕፉ ኔሮም። ምምሕዳር ባይደን ንኢትዮጵያ ብጃምላዊ ግህሰት መሰላት ብምኽሳስ ካብቲ ዕዳጋ ናጻ ቀረጽ ከውጽኣ መዲቡ ከምዘሎ ኣፍሊጡ`ዩ። ሕጂ ኣብቶም ሰልፈኛታት' ኣመሪካ ክትሓፍሪ ይግባእ` ዝብል ጭርሖ ይንበብ ኔሩ ። "ዩኤስ ንደም ኢትዮጵያ ምምጻይ ይኣኽለኪ" ዝብል`ውን ይቃላሕ ኔሩ። መንግስትን ህወሓትን ዘተ ክጅምሩ ኣመሪካ ምጽዋዓ`ውን ቁጥዕኦም ይገልጹ ኔሮም ካብቶም ኣደባባይ ዝወጹ ሰልፈኛታት። ኣብ ሰሜን `ታ ሃገር ኩናት ዝጀመረ፡ ሓይልታት ህወሓት ኣብ ክልል ትግራይ ንዝነበረ መዓስከር ሰራዊት ምክልኻል ድሕሪ ምሓዞም`ዩ። ጓል 37 ዓመት ትእግስት ለማ፡ ካብ መንጎ`ቶም ትማሊ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሰልፊ ዝወጹ`ያ፡ " መንግስቲ ኣመሪካ ደኣ ስለምንታይ`ዩ ከም ኣልሸባብ ምስ ዝበሉ ኣሸበርቲ ልዝብ ዘይገብር " ክትብል ትሓትት። ከምቲ ንኣፍጋኒስታን ዝገበርዎ ንሃገራና ከፍርሱ ደልዮም`ዮም፡ ግን ኣይክዕወቱን`ዮም- ምኽንያቱ ንሕና ኢትዮጵያውያን ኢና" ትብል ንሳ። ኣብቲ ሰልፊ ዝተዛረበት ከንቲባ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ፡ ኢትዮጵያውያን ኣብ ልዕሊ ባዕዳውያን ገዛእቲ ዝገበርዎ ናይ መኸተ ታሪኽ እንዝክረሉ ግዜ ሕጂ`ዩ ክትብል ተዛሪባ። ኣብቲ ሰልፊ ዝተዛረበ ደርፍታቱ ንሓድነት ኢትዮጵያውያን ዝጽውዑ ፍሉጥ ሙዚቀኛ ታሪኩ ጋንኪሲ ብወገኑ፡ ንኩናት ዘይኮነ ንዕርቂ ንጸውዕ ዝብል መልእኽቲ`ዩ ኣመሓላሊፉ፡ መንእሰያት ናብ ግንባር ከይዶም ኣይምቱ፡ ዓበይቲ ቆጽሊ ሰላም ሒዞም ይኺዱ ብምባል' ብሽምግልና ይሓይሽ፡ ኣፍ-ሻምብቆ ብረት የብቃዕ ፍታሕ ኣይኮነን ኢሉ። ኣዋጅ ህጹጽ ሓደጋ ኢትዮጵያ ፡ ዕድሚኦም ንውትህድርና ዝኣኸለ ዜጋታት ወተሃደራዊ ግዴታ ክቕበሉ ወተሃደራዊ ስልጠና ክወስዱ ትእዛዝ ከመሓላልፍ ይኽእል`ዩ። ህወሓትን ደገፍቶም ዝሓለፈ ሰሙን ንሮይተርስ ክዛረቡ ከለዉ ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ 325 ኪ.ሜ ርሕቐት ኣለና ኢሎም ኔሮም። ሮይተርስ ግን ንስፍሓት ግስጋሰ ህወሓት ብናጻ ወገን ከረጋግጽ ኣይክኣልኩን ይብል። መንግስቲ ድማ እቲ ጉጅለ ንዓወታቱ የጋንኖ`ዩ ፡ ገለ ሚድያታት ድማ ናይ ሓሶት ወረ ተተሓሒዘንኦ ኣለዋ ይብል። ወሃቢት ቃል ኣቢይ ቢለነ ስዩም፡ ኣንጻር ኢትዮጵያ ዝግበር ዝተወሃሃደ ናይ ሚድያ ፕሮፓጋንዳ ይንህር ኣሎ፡ ይኹን`ምበር ኢትዮጵያ ብዓወት ክትሓልፎ`ያ ኢላ- ከም ጸብጻብ ሮይተርስ No media source currently available


ኢትዮጵያ ናብ ዱርኩኺት ጥፍኣት ትኣቲ ኣላ ክብል ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ኣጠንቂቑ

ኢትዮጵያ ናብ ድርኩኺት ጥፍኣት ሰብኣዊ መሰላትን ሰብኣዊነትን ተምርሕ'ላ ክብልዓለም ለኸ ተሓላቂ መሰላት ኣምነስት ኢንተርናሽናል ሎሚ አጠንቂቁ።  እቲ ጉጅለ ነዚ ዝበለ ብሰንክ'ቲ ምስ ጎንጺ ትግራይ ዝተተሓሕዘ ዘሎም ዕባለታትእዩ።  4- ሕዳር መንግስቲ ንሰብኣዊ መሰላት ዝቅይድን ንነጻነት ስርዓተ ፍትሒ ዘስግእን ሓድሽ ህጹጽ ሰልጣን ንርእሱ ሂቡ ዝበለ ኣምነስቲ ኢንተናሽናል ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ዝወጹ ዘርኣዊ ጎንጺ ዘተባብዑ ጽሑፋት ምውሳኾምን ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ሰላማውያን ሰባት ኣንጻር ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞን ብረት ከልዕሉ ምጽውዖምን ዘሻቅል'ዩ ኢሉ'ሎ።  ቅድሚ ሓደ ዓመት ኣብ ትግራይ ዝጀመረ ቅልውላው ሰብኣዊን ሰብኣዊ መሰላትን ናብ ካልእ ክፍሊ'ታ ሃገርተጋፊሑ ዝበለ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል : እቲ ኩነታት ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ከይኸውንጠጠው ንምባል ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ብህጹጽ ሰብኣዊ መሰላትን ዓለም ለኸ ሰብኣዊ ሕግታትን ምኽባሩ ከረጋግጹ ኣለዎም ኢሎም'ለዉ Deprose Muchena ኣብ ኣምስትኢንተርናሽናል ዳይሬክተር ምብራቅን ደቡባዊን ኣፍሪቃ።


ምንስቴር ፍትሒ ኢትዮጵያ ንምንስቴር ጉዳያት ወፃኢን ካልኦት ኣካላትን ብዛዕባ ግጭት ኢትዮጵያ መብርሂ ሂቦም

ህወሓት ካብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ምልኡ ብምሉእ እንተድኣ ዘውይወፂኡን የካይዶ ዘሎ መጥቓዕቲ ጠጠው ተዘየቢሉን ዝኾነ ይኹን ድርድር ክካየድ ከምዘይኽእል ምንስቴር ፍትሒ ኢትዮጵያ ዶክተር ጌዲዮን ጢሞትዮስ ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ኣመልኪቶም ንምንስቴር ጉዳይ ወፃኢን ካልኦት ትካላትን ኣብ ዝሃቡዎ መብርሂ ገሊፆም። ህወሓት ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከተማታትን መጥቓዕቲ ንፍምፃም ይኣልም ከምዘሎ ጭቡጥ ናይ ድሕንነት ሓበሬታ ከምዝበፅሖም ዝገለፁ ንሶም ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ምእዋጁ ተወሳኺ ሓይሊ ንምውዳብ ዝሕግዝ እዩ ኢሎም። ብመርበብ ሓበሬታ በቨርችዋል ኣቢሉ ኣብዝተውሃበ መግለፂ ሓደ ዓመት ዘቑፀረ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ይካየድ ዘሎ ኵናት መንቀሊኡ ንምንስቴር ጉዳይ ወፃኢን ዓለምለኸ ሚዲያን መብርሂ ሂቦም ኣለው። ምስ ህወሓት ድርድር ንምክያድ እንተነኣሰ ‘'ህወሓት ንንፁሃን ዜጋታት የሳቕየሉ ካብ ዘለው ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ክወፅእ ኣለዎ።ብተወሳኺ ድማ እንተወሓደ ዝፀንሐ ህውከትን መጥቓዕትን ብድልየቱ ጠጠው ከብል ኣለዎ’’ኢሎም። ወሃቢት ቃል ቀዳማይ ምንስቴር ብል ለኔ ስዩም ብወገነን ‘’ፌደራል መንግስትን ህወሓትን ብማዕረ ምርይ ዝተጋገየ ኣመለኻኽታ ኣሎ፤ብዝኾነ ይኹን ኣብ መንጎ ተመሳሰልቲ ኣካልት ዝግበር ርክብ ተገይሩ ክውሰድ የብሉን ብሕገ መንግስቲ ሓላፍነት ዝተውሃቦ መንግስቲ እዩ።ብሕጊ ናይታ ሃገር ኣሸባሪ ዝተብሃለ ዕጡቕ ጉጅለ ብብቑዕ ዘይኹንን እዩ ‘’ኢለን ይብል ፀብፃብ ስመኝሽ የቆየ።


ምስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣንቶኒ ብሊንከን ኣብ ኢትዮጵያ ግጭት ጠጠው ክብል ኣለዎ ኢሎ

ናይ ኣሜሪካ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ናይ ኢትዮጵያ ግጭት ከብቅዕን ናይ ሰላም ልዝብ ክጅምርን ኣለዎ ኢሎም።ምንስቴር ወፃኢ ኣንቶኒ ብሊንከን ሎማዕንቲ ዓርቢ ከምዝገለፁዎ ኣብ ኢትዮጵያ ይካየድ ዘሎ ውግእ ከብቅዕ ኣለዎ ናይ ሰላም ድርድር ድማ ብዘይውዓል ሕደር ብዘይዝኾነ ይኹን ቅድመ ኩነት ክጅመር ኣለዎ ኢሎም ብትዊተር ኣብ ዝዘርግሑዎ መልእኽቲ።


ደቡብ ኣፍሪቃዊ ጸሓፊ ደመን ጋልጎት ተዓዋቲ ሽልማት ስነ-ጽሑፍ ቡከር ኰይኑ

ደቡብ ኣፍሪቃዊ ጸሓፊ ደሞን ጋልጎት ነቲ ድሕሪ ሽልማት ኖበል ስነ-ጽሑፍ ዓቢ ተቐባልነት ዘለዎ ሽልማት ቡከር ተዓዊቱ ኣሎ። ንጋልጎት ናብ ሽልማንት ዘብቅዓቶ “ዘ ፕሮሚስ” እትብል መጽሓፉ’ያ። ንሳልሳይ እዋኑ ነዚ ሽልማት ዝርቋሕ ዘሎ ጋልጎት : ልዕሊ 68-ሽሕ ዶላር ክሽለም እንከሎ፡ ስሙ ድማ ኣብ መስመር ቀዳሞት ተዓዋትቲ እዚ ውድድርን ዳሕራይ ድማ ሽልማት ኖበልን ዝዀኑ ደቂ ሃገሩ ናዲን ጎርዲመን ጂ.ኤም. ኮትዚን ይጽንብር ምህላዉ’ዩ። ጋልጎት ተዓዋቲ ምዃኑ ድሕሪ ምፍላጡ፡ “ተዓዋቲ እዚ ሽልማት ምዃነይ፡ እዚ ዓመት ንኣፍሪቃውያን ጸሓፍቲ ጽቡቕ ዓመት ኰይኑ ኣሎ። ነዚ ሽልማት ድማ ንስለቲ ዝተነገርን ገና ዘይተነግረን ዛንታታት አወፍዮ ኣለኹ። ኣነ’ውን ኣካሎም ዝዀንኩ፡ ዝተፈልጡን ገና ዝግበኦም ክብሪ ዘይረኸቡን ኣፍሪቃውያን ጸሓፍቲ ኣለዉ። ብዙሕ ዘይተነግረ ዛንታታት ስለ ዘሎ ድማ ምስማዕ ኣይተቋርጹ፡” ኢሉ ተዛሪቡ ሶማሊያ-እንግሊዛዊት ናዲፋ መሓመድ ካብቶም ናይ መጨረሽታ ሕጹያት ናይዚ ውድድር’ያ ነይራ። ዓሚ’ውን ብተመሳሳሊ ኢትዮጵያዊት-ኣመሪካዊት ማእዛ መንግስተ ንመጨረሽታ ሕጸ እዚ ውድድር በጺሓ ነይራ።


ልኡኽ ዩ/ስ ጄፍርይ ፊልትማን ናብ ኢትዮጵያ ክብገስ እዩ

ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ጀፍሪ ፈልትማን ሎሚ ናብ ኢትዮጵያ ይገይሽ ከምዘሎ ሚንስትሪ ወጻኣ ኣመሪካ ኣፍሊጡ። እዚ ዝኸውን ዘሎ፡ ዕጡቓት ተቓወምቲ ናብታ ርእሰ ከተማ ንግስግስ ኣለና ኣብ ዝብልሉን፡ መንግስቲ ኣዲስ ኣበባ ህጹጽ ኣዋጅ ሓደጋ ኣብ ዝኣወጀሉን እዋን`ዩ። ቀዳማይ ሚስንተር ኢትዮጵያ ግን እቲ መንግስቲ ተዓዊቱ ከምዝወጽእ ርግጸኛ`የ ኢሉ`ሎ። ' ኢትዮጵያ ኣይክትፈርስን`ያ ኢትዮጵያ ክትብልጽግ`ያ ኢትዮጵያ ብደምን ኣዕጽምትን ደቃ ተኸቢራ ክትንበር`ያ ኢሉ ቀዳማይ ሚስንተር ኣቢይ። ፕረሲደንት ክልል ትግራይ ደብረጽየን ገብረሚካኤል ብወገኑ፡ ደለይቲ ኩናት ክቕጽልዎ ካብ ደለዩ ዘለና ኣማራጺ ንጸላእትና ብሓይሊ ምድምሳስ ጥራሕ`ዩ ኢሉ`ሎ። ወሃቢ ቓል ሚንስትሪ ወጻኢ ዩኤስ ነድ ፕራይስ፡ ኩሎም ተቐናቐንቲ ወገናት ነቲ ውግእ ደው ከብልዎን፡ ህይወት ዜጋታት ክሕልውን ንጽውዕ ኢሉ`ሎ። ኣተሓሒዙ፡ ናይ መገሻ መጠንቀቕታና ናብ ደረጃ 4 ኣደይብናዮ ኣለና፡ እዚ ማለት ድማ ዜጋታት ኣመሪካ ናብ ኢትዮጵያ ከይገሹ ንመክር፡ ኣብ ኢትዮጵያ ዘለዉ ዜጋታት ኣመሪካ ድማ ብዘለዋ ንግዳዊ ናይ መጓዓዝያ ተጠቒሞም ካብ ኢትዮጵያ ንምውጻእ ኣብ ግምት ከእትውዎ ንምዕድ ማለት`ዩ ኢሉ፡ ነድ ፕራይስ ወሃቢ ቓል ሚንስትሪ ወጻኢ ኣመሪካ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረዝ ትማሊ ኣብ ዝዘርግሖ ናይ ትዊተር መልእኽቲ፡ በቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርአ ዘሎ ምዕባለ ኣዝዩ ከም ዝተሻቐለ ገሊጹ`ሎ። ጉተረዝ ኣብ መልእኽቱ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ከም ዝተዛራረበን ቤት ጽሕፈቱ ድማ ነቲ ኲናት ደው ንምባል ኣብ ዝግበር ዘተ መገዲ ከጣጥሕ ድሉው ምዃኑን ንቀዳማይ ሚንስተር ከም ዝገለጸሉ ኣመልኪቱ ኣሎ። ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ ኢትዮጵያ ንምብጻሕን ብዛዕባ ጕዕዞ ኣተሓባባሪ ምውህሃሃድ ሰብኣዊ ሓገዛት ሕቡራት ሃገራት (ኦቻ) ምስ`ቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ከም ዝተዛራረቡን’ውን ጉተረዝ ኣብ መልእኽቲ ትዊተር ወሲኹ ጠቒሱ`ሎ።


ቀ/ሚ ኣብይ 'ንጸላእትና ኣብ ዓሚቕ ቐቢርና:ኢትዮጵያ ካብ ምብትታን ድሒና ክትንስእ'ያ' ክብሉ ኣብ ዝክሪ ሓደ ዓመት ኲናት ክልል ትግራይ ተዛሪቦም

ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ፡ ንመበል ሓደ ዓመት ኩናት ክልል ትግራይ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዝዘኸረሉ እዋን፡ ንጸላእትና ኣብ ዓሚቕ ቀቢርና፡ኢትዮጵያ ካብ ምብትታን ድሒና ዳግም ክትንስእ`ያ ክብል ተዛሪቡ። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ዶ/ር ኣቢይ ነቲ መደረ ዘስምዐ፡ ሓይልታት ትግራይ ናብ ኣዲስ ኣበባ ንምምራሽ ኣብ ዝደናደንሉ እዋን`ዩ ይብል ። ኣብ 2019 ምስ ኤርትራ ሰላም ብምፍጣር ሽልማት ኖቤል ሰላም ዝተዓወተ ኣቢይ ኣሕመድ፡ ሓደ መዓልቲ ድሕሪ ምእዋጅ ህጹጽ እዋን ሓደጋ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ዋና ወተሃደራዊ ማእከል መደረ ኣብ ዘስምዓሉ እዋን "ጸላእትና ብደምናን ኣዕጽምትናን ይቕበሩ`ምበር ኢትዮጵያስ ኣይክትበታተንን`ያ" ኢሉ። ቅድሚ ሓደ ዓመት ከምዛ ሎሚ መዓልቲ ኩናት ዝተጀመረ፡ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፡ ነቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዝነበረ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ድሕሪ ምጥቅዑ`ዩ። ከም ምላሹ ድማ ቀ/ሚ ኣቢይ ሰራዊቱ ናብ ሰሜን ኢትዮጵያ ኣውፊሩ። ዳርጋ ን30 ዓመታት ንኢትዮጵያ ዝመርሐ ህወሓት፡ ስልጣኑ ዝሰኣነ፡ ድሕሪ ናይ ዓመታት ጸረ-መንግስቲ ተቓውሞታት፡ ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ 2018 ስልጣን ድሕሪ ምርካቡ`ዩ። ድሕሪኡ ምክሳስ ቀጺሉ: እቲ ዝተወልዐ ግጭት ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ቀቲሉ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ኣፈናቒሉ፡ ኣብዚ እዋን`ዚ ኣስታት ፍርቂ ሚልየን ሰባት ኣብ ክልል ትግራይ ምስ ዓጸቦ ተፋጢጦም`ለዉ። ኩናት ናብ ክልተ ካልኦት ክልላት ኢትዮጵያ`ውን ልሒኹ፡ ነታ ካብ ኣፍሪቃ ብብዝሒ ህዝቢ ካልአይቲ ዝኾነት ሃገር ኣብ ዘይምርግጋእ ኣውዲቑ። ትማሊ ሰሉስ ዝተዛረበ ኣቦ-መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ሙሳ ፋቂ፡ እቲ ናህሪ ወተሃደራዊ ግጭት፡ ብዓሚቕ ከምዘሻቐሎ ድሕሪ ምግላጽ፡ ክልቲኦም ወገናት ናብ ዘተ ክኣትዉ ኣተሓሳሲቡ። ጎረቤት ሃገር ኬንያ`ውን ሃገራዊ ሓይሊ ፖሊሳ ኣብቲ ምስ ኢትዮጵያ ዘዳውብ ከባቢ፡ ጸጥታ ኣሐይሉ ከምዘሎ ኣፍሊጣ`ላ። ኢትዮጵያ`ውን ከም ኬንያ ኣብ ሶማል ኣንጻር ኢስላማዊ ኣልሸባብ ነቲ መንግስቲ ንምሕጋዝ ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ወተሃደራት ኣለዉዋ ። ሕጂ መንግስቲ ኣቢይ ኣሕመድ፡ ብኡ ንብኡ ዝትግበር ንሽዱሽተ ወርሒ ዝጸንሕ ህጹጽ እዋን ሓደጋ ኣዊጁ`ሎ። እቲ ህጹጽ ኣዋጅ ዝስማዕ ዘሎ፡ ህወሓት ብርክት ዝበላ ከተማታት ኣብ ዝሓዘሉን ናብታ ኣስታት 380 ኪ.ሜ ርሒቓ ትርከብ ኣዲስ ኣበባ ምናልባት ክምርሽ`የ ኣብ ዝብለሉ ዘሎን እዋን`ዩ። ሕጂ እቲ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን፡ ዜጋታት ወተሃደራዊ ግዴታ ክቕበሉ መንግስቲ ክእዝዝ ዘኽእሎ`ዩ። ከምኡ`ውን ሰበ-ስልጣን ንዝኾነ ምስ ኣሸበርቲ ጉጅለታት ምትሕብባር ኣለዎም ኢሎም ንዝጥርጥርዎም ክኣስሩ ዘፍቅድ`ዩ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ ግንቦት፡ ንህወሓት ኣሸባሪ ጉጅለ ኢሉ መዲብዎ`ዩ። ድሕሪ ምእዋጅ`ቲ ህጹጽ እዋን፡ ተወላዶ ትግራይ ኣብታ ዋና ከተማ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ይእሰሩ ከምዘለዉ ዝተፈላለየ ጸብጻባት ይሰማዕ `ሎ። ኣብ ሓደ ናይ ብሕቲ ክሊኒክ ትሰርሕ ሰበይቲ ንሮይተርስ ክትሕብር ከላ፡ ብሄር ተጋሩ ዝኾኑ ኣርባዕተ ዶክተራትን ሓንቲ ነርስን ትማሊ ሰሉስ ምሸት ብፖሊስ ተታሒዞም ክ ውሰዱ ርእየ ኢላ። ሓደ ሽሙ ንምጥቃስ ዝፈርሓ ነባሪ ከባቢ ቦሌ ድማ፡ ፖሊስ ኣብ ጽርግያ ሃንደበት ንሰባት ደው ኣቢሎም መለለዪ ካርድ ክሓቱ ርእየ ኢሉ። እቲ ናይ መንግስቲ ካርድ ሽም ብሄር ይገልጽ`ዩ። ሰለስተ ሰባት ክእሰሩ ርእየ ኢሉ፡ ። ሓንቲ ሰበይቲ ድማ፡ ኢንጅነር ሰብኣየይ ኣብ ጽርግያ ብተለፎን ትግርኛ ይዛረብ ስለ ዝነበረ ብፖሊስ ተታሒዙ ትብል። ፖሊስ ኣዲስ ኣበባ ኮነ ወሃቢ ቓል መንግስቲ ብዛዕባ`ዚ ንሮይተርስ ምላሽ ክህቡ ኣይክኣሉን። ብኻልእ ወገን ሎሚ ንሮይተርስ ዝተዛረቡ ክልተ ነበርቲ ኣዲስ ኣበባ፡ ንጻውዒት ቀዳማይ ሚንስተር ብምስማዕ ናብቲ ወተሃደራዊ ሓይሊ ከምዝጽንበሩን፡ ኣንጻሮም`ቶም ዓመጽ ዘልዓሉ ሓይልታት ትግራይ ከምዝዋግኡን ኣፍሊጦም ኣለዉ ይብል ሮይተርስ። "ሃገር ክትህልወና ንደሊ ኢና ስለዚ ኩላትና ነቲ ናይ ክተት ጻውዒት ክንሰምዖ ኣለና" ይብል ወዲ 28 ዓመት መርከብ ሺፈራው። ብሞያ ኢንጂነር`ዩ። ኣስዒቡ ገለ ነበርቲ ኣዲስ ኣበባ በቲ ኩነታት ዝጭነቑ ኣለዉ፡ እንተኾነ እታ ከተማ ሰላም`ያ ዘላ ይብል። ብኻልእ ወገን ብመሰረት ጸብጻብ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ መንግስቲ ኣመሪካ፡ ነታ ሃገር ካብቲ ካብ ቀረጽ ናጻ ዝገብር ዕዳጋ ኣመሪካ ከውጽኣ መዲቡ ምህላዉ ድሕሪ ምግላጹ ሎሚ ረቡዕ ውሕስነት ዓቕሚ ክፍሊት ዶላር ኢትዮጵያ ፡ ዛጊት ናብ ዝተሓተ ወሪዱ`ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣመሪካ ኣስታት 1.5 ሚልዮን ክታበት ቫይረስ ኮሮና ንኢትዮጵያ ለጊሳ

ኣመሪካ ንኢትዮጵያ 1,552,590 ክታበታት ኮቪድ19 ከምዝለገሰት ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣፍሊጡ። ኣመሪካ ንኢትዮጵያ እዞም ክታበታት ዝለገሰት፣ ዋላ ሓንቲ ፖለቲካዊ ምትእስሳር ከየንበረት፣ ህይወት ሰብ ንምድሓን ካብ ዘለዋ ተገዳስነት ከምዝኾነ’ውን እቲ መግለጺ ጠቂሱ ኣሎ። ብመሰረት መግለጺ ኣመሪካ ኣመሪካ ካብ ወርሒ ሓምለ ንደሓር ኣብ ዘሎ ጊዜ፣ ንኢትዮጵያ ኣስታት ኣርባዕተ ሚልዮን ክታበታት ኮቪድ19 ከምዝለገሰት ኣፍሊጡ። እዚ ዳሕረዋይ ልግሲ ክታበት ጸረ ኮቪድ19፣ ኣመሪካ ንሓንቲ ሃገር ካብ ዝሃበቶ እቲ ዝበዝሐ ክታበት ከምዝኾነ ንምፍላጥ ተኻኢሉ ኣሎ።


ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተአወጀ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ከምዘተሓሳስቦም ተሓቢሩ

ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒ ጉተረስ ኣብ ኢትዮጵያ ዝረአ ዘሎ ግጭትን ምዕባለታትን ከምኡ'ውን ዝተአወጀ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ከምዘተሓሳሰቦም ወሃቢ ቃሎም ስቲቨን ዱጃሪክ ይገልጹ። "ምርግጋእ ኢትዮጵያ ብሓፈሻ ድማ እቲ ዞባ ኣብ ኣተሓሳሳቢ ደረጃ'ዩ ዘሎ:" ስለዝኾነ ድማ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ደጊሞም ንምቁራጽ ተጻብኦታት: ዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዝን ህጹጽ ናይ ህይወት ኣድሕን ሓገዝ ክባጻሕ: ነቲ ቀውሲ ንምፍታሕን ንሰላምን ምርግጋእን'ታ ሃገር መሰረት ንምንባር ኩሉ ሓቖፍ ሃገራዊ ዘተ ክካየድ ይጽውዑ::


መግለጺ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ

ውሕሰነት ጸጥታ ኢትዮጵያ በብእዋኑ እናኸፍአ ይኸይድ ብምህላዉ ዝተሻቐለ፡ ቤት ጽሕፈት ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንዜጋታቱ መልእኽቲ የሕሊፉ ኣሎ። መግለጺ ኤምባሲ ኣመሪካ ከም ዘነጽሮ፡ ናብ ኣዲስ ኣበባ ዘእቱ ሓደ ዓቢ መስመር ብምዕጻዉ ንምንቅስቓስ ኣዝዩ ሓጻሪ ኮይኑ ኣሎ። እቲ መግለጺ ወሲኹ’ውን ኣባላት ቤት ጽሕፈቱ ካብ ኣዲስ ኣበባ ወጻኢ ከይንቀሳቐሱ ከም ዝተደረቱ ኣመልኪቱ ኣሎ። ናብ ኢትዮጵያ ክጓዓዙ ንዝመደቡ ዜጋታት ኣመሪካ ዳግም ክሓስቡሉ ዘዘኻኸረ እቲ መግለጺ፡ ነቶም ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዘለዉ ዜጋታት ኣመሪካ’ውን ካብታ ሃገር ንምውጻእ ዘድሊ ምቅርራብ ክገብሩ ኣሚቱ። ንድሕነት ዜጋታቱ ኢሉ’ውን ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ዜጋታት ኣመሪካ ህልውናኦም ከመዝግቡ ኣዘኻኺሩ ኣሎ።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ህጹጽ ናይ ሓደጋ ግዜ ኣዊጁ

ቤት ምኽሪ ሚኒስትራት ኢትዮጵያ ኣብ መላእ'ታ ሃገር ንሽዱሽተ አዋርሕ ዝጸንሕ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ኣዊጁ። "ኣብ ህልውና ሃገርን ሉአላዊነትን ዝመጸ ሓደጋ ንምክልኻል" ብዝብል ኣርእስቲ ብኣዋጅ 5/2014 ዝጸደቐ ውሳነ "መምርሒ እዚ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ኣብ ህልውና ሃገርን ሉኣላዊነት ከምኡ'ውን ድሕነት ሰላማዊያን ሰባት ኣገዳሲ ምዃኑ ብምእማን ኣብ ዝኾነ ናይታ ሃገር ክፍሊ ሰራዊት ምክልኻል ወይ ናይ ጸጥታ አካላት ብምውፋር ሰላም ጸጥታን ከኽብሩ ትእዛዝ ከምዝህብ" ይገልጽ። እቲ ኣዋጅ ወሲኹ ሰዓታት እቶ እቶ:ናይ ህዝቢ መራኸቢ መስመራትን መጉዓዝያን ክዕጸው ወይ'ውን ክቋረጽ ዝብል ትእዛዝን ክህብ ከምዝክእል ውሳነ ኣሕሊፉ'ሎ። እቲ ኣዋጅ ካልእ ዝርዝር ሓበሬታት'ውን ዝሓዘ'ዩ። እቲ ብመገዲ መንግስታዊ ኣገልግሎት ዜና ፋና ኣቢሉ ዝተዘርግሐ ዜና፡ ክልተ መዓልታት ድሕሪ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ዜጋታት ብረት ኣልዒሎም፡ ኣንጻር’ቶም “ኣሸበርቲ” ኢሎም ዝጽውዕዎም ሓይልታት ነብሶም ክከላኸሉ ምሕባሮም'ዩ። ብመሰረት ሓበሬታ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ፡ ነባሮ ኣዲስ ኣበባ፡ ብረት ዘለዎም ክምዝገቡን ነብሶም ንምክልኻል ክቕረቡን ብሰብ-መዚ ሎሚ ሰሉስ መምርሒ ተዋሂቡ ኣሎ። ኢትዮጵያ ከምዚ ዝመስል ናይ ህጹጽ ሓደጋ ዝኣወጀት ኣብ ለካትቲ 2018 ቅድሚ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ናብ ስልጣን ምምጻኦም’ዩ። ኣብቲ እዋን ሰዓታት እቶ-እቶ’ውን ተኣዊጁ ነይሩ። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ከም ዘመልከቶ፡ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ናብ መንበሪ ኣባይቲ እናዞረ ዜጋታት ብረቶም ከመዝግቡን ብኸባቢኦም ክጥርነፉን መምርሒ ኣሕሊፉ ኣሎ። ከም መግለጺ እቲ ምምሕዳር፡ ኣብ እዋን ተፍትሽ፡ “ኣሸገርቲ” ዝተባህሉ ከም ዝኣሰረ'ውን ኣመልኪቱ ኣሎ። ብመሰረት ትእዛዝ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ብረት ዘለዎም እሞ ባዕላቶም ኣከባቢኦም ንምክልኻል ኣብ ዝግበር ምድላዋት ክስለፉ ዓቕሚ ዘይብሎም፡ ብረቶም ንመንግስቲ ከረክቡ ምሕጽንታ ቀሪቡሎም ኣሎ።


ፕረዚደንት ባይደን ንኢትዮጵያ፡ ማሊን ጊኒን ካብ ሓገዝ ኣጎዋ ሰሪዞም

ፕረዚደንት ኣመሪካ ጆ ባይደን ሎሚ ሰሉስ ናብ ባይቶ ሃገሮም ኣብ ዝለኣኹዎ ደብዳበ፡ ንሰለስተ ሃገራት ትሕተ-ሳህራ ኣፍሪቃ ማለት ኢትዮጵያ፡ ማሊን ጊኒን ካብ “ስምምዕ ንዕብየትን ዕድላትን ኣፍሪቃ” (ኣጎዋ) ከም ዝሰረዙ ኣፍሊጦም። ፕረዚደንት ባይደን ኣብ ጽሑፎም እዘን ሰለስተ ሃገራት ብዝገበረኦ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት፡ ነቲ ስምምዕ ዘፍርስ ብምዃኑ ካብቲ ዕድላት ክኣልዩዎን ከም ዝወሰኑ ኣፍሊጦም። ብመሰረት ጽሑፍ ፕረዚደንት ባይደን ንኢትዮጵያ ካብቲ ውዕል ክትስረዝ ዘገደዳ በቲ ዝፍጸም ዘሎ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ክኸውን እንከሎ፣ ንጊኒ ድማ ናብ ቅዋማዊ መንግስቲ ንምስጋር ዝተራእየ ጻዕሪን ተበግሶን ስለ ዘየለ፡ ማሊ’ውን ብተመሳሳሊ ድሕሪ ዕልዋ መንግስቲ ናብ ህዝባዊ መንግስቲን ንምስግጋር ብዛዕባ ዘሎ ሃጓፍ’ዩ፡። እቶም ፕረዚደንት ወሲኾም፡ መንግስቶም ምስ ሰለስቲአን ሃገራት ንሰለማዊ ስግግርን ዝሓሸ ድሕነትን፡ ጽምዶ ክገብር ደኣ ይጽናሕ እምበር፡ ዛጊት ውጽኢት ከም ዘይተረኽቦ ኣመልኪቶም። “ስለዚ” ከኣ ይብሉ እቶም ፕረዚደንት፡ ካብ ትማሊ 1 ሕዳር: 2021 ኣትሒዞም ንሰለስቲአን ሃገራት ካብቲ ረባሕቲ እቲ ሓገዝ ምዃን ከም ዝሰረዙወን፣ ምናልባት ኣብ ከይዲ ምምሕያሽ ምስ ዘርእያ ድማ ዳግም ክጽንበራ ዝኽእላ እንተዀይነን ከጽንዑ ምዃኖምን ኣፍሊጦም።


'ሓይሊ ጸላኢ ናትና ሕምቀት’ዩ' ቀ/ሚኒስተር ኣቢይ

ናብ ኣዲስ ኣበባ ዘራኽብ ዓበይቲ መስመራት ብሓይልታት ትግራይን ሰራዊት ሓርነት ናጽነት ኦሮሞን ከም ዝተታሕዘ ኣብ ዝንገረሉ ዘሎ እዋን፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ፡ ነቶም ኣሸበርቲ ዝብሎ ጸላእቲ ንምክልኻል ኵሉ ዜጋ ጻዕሩ ዕጽፊ ክገብር ጸዊዖም። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣብ ልዕሊ ተወላዶ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ጃምላዊ ማእሰርቲ’ውን ይውስኽ ምህላዉ ኣገልግሎት ዜና ኣሶሽትድ ፕረስ ጸብጺቡ። ናብ ኣዲስ ኣበባ ዘአንፍት ዘሎ ኲናት፡ እቲ ኲናት ካብ ዝጅምር ዓመት ኣብ ዝመልኣሉን ህይወት ኣሽሓት ሰባት ኣብ ዝቐዝፈሉን እዋን’ዩ። ብዛዕባ’ቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ዝገበሩዎ ህዝባዊ ጻውዒት፡ ወሃቢት ቃል ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ዝዀነት ቢልለኔ ስዩም፡ ብኣገልግሎት ዜና ኣሶሽትድ ፕረስ ተሓቲታ፡ “እቶም ቀዳማይ ሚኒስተር ዝበሉዎ እቲ ክዉን’ዩ፡ ነታ ሃገር ዝመርሕ ዘሎ ንሱ ስለ ዝዀነ፡” ክትብል መሊሳ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ብሰንበት ኣብ ዝሃቡዎ ናይ ክተት ጻውዒት ቃል፡ ሰራዊቶም ብኣርባዕተ ግንባራት ይዋጋእ ከም ዘሎ ድሕሪ ምሕባር፡ “ናይ ጸላኢና ቀንዲ ሓይሊ፡ ናትና ሕምቀትን ዘይምድላውን’ዩ፡” ክብሉ ገሊጾም። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ድማ ካብ ሰኑይ ጀሚሩ፡ ንተወላዶ ትግራይ ብፍሉይ ዘተኰረ ጃምላዊ ግፋ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከም ዝተራእየ ተፈሊጡ ኣሎ። ወሃብ-ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ለገሰ ቱሉ ብዛዕባ’ቲ ዝካየድ ዘሎ ግፍ ኣመልኪቱ፡ “እቶም መንግስቲ ተዳኺሙ’ዩ፡ ሓይልታት ትግራይ ድማ ይመጹ ኣለዉ ኢሎም ዝኣምኑ ክጥንቀቑ ኣለዎም። ገሊኣቶም እሞ እንኮላይ ኣብ ለይታዊ ትልሂት ከይዶም’ዮም ጸንቢሎም። መንግስቲ ከኣ ነዚ ኣመልኪቱ ስጕምቲ ይወስድ ኣሎ፡” ክብል ገሊጹ። ፈደራላዊ መንግስቲ ደኣ ነቲ ዜና ይንጸጎ እምበር፡ ከተማታት ደሴን ኮምቦልቻን ኣብ ትሕቲ ቍጽጽሮም ከም ዘለዋ ሓይልታት ትግራይ ይገልጹ። ወሃብ ቃል ለገሰ ቱሉ ድማ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ኮምቦልቻ 100 መንእሰያት ከም ዝቐተሉ ይኸስስ። ኣመሪካ: ሓይልታት ትግራይ ብዝገበሩዎ ዘለዉ ምቍጽጻር ከተማታት ስክፍታኣ ትገልጽ ኣላ። ጸሓፊ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ሎሚ ኣብ ዝዘርግሑዎ ሓጺር ናይ ትዊተር መልእኽቲ፡ መንግስቶም ብምትሓዝ ከተማታት ደሴን ኮምቦልቻን ከም ዝሰንበደ ድሕሪ ምግላጾም፡ ምንዋሕ እቲ ኲናት ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ንዝርአ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልዋል ዘጋድድ’ዩ ኢሎም። ንሶም ኣስዒቦም ኵላቶም ኣካላት ወተሃደራዊ ወፍሪ ኣቋሪጾም ናብ ብዘይ ቅድመ-ኵነት ዘተ ክኣትዉ ጸዊዖም። ይዅን እምበር፡ ካብ ላዕለዎት ወተሃደራውያን ኣዘዝቲ ትግራይ ዝዀኑ ጀነራል ጻድቃን ገብረትንሳኤ ምስ ቴለቪዥን ትግራይ ኣብ ዝገበሩዎ ቃለ-ምልልስ ምስ መንግስቲ ዘተ ክግበሩ ድሉዋት ዘይምዃኖም ምምልካቶም ኣገልግሎት ዜና ኣሶሽትድ ፕረስ ጸብጺቡ። ሓይልታት ትግራይ ምስ ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ተላፊኖም ዝተወሃሃደ መጥቃዕቲ ይገብሩ ምህላዎም’ውን ንኣገልግሎት ዜና ኣሶሽትድ ፕረስ ኣመልኪቶም ኣለዉ። ብኣገላልጻ ሓይልታት ትግራይ እቲ ዝገብሩዎ ዘለዉ ኲናት ነቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ተስገዲዱ ዘሎ መሸንቆቓን ምዕጻው መገድታትን ኣፍደገ ንምኽፋት’ዩ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ምምሕዳር ክልል ኣምሓራ፡ ኵሉ ዓቕሚ መንግስቲ ናብቲ ኲናት ክቐንዕን ካልእ ንጥፈታት ክውንዘፍን ሓቢሮም ኣለዉ። ድሕሪ ሰዓት 8፡00 ምሸት ኣብ ከተማታት ዝገበር ምንቅስቓሳት’ውን ደው ክብል ትእዛዝ ከም ዝሓለፈ ኣገልግሎት ዜና ኣሶሽትድ ፕረስ ኣመልኪቱ'ሎ።


ቃለ ምልልስ ኣብ ጉዳይ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝረአ ዘሎ ምዕባለታት

ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሓያሎ ምዕባለታት ይረኣየሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ ንፖለቲካዊ ምዕባለ’ቲ ዞባ ኣመልኪትና ምስ ኣቶ ዘርእስላሴ ረድኢ ሽከር አዘራሪብናዮም ኣለና። ዘርእስላሴ ኣቐዲሙ ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ዝሰርሕ ዝነበረ ኮይኑ፡ ዳሕራይ’ውን ቆንስል ኮይኑ ኣብ ናይ ደገ ተልእኾ ዝነበረን ምሁር ፖለቲካዊ ስነ-ፍልጠትን ኣፈታትሓ ግጭታትን እዩ። ነቲ ቃለ-ምልልስ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ተራ ማሕበራዊ ሚዲያ ኣብ እዋን ግጭት

ዶክተር ሙሴ ተስፋጊዮርጊስ ካብ ዊኒፔግ ካናዳን ገብረክስርቶስ ገብረስላሴ ካብ ኣምስተርዳም ኔዘርላንድስን ኣሉታውን ኣወንታውን ተራ ማሕበራዊ ሚዲያን ተኣሳሰርቲ ነጥብታትን ብዝምልከት ሓሳባቶም ኣካፊሎምና ኣለው። ምሁር ታሪኽ ዶክተር ሙሴ ኣብ ዝተፈላለዩ ዩኒቨርስታት ንዓሰርተ ዓመታት ዝመሃረን ኣብ ምምሕዳር ዊኒፔግ ካናዳ ኣማኻሪ ጉዳያት ስደተኛታት ን እዩ። ገብረክርስቶስ ገብረስላሰ ድማ ተመራማራይ ስነ ልሳን ኮምፒተር ሳይንስን ኮይኑ ኣብ ሕብረተሰብን ማሕበራዊ ሚዲያን ኣድሂቡ የፅንዕ። ምስ ምጅማር ኲናት ትግራይ ተኣሳሲሩ ፅሑፋን መረዳእታታትን ዝወፀላ Tghat.com ትብሃል መርበብ ሓበሬታ ከም ዝመስረተ’ውን ይሕብር። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available ካልኣይ ክፋል'ቲ ዘተ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ሓይልታት ትግራይ ንስትራተጂካዊት ከተማ ደሴ ተቆጻጺርናያ ኢሎም

ሓይልታት ትግራይ ሎሚ ቀዳም ንስትራተጂካዊት ከተማ ደሴ ኣብ ክልል ኣምሓራ ከምዝተቆጻሩዋ ኣፍሊጦም። በቲ ይጋፋሕ ዘሎ ውግእ ዝተፈናቀሉ ዓሰርተታት ኣሻሓት ኣምሓሩ ዘዕቆቡላ ከተማ እያ ከተማ ደሴ። ተዋጋእቲ ትግራይ ንሰራዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ’ታ ከተማ ደፊኦም ኣብ’ዚ እዋን ድማ ናብ ከተማ ኮምቦልቻ ይምርሹ ከምዘለው ወሃቢ ቃል ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ጌታቸው ረዳ ንትካል ዜና ሮይተርስ ካብ ዘይንጹር ከባቢ ኮይኑ ብናይ ሳተላይት ቴለፎን ገሊጹ። ንሱ ክዛረብ ከሎ ‘ሓይልታት ትግራይ ንብዙሓት ሰራዊት ኢትዮጵያ ከምዝማረኹ’ውን’ ጠቂሱ። እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ለገሰ ቱሉ ‘ግብረ መልሲ ንክህብሉ ዝተገብረ ፈተነ ዛጊድ ኣይሰለጠን’ ዘሎ። ሮይተርስ ነቲ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ‘ኣሸባሪ’ ዝባሃል ህወሓት፣ ንኩነታት ኣመልኪቱ ዝሃቦ መግለጺ፣ ካብ ናጻ ኣካል ከረጋግጽ ኣይካኣለን። ኣብ ደሴ ኮይኑ ሪኢቶኡ ዝሃበ ሓደ መምህርን ካልእ ነባሪ’ታ ከተማን ግና ‘ሰራዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ ቀዳም ንጉሆ ጀሚሮም ካብ’ታ ከተማ እናወጹ ከምዝተዓዘቡ፣ ከምኡውን መብራህቲ’ታ ከተማ ካብ ትማሊ ዓርቢ ጀሚሩ ከምዝጠፍአ’ ሓቢሮም። ክልቲኦም ወሃብቲ ሪኢቶ ‘ሓይልታት ትግራይ ኣብ’ታ ከተማ ኣትዮም ዝብል ሓበሬታ ከምዝሰምዑ ግን ብዓይኖም ከምዘይራኣዩን’ውን’ ገሊጾም። ደሴ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ምውዳቃ ነቶም ን ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ክልል ኣምሓራ ደፊኦም ንምውጻእ ይዋግኡ ዘለው ሓይልታት ትግራይ ስትራተጂካዊ ረብሓ ክህልዎ እዩ። ደሴ ካብ ኣዲሳበባ 385 ኪ/ሜ ርሒቃ ትርከብ ከተማ እያ።


ቃለ መጠይቕ ኣብ ጉዳይ መንሽሮ ጡብ

ኣብዚ ወርሒ ጥቅምቲ ዝዝከር ናይ ጡብ ካንሰር ብዝምልከት ናይ ጡብ መንሽሮ ከምዘለዋ ቕድሚ ሓሙሽተ ዓመታት ዝፈለጠት  ኣብዚ ሕጂ እዋን ግን ካብቲ ሕማም ናጻ ዝኾነት ኣደ ስለስተ ቆልዑ ወ/ሮ ኤደን ብርሃነ ብዛዕባ ናይ ህይወት ተመክሮኣን ኣብቲ ነቲ ሕማም ዝፈለጠትሉ እዋን ዝነበረ ኩነታትን ከምኡ'ውን ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣፍልጦ ሕብረተሰብ ኣብ ምዕባይ ትሰርሖም ስርሓት ዝምልከት ኣዘራሪብናያ አለና::


መላፍንቲ ድምጺ ኣመሪካ ዝዀነት “ኣሃዱ ረድዮ” ናይ ደገ ፈነወ ከተቋርጽ መምርሒ ተዋሂባ:ድምጺ ኣመሪካ ምላሽ ሂቡ

በዓል መዚ መራኸቢታት ኢትዮጵያ ሎሚ ዓርቢ ነታ ምስ ድምጺ ኣመሪካ ናይ ስራሕ ዝምድና ዝነበረ ኣሃዱ ረድዮ ምስ ደገ ዘለዋ ርክብ ከተቋርጽ መምርሒ ሂቡ። ኣብቲ ብሓላፊ በዓል መዚ መራኸቢታት ናብ ኣሃዱ ረድዮ ዝተላእከ ምኽንያት ደኣ ኣይግለጽ እምበር፡ እታ ረድዮ ኪንዮ ዝቖመትሉ ዕላማ ትኸይድ ምጽናሓ እቲ ደብዳበ ይገልጽ። ብመሰረት ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ፡ እቲ ብደገ ዝመጸ ናይ ምቍራጽ መምርሒ ንፈነው ድምጺ ኣመሪካ’ውን ዝምልከት’ዩ። እቲ መምርሒ እታ ናይ ኤፍኤም ረድዮ ኣሃዱ፡ ኪንዮ’ቲ ዝቖመትሉ ናይ ምዝንጋዕን ምሕባርን ተልእኾ ሰጊራ ንፈነወ ድምጺ ኣመሪካ ምእንጋዳ ብፍሉይ ጠቒሱ ኣሎ። እቲ መምርሒ ግዜያዊ ድዩ ወይስ ንዅሉ ግዜ ዝተፈልጠ የለን። እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ዳይሬክተር ድምጺ ኣመሪካ ንስጉምቲ በዓል መዚ መራኸቢታት ኢትዮጵያ ምላሽ ሂበን ኣለዋ:: በዓል መዚ መራኸቢታት ኢትዮጵያ ኣሃዱ ሬድዮን ቴሌቭዥንን ንፈነወ ድምጺ ኣመሪካ ከየመሓላልፍ ምእዛዙ ከምዘሕዘነን ዝገለጻ ዳይሬክተር ድምጺ ኣመሪካ ዮላንዳ ሎፓዝ: ድምጺ ኣመሪካ ቅኑዕ: ሚዛናዊን ሓፈሻዊን መምርሒታት ሞያ ጋዜጠኛነት ከምዝስዕብ ብምግላጽ ትሕዝቶ ፈነወ ድምጺ ኣመሪካ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ኣገዳሲ ጉዳያት ዝሓዘ ምዃኑ ገሊጸን:: ብተወሳኺ እቲ መምርሒ ንናጻ ምትሕልላፍ ሓበሬታ ናብ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝዕንቅፍ ንናጽነት ፕረስ ዘጎድእን'ዩ:: በዓል መዚ መራኸቢታት ኢትዮጵያ ንውሳነኡ ዳግማይ ግምት ክገብረሉ ድማ ንጽውዕ ክብላ ዳይሬክተር ድምጺ ኣመሪካ ምላሽ ሂበን ኣለዋ::


ኣብ ክልል ሶማል ብሰንኪ ደርቂ 83 ሽሕ ነበርቲ ተጸበይቲ ረድኤት ክኾኑ ምግዳዶም ተገሊጹ

ኣብ ዞባ ዳዋ ክልል ሶማሌ ብሰንኪ ዘጋጠመ ደርቂ፣ ኣስታት 25 ሽሕ ጥሪት ምሟተን ተገሊጹ። ብዘይካ'ዚ፣ ልዕሊ 83 ሽሕ ሰባት ተጸበይቲ ረድኤት ኮይኖም ኣለው። ክልላዊ መንግስቲ፣ ቀረብ ዝስተ ማይን ቀለብ ጥሪታትን ይልግስ ከምዘሎ ዝረኸብናዮ ዜና ጠቂሱ። ቢሮ ምክልኻል ሓደጋን ድልውነትን’ቲ ክልል ብሰንኪ’ቲ ደርቂ ዝተጎድኡ ረድኤት እንተዘይበጺሑሎም፣ ብዝሒ ዘለዎም ጥሪትን ሰብን ክሞቱ ከምዝኽእሉ ገሊጾም ኣለው።


ደብዳብ ነፈርቲ ከተማ መቐለ ሽዱሽተ ሰለማውያን ሰባት ምቕታሉን 21 ምቑሳሉን ምንጭታት ሆስፒታል መቐለ ሓቢሮም

ሎሚ ሓሙስ ረፋድ ኣብ ከተማ መቐለ፡ ክፍለ-ከተማ ሰሜን፡ ጣብያ ኢንዳስትሪ ኣብ ዝተባህለ መንበሪ ኣባይቲ፡ ብዝተኻየደ ደብዳብ ነፈርቲ ዛጊት ሰለስተ ህጻናት ዝርከቡዎም ሽዱሽተ ሰለማውያን ዜጋታት ከም ዝተቐትሉን ካልኦት ድማ 21 ከም ዝቖሰሉን ንሓለፍቲ ሕክምና መወከሲ ሆስፒታል ዓይደር ብምውካስ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ ከተማ መቐለ ሓቢሩ። ወሃብ-ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ዶ/ር ለገሰ ቱሉ ንኣገልግሎት ዜና ኣሶሽትድ ፕረስ ከም ዝሓበሮ፡ ዒላማ እቲ ደብዳብ ንወተሃደራዊ መተዓራረዪን መስርሒን ኲናት ዝውዕል ስፍራ ምዃኑ ኣመልኪቱ`ሎ። ብመሰረት ሓበሬታ’ቲ ወሃብ-ቃል እቲ መጥቃዕቲ መቐጸልታ ናይቲ ዝሓለፈ እዋን ንመስፍን ኢንዳስትሪያል ኢንጂነሪንግ ዝዓለመ’ዩ። ኣገልግሎት ዜና ኣሶሽትድ ፕረስ፡ ንወሃብ-ቃል ትግራይ ብምጥቃስ ኣብ ዝዘርግሖ ዜና ድማ እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ሰለማዊ ህዝቢ’ዩ ውዒሉን ጎዲኡን ይብል። ብኻልእ ወገን ሚኒስትር ኮምኒኬሽን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣማስይኡ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ሎሚ ሓሙስ ኣብ ከተማ መቐለ ኣብ ልዕሊ ዝርከብ ትካል መስፍን ኢንጂነሪንግ ናይ ኣየር መጥቃዕቲ ምፍጻሙ ኣረጋጊጹ`ሎ። ብዛዕባ ኣብ ሰባት ወሪዱ ዝተባህለ ጉድኣት ሓበሬታ ከምዘይብሉ ዝገለጸ፡ ዶ/ር ለገሰ ቱሉ፡ ሰራዊት መንግስቲ ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ ኩናት የቐንዖ ከምዘሎን፡ በንጻሩ ሓይልታት ትግራይ ንማሕበረ-ሰብ ዓለምን ንሚድያን ንምድንጋር፡ ናብ ቅድሚት ይደፍኡ ከምዘለዉ ዝገልጽ ናይ ሓሶት መረዳእታ ይምግብኦም ኣለዉ ክብል ነቒፉ። ብኻልእ ወገን፡ ናይ መቐለ ወኪላት ድምጺ ኣመሪካ ’ውን ኣብቲ ቦታ መጥቃዕቲ ከይዶም ብዓይኒ ከም ዝተዓዘቡዎን፡ በቲ ደብዳብ መንበሪ ኣባይቲ ፈሪሱ ህሩማትን ሬሳታትን ንምውጻእ ከቢድ ስራሕ ከም ዝነበረ ኣመልኪቶም ኣለዉ።


አዲስ አበባ: ፖሊስ ንክልተ ጋዜጠኛታት አሃዱ ሬድዮ ምእሳሩ ተፈሊጡ

ካብ ኣሸባሪ ውድብ ተልእኮ ብምቕባል ኣብ ምንቅስቓስ ተዋፊሮም ብዝብል ጥርጣረ ፖሊስ ንክልተ ጋዜጠኛታት ኣሃዱ ሬድዮ ኣሲሩ ይምርምሮም ከምዘሎ ኣፍሊጡ። በቲ ክሲ ዝተጠርጠረት ጋዜጠኛ ልዋም ኣታኽልቲ ሎሚ ንካልኣይ ግዜ ቤት ፍርዲ ዝቐረበት ክትከውን ከላ፡ ብተመሳሳሊ ገበን ዝተጠርጠረ ሓላፊ ክፍሊ ዜና`ቲ መደበር ሬድዮ ክብሮም ወርቁ ድማ ትማሊ ንመጀመርያ ግዜ ቤት ፍርዲ ቀሪቡ ኔሩ። ቤት ፍርዲ ንፖሊስ ንተወሳኺ ናይ መርመራ መዓልታት ፈቒድሉ`ሎ።


ኣብ ኢትዮጵያ ብስንኪ ኲናት ዝኸፍአ ሰብኣዊ ሓደጋ ይበጽሕ ምህላው ዝተፈላለዩ ትካላት ይገልጹ

ኣተሓባባሪት ትካል ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ ኣመሪካ (ዩ.ኤስ..ኤ.ኣይ.ዲ) ሳራ ቻርለስ ካብ ጥቅምቲ 20-23,2021 ኣብ ዝነበረ አዋን ናብ ኢትዮጵያ ተጓዒዛ ሰብኣዊ ሓገዛት ናብ ሰሜን ኢትዮጵያ ምስ ዘብፅሑ መሓዙት ትካላት: ሰበ ስልጣናት መንግስቲ : ካልኦት ወሃብቲ ሰብኣዊ ሓገዝ ትካላትን ተራኺባ ተመያይጣ። ሳራ ቻርለስ ምስ ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ጊታ ፓሲ ብምዃን ኣብ ኣዲስ ኣበባን ባህርዳርን ብምብጻሕ፡ በቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዝተላዕለ ቅልውላውን፡ ሓገዛት ረዲኤት ክሓልፉ ብዘይምኽኣሉን ፡ኣብ ዓለም አቲ ዝኸፍአ ሰብኣዊ ሓደጋ ይበፅሕ ምህላዉ ክዕዘባ ምኽኣለንን ከምኡ’ውን ብሰንኪ ካብ ክልል ትግራይ ናብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ተጋፊሑ ዝርከብ ኩናት ብኣማኢት ኣሻሓት ዝቑፀሩ ሰባት ኣብ ውሑዳት ሰሙናት ጥራሕ ካብ መነባብርኦም ምምዝባሎም ሓቢራ`ላ ። ኣተሓባባሪት ትካል ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ ኣመሪካ (ዩ.ኤስ..ኤ.ኣይ.ዲ) ሳራ ቻርለስ ፡ህይወት ኣድሕን ሰብኣዊ ሓገዛት ናብቶም ግዳያት ዝበፅሑሉ መገዲ ክኽፍቱ ፡ መንግስቲ ነቶም ኣብ ክልል ትግራይ ተዓፅዮም ዝርከቡ መራኸቢ ማዕከናት፤ ባንኪን ካልኦት ኣገልግሎታትን ናብ ንቡር ክምለሱ ፤ ከምኡ’ውን ኩሎም ዓይነት ሰብኣዊ መጉዓዝያ ብዘይ ገለ ክልከላ ክሓልፉ ከፍቅድን ዝሓወሰ መጸዋዕታ ኣቕሪባ`ላ። እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ፕረዚደንት ዓለምለኸ ኮሚቴ ቀይሕ መስቀል ፒተር ማዉሪር ፡ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ንኸባቢ ሓደ ዓመት ዝካየድ ዘሎ ኲናት ኩሎም ተፃባእቲ ወገናት ሲቪል ህዝቢ ካብ ሓደጋ ክሕልዉ ፀዊዑ`ሎ ። ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ዝርከብ ህዝቢ ዋሕዲ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ሸቐጣ መቐጥ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ዝረኽበሉ ኩነታት ብምስኣኑ ንዝኸፍአ ሓደጋ ተቓሊዑ ይርከብ ክብል`ውን ኣብቲ ንሰለስተ መዓልቲ ዝገበርዎ ምብጻሕ ተዛሪቡ`ሎ።


ኦፌኮ: ኢትዮጵያ ካብ ዘላቶ ጸገም ክትወጽእ ኩሉ ሓቖፍ ዘተ ከምዘደልይ ገሊጹ

ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ፡ ኢትዮጵያ ካብ ዘላቶ ጸገም ክትወጽእ እንተኾይኑ፡ ሓቀኛን ኩሉ ዝሓቖፈን ሃገራዊ ዘተ ምክያድ ኣድላዪ`ዩ ኢሉ ከምዝኣምን ሓላፊ ቤት ጽሕፈት`ቲ ተቓዋሚ ፓርቲ ኣቶ ጥሩነህ ገምታ ንድምጺ ኣመሪካ ተዛሪቡ። እቲ ዘተ ቅድሚ ምክያዱ`ውን እቲ ፓርቲ ከም ቅድመ ኩነት ዘቐመጦም ነጥብታት ከምዘለዉ ንሳቶም ድማ ዝተኣሰሩ ኣባላቱ ተፈቲሖም ኣብቲ ዘተ ክሳተፉ ኣለዎም ዝብል ከምዝርከቦ ኣቶ ጥሩነህ ጠቒሱ`ሎ። ብኻልእ ወገን፡ ሃገራዊ ምይይጥ ንህልውና ሃገር ኣድላዪ`ዩ ክብል ዜጋታት ኢትዮጵያ ንማሕበራዊ ፍትሒ ( ኢዜማ) ቅድሚ ሎሚ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጹ ኔሩ`ዩ። መንግስቲ ብዛዕባ`ዚ ዳሕራዋይ ጻውዒት ኦፈኮ ዛጊት ዝሃቦ ምላሽ የለን። እንተኾነ ግን፡ ኣብ ኢትዮጵያ ንኩሉ ዘሳተፈ ሃገራዊ ዘተ ከምዝካየድ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይን ካልኦት ላዕለዎት ሰበ-ስልጣንን ኣብ ዝተፈላለዩ ኣጋጣሚታት ክገልጹ ጸኒሖም`ዮም ።


ብሕብርታቱ ታሪኽ ዝስንድን ወለዶታት ከላግብ ዝፍትን ዘሎ ስነ-ጥበበኛ የጊ

ኣብ ኢትዮጵያ ተወሊዱ ኣብ ኬንያን ኤርትራን ዝተቐመጠ’ሞ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ድማ ኣብ ከተማ ሲያትል ኣመሪካ ዝነብር ዘሎ ስነ-ጥበበኛ ይግዛው ሚኪኤል (የጊ)፡ ኣብ ከተማ ሲያትል ጥራይ ልዕሊ12 ህዝባውያን ስነ-ጥበባዊ ስራሓት (Public Art) ዘፍረየ’ዩ። እዚኣቶም ውሑዳት ካብቶም ሓያሎ፡ በበይኖም ስራሓቱ’ዮም። No media source currently available  ስራሓት የጊ ኣብ ቅብኣ፡ ሞዝያክ ኣርት፡ ዲዛይን ካልእን ዘተኵሩ ኰይኖም፡ ካብቶም ፍርያቶም ናብ ዝሰፍሐ ተኸታትሊ ከብጽሑ ዝኸኣሉ ስነ-ጥበበኛ’ዩ። ቅድሚ ቀረባ እዋን ብኸተማ ሲያትል ተዓዲሙ ኣብ ዝተኻየደ፡ ንታሪኽ ጸለምቲ ንምዕቃብ ዘተኰረ ህዝባዊ ስነ-ጥበባዊ ዕዮ ተሳቲፉስ፡ ሓንቲ ህዝባዊት ስራሕ’ውን ኣቕሪቡ ኣሎ። ንዝሰፍሐ ስራሓቱ ካልእ እዋን ክንምለሶ ተስፋ እናገበርና፡ ንሎሚ ኣብዛ ናይ መወዳእታ ስራሑ ጥራይ ብምትኳር ዝተገብረ ቃለ-ምልልስ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣብ ክልል ኣምሓራ ብሰንኪ ኲናት ቁጽሪ ካብ መነባብርኦም ዝተመዛበሉ ልዕሊ 750 ሽሕ ምብጽሑ ተገሊጹ

ብሰንኪ’ቲ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ቀጺሉ ዘሎ ውግእ፣ ብዝሒ ተመዛበልቲ ኣብ ክልል ኣምሓራ ኣዝዩ ይንህር ከምዘሎ መንግስቲ ክልል ኣምሓራ ኣፍሊጡ። ኮምሽን ምክልኻል ሓደጋን ውሕስና መግቢኣቶ ኢያሱ መስፍን ሎሚ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃል "ብሰብ ሰራሕን ብተፈጥሯዊን ሓደጋታት ብዝሒ ተመዛበልቲ ልዕሊ 750 ሽሕ ከምዝኾነ’ ሓቢሩ። እቲ ኮምሽን ዝኣክል ሰብኣዊ ረድኤት ይቀርብ ከምዘየለ ብምግላጽ ፣ ብሕልፊ ሰራዊት ህወሓት ኣብ ዝተቆጻጸሮም ከባቢታት ሓገዝ ንምብጻሕ ከምዘይተካኣለ ተሓቢሩ'ሎ።


ኢዜማ: ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ኩነታት ሰሜናዊ ክፋል'ታ ሃገር መብርሂ ክህቡ ዝሓትት ደብዳቤ ንቤት ምኽሪ ምቕራቡ ገሊጹ

ኢዜማ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ብዛዕባ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ይቅጽል ዘሎ ውግእ ኣብ ቅድሚ ቤት ምኽሪ’ታ ሃገር ቀሪቦም መብርሂ ንክህቡ ዝሓትት ደብዳቤ ናብ ኣፈጉባኤ’ቲ ቤት ምኽሪ ከምዘቅረበ ገሊጹ። ንድምጺ ኣመሪካ ርእይቶኦም ዝሃቡ ኣቦ መንበር’ቲ ፓርቲ ኣቶ የሽዋሽ ኣሰፋ "እቲ ዝቀረበ ሕቶ፣ ኣንፈት ፍታሕ ዝሓቆፈ’ውን ከምዝኾነ" ሓቢሮም። ንኢዜማ ወኪሎም ኣብ ፓርላማ ዝኣተው ኣባላት ኢዜማ ዘቅረብዎ ደብዳቤ "መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ነቲ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል’ታ ሃገር ይካየድ ዘሎ ውግእ ኣብ ውሽጢ ክንደይ ጊዜ ዛዚሙ፣ ዜጋታት ናብ ንቡር መነባብሮ ዝምለሱሉ ኣንፈት፣ ካብ ህዝቢን ተቃወምቲ ፓርቲታት እንታይ ትጽቢት ከምዝግበርን እቶም ቀ/ሚ መብርሂ ንክህቡ" ዝሓትት እዩ። ኣቶ የሽዋሽ ኣሰፋ "ኣባላትን መሪሕነትን’ቲ ፓርቲ ከምኡውን ህዝቢ፣ መዓስ እዩ ህዝቢ ዘዕርፍ፧ ኣንፈት መንግስቲ ንጹር ዘይኮነ፣ ንምዝዛሙ ድማ ንጹር ሰሌዳ ኣይኮነን’ ኢሎም ።


ኣብ ትግራይ ሎሚ’ውን ደብዳብ ነፈርቲ ተኻዪዱ

ሎሚ ሰሉስ ኣብ ከባቢ ከተማ መቐለ ወረዳ እንደርታ፡ ጣብያ ዓራቶ ዝተባህለ ከባቢ ደብዳብ ነፋሪት ተፈፂሙ። እቲ ደብዳብ ኣብ መሬት ሕርሻ ከም ዝተፈጸመ ኣማሓዳሪ’ቲ ወረዳ ኣይተ ፀጋይ ገብረተኽል ንወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ መቐለ ሓቢሩ'ሎ። በዚ ደብዳብ ክሳብ ሐዚ ኣብ ልዕሊ ሰባት ብዛዕባ ዝበፀሐ ጉድኣት ዛጊድ ዝተፈለጠ የለን። እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ዝተፈፀመሉ ሰዓት ጓሶት ምስ ከብቶም ኣብቲ ከባቢ ዋላተነበሩ ጉድኣት ግን ኣይበፅሖምን ክብሉ መሰኻኽር ዓይኒ ተዛሪቦም። መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወገኑ ኣብ ከተማ መቐለ ከባቢ ኵሓ ዝርከብ መሰልጠኒ ፍሉይ ሓይሊ ከም ዝደብደበ መንግስታዊ ኣገልግሎት ዜና ፋና ፀብፂቡ።


ኣብ ዓድዋን ማይጸብሪን ደብዳብ ነፈርቲ ምክያዱ ተገሊጹ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ብሰንበት’ውን ኣብ ክልል ትግራይ ክልተ መጥቃዕታት ነፈርቲ ኣካዪዱ:: ብሰንበት 24 ጥቅምቲ 2021 መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዓድዋን ማይጸብሪን ደብዳብ ነፈርቲ ኣካዪዱ። ወሃብ-ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ለገሰ ቱሉ፡ እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ወተሃደራዊ መሰልጠኒ ማይጸብሪን ወታሃደራዊ ክዳን ዝፈረየሉ ፋብሪካ ዓለባ ኣልመዳን’ዩ ተፈጺሙ ክብሉ ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሮም። ወሃብ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ብትዊተር ኣብ ዝዘርግሑዎ ጽሑፍ ግን እቲ ቦምባ ኣብ ማይ ጸብሪ፡ ኣብ ጥቓ ሆስፒታል ምውዳቑን ኣብ ክልቲኡ ወገናት ንወተሃደራዊ ዒላማ ከምዘይወቕዐን ኣመልኪቶም። ብፈደራላዊ መንግስቲ ካብ መዝነቱ ዝተኣልየ ሓላፊት ቢሮ ኮምኒከሽን ክልል ትግራይን ዝዀና ሊያ ካሳ ንወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ መቐለ ከም ዝነገረኦ ድማ ኣብ ሰላማዊ ሰብ ከቢድ ክሳራ ወሪዱ ኣሎ። ብመሰረት ሓበሬታ እተን በዓልቲ መዚ ግን ብሰንኪ’ቲ ዘሎ ጸገም መራኸቢታት ብልክዕ ቍጽሪ ጉድኣት ንምፍልጥ ደኣ ኣይከኣል እምበር፡ በቲ ዝተኻየደ ደብዳብ ሰለማውያን ሰባት ተወቒዖም ሕክምናዊ ሓገዝ ይግበረሎም ምህልወን ኣብ ዝሃበኦም ቃለ መጠየቕ ኣፍሊጠን።


ኣብ ቤት ምኽሪ ኣመሪካ ኮሚቴ ጉዳያት ወጻኢ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ውሳነ ኣሕሊፉ

ኣብ ናይ ኣሜሪካ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኮሚቴ ጉዳያት ወፃኢ ንውሳነ H.R.445 ብምምሕያሽ ኣብ ኢትዮጵያ ንዝተፈፀመ ኩሉ ህውከትን መግሃስታት ሰብኣዊ መሰላትን ብምኹናን ኣብ ግጭት ሰሜን ኢትዮጵያ ይሳተፉ ንዘለው ኩሎም ተዋጋእቲ ተፃብኦታት ደው ከብሉ፣ሰብኣዊ መሰላት ከኽበሩን፣ሰብኣዊ ረድኤት ብዘይገደብ ክሓልፍ፣ተኣማንነት ዘለዎም ተግባራት ጭፍጨፋ እንተሃሊዮም ብገለልተኛ ምርመራ ክፃረዩ ምትሕብባር ክገብሩን ክብል ዝሓለፈ ሓሙስ ፀዊዑ ኣሎ። እቲ ውሳነ ድሕሪ ምሕላፉ ኣባል ቤት ምኽሪ ካረን ባስ ኣብ ዘውፅእኦ መግለፂ፣ነዚ ብዓሌት፣ፖለቲካን ታሪኽን ዝተሓላለኸን ብዙሕ መልክዕ ዘለዎ ግጭት: ሰላምን ኣብ ልዝብ ዝተመሰረተ መፍትሒን ክመፅእ ነቲ ውሳነ ሓሳብ ከምዝመርሕ ገሊፀን። ንሰን ኣብ ክልል ትግራይ ሕዳር 2020 ኣብ ልዕሊ ሃገራዊ ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ብህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ዝጀመረ መጥቓዕቲን ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ዝወሰዶ ግብረ መልስን ስዒቡ እቲ ግጭት ናብ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ሰፊሑ።ኣካይዳ እንተድኣ ዘይተቐይሩን ኣብ ልዝብ ዝተመስረተ ተፃብኦ ጠጠው ናይ ምባል ስምምዕ እንተድኣ ዘይተፈፀሙን እቲ ግጭት ናብ ካልኦት ክፋላት እታ ሃገር ክሰፊሕ እዩ ኢለን። ኣቐዲሙ ኣብ ወርሒ መስከረም ኣባል ቤት ምኽሪ ሳራ ጃኮብ ንዝርከብኦ ልኡኽ መሪሐን ናብ ኢትዮጵያ ተጓዒዘን ምስ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ፣ውድባት ሰብኣዊ ረድኤት፣ስቪል ማሕበረሰብ፣መናእሰይን ካልኦት ተራኺበን ምዝርራበን ገሊፀን። ‘’ነዚ ግጭት ወታሃደራዊ ፍታሕ ኣይህልዎን ዝብል እምነት ኣለኒ፤እታ ሃገር ትስበር እያ ዘላ ብዘይካ ሃገራዊ ልዝብ ናብ ዝገደደ ፀገም ክትኣትው እያ’’ኢለን።ኢትዮጵያ ካብ ምምሕዳር ኣመሪካ እገዳ ናይ ምንባር ሓደጋን እቲ ግጭት እንተድኣ ቀፂሉ እታ ሃገር ካብ ኣመሪካ ትረኽቦ ዝነበረ ቐረፀ ናይ ዘይምኽፋል ረብሓ ንሓደጋ ክቃላዕ እዩ ክብላ ስኽፍትአን ገሊፀን።


ዘተ ኣብ ተበግሶን ኣገባባትን ሕጊ ማግነትስኪ

ኣብ ቀረባ እዋን፡ ብዙሓት ትካላት ዝፈረማሉ፡ ንመንግስቲ ኤርትራ ብሕጊ ማግነትስኪ ዝጽውዕ ጋዜጣዊ መግለጺ ተዘርጊሑ ነይሩ። ብመሰረት እቲ ጽሑፍ፡ መንግስቲ ኤርትራ ንኤርትራዊ ሽወደናዊ ጋዜጠኛ ዳዊት ኢሳቕን ካልኦት ብጾቱን ልዕሊ 20 ዓመት ብዘይ ሕጊ ስለ ዝኣሰሮም፡ ንፈጸምቲ እቲ በደል ዝዓለመ ማዕቀብ ክግበር ዝጽውዕ’ዩ። ንተበግሶን ኣገባብትን እቲ ጻውዒት ኣመልኪትና ኣብ ጉዳይ ስደተኛታትን ሰብኣዊ መሰላት ኣተኲራ ነዊሕ ዝሰርሐት ሜሮን እስቲፋኖስን ሓው ንጋዜጠኛ ዳዊት ኢሳቕ ዝኾነ ኢሳያስ ኢሳቕን ክልቲኦም ነበርቲ ሽወደን’ዮም ኣዘራሪብናዮም ኣለና ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available No media source currently available


ኣብ ናይ ኣፍሪቃ ናይ ሙዚቃ ውድድር `ኣፍሪማ` ዝተሓጸያ ደርፍታት ኤርትራ

ብስነ-ጥበባውያን ዮናስ ምሕረትኣብ(ማይነስ)ን ሜሪ ዘርኣብሩክን ዝተደርፋ ደርፍታት ኣብ ናይጀርያ ብዝመደበሩ “ኣፊሪማ” ዝተባህለ ኣፍሪቃዊ ናይ ሙዚቃ ትካል ምስ ብሉጻት 12 ተሓጽዮም ኣለዉ። ብመሰረት ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣፍሪማ ዝርከብ ሓበረታ ”ኣፍሪማ” ማለት All Africa Music Awards ብሞያተኛታትን ኣብ ሙዚቃ እጀታ ዘለዎምን ኣህጉራዊ ኮሚቴ ዝምራሕ ኮይኑ፡፡ ዕላምኡ ፡ብሩህ መጻኢ፡ ፍስሃን ሓድነት ኣህጉር፡ ኣፍሪቃን ዘማዕዱ`ዩ። ሃብታም ኣፍሪቃዊ ክብርታትን ምዕቃብ ባህላዊ ሪማትን ይጽንብልን የተባብዕን ። ብኣፍሪቃውያን ስነ፡ጥበባውያን ንዝፈረዩ ስራሓት ሙዚቃ ብምውድዳር ድማ ንብሉጽ ስርሓት ይሽልም። ኮመድያን፡ሙዚቀኛ፡ደራስን ኣላይን ዮናስ ም/ኣብ (ማይነስ)ብርክት ዝበሉ ስነ-ጥበባዊ ስርሓት ዘበርከተን ብዘቕርቦም እዋናዊን ኣዘናጋዒን ናይ ኮመዲ ስርሓቱ ብብዙሓት ኣድናቖት ዝረኸበ ሓደ ካብ ኤርትራውያን ኮመድያን’ዩ። ድምጻዊት፡ ደራሲትን ዘያሚትን መንእሰይ ስነጥበበኛ ሜሪ ዘርኣብሩኽ ክሳብ ሕጂ ኣርባዕት ንጽል ደርፍታትን ሓደ ኣልቡምን ዘፍረየት ሓንቲ ካብ ሓደስቲ መንእሰያት ስነ-ጥበባኛታት’ያ።ብእትቕርቦም ናይ እንግሊዝኛ ደርፍታት፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ጽቡቕ ተፈላጥነት ካብ ዝረኸቡ ድምጻውያን መንእሰያት ሓንቲ’ያ። ምስ’ዞም ክልተ ስነ-ጥበባውያን ዝተገበረ ዕላል ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available     ተዓወትቲ `ኣፍሪማ` ብድምጺ`ዮም ዝምረጹ፡ ኩሉ ድማ ብዓፍርዒምዓ ዓቻደምይ ኣብ ኦንላይን ጥራሕ`ዩ ዝካየድ። ስነ፡ስርዓት ሽልማት`ቲ ዕለት ድማ ናብ ፰፬ ሃገራት ብተለቪዥን ብቐጥታ ከም ዝምሓላለፍ`ውን እቲ ትካል ኣፍሊጡ`ሎ።  ኣብ ዘረባና፡ ከም ኣካል ኣፍሪማ፡ “ዖኡር ቮኢቸ” ማለት ድምጽና ዝብል ፕሮጀክት`ውን የሰጉም`ዩ፡ ዕላምኡ ናይ ትምህርቲ ሓገዝ ንዘድልዮም ቆልዑት ኣፍሪቃ ምሕጋዝን ናይ ትምህርቲ ንቕሓት ንምብራኽን`ዩ። ኣፍሪማ ምስ ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ `ውን ብሽርክነት ከምዝሰርሕ ኣፍሊጡ`ሎ። እዚ ድምጺ ኣመሪካ ` ዩ። (0፡፴)


ኢትዮጵያ: ምምሕዳር ክልል ሃረሪ ተመስሪቱ

ኣብ ኢትዮጵያ ምምሕዳር ክልል ሃረሪ ሎሚ ተመስሪቱ። ንናይቲ ክልል ኣመሓዳሪ ናይ ምምራጽ ሕገ መንግስታዊ ስልጣን ዘለዎ ጉባኤ ሃረሪ፣ ንስም ሕጹይ ኣመሓዳሪ ከምዘቅረበን፣ እቲ ቤት ምኽሪ ተቀቢሉ ከምዘጸደቆን ተፈሊጡ'ሎ። ብኣካይዳ እቲ ናይ ሎሚ መስርሕ ቅሬታ ዝሓደሮም ኣባላት እቲ ቤት ምኽሪ፣ ናብቲ ኣዳራሽ ኣይንኣቱን ስለዝበሉ፣ ምልኣተ ጉባኤ ኣይተማለኣን ተባሂሉ እቲ ኣኼባ ምብታኑ'ውን ተሓቢሩ።


መቐለ ንራብዓይ መዓልቲ ደብዳብ ነፈርቲ ተኻዪዱ፣ 11 ሰራሕተኛታት ዩኒቨርስቲ መቐለ ቆሲሎም

ሎሚ ዓርቢ 22 ጥቅምቲ 2021 ኣብ ምብራቓዊ ወገን ከተማ መቐለ፡ ዩኒቨርስቲ መቐለ ከባቢ እንዳ ኢየሱስ፡ ንራብዓይ እዋን ደብዳብ ነፈርቲ ተኻዪዱ። ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝለኣኾ ዝደሓረ ጸብጻብ፡ በቲ መጥቃዕቲ 11 ሰራሕተኛታት ዩኒቨርስቲ መቐለ ቆሲሎም ኣብ መወከሲ ሆስፒታል ዓይደር ይሕክሙ ምህላዎም ሓቢሩ'ሎ። ከም ሓበሬታ ኣሶሴይትድ ፕረስን ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስን ነቲ ብሕቡራት ሃገራት ኣብ ሰሙን ሓንሳብ ናብ መቐለ ዝግበር ዝነበረ በረራ’ውን ብሰንኩ ተሰናኺሉ ኣሎ። ወሃብ ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ለገሰ ቱሉ፡ ንኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ፡ እቲ መጥቃዕቲ ኣቐዲሙ መሰልጠኒ ማእከል ዕጡቓት ትግራይ ዝነበረ ምዃኑ ኣመልኪቱ። ብመሰረት መንግስታውያን ማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ፡ እቲ ዒላማ፡ ስልጠና ዝካየድሉን መሳርሒ መራኸቢታት ዝኽዘነሉን ኢዩ። ወሃብ ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ብዛዕባ’ቲ ዝተቛረጸ በረራ ብኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ ተሓቲቱ ኣብ ዝመለሰሉ ድማ “ሰዓታትን መስመር በረራታትን እቲ መጥቃዕቲን ናይ ሓገዝ ነፈርቲን በበይኑ’ዩ፡” ክብል መሊሱ። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ንተለቪዥን ትግራይ ብምጥቃስ፡ ኣብ ልዕሊ 11 ሰላማውያን ሰባት ጉድኣት ከም ዝወረደ ኣመልኪቱ ኣሎ። ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ኣጽብሃ’ውን ናብቲ ቦታ በጺሑ ነይሩ። ብመሰረት ጸብጻብ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ድማ እቲ መጥቓዕቲ እኽሊ ሓረስቶት ሃሪሙን ኣቃጺሉን።


ኣብ ኢትዮጵያ ዞባ ቦረና ብሰንኪ ደርቂ ብርክት ዝበላ ጥሪት ይሞታ ምህላወን ተገሊጹ

ኣብ ዞባ ቦረና ክልል ኦሮምያ፣ ብሰንኪ ደርቂ ብርክት ዝበላ ጥሪት ይሞታ ከምዘለዋ ተፈሊጡ። ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ኣዋርሕ ልዕሊ ት ሸዓተ ሽሕ ጥሪት ከምዝሞታ’ውን እቲ ዜና ይሕብር። መንግስቲ ቅልጡፍ ምላሽ እንተዘይሂቡ፣ እቲ ጸገም ክጋደድ ከምዝኽእል ነበርቲ’ቲ ከባቢ ገሊጾም ።


ኣብ ኤርትራ ብቋንቋ ትግርኛ ዝተዋህባ ድምጺ ናብ ጽሑፍ ትቕይር ሶፍትዌር ዝምሃዙ መንእሰያት

ኣብ ኮለጅ ኢንጂነሪንግ ማይ-ነፍሒ ኤርትራ ዝመሃሩ ተማሃሮ ራብዓይ ዓመት፡ ንጽምጺ ትግርኛ ናብ ጽሑፍ እትቕይር ሶፍትዌር ምስራሖም ይገልጹ። እዚ ናይ ቋንቋ ትግርኛ፡ ብሕልፊ ድማ ኣብ ኤርትራ፡ ናይ ፈለማ ዝበሉዎ ፈተነ ናብ ዝሰፍሐ ተጠቃሚ ከብጽሑ ኣብ ተስፋ ኣለዉ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


“መቐለ ንሳልሳይ እዋን ደብዳብ ነፈርቲ ተኻዪዱ” ሮይተርስ፣ “ፈሺሉ” ወሃብ ቃል ህወሓት

ሎሚ ሓሙስ 21ጥቅምቲ 2021፡ ኣብ ከተማ መቐለ ሓድሽ ደብዳብ ነፈርቲ ከም ዝተኻየደ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሩ። ከም ጸብጻብ ሮይተርስ እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ምፍጻሙን ዝደልዮ ዕላማ ምውቃዑ ወሃብ-ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ደኣ ይሓብር እምበር፡ ብመሰረት ጸብጻብ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ መቐለ ግን ዛጊት ኣብ ሰብን ንብረትን ዝበጽሐ ዕንወት የለን። ብመሰረት መሰኻኽር ዓይኒ፡ እቲ ደብዳብ ላጪ ኣብ ዝብሃል ኣከባቢ ምዃኑ ይገልጹ። ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ናብቲ ቦታ ተጓዒዙ ከም ዝሓበሮ፡ እቲ ተወቒዑ ዝተባህለ ናይ ሕርሻ መሬት ኣሰር ክረኽበሉ ከም ዘይከኣለ ኣመልኪቱ ኣሎ። No media source currently available  እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ወሃብ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ነቲ ጉዳይ ኣመልኪቶም ኣብ ትዊተር መልእኽቲ ፈንዮም ነይሮም። ብመሰረት መልእኽቲ ትዊተር ኣቶ ጌታቸው ረዳ፡ ነፈርቲ ኲናት ሰለስተ ግዜ ደኣ ይመላለሳ እምበር፡ ብሓይልታት ጸረ-ነፈርቲ ትግራይ ተመሊሰን ዕላማአን ከየተግበራ ፈሺለን ከም ዝተመልሳ ኣመልኪቶም። ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ዶ/ር ኣማኑኤል ዮሃንስ ኣብ ኩነታት ቫይረስኮሮና ኣብ ኤርትራ

ብመሰረት ወግዓዊ ሓበሬታ ሚኒስትሪ ጥዕና ኤርትራ፡ ቍጽሪ መልከፍቲን ሞትን ኮቪድ19 ተዛማዲ ውሑድ ደኣ ይዅን እምበር፡ ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ኣዝየን ውሑዳት ንዓለማዊ ልግሲ ክታበት ኮቫክስ ዘይተቐበለት ሃገራት ምዃና’ዩ ይፍለጥ። ነዚን ካልእን ኣመልኪቱ ዶክተር ኣማኑኤል ዮሃንስ ክኢላ ፋርማሲስት ኣውቶኢሙን ከምኡ’ውን ሕማማት ፓልሞናሪ (Autoimmune and pulmonary disease) ኣዘራሪብና ኣለና ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ንከተማ መቐለ ዒላማ ዝገበረ ደብዳብ ነፈርቲ ተኻይዱ

መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ልዕሊ ርእሰ ከተማ ክልል ትግራይ ዝኾነት መቐለ፣ ንሳልሳይ ጊዜ ሎሚ ረቡዕ’ውን ብነፈርቲ ምድብዳቡ ይግለጽ ኣሎ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ዕላማ'ቲ መጥቃዕቲ ንመስርሒ ኣጽዋራት'ቲ ኣሸባሪ ዝበሎ ህወሓት ዒላማ ዝገበረ ምንባሩ ገሊጹ'ሎ።  ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ኦሮምያ ዘጋጥሙ መጥቓዕቲታት ናብ ማሕበረሰባዊ ግጭት የመርሑ የጠንቕቅ

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮምያ ኣብ ዞባታት ምብራቕ ወለጋን ሆሮ ጉድሩን፡ ኣብ ልዕሊ ሰለማውያን ዜጋታት ዝፍጸሙ መጥቃዕትታት ናብ ማሕበረሰባዊ ግጭታት ንከየምርሑ፡ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ስግኣቱ ገሊጹ። እቲ ግጭት ብሄር፡ተኮር ባህርይ ቅድሚ ምሓዙ ኣብቶም ግጭት ዝደጋገመሎም ከባብታት መንግስቲ እኹል ናይ ጸጥታ ሓይሊ ከዋፍር`ውን እቲ ኮሚሽን ኣተሓሳሲቡ`ሎ። መበገሲ`ቲ ግጭት ኣብ መንጎ መንግስትን ዕጡቓት ዝካየድ ግጭት ምዃኑ ዝገልጽ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት፡ ቀንዲ ትኹረትና ግን ኣብቲ ግጭት ዘየለዉ ሲቪላት ናይ`ቲ ግጭት ግዳያት ክኾኑ ኣይግባእን ዝብል`ዩ ክብል ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጹ`ሎ። ወሃቢ ቓል ኦሮሚያ ብወገኑ፡ ኣብ መንጎ`ቲ ብፍቕርን ሕውነትን ዝነበርን ንሓድነት ኢትዮጵያ ዝቖመን ብሄር፡ብሄረሰብ፡ ንፖለቲካዊ መኽሰብ ዝቖሙ ኣካላት ድማ ይህልዉ`ዮም ካብ መንጎኦም ድማ ሸነ ዝተባህለ ሽብርተኛ ጉጅለን፡ ናይ ኣምሓራ ኮማንዶ ኢሉ ዝሸፈተ ሓይሊን ኣብ ንጹሃን ዓሊሞም ዝወስድዎ መጥቃዕቲ`ዩ ምበር፡ ኣብ ማእከል`ቲ ሕብረተሰብ ዝርአ ሓደ ነገር`ኳ የለን ኢሉ።


ሃገራዊት ጋንታ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ፈላማይ ግጥም መጻረይ ዋንጫ ኣፍሪቃ 5 ብ 0 ተሳዒራ

ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ምስ መዘንኣ ጋንታ ብሩንዲ ሎሚ 20 ጥቅምቲ,2021 ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቐትሪ ኣብ ኣስመራ ስታድዩም ኣብ ዝገበረቶ ፈላሚ ግጥም መጻረዪ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2022: 5 ብ 0 ተሳዒራ። ብመሰረት ዝወጸ መደብ ጸወታ ካፍ፡እዘን ክልተ ሃገራውያን ጋንታትት 26 ጥቅምቲ ካልኣይ ግጥመን ኣብ ብሩንዲ፡ከተማ ንጉዚ ከካይዳ’የን።ኣብ ካልኣይ እግሪ ዝተዓወተት ጋንታ ኸአ ካብ ጅቡቲን ሩዋንዳ ምስ ዝሰዕረት ጋንታ ክትጋጠም’ያ።


ዘተ ኣብ ጉዳይ ኣብ እዋን ጥምየትን ዓጸቦን ንመግብነት ዘገልግሉ ኣሕምልትን ፍረታትን

ኣብ ከም ክልል ትግራይ ዝበሉ ከባቢታት ህዝቢ ሓደጋ ጥምየት ከጋጥሞ ከሎ ነቶም ዝለመዶም መግብታት ዝትክእ ፣ቀልጢፉ ክባፅሕ ዝኽእል ፣ ንመግብነት ዘገልግሉ ኣሕምልትን ፍረታትን እንታይ እዮም? ረብሐኦም'ኸ? ምሕረት ሃይለ ኣብ ባህሪያዊ ለውጢ ኣብ ሳይንሳዊ ስርዓት ኣመጋግባ ማስተርስ ዘለዋን ቅድም ክትብል ኣብ ሬድዮ ጀርመን ምስ ሳይንሳዊ ስርዓተ መግቢ ተተሓሒዙ መደባት ተዳሉ ዝነበረት: ኣብረሀት ገ/ጊዮርግስ ፡ IOT (Internet of Things) ማስተርስ ኣለዋ። ከምኡ'ውን ኣብ ሩዋንዳ ኣብ ሕርሻ ማሽሩም ተዋፊራ ትርከብ ።ኣበባ ወ/ተኽለ፡ ኣብ ኣሜሪካ ግዝኣት ኣሪዞና እትነብርን ኣብ Health Informatiocs ማስተርስ ዘልዋን ኣብ ክልል ትግራይ ገልዒ በለስ ንዝተፈላለየ መግቢነት ከምዝውዕል ካብተን ፈላሞት ስልጠና ዝወሰዳ እያ ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available No media source currently available


ቤት ፍርዲ ዳች ንኤርትራዊ ዘይሕጋዊ መሰጋገሪ ሰባት ኣብ ዝርዝር ዝድለዩ ገበነኛታት ምእታው ይገልጽ

ዓቃቢ ሕጊ ዳች፣ ንኤርትራዊ ዘይሕጋዊ ኣሰጋጋሪ ሰባት ኪዳነ ዘካርያስ ሃብተማርያም፣ ኣብ ዝርዝር ኣዝዮም ተደለይቲ ሰባት ብምእታው ብገበን ምዝውዋር ሰባት ክኸሶ ከምዝደሊ ኣፍሊጡ። ኪዳነ፣ ናብ ኣውሮጳ ክሰግሩ ይፍትኑ ንዝነበሩ ስደተኛታት ኣብ መኻዚኖ ሊብያ ኣጥምዪዎምን ገሪፍዎምን ብዝብል ዝቀረቦ ክሲ፣ ኣብ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ሙሉእ ዕድመ ንክእሰር ከምዝተፈርዶ ዝዝከር እዩ። እንተኾነ፣ ድሕሪ ናይ ሓደ ዓመት ማእሰርቲ፣ ካብ’ቲ መእሰሪ ስፍራ ኣምሊጡ: አብዚ እዋን’ዚ ኣበይ ከምዘሎ ኣይፍለጥን ኣይፍለጥን። ብመሰረት ዓቃቢ ሕጊ ዳች " ኪዳነን ጉጅልኡን፣ ንኤርትራዊያን ኣከላቢቱ፣ ገንዘብ መዝሚዙ፣ ጨውዩ ጾታዊ መጥቓዕቲ ፈጺሞምን’ ዝብል ክሲ ቀሪብዎም ኣሎ። እቲ ዓቃቢ ሕጊ ወሲኹ "ስደተኛታት ኣብ ሊብያ ኣብ ዝሳቀይሉ እዋን፣ ኣብ ኔዘርላንድ ዝነብሩ ኣባላት ቤተሰቦም ድማ ዘረፋ ይፍጸሞም ነይሩ" ይብል።


ሕ/ሃን ኣመሪካን በቲ ኣብ ከተማ መቐለን ከባቢኣን ዘጋጠመ ደብዳብ ነፈርቲ ምሽቃሎም ገሊጾም

ትማሊ ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ወረዳ እንደርታ ጣብያ ሞሶቦን ከተማ መቐለ ከባቢ ዕዳጋን ብዘጋጠመ ደብዳብ ነፈርቲ ብውሑዱ ክልተ ሰለማውያን ሰባት በቲ መጥቃዕቲ ከም ዝሞቱን ወኪልና ካብ መቐለ ጸብጺቡ ነይሩ። ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳይ ግን ቍጽሪ ምዉታትን ናብ ሰለስተ ኣደዪቡዎ ኣሎ። ወሃብ ቃል ሕቡራት ሃገራት ነቲ መጥቃዕቲ “ኣዝዩ ዘተሓሳስብን ንሲቪላዊ ህይወት ዝጎሳቝልን” ክብሎ እንከሎ፡ ወሃብ ቃል ክፍሊ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ ነድ ፕራይስ ድማ “ኣብ ትግራይ ብዘጓንፍ ዘሎ መግሃስታት ሻቕሎትና ይዓቢ’ሎ” ክብል ገሊጹ። ወሃብ ቃል ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ለገሰ ቱሉ እቲ መጥቃዕቲ ብመንግስቶም ከም ዘይተፈጸመ ደኣ ኣብ እዋኑ ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሮም። መንግስታዊ ማዕከን ዝዀነ ድርጅት ፕረስ ኢትዮጵያ ትማሊ ኣብ ወግዓዊ ናይ ፈይስቡክ ገጹ ኣብ ዘካፈሎ ጽሑፍ ግን፡ “እቲ ደብዳብ ነፈርቲ ከም ሚዲያ ፋና ዝኣመሰሉ ናይ ሚዲያን ኢንሳ ታወርን መሳርሕን ዒላማ ዘነፃፀረ ከምዝነበረን እቲ ተልኡኾ ብዓወት ከምተወድአ ተፈሊጡ፡” ክብል ሓቢሩ። ወሲኹ እቲ መግለጺ “ሓይሊ ኣየር ኢፌዴሪኢ ሎሚ ኣብ ዝፈፀሞ ደብዳብ ንፁሃን ዜጋታት ከይጉድኡ ልዑል ጥንቃቐ ከምተገበረን እዚ ድማ ብዕውትመገዲ ከምተፈፀመ ተገሊፁ፡” ኢሉ።


ኣብ ከተማ መቐለን ከባቢኡን ብዝተኻየደ ደብዳብ ነፈርቲ ሞትን መቝሰልቲን ከም ዘስዓበ መሰኻኽር ዓይኒን ሓካይምን ገሊጾም

ኣብ ከተማ መቐለን ከባቢኡን፡ ሎሚ ብዝተኻየደ ደብዳብ ነፈርቲ ሞትን መቝሰልቲን ከም ዘስዓበ መሰኻኽር ዓይኒን ሓካይምን ገሊጾም። እቲ ደብዳብ ነፈርቲ ኣብ ወረዳ እንደርታ ጣብያ ሞሶቦን ከተማ መቐለ ከባቢ ዕዳጋን ምክያዱ ተሓቢሩ'ሎ። ብመሰረት ጸብጻብ ሓካይም መወከሲ ሆስፒታል ዓይደር፡መቐለ፡ ትሽዓተ ሰባት በቲ ደብዳብ ነፈርቲ ተሃሪሞም ናብቲ ሆስፒታል ክመጹ እንከለዉ፡ ክልተ ካብኣቶም ከም ዝሞቱ ተፈሊጡ ኣሎ፡፡ ብመሰረት ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሮይተርስ፡ ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ለገሰ ቱሉ ነቲ ደብዳብ ኣሉታ ሂቡሉ ኣሎ። “መንግስቲ ኢትዮጵያ ስለምንታይ ንከተማኡ ይድብድብ፧ መቐለ ናይ ኢትዮጵያ ከተማ እያ’’ ክብሉ መሊሶም። ወሃብ ቃል ሕቡራት ሃገራት ንወኪል ጽምጺ ኣመሪካ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝሃቡዎ ሓጺር ምላሽ፡ ዋላ’ኳ ብዛዕባ’ቲ ኣብ “ሰላማዊ ዒላማታት ምውራዱ ሰሚዖም ዘለዉ ኣዝዩ ዘተሓሳስብ፡” ዝበሉዎ ደብዳብ ነፈርቲ ምስማዖም ክገልጹ እንከለዉ ከረጋግጹ ይሰርሑ ከም ዘለዉ ኣመልኪቶም። ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ኣብ ክልል ትግራይ ብሰንኪ ስእነት መሰረታዊ ኣገልግሎት ዜጋታት ንሕማምን ሞትን ይቓልዑ ምህላዎም ተሓቢሩ

ኣብ ክልል ትግራይ ብሰንኪ ዘሎ ስእነት መሰረታዊ ቀረባት መግቢ፡ ሓያሎ ዜጋታት ንሞትን ሕማምን ይቃልዑ ከም ዘለዉ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ ከተማ መቐለ ሓቢሩ። ናብ መወከሲ ሆስፒታል ዓይደር ብምኻድ ንሓካይምን ሕክምናዊ ኣገልግሎት ክረኽቡ ዝመጹ’ሞ በቲ ደርቂ ንዝተጠቕዑ ዜጋታት ኣዘራሪቡ ኣሎ ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ካብ ቱኒዝያን ሊብያን ዝተበገሱ 141 ሰባት ኢጣልያ ምእታዎም ተገሊጹ

ካብ ቱኒዚያን ሊቢያን ዝተበገሱ 141 ሰባት ብሽዱሽተ ጀላቡ ትማሊ ሰንበት ኣብ ናይ ጣሊያን ደሴት ላምፐዱሳ ኣትዮም። ፖሊስ ጣሊያን ነቲ ዜና ኣረጋጊፁዎ ኣሎ።ላምፐዱሳ ካብ ቱኒዚያ 145 ካብ ሊቢያን ድማ 303 ኪሎ ሜትር ሪሒቓ ትርከብ። ዓለምለኸ መርበብ ወለንተኛታት ህይወት ኣድሕን ነቲ ናይ ርድኡና ናይ ስልኪ ደውል ሰሚዖም ንሓለውቲ ወሰን ማይ ብምሕላፍ 31 ሰባት ዝፀዓነት ጀልባ ኣብ ቱኒዚያ ተገሊቢጣ ይብል።ሸውዓት ሰባት ድሒኖም ክልተ ግን ጠሊቖም ህይወቶም ስኢኖም 22 ኣበይ ከምዝኣተው ኣይፍለጥን። ብመሰረት ዓለምለኸ ውድብ ፍልሰተኛታት(IOM) ዛጊድ ኣብዚ ዓመት ካብ ሰሜን ኣፍሪቃ ተበጊሶም ማእከላይ ባሕሪ ብምቁራጽ ኣውሮጳ ክኣትው ዝፈተኑ 1,300 ሰባት ህይወቶም ስኢኖም ኣለው። ብመሰረት ናይ ሕቡራት ሃገራት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ስደተኛታት ኣብዚ ዓመት ጥራሕ 47,932 ሰባት ኣብ ጣሊያን ኣትዮም ኣለው።ኣብ ዝሓለፈ ዓመት 34,154 ሰባት ጣሊያን ኣትዮም።


ብሪጣንያ ንሰብኣዊ ቅልውላው ሰሜን ኢትዮጵያ ናይ 29 ሚልዮን ፖውንድ ስተርሊንግ ሓገዝ ተመባጺዓ

ብመሰረት ወግዓዊ መንግስታዊ ምንጪ፡ ብሪጣንያ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ንዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው ዝውዕል ተወሳኺ ናይ 29 ሚልዮን ፓውንድ ክትውፊ ምዃኑ ተፈሊጡ። ሚኒስተር ጉዳያት ኣፍሪቃ ቪክይ ፎርድ ነዚ ዝገለጻ ብምኽንያት ቀዳም 16 ጥቅምቲ ዝተዘከረ ዓለምለኻዊ መዓልቲ መግቢ ኣጋጣሚ ብምግባር’ዩ። በዚ ምኽንያት ከኣ ብሪጣንያ ንሰብኣዊ ቅልውላው ኢትዮጵያ እትህቦ ሓገዝ 75 ሚልዮን ፓውንድ ክበጽሕ’ዩ። ኣብቲ ኣጋጣሚ ሚኒስተር ቪክይ ፎርድ፡ እቲ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ንቕልውላው ሰብኣዊ ሓገዝ ኣመና ይድርቶ ስለ ዘሎ፡ ኵላቶም ወገናት ቅልጡፍ ምቍራጽ ተጻብኦታት ክገብሩን ንሰብኣዊ ሓገዝ ኣፍደገ ክኸፍቱን ጸዊዐን። ብመሰረት ገምጋም ሕቡራት ሃገራት ኣስታት 5.5 ሚልዮን ህዝቢ ሰሜን ኢትዮጵያ ብሰንኪ ሕጽረት መግቢ ክሳቐ እንከሎ፡ ኣብቲ ዝኸፍአ ሰብኣዊ ቅልውላው ዝርኣየሉ ዘሎ ክልል ትግራይ ከኣ ዛጊት 10% ናይቲ ዝድለ ሓገዝ ጥራይ ክባጻሕ ምኽኣሉ እቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ይውስኽ።


ኢትዮጵያ ኣልጀርያ ኣብ ግድብ ህዳሴ ንኩሎም ወገናት ዘረዳድእ መርገጺ ክትሕዝ ምሕታታ ኣፍሊጣ

ቀፃሊት ኣደመንበር ዓረብ ሊግ ክትኸውን ትፅቢት ዝገበረላ ኣልጀሪያ እቲ ሊግ ኣብ ዙሪያ ግድብ ህዳሴ ንኹሎም ወገናት ዘረዳድእ መርገፂ ክሕዝ ሓላፍነታ ክትዋፃእ ምግላፃ ኢትዮጵያ ኣፍሊጣ። መበል 39 ስሩዕ ኣኼባ ሚኒስትራት ጉዳያት ወፃኢ ኣፍሪቃ ሎሚ እውን ቀፂሉ ዝወዓለ ክኸውን ከሎ ጎኒ ንጎኒ እቲ ኣኼባ ምኽትል ቀዳማይ ሚኒስትርን ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣቶ ደመቀ መኮነን ምስ ሚኒስትራት ጉዳያት ወፃኢ ዝተፈላለዩ ሃገራት ተዘራሪቦም ኣለው።ሓደ ካብኦም ናይ ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣልጀሪያ ኮይኖም ዓረብ ሊግ ኣብ ግድብ ህዳሴ ንኹሎም ወገናት ዘረዳድእ መርገፂ ክሕዝ ሃገሮም ከምእትሰርሕ ቃል ምእታዎም ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳይ ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ገሊፆም። ብኻልእ ወገን ኢትዮጵያ ካብ ቱርኪ ኣፅዋር ገዚኣ ብዝብል ግብፂ ከምዘስግኣ ምግላፃ ብዝምልከት ንዝተልዓለ ሕቶ ኣምባሳደር ዲና ኣብ ዝሃቡዎ መልሲ ኢትዮጵያ ነፃ ሃገር ከም ምዃና ዝኾነ ይኹን ርክብ ናይ ምፍጣር መሰል ኣለዋ ኢሎም ።


ንፈነወ ድምጺ ኣመሪካ ኣገልግሎት ኣምሓርኛን ትግርኛን ዝምልከት ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ተኻዪዱ:: እቲ ሎሚ ካብ ሰዓት 10:30 ንግሆ ብኣቆጻጽራ ሰዓት ዋሽንግተን ዲሲ፡ ተጋሩ ኢትዮጵያውያን ነበርቲ ዋሽንግተን ዲሲ ከባቢኣን ኣብ ቅድሚ ህንጻ ድምጺ ኣመሪካ ናይ ተቓውሞ ሰለማዊ ሰልፊ ኣካዪዶም። ኣብቲ ኣስታት 150 ዝዀኑ ሰባት ዝተረኽብሉ ሰልፊ፡ ድምጺ ኣመሪካ ብሕልፊ ፈነወታት ኣምሓርኛን ትግርኛን ኣንጻር ክልል ትግራይ ዝገብረኦ ዘለዋ ኣድልዎን ዋሕዲ ሸፈነን ኮኒኖም። No media source currently available  እቶም ሰልፈኛታት፡ ኣብ ክልል ትግራይ ዝግበር ዘሎ ሰብ-ሰራሕ ጥሜትን ካልእ ዕፈናን፡ ሓያሎ መራኸቢ ብዙሃን ዓለም ሸፈነ ኣብ ዝህባሉ እዋን፡ ፈነወ ድምጺ ኣመሪካ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብሕልፊ ኣገልግሎት ኣምሓርኛን ትግርኛን ግን ጸግዒ መንግታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ከም ዝሓዘ መረረቶም ኣስምዖም። እቶም ሰልፈኛታት ወሲኾም፣ ንዳይረክተር ድምጺ ኣመሪካን ዝምልከቶም ጋዜጠኛታትን፡ ነቲ ዓመት ክሕዝ ዝቀራረብ ዘሎ ኲናት ትግራይ ዝመጣጠኖ ሸፈነ ክወሃቦ ጸዊዖም። ነቲ ሰልፊ ዝወደቡ ሰባት ቃለ መሕትት ንኽህቡና ሓቲትናዮም ነይርና ግን ፍቓደኛታት ኣይኰኑን። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ክፍሊ ህዝባዊ ርክባት ድምጺ ኣመሪካ ብኣገልግሎት ፈነወ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንዝቐረበሉ ሕቶ፤ “ኣብ ኢትዮጵያ ንዘሎ ኵነታት ብዘይሻራዊ ክንሽፍኖ ኣበርቲዕና ንሰርሕ ኢና። እቲ ዞባ ኣብ ቀጻሊ ግጭት ከም ዘሎ መጠን ከኣ ንርእይቶ በበይኖም ኣካላት ከነሳሲ ንፍትን። ስራሕና ውድዓዊን ጸግዒ ዘይብሉ ዜና ምዝርጋሕ ስለ ዝዀነ፡ እቶም ልዕሊ 12 ሚልዮን ዝበጽሑ ተኸታተልቲና ቋንቋታት ኣምሓርኛ፡ ትግርኛን ኣፋን ኦሮሞን ክንድኡ ምስዓቦም’ውን ሓደ መርኣያ’ዩ፡” ኢሉ ብጽሑፍ መሊሱ። እቲ ብቤት ጽሕፈት ህዝባዊ ርክባት ዝወጸ ጽሑፍ ወሲኹ ኣብ ዝዀነ ግጭት ዝካየድሉ ኣከባቢ ዘይሻራዊ ሸፈነ ክህብ ከም ዝሰርሕ ገሊጹ።


ኣብ ምዕራብ ወለጋ ብዝተላዕለ ግጭትን መጥቓዕቲ ህይወት ብዙሓት ሰባት ምጥፍኡን ምዝንባሉን ነበርቲ ገሊጾም

ኣብ ኢትዮጵያ ምብራቅ ወለጋ ወረዳ ኪረሙ ኣብ ጥቅምቲ 1ን 2ን,2014 ከም ኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ ብዝተላዕለ ግጭት ዝወረደ መጥቃዕቲን ህይወት ብዙሓት ሰባት ኣጥፊኡ ካብ ኣባይቶም ኣመዛቢሉን ክብሉ ነበርቲ ተዛሪቦም። ኣብዚ ጎንጺ 15 ሰባት ተቀቲሎም ልዕሊ 900 ተመዛቢሎም ክብሉ'ዉን ሓላፊ ኮሚኒኬሽን ክልላዊ መንግስቲ ኦሮምያ ገሊጾም። ንሶም ብተወሳኺ ነቲ መጥቃዕቲ ዝፈጸሙ "ኦነግ ሸኔን ጽንፈኛ ኣምሓርኛ ተዛረብቲ ሸፋቱንእዮም" ኢሎም'ለዉ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ቃለ መጠይቕ ምስ ተመራማሪ ስነ-ህይወት ባሕሪ ኣብ ጉዳይ ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ተዓሺጋ ንነዊሕ ዓመታት ደው ዝበለት መርከብ

ኤፍ.ስ.ኦ ሴፈር (FSO Safer) ዝተባህለት ኣብ የመን ተዓሺጋ ዘላ መርከብ ነዳዲ፡ ካብ እትብላሾ ነዊሕ ዓመታት ደኣ ተቝጽር እምበር፡ ተሰኪማቶ ዘላ ልዕሊ ሓደ ሚልዮን በርሚል ነዳዲ ናብ ባሕሪ ምስ ዝፈስስ ግን ህይወት ልዕሊ 8 ሚልዮን ሰባት ኣብ ሓደጋ ዘእቱ’ዩ። ካብ በበይኑ ሃገራት ዝተዋጽኡ ተመራመርቲ ንሓደገኝነት ምፍሳስ ነዳዲ እታ መርከብ ኣመልኪቶም ድሕሪ ዝዘርግሑዎ ውጽኢት መጽናዕቲ ከም ብሓድሽ ኣቓልቦ ማዕከናት ዜና ዓለም ስሒቡ ኣሎ።  ነዚ ዘንጸላሉ ዘሎ ሓደጋ ኣመልኪትና ንዶክተር መብራህቱ ኣተወብርሃን ኣዘራሪብናዮ ኣሎና። ዶክተር መብራህቱ ኣቐዲሙ ኣብ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ መምህር ኣብ ክፍሊ ስነ-ህይወት ባሕሪ ዝነበረ ኰይኑ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ድማ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ተመሳሳሊ ዓውዲ ከም ኣማኻሪን ተመራማሪን ኰይኑ ይሰርሕ። No media source currently available  ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ፕረ.ባይደን ንፕረ.ኬንያ ኡሁሩ ኬንያታ ኣብ ዋይት ሃውስ ተቐቢሎም ኣዘራሪቦም

ፕረዚደንት ኣመሪካ ጆ ባይደን፣ ንፈለማ ጊዜ ንኣፍሪቃዊ መራሒ ኣብ ዋይት ሃውስ ብምትእንጋድ፣ ንፕረዚደንት ኬንያ ኡሁሩ ኬንያታ ሎሚ ሓሙስ ተቀቢሎም: ኣዘራሪቦም። ብመሰረት ዋይት ሃውስ ዝሃቦ መግለጺ እቲ ኣኼባ ንጉዳያት ዴሞክራሲን ሰብኣዊ መሰላትን ከምኡ'ውን ጸጥታዊን ቁጠባዊ ምዕባለን ለውጢ ኩነታት ኣየርን ከምዘጠቃልል ምዃኑ ኣፍሊጡ። እቲ ናይ ሎሚ ሓሙስ ርክብ ባይደንን ኬንያታን ይሳለጥ ዘሎ፣ ኣብ ጎረቤት ኬንያ ዝኾነት ኢትዮጵያ ውግእን ሰብኣዊ ቅልውላውን ኣብ ዘጋጠመሉ እዋን’ዩ። ቅድሚ ትማሊ ሰሉስ ንሕቡራት ሃገራት ሪፖርት ዘቅረቡ ኬንያታ "ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ውግእ ተጸሚዶም ዘለው ሓይልታት፣ እቲ ግጭት ወትሃደራዊ መዕለቢ ስለዘይረክብ፣ ፖለቲካዊ ፍታሕ ክገብርሉ" ከምዝግባእ ጠቂሶም ኔሮም።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዘጋጠሙ ጸገማት ምስ ሕ/ኣፍሪቃ ኮይኑ ንምፍታሕ ቅሩብ ምዃኑ ገሊጹ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብታ ሃገር ንዘጋጠሙ ጸገማት ምስ ሕብረት ኣፍሪቃ ኮይኑ ንምፍታሕ ቅሩብ ከምዝኾነ ምክትል ቀ/ሚኒስትርን ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያን ኣቶ ደመቀ መኮንን ከምዝገለጹ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ’ታ ሃገር ኣፍሊጡ። ኣቶ ደመቀ ሎሚ ኣብ ኣኼባ ሚኒስትራት ወጻኢ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ’ዮም ነዚ ዝተባሃለ ገሊጾም። ምክትል ቀ/ሚ ደመቀ መኮንን ‘ኣብ ዕጹው ኣኼባ’ ከምዝተዛረቡ’ውን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ዝሃቦ ሓበሬታ ጠቂሱ።


“እንኮ መፍትሒ ግጭት ኢትዮጵያ ዘተ ጥራይ’ዩ” ላዕለዎት ሰበ- ስልጣን ኣመሪካ

ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብልኪንከን፡ ትማሊ ኣብ ዝዘርግሑዎ ሓጺር ናይ ትዊተር መልእኽቲ፡ ንጉዳይ ኢትዮጵያ ኣመልኪቶም ምስ ወኪል ሕብረት ኣፍሪቃ ኦሊሰገን ኣባሳንጆ ከምኡ’ውን ዋና ጸሓፊ ውድብ ኢጋድ ቀዳማይ ሚኒስተር ዓብደላ ሓምዶክን ካልኦት ከም ዝተዘራረቡ ገሊጾም።  ብሊንከን ምስ ወሰንቲ ኣካላት ኢትዮጵያ፡ ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ብሪጣንያ፡ ፈረንሳን ጀርመንን ምዝታዮም’ውን ወሲኾም ሓቢሮም። ብመሰረት ሓበሬታ ትዊተር ብሊንከን፡ ኵሎም ተጋባእቲ ወገናት እቲ እንኮ መፍትሒ ምቍራጽ ተጻብኦታት፡ ዘተን ንዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዝ መገዲ ምኽፋትን ምዃኑ’ውን ኣስሚሮም። ኣብ ተመሳሳሊ ዜና፡ ፍሉይ ልኡኽ መንግስቲ ኣመሪካ ኣብ ጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣምባሳድር ጀፈሪ ፈልትማንን ሓላፊት ትካል ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ መንግስቲ ኣመሪካ (USAID) ሳማንታ ፖወርን’ውን ንዝማዕበላ ሃገራት ጕጅለ 7ን ካልኦት ዓበይቲ ለገስቲ ሃገራትን ዝሓቖፈ ፍሉይ ርክብ ኣካዪዶም። ብመሰረት ጋዜጣዊ መግለጺ ትካል ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ መንግስቲ ኣመሪካ፡ እቶም ላዕለዎት ተወከልቲ፡ ኣብቲ 11 ኣዋርሕ ኣቝጺሩ ዘሎ ግጭት ክልል ትግራይ፡ ምስቲ ዳሕራይ ናብ ጎረባብቲ ክልላት’ውን ምልሓሙ፡ ቀንዲ ግዳያት ኰይኖም ዘለዉ ሰለማውያን ህዝቢ ምዃኑ ጠቒሱ። ንዅላቶም ኣብቲ ኲናት ኢድ ዘለዎም ወገናት ድማ ንዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዝ ማዕጾ ክኸፍቱ ጸዊዖም። ንምብራር ናይ ቀረባ እዋን ሰራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራት ካብ ኢትዮጵያ ዝዀነኑ እቶም ተዛተይቲ፡ ኣብቲ ኲናት በደል ዝፍጽሙ ዘለዉ ኣካላት ዝግበኦም ፍርዳዊ መስርሕ ክቕበሉ ጸዊዖም። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ሎሚ 13 ጥቅምቲ,2021 ቤት ጽሕፈት ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፡ ነቲ ብዂናትን ምምዝባልን ተዓብሊሉ ዘሎ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝኸውን ተወሳኺ 26 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ምብርካቱ ኣፍሊጡ። እቲ ብቤት ጽሕፈት ብሊንከን ኣቢሉ ዝወጸ ጋዜጣዊ መግለጺ ከም ዘነጽሮ፡ እቲ ኲናት ካብ ዝጅምር ንደሓር፡ ኣመሪካ፡663 ሚልዮን ዶላር ንሰብኣዊ ሓገዝ ወፍያ ኣላ። እቲ ሓገዝ ነቶም ካብ 6-7 ሚልዮን ዝበጽሑ ተመዛበልቲን ኣብ ድርኵኺት ዓጸቦ ዝርከቡ ኣስታት 900 ሽሕ ዝበጽሑ ዜጋታትን ዝውዕል ክኸውን እንከሎ፡ ነቶም ኣብ ሱዳን ዝርከቡ ኣስታት 48፡ሽሕ ዝበጽሑ ተመዛበልቲ’ውን ክበጻሕ ምዃኑ እቲ መግለጺ የመልክት።


ፕረዚደንት ኬንያታ ኣብ መንጎ ህወሓትን ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ዘተ ክግበር ይጽውዑ

ፕረዚደንት ኬንያ ኡሁር ኬንያታ፡ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝካይደ ዘሎ ኲናት ንምዕራፍ፡ ኣብ መንጎ ህወሓትን ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ዘተ ክግበር ይጽውዑ ኣለዉ። ድሕሪ ርክብ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት፡ ኬንያታ፡ ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዝሃቡዎ ሓጺር ጋዜጣዊ ቃል፡ ነቲ ግጭት ወተሃደራዊ መፍትሒ የብሉን ድሕሪ ምባል፡ እቲ እንኮ መዕረፊ ዘተ ምዃኑ ተዛሪቦም። ኬንያታ ካብቲ ንላዕለዎት መሪሕነት ዘሳተፈ ዘተ ኣብ ጉዳይ ምውሓስ ሰላምን ተሳታፍነትን ክመርሑ’ዮም ናብ ባይቶ ጸጥታ ተጓዒዞም። ሃገሮም ምስ ኢትዮጵያ’ውን ስለ እትዳወብ ኣብቲ ግጭት ዘለዎም ቅርበት ዝገለጹ ኬንያታ፡ ክልተ ተቐናቐንቲ ወገናት ኲናት ደው ከብሉን ንዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዝ ክፈቕዱን ጸዊዕም። ኬንያ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ንዘይቀዋሚ መንበር ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ዝበቕዐት ክትከውን እንከላ፡ ኣብቲ ወርሓዊ ዝዘውር መሪሕነት ሃገራት’ውን ኣብዚ ወርሒ’ዚ ፕረዚደንት እቲ ባይቶ ኰይና ኣላ።


ኲናት ኣብ ዝካየደሎ ዘሎ ኣርባዕተ ዞባታት ክልል ኣምሓራ 1.5 ሚልዮን ተማሃሮ ትምህርቶም ምቁራጾም ተገሊጹ

ኲናት ኣብ ዝኻየደለን ዘሎ ኣርባዕተ ዞባታት ክልል ኣምሓራ ዝመሃሩ ዝነበሩ ልዕሊ 1.5 ሚልዮን ተማሃሮ ትምህርቶም ከምዘቛረጹ ቢሮ ትምህርቲ እቲ ክልል ኣፍሊጡ። ምኽትል ቢሮ እቲ ክልል ኣቶ ጌታቸው ቢያዝን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣሸባሪ ክብል ዝሰዮሞ፥ ሓይልታት ትግራይ እናበሉ ንርእሱ ዝጸውዕ ኣካል ወረራ ፈጺምሎም ኣብ ዝበሃሉ ከባቢታት ልዕሊ 1,005 ኣብያተ ትምህርቲ ሙሉእ ብሙሉእ ወይ ብኸፊሉ ዓንዩ እዩ ኢሎም። ህወሓት ግን ነቲ ኣዕንዩ ዝብል ክሲ ኣይቅበሎንእዩ። ኣብ ክልል ኣምሓራ ብኹናት ዓንዩም ንዝተባህሉ ኣብያትር ትምህርቲ ንምጥያስ 100 ሚልዮን ብር ሓገዝ ካብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ከምዝተገብረ ይዝከር ።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ህወሓት ኣብ ዝተቆጻጸሮም ከባቢታት ሰሜን ወሎን ጎንደርን መሰረተ ልምዓት ህዝቢ ኣዕንዩ ክብል ከሲሱ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ህወሓት ኣብ ዝተቖፃፀሮም ከባቢታት ሰሜን ወሎን ጎንደርን ኮነ ኢሉ መሰረተ ልምዓታት ህዝቢ ኣዕኒዩ ክብል ከሲሱ። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ኣሸባሪ ኢሉ ናይ ዝፀውዖ ህወሓት ወታሃደራትን ተሓባበርቶምን ዝበፅሐ ኣእኻል ይዘርፉ ምህላዎም ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ሓረስቶት ሪፖርት ይገብሩ ኣለው ክብል ሓቢሩ።እቲ ሚኒስትሪ ኣብ መግለፂኡ ህወሓት ኣብ ልዕሊ ውልቀሰባት ኣውሪዱዎ ካብ ዝበሎ ጉድኣት ብተወሳኺ ኣብ ብዙሓት ከባቢታት እቲ ማሕበረሰብ ዝጥቀመሎም ዝበሎም ትካላት ኣዕኒዩ ክብል ገሊፁ። እቲ መግለፂ እዚ ኣብ መንጎ ህዝቢታት ኣምሓራን ትግራይን ፅልእን ቅርሕንት ዝፈጥር እዩ ኢሉ ኣሎ ። ህወሓት ብዛዕባ እዚ ዳሕረዋይ ክሲ ዝሃቦ መልሲ የለን።ቅድሚ ሎሚ ኣብ ዝሃቦም መግለፅታት ግን ንዝቐርቦም ክስታት ብምንፃግ ተፈፂሞም ዝብሃሉ ክስታት ኩሎም ብነፃ ወገን ክፃረዩ ክፅውዕ ፀኒሑ እዩ። እዚ ሓዲሽ መግለጺ ዝስማዕ ዘሎ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብኹሉ ግንባራት መጥቃዕቲ ከፊቱለይ ክብል ህወሓት ንዓለምለኸ ማሕበረሰብ ምሕጽንታ ኣብ ዘቕረበሉ እዋን እዩ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዛዕባ'ቲ ዝተባህለ ሓዲሽ መጥቃዕቲ ቀጥታዉ ምላሽ ኣይሃበን፡ እንተኾነ ሓላፊት ፕረስ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስተር ዝኾነት ቢል ለኔ ስዩም ኣብ ዝሃበቶ ምላሽ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ኩሉ ከባብታት እታ ሃገር ንዝርከቡ ዜጋታቱ ካብ ተግባር ሽበራ ናይ ምክልኻል ሓላፍነት ኣለዎ እዩ ምባላ ሮይተርስ ጠቒሱ ኣሎ።


ሕ/ሃ ኣብ ሊብያ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ዓቐኑ ዝሓለፈ ሓይሊ ኔሩ ብምባል መርመራ ክካየድ ጸዊዑ

ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ኣብ ሊብያ ዝርከቡ ስደተኛታት ዓቐኑ ዝሓለፈ ሓይሊ ምጥቃም ኔሩ ብዝብል መርመራ ክግበረሉ ጸዊዑ። ቅድሚ ሓደ ሰሙን ልዕሊ 5 ሺሕ ሰባት ኣብ መዳጎኒ ማእከላት ተጸቓቒጦም ተኣሲሮም ምንባሮም ተሓቢሩ`ሎ።


ቤት ጽሕፈት ሕ/ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ፡ “ዘይተፈቐደ” ቃለ-ምልልስ ንዘካየደት ሰራሕተኛኡ የደስክል

ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ኢትዮጵያ፡ ንሓላፊት ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት (IOM)፡ ዘይተፈቕዳ ቃለ፡ምልልስ ገይራ ብምባል ካብ መዝነታ ተኣልያ ኣብ ዕረፍቲ ክትጸንሕ መምርሒ ሂቡ። እታ ካብ ስራሓ ዝደስከለት፡ ማውሪን ኣሺንግ፡ ኣብቲ ንሓደ ጋዜጠኛ ዝሃበቶ’ሞ ዳሕራይ ልሒኹ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ክዘውር ዝቐነየ ቃለ፡ምልልስ፡ ላዕለዎት መራሕቲ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ፡ ምስ ትግራይ ንዝደናገጹ ሰራሕኛታት ከም ዘድሉ ትጠቅስ። ኣብቲ “ተቖራሪጹን ዘይግቡእ መልክዕ ሒዙ ወጺኡን” ዝበለቶ ቃለ፡ምልልስ፡ እታ በዓልቲ ስልጣን፡ ንህወሓት ክፅልፍን ንትግራይ ክትምለስ ከም ዘይትደሊን’ውን ትገልጽ’ያ። እታ ሓላፊት ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ንመራሕቲ ህወሓት እውን፡ ኣብቲ ኲናት ከዕስክሩ ብዝብል ሓሳብ፡ ኣብ ስዑዲያ ንዝርከቡ መንእሰያት ናብ ርዋንዳ ክስጎጉ ይሰርሑ’ዮም ዝብል ክሲ ኣቕሪባ ነይራ ። ብመሰረት ካብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ዝወጸ መግለጺ እምበኣር፡ ርእይቶ ማውሪን ኣሺንግ፡ ንዘይሻራዊ መትከላት እቲ ትካል ዝጻረር ብምባል’ዩ ካብ ስራሓ ክትጽንሕ ወሲኑ ዘሎ።


ኣብ ውድድር ቻምፒዮን ቅድድም ብሽክለታ ዓለም ታሪኻዊ ዓወት ዘመዝገበት ሃገራዊ ጋንታ ኤርትራ መተባብዕን ኣቀባብላን ተገይሩላ።  ኣብ በልጅየም ኣብ ዝተኻየደ መበል 87 ቻንፕዮንን ቅድድም ብሽክለታ ዓለም ብመንገዲ ተቐዳዳማይ ቢንያም ግርማይ ናይ ብሩር ሽልማት ብምርካብ ታሪኻዊ ዓወት ዘመዝገበት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ቀዳም 9 መስከረም ብፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ መተባብዒ ብኣፍቀርቲ ስፖርት ከኣ ኣቀባብላ ተገይሩላ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ወሃቢ ቃል ህወሓት: ሰራዊት ኢትዮጵያ መጥቓዕቲ ምጅማሩ ምግላጾም ሮይተርስ ሓቢሩ

ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ንገዛእ ርእሶም“ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ” ኢሎም ዝጽውዑ ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ግን ተዋጋእቲ ኣካል’ቲ ኣሸባሪ ዝተሰምየ ውድብ እዮም ዝብሎም ሓይልታት ሎሚ ሶኑይ ወታሃደራዊ መጥቓዕቲ ምፍናው ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ(ህወሓት) ገሊፁ። ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ንሮይተርስ ብቴሌፎን ኣብ ዝሃቡዎ ቃል ሰራዊት ኢትዮጵያ ምስ ሓይልታት ክልል ኣምሓራ ብምትሕብባር ሓይልታት ትግራይ ካብ ክልል ኣምሓራ ንምውፃእ መጥቓዕቲ ፈፂሞም ኣለው ኢሎም። ሮይተርስ ንናይ ኣቶ ጌታቸው ረዳ መግለፂ ብነፃ ወገን ኣይረጋገፆን። መጥቓዕቲ ተፈፂሙ እንተኾይኑ ዝተሓተታ ወሃቢት ቃል ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ዝኾና ቢልለኔ ስዩም መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ መላእ'ታ እታ ሃገር ንዝርከቡ ዜጋታቱ ካብ ተግባራት ግብረ ሽበራ ናይ ምክልኻል ሓላፍነት ኣለዎ ክብላ መሊሰን። ንሰን ተወሳኺ መብርሂ ከይሃባ"መንግስቲ ኢትዮጵያ ህወሓት ኣብ ክልል ኣምሓራን ካልኦት ከባቢታትን ንዝፍፅሞ ዕንወት፣ህውከትን ቅትለትን ምምካቱ ክቅፅል እዩ’’ ኢለን ። ቤት ፅሕፈት ኣቶ ጌታቸው ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ"11 ጥቅምቲ ንጉሆ ሰራዊት ኢትዮጵያ ምስ ፍሉይ ሓይልታት ኣምሓራ ብምትሕብባር ኣብ ኩሎም ግንባራት ዝተዋደደ መጥቓዕቲ ፈፂሙ ኣሎ’’ኢሉ ።እቶም ሓይልታት ኣብ ወገልጤና፣ውርጌሳን ሃሮን ደብዳብ ከቢድ ብረት፣ናይ ውግእ ነፈርቲ፣ ድሮናት፣ ታንክታትን ተወንጨፍቲ ሮኬታትን ምጥቃሞም እቲ መግለፂ ሓቢሩ ኣሎ።


ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ መበል 11 ክልል ንምምስራት ዘኽእል ህዝበ ውሳነ ምኽያዱ ኣፍሊጡ

ኣብ ኢትዮጵያ መበል 11 ክልል ንምምስራት ዘኽእል ህዝበ ውሳነ ምክያዱ ቦርድ ምርጫ ኣፍሊጡ:: ናይ ኢትዮጵያ ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ሎሚ ሶኑይ ኣብ ዝሃቦ መግለፂ 20 መስከረም 2004ዓ\ም ብዝተኻየደ ህዝበ ውሳነ ኣብ ደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ሓሙሽተ ዞባታትን ሓደ ፍሉይ ወረዳን ብሓዱሽ ክልል ክውደቡ ዘኽእሎም ዝለዓለ ድምፂ ረኺቦም ኣለው። ኣብ ኢትዮጵያ ሓዱሽ ክልል ንምምስራት ህዝበ ውሳነ ክካየድ እዚ ናይ ደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ንካልኣይ ግዜ እዩ።