ኣብ ጉዳይ ምጥያስ መሰጋገሪ መንግስቲ ክልል ትግራይ

ብጀነራል ታደሰ ወረደ እትምራሕ ኮሚተ ምጥያስ መሰጋገሪ መንግስቲ ክልል ትግራይ፡ ብዛዕባ ዕማማት እታ ኮሚተን ዝምስረት መንግስቲ ኣመልኪታ ሎሚ ጋዜጣዊ መግለጺ ሂባ ኣላ።


ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምብጻሕ የካይድ

ምኽትል ሚንስተር ጉዳያት ወፃኢ ኣመሪካ ንጉዳይ ኣፍሪቃ ሞሊ ፊን፥ ፍሉይ ፕረዚደንታዊ ወኪል ዋዕላ መራሕቲ ኣመሪካን ኣፍሪቃን ኣምባሳደር ጆን ካርሰን ዝሓወሰ ብርክት ዝበሉ ላዕለዎት ሰበስልጣን ኣመሪካ ዝርከቡዎ ጉጅለ ልኡኽ ኣመሪካ ካብ 14 ክሳብ 19 ለካቲት 2013 ዝፀንሕ ዑደት ንምፍፃም ኣዲስ ኣበባ ኣትዩ። እቲ ሸውዓተ ኤጄንስታት ኣመሪካ ዝሓቖፈ ጉጅለ ልኡኽ ምስ ሰበስልጣን መንግስትን ጎናዊ ድማ ምስ መራሕቲ ሕብረት ኣፍሪቃን ክራኸብ እዩ። እቲ ልኡኽ ብዛዕባ ቅልውላው ውሕስነት መግብን ኣብ ኣፍሪቃ ዘሕደሮ ካብ ዓቐን ንላዕሊ ፅልዋን ከምኡ እውን ኣመሪካ ኣብ ዋዕላ ኣመሪካን ኣፍሪቃን ዝኣትወቶ መፅብዓ ቀፃልነቱ ንምክትታልን ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ክዘራረብ እዩ። እቲ ጉጅለ ልኡኽ ምስጓም ውሕስነት መግቢ ንምሕያልን ብመንግስቲ ኣመሪካ ይካየድ ዘሎ መፃኢ ወለዶ ንመግብ Fee the Future ዝተባህለ ተበግሶ ከጉልሕን እዩ።


“መንግስቲን ህዝቢን ኢትዮጵያ ንምሕጋዝ ድሉዋት ኢና” ነድ ፕራይስ ኣብ ምትፍናን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ-ክርስትያን

ወሃብ-ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ነድ ፕራይስ፡ ትማሊ ሰኑይ ኣብ ዝሃቦ ሰሙናዊ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ንመርገጺ መንግስቲ ኣመሪካ ኣብ ግጭት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ-ክርስትያን ኢትዮጵያ ኣብ ዝተሓተተሉ፡ “ምስ ህዝቢን መንግስቲን ኢትዮጵያ መላፍንቲ ኢና፡” ክብል መሊሱ። እቲ ወሃብ-ቃል ወሲኹ፡ ከምቲ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ንዝነበረ ጎንጺ ኣብ ምዕራፍ መንግስቲ ኣመሪካ ዝሰርሖ፡ ሕጂ’ውን ኣብቲ ተላዒሉ ዘሎ ፍልልይ ንህዝቢን መንግስቲን ኢትዮጵያ ብዘርብሕ መገዲ ኣመሪካ ተራኣ ክትጻወት ምዃና መሊሱ። ፕራይስ፡ ነቲ ኣብ በበይኑ ወገናት ኢትዮጵያ፡ ከምእኒ ክልል ኦሮሚያ ኣጋጢሙ ዘሎ ጎንጺ’ውን ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ኣብ ዝርርብ ከም ዘለዉ ጠቒሱ። ብተመሳሳሊ’ውን እቲ ወሃብ-ቃል፡ ንርግኣት ህዝቢን መንግስቲን ኢትዮጵያ ምስ ኵላቶም ወገናት ሓቢሮም ክሰርሑ ምዃኖም ቃል ኣትዩ።


ኣብ ቤንሻንጉል ጉምዝ ተዛማዲ ሰላም ምስፋኑ ነበርቲ ገሊጾም

ኣብ ቤንሻንጉል ጉሙዝ ተዛማዲ ሰላም ምስፋኑ፣ ተቋሪጹ ዝነበረ ማሕበራዊ ርክባት ናብ ንቡር ይምለስ ከምዘሎ ነበርቲ ዞባ መተከልን ኣሚሽናን ገሊጾም።\n\nኮምሽነር ፖሊስ’ቲ ክልል ሃሩን ዑመር ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ "ደባይ ተዋጋእቲ፣ ምስ ክልላዊ መንግስቲ ድሕሪ ዝኸተምዎ ውዕል፣ እቲ ክልል ድምጺ ተኹሲ ዘይስማዓሉን፣ ሞትን ምፍንቓልን ደው ዝበለሉ ኮይኑ ኣሎ" ይብል።\n\nኣቦ መንበር ጉህዴን ግራኝ ጉደታ ብወገኖም እቲ ዓሲሉ ዘሎ ተዛማዲ ሰላም፣ ኣብ ውሽጢ’ቲ ክልል ንዝርከቡ ልምዓታዊ ስራሓት ከምዘቐላጥፍ እምነቶም ገሊጾም ኣለው።


ሓጺር ጸብጻብ፤ ቃለ-ምልልስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዘቤታዊን ዓለማዊን ኵነታት

ካብ ምጽዋዕ ዝተኻየደ ቀዳማይ ክፋል ቃለ-ምልልስ፡ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ዛዕባ ኣብ ውሽጢ ሰሙን ዝካየድ፡ ብድምሩ ድማ ንሓደ ወርሒ ዝዝርጋሕ ምዃኑ ኣብ መእተዊ እቲ መደብ ተሓቢሩ። ኣብዚ ናይ ሰንበት ፈላሚ ቃለ-ምልልስ ንኩነታት መሪሕነት ትግራይ ብመንጽር ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ከምኡ’ውን ንኣመሪካ ዘማእከለ ዓለማዊ ኣቃውማን ዝሓቍፍ’ዩ ነይሩ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ቃለ-ምልልሱ፡ ናብ ኲናት ምስ ክልል ትግራይ ዝተኣትወሉ ምኽንያት ከብርህ እንከሎ፡ ብወገን ወተሃደራዊ መሪሕነት ክልል ትግራይ ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ፈደራልን ዳሕራይ ድማ ኤርትራን መጥቃዕቲ ምስ ተኻየደ ናብቲ ኲናት ክኣትዉ ከም ዝተገደዱ ኣመልኪቱ። ከም መግለጺ ፕረዚደንት ኢሳይያስ እቲ ኲናት ካብ ፈለማኡ “ብመሪሕነት ትግራይ ዘይኰነስ ብዋሽንግተን’ዩ” ዝዝወር ኢሉ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ዘረባኡ፡ መራሕቲ ክልል ትግራይ ኣተግበርቲ ናይቲ መደብ እምበር ሓንጸጽቲ’ውን ኣይኰኑን። እቲ ዝተወጠነ ወታሃደራዊ መደብ ከምቲ ዝተደልዮ ገስጋስ ስለ ዘየርኣየ፡ ምምሕዳር ዋሽንግተን ንምድሓን ከም ዝተጓየዩ ድማ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ገሊጹ። ኣብ ፕሪቶሪያን ናይሮቢን ዝተፈረመ ስምምዓት ድማ ብኣመሪካ ተዳልዩ፡ ፈረምቲ’ውን ርእይቶ ኣብ ዘይብሎም ውዱእ ሰነድ ክፍርሙ ከም ዝተገብረ ገሊጹ። ቅድሚ ሕጂ ብሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ ኣብ ዝወሃብ ዝነበረ ተደጋጋሚ መግለጺታት፡ መንግስቲ ኣመሪካ ነቲ ኲናት ብሰላማዊ መገዲ ዝዓርፈሉ መገዲ ከም ዝድግፍ’ዩ። ብኣፍሪቃዊ ሕብረት ዝምእከል ዘተ ሰላም ምሉእ ብምሉእ ከም ዝድግፍ ድማ ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ ኣብ በበይኑ ኣጋጣሚታት ጠቒሱ ምንባሩ ይዝከር። ምውጻእ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ክልል ትግራይ ብብዙሓት ወገናት ከዛርብ ጸኒሑ’ዩ። ዋላ’ኳ ብፍሉይ በቶም ጋዜጠኛታት ሕቶ ደኣ ኣይቕረበሉ’ምበር፡ ኣብቲ ኣስታት 40 ደቒቕ ኣቢሉ ንኢትዮጵያን ኤርትራን ዝሃቦ መግለጺ ግን ተንኪፉዎ ነይሩ። ፕረዚደንት ኢሳያስ ናይ ኤርትራ ምውጻእን ዘይምውጻእን “ምስምስም ንምትዕንቓፍ መስርሕ ሰላም’ዩ፡” ኢሉ ገሊጹዎ። ብዛዕባ ኣብ ክልል ትግራይ ተሪፉ ክህሉ ዝኽእል ሰራዊት ኤርትራ ወይ ድማ ኣብ ዶባት ምስ ሰሓበ፡ ሰራዊት ኤርትራ ዓሪዱሉ ዘሎ ቦታታት ግን መብርሂ ኣይሃበን። ብጋዜጠኛታት’ውን ነዚ ዝመስል ኣርእስቲ ኣይተሓተተን። ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ኣብ ዝነበረ ኲናት፡ ብዅላቶም ተሳተፍቲ ኣካላት፡ እንኮላይ ሰራዊት ኤርትራ፡ ከበድቲ ሰብኣዊ ጥሕሰታት ከም ዝተፈጸመ በበይኖም ተሓለቕቲ ኣካላት ጸብጺቦም’ዮም። ብዛዕባኡ ግን ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብቲ ቃለ-ምልልስ ኣይጠቐሰን። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ብድምሩን ወገናት ከይሓበሩን ኣማኢት ኣሽሓት ከም ዝተቐትሉ ኣመልኪቱ ነይሩ። ኣብቲ ኲናት ብወገን ኤርትራ ዘሎ ሰብኣዊ ክሳራ ግን ኣይሓበረን። እዚ ሕቶ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ናይሮቢ ኬንያ’ውን ብጋዜጠኛታት ተሓቲቱ ነይሩ። ኣብ እዋኑ’ውን ፕረዚደንት ኢሳይያስ ነቶ ሕቶ ኣይመለሳን። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንዓለማዊ ፖለቲካዊ ዝምድናታትን ዝምልከት ርክብ ኤርትራን ምዕራብን፡ ብቐንዱ ድማ ተወራረስቲ ምምሕዳራት ኣመሪካ ንኣስታት 60 ዓመታት ዘይቅዱው ምንባሩ ብምጥቃስ፡ ኣብ እዋን ምምሕዳር ትራምፕ ግን ብፍሉይ ነቲ ሓርፋፍ ዝምድና ንምዕራይ ከም ዝተፈተነ ሓቢሩ። ናብ ፕረዚደንት ትራምፕ ደብዳብ ድሕሪ ምልኣኽ፡ “ምስ ኵሉ ዝበልካዮ ዘይክሰማምዕ ይኽእል’የ። ንመጻኢ ግን ብሓባር ክንሰርሕ ንኽእል ኢና፡” ዝብል ምላሽ ካብ ፕረዚደንት ትራምፕ ምርካቡ ጠቒሱ። ድሕሪኡ ግን እቲ ዝምድና ከም ዘይቀጸለ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ወሲኹ ገሊጹ። ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ዋሺንግተን ኣብ ዝተጋብአ ዋዕላ መራሕቲ ኣፍሪቃን ኣመሪካን፡ ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ውሑዳት ናብቲ ኣጋጣሚ ዘይተዓደማ ሃገራት ምንባራ ይዝከር። እቲ ኣርባዕተ ሕቶታት ዝሓቘፈ ቀዳማይ ክፋል ቃለ-ምልልስ ንሰዓትን 20 ደቓይቕን’ዩ ከይዱ።


ውድብ ናፅነት ትግራይ ከካይዶ መዲቡ ዝነበረ ዋዕላ ምክልኻሉ ገሊጹ

ኣብ ክልል ትግራይ ዝንቀሳቐስ ውድብ ናፅነት ትግራይ ኣብ ከተማ መቐለ ከካይዶ ተሊምዎ ዝነበረ ህዝባዊ ዋዕላ ብሓይልታት ፀጥታ ከምዝተኸልከለ ገሊፁ። ቤት ፅሕፈት ፖሊስ ከተማ መቐለ እቲ ውድብ ኣኼባ ንምክያድ ካብ ምምሕዳር እቲ ከተማ ፍቓድ ኣየውፀአን ክብል ምላሽ ሂቡ።


ኤርትራዊ ሄኖክ ምሉእብርሃን ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ 2023 ብምዃን ተዓዊቱ

ካብ 8 ለካቲት 2023 ጀሚሩ ኣብ ኣክራ-ጋና ክቃናዕ ዝቐነየ ውድድር ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ፡ ብዓወት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራን ኤርትራዊ ሄኖክ ምሉእብርሃንን ሎሚ ሰኑይ ተዛዚሙ። ኣብቲ ሎሚ ዝተኻየደ መዛዘሚ መድረኽ፡ 120 ኪሎ-ሜተር ዝሸፈነ ውድድር፡ ኣብ መወዳእታ ሓያል ቅጽበታዊ ውድድር ዝሰዓረ ሄኖክ፡ ንኻልኣይ እዋን ኣከታቲሉ ተዓዋቲ ሻምፕዮን ኣፍሪቃ ኰይኑ። ዓሚ ኣብ ግብጺ ኣብ ዝተኻየደ ውድድር ሻምፕዮን ኣፍሪቃ’ውን ሄኖክ ምሉእብርሃን ብተመሳሳሊ ተዓዋታይ’ዩ ነይሩ። ኤርትራ ካብ 2010 ኣትሒዛ ነዚ ውድድር ክትዓወትሉ ጸኒሓ’ያ። በዚ ናይ ሎሚ መዓልቲ ዓወት ድማ ክብራ ዓቂባ ኣላ። ኣብዚ ውድድር ሃገራዊት ጋንታ ኣልጀሪያ ካልኣይቲ ክትወጽእ እንከላ፡ ሞሮኮ ድማ ሳልሰይቲ ተሰሪዓ ኣላ።


ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝኸዱ ዝነበረ ተጓዓዝቲ ናብታ ከተማ ከይንኣቱ ተኸልኪልና ክብሉ ጥርዓን ኣቕሪቦም

ካብ ክልል ኣምሓራ ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝኸዱ ዝነበሩ ተጓዓዝቲ ናብታ ከተማ ከይንኣቱ ተኸልኪልና ክብሉ ጥርዓን ኣቅሪቦም። ንሬድዮ ድምፂ ኣመሪካ ርእይቶኦም ዝሃቡ’ቶም ተጓዓዝቲ "ንኽልል ኣምሓራን ኦሮምያን ኣብ ዘራኽብ ከባቢ ጎሃ ፅዮን ክንበፅሕ ከለና ክዳን ፍሉይ ሓይሊ ክልል ኦሮምያ ዝተኸደኑ ዕጡቓት ክንምለስ ጌሮምና" ኢሎም’ለዉ። እቶም ተጓዓዝቲ ወሲኾም ለካቲት 2ን 3ን 2015 መንነት ወረቀት ክልል ኣምሓራ ንዝሓዙ ጥራይ ፈልዮም ይምለሱ ከምዝነበሩን ካብ ዝሓለፈ ዓርቢ ንነጀው ግን ንኹሎም ተጉዓዝቲ ከምዝኸልከሉ ተዛሪቦም። ኣብዚ ሰዓት’ውን ሓያለ ተጉዓዝቲ ይከላበቱ’ለዉ ክብሉ ሓቢሮም። ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ካብ ፌደራል መንግስቲ ምላሽ ንምርካብ ዝተገብረ ፃዕሪ ኣይተዓወተን። ምኽትል ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ፀጥታ ምምሕዳር ክልል ኦሮምያ ኮሎኔል አበበ ገረሱ ግን ዝተዓፅወ መንገዲ የለን ኢሎም’ለዉ።


ሊቃነ-ጳጳሳት ክልል ትግራይ ንዝቐረበሎም ፃውዒት ኣይተቐብሉን

ቅዱስ ሲኖዶስ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ትግራይ ንዝርከቡ ሊቃነ ጳጳሳት ተቋሪፁ ዝፀንሐ ርክብ ንክቕፅል ዘቕረቦ ፃውዒት ከም ዘይቅበሉዎ ሊቀ-ጳጳስ ሃገረስብከት ዓዲግራት ብፁእ ኣቡነ መርሃክርስቶስ ንድምፂ ኣመሪካ ገሊፆም። ኣብ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ኢትዮጵያ ኣብዚ ሐዚ እዋን ብዛዕባ ዘሎ ፍፃመታት ርእይቶ ተሓቲቶም ድማ “ዝፈልጦ ነገር የለን” ኢሎም።


ንሰላም ክልል ኦሮምያ ልዝብ ክካየድ ጻውዒት ቐሪቡ

ኣብ ክልል ኦሮምያ ዘሎ ዘይምርግጋእ ሰላማዊ ፍታሕ ክረክብ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝነብሩ ማሕበረሰብ ተወላዶ ኦሮሞን ሲቪል ማሕበራትን ኣብ ዘውጽእዎ ቅሉዕ ደብዳበ ጻውዒት ኣቕሪቦም። ናይ ኦሮሞ ናይ ውርሲ ማሕበር ብምባል ዝጽዋዕ ጉጅለ ትማሊ ሓሙስ ወግዓዊ ዝገበሮ ምድላውን ናብ ድምጺ ኣመሪካ ዝለኣኾ ቅሉዕ ደብዳበ እቲ ማሕበር ባዕሉ ዝርከቦ ሲቪል ማሕበራት ነቲ ደብዳበ ናብ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ: ፕረዚደንት ክልል ኦሮምያ ሽመልስ ኣብዲሳን ኣዛዚ ናጽነት ኦሮሞ ንዝበሎ ኩምሳ ድርባ ወይም ጃል ማሮ ዝቐንዐ'ዩ። "ኣብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ዓመታት ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰላማዊያን ተወላዶ ኦሮሞ ተቐቲሎም: ተኣስሮም: ስቅያት በጺሕዎም: ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ካብ መንበሪኦም ተፈናቂሎም" ዝበለ እቲ መግለጺ ኣብ ቀረባ ኣብ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርትያን ኢትዮጵያ ዘጋጠመ ክፍተት ነዚ ሓደገኛ ዝበሎ ኩነታት ዘጋድ ድ ከይከውን ዘለዎ ስግኣት'ውን እቲ ደብዳበ ይገልጽ። ህዝቢ ኦሮሞ ህወከት ኣጋጢምዎ'ሎ ዝበለ ቅሉዕ ደብዳበ፥ መንግስቲ ኢትዮጵያን ሰራዊት ናጽነት ኦሮሞ ናብ ናይ ልዝብ መድረኽ ክቐርቡ ኣለዎም ኢሉ ማሕበረሰብ ዳያስፖራ ኦሮሞ ከምዝኣምንን ነቲ ግጭት ድማ ሰላማዊ ፍታሕ ከናድዩ ኣተሓሳሲቡ'ሎ። እቲ ልዝብ ሰላም ብሕብረት ኣፍሪቃ እንተተመሪሑ ድማ ዕውት ክኸውን ይኽእል'ዩ ኢሎም ከምዝኣምኑ ዝገለጸ ቅሉዕ ደብዳበ ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ድማ ድጋፉ ክህብ ጸዊዑ'ሎ። ኣብቲ ደብዳበ ዝተገለጹ መንግስቲ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስቲ ኦሮምያ ግንባር ናጽነት ኦሮሞ ምላሽ ንምርካብ ንሰርሕ ምሕላውና ክንሕብር ንፈትው


ጉጅለ ልኡኽ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኢትዮጵያ ምስ ቀ/ሚ ኣብይ ተራኺቦም፣ ተዘራሪቦም

ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኢትዮጵያ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ብዝተገብረ ልዝብ መብዛሕትኡ ሕቶታት’ታ ቤተ ክርስትያን ከምዝተመለሰ ኣፍሊጣ። ንፓትሪያርክ’ታ ቤተ ክርስትያን ሓዊሱ ሊቃነ ጳጳሳት’ዉን ዝሓቆፈ ጉጅለ ልኡኽ ሎሚ ምስቶም ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ዝገበሮ ልዝብ ንመብዛሕትኡ ሕቶታት መልሲ ምሃቡ ዋና ፀሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ ኣቡነ ጴጥሮስ ገሊጾም። ብኻልእ ወገን ሲኖዶስ’ታ ቤት ክርስትያን ዘይሕጋዊ’ዩ ዝብልን “ሲኖዶስ ብሄር ብሄረሰባት ኦሮምያ” ብዝብል ዝተመስረተ ኣካል ን5 ለካቲት ዝፀወዖ ሰልፊ ንኻልእ ግዜ ምንዉሑ ኣፍሊጡ’ሎ። ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኢትዮጵያ ካብ ስልጣን ክህነቶም ኣልየ ፈልየዮም ዝበለቶም ኣቡነ ሳዊሮስ ብወገኖም ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ንኸይዲ’ቲ ዕርቀ ሰላም ከምዝድግፉ ገሊፆም’ለዉ። ብኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኢትዮጵያ ናይ እገዳ ሕቶ ዝቀረበሉ ቤት ፍርዲ: እታ ቤተ ክርስትያን ኣብ ልዕሊ ዘውገዘቶም ተፀዋዕቲ ትእዛዝ እገዳ ምሃቡ ተገሊፁ’ሎ። ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኢሰመኮ ሎሚ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ኸኣ ኣብ ውሽጢ’ታ ቤተ ክርስትያን ምስ ዝተፈጥረ ፀገም ብዝተተሓሓዘ ብዉሑዱ ሸሞንተ ሰባት ካምዝተቀትሉ ከምዘረጋገፀ ኣፍሊጡ’ሎ። ብመሰረት ምኽትል ዋና ኮሚሽነር’ቲ ኪሚሽን ራኬብ መሰለ እቲ ኮሚሽን ንኹሎም ዝምልከቶም ኣካላት ኣዘራሩቡ ነቲ ፀገም ማዕልቦ ንምርካብ ይፅዕር’ሎ።


ኢትዮጵያ፤ ንመስደዲ መልእኽቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ትዓጹ

ኣብ መንጎ ኦሮቶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ-ክርስትያን ኢትዮጵያ ብዝተፈጥረ ዘይምርርዳእን ንዕኡ ስዒቡ ዝመጸ ምትፍናን ብዝፈጠሮ ስግኣት፡ መስደዲ መልእኽቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ፈይቡክ፡ ቲክቶክን ቴለግራም ከም ዝተዓጽወ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ጸብጺቡ። ንምዕጻው ኢንተርነት ዝከታተል “ኔትብሎክስ” (NETBLOCKS) ዝተባህለ ትካል ከም ዘመልከቶ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንመስደዲ መልእኽታት እዞም ዝተጠቕሱ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዝዓጸዎ፡ ነቲ ንሰንበት ተመዲቡ ዘሎ ሰፋሕቲ ሰለማዊ ስልፍታት ንምትዕንቕፋ’ዩ። ወሃብ-ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣቶ ለገሰ ቱሉ ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቱ ብኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ዝቐርበሉ ሕቶ ምላሽ ኣይሃበን። ካብ ዝሓለፈ ቀዳም 4 ጥሪ 2023 ኣትሒዙ ብዝተፈጥረ ዕግርግር፡ ድሮ 30 ሰባት ሞይቶም ምህላዎም፡ ንምንጪታት ቤት ክህነት ኢትዮጵያ ብምጥቃስ ሮይተርስ ሓቢሩ'ሎ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ በበይኑ እዋናት፡ ዘይምርግጋእ ምስ ዝህልው፡ ኣገልግሎት ኢንተርነት ክዓጹ ምጽናሑ ይዝከር።


ድሕሪ ስምምዕ ሰላም ትካላት ንግዲ ክልል ትግራይ ትስፉዎ ምንቅስቓስ ይገብሩ

ድሕሪ ስምምዕ ፕሪቶሪያ፡ ኣቐዲሙ ኣብ ክልል ትግራይ ኣቋሪጹ ዝጸንሐ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ክኽፈት ስለ ዝጀመረ፡ ሰብ-ዋኒን ትስፉዎ ምንቅስቓስ ንግዲ የርእዩ ከም ዘለዉ ንድምጺ ኣመሪካ ኣካፊሎም። እቶም ርእይቶ ዝሃቡ ነጋዶ፡ እቲ ተጀሚሩ ዘሎ ምኽፋት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ቀጻልነት ክህሉዎ’ውን ተተስፍዮም ኣለዉ።


“ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ንምትኣትታው ድሌት የብልናን፡” ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ

ፕረዚደንት ኤርትራ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ክልል ትግራይ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ፈጺሙ ዝብሃል “ግጉይን ሕልማዊን ሓበሬታ’ዩ፡” ክብል ገሊጹ። ኣብ ናይ ናይሮቢ ዑደቱ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ ዝተዛረበ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ሰራዊት ኤርትራ ሰብኣዊ ግህሰት ፈጺሙ ዝብል ክሲ፡ “ሕልሚ ናይቶም ንመስርሕ ሰላም ክዘርጉ ዝደልዩን፡ ኣብ ፋብሪካ ሓሶት ዝተሰርሐን`ዩ፡” ኢሉ። “ብዛዕባ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት፡ ኣብዝን ኣብትን ጾታዊ ዓመጽ ዘረፋ እናበልኩም ግዜኹም ኢኹም ተጥፍኡ ዘለኹም፡ ኩሉ ግን ፋንታዝያ`ዩ፡” ክብል ድማ ገሊጹ። ንናጻ ሚድያ ሳሕቲ ዝዛረብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ “ኣብ መስርሕ ሰላም ኢትዮጵያ ጣልቃ ዘእቱ ነገር የብልናን፡ናትና ኣጀንዳ`ውን ኣይኮነን” ኢሉ። ወሲኹ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ “ብዛዕባ ምስሓብን ዘይምስሓብን ሰራዊት ኤርትራ ካብ ክልል ትግራይ ምዝራብ ትርጕም የብሉን፡” ድሕሪ ምባል፡ መስርሕ ሰላም ኢትዮጵያ ብዘይ ዕንቅፋት ክቕጽል ዘለዎ ተስፋ ጠቒሱ። ንጋዜጠኛታት ብነድሪ ዝተዛረበ ወዲ-77 ዓመት ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣስዒቡ፡ “ኣብ ኢትዮጵያ ዝርአ ጸገማት ከም ተደጋጋሚ ምኽንያት ክንረአ ኣይንደልን፡” ኢሉ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ኤርትራ ናብ ኣባላነት ውድብ ኢጋድ ክትምለስ ከም ዝወሰነት ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ኣብ ናይ ትዊተር መልእኽቱ ኣስፊሩ። እዚ ዳግም ምጽንባር ናብቲ ውድብ ብምኽንያት ዑደት ፕረዚደንት ኢሳይያስ ናብ ኬንያ’ዩ ዝኸውን ዘሎ። ኬንያ ኣብ ኤርትራ ኤምባሲ ክትከፍት ምውሳና’ውን ሚኒስተር የማነ ኣብ መልእኽቱ ትዊተሩ ጠቒሱ ኣሎ።  ትማሊ ረቡዕ ብዕድመ ፕረዚደንት ዊልያም ሩቶ ናብ ኬንያ ዝተጓዕዘ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ካብ መንጎ’ቲ ክልተኣዊ ርክብ፡ ኣብ መንጎ ክልተ ሃገራት ዝግበር ናይ ቪዛ መሕተት’ውን ክኣልዩዎ ወሲኖም ኣለዉ። ከም ሓበሬታ መልእኽቲ ትዊተር ሚኒስተር ዜና ኣቶ የማነ ገብረመስቀል እዚ ተግባር ሎሚ ናብ ግብሪ ክውዕል’ዩ።


ጸብጻብ ህዩማን ራይትስ ዎች፤ “ንስድራቤት ዕስክርና ዝኣበዩ ዝቐጽዕ መስርሕ”

ዓለምለኸ ተሓላቒ ትካል ህዩማን ራይትስ ዎች፡ ሎሚ ሓሙስ 9 ለካታቲ ኣብ ዝዘርግሖ ጸብጻብ፡ መንግስቲ ኤርትራ ንስድራቤት ዕስክርና ሰራዊት ዝኣበዩ ዜጋታት ብዛዕባ ዝገብሮ ዘሎ ቀጻዒ ስጕምታት ዝድህስስ ጽሑፍ ዘርጊሑ። እቲ ተሓላቒ ትካል፡ ነቲ መጽናዕቲ ንምድላው፡ በቲ ፖሊሲ ዝተጸልዉ ኣባላት ስድራቤት፡ ካብ ኤርትራ ዝሃደሙን ጋዜጠኛታትን ኣዘራሪቡ ኣሎ። ከም መግለጺ ምኽትል ዳይረክተር ኣፍሪቃ ትካል ህዩማን ራይትስ ዎች ላቲሻ ባድር፡ ኤርትራ ክተት ዝጸውዐት ኣብ ክልል ትግራይ ድሕሪ ምእታዋ’ዩ። ባድር ከም እትሕብሮ ድማ፡ ናብቲ ናይ ክተት ጻውዒት ዘይተረኽቡ ዜጋታት፡ መንግስቲ ንስድራቤቶም ክኣስር፡ ገዛውቲ ክዕሽግ፡ ኣንስቲን ኣረጋውያንን ክኣስር ጀሚሩ። ህዩማን ራይትስ ዎች ኣብ ጸብጻቡ፡ እዚ ሓድሽ ጻውዒት ክተት ኣብ ርእሲ’ቲ ዝጸንሐ ገደብ-ኣልቦ ሃገራዊ ኣገልግሎት ብምዃኑ፡ ንዜጋታት ግዳይ ሓደገኛ ጕዕዞ ስግረ-ዶብን ተወሳኺ ሽግራትን ገይሩዎም ይብል። ህዩማን ራይትስ ዎች፡ ኣብቲ ዝነበረ ልሕሉሕ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት፡ እቲ ቀንዲ ኣሰካፊ ዝበሎ ኣብ መፋርቕ 2022 ዝጀመረ ጻውዒት ክተት’ዩ። ኣብቲ ካብ 50-60 ዝዕድመኦም ኣባላት ዕቝር ሰራዊት’ውን ንኽተት ዝጸውዓሉ ኣጋጣሚ፡ እቶም ኣቐዲሞም ብሕማምን ካልእ ምኽንያታትን ካብ ሰራዊት ተፋንዮም ዝጸንሑ’ውን ከይተረፉ ዳግም ንክኸትቱ ስለ ዝተሓተቱ፡ ንዝሰፍሐ ሰብኣዊ ጥሕሰታት ማዕጾ ምኽፋቱ ይሕብር። ነዚ ጻውዒት ዘይመለሱ ኣባላት ስድራ ድማ ክእሰሩ፡ መቝነን ዝረኽቡሉ ኮፖን ክሕደጉ፡ ብመገዲ ናይ ከባቢ ምምሕዳራት ክህደኑ ምጅማሮም እቲ ጸብጻብ ይሕብር። ብሰንኪ’ዚ “ዓማሚን ኣሰካፊን” ኢሉ ህዩማን ራይትስ ዎች ዝጠቐሶ መምርሒ ድማ፡ ንኣረጋውያንን ትሕቲ ዕድመን ግዳይ ማእሰርቲን ምጕስቓልን ምግባሩ እቲ ጸብጻብ ይጠቅስ። ህዩማን ራይትስ ዎች ኣብቲ ሎሚ ዝዘርግሖ ጸብጻብ፡ ኣብ ክልል ትግራይ ዝነበሩ ኣባላት ሰራዊት ኤርትራ ናብ ዶባቶም ተጸጊዖም ምህላዎም’ውን ሓበሬታ ከም ዝበጽሖ ጠቒሱ ኣሎ። እንተዀነ ይብል እቲ መግለጺ፡ ድሕሪ ስምምዕ ሰላምን ምምላስ ሰራዊት ኤርትራ ናብ ዶባት’ውን እቲ ዝካየድ ዝነበረ ቀጻሊ ወታሃደራዊ ግፋታትን መፈተሺ ንቝጣታትን ምቕጻሉ ካብቲ ኣሰካፊ ተርእዮ ምዃኑ ኣስፊሩ ኣሎ። እቲ ግፋን ማእሰርቲን ክሳብ መወዳእታ ወርሒ ጥሪ ናይዚ ሒዝናዮ ዘሎና ዓመት ምቕጻሉ’ውን እቲ ጸብጻብ ይሕብር። በበይኖም ተሓለቕቲ ትካላት ሕቡራት ሃገራትን ኣፍሪቃን፡ ብመንግስቲ ኤርትራ ዝግበር ጥሕሰት ብምዅናን፡ ምትዕርራይ ክግበር ይጽውዑ። “ብመንግስቲ ኤርትራ ዝወርድ ዘሎ ኣደራዕ ተሰከምቲ ኰይኖም ዘለዉ ዜጋታት እታ ሃገር’ዮም፡” ዝበለት ምኽትል ዳይሬክተር ህዩማን ራይትስ ዎች ጨንፈር ኣፍሪቃ፡ ላቲሻ ባደር፡ “መሻርኽቲ ኣካላትን ካልኦት መንግስታትን ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ጸቕጢ ክገብሩ” ጸዊዓ። ህዩማን ራይትስ ዎች ኣብ ጸብጻቡ ግብረ-መልሲ መንግስቲ ኤርትራ ኣብዚ ጉዳይ ኣየካተተን። ድምጺ ኣመሪካ’ውን ብዛዕባ’ዚ ሓድሽ ጸብጻብ ኣመልኪቱ ተወሳኺ ምላሽ ኣይረኸበን፣ ምስ ዝህሉ ኣብ ቀጻሊ ከነቕርብ ኢና።


ቅዱስ ሲኖዶስ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ኢትዮጵያ ምስ ክልል ትግራይ ተቋሪፁ ዝፀንሐ ርክብ ንክቕፅል ፃውዒት ኣቕሪቡ

ቅዱስ ሲኖዶስ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ትግራይ ንዝርከቡ ሊቃነ ጳጳሳት ተቋሪፁ ዝፀንሐ ርክብ ንክቕፅል ፃውዒት ኣቕሪቡ። ብብፁዕ ወቅዱስ ኣቡነ ማትያስ ዝተፈረመ እዚ ናይ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኢትዮጵያ ቅዱስ ሲኖደስ ዝወፀ ደብዳበ ናብ ሃገረ-ስብከታት ሽረ እንዳስላሴ፡ ንኣክሱም፡ ንዓዲግራት፤ ንመቐለን ንላዕለዋይ ሓላዊ መንፈሳዊ ኮሌጅ ፍራሚናጦስ ኣባ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን ብፁእ ኣቡነ ዮሃንስ ከምዝኾነ ካብ ኣመራርሓ እታ ቤተክርስቲያን ዝተረኸበ ሓበሬታ የመልኽት። እቲ ደብዳበ በቲ ዝተፈጠረ ኲናት ኣብ ልዕሊ ሰብን ንብረት ጉድኣት በፂሑ ምብጽሑን እታ ቤተክርስቲያን ድማ በዚ ሓዘን ከምዝስመዓ ገሊፁ።  ቐፂሉ እቲ ደብዳበ "ብፖለቲካዊ ውዲት" ኢሉ ዝገለፆ ታቤተክርስትያን ኣብ ግዚኡ "ሓዘና ብዘይምግላፃን እቲ ፍፃመ ብዘይምኹናናን ኣብ ትግራይ ዝርከቡ ናይታ ቤተክርስቲያን መራሕቲ ዝፈጠርሎም ቅርታ ግቡእ እዩ" ኢሉ። ኣብ ሞንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልል ትግራይን ዝተፈጠረ ስምምዕነት ሰላም ከምዘሕጎሶ ዝገለፀ ቅዱስ ሲኖዶስ ብኽንያት ኩናት ተቋሪፁ ዝነበረ ርክብ ክቕፅል ፀዊዑ። ነቲ ፃውዒት ካብቶም ሊቃነ ጳጳሳት ብዕሊ ዝተውሃበ መልሲ ምህላዊ ዛጊድ ኣይተፈለጠን:: ድምፂ ኣሜሪካ ኣብ ትግራይ ካብ ዝርከቡ ሊቃነ ጳጳሳት ምላሽ ንምርካብ ብስልክን ብኣካልን ዝገበሮ ፃዕሪ ኣይሰመረን።


ግብረ ሓይሊ ስለያን ጸጥታን ኢትዮጵያ፡ ዘይሕጋዊ ሰልፍታት ኣብ ልዕሊ ዝውድቡ ኣካላት ስጉምቲ ከም ዝወስድ ኣጠንቂቑ

ግብረ ሓይሊ ስለያን ጸጥታን ኢትዮጵያ፡ ዘይሕጋዊ ሰልፍታት ኣብ ልዕሊ ዝውድቡ ኣካላት ሕጋዊ ስጉምቲ ከም ዝወስድ ኣጠንቂቑ። እቲ ግብሪ-ሓይሊ ኣብቲ መግለጺኡ፡ ኣብ ደገ ዘለዉ ሓይልታት ምስ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘለዉ ኣሸበርትን ብሽም ተሓለቕቲ ማሕበራዊ መሓውራት ዜና ዝሽቅጡን ብምትሕብባር ነዛ ሃገር ናብ ዘየባሪ ጎንጺ ከእትውዋ ይሰርሑ ከምዘለዉ ህዝቢ ክርዳእ ኣለዎ ይብል። እዚ መጠንቀቕታ ዝስማዕ ዘሎ ኣብ ብዙሕ ከባብታት ኢትዮጵያ ኣንጻር`ቶም ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝተፈንጨሉ ኣቡናትን መንግስቲ ኣብ ጉዳይ ሃይማኖት ኢድ ኣእትዩ ዝብል ንምቅዋምን ሰልፍታት ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ እዋን`ዩ። እቲ መግለጺ ግብሪ ሓይሊ ስለያን ጸጥታን ኢትዮጵያ ዝስማዕ ዘሎ፡ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ምስ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን ድሕሪ ምርኻቡ ኮይኑ ቀ/ሚ ኣቢይ ኣብ ኤውሮጳ ዑደት ክገብር ድሕሪ ምቕናይ ትማሊ ረቡዕ ተመሊሱ'ሎ።


ትንታነ፥ ኣብ ሃገራዊ መደረ ፕረዚደንት ኣመሪካ 2023

ፕረዚደንት ኣመሪካ ጆ ባይደን ትማሊ ምሸት ንክልቲኡ ባይቶታት ብሓባርን ንህዝቢ ኣመሪካን ብቐጥታ ኣብ ኩነተ ሃገሮም State of the Union ዘስምዕዎ መደረን ንሪፓብሊካን ፓርቲ ወኪለን መልሲ ዝሃባ ኣማሓዳሪት ኣርካንሳ ሳራ ሳንደርስን ብዝምልከት ትንታነ ክህበና ንዶክተር በርሀ ሃብተጊዮርጊስ ካብ ኣትላንታ ጆርጂያ ኣዘራሪብናዮ ኣለና።


ፍሊፖ ግራንዲ፡ ኤርትራውያን ኣብ ዝርከቡሉ መዓስከር ስደተኛታት ኣለምዋጭ በጺሑ፣ ዝያዳ ሓገዝ ሓቲቱ

ላዕለዋይ ኮሚሽነር ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ፍሊፖ ግራንዲ፡ ኤርትራውያን ኣብ ዝርከቡሉ መዓስከር ስደተኛታት ኣለም ዋጭ በጺሑ ምስቶም ስደተኛታት ወከልቶምን ምዝርራቡ ወኪልና ካብቲ ቦታ ጸብጺባ። ፍሊፖ ግራንዲ፡ ኣብቲ ናይ ዳባት ዑደቱ፡ ብዳይረክተር ጉዳያት ተመለስቲ ስደተኛታት ኢትዮጵያ ኣቶ ተስፋሁን ጎበዛይ’ውን ተሰንዩ ነይሩ። ንኹነታትን መነባብሮን እቶም ስደተኛታት ድሕሪ ምዕዛብ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኢትዮጵያ ፍርቂ ናይቲ ንስደተኛታት ክትረኽቦ ዝተለመት መጠን ሓገዝ ጥራይ ምርካባ ዓቢ ክፍተት ፈጢሩ ነይሩ፡” ኢሉ። ንሱ ወሲኹ ምስ ስምምዕ ሰላም ኢትዮጵያን ተዛማዲ ሓገዛት ናይ ምብጻሕ ተኽእሎታትን ለገስቲ ኣካላት ኣበርክቶኦም ከሐይሉ ጸዊዑ። ፍሊፖ ግራንዲ ብምቕጻል፡ ብሕልፊ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ዝወርዶም ተደጋጋሚ ምጕስቓል ብምምልካት፡ ኵላቶም መሻርኽቲ ኣካላት ሓገዝ ኣበርኪቶም ነቲ ዘሎ ጸገም ኣብ ምፍታሕ ክሰርሑ ጸዊዑ። ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኣለም ዋጭ ኣስታት 22-ሽሕ ዝበጽሑ ስደተኛታት ተዓቚቦም ምህልዎም ጸብጻባት ሕቡራት ሃገራት የምልክቱ። እቶም ኮሚሽን ድሕሪ ዑደት ግራንዲ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ እቲ ቦታ ብዅልትናኡ ንስደተኛታት ንምዕቋብ ብዛዕባ ዘለዎ ተኽእሎ ዝያዳ መጽናዕቲ ከም ዝሓትት ጠቒሱ ኣሎ። ኣብ ጎንደር ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ኣብቲ ከባቢ ብዘሎ ስእነት ጸጥታ፡ ዋሕዲ መሰረታዊ ቀረባትን ብኵራት ሓላፍነት ዝምልከቶም ኣካላትን ደጋጊሞም ክጠርዑ ከም ዝጸንሑ ይዝከር። እቶም ስደተኛታት “ምምሕያሽ እንተ ዘየለ ንዓዲና ክንምለስ” ኢሎም’ውን ሓቲቶም ነይሮም።


ንግዳዊ ባንክ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ትግራይ ኣገልግሎት ጀሚሩ

ንዓመትን ሸሞንተ ኣዋርሕን ኣብ ክልል ትግራይ ኣቋሪጹ ዝነበረ ኣገልግሎት ንግዳዊ ባንክ ኢትዮጵያ ሎሚ ሰሉስ 7 የካቲት 2023 ጀሚሩ። እዚ ኣብ መቐለን ካልኦት 31 ጨናፍራትን እቲ ክልል ጀሚሩ ዘሎ ስራሕ፡ ነቲ ኣብቲ ክልል ኣጓኒፉ ዝጸንሐ ከቢድ ሕጽረት ገንዘብ ኣብ ምቅላል ዓቢ ተራ ከም ዘለዎ ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም ነበርቲ መቐለ ሓቢሮም። ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ መቐለ ስራሕ ጀሚረን ብምኽንያት ሕጽረት ገንዘብ ስራሓተን ኣቋሪጸን ዝነበራ ናይ ውልቂ ባንክታት’ውን ዳግም ምኽፋተን'ውን ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብቲ ቦታ ጸብጺቡ።


ዝተፈላለዩ ኣካላት ንጉዳይ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኢትዮጵያ ዝምልከት መግለጺ ኣውጺኦም

ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፡ ብሰንኪ `ቲ ኣብ ቤተክርስትያን ኦርቶዶክስ ኢትዮጵያ ዝተፈጥረ ምንዋጽ፡ መንግስቲ ንድሕነት ሰለማውያን ሰባትን ትካላትን ኣብ ምሕላው ግቡኡ ክፍጽም ዝጽውዕ መግለጺ ኣውጺኡ። ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣቶ ደመቀ መኮነን ብወገኑ ኣብ ደቡብ ወሎ ወረዳ መቕደላ ኮይኑ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ነቲ ጉዳይ ብእምነት ሃይማኖትን ልቦና ሃይማኖታዊ ኣቦታትን ክፍታሕ ኣገዳሲ`ዩ ኢሉ። ኣስዒቡ፡ ስሚዒታት ክውገድን፡ ደረቕ ኣተሓሳስባ ክቕየረን ይግባእ ኢሉ። ብኻልእ ወገን፡ ፕረዚደንት ክልል ኦሮሚያ ሺመልስ ኣብዲሳ፡ ነቲ "ብሽም ሃይማኖት ዝግበር ጸወታ" ዝበሎ ነገር ኮኒኑ`ሎ። ንሱ ምስ OBN ማለት ኦሮሞ ብሮድካስቲን ኔትዎርክ ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መጠይቕ፡ ንድልየት ህዝቢ ንምዕፋን ዝዓለመ ጸወታ ዕንወት`ዩ ሳዕቤኑ ክብል ኣጠንቂቑ`ሎ። ኣቶ ሺመልስ ብዛዕባ`ቲ ኣብ እምነት ኦርቶዶክስ ተፈጢሩ ዘሎ ነውጺ ብቐጥታ ኣይጠቐሰን። ጉባኤ ትካላት ሃይማኖታት ኢትዮጵያ ብወገኖም ትማሊ ኣብ ዝውጽኦ መግለጺ፡ መራሕቲ ሃይማኖት ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያ እቲ ተፈጢሩ ዘሎ ፀገም ስፍሓቱን ዕምቆቱን ተረዲኦም ፡ ልዝብ፣ ይቕሬታን ምእራምን ከቐድሙ ኣለዎም ዝብል ምሕጽንታ ኣውጺኦም`ዮም።


"ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ቀረባ እዋን ግዝያዊ መንግስቲ ክጣየሽ እዩ" ኣይተ ጌታቸው ረዳ

ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ቀረባ እዋን ግዝያዊ መንግስቲ ክጣየሽ እዩ ኢሎም መራሒ ኮሚቴ ሰላም ትግራይ ኣይተ ጌታቸው ረዳ። ብመሰረት ሓበሬታ ቢሮ ኮሚኒኬሽን እቲ ክልል ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ናብ ዝቆፃፀርዎ ዞባታት ማእኸልን ሰሜን ምዕራብን ምምሕዳር እተን ዞባታት ንኸማሓድሩ ካብ ትማሊ ጀምሮም ይምለሱ ኣለዉ።


ሚ/ሕርሻ ኤርትራ ህሉዊ ዝርጋሐ ዋጋታትን ቀረብን ብምጽናዕ ክዝርግሕ ጀሚሩ

ሚንስትሪ ሕርሻ ኤርትራ፡ ካብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ኤርትራ ሰሙናዊ ዋጋታት ብምእካብ፡ ህልዉ ዝርግሐ ዋጋታትን ቀረብን ምጽናዕ፡ ምዝርጋሕን ከም ዝጀመረ ኣፍሊጡ።


ጉባኤ ሃይማኖታዊ ተቋማት ኢትዮጵያ ኣብ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ዝተፈጥረ ኩነታት ከምዘተሓሳሰቦም ገሊጾም

መራሕቲ ሃይማኖት ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያ "ዝተፈጠረ ፀገም ስፍሓትን ዕምቆትን ተረዲኦም ልዝብ፣ ይቕሬታን ምእራምን ከቐድሙ ኣለዎም’’ክብል ጉባኤ ሃይማኖታዊ ተቋማት ኢትዮጵያ ሓቲቱ። ናይቲ ፀገም ምጉህሃር ከምዘተሓሳሰቦ ዝገለፀ እቲ ጉባኤ መንግስታት ፌደራልን ክልላትን ኣብ ውሽጢ እታ ቤተ ክርስቲያን ዝተፈጥረ ሽግር ብናይታ ቤተክርስቲያን ሕጊ፣ ቀኖናን ስርዓት ጥራሕ ክፍታሕ ሓላፍነቶም ብዓንቀፃት 11ን 27ን ሕገ መንግስቲ ክምእዘዙን ኣተሓሳሲቡ ኣሎ። ምስዚ ዝተኣሳሰረ ዜና ኣገልግሎት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ብዛዕባ እዋናዊ ጉዳይ እታ ቤተ ክርስቲያን ብዝምልከት ትማሊ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ እታ ቤተ ክርስቲያን ከምዘይትቐበሎ ኣብ ዘውፅእቶ ምላሽ ኣፍሊጣ። እታ ቤተ ክርስቲያን ዘቕረበቶ ፃውዒት ስዒቡ ሎሚ ብርክት ዝበሉ ምእመናን ፀሊም ኣልባሳት ተኸዲኖም ተራእዮም ኣለው።እታ ቤተ ክርስቲያን ዘቕረበቶ ሕቶ ምላሽ ዘይረክብ እንተኾይኑ 5 ለካቲት 2015 ሰላማዊ ሰልፊ ዝፀውዐት ክትኸውን ከላ ‘’ናይ ኦሮሚያን ብሄርን ብሄረሰባትን ሲኖዶስ’’ ብዝብል ብዝተነፀሉ ጉጅለታት ምጥያሱ ዝተገለፀ ኣካል ብተመሳሳሊ ዕለት ሰላማዊ ሰልፊ ምፅውዑ ንናይ ውሽጢ ሃገር መራኸቢ ብዙሃን ኣብ ዝሃቦ መግለፂ ኣፍሊጡ። ብዛዕባ ኽልቲኦም ወገናት ኣብ ተመሳሳሊ መዓልቲ ዝፀውዕዎ ሰላማዊ ሰልፊ ብዝምልከት ካብ መንግስቲ ዝተዋህበ ርእይቶ የለን።


ድምጻዊት ሻም ጌሹ ዓሪፋ

ሓንቲ ካብተን ዳሕረዎት ወለዶ ብልጽቲ ድምጻዊት ቋንቋ ትግረ ምዃና ብዙሕ ዝዝርበላ ሻም ጌሹ ኣብ ኤርትራ፡ ብሓደጋ መኪና ኣብ መገዲ ምጽዋዕ-ኣስመራ ዓሪፋ። ስነ-ስርዓት ቀብራ ድማ ሎሚ 6 የካቲት 2023 ኣብ ኣስመራ ምፍጻሙ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ዜና ኣፍሊጡ። ካብ ክልተ ስነ-ጥበበኛታት ተጋደልቲ ስድራ፡ ኣብ ሜዳ፡ ኣብ ወርሓት ናጽነት ኤርትራ፡ ማለት ግንቦት 1991 ዝተወልደት ሻም፡ ካብ ብንእሽቶኣ ኣብ ስነ-ጥበብ፡ ብቐንዱ ድማ ምውሳእን ምድራፍን ከም ዝጀመረት ታሪኽ ህይወታ የመልክት። ኣብ በበይኑ ተኸታታሊ ፊልምታት፡ ሃገራዊ በዓላትን ካልእ ኣጋጣሚታትን እትደርፍ ዝነበረት ሻም ጌሹ፡ ብቛንቋታት ትግረ፡ ትግርኛን ዓረብን ትደርፍ ነይራ። ድምጻዊት ሻም፡ ሰለስቲኡ ቋንቋታት’ውን ትመልኽ ምንባራ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ዝገበረቶ ቃለ-መጥየቕ ጠቒሳ ነይራ። ምስ ድራማታትን ንጽል ደርፍታትን ብድምሩ ኣስታት 25 ደርፍታት ከም ዝሰርሐት ሻም ቅድሚ ሕጂ ገሊጻ ነይራ። ኣደ ክልተ ቆልዑ ሻም፡ ኣብዚ ዘጋጠማ ሓደጋ፡ ሓደ ካብቶም ደቃ ምማቱ’ውን ተፈሊጡ ኣሎ።


ቂሐ ፅልሚ
-ማህሌተ ጉማየ

ማህሌተ ጉማየ ብዝብል መፀውዒ ዝፍለጥ ኣብ ምምርማር፣ ምዕቃብን ምልላይን ባህሊን ታሪኽን ትግራይ ኣድሂቡ ዝሰርሕ ብዓርሰ ተበግሶ ውልቀሰባት ዝተጣየሰ ምልዕዓል እዩ: ንመስራቲ ማህሌተ ጉማየ ዶ/ር ሓጎስ ኣብርሃ ኣባይ ካብ ጀርመን ንሓፈሻዊ ስርሓት እቲ ተበግሶን ሸትኡን ኣመልኪቱ ኣዘራሪብናዮ ኣለና።


ቀ/ሚ ኣቢይ ምስ መራሕቲ ልዝብ ትግራይ ተራኺቦም፣ ተዘራሪቦም

ብመሰረት መንግስታዊ ምንጪን ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳን፡ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ፡ ሎሚ ምስ ንክልል ትግራይ ወኪሎም ኣብ ዘተ-ሰላም ዝተሳተፉ መራሕቲ'ቲ ክልል ተራኺቦም ኣለዉ። እዚ ከም መቐጸልታ ናይቲ ስምምዕ ሰላም ምዃኑ ዝገለጸ እቲ ዜና፡ እቶም ቀዳማይ ሚንስተር ንፈለማ እዋኖም ምስ ብኣቶ ጌታቸው ረዳ፡ ጀነራል ጻድቃን ገብረትንሳኤን ኣዛዚ ሓይልታት ትግራይ ጀነራል ታደሰ ወረደን ዝሓቘፈ ጕጅለ ንፈለማ እዋኖም’ዮም ዝራኸቡ ዘለዉ: ንፈደራላዊ መንግስቲ ወኪሎም ኣብ ስምምዕ ፕሪቶሪያ ዝተሳተፉ ወገናት’ውን ኣብቲ ርክብ ተረኺቦም ነይሮም። ኣማኻሪ ጸጥታ ቀዳማይ ሚንስተር ዝዀኑ ኣምባሳድር ሬድዋን ሑሴን ኣብ ናይ ትዊተር ገጾም ኣብ ዝጸሓፉዎ’ውን እቶም ቀዳማይ ሚንስተር ካብን ናብን ክልል ትግራይ ዘሎ ናይ ኣየር በረራታት ክውስኽ፡ ኣገልግሎት ባንክን ካልእ ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ክጅምር መምርሒ ምሃቦም ኣስፊሮም ኣለው። እቲ ርክብ ኣብ ሓላላ ኬላ ኣብ ዝተባህለ ክልል ደቡብ’ዩ ተኻዪዱ።


ሕ/ሃ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝህቦ ኣቕርቦት ሰብኣዊ ሓገዝ ምምሕያሹን ምቕጻሉን ገሊጹ

ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ኣቕርቦት ሰብኣዊ ሓገዝ ምምሕያሹን ይቕጽል ምህላውን ተሓባባሪት ወሃቢ ቃል ዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ፍሎረንሲያ ሶቶ ኒኞ ገሊፃ። ንሳ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃበቶ መብርሂ ኣብ ክልላት ዓፋር:ኣምሓራን ትግራይን ስርሓቶም ኣስፍሖም ምህላውን ኣብ ገለ ከባቢታት ግን ሕጂ'ውን ንምብፃሕ ኣፀጋሚ እዩ ኢላ። ብኻልእ ወገን ኣብ ደቡባዊ ክልል ኣምሓራን ኣዋሰንቲ ከባቢታት ክልል ኦሮሚያን ብዝተኻየደ ውግእ ካብ ክልል ኣምሓራ ዞባታት ሰሜን ሸዋ ፣ ደቡብ ወሎን ምዕራብ ጎጃምን ብዙሕ ህዝቢ ተመዛቢሎም ኣለው ኢላ። መሻርኽትና ሰብኣዊ ትካላት ድማ መግቢ: መዕቖቢን ካልእ ረድኤትን ንህዝቢ የቕርቡ ኣለው ኢላ። ንሳ ብተወሳኺ ኣብ ደቡባዊን ምብራቕን ክፋላት ኢትዮጵያ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዘጋጠመ ከቢድ ደርቂ ተጎዲኦም ኣለው: ንሕናን መሻርኽትናን ን17 ሚሊዮን ሰባት መግቢ: ማይ: ኣገልግሎት ጥዕናን ሕርሻን ንምብፃሕ ዓሊምና ኣለና ኢላ። ኣብ ክልላት ኦሮሚያን ሶማልን ብዝተላዕለ ለበዳ ሕማም ኮሌራ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ሰባት ምሕማሞም እውን እታ ወሃቢት ቃል ሓቢራ።


ሆስፒታላትን ክልል ትግራይ ኣገልግሎት ምሃብ ከምዝጽገማ ኣህጉራዊ ቀይሕ መስቀል ይገልጽ

ድሕሪ ኣብ ወርሒ ሕዳር ዝተበጽሐ ስምምዕ ሰላም ኢትዮጵያ ገለ ቅድሚ ሎሚ ክብጽሑ ዘይክኣሉ ከባብታት ክልል ትግራይ፡ ረድኤት ክበጽሖም እንተኸኣለ`ኳ፡ ሕጂ`ውን ሰብኣዊ ረድኤት ብህጹጽ ከምዘድሊ ዓለምለኸ ቀይሕ መስቀል ኣፍሊጡ። ኣብ ሕዳር 2020 ኣብ መንጎ ፈደራል መንግስትን ህወሓትን ዝተወልዐን ንክልተ ዓመት ዝቐጸለን ኩናት ብዓሰርተታት`ታት ኣሸሓት ዝቑጸሩ ቀቲሉ ንኣማኢት ኣሸሓት ንጥምየት ኣቃሊዑን ሚልዮናት ኣፈናቒሉን`ዩ። ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ክልቲኦም ወገናት ተጻብኦታት ክብቅዕ ድሕሪ ምስምምዖም ግን፡ ተወሳኺ ረድኤት ንክልል ትግራይ ክኣቱን ገለ ኣገልግሎታት ዳግም ክጅምርን ኣኽኢሉ። ኣህጉራዊ ቀይሕ መስቀል ብቪድዮ ኣደጊፉ ኣብ ዝዘርግሖ ሓዲሽ ሓበረታ እንተኾነ ብሰንኪ`ቲ ኲናት ሆስፒታላት ብምዕናዎምን ኣምቡላንሳት ምዝራፈንን ኣገልግሎት ሕክምና ገና ምስ ጎደለ`ዩ ዘሎ ይብል ። ከቢድ ኲናት ዝተካየደሉ ኣብ ማእከላይ ትግራይ ኣብ የጭላ ዝርከብ መባእታዊ ሕክምና መናድቑ ብጠያይቲ ተበሲዑ ይርኣይ፡ቀረባት ሕክምና`ውን የብሉን። ዶ/ር ዕርደይ ኣሰፋ ሓላፊ`ቲ ሆስፒታል"ኣብ ኢድና ብዘሎ ጥራሕ ኢና ንጥቀም ዘለና፡ ግን እኹል ኣይኮነን። ንሕክምና ናባና መጺኦም ኣብ ኢድና ክሞቱና ከለዉ ኣዝዩ ዘሕዝን`ዩ” ይብል። ኣብ ኢትዮጵያ ወሃቢት ቃል ኣህጉራዊ ቀይሕ መስቀል ጁዲ ፉህንዊ ክትገልጽ ከላ፡ ኣብ ካልኦት ከባብታት ክልል ትግራይ`ውን ጉድለት ሕክምና ልዑል ምዃኑን፡ ሰራሕተኛታት ጥዕና ቀረባት ከምዘይብሎምን ትገልጽ። ኣህጉራዊ ቀይሕ መስቀል ኣብ ክልል ትግራይ ካብ ዝነበርኦ 250 ኣምቡላንሳት ድሕሪ`ቲ ግጭት 82 ጥራሕ ከምዝተረፍኦ፡ ብዙሓት ካብኣተን ድማ ከምዘይሰርሓ ገሊጹ`ሎ። ሚንስተር ጥዕና ኢትዮጵያ ሊያ ታደሰ፡ ኣማኻሪ ሃገራዊ ጸጥታ ረድዋን ሑሴን ከምኡ`ውን ወሃቢ ቓል ሓይልታት ትግራይ ጌታቸው ረዳ ብዛዕባ`ቲ ሰብኣዊ ኩነታት ርእይትኦም ክህቡ ብሮይተርስ ተሓቲቶም ምላሽ ኣይሃቡን። ኣብ ክልል ትግራይ ሓላፊ ኣህጉራዊ ቀይሕ መስቀል ብርሃኑ መኮነን ብዛዕባ`ቲ ኩነታት ክገልጽ ከሎ፡ ብዙሕ ፈተናታት`ዩ ኣጋጢሙና፡ ሓደ ካብኡ ዘዋሪ መኪናና ንሓንቲ ነብሰ-ጾር እናገዓዓዘ ከሎ ብጥይት ዝተሃርመሉ ኩነታት`ዩ ይብል። ተኳሲ መን ምዃኑ ግን ኣህጉራዊ ቀይሕ መስቀል ኣይገለጸን።


ሚ/ትምህርቲ ኢትዮጵያ ህንፀት 71 ኣ/ትምህርቲ ምጅማሩ ኣፍሊጡ

ሚንስትሪ ትምህርቲ ኢትዮጵያ ብዂናትን ጎንፅን ጉድኣት ኣብ ዝበፅሐንን ከባቢታት እታ ሃገር ህንፀት 71 ኣብያተ ትምህርቲ ከም ዝጀመረ ሎሚ ኣብ ዝገበሮ ጋዜጣዊ መግለፂ ኣፍሊጡ።ብመሰረት ሓበሬታ ሚኒስተር ትምህርቲ ፕሮፈርሰር ብርሃኑ ነጋ እዚ ተጀሚሩ ዝተባህለ መደብ ህንፀት ኣብያተ ትምህርቲ ንክልል ትግራይ ኣይሓውስን። እቶም ሚኒስተር ኣብ መግለጺኦም ኣብ ክልል ትግራይ፡ ዳህሳስ ዕንወት ኣብያተ ትምህርቲ ምስተገብረ ናይቲ ክልል ዳግመ ህንፀት ኣብ ቀፃሊ ትልሚ ከም ከምዝካየድ ወሲኾም ገሊጾም። ህንፀት እተን ኣብያተ ትምህርቲ ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ክዛዘም’ሞ ኣብ ዝቕጽል ዓመተ-ትምህርቲ ኣብ ስራሕ ክውዕል ትፅቢት ከም ዘሎ ኣብቲ ኣጋጣሚ ተሓቢሩ። በቲ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝነበረ ኲናት ንክልል ትግራይ ከይሓወሰ 3,300 ኣብያተ ትምህርቲ ከምዝፈረሳ ዝገለፁ ሚኒስትር ብርሃኑ ነጋ፡ ነተን ዝፈረሳ ኣብያተ ትምህርቲ ኣመሓይሽካ ምህናፅ፣ ኣካል መደብ ምምሕያሽ ጽፈት ትምህርቲ ከምዝኾነ ድማ ተዛሪቦም። ብዘይካ'ዚ፣ ጽፈት ትምህርቲ ንምምሕያሽ ኣብ ኩለን ክልላት መርኣያ ዝኾና ፍሉያት ኣብያተ ትምህርቲ ንምህናፅ እቲ ሚኒስትሪ ትልሚ ከምዝሓዘ ኣመልኪቱ ኣሎ። ነዚ መደብ ንምትግባር ድማ 2.8 ቢልዮን ብር ተዋህሊሉ ኣሎ። ኣብ ክልል ትግራይ ንዘጋጠመ ዕንወት ንምፅናዕን ሓፈሻዊ ትምህርቲ ዝጅመረሉ ኩነታት ንምርኣይን ሚኒስተር ትምህርቲ ሓደ ጉጅለ ሰብ ሞያ ናብቲ ክልል ከም ዝለኣኸ እውን ፕሮፌሰር ብርሃኑ ተዛሪቦም።


ቢንያም ግርማይ ንቀዳማይ መድረኽ ዙር ቮላታ ቫልንሺያና ተዓዊትሉ

ሎሚ ኣብ ዝተኻየደ ቀዳማይ መድረኽ ዙር ቮላታ ኣ ላ ኮሚንታት ቫለንሺያና (Volta a la Comunitat Valenciana) ኣባል ጋንታ ኢንተርማሸ ዝዀነ ኤርትራዊ ቢንያም ግርማይ ቀዳማይ ኰይኑ ውድድሩ ዛዚሙ ኣሎ። እዚ ኣብ ከተማ ኣልተ ዝተኻየደ ቀዳማይ ዙር፡ ሆለንዳዊ ኦልቫ ኩጅ ካልኣይ ክኸውን እንከሎ፡ ስጳኛዊ ኢቫን ጋርሺያ ኮርቲና ሳልሳይ ወጺኡ ኣሎ። እዚ ናይ ሎሚ ውድድር 189 ኪሎ ሜተር ዝሽፍን’ዩ ነይሩ። ቢንያም መወዳእታ ሕንጻጽ ንምርኣይ ተጸጊሙ ምንባሩ ይርአ ነይሩ። ኣብ መወዳእታ ግን በቲ መለልዪኡ ዝዀነ ቅጽበታዊ ቅድድም መስመር ዓወት ረጊጹ። ንቕጽበታዊ ውድድር ብቐጥታ ዝከታተል ዝነበረ ጋዜጠኛ፡ ኣብ እዋን መዛዘሚ ሕንጻጽ ቢንያ መጥቃዕቲ ምስ ፈነወ፡ “ቢንያም ኣብ ዘለወሉ ካልእ ክዕወት ዘይሕሰብ’ዩ፡” ክብል ንዓወት ቢንያም ዘለዎ ኣድናቖት ገሊጹ። “ኣብ ካልእ ፕላኔት’ዩ ዘሎ፡” ወሲኹ እቲ ጋዜጠኛ ስፖርት ንቢንያም። ቢንያም ድሕሪ ዓወቱ “ነዚ ውድድርን ዓወት’ዚን ንወርሒ’የ ተጸብየዮም፡ በዚ ዘመዝገብኩዎ ውጽኢት ድማ ኣዝየ ዕጉብ’የ” ኢሉ። ነቶም ኣብዚ ዓወት ወሳኒ ተራ ዝተጻወቱ ደቂ ጋንታኡ ድማ ኣመስጊኑ። ቢንያምን ጋንታኡን ነዚ ሎሚ ዝፈለመ ውድድር ይመርሑ ኣለዉ። ጽባሕ ሓሙስ 178 ኪሎ ሜተር ዝሽፍን ውድድር ክህሉ’ዩ። እዚ ውድድር ሓሙሽተ መድረኻት ክህሉዎ'ዩ።


መራሕቲ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ንድንፋዐ ምክልኻል ሓይሊ ሶማል ይሰምማዑ

ብዕድመ ፕረዚደንት ሶማል ሓሰን ሸኽ መሓሙድ ኣብ ሞቓዲሾ ዝተጋብኡ መራሕቲ ኢትዮጵያ፡ ጂቡቲን ኬንያን ድሕሪ ርክቦም ሎሚ ኣብ ዝዘርግሑዎ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ንዞባዊን ሃገራዊን ጸጥታ ሶማል ተሓባቢሮም ክሰርሑ ኣብ ስምምዕ በጺሖም። እቲ ንርክብ ንሶማል ዘዳዉባ ሃገራት፡ ብቐንዱ ነቲ ተደጋጋሚ መጥቃዕቲ ዝፍጽም ዘሎ ጕጅለ ኣል-ሸባብ ንምምካት ኢዩ። ምስ ዕድመ ምብቃዕ ሰራዊት ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብታ ሃገር፡ ሶማል ሓይሊ ሰራዊታ ንምድልዳል ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ተዓለምቲ ክትልእኽ ኣብ ምድላው ከም ዘላ ኣብዚ ሰሙን ወግዓዊ ገይራ ኣላ። ሶማል፡ ኣቐዲማ ኣብ ኤርትራ ተዓሊሞም ዝተመልሱ ኣስታት ሓሙሽተ ሽሕ ሰራዊት ምስዳዳ ዝዝከር ኰይኑ፡ ብተመሳሳሊ መደብ ድማ ናብተን ካልኦት ጎረባብቲ ሃገራት ተዓሊም ዝቐስሙ ተወሰኽቲ ኣባልት ንምስዳድ ኣብ ምድላው’ያ ዘላ: መራሕቲ ሃገራት ጎረባብቲ ሶማል፡ ሓቢረን ዶባተን ዘውሕሳሉን ንስግረ-ዶባዊ መጥቃዕታት ግብረ-ሽበራ ዝከላኸላሉን መገዲ ኣብ ምፍጣር ክሰርሓ ተሰማሚዐን ኣለዋ። ብተወሳኺ፡ መራሕቲ እተን ሰለስተ መዳውብቲ ሃገራት፡ እቲ ልዕሊ ሶማል ተነቢሩ ዘሎ ናይ ኣጽዋር እገዳ ክለዓል እጃሞም ክግብሩ ምዃኖም ኣብቲ ዘውጽኡዎ መግለጺ ጠቒሶም ኣለዉ። ኣብ ሶማል እስላማዊ ስርዓት ንምትካል ዝዕልም ጕጅለ ኣልሸባብ፡ ንርክብ እቶም መራሕቲ ንምትእጕጓል ክንቀሳቐስ ምጅማሩ ተፈሊጡ ኣሎ። ኣብቲ ርክብ ዝካየደሉ ዝነበረ ኣከባቢ ግን ሞርታር ቦምባ ምድርባዩ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ጸብጺቡ። በቲ ተወንጫፍ ቦምባ ዝወረደ ሓደጋ እንተ ሃልዩ ግን ዛጊት ኣይተነጸረን። ሰራዊቱ ካብ ሶማል ንኽስሕቡ ድፍኢት ንምግባር’ውን እቲ ጕጅለ ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ምክልኻል ኬንያ፡ ኣብ ኬንያ መጥቃዕቲ ምፍጻሙ እቲ ዜና ወሲኹ ይሕብር።


ንግዳዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ትግራይ ከካይዶ ዝጸንሐ ናይ ኦዲት ስራሕ ዛዚሙ

ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ዘለዉ ጨናፍሩ ናይ ኦዲት ስራሕ ከካይድ ዝጸንሐ ንግዳዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ነቲ ዕዮ ምዝዛሙ ኣብ ትሕቲ ሚንስትሪ ሰላም ዝርከብ ኣተሓባባሪ ኮሚቴ ህፁፅ ስራሕቲ ዳግመ ምጥያስ ክልል ትግራይ ኣፍሊጡ። ምኽትል አካቢ'ቲ ኮሚቴ ኣቶ ኣበበ ገብረህይወት ፀብፃብ እቲ ኦዲት ንዘተ ከም ዝቐርብን ብድሕሪኡ ድማ ሃገራዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ትግራይ ዝተማልአ ኣገልግሎት ባንኪ ንኽወሃብ መምርሒ ከም ዝህብን ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሮም። ንሶም ወሲኾም ምዝዛም ኦዲት ንግዳዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ወሳኒ ዝኾነሉ ምኽንያት እቲ ባንኪ ንሃገራዊ ባንኪ ወኪሉ ዝውውር ገንዘብ ዝቆፃፀረ ብምዃኑ'ዩ ኢሎም። ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም ነበርቲ ከተማ መቐለ ኣብታ ከተማ ኣገልግሎት ዝጀመራ ባንክታት ብሰንኪ ዋሕዲ ገንዘብ ስራሐን ደው ከም ዘበላ ሓቢሮም። ምዝዛም ስራሓት ኦዲት ባንክ ንግዳዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ነቲ ኣብቲ ክልል ኣጋጢሙ ዘሎ ሃጓፍ ፍታሕ ከምፅእ ብዙሓት ተዘለዎም ተስፋ ገሊጾም ኣለው።


ሓደ ዜጋ ቻይና ኣብ ክልል ኦሮሚያ ተቐቲሉ፣ ኤምባሲ ቻይና መጠንቀቕታ ይህብ

ገብረ ጉርቻ ተባሂሉ ኣብ ዝጽዋዕ፡ ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣስታት 160 ኪሎ-ሜተር ርሒቑ ኣብ ዝርከብ ስፍራ፡ ትሽዓተ ዜጋታት ቻይና መጥቃዕቲ ከምዘጋጠሞም ክብል ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ጸብጺቡ። ንኤምባሲ ቻይና ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከም ምንጩ ዝጠቐሰ እቲ ዜና፡ ሓደ ካብቶም መጥቃዕቲ ዝወረዶም ዜጋታት እታ ሃገር’ውን ምቕታሉ ሓቢሩ ኣሎ። ብዛዕባ’ቲ ዝወረደ መጥቃዕቲን ፈጸምቲን ኤምባሲ ቻይና ዝርዝር ኣይሃበን። እንተዀነ ኤምባሲ ቻይና ኣብ ኣዲስ ኣበባ፡ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ተደጋጋሚ መጥቃዕቲ፡ ጭውያን ዘረፋን የጋጥም ከም ዘሎ ጠቒሱ፡ ንዜጋታቱ ዝግባእ መጠንቀቕታ ክገብሩ ጸዊዑ ኣሎ። ብመሰረት ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ነቶም ኣብ ተኣፋፊ ቦታታት ዘለዉ ዜጋታት ቻይና’ውን ብቕልጡፍ ናብ ውሑስ ቦታ ክወጽኡ እቲ መግለጺ ኣጠንቂቑ'ሎ። ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዘጋጥም ዘሎ ተደጋጋሚ ጎንጺ ክንድ'ቲ ዝግበኦ መጠን ሸፈነ ከም ዘይረኸበ ዝገልጽ መንግስቲ ኣመሪካ፡ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ምስ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ቀረባ እዋን ብቴለፎን ዝተዛራረቡሉ’ውን፡ ሓደ ካብቲ መዛራረቢ ዛዕባ ምንባሩ ይዝከር።


ዕላል ኣብ ማሕበረሰባዊ ዝምድና ኣመንቲ እስልምናን ክርስትናን ነበርቲ ከተማ ደሴ

ኣመንቲ እስልምናን ክርስትናን ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ብሓባር ከብዕሉን ክትሓጋገዙን ብፍላይ ኣብ ሃይማኖታዊ በዓላቶም ንቡር ተርእዮ'ዩ። ኣብ ከተማ ደሴ ኢትዮጵያ፡ ነቲ ኣብዚ ወርሒ እዚ ዝተኸበረ በዓላት ጥምቀትን ጊዮርጊስን ዝያዳ መዓርግ ዝሃብዎ ተኸተልቲ ሃይማኖት እስልምና ኮይኖም ንረኽቦም። ንልዕሊ 30 ዓመታት ኣብታ ከተማ ዝተቐመጠ ኣቶ ኣስማማው ኣስፋው ኣዘራሪብናዮም ኣለና።


“ሰራዊት ኤርትራ ገና ኣብ መሬት ኢትዮጵያ ኣሎ” ኣምባሳደር ሊንዳ ቶማስ ግሪንፊልድ

ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ዝዀነት ሊንዳ ቶማስ፡ግሪንፊልድ፡ ኣብ ናይሮቢ ኬንያ ኣብ ዝሃበቶ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ “ሰራዊት ኤርትራ ናብ ዶባቶም ደኣ ይጸግዑ እምበር፡ ገና ግን ኣብ መሬት ኢትዮጵያ ኣለዉ” ኢላ። ኣምባሳድር ሊንዳ ተወሳኺ ሓበሬታ ደኣ ኣይትሃብ እምበር፡ ሰራዊት ኤርትራ ንኸወጽኡ ከም ዝተሓተቱ’ውን ጠቒሳ። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ንዘረባ እታ ኣምባሳድር ኣመልኪቱ ካብ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ምላሽ ከምዘይረኸበ ይሕብር። ላዕለዋይ ወታሃደራዊ ኣዛዚ ሰራዊት ኢትዮጵያ ዝዀነ ሜጀር ጀነራል ተሾመ ገመቹ፡ ብቐዳም ንወኪላት ወጻኢ ሃገራት ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ “ኣብ ክልል ትግራይ፡ ብዘይካ ሰራዊት ምክልኻል ፈደራል ናይ ካልእ ሓይሊ የሎን፡” ኢሉ ነይሩ። እንተዀነ ወሃብ ቃል ህወሓትን ኣባል ላዕለዋይ ኣመራርሓ ክልል ትግራይን ዝዀነ ኣይተ ጌታቸው ረዳ፡ ብትዊተር ኣብ ዝጸሓፎ ምላሽ፡ ንዘረባ እቲ ወታሃደራዊ ኣዛዚ ብምቅዋም፡ “ገና ኣሽሓት ኣባላት ሰራዊት ኤርትራ ኣብ መሬት ትግራይ ኣለዉ” ኢሉ። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ መብርሂ ንምርካብ፡ ካብ ወሃብ-ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ለገሰ ቱሉ፡ ኣማኻሪ ጸጥታ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣምባሳድር ሬድዋን ሑሴን፡ ወሃብ-ቃል ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ኮነሬል ጌትነት ኣዳነ ዝገበሮ ፈተነ ከም ዘይሰለጦ ኣመልኪቱ ኣሎ።


ቃለ መጠይቕ ምስ በዓል ሞያ ሕጊ ኣብ ጉዳይ ሓድሽ መስርሕ ምጥያስ ስደተኛታት ኣብ ኣመሪካ

መንግስቲ ኣመሪካ ስደተኛታት ናብ ሃገሩ ዘጣይሰሉ ሓድሽ ኣገባብ የተኣታቱ’ሎ። “Welcome Group” ዝተስምየ እዚ ሓድሽ መደብ ኣመሪካውያን ውልቀ ሰባት ዝካፈልሉ መስርሕ’ዩ። ብዛዕባ’ዚ ንኸብርሃልና ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ በዓል ሞያ ሕጊ ንዝኾነ ኣቶ ሚካኤል ግርማይ ዓንደገርጊሽ ኣዘራሪብናዮ ኣለና።


ቀ/ሚ ኣብይ ምስ ዝተፈላለዩ መራሕቲ ሱዳን ተራኺቦም፣ ተዘራሪቦም

ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ትማሊ ኣብ ካርቱም ምስ ዝተፈላለዩ መራሕቲ ሱዳን ምዝርራቡ ምልክት ምድልዳል ምሕዝነት ክልቲአን ሃገራት`ዩ ክብሉ ሰበ-ስልጣን ገሊጾም። ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ምስቶም ኣብ ፖለቲካዊ ዘተ ሰላም ሱዳን ዝሳተፉ ዘለዉ ዝተፈላለዩ ፖለቲካዊ ጉጅለታት ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ እቶም ፖለቲካዊ እጀታ ዘለዎም ወገናት ንህዝቦም ከቐድሙን ንናይ ባዕሎም ጸገማት ባዕሎም ፍታሕ ከምጽኡሉን ምዒዱ። ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ትዊተሩ ኢትዮጵያ ጣልቃ ኣታዊት ኣይነበረትን ዝብል ጽሑፍ'ውን ኣስፊሩ ሎ። ሱዳንን ኢትዮጵያን ብጉዳይ ዶባትን ጉዳይ ህንጸት ግድብ ሕዳሰን ክስሓሓባ ምጽንሐን ይፍለጥ። ብመሰረት ኣገልግሎት ዜና ሱዳን ሱና ክልቲኡ ማለት ጉዳይ ዶብን ጉዳይ ህንጸት ግድብ ህዳሰን ኣብቲ ኣብ መንጎ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይን መራሒ ሱዳን ቡርሓንን ዝተገብረ ርክብ ተላዒሉ ምንባሩ ጠቒሱ`ሎ።


ቃለ-መሕትት ኣብ ጉዳይ ሕማም ሽንግልስ

ኣብ ቆርበት ዝርአ ነድሪ ኣመልኪቱ ክኢላ ተመሓለለፍቲ ሕማማት ዶክተር ሰሎሞን ገብረድንግል ኣዘራሪብናዮ ኣለና።


መንግስቲ ክልል ትግራይ ኣብ ካቢነ ስርርዕ ከካይድ ሓላፍነት ንቤት ምኽሪ ይህብ

ቤት ምኽሪ ክልል ትግራይ ድሕሪ ዝገበሮ ርክብ፡ ካቢነ እቲ ክልል ዝያዳ ስርርዕ ክግበርን ሓቛፊ ንምግባሩ ክስራሕን ሓላፍነት ሂቡ። እቲ ኣብ ካቢነ ዝግበር ስርርዕ፡ ቅድሚ ትግባረ ስምምዕ ፕሪቶሪያ ምዃኑን ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ጥራይ ዝትግበርን ምዃኑ’ውን ሓላፊ ቢሮ ኮምኒከሽን እቲ ክልል ኣቶ ረዳኢ ሓለፎም ንድምጺ ኣመሪካ ኣመልኪቱ።


ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ኣብ ኤርትራ ናይ ሓንቲ መዓልቲ ዑደት ስራሕ ፈጺሙ

ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርገይ ላቭሮቭ ዝምራሕ ላዕለዋይ ጕጅለ ልኡኽ መንግስቲ ሩስያ ሎሚ ሓሙስ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ምጽዋዕ ኣትዩ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርገይ ላቭሮቭ ናብ ኣስመራ ብምቕጻል ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂን ካልኦት ሰብ መዚን መንግስቲ ኤርትራ ተራኺቡ ምዝታዩ ብተወሳኺ ክፍለጥ ተኻኢሉ። ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ ዞባውን ዓለማውን ጉዳያት ኣተኲሮም ምዝታዮም ካብ ኣስመራ ዝበጽሓና ዜና ኣመልኪቱ። ድሕሪ ርክብ ክልቲኦም ወገናት ሚኒስተር ላቭሮቭ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መብርሂ፡ ንተኽእሎታት ምምዕባል መዓርፎ ነፈርቲን ወደባትን ኤርትራ፣ ዝምድና ኣብ ምምዕባል ዓቕሚ ሰብ፣ ዞባዊ ምርግጋእን ካልኦት ኣርእስታትን ከም ዝዘተዩ ኣመልኪቱ። ሚኒስተር ላብሮቭ ድሕሪ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ዝገበሮ ምይይጥ፡ ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ሓወልቲ ፑሽኪን በጺሑ። ላዕለዋይ ጕጅለ ልኡኽ ሩስያ ኣማስያኡ ብመገዲ መዓርፎ ነፈርቲ ምጽዋዕ ንሃገሩ ተፋንዩ ኣሎ።


ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ሱዳን ናይ ስራሕ ዑደት ይፍጽሙ

ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵይ ኣቢይ ኣሕመድ ናይ ሓደ መዓልቲ ናይ ስራሕ ዑደት ንምፍጻም ሎሚ ሓሙስ ሱዳን ኣትዮም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ መዓርፎ ነፍርቲ ካርቱም ዝኣተውሉ፡ ወታሃደራዊ መራሒን ፕረዚደንት ሱዳንን ጀነራል ዓብደልፈታሕ ኣልቡርሃን’ዩ ተቐቢሉዎም። ዑደት ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ “ንምሕዝነትን ሽርክነት ክልተ ወገናት ንምትራር’ዩ” ክብል ካብ ቤተ መንግስቲ ሱዳን ዝወጸ መግለጺ ይጠቅስ። ተወሳኺ ዝርዝር ግን ኣይሃበን። ዑደት ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ፡ ሱዳን ኣብ ወሳኒ ፖለቲካዊ ስግግር ኣብ ዘላትሉ እዋን’ዩ ዝካየድ ዘሎ። እቶም ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ሱዳን ድሕሪ ምእታው ኣብ ናይ ትዊተር ገጾም ኣብ ዘስፈሩዎ ሓጺር ጽሑፍ’ውን፡ መንግስቶም ኣብ ሱዳን ንዝካየድ፡ ናይ ደገ ምትእትታው ዘይብሉ ናጻ ሕርያን ፖለቲካዊ ዘተን ከም ዝድግፉ ገሊጾም። እዚ ዑደት፡ ጀነራል ዓብዱልፈታሕ ኣልቡርሃን ብወታሃደራዊ ዕልዋ ንሲቪላዊ መንግስቲ ድሕሪ ምእላዩ ናይ ፈለማ’ዩ። ዝምድና ክልተኣን ሃገራት ተደጋጋሚ ውረድ፡ደይብ እኳ እንተ ጸንሖ፡ ካብ ቀረባ ግዜ ኣትሒዙ ግን ዝርአ ምትፍናን የሎን። ንባዕሉ ኣብ ከቢድ ፖለቲካዊ ዘይርጉእነት ዘሎ ምምሕዳር መንግስቲ ሱዳን’ውን፡ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት፡ ንዅላቶም ሓይልታት ዘጣምር ሓቛፊ መርሓ ምፍራሙ ይዝከር።


ኣቶ በረኸት ስምኦን ካብ ማእሰርቲ ተፈቲሖም

ኣቶ በረኸት ሎሚ 25 ጥሪ 2023/17 ጥሪ 2015 ካብ ማእሰርቲ ዝተፈትሑ ናይ ማእሰርቲ ግዚኦም ወዲኦም ምዃኖም ጠበቓኦም ህይወት ሊላይ ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢረን ኣለዋ። ኣቶ በረኸት ኣብ ኮርፐረሽን ጥረት ኣካቢ ቦርድ ኮይኖም ኣብ ዝሰርሕሉ እዋን ገበን ፈጺሞም'ዮም ብዝብል ክሲ ኣብ 2011 ኣብ ቀይዲ ዝኣተው ኮይኖም፡ ጉዳዮም ብቤት ፍርዲ ክርአ ጸኒሑ'ዩ። ነቲ ጉዳይ ዝርእይ ዝነበረ ጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ክልል ኣምሓራ "ንስራሕ ምቹእ ዘይኮነ ኣመራርሓ" ብዝብል ክሲ ንሽዱሽተ ዓመትን 10,000 ሽሕ ብርን መቕጻዕቲ ወሲኑሎም። እቲ መጋባእያ ኣቶ በረኸት ንህዝቢን ሃገርን ዘመሓደረሉ ዘበርኸትዎን ኣብ ግምት ብምእታው ነቲ መቕጻዕቲ ክፋኾስ ሓቲቱ ምንባሩ ይዝከር። ኣቶ በረኸት ተወሳኺ ኣብ ዳሽን ቢራ ናይ ኣክስዮን መሸጣ ግቡእ ዘይምንባሩ፡ ምስ ናይ እንግሊዝ ዱየትስ ቢቬርትስ ዝተባህለ ትካል ዝተበጽሐ ስምምዕ ብዝምልከት ናይ ገንዘብ ምጥፍፋእን እቲ ትካል ናብ ጥረት ከእትዎ ዝነበረ ገንዘብ ኣየእተወን ዝብሉ ክሲታት ቀሪብሎም ምንባሩ ይፍለጥ።


ኢትዮጵያ ነቲ ዝፀነሐ ፖሊሲ ትምህርቲ ትቕይር ኣላ

ኢትዮጵያ ነቲ ን28 ዓመታት ኣብ ስራሕ ዝፀነሐ ፖሊሲ ትምህርቲ ንምቕያር ሓድሽ ፖሊሲ ኣዳልያ ንምትግባሩ ኣብ ምድላው ከም እትርከብ ሓለፍቲ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ኣፍሊጦም። ናይቲ ፖሊሲ ረቂቕ ናብ ዝምልከቶም ኣካላት ቀሪቡ ዘተ ተገይርሉ ኣሎ። ኣብቲ መድረኽ ዘተ መደረ ዘስምዑ ሚኒስትር ትምህርቲ ኢትዮጵያ ፕሮፌሰር ብርሀኑ ነጋ፡ እቲ ሓድሽ ፖሊሲ ክፈጥሮ ብዛዕባ ዝኽእል ለውጢ ዘለዎም ተስፋ ገሊፆም። እቲ ሓድሽ ፖሊሲ፡ ነቲ ኣብ 10ይ ክፍሊ ዝውዳእ ዝነበረ ትምህርቲ ክሳብ 12 ክፍሊ ክኸውንን ተማሃሮ ብውሑዱ ብሰለስተ ቋንቋታት ንኽመሃሩ ከምዝግበር እውን ይሕብር። ካብ ቀዳማይ ክሳብ 12 ክፍሊ ትምህርቲ ብነፃ ከምዝወሃብን፡ ክሳብ 6ይ ክፍሊ ምምሃር ድማ ግዴታ ከምዝኾነን ይገልፅ። ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ብዓለምለኸ ደረጃ ተወዳደርቲ ንክኾና ርእሰን ከመሓድራ ከምዝፍቀደለን እቲ ሓድሽ ፖሊሲ የመልክት። ብመሰረት እቲ ሓድሽ ፖሊሲ፣ ንተመረቕቲ ዩኒቨርሲቲታት ናይ መውፅኢ ፈተና ክወሃቦም እዩ።እቲ ናይ ፖሊሲ ሰነድ ኩሎም ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ፡ ብውሕዱ 20% ጊዜኦም ኣብ ኢንዱስትሪታት ከሕልፉ ከምዝግበር እውን ተሓቢሩ ኣሎ። ኢንዱስትሪታት ድማ ንስልጠናታት ቴክኒክን ሞያን ብገንዘብ ዝሕግዛሉ ኣሰራርሓ ክህሉ እዩ ይብል ። እቶም ምሁራን ኣብቲ ረቂቕ ፖሊሲ ንዝተዓዘቡዎም ብልጫታትን ክፍተታትን ኣልዒሎም ዘትዮም። ዩኒቨርስታት ብርእሰን ክመሓደራ ዝህበን ናጽነት ከም ዓቢ ብልጫ ክገልጹ እንከለዉ፡ እቲ ሰነድ ምሉእነት ብዘለዎ ሓበሬታ ዝተደገፈ ኣይኮነን ዝብል ርእይቶ ድማ ሂቦም። ፖሊሲ ምውፃእ በይኑ ለውጢ ኣየምፅእን ዝበሉ እቶም ምሁራት፡ ብፍላይ ኣብቲ ዓውዲ ምስ ፍልጠት፡ ዓቕምን፡ ናብራን መማህራን ተኣሳሲሩ ዝረአ ፀገም ክፍታሕ እንተዘይክኢሉ እቲ ፖሊሲ ክዕወትን ኣይኽእልን ይብሉ።


ጉባኤ ቅዱስ ሲኖዶስ ኢትዮጵያ ሎሚ ከምዝጅመር ተሓቢሩ

ምልኣተ ጉባኤ ቅዱስ ሲኖዶስ ኢትዮጵያ ሎሚ 25 ጥሪ 2023 ከምዝጅመር ተሓቢሩ።እቲ ጉባኤ ዝተጸውዓ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያ ካብ ሕጊ ወፃኢ ብዝኾነ ኣገባብ ዝተዋህበ ዝበለቶ ሹመት ጳጳሳት ተዘራሪባ ንምውሳን እዩ። ብኻልእ ወገን ኣብ በሪ ቤተ ክህነትን ከባቢኡን ኣብ ሓለዋ ነይሮም ዝበሉዎም ኣባላት ፖሊስ ምልዓሎም ብምግላፅ መንግስቲ ፀጥታ ናይ ምኽባር ስርሑ ክቕፅል ኣለዎ ክብሉ ዋና ፀሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስን ሊቀ ጳጳስን ሃገረ ስብከት ኒውዮርክን ብፁእ ኣቡነ ጴጥሮስ ሓቲቶም። ንዝቐረበ ቅሬታ መልሲ ዝሃቡ ዳይሬክተር ርክብ ህዝቢ ኮሚሽን ፖሊስ ኣዲስ ኣበባ ምኽትል ኮማንደር ማርቆስ ታደሰ ክሳብ ሕጂ ሓይሊ ፖሊስ ኣብ ዝኾነ ይኹን ትካል ተመዲቡ ዝሕለወሉ ኣሰራርሓ የለን ኢሎም። "ስግኣት ኣሎ ዝብል መረዳእታ እንተሃሊዩ ግን ካብ ገበን ንምክልኻል ምስ ስራሕና ኣዋዲድና ክንፍፅም ኢና’’ኢሎም።


ሃገራዊ ቦርድ ድሕነት መጎዓዚያ ኣመሪካ ንጸብጻብ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ዝወደቐት ነፋሪት ቦይንግ ይነጽግ

ሃገራዊ ቦርድ ድሕነት መጎዓዚያ ኣመሪካ ኢትዮጵያ ኣብ መጋቢት 2019 ንዘጋጠመ ሓደጋ ምሕምሻሽ ቦይንግ 737 ማክስ ዝምልከት ዘቕረበቶ ሪፖርት ብምንቃፍ መርመርቲ ብቅዓት ሰራሕተኛታት በረራ ብዝግባእ ኣይርኣዩን ክብል ትማሊ ሰሉስ ኣፍሊጡ። ኣደ መንበር'ቲ ቦርድ ጀነፈር ሆመንዲ ምስ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ኣብ ዘካየደቶ ቃለ ምልልስ ናይ ኢትዮጵያ ቤት ጽሕፈት መርመ ነፈርቲ ኣብ ፀብፃቦም ጌጋ ፈፂሞም ኣለው ኢላ። "ኣብ ኩነታት ኣሰራርሓ ናይቶም ሰራሕተኛታት በረራ ብዕሙቐትን ብዝግባእ ድሉዋት ምዃኖምን ዝመርመሩ ኮይኖም ኣይተሰመዐናን:ክንዲ'ቲ ክኸውን ዝግብኦ ሰፊሕን ዕቱብን ኮይኑ ኣይተሰምዐናን’’ ኢላ። ቦይንግ 737 ማክስ ኣብ 2018 ኣብ ኢንዶኖዢያ ኣብ 2019 ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ብዘጋጠመ ምሕምሻሽ እተን ነፈርቲ ን20 ኣዋርሕ ጠጠው ክብላ ብምግዳደን ቦይንግ 20 ቢሊዮን ዶላር ክኸስር ገይሩዎ እዩ።ቦይንግ ነዚ ዜና ርእይቶ ንምሃብ ፍቓደኛ ኣይኮነን። ናይ ኢትዮጵያ መንገዲ ኣየር ዝኾነት ቦይንግ 737 ማክስ ኣብ 2019 ኣብ ጥቓ ከተማ ደብረዘይት ተሓምሽሻ ኣብታ ነፋሪት ዝነበሩ ኹሎም ተሳፈርታ 157 ሰባት ምሟቶም ይዝከር።


ዘይቲ ስምስም፤ ኣድላይነቱ ማዕረ ሃልኩ

ብልምዳዊ ኣገባብ ዝጽመቝ ዘይቲ ስምስም፡ ንምድላዉ ነዊሕ ጻዕሪ ከም ዝሓትት ኣብቲ ሞያ ዝነጥፉ ሓረስቶት ይገልጹ። እቲ ባህርያዊ ዘይቲ ንሓያሎ ሕማማት ከም ዝፍውስ’ዩ ዝእመን። ዋጋኡ፡ ኣብ ዕዳጋ ብዘሎ መሸጣ ሰሊጥ ስለ ዝውሰን ግን፡ ክብን ለጠቕስን ክብል ከም ዝግደዱ ኣፍረይቲ ይዛረቡ።


ሚ/ጉ/ወ ኣመሪካ ንምውጻእ ሰራዊት ኤርትራ 'ዓብይ ገስጋስ'ዩ' ክብሉ ገሊጾም

ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊከን ኣብ ክልል ትግራይ ዝጸንሐ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ቀንዲ ከተማታት ክወጽእ ምጅማሩ፡ “እቲ ተበግሶ ኣብ መስርሕ ሰላም ኢትዮጵያ ዓቢ ገስጋስ’ዩ፡” ክብሉ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ዘካየድዎ ናይ ቴለፎን ዝርርብ ገሊጾም። ንርክብ ክልቲኦም ሰብ-መዚ ዝሓበረ ጋዜጣዊ መግለጺ ቤት ጽሕፈት ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፡ ነቲ ዘሎ ምዕባለታት ድሕሪ ምንኣድ፡ ኣብቲ ጎንጺ ዝተኻየደሉ ቦታታት’ውን ናጻ ኣካላት ከይዶም ክዕዘቡ ኣተሓሳሲቡ። ክልተኦም መራሕቲ ኣብ ኦሮሚያ ዘሎ ዘይምርግጋእ ዝዓርፈሉ መገዲ ምጥቃሶም’ውን ኣብቲ መግለጺ ተመልኪቱ ኣሎ። ካብ ዓርቢ ኣትሒዞም ሰራዊት ኤርትራ ካብተን ከተማታት ሽረ፡ ኣኽሱምን ዓድዋን፡ ብዓበይቲ መካይን ተጻዒኖም ክወጽኡ መሰኻኽር ዓይኒ ካብቲ ቦታ ሓቢሮም’ዮም። ወታሃደራት ኤርትራ፡ ብዓበይቲ መካይንን ኣውቶቡሳትን ተጻዒኖም ካብ ከተማታት ክልል ትግራይ ክወጽኡን ናብ ኣስመራ’ውን ክኣትዉን ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት፡ ምስ መሰነይታ ምስልታት ክዝርጋሕ ቀንዩ’ዩ። እንተዀነ፡ እቶም ሰራዊት ጠቕሊሎም ዲዮም ወጺኦም ወይስ ገለ ኣባላት ኣብ ክልል ትግራይ ኣለዉ ንዝብል ብናጻ ኣካላት ምርግጋጽ ኣይተኻእለን። ኣብ ዓድዋን ሽረን ዝቕመጡ ነበርቲ፡ ንኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ከም ዝሓበሩዎ ግን ውሑዳት ኣባላት ሰራዊት ኤርትራ ብቐዳምን ሰንበትን ኣብ ክልተኡ ከተማታት ከም ዝርኣዩ ሓቢሮም። ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ግን ነቲ ዝተባህለ ብናጻ ምንጪ ከረጋግጾ ከም ዘይከኣለ ኣመልኪቱ ኣሎ።


ኣብ ክልል ኣምሓራ ብብረት ዝተሰነየ ግጭት ምክያዱ ኣመሓዳሪ'ቲ ዞባ ገሊጾም

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኣምሓራ ዞባ ብሔረሰብ ኦሮሞ ከተማ ሰንበቴን ከባቢኣን ሎሚ ሰኑይ 23 ጥሪ 2023 ብብረት ዝተሰነየ ግጭት ከም ዝነበረ ኣመሓዳሪ እቲ ዞባ ኣሕመድ ዓሊ ንሬድዮ ድምፂ ኣመሪካ ገሊፆም። ቅድሚ ትማሊ’ዉን ብቀበሌታትን ወረዳታትን ዞባ ብሄረሰብ ኦሮሞ ተኸቢባ ኣብ ትርከብን ኣብ ዞባ ሰሜን ሽዋ ኣብ ወረዳ ኤፍራታ ግድም ትርከብ ቀበሌ ጀውሃው ካልእ ግጭት ከም ዝነበረ ተገሊፁ’ሎ። እቲ ናይ ሰንበቴ ግጭት ዝተወለዐ ንኩነታት ጀውሃው ንምቑፅፃር ፃዕሪ እናተገብረ እንከሎ ምዃኑ ዝገለፁ ኣቶ ኣሕመድ ዓሊ መበገሲን ዝወረደ ጉድኣትን ብዝምልከት ሓበሬታ ከምዘይብሎም ተዛሪቦም’ለዉ። ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ክልል ኣምሓራ ኣቶ ግዛቸው ሙሉነህ ብወገኖም እቲ ክልል ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ይዘራረብ ከምዘሎ ገሊፆም።


ኣባንጋል ናብ መሳርሒ ሙዚቃ ኩናማ ምስ ዘርዓመ ኣሮዲ ቶሊ

“ኣለሚየ” ብእትብል ደርፉ ዝያድ ዝፍለጥ ድምጻዊን ሙዚቀኛን ኣሮዲ ቶሊ፡ ካብ ሰማዕቲ ተኸዊሉ ደኣ ይጽናሕ እምበር፡ ምስ ሓደስቲ ደርፉ ክምለስ ምዃኑ ይሕብር። ኣሮዲ፡ ናብ ህዝቢ ዘይበጽሐት ሓዳስ ደርፊ’ውን ኣካፊሉ ኣሎ፡ ኣብ ባረንቱ ዝተኻየደ ዕላል ኣብ መደብ ቂሐ-ጽልሚ ንከታተሎ።


ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ኣብ አባላት ካቢነ ለውጢ ምግባሩ ኣፍሊጡ

ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ናይ ካቢነ ለውጢ ምግባሩ ሎሚ ዓርቢ 20 ጥሪ 2023 ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ኣፍሊጡ። እቲ ተገይሩ ዘሎ ለውጢ ካቢነ ኣብ ሚንስተራት መጎዓዝያ፡ ማዕድንን ሕርሻን ክኸውን ከሎ፡ ኣለሙ ሲመ ሚንስተር መጎዓዝያን ሎጂስትክስን፡ ሃብታሙ ተገኝ ሚንስተር ማዕድን፡ ግርማ ኣመንተ ድማ ሚንስተር ሕርሻ ኮይኖም ተሸይሞም ኣለዉ። እቲ ቀዳማይ ሚንስተር ብተወሳኺ፡ ንኣለምጸሃይ ጳውሎስ ሚንስተር ጉዳያት ካቢነን ሓላፊት ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስተርን ጌሩ ሸይሙዋ`ሎ። እቶም ሓደሽቲ ሚንስተራት ነቶም ብኽብሪ ተፋንዮም ዝተባህሉ ኣርባዕተ ሚንስተራት ክትክኡ`ዮም። ካብ መንጎ ዝተተክኡ ሓደ ሚንስተር ማዕድን ዝነበረ ታከለ ኡማ ተጠቃሳይ`ዩ። ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ብተወሳኺ ንማሞ ምሕረቱ ኣመሓዳሪ ሃገራዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ጌሩ መዚዝዎ`ሎ። ባይቶ ኢትዮጵያ ንወርሒ ዕረፍቲ ቅድሚ ምውጽኡ ነቶም ብቀዳማይ ሚንስተር ዝተሰየሙ ሰበ-ስልጣን ክጽድቕ ትጽቢት ይግበር።


ቅዱስ በዓል ጥምቀት ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ብኽብ ዝበለ ስነ-ስርዓት ተኸቢሩ ውዒሉ

በዓል ጥምቀት ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ በብይኑ ከተማታት ኢትዮጵያን ኤርትራን፣ ኣሽሓት ምእመናን በጻሕቲን ኣብ ዝተረኽቡሉ ብድሙቕን ሰለማዊ መገዲን ምሕላፉ ወኪላት ድምጺ ኣመሪካ ካብ በበይኑ ኵርናዓት ሓቢሮም። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ጃን ሜዳ ኣብ ዝተባህለ ስፍራ፡ ብዙሓት ምእመናን ዕዱማት ኣጋይሽን ነቲ ሃይማኖታዊ ጽንብል ምስታፎም ወኪልና ካብቲ ቦታ ልኢኹ። ኣብ ከተማ መቐለ፡ ሎሚ ንሳልሳይ ዓመቱ እቲ በዓል ኣብ ኣድባራት ተኸቢሩ'ሎ። ኣብ ኣስመራ፡ ኣብ ባሕረ ጥምቀት ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት ዝተኻፈሉ ምእመናን፡ እቲ በዓል ሃይማኖታውን ባህላዊን ትሕዝቶኡ ሓልዩ ብምዕሩግ ኣገባብ ከም’ተኸብረ ወኪልና ካብ ኣስመራ ልኢኹ ኣሎ። እቲ በዓል ከከም ቦታኡን ኣከባቢኡን ኣብ በበይኑ ከባቢታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ብሰላም ምሕላፉ’ውን ዝበጽሓና ጸብጻባት የመልክት። በዓል ጥምቀት ኣብ መዝገብ ዩኔስኮ ምስ ዘይድህሰስ ቅርስታት ምዝግቡ ምዃኑ ይፍለጥ።


ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ዓዲ ግራት ኣትዩ

ንስምምዕ ፕሪቶሪያን ናይሮቢን ስዒቡ፡ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ካብ ቅድሚ ትማሊ ሰሉስ ጀሚሩ ናብ ከተማ ዓዲ ግራት ኣትዩ ኣሎ። እቲ ሰራዊት ካብ ማእከል ከተማ ፍንትት ኢሉ ኣብ ዝርከብ ቅድሚ ሎሚ ዝጥቀመሉ ዝነበረ ወተሃደራዊ ካምፕ ሰፊሩ ምህላዉ’ውን ኣመሓዳሪ ከተማ ዓዲ ግራት ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሩ።


“ዋጋ ብር ንምጕዳል መደብ የለን” ሚ/ሪ ፋይናንስ ኢትዮጵያ

ሚኒስትሪ ፋይናንስ ኢትዮጵያ ካብ ዓለማዊ ማዕከን ገንዘብ ሓገዝ ንምሕታት ኣብ ዝሰርሓሉ ዘሎ እዋን፡ “ዋጋ ብር ንምጕዳል ትሰርሕ ኣላ፡” ዝብል ወረ ፍጹም ካብ ሓቂ ዝረሓቐ’ዩ ከም ዝበለ ንምኽትል ሚንስተር ፋይናንስ ኢትዮጵያ ኢዮብ ተካለኝ ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሩ።\n\nከም ሓበሬታ እቲ ኣገልግሎት ዜና፡ ሚኒስትሪ ፋይናንስ ኢትዮጵያ ድሕሪ ስምምዕ ሰላም ምፍራሙ፡ ካብ ዓለማዊ ማዕከን ገንዘብ ድጋፍ ንምርካብ ይሓትት ኣሎ።\n\nሮይተርስ ወሲኹ ከም ዝገለጾ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ወግዓዊ ሸርፊ ብር ብመንጽር ዶላር 1 ዶላር ን 53.42 ብር ደኣ ይሃሉ’ምበር፡ ኣብ ጸሊም ዕዳጋ ግን ንሓደ ዶላር ካብ 96 ክሳብ 97 ብር’ዩ ዝሽረፍ።\n\nምኽትል ሚኒስተር ፋይናንስ ኢዮብ ተካለኝ ኣብ ናይ ትዊተር ገጹ ከም ዝጸሓፎ ነቲ ዘሎ ቁጠባዊ ሽግራት ዝመጣጠን ስርርዕ ክግበር ባህርያዊን ኣብ ቅድሚት ዝስራዕን እኳ እንተዀነ፡ ንሱ ግን ዋጋ ብር ብምንካይ ከም ዘይከውን ኣስሚሩ።


ወፍሪ ንሰላም፤ “ጕዕዞ ንፍትሒን ሰላምን”

ኣብ 2018 ዝተመስረተ “ወፍሪ ንሰላም” ዝተሰምየ ምትእኽኻብ ኤርትራውያንን ተወላዶ ትግራይን፡ ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ፡ ካብ ዓርቢ 13 ጥሪ ክሳብ ሰንበት 15 ጥሪ 2023 ዝቐጸለ ዝተፈላለየ ንጥፈታት ኣካዪዱ ነይሩ። እቲ ንሰላም ዝጽውዕ ሰለማዊ ሰልፊ፡ ዓውደ-ዘተን ባህላዊ ምሸታትን ዘጠቓለለ መድረኻት፡ “ጕዕዞ ንፍትሒን ሰላምን” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ’ዩ ተሰላሲሉ።


ኢትዮጵያ፡ ናይ ጸሓይ ጸዓት ንምፍራይ፡ ምስ ናይ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኩባንያ ማስዳር ስምምዕ ፈሪማ

ኢትዮጵያ 500 ሜጋዋት ናይ ጸሓይ ጸዓት ፕሮጀክት ንምምዕባል ምስ ናይ ሕቡራት ዓረብ ኢማራት ኩባንያ ማስዳር ስምምዕ ፈሪማ ክብሉ ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ሎሚ ረቡዕ ኣፍሊጦም። እዚ ስጉምቲ ኢትዮጵያ ናይ ጸዓት ዓቕማ ከተስፍሕን ዝተፈላለየ ኣማራጺታት ፀዓት ክትጠቅምን ዘኽእላ ቀንዲ ተበግሶ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ እዩ። ኢትዮጵያ ኣብዚ ሕጂ እዋን ብጠቕላላ ኣስታት 4,898 ሜጋዋት ሓይሊ ምጥቓም ዘኽእላ ሓይሊ ኣለዋ።ካብዚ እቲ 91% ካብ ሃይድሮኤሌክትሪክ ዝምንጭው እዩ። ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣብ ዝዘርግሕዎ ናይ ትዊተር መልእኽቲ "ክልተ ናይ ፀሓይ ተቐበልቲ ማእኸላት Photovolatic ንምምዕባል ኣብ መንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ማስዳርን ሓባራዊ ስምምዕ ምፍርራምና ምርኣይ ታሕጓስ ይስምዓኒ’’ ኢሎም።ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ብምውሳኽ ክልቲኦም ማእኸላት 500 ሜጋዋት ፀዓት ናይ ምፍራይ ተኽእሎ ኣለዎ ኢሎም። ብዛዕባ እዚ ካብ ወሃቢት ቃል ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ቢልለኔ ስዩምን ሓላፊ መንግስታዊ ኢንቨስትመንትን ርእይቶ ንምርካብ ዝገበሮ ፃዕሪ ከምዘይሰለጦ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ገሊፁ።ማስዳር እውን ንሮይተርስ መልሲ ኣይሃበን።


ሓድሽ ፕረዚደንት ፈደራል ጠቅላሊ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ተመዚዙ

ፕረዚደንት ፌደራል ጠቅላሊ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ መኣዛ ኣሸናፊን ምኽትለንን ሰለሞን አረዳ ብፍቃዶም መዝነቶም ምሕዳጎም ተገሊጹ። ንዝሓለፈ ኣርባዕተ ዓመታት ፕረዚደንት ፌደራል ጠቅላሊ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ኾይነን ዘገልገላ መኣዛ ኣሸናፊን ምኽትለን ኣቶ ሰሎሞን አረዳን ሎሚ ሰሉስ 17 ጥሪ 2023 ብፍቃዶም መዝነቶም ምሕዳጎም ተገሊጹ። ኣብ ክንድአን ኣቶ ቴድሮስ ምሕረትኣብ ከበደ ፕረዚደንት ፌደራል ጠቅላሊ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ወ/ሮ ኣበባ እምቢኣለ ኸኣ ምኽትል ፕረዚደንት ፌደራል ጠቅላሊ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ኾይኖም ብባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ተመዚዞም ኣለው።


ቃለ ምልልስ ምስ ድሕሪ ኣዋርሕ ምስ ስድረኣን ብስልኪ ዝተራኸባ ተወላዶ ትግራይ

ስምምዕ ሰላም ስዒቡ ኣገልግሎት ስልኪ ብምኽፋቱ ድሕሪ ነዊሕ እዋን ምስ ኣባላት ስድርእን ዳግም ዝተራኸባ ኣባላት ዳያስፖራ ትግራይ ዝተኻየደ ቃል ምልልስ እዩ። ንሳተን ሰላም ምፍጣሩ ሕጉሳት እየን።ተስፋ ኣለወን።ስግኣት እውን ኣለውን።ኣባላት ስድርአን ከመይ ኣለው?ዝብሉን ካልኦት ሓቲትናየን ኣለና።ገ


ቤት ፍርዲ ኔዘርላንድስ ንጉዳይ “ወሊድ” ምስማዕ ጀሚሩ

ቤት ፍርዲ ኔዘርላንድስ ንጉዳይ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ተኸሲሱ ኣብ ቀይዲ ዘሎ ኤርትራዊ ተወልደ ጎይትኦም (ወሊድ) ሎሚ ሰሉስ ክሰምዕ ምጅማሩ ኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ ኣመልኪቱ። “ወሊድ” ብዝብል መጸውዒ ስሙ ዝያዳ ዝፍለጥ ተወልደ ጎይትኦም፡ ዝሓለፈ ዓመት’ዩ ኣብ ኢትዮጵይ ድሕሪ ምትሓዙ ናብ ፖሊስ ኔዘርላንድስ ተረኪቡ። ጥርጡር ብመገዲ ተርጓሚ ኣቢሉ ካብ ዘለዎ ዝተባህለ ስፍራ ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ እቲ ዝደለ ሰብ ንሱ ዘይምዃኑን ግዳይ ግጉይ መንነት ምዃኑን ኣመልኪቱ። ፖሊስ እታ ሃገር ግን ንሱ ምዃኑ ምሉእ ጭብጢ ከም ዘለዎም መጒቶም። ብብዙሓት ግዳያት ኣብ ኔዘርላንድስ ክሲ ምስ ተመስረተሉ ዝሓለፈ ዓመት ናብታ ሃገር ዝተረከበ ወሊድ፡ ብዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት፡ ሞት፡ ጾታዊ ዓመጽን ካልእ ግፍዒታትን ምዝራፍ ገንዘብን ይኽሰስ። ምስቲ ኣብ ሓድሽ ዓመት ኣብ ሱዳን ዝተተሓዘ ጥርጡር ኣሰጋጋሪ ኪዳነ ዘካርያስ ሃብተማርያም፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ መርበብ ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ዝግበር ስርሒት ዓቢ ዓወት ምዃኑ ኣኽባር ሕጊ እቲ ቤት ፍርዲ ጠቒሱ።


መገዲ ኣየር-ኢትዮጵያ “ጊዝያዊ” ዝበሎ ናይ ዕድመ ገደብ ንተጓዓዝቲ መቐለ የንብር

ድሕሪ ምጅማር ስሩዕ በረራ ካብን ናብን መቐለ፡ ምስ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ክራኸቡ ዝደለዩ ተጓዓዝቲ፡ ነፋሪት ምስቃል ከም ዝተኸልከሉ ገሊጾም። እቶም መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ካብ ምስቃል ዝተኸልከሉ ካብ ክሊ ዕድመ 16 ክሳብ 65 ምዃኖም’ውን እቲ ዝበጽሕና ዜና ይሕብር።


ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት መረዳእታን ደሕንነትን ኢትዮጵያ ዝነበሩ 9 ተኸሰስቲ ተፈቲሖም

ኣቶ ያሬድ ዘሪሁን ዝርከቡዎም እሱራት ሎሚ 9 ጥሪ 2023 ካብ ቤት ማእሰርቲ ተፈቲሖም። ጉዳዮም ኣብ ትሕቲ መዝገብ ክሲ ኣቶ ጌታቸው ኣሰፋ ብቤት ፍርዲ ፌደራል ክረአ ዝፀነሐ 9 ተኸሰስቲ ሎሚ ካብ ቤት ማእሰርቲ ተፈቲሖም። እቶም ንዝሓለፉ ኣርባዕተ ዓመታት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝፀንሑ ናይ ቀደም ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት መረዳእታን ደሕንነትን ኢትዮጵያ፤ ም/ዋና ዳይሬክተር እቲ ትካል ኣቶ ያሬድ ዘሪሁንን ኣብቲ ትካል ናይ ስራሕ ሓላፊ ዝነበሩ ኣቶ ኣማኑኤል ኪሮስን ዝርከቡዎም 9 ተኸሰስቲ እዮም። ኩሎም ድማ ሎሚ ከምዝተፈትሑ ድምፂ ኣሜሪካ ካብ ስድራ ተኸሰስቲ ኣረጋጊፁ ኣሎ። ቤት ፍርዲ ፌደራል፣ ልደታ መጋባእያ ዝሓለፈ ሓሙስ ኣብ ልዕሊ እቶም ትሽዓተ ተኸሰስቲ ካብ 3 ክሳብ 5 ዓመት ብዝነውሕ ማእሰርቲ ክቕፅዑ ወሲኑ ነይሩ። ካብኣቶም እቶም ሰለስተ ናይ ማእሰርቲ ጊዜኦም ስለዝዛዘሙ እቲ ቤት ፍርዲ ኣብቲ ዕለት ንክፍትሑ ወሲኑ እዩ። ምኽትል ዋና ዳይሬክተር ኣቶ ያሬድ ዘሪሁን ዝርከቡዎም እቶም 6 ተኸሰስቲ ድማ ካብ ዝተትሓዝሉ 30 ጥቅምቲ 2011 ዓ.ም ጀሚሮም ንልዕሊ ኣርባዕተ ዓመታት ስለዝተኣሰሩ፣ ኣብ ውሽጢ ሒደት መዓልታት ብኣመክሮ ከምዝፍትሑ ጠበቓ እቶም ተኸሰስቲ ኣቶ ክፍላይ መሓሪ ንድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም ነይሮም። እቶም ሎሚ ካብ ቤት ማእሰርቲ ዝተፈትሑ ሰባት ቅድም ክብል ብገበን ብልሽውና ተኸሲሶም ዝነበሩ ኾይኖም፣ ዳሕራይ ግን ጉዳዮም ምስ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ከምዝተኣሳሰር ስለዝተገለፀ፣ ክሶም ተለዊጡ ብሕጊ ገበን ክከላኸሉ ከምዝተወሰነ ኣቶ ክፍላይ ሓቢሮም። ቤት ፍርዲ ፌደራል ኢትዮጵያ ቅድሚ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ኣብ ልዕሊ ዋና ዳይሬክተር ሃገራዊ ኣገልግሎት መረዳእታን ድሕንነትን ነበር ኣቶ ጌታቸው አሰፋን ካልኦት ሓለፍቲ እቲ ትካልን ካብ 18 ዓመት ክሳብ 9 ወርሒ ናይ ማእሰርቲ ጊዜ ክቕፅዑ ከምዝወሰነ ይዝከር።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ነዳዲ ዝህቦ ድጎማ ብምንካይ ወሰኽ ነዳዲ ጌሩ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ መሸጣ ነዳዲ ዘይቲ ዝህቦ ድጎማ ናይ ምንካይ ከይዲ ብምቅፃል ኣብ ናይ’ዚ ዓመት በጀት ንሳልሳይ ጊዜ ወሰኽ ዋጋ ጌሩ’ሎ። በዚ ወሰኽ ዋጋ ንመብሰሊ መግቢ ዝውዕል ጋዝን ከምኡ’ዉን ናፍታን ክብ ዝበለ ወስኽ ክግበር ከሎ ኣብ ቤንዚን ዝተገብረ ወሰኽ ግን መጠነኛ ምኻኑ ተገሊፁ’ሎ። እዚ ድጎማ 10-ሚልዮን ወጻኢ ከምዝገብረ ዝገልጽ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ኣብ ትሑት ብርኪ መነባብሮ ዘሎ ሕብረተሰብ ኣብ ዝጠቅሙ ውፂኢት ነዳዲ ዘይቲ ተወሳኺ ናይ 2-ቢልዮን ብር ድጎማ ምግባሩ ኣፍሊጡ'ሎ። ሕጂ ኣብ ከተማ ዝዓዩ ታክስን ሃገር ዘቋርጹ ኣገልግሎት መጉዓዝያ ዝ ህቡ ተሽከርከርቲን ተወሳኺ ድጎማ ክግበረሎም’ዩ ተባሂሉ’ሎ። ወነንቲ ተሽከርከርቲ ግን እቲ ወሰኽ ከም ዝበዝሐን ኣብ ቀረብ ነዳዲ ዘይቲ’ዉን ፀገም ምህላዉን ይገልፁ። ተረባሕቲ’ቲ ድጎማ ንምኻን ደልዮም ግን ክኮኑ ዘይከኣሉ ምህላዎም’ዉን ተዛሪቦም’ለዉ።


ብሰንኪ ኲናት ትግራይ ኣብ ሱዳን ዝርከቡ ስደተኛታት ድሕሪ ስምምዕ ሰላም ናብ ሃገሮም ክምለሱ ተስፋ ይገብሩ

ብሰንኪ ኣብ ክልል ትግራይ ንኽልተ ዓመት ዝተኻየደ ኲናት ሃዲሞም ኣብ ሱዳን ዝርከቡ ስደተኛታት ነቲ ስምምዕ ሰላም ስዒቡ ናብ ሃገሮም ክምለሱ ተስፋ ኣለዎም። እንተኾነ ግን ንደሕንነቶም ሎሚ እውን ስግኣት ኣለዎም። ገለ ካብቶም ኣብ ክልል ትግራይ ንኽልተ ዓመታት ክካየድ ዝፀንሐ ኲናት ሃዲሞም ኣብ ሱዳን ተዓቊቦም ዝርከቡ ልዕሊ 70,000 ዝኾኑ ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት ነቲ ኣብ ወርሒ ሕዳር ኣብ መንጎ ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ስምምዕ ሰላም ድሕሪ ምፍፃሙ ኣብ ቀረባ ናብ ዓዶም ክምለሱ ተስፋ ክገብሩ ከለዉ ገለ ድማ እቲ ስምምዕ ሰላም ማዕረ ክንደይ ፀኒዑ ክቅፅል ይኸውን ዝብል ጥርጣረ ኣለዎም።     ((ጥዐኅጥ)) ፮፩ ዓመት ዝዕድሚኦም ትግራዋይ ተስፋይ ገብረ ማሪያም ብሰንኪ ኣብ ኢትዮጵያ ንኽልተ ዓመት ዝተኻየደ ኲናት ሕድሕድ ብዓልቲ እንደኦም ድሕሪ ምቅ፟ታለን ንኽልተ ደቂ ደቆም ሒዙም ሱዳን ናብ ዝርከብ መዕቆቢ ስደተኛታት ዑም ራኹባ ኣትዮም ስጋብ ሎሚ ኣብኡ ይርከቡ። እንተኾነ ግን እቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ኣብ ሞንጎ ሓይልታት ፌደራል ኢትዮጵያን ሰብ ስልጣን ትግራይን ዝተፈፀመ ስምምዕ ሰላም ኣብ ቀረባ ናብ ዓዶም ዝምለስሉ ተስፈኦም ኣዕብዩዎ ይርከብ።


ድሕሪ ስምምዕ ሰላም ኢትዮጵያ፤ ምድላው ንበዓል ልደት ተፈላልዮም ዝነበሩ ስድራቤት

ብሰንኪ ኣብ ክልል ትግራይ ዝነበረ ኲናትን ዝሰዓበ ምቍራጽ መራኸቢታትን፡ ኣብ ኣዲስ-ኣበባን መቐለን ተፈላልዮም ዝነበሩ ስድራቤታት ንህዝባዊ በዓላት ብግቡእ ከስተማቕሩዎ ዕድል ኣይጸንሖምን። ሕጂ ድሕሪ ምጅማር በረራ ናብ መቐለ ዝተመልሰ ኣቦ፡ ምስታ ዳግም ዝተኣኻኸበት ስድራ፡ በዓል ንምሕላፍ ከመይ ይዳለዉ ኣለዉ ዝምልከት ዝተዳለወ ጸብጻብ ኣብዚ ምክትታል ይክኣል።


ድምፃዊ “ገሬ ሃሎ” ብኸመይ ይዝከር?

ገሬ ሃሎ ብዝብል ሳጓ ዝፍለጥ ውሩይ ድምፃዊ ገ/እግዚኣብሄር ገ/ፃዲቕ ኣብ 66 ዓመቱ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ምዕራፉ ኣብ እዋኑ ብዜናና ጠቒስና ኔርና። ድምፃዊ ገ/እግዚኣብሄር ባህላውን ዘመናውን ደርፍታት ዝሓዛ ልዕሊ 10 ካሴታት ኣሐቲሙ እዩ። ብፍላይ ድማ “ሃሎ እናበልኩ ስርሐይ ረሲዐዮ” ብዝብል ዜማኡ ኣዝዩ ዝፍለጥ ገ/ሄር ደርፍታቱ ናይ ባዕሎም ላዛ ዘለዎም ንህዝባዊ ዛዕባታት ዘልዕሉ እዮም ክብሉ መቕርባቱ ይገልጹ።


ሕ/ሃ ኣብ ክልላት ትግራይን ዓፋርን ዝህቦ ሓገዝ ምውሳኹ ይገልጽ

ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ሰብኣዊ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት፡ ንክልላት ትግራይን ዓፋርን ዝኸውን ዝረኽቦ ዘሎ ሓገዝ ይውስኽ ከም ዘሎ ኣፍሊጡ። ካብ መፋርቕ ወርሒ ሕዳር ንድሓር ጥራይ ልዕሊ 3-ሺሕ መግቢን መድሃኒትን ከምኡ መጽለሊ ዝጸዓና መካይን ናብ ክልል ትግራይ ከምዝኣተዋ እቲ ቤት ጽሕፈት ሓቢሩ`ሎ። ካብ ጥቅምቲ ጀሚሩ፡ 60% እቲ 5.4 ሚልየን ህዝቢ ክልል ትግራይ ከምዝተሓገዘ'ውን ይጠቅስ። እንተኾነ ኣብተን ክልላት ዘሎ ጉድለት ዝተመጣጠነ መግቢ ብዘሰንብድ ኩነታት ከቢድ ምዃኑ ኣብዚ ቐረባ ዝወጸ ሪፖርት ሕቡራት ሃገራት የመልክት። ውዕል ሰላም ፈደራል መንግስቲ ምስ ሓይልታት ህወሓት ኣብ ዝተኸተመሉ እዋን`ውን ኣብ ገለ ከባብታት ክልል ትግራይ ረድኤት ንምብጻሕ ገና የጸግም ከም ዘሎ`ውን ጠቒሱ ኔሩ። ወሃቢ ቓል ኮሚሽን ምክልኻል ሓደጋን ስግኣትን ኢትዮጵያ ኣቶ ደበበ ዘውደ፡ ካልኦት ከባብታት ማለት ብትካላት ሕቡራት ሃገራት ክብጽሑ ዘይክኣሉ ከም ኣብ ዶብ ኤርትራ ዘለዉ ከባብታት ከይተርፈ ብምብጻሕ ንኣስታት 81 ሺሕ ጽጉማት ከም ዝሓገዙ ጠቒሱ`ሎ።ኣቶ ደበበ ኣተሓሒዙ ኣብ ክልላት ትግራይ: ኣምሓራን ዓፋርን ብድምር ልዕሊ 8-ሚልየን ሰባት ሰብኣዊ ረድኤት ከም ዝረኸቡ ይሕብር። ድሕሪ ውዕል ሰላም፡ ኣብ ክልል ትግራይ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ክምለሱ ምጅማሮም ክግለጽ ጸኒሑ`ሎ። እንተኾነ ኣብ ገለ ከባብታት ክልል ኦሮሚያ ግጭት ምህላዉ`ውን ይግለጽ`ዩ ።


ነበርቲ ዞባ ጉጂ ብሰንኪ ስግኣት ጸጥታ ናብ መንበሪኦም ክምለሱ ከምዘይከአሉ ሓቢሮም

ኣሸሓት ነበርቲ ክልል ኦሮሚያ ዞባ ጉጂ ብሰንኪ ዘሎ ኩነታት ጸጥታ ናብ ቦትኦም ክምለሱ ከምዘይክኣሉ ገለ ካብኣቶም ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሮም። እቲ ዝቐጸለ ግጭታት ንሰብኣዊ ቐረብ`ውን የተዓናቕፍ ከምዘሎ ናይ ሕቡራት ሃገራት ምውህሃድ ረድኤት(ኦቻ) ሓቢሩ`ሎ። ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ኣብቲ ከባቢ ኣንጻር ዕጡቓት ስጉምታት ከወስድ ጸኒሑ`ሎ። ብኻልእ ወገን ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ተፈናቒሎም ዝነበሩ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ከባቢኦም ሰላሙ ስለዝተመሓየሸ መብዛሕቲኦም ናብ ቦትኦም ከም ዝተመልሱ፡ ሰበ-ስልጣን`ቲ ክልል ይሕብሩ። ዛጊት 449 ሺሕ ሰባት ናብ ገዝኦም ከምዝተመልሱ ዝሓበረ ዳይሬክተር ቤት ጽሕፈት ምክልኻል ሓደጋን ስግኣትን ኣቶ ታረቀ ታሲሳ፡ እንተኾነ ልዕሊ 70 ሺሕ ዝኾኑ ስደተኛታት ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ኣብቲ ናይ ቤንሻንጉል መዕቆቢ ስደተኛታት ተዓቑቦም ከምዘለዉ ኣፍሊጡ`ሎ።


ጥርጡር ኣሰጋጋሪ ሰባት ኪዳነ ዘካርያስ ተታሒዙ

ብዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት፡ ንግዳያት ብዝፍጽሞ ግፍዒን ዘይሕጋዊ ምኽዕባት ገንዘብን ክደለ ዝጸንሐ ኤርትራዊ ኪዳነ ዘካርያስ ሃብተማርያም ብፖሊስ ኔዘርላንድስ ክህደን ድሕሪ ምጽናሑ፡ 1 ጥሪ 2023 ኣብ ሱዳን ተታሒዙ። ምትሓዝ እዚ ኣብ መዝገብ ኣዝዮም ተሃደንቲ ውልቀ-ሰባት ዝጸንሐ ሰብ፡ ውሁድ ሓይሊ ኢንተርፖል ሎሚ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ዝገበሮ ጋዜጣዊ መግለጺ’ዩ ወግዓዊ ገይሩ። ብመሰረት መግለጺ ልፍታዊ ፖሊስ ኢንተርፖል፡ ብሓያሎ ክስታት ክደለ ዝጸንሐ ኪዳነ ዘካርያስ ብምትሕብባር ፖሊስ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፡ ጸጥታ ሱዳንን ፖሊስ ኔዘርላንድስን’ዩ ተታሒዙ። ብጸጥታ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ደቂቕ ክትትል ምጽናሑ ዝተሓበረ ጥርጡር፡ ኣብ መወዳእታ ምስ ሓዉ ብዝገብሮ ዝነበረ ምስግጋር ገንዘብን ርክባትን’ዩ ኣብ ሱዳን ምጽናሑ ክፍለጥ ተኻኢሉ። ካብቲ ኣብ ቀይዲ ዝኣተወሉ እዋን ኣትሒዙ፡ ጥርጡር ንፖሊስ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ከም ዝተረከበ ኣብቲ ናይ ሎሚ ጋዜጣዊ መግለጺ ተሓቢሩ። ኪዳነ ዘካርያስ ኣብ 2021፡ ኣብ ኢትዮጵያ፡ ብሓበሬታ ገለ ግዳያቱ ዝዀኑ ውልቀ-ሰባት ተታሒዙ ነይሩ’ዩ። እንተዀነ ኣብ እዋኑ ካብ ቀይዲ ፖሊስ ኣምሊጡ ከም ዝሃደመ ይዝከር። ነቲ ጉዳይ ብቐረባ እትከታተል ዝነበረትን ዘላን ኤርትራዊት ሽወደናዊት ሜሮን እስቲፋኖስ፡ ኣብ እዋኑ 10 ሚልዮን ብር፡ ንሓለዋ ፖሊስ ጉቦ ከፊሉ ክሃድም ከም ዝኸኣለ ትሕብር። ኮማንደር ፖሊስ ኢንተርፖል ኢትዮጵያ ሎሚ ኣብ ዝነበረ ጋዜጣዊ መግለጺ ከም ዝጠቐሶ፡ ቅድሚ ምህዳሙ፡ ኪዳነ ንሕልፈት ማእሰርቲ ተፈሪዱ ነይሩ። ብዛዕባ ፍርዲ እቶም ኣብ ምምላጡ ዝተሳተፉ ብጋዜጠኛታት ኣብ ዝተሓተትሉ፡ ፖሊስ ኢትዮጵያ፡ ኣብ መስርሕ ከም ዘለዉ ገሊጹ። ኪዳነ ዘካርያስ ካብ ማእሰርቲ ፖሊስ ኢትዮጵያ ድሕሪ ምምላጡ፡ ብዙሓት ግዳያቱ ኣብ ኔዘርላንድስ ብዝመስረቱሉ ክሲ ብጸጥታ እታ ሃገር ክደለ ጸኒሑ’ዩ። ካብ ጥቅምቲ 2021 ኣብ መዝገብ ኣዝዮም ተደለይቲ ገበነኛታት ኔዘርላንድስ ዝጸንሐ ኪዳነ፡ ብዛዕባኡ ሓበሬታ ንዝሃበ ውልቀ-ሰብ ከም ዓስቢ 20-ሽሕ ዩሮ ክኸፍል ምዃኑ ኣብ ወግዓዊ መርበባቱ ኣስፊሩ ነይሩ። ከም ሓበሬታ ሜሮን እስቲፋኖስ፡ ኪዳነ፡ እቲ እንኮ ኣብ መዝገብ ተደለይቲ ኣሰጋገርቲ ዓለምለኸ መጋብኣያ ገበን ዘ-ሄግ ዝነበረ’ዩ። ውሁድ ሓይሊ ኢንተርፖል ሎሚ ኣብ ዝገበሩዎ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ኪዳነ ብዝተፈላለያ ሃገራት ክድለ ስለ ዝጸንሐ፡ ጉዳዩ ብኣብያተ-ፍርዲ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፡ ብምስግጋር ገንዘብ፡ ፈለማ ክሲ ምስ ተመስረተሉ፡ ከምኡ’ውን ጉዳዩ ኣብ ኔዘርላንድስን ኢትዮጵያን’ውን ክምርመር ምዃኑ ሓቢሮም። ኣብ ምትሓዝ ኪዳነ ዘካርያስ መሪሕ ግደ ዝተጻወተ ፖሊስ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፡ ኣብ ናይ ሎሚ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ሕጂ’ውን ኣብ ተመሳሳሊ ስርሒት ከም ዘለዉ ብምጥቃስ፡ ኣብ ቀረባ ግዜ’ውን ተመሳሳሊ መርበብ ኣሰጋገርቲ ክጠልፍ ምትእምማን ከም ዘለዎ ሓቢሩ።


ሰልፊ ሰላም

ጽጉማትን ተመዛበልቲን ዝሕግዝ ትካል ኤልሻዳይ፡ ቅድሚ ቀረባ መዓልታት ኲንዮ ኲናት ዝሰብኽን ነቲ ኣብ መንጎ ህዝብታት ኤርትራን ትግራይን ሰፊኑ ዘሎ ቅርሕንቲ ንምድቃስ ዝዕላማኡ ኣጋጣሚ ወዲቡ ነይሩ። ኣብቲ ኣጋጣሚ ካብ ኤርትራ ኣብቲ መዕቆቢ ስፍራ ዝርከቡ ስደተኛታትን ካብ በበይኑ ወገናት ክልል ትግራይ ተመዛቢሎም ዘለዉ ዜጋታትን ተረኺቦም ነይሮም።


ሓገዛ ኣምቡላንሳት ንትግራይ፤ ተስፋ ኣብቲ ሰፊሕ ጠለብ

ዓለምለኸ ኮሚተ ቀይሕ መስቀል ምስ ናይ ኢትዮጵያ ጨንፈር ብምትሕብባር 10 ኣምቡላንሳት ንኽልል ትግራይ ወፊዩ። ኣብቲ ሎሚ ኣብ መቐለ ዝተኻየደ ናይ ምርኽኻብ ስነ-ስርዓት ዝተረኽቡ ዝምልከቶም ሰበ-ስልጣናት፡ እቶም ኣምቡላንሳት ነቲ ኣዝዩ ተሃስዩ ዘሎ ጽላት ጥዕና ኣብ ምቅላል ተስፋ ከም ዘለዎን ገሊጾም። ነቲ ዘሎ መጠን ጋግ ዝበቅዕ ተወሳኺ ኣምቡላሳት ክልኣኻ’ውን ተላብዮም።


መድሕን ህይወት ኢትዮጵያ ብዂናት ንዝወረደ ክሳራ ካሕሳ ከም ዘይከፍል ኣፍሊጡ

ብዂናት ንዘጋጠመ ጉድኣት ካሕሳ ከምዘይህብ ዋና ፈፃሚ ስራሕ መድሕን ህይወት ኢትዮጵያ ኣቶ ነፃነት ለሜሳ ንድምፂ ኣመሪካ ገሊጾም። እቶም በዓል መዚ ወሲኾም ትካሎም ካሕሳ ዝኸፍል ምስ ኲናት ንዘይተኣሳሰሩ ሓደጋታት ጥራይ ምዃኑ ገሊጾም። ናይቲ ትካል ውዕል ድሕነት ንዂናት ከም ዘየጠቓልል’ውን ሓቢሮም። ኣቶ ነፃነት ብሰንኪ’ቲ ዝነበረ ኲናት ኣብ ክልል ትግራይን ካልኦት በቲ ኲናት ዝተፀልዉ ከባቢታትን መጠን ዝወረደ ክሳራታት ንምግማት ከም ዘጸግምክልል ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጾም። እንተዀነ፡ ትካል መድሕን ህይወት ኢትዮጵያ ኣብ ትግራይን ካልኦት ከባቢታትን ካብ ኲናት ወጻኢ ንዘጋጠመ ሓደጋታት ካሕሳ ክህቡ ምዃኖምን ተገልገልቲ ድማ ጥርዓናቶም ከቕርቡ ከም ዝኽእሉን ሓቢሮም። ኣብ ክልል ትግራይ ነቲ ኣብ መቐለ ዘሎ ዋና ቤት ፅሕፈት ጨንፈር፡ ሸውዓተ ጨንፈራት ትካል መድሕን ህይወት ኢትዮጵያ ከምዘለዉ ዘመልከቱ ኣቶ ነፃነት፡ ብሰንኪ እቲ ኲናት ኩሎም ስራሕ ኣቋሪፆም ብምንባሮም ትካሎም በዞም ጨንፈራት ኣቢሉ ንዓማዊል ይህቦ ካብ ዝነበረ ኣገልግሎት፣ ኣብ ውሽጢ ክልተ ዓመታት ኣስታት 200 ሚሊዮን ቅርሺ ኣታዊ ከም ዝሰኣነ ሓቢሮም። ሕዚ ግን ነቲ ስምምዕ ሰላም ስዒቡ፡ ትካሎም ኣብ ክልል ትግራይ ዳግም ኣገልግሎት መድሕን ህይወት ንምጅማር ኣብ ቀፃሊ ሰሙን ሓደ ጉጅለ ሰብ ሞያ ናብቲ ክልል ከም ዝልእኽ ኣመልኪቶም።


ተመዛበልቲ መኾኒ መሰረታዊ ሓገዝ ኣይረኸብናን ይብሉ

ዳግም ብዝተወልዐ ኲናት ኣብ መኾኒ ተዓቚቦም ዝርከቡ ውሽጣውያን ተመዛበልቲ፡ እቲ ካልኦት ተመዛበልቲ ዝረኸቡዎ መሰረታዊ ቀረባት’ውን ከም ዝተሓረሞም ይገልጹ። ገለ ካብቶም ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም ተመዛበልቲ፡ በቲ ሓዲሩዎ ዝነበረ ተስፋታት ሰላም ምሉእ ኣይኰነን ይብሉ። ኣመራርሓ ሓደጋ እቲ ክልል ብወገኑ፡ ሓገዝ ካብ ምሕታት ከም ዘይዓረፉ የብርሁ።


ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ዝተፈላለየ ጸገማት ስራሕ ኣቋሪጾም ዝነበሩ ኢንዳስትሪታት ስራሕ ምጅማሮም ተገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ዝተፈላለዩ ጸገማት ስራሕ ኣቛሪጾም ዝነበሩ ፋብሪካታት ስራሕ ምጅማሮም ሚንስተር ኢንዳስትሪ ኣቶ መላኩ ኣልበል ገሊጾም።\n\nወነንቲ ፋብሪካታት ግና፣ ገና ዘይተፈትሑ ዝተፈላለዩ ጸገማት ሎሚ’ውን ኣለና ይብሉ።\n\nኣብ ድሬዳዋ ኣብ ዝተካየደ መድረኽ ልዝብ መጽናዕታዊ ጽሑፍ ዘቅረቡ ኣማኻሪ ሚንስተር ኢንዱስትሪ ኣቶ ኣስፋው ኣበበ "6.8 ብጽሒት ሃገራዊ እቶት ዝሓዘ ዓውዲ ኢንዱስትሪ፣ ኣብ’ዘን ዝቅጽላ ዓሰርተ ዓመታት፣ ብሰለስተ ዕጽፊ ንምዕባይ ይስራሕ ኣሎ"ኢሎም።\n\nብደረጃ ሃገር 440 ኢንዱስሪታት ስራሕ ኣቛሪጾም ከምዝነበሩ፣ ካብ ሞንጎኦም እቶም 189 ናብ ስርሖም ምምላሶም ኣቶ መላኩ ወሲኾም ገሊጾም።\n\nብሕጽረት ሸርፊ ወጻኢን ብሰንኪ ዓለምለኸ ተጽዕኖን ንዝላዓሉ ጸገማት ንምፍታሕ ከምዘይተኻኣለ ሰበ ስልጣን ሚንስትሪ ኢንዱስትሪ ሓቢሮም ኣለው።


ኣብ መቐለ ኣገልግሎት ባንክ ጀሚሩ

ድሕሪ ዓመትን ሸውዓተ ኣዋርሕን፡ ንፈለማ እዋኑ ኣብ መቐለ፡ “ወጋገን” ዝብሃል ናይ ውልቂ ኣገልግሎት ባንክ ሎሚ ሰኑይ ጀሚሩ ኣሎ። እዚ ባንክ ኣብ ፈለማኡ ንተገልገልቲ፡ ኣብ መዓልቲ ክሳብ 1500 ብር ምውጻእ የፍቅድ።


ተስፋታት መቐለ ድሕሪ ምጅማር ውሱን ኣገልግሎታት

ንልዕሊ ዓመትን መንፈቕን ንመቐለ ሓዊሱ፡ ኣብ መብዛሕትኡ ከተማታት ክልል ትግራይ ኣቋሪጹ ዝጸንሐ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት፡ ሕጂ ብውሱን መልክዑ ናብ ንቡር ይምለስ ኣሎ። ገለ ካብቲ ዳግም ዝተኸፍተ ኣገልግሎታት ስልኪን ውሱን ኣገልግሎት ኢንተርነትን ይርከቦ። እዞም ተጀሚሮም ዘለዉ ኣገልግሎታትን ግብረ-መልሲ ነባሮን ዝተዳለወ ጸብጻብ ኣብዚ ምክትታል ይክኣል።


“ሰራዊት ኤርትራ ካብ ዓበይቲ ከተማታት ትግራይ ይስሕብ ኣሎ” ሮይተርስ

ሰራዊት ኤርትራ ካብ ዓበይቲ ከተማታት ኣኽሱምን ሽረን ከም ዝሰሓቡ፡ ንሰለስተ መሰኻኽር ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ጸብጺቡ። ከም ሓበሬታ እቶም መሰኻኽር፡ ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ዝሓለፉ 48 ሰዓታት ብዓበይቲ መካይን፡ ንብረቶም ጠርፍኒፎም’ዮም ካብቲ ቦታ ንኤርትራ ገጾም ክግዕዙ ተራእዮም። ካብተን ዓበይቲ ከተማታት ድሕሪ ምስሓቦም ዓሪዶምሉ ዘለዉ ስፍራታት ንምርግጋጽ ከም ዘይከኣለ ሮይተርስ ኣመልኪቱ ኣሎ። እቶም ሰራዊት ጠቕሊሎም ካብ ክልል ትግራይ ብዛዕባ ምውጻኦምን ዘይምውጻኦምን’ውን እቲ ኣገልግሎት ዜና ጭቡጥ ሓበሬታ ከም ዘይብሉ ጠቒሱ። ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ብሮይተርስ ተሓቲቱ ብዛዕባ ምስሓብ እቶም ሰራዊት ኣርጢቡ ክዛረብ ወይ ድማ ኣሉታዊ ምላሽ ክህብ ከም ዘይከኣለ እቲ ዜና ይጠቅስ። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኰነ ወሃብ-ቃል ህወሓት ግብረ-መልሲ ንምስማዕ ዝገበሮ ፈተነ ኣይሰለጦን። ምስሓብ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ክልል ትግራይ ነዊሕ ከዛርብ ምጽናሑ ዝፍለጥ ኰይኑ፡ እዚ ሓድሽ ምዕባለ፡ ምስቲ ኣብ ትግራይ፡ ኣብዚ ሳልስቲ ዝርአ ዘሎ ፍጡን ገስጋስ ተኣሳሲሩ ዝመጽእ ዘሎ’ዩ።


ኮሚሽን ሰ/ጉዳያት ኢትዮጵያ ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ ኣዲስ ኣበባ ዘጋጠመ ግጭት ዝምልከት መግለጺ ኣውጺኡ

ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ ኣዲስ ኣበባ ባንዴራን መዝሙርን ክልል ኦሮሚያ ምስ ምስቃልን ምዝማርን ተኣሳሲሩ ብዝተላዕለ ግጭት ኣብ ልዕሊ ተማሃሮን ንብረትን ጉድኣት ምውራዱ ዝጠቐሰ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ናይ ሓደ ክልል ባንዴራ ኣብ ካልእ ክልል ወይ ናይ ከተማ ምምሕዳር ኣብ መንግስታዊ ኾነ ናይ ውልቂ ትካላት ክስቀል ኣለዎ ዝብል ሕጊ የለን ክብል ብቕድሚ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ። ኣብ ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ብኣፋን ኦሮሞ ትምህርቲ ኣብ ዝወሃበለን ቀዳማይን ካልኣይን ኣብያተ ትምህርቲ ናይ ክልል ኦሮሚያ ባንዴራ ንምስቃልን መዝሙር ንምዝማርን ኣብ መንጎ ነዚ ዝቃወሙን ዝድግፉን ተማሃሮ ብዘጋጠመ ምስሕሓብ ግጭት ተላዒሉ፣ኣብ ልዕሊ ተማሃሮ ከቢድን ቀሊልን ጉድኣት፣ኣብ ልዕሊ ንብረት ድማ ዕንወት ወሪዱ፣ምምሃር ምስትምሃር ተሰናኺሉ ይብል።ተማሃሮን፣መምህራንን ሓለፍትን ናይ ዝተወሰና ኣብያተ ትምህርቲ ብፖሊስ ተኣሲሮም ከምዝነበሩ እውን ይገልፅ። እቲ ኮሚሽን ብተወሳኺ ምክልባትን ጃምላዊ ማእሰርትን ቆልዑ ተቐባልነት ዘይብሉ ብምዃኑ ንቕድሚት ክድገም የብሉ ይብል።ንዝምልከቶም ወገናት ብምዝርራብ ነቲ ጉዳይ ከምዘፃረየ ዝሓበረ እቲ ኮሚሽን ቤት ጽሕፈት ትምህርቲ ኣዲስ ኣበባ ብኣፋን ኦሮሞ ዝምሃሩ ተማሃሮ ባንዴራ ናይ ምስቃልን መዝሙር ክልል ኦሮሚያ ንምዝማርን መሰል ኣለዎም ብዝብል ኣብ ውሽጢ ኣብያተ ትምህርቲ ኣብ ጎኒ ባንዴራ ፌደራል ናይቲ ክልል ክስቀልን ነቲ መዝሙር ድማ ኩሎም ተማሃሮ ክዝምሩ ስለዝተገበረን ብዝተለዓለ ምስሕሓብ እቲ ግጭት ከምዘጋጠመ ሓቢሩ። ብመሰረት ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣዲስ ኣበባ ንባዕሉ ናይ ምምሕዳር ምሉእ ስልጣን ከምዘለዎን ተፀዋዕነቱ ድማ ንፌደራል መንግስቲ ምዃኑን ንዓንቀፅ ሕገ መንግስቲ ብምጥቓስ ዝገለፀ እቲ ኮሚሽን ኣዲስ ኣበባ ኣብ ውሽጢ ክልል ኦሮሚያ ስለዝርከብ ኣጠቓቕማ ሃብቲ ተፈጥሮን ንክልቲኦም ዘተኣሳስሩ ጉዳያትን ብዝምልከት እቲ ሕገ መንግስቲ ፍሉይ ረብሓ ክልል ኦሮሚያ ዝሕሉ ምዃኑን እንተገለፀ እውን ዝርዝሩ ክሳብ ሎሚ ግን ብቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኣይወፀን ኢሉ።ናይ ሓደ ክልል ባንዴራ ኣብ ካልእ ክልል ወይ ናይ ከተማ ምምሕዳር ኣብ መንግስታዊ ኾነ ናይ ውልቂ ትካላት ክስቀል ኣለዎ ዝብል ሕጊ የለን እውን ኢሉ። ተመሳሳሊ ምስሕሓብ ከይፍጠር ዝምልከቶም አካላት ብግልፂ ክዝትይሉን ብሕጋዊ ኣገባብ ክፍፀን እቲ ኮሚሽን ኣተሓሳሲቡ ኣሎ።


ኢትዮጵያ አብ መገዲ ሰላም፤ ዘተ ቴለቪዥን

ኣብ ኢትዮጵያ ዝርአ ዘሎ ጽፉው ምዕባለታት ሰላም ኣብ ግምት ብምእታውን ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ በበይኑ ኵርናዓት ምይይጥ ሓሳባት ንምእንጋድን፡ ድምጺ ኣመሪካ ኣገልግሎት ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ብ3 ታሕሳስ 2022 ኣብ ስቱድዮ ዝተቐርጸ ናይ ቴለቪዥን ዘተ ኣካዪዱ ነይሩ። እዚ“ኢትዮጵያ ኣብ መገዲ ሰላም” ዝብል ኣርእስቲ ዝተኻየደ ዘተ ነተን ኣብቲ ኣገልግሎት ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝፍነዋ ቀንዲ ቋንቋታት፡ ኣምሓርኛ፡ ኣፋን ኦሮሞን ትግርኛን ዘማእከለ ኰይኑ፡ ካብ ተዛረብቲ ተወከልቲን እዞም ሰለስተ ወገናት’ውን’ዩ ከም ተዛተይቲ ኣቕሪቡ። እዚ ዘተ ካብ በበይኑ ክፋላት ኢትዮጵያ ኣመሪካን ርእይቶታት ህዝቢ ኣጠቓሊሉ ኣሎ። ኣብቲ ኣብ ስቱድዮ ፈነወ ድምጺ ኣመሪካ፡ዋሺንግተን ዲሲ ብ3 ታሕሳስ ዝተቐርጸ መደብ፡ ኣስታት 20 ዝበጽሑ ዕዱማት ኣጋይሽ፡ ካብ ርሑቕ ብመገዲ ስካይፕ ነቲ ዘተ ዝተጸንበሩ ክኢላታትን ተንትንቲን፡ ከምኡ ድማ ኣብ ስቱድዮ ዝተርኸቡ ሰለስተ ተዛተይቲ ካብ ብሄራት ኣምሓራ፡ ትግርኛን ኣፋን ኦሮሞን ነይሮም። ተሳተፍቲን ተዛተይቲን ብብወገኖም ቅድሚ ሕጂ ኣሉታዊ ተራ ይጻወት ነይሩ ዝብሉዎን ኢትዮጵያ ካብዚ ዘላቶ ስእነት ሰላም ክትወጽኣሉ እትኽእል ዝበሉዎን በበይኑ ሓሳባት ኣፍሲሶም። ተዛትይቲ ኣቶ ሄኖክ ኣበበ በዓል ሞያሕጊን ደራሲን ተሓላቒ መሰላትን፣ ተሓላቒት መሰላት ደቀንስትዮን ድሕሪ ምውላዕ ኲናት ትግራይ ኣብ ሓያሎ መድረኻት መሪሕ ተራ ሒዛ ክትዋሳእ ዝጸንሐት ወ/ሪት መኣዛ ግደይን ፣ ከምኡ’ውን መምህር ታሪኽ ኣብ ጄምስ ማዲሰን ዩኒቨርሲቲ ተሓ/ፕሮፌሰር ኢታና ሃብተ’ዮም።


ጸብጻብ፤ ዑደት ተዓዛቢት ጕጅለ ውዕል ሰላም ኢትዮጵያ

ንውዕል ሰላም ክልል ትግራይ ዝሸምገለ ጉጅለ ሕብረት ኣፍሪቃን ካልኦት መሻርኽትን ዝሓዘት ዓባይ ጉጅለ ሎሚ መቐለ ኣትያ። እዛ ብፍሉይ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ዘተ-ሰላም ኢትዮጵያ ኦሊሰገን ኦባሳንጆ ተመሪሓ ዘላ ጉጅለ ኣምባሳድራት ልዕሊ 32 ሃገራት’ውን ሓቚፋ ኣላ። እዛ ተዓዛቢት ጉጅለ ንኸይዲ’ቲ ኣብ መንጎ ክልተ ወገናት ዝተረፈመ ስምምዕን ትግባረኡ ምክትታልን ኩነታት ንምዕዛብ መቐለ ምእታዋ ተሓቢሩ'ሎ።


ንውዕል ሰላም ዝሸምገለ ጉጅለ ሕ/ኣፍሪቃን ካልኦት መሻርኽትን ዝሓዘት ጉጅለ መቐለ ኣትያ

ንውዕል ሰላም ክልል ትግራይ ዝሸምገለ ጉጅለ ሕብረት ኣፍሪቃን ካልኦት መሻርኽትን ዝሓዘት ዓባይ ጉጅለ ሎሚ መቐለ ኣትያ። እዛ ብፍሉይ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ዘተ-ሰላም ኢትዮጵያ ኦሊሰገን ኦባሳንጆ ዝምራሕ ጉጅለ ኣምባሳድራት ብዙሓት ሃገራት’ውን ሓቚፋ ኣላ። እዛ ተዓዛቢት ጉጅለ ንኸይዲ’ቲ ኣብ መንጎ ክልተ ወገናት ዝተረፈመ ስምምዕን ትግባረኡ ምክትታልን ኩነታት ንምዕዛብን ናብ መቐለ ምምርሓ ተፈሊጡ ኣሎ።


ተሓለቕቲ ሰላም ኢትዮጵያን ኤርትራን ንዳሕራዋይ ቅልጡፍ ምዕባለ ሰላም ክልል ትግራይ ይግምግሙ

ኢትዮጵያዊ ተወላዲ ክልል ትግራይ ኣቶ ነጋሲ በየነ፡ ንነዉሕ ዝበለ እዋን ንምኽባር ሰብኣዊ መሰላትን ሰለማዊ ፍታሕ ግጭታትን ክምጉት ዝጸንሐ`ዩ። ኤርትራዊ ኣቶ ኣዳም ኪዳኑ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ብዙሕ ዓመታት ዝሰርሐን፡ ኣብ ዝረኸቦ ኣጋጣሚ ብዛዕባ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ክሰብኽ ዝጸንሐን በዚ ዳሕራዋይ ናይ ሰላም ተስፋ ዝተሓጎሰን`ዩ። ድሕሪ ምብጻሕ ልኡኻት መንግስቲ ኢትዮጵያ ናብ ከተማ መቐለ፡ ኣብ ምቕጻል ማሕበራዊ ኣገልግሎታት`ውን ቅልጡፍ ምዕባለ ኣብ ዝርኣየሉ ዘሎ እዋን፡ ክልቲኦም ኣጋይሽ እቲ ዝሓለፈ ሓሊፉ እቶም መራሕቲ ግን ንቕድሚት`ምበር ንድሕሪት ከይጥምቱ ይምዕዱ። ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ትግራይን ዳግም ብጉርብትናን ብምሕዝነትን ናይ ምንባር ጸገም ከም ዘይብሉ ድማ ክልቲኦም ኣጋይሽ ይሰማምዑ።


ፈደራል ፖሊስ ሎሚ ሓሙስ መቐለ ኣትዩ

ፈደራል ፖሊስ ሎሚ ሓሙስ መቐለ ኣትዩ። መንግስትን ህወሓትን ኣብ ፕሪቶርያ ዝኸተምዎ ስምምዕ መሰረት ጌሩ ፈደራል ፖሊስ ኢትዮጵያ ሎሚ መቐለ ምእታዉ ዝወጸ መግለጺ ኣመልኪቱ'ሎ። ተልእኩኡ ድማ ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡን ብፈደራል መንግስቲ ዝመሓደሩን መዓርፎ ነፈርቲ ከምኡ እውን ሓይሊ ኤለክትሪክ ቴሌኮምን ባንክን ካልኦት ኣገልግሎታት ዝህቡ ትካላት ምሕላው ምዃኑ ኮሚሽን ፈደራል ፖሊስ ኣመልኪቱ'ሎ። ቅድሚ ሎሚ እውን ናብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ክልል ትግራይ ኣትዮም ነቲ ሕብረተሰብ ናይ ምርግጋእን ንተፈናቐልቲ ናብ ቦትኦም ምምላስ ዘኽእል ናይ ጸጥታን ድሕነትን ምኽባር ስራሕን ክሰርሕ ምጽንሑ እውን ተሓቢሩ'ሎ።


ግብረ-መልሲ ኣጋይሽን ተቐበልቲን ቀዳመይቲ በረራ መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ናብ መቐለ

ንልዕሊ ዓመትን ሽዱሽተ ኣዋርሕን ተቛሪጹ ዝጸንሐ ንግዳዊ በረራ መቐለ ኣዲስ ኣበባ ሎሚ ረቡዕ ብዝኣተወት ቀዳመይቲ ነፋሪት ጀሚሩ ኣሎ። እዛ ቀደመይቲ በረራ 138 ተጓዓዝቲ ሒዛ’ያ ኣትያ ንገለ ካብቶም ኣጋይሽን ተቐበልቲን ኣዘራሪብና ኣለና።


ኣብ ክልል ኦሮምያ ዘተ ሰላም ክካየድ ዝሓተቱ አባላት ፓርላማ ምስ ሰብ-መዚ ክልልን ፈደራልን ተዘራሪቦም

ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዘተ ሰላም ንክካየድ ዝሓተቱ ኣባላት ፓርላማ ኢትዮጵያ ምስ ሰበስልጣን ክልልን ፌደራልን ይዘራረቡ ኣለው። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዘሎ ፀገም ፀጥታ መንግስቲ ብልዝብ ክፈትሖ ክሓቱ ዝፀንሑ ንኦሮሚያ ዝወከሉ ኣባላት ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ትማሊ ሰሉስ 27 ታሕሳስ 2022 ምስ ኣካላት ፈፅምቲ ስራሕ ምዝርራቦም ተፈሊጡ።ኣብቲ ዝርርብ ዝተሳተፉ ኣቶ ቶላ ሃይሉ ንድምፂ ኣመሪካ ከምዝገለፁዎ ኣብቲ ናይ ትማሊ ዝርርብ ናይ ክልል ኦሮሚያ ፕሬዝዳንት ኣቶ ሽመልስ ኣብዲሳ ሓዊሱ ካልኦት ሰበስልጣን ፌደራል መንግስቲ ተዓዲሞም ኣብቲ ክልል ዘሎ ቅልውላው ዝፍተሐሉ መገዲ ምዝርራቦም ሓቢሮም። ብኻልእ ወገን ንተመዛበልቲ ሰብኣዊ ሓገዝ ካብ ዘብፅሑ ገበርቲ ሰናይ ትካላት ወኪል ዝኾኑ ሕጂ እውን በቲ ግጭት ዝተመዛበሉ ህፁፅ ሓገዝ ከምዘድልዮም ተዛሪቦም።


ካቶሊካዊ ጳጳስ ኤርትራ ሰበኻ ንኡስ ዞባ ሰገነይቲ ካብ ቤት ማእሰርቲ ተፈቲሖም

ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ 2022 ካብ ናይ ኣውሮጳ መገሻ ናብ ሃገሮም ክምለሱ ከለዉ፡ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ብሰበ-ስልጣን ኤርትራ "ትድለዩ ኣለኹም" ተባሂሎም ዝተወስዱን፡ ዝነበርዎ ቦታ`ውን ብንጹር ከይተፈልጠ ዝጸንሐን ኣቡነ ፍቕረማርያም ሓጎስ፡ ሎሚ ረቡዕ 28 ታሕሳስ 2022 ተፈቲሖም ናብ ቁምስንኦም ከም ዝተመልሱ፡ ምስቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎም ወገናት ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሮም። ምስኦም ኣብ ሓደ መዓልቲ ዝተኣስሩ ቆመስ ሰገነይቲ ኣባ ምሕረተኣብ እስቲፋኖስ`ውን ምስኦም ከም ዝተፈትሑ ተሓቢሩ`ሎ። ኣቡነ ፍቕረማርያም ሓጎስ ኣብ ኤርትራ ካብ ዘለዋ ኣርባዕተ ሰባኻታት ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ሓንቲ ንዝኾነት ሰበኻ ሰገነይቲ ዝመርሑ ክኾኑ ከለዉ፡ እቶም ካልኦት ሰለስተ ድማ፡ ሰበኻ ኣስመራ፡ ሰበኻ ከረን ፡ሰበኻ ባረንቱ ተባሂሎም ይጽውዑ። ብዛዕባ ኩነታት ማእሰርቲ ኮነ ምፍታሕ ኣቡነ ፍቕረማርያም ብሰበ-ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ዝተወሃበ ሓበሬታ የለን።


ቀዳመይቲ በረራ መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ መቐለ ኣትያ

ንልዕሊ ዓመትን ሽዱሽተ ኣዋርሕን ተቛሪጹ ዝጸንሐ ንግዳዊ በረራ መቐለ ኣዲስ-ኣበባ ሎሚ ረቡዕ ብዝኣተወት ቀዳመይቲ ነፋሪት ጀሚሩ ኣሎ። እዛ 138 ተጓዓዝቲ ሒዛ ሎሚ መቐለ ዝኣተወት ንብረት መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ዝኾነት ነፋሪት፡ መብዛሕትኦም ምስ ስድራቤት ተፈላልዮም ዝጸንሑ ኣጋይሽ ሒዛ ምምጻኣ ተፈሊጡ ኣሎ። ምጅማር እዛ በረራ፡ ምስ ምምላስ መሰረታዊ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኣብቲ ክልል ተኣሳሲሩ ዝመጽአን ከም ኣካል’ቲ ብኽልተ ወገናት ዝተረፈመ ስምምዕን’ዩ። ናብ መቐለ ስሩዕ በረራ ክትምጅር ምዃና ትማሊ ዝገለጸ ዋና ኣካያዲ ስራሕ ትካል መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣቶ መስፍን ጣሰው፡ መጠንን ብዝሒን ካብን ናብን መቐለ ዝህሉ በረራታት ምስ ብዝሒ ተገልግለቲ ዝውሰን ኰይኑ፡ ኣብ መጀመሪ ግን ንመዓልቲ ሓንቲ በረራ ተሰሪዑ ከም ዘሎ ኣመልኪቱ ነይሩ።


ጸብጻብ፤ ዘተ ላዕለዎት ልኡኻት ምስ ህዝቢን ተወከልቲን ከተማ መቐለ

ትማሊ ኣብ ከተማ መቐለ ናይ ሓደ መዓልቲ ናይ ስራሕ ምብጻሕን ዳህሳስ ምክያድን ዝገብረ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ኣማስያኡ ንኣዲስ-ኣበባ ቅድሚ ምምላሱ፡ ንዳግም ምኽፋት መሰረታዊ ኣገልግሎታት ዝምልከት ምስ በበይኖም ወገናት ዝርርብ ኣካዪዱ ነይሩ። ብዛዕባ’ቲ ኣብ ቀረባ እዋናት ክጅምር ዝቀራረብ ዘሎ ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ካልእ ኣብቲ ሓባራዊ ዝርርብ ዝተላዕሉ ጉዳያት ኣጣሚሩ ዝምልከት ዝተዳለወ ጸብጻብ ኣብዚ ምክትታል ይክኣል።


መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ናብ መቐለ ስሩዕ በረራ ክጅምር’ዩ

ድሕሪ ናይ 18 ኣዋርሕ ምቍራጽ በረራታት፡ መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ካብ ጽባሕ ረቡዕ ኣትሒዙ ናብ መቐለ ስሩዕ በረራ ክትጅምር ምዃና ዋና ኣካያዲ ስራሕ እቲ ትካል ኣቶ መስፍን ጣሰው ኣፍሊጡ። ብመሰረት ካብታ መገዲ ኣየር ዝተረኽበ ሓበሬታ፡ ብዝሒ ካብን ናብን መቐለ ዝህሉ በረራታት ከም ጠለብ ተጓዓዝቲ ዝኸይድ’ዩ። “ምምላስ ናይ ስሩዕ በረራ፡ ተፈላላዮም ዝነበሩ ስድራቤታት ከራኽብ፡ ንግዳዊ ንጥፈታት ከሳልጥ፡ መሰረታዊ ቀረባት ከመላልስን ንበጻሕቲ መገዲ ክኸፍትን ተስፋ ኣለዎ፡” ክብል ኣቶ መስፍን ጣሰው ተዛሪቡ። እዚ ዜና ዝኸውን ዘሎ ብወሃቢ ቃል ጕባኤ ተወካሎ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ ትማሊ መቐለ ድሕሪ ምብጻሑ’ዩ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ኣብ ተመሳሳሊ ምዕባለ፡ ምስ ልኡኽ መንግስቲ ንመቐለ ተጓዒዙ ዝነበረ ኣማኻሪ ጸጥታ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣምባሳድር ሬድዋን ሑሴን ድሕሪ ምምላሶም ብመገዲ ትዊተር ከም ዝጸሓፉዎ፡ እቲ ጉጅለ ድሕሪ ናይ መቐለ ጕዕዞኡ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ከም ዝተመያየጠ ኣፍሊጡ። ከም ሓበሬታ ኣምባሳድር ሬድዋን፡ እቶም ቀዳማይ ሚኒስተር ንምምላስ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ናብ ክልል ትግራይ ክቀላጠፍ መምርሒ ሂቦም ኣለዉ። ኣምባሳድር ሬድዋን፡ ወሲኾም፡ ብመሰረት ኣቐዲሙ ዝተፈረመ ስምምዓት፡ ኣብ ትግራይ ዘሎ ከበድቲ ኣጽዋራት’ውን ክሳብ ሓሙስ ኣብ ዘሎ እዋን ናይ ምርኽኻብ ስነ-ስርዓት ክጻፈፍ ኣብ ስምምዕ ተበጺሑ ምህላዉ ኣመልኪቶም።


ላዕለዎት መራሕቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ መቐለ ኣትዮም

ኲናት ክልል ትግራይ ካብ ዝጅምር ንፈለማ እዋን፡ ብወሃቢ ቃል ተዋካሎ ህዝቢ ኣቶ ታገሰ ጫፎ ዝምራሕ ላዕለዋይ ጕጅለ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሎሚ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ-ቀትሪ መቐለ ኣትዩ። እቲ ጕጅለ ንኣማኻሪ ጸጥታ ኣምባሳድር ሬድዋን ሑሴንን ሚኒስተር ፍትሒ ጊደዎን ጢሞቲዎስ’ውን ዝሓቖፈ’ዩ።\n\n\nዕላማ እታ ጕጅለ ልኡኽ፡ ድሕሪ ምኽታም ውዕል ሰላም ክልተ ወገናት፡ ኣብ ባይታ ዘሎ ምዕባለታት ዳህሳስ ንምግባር ምዃኑ ቤት ጽሕፈት መራኸቢታት መንግስቲ ኢትዮጵያ ይጠቅስ።\n\n\nእቲ ላዕለዋይ ልኡኽ ኣብ ማዕርፎ ነፈርቲ ኣሉላ ኣባ-ነጋ ድሕሪ ምእታዉ፡ ላዕለዎት መራሕቲ ክልል ትግራይ ተቐቢሎሞ ኣለዉ። ንምእታው እቲ ጕጅለ ኣመልኪቱ ኣባል ላዕለዋይ ኣመራርሓን ወሃብ ቃልን ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ “ኣብ ጕዕዞ ሰላም ኢትዮጵያን ንምኽታም ኲናት ትግራይ ኣበርኽቶ ክግበር ተስፋ ዘለዎ ናይ ማይላት ጕዕዞ” ክብል ብትዊተር ኣብ ዝጸሓፎ መልእኽቲ ገሊጹዎ።\n\n\nከም መግለጺ እቲ ልኡኽ፡ ኣብታ ንትግራይ ተጓዒዛ ዘላ ጕጅለ’ውን ኣባላት ሃገራዊ ኮሚሽን ዘተ ኢትዮጵያ (National Dialogue Commission) ተሓቚፎም ኣለዉ። ቤት ጽሕፈት መራኸቢታት መንግስቲ ኢትዮጵያ ንምእታው እታ ጕጅለ፡ “ስምምዕ ሰላም ብጽቡቕ ይግስግስ ከም ዘሎ ዘርኢ ኣብነት’ዩ፡” ክብል ገሊጹዎ።\n\n\nብዘይካ’ዛ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ተላኢኻ ዘላ ጕጅለ፡ ኣብ ቀረባ መዓልታት’ውን ንትግባረ ስምምዕ ሰላም እትከታተል ተዓዛቢት ጕጅለ ኣፍሪቃዊ ሕብረት ንመቐለ ክትኣቱ ትጽቢት ይግበር።


ማሕበር ሙዚቀኛታት ኤርትራን ምድልዋቱ ንሓድሽ ብድሆ ሙዚቃን

ኣገባብ ኣዘረጋግሓ፡ መስምዒታትን መፍረን ሙዚቃ ካብቲ ኣቐዲሙ ዝነበሮ ኣገባብ ሕጂ ዳርጋ ምሉእ ብምሉእ ናብ ኦንላይን እናሰገረሉ ኣብ ዝርከብ ግዜ፡ ማሕበር ኤርትራውያን ሙዚቀኛታት ነዚ ሓድሽ ብድሆ ብኸመይ ይገጥሞ ኣሎ? ነዚን ካልእ ብዛዕባ’ቲ ማሕበርን ኣመልኪቱ ንኣቦ-መንበር እቲ ማሕበርን ገዲም ድምጻዊን መሓመድ ዑስማን ኣዘራሪብናዮ ኣለና።


ኣብ ጎንደር ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኩነታት እንተ ዘየተመሓዪሹ ንሃገሮም ክምለሱ ይሓቱ

ኣብ መዓስከር ኣለምዋጭ ዘለው ኤርትራውያን ስደተኛታት እቶም ዘጋጥምዎም ዘለው ፀገማት ክፍትሑ ብዘይምኽኣሎም ናብ ሃገሮም ንክምለሱ ሕቶ ከምዘቕረቡ ንድምፂ ኣመሪካ ተዛሪቦም። ናብ ሃገሮም ንምምላስ ድሌት ዘለዎም ብርክት ዝበሉ ስደተኛታት ከምዝተመዝገቡ እውን ሓቢሮም። ላዕለዋይ ኮሚሽነር ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብወገኑ ንድምፂ ኣመሪካ ብኢሜይል ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ ኣብ ኣለምዋጭ ዘለው ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ንምምላስ ድሌት ከምዘርኣዩ ፈሊጠ ኣለኹ ይብል። ስእነት ጸጥታ’ውን ካልእ ሻቕሎት ፈጢሩ ዘሎ ምዃኑ እቶም ስደተኛታት ይዛረቡ።


ተዓዛቢት ኮሚተ ናብ ክልል ትግራይ ንምልኣኽ ትዳሎ

ንትግባረን ከይዲን ስምምዕ ናይሮቢ ንምግምጋም ናይ ክልተ መዓልታት ርክብ ዘካየዱ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ንምቛም እታ ተኻታታሊት ኮሚተ ኣጻፊፎም ከም ዝወድኡ ካብ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ኣመልኪቱ። ድሕሪ’ቲ ርክብ ትማሊ ጋዜጣዊ መግለጺ ዝሃቡ ፕረዚደንት ኬንያ ነበር ኡሁሩ ኬንያታ፡ “ንኢትዮጵያ ናብ ርግኣትን ሰላምን ዝመርሕ ትስፉው ርክብ” ክብሉ ገሊጾም ነይሮም። ኣካል’ቲ ዝካየድ ዘሎ ዝርርብ ምዃኑ ዝፈልጥ ዞባዊ ውድብ ኢጋድ’ውን ኣብቲ ዘተ ዘለዎ ጽቡቕ ተስፋ ገሊጹ ኣሎ። ጸሓፊ ውድብ ኢጋድ ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ፡ “ምቛም ናይዛ ተቖጻጻሪት ኮሚተ ንትግባረ እቲ ስምምዕ ዘሎ ድልውነት ዘርኢ’ዩ፡” ክብሉ ገሊጾም። እታ ኮሚተ ካብ ክልተ ወገናት ዝቖሙ ኣባላት፡ ተወከልቲ ኢጋድን ኣፍሪቃዊ ሕብረትንን ክህሉዉዋ ምዃኖም ተፈሊጡ ኣሎ። ኣብ ከም ጸብጻብ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ፡ እታ ተቖጻጻሪት ኮሚተ፡ ኣብ መንጎ’ቲ ካልእ ስራሓታ፡ ዕጡቓት ሰራዊት ህወሓት ብረቶም ዝፈትሑሉ መገዲ ምርግጋጽን ተወሳኺ ኣጽዋር ከም ዘይኣትዎ ምርግጋጽን ዝርከቦ’ዩ። ጸብጻብ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ኣብቲ ስምምዕ እኳ ብስም እንተ ዘይተጠቕሱ፡ ኣብ ክልል ትግራይ ምህላዎም ዝተፈልጠ ሰራዊት ሚሊሻ ኣምሓራን ሰራዊት ኤርትራን ግፍዕታት ይግጽሙ ምህላዎም ይግለጽ፡ ይብል ። ኣብ ተመሳሳሊ ምዕባለ፡ ሕብረት ኤውሮጳ ትማሊ ሓሙስ ንኸይዲ ሰላም ኢትዮጵያ ኣመልኪቱ ኣብ ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ብኽልተ ወገናት ንዝተፈረመ ስምምዕ ዘለዎ ኣድናቖት ድሕሪ ምንኣድ፡ ኣብ ትግባረኡን ግን ናይ ቀረባ ምክትታል ኣካል ከም ዘድሊ ኣመልኪቱ። መግለጺ ሕብረት ኤውሮጳ ከም ዝሕብሮ፡ ብሕልፊ እኳ ሰሜን ኢትዮጵያ ብኸቢድ ሰብኣዊ ቅልውላው ይሳቐ ከም ምህላዉ መጠን፡ ቅልጡፍን ቀጻሊን ሰብኣዊ ሓገዝ ከም ዘድሊን ጠቒሱ። ኮሚሽን ሕብረት ኤውሮጳ ከም ወትሩ ንምሕጋዝ ድሉው ምዃኑ ዝጠቐሰ መግለጺ፡ መሰረታዊ ኣገልግሎት ክምለስን ዝትፈጸመ ገበናት ተሓታትነት ዝህልወሉ መገዲ ክረጋገጽን’ውን ኣዘኻኺሩ። እቲ መግለጺ ኣብ መወዳእታ፡ ንስምምዕ ኣልጀርስ ከምኡ’ውን ኣብ 2018 ዝተፈረመ ስምምዕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘለዎ ድጋፍ ድሕሪ ምጥቃስ፡ መሬታዊ ሓድነትን ልኡላውነትን ኢትዮጵያ ንምኽባር፡ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ቀልጢፉን ጠቕሊሉን ክወጽእ ጸዊዑ።


ድምጻዊ ገ/እግዚኣብሄር ገ/ፃዲቕ ዓሪፉ

ገሬ ሃሎ ብዝብል ሳጓ ዝፍለጥ ድምፃዊ ገ/እግዚኣብሄር ገ/ፃዲቕ ኣብ 66 ዓመቱ ትማሊ ሓሙስ ሃንደበት ከም ዝዓረፈ ቀረብቱ ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሮም። ድምፃዊ ገ/እግዚኣብሄር ባህላውን ዘመናውን ደርፍታት ዝሓዛ ልዕሊ 10 ካሴታት ዘሕተመ ኰይኑ፡ ብፍላይ ድማ “ሃሎ እናበልኩ ስራሐይ ረሲዐዮ” ብዝብል ዜምኡ ኣዝዩ ይፍለጥ። ኣብ ዓዲግራት ተወሊዱ ዳሕራይ ናብ ኣስመራ ብምኻድ ንሙዚቃ ብሞያ ከም ዝሓዞ ናይ ጥበብ ብጾቱ ዝዛረቡሉ ገ/ሄር፡ ቅድሚ ሞቱ’ውን ሓደስቲ ስራሓት ኣብ ምድላው ምንባሩ መቕርቡ ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሮም። ኣርቲስት ገ/እግዚኣብሄር ካብ ኣስመራ ናብ ኣዲስ ኣበባ ምስመፀ ናይ መወዳእታ ካሴቱ ዘሕተመ ኣብ 1992 ዓ.ም እዩ ነይሩ። እቲ ኣርቲስት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ቦናኔ ኣብ ዝብሃል ክለብ ን14 ዓመታት ከምዝደረፈ ይፍለጥ። ኣቦ ክልተ ውሉዳት ገ/እግዚኣብሄር፡ ስርዓት ቀብሩ ድማ ሎሚ ድሕሪ ሰዓት ኣብ ኣዲስ ኣበባ፡ ቤተክርስቲያን ኣስኮ ገብርኤል ተፈፂሙ ኣሎ።


“ተዓዛቢ ጕጅለ ሕብረት ኣፍሪቃ ንመቐለ ክኸይድ’ዩ” ኬንያታ

ኣብ ናይሮቢ ኬንያ ብመንጎኝነት ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ኣብ መንጎ መሪሕነት ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ንክልል ትግራይ ዘመሓድር ዘሎ ውድብ ህወሓትን፡ ንኽልተ መዓልታት ዝተኻየደ ዕጹው ኣኼባ ሎሚ ተዛዚሙ። ድሕሪ’ቲ ርክብ ጋዜጣዊ መግለጺ ዝሃቡ ፕረዚደንት ኬንያ ነበር ኡሁሩ ኬንያታ፡ ንትግባረ እቲ ስምምዕ እትከታተል ጕጅለ ኣብ ቀረባ መዓልታት ንመቐለ ክትከይድ ምዃና ሓቢሮም። እቲ ኣብ መንጎ ላዕለዎት ወታሃደራውያን መራሕቲ ዝተኻየደ ርክብ “ትስፉዎን ንኢትዮጵያ ናብ መገዲ ሰላም ዝመርሕን’ዩ” ክብሉ ኬንያታ ተዛሪቦም። ወከልቲ ክልተ ወገናት ኣብቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣይተረኽቡን። ንዓኣቶም ወኪሎም ምህላዎም ዝሓበሩ ኬንያታ ግን፡ ኣብቲ ክልተ መዓልታት ዝወሰደ ርክብ፡ ንትግባረ ኣብቲ ስምምዕ ዝተኸተመ ነጥብታት ብዝርዝር ከም ዝተዛራረቡ ገሊጾም። ድሕሪ’ቲ ሓጺር መግለጺ ውሑድ ሕቶታት ጋዜጠኛታት ዝተቐበሉ ኬንያታ፡ ብዛዕባ ህላወ ሰራዊት ኤርትራ’ውን ተሓቲቶም። ኬንያታ ኣብ ምላሾም፡ እቲ መልሲ ኣብቲ ዝተፈረመ ስምምዕ ብግቡእ ተጠቒሱ ከም ዘሎ ኣዘኻኺሮም። ኵላቶም ናይ ደገ ሓይልታት ካብ ክልል ትግራይ ክወጽኡ ምዃኖም ድማ ደጊሞም ጠቒሶም። “ሰብኣዊ ሓገዝ ከምቲ ዝደለን ኣብቲ ዝደለን ኣብ ትግራይ ይባጻሕ ስለ ዘየሎ እንታይ መልስኹም?” ኢሎም ዝተሓተቱ ኬንያታ ሓደ ካብቲ ንመቐለ ዝኸዱሉ ምኽንያት ነቲ ዝተበጽሐ ስምምዕ ትግባረኡ ንምርኣይ ምዃኑ ኣብሪሆም። ናብ መቐለ ዝኸዱሉ ዕለት ብንጹር ኣየቕርቡ እምበር፡ ኣብቲ ዳሕራይ ዝተሓተቱዎ ግን ኣብ ውሽጢ’ዚ ወርሒ’ዚ ምዃኑ ኬንያታ ኣመልኪቶም።


ድሕሪ ነዊሕ ስቕታ ዝተመልሰ መስመር ቴለፎን፡ ንሓዘንን ሓጐስን ብማዕረ የቃልሕ

ኣብ ክልል ትግራይ፡ መስመር ቴለፎን ንኣስታት ዓመትን ፈረቓን ተበቲኹ ድሕሪ ምጽናሑ፡ ኣብ ገለ ከባቢታት ጀሚሩ ኣሎ። መስመር ቴለፎን ድሕሪ ምኽፋቱ፡ ምስ ስድራቤቶም ክራኸቡ ዝጀመሩ፡ ድምጺ ስድራቤቶም ክሰምዑ ምጅማሮም ዘሕጕስ ደኣ ይዅን እምበር፡ እቲ ዝስዕብ ዘሎ መርድእ ስድራቤቶም ንምቍጽጻር ግን ኣይከኣሉን። ድሕሪ’ቲ ተነቃፊ ስምምዕ ምቍራጽ ተጻብኦታት፡ ኣብቲ ንዓመትን ፈረቓን ተቛሪጹ ዝጸንሐ ገለ ወገናት ክልል ትግራይ ኣገልግሎት ስልኪ ኣብ ቀረባ ሰሙናት’ዩ ጀሚሩ። ምስ ስድራቤቶም ብስልኪ ክዛራረቡ ዕድል ዝረኸቡ ተወላዶ ትግራይ ዝተፈራረቐ ስምዒት ይነግሩ። “ምስ ስድራቤተይ ክዛራረብ ኣዝየ ሃሪፈ’የ ነይረ፡” ይብል ኣብ ኖርወይ ዝቕመጥ’ሞ ንድሕነት ስድራቤቱ መንነቱ ክንዕቅበሉ ዝሓተተ ሓደ ዜጋ። “ንስድራቤት ክትዛረብ ትደሊ። እቲ ቀንዲ ሻቕሎት ግን መን ብህይወት ኣሎ መን’ከ የለን ንምስማዕ ኣይተቐረብናን፡” ይብል። ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ፡ ብቐንዱ ከኣ ኣብ መንጎ ፈደራላዊ መንግስቲን መሪሕነት ክልል ትግራይን ብዝተኻየደ ግጭት ህይወት ኣማኢት ኣሽሓት ወሲዱ’ዩ። ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት’ውን ኣብቲ ውግእ ዝሞቱ ዜጋታት ልዕሊ ኣብ ኲናት ዩክሬን ዝሞቱ ከም ዝበዝሑ ተዛሪቡ። ሓያሎ ተጋሩ ደሃይ ስድራቤቶም ክገብሩ ዝኸኣሉ ሕጂ ድሕሪ፡ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ፈደራላዊ መንግስቲ ዘለዋ ከተማታት ኣገልግሎት ስልኪ ድሕሪ ምጅማሩ’ዩ። ኣብ ታሕሳስ 10፡ ኣቐድም ኣቢልና ዝጠቐስናዮ፡ ኣብ ኖርወይ ዝቕመጥ ትግራዋይ፡ ምስ ኣብ ዓድዋ ዝርከቡ ኣቦኡን ኣሕዋቱን ንፈለማ እዋን ድሕሪ ሰነ 2021 ምዝርራቡ ይነግር። እቲ መንነቱ ክዕቀብ ዝሓተተ ሰብ“ብህይወት ኣለዉ ድዮም የለዉን’ውን ኣፍልጦ ኣይነበረንን። ድምጾም ምስ ሰማዕኩ ስምዒተይ ምቍጽጻር ስኢነ። ምኽኣል ስለ ዝሰኣንኩ ነቲ ጻውዒት ኣቋሪጸዮ፡ ካልኣይ ግዜ ጸኒሐ ደዊለ፡” ይብል ። እቲ ናይ ስልኪ ጻውዒት’ውን ካልእ ኣሕዛኒ ዜና ኣስዒቡሉ’ዩ። ካብ ዓድዋ ውጽእ ኢሎም ዝርከቡ ሸውዓተ ኣባላት ስድራቤቱ፡ ሰራዊት ፈደራል ተሓባበርቶም ሰራዊት ኤርትራን ነቲ ከባቢ ድሕሪ ምቍጽጻሮም ከም ዝተቐትሉ መርድእ በጺሑዎ። ኣብ ቀረባ መዓልታት ኣቓልቦ ማዕከናት ዜና ስሒቡ ዝነበረ ዳይረክተር ጀነራል ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም፡ ንፈለማ እዋን ናብ ስድራቤቱ ድሕሪ ምድዋሉ፡ ብዛዕባ መድርእ ኣኮኡ ከም ዝሰምዐ ገሊጹ ኔሩ። ዶክተር ቴድሮስ ኣብ እዋኑ“ነደይ ደዊለ ተዛሪበያ፡ ብዕድመ ክንዳይ ዝኸውን ንእሽቶ ሓዋ፡ ብሰራዊት ኤርትራ ከም ዝተቐትለ ነጊራትኒ፡ ስምዒታ ኣዝዩ ተተንኪፉ ነይሩ፡” ኢሉ። ካልኦት ምስ ስድራቤቶም ብስልኪ ክዛራረቡ ዝኸኣሉ’ውን ዝተፈራረቐ ስምዒት’ዮም ዝነግሩ። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝነብር’ሞ ምስ ኣብ ሽረ ዝርከብ ኣቦኡ ድሕሪ ነዊሕ ዝተዘራረበ ዜጋ ድማ እቲ ጽውዒት ሓጐስን ሓዘንን ከም ዝፈጠረሉ ይነግር። ኣቦኡ ክልተ ካብ ቀረባ ኣዝማዱ ከም ዝሞቱ’ዩ ሓቢሩዎ። ሓደ ካብቶም ዝሞቱ ቤተ-ሰብ ብስእነት መድሃኒት ምንባሩ’ውን እቲ ሓሳባቱ ዘካፈሉ ይነግር። ስድራቤቶም ገና ኣብ ትሕቲ ሓይልታት ትግራይ ዘለዎ ቦታታት ዝቕመጡ ዜጋታት ግን ናይ ስልኪ ዕድል ገና ኣይረኸቡን። ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ሰራሕተኛ መንግስቲ ዝዀነ ካልእ ትግራዋይ፡ በቲ ውዕል ሰላም ዝፈጠሮ ርግኣት ሕጕስ ምዃኑ ይነግር። ምስቶም ኣብ ከባቢ ዛለምበሳን ዝርከቡ ስድራቤቱ ክዛራረብ ዕድል ዘይምርካቡ ድማ ገና ኣብ ሻቕሎት ኣለኹ ይብል።


ቃለ መሕትት ምስ ኣባላት መርበብ ሰብ ሞያ ሕክምና ንትግራይ

ኣብ ኣመሪካ ዝመደብሩ ‘መርበብ ሰብ ሞያ ሕክምና ንትግራይ’ ብኢንግሊዝኛ ኣፀዋውዓ Health Professionals Networking for Tigray ብህፅሮተ ቃል HPN4TIGRAY ኣብ ክልል ትግራይን ኣብ ሱዳን ንዝርከቡ ማእኸላት መዕቖቢ ስደተኛታትን ንዝርከቡ ተወላዶ ትግራይ ዝሕግዝ ማሕበር እዩ። ብዛዕባ እቲ ማሕበርን ስራሕቱን መብርሂ ክህባና ካብ መስራቲ እቲ ማሕበር ሓንቲ ዝኾነት ዶክተር ርሻን ደስታን ክኢላ ሳይኮቴራፒ ለምለም ዘለለውን ኣዘራሪብናየን ኣለና።


ትዕዝብቲ ኣብ መዳይ ጸጥታ ዋንጫ ዓለም 2022 ዝተሳተፈ ኤርትራዊ ጀማል መሓመድብርሃን

ኤርትራዊ ጀማል መሓመድብርሃን፥ ኣብቲ ኣብ ቐጠር ንሓደ ወርሒ ዝተኻየደን ዝሓለፈ ሰንበት ዝተዛዘመን ዋንጫ ዓለም 2022 ከም ሓለዋ ጸጥታ ኮይኑ ዝሰርሐ እዩ። ኣብ 80ታትን መጀመርያ 90ታትን ኣብ ኤርትራ ብዘካይዶ ዝነበረ ውድድራት ብሽክለታ ዝፍለጥ ጀማል፥ብዛዕባ እቲ ዋንጫ ዓለም ትዕዝብቱ ከካፍለና እዩ።


“ኣብ ኤርትራ ዝዕለሙ ዘለዉ ሶማላውያን ኣብ ውሽጢ ሰሙናት ንዓዶም ክምለሱ’ዮም” ፕረ. ሓሰን ሼኽ መሓሙድ

ንዋዕላ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃን ኣመሪካ ምኽንያት ብምግባር ናብ ኣመሪካ ዝተጓዓዙ ፕረዚደንት ሶማል ሓሰን ሸኽ መሓሙድ፡ ኣብቲ ምስ ነባሮ ሚኒያፖሊስ ኣብ ዝገበሩዎ ህዝባዊ ርክብ፡ ኣብ ኤርትራ ክዕለሙ ዝጸንሑ ወታሃደራት ሶማል ኣብ ውሽጢ ሰሙናት ንዓዶም ከም ዝምለሱ ሓቢሮም። ኣብቲ ድሒሩ ናብ ህዝቢ ዝወጸ ቪድዮ እቶም ፕረዚደንት ከም ዝጠቐሱዎ፡ ምምላስ እቶም ወታሃደራት ኣብዚ ወርሒ’ዚ ዝጅምር ኰይኑ፡ እቶም ናይ መጨረሽታ ዙር ድማ ወርሒ ጥሪ ክምለሱ ምዃኖም ተዛሪቦም። ኣገልግሎት ፈነወ ቋንቋ ሶማል ድምጺ ኣመሪካ ከም ዝጠቕሶ፡ ንኤርትራ ንወታሃደራዊ ተዓሊም ዝተላእኩ ሶማላውያን ብዝሖም 5,167’ዩ። እዞም ንወታሃደራዊ ተዓሊም ንኤርትራ ፈለማ ኣብ 2019 ዝተላእኩ ወታሃደራት፡ ብዛዕባ ምምላሶም ነዊሕ ከዛርብ ምጽንሑ ይዝከር። ድሕሪ ስልጣን ፕረዚደንትነት ምሓዞም ክልተ እዋን ናብ ኤርትራ በጺሖም ምስቶም ተዓላሞ ዝተራኸቡ ፕረዚደንት ሓሰን፡ ነቶም ተዓሊም ዝወስዱን ሃለዋቶም ተኸዊሉን ዝነበረ ወታሃደራት ሶማል ንሃገሮም ክምለሱ ምዃኖም ፈለማ ቃል ኣትዮም ነይሮም። እቲ ኣብ እዋኑ ዝተባህለ መብጽዓ ግን ምኽንያቱ ብዘይተፈልጠ ክስልጥ ኣይከኣለን ጸኒሑ። ኣብዚ ናይ ሚኒሶታ ርክቦም ግን እቶም ፕረዚደንት ሕጂ ምድንጓይ የሎን ኢሎም ኣለዉ-።


መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣታዊታቱ ናብ ቅድሚ ለበዳ ኮቪድ19 ዝነበረ ከምዝምለስ ይሕብር

መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብ ናይ ሰባት ምግዕዓዝ፣ ክሳብ ሰነ ኣብ ዘሎ ጊዜ፣ ናብ’ቲ ቅድሚ ለበዳ ኮቪድ19 ይረኽቦ ናብ ዝነበረ ኣታዊ ክበጽሕ ይኽእል እዩ ዝብል ገምጋም ከምዘለዎ ሓቢሩ።\n\nኣካያዲ’ቲ መገዲ ኣየር ኣቶ መስፍን ጣሰው ቅድሚ ለበዳ ኮቪድ19 ብዝሒ ተሳፈርቱ 12.1 ሚልዮን ከምዝነበረ: ብመሰረት ውጥኑ ናብ 12.6 ሚልዮን ክብ ከምዝብል ይገልጹ ።\n\nመገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብ ዙርያ ዓለም ተነቢሩ ዝነበረ ክልከላታት ይላዓል ስለዘሎ፣ እቲ መገዲ ኣየር ተወሰኽቲ ሃገራት ይሽፍን ምስ ምህላውን ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ንዝነበረ ውግእ ዘሃድእ ውዕል ሰላም ምኽታሙ፣ ከም ኣገደስቲ እትዋታት ይጠቅስ።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ገለ ከባቢታት ክልል ትግራይ ዝተወደበ ገበናት ይፍጸም ኣሎ ክብል ኣፍሊጡ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ኣብ ዘይኣተወለን ከተማታት ክልል ትግራይ፡ ዝተወደበ ገበናት ይፍጸም ከምዘሎ ቀጻሊ ሓበረታ ይመጻና ኣሎ ክብል ኣፍሊጡ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዝርዝራት ስምምዕ ሰላም ንረብሓ ኩሉ ክብል ብዕቱብ የተግብሮ`ሎ ዝበለ ቤት ጽሕፈት ኮምኒኬሽን ኢትዮጵያ፡ ገለ ገበነኛታት ግን ነዚ ናይ መሰጋገሪ እዋን መዝሚዞም ሕጊ ብምጥሓስ ንፋሉልነት ይጥቀምሉ ኣለዉ ኢሉ። ብፍላይ ኣብ ከተማ መቐለ ብዝዓጠቑ ፓትሮል ማለት ሓለዋ ከይተረፈ ተሰንዩ ገበናት ከምዝካየድ ዝገለጸ እቲ መግለጺ፡ ብድሕሪ መጋረጃ`ዚ ገበናት ዘለዉ ድማ ካብቲ ዝነበረ ግጭት ተረባሕቲ ዝነበሩ`ዮም ኢሉ። ኣስዒቡ ድማ እዞም ገበነኛታት ተሓተቲ ከምዝኾኑ ፈደራል መንግስቲ ከስምረሉ ይደሊ ይብል። ቤት ጽሕፈት ኮሚኒኬሽን ኢትዮጵያ ኣብ መወዳእታ መግለጺኡ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ንድሕነት`ቶም ኣብቲ ዝተጠቕሰ ከባቢታት ክልል ትግራይ ዘለዉ ህዝቢ ንምሕላው፡ ኩሉ ኣድላይ ዘበለ ስጉምቲ ብምውሳድ ሓላፍነቱ ክፍጽም`ዩ ክብል ኣሰሚዑ`ሎ። ወሃቢ ቓል ህወሓት ጌታቸው ረዳ ብወገኑ ብትዊተር ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፡ ንሕና ክንሰርሓሉ ዘይክኣልና ይኹን ህዝብና ከመሓድሮ ዘይክኣለ ናይ ጸጥታ ስግኣት ካልእ ክገብሮ ኣይክእልን`ዩ፡ ካልእ `ውን ኣይክገብሮን`ዩ ዝብል ምላሽ ሂቡ`ሎ።


ዋዕላ መራሕቲ ኣፍሪቃን ኣመሪካን ብዓይኒ ተንታኒ ፖለቲካ ጁዴ ሙር

ተንታኒ ፖለቲካ ጁዴ ሙር ኣብ ስልጣን ዘሎ ምምሕዳር ባይደን ነቲ ኣብ እዋን ምምሕዳር ትራምፕ ዝሒሉ ዝነበረ ርክብ ምስ ኣፍሪቃ ከረሳስን ምጅማሩ ንረብሓ ኣመሪካ ኢሉ እዩ ይብል። "ዋዕላታት ምድላው ሓድሽ ነገር ኣይኮነን ካብ በልካኒ፣ እዚ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝቀነየ ሓባራዊ ዋዕላ መራሕቲ ኣፍሪቃን ኣመሪካን ኣብ ዓለም ዘለዋ ኣገዳስነት ዘጉለሀ ዋዕላ እዩ። ንድሕሪት ምልስ ኢልና፣ ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፣ ቅድሚ ኣዋርሕ፣ ንሓድሽ ስትራተጂካዊ ምሕዝነት ኣመሪካን ኣፍሪቃን ወግዓዊ ዝገበርሉ ጊዜ ንዝክር ንኸውን። ካብ’ቲ ጊዜ’ቲ ጀሚሩ፣ ኣመሪካ ምስ ኣፍሪቃ፣ ኣብ ማዕርነት ዝተመርኮሰ ጽምዶ ክህልዋ ድልየታ ከምዝኾነ እናርአየት መጺኣ እያ" ይብል ተንታኒ ጁዴ ሙር። ኣብ ገለ ሃገራት ኣፍሪቃ ‘ጋዜጠኛታትን ተቃወምቲን ይእሰሩ፣ ጥሕሰት መሰል ይፍጸም፣ መረጻታት ይስረቁ እዮም። ፈጸምቲ’ቶም ዝተጠቀሱ ናብ’ዚ ተዓዲሞም ክኾኑ ይኽእሉ እዮም። እቲ ክንፈልጦ ዘለና ግና፣ ኣመሪካ ምስ’ዞም መንግስታት’ዚኦም ርክባ እንተቋሪጻቶ፣ ንዓዓቶም ንምጽላው ዘለዋ ዕድል ትዓጽዎ ኣላ ማለት እዩ’ ይብል። "ካልእ ክንዝክሮ ዘለና ድማ፣ ኣብ’ዚ ጊዜ’ዚ፣ ንዓለምለኸ ፖለቲካ ዝጸልዋ ሓይልታት፣ ኣመሪካን ኣውሮጳን ዘይምዃነን እዩ። ቱርኪ፣ ሩስያ፣ ሃገራት ወሽመጥን ቻይናን’ውን ኣለዋ" ይብል።


ቃለ መሕተት ምስ ወ/ሮ ኣልማዝ ነጋሽ ኣብ ጉዳይ ዋዕላ መራሕቲ ኣፍሪቃን ኣመሪካን

ኣብዚ ሰሙን’ዚ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣብ ዝተኻየደ ዋዕላ መራሕቲ ኣመሪካን ኣፍሪቃን፡ ዳስፖራ ኣፍሪቃውያንን ኣውፈርቲ ሃብቲን ተኻፊሎም ኔሮም:ዝተፈላለየ መደባት ኣካል’ቲ ዋዕላ ኔሩ። ብዛዕባ’ዚ ኽተካፍለና ኣብቲ ኣኼባ ንዝተኻፈለት መስራቲት ዳይሬክተርን ኣባል ቦርድን ኣፍሪካን ዳያስፖራ ኔትወርክ ኤርትራዊ ኣመሪካዊት ወ/ሮ ኣልማዝ ነጋሽ ኣዘራሪብናያ ኣለና።


ትዕዝብቲ ጋዜጠኛ ካብ መቐለ ናብ ዓዲ-ግራት

ድሕሪ ስምምዕ ምቍራጽ ተጻብኦታት፡ ኵነታት መነባብሮ፡ መጓዓዝያን ካልእ ምንቅስቓስን ንምርኣይ ጋዜጠኛ ድምጺ ኣመሪካ፡ ካብ መቐለ ተበጊሱ ናብ ዓዲ-ግራት ተጓዒዙ ኣሎ። ኣብ ዘዕረፎ ቦታታት ዝተዓዘቦ ኣብ ቀጻሊ መደባት ዘቕርቦ ክኸውን እንከሎ፡ ንሕጂ ግን ካብ መቐለ ናብ ዓዲ-ግራት መገዲ ከመይ ይመስልን ትዕዝብቱን ከኻፍለና'ዩ።


ኩነታት ጸጥታ ክልል ኦሮምያ የንቋልቁል ምህላው ኦቻ ሓቢሩ

ብሰንኪ ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮሚያ ዘሎ ዘይምርግጋእ ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ካብ ቤት ንብረቶም ከም ዝተፈናቐሉን ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ትሕተ-ቕርጽታት ከም ዝዓነዉን ቤት ጽሕፈት ምህውህሃድ ሰብኣዊ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት(ኦቻ) ኣፍሊጡ። እቶም ተፈናቐልቲ ኣብ ውሽጢ ኦሮሚያ ጥራይ ዘይኮነስ ንመዓልታት ተጓዒዞም ኣብ ናብ ክልል ኣምሓራ ብምስጋር ተዓቑቦም ዘለዉ`ውን ብዙሓት ምዃኖም ኦቻ ገሊጹ`ሎ። ኣብ ቀዳማይ ፍርቂ ወርሒ ታሕሳስ 2022 ጥራሕ፡ ልዕሊ 10 ሺሕ ሰባት ምፍንቓሎም ሰበ-ስልጣን`ቲ ከባቢ ምሕባሮም ኦቻ ኣብቲ መግለጺኡ ጠቒሱ`ሎ። ብምኽንያት ብዝሒ ኣብ ክልል ኣምሓራ ዑቕባ ዝሓቱ ተመዛበልቲ፡ ሰበ-ስልጣን`ቲ ኽልል ካብ ከባብታት ምብራቕ ጎጃምን ጎንደርን ሓሊፎም፡ ኣብ ጃራን ታርክሽን ዝብሃሉ ኣብ ኣብ ሰሜንን ደቡብን ወሎ ዝርከቡን መዕቆቢ ተመዛበልቲ`ውን ክኸፍትዎ ከም ዝተገደዱ እቲ ቤት፡ ጽሕፈት ምውህሃድ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት (ኦቻ) ሓቢሩ`ሎ። ካብ ኣዲስ ኣበባ ናብ ምዕራብ ኦሮሚያን ኣሶሳን ዝወስድ ጽርግያ ብምዕጻዉ ድማ ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ዝርከቡ ተፈናቐልቲ ንምሕጋዞም ኣጸጊሙ ከምዘሎ`ውን ኦቻ ወሲኹ ኣፍሊጡ`ሎ።


ግጭት ሰሜን ኢትዮጵያ ኣብ ዝሃድኣሉ ኣብ ክልል ኦሮምያ ግጭት ይውስኽ'ሎ

ግጭት ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሃደኣሉ እዋን ካልእ ግጭት ድማ ክቀላቐል ምጅማሩ ንመንግስቲ ብድሆ ኮይኑዎ`ሎ። እዚ ዝኸውን ዘሎ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ሓደ እዋን ካብ መንጎ ዝቐልጠፈ ዝበሃል ቁጠባ`ታ ሃገር ንምብርባር ማዕቀብ ክልዓለሉ ንማሕበረሰብ ዓለም ንምእማን ኣብ ዝጽዕረሉ ዘሎ እዋን`ዩ። ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ዋሺንግተን ኣብ ዋዕላ መራሕቲ ኣፍሪቃን ኣመሪካን ተረኺቡ ነቲ ኣብ መንጎ መንግስቱን ተዋጋእቲ ትግራይን ዝተበጽሐ ውዕል ሰላም ኣብ ዘፋልጠሉ ዘሎ እዋን እቲ ዝሰፍሐ ክልል ኦሮሚያ ግን ዘይምርግጋእ እናተራእዮ ይኸይድ ኣሎ። ካብ ኣፍሪቃ ብብዝሒ ህዝቢ ካልአይቲ ዝኾነት 120 ሚልየን ህዝቢ ዘለዋ ኢትዮጵያ ሕጂ`ውን ምስ ቀቢላዊ ጉጅለታትን ዕጡቓት ደገፍቶምን ዝካየድ ግጭት ክተደቅስ ትቃለስ ኣላ። ገለ ጉጅለታት ተወላዶ ኦሮሞን ኣምሓራን ብምቅትታል ነንሕድሕዶም ይካሰሱ`ለዉ።ኣሶሼይትድ ፕረስ ብሰንኪ ሕጽረት መራኸብታትን ነበርቲ ከይዛረቡ ብምፍርሖምን ድማ፡ ኣብ ኦሮሚያ ብሰንኪ'ቲ ግጭት ዝሞቱ ቁጽሮም ንምፍላጥ ኣጸጋሚ` ኮይኑ`ሎ ይብል ። ሓደ ሽሙ ዘይጠቐሰ ምስክር ካብ `ኪራሙ` ዝተባህለ ወረዳ ንኣሶሼይትድ ፕረስ ክገልጽ ከሎ፡ ካብ ሕዳር 24 ጀሚሩ ካብ መንጎ ዝተቐትሉ ብውሕዱ 34 ሰባት፡ ኣብኡን ወዲ ሓውቡኡን ከምዝርከብዎም ገሊጹ። ቀተልቲ ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻር ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ ዘለዉ`ዮም ምኽንያቱ ናቶም ዝመስል ክዳን ዝተኸደኑ`ዮም ይብል። ንሱ ክገልጽ ከሎ፡ እቲ ግጭት ኣብ መንጎ ሓደ ሚልሻን ፍሉይ ሓይሊ ኦሮሚያን`ዩ ተጀሚሩ፡ እቶም ፍሉያት ሓይሊ ኦሮሚያ ነቲ ሚልሻ ቀቲሎሞ፡ ንሱ ድማ ኣባል ማሕበረሰብ ኣምሓራ`ዩ ኔሩ፡ ድሕሪኡ ንሰሙን ዝቐጸለ ቅትለት ተኻይዱ፡ ኣማኢት ድማ ገዝኦም ገዲፎም ሃዲሞም ይብል። ዱጋሳ ፈይሳ ዝተባህለ ካብ ብሄር ኦሮሞ ዝኾነ ካልእ ነባሪ ኪራሙ ግን ካልእ `ዩ ዝብል፡፡ ፋኖ ዝብሃሉ ዕጡቓት ኣምሓራ ንሰለማውያን ሰባት ኣጥቂዖም ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ሰባት ቀቢርና፡ ንፖሊስ ኣይብሉ ንሰራሕተኛ መንግስቲ ንዝረኸብዎ ይቐትሉ ኔሮም፡ ገዛውቲ ኣንዲዶምን ዘሚቶምን ይብል። ንሱ ወሲኹ ኦሮሞን ኣምሓራን ንዘመናት ብሓደ ዝነበሩ`ዮም፡ ከምዚ ግን ርኢና ኣይንፈልጥን ይብል። ምኽትል ኣመሓዳሪ ጊዳ ኣያና ዝተባህለት ወረዳ ዝኾነት ገታሁን ቶለራ ብወገኑ፡ ሲቪላት ይቕተሉ ኣለዉ፡ እቶም ፋኖ ዝብሃሉ ድማ ብኸቢድ ዝዓጠቑ`ዮም ብምባል ንዕኦም ይኸስስ። ሰበ-ስልጣን ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዛዕባ`ቲ ኣብ ኦሮሚያ ዝተፈጸመ ቕትለት ርእይቶ ክህቡ ኣይተረኽቡን፡ ብግልጺ`ውን ኣይተዛረብሉን። ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ዝሓለፈ ሰሙን ክዛረብ ከሎ ዝርዝር ከይሃበ፡ “ጽንፋዊ ኣረኣእያ ዘለዎም ጸላእቲ” ነዛ ሃገር ክህውኽዋ ይጽዕሩ ኣለዉ ኢሉ። ። ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ኣብ ዝሓለፈ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ኣብ 10 ዞባታት ኦሮሚያ ኣማኢት ሰባት ብዘስካሕክሕ ኩነታት ተቐቲሎም ኢሉ። እቲ ቕትለት ድማ ኣብ ቀቢላን ፖለቲካዊ ኣረኣእያን ዝተመስረተ ምንባሩ ብምጥቃስ፡ መንግስቲ ነቲ ኩነታት ንምህድኡ ቅልጡፍ ስጉምቲ ክወስድ ጸዊዑ። ተቓወምቲ ፓርትታት`ውን ክዛረቡ ጀሚሮም ኣለዉ፡ ፈደራል መንግስቲ ነቲ ግጭት ጠጠው ከብሎ ኣለዎ እናበሉ ይጽውዑ`ለዉ። ፍሉጥ ፖለቲከኛ ኦሮሞ ጃዋር መሓመድ ብወገኑ ዝሓለፈ ወርሒ ፡ ኣብ ከባብታት ኪራሙ ፡ሆሮ ጉዱሩ፡ ኩዩ፡ ከምኡ`ውን ዋራ ጃርሶ፡ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ብውሕዱ 350 ተቐቲሎም ልዕሊ 400,000 ተፈናቒሎም ኢሉ ኔሩ። ቀልጢፉ ጠጠው እንተዘይሉ ድማ ናብ ካልኦት ከባብታት`ተን ክልተ ክልላታት`ውን ክልሕም ይኽእል`ዩ ክብል ኣጠንቂቑ።


ድሕሪ ስምምዕ ምቍራጽ ተጻብኦታት፤ ዘፈር ጥዕና ክልል ትግራይ ሕጂ’ውን ሓገዝ የማዕዱ

ድሕሪ ምኽታም ስምምዕ ፕሪቶሪያ፡ ናብ ክልል ትግራይ ዝኣቱ መሰረታዊ መድሃኒታት ርኡይ ምምሕያሽ እኳ እንተ ገበረ፡ ብሕልፊ መድሃኒት ሕማም መንሽሮ ንዝወስዱ ተሓከምቲ ግን ዛጊት ዝመጽአ ለውጢ ከም ዘየለ ሰብ-መዚን ተገልግልቲን ይገልጹ። ኰይኑ ግን እዚ ሓድሽ ምጅማር ምእታው መድሃኒት፡ ንሕጽቦ ኰላሊት ንዝገብሩ ተሓከምቲ ተስፋ ሂቡ ኣሎ።


“ሓወቦይ ብሰራዊት ኤርትራ ተቐቲሉ” ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም

ዳይረክተር ጀነራል ውድብ ጥዕና ዓለም ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም፡ ትማሊ ኣብ ጀነቫ፡ ንምዕባለታት ኮቪድ19 ይገልጸሉ ኣብ ዝነበረ እዋን፡ ሓወቦኡ ኣብ ክልል ትግራይ ብሰራዊት ኤርትራ ምቕታሉ ገሊጹ ክብል ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ኣስፊሩ። ዶክተር ቴድሮስ ወሲኹ፡ እቲ ተፈሪሙ ዘሎ ስምምዕ ሰላም ዘላቕነት ክህሉዎ ዘለዎ ተስፋ ብምግላጽ፡ ምስቲ ብስሙ ዘይጠቐሶ ሓወቦኡ፡ ኣብ ተመሳሳሊ እዋን 50 ዜጋታት ምቕታሎም ገሊጹ። እቲ ዳይረክተር ክህሉ ንዝኽእል ሳዕቤን ንምውጋድ ስምን ቦታን ናይቲ ቅትለት ካብ ምግላጽ ክቝጠብ ከም ዝመረጸ ዜና ሮይተርስ ይሕብር። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ግብረ-መልሲ ንምስማዕ ካብ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል፡ ወሃብ-ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ለገሰ ቱሉ፡ ወሃብ ቃል ሚኒስተሪ ምክልኻል ኢትዮጵያ ኮለነል ጌትነት ኣዳነን ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተርን ዝገብሮ ፈተነ ከም ዘይሰለጦ ኣመልኪቱ’ሎ።


ህዝቢ ምስ ህዝቢ -ቃለ ምልልስ ኣብ ኣብ ስምምዕ ሰላም ፕሪቶርያ

42 መዓልታት ዘቑፀረ ኣብ መንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ኣብ ፕሪቶሪያ ዝተፈረመ ውዕል ሰላም ዝምልከት ምስ ክልተ ተንተንቲ ዝተኻየደ ቃለ ምልልስ ኣብዚ ሕዚ እዋን እቲ ስምምዕ ኣብ ምንታይ ኩነታት ኣሎ፧ኣብ ክልል ትግራይ እንታይ ይፍፀም ኣሎ፧ምስ ምውፃእ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ትግራይን ምፍታሕ ከበድቲ ኣፅዋር ሓይልታት ትግራይን ዘሎ ኩነታት እንታይ እዩ፧ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብፍላይ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ቅልውላው ንምፍታሕ እንታይ ክግበር ኣለዎ፧ ኣብ ዝብሉን ካልኦት ነጥብታት ዶክተር ፅጋቡ ኣስመላሽን ዶክተር ሓጎስ ኣብርሃ ኣዘራሪብናዮም ኣለና።


ኣብ ጅቡቲ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ጸገማቶም የካፍሉ

ኣብ ጅቡቲ ኣሊ ኣዴህ ኣብ ዝበሃል መዓስከር ካብ 8 ክሳብ 14 ዓመት ከምዝተቐመጡ ዝዛረቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብዋሕዲ መግቢን መሰረታዊ ቀረባትን ይሳቐዩ ከም ዘለዉ ንድምጺ ኣመሪካ ተዛሪቦም። እቶም ስደተኛታት ዝያዳ ዘሰከፎም ግን ናይ መጻኢ ኣንፈቶም’ውን’ዩ። ንገለ ካብቶም ስደተኛታት ገብረ-መልሲ ዝምልከቶም ኣካልን ብምጥቓልል ዝተዳለወ መደብ ኣብዚ ምክትታል ይክኣል።


ሚ/ጉ/ወጻኢ ኣንተኒ ብሊንከን ምስ ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ ተራኺቡ ዘትዩ

ዋዕላ መራሕቲ ኣፍሪቃን ኣመሪካን ኣብ ዝቐጸለሉ እዋን፡ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንተኒ ብሊንከን ምስ ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ትማሊ ሰሉስ ታሕሳስ13,2022 ኣብ ዋሺንግተን ተራኺቡ ዘትዩ። ድሕሪ`ቲ ዝርርብ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣብ ናይ ትዊተር ገጹ ኣብ ዘስፈሮ መልእኽቲ፡ ብዛዕባ ምትግባር ውዕል ሰላም ዛጊት ዘሎ ገስጋስን ብኹሎም ወገናት ምትግባሩ ኣብ ሕውየት ኢትዮጵያ ዝህልዎ ኣወንታዊ ውጽኢትን ምምይያጡ ጠቒሱ`ሎ። ኢትዮጵያ ሰላም ንምስፋን ኣብ ትገብሮ ጻዕሪ ኣመሪካ ንዝገበረቶ ኣበርክቶ ኣድናቖቱ ንምግላጽ “ሽርክነትና ንምሕያል ኣብ ዝከኣለሉ ጉዳያት ተመያይጥና ኣለና" ኢሉ። ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ምስ ኣማኻሪ ሃገራዊ ጸጥታ ኣመሪካ ጀይክ ሱሊቫን`ውን ተራኺቡ`ሎ። እቲ ርክብ ኣብ ጎኒ ዝካየድ ዘሎ ዋዕላ መራሕቲ ኣፍሪቃን ኣመሪካን`ዩ። ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ብሊንከንን ሚንስተር ምክልኻል ኣመሪካ ሊዮድ ስቲንን ምስ መራሕቲ ኣፍሪቃ በብውልቂ ምርኻቦም ቀጺሎም ኣለዉ።  ብዕድመ ፕረዚደንት ባይደን ዝካየድ ዘሎ ዋዕላ መራሕቲ ኣፍሪቃን ኣመሪካን ድሕሪ ዕጽዋ ለበዳ ኮቪድ19 ኣብ ዋሺንግተን ዝካየድ ዘሎ ዝዓበየ ኣህጉራዊ ምትእኽኻብ`ዩ። ዋይት ሃውስ ኣብ መንጎ ኣፍሪቃን ኣመሪካን ዘሎ ናይ ምትእምማን ክፍተት ንምጽባብ ዝዓለመ`ዩ ክብል ገሊጹ'ሎ። እቲ ትማሊ ሰሉስ ጀሚሩ ጽባሕ ሓሙስ ዝውድእ ዋዕላ ኣብ ከም ለበዳ ኮቪድ19: ለውጢ ክሊማ: ወራር ሩስያ ኣብ ዩክሬን ከምኡ ብዛዕባ ንግዲ ዝዝቲ ዘሎ ምዃኑ ክፍለጥ ተኻኢሉ`ሎ። ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ብሊንከን ትማሊ ምስ መራሕቲ ጅቡቲ:ሶማል: ኒጀር ከምኡ`ውን ኣንጎላ ተራኺቡ ኔሩ`ዩ። ፕረዚደንት ባይደን ንሕብረት ኣፍሪቃ ኣባል`ተን ጉጅለ 20 ዝብሃላ ሃገራት ክትከውን ይደሊ ከምዘሎ ዋይት ሃዋስ ኣፍሊጡ`ሎ። ነቲ ጻዕሪ ዝመርሕ ድማ ንነባር ዲፕሎማት ጆኒ ካርሰን ከም ዝሾሞ ተጠቒሱ`ሎ። እቲ ዋዕላ መራሕቲ ኣፍሪቃን ኣመሪካን ሎሚ ረቡዕ ኣብ መድረኽ ንግዲ ኣፍሪቃ ዘተኮረ መደባት ኣብ ምስልሳል ውዒሉ`ሎ፡ ድሕሪ ቀትሪ ድማ ፕረዚደንት ጆ ባይደን እቲ ዋና መደርኡ ከስምዕ`ዩ፡ ምሸት ድማ ንኽብሪ`ቶም መራሕቲ ናይ ድራር እንግዶት ተዳልዩ`ሎ።


ንፈይስቡክ ዘመሓድር ትካል ሜታ ኣብ ግጭት ኢትዮጵያ ኲናት ሕድሕድ ብምጉሕሓር ተኸሲሱ። እቲ ክሲ ኣብ ኬንያ ዝተመስረተ ክኸውን ከሎ ከሰስቲ ክልተ ኢትዮጵያውያን ተመራመርትን ሓደ ካቲባ ዝተባህለ ተሓላቒ መሰላት ትካል ኬንያ`ዮም። እቲ ተመስሪቱ ዘሎ ክሲ ኣብ ፈይስቡክ ጎነጻዊን ናይ ጽልኣትን ጽሑፋት ይጥቅዑ ኔሮም ይብል። ወሃቢ-ቃል ሜታ ኤሪክ ምክፓይክ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፡ ተኹታኺን ኣለዓዓልን መልእኽትታት ኣንጻር መምርሕታት ፈይስቡክን ኢንስትግራምን`ዩ ኢሉ`ሎ። እቶም ከሰስቲ ኣንጻር`ቲ መልእኽትታት ፈይስቡክ ስጉምታት ክወስድን ንግዳያት ዝሕግዝ ናይ 2 ቢልየን ዶላር ፈንድ ክቐውምን ሓቲቶም ኣለዉ። በቲ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ መንጎ መንግስቲን ዕጡቓት ክልል ትግራይን ካብ 2020 ጀሚሩ ንክልተ ዓመት ዝተኻየደ ኩናት ኣሸሓት ሰባት ተቐቲሎምን ሚልዮናት ተፈናቒሎምን`ዮም።


ኤርትራን ኬንያን ሓባራዊ ስምምዕ መዝክር ፈሪመን

ኣብ ኤርትራ ናይ ክልተ መዓልታት ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ንምፍጻም ዓርቢ 9 ታሕሳስ 2022 ኣስመራ ዝኣተው ፕረዚደንት ኬንያ ዊሊያም ሩቶ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ድሕሪ ድሕሪ ዘካየድዎ ምይይጥ ኣብ ክልተኣዊ፡ዞባውን ጉዳያት: ኣብ ንግድን ዞባዊ ምትሕግጋዝን ዘጠቓለለ ሓባራዊ ስምምዕ መዘክር ፈሪሞም። እቶም መራሕቲ ነቲ ዝተጀመረ ርክብ ምምዕባል ክልተኣዊ ዝምድናን፡ምትሕብባር ኣብ ጉዳይ ቀርኒ ኣፍሪቃን ብቐጻሊ ርክባት ከማዕብልዎ’ውን ኣብ ምርድዳእ በጺሖም ኣለዉ። ፕረዚደንት ኬንያ ዊልያም ሩቶ ድሕሪ’ቲ ሓባራዊ ስምምዕ መዘክር፡ኣብ ኤርትራ ዘካየድዎ ዑደት ዛዚሞም ቀዳም 10 ታሕሳስ ቅድሚ ቀትሪ ናብ ሃገሮም ተመሊሶም።


ፖሊስ ዛምቢያ ሬሳ 27 ኢትዮጵያውያን ዝበሎም ረኺቡ

ፖሊስ ሃገረ ዛምቢያ፡ ናይ ኢትዮጵያዊያን ምዃኖም ምልክት ረኺበሎም ዝበሎም ሬሳ 27 ዜጋታት ኣብ ሓደ ናይ ሕርሻ ቦታ ተደርብዩ ምርካቡ ኣፍሊጡ። ከም ሓበሬታ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ እቶም ዜጋታት ብጥሜትን ካልእ ጎንጺን ሞይቶም ክዀኑ ከም ዝኽእሉ ይጥቀስ። ካብቶም ተደርብዮም ዝተረኽቡ ሓደ ዜጋ ብህይወት ስለ ዝጸንሐ ናብ ሆስፒታል ምምራሑ እቲ ዜና ወሲኹ ይሕብር። እቶም ዝተረፉ ግን ጠንቂ ሞቶም ንምፍላጥ ምርመራ ክግበረሎም ናብ ሕክምና ተወሲዶም ኣለዉ። ምዉታን ካብ 20 ክሳብ 38 ዝዕድመኦም ኰይኖም፡ ኵላቶም ደቂ-ተባዕትዮ ምዃኖም ተፈሊጡ ኣሎ። መን ናብቲ ዝተረኽቡሉ ቦታ ከም ዝደርበዮም ፖሊስ ምጽራይ ይገብር ከም ዘሎ ሮይተርስ ይሕብር። ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ንምስጋር ብዛምቢያ ኣቢሎም ከም ዝኸዱ ይፍለጥ።


ዮናታን ዱላ ብኣዒንቲ መቕርቡን ኣዕሩኽቱ ስነ-ጥበብን

ብሕማም መንሽሮ ንኣዋርሕ ክሳቐ ድሕሪ ምጽናሕ ቀዳም ኣብ ኣስመራ ዓሪፉ፡ ሰኑይ ስነ-ስርዓት ቀብሩ ዝተፈጸመ ድምጻዊ ዮናታን ታደሰ (ዱላ)፡ ኣብ ሓጺር ናይ ደርፊ ጻንሖቱ ተዘካሪ ስራሓት ዘፍረየ’ዩ። ንህይወት እቲ ኣብ ንኡስ ዕድመኡ ሞት ዝቐደሞ ድምጻዊ ኣመልኪቱ ዝተዳለወ መደብ ኣብዚ ምክትታል ይክኣል።


ፕረዚደንት ኬንያ ኣስመራ ኣትዩ

ፕረዚደንት ኬንያ ዊልያም ሩቶ ኣብ ኤርትራ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ንምፍጻም፡ ሎሚ ዓርቢ 9 ታሕሳስ,2022 ኣስመራ ኣትዩ። ፕረዚደንት ሩቶ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ዝኣተወሉ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፍወርቂን ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን መንግስቲን ተቐቢሎሞ። ድሕሪ ወግዓዊ ምቕባል መራሕቲ ክልቲኣን ሃገራት ናብ ቤተ መንግስቲ ኤርትራ ብምምራሕ ኣብ ዞባዊ ጉዳያት ዘተኰረ ዘተ ምክያዶም ተሓቢሩ። ዕላማ ፕረዚደንት ሩቶ ዝምድና ክልተ ሃገራት ንምሕያል ምዃኑ ወግዓዊ ምንጭታት ይሕብሩ። ሎሚ ምሸት ንኽብሪ ፕረዚደንት ሩቶ ዝተዳለወ ወግዓዊ ናይ ድራር እንግዶት ተዳልዩ ምህላዉ ተፈሊጡ'ሎ።


ሚ/ጉ/ወጻኢ ብሪጣንያን ወኪል ዩኒሴፍ ኣብ ኢትዮጵያን ኣብ ክልል ዓፋር በጺሖም

ሚንስተር ጉዳያት ወፃኢ ብሪጣንያ ጄምስ ክለቨርልን ወኪል ዩኒሴፍ ኣብ ኢትዮጵያ ጊያኖፍራንኮ ሮቲግጅሊያኖንን ደርቂ ኣብ ልዕሊ ቆልዑን ስድራታትን ዘስዓቦ ተፅዕኖን ግብረ መልሲ ዩኒሴፍን ንምዕዛብ ኣብ ክልል ዓፋር በፂሖም። እቶም ሚንስተር ጉዳያት ወፃኢ ብዩኬይኤድ ዝምወላ ዓበይቲ መካይን ኣብ መላእ እታ ሃገር ህፁፅ ረድኤት ንምብፃሕ ጠጠው ዝብላሉ ናይ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ቀፅሪ እውን ተዓዚቦም ኣለው።እዘን ናይ ፅዕነት መካይን ብፍሉይ ኣብ ክልል ዓፋር ንዝርከቡ ማሕበረሰባት ረድኤት ዘቕርባ እየን።  ክልቲኦም ሰበስልጣን ጄሚስን ሮቲግጅሊያኖን ብተወሳኺ ኣብ ክልል ዓፋር ወረዳ ዱብቲ ንዝርከብ ብዩኒሴፍ ዝሕገዝ ጉጅለ ተንቀሳቓሲ ጥዕናን መግብን ተዓዚቦም። ኣብ ክፋላት ደቡብን ሰሜን ምብራቕን ኢትዮጵያ ዘጋጠመ ኣብ ኣርብዓ ዓመታት ተራእዩ ብዘይፈልጥ ዝኸፍእ ደርቂ ን12.6 ሚሊዮን ቆልዑ ዝርከቡዎም ብድምር ልዕሊ 24.1 ሚሊዮን ዝግመቱ ሰባት ጸልዩ ይርከብ። ከም ውፅኢት ኣብ ክልላት ትግራይ:ኣምሓራን ዓፋርን ዝነበረ ኲናትን ኣብ ክልላት ዓፋር: ኦሮሚያ ፣ ሶማልን ደቡብን ዘጋጠመ ደርቂን ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝቅፅል ዓመተ 2023 16.5 ሚሊዮን ቆልዑን 7.8 ሚሊዮን ደቂ ኣንስትዮ ዝርከቡዎም 31.4 ሚሊዮን ሰባት ህፁፅ ሰብኣዊ ረድኤት የድልዮም።


ከተማ ሽረ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ከምዝረኸበት ክፍሊ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ

ከተማ ሽረ ሎሚ ሓሙስ ታሕሳስ 8,2022 ሓይሊ ኤሌክትሪክ ከምዝረኸበት ክፍሊ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። ዳይሬክተር ኮሚኒኬሽን እቲ ትካል ኣቶ ሞገስ መኮንን ንድምፂ ኣመሪካ ከምዝሓበርዎ፣ እታ ከተማ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ክትረክብ ዝኸኣለት፣ ካብ ግድብ ተከዘ ክሳብ ሽረ ናይዘሎ መስመር ፅገና ሎሚ ድሕሪ ምዝዛሙ ምዃኑ ሓቢሮም። ናይ ከተማ ሽረ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ምርካብ ነተን ክሳብ ሑመራ ዘለዋ ካልኦት ከተማታት እውን ብተመሳሳሊ ሓይሊ ንምቕራብ ዘኽእል ከምዝኾነ ኣቶ ሞገስ ወሲኾም ገሊፆም። ኣብዚ ሰሙን ከተማ መቐለ ምስ ሃገራዊ መስመር ሓይሊ ኤሌክትሪክ ምርኻባን፣ በዚ መስመር ትጥቀም ከምዘላን ዘመልከቱ ኣቶ ሞገስ፣ ብኣንፈት ደቡብ ክሳብ መቐለ ዘለዋ ከተማታት እውን ተጠቀምቲ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ከምዝኾና ኣመልኪቶም።


ኣብ ገለ ከባቢታት ክልል ትግራይ ኣገልግሎት ቴለፎንን ኤሌትሪክን ጀሚሩ

ንስምምዓት ፕሪቶሪያን ናይሮቢን ስዒቡ ኣብ ገለ ከተማታት ክልል ትግራይ ኣገልግሎት ኤሌትሪክን ቴለፎንን ጀሚሩ፡ ኣብ ዝበዝሐ ወገናት ግን ገና በዂሩ ምህላዉ ኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ ጸብጺቡ። ኣብ ከተማ መቐለ መስመር መብራህቲ ካብ ሰሉስ ጀሚሩ ብስሩዕ ይቕጽል ከም ዘሎ ንዝምልከቶም ሰብ-መዚ እቲ ክልል ብምውካስ እቲ ኣገልግሎት ዜና ወሲኹ ሓቢሩ። ብተመሳሳሊ ኣብ ከተማ ሽረ መስመር ስልኪ ካብ ቅድሚ ሰሙን ኣትሒዙ ከም ዝተጀመረ ዘመልከተሓበሬታ ኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ፡ ኣብታ ከተማ ግን ገና ኣገልግሎት መብራህቲን ባንክን ከም ዘየለ ሓቢሩ። እቲ ዜና ወሲኹ፡ ብሰንኪ ምቍራጽ ኣገልግሎት ባንክ ኣስታት ሓሙሽተ ሚልዮን ህዝቢ ካብቲ ኣገልግሎት ተሓሪሙ ከም ዘሎ ጠቒሱ። እንተዀነ፡ ሃገራዊ ባንክ ኢትዮጵያ፡ ኣብተን ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር መንግስቲ ዘለዋ ከተማታት ኣገልግሎት ንምጅማር ምድላዋት ይገብር ከም ዘሎ ንማዕከናት ዜና መንግስቲ ብምጥቃስ ኣመልኪቱ።


ኮሚሽን ሰ/መሰላት ኢትዮጵያ መንግስቲ ኣብ ግጭት ክልል ኦሮምያ ህጹጽ ስጉምቲ ክወስድ ጸዊዑ

ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ(ኢሰመኮ) ኣብ ዘውጽኦ ሓዲሽ መግለጺ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ክልል ኦሮምያ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊያን ሰባት ዝወርድ ዘሎ ሰፊሕ ግህሰት፡ ካብ መንግስቲ ህጹጽ ስጉምቲ ዝሓትት`ዩ ኢሉ`ሎ። ኣብዚ ዝሓለፈ 12 ኣዋርሕ ኣብ`ታ ሃገር ብህይወት ናይ ምንባር መሰል ኣብ ከቢድ ሓደጋ እናወደቐ ምቕጻሉ ዝገለጸ ኢሰመኮ፡ ብፍላይ ኣብ ክልል ኦሮምያ ብዝንቀሳቐሱ ዕጡቕትን ሓይልታት ጸጥታ መንግስትን ዝፈጸሙ ግህሰታት ንሰለማዊ ህዝቢ ንሞትን ከርተትን ከምኡ`ውን ዘረፋን ኣካላዊ መጉዳእትን ኣቃሊዕዎ ከምዘሎ ጠቒሱ። ኣብቶም ከባብታት ዝንቀሳቐሱ ዕጡቓት ጉጅለታት ብዓይነቶምን ብብዝሖምን ናይ ምውሳኽ ወይ ናይ ምትሕልላኽ ዝንባለ የርእዩ ከምዘለዉ፡ ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ድማ ዝተፈላለዩ ዕጡቓት ጉጅለታት ንገለ ቀበሌታት ወይ ወረዳታት ተቖጻጺሮም ከምዝጸንሑ እቲ ኮሚሽን ሓቢሩ`ሎ። ኣብቲ ግጭት ቀንዲ ተዋሳእቲ ኮይኖም ዘለዉ ድማ፡ ዕጡቓት ኣምሓራን ብልምዲ ኦነግ ሸኔ ተባሂሎም ብመንግስቲ ዝጽውዑን ምዃኖም ድሕሪ ምጥቃስ ድማ፡ መንግስቲ ግቡእ መርመራ ከካይድን ዜጋታት ንምሕላው ሓላፍነቱ ክፍጽምን ተማሕጺኑ`ሎ።


ሕ/ሃ ግጭት ኣብ ምዕራብ ወለጋ ሰባት የፈናቕልን ትሕቲ ቕርጺ የዕንው ምህላው ገሊጹ

ኣብ ምዕራብ ወለጋ ክልል ኦሮሚያ ዘሎ ግጭት ንሰላማዊያን ሰባት ምፍንቓሉን ንብረትን መሰረታዊ ትሕተ-ቕርጺ ምዕናውን ቀጺሉ`ሎ ክብል ናይ ሕቡራት ሃገራት ቤት ጽሕፈት ሰብኣዊ ረድኤት (ኦቻ) ኣፍሊጡ። ቁጽሪ ተፈናቐልቲ ብሰንኪ ሕጽረት ተበጻሕነት ብትኽክል ክፍለጥ ከምዘይተኻእለ ዝገለጸ ኦቻ፡ ሰበ-ስልጣን`ቲ ከባቢ ግን ኣብ ዞባ ምዕራባዊ ወለጋ ጥራሕ ልዕሊ 16 ሺሕ ሰባት፡ ኣብ ዞባ ሆሩ ጉዱሩ ድማ 116,000 ከምዝተፈናቐሉ ምርግጋጾም ጠቒሱ`ሎ። እቲ ቤት ጽሕፈት ምውህሃድ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት ወሲኹ፡መንግስቲ ነቶም ተወሰኽቲ ተፈናቐልቲ ንምትእንጋድ ተወሳኺ መዕቆቢታት የዳሉ ከም ዘሎ ድሕሪ ምሕባር፡ እንተኾነ እቲ ጠለብ ልዕሊ ዝውሃብ ዘሎ ግብረ መልሲ ምዃኑ ጠቒሱ`ሎ። ብተመሳሳሊ ኣብ ዞባታት ጉጂን ምዕራብ ጉጅን ዘሎ ግጭታት`ውን ንዋሕዚ ሓገዝ የተዓናቕፍ ከምዘሎ ኦቻ ኣፍሊጡ። ጉድለት ምግብና`ውን ብፍላይ ኣብቶም ደርቂ ዝወቕዖም ከባብታት የጥቅዕ ከምዘሎ ዝገለጸ ኦቻ፡ካብ መንጎ ዝተመርመሩ ሕጻናት ዳርጋ 2% ብከቢድ ጉድለት ምግብና ዝሳቐዩ ምዃኖም ሓቢሩ`ሎ።


ሰለስተ ፖለቲካዊ ውድባት ጸገም ጸጥታ ዘለዎ ከባቢ ክልል ኦሮምያ ብኮማንድ ፖስት ክመሓደር ጸዊዖም

ኣብ ዞባ ምብራቕ ወለጋ ክልል ኦሮሚያ ንዘሎ ፀገም ጸጥታ ንምፍታሕ፣ እቲ ከባቢ ብኮማንድ ፖስት ንክመሓደር ሰለስቲ ተቓወምቲ ውድባት ሓቲቶም። እቶም ሎሚ ሰሉስ ታሕሳስ 6,2022 ናይ ሓባር መግለፂ ዝሃቡ እናት ፓርቲ: ኢህአፓን መኢኣድን ዝተባህሉ ውድባት ኣብ ምብራቕ ወለጋ ኣብዚ ሰሙን ብዝተወለዐ ጎንፂ ብርክት ዝበሉ ሰላማዊያን ሰባት ከምዝተቐተሉ ብኣሽሓት ዝግመቱ ከምዝተመዛበሉን ብዙሕ ንብረት ከምዘዓነወን ገሊጾም። ነዚ ፀገም ብህፁፅ ንምእላይ መንግስቲ ነቲ ናዕቢ ንዘጎሃህሩ ዘለው ዝበልዎም ሓይልታት ናብ ሕጊ ከቕርቦም ብዛዕባ እቲ ጉዳይ ንህዝቢ መብርሂ ክህብን እቲ ከባቢ ኣብ ትሕቲ ኮማንድ ፖስት ክመሓደርን እውን ፀዊዖም። መንግስቲ ኢትዮጵያ ናይ ህዝቢ ሰላምን ፀጥታን ናይ ምሕላው ሓላፍነቱ ክፍፅምን ግዳያት ፍትሒ ክረኽቡ'ውን እተን ውድባት ኣተሓሳሲቦም። ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ርእይቶ ንምርካብ ዝገበርናዮ ፃዕሪ ኣይሰመረን ።


ኣስታት 65% ሓይልታት ትግራይ ካብ ቅድመ-ግንባር ምስሓቡ ተገሊጹ

ንስምምዓት ፕሪቶሪያን ናይሮቢን ንምትግባር፡ ኣዛዚ ሓይልታት ትግራይ፡ ሰራዊቶም ካብ ቅድመ-ግንባር ይስሕቡ ከም ዘለዉ ኣመልኪቶም። ሌነናል ጀነራል ታደሰ ወረደ፡ ብዛዕባ ምፍታሕ ከበድቲ ብረት ኣመልኪቶም’ውን ጠቒሶም ኣለዉ።


ስምምዕ ሰላም ኢትዮጵያ ዋላ እንተተኸትመ እኳ ንድሕሪት ዝተረፈ መሪር ሓዘን ግን ኣሎ

ስምምዕ ሰላም ኢትዮጵያ ዋላ እኳ እንተተኸትመ ንድሕሪት ዝተረፈ መሪር ሓዘን ግን ኣሎ። ነቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ሓይሊታት ትግራይ ንኽልተ ዓመት ክካይድ ዝፀንሐ ውግእ ሕድሕድ ደው ንምባል ኣብ ወርሒ ሕዳር ስምምዕ እንተኸተመ እኳ ንምኽባሩ ግን ኣብ መፃኢ ዝረአ እዩ ዝኸውን: ዳርጋ ኣብ መላእ ክልል ትግራይ ድልየት ሰብኣዊ ሓገዛት ይጋደድ ኣሎ። ብኽልቲኡ ወገን ዝርከቡ ግዳያት ገበን ኲናት ፍትሒ ክወሃቦም ይፅበዩ ኣለዉ።


ሕ/ኣ ሓባራዊ ኣኼባ ሰብ-ሞያ ኣብ ትግባረ ስምምዕ ሰላም ምትእምማን ዘኻዕብት'ዩ ክብል ገሊጹ

ሕብረት ኣፍሪቃ ኣኼባ ሓባራዊ ኮሚተ ሰብ-ሞያ ኣብ ሽረ ነቲ ስምምዕ ሰላም ምሉእ ብምሉእ ንምትግባር ኣብ መንጎ ክልቲኦም ኣካላት ዓብይ ምትእምማን ዘራጉድ’ዩ ክብል ኣፍሊጡ። ሕብረት ኣፍሪቃ ትግባረ እቲ ስምምዕ ድሕሪ ምጅማሩ ኣብ ዘውጽኦ ፈላማይ መግለጺ ሕብረት ኣፍሪቃ:መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ንመስርሕ ሰላም ዓብይ ግደ ይጻወቱ ምህላዎም ገሊጹ። እቲ ተወከልቲ ሕብረት ኣፍሪቃ:መንግስቲ ኢትዮጵያን ሓይልታት ትግራይን ዝሓዘ ኣኼባ ናይ ሓባር ኮሚተ ኣብ ክልል ትግራይ ንዘሎ ፈኮስቲ ኣጽዋር ምፍታሕ ዘኽእል ናይ ትግባረ ውጥን ንምድላው ዝተጸውዓ ምዃኑ ተሓቢሩ'ሎ። ቀንዲ መራሒ'ቲ መስርሕ ሰላም ዝኾነ ሕብረት ኣፍሪቃ ትግባረ'ቲ ስምምዕ ሰላም ድሕሪ ምጅማሩ ትማሊ ኣብ ዘውጽኦ ፈላማይ መግለጺ እቲ ኣብ ሽረ ዝካየድ ኣኼባ ፎኮስቲ ኣጽዋር ናይ ምፍታሕ ሓፈሻዊ ናይ ትግባረ ውጥን ንምድላው ዝሓትት ናይ ላዕለዎት ወታሃደራዊ ኣዘዝቲ መግለጺ ናይሮቢ ዝሰማማዕ ምዃኑ ኣፍሊጡ'ሎ። እቲ ናይ ሽረ ኣኼባ ሓባራዊ ኮሚተ ዕጡቃት ትግራይ ዕጥቆም ኣብ ዝፈትሕሉን ናብ ካምፕ ዝኣትውሉን ዝርዝር ውጥን ክዘራረብ ከም ዝጀመረ መንግስቲ ኢትዮጵያ ትማሊ ኣብ ዝገለፀሉ፡ ተዋጋእቲ ትግራይ ሒዞሞ ካብ ዝነበሩ ግንባራት ውግእ ክወፁ ከም ዝጀመሩ መሓውራት ዜና’ቲ ክልል ሓቢሮም’ለዉ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ተዋጋእቲ ትግራይ ካብ ግንባራት ውግእ ክወፁ ምጅማሮም ብዝምልከት ብወግዒ ዝገለፆ ነገር እንተዘይሃለወ’ዃ ንትግባረ’ቲ ስምምዕ ሰላም ብቖራፅነት ምስርሑ ከምዝቅፅል ደጋጊሙ ገሊፁ’ዩ። ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወፃኢ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር መለስ ኣለም’ውን ሎሚ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ዝተፈላለዩ ዓለምለኸ ኣካላት ነዚ ስምምዕ ሰላም ከም ዝደገፉን ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ’ውን ትማሊ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ቅድሚ 2-3 ወርሒ ስምምዕ ሰላም ክግበር’ዩ ኢልካ ምሕሳብ ዘይከኣል ኔሩ ምባሎም ብምጥቃስ ንትግባረ’ቲ ስምምዕ ሰላም ዝወሃብ ዓለምለኸ ደገፍ ምውሳኹ ሓቢሮም። ሕብረት ኣፍሪቃ’ዉን መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ንከይዲ’ቲ ሰላም ዓብይ ግደ ይጻወቱ ኣለው ክብል ንኢዱ።


“ኣብ ሽረ ኣገልግሎት ቴለፎን ክጅምር’ዩ” ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ኢትዮ-ቴሌኮም

ኣብ ከተማ ሽረ ኣገልግሎት ቴለፎን ቀዳም ክጅምር መደብ ከም ዘሎ ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ኢትዮ-ቴለኮም ኣቶ መሳይ ውብሸት ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሮም። እቶም በዓል መዚ ከም ዝሓበሩዎ፡ መስመር ቴለፎን ንምጅማር ኣብ ሽረ ዝርጋሐ ፋይበር ይሳለጥ ከም ዘሎ ኣመልኪቶም። ዛጊት 266 ኪሎ-ሜተር ንውሓት ፋይበር ምዝርጋሑ ዘመልከቱ ኣቶ መሳይ፡ እቲ ዝካየድ ዘሎ ስራሓት እንተ ተዛዚሙ ስሩዕ መስመር ጽባሕ ቀዳም ክጅመር ተስፋ ኣለዎ። ድሮ’ውን ኣብ ገለ ክፋል እታ ከተማ ናይ ፈተነ መስመር ክካየድ ምጽናሑ ወሲኾም ገሊጾም። ኢትዮ-ቴሌኮም ድሕሪ እቲ ኩናት ኣብ 13 ከተማታት ሰሜን ኢትዮጵያ ኣገልግሎት ቴሌፎን ከምዘጀመረ ዝተዛረቡ አቶ መሳይ፣ ንከተማታት አኽሱምን ዓድዋን እውን ተጠቀምቲ ኣገልግሎት ቴሌፎን ንምግባር ስራሕ ከምዝተጀመረ ኣብሪሆም። ኣብዚ እዋን ኣገልግሎት ድምፂ ቀዳምነት ከምዝወሃብን ኣገልግሎት ኢንተርኔት ድማ ኣብ ከይዲ ከምዝጅመርን ኣቶ መሳይ ሓቢሮም። እቲ ኣገልግሎት ኣብ መላእ ክልል ትግራይ መዓዝ ከምዝጅምር ንምዝራብ ግን ኣፀጋሚ እዩ ኢሎም። ኣገልግሎት ቴሌፎን ንምጅማር ፀገም ሓይሊ ኤሌክትሪክ ዕንቅፋት ይኸውን ምህላው ድማ ጠቒሶም። ሓይሊ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ ብወገኑ ንከተማ ሽረን ካልኦት ከተማታት እቲ ከባብን ተጠቀምቲ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ንምግባር ፅገና መሓውር መሰረተ ልምዓት ይገብር ኣለኹ ይብል። ዳይሬክተር ኮሚኒኬሽን ሓይሊ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ ኣቶ ሞገስ መኮንን እቲ ኣገልግሎት ሓይሊ ኤሌክትሪክ መዓዝ ከምዝጅመር ግን እቲ ከይዲ ፅገና ኢዩ ዝውስኖ ኢሎም። እንተኾነ እተን ከተማታት ብህፁፅ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ንክረኽባ ይስራሕ ከምዘሎ ኣረዲኦም። ኣቶ መሳይ ውብሸት ስለምንታይ ኣገልግሎት ቴሌፎን ብሽረ ጥራሕ ክጅመር ከምዝተገበረ ተሓቲቶም መንግስቲ ካብ ናይ ፀጥታ ስግኣት ነፃ እዩ ኢሉ ዘረጋገፀልና ከባቢ ስለዝኾነ እዩ ኢሎም። መንግስቲ ውሑስ ቦታ እዩ ኢሉ ብዝሃበና ኣንፈት ኢና ንጅምር ድማ ኢሎም።


“ድሕሪ ምኽታም ስምምዕ ሰብኣዊ ሓገዝ ኢትዮጵያ ገና ንኡስ’ዩ ዘሎ” ሕ/ሃ

ዋላ’ኳ ስምምዕ ምቍራጽ ተጻብኦታት እንተ ተኸተመ፡ ናብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝኣቱ ዘሎ ሓገዝ ኣዝዩ ውሑድን ትሕቲ’ቲ ትጽቢት’ዩ ክብል ንዋና ጸሓፊ እቲ ውድብ ብምጥቃስ ወሃብ-ቃል ሕቡራት ሃገራት ስቴፈን ጁዳሪክ ሓቢሩ። እቲ ወሃብ-ቃል ትማሊ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ብድምሩ ኣስታት 13 ሚልዮን ህዝቢ፡ ሓሙሽተ ሚልዮን ካብኣቶም ድማ ኣብ ክልል ትግራይ ተጸበይቲ ረዲኤት’ዮም ኢሉ። ንሱ ወሲኹ ሰብኣዊ ሓገዝ ንምብጻሕ ዝተመሓየሸ ኣገባብ ከም ዘሎ ብምምልካት፡ ዛጊት ናብ ክልል ትግራይ 550 ናይ ጽዕነት መካይድን ኣትየን ምህላወን ኣመልኪቱ። ኣብቲ ትማሊ ዝተዘርግሐ ስሌዳ መጠን ሓገዝ ዓመተ 2023፡ 26 ሚልዮን ኢትዮጵያውያን ንምሕጋዝ፡ ሕቡራት ሃገራት 3.5 ቢልዮን ዶላር ኣመሪካ ሓገዝ መዲቡ ከም ዘሎ ተመልኪቱ'ሎ። ሕቡራት ሃገራት ነዚ ተሊሙዎ ዘሎ ባጀት ካብ ሓገዝቲ ኣካላት ክረኽቦ ትጽቢት ይገብር።


ሚኒስትሪ ጥዕና ኤርትራ ክታበት መንሽሮ ክሳድ ማህጸን ኣተኣታትዩ

ሚኒስትሪ ጥዕና ኤርትራ ሓድሽ መከላኸሊ ክታበት መንሽሮ ክሳድ ማህጸን ኣተኣታትዩ። እዚ ካብ 21 ሕዳር ክሳብ 25 ሕዳር ብደረጃ ሃገር ብመልክዕ ወፍሪ ንፈለማ እዋን ክወሃብ ዝጀመረ ክታበት፡ዕድሚኤን ካብ 9 ክሳብ 14 ንዝኾና ደቂ ኣንስትዮ፡ ክልተ ግዜ ከምዝወሃብ ሓላፊ ሃገራዊ መደብ ክታበ ሚኒስትሪ ጥዕና ኣቶ ቴድሮስ ይሕደጎ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጹ። ነዚ መደብ ንምዕዋት ኣብ ዝሓለፉ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ኣስተምህሮን ጎስጓስን ክካየድ ከምዝጸንሐን ዘድሊ ንዋትን ዓቕሚ ሰብን ብምውዳድ ተግባራዊ ክኸውን ከምዝኸኣለ ኣቶ ቴድሮስ ወሲኹ ሓቢሩ። ነተን ኣብ’ዚ ወፍሪ ክታበት ዘይኣተዋ ደቂ ኣንስትዮን ኣደታትን ፡ኩነታተን ንምፍላጥ ዝሕግዝ ፍሉይ ናይ መርመራ መደብ ከምዝወሃብ ኣቶ ቴድሮስ ሓቢሩ’ሎ።


ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃ ምስ ቀ/ሚ ኣቢይን ኣቦ- መንበር ሕ/ኣፍሪቃ ተራኺቦም፣ ተዘራሪቦም

ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረስ፣ ሎሚ ሓሙስ ምስ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድን ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋቂ መሓመትን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተራኺቦም:ተዘራሪቦም። እቶም ዋና ጸሓፊ ኣብ’ዚ ቀረባ ብመንጎኝነት ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ንዝተኸትመ ነባሪ ምቁራጽ ተኹሲን ትግባረኡን ምሉእ ደገፍ ከምዝገብሩሉ ሓቢሮም። ንሶም ወሲኾም ሕቡራት ሃገራት፣ ነቶም ሰብኣዊ ደገፍ ዘድልዮም ሰባት ንምሕጋዝ ምሉእ ዓቕሙ ከምዝጥቀም’ውን ቃል ኣትዮም። ሰለስቲኦም ሰበ ስልጣን ኣብ ልዕሊ ሃገራዊ፣ ዞባዊን ዓለምለኻዊን ዛዕባታት ከምዝዘተዩ’ውን ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ዝላኣኾ ዜና ሓቢሩ።


ሓባራዊ ኣኼባ መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ኣብ ሽረ እንዳስላሰ ከምዝተሳለጠ ተገሊጹ

ብመሰረት ኣብ መንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ዝተኸትመ ውዕል ሰላም፣ ዕጡቓት ክልል ትግራይ ኣጽዋር ዝፈትሕሉ ኩነታት ብዝምልከት ሓባራዊ ኣኼባ ኣብ ሽረ ከምዝተሳለጠ ሚንስትሪ ኮሚኒኬሽን ኢትዮጵያ ሎሚ ኣፍሊጡ። ኣብ’ቲ ልዝብ፣ ካብ ክልቲኡ ወገን ዝተወከሉ ይሳተፉ ከምዘለው፣ ሓባራዊ ኮሚቴ ቆይሙ ብቅልጡፍ ናብ ትግባረ ከምዝኣትውን እቲ ዜና ሓቢሩ። ወከልቲ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያን፣ ሓይልታት ትግራይን ኣብ ሽረ እንዳስላሰ ተራኺቦም፣ ኣብ ልዕሊ ቴክኒካዊ ጉዳያት ከምዝዘራረቡ፣ ብወገን ህወሓት ተላዛቢ ዝኾኑ ኣምባሳደር ወንድሙ ኣሳምነው ዝሓለፈ ሰሙን ንጋዜጠኛታት ከምዝገለጹ ዝዝከር እዩ። ናይ’ቶም ኮሚቴ ሰብ-ሞያ ብመሰረት ዝሕንጽጾ መርሃ ግብሪ፣ ዕጥቂ ዝፈትሓሉ፣ ናብ መዓስከር ዝኣትውሉን ተኣሳሲሮም ዝላዓሉ ጉዳያት መልሲ ክረኽቡ እዮም። ብሰንኪ ቴክኒካዊ ጉዳያት፣ ኣብቲ መስርሕ ምድንጉይ ከምዝነበረ፣ ሚንስትሪ ኮሚኒኬሽን ኢትዮጵያ ጠቒሱ ኣሎ።


ኣምንስቲ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ፍትሒ ንግዳያት ጾታዊ ዓመጽ ብቐዳምነት ክስርሓሉ ጸዊዑ

ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣምንስቲ ኣብቲ ንኽልተ ዓመታት መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ሓይልታት ትግራይ ዘካየዶ ውግእ ግዳያት ፆታዊ መጥቓዕቲ ንዝኾና ደቂ ኣንስትዮ ፍትሒ ክረኽባ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ፀቅጢ ክገብር ፀዊዑ። ብኻልእ መዳይ ድማ ተሓለቕቲ መሰላት ደቂ ኣንስትዮ ሱዳን ጎንፂ ኣብ ዘለዉሎም ከባቢታት ሱዳን ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮን ህፃናትን ደሕንነቶም ክሕሎን ፍትሕን ተሓታትነትን ክሕልው ፀዊዐን።  “ብዛዕባ ሰላም ክንዛረብ ከለና ኣብ ፍትሕን ተሓታትነትን ዝተመስረተ እዩ። ስለዝኾነ ፍትሕን ተሓታትነትን ንዝትየሉ መድረኽ ዘይህሉ እንተኾይኑ ብዛዕባ ሰላም ክንዛረብ ኣይንኽእልን።ብዛዕባ ሰለም ምዝራብ ቅድሚ ምጅማርና እዚኦም መበገሲ ክኾኑና ከምዝግባእ ኢና ንኣምን።” ኣብ መፈለምታ እዚ ወርሒ ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል ብሓይልታት መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ጉጅለ ምልሻን ሓይልታት ትግራይን ዝተፈፀሙ ጥሕሰታት ሰብ ኣዊ መሰላት ዘርኢ ወፍሪ ኣካይዱ ነይሩ። እቶም ተዋጋእቲ ኣካላት ብፕረዚደንት ናይጄሪያ ነበር ኦሊሴንጎ ኦባሳንጆ ዝምራሕ ሞንጎኛነት ሕብረት ኣፍሪቃ ተፃብኦ ጠጠው ንምባል ምስምማዖም ዝፍለጥ እዩ። ይኹንእምበር ከም ሓበሬታ እቲ ጉጅለ ግን ተሓታትነት ገበናት ኲናትን ገበናት ኣንፃር ሰብኣውነትን ሕጋዊ ፍታሕ ዘርክብ ከይዲ መስርሕ ስጋብ ሕጂ ከምዘይተዳለወ ይግለጽ። እቲ ጉጅለ ተሓለቕቲ መሰላት ተዋጋእቲ ሓይልታት ኣንፃር ንፁሃን ሰባት ገበናት ፈፂሞም እዮም ክብል እንተኸሰሰ'ውን ተቀባልነት ስኢኑ ፀኒሑ እዩ። ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ተወካሊ ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል ፍሰሃ ተክሌ ብወገኖም መርመርቲ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ንዝተፈፀሙ ሰብኣዊ ገበናት ዝምርምሩ ኣካላት ብዘይቀይዲ ዝኣትውሉ መገዲ ክመዓራረ ከምዝግባእ ሓቢሮም። “ኣምንስቲ ብተደጋጋሚ ናብቲ ከባቢ ኣትዩ ክምርምር ዝሓተተ ኾይኑ ንሕቶታትና መልሲ ዝህበና ግን ኣይረኸብናን። ኣብዚ እዋን ተመዝጊቦም ወይ ተስኒዶም ዝተትሓዙ ሰብኣዊ ጥሕሰት ዘርእዩ መረዳእታታት ኢና ንእክብ ዘለና። ኣብቲ እዋን ጎንፂ ብዛዕባ ኣብቲ ኸባቢ ዝተፈፀመ ጥሕሰት ንምውጋን ገና ብዙሕ ዝተርፎ እዩ። እቲ ዝተጀመረ ንክዛዘምን ሓቂ ድማ ክወፅእን ፈላማ ዘይሻራውያን መርመርቲ ናብቲ ኸባቢ ክኣትዉ ምፍቃድን ከምኡእውን ሰብኣዊ መሰላት ተበፃሕነት ምምዕርራይ ክረጋገፅ ይግባእ።” ኦባሳንጆ ነቲ ኣብ መፈለምታ እዚ ወርሒ ኣብ ዶቡብ ኣፍሪካ ዝተኸትመ ስምምዕ ሰላም ኣብ ትግባርኡ ድፍኢት ንምግባር ኣብ ቀረባ ናብ ከተማ መቀለ ምኻዶም ዝፍለጥ እዩ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ መብዛሕትአን ፀሊም ዝተኸደናን ፀሊም ባንዴራ ዝሓዛን ብርክት ዝበላ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኣፍደገ ቤት ፅሕፈት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሰልፊ ብምክያድ ወተሃደራዊ ምምሕዳር ሱዳን ደሕንነት ደቂ ኣንስትዮ ክሕሉን ስልጣን ናብ ህዝቢ ከውርድን ፀዊዐን። እተን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ምሉእ ሱዳን ኣንፃር ደቂ ኣንስትዮ ዝፍፀም መጥቓዕቲታትን ኣብ ቀረባ ምስ ብሉናይል ተተሓሒዙ ኣብ ክልላት ኮርዶፋን ዳርፉርን ንዝተፈጥረ ዘይምርግጋኣትን ሓዊሰን ኮኒነን እየን።


“ናብ ክልል ትግራይ ኣገልግሎት ኢንተርነት ዝምለሰሉ መዓልቲ ኣይተፈልጠን” ሚኒስተር በለጠ ሞላ

ዓለማለኻዊ ዋዕላ ምሕደራ ኢንተርነት ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ እዋን፡ ኣብቲ ኣጋጣሚ ዝተረኽበ ሚኒስተር ቴክኖሎጂን ምህዞን በለጠ ሞላ፡ ኣገልግሎት ኢንተርነት ናብ ክልል ትግራይ ዝምለሰሉ እዋን ውሱን ዕለት ከም ዘይተቐመጠ ገሊጹ። እቲ ሚኒስተር ኣብ መግለጺኡ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ መሰረታዊ ኣገልግሎት ናብቲ ክልል ዝመልሰሉ ኣገባባት ኣብ ምስራሕ ከም ዘሎ ኣመልኪቱ። እቲ ንኣገልግሎት ኢንተርነት’ውን ዘጠቓለለ ምዃኑ ዝተገልጸ ምምላስ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት መዓስ ምዃኑ ውዱእ ዕለት ዛጊት ከም ዘይተቐመጠ ድማ እቲ ሚኒስተር ወሲኹ ሓቢሩ ክብል ኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ ጸብጺቡ'ሎ። ድሕሪ ስምምዕ ደቡብ-ኣፍሪቃ ዝተፈላለየ ሰብኣዊ ሓገዝ ናብቲ ክልል ይኣቱ ምህላዉ ይፍለጥ። እንተዀነ ዝሓለፈ ሰሙን ፕሮግራም መግቢ ዓለም ከም ዝጠቐሶ፡ ናብ ገለ ከባቢታት ትግራይ ንምብጻሕ ዛጊት ኣይከኣለን ዘሎ: ኣገልግሎት መራኸቢታት ድማ ሓደ ካብቲ ብበይኖም ኣካላት ዝጥቀስ ዘሎ ጸገም ምዃኑ’ዩ። ኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ ከም ዘስፈሮ፡ ሕቡራት ሃገራት፡ ንዋዕላ ምሕደራ ኢንተርነት ኣብታ ንኣስታት ሓሙሽተ ሚልዮን ካብ ህዝባ ኣገልግሎት ኢንተርነት ከልኪላ ዘላ ሃገር ኢትዮጵያ ክካይዶ ምውሳኑ፡ ብብዙሓት ወገናት ተነቒፉ’ዩ። ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ካብ ትማሊ ኣትሒዙ ዝካየድ ዘሎ ዋዕላ ምሕደራ ኢንተርነት፡ ብተመጣጣኒ ክፍሊት ኣገልግሎት ኢንተርነት ናብ ኵሉ ክባጻሕ ንዝብል መሪሕ ዕላማ ከተግብር ዝፍትን’ዩ። እንተዀነ፡ ከም ጸብጻብ ኣሶሴይትድ ፕረስ፡ 60% ካብቲ 1.3 ቢልዮን ካብ ህዝቢ ኣፍሪቃ ተጠቃሚ ኢንተርነት ኣይኰነን።


ዓለምለኸ ዋዕላ ምሕደራ ኢንተርነት ኣብ ኢትዮጵያ ይካየድ ኣሎ

መበል 17 ስሩዕ ዋዕላ ዓለምለኸ ምሕደራ ጉዳያት ኢንተርነት፡ ሎሚ ንግሆ ጀሚሩ፡ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ይካይድ ኣሎ። እቲ “ጽንዓት ኢንተርነትን ንዘላቒ ሓባራዊ መጻኢ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ዝካየድ ዘሎ ጉባኤ፡ ኣብ ኣፍሪቃ ድሕሪ 11 ዓመታት'ዩ ዝካየድ ዘሎ። ኣብቲ ዋዕላ ዋና-ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረዝ’ውን ብመገዲ ማንዛ ኣቢሎም ቃሎም ሂቦም ነይሮም። ኣብቲ ዋዕላ መኽፈቲ መደረ ዘስምዑ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ሃገሮም ኣገልግሎት ኢንተርነት ዘለዎ ወሳኒ ተራ ኣብ ግምት ብምእታው ንዝበለጸ ዒላማን ንቑጠባዊ ምትሕብባርን ክትጠቀመሉ ምዃና ኣመልኪቶም። ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣብ መደረኦም፡ ምሕደራ ኢንተርነት ነተን ብቑጠባ ዝማዕበላ ሃገራት ጥራይ ዝግደፍ ዘይኰነስ፡ ሃገራት ኣፍሪቃ’ውን ዓቢ ኣበርኽቶ ክግበራ ከም ዝኽእላን እቲ ባይታ ድማ ክጣጣሓለለን ኣተሓሳሲቦም። ኣብ ተመሳሳሊ ዜና ናብቲ ጉባኤን ካልኦት መዘናታቶምን ንምርካብ፡ ኣብ ሚኒስተሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣምባሳድር ጉዳያት ጸጥታ ኢንተርነትን ዲጂታላዊ ፖሊሲን ናትናኤል ፊክ ኣዲስ-ኣበባ ኣትዮም ኣለዉ። እቶም ኣብ ኣምባሳድር ቅድሚ ጕዕዞኦም ኣብ ዝዘርግሑዎ ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ፡ ነቲ ኣጋጣሚ ምርኵስ ብምግባር፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ናብ ክልል ትግራይ ኣገልግሎት መራኸቢታት ብቕልጡፍ ክመልስ ጸዊዖም። እቶም ኣምባሳድር ኣብ መግለጺኦም፡ ነቲ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝተፈረመ ስምምዕ ምርኵስ ብምግባር’ዮም ነቲ ጻውዒት ንመንግስቲ ኢትዮጵያን ኣካላት ሕቡራት ሃገራትን ኣቕሪቦም።


ናብ ክልል ትግራይ ሓገዝ ምእታው ይቕጽል፣ ንዘሎ ጋግ ግን ኣይመልእን

ድሕሪ ስምምዕ ፕሪቶሪያ፡ ናብ ክልል ትግራይ ዝኣቱ ሰብኣዊ ሓገዝ እናዓበየ ክመጽእ ምጽናሑ ኣብ እዋኑ ክሕበር ጸኒሑ’ዩ። ሰብ-መዚ ማዕረ’ቲ ዝድለ ሓገዝ ብዝሒ ተጻባዪ’ውን ኣመና ዓብዩ ብምጽናሑ እቲ ዝኣቱ ዘሎ መጠንን ኣብ ባይታ ዘሎ ክውንነት ዝቀራረብ ኣይኰነን ይብሉ። እቲ ተኸፊቱ ዘሎ ኣርባዕተ መገድታት ግን ዘተስፉ ምዃኑ ይጠቕሱ።


“ድሕሪ ስምምዕ፤ ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ህዝቢ ትግራይ ግፍዒ ይፍጸም” ኣሶሴይትድ ፕረስ

ኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ ብሰንበት ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ፡ ድሕሪ ስምምዕ ፕሪቶሪያ፡ ብሓይልታት ኤርትራን ሚሊሻ ክልል ኣምሓራን ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ህዝቢ ትግራይ ጭፍጨፋ ይቕጽል ኣሎ ኢሉ። እቲ ኣገልግሎት ዜና፡ ንሰራሕተኛታት ረዲኤት ብምጥቃስ ከም ዘመልክቶ፡ ኣብ ሽረ ልዕሊ 300 ዝዀኑ መንእሰያት ብሰራዊት ፈደራልን ሓይልታት ተኣሲሮም ክብል ጠቒሱ። ከም መግለጺ እቲ ሰራሕተኛ ረዲኤት፡ እቶም ግዳይ ማእሰርቲ ዝዀኑ መንእሰያት ምስ ሓይልታት ህወሓት ምትሕሓዝ ኣለኩም ብዝብል ምኽንያት’ዩ። ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ኮረምን ኣላማጣን ኣብ ልዕሊ ሲቪላውያን መንእሰያት ብተመሳሳሊ ናይ ምትሕብባር ክሲ መንእሰያት ምእሳሮም’ውን ካልእ ምንጪ ንኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ ሓቢሩ። ኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ ከም ዘስፈሮ፡ ድሕሪ ምፍራም ስምምዕ፡ ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ክልል ትግራይ ምህላው ቀጺሎም ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ዜጋታት ዓመጽ፡ ዘረፋን ምጕስቓልን የውርዱ ኣለዉ ክብል ከሲሱ። ኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ ንቴለቪዥን ክልል ትግራይ ብምጥቃስ ከም ዘስፈሮ’ውን ሰራዊት ኤርትራ ብ19 ሕዳር ኣብ እገላ 63 ሲቪላውያን ዜጋታት ቀቲሉ ክብል ጸብጺቡ። ኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ ካብ ዝምልከቶም ኣካላት ወሃብቲ-ቃል ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን መንግስቲ ኤርትራን ግብረ-መልሲ ንምርካብ ዝገበሮ ፈተነ ከም ዘይሰለጦ ጠቒሱ። ስምምዕ ኬንያ፡ ምውጻእ ናይ ደገ ሓይልታት ኣብ ተመሳሳሊ እዋን ምስ ምፍታሕ ምውራድ ከቢድ ብረት ሓይልታት ትግራይ ክፍጸም’ዩ ይብል። ንኣመሪካ ሓዊስካ ሰራዊት ኤርትራ ብቕልጡፍ ካብ ክልል ትግራይ ክወጽእ ብዙሓት መንግስታት ክጽውዓ ጸኒሐን ኣለዋን።


ደቡብ ሱዳን፤ ብመጥቃዕቲ ድብያ ሰለስተ ሞይቶም 22 ቆሲሎም

ኣብ ደቡብ ሱዳን ኣብ ዋና ጽርግያ ብዝጸንሖም ናይ ድብያ መጥቃዕቲ ብውሕዱ 3ተ ተጓዓዝቲ ተቐቲሎም። በቲ ኣብ ልዕሊ ገያሾ ሒዛ ዝነበረት ኣውቶቡስ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ 22 ካልኦት ከም ዝቖሰሉ`ውን ፖሊስ ኣፍሊጡ`ሎ። ኣብቲ ካብ ጁባ 55 ኪ. ሜ ርሒቑ ናብ ኒሙለ ኣብ ዝወስድ ዓቢይ ጽርግያ መጥቃዕቲ ዝፈጸሙ መንነቶም ዛጊት ኣይተፈልጠን- ግን ወተሃደራዊ ክዳን ዝገበሩን ካልሽን ዝዓጠቑን ምንባሮም ተጠቒሱ`ሎ። ኣብቲ ናይ ድብያ መጥቃዕቲ 2ተ ኡጋንዳውያን ዜጋታት`ውን ከምዝቖሰሉ ወሃቢ-ቓል ፖሊስ ደቡብ ሱዳን ሓቢሩ`ሎ። እቲ ካብ ጁባ ናብ ኒሙለ ዝወስድ ጽርግያ መጥቃዕቲ ክፍጸሞ መጀመርትኡ ኣይኮኑን። ዝሓለፈ ነሓሰ`ውን ኣብ ተመሳሳሊ ጽርግያ ብዝተፈጸመ ናይ ድብያ መጥቃዕቲ፡ 7ተ ሰባት ተቐቲሎም`ዮም።


ቤት ጽሕፈት ጥዕና ክልል ደቡብ ለበዳ ሕማም ዓሶ ብብዝሒ ይረኣ ምህላው ኣፍሊጡ

ኣብ ኢትዮጵያ ብሄር ብሄረሰብን ህዝብታትን ክልል ደቡብ ንዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ተራእዩ ብዘይፈልጥ መልኽዑ ለበዳ ሕማም ዓሶ ብብዝሒ ይረኣ ምህላዉ ቤት ጽሕፈት ጥዕና እቲ ክልል ኣፍሊጡ። ዛጊት ልዕሊ 70 ሽሕ ሰባት በቲ ሕማም ዝተታሕዙ ኾይኖም ቤት ጽሕፈት ጥዕና እቲ ኽልል 1.2 ሚልዮን ኬሚካል ዝተለኽየ ዛንዜራ (ላሙስያ) ምዕዳሉ ኣተሓባባሪ እቲ መደብን ምኽትል ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ጥዕናን ኣቶ መና መኩርያ ገሊፆም። ንሶም ቅድሚ ሎም ሕማም ዓሶ ንምክልኻል ብዝተሰርሑ ስራሓት ምኽንያት ንዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ለበዳ ሕማም ዓሶ ቀኒሱ ዝነበረ ኾይኑ ኣብዚ እዋን ግን ካብቲ ዓሚ ዝነበሮ ብ28% ክውስኽ ከምዝኸኣለ እዚ ድማ ዘይተለመደ ምዃኑ ንድምፂ ኣመሪካ ሓቢሮም። ኣይተ መና መኩርያ ወሲኾም ኣብ ዝሓለፈ ሓደ ሰሙን ጥራሕ 9-ሽሕ ሰባት ብሕማም ዓሶ ከምዝተትሓዙ ኣፍሊጦም:እቲ ለበዳ ብብዝሒ ዝተራእየለን ዞባታት ደቡብ ኦሞ፣ ጋሞ-ጎፋን ዞባታት ወላይታን እዮም ኢሎም። ስጋብ ሎሚ ለበዳ ዓሶ ይረኣየሉ ዝነበሩ ወቕትታት ካብ መስከረም ስጋብ ታሕሳስን ካብ መጋቢት ስጋብ ግንበት ኣብ ዝነበሩ እዋናት ምዃኑ ዝገለፁ ኣይተ መና ሎሚ ግና እቲ ካብ ወርሒ ሓምለ ዝጀመረ ለበዳ ብምኽንያት ለውጢ ከባቢ ኣየርን ነቲ ሕማም ይወሃቦ ዝነበረ ጠመተ ብምንካዩን ስጋብ ሎሚ ከምዝቐፀለ ተዛሪቦም። ንሶም ወሲኾም ዛጊት በቲ ለበዳ ዝሞተ ሰብ ከምዘየለ ገሊፆም ኣለው።


ኣብ ከተማ ወልቂጤ ዝተኻየደ ስራሕ ደው ናይ ምባል ኣድማ ብዝተሓሓዝ ብዙሓት መንእሰያት ምእሳሮም ነበርቲ ገሊጾም

ኣብ ኢትዮጵያ ዞባ ጉራጌ ከተማ ወልቂጤ ብዓርቢ ኣብ ዝተገብረ ስራሕ ጠጠው ናይ ምባል ተቓውሞ ምኽንያት ብርክት ዝበሉ መናእሰይ ምእሳሮም ነበርቲ እቲ ከተማ ሓቢሮም። ኣስታት 200 ዝበፅሑ መናእሰይ ምእሳሮም ዝሓበሩ ሓደ ወሃቢ ርእይቶ እቶም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝርከቡን ካብ ቤት ማእሰርቲ ዝወፁን መናእሰይ ማህረምቲ ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ሰብኣዊ መሰላቶም ዝጥሕሱ ተግባራት ከምዝተፈፀምዎም ሓቢሮም። ኣብቲ ዞባ ዘሎ ክልል ናይ ምዃን ሕቶ ተተሓሒዙ ብፖሊስ ይድልዩ ምህላዎም ዝፈለጡ ሓደሓደ መናእሰይ ካብቲ ኸባቢ ምስዋሮም’ውን ተገሊፁ። ነዚ ዝተባህለ ሓበሬታ ዘረጋግፅ ከምዘይብሉ ዝሓበረ ፖሊስ ደቡብ ተወሳኺ ምፅራይ ከካይድ ምዃኑ ኣፍሊጡ።


ጋዜጣዊ መግለጺ ተዛተይቲ ሰላም ትግራይ

ኣብ መንጎ ንክልል ትግራይ ዝመርሕ ዘሎ ውድብ ህወሓትን ፈደራላዊ መንግስቲን ኣብ ፕሪቶሪያ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝተኻየደ ስምምዕ፡ ንትግራይ ወኪሎም ኣብቲ ዘተ ካብ ዝተሳተፉ ኣይተ ጌታቸው ረዳን ጀነራል ጻድቃን ገብረትንሳኤን ንፈለማ እዋኖም ንማዕከናት ዜና እቲ ክልል ብሰንበት መግለጺ ሂቦም።


ናብ ክልል ትግራይ ዝኣቱ ሓገዝ ቀጺሉ'ሎ

ድሕሪ ስምምዕ ፕሪቶሪያ ናብ ክልል ትግራይ ዝኣቱ ሓገዝ ይውስኽ ምህላዉ በበይኖም ኣካላት የመልክቱ ኣለዉ። ኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ ከም ዘመልከቶ፡ ሰንበት፡ 14 ናይ ጽዕነት መካይን ፕሮግራም መግቢ ዓለም ንትግራይ ምእታወን ኣመልኪቱ። እተን መካይን ነዳዲን ካልእ ኣዝዩ ኣገዳሲ መግቢን ሒዘን ምንባረን ተሓቢሩ ኣሎ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፡ መድሃኒትን ካልእ ኣገዳሲ መሳርሒታትን ዝሓዛ መካይን ሎሚ ናብ ክልል ትግራይ ምእታወን ብናይ ትዊተር ገጹ ኣመልኪቱ። ከም ሓበሬታ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፡ እዚ ሓገዝ ድሕሪ ምውላዕ ኲናት ናይ ነሓሰ ናይ ፈለማ ጕዕዞ ምዃኑ’ዩ። ብተመሳሳሊ ዓለምለኸ ኮሚተ ቀይሕ መስቀል፡ ተወሳኺ መድሃኒትን ኣገዳሲ ቀረባትን ዝሓዛ መካይን ትማሊ ሰንበት ትግራይ ምእታወን ብናይ ትዊተር ገጹ ኣመልኪቱ። ኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ ከም ዝጸብጸቦ፡ ቀረባት መድሃኒትን መግቢን ናብ ትግራይ ምእታው ይቐጽል ደኣ’ምበር፡ ምስቲ ኣጋጢሙ ዝጸንሐ ሕጽረት ሰፊሕ ጋግ ከም ዘሎ ሓቢሩ።


መቐለ፤ ግምታትን ትጽቢታትን ደገፍቲን ተጻወትቲ ነበርን ኣብ ዋንጫ ዓለም 2022


ኣስመራ፤ ግምታትን ትጽቢታትን ደገፍቲን ተጻወትቲ ነበርን ኣብ ዋንጫ ዓለም 2022

ኣስመራ:ግምታትን ትጽቢታትን ደገፍቲን ተጻወትቲ ነበርን ኣብ ዋንጫ ዓለም 2022


ጉዳይ ስምምዕ ፕሪቶሪያ ኣብ ዘተ ስትራተጂ ምምሕዳር ባይደን ተላዒሉ

ኮንግረስ ኣመሪካ “ስትራተጂ ምምሕዳር ባይደን ኣብ ሃገራት ትሕተ-ሳህራ ኣፍሪቃ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ትማሊ ሓሙስ ኣብ ዝገበሮ ጻንሖት፡ ብወገን ኣባል ኮንግረስ ብራድ ሸርማን ንከይዲ ድሕሪ ስምምዕ ፕሪቶሪያ ተላዒሉ ነይሩ። እቲ ካብ ካሊፎርኒያ ዝዀነ ኣባል ንኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ምክትታል ጉዳያት ኣፍሪቃ ዝዀነት ሞልይ ፊ ኣብ ዘቕረቦ ሕቶ፡ “ኤርትራ ሰራዊታ ክትስሕብ ተስፋ እገብር ሽሕ'ኳ ኣካል`ቲ ስምምዕ እንተዘይኮነት”፡ግን ኣብ ክልል ትግራይ ሰፊሕ ዓመጽን ጥሕሰትን እናፈጸመት እንከላ፡ “በቲ ስምምዕ ተቐይዳ ሰራዊታ እንተዘይሲሒባ ኣብ ልዕሊ`ታ ሃገር እንኮላይ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፍወርቂን ጽላት ዕደና እታ ሃገርን ማዕቀብ ክግበር ክንድግፍ`ዶ ኣይግባእን" ክብል ሓቲቱ። እቲ ኣባል ኮንግረስ ብተመሳሳሊ ነቲ ዘድሊ ቅድመ-ኩነት እንተ ዘየማሊኣ ኢትዮጵያ ናብ ስምምዕ ኣጉዋ ከይትምለስ፡ ካብ ዓለማውያን ትካላት ከም ባንክ ዓለምን ዓለምለኸ ትካል ገንዘብ (IMF) ፋይናንሳዊ ሓገዛት ደው ክብልን ካልእ ንዕጫ ዕድል ምዕራብ ትግራይ ዝመልከትን ኣርእስታት ኣልዒሉ። ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ምክትታል ጉዳያት ኣፍሪቃ ዝዀነት ሞልይ ፊ ድማ ምስሓብ ሓይልታት ወጻኢ ኣካል`ቲ ስምምዕ ምዃኑ ድሕሪ ምጥቃስ ኤርትራ`ውን ክትስሕብ ዝከኣሎም ክግበሩ ምዃኖም፡ ንኢትዮጵያ’ውን ነቲ ዝፈረመቶ ስምምዕ ከተትግብር ክሰርሑ ምዃኖምን ኣመልኪታ። ኣብ ዝርዝር ናይ ምዕራብ ትግራይ ዝካየድ መጻኢ መደባት ግን ኣብ ከይዲ ዝርአ እምበር ንቤት ጽሕፈታ ከም ዘይምልከት ሓቢራ።


ርእይቶ ሰብ-መዚ ብዛዕባ ናብ ክልል ትግራይ ዝኣተወ ቀረባት መድሃኒት

ድሕሪ ስምምዕ ደቡብ ኣፍሪቃ ንፈለማ እዋን፡ ናብ ክልል ትግራይ ዝኣተወ ቀረባት መድሃኒት፡ ትስፉዎ ምጅማር ደኣ ይዅን እምበር፡ ምስቲ ዘሎ ጠላባት ክነጻጸር እንከሎ ግን ኣዝዩ ትሑት’ዩ ክብሉ ሰብ-መዚ እቲ ክልል ይገልጹ ኣለዉ። ተስፋኦም ተወሳኺ ቀረባት ክለኣኽ’ዩ።


ኢትዮጵያ ሃገራዊ ኮሚቴ ጸረ-ብልሽውና ኣቑማ

ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ኢትዮጵያ እናተለምደ መጽዩ ዝበሎ ተግባራት ብልሽውና ንምንካይ ሃገራዊ ኮሚቴ ጸረ-ብልሽውና ምምስራቱ ዕላዊ ጌሩ። ቅድሚ ትማሊ ንባይቶ ወከልቲ ህዝቢ መብርሂ ዝሃበ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ፡ ብልሽውና ኣብ ኢትዮጵያ ብዘተሓሳስብ ደረጃ ምስፍሑን ንዕኡ ንምክልኻል መንግስቱ ሓደ ሃገራዊ ኮሚቴ ጸረ-ብልሽውና ኣብ ሓጺር መዓልታት ከምዘቝምን ኣፍሊጡ ኔሩ`ዩ። ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ሎሚ ኣብ ማሕበራዊ ገጻቱ ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፡ ብልሽውና ኣብዚ እዋን`ዚ ስግኣት ድሕነት ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ኣብ ኣወሃህባ ኣገልግሎት፡ኣተሓሕዛ መሬት፡ኣብ መዳይ ፋይናንስ፡ ኣብ መስርሕ ዕድግን መሸጣን ኣብ ባይቶታት ፍትሒ፡ ዝተፈላለዩ ትካላት መንግስቲ ከምኡ`ውን ትካላት ልምዓት ዝኣመሰሉ ብዝርኣይ ዘሎ ብልሽውና ህዝቢ የማርር ከምዘሎ ብዝርዝር ኣብሪሁ`ሎ። ብዛዕባ`ዚ ርእይትኦም ካብ መንጎ ዝተሓተቱ ዋና ፈጻሚ ስራሕ ማሕበር ቁጠባ ኢትዮጵያ ፕሮፈሰር መንግስቱ ከተማ ብወገኖም፡ ነቲ ጸገም ተረዲእካ ኮሚቴ ምምስራቱ ዘድንቑ እንተኾኑ`ኳ፡ እቲ ሱር ዝሰደደ ጸገም ክፍታሕ`ዩ ኢሎም ከምዘይኣምኑ ገሊጾም ኣለዉ። ሓላፊት ሓባራዊ ቤት ምኽሪ ሰልፍታት ፖለቲካ ዶ/ር ራሄል ባፌ`ውን፡ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጥን ተሓታታይነትን እንተዘይሰፊኑ፡ እቲ ዝተመስረተ ኮሚቴ ጸረ-ብልሽውና ዕዉት ክኸውን ከምዘይክእል`ያ ትገልጽ። ሎሚ ዕላዊ ዝኾነ ኮሚቴ ጸረ-ብልሽውና ኢትዮጵያ፡ ዳይሬክተር ሃገራዊ ድሕነት ኣቶ ተመስገን ጥሩነህ፡ ሚንስተር ፍትሒ ዶ/ር ጌደዎን ጢሞትዮዎስ ዝርከብዎ ሸውዓተ ኣባላት ዝሓቖፈ`ዩ።


ፕሮግራም መግቢ ዓለም ተወሳኺ ሓገዝ ንትግራይ ምልኣኹ የመልክት፣ ሰብ-መዚ ኣመሪካ ንዝዓበየ ሰብኣዊ ሓገዝ ይጽውዑ

ፕሮግራም መግቢ ዓለም (WFP) ጨንፈር ኢትዮጵያ ሎሚ’ውን ካብ ኮምቦልቻ ተበጊሰን ክልል ትግራይ ዝኣተዋ መካይን ሓገዝ ምስዳዱ ብናይ ትዊተር መልእኽቱ ሓቢሩ። እተን እኽሊ፡ ዘይቲን ካልእ ቀረባት መግቢን ዝጸዓና መካይን፡ 300 ቶን ዝኸውን ሓገዝ ምግዓዘን እቲ ጽሑፍ የመልክት። ከም ሓበሬታ ፕሮግራም መግቢ ዓለም እቲ ሓገዝ ኣብ ኣላማጣ ዝርከቡ ኣስታት 67-ሽሕ ዜጋታት ዝዕደል’ዩ። ብዅሉ መገድታት ተመሳሳሊ ሓገዝ ክውሕዝ ኣዝዩ ኣድላዪ ምዃኑ ድማ እቲ ቤት ጽሕፈት ጠቒሱ ኣሎ።  እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ፡ ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሊንዳ ቶማስ-ግሪንፊልድ ብትዊተር ኣብ ዝጸሓፈቶ መልእኽቲ፡ “እቲ ተበጊሱ ዘሎ ሰብኣዊ ሓገዝ ይደንጕ ደኣ’ምበር ደስ ዘብል ዜና’ዩ” ክትብል ገሊጻ። ኣብ ዝመጽእ መዓልታት ድማ መጠን ሰብኣዊ ሓገዝ ዓብዩ ነቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ድሌታት ክዳረጎ ተማሕጺና። ብተመሳሳሊ’ውን ኣመሓዳሪት ተራድኦ ዓለምለኸ ኣመሪካ (USAID) ዝዀነት ሳምንታ ፖወር፡ ኣብ ትዊተር ናይ ትዊተር ገጻ፡ “ኣብ ክልተ ዓመት ዝተራእየ ስቓይ መዳርግቲ የብሉን፡” ኢላ። እቲ ጀሚሩ ዘሎ ሰብኣዊ ሓገዝ ድማ ከየቋረጸን ብዝሓየለ መገዱን ክቕጽል ድማ ጸዊዓ።


ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ ካብ ቤት ማእሰርቲ ተፈቲሑ

ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ ሎሚ ረቡዕ ሕዳር 16,2022 ካብ ቤት ማእሰርቲ ተፈቲሑ። ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ ብ30 ሽሕ ቅርሺ ዋሕስ ክፍታሕ ትማሊ ብዝሃቦ ውሳነ ሎሚ ረቡዕ ድሕሪ ቐትሪ ካብ ቤት ማእሰርቲ ቂሊንጦ ከምዝተፈትሐ ሓው እቲ ጋዜጠኛ ታሪኩ ደሳለኝ ንድምፂ ኣመሪካ ገሊፁ። ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ ንክፍታሕ ዝተወሰነ ትማሊ ሰሉስ እኳ እንተነበረ፣ ቤት ማእሰርቲ ቂሊንጦ ክፈትሖ ከምዘይከኣለ ጠበቕኡ ተዛሪቦም። ጠበቓ እቲ ጋዜጠኛ ቤተማርያም ኣለማየሁ ሎሚ ናብ ቤት ፍርዲ ከይዶም ነቲ ቤት ማእሰርቲ ካልኣይ ደብዳበ ክፀሓፈሉ ብምግባሮም ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ ሎሚ ድሕሪ ቐትሪ ከምዝተፈትሐ ታሪኩ ደሳለኝ ኣረዲኡ። ኣቐዲሙ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ ብ100 ሺሕ ቅርሺ ዋሕስ ክፍታሕ ወሲኑ እኳ እንተነበረ፣ ዓቃቢ ሕጊ ነቲ ውሳነ ብምቅዋም ንጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ይግባይ ብምባሉ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ከይተፈትሐ ፀኒሑ እዩ።


ዕላል ምስ ስነ ጥበባዊ ሓጎስ ወልደገብርኤል(ሲዚኒኖ)

ኣዝዮም ህቡባት ኤርትራውያን ኮመዲያን ሓደ ሓጎስ ወልደገብርኤል(ሱዙኒኖ) ኣብ ቀረባ እዋን "ሮማን" እትብል ቀዳማይቲ መጽሓፉ ምዃና ዘመልከተ መጽሓፍ ናብ ኣንባብቲ ዘርጊሑ ኣሎ። ነዛ መጽሓፍ ምኽንያት ብምግባር፡ ምስ ሓጎስ ስለምንታይ ካብ ምውሳእ ናብ ጽሑፍ ከም ዝሰገረን ካልእ ምስኡ ዝተኣሳሰር ኣርእስቲን ኣውጊዕግናዮ ኣሎና።


“ንስምምዕ ደቡብ ኣፍሪቃ ብምሉእ ቅንዕና ከነተግብር ቅሩባት ኢና”ቀ/ሚ ኣቢይ

ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ሎሚ ሰሉስ ምስ ቤት ምኽሪ ተዋካሎ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ ዘካየድዎ ርክብ፡ መንግስቶም ነቲ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝተኸተመ ስምምዕ ንነባሪ ሰላምን ዘላቒ ምቍራጽ ተጻብኦታትን ብቕንዕናን ምሉእ ልቢን ክሰርሕ ድሉዊ ምህላዉ ገሊጾም። እቲ ኲናት ህይወት ሓያሎ ሰባት ምውሳዱ ኣሕዛኒን ክድገም ዘየድሊን ምዃኑ ዘመልከቱ እቶም ቀዳማይ ሚኒስተር፡ “ሕጂ ግን ንቕድሚት ክንከይድ ተሰማምዒናስ ውዕል’ውን ፈሪምና” ኢሎም። ቀጺሎም ድማ እቶም ቀዳማይ ሚኒስተር፡ “እቲ ተሪፉ ዘሎ መገዲ ነቲ ዝተፈርመ ስምምዕ ብቕኑዕ ልቢ ኣብ ግብሪ ምውዓሉ’ዩ፡” ኢሎም። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣብ ጻንሖቶም’ውን ንሕቶታት ወልቃይትን ካልእ ኣከራኻሪ ጉዳያትን ጠቒሶም ነይሮም። ከም ዘረባኦም፡ “ንሕና ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝኸድና ፍልልያትና ብሰላምን ዘተን ንምፍታሕ ኢና፡” ኢሎም። ወሲኾም ድማ፡ “እቲ ክርክር ብመሰረት ብሕጊን ስርዓትን እታ ሃገር” ክፍታሕ ምዃኑ ሓቢሮም። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ዓለምለኸ ኮሚተ ቀይሕ መስቀል ጨንፈር ኢትዮጵያ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ኣዝዩ ኣገዳሲ ህይወት-ኣድሕን መድሃኒት ዝሓዛ ክልተ ናይ ጽዕነት መካይን ሎሚ ሰሉስ መቐለ ኣትየን ኣለዋ። ሎሚ 40 ቶን መድሃኒታት ሒዘን ምእታወን ዝተሓበራ መካይን ጽዕነት፡ ነቲ ብሰንኪ ሕጽረት መድሃኒታት ክሳቐ ዝጸንሐን ዘሎ ኣገልግሎት ጥዕና እቲ ክልል ኣብ ምቅላል ኣበርክቶ ክህሉዎ ብዅሉ ወገናት ተስፋ ይግበሮ። ኮሚተ ቀይሕ መስቀል ተወሳኺ ኣገዳሲ መድሃኒታት’ውን ናብ ትግራይ ንምእታው ኣብ መገዲ ምህላዉ እቲ ቤት ጽሕፈት ብትዊተር ኣቢሉ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ኣመልኪቱ'ሎ።


ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት ጅቡቲ ሓገዝ ይጽውዑ

ኣብ ጅቡቲ መዓስከር ሆልሆል ዝነብሩ ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት ብዋሕዲ መግብን ማይን ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ፀገማት ከምዘለውዎም ንድምፂ ኣሜሪካ ተዛሪቦም። ኣብቲ ከባቢ ዝለዓል ህቦብላ ነቲ ናይ ቴንዳ መንበሪኦም ከምዘፍርሶን፣ ነቲ ቴንዳ ዝቕይረሎም ኣካል ከምዘየለን ይገልፁ። ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ዝተሓተተ ላዕለዋይ ኮሚሽነር ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት (UNHCR) ድማ ነቲ ትካል ገጢሙዎ ዘሎ ስእነት ቀረባት ይጠቅስ።


ፕረ. ሶማል ሓሰን ሽኽ ማሕሙድ፡ ኣብ ኤርትራ ዝገበሮ ምብጻሕ ፈጺሙ ናብ ሃገሩ ተመሊሱ

ሓሙስ 10 ሕዳር ድ.ቀ ኣብ ኣስመራ ዝኣተወ፡ ፕረዚደንት ሶማል ሓሰን ሽኽ ማሕሙድ፡ ኣብ ኤርትራ ዝገበሮ ናይ ሰለስተ መዓልታት ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ፈጺሙ፡ ቀዳም 12 ሕዳር ድሕሪ ቀትሪ ናብ ሃገሩ ተመሊሱ። ኣብ ናይ ኤርትራ ዑደቱ ብፕረዚደንት ኢሳያስ ተሰንዩ ወታሃደራዊ ስልጠና ንዝቐስሙ ዘለዉ ሶማላውያን ወታሃደራት ሓይሊ ባሕሪ፡ ሓይሊ ኣየርን መካናይዝን ዝበጽሐ ፕረዚደንት ሓሰን፡ ዛጊት ግን ብዛዕባ ናብ ሃገሮም ናይ ምምላስ ግዜ ኣየነጸረን።


ኣመሪካ ኣብ ኬንያ ዝተፈረመ ስምምዕ ደገፋ ብምግላጽ ቅልጡፍ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ክምለስ ትጽውዕ

ብቐዳም ኣብ ናይሮቢ ኬንያ ኣብ መንጎ ላዕለዎት ወታሃደራውያን መራሕቲ ፈደራላዊ መንግስቲን ህወሓትን ዝተፈረመ ስምምዕ ምፍታሕ ዕጥቂ፡ ምምላስ ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ምትግባር ዘላቒ ምቍራጽ ተጻብኦታት ኣመሪካ ብሓጐስ ከም እትቕበሎ ወሃብ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ነድ ፕራይስ ገሊጹ። ንስምምዕ ፕሪቶሪያ ደቡብ-ኣፍሪቃ ሃገሩ ዘለዋ ምሉእ ደገፍ ዝገለጸ ፕራይስ፡ እቲ ተፈሪሙ ዘሎ ስምምዕ ተግባራዊ ንክኸውን ኣብቶም ብዂናት ተሃይሶም ዘለዉ ክልላት ትግራይ፡ ዓፋርን ኣምሓራን ቅልጡፍ ምምላስ ህዝባዊ ኣገልግሎት ክግበር ኣዘኻኺሩ። ንሰራዊት ፈደራል መንግስቲ መሪሑ ውዕል ዝፈረመ ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላ ኣብ ማዕርፎ ነፈርቲ ኣዲስ-ኣበብ ኣብ ዝሃቦ ቃል ነቲ ስምምዕ ኣብ ምትግባር ክሰርሑ ምዃኖም ኣመልኪቱ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ሎሚ መቐለ ምእታዎም ዘመልከተ ንውድብ ህወሓት መሪሑ ኣብቲ ስምምዕ ዝቐነየ ኣይተ ጌታቸው ረዳ፡ ኣብ ናይ ትዊተር መልእኽቱ፡ “እቲ ተሪፉ ዘሎ ቀሊል ዘይኰነ መገዲ ነቲ ዝኸተምናዮ ስምምዕ ኣብ ግብሪ ምውዓሉ’ዩ” ክብል ጽሒፉ። ብፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላን ኣዛዚ ሓይልታት ትግራይ ሌተናል ጀነራል ታደሰ ወረደን ብቐዳም ኣብ ናይሮቢ ኬንያ ዝተፈረመ በዓል ሽዱሽተ ኣዕኑድ ስምምዕ 1. ንዘላቒ ምቍራጽ ተጻብኦታት 2. ምፍታሕ ዕጥቂ ሓይልታት ህወሓት 3. ምክልኻል ድሕነት ሲቪላውያን ዜጋታት 4. ምብጻሕ ሰብኣዊ ሓገዝ 5. ምክትታል ንትግባረ ስምምዕን 6. ተራ መራኸቢ ብዙሃንን ዘጠቓለለ’ዩ።


ትንታነ: ኣብ ጉዳይ ስምምዕ ንዘላቒ ሰላምን ነባሪ ምቍራጽ ተጻብኦታትን ኢትዮጵያ

ጌታቸው ገብረኪሮስ ኣብ ምሕላቕ ሰብኣዊ መሰላትን ኣፈታትሓ ግጭታትን ዝነጥፍ ብትምህርቱ ካብ መቐለ ዩኒቨርሲቲ ብሕጊ ዝተመረቐ፡ ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ ክፍለግዝኣት ቨርጂንያ ዝነብር ኢትዮጵያዊ እዩ። ኣሃድ በንዓሚ ይብሃል፡ ኣብ ኤርትራ ዝዓበየ ኢትዮጵያዊ ኾይኑ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ትንተና ቀርኒ ኣፍሪቃን መጽናዕቲ ሚድያን ዝነጥፍ እዩ። ብዛዕባ እቲ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝተፈረመ ስምምዕ ንዘላቒ ሰላምን ነባሪ ምቍራጽ ተጻብኦታትን ኣዘራሪብናዮም ኣለና።


ላዕለዎት ወታሃደራውያን መራሕቲ ፈደራላዊ መንግስቲን ህወሓትን ውዕል ናይሮቢ ፈሪሞም

ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ፕሪቶሪያ ደቡብ-ኣፍሪቃ ዝተፈረመ ስምምዕ ንዘላቒ ሰላምን ነባሪ ምቍራጽ ተጻብኦታትን፡ ኣብ ናይሮቢ ክዛተዩ ዝቐነዩ ላዕለዎት ወታሃደራውያን መራሕቲ ፈደራላዊ መንግስቲን ህወሓትን ሎሚ ስምምዕ ፈሪሞም። እቲ ብወገን ፈደራላዊ መንግስቲ ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላ፡ ብወገን ወታሃደራዊ ኣዛዚ ህወሓት ድማ ሌ/ጀነራል ታደሰ ወረደ ዝተኸተመ ስምምዕ፡ መቓን ግዜ ምፍታሕ ዕጥቂን ምምላስ ናብ ሲቪላዊ ህይወት ምስ ህወሓት ተጸንቢሮም ዘለዉ ተቓለስቲ፡ ምምላስ ንቡር ህዝባዊ ኣገልግሎት ናብ ክልል ትግራይን ነባሪ ምቍራጽ ተጻብኦታትን ዝምልከት’ዩ። ስምምዕ ናይሮቢ ሽዱሽተ ኣዕኑድ ዝሓቘፈ ኰይኑ፤ 1. ንዘላቒ ምቍራጽ ተጻብኦታት 2. ምፍታሕ ዕጥቂ ሓይልታት ህወሓት 3. ምክልኻል ድሕነት ሲቪላውያን ዜጋታት 4. ምብጻሕ ሰብኣዊ ሓገዝ 5. ምክትታል ንትግባረ ስምምዕን 6. ተራ መራኸቢ ብዙሃንን ዘካተተ’ዩ። ብመሰረት ሎሚ ቀዳም ዝተኸተመ ስምምዕ፡ ናብ ክልል ትግራይ ሰብኣዊ ተበጻሕነት ክኣቱ፡ ኣብቲ ስራሕ ንዝነጥፉ ሰራሕተኛታት ውሕሰነት ጸጥታ ክወሃብ፡ ብኽልተ ኣካላት ዝተጣየሰ ወገን ድማ ነቲ ከይዲ ክዕዘብን ምትግባሩ ክከታተልን ተሰማሚዖም ኣለዉ። ብመሰረት ተበጺሑ ዘሎ ስምምዕ ፈደራል መንግስቲ ንክልል ትግራይ ዝኸውን ውሕስነት ጸጥታ ክህብ እንከሎ፡ ሓይልታት ህወሓት ድማ ብረቶም ኣውሪዶም ናብ ሲቪላዊ ህይወት ንምምላስ በብደረጃኡ ዝተቐመጠ ኰይኑ፡ ሰሉስ 15 ሕዳር ነቲ መስርሕ ክጅምር ተሰማምዖም ኣለዉ። ድሕሪ ናይ 15 ሕዳር ቀዳማይ ርክብ፡ ምፍታሕ ዕጥቂ በብደረጃኡን፡ ድሕሪ ኣርባዕተ መዓልታት ናይቲ ቀዳማይ ርክብ ምስ ሰራዊትን ኣዘዝቶምን ክኸውን ኣብቲ ስምምዕ ተፈሪሙ ኣሎ። ንትግባረ እቲ ተበጺሑ ዘሎ ስምምዕ ብኣላይነትን ተዓዝብነት ሕብረት ኣፍሪቃ ክኸውን እቲ ዝተፈረመ ውዕል ይጠቅስ። ሰኑይ ጀሚሩ ሎሚ ቀዳም ዝተዛዘመ ርክብ ላዕለዎት መራሕቲ ብኣላይነትን ኦሊሰጎን ኦብሳንጆን ኡሁር ኬንያታን፡ ብቐንዱ ድማ ብመንጎኝነት ሕብረት ኣፍሪቃን ተዓዛብነት ካልኦት ኣካላትን’ዩ ክካየድ ቀንዩ። ክልቲኦም ወገናት ዝቆጻጸሩዎ መራኸቢ ብዙሃን፡ ተዃታዂ ቃና ከውግድ ድማ ስምምዕ ናይሮቢ ይሕብር።


“ብኮንትሮባንድ ዝኣቱ መድሃኒታት ኢና ክንጥቀም ጸኒሕና” ዶ/ር ክብሮም ገ/ስላሴ

ድሕሪ ናይ ወርሒ ታሕሳስ ምውላዕ ኲናት፡ እቲ ብንእሽቶ መጠን’ውን ይዅን ናብ ክልል ትግራይ ዝኣቱ ዝነበረ መድሃኒታት ኣቋሪጹ ኣሎ። ምስ ምኽታም ውዕል ንዘላቒ ሰላምን ነባሪ ምቍራጽ ተጻብኦታትን ፕሪቶሪያ ተስፋ ተገይሩዎ ዝነበረ’ውን ዛጊት ከም ዘይበጽሐ ሓላፊ ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር ይገልጽ። ንልኡኽ መንግስቲ መሪሖም ኣብ ናይሮቢ ኬንያ ዝዛራረቡ ዘለዉ ኣምባሳድር ሬድዋን ሑሴን፡ ኣብዚ ሰሙን ወይ ዝመጽእ ሰሙን ናብ ክልል ትግራይ መሰረታዊ ኣገልግሎት ክምለስ ምዃኑ ቃል ኣትዮም ነይሮም። ዝርዝር ተበጺሑ ዘሎ ምዕባለታት ግን ኣይበጽሓናን።


ፕረ.ሶማል ምስ ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ንዝስልጥኑ ዘለዉ ሶማላውያን በጺሑ

ንናይ ኣርባዕተ መዓልታት ዑደት ስራሕ ናብ ኤርትራ ዝኣተወ ፕረዚደንት ሶማል ሓሰን ሼክ ማሕሙድ፡ ኣብ ቤተ-መንግስቲ ኤርትራ ምስ ፕረዚደንት ኢሳያስ ንኽልተኣዊ ምትሕግጋዝ ዝምልከት ሓባራዊ ዘተ ኣካዪዶም። ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ ርክቦም፡ ንጸጥታ እቲ ዞባ ኣመልኪቶም’ውን ተመያዪጦም ኣለዉ። ሎሚ ዓርቢ 11 ሕዳር ቅድሚ ቀትሪ፡ ፕረ.ሓሰን ሼክ ማሕሙድን ምስኡ ዝመጸ ልኡኽን ብፕረ.ኢሳያስ ተሰንዮም ኣብ ሓይሊ ኣየር ኤርትራ በጺሖም። ብኣዛዚ ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ተመሪሖም ከኣ ንንጥፈታት ሓይሊ ኣየር ኤርትራን ኣብ ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ምስ ዝስልጥኑ ዘለዉ ሶማልያውያን ርክብ ኣካይዱ። በቶም ሶማልያውያን ሰልጠንቲ ዝቐረበ ወታሃደራዊ ሰልፊ‘ውን ተዓዚቡ። ፕረ.ሓሰን ሼኽ ማሕሙድን ንሱ ዝመረሖን ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣብሺር ዑመር ጃምዕን ዝሓቖፈ ልኡኽ፡ ናይ ኣርባዕተ መዓልታት ምብጻሕ ንምፍጻም፡ ትማሊ ሓሙስ ድሕሪ ቀትሪ’ዮም ኣስመራ ኣትዮም።


መንግስቲ ኢትዮጵያ 70% ክልል ትግራይ ምቁጽጻሩን ሓገዝ ይኣትው ምህላውን ይገልጽ: ክልል ትግራይ ግን ነዚ ይነጽግ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ሓይልታቱ ን70% ክልል ትግራይ ምቁፅፃሩን ረድኤት ከምዝተልኣኸን ሎሚ ዓርቢ ገሊፁ።ሓይልታት ትግራይ ግን ነቲ ዝተባህለ ብቅፅበት ውዱቕ ገይሮምዎ። ሰብኣዊ ሓገዝ ናብቲ ዝነበሮ ክምለስ ነቲ ንክልተ ዓመታት ዝተኻየደ ደማዊ ኲናት ከብቅዕ ኣብ መንጎ ፌደራል መንግስትን ህወሓትን ዝተፈረመ ስምምዕ ሰላም ሓደ ካብቶም ቁልፊ ነጥብታት ሓደ እዩ። ነሓድሕዶም ዝገራጨው መግልፅታት ዝሃቡ ተዋጋእቲ ወገናት ኣብ ዋና ከተማ ኬንያ ናይሮቢ ይዘራርቡ ኣብዘለውሉ እዋን እዩ። ኣማኻሪ ሃገራዊ ፀጥታ ቀዳማይ ሚንስተር ዝኾኑ ኣቶ ሬድዋን ሑሴን ብትዊተር ኣብ ዝዘርግሕዎ መልእኽቲ ‘’70% ክልል ትግራይ ኣብ ትሕቲ ሓይሊ ምክልኻል ኢትዮጵያ ይርከብ’’ኢሎም። "ረድኤት ቅድሚ ሎሚ ተራእዩ ብዘይፈልጥ ኣገባብ ይውሕዝ ኣሎ’’ ምስ በሉ መግብን መድሃኒትን ዝፀዓና መካይን ናብ ከተማ ሽረ ከምዝተልኣኻን በረራ እውን ከምዝተፈቐደን ወሲኾም ገሊፆም።ኣቶ ረድዋን ሑሴን "ረድኤት ብዝምልከት ዝኾነ ይኹን ዓይነት ዕንቅፋት የለን’’ ኢሎም ። ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ንመግለፂ ኣቶ ሬድዋን ነፂጎምዎ።ኣቶ ጌታቸው ንኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ኣብ ዝሃብዎ ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ "ሓቅታቱ ካብ ቀጢን ኣየር ይነቅል እዩ ዘሎ’’ኢሎም ። ኣስታት ሽዱሽተ ሚሊዮን ህዝቢ ዝነብረሉ ክልል ትግራይ ንጋዜጠኛታት ክፉት ብዘይምዃኑ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ነቲ ዝተባህለ ብነፃ ወገን ከረጋግፆ ኣይክኣለን።ክልል ትግራይ ብሰንኪ ስእነት መግብን መድሃኒትን ከምኡ እውን ኤሌክትሪክ ፣ ባንክን ኮሚኒኬሽንን ሓዊሱ ስኣን መሰረታዊ ኣገልግሎታት ኣብ ከቢድ ሰብኣዊ ቅልውላው ይርከብ። ኣብ ትግራይ ዝመደብሩ ሰራሕተኛ ረድኤት ንኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ኣብ ዝሃቦ ቃል "ሬድዋን ብትዊተር ዝዘርግሖ መልእኽቲ ውፁእ ሕሶት እዩ’’ ኢሉ።"ናብ ከተማ ሽረ ዝኣተወ ረድኤት የለን" ዝበለ እዚ ሰራሕተኛ ‘’ዝተፀገነ ኣገልግሎት የለን ፣ በረራ እውን ኣይተፈቐደን ብዙሓት ብጥምየት ይሞቱ ኣለው" ኢሉ።


ባንክታት ኢትዮጵያ ምስ ምእታው ባንክታት ወጻኢ ሃገር ናብ ሓደ ክሓብሩ ሓድሽ ዝወጸ መጽናዕቲ ይሕብር

ባንክታት ኢትዮጵያ ካብ ባንክታት ወጻኢ ሃገራት ንዝመጾም ተጽዕኖ ንምፅዋር፣ ናብ ሓደ ክወሃዱ ከምዘለዎም ሓደ መፅናዕቲ ኣመልኪቱ። እቲ ብማሕበር ሰብ ሞያ ቁጠባ ኢትዮጵያ ዝቐረበ መፅናዕቲ፣ እታ ሃገር ዕዳጋኣ ንናይ ወፃኢ ባንክታት ክትከፍት እንከላ ባንክታት ውሽጢ ዓዲ በቶም ዓበይቲ ባንክታት ወፃኢ ከምዝዕብለሉን ከምዝጥቕለሉን የመልክት። በዚ ድማ ናይ ምውድዳር ዓቕሞም ክዳኸም ከምዝኽእል የረድእ። ነዚ ፀገም ንምፅዋር ድማ ውህደት ብምፍጣር ናብ ሓደ ዓብዪ ባንኪ ክዓብዩ ከምዘለዎም እቲ መፅናዕቲ የመልክት። ሰብ ሞያን ሓለፍትን ባንክታት ኢትዮጵያ ግን በዚ ኣይስማምዑን። ዋና ፀሓፊ ማሕበር ባንክታት ኢትዮጵያ ኣቶ ደምሰው ካሳ፣ ነቲ ዝመፅእ ፀገም ንምፅዋር ነተን ባንክታት ተዋሃዳ ምባል ጊዜኡ ኣይኮነን ይብሉ። እኳደኣስ ሃገራዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ጥብቕ ዝበለ ናይ ምቁፅፃር ዓቕሚ ከማዕብልን ስርዓት ክዝርግሕን ይሓቱ። ኣቶ ቴዎድሮስ ሃይሉ ካብ ኣዋሽ ባንክ ድማ እቶም ባንክታት ተዋሂዶም ዝፈጥርዎ ነገር የለን፣ መንግስቲ ግን ፍትሓዊ ዝኾነ ናይ መወዳደሪ ባይታ ክፈጥር ኣለዎ ብምባል ተዛሪቦም። ባንክታት ወፃኢ ሃገራት ብዙሕ ፀገም ከስዕቡ ከምዝኽእሉ እውን ሓቢሮም። ነቲ መፅናዕቲ ዘቕረቡ ዶ/ር ፈጠነ ቦጋለ ናይ ወፃኢ ሃገራት ባንክታት ናብ ኢትዮጵያ እንተኣትዮም ዘምፅእዎ ረብሓ እውን ከምዘሎ ይገልፁ። ባንክታት ወፃኢ ሃገራት ኣብ ዝመጽሉ ውድድር ስለዝውስኽ ዝርገሐ ኣገልግሎት ባንኪ ክዓቢ እዩ፣ ኣብ ከተማታት ተኣኪቦም ዘለው ባንክታት'ውን ናብ ገጠራት ክዝርግሑ እዮም ይብሉ። ነቶም ባንክታት ስዒቦም ሰብ ሃብቲ ወፃኢ ሃገራት እውን ናብ ኢትዮጵያ ከምዝመፁን በዚ ድማ ዋሕዚ ኢንቨስትመንት ከምዝውስኽን እቶም በዓል ሞያ ተዛሪቦም። ካብ ሃገራዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ኣብቲ መድረኽ ዝተረኸቡ ኣቶ ፍሬዘር ኣያሌው ብወገኖም ናይ ወፃኢ ሃገራት ባንክታት ክኣትውን ኣብ ኢትዮጵያ ጨንፈር ክኸፍቱን ምስ ባንክታት ውሽጢ ዓዲ ብምሕዝነት ክሰርሑን ኣለዎም ዝብሉ መምርሕታት ከምዝተዳለው ተዛሪቦም።


ሕብረት ኣውሮጳ ኣገልግሎት ጥዕና ብግጭት ዝተጎድኡ ክልላት ንምጽጋን 31.5 ሚልዮን ዩሮ ሓገዝ ሂቡ

ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ኢትዮጵያ ብግጭት ኣብ ዝተጎድኡ ክልላት ኣገደስቲ ዝኾኑ ኣገልግሎታት ጥዕና ናብቲ ዝነበሮ ንምምላስ 31.5 ሚሊዮን ዩሮ ንናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ህጻናት ኣድህን ከምዝሃበ ትማሊ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዘውፅኦ ጋዜጣዊ መግለፂ ሓቢሩ። እቲ ሓገዝ ብግጭት ኣብ ዝተሃስዩ ክልላት ዝርከቡ ደቂ ኣንስትዮን ህፃናትን ናብራኦም ከምዘመሓይሽ እቲ መግለፂ ይሕብር። ኣብ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ሕብረት ኣውሮጳ ሮላንድ ኮቢያ ‘’ኲናት ኣብ ልዕሊ ደቂ ሰባት ዘውርዶ ኣሰቃቒ ጉድኣት ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ስርዓተ ጥዕና ዝለዓለ ጉድኣት የስዕብ’’ኢሎም።"ሕጂ ንሰላም ብምስምምዖም ንኩሎም ኢትዮጵያዊያን ንምሕጋዝ ብዝሓሸ ክንሰርሕ ንኽእል ኢና ፤እቲ ገንዘብ ድማ ዝተበተኸ ኣገልግሎታትን ዝዓነዉ ትካላት ጥዕናን ዳግም ንምስራሕ ክሕግዝ እዩ" ኢሎም። ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ብሰንኪ እቲ ግጭት ልዕሊ 3,000 ትካላት ጥዕና ካብ ስራሕ ወፃኢ ኮይኖም ኣስታት 700,000 ቆልዑ ድማ ግቡኡ ክታበታት ኣይረኸቡን።


ዕዳጋታት መቐለ መጠናዊ ርግኣት ይርኣዮ፣ “ዘላቕነት” ክህሉዎ ነጋዶ ይትስፈዉ

ድሕሪ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ስምምዕ ንዘላቒ ሰላምን ነባሪ ምቍራጽ ተጻብኦታትን፡ እቲ ብስእነት ቀረባትን ናህሪ ዋጋታትን ክሳቐ ዝጸንሐ ዕዳጋታት ከተማ መቐለ፡ መጠናዊ ርግኣት ይርኣዮ ከም ዘሎ ኣብቲ ቦታ በጺሑ ዝተዓዘበ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ይሕብር።


ዝርርብ ወታሃደራውያን መራሕቲ ኢትዮጵያ ሎሚ ሓሙስ ክዛዘም ትጽቢት ይግበር

ኣብ ናይሮቢ ኬንያ ኣብ መንጎ ወታሃደራውያን መራሕቲ ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያን ንክልል ትግራይ ዘመሓድር ዘሎ ውድብ ህወሓትን ካብቲ ቀዲሙ ተመዲቡዎ ዝነበረ ገደብ ግዜ ክሳብ ሎሚ ሓሙስ ከም ዝተናውሐ፡ ንናይ ቀረባ ምንጭታት ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ ጸብጺቡ። ዝርርብ ናይሮቢ ብቐንዱ ብዛዕባ ምፍታሕ ዕጥቂን ምጥያስ ናብ ሰለማዊ ህይወት ምስ ሓይልታት ትግራይ ተጸንቢሮም ዘለዉ ዕጡቓት ዝምልከት ኰይኑ፡ ከም ጸብጻብ ኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ ግን፡ ካልእ ንምምላስ መሰረታዊ ኣገልግሎት ኣብ ክልል ትግራይ ዝምልከት ምይይጥ’ውን ክጠቓለል’ዩ። ብዛዕባ’ቲ ኣብ ዕጹው ማዕጾ ዝካየድ ዘሎ ዝርርብ ክልቲኦም ወገናትን ዝተበጽሐ ስምምዕን ዛጊት ወግዓዊ ኣይኰነን። ከም ሓበሬታ ኣገልግሎት ዜና ኣሶሴይትድ ፕረስ፡ ኣብ ኲናት ክልል ትግራይ ቀጥታዊ ኢድ ዘለዎምን ኣብዚ ዘተ ዘይተዓደሙን ኤርትራን ክልል ኣምሓራን ነቲ ከይዲ ብኸመይ ክጸልዉዎ ከም ዝኽእል ናይ ሓያሎ ሕቶ ኰይኑ ኣሎ። ዜና ኣገልግሎት ኣሶሽትድ ፕረስ ድሕሪ ስምምዕ ንዘላቒ ሰላምን ነባሪ ምቍራጽ ተጻብኦታትን ደቡብ-ኣፍሪቃ፡ ናብ ክልል ትግራይ ክኣቱ ተስፋ ተገይሩዎ ዝነበረ መሰረታዊ ኣገልግሎት ዛጊት ብዘይምጅማሩ ሓያሎ ኣካላት ጻውዒት የቕርቡ ኣለዉ ይብል ።


ኤምባሲ ኣመሪካ ምስ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ኢትዮጵያ ምትሕብባር ላዕለዋይ ስልጠና ይህብ

ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ፡ ምስ ሚኒስትሪ ትምህርቲ እታ ሃገር ብምትሕብባር፡ ኣብ መዳያት ምሕደራ ዘተኰረ ስልጠና ይህብ ከም ዘሎ ካብ ኤምባሲ ዝወጸ መግለጺ ይሕብር። እቲ ብኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተመወለ ምስ ናይ ኣመሪካ ዩኒቨርሲቲታት ብምትሕብባር ዝተዋህበ ስልጠና ካብ 19 ዩኒቨርሲቲታት'ታ ሃገር ንዝተዋጽኡ ሰብ-ሞያ'ዩ ተዋሂቡ። እቲ ድሮ ን27 ኣባላት ላዕለዎት ኣመራርሕ ዩኒቨርስታት ስልጠና ሂቡ ዘሎ መደብ፡ ምስ ናይ ኣመሪካ ቴክሳስ ቴክ፡ ኦሃዮ ስቴት ዩኒቨርስቲን ኦኮልሃማ ስቴት ዩኒቨርስቲን ዝወሃብ’ዩ። ነዚ በብእብረኡ ዝቕጽል ስልጠና ብወገን ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ናይ ልዕሊ ፍርቂ ሚልዮን ዶላር ባጀት ተሰሊዑዎ ምህላዉ’ውን ካብቲ ኤምባሲ ዝበጽሓና ዜና ይሕብር።