ርእይቶ ነበርቲ ከተማ ኮምቦልቻ ኣብ ህልው ኩነታት ሃገሮም

ኢትዮጵያውያን ዝሓለፈ ሰንበት ምጅማር ሓዲሽ ዓመት ኣኽቢሮም። ኣብቲ ከባቢ ዝደገሰ ግጭት ግን ሰዓት ሕላፍ ኔሩ። እንተኾነ ዘተ-ሰላም ዳግም ይጅመር`ዶ ዝብል ተስፋ`ውን ይርኣይ ኣሎ። ምቕባል ሓዲሽ ዓመት ኣብታ ካብቲ ግጭት ዝካየደሉ ዘሎ ከባብታት 120 ኪ.ሜ ርሒቓ ትርከብ ከተማ ኮምቦልቻ`ውን ትሑት ኣይነበረን። መብዛሕቲኦም ንድምጺ ኣመሪካ ዝተዛረቡ ነበርቲ፡ ሰላም ናብ ሃገሮም ቀልጢፉ ክምለስ ተስፋ ይገብሩ። እንተኾነ ኲናት ኣብታ ከተምኦም ከይቅጽል`ውን ገና ይሰግኡ። ብሰንኪ ኣብቲ ከባቢ ዘሎ ግጭት ኣብታ ከተማ ሕላፍ ሰዓት(ሰዓታት እቶ እቶ) ተነቢሩ`ሎ። እዚ ድማ ነቲ ጽንብላት ሓዲሽ ዓመት ምሉእ ንከይከውን ጌሩ`ዩ። ኣብ ደሴ ኣብ ዝርከብ ቤተክርስትያን ቅዱስ ጊዮርግስ ዝነበረ ኤልያስ ኣባተ፡ ኣመንቲ ቀልጢፎም ናብ ቤቶም ክምለሱ ኔርዎም ይብል። “እቲ ለይቲ ዝግበር ቅዳሴ ከምቲ ናይ ቀደም ክግበር ኣይተኻእለን። ሕጊ ክነኽብር ኣለና። ስለዚ ቀልጢፍና ኢና ወዲእና። ስለዚ ኣመንቲ ብምኽንያት ሕላፍ ሰዓት ብእዋኑ ናብ ገዝኦም ክምለሱ ኣለዎም።” ገለ ክልተ ሰዓት ቅድሚ`ቲ ሰዓት እቶ እቶ፡ ጽርግያታት ገና ምሉእ`ዩ ኔሩ። ድሕሪኡ ግን ባዶ። ፖሊስ ነቶም ነቲ ሓዲሽ መምርሒ ዘየኽበሩ ደው ኣቢሎም ይሓትዎም። ከዲር ሰይፉ መግቢ ዝሸይጥ ነጋዳይ`ዩ፡“ብምኽንያት ሕላፍ ሰዓት ኩሉ ሰብ ሰዓት 7:00 ምሸት ገዝኡ ክኣቱ ኣለዎ። ሰዓት 8:00 ምሸት ምንቅስቓስ ጠጠው ከብሉ ኣለዎም። ድራር ክነቕርብ ስለዘይክኣልና ዕዳጋና ጎዲሉ`ሎ። ብርግጽ ከምቀደም ኣይኮነን።” ኮምቦልቻ ዝሓለፈ ዓመት ብሓይልታት ትግራይ ተታሒዛ ኔራ`ያ። ድሓር ግን ብሓይልታት መንግስትን ሓይልታት ኣምሓራን ተደፊኦም ወጺኦም። ዝሓለፈ ሰሙናት`ውን ኣብቲ ከባቢ ኲናት ምስ ደገሰ፡ ሰባት ገንዘቦም ከውጽኡ ኣብ ባንክታት ተሰሪዖም ኔሮም። ክሃድሙ`ውን ፈቲኖም ኔሮም። ነባሪ ኮምቦልቻ ደሲየ ኣስረስ ከምዚ ይብል፡“ሰባት ገንዘቦም ከውጽኡ ኣብ ንግዲ ባንኪ ነዊሕ መስርዕ ሒዞም ኔሮም`ዮም። መብዛሕቲኦም ካብተን ዝተታሕዛን ንሰሜን ዘለዋን ከተማታት ዝመጹ`ዮም።ገንዘቦም ዘውጽእዎ ኣብኡ ክጸንሑ ወይ ንደቡብ ናብታ ትቕጽል ከተማ ንክኸዱ ንመግቢ ወይ ንመሕደሪ ወይ ንመጎዓዝያ`ዩ።" ነበርቲ ንሰላም ዘለዎም ተስፋ ክማላኣሎም ይኽእል ይኸውን። ኣብ መዓልቲ ሓዲሽ ዓመት ኢትዮጵያ፡ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ወጻኢ ክልል ትግራይ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ንዘተ ሰላም፡ ሰባት ከምዝመዘዘን፡ ብሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ዝሽምገል ልዝብ ንምስታፍ ቅሩብ ምዃኑን ኣፍሊጡ`ሎ፡እዚ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ወገናት ምስምማዕ ከሊኡ ዝጸንሐ ነጥቢ'ዩ። ህዝቢ ኣብ ሓዲሽ ዓመት 2015 ዝምነዮ ነገራት እንታይ ይኸውን ዝብል ሕቶ ዝቐረበሎም መልኣከ ሰላም ቆሞስ ኣባ ሳሙኤል፡ ከምዚ ዝስዕብ ኢሎም። “ህዝቢ ናይ ተስፋ ብርሃን ክረክብ ተስፋ ንገብር፡ ንቃላት ኣምላኽ ኢና ንሰብኽ። ጸገማት ከምዘሎ ንፈልጥ ኢና። ኣብ 2015 ግን ኣምላኽ ንኹሉ ጽቡቕ ክገብሮ ተስፋ ንገብር። ኣምላኽ ጥራይ`ዩ ክሕግዘና ዝኽእል።” ኲናት ሕድሕድ ኢትዮጵያ ዳርጋ ክልተ ዓመት ኣቑጺሩ`ሎ። ኣብ በልጅም ዝርከብ ጊነት ዩኒቨርሲቲ፡በቲ ግጭት ዳርጋ ፍርቂ ሚልየን ሰባት ከምዝሃለቑ ይግምት።


ደብዳብ ድሮን መቐለ ኣብ ንዋትን መደበር ዜና ድምጺ ወያነን ጕድኣት ኣውሪዱ

ሎሚ ሰሉስ ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ሰብ-ኣልቦ ነፈርቲ (ድሮን) ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ ቀፅሪ ዓዲ ሓቂ ኣብቲ ዩኒቨርስቲ ዝሰርሑ ኣቦ መጠናዊ መቝሰልቲ ከስዕብ እንከሎ፡ ቀጺሉ ኣብ መደበር ዜና ድምጺ ወያነ ኣብ ልዕሊ ሰብን ንብረትን ጉድኣት ከም ዘውረደ ኣብቲ ቦታ ብኣካል ዝበጽሐ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ጸብጺቡ። ብመሰረት ጸብጻብ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ ብዝወረደ ደብዳብ ኣብ ልዕሊ መካይንን ንብረትን ዕንወት ወሪዱ ኣሎ። በቲ ቀጺሉ ኣብ ልዕሊ መደብ ረድዮን ቴለቪዥንን ትግራይ ብዝወረደ መጥቃዕቲ ድማ እታ መደበ ቴለቪዥን ስራሓ ደው ከም ዘበለት ክፍልጥ ተኻኢሉ ኣሎ። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ንሓላፊ መዲካል ረፈራል ሆስፒታል ዓይደር ዶክተር ክብሮም ገብረስላሴ ብምጥቃስ፡ ካብ ኣገልግሎት ዜና ተሃሪሞም ናብቲ ሆስፒታል ዝመጹ ዜጋታት ምህላዎም ጠቒሱ ኣሎ። ዝርዝር ብዝሒን መጠን ዝወረደ ጉድኣትን ግን ኣብቲ ዜና ኣይተጠቕሰን። ወሃቢ ቃል ህወሓትን ኣባል ኮሚቴ ፈፃሚ ስራሕ እቲ ውድብን ኣይተ ጌታቸው ረዳ ብትዊተር ኣብ ዘውጽእዎ መልእኽቲ፡ ፈደራል መንግስቲ ኣብ ባይታ ንዝውርዶ ዘሎ ስዕረት ንምሽፋን ሰለማውያን ሰባት ዒላማ ይገብር ኣሎ ኢሎም። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ብዛዕባ’ቲ መጥቃዕቲ ካብ ወሃብ-ቃል ሚኒስትሪ ምክልኻል ኢትዮጵያ ኮሎነል ጌትነትን ኣዳነን ሚኒስተር መራኸቢታት ለገሰ ቱሉን ዝገበሮ ፈተነ ኣይሰለጠን።


ኣመሪካ: ክልል ትግራይ ብቀርኒ ኣፍሪቃ ዝምራሕ ልዝብ ሰላም ከምዝቕበሎ ምሕባሩ ብሓጎስ ከምትቕበሎ ገሊጻ

ንክልል ትግራይ ዝመርሕ ህወሓት ነቲ ብሕብረት ኣፍሪቃ ዝሳለጥ መስርሕ ሰላም ብዘይ ቅድመ ኩነት ከምዝቅበል ድሕሪ ምግላጹውን እንተኾነ ውግእ ቀጺሉ ኣሎ። እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ ናይ ኣመሪካ ፕረዚደንታዊ ቤት ጽሕፈት (ዋይት ሃውስ) ትማሊ ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ ሰበ ስልጣን ክልል ትግራይ፣ ነቲ ብሕብረት ኣፍሪቃ ዝሳለጥ ልዝብ ንክሳተፉን ውግእ ደው ንምባል ቅሩባት ምኳኖም ምፍላጦምን ኣመሪካ ብታሕጓስ ተቀቢላቶ ኣላ ይብል። ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ማይክ ሃመር ሎሚ’ውን ኣብ’ቲ ዞባ ከምዝርከቡ ወሃቢት ቃል ዋይት ሃውስ ጠቂሳ ኣላ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ንመግለጺ ሰበ ስልጣን ክልል ትግራይ ዝሃቦ ግብረ መልሲ ዛጊድ የለን።


ልምዓት ፈልሲ ተኽሊ ትግራይ

ኣብ ክልል ትግራይ ብሰንኪ ዝተወልዐ ኲናትን ምትእጕጓል መሰረታዊ ኣገልግሎታትን ነቲ ክግስግስ ዝጸንሐ ምትካል ሓደስቲ ፍልስታት ብኸቢድ ከም ዝጸለዎ ሰብ-መዚ እቲ ክልል ይገልጹ። ንሓላፊ ሃብቲ ተፈጥሮ እቲ ክልል ብዛዕባ'ዚ ኣዘራሪብናዮም ኣለና።


ሓድሽ ዓመት ኣብ መንቀራቕሮ ተስፋን ሰንፈላልን

ነበርቲ ከተማ መቐለ ብዛዕባ’ዛ ትማሊ ዝጀመረት ሓዳስ ዓመት ዝተፈራረቐ ሰምዒት’ዩ ዘለዎም። ንሰላም ዘለዎም ተስፋ ይግለጹ ደኣ እምበር፡ እቲ ኲናት ዝፈጠሮ ዕንወት’ውን ገና ኣይሓወየን። ንገለ ነበርቲ'ቲ ክልል ኣዘራሪብና ኣለና።


መግለጺ ዶ/ር ደብረጽዮን ብምኽንያት ሓድሽ ዓመት

ፕረዚደንት ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ብምኽንያት ሓድሽ ዓመት ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃቡዎ መግለጺ፡ ንኣንፈታት ሰላምን ህሉዊ ኩነታትን ኣመልኪቶም’ውን ጠቒሶም ኣለዉ።


ክልል ትግራይ ብኣፍሪቃዊ ሕብረት ዝምእከል ዘተ-ሰላም ከም ዝቕበል ይገልጽ

ብህወሓት ዝምራሕ መንግስቲ ክልል ትግራይ፡ ብኣፍሪቃዊ ሕብረት ዝምእከል ዘተ-ሰላም ኢትዮጵያ ክቕበልን ቅልጡፍ ምቍራጽ ተጻብኦታት ክግበርን ድሉው ምዃኑ ብሰንበት ብመገዲ ቤት ጽሕፈት ዝምድናታት ወጻኢ ኣቢሉ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ። ኣብቲ ዘተ ዝሳተፉ ኣባላቱ ጀነራል ጻድቃን ገብረትንሳኤን ኣይተ ጌታቸው ረዳን ምዃኖም ንፈለማ እዋን ዝረቝሐ እቲ መግለጺ፡ ብኣፍሪቃዊ ሕብረት ዝግበር ኵሉ-ሓቆፍ ዘተ ክቕበል ድሉው ምዃኑን ንምስላጥ እቲ ዘተ ድማ ዝከኣሎ ክግብርን ምዃኑ ጠቒሱ። ክልል ትግራይ ኣቐዲሙ ብኬንያ እምበር ብኣፍሪቃዊ ሕብረትን ፕረዚደንት ናይጀሪያ ነበር ኦሊሰገን ኦብሳንጆ ዝምእከል ዘተ-ሰላም ከም ዘይቅበል’ዩ ክገልጽ ጸኒሑ። እዚ መግለጺ ዝወጽእ ዘሎ ድሕሪ ኣዋርሕ ዝኸደ ምቍራጽ ተጻብኦታት ሓድሽ ኲናት ብ24 ነሓሰ ድሕሪ ምጅማሩ’ዩ። ኣቦ-መንበር ኣፍሪቃዊ ሕብረት፡ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት፡ ሓላፊ ዝምድናታት ወጻኢ ኤውሮጳዊ ሕብረትን ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካን፡ ብስሙ ረቚሖም፡ ክልል ትግራይ ብሓጐስ ምቕባሎም ኣፍሊጦም ኣለዉ። ክልተ ወገናት ነቲ ዝተባህለ ከይዲ ሰላም ንምትግባር ዝከኣሎም ክሰርሑ ምዃኖም’ውን ጠቒሶም። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣቐዲሙ ብኣፍሪቃዊ ሕብረት ዝዝወር ዘተ ሰላም ጥራይ ከም ዝቕበል’ዩ ከፍልጥ ጸኒሑ። ንሓድሽ መግለጺ ክልል ትግራይ ኣመልኪቱ ግን ብወገን መንግስቲ ዛጊት ዝተዋህበ ምላሽ የሎን።


ወግዒ ምብራህ ሽግ ድሮ ቅዱስ ዮውሃንስ

ድሮ በዓል ቅዱስ ዮሃንስ ብመንእሰያት ዝካየድ ወግዒ ምብራህ ሽግ ፡ናቱ ባህላዊ ወግዕን ትርጉምን ከምዘለዎ ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም ወሃብቲ ርእይቶ ገሊጾም። ኣብ ምሻጥ ሽግ ዝተዋፈሩ መንእሰያት በወገኖም ንጠለብን ተጠቀምትን ኣመልኪቶ ርእይቶኦም ኣካፊሎም ኣለዉ።


ዓለምለኸ ኮሚሽን ሰብሞያ ሰ/መሰላት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/ሃ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ብህፁፅ ክመክር ሓቲቱ

ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ብህፁፅ ክመክር ዓለምለኸ ኮሚሽን ሰብሞያ ሰብኣዊ መሰላት ሓቲቱ።መንግስቲ ኢትዮጵያ ናይቲ ኮሚሽን መግለፂ ከምዘሕዘኖን ከምዘይቕበሎን ምላሽ ሂቡ።ኤርትራ እውን ናይቲ ኮሚሽን መግለፂ ኮኒናቶ'ላ።ካብ ህወሓት ዛጊት ዝተዋህበ ግብረ መልሲ የለን። ብኻልእ ዜና ህወሓት ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ይካየድ ዘሎ ኵናት ጠጠው ንምባል መሰረታዊ ኣገልግሎታት ብዘይውዓል ሕደር ክጅምር፣ቅድሚ እቲ ኵናት ዝነበረ ናይ ክልል ትግራይ ዶባት ክኽበር፣ሰራዊት ኤርትራ ካብ ኩሉ ከባቢ ኢትዮጵያን ግዝኣት ክልል ትግራይን ክወጽእን ዝብሉ ቅድመ ኩነት ኣቐሚጡ ኣሎ።ቅድሚ ሎሚ ዝኾነ ይኹን ቅድመ ኩነት ከምዘይቕበል ዝገለፀ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዛጊት ምላሽ ኣይሃበን። ናይ ሕቡራት ሃገራት ኮሚሽን ዓለምለኸ ክኢላታት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ መንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ሓይልታት ህወሓትን ከም ብሓዱሽ ዝጀመረ ኵናት ብዓሚቕ ከምዝተሓሳሰቦ ብቕድሚ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ሓቢሩ።ወታሃደራት ኤርትራ ኣብቲ ግጭት ይሳተፉ ስለዘለው እቲ ግጭት ናብ ካልኦት ሃገራት ናይ ምስፋሕ ሓደጋ ኣለዎ ኢሉ።እቲ ኮሚሽን ኩሎም ወገናት ተፃብኦታቶም ብዘይ ውዓል ሕደር ጠጠው ከብሉ፣ዓለምለኸ ሰብኣዊ ሕጊ ኣብ ምኽባር ግቡኦም ክዋፅኡን ናብ መስርሕ ሰላማዊ ልዝብ ክምለሱን ደጊሙ ፀዊዑ ኣሎ። ናይቲ ዞባ ሰላምን ድሕነትን ኣብ ግምት ብምእታው ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ንኩነታት ኢትዮጵያ ብህፁፅ ክዘራረበሉ ምውሳኑ እውን እቲ ኮሚሽን ሰናይ ኢሉዎ ኣሎ።ቤት ምኽሪ ፀጥታ ብመሰረት ቻርተር ሕቡራት ሃገራት ስቪላት ሓለዋ ክግበረሎምን ኣብቲ ዞባ ተወሳኺ ዘይምርግጋእ ንምክልኻልን ስጉምቲ ክወስድ ፀዊዑ ኣሎ።ክብደት ናይቲ ኩነታት ኣብ ግምት ብምእታው እቲ ቤት ምኽሪ ጉዳይ ኢትዮጵያን ቀርኒ ኣፍሪቃን ዝለዓለ ኣጀንድኡ ክገብሮ እቲ ኮሚሽን ፀዊዑ። ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ሎሚ ዓርቢ ኣብ ዘውፅኦ መገልፂ ኣብ ዝሃቦ መልሲ በዚ መግለፂ ከምዝጉሃየ ሓቢሩ።እቲ ኮሚሽን ብቕዓት የብሉን ወይ ነቲ ሰብኣዊነት ኣብ ግምት ዘእተወ ስምምዕ ህወሓት ከምዘፍረሶ ብዝግባእ ኣይፈለጠን ይብል።እቲ ኮሚሽን ንጉዳያት ሰላምን ፀጥታን ናይ ምግላፅ ስልጣን ከምዘለዎ ክምካሕ የብሉን ይብል። ቤት ምኽሪ ፀጥታ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ስጉምቲ ክወስድ ምፅውዑ ጥንቃቐ ዝጎደሎ ባህሪ ናይቲ ዝሕብርን ሰብኣዊ መሰላት ከም ፖለቲካዊ መሳርሒ ምጥቃሙ ሓቀኛ ሃቀንኡ ዝተቓለዐሉን እዩ ክብል ነቒፉ። ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ በቲ ኮሚሽን ንዝወፀ መግለፂ ብምንፃግ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ምኽባሮም ኣብ ምርግጋፅን መግሃስቲ ዝፈፀሙ ድማ ናብ ሕጊ ኣብ ምቕራብን ምስርሑ ክቅፅለሉ እዩ ይብል። ሚንስትር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ሎሚ ዓርቢ ብትዊተር ኣቢሎም ኣብ ዝሃቡዎ መልሲ ኣፍሪቃ "መርማሪ ኮሚሽን" ብዝብል ብሕቡራት ሃገራት ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ዝተጠጅአ ዘይሕጋዊ ተግባራት ምሉእ ብምሉእ ውዱቕ ክትገብሮ እዋኑ ሎሚ እዩ ኢሎም።እዞም ኣካላት እዚኦም ንዝተውሃቦም ሓላፍነት ብተደጋጋሚ ብምሕላፍ ኣብ ልዕሊ ልኡላዊነት ሃገራት ኣፍሪቃ ናይ መወዳእታ ቅድመ ኩነት ከቐምጡ ይርኣዩ እዮም ክብሉ ኣቶ የማነ መሊሶም። ናይቲ ኮሚሽን መግለፂ ብዝምልከት ካብ ህወሓት ዛጊት ዝተውሃበ ግብረ መልሲ የለን። ናይ ሕቡራት ሃገራት ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ብዘጋጠመ ኵናት ዝተፈጸሙ መግሃስታት ሰብኣዊ መሰላት ክምርምሩ ሰለስተ ኣባላት ዝሓቖፈ ዓለምለኸ ኮሚሽን ክኢላታት ሰብሞያ ሰብኣዊ መሰላት ኣጣይሹ መንግስቲ ኢትዮጵያ ክቃወሞ ከሎ ህወሓት ብወገኑ ከምዝደገፎ ይዝከር። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ መራሒ ክልል ትግራይ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ንፕረዚዳንት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ኒኮላስ ዲ ሪቪየረ ኣብ ዝፀሓፉዎ ሰለስተ ገጽ ዝሓዘ ቅሉዕ ደብዳበ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ተኸፊቱ ኣሎ ዝበሉዎ ኵናት ምጥፋእ ዓሌትንን ዕንወትን ቅድሚ ሓደ ዓመት ካብ "ዝርኣናዮን ዝሓለፍናዮን’’ እቲ ዝኸፍአ ክኸውን ይኽእል እዩ ኢሎም።ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያን ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራን ምሉእን ዝተዋደደን ኵናት ኣብ ልዕሊ ትግራይ ከፊቶም ኣለው፣ከይዲ ሰላም በርዒኑ፣ስምምዕ ሰላም ተጣሒሱ፣ኩሎም ስርሒታት ሰብኣዊ ሓገዛት ጠጠው ኢሎም ኣለው ኢሎም።ቤት ምኽሪ ፀጥታ ነቲ ብሓይልታት ኤርትራን ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያን ኣብ ልዕሊ ትግራይ ይፍፀም ኣሎ ዝበሉዎ ወራር ደው ከብሎም ብምፅዋዕ ቶኽሲ ጠጠው ክብል ሓቲቶም። ንሶም ኣብ ደብዳቢኦም ክማልኡ ኣለዎም ዝበሉዎም ኣርባዕተ ነጥብታት ኣቐሚጦም።ብዘይውዓል ሕደርን ብዘይ ቅድመ ኩነትን ኣብ ልዕሊ ኣገደስቲ ኣገልግሎታት ዝተነብረ ዕፅዋ ምሉእ ምልዓል ክልዓል፣ንፁርን ስምምዕ ዝተበፅሐሉን ኣገባብ ሓዊሱ ገደብ ዘይብሉ ተበፃሕነት ሰብኣዊ ረድኤት ምርግጋፅ፣ሰራዊት ኤርትራ ካብ ነፍሲ ወከፍ ክፋል ኢትዮጵያን ናይ ትግራይ ግዝኣትን ክወፁን ኣብ ትሕቲ ዓለምለኸ ክትትል ኣብ ልዕሊኦም ዝኾነ ይኹን ሓደጋ ኣብዘየውርድሉ ቦታ ክሰፍሩን ከምኡ እውን ብሕገ መንግስቲ ኣፍልጦ ዝረኸበን ቅድሚ ኵናት ሕዳር 2020 ዝነበረ ዶባት ትግራይ ናብቲ ዝነበሮ ክምለስን ይፅውዕ። ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ብቕድሚ ትማሊ ንቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝለኣኹዎን ናይ ክልል ትግራይ መንግስታዊ ቴሌቪዥን ብትዊተር ኣብ ዘውፅኦን ወከልቲ መንግስቲ ክልል ትግራይ ኣብ ኣመሪካን ካናዳን ናይ ዶክተር ደብረፅዮን ምዃኑ ዘረጋገፁዎን ግልፂ ደብዳበ "ትዕግስትን ምዕቃብን ኣር ኢና ኣለና፣ንሰላም ስትራተጂያዊ ድልውነት ገይርና ኣለና፣እቲ ድልውነት ንምዝዛም ቅሩባት ኢና" ኢሎም። ኣብ ዝተፈላለዩ ግንባራት ኣብ መንጎ ሓይልታት ፌደራልን ሓይልታት ትግራይን ውግእ ቀፂሉ ኣሎ።እቲ ኵናት ኣብ ምንታይ ኩነታት ከምዝርከብ ክልቲኦም ወገናት ብግልፂ ዝበሉዎ የለን። እቲ ውግእ መን ጀመረ ዝብል ክልቲኦም ወገናት ነንሕድሕዶም ይካሰሱ።


ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ምስ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ምዝርራቦም ተገሊጹ

ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ማይክ ሃመር ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያን ሰበስልጣን ህወሓትን ምዝርራቦም ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣመሪካ ኣፍሊጡ። ዝሓለፈ ሰኑይ ኣዲስ ኣበባ ዝኣተው ማይክ ሃመር ምስ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ደመቀ መኮነንን ኣምባሳደር ሬድዋን ሑሴንን ብምርኻብ "እቲ ኵናት ብቅልጡፍ ጠጠው ክብልን ብሕብረት ኣፍሪቃ መሪሕነት ናብ ልዝብ ሰላም ከምርሕ ከምዘለዎን ምዝርራቦም’’ ከምኡ'ውን ምስ ኣቦ መንበር ህወሓት ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ብምርኻብ ተመሳሳሊ መልእኽቲ ምሕላፎምን ኣብ ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣመሪካ ምኽትል ወሃቢ ቃል ቬዳንት ፓቴል ተዛሪቦም። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ግጭት ሰሜን ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ንፀገም ዝተቓልዑ ሰባትን ቀረብ ሰብኣዊ ረድኤትን ተፅዕኖ የሕድር ከምዘሎ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ። ናብ ክልል ትግራይ ብመሬት ይኹን ብኣየር ዝግበር ቀረብ ሰብኣዊ ረድኤት ከምዝተቋረፀ ቤት ፅሕፈት ኣዋሃሃዲ ጉዳያት ሰብኣዊ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ። ብኻልእ ወገን ሰራዊት ኤርትራ ናብቲ ኵናት ምእታው ብዝምልከት ርእይቶ ዝሃቡ ኣብ ብሪጣንያ ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ተፈሪ መለስ ነቲ ዶብ ዝቖፃፀርዎ ሓይልታት ህወሓት ስለዝኾኑ ኣብዚ ሕጂ እዋን ምስ ኤርትራ ኣብ ዘዳውብ ንዝፍጠር ነገር ተሓተቲ ኣይኮናን ኢሎም። ሓይልታት ህወሓት ኤርትራ ኣብ ዝተፈላለዩ ግንባራት ኣብ ልዕሊ ክልል ትግራይ መጥቓዕቲ ትፍፅም ኣላ ክብሉ ይኸሱ። ብዛዕባ እዚ ክሳብ ሎሚ ካብ ኤርትራ ምላሽ ኣይተውሃበን ።


ሕ/ሃ ዳግማይ ዝተወልዓ ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ ናብ ክልል ትግራይ ዝኣትው ሓገዝ ምኽልኻሉ ገሊጹ

ሕቡራት ሃገራት ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ከም ብሓዱሽ ዝጀመረ ግጭት ዘድሊ ረድኤት ናብ ክልል ትግራይ ከይኣትው ከምዘገደደ ገሊፁ።እቲ ትካል እዚ ኣብ መንጎ ሓይልታት ደገፍቲ መንግስትን ሓይልታት ትግራይን ዳርጋ ክልተ ዓመት ዘቑጸረ ኵናት ዝተፈጠረ ሰብኣዊ ቅልውላው ዘጋድድ እዩ ኢሉ ኣሎ። ውግእ ምቕፃሉ ናብ ዋና ከተማ መቐለ ረድኤት ዝፀዓና መካይን ክኣትዋ ዘኽኣለ ኣብ ሚያዝያ ዝተበፅሐ ስምምዕ ዘበርዓነ እዩ። ናይ ሕቡራት ሃገራት ወኪል ሰብኣዊ ረድኤት(ኦቻ) እቲ ህውከት ንፀገም ዝተቓልዑ ሰባት ህይወት ኣድሕን ሰብኣዊ ሓገዝ ናይ ምቕራብ ስራሕ ዝሃሰየ እዩ ኢሉ። እቲ ኵናት ዳግም ቅድሚ ምጅማሩ ናብ ክልል ትግራይ ንመወዳእታ ግዜ 24 ነሓሰ 2022 ዝኣተዋ ሰብኣዊ ቀረብን ናውትን ዝፀዓና 158 ናይ ፅዕነት መካይን ምዃነን ኦቻ ሓቢሩ። ካብ ኣዲስ ኣበባ ናብ መቐለ ይካየድ ዝነበረ ናይ ሕቡራት ሃገራት ናይ በረራ ኣገልግሎት ሰብኣዊ ረድኤት እውን ካብ 26 ነሓሰ 2022 ጀሚሩ ተቋሪፁ ኣሎ። እቲ ኵናት መን ጀመረ ዝብል ክልቲኦም ወገናት ነንሕድሕዶም ይካሰሱ።


መልእኽቲ ትዊተር ሚ/ጉ/ወጻኢ ኢትዮጵያ: ሚንስትር ዜና ኤርትራን ኣቶ ጌታቸው ረዳን

ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ኣብ ዘውጽእዎ ናይ ትዊተር መልእኽቲ "ሰራዊት ኤርትራ፣ ብግንባር ራማ፣ ጾሮና፣ ዛላምበሳን ዳሎልን፣ መጥቃዕቲ ንምፍናው ይቀራረቡ ኣለው። ሙሉእ መዓልቲ ንከባቢታት ዓዲግራት ብከቢድ ብረት ደብዲቦምዋ ኣለው። ሰራዊትና ንዝሓለፉ ክልተ ሰሙናት ምስ ጥሙር ሰራዊታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ምዕራባዊ ግንባር ይዋጋእ ኣሎ" ኢሎም። ሚንስትር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገ/መስቀል ብትዊተር ኣብ ዘውጽእዎ መልእኽቲ "ህወሓት፣ ቀንዲ ዕላምኡ ንፌደራላዊ መንግስቲ ምፍራስ ኮይኑ ኣሎ። ናይ ምዝራግ ዕላምኡ ኣብ ኤርትራ ናይ ስርዓት ለውጢ ምምጻእ’ውን ዝሓውስ እዩ። ቅድም ኢሉ ዝፍለጥ ስለዝኾነ ዘሰምብድ ነገር ኣይኮነን። ሓድሽ ዝተወሰኸ ነገር እንተሎ ኮይኑ ግና ቁጠባዊ ሸርሕቲታት፣ ከም ኣልሸባብን ሸኔን’ውን ምጥቃም ዝብሉ እዮም"ኢሎም። ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ብወገኑ ብትዊተር ኣብ ዘውጽእዎ መልእኽቲ "ኣብ ነፍሲ ወከፍ መሬት ኢትዮጵያ ናይ ህዝቢ ትግራይ እዩ። ኢትዮጵያዊያን ድማ፣ ንነፍሲ ወከፍ መሬት ትግራይ ይውንኑ። ትግራይ፣ ደጊም ንፈጠርቲን ራዕዲን ንህወሓትን መሕብኢት ኣይክትኸውንን" ይብል። እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ ትካል ሓገዝ ስግር ባሕሪ ኣመሪካ (ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ) ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ‘ሰብኣዊ ረድኤት ተዘሪፉ’ ዝብል ዝኾነ ሓበሬታ ኣኽቢዱ ከምዝርእዮን እቲ ኣባሃህላ ክጻረ ከምዝግበኦን ገሊጹ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ’ዚ ቀረባ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ "ህወሓት፣ ሰብኣዊ ረድኤት ኣብ ሰራዊቱ የውዕሎ ኣሎ" ክብል ምኽሳሱ ዝዝከር እዩ። ኣመኻሪ ቀ/ሚ’ታ ሃገር ዝኾኑ ኣምባሳደር ሬድዋን ሑሴን ተዋጋእቲ ሰራዊት ትግራይ፣ድሕሪ ውግእ ገዲፎምዎ ዝኸዱ ዝተባህለ ምልክት ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ ዝጥቀመሉ ክሻ ኣብ ትዊተር መልእኽቶም ከምዝዘርግሑ’ውን ይፍለጥ። እንተኾነ ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ ነቲ ዝተጠቀሰ ስእሊ ኣይተጠቀመሉን። ረድኤት እኽሊ ብተዋጋእቲ ሓይልታት ኣብ ጥቅሚ ምውዓል ግና ዝኹነን እዩ ኢሉ’ሎ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ እቲ ኲናት ደው ክብልን ጻዕርታት ሰላም ንክቕጽልን ብዝብል ዲፕሎማሲያዊ ጻዕሪ ቀጺላ ዘላ ኣመሪካ፡ ነቲ ጻዕራ ንምሕያል ፍሉይ ልኡኽ ናብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ምልኣኻ ካብ ተፍልጥ መዓልታት ተቖጺሩ`ሎ። ይኹን`ምበር ፍሉይ ልኡኽ ማይክ ሃመር፣ ኣብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ምእታዎም ካብ ወገን ኣመሪካ፣ ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ይኹን ካብ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ዝኾነ ዓይነት ሓበሬታ ስለዘይተዋህበ ብዛዕባ’ቲ ዑደት ብዙሕ ክፍለጥ ኣይተኻእለን።


ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ ኦሮምያ 60 ሰባት ብዕጡቓት ምቕታሎም ኣፍሊጡ

ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ኦሮምያ ሆሮ ጉድሩ ወረዳ አሙሩ ቀበሌ ኣጋምሳ ናይቲ ከባብን ካብ ተዋሰንቲ ወረዳታት ክልል ኣምሓራ ዝመጹን ሚሊሻ ልዕሊ 60 ነበርት ቀቲሎም ክብል ኣፍሊጡ። ብተወሳኺ በቲ መጥቃዕቲ 70 ካል ኦት ነበርቲ ቆሲሎም ልዕሊ 20- ሽሕ ኸኣ ተመዛቢሎም ኢሉ'ሎ። ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ወሲኹ ቅድሚ'ቲ ናይ ኣጋምሳ ቅትለት ሰለስተ ተወላዶ ኣምሓራ ዝኾኑ ነበርቲ ብዕጡቓት ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ ተቐቲሎም ኢሉ'ሎ። ወሃቢ ቃል ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ ግን ነቲ ክሲ ብምንጻግ ኣብቲ ከባቢ ዝነበሩ ዕጡቓት ካብ ክልል ኣምሓራ ዝመጹ ሓይልታት ፋኖን ባባል ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ ዝነበረ ፍቃዱ ኣብዲሳ ዝምራሕ ሚሊሻ ኦሮሞን ጥራይ እዮም ኔሮም ኢሉ'ሎ። እዚ ከምዚ ሉ ከሎ ተቃወምቲ ፓርትታት ኦሮሞ ዖልፍ ፡ግንባር ነጻነት ኦሮሞን\nዖፍጭእን ፡ ኦሮሞ ፈደራሊስት ኮንግረስን በቲ ቅትለት ንፋኖ ብምኽሳስ መግለጺ ኣውጺኦምእለዉ። ካብ ፈደራል መንግስትን እቲ ክልልን ምላሽ ንምርካብ ዝተገብረ ፈተነ ግን አይሰለጠን ብመሰረት ጸብጻብ ጸሃይ ዳምጠው ካብ አዲስ አበባ።


ካብ ከተማ ቆቦ ዝተመዛበሉ ነበርቲ ዘድልይ ሓገዝ ከምዘይረኸቡ ይገልጹ

ድሕሪ ምሕዳስ ኹናት ሰሜን ኢትዮጵያ ካብ ከተማ ቆቦ ዝሃደሙ ኣሽሓት ተመዛበልቲ ዘድልየና ሰብኣዊ ረድኤት ኣይንረክብን ዘለና ክብሉ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጾም። እቶም ተመዛበልቲ መብዛሕትኦም ኣብ ኣርባዕተ ኣብያተ ትምህርቲ ወረዳ መርሳ ዞባ ሰሜን ወሎ ተዓቑቦም ከም ዘለዉ ገሊጾም'ለዉ። ምምሕዳር እቲ ዞባ ብወገኑ 150- ሽሕ ሰባት ካብ ቆቦን ከባቢ ራያን ተመዛቢሎም ከምዘለዉ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጾም'ለዉ ።


ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ዳግማይ ዝተወልዓ ዂናት ደው ዝብለሉ ጻዕርታት ንምክያድ ኣዲስ ኣበባ ኣትዮም

ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣምባሳደር ማይክ ሃመር ነቲ ዝተሓደሰ ኹናት ሰሜን ኢትዮጵያ ጠጠው ንምባል ጻዕሪ ንምግባር ሎሚ ሰሉስ ኢትዮጵያ ምእታዎም ተገሊጹ። ፍልይቲ ልእኽቲ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሃናን ስራ ተተ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምስቶም ልኡኽ ኣመሪካ ዝተራኸባ ክኾና ኸለዋ ግን ውጥን ሓባራዊ ተልእኾ የብሎም ክብሉ ሓደ ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት ገሊጾም። ብዛዕባ ዑደት ኣምባሳደር ማይክ ሃመር ዛጊት ዝተዋህበ ዝርዝር ሓበሬታ የለን። ብኻልእ ወገን ኣብ ክልል ኣምሓራ ኣብ ምምሕዳር ዞባ ብሄረሰብ ዋግ ህምራ ወረዳ ሰቆጣ ፍሉይ ሽሙ ወለህ ማርያም ኣብ ዝተባህለ ቀበሌ ካብ ህወሓት ዝተተኮሰ እዩ ዝተባህለ ከቢድ ብረት ኣባላት ሓንቲ ስድራ ዝኾኑ 10 ሰላማውያን ሰባት ተቀቲሎም ክብሉ ኣመሓዳሪ እቲ ዞባን ስድራ ግዳያትን ተዛሪቦም። ብዛዕባ እዚ ሞት ሰላማውያን ሰባት ህወሓት ርእይቶ ኣይሃበን እንተኾነ ግን ኣብ ዝሓለፈ እዋን ከምዚ ዝበሉ ክስታት ኣብ ዝቀርበሉ እዋን ህወሓት ንሰላማውያን ሰባት ዕላማ አይገብርን እዩ ዝብል ምላሽ ከምዝሃበ ይዝከር።


ድሕሪ'ቲ 'ካልእ' ግጭት ኢትዮጵያ እንታይ'ዩ ዘሎ?

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ጋምቤላ ኣብ ወርሒ ሰነ ብሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ ዝተፈፀመ መጥቃዕቲ ኣብታ ሃገር ተወሳኺ ኲናት ሕድሕድ ክሰፍሕ ይኽእል እዩ ዝብል ስግኣት ክውስኽ ገይሩ ኣሎ። ሪፖርተር ድምፂ ኣመሪካ ብድሕሪ እቲ መጥቓዕቲ ክህልው ዝኽእልን ኣብ ደሕንነት ፀጥታ ኢትዮጵያ ዝህልዎ ትርጉምን አመልኪቱ ንሰበስልጣን እቲ ኸባቢን ተንተንቲን ኣዘራሪቡ'ሎ።


ኣብ መንጎ ሓይልታት መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ዝካየድ ዘሎ ኩናት ተጋዲዱ ቀጺሉ'ሎ። ኣብ ዞባ ዋግ-ሕምራ፡ ካብ ከተማ ሰቖጣ ውጽእ ኣብ ዝበለ ከባብታት ከምኡ'ውን ኣብ ከባብታት ሑመራን ወልቃይትን ናይ ከቢድ ብረት ድምጺ ከምዝስማዕ ርእይትኦም ንድምጺ ኣመሪካ ዝሃቡ ሰባት ተዛሪቦም ኣለዉ። ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ንጉዳይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣምባሳደር ማይክ ሃመር፥ ብዛዕባ እቲ ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ዳግም ዝተወልዐ ግጭት ንምዝርራብ ኣብዚ ዝሓለፈ ቀዳመ ሰንበት ናብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ተጓዒዙ'ሎ። ወሃቢት ቃል ዋይት ሃውስ ካሪን ዣን-ፒየር ብዓርቢ ኣብ ዝሃበቶ ጋዜጣዊ መግለጺ "ፍሉይ ልኡኽ ሃመር፥ ኩሎም ተጻባእቲ ወገናት ወተሃደራዊ ወፍርታቶም ደው ከብሉ መልእኽቲ ፕረዚደንት ባይደን ከብጽሕእዩ" ኢላ። ኣመሪካን ኣህጉራዊ ማሕበረሰብን፡ ወተሃደራዊ ወፍርታት ደው ኢሉ ዝርርብ ሰላም ክጅመር ክጽውዑ ጸኒሖም እዮም። ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኢትዮጵያ ብወገና፥ ብዳግም ምውላዕ እቲ ዂናት ብዓሚቕ ከም ዝሓዘነት ብምግላጽ፥ ኩሎም ወገናት ፍልልያቶም ብሰላም ይፍትሑ ዝብል ጻውዒት ኣቕሪባ'ላ። ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ኣመሪካ ኣንተኒ ብሊንከን ብወገኖም ኣብ ናይ ቲዊተር መልእኽቶም ህወሓት ካብ ክልል ትግራይ ወፃኢ ዘካይዶ ዘሎ መጥቃዕቲ፡ ደብዳብ ነፈርት መንግስቲ ኢትዮጵያን ዳግማይ ምእታው ኤርትራ ኣብቲ ኲናትን ኣመሪካ ከምትኹንኖ ገሊፆም። ኹሎም ወገናት ወታሃደራዊ ስርሒት ጠጠው ከብሉን ፃዕርታት ልዝብ ሰላም ከሐይሉን ንፅውዕ ኢሎም’ለዉ። ሚንስትሪ ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብወገኖም ብቲዊተር አቢሎም ጉራምራ ዝኾኑ ጉጀለ ወፃእተኛታት ደገፍቲ ህወሓት ኣብዚ ቅነ’ዚ ኣንፃር ኤርትራ ወፍሪ ግጉይ ሓበሬታ ኣሓይሎም’ለዉ። እዚ ኸኣ ህወሓት ናይ ኲናት ምርጭኡ ኣብ ዝትግብረሉ እዋን ዝገብረዎ ዝተለመደ ተግባር’ዪ ኢሎም'ለዉ።


ኢትዮጵያ: ዓውዲ ባንኪ ንሰብ ሃብቲ ዜጋታት ወጻኢ ሃገር ከምዝኽፈት ተገሊጹ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ዓውዲ ባንኪ እታ ሃገር ንሰብ ሃብቲ ዜጋታት ወጻኢ ሃገር ከምዝኽፈት ኣፍሊጡ። ቤት ምኽሪ ሚንስትራት ኢትዮጵያ ብቕድሚ ትማሊ ቐዳም ኣብዘሳለጦ ስሩዕ ኣኼባ፣ዓውዲ ባንኪ እታ ሃገር ንሰብ ሃብቲ ዜጋታት ወጻኢ ሃገር ንምኽፋት ወሲኑ። ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ንዓውዲ ባንኪ ንሰብ ሃብቲ ዜጋታት ወጻኢ ሃገር ክፉት ምግባር፣ ንኣገልግሎት እቲ ዓውዲ ብፍልጠትን ብቴክኖሎጂን ንምድጋፍ የኽእል፣ ናይታ ሃገር ቁጠባ ምስ ዓለምለኻዊ ዕዳጋ ንዘለዎ ምትእስሳር የዕቢ፣ ተወዳዳሪነት፣ ውፅኢታውነትን ቅልጣፈን ክውስኽ ይገብር፣ እኹል ቀረብ ፋይናንስ ንክህልውን ቀረብ ሸርፊ ወፃኢ ክሳለጥን ይሕግዝ ክብል ገሊጹ። እቲ ስጉምቲ ምፍጣር ዕድል ስራሕ ንክምዕብልን፣ ዓለምለኻዊ ተወዳዳርነት ቁጠባ ንኽረጋገፅን ከምዝሕግዝ እውን ገሊፁ ኣሎ።ነዞም መበገስታት መሰረት ብምግባር እቲ ረቂቕ ፖሊሲ ከምዝተዳለወን፣ ቤት ምኽሪ ሚኒስትራት ድማ እቲ ፖሊሲ ኣብ ስራሕ ክውዕል ከምዝወሰነን ተፈሊጡ ኣሎ። ፋይናንስ ኢትዮጵያ ንሰብ ሃብቲ ዜጋታት ወጻኢ ሃገር ንምኽፋት ምምሕያሽ ኣዋጅ ከምዝግበር ቅድሚ ሕጂ መራሒ ሃገራዊ ባንኪ እታ ሃገር ዶ/ር ይናገር ደሴ ከምዝገለፁ ምፅብፃብና ይዝከር። ኣብቲ እዋን ድምፂ ኣመሪካ ዘዘራረቦም በዓል ሞያ ቁጠባ ጌታቸው ተክለማርያም፣ ፋይናንስ ንሰብ ሃብቲ ዜጋታት ወጻኢ ሃገር ክፉት ምግባር ናይ ባዕሉ ዝኾነ ረብሓን ጉድኣትን ስለዘስዕብ ዓብይ ጥንቃቐ ዝሓትት ስጉምቲ እዩ ኢሎም ነይሮም።


መግለጺ ዋይት ሃውስ ኣብ እዋናዊ ኩነታት ኢትዮጵያ

ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣምባሳደር ማይክ ሃመር ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ንዘሎ ቅልውላው ብዝምልከት ንምዝታይ ናብ ኢትዮጵያ ይኸዱ ምህላዎም ወሃቢት ቃል ቤተ መንግስቲ ኣመሪካ ዋይት ሃውስ ዣን-ፒየር ትማሊ ኣብ ዝ ሃብኦ ጋዜጣዊ መግለጺ ሓቢረን። ንሰን ኣምባሳደር ሃመር ኣብቲ ኲናት ዝሳተፉ ዘለው ኹሎም አካላት ናብ ናይ ሰላም ዘተ ክኣትው ከምዘተሓሳስቡ ሓቢረን ኣለዋ። ኤርትራ ናብ ግጭት ምምላሳ: ህወሓት ካብ ክልል ትግራይ ወጻኢ ዝቐጸሎ መጥቓዕቲታት ከምኡ'ውን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘካየዶም ደብዳብ ነፈርቲ ኣመሪካ ከምዝትኹንኖን ኣምባሳደር ሃመር ከምዘፍልጡን ዣን-ፒየር ኣመልኪተን ኣለዋ። እተን ወሃቢ ቃል እዚ ግጭት ወታሃደራዊ መፍትሒ የብሉን ድሕሪ ምባል ቕድሚ'ቲ ዳግማይ ምውላዕ'ቲ ኲናት ዝነበራ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዝነበረ ሰብኣዊ ተኹሲ ደው ናይ ምባል ኣመሪካ ተስፋ ኣንቢራትሉ ከምዝነበረት እንተኾነ ሕጂ ግን ሰብኣዊ ሓገዝ ንወታሃደራዊ ኩነታት ተባሂሉ ይትሓዝ ምህላው ሃገረን በዕሙቐት ከምዝተሓሳሰባ ገሊጸን ኣለዋ። ዣን-ፒየር ኩሎም ወገናት ክዕቐቡን ነቲ ግጭት ከዝሕሉን ብምሕታት ኣቕርቦት ሰብኣዊ ሓገዝ ዳግማይ ክጅመርን መሰረታዊ ኣገልግሎት ንዘድልዮም ድማ ብቕልጡፍ ክበጽሕ ሓቲተን ኣለዋ። ብዝተሓሓዘ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ተመሳሳሊ መግለጺ ብትዊተር ኣሕሊፎም ኣለው። ነዚ መግለጺ ዋይት ሃውስ ኮነ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ዝምልከት ምላሽ ክሳብ ሕጂ ኣይተዋህበን።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ህወሓት ንህዝቢ ዝተለኣኸ ሓገዝ ንዕጡቓቱ የውዕል ኣሎ ክብል ይኸስስ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ህወሓት ንህዝቢ ትግራይ ተባሂሉ ዝለኣኽ ሰብኣዊ ሓገዛት ንዕጡቃቱ የውዕሎ ኣሎ ክብል ይኸስስ። ነዚ ከም ምኽንያት ዘቅረቦ ኣብ ድፋዓት ህወሓት ዝረኸብኩዎ እዩ ክብል መለለዪ ኣርማ ትካል ሓገዝ ስግር ባሕሪ ኣመሪካ(ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ) ዘለዎም ናይ ረዲኤት መግብታት ስእሊ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ፌስቡክ ኣውጺኡ'ሎ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ሰብኣዊ ቅልውላው ክጋደድ ይገብር ኣሎ ዝተባህለ ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ ጠጠው ክብልን ብቅልጡፍ ናብ ዘተ ክምለስ ፤ ከምኡ'ውን “ሓይልታት ኤርትራ ካብ ክልል ትግራይ ክወጹ:ሓይልታት ትግራይ'ውን ካብ ክልል ኣምሓራ ክወጹን መንግስቲ ኢትዮጵያ ድማ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ኣብ ክልል ትግራይ ክጅመሩ ይግበር” ክትብል ብሪጣንያ ሓቲታ። መሓውራት ዜና መንግስቲ ኢትዮጵያ ትማሊ ሓሙስ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ኣብቲ ህወሓት ደጊሙ ጀሚሩዎ ዝበሎ ኲናት ናብ ክልል ትግራይ ዝኣቱ ሰብኣዊ ሓገዛት ንሰራዊቱ የውዕሎ ኣሎ ኢሉ። ሃገር መዕነዊ ተግባራት ህወሓት ጠጠው ናይ ምባል ግዴታ ኣብ ልዕሊ ህዝብን መንግስትን ኢትዮጵያ ወዲቁ ይርከብ ዝበለ'ቲ መግለፂ ምኽንያት ክብል ዘቀመጦም ነጥብታት ድማ ኩነታት ቀረባት ረዲኤት ይርከብዎ። “ህወሓት ናብ ክልል ትግራይ ዝተላእኩ ሓገዛት ረዲኤት ኣብ ክንዲ ነቲ ፅጉም ህዝቢ ብኣንፃሩ ንመሳለጢያ ኲናት የውዕሎ ብምህላዉ መንግስቲ ብቀጥታ ናብቲ ሓገዝ ዘድልዮ ህዝቢ ትግራይ ንምብፃሕ ምቹእ ኩነታት ብምፍጣር ህዝቢ ካብ ፀገም ናይ ምሕላው ግዴታ ኣለዎ” ኢሉ። ብኻልእ ወገን ሰራዊት ምክልኻል ፌደራል ኣብቲ ደጊሙ ዝተወለዐ ኲናት ዝተሰብሩ ድፋዓት ህወሓት ተረኺቦም ክብል ኣርማ ዓለምለኸ ትካል ሓገዝ ስግር ባሕሪ ኣመሪካ (ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ) ዘለዎም ናይ ረዲኤት መግብታት ዘርኢ ምስሊ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታቱ ኣውጺኡ'ሎ። ነዞም ኣብ ልዕሊ ህወሓት ዝተላዕሉ ክስታት ኣመልኪቱ መልሲ ክህበና ብኢመኢል ዝተሓተተ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ነቲ ዳይሬክተር'ቲ ትካል ሰማንታ ፓወር ቅድሚ ትማሊ ኣብ ትዊተረን ዝፀሓፈኦ ሓበሬታ ብምሕባር ተወሳኺ ርእይቶ ከምዘይህብ ዝገልፅ መልሲ ኢሜይል ልኢኹ። “ ኢትዮጵያ ክልላት ዓፋር፣ ኣምሓራ ትግራይን ዝርከቡ ሰብኣውያን ተቀባልነት ዘይብሎም ኸም ማእሰርቲ፣ ምስራቅ ነዳዲን ምምንጣል ረድኤት ዝፀዓና መኻይንን ዝዓመሰሉ ምትእትታው የጋጥሞም ኣሎ።”ክብላ ላዕለወይቲ ኣተሓባባሪት ዓለምለኸ ትካል ሓገዝ ስግር ባሕሪ ኣመሪካ (ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ) ሳማንታ ፓወር ኣብ ትዊተረን ምፅሓፈን ዝዝከር ኮይኑ ሰብኣዊ ሓገዛት ናብ ኩሎም ዝተፀገሙ ብኣግባቡ ንኽባፃሕ ኩሎም ወገናት ንመስርሓት ሰብኣውያን ከኽብሩ'ውን ፀዊዐን። ነዚ ሰብኣዊ ሓገዛት ኣመልኪቱ ብወገን መንግስቲ ፌደራል ዝቀርበሉ ዘሎ ክሲ ህወሓት ዛጊት ዝሃቦ መልሲ እኳ እንተዘይሃለወ ኣቐዲሙ ንዝቐረበ ተመሳሳሊ ክሲ ግን ተቀባልነት ከምዘይብሎም ክገልፅ ፀኒሑ እዩ። ክልቲኦም ወገናት ናብ ክልል ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዛት ንኸይኣቱ ይገብር ኣሎ ክብሉ ነንሕድሕዶም ብተደጋጋሚ ክካሰሱ ምጽንሖም ዝዝከር እዮ። ይኹን ደኣ ምበር ድሕሪ እቲ 18 ነሓሰ ዳግም ዝተላዕለን ተጋዲዱ ዝቅፅል ዘሎ ጎንፂ ዝያዳ ኣብ ቀረባት ሰብኣዊ ሓገዝ ዝረኣዩ ፀገማት ከምዘጋደዶ ይግለፅ ኣሎ። እቲ ጎንፂ ኣብ ክልላት ትግራይ፣ ኣምሓራን ዓፋርን ንዝርከቡ 13 ሚልዮን ዝበፅሑ ሰባት ተፀበይቲ ሰብኣዊ ሓገዛት ክኾኑ ብምግባር ኣብ ዓለም ካብቶም ዝኸፍአ ሰብኣዊ ቅልውላው ዝተራእየሎ ከባቢታት ሓደ ክከውን ገይሩ እዩ ዝበለት ብሪጣንያ ክልቲኦም ወገናት ተፃብኦታቶም ጠጠው ኣቢሎም ናብ ፖለቲካዊ ዘተ ክምለሱ ሓቲታ እያ። ሚኒስትር ጉዳይ ኣፍሪቃ ቪኪ ፎርድ ትማሊ ኣብ ዘውፀአኦ መግለፂ “ሓይልታት ትግራይ ናብ ክልል ኣምሓራ ኣትዮም የካይድዎ ዘለዉ ውግእ ብቅልጡፍ ጠጠው ኣቢሎም ናብ ትግራይ ክምለሱ፤ ሓይልታት ኤርትራ ድማ ሙሉእ ብሙሉእ ካብ ትግራይ ይውፅኡ” ኢለን። መንግስቲ ኢትዮጵያ ድማ ኣብ ትግራይ ብቅልጡፍ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ከጀምር ሓቲተን። ንሰን ወሲኸን “ካብ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ዝተወሰደ ነዳዲ ስራሕቲ ትካላት ሰብኣውያን ዝያዳ ክከብድ ከምዝገብሮን ህወሓት መሊሱ ንኣገልግሎት ሰብኣዊ ሓገዛት ክውዕል ክተሓባበር ፀዊዐን። ካልኦት ዝተፈላለዩ ዓለምለኸ ትካላት'ውን ተመሳሳሊ ርእይቶ እኳ እንተሃቡ ህወሓት ግን ኣብቲ ቕድሚ ሕጂ ዝሃቦ መልሲ ካብቲ ትካል ዝሰረቆ ዝኮነ ዓይነት ነዳዲ ከምዘየሎን እኳ ድኣስ ልዑል መጠን ዘለዎ ነዳዲ ነቲ ትካል ምልቅሑ ምግላፁ ዝፍለጥ እዩ። እዚ ከምዚሉ እናሃለወ ዝተፈላለዩ ትካላት ኲናት ደው ክብልን ፃዕርታት ሰላም ክቅፅሉ ይፅውዑ ኣለዉ። ሃይማኖታዊ ጉባኤ ኢትዮጵያ እውን ቅድመ ዂነት ሰላም ሰላም ጥራሕ ብምዃኑ ተፃባእቲ ወገናት ነዚ ኲናት ብዘይ ገለ ቅድመ ኹነት ጠጠው ከብሉን ዘተ ሰላም ከካይዱ ኣብቲ ትማሊ ዘውፀኦ መግለፂኡ ሓቲቱ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ብተወሳኺ ህወሓት ህፃናት ናብ ኲናት ይውፍር ኣሎ ክብል ይከስስ: ህወሓት ነቲ ናይ ሎሚ ክሲ ብቀጥታ መልሲ እንተዘይሃበሉ እኳ አብ ዝሓለፉ እዋናት ንዝቀረብሉ ተመሳሰልቲ ክስታት ካብ ሓቂ ዝረሓቀ ክብል ኣዋዲቁዎ ምንባሩ ይፍለጥ። እቲ ደጊሙ ዝተወለዐ ኲናት 10ይ መዓልቱ ኣቑጺሩ'ሎ።ብዝተፈላለዩ ኣካላት ንዝቀርቡሎም ፃውዒት ሰላም ተቀባልነት ከይረኸበ እናተጋደደ ይቅፅል ኣሎ።


ኣብ ወግዕታት፥ክብርታትን ያታታትን ዘተኮረት መጽሓፍ 'ካብ ጥሪ ናብ ጥሪ' ብበረኸት ኣማረ

ብደራስን ኣጽናዕን በረኸት ኣማረ ዝተጻሕፈት ‘ካብ ጥሪ ናብ ጥሪ” ዝተሰመየት ኣብ ወግዕታት፡ክብርታትን ያታታትን ዘተኮረት ናይ ምርምርን መጽናዕትን መጽሓፍ ፥ ዝሓለፈ ወርሒ 22 ሓምለ 2022 ኣብ ኣስመራ ሆተል እምባሶይራ ተመሪቓ`ላ። እታ መጽሓፍ ፡ኣብ ማእከላይን ደቡባውን ከበሳ ዘሎ ሕብረተሰብ ትግርኛ፡ ኣብ ሓደ ምሉእ ዓመት ዘካይዶ ኩሉ ዓይነት ንጥፈታት ትገልጽ ኮይና፡ ዝበዝሐ ትሕዝቶኣ ኣብ ኣፋዊ ስነ-ግጥሚ ዘተኮረ እዩ። እታ 37 ገጻት ዝሓዘት መጽሓፍ፡ንወግዕታት መውስቦን መርዓን፡ማሕበራዊ ያታዊ ስነ-ስርዓት ሓረስቶትን ንጥፈታቶምን፡ኣውደ ዓመታትን በዓላትን፡ ደርፍታትን ጨፈራታትን ፡ሕንቅል ሕንቅሊተይ፡ኣዝግንኒ፡ቅኔ፡ውስጠዘ፡ባህላዊ ጸወታታትን ምስላታትን(መበቆላዊ ኣበጋግስኦምን)፡ ወዘተ ዝምልከቱ ብርክት ዝበሉ ትሕዝቶታት ዝሓቖፈት ‘ያ። ኣብ መእተዊ ናይታ መጽሓፍ፡ኣገደስቲ ኣመራት ናይ ኣፋዊ ያታታት ብምብራህ፡ኣንባቢ ብዛዕባ ረቂቕን ኣካላውን ባህላዊ ውርሻ፡ኣፋዊ ስነ-ጽሑፍ፡ኣፋዊ ስነ-ግጥሚ፡ህደማን ደጉዓን፡ ኣፋዊ ታሪኽ፡ኣቦኖኣዊ ፍልጠት(Indigenous knowledge)፡ ሓፈሽዊ ኣፍልጦ ዝ ህብ ሓበሬታ ኣብ ርእሲ ምስናቕ ፡ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን ብዙሕ ዘይዝውተሩ ማዕከን ቃላት ትግርኛ ምስ ትርጉሞም ዝጠርነፈት ውጽኢት ዓይነታዊ መጽናዕታዊ መጽሓፍ ከምዝኾነት’ዩ ደራሲኣ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጹ`ሎ።  እዛ መጽሓፍ ፡ንመንን ንምንታይ ዕላማን ከምዝተጻሕፈትን ካልእን ፡በረከት መብርሂ ኣለዎ። በረከት ኣማረ ቅድሚ ሕጂ “ሰንሰለት ወለዶታት ኤርትራ” ትብል ተመሳሳሊ መጽናዕታዊ ወይ ምርምራዊ ጠባይ ዘለዋ ቀዳማይ መጽሓፍ ጽሒፉ’ዩ።  እቲ ምስ ደርሲ ናይዛ መጽሕፍ ዝተኻየደ ቃለ መሕትት ንውሕ ዝበለ ኮይኑ ፡ ጽማቝ ተሕዝቶኣ ብኸምዚ ዝስዕብ ቀሪቡሎ።


ከንቲባ ከተማ ሸዋ ሮቢት ብዕጡቓት ምቕታሎም ምምሕዳር'ታ ከተማ ገሊጹ

ከንቲባ ከተማ ሸዋ ሮቢት ኣቶ ውብሸት አያሌው ትማሊ ምሽት ካብ ስራሕ ናብ ገዝኦም ክኣትዉ ከለው መንነቶም ብዘይተፈልጠ ዕጡቓት ምቕታሎም ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ምምሕዳር እታ ኸተማ ገሊጹ። ኣብ ዞባ ሰሜን ሸዋ ንምምሕዳር ሸዋ ሮቢት ካብ መንጎ ዝመርሑ መንእሰያት ኣባላት ኣመራርሓ ምዃኖም ዝተነግረሎም ኣቶ ውብሸት አያሌው: ትማሊ ምሽት ካብ ስራሕ ናብ ገዝኦም ክኣትዉ ከለው ኣብ ዝተቐትልሉ እዋን ኣብ ጥቐኦም ዝነበራ በዓልቲ ቤቶም እውን ጉድኣት በጺሕወን ናብ ሕክምና ተወሲደን ኣለዋ ክብሉ ኣቶ ኑር መሓመድ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ርክብ ህዝቢ ምምሕዳር እቲ ኸተማ ገሊጾም።


'ወተሃደራዊ ኮማንድ ሰራዊት ትግራይ'፡ ሰራዊት መንግስቲ ምስ ሰራዊት ኤርትራ ብምጥማር መጠነ- ሰፊሕ መጥቃዕቲ ከፊቶምለይ ክብል ኣፍሊጡ

'ወተሃደራዊ ኮማንድ ሰራዊት ትግራይ' ኣብ ዝተፈላለዩ ግምባራት ምዕራብ ትግራይ ስራዊት ፌደራል መንግስቲ ምስ ሰራዊት ኤርትራ ብምጥማር ሎሚ ወጋሕታ መጥቃዕቲ ከፊቶምለይ ክብል ሎሚ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ኣፍሊጡ። ምኽትል ቀዳማይ ሚኒስትርን ሚ/ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያን ኣቶ ደመቀ መኮንን ሓደሓደ ንህወሓት ሓገዝ ዝገብሩ ኣካላትን ሓላፍነት ስርሖም ካብ ዘፍቕዶ ሰጊሮም ካብ ዝገብርዎ ምትእትታዋትን ክቑጠብ ይግባእ ክብሉ ኣዲስ ኣበባ ንዝመቐመጢኦም ዲፕሎማትን ወከልቲ ዓለምለኸ ትካላትን ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ኣብሪሆም። እቲ ንኣዋርሕ ብስምምዕ ምቁራፅ ተፃብኦ ተቛሪፁ ዝፀንሐ ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ ደጊሙ ካብ ዝጅምር ሰሙን ኣቑጺሩ ይርከብ። ንመበገሲ ኲናትን ምጥሓስ ስምምዕ ምቁራፅ ተፃብኦን ክልቲኦም ወገናት ነሓድሕዶም ክካሰሱ ይስማዕ። 'ወተሃደራዊ ኮማንድ ሰራዊት ትግራይ' ሎሚ ሓሙስ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ወጋሕታ ሰዓት 10:30 ጀሚሩ ብኣርባዕተ ኣንፈታት ኣድያቦ ፌደራል መንግስቲ መጥቃዕቲ ምጅማሩ ይገልፅ። ከም ሓበሬታ አቲ መግለፂ ካብ ፍቅያ ናብ ኣደመይቲ፣ ካብ ሰላም ንሸራሮ፣ ካብ ጎቦ ፅንዓት ንዓዲ ኣሰርን ዕርዲ ማትያስን፣ ካብ ዓዲጎሹ ናብ ዕዲ ኣሰር ማእኸል ዝገበረ እዩ ይብል። “ፀላኢ” ክብል ዝገለፆ መንግስቲ ኢትዮጵያ ገዚፍ ሰራዊቱ ናብ ኤርትራ ብምስጋር ምስ ሰራዊት ኤርትራ ብምጥማር ህዝቢ ትግራይ ንምፅናት ዝዓለመ ወራር ጀሚሩ ኣሎ ኢሉ።ብኻልእ ገፅ ድማ ትማሊ ብኣንፈት ሰቕጣ ናብ ኣበርገለ ዝጀመሮ መጥቃዕቲ ከምዝቐፀለ ፣ ብደቡብ ግምባር‘ውን ተመሳሳሊ ኩነታት ከምዘሎን መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብ ምጉዕዓዝ ኣፅዋር ተዋፊሩ ከምዝርከብ እቲ መግለፂ ሓቢሩ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ም/ቀ/ሚን ሚ/ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያን ኣቶ ደመቀ መኮንን ምስ ምክትል ሚንስትር ኣምባሳደር ተስፋየ ይልማ ትማሊ ረቡዕ ምቕማጦም ኣዲስ ኣበባ ንዝገበሩ ዲፕሎማትን ወከልቲ ዓለምለኸ ትካላትን ኣብ ዝተረኽብሉ ንእዋናዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መብርሂ ነቲ ከም ብሓዲሽ ተወሊዑ ዝርከብ ኲናት፣ ኩነታት ሰብኣዊ ሓገዛትን ፌደራል መንግስቲ ጎንፂ ብሰላም ንምፍታሕ ዝገብሮ ፃዕርን ጠመተ ምግባሮም ይሕብር። ከም መግለፂ ኣቶ ደመቀ ህወሓት ንመንፈስ ስምምዕ ሰላም ጥሒሱ ህጻናት ንውትህድርና ብምስልጣንን ህዝቢ ብምልዕዓልን ካልእ ሓዱሽ ዙር ጎንፂ ከፊቱ ኢሎም። መንግስቲ ኢትዮጵያ ጎንፅታት ጠጠው ንምባል ዝገብሮም ፃዕርታት ዝድግፋ ሃገራት ኣመስጊኖም ብኣንፃሩ ድማ ሎሚ’ውን ንህወሓት ዝድግፉ ሓደሓደ ጉጅለታት ከምዘተሓሳስብዎም ገሊፆም። ንሶም ወሲኾም ሰብኣዊ ሓገዛት ኣመልኪቶም ፀገማት ህዝቢ ትግራይ ንምቕራፍ ዝተገብረ ፃዕርን ሓገዛትን ንኢዶም እንተኾነ ግን ንዳይሬክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ሓዊሱ ገለ ወገናት ሓላፍነት ስርሖም ካብ ዘፍቅዶ ወፃኢ ዝገብርዎም ተግባራት ክቑጠቡ ኣተሓሳሲቦም።ከምኡ’ውን መንግስቲ ምስ ዘይሕጋውያንን ኣሸባርን ጉጅለ ምምስሳልን ሓድነት ኢትዮጵያ ዝኸፋፍል ስጉምትታት ካብ ምውሳድን ክቑጠቡ ፀዊዖም። ኣብ መወዳእታ ድማ ዋላ እቲ ኲናት እናተጋደደ ይኸይድ እንተሃለወ መንግስቲ ግን ንሰላም ድልው ምዃኑ ሓቢሮም። ብኻልእ ወገን፡ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሎሚ ኣብ ዝዘርግሖ ዜና ሓይልታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ብሸነኽ ምዕራብ ትግራይ መጠነ-ሰፊሕ መጥቃዕቲ ከም ዝፈነዉ ንወሃቢ-ቃል ህወሓት ጌታቸው ረዳ ብምጥቃስ ጸብጺቡ`ሎ። እንተኾነ ሮይተርስ ከረጋግጾ ከምዘይክኣለ ይገልጽ። ሮይተርስ ካብ ወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኮነ ካብ ወገን መንግስቲ ኤርትራ ምላሽ ንምስማዕ ፈተነታት ኣካይዱ ከምዘይኮነሉ ኣፍሊጡ`ሎ። ይኹን`ምበር ኣብ ኬንያ ኣምባሳደር ኤርትራ በየነ ርእሶም ሎሚ ኣብ ልዕሊ ህወሓት ወቐሳ ሓዘል ትዊት ኣብ ዘውጽእሉ እዋን “ ህወሓት ተወሳኺ ጌጋ ንኽፍጽም ካልእ ዕድል ኣይክውሃቦን`ዩ እዩ ምኽንያቱ ስለዘይቅጽል" ኢሎም። መንግስቲ ኢትዮጵያ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ “ሓይልታት ህወሓት ተደጋጋሚ መጥቃዕትታት ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ኣካይዶም" ክብል ከሲሱ ኔሩ። ሚንስተር ዜና ኤርትራ የማነ ገብረመስቀል ብወገኑ፡ ህወሓት ኣንጻር ኤርትራ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ ክፍጽም ይደናደን ኣሎ ክብል ኣብ ትዊተሩ ጽሒፉ ኣሎ። ሮይተርስ ዘዘራረቦ ኣብ ከተማ ሽረ ዝረከብ ሰራሕተኛ ሰብኣዊ ረድኤት፡ ካብኡ ዝመጹ ዘወርቲ መካይን፡ ትማሊ ዶብ-ሰገር ደብዳባት ምንባሩ ከም ዝነገርዎ ጸብጺቡ`ሎ። ሎሚ ሓሙስ ንግሆ ኣብ ከተማ ሺራሮ ሓያል ደብዳብ ከቢድ ብረት ከምዝነበረ`ውን እቶም መሰኻኽር ከም ዝነገርዎ ይጠቅስ። ብኻልእ ወገን፡ ብዛዕባ ዳግመ-ምውላዕ ኲናትን ኣብ ሓደጋ ወዲቑ ዘሎ ህይወት ደቂ-ሰባትን ተሻቒለ`ለኹ ዝበለት ኣመሪካ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ወተሃደራዊ ወፍርታቶም ብቕጽበት ጠጠው ከብሉ፣ ነቲ ግጭት ነባሪ መዛዘሚ ክገብርሉ ጻዕርታቶም ኽሐይሉ ጸዊዓ`ላ። ኣመሓዳሪት ዓለምለኸ ትካል ልምዓት ኣመሪካ ሳማንታ ፓወር ብወገነን፡ ኣብ ክልላት ትግራይ፣ ዓፋርን ኣምሓራን፡ ሰብኣዊ ጻዕርታት ቅድሚ ሎሚ ተራእዩ ዘይፈልጥ ኢድ-ምትእትታው ኣጋጢምዎ`ሎ ኢለን። ካብ መንጎ`ቲ ጸገማት ድማ፡ ማእሰርቲ፡ ምዝራፍ ነዳዲን ምህጋር መካይንን`ዩ ዝበላ ሳማንታ ፓወር፡ ኩሎም ወገናት፡ ረድኤት ናብ ተጸበይቲ ምእንታን ክበጽሕ፡ ሰብኣዊ ስራሕ ክኽበር ኣለዎ ኢለን። ዳይሬክተር ሁማን ራይት ዎች ለቲሻ ባድር ብወገና፡ መንግስቲ ኣብ ክልል ትግራይ ንዝግበር ሰብኣዊ ስርሒታት የተዓናቕፍ ኣሎ ክብላ ነቒፈን። ካብ ሃገረ እንግልዝ ድማ ሚንስተር ጉዳይ ኣፍሪቃ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ነዚ ግጭት እንኮ መፍትሒ፡ ምቁራጽ ተጻብኦታት ዳግም ተግባራዊ ምግባርን፡ ብዝቐልጠፈ ፖለቲካዊ ልዝብ ምጅማርን`ዩ ኢሉ። ሕብረት ኣፍሪቃ ንዝጀመሮ ጻዕርታት ሽምግልና ንድግፍ ዝበለ እንግሊዛዊ ሚንስተር ጉዳይ ኣፍሪቃ፡ እቲ ኲናት ናብ ዝበኣሰ ኩነታት ከይከይድ ጻዕርታት ልዝብ ክበራበር ንጽውዕ ኢሉ`ሎ። ኣብ ኢትዮጵያ ዝንቀሳቐሱ ገለ ፖለቲካዊ ውድባት`ውን ብቕልጡፍ ምቁራጽ ተጻብኦታት ክግበር ይጽውዑ`ለዉ።


ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ ኣብ ትሕተ ቅርፂ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ልዕሊ 1.6 ቢሊዮን ብር ዝግመት ዕንወት ከምዘስዓበ ተገሊፁ

ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ትሕተ ቅርፂ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ልዕሊ 1.6 ቢሊዮን ብር ዝግመት ዕንወት ከምዘስዓበ ተገሊፁ። ዳይሬክተር ኮሚኒኬሽን ሓይሊ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ ኣቶ ሞገስ መኮንን ኣብ እዋን ኲናት ኣብ ልዕሊ ትሕተ ቅርፂ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ዕንወትን ስርቂ መሳርሒታትን የጋጥም እዩ ኢሎም። ብሰንኪ ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ ድማ ኣብ ልዕሊ መስመራት መተሓላለፊን ጣቢያታት መከፋፈልን ሓይሊ ኤሌክትሪክ፣ ልዕሊ 1.6 ቢሊየን ብር ዝግመት ጉድኣት ከምዝተመዝገበ ኣቶ ሞገስ ገሊፆም። ኣብ እዋን እቲ ኲናት ኣብ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ብርክት ዝበሉ ጣቢያታት፣ መሳርሕታትን መስመራትን ሓይሊ ኤሌክትሪክ ዓንዮም እዮም፣ እናተቖረፁን እናተፈትሑን እውን ተወሲዶም እዮም ክብሉ ተዛሪቦም። ኣብ 2013 እቲ ኲናት ኣብ ክልል ትግራይ ምስተወለዐ፣ ኣብቲ ክልል ተመሳሳሊ ዕንወት ትሕተ ቅርፂ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ኣጋጢሙ ከምዝነበረ ዝተዛረቡ ኣቶ ሞገስ፣ ሰራዊት ኢትዮጵያ ናብ ክልል ትግራይ ምስኣተወ ፅገና ከምዝተገበረ ኣዘኻኺሮም። እቲ ኣጋጢሙ ዝበሉዎ ልዕሊ 1.6 ቢሊዮን ብር ዝግመት ዕንወት ንክልል ትግራይ ዘየጠቓልል ምዃኑ'ውን ኣብሪሆም። እቲ ሕጂ ዳግም ተወሊዑ ዘሎ ኲናት ኣብ ልዕሊ ትሕተ-ቕርፂ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ተመሳሳሊ ዕንወት ከስዕብ ከምዝኽእል ዝገለፁ እቶም ዳይሬክተር ኮሚኒኬሽን፣ ብዘይካ እዚ ቅድሚ ሕጂ ብዘጋጠመ ጉድኣት ኣብ ፀልማት ንዘለው ከባብታት ሓይሊ ኤሌክትሪክ ንምቕራብ ንዝግበር ፃዕሪ ከምዘኽብዶ ገሊጾም።


ዳግማይ ዝተወልዓ ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ ናብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ይሰፍሕ ምህላው ተገሊጹ

ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዳግማይ ዝተወልዓ ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ ሎሚ ረቡዕ ናብ ዝተፈላለዩ ግምባራት ሰፊሑ ይቅፅል ምህላዉ ተፈሊጡ። ንምኽንያት መበገሲ እዚ ዳግመ ኲናትን ምስፍሑን ፌዴራል መንግስቲን ህወሓትን ነንሕድሕዶም ምክሳስም ቀፂሎም ኣለዉ። መሓውራት ዜና መንግስቲ ኢትዮጵያ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ “ብዘይ ኲናት ክነብር ዘይኽእል” ክብል ንዝፀወዖ ህወሓት ኣብ ዋግ፣ ወልቃይት (ከባቢታት ምዕራብ ትግራይን) ንኢትዮጵያን ሱዳንን ኣብ ዘዳውቡ ከባቢታትን ዳግመ ወራር ፈፂሙ ክብል ይኸስስ። እቲ መግለፂ ከምዝበሎ ህወሓት ኣቐዲሙ ኣብ ምብራቕ ኣምሓራ ቆቦን ከባቢኡን ንዝፈፀሞ ወራር ካብ ሓይሊ ምክልኻልን ህዝብን ዝረኸቦ ፅኑዕ ናይ ምክልኻል ምላሽ ዘይተፀበዮ ብምዃኑ እዩ ነዚ ሓዱሽ ወራር ፈፂሙ ዘሎ ይብል። ብምዃኑ ህወሓት ነቲ ናይ ሰላም ኣማራፅታት ብምሕዳግ ወራሩ ናብ ካልኦት ከባቢታት ክሰፍሕ ይገብር ኣሎ ክብል መንግስቲ ይኸስስ። ሰራዊቱ ግን ንቦታታቶም ተቆፃፂሮም ይከላኸሉ ምህላዎም ገሊፁ።መንግስቲ ኢትዮጵያ ሐጂ እውን ንናይ ሰላም አማራፅታት ድሉው ምዃኑን “ህወሓት ነቲ ናይ ሰላም ኣማራፅታት ረጊፁ ብዝፈፀሞ ወራር ምኽንያት ንሰላም ዝተዘርገሐ ኢድ ንከይዕፀፍ ማሕበረሰብ ዓለም ዝከኣሎ ክገብር መንግስቲ ኢትዮጵያ የተሓሳስብ” ክብል ኣመልኪቱ። ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ሎሚ ኣብ ትዊተር ኣብ ዘውጽእዎ መልእኽቲ “መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዘይሕንከት ትግራይ ንሰቆጣ፣ ሓምዳይትን ደደቢትን ሓዊሱ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ምዕራብ ትግራይ መጥቃዕቲ ምኽፋታ ይገልፅ ምህላዉን ከምቲ ሓቂ እንተኾይኑ እቲ ስርዓት ኣብ ቅድሚ ማሕበረሰብ ዓለም ንርእሱ ካብ ተሓታትነት ከድሕነኒ ዝበሎ ዛዕባ እዩ ዝፈጥር ዘሎ።” እዚ ስርዓት ምስ ናይ ኤርትራ መዘንኡ ብምዃን ኣብቲ ዞባ ጎንፂ ንምጉህሃር የተሓባብር ምህላዉ ድሕሪ ምግላፅ ማሕበረሰብ ዓለም ፀማም እዝኒ ካብ ምሃብ ተበራቢሩ ነቲ ክመፅእ ዝኽእል ህልቂት ጠጠው ከብሎ ፀዊዖም። ሰራዊቶም ንዝመፆ መጥቃዕቲ ንምክልኻል ድሉው ምዃኑ እውን ሓቢሮም። “ዋና ኣዛዝ ሰራዊት ትግራይ” ምዃኖም ዝግለፅ ታደሰ ወረደ እዋናዊ ኩነታት ኣመልኪቶም ሎሚ ምሸት ኣብ ቴሊቪዥን ትግራይ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ እቲ ስምምዕ ምቁራፅ ተፃብኦ ፈለማ ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ከምዝተጣሕሰን ድሕሪ እዚ ድማ ኲናት ኣብ ዝኾነ ሰዓት ክጅመር ከምዝኽእል ብምርዳእ ተዳሊናሉ ፀኒሕና ኢና ኢሎም። ንሶም ወሲኾም “ኣብ ግምባር ደቡብ ዝተኸፈተና ኲናት መኪትና ብፀረ መጥቃዕቲ ዛጊት ካብ ዘመዝገብናዮም ዓበይቲ ዓወታት ኮይኑ ኣሎ” ኢሎም። ከምኡ እውን ሰራዊት ኢትዮጵያ ናብ ሳምረ ንምእታው ብሰቆጣ ኣቢሎም ኲናት ምኽፋቶምን መንግስቲ ብዝሒ ዘለዎ ሰራዊት ኢትዮጵያ ናብ ኤርትራ ብምስዳድ ምስ ሰራዊት ኤርትራ ብምፅማድ ብወገን ሑሞራ ወራር ንምፍፃም ዝዓለመ ዛጊት'ውን ክኣትዉ ምጅማሮምን ኲናት ንምኽፋት ተዳልዮም ከምዘለዉን ኣብ መግለፂኦም ሓቢሮም። ንሶም ወሲኾም እዚ ዂናት ናይ ትግራይን ኣምሓራን ገይርካ ንምቅራብ ዝግበር ፈተነ ተቀባልነት ዘይብሉ ምዃኑን ምስ ህዝቢ አምሓራ ኮነ ህዝቢ ዓፋር ፅልኢ የብልናን ኢሎም። በዚ ኩነታት ተደናጊፆም ካብ መረበቶም ንኸይመዛበሉ ድማ ፀዊዖም ። ኣብ መወዳእታ መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ ቃል ዓለም ወፂኡ ንሰላም ድሉው እንተዘይ ኮይኑ ኲናት ምቅፃሉ ከምዘይተርፍ ኣብ መግለፂኦም ኣብሪሆም። ካብ መንግስትን ዝምልከቶም ሰበስልጣናትን ኤርትራን ነዚ ጉዳይ ኣመልኪትና መብርሒ ክህቡና ዝገበርናዩ ተደጋጋሚ ፈተነ ኣይሰለጠን። ንምስፋሕ እቲ ኲናት ክልቲኦም ወገናት ንሓድሕዶም ይካሰስሉ ኣብ ዘለዉሉ እዋን ካብ ሑመራ ርሕቅ ኢሉ ድምፅታት ተኹሲ ከምዝስማዕ ሓንቲ ሽመን ክግለፅ ዘይደለያ ነባሪት ኣብ ባህርዳር ንእትርከብ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ሓቢረን ኣለዋ።


ሁማት ራይትስ ዎች ኣብ ክልል ኦሮምያ 18 ሰነ ንዝተፈጸመ መጥቓዕቲ ዝምልከት ጸብጻብ ኣውጺኡ

ዕጡቃት: ዝሓለፈ ሰነ ኣብ ምዕራባዊ ክልል ኦሮምያ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ተወላዶ ኣምሓራ ከምዝጨፍጨፉን ናጻ ኣካል ንከጻርዮን ሁማን ራይት ዋች ጸዊዑ። ተሓላቂ መሰላት ሁማን ራይት ዋች "ኣብ ምዕራባዊ ክልል ኦሮምያ፣ ሰላማዊያን ሰባት፣ ካብ መጥቓዕቲ ዝከላኸለሎም ኣካል’ውን የለን" ይብል። ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ሁማን ራይት ዋች ሎሚ ኣብ ዘውፅኦ ፀብፃብ ዕጡቕ ጉጅለ ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ ንብዙሓት ብኣማኢት ዝቑጸሩ ስቪላት ተወለድቲ ኣምሓራ ቀቲሉ ኢሉ። እቲ ትካል ወሲኹ ድሕሪ ሰለስተ ኣዋርሕ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቶም ካብቲ መጥቓዕቲ ዘምለጡ እኹል መፅለሊ፣ሓለዋን ከምኡ እውን ፀገም ጥዕንኦምን ንምፍታሕ ትርጉም ብዘለዎ ከምዘይሰርሐ ገሊፁ። እቲ ፀብፃብ 18 ሰነ 2022 ብከቢድ ዝተዓጠቑ ኣብ ጣቢያታት ቶሌን ሰኔን ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮን ህፃናትን ዝርከቡዎም ንልዕሊ 400 ተወላዶ ኣምሓራ ስቪላት ቀቲሎም ይብል።እቶም መንነቶም ዘይተፈልጡ ዕጡቃት ብተወሳኺ ብኣማኢት ዝቑጸር መንበሪ ኣባይትን ትካላት ንግድን ኣዕኒዮም፣እንስሳትን ንብረትን ድማ ዘሪፎም ይብል።ብውሑዱ ሓሙሽተ ዓድታት ብሓዊ ከምዝተቓፀላ 480 ዝግመቱ ኣባይቲ ምዕናዎም ናይ ሳተላይት ምስልታት ከምዝሓበሩ ይገልፅ።ኣብ ጥቕኡ ዝነበሩ ሓይልታት ፀጥታ መጠንቀቕታ በፂሑዎም እናሃለወ ኣብቲ ቦታ ድሕሪ ስዓታት'ዮም ምብጽሖም'ውን ጸብጻብ'ቲ ትካል ይሕብር። ኣብ ሁማን ራይት ዋች ዳይሬክተር ቀርኒ ኣፍሪቃ ላቲሻ ባደር "ዕጡቓት በብሓደ ነተን ዓድታት ኣዕኒዮም፣ምሉእ ስድራቤታት ብጭካነ ቀቲሎም፣ኣብቲ ቀረባ ዝነበሩ ሓይልታት መንግስቲ ዋላ ሓደ ነገር ኣይገበሩን’’ ኢላ። ንሳ ብምውሳኽ "እዚ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተኣማኒን ነፃን ምርመራ ኣብ ምክያድ ተሓተቲ ኣብ ምፍላይን ሓገዝ ንዘድልዮም እኹል ሓገዝ ክበፅሖምን ኣብ ምርግጋፅ ብዙሕ ክሰርሕ ከምዘለዎ ዝሕብር ዳሕረዋይ ጭፍጨፋ እዩ’’ኢላ። ካብ 2019 ሓይልታት መንግስትን ዕጡቕ ጉጅለ ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞን(OLF) ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ክዋግኡ ከምዝፀንሑን ኣብ ልዕሊ ተወላዶ ኦሮሞን ውሑድ ቁፅሪ ዘለዎም ካልኦት ማሕበረሰባትን ከበድቲ መግሃስታት ከምዝተፈፀሙን እቲ መግለፂ ይሕብር።ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ነቲ ናይ ሰነ ጭፍጨፋን ካልኦት መጥቓዕትታትን ፈፃሚኡ ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ እዩ ክብሉ ይኸሱ።ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ ብወገኑ ነቲ መጥቓዕቲ ዝፈፀሞ ናይ መንግስቲ ሚልሻ እዩ ክብል ብምኽሳስ ነፃ ምርመራ ክካየድ ፀዊዑ ኣሎ። ሁማን ራይት ዋች ካብ ሰነ ክሳብ ነሓሰ ኣብ ዘለው ኣዋርሕ ኣብተን ሓሙሽተ ዓድታት ማለት እውን ካብ ምዕራብ ኦሮሞያ ጉቲን፣ጨቆርሳ፣ስልሳው፣በገነ ካብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ድማ ሰኔ ቀበሌ ን19 መሰኻኽር ዓይኒን ስድራ ግዳያትን ሓዊሱ ን25 ሰባት ብስልኪ ቃለ መጠይቕ ከምዘካየደ እቲ መግለፂ ይሕብር። እቲ ፀብፃብ ሁማን ራይት ዋች ዝርዝር ዝተቐትሉ ካብ ነበርቲ ከምዝረኸበን ቅድምን ድሕሪን እቲ መጥቓዕቲ ንናይ ሳተላይት ምስልታት ከምዝገምገመን ይሕብር። ንጉሆ 18 ሰነ ደቂ ተባዕትዮ ነበርቲ ንደቂ ኣንስትዮን ቆልዑትን ገዲፎም ናብ ሕርሻ ወይ ንናይ ዕዳጋ ውራዮም ምስ ወፁ ብከቢድ ዝተዓጠቑ ጉጅለታት ደቂ ተባዕትዮ ብሃንደበት ነተን ዓድታት ኣጥቒዖም። ሓደ ሓረስታይ ካብ ጉቲን ከምዝበሎ ቶኽሲ ጥይት ከምዝሰምዐን ብኣንፈት ስልሳው ትኪ ከምዝረኣየን ይገልፅ።"ብጉያ ናብ ገዛይ ምስ ከድኩ እቲ ከባቢ ብረት ብዝተዓጠቑ ደቂ ተባዕቲዮ ተኸቢቡ:ደቀይ ሒዘ ናብ ዱር ሃዲመ": እቶም ዕጡቓት ኣብ ጥቕኦም ዘሎ ሓበሬታ ስለዘይብሎም ‘ወድኡዎም፤ ከይትሓድጉዎም፤ፀንቅቑዎም’ ኢሎም ክዛረቡ ሰሚዐዮም ይብል። ሓሙሽተ ደቃ ሒዛ ኣብ ጥቕዑ ኣብ ዝነበረ ማሸላ ዝተሓብአት ጓል ኣንስተይቲ እቶም ኣጥቓዕቲ ደድሕሪኣ ከምዝሰዓብዋ ትዛረብ። "ወዲ ሸሞንተ ዓመት ወደይ ክበኪ ጀሚሩ።ጥይት ናባና ወገን ቅድሚ ምትኳሶም ሓደ ካብቶም ኣጥቓዕቲ ‘ኣብኡ ድለዩ፣ኣብኡ ድለዩ’ ክብሉ ሰሚዐዮም።ንወደይ ቶኪሶም ቐቲሎምዎ። ብዝተኸደንኩዎ ጨርቂ ኣቢለ ጠቕሊለዮ።ካልኣቲ ጓለይ እውን ብድሕሪት ተወቒዓ እቲ ጥይት ብክሳዳ ወፂኡ።ዝቖሰለት ጓለይ ናብ ደረተይ ሓቒፈ ኣላህ ህይወታ ኣድሕነለይ ኢለ ምፅላይ ጀሚረ" ትብል። እቲ መጥቓዕቲ ብዙሕ ስዓታት እዩ ወዲኡ።ሓሙሽተ ነበርቲ ሓገዝ ክግበረሎም ናብ ሰበ-ስልጣን እቲ ከባቢ ኣብ ኣስታት 17 ኪሎ ሜትር ርሕቐት ንዝነበሩ ሓይልታት ፀጥታ ፌደራልን ክልላዊ መንግስትን ከምኡ እውን ወታሃደራዊ ካምፕን ተደጋጋሚ ስልኪ ምድዋሎም ይገልፁ። እዚ ፀብፃብ ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ናይ ሕቡራት ሃገራት ቤት ፅሕፈት ኣዋሃሃዲ ጉዳያት ሰብኣዊ ረድኤት \ኦቻ\ ኣብ ቶሌ እንተወሓደ 4,800 ሰባት ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ድማ ልዕሊ 500,000 ሰባት ብሰንኪ ግጭት ምምዛባሎም ገሊፁ ይብል ። እቲ ግጭት ከበድቲ መግሃስታት ሰብኣዊ መሰላት ኣስዒቡ። ሓይልታት መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ተወላዶ ኦሮሞ ጃምላዊ ቕትለት፣ብሃበ ተረኸበ ማእሰርትን ከምኡ እውን ርክብ ናይቲ ከባቢ ክበትኹ ፀኒሖም ይብል። እቲ መግለፂ ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ ንሰበስልጣን መንግስቲ ብምቕታል ወታሃደራዊ ንዘይኮነ ኣብያተ ፅሕፈት ኣጥቒዖም እዮም ይብል ። መንግስትን ናይ ኢትዮጵያ ቀይሕ መስቀልን ናይ 18 ሰነ መጥቓዕቲ ስዒቡ ንነበርቲ ሰብኣዊ ረድኤት ምሃቦም ገሊፆም ኣለው።ይኹን እምበር ንሁማን ራይትስ ዎች ቃሎም ዝሃቡ ነበርቲ ሓደ ግዜ ጥራሕ ሓገዝ መግቢ ከምዝረኸቡን ክሳብ ነሓሰ ኣብ ዘሎ እዋን መፅለሊ ስለዘይብሎም ከቢድ ናይ ጥዕና ፀገም ከምዘጋጠሞምን ገሊፆም ኣለው። ሁማን ራይትስ ዎች ኣብቲ ፀብፃብ መፍትሒ ዝበሎም ሓሳባት እውን ሂቡ ኣሎ። ኩሎም ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ኣብ ግጭት ይሳተፉ ዘለው ዕጡቓት ንኹሎም ንሓደጋ ዝተቓልዑ ሰባት ሰብኣዊ ሓገዝ ክቐርብ ከሳልጡ ኣለዎም ይብል። መንግስቲ ኢትዮጵያ እውን ቅትለት: ዕንወት ንብረትን ካልኦት መግሃስታትን ብዝምልከት ዝካየድ ምርመራ ንህዝቢ ሓበሬታ ክህብ ፀዊዑ ኣሎ። ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ዝንቀሳቐሱ ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞን ካልኦት ዕጡቓት ጉጅለታትን እውን ኣብ ልዕሊ ስቪላትን ንብረት ስቪላት ዝፍፀም ዘይሕጋዊ መጥቓዕቲ ብዘይውዓል ሕደር ከብቅዕ ይፅውዕ።ሁማን ራይትስ ዎች ነዚ መጥቓዕትን ካልኦት መግሃስትን ንዝእዝዙ ክቕጽዑ ወሲኹ ፀዊዑ ኣሎ።


ኣብ ከተማ መቐለ ደብዳብ ድሮን ምፍጻሙ ኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ ሓቢሩ

ኣብ ዋና ከተማ ክልል ትግራይ መቐለ ናብ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ዘውገሐ ፍርቂ ለይቲ ብሰብ ኣልቦ ነፋሪት (ድሮን) ደብዳብ ከምዝተኻየደ ሰበ ስልጣን ሓይልታት ትግራይን ሆስፒታላት'ቲ ክልል ብምጥቃስ ኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ ሓቢሩ። እቲ ደብዳብ ዝተፈጸመ ኣብ ሞንጎ ሰራዊት ፌደራላዊ መንግስቲን ሓይልታት ትግራይን ንኣዋርሕ ተቛሪጹ ዝነበረ ኲናት ዳግማይ ድሕሪ ምውልዑ'ዩ። ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ኣብ ዝዘርገሖ ትዊተር "ኣብ መቐለ፣ ለይቲ መጥቓዕቲ ድሮን ተፈጺሙ ኣሎ። ወትሃደራዊ ዒላማ ዘይብሉ ስፍራ እዩ ተደብዲቡ" ከምዝበለ ኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ ሓቢሩ። ዳይሬክተር ሆስፒታል ዓይደር ዶ/ር ክብሮም ገብረስላሴ ብወገኑ ‘’ኣስታት ፍርቂ ለይቲ፣ ኣብ ጥቃ’ቲ ሆስፒታል መጥቃዕቲ ድሮን ተፈጺሙ ኣሎ’ ክብል መረጋገጺ ሂቡ። ንሱ ወሲኹ ‘ዝተጎድኡ ሰባት፣ ናብ ሆስፒታል ከምዝመጹ’ ሓቢሩ። በዝሖም ግና ኣይጠቀሰን። ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ወሃቢ ቃል ሰራዊትን ዝምልከቶም ሰበ ስልጣንን፣ ግብረ መልሲ ንምርካብ ዝተገብረ ጻዕሪ ኣይሰለጠን።ይኹን ደኣ እምበር ሎሚ ረቡዕ ዝወጸ መግለጺ መንግስቲ ሓይልታት ትግራይ ምስ ሱዳን ኣብ ዘዳወብ ምዕራባዊ ክፋል'ታ ሃገር መጥቓዕቲ ፈጺሞም ክብል ይኸስስ።


ብጥምየት ንዝተጠቕዑ ኢትዮጵያዊያን ንምሕጋዝ ዝውዕል እኽሊ ጽዒና ካብ ዩክሬን ዝተበገሰት መርከብ ጅቡቲ ኣትያ

ኣብ ኢትዮጵያ ሓደጋ ጥምየት ኣንጸላልይዎም ዘሎ ሚልዮናት ንምሕጋዝ እኽሊ ጽዒና ካብ ወደባት ዩክሬን ዝተበገሰት መርከብ ሎሚ ሰሉስ ኣብ ጂቡቲ ኣትያ። እታ 23,000 ቶን እኽሊ ዝጻዓነት መርከብ፣ ድሕሪ ናይ ክልተ ሰሙን ጉዕዞ ካብ ዩክሬን ኣብ ወደብ ጂቡቲ ከምዝኣተወት ዳይሬክተር ፕሮግራም መግቢ ዓለም ዴቪድ ቢዝልይ ኣፍሊጡ ኣሎ። ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣስታት 20.4 ሚልዮን ሰባት ውሕስና መግቢ ዘይብሎም ብጉድለት ኣመጋግባ ዝሳቀዩን ከምዘለው ትካል ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ።


ኣብ ዞባ ቦረና ብሰንኪ ደርቂ 7-ሽሕ ተማሃሮ ካብ ትምህርቲ ከምዘብኾሩ ተገሊጹ

ኣብ ዞባ ቦረና ክልል ኦሮምያ፣ ብሰንኪ ደርቂ ልዕሊ 7-ሽሕ ተማሃሮ ካብ ትምህርቶም ከምዘብኾሩ ተፈሊጡ። ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ትምህርቲ’ቲ ዞባ ኣቶ ተስፋይ ወልደሚካኤል ደርቂ ዘስዓቦ ጽልዋ፣ ወለዶም ማይ ክረኽቡ ኢሎም ካብ ቦታ ናብ ቦታ ስለዝንቀሳቀሱ ትምህርቶም ንከቋርጹ ከምዝግደዱ ሓቢሮም። ግዳያት ደርቂ ተማሃሮ መስከረም ንዝጅምር ዘበነ ትምህርቲ ትምህርቶም ክቅጽሉ ድዮም ኣይኽእሉን ዝብል ዘሻቅሎም ኮይኑ ከምዘሎ’ውን እቶም ሓላፊ ገሊጾም።


ፈጻሚት ስራሕ ኤምባሲ ኣመሪካን ዳይሬክተር ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲን ኣብ ሃረርን ድሬዳዋን ምብጻሕ ፈጺሞም

ኣብ ኢትዮጵያ ፈጻሚት ስራሕ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣምባሳደር ትሬሲ ጃኮብሰንን ኣብ ኢትዮጵያ ዳይሬክተር ትካል ሓገዝ ስግር ባሕሪ ኣመሪካ ሾን ጆንስን ኣብ ድሬዳዋን ሃረርን ምብጻሕ ፈጺሞም። ኣምባሳደር ጃኮብሰን ኣብ’ቲ እዋን ኣብ ዘስመዐዖ ቃል እቲ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዘሎ ጎንጺ ነባሪ ፍታሕ ክረክብ: ረድኤት ናብ ሰብኣዊ ሓገዝ ዘድልዮም ኢትዮጵያዊያን ንክባጻሕ፣ መግሃስቲ መሰላት ዝፈጸሙ ናብ ሕጊ ክቀርቡ ኣገዳሲ እዩ ኢለን። ብዘይካ'ዚ፣ ኣብ ሙሉእ’ታ ሃገር ንዝዋግኡ ሓይልታት ኣብ ዘሕለፈኦ መልእኽቲ ግጭት፣ መግሃስታትን ውግእን ደው ከብሉን ንሰላማዊ ፍታሕ ዕድል ንክህቡን ጻውዒት መንግስቲ ኣመሪካ ኣቅሪበን። ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ድሬዳዋን ሃረርን ዝበጽሑ ክልቲኦም ሰበ-ስልጣን፣ መንግስቲ ኣመሪካ ገንዘባዊ ሓገዝ ንዝገብረሎም ፕሮጀክታት ከምዝተዓዘቡ’ውን ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ዝዘርገሖ ሓበሬታ ይገልጽ።


ሕ/ሃ ሰብኣዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ሕጂ'ውን ኣተሓሳሳቢ ምዃኑ ገሊጹ

ሕቡራት ሃገራት መሻርክቱ ዝኾኑ ትካላት ሰብኣዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ሕጂ'ውን ኣተሓሳሳቢ ምዃኑ ምሕባሮም ገሊጹ። ወሃቢ ቃል ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ስቴፈን ጁዳሪክ ኣብቲ ኲናት ዝካየደሉ ዘሎ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ምዝንባል ሰባት ከምዘሎ ዘይተረጋገጹ ሪፖርታት ከምዝበጽሖም ገሊጾም። ኣብ ደባርቅ:ደሴን:ወልድያ ካብ6:00 ክሳብ 7:00 ዝጸንሕ ሰዓታት እቶ እቶ ምእዋጁን እዚ ድማ ንምንቅስቃስ ሰባት:ተበጻሕነት ናይ ህጹጽ እዋን ኣገልግሎታትን ናይ ንግዲ ኣገልግሎትን ዝጸውል'ዩ ድሕሪ ምባል ቀረብ ሰብኣዊ ሓገዝ ንትግራይ ካብ ነሓሰ 24 ጀሚሩ ምቁራጹ ናብ ክልል ትግራይ ዝካየዱ ዝነበሩ በረራታት ሕቡራት ሃገራት ድማ ካብ ነሓሰ 25 ጀሚሩ ምቁራጹ እቶም ወሃቢ ቃል ገሊጾም። ኣብ ውሽጢ ትግራይ፣ መሻርኽቲ ሕ/ሃ ዝኾና ትካላት ረድኤት፣ ናብ ህዝቢ መግቢን ካልኦት ኣገደስቲ ሰብኣዊ ቀረባትን ምክፍፋል ከምዝጀመራ እቲ ወሃቢ ቃል ገሊጹ። ንሶም ሕ/ሃ ምስ መሻርክቲ ብምዃን ጸጥታ ክሳብ ዘፍቐዶ ሰብኣዊ ሓገዝ ምብጻሕ ከምዝቕጽሉ ሓቢሮም።ብመሰረት ዓለምለኸ ሕጊ ኩሎም ወገናት ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ክብጻሕ ከፍቕዱ'ውን ጸዊዖም።


ሚንስትሪ ሕርሻ ኤርትራ ዝርግሐ ዝናብን ዘራእትን ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ከምዝርከብ ገሊጹ

ኣብ መወዳእታ ሰሙን ወርሒ ሰነ ዝጀመረ ዝናብ ክረምቲ፡ብዓቐንን ዝርግሐን ጽቡቕ ብምንባሩ ዘራእቲ ክራማት ኣብ እዋኑ ተዘሪኦም ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ከምዝርከብ ሚንስትሪ ሕርሻ ኤርትራ ገሊጹ። ኣብ’ቲ ሚኒስትሪ ሓላፊ ኣሃዱ ዘራእቲ ኣቶ ክብሮም መሓሪ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ዝበዝሑ ዘራእቲ ኣብ ቆጽላዊ ደረጃ ከምዝረከቡን ኣብ ኣዝመራ ዝተዘርኡ ዘራእቲ ከኣ ኣብ ምጉሳይ ከምዝበጽሑ ኣረዲኡ።ሓላፊ ሕርሻዊ ሜትርዮሎጂ ኣቶ ተኸስተ ወልደገብርኤል ብወገኑ ኣብ ዝበዝሑ ነቑጣታት ልዕሊ 300 ሚሊ-ሊተር ዝናብ ከምእተመዝገበ ገሊጹ’ሎ።


ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ዳግማይ ዝተወልዐ ኲናት ምቕጻሉ ተገሊጹ'ሎ

ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ኣብ መንጎ ፈደራል ሰራዊትን ህወሓትን ዝካየድ ኲናት ንሻዱሻይ መዓልቱ ከምዝቐጸለ ካብቲ ቦታ ዝመጻና ዜና ሓቢሩ። ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ሎሚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ጸረ-መጥቃዕቲ ስርሒታቱ ቀጺሉ ከምዘሎ ኣፍሊጡ`ሎ። ክልቲኦም ወገናት ነቲ ንሓሙሽተ ኣዋርሕ ጠጠው ኢሉ ዝነበረ ኲናት መን ዳግም ጀሚርዎ ኣብ ዝብል ነንሕድሕዶም ይካሰሱ`ለዉ። ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ብወገኑ ተጻብኦታት ብቕጽበት ደው ክብል ይጽውዕ ኣሎ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንሃለወ፡ ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ፡ ንናይ ስራሕ ምብጻሕ ናብ ኣልጀርያ ገይሹ`ሎ። ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስተር ብዛዕባ`ቲ መገሻ ዝርዝር መብርሂ ኣይሃበን።


ሓይልታት ትግራይ ንከተማ ወልድያ ከምዘይተቆጻጸርዋ ገሊጾም

ሓይልታት ትግራይ ንከተማ ወልዲያ ከምዘይተቖፃፀሩዋ ወሃቢ ቃል ሓይልታት ትግራይ ገሊፁ።ህወሓት ናብ ከተማ ወልዲያ ኣትዩ ክብላ ገለ ዓለምለኸ መሓውራት ዜና ትማሊ ሰንበት ምሸት ፀብፂበን ነይረን።ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት እውን እቲ ግምት ተዘርጊሑ ነይሩ። ወኪል ህወሓት ሎሚ ሰኑይ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃቦ ቃል ግን ሓይልታት ትግራይ 'ገና' ናብታ ከተማ ኣይኣተውን ኢሉ። ሪፖርተር ድምጺ ኣመሪካ እቲ ከም ብሓዱሽ ዝተውልዐ ኵናት ኣብ ዙሪያ ቆቦ ዘተኮረ እዩ ይብል ። ወልዲያ ካብ ኣዲስ ኣበባ 300 ኪ.ሜ ናብ መቐለ ኣብ ዝወስድ መንገዲ ስትራቴጂካዊ ቦታ እትርከብ ከተማ እያ።ዝኾነ ይኹን ምንቅስቓስ ሓይልታት ትግራይ ናብ ኣንፈት ደቡብ ንፌደራል መንግስቲ ደወል ሓደጋ እዩ።ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ህወሓት ንከተማ ደሴ ድሕሪ ምቁፅፃሩ ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣስታት 200 ኪሎ ሜትሪ ቀሪቡ ነይሩ።ክልቲኦም መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓት ንሓሙሽተ ኣዋርሕ ዝነበረ ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ስምምዕ ብምፍራስ ውግእ መን ጀመረ ነንሕድሕዶም ይካሰሱ ኣለው። ዝሓለፈ ዓርቢ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘካየዶ ደብዳብ ነፈርቲ መዋእለ ህጻናት ብምህራሙ ብውሑዱ ሸውዓተ ሰባት ምሟቶም ተፀብፂቡ እዩ። መንግስቲ: ህወሓት ናይ ፈጠራ ስእሊ ዘርጊሑ ክብል ከሲሱ ኣሎ።


ወሃቢ ቃል ሕ/ሃ ኣብ መቐለ ዝተኻየደ ደብዳብ ከምዘሻቐሎም ገሊጾም

ኣብ መቐለ ደብዳብ ነፋሪት ምክያዱን ኣብ ልዕሊ ንብረትን ሰላማዊያን ሰባትን ጉድኣት ከምዘውረደ ዝሕብር ሪፖርት በጺሑና ኣሎ ዝበለ ወሃቢ ቃል ሕ/ሃ: ኣዝዩ ዘሻቅል ምዕባለ እዩ፣ ክነረጋግጽ ኣይካኣልናን፣ እንተኾነ ኣብ መቐለ ሰራሕተኛታት ኣለውና፣ ደሓን ከምዝኾኑ ኣረጋጊጽና ኢና ኢሉ። እቲ ወሃቢ ቃል ናይ ርክባትን ናይ ምንቅስቃስን ጸገም ከምዘለዎም’ውን ፈሊጥና ኣለና ይብል። እቲ ወሃቢ ቃል ወሲኹ ‘ከምዝመስለኒ፣ እቲ ናይ ሎሚ ፍጻመ ምቁራጽ ተኹሲ ንክትግበር ብቁዕ ምኽንያት እዩ። ኢትዮጵያ፣ ኣብ’ቲ ደርቂ ዘጥቀዖ ዞባ እያ ትርከብ። ብዛዕባ ሰብኣዊ ረድኤት ኢና ደጋጊምና ንዘራረብ ዘለና። ምኽንያቱ፣ ንኩሎም ኢትዮጵያዊያን ብማዕረ ስለንግደሰሎም፣ እቲ ውግእ ደው ክብል ይግባእ" ይብል። ኩሎም ተዋጋእቲ ወገናት፣ ንሰላማዊያን ሰባት ካብ ሓደጋ ንምድሓን ክጽዕሩን፣ ልዕሊ ኩሉ ብዘይ ዕንቕፋት ቀረብ ሰብኣዊ ሓገዛት ምህላው ንከረጋግጹ’ውን ጸዊዑ።


ኣብ ከተማ መቐለ ብዝተፈፀመ ደብዳብ ነፋሪት ኣርባዕተ ሰባት ሞይቶም

ኣብ መቐለ ሎሚ ዓርቢ ደብዳብ ነፋሪት ከምዝተፈጸመን ብውሑድ ኣርባዕተ ሰባት ከምዝሞቱን ካልኦት ከምዝቆሰሉን ተፈሊጡ። እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ ወትሃደራዊን መደብራት ታዕሊምን ከምዝሃርም ዝገለጸ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ነበርቲ፣ ካብ’ዞም ዝተጠቀሱ ስፍራታት ክርሕቑ ኣጠንቂቑ። እቲ ደብዳብ ኣብ ከተማ መቐለ ካብ ዝርከብ ታሪኻዊ ቤተ መንግስቲ ሃፀይ ዮውሃንስ ሰሜናዊ ኣንፈት ኣብ ዝርከቡ መፃወቲ ህፃናትን መንበሪ ኣባይትን ከምዝተፈፀመ ተሓቢሩ'ሎ። እቲ ደብዳብ ሎሚ ዓርቢ ከባቢ ሰዓት 6:30 እዩ ተፈጺሙ። በቲ ደብዳብ እዚ ፀብፃብ ክሳብ ዝተዳለወሉ ጊዜ ህይወት ኣርባዕተ ሰላማዊ ሰባት ከምዝሓለፈ ካብ ሪፌራል ሆስፒታል ዓይደር ዝተረኸበ ሓበሬታ የመልክት። ሜዲካል ዳይሬክተር እቲ ሆስፒታል ዶክተር ክብሮም ገብረስላሴ ንድምፂ ኣመሪካ ከምዝገለፅዎ ካብ ዝተቐተሉ ኣርባዕተ ሰባት እቶም ክልተ ህፃናት ምዃኖም ሓቢሮም ኣለው። ካልኦት ትሻዓተ ሰባት ቆሲሎም ይሕከሙ ኣለዉ ዝበሉ ዶክተር ክብሮም፥ እቲ ሆስፒታል ልዑል ሕፅረት ናውቲ ሕክምናን ኣፋውስን ኣብዘለዎ እዋን እዩ ነዚኦም ብዝከኣሎ ይሕክም ኣሎ ክብሉ ገሊፆም። እቲ ደብዳብ ዝተፈፀመሉ ሬስ ኪድስ ፓራዳይስ ናይ ዝተባህለ ማእከል መፃወቲ ህፃናት ኣካያዲ ስራሕ ኣይተ ተወልደ ከበደ ብወገኖም እቲ ከባቢ መንበሪ ኣባይቲ ህፃናት ዝውዕልሉ መፃወትን ቤት ትምህርትን እምበር ዝኾነ ወታሃደራዊ ምንቅስቓስ ዘይብሉ ከባቢ እዮም ክብሉ ሓቢሮም። ኣቐዲሙ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንወታሃደራዊ ዒላማታት ከምዝሃርም አኣፍሊጡ ኔሩ እዩ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ንወታሃደራዊ መኻዚኖታትን ወታሃደራዊ ዒላማታት ከምዝሃርም ብምግላጽ ሰላማውያን ሰባት ካብዞም ዝተባህሉ ከባቢታት ክርሕቁ ጸዊዑ ምንባሩ ተገሊጹ'ሎ። ሚንስትሪ ኮሚኒኬሽን ኢትዮጵያ ንትካል ዜና ፈረንሳ ዝሃቦ መግለጺ "ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ንሰላማዊያን ሰባት ደብዲቡ ንዝብል ዝቀርብ ዘሎ ክሲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነጺግዎ ኣሎ።ህወሓት ንሞት ሰላማዊያን ሰባት የዋድድ ኣሎ፣ ሓይሊ ኣየር ንወትሃደራዊ መደብራት ጥራሕ ዒላማ ይገብር ኣሎ"ይብል። መንግስቲ ኢትዮጵያ ወሲኹ ኣሸባሪ ዝብሎ ህወሓት፣ ሓይሊ ኣየር ንሰላማዊያን ሰባት ደብዲቡ መታን ክባሃል፣ ኣስከሬናት ኣብ መንበሪ ከባቢ ከምዘቀመጠ ይገልጽ። ኣብ ወርሒ ጥሪ መግለጺ ዝሃበ ቤት ጽሕፈት ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ ብወገኑ፣ ኣብ ልዕሊ ወትሃደራዊ ትሕዝቶ ዘይብሎም ከባቢታት ዝፍጸም ደብዳብ ማዕረ ገበን ኹናት እዩ ዝቁጸር ከምዝበለ ዝዝከር እዩ።


ሰለስተ ተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያ ዳግማይ ዝተወለዓ ዂናት ብሰላም ክፍታሕ ጸዊዖም

ሰለስተ ተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያ እቲ ከም ሓድሽ ተወሊዑ ዘሎ ዂናት ብሰላም ክፍታሕ ፀዊዖም። እቶም ሎሚ ንመሓውራት ዜና መግለጺ ዝሃቡ ሰለስተ ውድባት እናት ፓርቲ፣ መኢኣድን ኢህአፓ ኾይኖም ቅድም ክብል በቲ ዂናት ብዙሕ ህይወትን ንብረትን ከምዝጠፈአ ብምግላጽ መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ነቲ ፀገም ንምፍታሕ ሰላማዊ ኣማራፅታት ክጥቀሙ ሓቲቶም። እቶም ውድባት ኣብ ዝሃቡዎ ሓባራዊ መግለፂ ኢትዮጵያ ብዙሓት ፀገማት ኣለውዋ፣ ሕጂ ካልእ ተወሳኺ ፀገም ኣየድልያን ኢሎም። ስለዝኾነ ድማ እቲ ዂናት በሰላማዊ ዘተ ጥራሕ ክፍታሕ ከምዘለዎ ተላቢዮም። እቲ ውግእ ሃዲኡ ኣብ ዝነበረሉ ኣብ ዝሓለፉ ሓሙሽተ ኣዋርሕ እውን እንተኾነ ብኽልቲኦም ወገን ናይ ቃላትን ፕሮፖጋንዳን ዂናት ደው ከምዘይበለ ዝገለፁ እቶም ውድባት፣ መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ብሓይሊ ሰብን ብናውትን ክዳለው ድሕሪ ምጽናሕ ነቲ ዂናት ምውልዖም ኣብሪሆም። እንተኾነ፣ ነቲ ፀገም ብሕታዊ መፍትሒ ክኸውን ዘለዎ ሰላማዊ ዘተ ጥራሕ እዩ ኢሎም። እቲ ኣብ ሞንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓት ዝተጀመረ ዘተ ሰላም ንኹሎም ዝምልከቶም ኣካላት ዘየካትት ከምዝነበረ ክገልጹ ምጽንሖም ዝሓበሩ እቶም ውድባት ፖለቲካ፣ ይኹን ደኣ እምበር ሕጂ እውን እቲ ዘዋፅእ መፍትሒ ነቲ ተጀሚሩ ዝነበረ ዘተ ሰላም ምቕፃል'ዩ ክብሉ ገሊፆም ኣለው። መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ነቲ ቅድሚ ሰለስተ መዓልታት ዳግም ዝተወለዐ ዂናት መን ጀሚሩዎ ኣብዝብል ንሓድሕዶም ይካሰሱ። 'ወታሃደራዊ ኮማንድ ትግራይ' 18 ነሓሰ ንጎሆ ሰዓት ሰራዊት ኢትዮጵያን ሓይልታት ክልል ኣምሓራንን ኣብልዕሌና መጥቃዕቲ ፈፂሞም ብምባል መግለፂ ሂቡ : ነዚ ስዒቡ ኣብ ተመሳሳሊ ዕለት መግለፂ ዝሃበ መንግስቲ ኢትዮጵያ ድማ ነቲ ናይ ህወሓት ክሲ ነፂጉ፣ ነቲ ዂናት ዝወለዖ ህወሓት ከምዝኾነ ኣመልኪቱ። እቲ ዂናት ምስተወለዐ ማሕበረሰብ ዓለም ክልቲኦም አካላት ነቲ ኩናት ጠጠው ከብሉን ናብ ሰላማዊ ዘተ ክምለሱን ይጠልብ ኣሎ። ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ ኣመሪካ፣ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ሕብረት ኣውሮጳን ኢጋድ እቲ ዂናት ዳግም ምውልዑ ከምዘተሓሳሰቦም ገሊፆም ኣለው።ክልቲኦም ወገናት ናብ ዘተ ሰላም ክምለሱ እውን ሓቲቶም።


ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃ ምስ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድን ዶ/ር ደብረጽየንን ምዝርራቦም ወሃቢ ቃሎም ኣፍሊጡ

ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ ምስ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድን ፕረዚደንት ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረጽየን ገ/ሚካኤልን ተዘራሪቦም። ወሃቢ ቃል እቶም ዋና ጸሓፊ ስቴፈን ዱጀሪክ ምስ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ዝተዘራረቡ ጉተረዝ ውግእ ብህጹጽ ደው ክብልን ኩሉ ሓቆፍ ፖለቲካዊ ልዝብ ንክጅምርን ጸዊዖም ኢሉ። ሕቡራት ሃገራት ንተበግሶ ሽምግልና ሕብረት ኣፍሪቃ ንምድጋፍ ቅሩብ ከምዝኾነ’ውን እቲ ወሃቢ ቃል ኣፍሊጡ'ሎ።


ትማሊ ዳግማይ ዝጀመረ ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ ሎሚ'ውን ቀጺሉ ምውዓሉ ተገሊጹ

ይትግበር ንዝነበረ ጊዚያዊ ስምምዕነት ምቁራጽ ተኹሲ ብምጥሓስ ነንባዕሎም ዝካሰሱ፣ ሓይልታት ፌደራል መንግስቲን ክልል ትግራይን፣ ትማሊ ረቡዕ ዝጀመርዎ ውግእ ሎሚ’ውን ቀጺሎምሉ ከምዝዋዓሉ ነበርቲ ቆቦን ከባቢኡን ገሊጾም። ሎሚ ኣብ ወልድያ መደረ ዘስምዑ ኣመሓዳሪ ክልል ኣምሓራ ዶ/ር ይልቃል ከፍኣለ "ሓይልታት ትግራይ ንዝኸፈቱልና ወትሃደራዊ መጥቃዕቲ፣ ሰራዊት ምክልኻል፣ ሓይልታት ኣምሓራን ሚልሻን ይምክትዎ ኣለው" ኢሎም። ኣቐዲሙ መግለጺ ዝሃበ 'ወትሃደራዊ ኮማንድ ሰራዊት ትግራይ': ‘ጸላኢ’ ክብል ዝገልጾም ክፍለ ሰራዊታት ፍሉይ ሓይሊ ኣምሓራ፣ ሚልሻታትን ፋኖን ወሎ፣ ምስ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ተላፊኖም መጥቓዕቲ ከምዝኸፈቱ ኣፍሊጡ ኣሎ። ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም ወሃብቲ ርእይቶ ኣብ ከባቢታት ቆቦ ድምጺ ከቢድ ብረት ከምዝስማዕ ገሊጾም ኣለው።


ሓላፊ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ህወሓት ንሰብኣዊ ሓገዝ ዝተመደበ ነዳዲ ሰሪቑ ክብል ይከስስ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ እቲ ነዳዲ ንክምለስ፣ ማሕበረሰብ ዓለም ድማ ኣብ ልዕሊ ህወሓት ስጉምቲ ንክወስድ ጸዊዑ። ሓላፊ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ዴቪድ ቢዝልይ ብትዊተር ኣብ ዘውጽኦ መልእኽቲ ሓይልታት ትግራይ፣ ሰብኣዊ ረድኤት ንምብጻሕ ተዳልዩ ንዝነበረ 570-ሽሕ ሊትሮ ነዳዲ ከምዝሰረቁ ገሊጹ ኣሎ። እዚ ዳሕረዋይ ዜና ይስማዕ ዘሎ፣ ኣብ ሞንጎ መንግስቲን ሓይልታት ትግራይን፣ ንሓሙሽተ ኣዋርሕ ዝጸንሐ ምቁራጽ ተኹሲ፣ ትማሊ ረቡዕ ድሕሪ ምፍራሱ እዩ። ክልል ትግራይ፣ ንዝሓለፉ ሸሞንተ ኣዋርሕ ኣብ ትሕቲ ሙሉእ ዕጽዋ እያ ጸኒሓ። ብመሰረት ትካላት ረድኤት፣ ገለ ክፋል’ቲ ክልል ኣብ ኩነተ ጥምየት ኣትዩ ይርከብ። ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኦስሎ ኖርዌይ ዝነጥፍ ፕሮፈሰር ክጀቲል ትሮንቮል አብ ዝጻሓፎ መልእኽቲ ትዊተር "ሪፖርት ሕቡራት ሃገራት ከምዝሕብሮ እቲ ነዳዲ ካብ ሰበ-ስልጣን ትግራይ ብልቃሕ ዝተረኸበን ዝተመለሰን ከምዝኾነ፣ ስለዚ፣ ህወሓት ነቲ ነዳዲ መሊሱ ምውሳዱ፣ መሰሉ እዩ" ይብል።


ቤ/ጽ ዝምድናታት ክልል ትግራይ ብሓላፊ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ንዝቐረበ ክሲ ኣሉታዊ ምላሽ ይህብ

ኣብ ልዕሊ’ቲ ብዳይረክተር ፕሮግራም መግቢ ዓለም ዝቐረበ ክሲ ግብረ መልሲ ዝሃበ ቤት ጽሕፈት ዝምድናታት ክልል ትግራይ መንግስቲ ክልል ትግራይ፣ ምስ ንህዝቢ ትግራይ ኣገዳሲ ረድኤት ዘቅርቡ ትካላት ረድኤት፣ ሰናይ ናይ ስራሕ ርክብ ክቕጽል ድልየቱ ከምዝኾነ ሓቢሩ። እንተኾነ ይብል እቲ መግለጺ "ዳይረክተር ፕሮግራም መግቢ ዓለም ዴቪድ ቢዝልይ ዝሃቦ ሓጋዚ ዘይኮነን፣ መንግስቲ ክልል ትግራይ ነዳዲ ‘ሰሪቁናን’ ዝብል መግለጺ፣ ኣዝዩ ዘሻቅል እዩ" ይብል። "ዴቪድ ብዝልይ፣ ከምዚ ዝበለ ጠቀነ ቅድሚ ምቅልሑ ዝርዝሩ ክፈልጦ ይግባእ ነይሩ። ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ፣ ካብ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ነዳዲ ኣይሰረቀን፣ ልዕሊ 6-ሽሕ ሊትሮ ነዳዲ ንፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣለቂሕዎ ከምዝነበረ፣ ብመሰረት ስምምዕነትና፣ ንክምለሰልና ኢና ሓቲትና።" እቲ መግለጺ እቲ ነዳዲ፣ ኣብ’ቶም ወረርቲ ዝብሎም ሓይልታት ዝተዘርፉን ዝዓነውን ሆስፒታላት፣ ክሊኒካትን ካልኦት ትካላትን መሰረታዊ ኣገልግሎታት ንምሃብ ኣብ ከምዝውዕል'ውን ይገልጽ።


ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብ ኢትዮጵያ ዳግማይ ዝጀመረ ኲናት ንሚልዮናት ሰባት ኣብ ጥምየት ዘውድቕ'ዩ ክብል ኣፍሊጡ

ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዳግም ዝተወለዐ ውግእ፣ ንሚልዮናት ሰባት ናብ ጥምየት ዘውድቅ ሓደጋ እዩ ክብል ኣፍሊጡ። ኣብ መንጎ ፌደራል መንግስቲን ክልል ትግራይን ተበጺሑ ዝነበረ ጊዚያዊ ምቁራጽ ተኹሲ፣ ሰብኣዊ ሓገዛት ናብ ኣስታት 5 ሚልዮን ህዝቢ ክልል ትግራይ ንምብጻሕ ሓጋዚ ከምዝነበረ’ውን ኣዘኻኺሩ። እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ ዕጡቃት ናብ’ቲ ኣብ መቐለ ዝርከብ መደብር ኣትዮም፣ ንልዕሊ ፍርቂ ሚልዮን ሊትሮ ነዳዲ ብሓይሊ ከምዝሓዙ’ውን ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣፍሊጡ ኣሎ። ወሃቢ ቃል ህወሓት ዛጊት ዝሃቦ ግብረ መልሲ የለን። ብዘይካ’ቲ ነዳዲ፣ፕሮግራም መግቢ ዓለም ናብ ሙሉእ ክልል ትግራይ፣ መግቢ፣ ዱኽዒ፣ መድሃኒትን ካልኦት ቀረባትን ከባጽሕ፣ ኤለክትሪክን መካይንን ከንቀሳቅስ ስለዘይኽእል፣ሰበ ስልጣን'ቲ ክልል ነቲ ነዳዲ ንክምልስሉ ሓቲቱ ኣሎ።


ቃለ መጠይቅ ምስ ንስነ-ጥበባውያን ክፍሎም ይከኣሎን ምሕረትኣብ ጸጋብርሃንን

ዋሽንግተን — ክፍሎም ዝደረፋን ምሕረታኣብ ዝገጠማን ኣብ ቀረባ ዝተዘርገሐት 'መንነትይ' ትብል ደርፊ መዘራራቢት ኮይና'ላ። ብዛዕባ እዛ ደርፍን ጉዕዞኦምን ተመኩሮን ኣብ ስነ ጥበብን ክካፍሉና ንስነ ጥበባውያን ክፍሎም ይከኣሎን ምሕረትኣብ ጸጋብርሃንን ዓዲምና'ዮም አለና። ምንያ ኣፈወርቂ ጥለብ


ብዓል ኣሸንዳ ኣብ ክልል ትግራይ

ብዓል ኣሸንዳ ኣብ ክልል ትግራይ ንሳልሳይ ዓመት ኣብ ኣደባባይ ኣይተኸበረን።እቲ ብዓል ብባህላዊ ኽዳንን ኣሰራርሓ ፀጉርን መጋየፅታትን ዝደመቓ ደቂ ኣንስትዮ በብከባቢኡ ኣኽቢረንኦ ኣለዋ።


ኮሚሽን ሃገራዊ ልዝብ ኢትዮጵያ ናብ ክልል ትግራይ ክበጽሕ ምውጣኑ ተፈሊጡ

ኮምሽን ሃገራዊ ልዝብ ኢትዮጵያ ናብ ክልል ትግራይ ክበጽሕ ከምዝወጠነ ተፈሊጡ። እቲ ኮምሽን፣ ንኩሎም ከባቢታትን ክፍሊ ሕብረተሰብን ንምሕቛፍ ኣብ ዝገብሮ ጻዕሪ፣ ግጭት ዘለዎም ከባቢታት’ውን ንምሕዋስ ይሰርሕ ከምዘሎ ኣባል’ታ ኮምሽን ዶ/ር ዮናስ ኣዳዬ ገሊጾም። ዶ/ር ዮናስ ነዚ ርእይቶ’ዚ ዝሃቡ ኣብ’ቲ ሎሚ ዝተኻየደ ሲቪካዊ ማሕበራትን ፖለቲካዊ ፓርቲታትን ዘሳተፈ ኣኼባ እዩ ።


ኣብ ጸለምትን ከባቢኡን ከቢድ ሰብኣዊ ቅልውላው ከምዘሎ ካብቲ ቦታ ምምጽኦም ዝሓበሩ ሰባት ገሊጾም

ሓይልታት ትግራይ ኣብ ዝቆጻጸርዎ ጸለምትን ከባቢኡን ዘለዋ ወረዳታት ዝርከቡ ብኣማኢት ኣሻሓት ዝቑጸሩ ሰባት ኣብ ከቢድ ሰብኣዊ ቅልውላው ከምዝርከቡ ካብ’ቲ ከባቢ መጺኦም ዝተባህሉ ኣባላት ኮሚቴ ሕቶ መንነት ጸለምት ገሊጾም። እቶም ወሃብቲ ርእይቶ ህወሓት፣ ካብ ማሕበረሰብ ዓለም ዝላኣኽ ሓገዝ ናብ’ቲ ከባቢ ከምዘየከፋፍልን ሰባት ድማ ብሰንኪ ሕጽረት መድሃኒትን ብጥሜትን ይሞቱ ከምዘለውን ሓቢሮም። ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ርክብ ህዝብን መንግስቲን ክልል ትግራይ ኣቶ ረዳኢ ሓለፎም ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ "ዝኣክል ረድኤት ናብ ክልል ትግራይ ኣይኣቱን ዘሎ፣ ካብ’ቲ ዝኣተወ ረድኤት’ውን እንተኾነ፣ ብሰንኪ ሕጽረት ነዳዲ ናብ ዝተፈላለዩ ዞባታት ናብ ዝርከቡ ዜጋታት ንምብጻሕ ጸገም ኣሎ" ኢሎም።  መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወገኑ ‘እቲ ጸገም፣ ሕጽረት ረድኤት ኣይኮነን። ኣብ ክንድኡ፣ ረድኤት ናብ ዘድልዮ ህዝቢ ዘይኮነስ፣ ናብ ሓይልታት ትግራይ ይውሰድ ስለዘሎ እዩ’ ከምዝብል ሪፖርተርና ኣስቴር ምስጋናው ካብ ባህርዳር ዝላኣኸቶ ዜና ሓቢሩ።


ዞባ ጉራጌ: ዘይቕኑዕ ሓበሬታ ብምዝርጋሕን ዕግርግር ብምፍጣርን ዝተጠርጠሩ ሰባት ምእሳሮም ፖሊስ ኣፍሊጡ

ኣብ ዞባ ጉራጌ ዘይቅኑዕ ሓበሬታ ብምፍናውን ዕግርግር ብምፍጣርን ንናይ ህዝቢ ሰላም ዘሪጎም ተባሂሎም ዝተጠርጠሩ ሰባት ምእሳሮም ፖሊስ ክልል ደቡብ ኣፍሊጡ። ኮምሽነር ፖሊስ ክልል ደቡብ ኢትዮጵያ ኣቶ ኣለማየሁ ማሞ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ "ሓለፍቲ’ቲ ዞባ ሓዊሱ፣ ብርክት ዝበሉ ሰባት ተኣሲሮም ኣለው" ኢሎም። ቤተሰብ’ቶም ዝተኣሰሩ ሰባት ግና፣ ንሰበ ስልጣን ሓዊሱ 13 ውልቀ ሰባት ብሓይልታት ጸጥታ ተኣሲሮም ክብሉ ገሊጾም።


ምላሽ ክልል ትግራይ ካብቲ ክልል ተመዛቢሎም ኣብ ክልል ኣምሓራ ተዓቑቦም ብዛዕባ ዝተባህሉ ተወላዶ ትግራይ

ካብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ክልል ትግራይ ዝተፈናቐሉ ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ሰባት ናብ ሰሜን ወሎ ይኣትዉ ከምዘለዉ ቤት ጽሕፈት ኮሚኒኬሽን ሰሜን ወሎ ይግለጽ ኣሎ። ብዛዕባ’ዞም ካብ ክልል ትግራይ ተመዛቢሎም ዝተባህሉ ተወላዶ ትግራይ ብዝምልከት ንሓላፊ ቢሮ ኮሚኒኬሽን ክልል ትግራይ ኣቶ ረዳኢ ሓለፎም ኣዘራሪብናዮም ኣለና።


ካብ ክልል ትግራይ ዝተፈናቐሉ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ናብ ሰሜን ወሎ ይኣትው ምህላው ተገሊጹ

ካብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ክልል ትግራይ ዝተፈናቐሉ ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ሰባት ናብ ሰሜን ወሎ ይኣትዉ ከምዘለዉ ይግለጽ ኣሎ። ንሳቶም ብሰንኪ ሕሰም ናብራን ስእነት ሰላምን ከባቢኦም ምሕዳጎም ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጾም ኣለዉ። ምምሕዳር ክልል ትግራይ ብወገኑ፡ እቲ ምኽንያት መሰረታዊ ሸቐጣት ናብ ክልል ትግራይ ከይኣቱ ምኽልካሉ`ዩ ይብል። ኣብ ዝሓለፈ ሸውዓተ ኣዋርሕ ጥራሕ፡ ልዕሊ ሓሙሽተ-ሺሕ ዝኾኑ ተፈናቐልቲ ክልል ትግራይ ኣብ ደቡብ ወሎ ናብ ዝርከብ `ጃሪ` ዝተባህለ መዕቆቢ ከምዝኣተዉ፡ ቤት ጽሕፈት ኮሚኒኬሽን ሰሜን ወሎ ይገልጽ። መደበር ፖሊስ ከተማ ቆቦ፡ ካብ ትግራይ ንዝመጹ ተፈናቐልቲ ኣብ ምትእንጋድን መንነቶም ኣብ ምጽራይን ስለዝተጸምደ ስሩዕ ናይ ጸጥታ ስርሑ ክፍጽም ከምዝተጸገመ ይገልጽ። በዓል ሓዳርን ኣቦ ቆልዑን ምዃኑ ዝገለጸን ንድሕነት ቤተሰበይ ክብል ሽመይ ኣይጠቐሰለይ ዝበለን ተፈናቓላይ፡ ካብ መቐለ ተበጊሱ ናብ ኣላማጣ ብመኪና፡ ካብ ኣላማጣ ናብ ዋጃ ብባጃጅ ፡ ካብኡ ግን ክሳብ`ቲ ሰራዊት ምክልኻል ዘለዎ ዶብ ቆቦ ናይ ሰለስተ ሰዓት ኣድካሚ ናይ እግሪ ጉዕዞ ቆቦ ከምዝኣተወ ይገልጽ። ካብ መቐለ ዝወጻሉ ምኽንያት ክገልጽ ከሎ ድማ “ገንዘብ የለን ኣስቤዛ`ውን ክቡር`ዩ፡ ብኽቡር`ኳ ከይትገዝእ እቲ ብር`ውን የለን። በዚ ምኽንያት ኢና ናብ ማእከል ሃገር መጺና ዘለና። ኣነ ሕጂ ደቀይ ሰበይተን ገዲፈ`የ መጽየ” ይብል። ኣልፊያ ኑርሑሰን ዝተባህለት ነባሪት ከባቢ መኾኒ ድማ ብሰንኪ ስእነት ሰላምን ስእነት ስራሕን ከባቢኣ ሓዲጋ ክትወጽእ ከምዝተገደደት ትገልጽ። ብኻልእ ወገን ካብ መቐለ ዝመጸ ወሃቢ ርእይቶ ካብ ዓለም-ለኸ ትካላት ረድኤት ዝውሃብ ሓገዝ ናብ ክልል ትግራይ ዝኣቱ`ኳ እንተኾነ ብግቡእ መንገዲ ናብ ህዝቢ ኣይባጻሕን ኣሎ ይብል። “ረድኤት እንተኣተወ`ውን ብግቡእ ኣይውሃብን`ዩ፡ ክኣቱ ንርእዮ ኢና ግን ሰብ ክሓትት ኣይክእልን`ዩ፡ ኣነ ረድኤት ተገይሩለይ ወይ ተቐቢለ ኣይፈልጥን`የ “ ይብል። ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከብ ኤምባሲ ኣመሪካ፡ ኣብ ቀረባ ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ፡ ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡን መሻርኽቲ ዩ.ኤስ.ኣይ.ዲ ዘንቀሳቕስዎምን መኻዚኖታት ብመግብን ህይወት ኣድሕን ቀረባት መሊኦም ከምዝርከቡ ተዛሪቡ ኔሩ። ኣምባሳደር ትሬሲ ጃኮብሰን ዝሓለፈ ወርሒ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ 2-ሚልየን ሊትሮ ነዳዲ ብዘይቀረጽ ካብ ጅቡቲ ናብ ክልል ትግራይ ንክኣቱ መንግስቲ ንመሻርኽቲ ትካላት ረድኤት ፍቓድ ምሃቡ ሓቢራ ኔራ። ካብ መንጎ`ዞም ካብ ክልል ትግራይ ተፈናቒሎም ኣብ ደቡብ ወሎ ተዓቑቦም ዘለዉ ተፈናቐልቲ ሓደ ወዲ 17-ዓመት መንእሰይ ኣብ ትግራይ ወተሃደራዊ ምልመላ ብግዴታ ከምዝካየድ ይጠቅስ። “ካብ ሓደ ገዛ ሓደ ሰብ ንወተሃደራዊ ስልጠና ክወጽእ ግድን`ዩ" ይብል። ሓላፊ ኮምኒኬሽን ክልል ትግራይ`ውን ንህልውና ዝግበር ዂናት ስለዝኾነ ካብ ሓደ ገዛ ሓደ ጥራይ ዘይኮነ ካብኡ ንላዕሊ`ውን ንቃልሲ ይወጽእ`ዩ ኢሉ ኔሩ`ዩ። ህወሓት ዕድሚኦም ንውትህድርና ዘይኣኸለ ቆልዑ የስልፍ`ዩ ንዝብል ክሲ ግን ብዝተፈላለዩ መግለጺታቱ ኣሉታ ክህበሉ ጸኒሑ`ዩ። ካብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ክልል ትግራይ ተፈናቒሎም ብጊዝያዊነት ኣብ ዘዕርፍሉ መደበር ፖሊስ ቆቦ ዝሰርሕ ዋና ሳጅን መለስ በላይ፡ ካብ ክልል ትግራይ ናብ ማእከል ሃገር ንምእታው መንገድታት ስለዝተዓጽወ፡ ተፈናቐልቲ ቆቦ ንምእታው ኣጸጋሚ ጉዕዞ ከምዝገብሩ ንድምጺ ኣመሪካ ይገልጽ። ሓላፊ ኮሙኒኬሽን ወረዳ ቆቦ ጥላሁን ኣሌ ብወገኑ፡ እቲ ኸባቢ ሕቶ መንነት ራያ ዝለዓለሉ ብምዃኑ ብዙሓት ሰባት በብመዓልቱ ተፈናቒሎም ናብ ቆቦ ከምዝኣትዉ ይገልጽ። ከም ሓበሬታ ኣቶ ጥላሁን ኣብ ዝሓለፉ ሸውዓተ ኣዋርሕ ጥራሕ፡ ልዕሊ 25 ሺሕ ሰባት ተፈናቒሎም ዝኣተዉ ክኾኑ ክለዉ፡ ካብ መንጎኦም 5,284 ካብ ከባብታት ትግራይ ዝመጹ`ዮም። ካብ መንጎኦም ድማ 2,028 ደቀንስትዮን ሕጻናትን`ዮም ኢሉ። በብመዓልቱ ብርክት ዝበለ ቁጽሪ ዘለዎም ተፈናቐልቲ ዘስተናግድ መደበር ፖሊስ ቆቦ፡ ስሩዕ ስርሑ ክዓምም ከምዝተጸገመ ሓላፊ ፖሊስ ወረዳ ኮማንደር ነጋ ድንብሩ ምስ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝገበሮ ጻንሒት ኣረጋጊጹ`ሎ። እቶም ተፈናቐልቲ፡ ኣብ ካልኦት ክልላት ኢትዮጵያ ምስ ዝነብሩ ኣዝማዶም ንምጽንባር ኮነ ሰሪሖም ንምንባር ዝኽእልሉ ዕድል ክፍጠረሎም ሓቲቶም ኣለዉ።


ኣባል ኣመራርሓ ውድብ ባይቶና ኣቶ ክብሮም በርሀ ኣብ መአረሚ ኣባ ሳሙኤል ምህላዎም ስድራቤቶም ገሊጾም

ኣባል ላዕለዋይ ኣመራርሓ ውድብ ባይቶና ዝኾኑ ኣቶ ክብሮም በርሀ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ መአረሚ ኣባሳሙኤል ከምዘለው ስድራቤቶም ገሊፆም። በዓልቲ ቤት ኣቶ ክብሮም ወይዘሮ ፅታ ሃለዋት ክብሮም በርሀ ድሕሪ 35 መዓልታት ከምዝተፈልጠ ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢረን። እቶም ፖለቲከኛ ካብ ክልል ዓፋር ኣዋሽ ሰባት ናብ ኣዲስኣበባ ዝመፁ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን 12 ነሓሰ 2014 ዓ.ም እዩ።ኣቶ ክብሮም ብ 11 ነሓሰ 2014 ኣብ ክልል ዓፋር ኣዋሽ ሰባት ናብ ዝርከብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም ከምዝነበሩን፣ፖሊስ ጉዳዮም ንምፅራይ ተወሳኺ 14 መዓልታት ምሕታቱን ወይዘሮ ፅታ ሓቢረን። ኣቶ ክብሮም በርሀ 25 ነሓሰ ናብ ቤት ፍርዲ ክቐርቡ ቆፀሮ ተዋሂቡ ኣሎ። ንኣተሓሕዘኦም ብዝምልከት ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ዝነበርሉ ቤትማእሰርቲ እቲ ሕጂ ዘለውሉ ከምዝሓይሽ ኣቶ ክብሮም ከምዝገለፁለን ወይዘሮ ፅታ ሓቢረን። ፌደራል ፖሊስ ኣቶ ክብሮምን ምስኦም ተኣሲሮም ዝነበሩ ካልኦት 20 ተጠርጠርትን ካብ ፖሊስ ኣዲስ ኣበባ ከምዘይተረከበ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ንቤት ፍርዲ ገሊፁ ነይሩ።ሓለፍቲ ፖሊስ ኣዲስ ኣበባ ንኣቶ ክብሮምን ነቶም ካልኦት ተጠርጠርትን ንፌደራል ፖሊስ ዘረከብሉ ሰነዳዊ መረዳእታ ሒዞም ን18 ነሓሰ ክቐርቡ ዝሓለፈ ሰሙን ትእዛዝ ተዋሂቡ'ሎ።


ኤርትራ : ኣብ ኣህጉራዊ መድረኽ ሽልማት ዝረኸበት ናይ ትግርኛ ፊልም

ብኤፍሬም ካሕሳይ(ወዲ ዃዳ) ተደሪሳ ዝተኣልየት ናይ ትግርኛ ፊልም “ዓለም ኣብ’ቲ ደብሪ” ኣብ ሂዩስተን፡ ፓሪስ፡ ስቶኮሎምን ካይሮን ናይ ፊልም ፈስቲቫላት ተወዳዲራ ዝተፈላለዩ ሽልማታት ረኺባ። ንደራሲን ኣላዪን እዛ ፊልም ስነ-ጥበበኛ ኤፍሬም ካሕሳይን ኣብታ ፊልም ብዝገበርዎ ኣበርክቶ ብውልቂ ሽልማት ንዝረኸቡ ስነ-ጥበበኛታትን ኣዘራሪብና ኣለና።


ገብረስላሰ ገብረፃድቕ ብዝኽሪ ቀረብቱ

ብጭራ ዋጣን ካልእ ባህላዊ ፀወታን ተዛካሪ ሙዚቃ ዝሰርሐ ገብረስላሰ ገብረፃድቕ ቅድሚ ቀረባ መዓልታት ብሞት ተፈልዩ። ገብረስላሰ ካብ ስድራኡ ዝገጥሞ ዝነበረ ፀቕጢን ንሙዚቃ ዝኸፈሎ መስዋእቲን ሓዉ ተስፋይ ገብረፃድቕ ኣውጊዑና ኣሎ። መሳርሕቱ ነበር እምብዛ ስብሃት ድማ ንሙዚቃዊ ስራሑ ዝጥምት ዝኽሪ ኣካፊሉ ኣሎ።


ሰራሕተኛታት ርክብ ኣቛሪጻ ዝነበረት ነፋሪት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ንግዚኡ ካብ ስራሕ ደው ምባሎም ተፈሊጡ

ካብ ዋና ከተማ ሱዳን ካርቱም ናብ ኣዲስ ኣበባ ትበርር ዝነበረት ነፋሪት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ፡ ፓይሎታ ምስ ኣብ ባይታ ዘለዉ ተቖጻጸርቲ ርክብ ብምጥፍኡ ስግኣት ተፈጢሩ ምንባሩ እንተኾነ እታ ነፋሪት ብሰላም ምዕራፋ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። ኣቪየሽን ሄራልድ ዝተባህለ ንሓደጋታት ነፈርቲ ዝከታተል መርበብ ሓበሬታ፡ "እቲ ርክብ ዝተቛረጸ እቶም ኣብረርቲ ስለዝደቀሱ`ዩ" ዝብል ሓበሬታ ዘርጊሑ`ሎ። መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ብዛዕባ ምድቃስ ፓይለት ተወሳኺ መርመራ የድሊ ብዝብል ርእይቶ ካብ ምሃብ ተቖጢቡ`ሎ። እንተኾነ ምስታ ካብ ካርቱም ናብ ኣዲስ ኣበባ ትበርር ዝነበረት ነፋሪት ንግዚኡ ርክብ ተቛሪጹ ከም ዝነበረ፡ ድሓር ግን እታ ነፋሪት ብሰላም ከም ዝዓለበት ኣፍሊጡ`ሎ። መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ እቲ መርመራ ክሳብ ዝካየድ ዝምልከቶም ሰራሕተኛታት በረራ`ታ ነፋሪት ካብ ስራሕ ከም ዝኣገዶም ኣፍሊጡ`ሎ።


ኣብ ክልል ዓፋር ብዘጋጠመ ሓደጋ ውሕጂ 13 ሰባት ምሟቶም ተገሊጹ

ኣብ ክልል ዓፈር ከባብታት ዓሳዒታን ሎግያን ዘጋጠመ ሓደጋ ውሕጅ ኣብ ልዕሊ ህይወትን ንብረትን ጉድኣት ምውራዱ ተሓቢሩ። በቲ ሓያል ውሕጅ 13 ሰባት ምሟቶምን ልዕሊ 42 ሺሕ ነበርቲ ካብ መነባብኦም ምዝንባሎምን ቤት ጽሕፈት ሕርሻን ጥሪትን`ቲ ክልል ኣፍሊጡ`ሎ። እቶም ተመዛበልቲ ዛጊት ዝተገብረሎም ረድኤት ከምዘየለ ብምግላጽ ቅልጡፍ ሓገዝ ክግበረሎም ተማሕጺኖም ኣለዉ። ድምጺ ኣመሪካ ካብ ሰበ-ስልጣን ምክልኻል ሓደጋን ውሕስነት መግብን ምላሽ ንምርካብ ኣብ ምስራሕ ይርከብ።


ፍርቂ ካብ ህዝቢ ክልል ትግራይ ኣብ ስእነት መግቢ ከምዝወደቐ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ዘውጽኦ ጸብጻብ የመልክት

ብሰንኪ`ቲ ንዳርጋ ክልተ ዓመታት ዝተኻየደ ግጭት፡ ዳርጋ ፍርቂ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ስእነት መግቢ ከምዝወደቐ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣፍሊጡ። ትካላት ረድኤት ድማ ብሰንኪ ዘጋጥመን ዘሎ ሕጽረት ነዳዲ ናብ ገጠራት ክበጽሓ ይጽገማ ከም ዘለዋ እቲ ትካል ይገልጽ። ሽሕ`ኳ ድሕሪ ፈደራል መንግስቲ ዝወሰዶ በይናዊ ምቁራጽ ተኹሲ፡ ረድኤት ናብ ክልል ትግራይ ከኣቱ እንተጀመረ፡ ቁጽሪ እኹል መግቢ ዘይረኽቡ ግን ሰማይ ከም ዝዓረገን እናኸፋአ ክኸይድ ትጽቢት ከምዝግበርን ሕቡራት ሃገራት ዝሃቦ ገምጋም የመልክት። ቅድሚ ሓደ ዓመት ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ካብ ክልል ትግራይ ድሕሪ ምውጽኡ፡ እታ 5.5 ሚልዮን ህዝቢ ኣለዋ ትብሃል ክልል ብዘይ ስርዓት ባንክታትን መራኸቢታትን ከምዝተረፈትን ሰባት መግቢ ንምግዛእ ከምዝተጸገሙን ፕሮግራም መግቢ ዓለም ይገልጽ። ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብ መግለጺኡ፡ ጥምየት እናኸፍአ፡ እኹል መግቢ ዘይምርካብ እናነሃረ፡ እቲ ኩነታት ድማ ክሳብ እዋን ዓጺድ ወርሒ ጥቅምቲ እናኸፍአ ክኸይድ`ዩ ይብል። ፍርቂ ነብሰ ጾራት ኮና ዘጥብዋ፡ ብትሑት ምግብና ዝሳቐያ ምዃነን ከምኡ`ውን ሓደ ሲሶ ትሕቲ 5-ዓመት ህጻናት ናብ ሞት ኣብ ዘብጽሕ ምምሳን ከምዝርከቡ እቲ ሪፖርት የመልክት። ብኻልእ ወገን፡ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ብዛዕባ ናብ ክልል ትግራይ ዝኣተወ ነዳዲ ክጠቅስ ከሎ፡ ካብ ወርሒ ሚያዝያ ጀሚሩ፡ 1,750,000 ሊትሮ ነዳዲ ከም ዝኣተወ፡ እዚ ግን ካብ ዘድሊ ትሕቲ 20 ሚእታዊት ምዃኑ ኣፍሊጡ`ሎ። ኣብቲ ጎረቤት ዝኾነ በቲ ኩናት ዝተሃስየ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን`ውን፡ ኣስታት 13 ሚልየን ሰባት ሓገዝ መግቢ ከምዘድልዮም፡ እቲ ቁጽሪ ድማ ካብ ዝሓለፈ ጥሪ ጀሚሩ ብ44 ሚእታዊት ከምዝወሰኸ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብቲ ጸብጻቡ ኣመልኪቱ`ሎ። ነዚ ጸብጻብ ዘወሃሃደ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ብዛዕባ ኩነታት ምብጻሕ ረድኤት ካብ ሚንስተር ኮሚንኬሽን ኢትዮጵያ ዶ/ር ለገሰ ቱሉ ርእይቶ ንምርካብ ፈቲኑ ከምዘይተዓወተ ጠቒሱ`ሎ።


ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ጉዳይ ተመዛበልቲ ብቐረባ ይከታተሎ ከም ዘሎ ኣፍሊጡ

ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ካብ ክልል ትግራይ ተመዛቢሎም ኣብ ክልል ኣምሓራ ከባቢ ወሎ ኣብ ዝርከቡ መዓስከራት ጃራን ጃሬን ዝነብሩ ሰባት ንኣተሓሕዘኦም ዝምልከት ምርመራ ይገብር ምህላው ኣብዘውፀኦ መግለፂ ኣፍሊጡ። ኣብቲ መግለፂ ዝተጠቐሱ ዋና ኮሚሽነር እቲ ኮሚሽን ዶ/ር ዳንኤል በቀለ፣ እቲ ኮሚሽን ኣብዚ ጉዳይ ካብ ዝተፈላለዩ ምምሕዳራውን ኣካላት ፀጥታን ይእክቦ ንዘሎ ሓበሬታ ዘካተተ ፀብፃብ ኣብ ቀረባ እዋን ወግዓዊ ከምዝገብር ተዛሪቦም። ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ እቶም ኣብ ክልል ዓፋር ኣብ መዓስከራት ሰመራን ኣጋቲናን ንዝሓለፉ ሸሞንተ ኣዋርሕ ተታሒዞም ዝፀንሑ ተወለድቲ ትግራይ ናብ መረበቶም ክምለሱ ምጅማሮም እውን ኣብ መግለፂኡ ንኢዱ። እቲ ኮሚሽን ነቲ ጉዳይ ይከታተሎ ከምዝነበረ ዝጠቐሱ ዋና ኮሚሽነር ዶ/ር ዳንኤል: እቶም ተመለስቲ ኣገልግሎት ባንኪ ክጥቀሙ ምፍቃዱን ካልኦት ሰብኣዊ ሓገዛት ምርካቦምን ብኣዎንታ ከም ዝርአ እቲ መግለፂ ይጠቅስ። እቲ ንኣተሓሕዘኦም ዝግበር ክትትል ግን ሕዚ'ውን ይቕፅል ከምዘሎ ወ/ሮ ሰላማዊት ግርማይ ንድምጺ ኣመሪካ ተዛሪበን። ብዝሒ እቶም ተመለስቲ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት 9-ሽሕ ክብሎ እንከሎ፡ ክልል ዓፋር ድማ 7,800 እዮም ይብል።


መረረ ዳይሬክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ንዋሕዲ ሓገዝ ንትግራይን ምላሽ መንግስቲ ኢትዮጵያን

ዋና ዳይረክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም “ኣብ ዝሓለፉ ኣዋርሕ ብዛዕባ ትግራይ ዝዛረብ መራሒ ሃገር ዘይምስማዖም ንኣድልዎ ሕብሪ ቆርበት ዘርኢ’ዩ:” ክብሉ መረረኦም ገሊጾም። ወሃቢት-ቃል ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ድማ ንመግለጺ እቶም ዋና ዳይረክተር “ዘይሓላፍነታዊ” ክብላ መሊሰን ኣለዋ።


ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ከባቢ ደደቢት ደብዳብ ከቢድ ብረት ኣካይዱ ክብል ክልል ትግራይ ይኸስስ

'ወታሃደራዊ ኮማንድ ፖስት ትግራይ' ብምባል ካብ መቐለ ዝወጸ መግለጺ ትማሊ ረቡዕ ብወገን ደደቢት ናይ ሓደ ሰዓት ዝኸውን ደብዳብ ከቢድ ብረት ብወገን ፈደራላዊ መንግስቲ ከም ዝተኻየደ ይሕብር። ነቲ ዝወጸ መግለጺ ኣመልኪቱ መብርሂ ንድምጺ ኣመሪካ ዝሃበ ኣባል ኣመራርሓ ዝምድናታት ክልል ትግራይ ፕሮፈሰር ክንደያ ገብረህይወት'ዩ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ጸሓፊት ፕረስ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ቢልለኔ ስዩም ነቲ ጉዳይ ኣመልኪተን ኣብ ናይ ሎሚ ሓሙስ ጋዜጣዊ መግለጺ “እቲ ተግባር ብወገን ትግራይ ኣንጻር ንሰላም ዘይምቕባል ዝግበር ዘሎ ምስምስ’ዩ” ክብላ ገሊጸንኦ።


ቤት ጽሕፈት ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለዩ ጉዳያት ዝጠመተ መግለጺ ሂቡ

ኣብ ክልል ትግራይ ተቛሪጹ ዘሎ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ዳግማይ ንምጅማር ዝክኣል ከሰርሕ ዝኽእል ኩነታት ምስ ዝፍጠር'ዩ ክብል ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስተር ኣፍሊጡ። ኣብቲ ሓላፊት ፕረስ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስተር ቢልለኔ ስዩም ሎሚ ንናይ ወጻኢ ሃገራት ጋዜጠኛታት ዝሃበቶ መግለጺ፡ እቲ ምጅማር መሰረታዊ ኣገልግሎት ካብ ማእከል ትዓጽዎን ትኸፍቶን ዘይኮነስ ናይ ባዕሉ ኣካይዳ ኣለዎ ኢላ። መንግስቲ ናይ ሰላም ድልየት የብሉን ዝበለ ወሃቢቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ብወገኑ፡ ስራዊት ኢትዮጵያ ብዝተፈላለዩ ግንባራት ትኹተኻ ይፍጽም ኣሎ ኢሉ። 'ካብ ትግራይ ወተሃደራዊ ኮማንድ ፖስት' ብዝብል ካብ መቐለ ዝወጸ ካልእ መግለጺ ብወገኑ፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ንውሳነ ምቁራጽ ተኹሲ ጥሒሱ ደብዳብ ከቢድ ብረት አካይዱ ክብል ከሲሱ`ሎ። ኣቶ ጌታቸው ኣብ ትዊተር ዘስፈርዎ ጽሑፍ ፈደራል መንግስቲ ንሰላም ድልየት የብሉን ክብሉ ነቒፎም ኣለው።ንሶም ወሲኾም "ምዕራብ ትግራይ ናጻ ንምውጻእን ዝተመዛበሉ ዜጋታት ናብ ቦትኦም ንምምላስን ሓይሊ ብሕታዊ ኣማራጺ ከምዝኸውን ይግብሩ ከምዘለዉ ተገንዚብና ኣለና" ኢሎም። ሓላፊት ፕረስ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስተር ቢልለኔ ስዩም ግን ነቲ ክሲ ብምንጻግ፡ እዚ ዝስማዕ ዘሎ ካብ ሰላማዊ ኣካይዳ ካብ ምህዳም ተፈልዩ ዝርኣይ ኣይኮነን ኢላ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ናይ ሰላም ዓቢይ ኮሚቴ ዝበሎ ጉጅለ ኣፍሊጡ`ሎ። ኣብ ዝኾነ ግዜን ቦታን ዘተ-ሰላም ንምክያድ ድሉው ምኻኑ`ውን ሓቢሩ`ሎ። ህወሓት ክሳብ ሕጂ ጉጅለ ተላዘብቱ'ውን ወግዓዊ ኣይገበረን። ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ ቤት ምኽሪ ሰላምን ጸጥታን ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ህወሓት ልክዕ ከም መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ጉጅለ ተላዘብቱ ወግዓዊ ክገብር ኣተሓሳሲቡ ኔሩ`ዩ።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ናብ ውዕል ምቑራጽ ተጻብኦን ፖለቲካዊ ፍታሕን መሰረት ዘንጽፍ ሓሳብ ምጽዳቑ ኣፍሊጡ

ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ዝቖመ ናይ ሰላም ኣማራጺ ዓቢይ ኮሚቴ፡ ናብ ውዕል ምቁራጽ ተኹሲ ከብጽሕ ዝኽእልን ንቀጻሊ ፖለቲካዊ ልዝብ መሰረት ከንጽፍ ዝኽእልን ናይ ሰላም ሓሳብ ምጽዳቑ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። እቲ ኮሚቴ ነቲ እማምኡ ብዝምልከት ንማሕበረሰብ ዓለም መብርሂ ምሃቡ`ውን ቤት ጽሕፈት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝወጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ`ሎ። ነቲ መግለጺ ተኸቲሉ ብትዊተር ምላሽ ዝሃበ ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ፡ ሓይልታት መንግስቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ግንባራት ንሓይልታትና ኣብ ዝትኹትኹሉ ዘለዉ እዋን፡ እቲ ናይ ሰላም ኮሚቴ ዝብሃል ኣካል ንማሕበረሰብ ዓለም ንምግጋይ ዝተለምደ ናይ መደናገሪ ጸወታ`ዩ ክብል ምላሽ ሂቡ። እቲ ናብ ስምምዕ ምቁራጽ ተኹሲ ከብጽሕ ዝተባህለ ሰነድ ኣብ ውሽጡ ዝሓዞ ነጥብታት ኣይተገልጸን፡ እንተኾነ፡ ኣብ ዝቕልጠፈ እዋን ናብ ወኪል ሕብረት ኣፍሪቃ ከም ዘቕርብ እቲ ኮሚቴ ኣፍሊጡ`ሎ። ይኹን`ምበር ኣብ ወኪል ሕብረት ኣፍሪቃ እምነት ከምዘይብሉ ዝገልጽ ህወሓት፡ ካብ ሕብረት ኣፍሪቃ ብተወሳኺ ዝተፈላልዩ ዓለምለኸ ኣካላት`ውን ኣብቲ ዘተ ክሳተፋ ከዝደልይ ክገልጽ ጸኒሑ'ዩ መንግስቲ ድማ ነዚ ይነጽግ።


ደባይ ተዋጋእቲ ኢትዮጵያ ንሰብኣዊ ተበጻሕነት ምቑራጽ ተኹሲ ኣብ ክልል ኦሮምያ ክገብር ከምዝደልይ ኣፍሊጡ

ሰራዊት ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ብምባል ንገዛእ ርእሱ ዝጽውዕ ጉጅለ ደባይ ተዋጋእቲ፡ ንሰብኣዊ ተበጻሕነት ክብል ኣብ ክልል ኦሮምያ ውዕል ምቁራጽ ተኹሲ ክገብር ከምዝደሊ ኣፍሊጡ። እቲ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ከም ኣሸባሪ ጉጅለ ዝፍለጥ ውድብ፡ ነቲ ሓሳብ ዘቕርብ ዘሎ፡ እቲ ክልል ብሰንኪ ሕጽረት ዝናብ ተደጋጋሚ ደርቂ ኣብ ዘጋጠመሉ እዋን`ዩ። ብዛዕባ`ቲ እማመ፡ ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዛጊት ዝተዋህበ ምላሽ የለን። ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ኢትዮጵያ ብዘጋጠመ ደርቂ ልዕሊ 20 ሚልየን ሰባት ሰብኣዊ ረድኤት የድልዮም ኢሉ`ሎ። ዝሓለፈ ሰንበት ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ንጠሚ ኣለና ዝብል ስእሊ ንምሃብ ስለዝደለዩ`ዩ ብዝብል ነቲ ሕቡራት ሃገራት ዝበሎ ካብ ዩክሬን እኽሊ ናብ ኢትዮጵያ ክነእቱ ዝብል ኣበሃህላ ዝነቐፎ ይመስል።


'ተስፋ ኣዲስ': ትካል መሐብሐቢ ሕሙማት ካንሰር ህጻናትን ኣዴታትን ኢትዮጵያ

ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ 2015 ብዝተኣከበ መረዳእታ መሰረት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት 150,000 ሕሙማት ካንሰር ይምዝገቡ ካብዚኣቶም እቶም 6,000 ህጻናት ከም ዝኾኑ ቢኤምሲ ዝተባህለ ናይ ሕክምና መጽሄት ዘውጽኦ ጽሑፍ ይሕብር። ይኹን ደኣ እምበር ሕክምናዊ ኣገልግሎት ክረክቡ ናብ ዓበይቲ ከተማታት ዝውሕዙ ወለድን ህፃናትን ብወፃእታት መጉዓዝያ:መድሃኒት: መግብን መዕረፍን ይሳቀቐዩ። ነዚ ፀገም ንምፍታሕ 'ተስፋ ኣዲስ' ዝተባህለ ትካል መሐብሐቢ ሕሙማት ካንሰር ህጻናትን ኣዴታትን ኣብ ምስራሕ ይርከብ። ንኣካያዲት ስራሕ እቲ ትካልን ደቆም ኣብቲ መሐብሐቢ ኣገልግሎት ዝረክቡ ዘለዉ ስድራን ኣዘራሪብና ኣለና።


ክልል ትግራይ: ስእነት መድሃኒት ኣብ ዝረኣየሉ ሓደስቲ ኣብያተ-መድሃኒት ምኽፋት ኣይገራጮን’ዶ?

ተጻብኦታት ብወገን ፈደራላዊ መግንስቲን ክልል ትግራይ ካብ ዝቋረጽ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ኣብ ዘቑጸረሉ ሕጂ እዋን ናብ ክልል ትግራይ ዝኣቱ ዘሎ መድሃኒት ኣዝዩ ትሑት ምዃኑ ሰብ-መዚ ይዛረቡ። እዚ እናዀነ ግን ሓደስቲ ኣብያተ-መሃኒታት’ውን ክኽፈታ ይርኣያ ኣለዋ። ምኽንያት ናይዚ ተጻራሪ ዝመስል ተርእዮን ናብ ክልል ትግራይ ዝኣቱ መድሃኒትን ብዝምልከት ንሓላፊ በዓል መዚ ቍፅፅር መድሃኒትን መግቢን ትግራይ ኣይተ ጠዓመ ዓረዶም ኣዘራሪብናዮም ኣለና።


ኣብ መዓስከራት ሰመራን ኣጋቲናን ዝነበሩ ተወላዶ ትግራይ ንገዛኦም ምምላስ ጀሚሮም

ኣብ ክልል ዓፋር ኣብ መዓስከራት ሰመራን ኣጋቲናን ዝነበሩ ተወለድቲ ትግራይ ናብ መረበቶም ክምለሱ ምጅማሩ መንግስቲ እቲ ክልል ኣፍሊጡ። ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ምክልኻል ሓደጋን ውሕስና መግቢን ኣቶ መሓመድ ሑሴን ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃል እቲ ከይዲ ምምላስ ትማሊ ዝተጀመረ ኮይኑ ኣብ ፈላማይ ጉዕዞ 358 ሰባት ናብ ኣብዓላ ምፍናዎም እቶም ካልኦት ድማ ካብ 10 ክሳብ 15 መዓልታት ኣብዘሎ ጊዜ ናብ መረበቶም ከምዝምለሱ ሓቢሮም። ካብ መንጎ እቶም ናብ መረበቶም ክምለሱ ዝዳለው ዘለው ሓንቲ እቶም ናይ መጀመሪያ ተጓዓዝቲ ትማሊ ብኣርባዕተ ኣውቶቡሳትን ክልተ ናይ ፅዕነት መኻይንን ናብ ኣብዓላ ከምዝተፋነውን ሎሚ ኣብ ኣፍዴራ ምብፀሖም ከምዘረጋገፀትን ገሊፃ ኣላ። እቲ ከይዲ ምምላስ ብኮሚቴታት ኣቢሉ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ምይይጥ ድሕሪ ምስላጡ ከምዝተጀመረ ዝሓበረት እታ ውልቀሰብ፣ ቅጥዒ እናመላእና ክንከይድ ንዳሎ ኣለና ክትብል ተዛሪባ። እንተኾነ ናብ ገዛና ምስ ተመለስና’ውን ንብረትና ብምልኡ በቲ ኲናት ስለ ዝዓነወን ዝተዘመተን ቀፃሊ ሓገዝ የድልየና እዩ ብምባል ንድምፂ ኣመሪካ ገሊፃ። ብዛዕባ እዚ ዝተሓተቱ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ምክልኻል ሓደጋን ውሕስና መግብን ክልል ዓፋር ኣቶ መሓመድ ሑሴን ነቶም ተመለስቲ ዝግበር ሓገዝ ቀፃሊ ከምዝኾነ ሓቢሮም ኣለው። ንዕኣቶም ምሉእ ብምሉእ ንምጥያስ ግን ካብ ገበርቲ ሰናይ ሓገዝ ከምዘድልዮም ሓቢሮም ኣለው። ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ምስ ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ ተተሓሒዙ ኣካላት ፀጥታ ክልል ዓፋር ንድሕንነቶምን ገበነኛታት ንምፍላይን ብዝብል ምኽንያት ካብ ሰለስተ ወረዳታት ዓፋር ንተወለድቲ ትግራይ ኣኪቡ ናብ መዓስከራት ሰመራ ከምዝወሰዶም ምዝራቡ ዝዝከር እዩ። እቲ ኮሚሽን ኣብቶም መዓስከራት ብዝገበሮ ክትትል ዝተፈላለዩ ዘተሓሳስቡ ፀገማት ከም ዝነበሩዎም’ውን ኣመልኪቱ ነይሩ። እቶም ንዝሓለፉ ሸሞንተ ኣዋርሕ ኣብ መዓስከራት ተታሒዞም ዝፀንሑ ተወለድቲ ትግራይ ንገዛእ ርእሶም እሱራት ኢሎም ዝገለጹ ኾይኖም መንግስቲ ክልል ዓፋር ድማ እሱራት ዘይኮኑ ተመዛበልቲ እዮም፣ ናብዚ ዘምፃእናዮም'ውን ንድሕንነቶም ክንብል ኢና ይብል። ኣብቶም መዓስከራት ዝነበሩ ብዝሒ ተወላዶ ትግራይ 9-ሺሕ ከምዝግመት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት የኢትዮጵያ ይገልፅ። ክልል ዓፋር ብወገኑ ብዝሖም 7,800 ከምዝኾነ ምግላጹ ይዝከር።


ኢትዮጵያ: ኣብ ዞባ ቦረና ብሰንኪ ደርቂ ዝተመዛበሉ ዜጋታት ሓገዝ ከምዘይረኸቡ ይገልጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ዞባ ቦረና ብሰንኪ ደርቂ ካብ መነባብርኦም ዝተመዛበሉ ዜጋታት ሕጂ'ውን ደገፍ ከምዘይረኸቡ ገሊጾም። ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ተመዛቢሎም ኣብ ወረዳ ዱቅሉቅ ዘለዉ ስድራቤታት መግቢ:ማይን ካልኦት ንጽሬት ዘድልዩ ቀረባት ከምዘይረኸቡ ገሊጾም: ኣብ ቀረባ ሓገዝ እንተዘይበጺሒዎም ንዝበኣሰ ጸገም ከምዝቃልዑ ተዛሪቦም'ለዉ። ቤት ጽሕፈት ኣመራርሓ ስግኣት ሓደጋ እቲ ዞባ ብወገኑ ጉዳዮም ትኹረት ረኺቡ ጸገማቶም ንምፍታሕ ይስራሕ ኣሎ ኢሉ'ሎ።


ሓላፊ ትካል ሓገዝ ስግር ባሕሪ ኣመሪካ ጨንፈር ኢትዮጵያ ኣብ ከተማ ባህርዳር በጺሑ

ትካል ሓገዝ ስግር ባሕሪ ኣመሪካ (USAID) ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ክልተ ዓመታት ልዕሊ 430 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ንክልል ኣምሓራ ከምዘበርከተ ፣ ሎሚ’ውን ደገፉ ይቅጽሎ ከምዘሎ ሓላፊ’ቲ ጨንፈር ቤት ጽሕፈት ኢትዮጵያ ሽዋን ጆንስ ገሊጹ። ንሱ ነዚ ዝበለ ኣብ ከተማ ባህርዳር ይተኣናገድ ዘሎ ስልጠና ሰብ-ሞያ ምንካይ ሓደጋታት ኣብ ዘስመዖ መደረ ኮይኑ፣ ንምዕዋት’ቲ ስልጠና ኣመሪካ ተወሳኺ ሸሞንተ ሚልዮን ዶላር ከምዝለገሰት ሓቢሩ። ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት’ታ ሃገር ተፈናቂሎም ኣብ ባህርዳር ንዝርከቡ ሰባት ዝበጽሐ እቲ በዓል ስልጣን፣ እቲ ኣገዳሲ ነገር "ንሰላም ነቅርቦ ጸሎት ክንቅጽለሉ ይግባእ" ከምዝበለ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ ከተማ ባህርዳር ዝላኣኸቶ ዜና ጠቂሱ።


ስነ ኣእምሮኣዊ ሕማም ብሕልፊ ጸቕጢ ቅዛነትን ሕማም ጭንቀትን

"ሕማም ጸቕጢ ቅዛነትን (depression) ሕማም ጭንቀትን (anxiety) ኣእምሮ ሰብ ዘጥቕዑ ንብዙሐት ሰባት ዘሳቕዩን ሕማምት' እዮም ይብሉ ኣጋይሽና ዶ/ር ቴድሮስ ኣማኑኤልን ዶ/ር ኣለም ተስፋይን። ክልቲኦም ክኢላታት ሕማም ስነ አእምሮ "ጸቕጢ ቅዛነት ወይ ጭንቀት ንዘጥቕዖም፣ ጸቕጢ ቅዛነት ኾነ ሕማም ጭንቀት ኣጥቂዕዎም ንዝፈልጡ ሰባትን ንቤተሰቦምን ክሕግዝ ይኽእል እዩ፡" ዝበሉዎ ምኽሪታት፡ ለበዋታትን ምዕዶን’ውን ኣቕሪቦም ኣለዉ። ብዛዕባ ሕማም ጸቕጢ ቅዛነትን ሕማም ጭንቀት ብተደጋጋሚ ንዝቐርቡ መሰረታዊ ሕቶታትን ሕማም ከመይ ከም ዝሕከምን ከምዝፍወስን’ውን መልሲ ሂቦምና ኣለዉ።


ዳግመ-ሰፈራ ማይ-ካድራ ፍሕፍሕ ይፈጥር

ኣብ ማይ-ካድራ፡ ምዕራብ ትግራይ፡ ተወላዶ ኣምሓራ ንኽጣየሱን መሬት ክሕዙን ብላዕለዎት ሰብ-መዚ ክልል ኣምሓራ ይድፍኣሉ ከም ዘሎ ተወላዶ ትግራይ የመልክቱ። ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ብወገኑ እቲ ኣገባብ ቅኑዕ ከም ዘይኰነን ዘድሊ ምድራይ ክግበርሉን ጸዊዑ ኣሎ። ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም ተወላዶ ትግራይ መሬቶም ገዲፎም ንኽወጹ ከም ዝተገደዱ ተወላዶ ትግራይ። ብመንግስቲ ዝተጣየሰ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ድማ ነቲ ጉዳይ ዘድሊ ምክትታል ከም ዝገብረሉ ኣመልኪቱ። ካብቲ ኮሚሽን ታሪኩ ጌታቸው “እዚ ዝብሃል ዘሎ ሓቂ እንተዀይኑ ኣዝዩ ኣሻቓሊ’ዩ። ኮሚሽንና ድማ ዘድሊ ምርመራ ክግበር’ዩ፡” ትብል። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ኣብ ወርሒ ሰነ ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ፡ ሰብ-መዚ ክልል ኣምሓራ ንተወላዶ ኣምሓራ ናብቲ ቦታ ንኽመጹ ምትብባዕ ክገብሩ ጸኒሖም። እቲ ቦታ ንነዊሕ እዋን ኣካል ምምሕዳር ክልል ትግራይ’ዩ ጸኒሑ። ሰብ-መዚ ክልል ኣምሓራ ከም ዝጠቕሱዎ፡ ብሰንኪ ኣቐዲሙ ዝነበረ ብህወሓት ዝዕብለል መሪሕነት ኣስታት ፍርቂ ሚልዮን ተወላዶ ብሄረ ኣምሓራ መሬቶም ገዲፎም ንኽስደዱ ተገዲዶም’ዮም። ድምጺ ኣመሪካ ነዚ ኣሃዝ’ዚ ብናጻ ምንጪ ከረጋግጾ ኣይከኣለን። ሰብ-መዚ ክልል ኣምሓራ ሕጂ ክንደይ ዝኣኽሉ ዜጋታት ኣብ ማይ-ካድራ ከጣይሱ መደብ ሒዞም ከም ዘለዉ ኣይገለጹን። እንተዀነ እዚ ሓድሽ ናይ ሰፈራታት መደብ ካብ ተወላዶ ኣምሓራ ዝዀኑ’ሞ ኣብቲ ቦታ ዝጸንሑ ተቓውሞ ይጎንፎ ኣሎ። ሕቶኦም ኣብቶ ቦታ ንነዊሕ እዋን ከም ምጽናሖም መጠን እኹል ኣቓልቦን ሓገዝን ዘይምርካቦም’ዩ። ድምጺ ኣመሪካ ንድሕነት እቶም ኣካድቲ ሰልፊ ንምሕላው ብቐረባ ክስእል ኣይመረጸን። መንነቱ ክዕቅብ ዝሓተተ ሓደ ካብቶም ሰልፈኛታት ብዛዕባ’ቲ ጉዳዮም ኣመልኪቱ “ሎሚ ተቓውሞና ብግልጺ ከነስምዕ ነቒልና ኣሎና። ኣብ እዋን ጭፍጨፋ ኣብዚ ቦታ ዝነበርና ንሕና ኢና። መሬትና ክንሓርስን ከነልምዕን ኣይከኣልናን”ይብል። ማይ-ካድራ ኣብ ሕዳር 2020 ኣቓልቦ ማዕከናት-ዜና ስሒባ ነይራ። ኣብቲ እዋን ኣማኢት ተወላዶ ኣምሓራ ብተጋሩ ምቕታሎም ተመልኪቱ’ዩ። ንምውታን ንምቕባር ክሳብ ኤክስካቨተር መሳርሒ ከም ዘድለየ ኣብ እዋኑ ዝተዘርግሐ ዜና ይጠቅስ። ንዕኡ ስዒቡ ብኣምሓራ ተመሳሳሊ ጭፍጨፋ ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ከም ዝተኻየደ ይሕበር። ነባሪ እታ ከተማን ተወላዲ ትግራይን ዝዀነ ኣታኽልቲ ሓጎስ ካሳ፡ ኣብ ቤተ ክርስትያን ስለ ዝተዓቝበ ክድሕን ምኽኣሉ ይነግር። ካልኦት ዝበዝሑ ተጋሩ ግን ነቲ ማዕበል ፈሪሖም ምህዳሞም ይጠቅስ። “ኣብ ሓንቲ ለይቲ ዳርጋ ፍርቆም ተጋሩ ነዚ ዓዲ ሓዲጎም ሃዲሞም። ገሊኣቶም ንሱዳን ከይዶም። ካልኦት ድማ ናብ ጎንደርን ካልእ ኣከባቢን ነብሶም ንምድሓን ሃዲሞም። ዓቕሚ ዘለዎም ድማ ናብ ካልእ ውሑስ ስድራ ተሓቢኦም። ”ይብል። ኣመሓዳሪ ማይ-ካድራ ዝዀነ ቸሩ ሓጎስ ሕጂ ዝምድና ክልቲኡ ህዝብታት ምምሕያሹ ይዛረብ። “እቶም ኣብ ቅትለት ዝተሳተፉ ወገናት ገበኖም ፈሊጦም ሃዲሞም’ዮም። እቶም ቀተልቲ ግን ሓደ መዓልቲ ፍርዶም ክረኽቡ’ዮም። ካብዚ ከተማ ንኽወጹ ዘገደዶም ኣካል የሎን። ግን እዚ መሬት ንዓቶም ከም ዘይምልከት ስለ ዘስተወዓሉ ክሃድሙ ተገዲዶም። ስለዚ ከኣ’ዮም ሰባት ቀቲሎምን ገበናት ፈጺሞምን ሃዲሞም ዘለዉ፡”ይብል። ኣብ መንጎ ተጋሩን ኣምሓሩን ምጥምማት ከም ዘየሎ ድማ ይገልጽ። ነቲ ብነባሮ ተወላዶ ኣምሓራ ኣብ ልዕሊ ሓደስቲ ተጣየስቲ ዝግበር ዘሎ ተቓውሞ ድማ ክንድቲ ግምት ኣይሃቦን።


ኣይተ ጌታቸው ረዳ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ቀጥታዊ ርክብ ከም ዘይገበሩ የመልክት

ኣማኻሪ ፕረዚደንት ክልል ትግራይን ወሃብ-ቃል ገዛኢ ሰልፊ ትግራይን ዝዀኑ ኣይተ ጌታቸው ረዳ፡ ኣብ መንጎ መሪሕነት ክልሎምን ፈደራላዊ መንግስቲን ቀጥታዊ ርክብ ተኻዪዱ ንዝብል ጸብጻብ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ነጺጎምዎ። ኣይተ ጌታቸው ብትዊተር ኣብ ዝሃቡዎ ምላሽ ከምኡ ዝመስል ርክብ ፈጺሙ ዘይምክያዱ ብምሕባር ነቲ ጸብጻብ 'ስኑዕ ዜና' ክብሉ'ውን ገሊጾም። ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ነቲ ዜና ኣቐዲሙ ካብ ወግዓዊ ምንጪ ኣፍሪቃዊ ሕብረት ምጽብጻቡ ጠቒሱ፡ ድሒሩ ኣብ ዝተኣረመ ግን ገለ ቃላት ብምቕያር ኣብ ትሕዝቶ መጠናዊ ለውጢ ከም ዝሃበ እቲ ኣገልግሎት ዜና ሎሚ ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ ሓቢሩ። እቲ ኣገልግሎት ዜና ተወሳኺ መብርሂ ንምርካብ ንቤት ምኽሪ ሰላምን ጸጥታን ኣፍሪቃዊ ሕብረት ሓቲቱ ምላሽ ዘይምርካቡ ጠቒሱ ኣሎ።


ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም ተወላዶ ትግራይ ናብ ክልል ትግራይ ገንዘብ ምስዳድ ይጽገሙ ከምዘለው ይገልጹ

ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝነብሩ ተወላዶ ትግራይ፣ ኣብ ክልል ትግራይ ናብ ዘለው ስድረኦም ስሩዕ ብዘይኮነ መንገዲ ገንዘብ ኣብ ዝሰድሉ እዋን ክሳብ 50% ዓስቢ ከምዝኸፍሉ ተዛሪቦም። እዚ ድማ ኣብ ናብረኦም ፅልዋ ምሕዳሩ ገሊፆም። እቲ ፀገም ዝተፈጠረ መንግስቲ መሰረታዊ ኣገልግሎት ብምዕፃው ስለዝኾነ፣ ነዞም ኣገልግሎታት ክኸፍቱ'ውን ፀዊዖም። ድምጺ ኣመሪካ ዘዛረቦም በዓል-ሞያ ዓውዲ ቁጠባ ብወገኖም መሰረታዊ ኣገልግሎታት ምዕፃው ንዓለምለኸ ስምምዕ ዝፃባእ እዩ ይብሉ። በዓል ሓዳርን ኣቦ ቖልዓን ከምዝኾነ ዝገልፅ ሚካኤል ደሳለኝ፣ ብሰንኪ እቲ ተነቢሩ ዘሎ ዕፅዋ በዓልቲ ቤቱ ካብ ክልል ትግራይ ናብ ኣዲስ ኣበባ ክትመፅእ ብዘይምኽኣላ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ተፈላሊዮም ይነብሩ ምህላዎም ይዛረብ። ኣገልግሎት ባንኪ ስለዘየሎ ድማ ንስድርኡ ክሕግዝ ከምዘይከኣለ ይገልፅ። ካልኦት ወሃብቲ ርእይቶ'ውን ንስድራና ካብዘለና ብምክፋል ካብ ጥሜት ክንነድሕኖም ብዘይምኽኣልና ንሓዝን ይብሉ። እቲ ኣብ ክልል ትግራይ ተነቢሩ ዘሎ ዕፅዋ ኣገልግሎት ባንኪ ነቲ ህዝቢ ናብ ዘይስሩዕ መንገዲ ከምዝደፈኦ በዓል-ሞያ ዓውዲ ቁጠባ ኣቶ ጠዓመ ባራኺ ይሕብሩ። እቶም ወሃብቲ ርእይቶ ብሕጋዊ መንገዲ ንስድረኦም ገንዘብ ዝሰድሉ ዕድል ስለዘየሎ ክሳብ 50% ዓስቢ እናኸፈሉ ብዘይስሩዕ መንገዲ ብሰባት ኣቢሎም ገንዘብ ከምዝሰዱ: እቲ ዝሰድዎ ገንዘብ ኣብ መንገዲ ክተርፍ ከምዝኽእል፣ ውሕስና ከምዘይብሉ፣ ብእዋኑ ከምዘይበፅሕን፣ ምብፅሑ'ውን ዘረጋግፅሉ መንገዲ ከምዘየለን ይዛረቡ። ርእይቶ እቶም ገንዘብ ዘብጽሑ ሰባት ንምርካብ ዝተኻየደ ፈተነ ኣይሰለጠን።


መንግስቲ ኢትዮጵያን መራሕቲ ህወሓትን ንፈለማ እዋን ምርኻቦም ሕብረት ኣፍሪቃ ኣመልኪቱ

ንዘተ ሰላም ፈደራላዊ መንግስቲን ብህወሓት ዝምራሕ ክልል ትግራይ ዝሽምግል ዘሎ ኣፍሪቃዊ ሕብረት፡ ትማሊ ሓሙስ ብወግዒ ከም ዝገበሮ፡ ፈደራላዊ መንግስቲን ክልል ትግራይን ንፈለማ እዋን ቀጥታዊ ርክብ ኣካዪዶም ኢሉ። ብመሰረት እቲ ወጺኡ ዘሎ መግለጺ፡ ርክብ ክልቲኦም ወገናት ብ4 ነሓሰ ኢዩ ተኻዪዱ። ዛጊት ግን ንህዝቢ ግሉጽ ኣይጸንሐን። እቲ ዜና ኣገባባት ርክብን ኣብቲ ቀጥታዊ ርክብ ላዕለዎት መራሕቲ ዝተሳተፉ ኣካላት ብስም ኣይጠቐሰን። እንተዀነ ላዕለዎት መራሕቲ ክልቲኦም ወገናት ምዃኖም ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ኣመልኪቱ። መግለጺ ኣፍሪቃዊ ሕብረት፡ ንኻልኦት መንግስታትን መሻርኽቲ ኣካላትን ኣብ ከይዲ ሰላም ኣበርኽቶ ክግበሩ ጸዊዑ ኣሎ። እቲ መግለጺ ወሲኹ፡ ብመሪሕነት ፕረዚደንት ኦሊሰጎን ኦባሳንጆ ዝምራሕ ልኡኽ ኣፍሪቃዊ ሕብረት ንረብሓ ኢትዮጵያን ነባሪ ሰላምን ዝሰርሕ ኣካል’ዩ ክብል ጠቒሱ። ኣቐዲሞም መራሕቲ ክልል ትግራይ ብኦሊሰገን ኦባሳንጆ ዝምራሕ ሽምግልና ዘይኰነስ ብኡሁሩ ኬንያታ ዝምእከል ርክብ ከም ዝቕበሉን ንኣመሪካን ኤውሮጳዊ ሕብረትን ድማ ኣውሓስቲ ናይቲ ዘተ ክዀና ክጽውዕ ጸኒሑ’ዩ። ብኣንጻሩ መንግስቲ ኢትዮጵያ ደጋጊሙ እቲ እንኮ መገዲ ዘተ ብኦባሳንጆ ዝምራሕን ብኣፍሪቃዊ ሕብረት ዝምእከልን ጥራይ ምዃኑ ይምጕት።


ኢትዮጵያ ሳልሳይ እብረ ምምላእ ሓጽቢ ሕዳሴ ምዝዛማ ትሕብር

ካብ ሓጽቢ ሕዳሴ ኣገልግሎት ኤሌክትሪክ ምምንጫው ትማሊ ወግዓዊ ዝገበረት ኢትዮጵያ፡ ንሳልሳይ እብረ እቲ ሓጽቢ ምምላኣ’ውን ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ሓቢሮም። ብዛዕባ’ቲ ሳልሳይ እብረ ምምላእ ኣብ ቴለቪዥን ዝገለጹ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ፡ “ፈለግ ኣባይ ኣምላኽ ንኢትዮጵያ ዝሃባ ህያብ’ዩ፡” ክብሉ ጠቒሶም። ደጋጊመን ቅሬታአን ከስምዓ ዝጸንሓ ግብጺን ሱዳንን በዚ ሓድሽ ዜና ዝያዳ ክቝጥዓን ኣብ መንጎ ዘሎ ዝምድና ድማ ክገድድ ከም ዝኽእልን ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳይ ይጠቅስ። ተስዓን ሸውዓተን ሚእታዊት (97%) ማያ ካብ ፈለግ ኒል እትጥቀም ግብጺ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ንሳልሳይ ምምላእ እቲ ሕጽቢ ዘለዋ ተቓውሞ ንባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣስሚዓ ነይራ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ግን በቲ ሳልሳይ እብረ ምምላእ ሱዳንን ግብጺን ከም ዘይጽለዋ ጠቒሶም ኣለው።


ኤርትራ: ነዝዒ ደም ኣብ ሓንጎል ንምልላይ እተቃላጥፍ መሳርሒ

ፊሊሞን መሓሪ፡ ኣሌክሳንደር ብርሃነ፡ ሃኒባል ገብረኣብ፡ ራሄል ኣብርሃም፡ ሳልዋ ነስረዲንን ዮሃንስ ሃብተስላሰን ዝተባህሉ ሽዱሽተ ተማሃሮ ምህንድስና ኮምፕዩተር ኢንስቲዩት ቴክኖሎጂ ኤርትራ (ማይ ነፍሒ)፡ ብምኽንያት ሓደጋን ካልእ ጥዕናዊ ሳዕቤናትን ንዘጋጥም ምፍሳስ ደም ኣብ ሓንጎል ንምልላይ እትሕግዝ ሶትዌር ኣማዕቢሎም። እዛ ሶፍትዌር ግዜ ኣብ ምቝጣብን ነቲ ሕማማት ኣብ ምልላይን ዝበለጸ ውጽኢት ከምዘለዋ ኣማዕበልታ ዝገልጹ።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ህወሓት ንዝካየድ ልዝብ ብዘይካ ሕብረት ኣፍሪቃ ካልኦት ሸምግለቲ ከምዘይቕበል ኣፍሊጡ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ህወሓት ንዝካየድ ልዝብ ብዘይካ ሕብረት ኣፍሪቃ ንካልኦት ሸምገልቲ ከምዘይቅበል ኣፍሊጡ። ሕብረት ኣፍሪቃ ብዝወከሎም ልኡኽ ፕረዚደንት ናይጀርያ ነበር ኦሌሴንጎ ኦባሳንጆ እምነት ከምዘይብሉ ዝገለጸ ህወሓት፣ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ኣመሪካ፣ ሕብረት ኣውሮጳን ካልኦት ዓለምለኸ ትካላትን ኣብ’ቲ ሽምግልና ንክሳተፉ ድልየቱ ከምዝኾነ ገሊጹ እዩ። ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር መለስ አለም ሎሚ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ብዘይካ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ካልእ ሸምጋሊ ንምውሳኽ ዝካየድ ጻዕሪ ተቀባልነት ዘይብሉ እዩ ኢሎም። መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ንውግእ ሰሜን ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ መፍትሒ ክረክብን ንሰላማዊ ልዝብን ቆሪጹ ከምዘሎ ዝጠቀሱ እቶም ኣምባሳደር፣ ሕብረት ኣፍሪቃ በይኑ እዩ ዝሽምግለና ክብሉ'ውን ገሊጾም። ንክልል ትግራይ ዝመርሑ ፕረዚደንት ደብረጽየን ገ/ሚካኤል ኣብ ዝቀረባ እዋን፣ ኣብ ዝጸሓፍዎ ደብዳቤ ኣመሪካ፣ ሕ/ሃ፣ ሕብረት ኣውሮጳን ሕቡራት ዓረብ ኢማራትን ዝመርሕዎ ልዝብ ኣብ ኬንያ ንክካየድ ከምዝጠለቡ ዝዝከር እዩ። ኣምባሳደር ኣለም ዶ/ር ደብረጽየን ንዘቅረብዎ ሕቶ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣይቅበሎን’ዩ ኢሎም። እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ቅድሚ ክልተ መዓልታት "መሰረታዊ ኣገልግሎታት ከይተማልኡ ናብ ልዝብ እተው ማለት፣ ኣእዳውና ተኣሲሩ፣ ህዝብና ብጥምየትን ኣብ ጸልማትን ከምኡ'ውን ኣብ ትሕቲ እገዳ ኮይንኩም ቀጽሉ ማለት’ዩ" ዝብል መልእኽቲ ኣብ ትዊተር ጽሒፎም'ዮም። ኣምባሳደር ኣለም ብወገኖም "ምጅማር ኣገልግሎት መንግስቲ ከም ቅድመ ኩነት ከምዘይወስዶ፣ ነገር ግና፣ ዘኽእሉ ኩነታት ምስተማልኡ፣ እቶም ኣገልግሎታት ንክጅምሩ፣ ድልየት መንግስቲ እዩ" ከምዝበሉ ተፈሊጡ ኣሎ። ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ’ዚ ቀረባ ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ ግና መንግስቲ ኢትዮጵያን ንክልል ትግራይ ዘመሓድር ህወሓትን ዝገብርዎ ልዝብ ሰላም፣ ብሕብረት ኣፍሪቃን፣ ብወኪል ሕብረት ኣፍሪቃ ንጉዳይ ቀንዲ ኣፍሪቃን ከምዝምራሕ ገሊጹ እዩ ።


ኢትዮጵያ ካብ ካልኣይ ተርባይን ግድብ ህዳሴ ሓይሊ ጸዓት ምምንጫው ምጅማራ ሓቢራ

375 ሜጋዋት ናይ ምምንጫው ዓቅሚ ዘለዎ ካልኣይ ተርባይን ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ሎሚ ስርሑ ከምዝጀመረ ተፈሊጡ። እቲ ካልኣይ ተርባይን ስርሑ ዘጀመሩ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ እቲ ግድብ ዝርከበሉ ደረጃ፣ ምዕባለ ኢትዮጵያ ዓጋቲ ከምዘይብሉ ሓባሪ እዩ ኢሎም። ጽውጽዋይ ዝነበረ ግድብ ህዳሴ ናብ ክውንነት ምልዋጡ ዘኹርዕ እዩ ዝበሉ እቶም ቀ/ሚ፣ ንኩሎም ኢትዮጵያዊያን እንኳዕ ኣሓጎሰኩም ኢሎም። ንሶም ወሲኾም ሱዳንን ግብጽን፣ ካብ ልዝብ ወጻኢ ዝወስድዎ ዝበልዎ ካልኦት ኣማራጺታት ከምዘየዋጸአን ተረዲኤን፣ ናብ ልዝብ ንክዳለዋ’ውን ኣተሓሳሲቦም። ግብጺን ሱዳንን፣ እቲ ግድብ ዝተፈላለዩ ጉድኣታት ከስዕበልና እዩ ብምባል ተቓውሞኣን ከስምዓ ምጽንሓንን ግብጺ ንሳልሳይ ዙር ምምላእ እቲ ግድብ ዝቃወም መግለጺ ኣብ’ዚ ቀረባ ናብ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ከምዝላኣኸት ይዝከር። እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ ሳልሳይ ዙር ምምላእ እቲ ግድብ ይቅጽል ከምዘሎ ዝጠቀሱ ኣካያዲ ስራሕ’ቲ ግድብ ኢንጂነር ክፍሌ ሆሮ፣ ህንጸት’ቲ ግድብ ኣብ ውሽጢ ዝቅጽላ ክልተ ዓመታት ክዛዘም ምዃኑ'ውን ሓቢሮም።


ርእይቶ ተቓወምቲ ውድባት ክልል ትግራይ ኣብ ልዝብ ሰላም

ንምብፃሕ ላዕለዋይ ጕጅለ ልኡኻት ኣመሪካን ሃገራት ኤውሮጳን ናብ መቐለ ስዒቡ፡ ተቓወምቲ ውድባት ክልል ትግራይ ኣብ ከይዲ ሰላም ዘለዎም ተስፋን ቅሬታን ይገልፁ ኣለዉ። ካብ መቐለ ንሰለስተ ካብ ተቓወምቲ ውድባት ኣዘራሪብና ኣለና።


ዕጡቓት ነገድ ሙርሌ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ጋምቤላ መጥቓዕቲ ምፍጻሞም መንግስቲ'ቲ ክልል ሓቢሩ

ካብ ደቡብ ሱዳን ዝብገሱ ዕጡቓት ነገድ ሙርሌ ብቕድሚ ትማሊ ሰኑይ ዶብ ሰጊሮም ብምእታው ኣብ ውሽጢ ክልል ጋምቤላ ዝርከብ መዓስከር ስደተኛታት ኣኩጉ ብዝፈጸምዎ መጥቓዕቲ ክልተ ስደተኛታት ቀቲሎም ሓደ ሰብ ኣቁሲሎም ክብል መንግስቲ እቲ ክልል አፍሊጡ። ምኽትል ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ሰላምን ጸጥታን ክልል ጋምቤላ አቶ ኡቶው ኡኮት ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ካብ ደቡብ ሱዳን ግዝኣት ቡማ ዝመጹ ዕጡቓት ክልተ ቆልዑ'ውን ጨውዮም ወሲዶም'ዮም ድሕሪ ምባል ቅድሚ ሎሚ ተመሳሳሊ መጥቃዕታት ክፍጽሙ ጸኒሖም እዮም ኢሎም። ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ካብ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ኾነ እቶም ዕጡቃት ዝተሰምዔ ነገር የለን። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት ግን ብኣፈ-ጉባኤ ኢትዮጵያ አቶ ታገሰ ጫፎ ዝተመረሐ ጉጅለ ልኡኻት ምስ ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫ ኪር ብዛዕባ መጥቃዕታት ዕጡቓት ሙርሌ ሓዊሱ ኣብ ዝተፈላለዩ ጉዳያት ጸጥታ ዶብ ክልቲኣትን ሃገራት ምዝርራቡ ይዝከር።


ብሄራዊ ፓርክ ቃፍታ ሸራሮ በሰንኪ ኲናት ከቢድ ጉድኣት ከም ዘጋጠሞ ተሓቢሩ

ብሄራዊ ፓርክ ቃፍታ ሸራሮ ብሰንኪ ኲናት ከቢድ ጉድኣት ከምዘጋጠሞ ናይ ኢትዮጵያ በዓል ስልጣን ሓለዋ እንስሳት ዘገዳም ኣፍሊጡ። ብሄራዊ ፓርክ ቃፍታ ሸራሮ ንሓለዋ ሓርማዝ ተባሂሉ ዝተሓጸረ ኮይኑ፡ ኣብቲ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ክልል ትግራይ ኲናት ምስ ተወለዐ ናይቲ ፓርክ ሓለዋ ስለ ዝተቛረፀ ኣብ ልዕሊ ንብረት፡ ሃብቲን፡ ትሕተ-ቅርጽን እቲ ፓርክ ከቢድ ዕንወት ከምዝተፈፀመ ዳይሬክተር ኮሚኒኬሽን ሓለዋ እንስሳት ዘገዳም ኣቶ ናቃቸው ብርሌው ገሊፆም። ቅድም ክብል እቲ ፓርክ ብደረጃ ሃገር ብሃብቲ ዓጋዘን ኣብ መበል ካልኣይ ደረጃ ይስራዕ ከምዝነበረ ዝገለፁ ሓላፊ ብሄራዊ ፓርክ ቃፍታ ሸራሮ ኣቶ ታጠቅ ሻውል፡ ነቲ ኲናት ስዒቡ ብዝተፈፀመ ዘይሕጋዊ ሃደን ግን ዓጋዘን ምርኣይ ኣብ ዘይከኣለሉ ደረጃ ምብፅሑ ይሕብሩ። ንሃብቲ ተፈጥሮ ካብ ፖለቲካ ፈሊኻ ብዘይምርኣይ እዚ ናይ ወያነ ፓርክ እዩ እናተባህለ ብዝተፈፀመ መጥቃዕቲ ንዓጋዘን ሓዊሱ ብርክት ዝበሉ እንስሳት ዘገዳም ከም ዝሃለቑ ኣቶ ታጠቅ ሻውል ገሊፆም። እቲ ዝግበር ዝነበረ ሓለዋ ብምቍራፁን እቲ ሕዛእቲ ንመጓስነት ብምግልጋሉን እቶም ካብ ሃደን ዝተረፉ እንስሳት ዘገዳም ናብ ካልእ ከባቢ ከም ዝተሰደዱ ሓቢሮም። ብዘይካ'ዚ ኣብቲ ፓርክ ይፍፀሙ ዘለው ጨፍጫፍ ኣግራብ፡ ኳዕቲ ማዕድን፡ ምግፋሕ ሕርሻን ምፍራይ ከሰልን ነቲ ፓርክ ፈተና ከም ዝኾኑን ተገሊፁ። በቲ ኣብታ ሃገር ዘሎ ዘይምርግጋእ ዝተፀለወ ፓርክ ቃፍታ ሸራሮ ጥራሕ ከምዘይኮነ ዝገለፁ ኣቶ ናቃቸው ብርሌው፣ ካልኦት ፓርክታት ብፍላይ ድማ መዕቖቢ ሓራምዝ ባቢሌ ጉድኣት ከምዝበፅሖ ኣብሪሆም።


ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ምስ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያን ተወከልቲ ሕ/ኣፍሪቃ ምዝርራቦም ኤምባሲ ኣመሪካ ገሊጹ

ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣምባሳደር ማይክ ሃመር ኣብ ኢትዮጵያን እቲ ዞባን ዕድላትን ፃዕርታትን ሰላም ንምስጓም ምስ ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስትን ተወከልቲ ሕብረት ኣፍሪቃን ምዝርራቦም ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ሓቢሩ። እቲ መግለጺ ወሲኹ ኣምባሳደር ሃመርን ፈፃሚት ጉዳይ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ትረሲ ጃኮብሰንን ምስ ኣባላት ማሕበረሰብ ዲፕሎማሲ ብምዃን ኣብ ከተማ መቐለ ፈላማይ ዑደት ብምፍፃም ኣብ መንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ኣብ ትሕቲ ፅላል ሕብረት ኣፍሪቃ ዝርርብ ክጅመርን ኩሎም ካብ ፀርፍን መደረ ፅልእን ክዕቀቡን ምትብባዖም ይገልፅ።ንፃዕርታት ሰብኣዊ ረድኤትን ዝተርኣየ ምምሕያሽ ምዕዛቦምን ምቕራብ ነዳዲ ኣብ ዓፋር፣ኣምሓራን ትግራይን ሓገዝ ክበፅሕ ዘኽእል ምዃኑ ምሕባሮም ይገልፅ። ኣመሪካ ንጥዕና፣ልምዓትን ሰብኣዊ ሓገዝን ዝውዕል ኣብ 2021 ኣስታት 1.3 ቢሊዮን ዶላር ረድኤት ንኢትዮጵያ ሂባ እያ።ኣብ ቀረባ ድማ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብድርቂ ንዝተጎድኡ ዝውዕል ተወሳኺ 488 ሚሊዮን ዶላር ረድኤት ወፍዩ ኣሎ። እቲ መግለፂ ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣምባሳደር ማይክ ሃመር ንኽልተ ሰሙን ዘካየድዎ ፅምዶ ኣመሪካ ምስ ኢትዮጵያ ዘለዋ ምሕዝነትን ሕብረት ኣፍሪቃ ሰላምን ምርግጋእን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንምስጓም ዝገብሮም ፃዕርታት ምድጋፋ ዘንፀባርቕን እዩ ይብል ።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ንኣስታት 3-ሽሕ ዕጡቓት ኣብ ቐይዲ ምእታው ይገልጽ

ኣምቦ — መንግስቲ ኢትዮጵያ 3,180 አባላት እሸኔእ ክብል ዝጽውዖ ንገዛእ ርእሱ ሰራዊት ናጽነት ኦሮሞ ኢሉ ዝጽውዕ ዕጡቕ ጉጅለ ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ምእታው ኢዶም ዘይሃቡ ድማ ምድምሳሱ ኣፍሊጡ። ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ደሕንነትእታ ሃገር ሎሚ ቅነ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ ኣብ ልዕሊ ኣመራርሓእቲ ሸኔ ኢሉ ዝጽውዖ ንገዛእ ርእሱ ሰራዊት ናጽነት ኦሮሞ ኢሉ ዝጽውዕ ዕጡቕ ጉጅለ ዝዓለመ ስጉምቲ ኵሰድ ምውሳኑ ምኽትል ሓላፊ ኣገልግሎት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ሰላማዊት ካሳ ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢረን። ንሰን ኣብ ሞያሌ ኸኣ ምኽትል ኣዛዚ ደቡብ እዚ ዕጡቕ ጉጅለ ምትሓዙ ወሲኸን ሓቢረን። ዓለምለኸ ወሃቢ ቃል ሰራዊት ናጽነት ኦሮሞ ኦዳ ተርቢ ብወገኑ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ኣመራርሓታትና ስጉምቲ ክወሰድ ከም ዝወጠነ ሓበሬታ በጺሑና ኔሩ፣ መንግስቲ ዝሓዞ ሓይሊ ኾነ ስጉምቲ ዝተወሰዶ ኣባል ሰራዊት ናጽነት ግን ኦሮሞ የለን ኢሉእሎ ። ዳዊት ገልሞ ጥለብ ምንያ ኣፈወርቂ ጥለብ


ስርሓት ማሕበር ልምዓት ትግራይ

ማሕበር ልምዓት ትግራይ፡ ካብ ዝምስረት ኣትሒዙ፡ ኣብ በበይኑ መድረኻት ንሕብረተሰብ ክልል ትግራይ ሓገዛት ክገብር ጸኒሑን ኣሎን። እዚ ማሕበር፡ ምስቲ ኣብ ክልል ትግራይ ንዂናት ስዒቡ ዝመጸ ዕጽዋን ካልእ ስእነት መሰረታዊ ቀረባትን’ውን ኣብ ምቅላል’ውን ፍሉይ መደባት ሓንጺጹ ይሰርሕ ኣሎ።


ዓለምለኸ ኮሚቴ ቀይሕ መስቀል ኢትዮጵያ ንሓረስቶት ክልል ትግራይ ዘመናዊ ዱኽዒ ምክፍፋሉ ሓቢሩ

ዓለምለኸ ኮሚቴ ቀይሕ መስቀል ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ትግራይ ብግጭት ዝተጠቕዑ ሓረስቶት ኣፍራይነት ሕርሻ ንምዕባይ NPSን Ureaን ዝተባህሉ ዓይነታት ዘመናዊ ድኹዒ ን20,000 መራሕቲ ስድራ ከምዘከፋፈለ ኣፍሊጡ። ብመሰረት እቲ ገባሪ ሰናይ ትካል ብቲዊተር ኣብ ዝዘርግሖ መልእኽቲ እዚ ዘመናዊ ድኽዒ ኣብ ሰነ ዝተኸፋፈለ ዘራእቲ ስዒቡ ኣብ ማእኸላይ፣ምብራቓዊን ደቡባዊን ዞባታት'ቲ ክልል ምክፍፋሉ ገሊጹ ሎ።


ተስፋታትን ስክፍታታትን ኣብ ከይዲ ሰላም ኢትዮጵያ

ተኽእሎ ዘተ ሰላም ኣብ መንጎ ፈደራል መንግስቲን ገዛኢ ፓርቲ ክልል ትግራይን ይሰላሰለሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ ኣብ ከይዲ ዘተ ሰላም ዘለዎም ትጽቢት፡ ተስፋን ስክፍታን ንኸካፍሉና ንክኢላ ሕጊን ንፖለቲካዊ ኩነታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝከታተልን ብንጥፈት ዝሳተፍን ኣቶ ኢሳያስ ሃይለማርያም ካብ ክፍለ-ግዝኣት ካሊፎርኒያን ብዓል ሞያ ስነ ህንፃ(ኣርኪቴክት) ኤርምያስ አማረ: ቅድም ክብል ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ መምህር ኣርክተክቸር ዝነበረን ኣብዚ ሕዚእዋን ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዝርከብ ሓደ ዓብይ ናይ ኮንስትራክሽን ኩባኒያ ዝሰርሕን ከምኡ'ውን ንፖለቲካዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ዝምልከቱ ዛዕባታት ኣብ ዝተፈላለዩ መርበብ ሓበሬታታትን ማሕበራዊ ሚዲያን ዝፅሕፍን ኣዘራሪብናዮም ኣለና። No media source currently available No media source currently available


ግብረ መልሲ ዝተፈላለዩ ኣካላት ከይወጽእ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣዲስ ኣበባ ዝተኸልከለ ሃይማኖታዊ መገልገሊ

ፓትሪያርክ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ኢትዮጵያ ብፁእ ወቅዱስ ኣቡነ ማትያስን ካልኦት ብፁኣን ኣቦታትን ናብ ኣመሪካ ሒዞምዎም ክወፁ ተዳሊዮም ዝነበሩ ሃይማኖታዊ መገልገልታት፣ ሓድግታት ከምዘይኮኑ እናተፈለጠ ከየሓልፉ ምኽልካል ግቡእ ኣይኮነን ክትብል ቤተክርስቲያን ነቒፋ። በዓል መዚ መፅናዕትን ሓለዋን ሓድግታት ኢትዮጵያ ብወገኑ እቶም ሃይማኖታዊ መገልገልታት ሕጋዊ ኣሰራርሓ ብምኽታል ብቐሊሉ ክወፁ ይኽእሉ ነይሮም'ዮም ይብል። ቤት ፅሕፈት ጉምሩክ ጨንፈር ቦሌ ድማ እቶም ሃይማኖታዊ መገልገልታት ከየሓልፉ ኣይከልከልናን፣ ነዚ ዝገበረ ድሕንነት ኣቭየሽን እዩ ይብል። ግብረ መልሲ ኣይቭየሽን ግን ክንረኽብ ኣይክኣልናን።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ላዕለዋይ ልኡኽ ዘተ-ሰላም ዘለዎ ቅሬታ ይገልጽ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ፍሉይ ልኡኽ ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ኣመሪካን ካልኦት ኣምባሳድራት ሃገራት ኤውሮጳን መቐለ በጺሑ ድሕሪ ምምላሱ በቲ ዝተኸተሎ ኣገባብን ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺን ከም ዘይተሓጐሰ ኣማኻሪ ጸጥታ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ ኣምባሳድር ሬድዋን ሑሴን ገሊጹ። ነቲ ጕጅለ ዘይዕበቱ ከም ዝገለጸሉ ዘመልከተ ናይ ትዊተር መልእኽቲ እቲ ኣማኻሪ ጸጥታ፡ እቲ ጕጅለ ኣብ ክንዲ ንዘተ ዘመልክት ጉዳያት ዘቐድም በቲ ክልል ዝተዋህቦ መልእኽቲ ተሰኪሙ መጺኡ ክብል ወቒሱ። ዝርዝር ናይቲ ዝጠቐሶ ዘይዕግበት ግን ኣብቲ ዝለጠፎ ሓጺር ናይ ትዊተር መልእኽቲ ኣየቐመጠን። እቲ ፍሉይ ልኡኽ ኣብ መግለጺኡ ዝጠቐሶ ዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዛት ድሮ ይስርሓሉ ምህላዉን መንግስቲ ድማ ንዕኡን እንኮላይ ሕቶ ነዳዲ እቲ ክልልን ምምላሱ ኣምባሳድር ሬድዋን ኣብ ናይ ትዊተር መልእኽቱ ይገልጽ። እቲ ኣማኻሪ ጸጥታ፡ ኣብ መወዳእታ እቲ እንኮን ኣብ ዋጋ-ዕዳጋ ዘይኣቱን ብኣፍሪቃዊ ሕብረት ዝምእከል ዘተ ጥራይ ምዃኑ ኣስሚሩ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ቤት ጽሕፈት ዝምድናታት ወጻኢ ክልል ትግራይ ነቲ ጉዳይ ኣመልኪቱ ትማሊ ሓሙስ ኣብ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ነቲ ጉጅለ ድሕሪ ምምስጋኑ ዝተዛራረቡሉ ወሰንቲ ጉዳያት ዘርዚሩ። እቲ ክልል ንሰላም ዘለዎ ቅሩብነት ዝጠቐሰ መግለጺ፡ ግዜ ዘይህብ ዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዝ ክፍቀድ፡ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ናብ ንቡር ክምለሱን ንመሬት ክልል ትግራይ ሒዞም ዘለዉ ሓይልታት ክወጹን ዝብሉ ኣርእስታት ኣብቲ ዘተ ምልዓሎም ሓቢሩ።


ም/ጸሓፊት ቤ/ጽሕፈት ህዝቢን ስደተኛታትን ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ፡ ጋምቤላን ሰመራን በጺሓን

ኣብ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ምክትል ጸሓፊት ቤት ጽሕፈት ህዝቢን ስደተኛታትን ኤልሳቤጥ ካምፕቤል፣ ኣብ ጋምቤላ፣ ሰመራን ኣዲስ ኣበባን ምብጻሕ ፈጺመን። ኣብ ጋምቤላ ምስ ምክትል ፕረዚደንት’ቲ ክልል ተዘራሪበን ንመዕቆቢ ስደተኛታት’ውን ተዓዚበን። ኣብ ሰመራ ምስ ከንቲባ’ታ ከተማ ተራኺበን፣ ኣብ ሰርዶ ናብ ዝርከብ መዓስከር ተፈናቀልቲ በጺሔን። ኣብ መወዳእታ መገሸአን፣ ትካል ስደተኛታት ሕ/ሃ ንዳግመ ሰፈራ ቃለ መጠይቅ ዝገብረሉ ህንጻ በጺሓን።


ተወላዶ ትግራይ ተማሃሮ ዩኒቨርሲቲታት ብሰንኪ ምዕጻው ዩኒቨርሲቲታት ኣብ ጸገም ምህላዎም ይገልጹ

ተወላዶ ትግራይ ዝኾኑ ተማሃሮ ዩኒቨርሲቲታት ዝመሃሩሎም ዩኒቨርሲቲታት ንዕረፍቲ ስለዝተዓፀዉ ናብ ዝኸድዎ ብምስኣን ኣብ ፀገም ከምዝወደቑ ተዛሪቦም። እቶም ተማሃሮ ብምኽንያት ዕፅዋ መንገዲን ስእነት መጓዓዝያን ኣብ ክልል ትግራይ ናብዘለው ስድረኦም ክኸዱ ከምዘይከኣሉ ድማ ይገልፁ። እቶም ተማሃሮ ወሲኾም ሚንስትሪ ትምህርትን ዝምልከቶም ኣካላትን ካብቲ ዝርከብሉ ቦታ ከውጽእዎም ወይ ናብ ስድረኦም ክወስዱዎም ሓቲቶም ኣለው። ሚንስትሪ ትምህርቲ ብወገኑ እተን ዩኒቨርስቲታት ኣብ እዋን ዕረፍቲ ነቶም ተማሃሮ ኣገልግሎት ንምሃብ ዘኽእል በጀት ከምዘይብለን ብምሕባር፣ ናብ ክልል ትግራይ ምለሱና ንዝብል ሕቶኦም ግን ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ከምዝዝትይሉ ገሊጹ'ሎ። እቶም ተማሃሮ ካብ ዝመሃሩለን ዩኒቨርሲቲታት ቅድሚ ምውጽኦም ንዝምልከቶም ሓለፍቲ ሓቲቶም ዝረኸብዎ ምላሽ ንዓኻትኹም ንምቕላብ በጀት የብልናን ዝብል ከምዝነበረ ሓቢሮም። ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ዝተሓተተ ሚንስትሪ ትምህርቲ፣ ተማሃሮ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ክፀንሑ ዝኽእሉ ንዓሰርተ ኣዋርሕ ጥራይ ከምዝኾነ ብምግላጽ ካብዚ ዝተፈለየ ኣሰራርሓ ከምዘይብሉ ኣመልኪቱ።ሓላፊ ጉዳያት ምምሕዳር ሚንስትሪ ትምህርቲ ዝኾኑ ኣቶ ዓብዶ ናስር ነቶም ተማሃሮ ኣብ ዩኒቨርሲቲታት ክጸንሑ ምግባር ኣጸጋሚ እዩ ይብሉ። "ብመሰረት እቲ ሕጊ ብስሩዕ ዝመሃሩ ተማሃሮ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ክፀንሑ ዝኽእልሉ ን10 ኣዋርሕ ጥራሕ እዩ።ነዞም ተማሃሮ ከነጽንሖም እንተበልና'ውን ዝኸውን ኣይኮነን፣ ናይ ክረምቲ ተማሃሮ ናብተን ዩኒቨርሲታት ዝኣትውሉ እዋን እዩ። ኣብ ዩኒቨርሲታት ትግራይ ዝመሃሩ ዝነበሩ ናይ ክረምቲ ተማሃሮ ናብ ኩለን ዩኒቨርሲታት ኢና ኣእቲናዮም። እዚ ኣብተን ዩኒቨርሲታት ጾር ወሲኹ እዩ።ናይ በጀት ዋሕዲ ስለዘሎ ዩኒቨርሲታትና ነዞም ተማሃሮ እዚኦም ዘጽንሕሉ ዓቕሚ የብለንን። ከም ዜጋ እተን ዩኒቨርሲታት ቦታ እንተለዎም እንተዝሕግዘኦም ፅቡቕ ነይሩ ኢለ እሓስብ።" ብዝሓደሮም ስግኣት ናብ ዝተመደቡለን ዩኒቨርሲታት ዘይከዱ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ትምህርቲ ዘቋረፁ ተማሃሮ'ውን ኣለው። ካብኣቶም ሓደ ኣብ ፀገም ከምዘለውን ሚንስትሪ ትምህርቲ ፍታሕ ክህቦም ከምዘይከኣለን ይገልፅ። ኣቶ ዓብዶ ናስር ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ ምላሽ ክሳብ ሕጂ ነዚ ዝመስል ሕቶ ዘቕረበ አካል ከምዘይለ እንተኾነ እቲ ሚንስትሪ ከምዚ ዓይነት ሕቶ ብግቡእ ዝምልሰሉ ኣሰራርሓ ከምዘለዎ ኣዘኻኺሮም።


ሓድሽ ክልላዊ መንግስቲ ደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ 4 ዋና ከተማታት ከምዝህልውዎ ተገሊጹ

ሓድሽ ክልላዊ መንግስቲ ደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ማዕረ ደረጃ ክህልወን እዩ ዝተባህለ ኣርባዕተ ዋና ከተማታት ከምዝህልዎ ቤት ምኽሪ'ቲ ክልል ኣፍሊጡ።በዚ መሰረት ካብ ዞባ ከፋ ከተማ ቦንጋ፣ካብ ዞባ ዳውሮ ከተማ ተርጫ፣ካብ ቤንች ሼክ ከተማ ሚዛን ኣማንን ካብ ዞባ ሻካ ድማ ከተማ ቴፒ ከምዝተመርፃ ዝወፀ መጣየሲ ኣዋጅ ይገልፅ። ብኻልእ ወገን ድማ ኣብ ክልል ደቡብ ብሄርን ብሄረ ሰባትን ህዝብታትን ዝርከቡ 10 ዞባታትን ሽዱሽተ ፍሉይ ወረዳታትን ብክልል ንምጥያስ ናብ ቤት ምኽሪ ፌደረሽን ሕቶ ምቕራቡ ይሕበር ኣሎ።


ፍቕሪን ኲናትን

ማሞ ኣፈታ ወታሃደር ኢትዮጵያ ኰይኑ ኣብ እዋን ስርዓት ደርግ ኣብቲ ኣብ ኤርትራ ዝነበረ ኲናት ተሳቲፉ። ኣብ ኲናት ተማሪኹ፣ ኣይጸንሐን ኣባል ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ብምዃን ቃልሱ ክቕጽል ወሲኑ። ኣብቲ ቃልሲ ምስ ተጋዳሊት ህይወት ተስፋይ ተራኺቦምን ተፋቒሮምን። ነቲ ዝነበረ ኵሉ መሰናኽላት ሰጊሮም ሓዳር መስሪቶም፣ ሕጂ ምስ ደቆም ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ይቕመጡ ኣለዉ። ንርክቦም፡ ፍቕሮምን ካልእ ምስኡ ዝተኣሳሰር ጉዳያትን ኣጋይሽ ድምጺ ኣመሪካ ኰይኖም ኣለዉ።


ዘተ ሰላም ኢትዮጵያን ብገለ ወገናት ዝቐርቡ ዕንቅፋታትን

መንግስቲ ኢትዮጵያን ሓይልታት ትግራይን ነቲ ኣብ ወርሒ ሕዳር 2020 ዝጀመረ ጎንፂ መዕለቢ ንምርኻብ ንዘተ ሰላም ይዳለዉ ኣለዉ። ብኻልእ ወገን እቲ ኲናት ሰፊሑ ኣብ ከተማ ኣብዓላ ብዘውረዶ ዕንወት ሚልሻን ነበርትን ንሰላም ድልዋት ምዃኖም እንተገለፁ እኳ ተንተንቲ ግና ብቀ፟ሊሉ ዝመፅእ ከምዘይኾነ ይገልፁ። ኣብዓላ በቲ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ታሕሳስ ኣብቲ ኸባቢ ዝተኻየደ ከቢድ ኲናት ዳርጋ ሙሉእ ብሙሉእ ዓንያ'ያ። ነበርቲ ከምዝበልዎ ሓይልታት ትግራይ አብ ልዕሊ ሰላማውያን ሰባት እታ ከተማ ይትኩሱ ብምንባሮም:መብዛሕትኦም ነበርቲ እታ ከተማ ገዛውቶም ሓዲጎም ተሰዲዶም ዝፀንሑ ኮይኖም ሓይልታት ትግራይ ኣብ ወርሒ ሚያዝያ ካብቲ ኸባቢ ምውፀኦም ስዒቡ ድማ ውሑዳት ተመሊሶም ኣለው። ኣንፃር ህወሓት ክዋግኡ ንዝፀንሑ ሚልሻታት እቲ ኸባቢ ዝመርሑ ፋራስ ለኢሌ በቲ ኲናት ዝወረደ ዕንወት ኣዝዩ ዓብዪ ምዃኑ ይዛረቡ ። “ህዝቢ ጥምየት እምበር ኲናት አይፈርሕን። ኣብዚ እዋን ዝብላዕ የብሉን ፣ ዝዕድገሎም ሹቃ፟ት ኮኑ ዝኮነ ዓይነት ዕዳጋ የለን። ብዙሓት ናብ ከባቢኦም ዝተመልሱ ስድራ በቲ ዘሎ ጥምየት፣ ስእነት ትሕተ ቅርጺ እንታይ ክገብሩ ከምዝኽእሉ ብጭንቀት ተዋሒጦም ኣለዉ።” ዘይተተኮሱ ፈቐድኡ ዝርከቡ ነተጉቲ ድማ ካልእ ስግኣት ነበርቲ እዮም። ክልተ ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ገዝኦም ዝረኸብዎም ነተጉቲ ንድምፂ ኣመሪካ ኣርእዮም። ብዙሓት አብ ከተማ ኣብዓላን ከባቢኣን ዝርከቡ ነበርቲ እቲ ኣብ ሞንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልል ትግራይን ዘሎ ምስሕሓባት ፖለቲካ ከምዘየገድሶምን ኩነታት ናብ ንቡር ክምለስ ጥራይ ዘለዎም ድልየት ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሮም። ክልቲኦም ወገናት ንዘተ ድልዋት ምዃኖምን 21 ኣዋርሕ ዘቑጸረ ውግእ ጠጠው ንምባል ምድላዎም ሓቢሮም እዮም። ኣብ ወርሒ ሰነ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝዛተይ ኮሚቴ አጣይሰ ክብል ከሎ ብወገን ትግራይ'ውን ተመሳሳሊ ነገር ተሰሚዑ። ይኹን ደኣ እምበር ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣምባሳደር ፍሰሃ አስገዶም ተሰማ ግን ኣብ ቀረባ ዘተ ክካየድ እዩ ዝብል ተስፋ ከምዘይብሎም ንድምፂ ኣመሪካ ገሊጾም። “ሎሚ ዘተ ክካየድ እዩ ዝብል ተስፋ አለኒ ኢለ ክዛረብ ይኸብደኒ እዩ ። ምኽንያቱ ኣብቲ እዋን በቶም ነቲ ዘተ ዘመዓራረዩ ኣካላት ከም ኣመሪካ ፣ ሕብረት ኣፍሪቃን ካልኦትን ኩሎም ዝተነግረና ኣብዝኾነ ደቃ፟ይቅ፟ መሰረታውያን ኣገልግሎታት ክጅምሩ ምዃኖም እዩ ። ንሕና ድማ መዓልታት ዘይኮነስ ሰዓታት ኢና ክንቆፅር ፀኒሕና ዝኮኑ ምንቅስቃ፟ሳት ክፍጠሩ ይኽእሉ ኢልና ፤ መንግስቲ ኣዲስ አበባ ግን ብኣንፃሩ ክኸይድ ዝወሰነ እዩ ዝመስል።” መንግስቲ ኢትዮጵያ ንኣገልግሎታት ቴሌኮም ፣ ባንኪ ፣ ምጉዕዓዝ ነዳዲን ሰብኣዊ ሓገዛትን ናብ ትግራይ ንኸይኣትዉ ከልኪሉ እዩ ። ተንተንቲ እውን መሰረታዊ አገልግሎታት እቲ ክልል ናብ ዝነበርዎ እንተዘይተመሊሶም ሰላማዊ ዘተ ዘይክቅ፟ፅል ይኽእል እዩ ኣብ ዝብል ይሰማምዑ ። ይኹን እምበር ዋላ ንሱ እዃ እንተተቓነዐ ካልኦት ዕንቅፋታት እውን ኣለዉ ይብሉ ። ብዝሒ ሰራዊት ክልል ትግራይን አንፃር መንግስቲ ኲናት ክኸፍት ዘእኽእል ዓቅሙን እቲ ሓደ ሙዃኑ ተንተንቲ ስግኣቶም ይገልፁ ። ዊልያም ደቪድሰን ኣባል ዓለምለኸ ጉጅለ ተንታኒ ቅልውላው "ኣመራርሓ ክልል ትግራይ ወይውን ህዝቦም ይትረፍ ነቲ ሰራዊት ዕጥቁ ክፈትሕ መጠን እቲ ሰራዊት ምቅናስ ዝብል እውን ከምዝቅ፟በልዎ ግልፂ ኣይኮነን ብተመሳሳሊ መንግስቲ ፌደራል እውን ትግራይ ከምዚ ዓይነት ብዝሒን ናይ ምውጋእ ዓቅ፟ምን ዘለዎ ሓይሊ ሒዛ ኣካል ፈደረሽንን ፖለቲካዊ ስርዓትን ኢትዮጵያ ኮይና ሙሉእ ብሙሉእ ክትቅፅል ዘፍቅድ ሙዃኑ እውን ግልፂ አይኮነን።" ህወሓት ካብ ኢትዮጵያ ተገንፂሉ ነፃ ሃገር ናይ ምምስራት ሓሳብ ከምዘለዎ ሓቢሩ ነይሩ እዩ ። ነዚ ብዝምልከት ተንታኒ ፖለቲካ ኪራም ታደሰ ቅኑዕ ኣማረፂ ከምዘይመስሎ ይሕብር።ንኤርትራ ከም ኣብነት ጠቂሱ ድማ ንሰለስተ ዓሰርተታት ዓመታት ሓሊፋ ኣብዚ እዋን ዘላትሉ ኩነታት ዘቅ፟ስን አይኮነን ይብል ። ካልእ እቲ ሰሓቢ ከባቢ ምዕራብ ትግራይ መን ይቆፃፀሮ ዝብል ኣብቲ ዘተ እቲ ዝዓበየ ግደ ዝሕዝ ሙዃኑ ተንተንቲ ይገልፁ። መንግስቲ ኢትዮጵያ መብርሂ ክህብ ዝቀረብሉ ሕቶ ምላሹ ኣይሃብን ።


ውድብ ጥዕና ዓለም ንቀርኒ ኣፍሪቃ ሓገዝ ንምልጋስ 123.7 ሚልዮን ዶላር ሓቲቱ

ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንዘጋጠመ ጥምየትን ሕማምን ንዝተጠቕዑ ብሚሊዮናት ዝቑጸሩ ሰባት ህፁፅ ረድኤት ንምቕራብ 123.7 ሚሊዮን ዶላር ቕልጡፍ ሓገዝ ሓቲቱ። ብመሰረት ፀብፃብ ትካላት ሕቡራት ሃገራት ኣብ መላእ ቀርኒ ኣፍሪቃ ልዕሊ 80 ሚሊዮን ሰባት ንዓሰርተታት ዓመታት ተራእዩ ዘይፍለጥ ደረጃ ጥምየት ኣጋጢሙዎም ኣሎ።ኣብ መላእ ሶማል፣ኢትዮጵያን ኬንያን ፍርቆም ህጻናት ዝኾኑ ኣስታት 20 ሚሊዮን ሰባት ድሮ ኣብ ጫፍ ዓፀቦ ከምዝርከቡ ኣጠንቂቑ ኣሎ። ኣብ ውድብ ጥዕና ዓለም ሓጋዚ ምኽትል ዳይሬክተር ግብረ መልሲ ሓደጋ ኢብራሂም ሶክ ፎል እዚ ሕሱም ቅልውላው ውሕስነት መግቢ ኣብቲ ዞባ ቅልውላው ጥዕና እውን ኣስዒቡ ኣሎ ኢሎም።ሕፅረት ዝተመጣጠነ ኣመጋግባ: ለበዳ ሕማም በዲዶ ይውስኽ ምህላው ገሊጾም። ፎል ውድብ ጥዕና ዓለም ዘቕረቦ ምሕፅንታ ኣገልግሎት ጥዕና ንዝያዳ ዝተጎድኣ ሸውዓተ ሃገራት ጅቡቲ፣ኢትዮጵያ፣ኬንያ፣ሶማል፣ደቡብ ሱዳን፣ሱዳንን ኡጋንዳን ንምስፍሕፋሕ ክውዕል እዩ ኢሎምም። ንሶም ወሲኾም ኣብ ዩክሬን ኵናት ካብ ዝጅመር ኣትሒዙ ምጉዳል ፀጋታት ከምዘሎ ብምሕባር ዓለምለኸ ሓገዝቲ ኣብ ዩክሬን ንዘሎ ቅልውላው ብገንዘብ እናሓገዙ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰባት ብጥምየትን ሕማምን ህይወቶም ከይስእኑ ዘይከላኸሉ እንተኾይኖም ንሕልና ዝጎድእ እዩ ኢሎም።


ላዕለዋይ ልኡኽ ኣመሪካን ኤውሮጳን ምስ መራሕቲ ክልል ትግራይ ምዝታዩ ተገሊጹ

ልዑኻት ሕ/ሃ፣ ኣመሪካ፣ ኣውሮጳ፣ ካናዳን ካልኦት ሃገራትን፣ ምስ ፕረዚደንት ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረጽየን ገ/ሚካኤል ሎሚ ሰሉስ ኣብ መቐለ ከምዝተዘረቡ ተፈሊጡ። ፍሉይ ልኡኽ መንግስቲ ኣመሪካ ንጉዳያት ቐርኒ ኣፍሪቃ ማይክ ሃመር፣ ፍሉይ ልኡኽ ሕብረት ኣውሮጳ ንጉዳያት ቐርኒ ኣፍሪቃ ኣኒታ ወይበር፣ ወከልቲ ሕቡራት ሃገራት፣ ኣምባሳደራት ካናዳን ጣልያንንን ካልኦት ሃገራትን፣ ምስ ፕረዚደንት ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤልን ካልኦት ላዕለዎት ኣባላት ኣመራርሓን ምዝርራቦም ተሓቢሩ። ብመሰረት ወግዓዊ መራኽቢ እቲ ክልል ድምጺ ወያነ ዝዘርግሖ ሓበሬታ "ኣብ ልዕሊ ትግራይ ንዝተፈፀመ ወራር ስዒቡ ዝተፈፀሙ ገበናት ከምኡ እውን ህዝቢ ትግራይ እዉጅ ብዝኾነ ክባን ዕፅዋን ዝሳዓበ ደልሃመት ኣመልኪቱ ሰፊሕ መብርሂ ተዋሂብዎም" ክብል ኣፍሊጡ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ እቲ ልኡኽ ድሕሪ’ቲ ርክብ ኣብ ዘውጽኦ ሓጺር መግለጺ፡ ብዅላቶም ወገናት ንሰላም ዝርአ ዘሎ ቅሩብነት ድሕሪ ምምስጋን፡ ፖለቲካዊ ልዝብ እቲ እንኮ ነባሪ መፍትሒ እቲ ግጭት’ዩ ክብል ገሊጹ። እቲ ኣቐዲሙ ምስ ወከልቲ ፈደራላዊ መንግስቲ’ውን ዝተዛራረበ ልኡኽ፡ ቅልጡፍ ምምላስ መሰረታዊ ቀረባትን ኣገልግሎታትን ኣብቲ ክልል ከም ዘድሊ'ውን ሓቢሩ። ወሲኹ እቲ መግለጺ፡ በቲ ዘሎ ቅሩብነትን ተዛማዲ ምርግጋእን ንሰብኣዊ ሓገዝን ምምላስ መሰረታዊ ኣገልግሎታትን ምትዕንቓፍ ኣይምኽኑይን ክብል ኣመልኪቱ። ብተመሳሳሊ ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ክኣትዉ ዘተሓሳሰበ ልኡኽ፡ ናብ ነባሪ ዕርቂ ንምስጋር ንፈጸመቲ በደል ናብ ግቡእ ተሓታትነት ዝመርሕ መገዲ’ውን ክጣየስ ኣዘኻኺሩ። እቲ ልኡኽ ኣብ መወዳእታ ብዅላቶም ወገናት ዝግበር ንጽልኢን ቂምን ዝዕድም ተዃታዂ ቃናታትን ዘረባታትን ደው ክብል ተማሕጺኑ።


ኮሚሽን ሰ/መሰላት ኢትዮጵያ ንኩነታት ኣብያተ ማእሰርቲ ክልል ኦሮምያ ዝምልከት መግለጺ ሂቡ

ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኩነታት ኣብያተ ማእሰርቲ ክልል ኦሮምያ ምስ ዝሓለፈ ዓመት ክነጻጸር ከሎ ዝተወሰነ ምምሕያሽ ዋላ’ውን እንተርአየ፣ መሰላት እሱራት ዝጣሓሰሉ ኣሰራርሓ ከምዝተዓዘበ ገሊጹ። ገለ ካብ’ቶም ዝተጥቀሱ ጉድለታት ሰባት ካብ ሕጊ ወጻኢ ከምዝእሰሩ፣ ሕጊ ኣብ ዝወሰኖ ደረት ጊዜ ናብ ቤት ፍርዲ ከምዘይቀርቡ ዝብሉ እዮም። ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፣ ኣብ መደብራት ፖሊስ ንዘጓንፉ ዝበሎም ጉድለታት፣ ኣብ’ዚ ሰሙን’ዚ ወግዓዊ ከምዝገብር ገሊጹ'ሎ።


ንድሕነት ጋዜጠኛታት ዝሕለቅ ትካል ዂናት ኢትዮጵያ ንኩነታት ናጽነት ፕረስ'ታ ሃገር ከንቆልቁል ጌሩ'ዩ ይብል

ውግእ ሰሜን ኢትዮጵያ ድሕሪ ምውልዑ፣ ኩነተ ናጽነት ፕረስ ኣብ ኢትዮጵያ ከምዘንቆልቆለን፣ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመታት ናብ ስልጣን ድሕሪ ምምጽኦም ንዝተመዝገቡ ኣዎንታዊ ምዕባለታት ከምዘጥፈኦን ተሓላቂ ድሕነት ጋዜጠኛታት(CPJ) ኣፍሊጡ። እቲ ኣብ ኣመሪካ ዝመደበሩ ንድሕነት ጋዜጠኛታት ዝሕለቅ ትካል ኣብ ሞንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ሓይልታት ትግራይን ዝሓለፈ ዓመት ውግእ ካብ ዝኽፈት ንደሓር፣ ብውሑድ 63 ጋዜጠኛታት ተኣሲሮም ይብል። ዝሓለፈ ዓመት ታሕሳስ ኣብ ኢትዮጵያ 16 ጋዜጠኛታት ተኣሲሮም ከምዝነበሩን እዚ ብዝሒ’ዚ ድማ ማዕረ’ታ ካብ ሃገራት ትሕቲ ሳሃራ ኣፍሪቃ ዝበዝሓ ቁጽሪ እሱራት ጋዜጠኛታት ዘለውዋ ሃገር ኤርትራ ማዕረ ከምዝሰርዓን ሲፒጄይ የዘኻኽር። ኣብ መርስዕ ናጽነት ሚድያ ሃገራት ኢትዮጵያ ኣብዚ እዋን’ዚ ካብ 180 ሃገራት ኣብ መበል 114 ደረጃ ትርከብ። ሲፒጄይ ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያ ብመሰል ዋሕስ ንክፍታሕ ታሕተዋይ ቤት ፍርዲ ውሳነ ንዘሕለፈ ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ ሞያዊ ስርሑ ንከይዓዪይ ኣሲሮምዎ ከምዝርከቡን ብህጹጽ ንክፈትሕዎን ጸዊዑ ኣሎ። እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ ሰበ ስልጣን ክልል ትግራይ፣ ነቶም ምስ ገዛኢ ፓርቲ ብልጽግና ይተሓባበሩ ነይሮም ኢሎም ዝኣሰርዎም ሓሙሽተ ጋዜጠኛታት ንክፈትሕዎም’ውን ሲፒጄይ ጸዊዑ አሎ።


ሕማም ነፍሪ ኣብ 15 ወረዳታት ክልል ትግራይ ምርኣዩ ሰብ-መዚ ጥዕና ትግራይ ኣመልኪቶም

ሕማም ነፍሪ ማለት ኣንትራክስ ኣብ 15 ወረዳታት ክልል ትግራይ ምርኣዩ ሰብ-መዚ ጥዕና ትግራይ ኣመልኪቶም። እዚ ብተመልዶ “መገረም” እናተባህለ ዝጽዋዕ ሕማም ካብ እንስሳታት ናብ ሰብ ዝመሓለለፍ ኰይኑ፡ ብሰንኪ ዘሎ ስእነት መድሃኒትን ክታበት እንስሳታትን ክጋደድ ከም ዝኸኣለ እቲ ዝበጽሓና ዜና የመልክት።


ግብጺ፡ ኢትዮጵያ ኣብ ንሳልሳይ ዓመት ከተካይዶ ዝወጠነት ምምላእ ሓጽቢ ሕዳሴ ዘለዋ ተቓውሞ ገሊጻ

ግብጺ ኢትዮጵያ ንዝሓለፈ ሰለስተ ዓመታት ምስ ሃገራት ታሕተዎት ተፋሰስ ፈለግ ኒል ኣብ ስምምዕ ከይበጽሓት ንኣሰሓሓቢ ግድብ ህዳሴ ብምምላኣ: ዘለዋ ተቓውሞ ብዓርቢ ንቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ምፍላጣ ገሊጻ። ብቢሊዮናት ዶላር ወፃኢ ይህነፅ ዘሎ ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ካብ ኣፍሪቃ እቲ ዝዓበየ መመንጨዊ ሃይድሮ ኤለትሪክ ጥራሕ ዘይኮነስ ህንፀቱ ካብ ዝጅመር 2011 ጀሚሩ ማእኸል ምስሕሓብ ኮይኑ ፀኒሑ እዩ። መግለጺ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ሃገሩ ኣብ 26 ሓምለ ኢትዮጵያ ኣብዚ ናይ ውሕጂ እዋን'ዚ ዓመት ነቲ ዲጋ ምምላእ ከምትቕጽል ዝገልጽ ደብዳበ ከምዝበጽሓ ይሕበር። ናይዚ ግብረ መልሲ ግብፂ: ተቓውምኣ ንምምዝጋብን ስምምዕ ከይተበፅሐ ኢትዮጵያ ምምላእ ማይ ምቕፃላ ንምቅዋምን ንቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ፅሒፋ ኣላ። እቲ ሚንስትሪ ግብፂ ኣንፃር በይናዊ ስጉምታት ኢትዮጵያ ንመጻኢ ክፈጥር ዝኽእል ሓደጋ ሓዊሱ ሕጋዊ መሰላን ሃገራዊ ረብሓኣን ንምርግጋፅ ኩሎም ኣገደስቲ ስጉምታት ክትወስድ ከም እትኽእል ኣስሚሩሉ ኣሎ። ኢትዮጵያ ግድብ ዓብይ ህዳሴ ንሓይሊ ኤለትሪክን ልምዓታን ኣገዳሲ ምዃኑ ትገልፅ። ካይሮን ካርቱምን ግን ብዛዕባ እቲ እቲ ዲጋ ስኽፍትአን ይገልፃ። እቲ 4.2 ቢሊዮን ዶላር ይህነፅ ዘሎ ዲጋ ልዕሊ 5,000 ሜጋዋት ሓይሊ ኤለትሪክ ከመንጩ ትፅቢት ይግበር። ኣብቲ ከባቢ ዑደት ይፍፅሙ ዘለው ሓድሽ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ማይክ ሃመር ንኹሉ ተጠቀምቲ'ቲ ፈለግ ዝጠቅም ስምምዕ ክብፃሕ ብሕብረት ኣፍሪቃ ዝምራሕ ፃዕሪ ብዕቱብ ንድግፍ ኣለና ኢሎም።


ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ ኢትዮጵያ ምስ ዝተፈላለዩ ኣካላት ተዘራሪቦም

ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣምባሳደር ማይክ ሃመር ኣብ ኢትዮጵያ ነባሪ ሰላምን ምርግጋእን ክሰፍን ምስ መንግስቲ፣ዝተፈላለዩ ተነሓናሕቲ ሰልፊታትን ስቪክ ማሕበራትን ምዝርራቦም ኣብ ኢትዮጵያ ኤምባሲ ኣመሪካ ገሊፁ። እቶም ፍሉይ ልኡኽ ምስ ምኽትል ቀዳማይ ሚንስትርን ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ደመቀ መኮነን፣ምስ ኣቦ መንበር ግንባር ነፃነት ኦሮሞ ኣቶ ዳውድ ኢብሳን ኣቦ መንበር ፌደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ፕሮፌሰር መረራ ጉዲናን ምዝርራቦም ተፈሊጡ ኣሎ። ቀንዲ ዛዕባ ልዝቦም ኣብታ ሃገር ዘሎ ስእነት ሰላምን መፍትሒኦምን ምዃኑ ፕሮፌሰር መረራ ገሊፆም።


ክልላዊ መንግስቲ ሶማሌ ኣብ ልዕሊ ዕጡቓት ኣል-ሸባብ ብዝወሰዶ ስጉምቲ 600 ምቕታሉ ኣፍሊጡ

ክልላዊ መንግስቲ ሶማሌ ናብቲ ከልል ኣትዮም ኣብ ዝነበሩ ዕጡቓት ኣል-ሸባብ ብዝወሰዶ ስጉምቲ ልዕሊ 600 ዕጡቓት ምቕታሉ ኣፍሊጡ።ኣንጻር ብደረጃ ዓለም ግብረ-ሽበራዊ ጉጅለ ተባሂሉ ዝተመደበ ኣል-ሸባብ ዝካየድ ቓልሲ ቀፃልነት ከምዝህልዎን ምስ ፌደራል መንግስቲ ብምውዳድ ከምዝሰርሕን'ውን ተሓቢሩ ኣሎ። ቤት ምኽሪ ክልላዊ መንግስቲ ሶማሌ ካብ ዝሓለፈ ቀዳም ጀሚሩ ስሩዕ ጉባኤኡ የካይድ ከምዘሎን ኣብቲ ክልል ዘጋጠመ ደርቅን ናይዚ ሰሙን መጥቓዕቲ ኣል-ሸባብን ኣብቲ ኣኼባ መዘራረቢ ካብ ዝነበሩ ዛዕባታት ገሊኦም ምንባሮም ተሓቢሩ'ሎ።


ቀባኢ ኤርሚያስ ዑቝበ ኣብ በበይኑ ግዜን ቦታን

ቀባኢን ቀራጺን ኤርሚያስ ዑቝበ ብዘመናዊ ቅዲ ስራሓቱ ካብ ዝልለዩ ኤርትራውያን ስነ-ጥበበኛ ኢዩ። ሕጂ ኣብ ሃገረ ሽወደን ዝርከብ ኤርሚያስ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝነበረሉን ድሕሪኡ’ውን ካብ ኤርትራን ምስ ወጽአ፡ ብውሑዱ ኣብ ዓመት ሓንሳብ ናይ ስእሊ ምርኢት ከም ዝገብር ይሕብር። ብዛዕባ ስራሓቱ፡ ጽልዋ ስደተ ኣብ ቅብኣን ምስኡ ዝተኣሳሰር ኣርእስታትን ኣመልኪትና ንዘገበርናዮ ዕላል ንምክትታል ኣብዚ ሰዓቡ።


ካብ ክልል ትግራይ ተመዛቢሎም ኣብ መዓቖቢ ዝርከቡ ተወላዶ ኣምሓራ ኣብ ጸገም ከምዝርከቡ ይገልጹ

ብሰንኪ ኵናት ካብ ክልል ትግራይ ተመዛቢሎም ኣብ ዞባ ማእኸላይ ጎንደር ጥቓ ከተማ ጎንደር ኣዘዞ ቀበሮ ሜዳ ኣብ ዝተባህለ መዕቖቢ ተመዛበልቲ ዝርከቡ ተወለድቲ ብሄረ ኣምሓራ ኣብ ፀገም ከምዝርከቡ ተዛሪቦም። ኣስታት 3,000 ዝኾኑ ተመዛበልቲ ዓለምለኸ ትካላት ረድኤት ካብ ዝሰርሕሎም መፅለሊ ወፃኢ ሓገዝ ይገብረሎም ዘሎ ኣካል ከምዘየለ ብምሕባር ንህዝቢ ከተማ ጎንደር ኣመስጊኖም ኣለው። ኮሚሽነር ኮሚሽን ምክልኻል ሓደጋን ውሕስነት መግብን ክልል ኣምሓራ ዘላለም ልጃለም ንቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ እቲ ክልል ኣብ ዘቕረቡዎ ፀብፃብ ብኵናት ዝተመዛበሉ 1.4 ሚሊዮን ሰባት ከምዘለው ብምግላፅ እኹል ሓገዝ ይረኽቡ ከምዘየለው፤ምኽኒያቱ ድማ ዓለምለኸ ትካላት ረድኤት ብዝድለ መጠንን ስሉጡንን ረድኤት ምቕራብ ስለዘይክኣሉ እዮም ኢሎም።


ኩነታት ማሕበር ረድኤት ትግራይ

ማሕበር ረድኤት ትግራይ ካብ ዝምስረት ጀሚሩ ብዘይ ኣፈላላይ ንኹሉ ዝተፀገመ ህዝቢ ረዲኤታዊ ሓገዛት ክገብር ጸኒሑ'ዪ። ኣብዚ እዋን’ውን እንተኾነ ዋላ’ዃ ሕፅረት ቀረባት እንተሃለወ በቲ ዝነበረ ተሞክሮ ንዝተረክበ ሓገዛት ኣብ ምብፃሕ ይሰርሕ ኣሎ ከምኡ ኾይኑ ግን ፈታኒ ኩነታት ይሓልፉ ምህላዎም እዩ ይግለፅ ። ንፕሮግራም ማኔጀር እቲ ትካል ኣዘራሪብናዮም ኣለና ።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ህወሓት ኣብ ዝኾነ ጊዜን ቦታን ክላዘብ ቅሩብ ምዃኑ ኣምባ.ሬድዋን ገሊጾም

"ምስ ገዛኢ ፓርቲ ክልል ትግራይ ህወሓት ንክካየድ ተወጢኑ ዘሎ ልዝብ፣ ኣብ ዝኾነ ስፍራን ጊዜን ንምክያድ ቅሩብነት ከምዘሎ" ኣማኻሪ ሃገራዊ ድሕነት ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ዝኾኑ ኣምባሳደር ሬድዋን ሑሴን ገሊጾም። ኣምባሳደር ሬድዋን ወሲኾም መርገጺ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣመልኪቶም ኣብ ዝጻሓፍዎ ናይ ትዊተር መልእኽቲ "ንቅድመ ኩነታት ኣይንቅበልን" ኢሎም። ኣብ ቀረባ መግለጺ ዝሃቡ ፕረዚደንት ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረጽየን ገ/ሚካኤል ናብ ልዝብ ሰላም ቅድሚ ምእታው፣ ክማልኡ ኣለዎም ዝብልዎም ኩነታት ከምዝጠቀሱ ዝዝከር እዩ። ዶ/ር ደብረጽየን ንመስርሕ ሰላም ብቀንዱ ዝመርሕዎ ኣመሪካዊያን ከምዝኾኑ፣ እቲ ልዝብ ቅድሚ ምጅማሩ ግና፣ መሰረታዊ ኣገልግሎት ተመሊሶም ክኽፈቱ ከምዝግባእ፣ ኣብ ሕገ መንግስቲ መሰረት ዝገበረ ልዝብ ንምስታፍ ቅሩባት ምዃኖም፣ ነቲ መስርሕ ይከታተሉ ኣለው ንዝበልዎም ኣመሪካዊያን፣ እቶም ህዝባዊ ኣገልግሎታት ዝጅምርሉ ጊዜ ንክግለጸሎም ከምዝሓተቱ ሓቢሮም ነይሮም። ኣመሪካ ግና ዛጊት ዝሃበቶ ወግዓዊ መግለጺ የለን። ኣብ ኢትዮጵያ ፈጻሚት ጉዳይ ኤምባሲ ኣመሪካ ትሬሲ ጃኮብሰን ብወገነን ኣብ ሞንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ንክካየድ ተወጢኑ ዘሎ ልዝብ፣ ብሕብረት ኣፍሪቃ ምስላጡ፣ ሃገረን ትድግፍ እያ ከምዝበላ ይዝከር።


ኣብ ዓለምለኸ ውድድር ኣትሌትክስ ዝተሳተፉ ኢትዮጵያዊያን ኣትሌት ድሙቕ ኣቀባብላ ተጌይርሎም

ኣብ ኣመሪካ ካብ ዝተዳለወ ዓለምለኸ ውድድራት ኣትሌትክስ ድሕሪ ምስታፎም ናብ ሃገሮም ዝተመለሱ ኣትሌታት ኢትዮጵያ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ድሙቅ ኣቀባብላ ተጌይርሎም። ኢትዮጵያ ኣብ’ቲ ውድድራት ኣትሌትክስ ንኣመሪካ ስዒባ ካልኣይ ደረጃ ሒዛ ነቲ ውድድር ከምዝዛዘመት ዝዝከር እዩ። ኣባላት’ታ ጋንታ ኣብ ጎደናታት ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተዘዋወሩሉ እዋን ካብ ህዝቢ ልዑል ኣድናቆት ረኺቦም። ፕረዚደንት ፌደረሽን ኣትሌትክስ ኢትዮጵያ ኮማንደር ደራርቱ ቱሉ ኣትሌታት ክልል ትግራይ ምስ ቤተሰቦም ዝራኸብሉ ኣገባብ ንክፍጠር ሓቲታ። እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ ኣብ ውድድራት ኦሪገን መዳልያ ዝተሸለሙ ኣትሌታት ክሳብ 2.5 ሚሊዮን ብር ሽልማት ተቀቢሎም ኣለው። ኣብ’ቲ ኣብ ቤተ መንግስቲ ዝተዳለወ ስነ ስርዓት መደረ ዘስማዓ ፕረዚደንት ሳህለወርቅ ዘውዴ ብወገነን ዝተረኸበ ዓወት ልዕሊ መዳልያ እዩ ብምባል ነቶም ኣትሌታት ከምዝናኣዳ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝለኣኾ ሪፖርት ሓቢሩ'ሎ።


ሓሙሽተ ኤርትራውያን ኣትለታት ኣብ ኣመሪካ ኦሬገን ምጥፋኦም ፖሊስ የመልክት

ንውድድር ሻምፕዮን ኣትለቲክስ ዓለም ንኣመሪካ መጺኦም ኣብ ክፍለ-ግዝኣት ኦሬገን ክወዳደሩ ዝጸንሑ ሓሙሽተ ኣባላት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ምስዋሮም ቤት ጽሕፈት ፖሊስ እቲ ክፍሊ-ግዝኣት ኣመልኪቱ። ኣብ ዩኒቨርስቲ ኦሬገን ኣብ ዝርከብ መደቀሲ ዝጸንሑ እቶም ኣርባዕተ ተቐዳደምቲን ሓደ ኣስልጣኒ ወይ ተሓባባሪ ምዃኖም ዝተነግሩ ኣባላት ሃገራዊት ጋንታ፡ ካብ ዕለት 24 ናይዚ ወርሒ ምስዋሮም እቲ ብፖሊስ ዝወጸ መድላዪ መመልከቲ ይሕብር። እቶም ፖሊስ ኦሬጎን ኣብ መዝግብ ስዉራት ኣእትዩዎምን ብዛዕባ ሃለዋቶም ኣፍልጦ ንዘለዎ ሰብ ክሕብር ተመልኪቶም ዘለዉ ኣትለታት ፊልሞን ዓንደ፡ ሃብቶም ሳሙኤል ቀለታ፡ በርሀ ኣስገዶም ንጉሰ፡ መርሃዊ መብራህቱ ተኽለብርሃንን የማነ ተኽለሃይማኖት ሃይለስላሴን’ዮም።


ድሕሪ ምርጫ ኬንያ፡ ኣመሪካ ኣብ ልዝብ ሰላም ኢትዮጵያ ተስፋ ትገብር

ኣብ መስርሕ ሰላም ኢትዮጵያ መሪሕ ተራ ምጽዋታ እትግለጽ ዘላ ኬንያ፡ ድሕሪ ህሉዊ ምርጫ እታ ሃገር፡ ኣብ ልዝብ ሰላም ኢትዮጵያ ዓቢ ኣበርክቶ ክትጻወት ተስፋ ከም ዘሎ ንላዕለወይቲ ዲፕሎማት ኣመሪካ ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ጸብጺቡ። ኣብ ሚኒስተሪ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ ሓላፊት ጠረጴዛ ኣፍሪቃ ዝዀና ሞልይ ፊ ከም ዝገለጸኦ፡ ዋላ’ኳ ገዛኢ ሰልፊ ብልጽግና ብመገዲ ኣፍሪቃዊ ሕብረት እምበር ብመንጎኝነት ኬንያ ዝግበር ልዝብ ከም ዘይቅበል እንተ ኣመልከተ፡ ዝምድና ኡሁሩ ኬንያታን ኣቢይ ኣሕመድን ኣብ ግምት ብምእታው ግን እቲ ኣበርክቶ ዓቢ ምዃኑ ይሕብራ። ሞልይ ፉ ንኮሚተ ዝምድናታት ወጻኢ ሰነት ኣመሪካ ኣብ ዝሃበኦ ቃል፡ ሕጂ ቀንዲ ኣተኵሮ ኬንያ ኣብቲ ምርጫ ስለ ዘሎ፡ ድሕሪ ምውዳእ እዚ ምርጫ ግን እቲ ተራ ክዓቢ ትጽቢት ከም ዝግበሮ ጠቒሰን። ኣብ ተመሳሳሊ ዜና ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝዀኑ ማይክ ሃመር ኣብዚ ሰሙን’ዚ ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ስራሕ ዑደት ክገብሩ መደብ ወጺኡ ኣሎ። ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ነተን በዓልቲ ስልጣን ብምጥቃስ ከም ዘመልከቶ፡ እቶም ፍሉይ ልኡኽ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ክዛራረቡን እቲ መስርሕ ሰላም ንቕድሚት ዝኸደሉ መገዲ ከናድዩን ትጽቢት ይግበሮም።


ኣንጻር ኵሉ መሰናኽላት፤ ኣደን ጓልን

ለበዳ ኮቪድ 19 ዝፈጠሮ ምምዝባል፣ ኲናት ክልል ትግራይ ዝፈጠሮ ሰንፈላል ህይወትን ካልእ ሽግራትን ተፃዊረን ደቀን ናብ ዝደልይዎ ብርኪ ምዕባለ ክበፅሑ ዝሓልፈኦ ከይዲ ህይወትን ኣብ ደቀን ዝፈጠሮ ፅልዋን ኣመልኪትና፡ ኣብ ከባቢ ዋሽንግተን ዲሲ ዝነብራ ኣደን ጓልን ኣዘራሪብና ኣሎና። ወ/ሮ ሳራ ታድዮስ ኣደ ሰለስተ ቆልዑ ኮይና ኣብ ዓቕሚ ምዕባይ ዜጋታት ዝሰርሕ ንትርፊ ዘይሰርሕ ትካል ትሰርሕ፡ ኤሎራ ድማ 18 ዓመት ዝዕድሚኣ ሎሚ ዘመን ናይ ካልኣይ ብርኪ ትምህርታ ወዲኣ ምሉእ ስፖንሰር ረኺባ ናብ ዩንቨርስቲ ክትከይድ ተዳልያ ትርከብ ቦኽሪ ጓላ እያ።


መግለጺ ዶ/ር ደብረፅዮን ኣብ ህሉዊ ኵነታት: ዘተ-ሰላም፡ ሓገዝን ውክልና ህወሓትን

ፕረዚደንት ክልል ትግራይ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል፡ ንህሉዊ ኵነታት ኣመልኪቶም ምስ ማዕከናት ዜና እቲ ክልል መብርሂ ሂቦም። ዶ/ር ደብረፅዮን ኣብ መግለፂኦም ነቲ ምስ ፈደራል መንግስቲ ዝግበር ልዝብ፣ ብዛዕባ ናብ ክልል ትግራይ ዝኣቱ ሓገዝን ብወገን ተቓወምቲ ውድባት ንውክልና ህወሓት ኣመልኪቶም’ውን መብርሂ ሂቦም ኣለዉ። ዶክተር ደብረጽዮን ኣብ መግለጺኦም ነቲ ከይዲ ሰላም ብቐረባ ዝከታተሉዎ ዘለዉ ኣመሪካ ምዃኖም ጠቒሶም ነይሮም። ብዛዕባ ኣፍልጦን ግደን መንግስቲ ኣመሪካ ድማ ንፈጻሚት ስራሕ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኣምባሳድር ትረሲ ጃኮብሰን ሕቶ ቐሪቡለን ከምዚ ክብላ መሊሰን።


ኣብ ደቡባዊ ሶማል ብዘጋጠመ መጥቓዕቲ በዓል ስልጣን መንግስቲ ዝርከብዎም 9 ሰባት ሞይቶም

ኣብ ደቡባዊ ሶማል፣ ንሓደ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን መንግስቲ ሓዊሱ ትሸዓተ ሰባት ኣልሸባብ ብዝፈጸሞ ርእሰ ቅትለታዊ መጥቃዕቲ ከምዝሞቱ ተፈሊጡ። እቲ መጥቓዕቲ ዘጋጠመ፣ ሓላፊ’ቲ ከባቢ ዓብዱላሂ ዓሊ መሓመድ፣ ምስ ህዝቢ ከተማ ማርካ ይዘራረብ ኣብ ዝነበረሉ እዋን እዩ። ፖሊስ’ታ ከተማ ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ ኮምሽነር ዓብዱላሂ ምስ ትሸዓተ ኣባላት ጸጥታ ምሟቶም ሓቢሩ'ሎ። ሓላፍነት እቲ መጥቓዕቲ ዝተሰከመ ኣል ሸባብ ኣብ ዝሃቦ ሓጺር መግለጺ እቲ ‘ሰማእታዊ’ ዝበሎ ሞት፣ ስለ ምቅንጻል እቲ ኮምሽነር ዝተፈጸመ’ዩ ይብል። ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ኢና ዝብሉ ብወገኖም እቲ ርእሰ ቅትለት ዝፈጸመ ውልቀ ሰብ፣ ናብ ኮምሽነር ዓብዱላሂ ጎዪዩ ምስ ተጸገዐ፣ እቲ ነታጒ ከምዘንተጎ ሓቢሮም። ኣል ሸባብ ዝሓለፈ ቅነ፣ ናብ ጎረቤት ሶማል ዝኾነት ኢትዮጵያ ሰጊሩ ዘይልሙድ መጥቃዕቲ ከምዝፈጸመ ዝዝከር እዩ። ክልላዊ ሰበ ስልጣን ብወገኖም ኣስታት 100 ሚልሻታት ቀቲልና ከምዝበሉ’ውን እቲ ዜና ይሕብር። እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ታሕተዋይ ዞባ ሸበሌ ሃገረ ሶማል፣ ብሰንኪ ዘጋጠሙ ክልተ ሓደጋ ቦምብ፣ ንከንቲባ’ቲ ከባቢ ወሲኹ ብውሑድ 18 ሰባት ተቀቲሎም። ኣል ሸባብ ነዚ ናይ ሎሚ መጥቓዕቲ ሓላፍነት ወሲዱ'ሎ ።


ሚ/ወ/ጉዳያት ላቭሮቭ ጠንቂ ምውሳኽ ዋጋታት ሃገሮም ዘይምዃና ይሕብሩ

ንኣርባዕተ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝሓቘፈ ዑደቶም ብኢትዮጵያ ዝዛዘሙ ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ሩስያ ሰርገይ ላቭሮቭ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ዝሃቡዎ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ሃገሮም ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ዝፈጸመቶ ኲናት ጠንቂ ዓለማዊ ናህሪ ዕዳጋ ዘይምዃኑ ገሊጾም። መብዛሕትአን ሃገራት ኣፍሪቃ ኣንጻር ወራር ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ብዘይ ምዅናነን ምስታ ኣህጉር ዝምድና ንምሕያል ዝጽዕሩ ዘለዉ እቶም ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ፡ ቀንዲ ጠንቂ ናህሪ ዋጋታት ለበዳ ኮቪድ19ን ሃገራት ምዕራብ ዘተኣታትወኦ “ሓምላይ ፖሊሲን” ኢዩ ኢሎም። ላቭሮቭ ኣብ ዘረባኦም፡ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ሩስያ ማዕቀብ ምንባራ፡ ሓደ መርኣያ ናብቲ ዝበለየ መግዛእታዊ ስርዓት ንምምልስ ዝግበር ሃቐነ’ዩ ኢሎም። እቶም ሩስያዊ በዓል ስልጣን ወሲኾም፡ ሃገራት ምዕራብ ዝሰብካሉ ናጻ ዕዳጋ ብሩስያ ክብለጽ ምስ ረኣየኦ ናብቲ ናይ ቀደም ስርዓት ይምለሳ ኣለዋ ኢሎም። ሚኒስተር ላቭሮቭ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምስ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተርን ወጻኢ ጉዳያትን ደመቀ መኮነንን ፕረዚደታን'ታ ሃገር ሳህለወርቅ ዘውዴን ተራኺቦም ነይሮም። ምስቶም ካብ ህዝባዊ ርክብ ተገሊሎም ዘለዉን ከይተራእዩ ዝጸንሑን ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ብዛዕባ ምርኻቦን ዘይምርኻቦምን ግን ዝተፈልጠ የሎን፡፡


ኣመሪካ: ተወሳኺ 488 ሚልዮን ዶላር ናይ ገንዘብ ሓገዝ ንኢትዮጵያ ከምዝለገሰት ኣፍሊጣ

ኣመሪካ፣ ነታ ልዕሊ 8.1 ሚልዮን ካብ ህዝባ ከቢድ ደርቂ ኣጓኒፍዎ ዘሎ ኢትዮጵያ ተወሳኺ 488 ሚልዮን ዶላር ናይ ገንዘብ ሓገዝ ከምዝለገሰት ኣፍሊጣ። ህዝቢታት ደቡብን ደቡባዊ ምብራቅን ኢትዮጵያ፣ ንተኸታተልቲ ኣርባዕተ ዓመታት ርእዮሞ ዘይፈልጡ ብርቱዕ ደርቂ ኣጋጢምዎም ኣሎ። ሓረስቶት፣ ዘራእቶም ጠፊኡ ኣስታት 2.5 ሚልዮን ጥሪታት በቲ ደርቂ ሞይተን'የን። ኣመሪካ ሎም ዘበን ጥራሕ ብሓፈሽኡ 668 ሚልዮን ዶላር ናይ ገንዘብ ሓገዝ ኣብ ምግታእ ሰብኣዊ ቅልውላዋት ንክውዕል ከምዝለገሰትን፣ እንተኾነ፣ ህዝቢ ብብዝሒ ከይሃልቅን ክሳብ ዝመጽእ ዓመት ሰብኣዊ ጠለባት መታን ክማላእን፣ መንግስቲ ኢትዮጵያን ካልኦት ዓለምለኻዊ መዳርግትን ተሓባቢሮም ንክሰርሑን ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ገሊጹ። ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ እቲ ኣብ ክልል ትግራይ ናብ ተጠቀምቲ ዝባጻሕ መግቢ፣ ንምግዕዓዝ ዝሕግዝ ነዳዲ ዝጻዓና መካይን፣ ካብ ጂቡቲ ከምዝተበገሳ፣ ፈጻሚት ጉዳይ ኤምባሲ ኣመሪካ ትሬሲ ጃኮብሰን ሓቢረን። ኣምባሳደር ጃኮብሰን ኣብ ዘረበአን "ካብ ሚያዝያ ጀሚሩ፣ ነዳዲ ዝጻዓና መካይን ናብ ክልል ትግራይ ምልኣኽ ከምተኻኣለ፣ እንተኾነ፣ ብሰንኪ ሕጽረት ነዳዲ፣ ናብ ሙሉእ ትግራይ፣ መግቢ ክነባጽሕ ኣይካኣልናን" ከምዝበላ’ውን ዝመጸና ዜና ገሊጹ ኣሎ። ከም ትካል ሓገዝ ስግር ባሕሪ ኣመሪካ (ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ) ዝበሉ መሻርኽቲ ኣካላት፣ ኣብ ወርሒ ክሳብ 2 ሚልዮን ሊትሮ ነዳዲ፣ ካብ ቀረጽ ወጻኢ ናብ ኢትዮጵያ ንከእትው መንግስቲ ኢትዮጵያ ከምዝፈቀደ’ውን እቲ ዜና ጠቂሱ'ሎ።


ማእከል ክላስተር ዲያስፖራ መቐለ፤ ድሕሪን ቅድሚን ኲናት

ማእከል ክላስተር ዲያስፖራ መቐለ መንእሰያት፡ ብዓይነትን ዋጋን ንሕብረተሰቦም ዝጠቅም በበይኑ ስራሓት ዘፍርዩሉ ስፍራ’ዩ። ኣብዚ ማእከል ዝነጥፉ መንሰያት፡ ኲናት ዘስዓቦ ሕፅረት ቀረባት ብኸቢድ ደኣ ይፅለዎም እምበር፡ ኢዶም ግን ከም ዘይሃቡ ሓቢሮም ኣለው።


ብሕ/ሃ ዝተመዘዘ መርማሪ ኮሚሽን ኣብ ኢትዮጵያ ይበጽሕ

ኣብ ክልል ትግራይ ንዝተፈጸመ ግፍዒ ዝምርምር ሕቡራት ሃገራት ዘቆሞ ኮምሽን፣ ትማሊ ሰኑይ ኣብ ኢትዮጵያ ፈላማይ መገሻ ፈጺሙ። ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ ነቲ ኮምሽን ዝሓለፈ ዓመት ታሕሳስ ከምዘቆሞን፣ ዕላምኡ ተፈጺሞም ንዝተባህሉ ዓለምለኸ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላትን ዓለምለኸ ሕጊን ምጽራይን ከምዝኾነ ዝፍለጥ እዩ። ትማሊ ሰኑይ መግለጺ ዘውጸአ መንግስቲ ኢትዮጵያ ግና እቲ ኮምሽን ስርሑ ከመይ ከምዝፍጽምን ንመርገጺ መንግስቲ ዘኽብር እንተኾይኑን ተመልኪትና፣ ውሳነና ዳግም ክንግምግም ኢና ከምዝበለ ትካል ዜና ፈረንሳ ገሊጹ። ኢትዮጵያ፣ ኣባላት እታ ኮምሽን ናብ ግዝኣታ ቅድሚ ምእታዎም ኣብ ዝነበረ ጊዜ፣ "ጎዳኢ እዩ" ብምባል ንምስረታ እቲ ኮምሽን ኣይቅበልን ኢላ ከምዝነበረት ዝዝከር እዩ። ኣባላት እታ ኮምሽን ትማሊ ምስ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢን ምክትል ቀ/ሚ ደመቀ መኮንን ከምዝተራኸበት ትካል ዜና ፋና ገሊጻ ነይራ። እታ ጉጅለ መርማሪ ኮምሽን፣ ንዝቅጽሉ ኣርባዕተ መዓልታት ኣብ ኢትዮጵያ ክትጸንሕን ኣብ ዛዛሚ መገሻኣ መግለጺ ክትህብን እያ። ሰበ ስልጣን ክልል ትግራይ ብወገኖም ምስ’ታ ኮምሽን ከምዝተሓባበሩ ብምግላጽ፣ "እንተኾነ፣ ፌደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ንናይ’ታ ኮምሽን መስርሕ ምጽራይ ንክቆጻጸር ከምኡ'ውን ተቀባልነታ ድማ ከጉድል ይፍትን ኣሎ" ኢሎም።


ሩስያ ምስ ኢትዮጵያ ዝተረረ ዝምድና ትጠልብ፡ ኢትዮጵያ ግን ኣብ መንጎ ክልተ ወገናት ትቕርቀር

ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርገይ ላቭሮቭ ሎሚ ሰሉስ ኣማስይኡ ኢትዮጵያ ኣትዮም ኣለው። እዚ ዛዛሚ ናይቲ ንኣርባዕተ መዓልታት ዘካየድዎ ዑደት ምዃኑ’ዩ። ካብ ሃገራት ምዕራብ ከቢድ ጸቕጢ ዝመጽኣ ዘሎ ኢትዮጵያ ንኽልቲኡ ወገናት ከመይ ከም እተተኣናግዶ ኣዛራቢ ኰይኑ ኣሎ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርገይ ላቭሮቭ ኣብ ኣፍሪቃ ዘካይድዎ ዑደት ብምቕጻል ሎሚ ሰሉስ ኣማስይኡ ኢትዮጵያ ብምብጻሕ ክዛዝሙ’ዮም። እዚ ዝኸውን ዘሎ፡ ሩስያ ብሰንኪ ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ዝፈጸመቶ ወራር ንኢትዮጵያ ሓዊሱ ቅልውላው መግቢን ሕጽረት መሰረታዊ ጸገማትን ይርኣየሉ ኣብ ዘሎ እዋን’ዩ። ዕላማ ዑደት እቶም ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሃገሮም ምስ ኢትዮጵያ ዘለዋ ዝምድና ንምሕያል’ዩ። ብሰንኪ ኣብ ክልል ትግራይ ዝተራእየ ከቢድ ሰብኣዊ ጥሕሰታት ኢትዮጵያ ኣደዳ ነቕፌታ ሃገራት ምዕራብ ኰይና’ያ ጸኒሓ። ምስ ካልኦት ሃገራት ክነጻጸር እንከሎ፡ ህልወና ሩስያ ኣብ ኢትዮጵያ ብተዛማዲ ንኡስ’ዩ። ምስ ናይ ኣመሪካ ክነጻጸር እንከሎ ገዚፍ ኣሰር የብላን። ምስ ከም በዓል ቻይና ክወዳደር’ውን ኣብ ትሕተ-ቅርጺ እታ ሃገር እትገብሮ ዓቢ ወፍሪ የሎን። ንኽልተ ሃገራት ዝጠምር ካልእ ነጥቢ ግን ኣሎ።ሩስያ ድሕሪ ኲናት ክልል ትግራይ፡ ብዘለዋ ድምጺ ብድምጺ ናይ ምስዓር ብልጫ፡ ኣብ ባይቶ ጸጥታ ክትከላኸለላ ጸኒሓ። ገለ ካብኡ እቲ ርክብ ኣብ ዕጹው ቦታ ክግበርን ኣንጻር ኢትዮጵያ ዝሓልፍ መግለጺታት ድማ ምኽልካልን ይርከቦ። ኣብ ኣዲስ ኣበባ፡ ዜጋታት ካብ ንሃገራት ምዕራብ፡ ንሩስያ ዘለዎም ድጋፍ ክግለጹ ምርኣይ ዘይንቡር ኣይኰነን። እዚ ሓሳብ’ዚ ክሳብ እቶም ላዕለዎት ሰብ-መዚ መንግስቲ፡፡ንቐዳማይ ሚንስተር ሓዊስካ’ውን ዝንጸባረቕ’ዩ። ኣብ መጽናዕቲ ዝነጥፍ ሞጎስ ዘውዱ ተሾመ፡ ዝምድና ኢትዮጵያን ሩስያን ታሪኻዊ ምዃኑ ይሕብር። “ካብ እዋን ዝሑል ኲናት ኣትሒዙ፡ ኢትዮጵያ ምስ ሩስያ ጽቡቕ ዝምድና’ዩ ጸኒሑዋ። ኣብ እዋኑ ምስ ሕብረት ሶቭያት’ያ ወጊና ነይራ። ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዝተራእየ ሽግር ድማ ሩስያ ኣብ ጎድኒ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብምዃን ወሰንቲ ተራ ክትጻወት ጸኒሓ። እዚ ድማ ብመገዲ ኣብ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ዘለዋ ቦታ’ዩ።” ሰብ-መዚ ኢትዮጵያ ናብታ ሃገር ንዝበጽሕ ሰደድ ስርናይ ናብ ንቡር ንምምላስ፡ ሩስያ ንመስመር ጸሊም ባሕሪ ውሕስነት ክትህቦ ነቶም ሚንስተር ክላበዉዎም ትጽቢት ይግበር። ኣስታት 40% ናይ እኽሊ ቀረባት ካብ ሩስያን ዩክሬንን እተረክብ ኢትዮጵያ፡ ሕጂ ብሰንኪ’ቲ ኲናት ኣስታት 30 ሚልዮን ካብ ህዝባ ተጸልዩ ኣሎ። ዝሓለፈ ዓመት ኲናት ክልል ትግራይ ኣብ ዝቐጸለሉ ድማ ኢትዮጵያ ምስ ሩስያ ወተሃደራዊ ውዕል ፈሪማ ነይራ። እቲ ውዕል ብወገን ሃገራት ምዕራብ ዓቢ ነቕፌታ ኣስዒቡ’ዩ። ኣብ ኲንስ ዩኒቨርስቲ ካናዳ ዝምህር ፕሮፈሰር ዓወት ተወልደ ወልደሚካኤል ከም ዝገልጾ ግን፡ ሩስያ ንቦታ ምዕራብ ክትትክእ ከም ዘይትኽእል ይምጉት። ከም ኣዘራርባ ፕሮፈሰር ዓወት፡ ሕጂ ወጥሪ ምስ ትግራይ ይዝሕለሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣንጻር ምዕራብ ስጕምቲ ክወስዱ ከጸግሞም’ዩ። “ከም ርድኢተይ ዝምድና ምዕራብን ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያን ከምቲ ቅድሚ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ወይ ዓመት ዝነበሮ ሓርፋፍ ዘሎ ኣይመስለንን። ሃገራት ምዕራብ ኩነታት ኢትዮጵያ ንምርግጋእ ኣበርቲዐን ይሰርሓ ኣለዋ። ስለዚ ከኣ ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ላቭሮቭ ነቲ ዘሎ ዝምድና ክቕልስ ዝኽእል ኣይመስለንን።” ኢትዮጵያ፡ ብሕቡራት ሃገራት፡ ኣንጻር ሩስያ ዝነበረ ንድፊ ድምጺ ካብ ምሃብ ምቑጣባ ይዝከር።


ዘወርቲ ታክሲ ኣዲስ ኣበባ ብኽብሪ ነዳዲ የማርሩ፣ መንግስቲ ድማ እኹል ድጎማ ከም ዝግበረ ይገልፅ

ብሰንኪ ፀገም ኣሰራርሓ ነቲ ብመንግስቲ ዝተወሃበና ናይ ነዳዲ ድጎማ ዕድል ክንጥቀም ኣይከኣልናን ክብሉ ዘወርቲ ታክሲ ኣዲስ ኣበባ መረርኦም ገሊጾም። ብወገን መንግስታዊ ኣካል ግን እኹል ድጎማ ይግበር ምህላዉ ይገልፁ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ መወዳእታ ወርሒ ሰነ ጀሚሩ ብናይ ነዳዲ ድጎማ ዝጥቀማን ዘይጥቀማን መኻይን ፈልዩ እዩ። እተን ናይ ድጎማ ተጠቀምቲ ዝኾና መኻይን ናይ ህዝቢ መመላለስቲ ክኾና እንከለዋ፡ ክፍሊት ነዳዲ ዝፍፅማሉ ዲጂታል ኣሰራርሓ ከምዝተዘርገሐ ድማ ምክትል ሚኒስትር ንግድን ቀጠናዊ ምትእስሳርን ኣቶ ሐሰን መሓመድ ንድምፂ ኣመሪካ ገሊፆም። ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም ዘወርቲ መካይን ግን እቲ ብቴለፎን ዝግበር ክፍሊት ገንዘብ ምቹእ ዘይምዃኑን ብሰንኩ ድማ ነቲ ኣገልግሎት ከቋፁዎ ከም ዝተገደዱን ይዛረቡ። ብዛዕባ እዚ መብርሂ ዝሃቡ ኣቶ ሓሰን መሐመድ ድማ ኣብ ትግበራ እቲ ዲጂታል ስርዓት ኣከፋፍላ ገንዘብ ዘሎ ፀገም ንምእላይ ጉጅለ ኣጣይስና ንሰርሕ ኣለና፣ እንተኾነ ናይ ዘወርቲ መኻይን ዘመናዊ ኣሰራርሓ ናይ ዘይምቕባል ፀገም እውን ይርአ ኣሎ ይብሉ። እቲ ብመንግስቲ ዝግበር ዘሎ ድጎማ ምስ ደረጃ እቶትና ዘይከይድን እኹል ዘይኰነን ክብሉ ብዘወርቲ መካይን ንዝቐረበ ምዕዝምዛማት መራሕቲ መካይን፡ ምክትል ሚኒስተር ሓሰን መሓመድ፡ መንግስቲ ሕጂ'ውን ክሳብ 75 ሚእታዊት ዋጋ ነዳዲ ይድጉም ኣሎ፣ 25 ሚእታዊት ጥራሕ እዩ ናብ ተጠቃሚ ዘመሓላልፍ ዘሎ ክብሉ ይምልሱ፡፡


ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ሶማል ዝርከቡ ሰራዊት ምስ ኣልሸባብ ይዋግኡ ምህላዎም ተሓቢሩ

ኣብ ክልል ሶማሌ ዝርከቡ ሰራዊት፣ ምስ ዕጡቃት ኣል ሸባብ ይዋግኡ ከምዘለው ተገሊጹ። እዚ ምዕባለ’ዚ ይስማዕ ዘሎ፣ ኣብ ከባቢታት ሁሉልን ኣፍዴርን ኣብ ልዕሊ’ቶም ሚልሻታት ተዓዊትና ዝብል መግለጺ ድሕሪ ምቅልሑ እዩ። ሰበ ስልጣን እቲ ክልል ትማሊ ሰኑይ ሓይልታቶም ኣብ ውሽጢ ግዝኣት ኢትዮጵያ ምስ ዕጡቃት ኣል-ሸባብ ምግጫዎም ጠቂሶም ነይሮም። ናይ’ቲ ክልል ፕረዚደንት ሙስጠፌ ዑመር ምስ’ቶም ሚልሻታት ንምውጋእ ናብ ዶብ ሶማል ይብገሱ ምስ ዝነበሩ ሰራዊት ከምዝተራኸቡ’ውን እቲ ዜና ይጠቅስ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ስዊድን ዘሎ በዓል ስልጣን ኣል ሸባብ ዝነበረን ዑመር መሓመድ ኣቡ ኣያንን ከምኡ'ውን መንነቱ ክዕቀበሉ ዝመረጸ ካልኣይ ውልቀሰብን ብወገኖም "ነቲ ኣል ሸባብ ኣብ ኢትዮጵያ የካይዶ ዘሎ ወፍሪ ዝመርሖ ኣዛዚ፣ ካብ ክልል ሶማሌ ዝኾነ ኢትዮጵያዊ’ዩ" ምባሎም ክፍሊ ቋንቋ ሶማል ድምጺ ኣመሪካ ይሕብር።


ኣብ ኢድካ ዘሎ ወርቂ...

ኣብ ከባቢና ዝበቝሉ ኣእካልን ጥረ-ምረን፡ ብሰንኪ ሕጽረት ቅኑዕ ግንዛበ፡ ከምቲ ዝደለ ዘይክንምዝምዞምን ከነዘውትሮምን ንኽእል። ወ/ሮ ኣስመረት ዳምር እምበር ነዚ ዘሎ ሃጓፍ ንምምላእን ሕብረተሰብ ነቶም ኣብ ከባቢኡ ዘለዉ ትሕዝቶኦም ብግቡእ ንኽፈልጦምን መጽሓፍ ኣዳልያ። “ምስጢር ጻሕልና” ብዝብል ኣርእስቲ ዝተዳለወት መጽሓፍ ማእከል ዝገብረ ዕላል ኣብ መደብ ሕርሻ ተዳልዩ ኣሎ።


ሓድሽ ዝተመዘዙ ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ ሰለስተ ሃገራት ምብጻሕ የካይዱ

ሓድሽ ዝተመዘዙ ፍሉይ ልዑኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ማይክ ሃመር ኣብ ግብጺ፣ ሕቡራት ዓረብ ኢማራትን ኢትዮጵያን መገሻ ይፍጽሙ ኣለው። ንሶም ካብ ትማሊ ሰንበት ጀሚሮም ንዝቕጽላ ሸውዓተ ናይ ሓደ ሰሙን መገሻ ኣብ ሰለስቲኤን ሃገራት ከካይዱ መደብ ኣለዎም። ኣመሪካ ትልግሶ ዲፕሎማስያዊ ፍታሕ ንምስሕሓብ ጉዳይ ዓብዪ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ሰላማዊን ዝማዕበለን ዞባ ምፍጣርን፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምስ ወከልቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ንጉዳይ ግድብ ህዳሴ ዝከታተል ክፍሊ ክዘራረቡ እዮም። ብዘይካ'ዚ፣ ማይክ ሃመር ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝጸንሕሉ እዋን፣ ደረጃ ቀረብ ሰብኣዊ ሓገዛት ክግምግሙ፣ ኣብ ልዕሊ ፈጸምቲ ግህሰትን ግፍዒን ዝህሉ ተሓታታይነት፣ ኣብ መንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ሰበ ስልጣን ክልል ትግራይ ንዘሎ ጻዕሪታት መስርሕ ልዝብ ሰላም ክሰርሑሉ እዮም። ኣመሪካ: ኣብ ኢትዮጵያ ኩሉ ሓቆፍ ፖለቲካዊ መስርሕ ንክትግበር ከምትግደስ፣ ሰላማዊት፣ ድሕነታ ውሑስን ዝማዕበለትን ኢትዮጵያ ምህላው ድልየት ኣመሪካ ከምዝኾነ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ዝዘርገሖ መግለጺ ጠቂሱ።


ፈጻሚት ጉዳያት ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ምስ ኣማሓደርቲ ከተማ ኣዳማ ከምዝተዘራረባ ተፈሊጡ

ፈጻሚት ጉዳያት ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ትሬሲ ጃኮብሰን፣ ምስ ኣማሓደርቲ ከተማ ኣዳማ ከምዝተዘራረባ ተፈሊጡ። ንሰን ምስ ከንቲባ’ታ ከተማ ኣቶ ሃይሉ ጄልዳ ኣብ ዝተራኸባሉ እዋን፣ ብዛዕባ ሰላምን ጸጥታን ልምዓትን ምስ ተማኸራ፣ ነቲ ትካል ሓገዝ ስግር ባሕሪ ኣመሪካ (ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ) ኣብ’ታ ከተማ ዝተሃነጸ ቤተ መርመራ (ላቦራቶሪ) ሕክምና ተዓዚበን። ከንቲባ'ታ ከተማ "ኣዳማ፣ ብዙሓት ብሄርን ብሄረሰባት ሓቢሮም ዝነብሩላ ጽብቅቲ ከተማ እያ፣ እዚ ተመክሮ’ዚ ድማ ሃገራዊ ተመክሮ ንክኸውን ዝካኣለና ንሰርሕ ኣለና"ክብሉ ርእይትኦም ሂቦም። ኣምባሳደር ጃኮብሰን ብወገነን "ኣዳማ፣ መዓልታዊ ልዕሊ 600 በጻሕቲ ዝኣትውላ፣ መንበሪ ብዙሓት ብሄራትን፣ ንምምኽኻር፣ ንህንጸት ሰላም፣ ዓብዪ ተራ ዘለዋ ከተማ እያ" ከምዝበላ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ዝላኣኾ ሪፖርት ድምጺ ኣመሪካ ።


ብሰንኪ ዂናት ተመዛቢሎም ዝጸንሑ ነበርቲ ክልል ዓፋር ናብ መንበሪኦም ክምለሱ ጀሚሮም ኣለው

ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ መንጎ ሓይልታት ትግራይ፣ ፈደራላዊ መንግስትን ሓይልታት ክልልን እተገብረ ውግእ ሕድሕድ ንገሊአን ተታሒዘን ዝነበራ ኸተማታት ኣዕንዩ ብሚልዮናት ዝቊፀሩ ነበርቲ ድማ ኣመዛቢሉ። ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከም ዝገለፆ ኣብዚ እዋን ከባቢ 295,000 ዝኾኑ ሰባት ናብተን ኣብ ፀግዕታት ሰሜናዊ ዓፋር ዝርከባ ኸተማታት ይምለሱ ኣለዉ ። ውሑዳት ነበርቲ ድሮ ናብቲ ዋዒ ዝወረሮ ከተማኦም ተመሊሶም ኣለዉ ። ኣብ ስሜን ኢትዮጵያ ክልል ዓፋር ዞባ ኮነባ ዝርከቡ ኣኽራናት ክሳብ መወዳእታ ወርሒ ሚያዝያ ብሓይልታት ትግራይ እዮም ተታሒዞም ፀኒሖም። ሓደ ሓደ ነበርቲ እቲ ኸባቢ ከምዝብልዎ ኣብቲ ምስ ክልል ትግራይ ዘዳውብዎም ጎቦታት ሐጂ እውን ኣማዕድዮም ሓይልታት ትግራይ ዝዓረድሉ ከባቢ ከምዝርእዩ ይዛረቡ። መብዛሕትኡ ክፋል እቲ ከተማ ጥርሑ እዩ ፤ ይኹን እምበር ብህወሓት ዝምርሑ ሓይልታት ዕንወት አውሪዶም ድሕሪ ምኻዶም ንመጥቃዕቲ ፈሪሖም ሃዲሞም ዝነበሩ ሰላማውያን ሰባት ቀስ ብቀስ ናብ ናብርኦም ይምለሱ ኣለዉ።


ሓደስቲ እቱዋት ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ዳባት መብርሂ ይጽበዩ

ቅድሚ ቀረባ መዓልታት ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ዝነብሩ ኤርትራውያን ስደተኛታትን ካልኦት ብሕጋዊ ፍቓድ ናብታ ሃገር ዝኣተዉን ነባሮ ካልእ ሃገር ብጃምላ ተገፊፎም ናብ መዓስከር ስደተኛታት ዳባት ተወሲዶም ኣለዉ። ዛጊት ብወገን ሰብ-መዚ ኢትዮጵያ ነቲ ጉዳይ ኣመልኪቱ ዝተዋህበ ወግዓዊ መግለጺ የሎን። ንኩነታቶም ብዝምልከት ገለ ካብቶም ተገፊፎም ዝተወስዱ ብስልኪ ኣዘራሪብና ኣለና።


መልእኽቲ ወላዲት ንኣትለት ጎይተቶም ገብረስላሴ- “በርትዒ”

ኢትዮጵያዊት ኣትለት ጎይተቶም ገብረስላሴ ኣብ ኦሬጎን ኣመሪካ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ዓለምለኸ ውድድር ተዓዋቲት ወርቂ መዳልያ ውድድር ማራቶን ምዃና ኣብ እዋኑ ብማዕከናት ዜና ተቓሊሑ ነይሩ። ኣብ እዋን ዓወታ ምስ ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ስድራቤታ ክትጽንብሎ ዝነበራ ሃረርታ ዝገለጸት ጎይተቶም ናብ መበቆል ዓደን ብምጉዓዝ ንወላዲታ ኣዘራሪብናየን ኣለና።


ጥምየት ከም መሳርሒ ዂናት ምጥቃም ዝዂንን ረቂቅ ሕጊ ናብ ሰነት ኣመሪካ ምሕላፉ ተገሊጹ

ሽዱሽተ ሴነተራት ኣመሪካ ጥምየት ከም መሳርሕ ውግእ ምጥቃም ዝዂንን ዘቅረብዎ ረቂቅ ሕጊ ናብ ሴነት ኣመሪካ ከምዝሓለፈ ኣፍሊጦም። እቶም ሴነተራት ነቲ ረቂቅ ሕጊ ዝሓለፈ ግንቦት ከምዘቅረቡን፣ ጥምየት ከም መሳርሕ ዂናት ምጥቃም ክኹነን ኣለዎ ጥራሕ ዘይኮነ፣ ግጭት ብደረጃ ዓለም ኣብ ልዕሊ ውሕስና መግቢ ዘስዕቦ ሓደጋ ከምዘጉልህ እቲ መግለጺ ይሕብር። ሴነተር ሪሽ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ "ሩስያ ኣብ ዩክሬን ካብ ዝወለዐቶ ውግእ ክሳብ ኢትዮጵያ፣ ደቡብ ሱዳንን የመንን ሕማቃት ተዋሳእቲ ኮነ ኢሎም ንሕርሻዊ ናውቲን ንትሕተ ቅርጺታትን የዕንው፣ ንዕዳጋታት ይቆጻጸሩ ከም ውጽኢቱ ድማ ንፖለቲካዊን ወትሃደራዊን ዒላማኦም ክብሉ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊያን ሰባት ሞት ይስዕብ ኣሎን" ኢሎም። ሴነተራት መርክልይ፣ ያንግ፣ ቡከር፣ ቱንን መነንደዝን’ውን ብተረኦም፣ ካብ ዩክሬን ክሳብ ኢትዮጵያ፣ ገለ ወገናት ንጥምየት ከም መሳርሕ ዂናት ይጥቀሙ ከምዘለው ብምጥቃስ ኮኒኖምዎ ኣለው።


ኢትዮጵያ ካብ ንግዲ ወጻኢ 4 ቢልዮን ዶላር ከምዝኸሰበት ተገሊጹ

ኢትዮጵያ ሎሚ ዓመት ካብ ንግዲ ወጻኢ ኣርባዕተ ቢልዮን ዶላር ከምዝኸሰበት ገሊጻ። ሎሚ ዓርቢ ኣብ ናይ ወጻኢ ንግዲ ንዝተዋፈሩ አካላት ኣፍልጦ ንምሃብ ኣብ ዝተዳለወ ስነ ስርዓት፣ ንግዲ ወጻኢ ሎም ዓመት 4.12 ቢልዮን ዶላር ኣመሪካ ከምዝበጽሐ ተሓቢሩ። እንተኾነ ኣብቲ ዓውዲ ሕጂ’ውን ብድሆታት ከምዘለው ኣብቲ ኣጋጢሙ ተገሊጹ'ሎ። በዓል ስልጣን’ቲ ቤት ዕዮ ኣቶ ሙሴ ምንዳዬ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ "ኣብ’ታ ሃገር ዘሎ ግጭትን ዘይምርግጋእን፣ ኣብ ልዕሊ ንግዲ ወጻኢ ኣሉታዊ ጽልዋ ኣስዒቡ ኣሎ። ኢትዮጵያ ካብ ዕድላት ኣግዋ ምውጻኣ’ውን ተጽዕኖ ኣለዎ። ናብ ኣግዋ ንምምላስ ጻዕሪታት ይቅጽሉ ኣለው" ኢሎም።


መበል 48 ዓመት ፌስቲቫል ማሕበር ተጋሩ ሰሜን ኣሜሪካ ተኸቢሩ

መበል 48 ዓመት ፌስቲቫል ማሕበር ተጋሩ ሰሜን ኣሜሪካ ኣብ ክፍለ ግዝኣት ሜሪላንድ ከተማ ባልቲሞር ክኽበር ቀንዩ። እቲ በዓል ዓመታዊ ኣብ ወርሒ ሓምለ ኣብ ክተተኣናግድ ዝተሓርየት ከተማ ብዝተፈላለዩ እዋናዊ ሃገራዊ ዛዕባታትን ምንቅስቃ፟ስ እታ ማሕበር ዝጥምቱ ገምጋማትን ምድላዋትን ይካየድ። እዚ ናይ ሎም ዘበን ፌስቲቫል 'ህዝቢ ትግራይ ይቃለስ እምበር ኣይምብርከኽን' ብዝብል ቴማ ዝተኸበረ ኾይኑ ዝተፈላለዩ ስፖርታዊ ምድላዋት፣ ዝተፈላለያ ጉባኤታትን ገምጋማትን ማሕበራት ፣ ካብ ወከልቲ መንግስቲ ነቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ህልዊ ኩነታት ዝምልከትን ከምኡ'ውን መፃኢ ዕድልን ባህግን ትግራይ ኣብ ዝብል ርእሰ ጉዳይ ብምሁራትን ፍሉጣት ሰባትን መፅናዕታዊ ፅሑፋትን መብርሂን ዝተዋህበሎም መድረኻት ተሳሊጦም።


ሞያ ምድንዛዝ ኣካላት፤ “ወትሩ ኣብ ተጠንቀቕ”

ክኢላ ሓኪም መደንዘዚ ኣካላት ዶክተር ኤልሳ ኣብርሃ ተኽለ ንትምህርታን ፈለማ ናይ ኣመሪካ ህይወታን ብቐንዱ ድማ ምስቲ ሞያ ምድንዛዝ ኣካላት ዝተኣሳሰር ዕላል አካይድና ኣለና።


ተዓጽዩ ዝነበረ መስመር ንግዲ ገላባት- መተማ ምኽፋቱ ኣመሓዳሪ ምዕራብ ጎንደር ገሊጹ

ን25 መዓልታት ተዓጽዩ ዝነበረ መስመር ንግዲ ገላባት መተማ፣ ሎሚ ምኽፋቱ ኣመሓዳሪ ምዕራብ ጎንደር ኣቶ ቢክስ ወርቄ ገሊጹ። ቅድሚ ሰለስተ መዓልታት እቲ መስመር ከምዝተኸፈተ ዘፍለጠ መንግስቲ ሱዳን ምኳኑ ዝገለጹ ኣቶ ቢክስ ወርቄ ብወገን ኢትዮጵያ ድማ ሎሚ ከፊትናዮ ኣለና ኢሎም። ነበርቲ’ቲ ከባቢ ድማ ምኽፋት'ቲ መስመር፣ ኣብ ሞንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዘሎ ሰላማዊ ርክብ ዘሓይልን፣ ንምንቅስቃስ ንግዲ ዘሳልጥ እዩ ከምዝበሉ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ ከተማ ባህርዳር ዝላኣኸቶ ዜና ይሕብር።


ሲ.ፒ.ጄይ ኣብ ክልል ትግራይ ተኣሲሮም ዘለው 5 ጋዜጠኛታት ብቅልጡፍ ክፍትሑ ጸዊዑ

ኮሚቴ ተሓላቂ ድሕነት ጋዜጠኛታት(CPJ): ምምሕዳር ክልል ትግራይ ነቶም ኣሲርዎም ዘሎ ሓሙሽተ ጋዜጠኛታት ንክፈትሖም ተማሕጺኑ። ሓሙሽተ ጋዜጠኛታት ተሌቭዥን ትግራይ ዝሓለፈ ግንቦትን ሰነን ከምዝተኣሰሩ ኮሚቴ ተሓላቂ ድሕነት ጋዜጠኛታት ገሊጹ። ወኪል ኮሚቴ ተሓላቂ ድሕነት ጋዜጠኛታት ሳኪ "እቶም ጋዜጠኛታት፣ ምስ’ቲ ጸላኢ ዝብልዎ ፌደራል መንግስቲን ገዛኢ ፓርቲ ብልጽግናን ይተሓባበሩ ነይሮም ዝብል ክሲ ቀሪብዎም ኣሎ፣ ከምዚ ዝኣመሰለ ክሲ ድማ ሙሉእ ዕድመ ማእሰርቲ ወይ መቅጻዕቲ ሞት ዘስዕብ እዩ" ይብል። ወኪል ኮሚቴ ተሓላቂ ድሕነት ጋዜጠኛታት ኣብ ትሕቲ ሳሃራ ኣፍሪቃ ሙቶኪ ሙሞ ብወገና "ኣብ ክልል ትግራይ ንዝቀሳቀሱ ጋዜጠኛታት ፖለቲካ ዝመበገሲኡ ጉዳይ ዒላማ ክንከውን ኢና ኢሎም ከይፈርሑ ብናጻ ክነብሩን ክሰርሑን ይግባእ" ትብል። ብመሰረት ምንጭታት'ቲ ኮሚተ፣ ኣብ ክልል ትግራይ ተኣሲሮም ካብ መንጎ ዘለው ጋዜጠኛታት እቶም ክልተ፣ ፌደራላዊ መንግስቲ ንክልል ትግራይ ተቆጻጺሩ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፣ ኣብ ቴለቭዥን ትግራይ ይሰርሑ ዝነበሩ’ዮም። ካብ ወሃቢ ቃል ክልል ትግራይ ግብረ መልሲ ንምርካብ ሲ.ፒ.ጄይ ዝገበሮ ፈተነ ኣይሰለጠን። እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዘንበሮ ናይ ርክባት ዕጽዋ ዘስዓቦ ሕጽረት መግቢ፣ ምቁራጽ ኤለክትሪክ፣ ኣገልግሎት ባንኪን ካልኦትን ንከልዕሎ ሲ.ፒ.ጄይ ጸዊዑ።


ኣምንስቲ ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝተፈጸመ ቅትለት ተወላዶ ኣምሓራ ክጻረ ይጽውዕ

ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል እቲ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝተፈጸመ ጅምላዊ ቅትለት ልዕሊ 400 ተወላዶ ኣምሓራ ንከጻረይ ጸዊዑ። ነቲ ቅትለት ከምዘይፈጸመ ዝገለጸ ንገዛእ ርእሱ ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ ኢሉ ዝጽውዕ ውድብ ፈጸምቱ ምስ መንግስቲ ዝወገኑ ሚልሻታት እዮም ከምዝበለ’ውን ኣምነስቲ ይጠቅስ። ዳይረክተር ኣምነስቲ ጨንፈር ምብራቅን ደቡብን ኣፍሪቃ ዲፕሮስ ሙቼና "እቲ ኣብ ቶሌ ብሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ እዩ ተፈጺሙ ዝተባህለ ዘስክሕክሕ ቅትለት፣ ንህይወት ወዲ ሰብ ክሳብ ክንደይ ክብረት ከምዘይዋሃብ ዝሓበረ እዩ ክብል ገሊጹዎ'ሎ። ዲፕሮስ ሙቼና ወሲኹ "ቆልዑን ደቂ ኣንስትዮን’ውን ግዳያት ዝኾንሉ ውጹእ ጭፍጨፋ፣ ብናጻ ኣካልን ውጽኢታዊ ብዝኾነ ኣገባብን ክጻረ ይግባእ" ይብል። ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ፈጻሚ እቲ ንተወላዶ ኣምሓሩ ዒላማ ዝገበረ መጥቓዕቲ ንገዛእ ርእሱ ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ ዝጽውዕ ውድብ እዩ ክብሉ ከለው እቲ ዕጡቅ ሓይሊ ግና ነቲ ክሲ ይነጽጎ። ትካል ዜና ፈረንሳ ዝዘርገሖ ዜና ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ ዝሓለፈ ዓመት ምስ ተዋጋእቲ ትግራይ ሓቢሮም ንክሰርሑ ድሕሪ ምስምመዖም፣ ተፈላጥነቶም እናዓበየ ከምዝመጸ ዝዝከር እዩ ይብል።


ቤት ምኽሪ ክልል ኦሮምያ ስሩዕ ኣኼብኡ ኣብ ከተማ ኣዳማ የካይድ ኣሎ

ኣብ ‘ቲ ትማሊ ዝጀመረ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ክልል ኦሮምያ፣ ኣባላት’ቲ ቤት ምኽሪ፣ ኣብ’ቲ ክልል ይረኣይ ዘሎ ሞት ሰባትን ምቁራጽ ኣገልግሎታትን ከምዘልዐሉን መንግስቲ ኣድላዪ ስጉምቲ ንክወስድ ከምዝሓተቱ ተፈሊጡ። ካብ ቄለም ወለጋ ዝመጹ ተወካሊ ብወገኖም ልዕሊ 100 ሰባት ከምዝተቀትሉ ክገልጹ ከለው፣ ካብ ምዕራብ ወለጋ ዝመጹ ተወካሊ ድማ፣ ኣብ’ዞም ዝሓለፉ ዓመታት፣ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ሰባት ኣብ ዞባኦም ከምዝተቀትሉ ሓቢሮም። ናይ’ቲ ክልል ፕረዚደንት ኣቶ ሺመልስ ኣብዲሳ ነቲ ክልል ሰላም ዘስእንዎ ዘለው፣ እቶም ህዝቢ ኦሮሞ ኣብ ኢዱ ዝዓተሮ ዓወት ንምምንጣል ይጽዕሩ ዘለው ሓይልታት እዮም ከምዝበሉ እቲ ሪፖርት ይጠቅስ። ሓላፊ ርክባት ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ኣቶ ለሚ ገመቹ ብወገኖም "መንግስቲ ኣብ ክልል ኦሮምያ ሰላም ንምስፋን ይጥቀመሉ ዘሎ ኣገባብ ቅኑዕ ኣይኮነን" ክብሉ ነቂፎም። ንሶም ወሲኾም ‘ሰላም ኣብ’ቲ ክልል ክሰፍን እንተኾይኑ፣ ልዝባትን እዮም ዘድልዩ’ ከምዝበሉ ዝረኸብናዮ ሪፖርት ሓቢሩ።


ዕዳጋ ኣእካልን ጥረ-ምረን መቐለ

ስእነት ቀረባት፡ ዕጽዋን ካልእ ምስ ኲናት ዝተኣሳሰር ምጕስቓል ንቡር ህይወትን ተደሚሩዎ፡ ኣብ መሸጣ ኣእካልን ጥረ-ምረን ዝነጥፉ ነበርቲ ከተማ መቐለ ዓቢ ወሰኽ ዋጋ ከም ዘሎ ይዛረቡ። ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዕዳጋ ዓዲ-ሓቂ መቐለ ተዛዊሩ ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቱ ኣዘራሪቡ ኣሎ።


ቤት ፍርዲ ጋዜጠኛ ተመስገን ደበሳይ ብዋሕስ ክፍታሕ ዘሕለፎ ውሳነ ዓቃብ ሕጊ ይግባይ ምባሉ ጠበቓኡ ገሊጾም

ዓቃቢ ሕጊ ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ ብዋሕስ ተፈቲሑ ጽሑፍ ምጽሓፉ ዝቅጽል እንተኾይኑ ሰራዊት ምክልኻል ኣብ ልዕሊኡ ስጉምቲ ክወስድ እየ ምባሉ ንቤት ፍርዲ ከም ዘፍለጠ ጠበቓ እቲ ጋዜጠኛ ገሊጾም። ጉዳይ ምሃብ መሰል ዋሕስ ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ ንምርኣይ ሎሚ ተጋቢኡ ዝነበረ ፌደራል ጠቅላሊ ቤት ፍርዲ 2ይ መጋባእያ ገበን ተለዋጢ ቆጸራ ምሃቡ ጠበቅኡ ኣቶ ሄኖክ ኣኽሊሉ ገሊጾም'ለዉ። ብኻልእ ዜና ቅድሚ ሰሙን ብሓይልታት ጸጥታ ዝተታሕዘ ጋዜጠኛ ኣልኣዛር ተረፈ ሎሚ ቤት ፍርዲ ቀሪቡ ተለዋጢ ቆጸራ ከምዝተዋህቦ ጠበቅኡ ኣቶ መሰረት የኔንህ ገሊጾም።


ኢትዮጵያዊት ኣትሌት እጅጋየሁ ታየ ብዘይ ምኽንያት ካብ ውድድር ተገሊለ ክትብል ቕሬትኣ ትገልጽ

ዓለምለኸ ፌደረሽን ኣትሌትክስ ዘዳለዎ ናይ ሎሚ ዓመት ውድድራት ኣትሌቲክስ ኣብ ኦሪገን ኣመሪካ ይካየድ ኣሎ። ብመሰረት’ዚ፣ መጻረዪ ዙር ውድድር ጉያ 5-ሽሕ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ክካየድ እዩ። ኤርትራዊት ራሄል ዳንኤል፣ ኢትዮጵያዊያን ጉዳፍ ጸጋይ፣ ዳዊት ስዩም፣ ደቡብ ኣፍሪቃዊት ካስተር ሰመንያ፣ ኬንያዊያን ቢትርስ ቺቤት፣ ማርጋሬት ቺለሞ ትጽቢት ካብ ሞንጎ ዝግበረለን ኣትሌታት እየን። እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ ኢትዮጵያዊት ኣትሌት እጅጋየሁ ታየ፣ ብዘይ ምኽንያት ካብ ውድድር 5-ሽሕ ተገሊለ ክትብል ቕሬትኣ ትገልጽ። ንሳ ንድምጺ ኣመሪካ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ዝሃበቶ ርእይቶ "ካብ ሞንጎ ናብ’ቲ ውድድር ዝተሓጸያ ኣትሌታት ብሉጽ ሰዓት ኣመዝጊበ እናሃለኹ፣ ካብ’ቲ ናይ ሎሚ ውድድር መጻረዪ ንክግለል ብፌደረሽን ኣትሌትክስ ኢትዮጵያ ተወሲኑኒ" ትብል። ንኣትሌታት ኢትዮጵያ መሪሑ ናብ ኦሪገን ዝኣተወ ኣቶ ተፈራ ሞላ ብወገኑ "እቲ ውሳነ፣ ካብ ኣዲስ ኣበባ ቅድሚ ምብጋስና ዝተወሰነን ኣብ ስምምዕነት ዝተበጽሓሉን ጉዳይ’ዩ" ኢሉ። ካልእ ዜና ኣትሌትክስ ኦሪገን 2022፣ ሎሚ ረቡዕ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ዛዛሚ ውድድር 3000 ሜትሮ መሰናክል ክካየድ እዩ። ኢትዮጵያዊያን መቅደስ ኣበበን የወርቍሃ ጌታቸውን፣ ኡጋንዳዊት ፔሩዝ ቼሙታይን ኬንያዊት ሴልፋይን ቼስፖልን ሜዳልያ ወርቂ ክዕወታ ይኽእላ’የን ተባሂለን ትጽቢት ይግበረለን።


ሰለስተ ተቓወምቲ ውድባት ትግራይ፡
ህወሓት ንምሉእ ህዝቢ ትግራይ ወኪሉ ክላዘብ ኣይክእልን ክብሉ መግለጺ ኣውጺኦም

ሰለስተ ተቓወምቲ ውድባት ትግራይ፡ ህወሓት ንምሉእ ህዝቢ ትግራይን ጠለባት ትግራይ ወኪሉ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሰላም ክላዘብ ኣይክእልን፡ ሕጋውነት’ውን የብሉን ዝብል መግለጺ ኣውጺኦም። ህወሓት ብወገኑ፡ ህዝቢ ዝመረጾ ውድብ ብምዃኑ ንልዝብ ክውከል ግቡእ ምዃኑ ኣብ ዘውጽኦ ካልእ መግለጺ ኣመልኪቱ።


ምህርቲ ስርናይ ኢትዮጵያ ብ70%
ክውስኽ ትጽቢት ይግበር

ዋላ'ዃ ኹናት ሓድ ሕድን ኣብ 40 ዓመታት ዘጋጠመ ዝከፍኣ ደርቂ ኣብ ዝረኣየሉ ዘሎ ሕጂ እዋን ምህርቲ ስርናይ ኢትዮጵያ ብ70% ከውስኽ ትጽቢት ተጌርሉ'ሎ። እዚ እታ ሃገር ካብ ጽግዕተኝነት ካብ ወጻኢ ዝኣቱ መግቢ ንምንካይ ትገብሮ ዘላ ጻዕሪ እዩ። እዚ ወሰኽ ምህርቲ ስርናይ ዝነኣሰ ተስፋ እንተሃበ'ዃ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ካብ መነባብርኦም ዝተመዛበሉ ኢትዮጵያውያን ግን ሕጂ'ውን ሓገዝ መግቢ የድልዮም ኣሎ። ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ዘካየደቶ ወራር ድማ ረድኤት መግቢ ናብ ተሓገዝቲ ክበጽሕ አይከኣለን።


ተሓለቕቲ ትካላት ንግዱድ ምግዓዝ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያ ይቃወሙ

ኣብ ኣዲስ-ኣበባን ከባቢታትን ዝነበሩ ልዕሊ 100 ዝበጽሑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብጃምላ ተገፊፎምን ብዘይ ድሌቶም ናብ ርሑቕ መዓስከራት ክልል ኣምሓራ ምግዓዞም ኣዝዩ ኣሻቓሊ’ዩ ክብል ዓለምለኸ ትካል ረፉጂስ ኢንተርናሽናል (Refugees International) ገሊጹ። እቲ ንመሰል ስደተኛታት ዝጣበቕ ዓለምለኸ ትካል፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዓለማዊ ስምምዓት ከተግብርን ነቲ ስራሕ ደው ከብሎን ጸዊዑ ኣሎ። ሰብ-መዚ ኢትዮጵያ፡ መሰል ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብታ ሃገር ብምጥሓስ ይኽሰሱ። ዓብዱላሂ ሃላከ ኣብ ትካል ረፉጂስ ኢንተርናሽናል ላዕለዋይ ተጣባቒ ኣብ ዞባ ምብራቕን ደቡብን ኣፍሪቃ’ዩ። ንሱ ከም ዝብሎ፤ “ቅድሚ ቀረባ መዓልታት ሰብ-መዚ ኢትዮጵያ፡ ኣብዛ ሃገር ክነብሩ ንዝጸንሑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ገፊፉን ብኣውቶቡሳት ገይሩን ናብ ክልል ኣምሓራ ኣግዒዙዎም ኣሎ። እቲ ግዒዞምሉ ዘለዉ ከባቢ ድማ ውሑስ ቦታ ኣይኰነን።” ድሕሪ ምውላዕ ኲናት ክልል ትግራይን ምፍራስ መዕቆቢ መዓስከራት ስደተኛታትን እቶም ኣስታት 20-ሽሕ ኣብቲ መዓስከራት ተሓቚፎም ዝነበሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት እቶም ቀንዲ ግዳያት ዝዀኑ’ዮም። ካብ ክልል ትግራይ ዝተፈናቐሉ ስደተኛታት ብተናጸልን ዘይውሑስ መገዲን ንድሕነቶም ክብሉ ናብ ኣዲስ-ኣበባን ካልኦት ከተማታትን ክመጹ ጸኒሖምን ኣለዉን። ከም ሓበሬታ ትካል ረፉጂስ ኢንተርናሽናል፡ እቶም ስደተኛታት ካብ ትግራይ ምስ ወጽኡ’ውን ተጣባቒ ኣካል የብሎምን። ካብ ትካል ረፉጂስ ኢንተርናሽናል ሃላከ ምኽንያት ናይቲ ዝውስደ ዘሎ ስጕምቲ ክገልጽ እንከሎ፤ “እዞም ስደተኛታት እዚኣቶም፡ ንሃገሮም ዘይጽቡቕ ምስሊ ስለ ዝህቡ፡ ብመንግስቶም ይህደኑ ኣለዉ። ብወገን ኢትዮጵያ ዘለዉ በበይኖም ሓይልታት ድማ ግዳያት’ዮም። ብስንኪ’ዚ ድማ ኣደዳ ምጕስቓል፡ መቕተልቲ፡ ጾታዊ ዓመጽን ካልእን ኰይኖም ኣለዉ።” ዝሓለፈ ዓመት ዓለምለኸ ተሓላቒ ትካል ህዩማን ራይትስ ዎች እዞም ስደተኛታት ብበብይኖም ኣካላት ከቢድ ጥሕሰት ከም ዘጓነፎም ጸብጺቡ ነይሩ። ትካል ረፉጂስ ኢንተርናሽናል ድማ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ነቶም ስደተኛታት ዝግበኦም ዋሕስ ክህቦምን ድሕነቶም ክሕሉን ይጽውዕ።


ፈጻሚት ጉዳይ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ሰሜን ጎንደር ምብጻሕ ፈጺመን

ብሰንኪ ውግእ ካብ ክልል ትግራይ ካብ መነባብርኦም ተመዛቢሎም ኣብ ሰሜን ጎንደር ወረዳ ዳባት ዘዕቆቡ መግቢን መሰረታዊ ቀረባትን ኣብ ዘይተማልአሉ ኩነታት፣ ኣጸጋሚ ህይወት የሕልፉ ከምዘለው ገሊጾም። እቶም ተመዛበልቲ ነዚ ዝገለጹ፣ ፈጻሚት ጉዳይ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ቴሬስ ጃኮብሰን ነቲ መዕቆቢ ኣብ ዝበጽሓሉ እዋን እዩ። እተን ኣምባሳደር ኣብ ዝሃበኦ መግለጺ መንግስቲ ኣመሪካ፣ ነቶም ተመዛበልቲን ብሰንኪ ውግእ ንዝተሸገሩ ዜጋታት፣ ዝተፈላለዩ ደገፍ ኣብ ምግባር ከምዝጸንሐትን፣ ዕላማ መገሸአን ናብ’ቲ ከባቢ’ውን ንሱ እዩ ኢለን።  እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ ኣሜሪካ ኣብ ምርግጋጽ ውሕስና መግቢ ንዝካየድ ጻዕሪ ዝውዕል ፭፭ ሚልዮን ዳለር ንኢትዮጵያ ከምዝለገሰት ተፈሊጡ።


ቤት ፍርዲ ከተማ ቡራዩ ኣብ ማእሰርቲ ዝርከቡ ኣባላት መሪሕነት ኦነግ ክፍትሑ ምውሳኑ ጠበቓኦም ገሊጹ

ኣብ ቡራዩ ተኣሲሮም ዘለው ኣባላት መሪሕነት ግንባር ነጻነት ኦሮሞ (ኦነግ) ንክፍትሑ፣ ናይ’ታ ከተማ ቤት ፍርዲ ከምዝወሰነ፣ ጠበቃ’ቶም እሱራት ገሊጾም። እንተኾነ እዚ ዜና’ዚ ክሳብ ዝተፈነወሉ ሰዓት፣ እቶም እሱራት ከምዘይተፈትሑ ጠበቃ'ቶም እሱራት ወሲኾም ሓቢሮም ኣለው። ኣቐዲሙ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፣ ብዘይ ሕጊ ዝተኣሰሩ ኣመራርሓ ኦነግ ብህጹጽ ይፈትሑ ኢሉ ሽሞም ካብ ሞንጎ ዝጠቀሶም ሰባት ገሊኦም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ቡራዮ ከምዝርከቡ’ውን እቲ ዜና ሓቢሩ ኣሎ።