ግብረ መልሲ ሰልፊታት ንውሳነ ሰልፊ ብልጽግና ንፍታሕ ክልል ትግራይ

ሰልፊ ብልጽግና ናይ ክልል ትግራይ ጉዳይ ብሰላማዊ መንገዲ ንምፍታሕ ዘሕለፎ ውሳነ ከምዝድግፉ ዝገለጹ ተወዳደርቲ ሰልፊታት ኣብ ግብራውነቱን መስርሕን ግን ሕቶ ከምዘለዎም ገሊፆም። ናብ ኵናት ዝተኣተወሉ ኣገባብ ጌጋ ምንባሩ ዝገለፁ ኣቦ መንበር ኦፌኮ ፕሮፌሰር መረራ ጉዲና ሕጂ እውን ሰላማዊ ፍታሕ ብትኹረት ክስርሓሉ ይግባእ ኢሎም። ፕሮፌሰር መረራ ወሲኾም ንናይታ ሃገር መንግስቲ ኣብ ምምራሕ ዝርከብ ሰልፊ ብልፅግና ንናይ ካልኦት ሓሳብ ንምቕባል ድልው ብዘይምዃኑ ኣብታ ሃገር ንዝተፈጥረ ቅልውላው ሓደ ምኽኒያት እዩ ኢሎም ። ምኽትል ኣቦ መንበር ሰልፊ ዓረና ኣቶ ጎይትኦም ፀጋይ ድማ እቲ ውሳነ ብቅልጡፍ ክትግበር ብምሕታት ኣብ ግብራዊነቱ ጥርጣረ ከምዘለዎም ሓቢሮም። ሓላፊ ውዳባዊ ጉዳያት ኢዜማ ኣቶ ዋሲሁን ተስፋየ ድማ ንናይ ብልፅግና ውሳነ እንተደገፉ እውን ውፅኢት ናይቲ ኵናት ከይተፈልጠ ተወሲዱ ዝበሉዎ መርገፂ ከምዘይቕበሉዎ ተዛሪቦም። ሰልፊ ብልፅግና ኣብ ዘካየዶ ፈላማይ ጉባኤኡ "ህዝቢ ትግራይ ይኸፍሎ ኣሎ’’ዝበሎ "ዘይግቡእ ዋጋ’’ ንምትራፍ ኩሎም አማራጺታት ሰላም ንምፍታሽ ምስምምዑ ኣፍሊጡ ኣሎ።ኣብዚ ጉዳይ ካብ ብልፅግና ተወሳኺ መብርሂ ንምርካብ ዝተኻየደ ፈተነ ኣይተዓወተን። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ኣተሓባባሪ ዝምድናታት ወጻኢ መንግስቲ ክልል ትግራይ ኣቶ ዮሃንስ ኣብርሃ ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ብድምጺ ኣመሪካ መደብ ቋንቋ ትግርኛ ኣብ ዝተሓተቱሉ፡ ጀማሪ እቲ ኲናት ባዕሉ ፈደራል መንግስቲ’ዩ ድሕሪ ምባል፡ ሓይልታት ትግራይ ድማ ንሰላም ዘለዎ ድሉውነት ካብቲ ዝሓዞ ቦታታት ክልል ኣምሓራን ዓፋርን ብምልቃቕ ከም ዘመስከረ ኣመልኪቶም፡ ሕጂ’ውን ክልል ትግራይ ነባሪ ሰላም ንምምጻእ ድሉው ምዃኑን ጠቒሶም።


ዂናት ዩክሬን ሩስያን ብዓይኒ ጽልዋ ቁጠባ ዓለም

ዂናት ዩክሬን ሩስያን ስዒቡ ኣሰራርዓ ቀረብን ጠለብን ዝተፈላለዩ ኣቑሑት ብፍላይ ድማ ነዳዲ ዋግኦም ክውስኽ ተራእዩ። ምስ ምውሳኽ ዋጋ ነዳዲ ዋጋ መጉዓዝያ፥ መግብን ካልኦት ኣቑሑት ከምዝውስኽ ሰብ ሞያ የጠንቅቑ። ምውሳኽ ዋጋ ነዳዲ ዓለም ምስ ዂናት ዩክሬን ሩስያን ዘለዎ ምትእስሳር ኣብ ልዕሊ ሩስያ ዝንበር ዘሎ እገዳታትን ካልኦት ስጉምቲታትን ንኣሰራርዓ መስርሕ ቀረብ ዓለም ብከመይ ይጸልዎ። ኣሉታዊን ኣወንታዊን ጽልዋ'ዚ ዂናት ኣብ ኣፍሪቃ ፥ ካብዘን ሃገራት ብብዝሒ ንዕዳጋ ዓለም ዝኣትው ዝነበረ ሰደድ ንጥረ ነገራት'ኸ እንታይ ጽልዋ ክህልዎ'ዩ ንዝብሉ ዛዕባታት ኣብ ዓውዲ ጽልዋ ዕደና ኣብ ቁጠባ መጽናዕቲታት ዘካየደ ህጹይ ዶክትሬት ካብ ኲዊንስላንት ዩኒቨርሲቲ ኣውስትራልያ ፍጹም ሰመረ ወልደጊዮርጊስ ኣዘራሪብናዮ ኣለና።


ሰልፊ ብልጽግና “ንዅላቶም ኣማራጺታት ሰላም” ክፍትሽ ምዃኑ ገሊጹ

ሰልፊ ብልጽግና ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ጸገም ንምፍታሕ ንዅላቶም ኣማራጺታት ሰላም ንምጥቃም ኣብ ስምምዕ ምብጽሑ ኣፍሊጡ። እቲ ሰልፊ “ህዝቢ ትግራይ ዝኸፍሎ ዘሎ ዘይግቡእ ዋጋ” ንምትራፍ ምስምማዑ ዝገለጸ፡ ኣብቲ ካብ ትማሊ ዓርቢ ጀሚሩ ዝቃናዕ ዘሎ ፈላማይ ጉባኤ’ኡ ኢዩ። ናይቲ ጉባኤ ናይ ሎሚ መዓልቲ ውዕሎ ብዝምልከት ጋዜጣዊ መግለጺ ዝሃቡ ሓላፊ ህዝባዊ ርክባት'ቲ ሰልፊ ዶ/ር ቢቂላ ሁሪሳ “ናይ ህዝቢ ትግራይ ጉድኣት ናይቲ ካልእ ኢትዮጵያዊ ጉድኣት'ዩ፡” ኢሎም። ንሶም ወሲኾም ኣብ ልዕሊ'ቲ ህዝቢ ይበጽሕ ኣሎ ንዝበሉዎ “ስቓይ” ንምትራፍ “ኵላቶም ኣማራጺታት ሰላም” ንምፍታሽ'ቲ ጉባኤ ምውሳኑ ሓቢሮም። ይኹን ደአ እምበር ብዛዕባ ዝተባህሉ ናይ ሰላም አማራጺታት ዝርዝር ሓበሬታ ኣይሃቡን። ብኻልእ ወገን “ህወሓት ንኻልእ ወራር ምድላዋት የካይድ ኣሎ” ዝበሉ ዶ/ር ቢቂላ ነዚ ድማ “ካብ ዝዀነ ግዜ ንላዕላሊ ምድላውን ገዛእ ርእስኻ ምሕያልን የድሊ፡” ኢሎም። ሰልፊ ብልጽግና ኣብቲ ዘካይዶ ዘሎ ፈላማይ ጉባኤኡ ንመራሒ ኰይኖም ከገልግሉ ዝጸንሑ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ፕረዚደንት'ቲ ሰልፊ ገይሩ መሪጹ'ሎ። እቲ ጉባኤ ወሲኹ ንኣቶ ደመቀ መኮንን ሓላፊ ቤት ጽሕፈት'ቲ፣ ንኣቶ ኣደም ፈራሕ ድማ ምክትል ፕረዚደንት ገይሩ ሸይሙ'ሎ። ገዛኢ ሰልፊ ኢትዮጵያ ዝዀነ ብልጽግና፡ ብዛዕባ'ቲ ኣብ ስምምዕ ተበጺሑ ዝበሎ ውሳነ ክሳብ ሕጂ ካብ ህወሓት ዝተሰምዐ ግብረ መልሲ የለን።


ኣብ ጉዳይ ስደት ንቆቦ

ብሰንኪ ኣብ ክልል ትግራይ ዘጋጠመ ሕጽረት መግቢ ዝተፈናቀሉ ልዕሊ 200 ሰባት ኣብ ቆቦ ከምዝኣተው ከንቲባ’ታ ከተማ ገሊጾም ዝብል ዝቐረበ ጸብጻብ ግብረ መልሲ ንምርካብ ንኣብ ካናዳ ኣተሓባባሪ ዝምድናታት ወጻኢ መንግስቲ ክልል ትግራይ ምዃኑ ዝተገልጸ ኣቶ ዮሃንስ ኣብራሃ ኣዘራሪብናዮ ኣለና።


ኮሚሽን ሰ/መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ሰፊሕ ግህሰት ምፍጻሙ ኣፍሊጡ

ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ሰፊሕ ሰብኣዊ መግሃስታት ምፍፃሞም ብመርመራ ከምዝረጋገፀ ኣፍሊጡ። ሓይልታት ትግራይ ፆታዊ ዓመፅን መጥቓዕትን ናይ ኵናት ዕላምኦም ንመሰጎሚ ከምዝተጠቐምሎም መረዳእታ ከምዘሎ እቲ ኮሚሽን ኣፍሊጡ። ሓይልታት ትግራይ ካብ ሓምለ 2013 ጀሚሮም ኣብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ብዝኸፈትዎ ወታሃደራዊ መጥቓዕቲ ንቦታትት ምቁፅፃሮም ስዒቡ ሰፊሕ ሰብኣዊ መግሃስታት ምፍፃሞም እቲ ኮሚሽን ሎሚ ወግዓዊ ኣብ ዝገበሮ መርመራ ኣፍሊጡ። ኮሚሽነር ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ዳንኤል በቀለ ብርክት ዝበሉ መግሃስታት ምፍፃሞን ገሊኦም ገበናት ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነት ዝተፈፀመ ናይ ኵናት ገበን ክኾኑ ከምዝኽእሉ ደምዲምና ኣለና ኢሎም። ንሶም ወሲኾም ኣብ ኵናት ዝተሳተፉ ሓይልታት ንዓለምለኸ ሕጊ ሰብኣዊነት ብዝጥሕስ መልክዑ ከቢድ ኣፅዋር ተኲሶም፣ናይ ኣየርን ድሮንን ደብዳብ ፈፂሞም ኢሎም። እቲ ኮሚሽን ኣብ ክልል ዓፋርን ኣምሓራን መርመራ ኣብ ዘካየደሎም ቦታታት ኮነ ተባሂሎም ዝተፈፀሙ ዘይሕጋዊ መቕተልቲ ከይሓወሰ ኣብ እዋን እቲ ኵናት ዝወረደ ናይ ህይወትን ኣካልን ጉድኣት ብውሑዱ 300 ሰላማዊያን ምሟቶም ካልኦት 39 ድማ ምቑሳሎም ሓቢሮም። ኮሚሽነር ዳንኤል ናይ ሕቡራት ሃገራት ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሓዱሽ ኣካል ብምጥያሹ ነቲ መርመራ ብሓባር ንምክያድ ከምዘይተኽኣለ ገሊፆም ኣለው። ህወሓት ቅድሚ ሎሚ ብተደጋጋሚ ከምዝገለፆ ንናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ኮሚሽን ይኹን ንውፅኢት ምርመራ ኣይቕበልን ምባሉ ይፍለጥ ይብል ።


"ኣስታት 200-ሽሕ ሰባት ህጹጽ ሓገዝ የድልዮም" ኣመራርሓ ስራሕ ስግኣት ሓደጋ ኦሮሚያ

ኣብ ኢትዮጵያ ደቡብ ኦሮሚያ ዞባ ቦረና ደርቂ እናሓየለ ይመፅእ ከምዘሎ ናይቲ ዞባ ሓላፊ ኣመራርሓ ስራሕ ስግኣት ሓደጋ ኣቶ ጉዮ ጨርፊ ገሊፆም። ንሶም ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብቲ ዞባ ልዕሊ 200 ሽሕ ሰባት ህፁፅ ረድኤት መግቢ ዘድልየሎም ከምዘለው ገሊጾም።መንግስቲ ዝርካቡ ሓገዝ የቕርብ ምህላዉ ዝሓበሩ ኣቶ ጉዮ እንተኾነ ግን ኩነታት ደርቂ ክገድድ ከምዝኽእል ገሊፆም።


ኢትዮጵያ: ፈላማይ ጉባኤ ብልጽግና ፓርቲ ተጀሚሩ

ብልፅግና ፓርቲ ካብ ዝምስረት ፈላማይ ጉባኤኡ የቓንዕ'ሎ።ኣብ መኽፈቲ እቲ ጉባኤ መደረ ዘስምዑ ናይቲ ፓርቲ ፕረዚደንትን ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያን ኣብይ ኣሕመድ ናይታ ሃገር ናይ ልምዓት፣ናይ ሰላምን ዲሞክራስን ኣንፈታት ክውሰን እዩ ኢሎም። ንኽልተ መዓልታት ክካየድ ትፅቢት ኣብ ዝግበረሉ ኣብዚ ጉባኤ 1600 ብድምፂ 400 ውልቀ ሰባት ድማ ብዘይድምፂ ከምዝሳተፉ ተገሊፁ ኣሎ።


ከተማ ምጽዋዕ ኣብ በበይኑ ገጻት

ኣብ መበል 11 ክፍለ ዘመን ድሕሪ ልደተ ክርስቶስ ከም እተመስረተት እትግለጽ ወደባዊት ከተማ ምጽዋዕ፡ “ህያው ቤተ-መዘከር ሰንሰለት ጕዕዞን ታሪኽን ኤርትራ፡” ክብሉ ተመራመርቲ ስነ-ጥንቲ ይገልጹ።


'ምቁራጽ ፕሮግራም ኣግዋ ንዝምድና ኣመሪካን ኢትዮጵያን ዝምጥን ኣይኮነን' ሚ/ጉ/ወ ኢትዮጵያ

ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ: መንግስቲ ኣመሪካ ንፕሮግራም ካብ ቀረጽ ናጻ ዕድል ንግዲ (ኣግዋ) ክቋረጽ ምውሳኑ ከምኡ'ውን HR6600 ዝተባሃለ ረቂቅ ሕጊ ንምሕላፍ ይገብሮ ዘሎ ተበግሶ ነቲ ነዊሕ ዝጸንሐ ሰናይ ርክብ ክልቲኤን ሃገራት ዝምጥን ኣይኮነን ኢሉ ። እዚ መርገጺ ኢትዮጵያ፣ ምክትል ቀ/ሚን ሚኒስትርን ጉዳያት ወጻኢን ደመቀ መኮንን፣ ንሓዳስ ፈጻሚት ጉዳይ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ትሬሲ ኣና ጀኮብሰን ከምዝገለጹለን’ውን ወሃቢ ቃል’ቲ ቤት ዕዮ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ገሊጾም። ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ሎሚ ሓሙስ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣብ ጉዳይ ዩክሬን፣ ኢትዮጵያ ዝሓዘቶ መርገጺ፣ ንዓለም’ውን ዝረብሕ እዩ ኢሎም። እቶም ወሃቢ ቃል ኣብ’ቲ መግለጺኦም፣ ልዕሊ 100 ሽሕ ኢትዮጵያዊያን ካብ ስዑድያ ንምምላስ ይስራሕ ከምዘሎ’ውን ሓቢሮም።


ካብ ክልል ትግራይ ብሰንኪ ሕጽረት መግቢ ዝተፈናቀሉ 200 ሰባት ቆቦ ምእታዎም ተሓቢሩ

ብሰንኪ ኣብ ክልል ትግራይ ዘጋጠመ ሕጽረት መግቢ ዝተፈናቀሉ ልዕሊ 200 ሰባት ኣብ ቆቦ ከምዝኣተው፣ ከንቲባ’ታ ከተማ ገሊጾም። ኣብ ካናዳ ኣተሓባባሪ ዝምድናታት ወጻኢ መንግስቲ ክልል ትግራይ ከምዝኾኑ ዝዛረቡ ኣቶ ዮሃንስ ኣብራሃም ብወገኖም ሎሚ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ "ምስ ስድራቤት ንምርኻብ ካብ ምድላይ ወጻኢ፣ ከም ስደተኛታት ዘቁጽር ዝፍለጥ ምንቅስቃስ የለን" ኢሎም። ከንቲባ ቆቦ ኣቶ ስዒድ ኣባተ ብሰንኪ ውግእ፣ ካብ ዋጃን ጥሙጋን፣ ልዕሊ 50 ሽሕ ሰባት ተፈናቂሎም ኣብ’ታ ከተማ ከምዝርከቡ ጠቂሶም: ንዝተፈጠረ ምጽባብ ንምውጋድ፣ እቶም ተፈናቀልቲ ናብ ካልእ ስፍራ ንምግዓዝ መደብ ከምዘሎ ሓቢሮም ኣለው ። ብካልእ ወገን፣ ነዚ ኣመልኪቱ መግለጺ ዝሃበ ወሃቢ ቃል ዓለምለኸ ማሕበር ቀይሕ መስቀል ኣቶ ዘውዱ ኣያሌው ኣብ ቆቦ ካብ ዝኣተው ተፈናቀልቲ ንኣስታት 12 ሽሕ ሰባት ሰብኣዊ ረድኤት ከምዝቀረበን ካብ ክልል ትግራይ ዝተፈናቀሉ ሰባት ኣብ ቆቦ ምእታዎም ከምዝፈልጡ ሓቢሮም ኣለው።


ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዋጋ ኣስቤዛ ብናህሪ ምውሳኹ ነበርቲ ገሊጾም

ኣብ ዋና ከተማ ኢትዮጵያ ኣዲስ ኣበባ ዋጋ ኣስቤዛ ብናህሪ ምውሳኩ ከምዘተሓሳሰቦም ነበርቲ’ታ ከተማ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጾም። እቶም ወሃብቲ ርእይቶ "መንግስቲ፣ ንዋጋ ኣቁሑ ከረጋግእ ፍሉይ ቆላሕታ ክገብር ከምዝግባእ’ውን" ይዛረቡ። ኣብ ቀረባ ንቤት ምኽሪ’ታ ሃገር መደረ ዘስምዑ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ምምሕዳሮም፣ ምኽባር ዋጋ ኣቁሑት ንምርግጋእ፣ ዝተፈላለዩ ስጉምቲታት ይወስድ ከምዘሎ ጠቂሶም ነይሮም።


ጉዳይ ወ/ሮ ኬርያ ኢብራሂም ዝርከብዎም 16 ተከሰስቲ ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቡ

ኣፈጉባኤ ቤት ምኽሪ ፈደረሽን ኢትዮጵያ ዝነበራ ወ/ሮ ኬርያ ኢብራሂምን ካልኦት 16 ሰበ ስልጣን መንግስቲ ነበርን ኣመራርሓ ትካላት ንግዲን፣ ሎሚ ኣብ ዝነበሮም ውዕሎ ቤት ፍርዲ፣ ሕቶ ዋሕስን መጸውዒ ምብጻሕ ምኽኣልን ዘይምኽኣልን ኣካታዒ ኮይኑ ከምዝነበረ፣ ጠበቃኦም ኣቶ ሃፍቶም ከሰተ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጹ። ኣቶ ሃፍቶም ፖሊስ፣ አካል ትካል እግሪ ምትካል ትግራይ (ትእምት) ዝኾና ሱር ኮንስትራክሽን፣ መስፍን ኢንዳስትርያል ኢንጂነሪንግን ትራንስ ኢትዮጵያን ብዝምልከት መጸውዒ ንከብጽሕ ከምዘይካኣለን ጉድለታት ኣሪሙ ስጉምቲ ክወስድ ከምዝወሰነ ክገልጽ ከሎ፣ ዘይፍጽመሉ ምኽንያት እንተሎ ግና ኣብ ቀጻሊ ንቤት ፍርዲ ከፍልጥ እየ ከምዝበለ ሓቢሩ። ተኸሰስቲ ሎሚ ካብ ሞንጎ ዘቅረብዎ ጥርዓን፣ ብዋሕስ ንክንፍታሕ ዓሚ ግንቦት ተፈቂዱልና ነይሩ እንተኾነ ካብ ማእሰርቲ ዓዲ ስለዘይዋዓልና፣ ንዋሕስ ዘትሐዝናዮ ገንዘብ ይመለሰልና ዝብል ከምዝነበረ፣ ቤት ፍርዲ ብይን ንምሃብ፣ ንድሕሪ 14 መዓልታት ቆጸራ ከምዝሃበ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ዝላኣኸቶ ሪፖርት ይገልጽ።


ብድሆን ዕድላትን ህዝብታት ቀርኒ ኣፍሪቃ

ህሉው ኩነታትን ብድሆን ከምኡ'ውን መጻኢ ዕድላት ህዝቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብሓፈሻ፣ ኢትዮጵያዊያንን ኤርትራዊያን’ከ እንታይ ይመስል? ኣብ ዝብል ተኽለብርሃን ገረዝግሄር ካብ ኣመሪካ ከምኡ'ውን ዳዊት ተኽለሃይማኖት ካብ ሽወደን ኣዘራሪብናዮም ኣለና። ኣቶ ተኽለብርሃን "ከም ዳያስፖራ ተጋሩን ኤርትራዊያንን፣ ዓብዪ ሓላፍነት ኣለና። እዚ’ውን ተጀሚሩ ኣሎ። ጽቡቕ ውጽኢት’ውን እናምጸአ መጺኡ ኣሎ። እዚ ኲናት’ዚ ኣይንድግፎን። ነዚ ህዝቢ’ዚ ጥፍኣት፣ ባዕሉ ንባዕሉ ክጣፋእ የብሉን። ነዚ ከኣ ኣትሪርና ኢና ንቃወሞ ኢሎም ብሓደ ሰላማዊ ሰልፊ ወጺኦም’ዮም፡" ክብል ይገልጾ። ኣቶ ዳዊት ተ/ሃይማኖት ብወገኑ "ኣብ ውሽጢ ዓዲ ዘሎ ህዝቢ ነቲ ይኸውን ዘሎ ይድግፍ እዩ ክትብል ኣይትኽእልን ኢኻ። ህዝቢ ደላዪ ሰላም እዩ፣ ደገፍ ክንኮኖ፣ ነቲ ተዓቢሱ ዘሎ ድምጺ ንኽንኮኖ፣ ተራ ናይ ዳያስፖራ ኰይኑ ይስማዓኒ፡" ይብል።


ኣመሪካ ብዂናት ንዝተጎድኡ ዝውዕል ልዕሊ 250 መትሪክ ቶን ሓገዝ ኣበርኪታ

ኣመሪካ ኣብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ብሰንኪ ዂናት ንዝተጎድኡ ዝውዕል ልዕሊ 250 መትሪክ ቶን ሰብኣዊ ረድኤት ኣበርኪታ። እቲ ሎሚ ብመንገዲ ኣይ.ኦ.ኤም ማለት ኣህጉራዊ ውድብ ስደተኛታት ንክዕድል ዝተዋህበ ረድኤት ነቶም ብዂናት ዝተጎድኡ ብኣሽሓት ዝቑጽሩ ሰባት ንምሕጋዞም ዝውዕል ምዃኑ ኣብ ኢትዮጵያ ፈጻሚት ጉዳይ ኤምባሲ ኣመሪካ ትረይሲ ጃኮብሰን ኣፍሊጣ`ላ። እቲ ንሓላፊ ኣይ.ኦ.ኤም ኣብ ኢትዮጵያ ጂያን ዝሆን፡ ንምኽትል ኮሚሽነር ህጹጽ ረድኤት ኢትዮጵያ ኣቶ ነሲቡ ያሲንን ዝተዋህበ ቐረባት ረድኤት ልዕሊ 1.5 ሚልየን ዶላር ዝግመት ምዃኑ ኣብቲ ሎሚ ዝተገብረ ምርኽኻብ ተጠቒሱ`ሎ። እቲ ረድኤት ኣካል ናይቲ ኣመሪካ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ጀሚራ ዝሃበቶ ኣስታት 900 ሚልየን ዶላር ምዃኑ`ውን ኣብቲ ዝመጻና ዜና ተጠቒሱ`ሎ።


ሕ/ሃ ኣብ ምብራቕ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ዘጋጠመ ደርቂ 175 ሽሕ ሰባት ምጉድኦም ሓቢሩ

ኣብ ምብራቓዊ ኢትዮጵያ ብዘጋጠመ ደርቂ ኣስታት 175 ሺሕ ሰባት ከምዝተጎድኡ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ። በቲ ደርቂ ልዕሊ 1.5 ሚልየን ጥሪት ከምዝሃለቓ`ውን ጠቒሱ`ሎ። ነቶም ግዳያት ንምሕጋዝ ልዕሊ 120 መትሪክ ቶን መድሃኒትን ካልእ ቀረባትን ከምዝተላእከ ዝገለጸ ወሃቢ ቓል ሕቡራት ሃገራት ስቲፈን ዱጃሪክ፡ ክብደት ናይቲ ደርቂ ተወሳኺ ገንዘብ ዝሓትት ብምባል ሓገዝ ክዋጻእ ተማሕጺኑ`ሎ። እቲ ደርቂ ንጎረቤት ሃገር ሶማል`ውን ብኸቢድ ከምዘጥቀዐን ልዕሊ 4.5 ሚልየን ሶማልያውያን ንጥምየት ምቕልዖም ብምሕባር 1.5 ቢልየን ዶላር ዝግመት ሓገዝ ከምዘድልይ ገሊጹ።


ክልል ኣምሓራ: ግዳያት ጾታዊ መጥቃዕቲ እኹል ድጋፍ ኣይተገበረልናን ክብላ መረረት ኣስሚዓን

ህወሓት ንገለ ከባብታት ክልል ኣምሓራ ኣብ ዝተቖጻጸረሉ እዋን ጾታዊ መጥቓዕቲ ከምዘጋጠመን ዝገልጻ ደቀንስትዮ፡ እኹል ድጋፍ ኣይተገብረልናን ዝብል መረረት ኣስሚዐን። ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረበን ሰለስተ ደቀንስትዮ፡እታ ሓንቲ ኣደ 4 ወርሒ ህጻን ከላ ብጉጅለ ከም ዝተዓመጸትን ሕማም ሕቖ ከምዘስዓበላን ክትገልጽ ከላ፡ እታ ካልኣይቲ ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፍ ሕማም ከም ዝለገባ፡ እታ ሳልሰይቲ ድማ ተነጽሎ ካብ ማሕበረሰብ ከምዝገጠማ ገሊጻ`ላ። ኣብቲ ኸባቢ ዝሰርሕ ተወካሊ ሓገዝ ስድራቤታት ዝኾነ ኣቶ ሰለሞን ፍስሃ፡ 208 ደቀንስትዮ ሕክምና ከምዝተገብረለን ክገልጽ ከሎ፡ መዲካል ዳይሬክተር ሆስፒታል ደሴ ዶ/ር ሃይማኖት ኣየለ ብወገና ተወሰኽቲ 300 ደቀንስትዮ ግዳያት ጾታዊ ዓመጽ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ከምዝረኸባ ሓቢራ`ላ። ኣብ እዋን ዂናት ኢትዮጵያ ኣብ ክልላት ዓፋርን ትግራይን`ውን ተመሳሳሊ ጾታዊ ዓመጻት ምፍጻሙ ክጥቀስ ጸኒሑ`ዩ ።


መግፈፊ ዓሳ ሰክዔት ብምስራሕ ትናበር ኣብነታዊት ጓል ኣንስተይቲ

ወ/ሮ ኣሚና መሓመድኑር ኣብ ሕርጊጎ እትነብር ኣብነታዊት ጓል ኣንስተይቲ’ያ።ኣብ ምስራሕ መገፈፊ ዓሳ ሰክዔት ምስራሕ ቅድሚ ምውፋራ ዝኾነ ሞያ ከምዘይነበራ ትዛረብ ኣምና ሚንስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ዝፈጥረላ ስልጠና ምስራሕን ምዕራይን መግፈፍ ዓሳ ሰኪዔት ፡ሂወታ ከምዝተቐየረ ንድምጺ ኣመሪካ ተዛሪባ። በቲ ዝቐሰመቶ ሞያ ካብ ኤርትራ ወጻኢ ከይዳ ተመክሮኣ ክተካፍልን ተወሳኺ ተመክሮ ክትቀስምን ከም ዝኸኣለት ‘ውን ትዛረብ።ምስ ካልኦት ከምኣ ዝኣመሰላ ደቂ ኣንስትዮ ብማህበር ተጠርኒፈን ብሓባር ከምዝሰርሓ'ውን ትሕብር።


ተቓውሞ ኤርትራ ኣንጻር ኵነኔ ወራር ሩስያ ብዓይኒ ተመራማሪ ታሪኽ

ኤርትራ ብሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ንወራር ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ዝዅንን ብዘይ ቅድመ-ኵነት ተጻብኦታት ከተቋርጽ ንዝቐረበ ንድፊ ጽኑዕ ውሳነ (resolution) ካብ ዝተቓወማ ሓሙሽተ ሃገራት ክትከውን እንከላ፡ ጸኒሑ እቲ ድምጺ ኣብ ጉባኤ ሰብኣዊ መሰላት (UN Human Rights Council) ምስ ሰገረ ድማ ብተመሳሳሊ ምስ ሩስያ ዝተቓወት ካልኣይቲ ሃገር ኣባል’ቲ ጉባኤ ኰይና ኣላ። እዚ እንታይ ሃገራዊ፡ ዞባዊ፡ ኣህጉራዊን ዓለምለኻዊን ሳዕቤናት ክህሉዎ ይኽእል፡ ብተመራማሪን መምህርን ታሪኽ ፕሮፈሰር ዓወት ተወልደ ወልደሚካኤል ኣዘራሪብናዮ ኣሎና።


ቀ/ሚ ኣብይ ምስ ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃ ብቴሌፎን ተዘራሪቦም

ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒ ጉተረዝ፣ ምስ ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ፣ ብቴለፎን ከምዝተዘራረቡ ወሃቢ ቃል ሕ/ሃ ኣፍሊጡ። ዋና ጸሓፊ ቀ/ሚ ኣብ ዝርርቦም፣ ብዛዕባ ሰብኣዊ ቀረባት ናብ ዞባ ውግእ ዝኣትወሉ ኣገባብ፣ ከምኡውን ኣብ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ልዝብ ከምዘልዐሉ እቲ ዜና ሓቢሩ።


ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ደብዳብ ነፈርቲ ኣስታት 300 ሰባት ምሟቶም ገሊጸን

ኮምሽነር ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ ሚሸል ባችለት፣ ብሰንኪ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ካብ ወርሒ ሕዳር ጀሚሩ ዝተፈጸመ ደብዳብ ነፈርቲ፣ ልዕሊ 300 ሰባት ከምዝሞቱ ገሊጸን። ኣብ’ቲ ከባቢ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላትን ጸጥታን ኣዝዩ ከምዘንቆልቆለ’ውን ጠቂሰን። ሚሸል ባችለት ነዚ መግለጺ ዝሃባ፣ ኣብ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት እዩ። ተወካሊት መንግስቲ ኢትዮጵያ ማህሌት ሃይሉ ብወገነን ‘ባችለት ዝሃበኦ መግለጺ፣ ምስ’ቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ክውንነት ዝፍለይ እዩ’ ክብላ ምላሽ ሂበን ኣለዋ።


ክልል ትግራይ-ንኽልተ ዓመት ብዘይ ኣገልግሎት ትምህርቲ

ኣብ ክልል ትግራይ ብሰንኪ ለብዒ ኮቪድ-19ን ዝሰዓበ ኲናት ብድምሩ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ንኽልተ ዓመት ደው ኢሉ ኣሎ። ድምጺ ኣመሪካ ተመሃሮን መምሃራንን ከመይ ይሓልፉዎ ከም ዘለዉ፡ ንበበይኖም ኣካላት ኣዘራሪቡ'ሎ።


ድምጺ ኢትዮጵያዊያን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዩክሬን

ኲናት ዩክሬን ድሕሪ ምውላዑ፡ ብሕልፊ እኳ ካብ ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ መጺኦም ኣብታ ሃገር ዝጸንሑ ከቢድ ተጽዕኖ ኰይኑዎም ኣሎ።ድምጺ ኣመሪካ ንኽልተ በቲ ኲናት ዝተጸልዉ ኢትዮያውያን ኣዘራሪቡ'ሎ።


ኮሚሽን ስደተኛታት ሕ/ሃገራት፡ ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት ንምጥያስ 205 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ይሓትት

16 ኣዋርሕ ኣቝጺሩ ብሰንኪ ዘሎ ኲናት ኢትዮጵያ ካብ መንበሪኦም ዝተመዛበሉ ኣስታት 2 ሚልዮን ኢትዮጵውያን ንምጥያስ፡ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት (UNHCR) ኣስታት 205 ሚልዮን ዶላር ባጀት ሓቲቱ ኣሎ። እቲ ኮሚሽን መብዛሕትኦም ኣብ ውሽጢ ሃገር ተመዛቢሎም ዘለዉ ምዃኖም ተወሰኽቲ ኣስታት 600-ሽሕ ዝበጽሑ ግን ናብ ጎረቤት ሃገር ሱዳን ግዒዞም ምግዓዞም ይሕብር። ወሃቢት-ቃል እቲ ኮሚሽን ዝዀነት ሻቢያ ማንቱ፡ ነቲ ጉዳይ ኣመልኪታ፤“እቶም እንኮላይ ስደተኛታት ዘጠቓልሉ ውሽጣውያን ተመዛበልቲ፡ ግዳያት ጾታዊ መጥቃዕቲ፡ ከልበትበት፡ ሰብኣዊ ጥሕሰት፡ ስእነት መሰረታዊ ቀረባትን ኰይኖም’ዮም። ንኤርትራውያን ስደተኛታት’ውን የዕቊቡ ዝነበረ መዓስከራት’ውን ብምፍራሱ ድማ ንዓሰርተታት ኣሽሓት ኣደዳ ምጕስቓልን ተደራቢ ስቓይን ገይሩዎም’ዩ፡” ትብል። እቲ ኲናት ናብ ጎረባብቲ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ድሕሪ ምልሓሙ፡ ብድምሩ ኣስታት 2 ሚልዮን ዜጋታት ተመዛቢሎም ኣለዉ። እቲ ተሓቲቱ ዘሎ ባጀት፡ ንመስርሒ ኣባይቲ፡ በቲ ኲናት ግዳያት ንዝዀኑ (ብቐንዱ ድማ ህጻናትን ጾታዊ መጥቃዕቲ ዝወረደን ኣደታትን) ንምሕጋዝ፡ ተሰዲዶም ንዘለዉ ስደራቤታት ምስ ተመልሱ ንመጣየሲን ምዃኑ እታ ወሃቢት-ቃል ወሲኻ ተረድእ። እቲ ወጺኡ ዘሎ መደብ ካብቲ ቀሪቡ ዘሎ መጠን ኣስታት 16 ሚልዮን ድማ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ጂቡቲ፡ ኬንያ፡ ሶማልን ደቡብ ሱዳንን ንዝገዓዙ ኢትዮጵውያን ስደተኛታት ክውዕል’ዩ።


ሰራሕተኛታት ሓጽቢ ህዳሴ ሒዛ ትጉዓዝ ኣብ ዝነበረት ኣውቶቡስ ብዘጋጠመ መጥቓዕቲ 15 ሰባት ሞሟቶም ተሓቢሩ

ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ሰራሕተኛታት ግድብ ህዳሴ ፅዒና ናብቲ ሓጽቢ ትጉዓዝ ኣብ ልዕሊ ዝነበረት ኣውቶቡስን ይዕጅቡ ኣብ ልዕሊ ዝነበሩ ሓይልታት ፀጥታን መንነቶም ዘይፍለጡ ዕጡቓት ፈፂሞምዎ ብዝተባህለ መጥቓዕቲ 15 ሰባት ምሟቶም ካብቲ መጥቃዕቲ ኣምሊጥና ዝበሉ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም። እቲ 23 ለካቲት 2014 ዓ\ም ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ኣብ ወረዳ ጉባ ንኡስ ጣቢያ ኣይሲድ ኣብ ዝርከብ ልምዓት ሕርሻ ምዃኑ ተገሊጹ'ሎ። ብዛዕባ እቲ መጥቓዕቲ ካብ ሰበስልጣን እቲ ከባቢ ርእይቶ ንምርካብ ዝተኻየደ ጻዕሪ ኣይተዓወተን።


ብምልዕዓል ህውከትን ዕግርግርን ዝተጠርጠሩ 33 ኣባላት ፓርቲ ባልደራስ ኣብ ቐይዲ ኣትዮም

ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ፖሊስ ዝወዓሉ ኣባላት ፓርቲ ባልደራስ ንሓቀኛ ዲሞክራሲ ሎሚ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም። ፖሊስ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዘውዓሎም 33 ኣባላት እቲ ፓርቲ 23 ለካቲት ኣብ ዝተኸበረ ብዓል ዓወት ዓድዋን 26 ለካቲት ዝተኸበረ ብዓል ዓወት ካራማራን ህውከትን ዕግርግርን ንምልዕዓል ፈቲኖም ብዝብል ከምዝጠርጠሮም ንቤት ፍርዲ ምፍላጡ ናይቶም እሱራት ጠበቓ ገሊፆም።ጉዳዮም ኣብ ክልተ ኣብያተ ፍርዲ ኣዲስ ኣበባ ይርኣይ ከምዘለዎ እውን እቲ ፓርቲ ገሊፁ ኣሎ።


ፃንሖት ምስ ወ/ሮ ሊያ ካሳ ኣብ ህሉዊ ኩነታትን ተኽእሎታት ዘተ ሰላምን

ሓላፊት ቢሮ ኮምኒከሽን ክልል ትግራይ ዝዀና ወ/ሮ ሊያ ካሳ ንኹነታት መነባብሮ ክልል ትግራይን ምስ በብይኖም ኣካላት ብዛዕባ ዝካየድ ዘሎ ዝርርባት ንሰላምን ኣመልኪተን ንድምፂ ኣመሪካ ሓጺር ቃለ-ምልልስ ሂበን ነይረን። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ቃለ ምልልስ ምስ ዶ/ር መሉ ነጋ

ኵናት ኣብ ውሽጢ ትግራይ ይካየድ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ፈፃሚ ስራሕ ግዚያዊ ምምሕዳር ትግራይ ብምዃን ዘገልገሉ ዶ/ር ሙሉ ነጋ ኣብ ስልጣን ኣብ ዝነበርሉ እዋን ኣብ ትግራይ ዝተኸሰቱ ፍፃመታትን ዘጋጠምዎም ፈተናታትን ሓዊሱ ኣዘራሪብናዮም ኣለና: ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ክልል ትግራይ:ንጽጉማት ኣዴታት ንምሕጋዝ ዝካየድ ሰናይ ተበግሶ

ኣብ ክልል ትግራይ ንጽጉማት ኣዴታት ንምሕጋዝ ብዛዕባ ዝግበር ሰናይ ተበግሶ፡ ንሓንቲ ካብተን ንጽጉማት ኣዴታት ምስ ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ግዱሳት ተጋሩ ድልድል ኮይነን ዘራኽባ ደቀኣንስትዮ ሓንቲ ኣዘራሪቡ`ሎ።


ኣመሪካ:ኣስታት 2 ሚልዮን መንእሰያት ኢትዮጵያ ንምሕጋዝ ሓድሽ ተበግሶ ከምዝጀመረት ኣፍሊጣ

አመሪካ፣ ንኣስታት ክልተ ሚልዮን መናእሰይ ኢትዮጵያ ንምሕጋዝ ዝውዕል 3.1 ቢልዮን ብር ወጻኢ ዝተገብረሉ ሓድሽ ተበግሶ ከምዘጀመረት፣ ኤምባሲ አመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ገሊጹ። እቲ ‘ብራኸ’ ዝብል መጸውዐዒ ዝረኸበን ብትካል ትካል ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ መንግስቲ ኣመሪካ(USAID) ዝትግበርን ተበግሶ፣ ኣብ 18 ዝተፈላለያ ከተማታት ዝነብሩ መናእሰይ ዕድል ስራሕ ንክረኽቡን ኣብ ማሕበረሰቦም ጸላዊ ድምጺ ንክረኽቡ ዘሕግዝን እዩ። ብዘይካ'ዚ፣ እቶም መናእሰይ፣ ኣገልግሎት ባንኪ፣ ቁጽጽር ስድራቤት ኣገልግሎት ጥዕናን ንክረኽቡ’ውን ዝገብር ከምዝኾነ እቲ ኤምባሲ ሓቢሩ'ሎ። ብመሰረት'ዚ ድማ ኣስታት 700 ሽሕ መናእሰይ ኢትዮጵያ፣ ብተበግሶ 'ብራኸ' ተረባሕቲ ከምዝኾኑ’ውን ተሓቢሩ።


ሕ/ሃ ምንቅስቃስ ሰራሕተኛታት ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ሕጂ'ውን ኣጸጋሚ ከምዝኾነ ሓቢሩ

ሰሜናዊ ኢትዮጵያ፣ ንምንቅስቃስ ሰራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራት፣ ሎሚ’ውን ኣጸጋሚ ኮይኑ ከምዘሎ ወሃቢ ቃል ሕ/ሃ ትማሊ ሓሙስ ገሊጹ። እቲ መግለጺ ወሲኹ ኣብ ክልል ዓፋር፣ ብሰንኪ ይቅጽል ዘሎ ውግእ፣ ሰባት ይፈናቀሉ ኣለው ይብል።\n\nኣብ ዝሓለፈ ቅነ፣ውግእ ኣብ ዝካየደሉ ከባቢ ዘለው 18 ሽሕ ሰባት ረድኤት እኽሊ ከምዝረኸቡ፣ ኣገልግሎት ሕክምና፣ ማይ ብቦጥ ከምዝቀረበሎምን ናይ ገዛ ኣቁሑት ከይተረፈ ከምዝተዓደሉ ሕ/ሃ ገሊጹ።\n\nእቲ ወሃብ ቃል ኣብ ክልል ትግራይ ግና፣ ብክልል ዓፋር ኣቢሉ ረድኤት እኽሊን ነዳዲን ምሕላፍ ከምዘይተኻኣለ፣ ካብ 17 ክሳብ 23 ለካቲት አብ ዝነበረ ጊዜ ምዕዳል ረድኤት ከምዘይተፈጸመ፣ ቀረባትን ነዳዲን ዳርጋ ይጽንቀቅ ኣሎ ይብል።\n\nብተወሳኺ ዝተወሰነ ሓገዝ ቀረባት ብነፋሪት ምግዓዙ፣ ኣብ’ታ ዝሓለፈ ቅነ፣ ብሕልፊ ንቆልዑ ዘገልግል ዝተማለአ መግቢ ከምዝተላኣኸ ጠቂሱ'ሎ።\n\nብመሰረት ሕቡራት ሃገራት ኣብ’ዚ ዳሕረዋይ ዙር ምሃብ ረድኤት ኣስታት 7 ሚልዮን ህዝቢ ሰሜን ኢትዮጵያ ተረባሕቲ ኮይኖም እዮም።


ካብ ክልል ኦሮምያ ተመዛቢሎም ኣብ መተከልን ደብረ-ብርሃንን ዝተዓቖቡ ተመዛበልቲ ሓገዝ መንግስቲ ከምዘይረኸቡ ይሕብሩ

ብሰንኪ ግጭት ካብ ምብራቃዊን ምዕራባዊን ኦሮምያ ተፈናቂሎም፣ ኣብ ሰሜን ሸዋ፣ ደብረ ብርሃንን መተከልን ዝተዓቖቡ ብርክት ዝበሉ ተፈናቀልቲ፣ ሓገዝ ካብ መንግስቲ ይረኽቡ ከምዘየለው ገሊጾም።\n\nድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም እቶም ተፈናቀልቲ፣ ዝተፈናቀሉሉ ምኽንያት፣ መንግስቲ ሸኔ ብምባል ዝጽውዖ ንገዛእ ርእሱ ግንባር ነጻነት ኦሮሞ ኢሉ ዝጽውዕን ደባይ ተዋጋእቲ ጉሙዝ ኣብ ልዕሊ ተወላዶ ኣምሓሩ ብሰንኪ ዝፈጸምዎ መጥቃዕቲ እዩ ይብሉ።\n\nእዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ ሓይልታት ትግራይ ናብ ክልል ኣምሓራ ድሕሪ ምእታዎም ተፈናቂሎም ዝነበሩ 1.2 ሚልዮን ሰባት፣ ናብ ከባቢኦም ከምዝተመለሱ እቲ ክልል ኣፍሊጡ።


ራብዓይ ፓትርያርክ ኢትዮጵያ ኣቡነ መርቀርዮስ ዓሪፎም

ራብዓይ ፓትሪያርክ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኢትዮጵያ ኣቡነ መርቆሬዎስ ከምዝዓረፉ ቤት ጽሕፈት ሲኖዶስ ኣፍሊጡ።\n\nኢህወዴግ ስልጣን ኣብ ዝሓዘሉ እዋን ናብ ኣመሪካ ዝተሰደዱ ኣቡነ መርቆሬዎስ፣ ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመታት ናብ ሃገሮም ከምዝተመለሱ፣ ክሳብ ሽዑ ግና ‘ስደተኛ ሲኖዶስ’ ይባሃል ንዝነበረ ይመርሑን ኣብ ወጻኢ ንዝነብሩ ኢትዮጵያዊያንን ትውልደ ኢትዮጵያዊያንን የገልግሉ ከምዝነበሩን ዝረኸብናዮ ዜና ይሕብር።\n\nምምሕዳር ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ናብ መዝነት ምስ መጸ ድሕሪ ዝተገብረ ጽዑቅ ሽምግልና ምስ’ቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ሲኖዶስ ዕርቂ ብምፍጣር፣ ኣቡነ መርቆሬዎስ ናብ ሃገሮም ከምዝተመለሱን ምስ ኣቡነ ማቲያስ መንፈሳዊ መራሒ መንበረ ፓትሪያርክ ኾይኖም ከምዝጸንሑን’ውን ድምጺ ኣመሪካ ዘዳለዎ ዜና ገሊጹ።\n\nስነ ስርዓት ቀብሪ ኣቡነ መርቆሬዎስ ድሕሪ ጽባሕ ሰንበት ክፍጸም እዩ።


መህደሚ ዝሰኣኑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ትግራይ

ረፉጂስ ኢንተርናሽናል (Refugees International) ዝተባህለ ተሓላቒ ትካል፡ ኣብ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ዝርከቡ ስደተኛታት ኣመልኪቱ ትማሊ 3 መጋቢት ሓደ ጽሑፍ ዘርጊሑ ነይሩ። ትካል ረፉጂስ ኢንተርናሽናል (Refugees International) ኲናት ኢትዮጵያ ዘስዓቦ ኵለንትናዊ ሰብኣዊን ንዋታዊን ክሳራታት፡ ብሕልፊ ድማ ኣብ ሰብ ዝወረደ ዕንወት ድሕሪ ምዝርዛር፡ ልዕሊ ኵሉ ተሓላቒ ኣካል ዘይብሎም ኢሉ ብፍሉይ ዘለለዮም ግን ኣብ በበይኑ መዓስከራት ኢትዮጵያ ዝነበሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት’ዮም። እቲ ጽሑፍ ከም ዝጠቕሶ፡ ዓለምለኸ ትካላት ከምእኒ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት (UNHCR)፡ ነቶም ካብ ግፍዒ ሃዲሞም ዝመጹ ስደተኛታት እኹል ድጋፍ ክገብረሎም ከም ዘይከኣለ የመልክት። ኣብ ክንድኡ እኳ ደኣ ይብል እቲ ጸብጻብ፡ ብበይኖም ሓይልታት ሰራዊት ኤርትራን ሚሊሻ ትግራይን ግዳይ መጭወይቲ፡ ኣደዳ ጥሜትን ምክልባትን ኰይኖም። እቲ ጸብጻብ ከም ዝጠቕሶ፡ ብሕልፊ እኳ ድሕሪ ወርሒ ሓምለ ናብ ትግራይ ዝኣቱ ቀረባት ብዘይ ምህላዉ፡ ንሓያሎ ዜጋታት ንሞትን ስቓይን ኣቓሊዑ ኣሎ። እቲ ጸብጻብ ብሰንኪ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ኣጋጢሙ ዘሎ ጥምየት መዓልታዊ ኣብ መንጎ 450 ክሳብ 1200 ሰባት ብሰንኪ ጥምየት ህይወቶም ይሓልፉ ከም ዘለዉ ኣመልኪቱ። ቀንዲ ግዳያት ዝዀኑ ድማ ኤርትራውያን ስደተኛታት ምዃኖም ድማ እቲ ጽሑፍ ይጠቅስ። ነቲ ጎንጺ ደው ከብሉ ዓቕሚ ዝነበሮም ከም ሕቡራት ሃገራት፡ ኣፍሪቃዊ ሕብረት፡ኣመሪካ፡ ኤውሮጳዊ ሕብረትን ካልኦት ጸለውቲ ሃገራት ከም ቻይና፡ ቱርኪ፡ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ገና ዝዀነ ነገር ክገብሩ ዘይምኽኣሎም እቲ ጽሑፍ ይነቅፍ። ኣስታት 149 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያ ምህላዎም ዘመልከተ ጸብጻብ ረፉጂስ ኢንተርናሽናል (Refugees International)፡ ቅድሚ ሕጂ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብኸም ሊብያን ካልእ መገዲን ኣቢሎም ናብ ሳልሳይ ሃገር ክሳገሩ ደኣ ይጽንሑ እምበር፡ ሕጂ ግን እዚ ዕድል’ዚ ‘ውን ስለ ዝተዓጽወ ንዝኸፍአ ጸበባ ተገዲፎም ከም ዘለዉ የመልክት። ንሓያሎ ኤርትራውያን ስደተኛታት የዕቊበን ዝነበራ መዓስከራት ሽመልባን ሕጻጽን ብኤርትራ ድሕሪ ምድምሳሰን፡ ኣስታት ሓሙሽተ ሽሕ ዝበጽሑ ኣብቲ መዓስከር ተዓቝቦም ዝነበሩ ስደተኛታት ናብ መዓስከራት ዓዲ-ሓሩሽን ማይ-ዓይኒን ከም ዝገዓዙ ዘመልከተ ጸብጻብ፡ ኣብኡ’ውን ንተወሳኺ ጸበባን ስቓይን ምቅላዖም ይጠቅስ። ውሕስነት ክዀኖም ትጽቢት ዝገበሮ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ክበጽሖም’ውን ብዘይ ምኽኣሉ፡ ኣደዳ መዝሓሊ ነድሪ በበይኖም ሓይልታት ምዃኖም ድማ ይውስኽ። ኲናት ኢትዮጵያ ድሕሪ ምውላዑ ንሱዳን ዝሃደሙ ኤርትራውያን ስደተኛታት ደኣ ይሃሉዉ እምበር፡ ኣብ ሱዳን ዝሰዓበ ቁጠባዊ ሕሰምን ፖለቲካዊ ሓጎጽጎጽን ግን ውሕስነት ዘይህብ ምዃኑ እቲ ጸብጻብ ይጠቅስ። ሱዳን ጽቡቕ ናይ ምቕባል ምልክት ደኣ ትሃብ እምበር፡ ብዙሓት በቲ ኲናት ዝተመዛበሉ ኢትዮጵውያን’ውን ኣብ በበይኑ መዓስከራት ንኸቢድ ጸገም ተቓሊዖም ኣለዉ። ነቲ ፖለቲካዊ ዘይርጉእነት ስዒቡ፡ ብለገስቲ ሃገራት ዝወሃብ ዝነበረ ሓገዝ’ውን ደው ስለ ዝብለ ንዅላቶም ኣብ ዝኸፍአ ሓደጋ መሪሑ ምህላዉ ድማ የምልክት። እቲ ጸብጻብ ኣብ መደምደታኡ፡ ሽግር ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣካል ዘይርጉእነት ኢትዮጵያ ስለ ዝዀነ፡ ነባሪ ፍታሕ ንምርካብ እቲ ጸገም ካብ ላዕሊ ክጅምር ኣመልኪቱ ኣሎ። ነተን ጸለውቲ ዝበለን ሃገራት ትካላትን ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ንሰላም ክሰርሕ ጸቕጢ ክገብራሉን ተሓታትነት ንኽህሉ ምጽራይ ክግበር ድሕሪ ምጽዋዕን፡ ጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ቅድሚት ክስራዕ ተማሕጺኑ። ኣብ መወዳእታ ድማ ኣብቲ ጉዳይ ተራ ክጻወቱ ብዛዕባ ዝበሎም በበይኖም ኣካላት፡ ማለት መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፡ ሕቡራት መንግስታት ከምኡ’ውን ጎረባብቲ ሃገራት ኬንያን ሱዳንን ብዛዕባ ክጻወተኦ ዝግበርአን ተራ ኣመልኪቱ ኣሎ።


ህጻናት ብሰንኪ ስእነት ቀረባት መድሃኒት ግቡእ ክንክን ይረኽቡ የለውን ክብሉ ሓካይም ዓይደር ሆስፒታል ሓቢሮም

ብቐጥታ ኮነ ተዘዋዋሪን በዚ ኲናት ዝተሃርሙ ህጻናት፡ ናብ መወከሲ ሆስፒታል ዓይደር ምስ በጽሑ’ውን ብሰንኪ ስእነት ቀረባትን መድሃኒትን ከምቲ ዝግበኦም ክንክን ክረኽቡ ከም ዘይከኣሉ ሓካይም እቲ ሆስፒታል ይጠቕሱ።


ቴክኖሎጂ ኣብ ምቅላል ህይወት ባሕረኛታት ከተማ ባጽዕ

ዘመንዊ ቴክኖሎጂ ከም መሐበሪ ካርታ GPSን ካልኦትን ኣብ ህይወት ባህላውያን ገፈፍቲ ዓሳ ዓቢ ለውጢ የምጽኡ ከም ዘለዉ፡ እቶም ንበበይኑ ወለዶታት ምግፋፍ ዓሳ ዝተኻፈሉ ይሕብሩ። ሙሳ ዓሊ ሙሳ ኣብ ምግፋፍ ዓሳ ዝተዋፈረ ነባሪ ከተማ ባጽዕ’ዩ። ነቲ ኣብ እዋን ንእስነቱ ወላዲኡ ንምሕጋዝ ዝጀመሮ ስራሕ ምግፋፍ ዓሳ፡ ምሉእ ብምሉእ ተረኪቡ ኣብ ምስራሕ ከምዝርከብ ዝዛረብ ሙሳ፡ ኣንፈትን ኩነታት ኣየርን ንምፍላጥ ኣብ ሞባይሉ ዝጸዓኖ ካርታን ሓበሬታን ከምዝጥቀምን ንካልኦት ገፈፍቲ ዓሳ ‘ውን ከምዝሕግዝን ምስ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መሕትት ገሊጹ’ሎ።


ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ንመስርሕ ምጽራይ ግህሰት መሰላት ኢትዮጵያ ዘጻርይ ኮሚተ ከምዘቆመ ኣፍሊጡ

ቤት ምኽሪ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብ ኢትዮጵያ ንመስርሕ ምጽራይ ግህሰት መሰላት ዘጻሪ ኣካል ከምዘቆመ ኣፍሊጡ። ጋምቢያዊት ዓቃቢ ሕጊ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ዝነበረት ፋቱ ቤንሱዳ ነቲ ሰለስተ ኣባላት ዝሓቆፈ ኮሚቴ ክትመርሖ ተመዚዛ ኣላ። ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት፣ ውሳነ ቁጽሪ ኤስ 33/1 ዝሓለፈ ታሕሳስ ከሕልፍ ከሎ፣ ፕረዚደንት’ቲ ቤት ምኽሪ አርጀንቲናዊ ፈደሪኮ ቪለጋስ ንኣባላት እቲ ኣብ ሙሉእ ኢትዮጵያ ካብ ዝሓለፈ ሕዳር ጀሚሩ ዝተፈጸመ ግፍዒን ግህሰት መሰላትን ተጻሪ ኮምሽን ንከቁሙ ሓለፍነት ሂብዎም እዩ። ብመሰረት’ዚ፣ ጋምቢያዊት ፋቱ ቤንሱዳ፣ ኬንያዊት ካኣሪ ቤትይ ሙሩንጊን ኣሜሪካዊ ስቲቨን ራትነርን ኣብ’ታ ኮምሽን ንክሕቆፉ መሪጾም ኣለው። ሸቶ ሰለስቲኦም ኣባላት’ታ ኮምሽን ኣናዳዪት ሓቂ፣ ሓቂን ኩነታትን ግህሰትን ገበንን፣ ምእካብን ምሓዝን ጭብጢታት፣ ተሓተቲ ምልላይ፣ እንተተኻኢሉ፣ እቶም ዝተኣከቡ መርተዖታት ከቅርቡን ሎምን መጻኢን ጊዜ ንመስርሕ ተሓታታነት ሓጋዚ ዕዮ ንክፍጽሙን ሕድሪ ተቀቢሎም ኣለው። እቲ ውሳነ ወሲኹ፣ እዛ ሎሚ ቆይማ ዘላ ሓዳስ ኮምሽን፣ ነቲ ኮምሽናት ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራትን ኢትዮጵያን ዘዳለውዎ ሪፖርት ክጥቀሙሉን፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዝገብሮ መስርሕ ተሓታታነት፣ ዕርቂን ሕውየትን ቴክኒካዊ ደገፍ ዝግበረሉ ኣገባብ ንክተጣጥሕ ሓቢሩ ኣሎ። እታ ቆይማ ዘላ ሓዳስ ኮምሽን፣ ዝመጽእ ሰነ ወይ ሓምለ፣ ንመባእታዊ ሪፖርታ ናብ’ቲ ቤት ምኽሪ ብቃል ክተስምዕ፣ ዝመጽእ መስከረም ወይ ጥቅምቲ ድማ ብጽሑፍ ንክተቅርብ ተወሲኑ ኣሎ። እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ድሕሪ ምቋም’ታ ኮምሽን ኣብ ዝሃቦ ግብረ መልሲ "ገለ ኣባላት ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዝገበሮ ጻዕሪታት ኣስተናዒቆም፣ ፍሉይ ኣኼባ ጸዊዖም፣ ፖለቲካ ዝመበገሲኡ ሸቶ ንምዕዋት ተንቀሳቂሶም" ክብል ገሊጹ። ኣባላት ሃገራት’ቲ ቤት ምኽሪ፣ ነቲ ተበግሶ ንክነጽገኦ’ውን መንግስቲ ኢትዮጵያ ጸዊዑ። ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ግና፣ እቲ ኮምሽን ከምዝተመስረተ ዝሓለፈ ታሕሳስ ኣብ ዝተገለጸሉ እዋን ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ "ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ፣ ንዝተፈጸሙ ግፍዒታት ንምጽራይ ዘሐግዝ ኮምሽን ንክቀውም ዝወሰዶ ተበግሶ ከምዝድግፍ ምግላጹ" ሮይተርስ ኣገልግሎት ዜና ሓቢሩ። ኣካቢት’ታ ኮምሽን ጋምቢያዊት ፋቱ ቤንሱዳ፣ ዋና ዓቃቢ ሕጊ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ዝነበረት፣ ንከይዲ መስርሕ ገበን ሩዋንዳ ኣብ ኣሩሻ ዓቃቢ ሕጊ ኮይና ዘገልገለት፣ ኣብ ሃገራ ጋምቢያ፣ ዋና ዓቃቢ ሕጊን ሚኒስትር ፍትሒንን ኣማኻሪ ሕጊ ፕረዚደንትን ካቢነን ኮይና ዝሰርሓትን እያ። ኬንያዊት ካኣሪ ቤትይ ሙሩንጊ፣ ኣብ መስርሕ ኣሳጋሪ ፍትሒ ህጡር ተመክሮ ዘለዋ፣ ኣብ ሕገ መንግስታዊ መሰላት ጾታን ደቂ ኣንስትዮ ዝተዋሰአት፣ ኣማኻሪት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኬንያ ኮይና ትነጥፍ ዘላ፣ ኣብ እዋን ግጭት ንመሰላት ደቂ ኣንስትዮ ዝያዳ ትሕለቅ፣ ኣካቢት እቲ ኣብ ኬንያ ተመስሪቱ ዝነበረ ኮምሽን ኣናዳዪ ሓቂን ዕርቂን ዝመርሐት፣ ኣብ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን፣ ወካሊት ኣፍሪቃ ኮይና ዝነጠፈት፣ ኣብ ደቡብ ሱዳንን ግዝኣት ፍልስጤማዊያንን’ውን አበርክቶ ዝገበረትን እያ። ኣመሪካዊ ስቴቨን ራትነር፣ ኣብ ክፍሊ ሕጊ ዩኒቨርሲቲ ሚሺገን ኣመሪካ ዝምህር ዘሎ፣ ኪኢላ ሕጊ ህዝባዊ ርክባት፣ ዓለምለኸ ሕጊ ሰብኣዊነት፣ ስትራተጂ ጸረ ግብረ ሽበራ፣ ተሓታታትነት ኣብ ግህሰት መሰላትን እዩ። ኣብ ስሪላንካ፣ ምስ ማሕበር ቀይሕ መስቀል ኣብ ጄነቫ፣ ኣብ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካን ኣብ መስርሕ ፍርዲ ብርክት ዝበሉ ክስታትን ሙግታትን’ውን ሰሪሑ እዩ።


ኤርትራ ትርከበን ሓሙሽተ ሃገራት ኣንጻር ሩስያ ንዝግበር ጽኑዕ ውሳነ ተቓዊመን

ሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት፡ ንወራር ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ኣመልኪቱ ትማሊ ኣብ ኣብ ዘሕለፎ ድምጺ፡ ኤርትራ ካብተን ሓሙሽተ ዝተቓወማ ሃገራት ኰይና ኣላ። እቲ ውሳነ ንወራር ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክሬንን ዝዅንን ሩስያ ንእለቱ ሰራዊታ ካብ ዩክሬን ክትስሕብን ዝብል’ዩ። ኣብቲ ዝተኻየደ ድምጺ፡ 141 ሃገራት ኣንጻር ሩስያ ዝግበር ውሳነ ክድግፋ እንከለዋ፡ ዝተቓወማ ሃገራት ግን ሩስያ፡ ቤላሩስ፡ ኤርትራ፡ ሰሜን ኮርያን ሶርያን ጥራይ’የን። ካብ ኣባላት ሓፈሻዊ ባይቶ፡ ቻይናን ህንዲን ዝርከበአን 34 ሃገራት ድምጸን ክዕቅባ እንከለዋ፡ ኢትዮጵያ ግን ኣብቲ ድምጺ ምሃብ’ውን ዘይምስታፋ ተገሊጹ። እንተዀነ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ፡ ሎሚ ኣብ ዘውጽኡዎ ናይ ጽሑፍ መግለጺ፡ “ኵላቶም ወገናት ካብ ስቓይን ዕንወትን” ተቖጢቦም ናብ “ስምምዕን ሰላማዊ መንገዲን” ከምርሑ ተማሕጺኖም። እቶም ቀዳማይ ሚንስተር ግን ንወራር ሩስያ ብስሙ ኣይጠቐሱዎን።


ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያ ዝወርድ ዘሎ ግፍዒ

ብደብዳብ ከቢድ-ብረት ራዕዲ ዝኣተዎም፡ ካብ ስድራቤቶም ዝተፈላለዩ ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ኣብቲ ሓዊ ዝተፍእ ቃጸሎ መሬት ብእግሮም ክምርሹ ይረኣዩ። እቲ ትርኢት ኲናት ኢትዮጵያ ካብ ዝጅምር ንደሓር፡ ብሕልፊ እኳ ኣብ መንጎ ኤርትራውያን ስደተኛታት ልሙድ እናዀነ ክመጽእ ጸኒሑ። ሕጂ ድማ በራሕለ ኣብ ዝተባህለ ኤርትራውያን ተወላዶ ዓፋር ኣብ ዝርከቡሉ መዓስከር ስደተኛታት ኢትዮጵያ ተደጊሙ። ብኣገላልጻ እቶም ስደተኛታት እቲ ምሕረት-ኣልቦ መጥቃዕቲ ብሓይልታት ትግራይ ዝተፈጸመ’ዩ። ዛጊት ሓሙሽተ ሰባት ክሞቱ እንከለዉ፡ ቍጽረን ዘይተፈልጣ ደቀንስትዮ ድማ ተጨውየን። እቶም ንኸምልጡ ዕድል ዝረኸቡ ድማ ኣበየ ቦታታት ክልል ዓፋር፡ መጻኢኦም ኣብ ዘይፍለጠሉ ነብሶም ንምድሓን ይሃድሙ ኣለዉ። እታ ውሕስቲ መዕቆቢት ዝነበረት ኢትዮጵያ ሎሚ ከም ቀደማ ኣይኰነትን። ኣብ ትግራይ ዝነበሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣደዳ በበይኑ መጥቃዕታት ክዀኑ ደኣ ይጽንሑ እምበር፡ እዚ ናይ ክልል ዓፋርን ንተወላዶ ብሄረ ዓፋር ኤርትራውያን ስደተኛታት ዘጋጠመ መጥቃዕቲ ግን ናይ ፈለማ ምዃኑ’ዩ። እቲ ፍጻመ ግን ሰንኮፍ ኣተሓሕዛን ስእነት ጸጥታን መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ማሕበረሰብ ዓለምን ተቓለስቲ ትግራይን ዘርኢ ምዃኑ ተንተንቲ የመልክቱ። ኣብ ትካል ረፉጂስ ኢንተርናሽናል (Refugees International) ላዕለወይቲ ኣማኻሪት ዝዀነት ሳራ ሚለር፡ “እዚ ሓደ መርኣያ፡ ኣብ ዝሓለፈ 15 ኣዋርሕ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያ ከጋጥም ዝጸንሐ መጥቃዕቲ’ዩ። ኢትዮጵያ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ውሕስቲ ከም ዘይኰነት ድማ እኹል ጭብጢ ኣሎ፡” ትብል። ድሕሪ ምዝዛም ዶባዊ ኲናት ክልተ ሃገራት፡ ካብ 2000 ዓመተ-ምህረት ኣትሒዞም ናብ ኢትዮጵያ ክውሕዙ ዝጀመሩ ኤርትራውያን፡ ቅድሚ ኲናት ኢትዮጵያ ምውላዑ፡ ብመሰረት ሓበሬታ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ክልላት ትግራይን ዓፋርን ኣስታት 113-ሽሕ ነይሮም። መብዛሕትኦም ካብቲ ጨቋኒ ምልኪ ምምሕዳር ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝሃደሙ’ዮም። ኣብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ዝመጸ ለውጢን ምውላዕ ኲናት ትግራይን ድማ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ኣብ ትግራይ፡ ብዅላቶም ኣካላት፡ ግዳይ መጭወይቲ፡ ቅትለት፡ ዓመጽን ኰይኖም። ከም ጸብጻብ ትካል ተሓላቒ መሰላት ህዩማን ራይትስ ዎች፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ብወተሃደራት ኤርትራን ተቓለስቲ ትግራይን ዝወረደ ግፍዒ ምስ “ገበናት ኣንጻር ኲናት” ክጽብጸብ ዝኽእል’ዩ። ሰራዊት ኤርትራ ነቲ ቦታ ድሕሪ ምቍጽጻሮም፡ ክልተ ካብተን መዓስከር ስደተኛታት ክምድሰሳ እንከለዋ፡ ኣሽሓት ድማ ደሃይ የብሎምን። ካብ ወርሒ ሓምለ ኣትሒዙ፡ እቶም ኣብተን ክልተ መዓስከራት ዘለዉ’ውን ካብ መሰረታዊ ቀረባት ተበቲኾም፡ ንሰፊሕ ስቓይ ተቓሊዖም ይርከቡ። ኣብ ወርሒ ጥሪ’ውን ሰለስተ ካብቶም ስደተኛታት ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ብዝተተኰሰ ድሮን ተቐቲሎም። እቲ ንተኽእሎታት ሰላም ንድሕሪት ዝመልስ ተባሂሉ ዝተገልጸ መጥቃዕቲ መዓስከር ስደተኛታት በራሕለ ብ3 ለካቲት’ዩ ጀሚሩ። ሓደ ካብቲ መጥቃዕቲ ዝሃደመ ስደተኛ“ቦምባ ከቢድ ብረት ናብቲ መዓስከር ክዓልብ ጀሚሩ። ሓይልታት ትግራይ ነቲ መዓስከር ካብ ዝተቖጻጸሩሉ እዋን ኣትሒዞም ድማ ዝምታን ራስያን ጀሚሮም፡” ይብል ። ካልእ፡ ካብ ወዲ ትሽዓተ ዓመት ወዳን ንዕልታን ዝተፈልየት ሰበይቲ ድማ ደቀንስትዮ ጨውዮም ከም ዝወሰዱን ኣበይ ከም ዘለዋ ደሃይ ከም ዘይብሎምን ንኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ሓቢራ። ኣማኢት ስደተኛታት፡ ኣግዳ ሆቴል ኣብ ዝብሃል፡ ኣብ ከተማ ሰመራ ዝርከብ ስፍራ’ዮም ነብሶም ከዕቆቡ ሃዲሞም። ኣብኡ ንሰለስተ መዓልታት ብዘይ መግቢ ማይን ከም ዝጸንሑ ድማ ዓብዱ ኣሕመድ ዝተባህለ ዜጋ ንኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ሓቢሩ። ወሃብ-ቃል ክልል ትግራይ ግን ነቲ ክሲ “መሰረት-ኣልቦ” ክብል ይነጽጎ። ኣብ መዓስከር በራሕለ ዝተዓቝቡ ኣስታት 34-ሽሕ ስደተኛታት ደኣ ይንበሩ እምበር፡ ሕጂ ግን 14,250 ጥራይ ምርካቦም ወሃብ-ቃል ጉዳይ ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ንኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ሓቢሩ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ ሰመራ ኣስታት 40 ኪሎ-ሜተር ርሒቑ ኣብ ዝርከብ “ሰርዶ” ዝተባህለ ቦታ ከጣይሶም መደብ ሒዙ ኣሎ። ከምዚኣቶም ንዝመስሉ ናይ ምግዓዝ መደባት ግን ዛጊት ልኡም ግብረ-መልሲ’ዩ ጸኒሑ። እቶም ክግዕዙ ዝዳለዉ ዘለዉ ስደተኛታት በቲ ዝወረደ ግፍዒ፡ ልቦም ሰንቢሩ ደኣ ይሃሉ እምበር፡ ኣብ መጻኢኦም ግን ውሳነ የብሎምን። “ኣምላኽ ንስድራይን ገዛይን እንተ ወሲዱለይ፡ ነቲ ጽሕፍቶ ክቕበሎ ደኣ’ምበር ካብ ካልእ ዝሓቶ የሎን፡” ትብል ሓሊማ ከዲር። ሓሊማ፡ ድሕሪ’ቲ መጥቃዕቲ፡ ደሃይ ሓደ ካብ ሽሞንተ ደቃ ጥራይ’ያ ረኺባ። ከም ኣገላልጻ ሳራ ሚለር ካብ ረፉጁስ ኢንተርናሽናል (Refugees International) ጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ሓደ ኣብነት ናይ ኣብ እዋን ኲናት ዝርአ ጸገም ኣተኣላልያ ስደተኛታት’ዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ዝተፈጸመ ኣበሳታት፡ ማሕበረሰብ ዓለም ምስ ነብሱ ክመሓሰብ ከም ዘገድዶ ድማ ትምጕት። ሳራ “ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝከላኸል የብሎምን። ውሕስነቶም ከነረጋግጽ ድማ ግዴታና’ዩ፡” ትብል።


ካብ ምብራቕ ሃረርጌ ናብ ቀለም ወለጋ ዝተፈናቐሉ ተመዛበልቲ ሓገዝ ይረክቡ ከምዘየለው ገሊጾም

እቶም ተፈናቐልቲ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ እቲ መዕቆቢ እኳ ደኣ ተወሳኺ ስቓይ ከምዝፈጠረሎምን፡ቆልዑትን ኣንስትን ብጥምየት ክሞቱ ከምዝጀመሩን ተዛሪቦም። እቶም ተፈናቐልቲ ብምውሳኽ፡ ክልላዊ መንግስቲ ኣቕድም ኣቢሉ ረድኤት መግቢ ይህቦም እንተነበረ`ኳ ሕጂ ግን ተቛሪጹ`ዩ ይብሉ። ኣማሓዳሪ ዞባ ቀለም ወለጋ ከምኡ ሓለፍቲ ህጹጽ ረድኤት ብወገኖም እቲ ረድኤት ዝተቛረጸ ብሰንኪ ኣብቲ ከባቢ ዝተፈጥረ ኩነታት ጸጥታ`ዩ ኢሎም ኣለዉ። እቶም ሰበ-ስልጣን ወሲኾም ብሰንኪ ጥምየት ዝሞተ ሰብ ብዛዕባ ምህላዉ ግን መረዳእታ የብልናን ኢሎም።


ብሰንኪ ኣብ ክልል ዓፋር ዝቐጸለ ውግእ ቁጽሪ ተመዛበልቲ ይውስኽ ምህላው ተገሊጹ

ብሰንኪ ኣብ ክልል ዓፋር ዝቐጸለ ውግእ፡ ቑጽሪ ተፈናቐልቲ`ውን ይውስኽ ከምዘሎ ኣባላት ኣዋሃሃድቲ ረድኤት ክልል ዓፋር ይገልጹ`ለዉ። ሓዲሽ ሪፖርት ጉዳይ ሰብኣዊ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት ከምዝበሎ ድማ፡ ብውሕዱ 300 ሓደሽቲ ተመዛበልቲ ናብቲ ዝጸንሐ መዕቆቢ ከምዝኣተውን እቲ ቁጽሪ ይውስኽ ከምዘሎን ኣመልኪቱ`ሎ። እቲ ናብ ክልል ትግራይ ዝኣቱ መጎዓዝያ ስለምንታይ ከምዝተዓጽወ፡ካብ ክልል ዓፋር ምላሽ ንምርካብ ዛጊት ኣይተኻእለን።


ኣብ ክልል ትግራይ ብሰንኪ ሕጽረት መድሃኒት ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ብቀሊል ሕማማት ምሟቶም ተገሊጹ

ኣብ ትግራይ፣ ብሰንኪ ሕጽረት ሕክምናዊ ናውቲን መድሓኒትን፣ ኣብ ዝሓለፋ ሰለስተ ኣዋርሕ፣ ልዕሊ 5,400 ሰባት ብቀሊል ሕማም ከምዝሞቱ ቢሮ ጥዕና’ቲ ክልል ገሊጹ። ዓለምለኸ ማሕበር ቀይሕ መስቀልን ካልኦት ትካላትን፣ ብነፈርቲ ሓገዝ ዋላ’ውን ንምብጻሕ እንተፈተኑ፣ ነዊሕ ዝቀጸለ ሕጽረት፣ ብሰንኪ ሕጽረት ነዳዲ ነቲ ዝተረኽበ ሓገዝ'ውን ናብ ካልኦት ከባቢታት’ቲ ክልል ንምክፍፋል ዘይምኽኣሉን ተደማሚሩ፣ ቢሮ ጥዕና፣ ን 5 ሚእታዊት ከባቢታት ትግራይ ጥራሕ ክሽፍን ከምዝኻኣለ ኣብ’ቲ ሪፖርት ተጠቂሱ ኣሎ።


ኣመሪካ ኣስታት 850 ሽሕ ዶዝ ክታበት ቫይረስ ኮሮና ንኢትዮጵያ ለጊሳ

ኣመሪካ 840,060 ዶዝ ክታበት ኮቪድ19 ንኢትዮጵያ ከምዝለገሰት ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ገሊጹ። እቲ ኤምባሲ ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ "እቲ ክታበት፣ ጽርየቱ ጽፉፍ፣ ምዕሩይ ምብጻሕ ዝተገብረሉን ቀንዲ ዕላምኡ ህይወት ሰብ ንምድሓን ሓሊኑ ከምዝኾነ" ጠቂሱ። ኣመሪካ ንኢትዮጵያ ዝላኣኸቶ ፋይዘር ዝዓይነቱ ክታበት ኮቪድ19፣ ምስ’ቲ ቅድሚ ሎሚ ዝለኣኸቶ ተደሚሩ ናብ 7 ሚልዮን ምብጽሑ’ውን መግለጺ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣፍሊጡ። ኣመሪካ ዛጊት ን110 ሃገራት፣ ልዕሊ 400 ሚልዮን ክታበት ኮቪድ19 ከምዝለገሰት’ውን ዝረኸብናዮ ዜና ሓቢሩ።


ክልል ትግራይ ብሕቡራት ሃገራት ዝተላእከ ሓገዝ ብዘይምብጻሑ ይኸስስ

ብፕሮግራም መግቢ ዓለም፡ መሰረታዊ ሰብኣዊ ሓገዝ ዝጸዓና 20 መካይን፡ ካብ ግቡእ ቦታአን ይበገሳ ደኣ’ምበር፡ ንኽልል ትግራይ ከም ዘይኣተዋን፡ ነዚ ድማ ተሓታቲ ክልል ዓፋርን መምርሒ ከተግብር ዘይከኣለ ፈደራላዊ መንግስቲን’ዩ ክብል ቤት ፅሕፈት ዝምድናታት ክልል ትግራይ ከሲሱ። እቲ ቤት ጽሕፈት ትማሊ ኣብ ዘውጽኦ ናይ ጽሑፍ መግለጺ፡ እተን መካይን ጽዕነት ክልል ትግራይ ንኽበጽሓ ብፈደራል መንግስቲ ፍቓድ ደኣ ይወሃበን እምበር፡ ኣብ ክልል ዓፋር ተዓጊተን ደው ምባለን ኣዝዩ ኣሕዛኒ ተርእዮን ንሞትን ጥሜትን ዘቓልዕ ውሳነን ክብል ብትሪ ኮኒኑዎ። ክልል ትግራይ፡ ምስ ኵላቶም መሻርኽቲ ኣካላት ምሉእ ምትሕብባር ክገብር ምዃኑ ዝጠቐሰ መግለጺ እቲ ቤት ጽሕፈት፡ ማሕበረሰብ ዓለም ነቲ ዘፍቅድ መሲሉ ግን ከኣ ብሕልኽላኽ ቢሮክራሲ ሓገዛት ዘዳናጒ ዘሎ መንግስቲ ኢትዮጵያ ክዅንን ጸዊዑ። ካብ መንግስታዊ ኣካልን ክልል ዓፋርን ግብረ መልሲ ንምርካብ ዝገበርናዮ ፈተነ ኣይሰለጠን።


ድምጺ ኤርትራዊያን ካብ ዩክሬን

ድሕሪ ኣብ መንጎ ዩክሬን ሩስያን ዝጸንሐ ውጥረት ናብ ኲናት ምቕያሩን ወታሃደራት ሩስያ ናብ ዋና ከተማ ዩክሬን ኪየቭ የምርሑ ምህላዎም ነበርቲ ከተማ ኪየቭ ብፍላይ ብሓፈሻ ድማ ነበርቲ ዩክሬን ንሃገሮም ገዲፎም ብብዝሒ ናብ ስደት የምርሑ ምህላዎም ኣብ ዝግለጸሉ ዘሎ እዋን ንትምህርቲ ናብ ዩክሬን ዝኣተው ብዝተፈላለየ ምክንያት ትምህቶም ክቕጽሉ ዘይከአሉ ኤርትራዊያንን ኢትዮጵያዊያንን ንዝሓለፈ ኣስታት ሽዱሽተ ኣዋርሕ ኣብ ማእሰርቲ ዝጸንሑ ሕጂ ድማ እቲ ዝርከብዎ ቦታ ንድሕነቶም ኣስጋኢ ምዃኑ ብተመሳሳሊ ኩነታት ኣብ ክልተ መዓስከራት ዝነበሩ ከምዝተለቑ ንሶም ዝርከብዎም ኣስታት 120 ሰባት ዝሓዘ መዓስከር ግን ከምዘይተለቑ ይሕብሩ።


ድሕሪ ወራር ዩክሬን፡ ኣፍሪቃ ክሕሻ ድዩ ክደግሳ?

ሩስያ: ንዩክሬን ድሕሪ ምውራራ ምስ ግዜ ዝርኣዩ ሓያሎ ፖለቲኮ-ቁጠባዊን ማሕበራዊን ለውጥታት ምኽሳቶም ዘይተርፍ’ዩ። እቲ ክመጽእ ዝኽእል ለውጢ ብዓለም፡ ብኣፍሪቃ፡ ካብኡ ናብኡ’ውን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዛዕባ ክህሉዎ ዝኽእል ጽልዋ ንዶክተር ሚኪኤል ወልደማርያም ኣዘራሪብናዮ ኣሎና። ዶክተር ሚኪኤል ተሓባብሪ ፕሮፈሰር ኣህጉራዊ ዝምድናታትን ፖለቲካዊ ስነ-ፍልጠትን ከምኡ’ውን ዳይረክተር ማእከል ኣፍሪቃ ኣብ ቦስተን ዩኒቨርስቲ’ዩ። ሩስያ ንዩክሬን ወሪራታ ኣላ፡ ብኣናብብኻ ብዘይካ ሓይሊ ንምርኣይ ሩስያ እትረኽቦ ረብሓታት’ዶ ይዓቢ ወይስ ንዕኡ ስዒቡ ዝመጽእ ክስራታት? ዶ/ር ሚኪኤል፤ ጽቡቕ ሕቶ’ዩ። ረብሓታትን ክሳራታትን እዚ ወራር ንሩስያን ስርዓት ፑቲንን ቀስ ኢሉ ምስ ከይዲ ዝርአ ጉዳይ’ዩ። እቲ ኩነታት ቀልጢፉ ዝለዋወጥ ብምዃኑ ምስ ግዜ ዝርአ’ዩ። ብኣናብባይ እዚ ወራር ንፑቲንን ወተሃደራዊ ክንፊን ሓጺር ወተሃደራዊ ረብሓታት ክህሉዎ ይኽእል ይኸውን። ነቲ ብህዝቢ ዝተመርጸ መንግስቲ ዩክሬን ክዓልዉን ንዓኣቶም ዝሰማምዕ ከምጽኡን ይኽእሉ ይዀኑ። ኣብ ዝተናውሐ እዋን ግን ንሩስያ ከቢድ ዋጋ ከኽፍላ’ዩ። ምስ ምዕራብ ዝህሉዋ ዝምድና ክዕጾ’ዩ፡ እዚ ድማ ኣብ ሩስያ ከቢድ ቍጠባዊ ተጽዕኖ ክፈጥር’ዩ። ንዕኡ ስዒቡ ምድልዳል ወተሃደራዊ ዕጥቂ ኤውሮጳ፡ ብሕልፊ ድማ ምብራቕ ኤውሮጳ ክንርኢ ኢና። እዚ ከኣ ኣብ ንሩስያ ቅሳነት ዝህብ ኣይክኸውንን’ዩ። ታሪኽ፡ ስምዒታት ህዝቢን ካልእ ረቛሒታትን ምስ እንዕዘብ’ውን ሩስያ ኣብ ዝተናውሐ እዋን’ውን ይዅን ኣብ ዩክሬን ናታ ተማእዛዚ ስርዓት ክትፈጥር ትኽእል ኣይመስለንን። ምዝካር ዘድልዮ ነጥቢ ግን ኣሎ--ነዊሕ መደባትን ስትራተጃዊ ረብሓታትን ሃገረ ሩስያን ፑቲንን ሓደ ኣይኰኑን። ካብዚ’ኸ ናበይ ገጹ ዝኸይድ ይመስለካ? ኣብ ሓጺርን ዝተናውሐን እዋን? ዶ/ር ሚኪኤል፤ ብዙሓት ተኽእሎታት’ዮም ዘለዉ። ሓደ እቲ ወተሃደራዊ ግጥም ንምቍጽጻር ዩክሬን’ዩ። ሽሕ’ኳ ሩስያ ዓይነትን ብዙሒን ወታህደራዊ ጸብለልታ እንተለዋ፡ ኣብ ባይታ ግን ብድሆታት ይገጥማ ኣሎ። እቲ ኲናት ካብ ዝጅምር ውሑድ መዓልታት ጥራይ ደኣ ይግበር እምበር፡ ዩክሬናውያን ተሪር ተቓውሞ የርእዩ ኣለዉ። መንግስቲ ዩክሬን ከኣ ህዝባዊ ደገፍ ኣለዎ። ውዒላ-ሓዲራ ርእሰ-ከተማ ኪየቭ ምትሓዛ ኣይተርፋን’ዩ። ድሕሪኡ ግን እቲ ቃልሲ መልክዑ ክቕይር ዝኽእል ይመስለኒ። ምናልባት ሩስያ ንምብራቕን ምዕራብን ዩክሬን ክትከፋፍል ትኽእል ትኸውን። እዚ እትገብረሉ ዕላማ ነታ ሃገር ንምልማስ’ዩ። በዚ ኾነ በቲ ግን ድሕሪኡ’ውን እቲ ኲናት ምቕጻሉ ዘይተርፎ’ዩ። ሓይልታት ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) ኣብቲ ኲናት ብቐጥታ ክኣቱ ዘለዎ ተኽእሎ ከመይ ይርኣየካ? ዶ/ር ሚኪኤል፤ ኣብዚ መድረኽ’ዚ ብኣረኣያይ ኣዝዩ ውሑድ ተኽእሎ’ዩ ዘሎ። ሃገራት ምዕራብ፡ ንዂናት ክኣትዋ ሸውሃት ከም ዘይብለን ደጋጊመን የምልክታ ኣለዋ። ዩክሬን ከኣ ኣባል ኔቶ ኣይኰነትን። ቻርተር ኔቶ ድማ ንዘይኣባል ሃገር ናይ ምክልኻል ግዴታ የብሉን። ኣባላት እዚ ኪዳን ንዩክሬን ኣጽዋር የዕጥቓኣ ከም ዘሎን ዝጸንሐን ርዱእ ኰይኑ፡ እዚ’ውን ነቲ ወጥሪ ኣብ ምግዳድ ተራ ተጻዊቱ’ዩ። ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ ኣብ ምብራቕ ኤውርጳ ዘለዋ ጽምዶ እናለወጠቶ’ያ ክትምጽእ ጸኒሓ። እዚ ኣብ ሃገራት ባልካን ዘዋሪ ወተሃደራዊ ህላወ ብምግባር’ያ ከተካይዶ ጸኒሓ። ሕጂ ግን ምናልባት ናብ ምሉእ ዕጥቂን ቀዋሚ ድፋዕን ኣብቲ ዞባ ከተስግሮ ተኽእሎ ኣሎ። ስለዚ ብዝተፈላየ ምልክዑ ኔቶ ግብረ-መልሲ ክትህብ ትኽእል ይመስለኒ። ሓያሎ ዓበይቲ ሃገራት ከም ኣመሪካ፡ ጀርመንን ካልኦት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ሩስያ ማዕቀብ ይገብራ ኣለዋ። እዚ ንገስጋስ ሩስያ ክገትኦ ዝኽእል መሲሉ’ዶ ይስመዓካ? ዶ/ር ሚኪኤል፤ ማዕቀብ ምግባር ኣብዚ ሕጂ እዋን ክህሉዎ ዝኽእል ተራ ንምግማት ከቢድ’ዩ። ኣብ በበይነን ሃገራት ኤውሮጳን ኣመሪካን ብዛዕባ ተኽእሎታት ማዕቀብ ነዊሕ ክዝረብ ጸኒሑ’ዩ። ፑቲን ከኣ ንዕኡ እናፈለጠ’ዩ ነዚ ኲናት ኣትዩዎ ዘሎ። ሕጂ ግን እቲ በበወገኑ ዝብሃል ዘሎ ማዕቀባት ኣዝዩ እናተረረ ይመጽእ ከም ዘሎ ርዱእ ኰይኑ ኣሎ። እዚ ከኣ ንፑቲን ዓቢ ጽፍዒት ክኸውን ይኽእል’ዩ። ኣቐዲሞም ልኡም መርገጺ ዝነበረን ሃገራት ከይተርፋ’የን ሕጂ ንተሪር ማዕቀብ ዝድግፋ ዘለዋ። ዋላ’ኳ እቲ ማዕቀባት ካብ ዩክሬን ክስሕብ ኣየኽእሎ ደኣ’ምበር፡ ካልእ ዘይተገመቱ ሳዕቤናት ግን ክህልዉ’ዮም። ስለዚ ነቲ ዘሎ ገስጋስ ክቕይር ኣይኽኣል ደኣ’ምበር፡ ንፑቲን ግን ካብቲ ክወስዶ ዝኽእል ዓበይቲ ዕንወታት ክገትኦ ዝኽእል ይመስለኒ። እዚ ናይ ዩክሬን ወራር’ከ ብዓለም ደረጃ እንታይ ዓይነት ቍጠባዊ፡ ፖለቲካዊን ካልእ ለውጥታትን ከምጽእ ኢልካ ትግምት? ዶ/ር ሚኪኤል፤ ዓለማዊ ቍጠባዊ ጸገማት ከምጽእ ምዃኑ ርዱእ’ዩ። ኣብዚ ዓለማዊ ምትእስሳራር ቍጠባ፡ ሩስያ ብሕልፊ ከኣ ኣብ መዳይ ቀረባት ጸዓት ኣካሉ’ዩ ነይራ። ስለዚ ዕዳጋ ጸዓት ክንህር’ዩ። ኣብ ልዕሊ ሩስያ ቍጠባዊ ማዕቀብ ምንባር ድማ ኣብ በበይኑ ፍርያት ኤውሮጳ ኣሉታዊ ተራ ክህሉዎ’ዩ። ከም ውጽኢቱ ድማ ኣብ መንጎ ቻይናን ሩስያን ዝሓየለ ቍጠባዊ ኪዳን ክንርኢ ትጽቢት ይግበር። ብኻልእ ወገን ድማ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) ንሓያሎ ሃገራት ኤውሮጳ ኣብ ጎድኑ ከሰልፈን ክፍትን’ዩ። ዋላ’ኳ ዝሑል ኲናት ደኣ ኣይዅን እምበር፡ ምስኡ ዝመሳሰል፡ ምትፍናንን በበብይኑ ኪዳናትን ዘለዎ ተርእዮ፡ ዝጽበየና ዘሎ መሲሉ ይስመዓኒ። እዚ ኣብ መንጎ ሃገራት ምዕራብን ሩስያን ኰይኑ፡ ቻይና ድማ ኣካል’ቲ ክመጽእ ዝኽእል ምልውዋጥ ሓይሊ ክትከውን’ያ። እዚ ወራር’ከ ንኣፍሪቃ፡ ብቐንዱ ድማ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብኸመይ ክጸሉዎ ይኽእል? ዶ/ር ሚኪኤል፤ እዚ ምስቲ ኣቐዲመ ዝጠቐስኩዎ ዓለማዊ ወጥሪ ኣብ መንጎ ሩስያ፡ ምዕራብን ዘይተርፍ ከኣ ሕጂ ቻይና እትሕወሶን ኣብ መቓን የእቲኻ’ዩ ክርአ ዝኽእል። እዚ ድማ ኣብ ኣፍሪቃ፡ ብቐንዱ ድማ ቀርኒ ኣፍሪቃ ጽልዋ ክህሉዎ ምዃኑ ኣይሰሓትን። ንቀርኒ ኣፍሪቃ ብፍሉይ ዝጸልዎ ድማ በቲ ዘለዎ ናይ ቀይሕ ባሕሪ፡ ባብኤል መንደብን ንብዙሕ ነገራት ቀንዲ ኣፍደገ ብምዃኑ’ዩ። ሩስያ፡ ኣብ ቀይሕ-ባሕሪ መዓስከር ንምትካል ኣብ ምፍታሽ ከም ዘላ ጭቡጥ ሓበሬታ ኣሎ። ብተመሳሳሊ ኣብ ናይ ሱዳን ማያዊ ዶባት ቀይሕ-ባሕሪ፡ ሩስያ ናይ ሓይሊ ባሕሪ መዓስከር ንምትካል ኣብ ምጽፋፍ ከም ዘላ ጸብጻባት ኣሎ። ሃገራት ምዕራብ ንህላወ ሩስያ ኣብ ኣፍሪቃ ክብደት ክህበኦ ኣይጸንሓን። ሕጂ ግን ፍሉይ ኣቓልቦ ክረክብ’ዩ። ብድምሩ ንኣፍሪቃ ግድን ክጸልዋ’ዩ። ዝሑል ኲናት ኣብ ኣፍሪቃ ብዙሕ ተራ ገይሩ’ዩ፡ እዚ ሓድሽ ምትፍናን ከኣ ተመሳሳሊ ውጽኢት ክህሉዎ ይኽእል። ካልእ ክጠቕሳ ዝደሊ ነጥቢ ግን ኣላ። ፑቲን ፍሉይ ቅዲ መሪሕነት’ዩ ዘለዎ። ንሱ ድማ መላኺ፡ ሃገራዊን ሓያልን ምዃኑ’ዩ። ከምዚ ናይ ፑቲን ቅዲ ክኸተሉ ዝደልዩ መራሕቲ ዓለም ድማ ብዙሓት’ዮም። ሓያሎ ካብኣቶም ኣብ ኣፍሪቃ ኣለዉ። ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ድማ እቲ ቍጽሪ ዓይቢ--ንፑቲን ክቐድሑ ዝደልዩ ውሑዳት ኣይኰኑን። ኣብ ዩክሬን ዝህሉ ምዕባለ ድማ ነቶም ከምኡ ዓይነት መራሕቲ ድርኺት ክዀኖም ወይ ድማ ክገትኦም ይኽእል’ዩ። መራሕቲ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ እቲ ምትፍናን ናበይ ገጹ ይኸይድ ብደቂቕ ይከታተሉዎ ከም ዘለዉ ኣየጠራጥርን። ኵላቶም ድማ ብስትራተጃዊ ረብሓ’ዮም ዝርእዩዎ። ኣብ መንጎ ሩስያን ሃገራት ምዕራብን ንዝሑል ኲናት ዝመሳሰል ምትፍናን ክህሉ እንከሎ፡ መራሕቲ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ድማ ነብሶም ኣብኡ ንምእታው’ዮም ዝሕልኑ ዘለዉን ነቲ ኩነታት ዘንብቡዎን። እዚ’ኸ ክሳብ ክንደይ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ቅልጡፍ ለውጢ ከምጽእ ዝኽእል ይመስለካ? ቅድሚ ቀረባ መዓልታት ምኽትል ወተሃደራዊ ኣዛዚ ጀነራል መሓመድ ሓምዳን ዳግሎ (ሕሜቲ) ናብ ሩስያ በጺሑ ነይሩ’ሞ ክሳብ ክንድኡ ቅልጡፍ ለውጢ ክንርኢ ተኽእሎ ኣሎ ድዩ? ዶ/ር ሚካኤል፤ እወ። ምብጻሕ ጀነራል መሓመድ ሓምዳን ዳግሎ (ሕሜቲ) ሓደ መርኣያ ናይቶም ኣቐዲመ ዝጠቐስኩዎም ጸቐጥቲ ወይ ድማ ከምኡ ንምዃን ዝሓልሙ መራሕቲ ቀርኒ ኣፍሪቃ መሓዙትን ባርኾትን ንምድላይ ዝገብሩዎ ዘለዉ ፍተሻ’ዩ። ፑቲን ንምልካዊ ምምሕዳሮም ዝድግፍ መራሒ ምዃኑ’ዮም ዝርእዩዎ። እቲ ወተሃደራዊ ክንፊ ሱዳን ድማ ናብ ሲቪላዊ ምምሕዳር ከሰጋግር ብሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ከቢድ ጸቕጢ’ዩ ዘለዎ። ስለዚ እቲ ወተሃደራዊ ምምሕዳር ሱዳን ኣዕሩኽን ካልእ ዕድላትን ክደሊ ባህርያዊ’ዩ።  !


ኣብ ኢትዮጵያ ደቡብ ክልል ዳግማይ ብዝተለዓለ ለበዳ ሕማም ዓሶ 24 ሰባት ምሟቶም ተገሊጹ

ድሕሪ 10 ዓመታት ዳግማይ ብዝተላዓለ ለበዳ ዓሶ ኣብ ዝሓለፉ ሽዱሽተ ኣዋርሕ 24 ሰባት ምሟቶም ቢሮ ጥዕና ክልል ደቡብ ኣፍሊጡ። መጠን ምስፍሕፋሕ ዓሶ ብ23% ከምዝወሰኸ ኣብ ቢሮ ጥዕና ናይቲ ክልል ዳይረክቶረት ዳይረክተር ምክልኻል ሕማማትን ምድንፋዕ ጥዕናን ኣቶ ማሌ ማቴ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊፆም። እቲ ምስፍሕፋሕ ከም ብሓዱሽ ዝተላዕለ ምንፃግ ጸረ-ዓሶ ኬሚካል ስለዘይተኻየደን ብለገስቲ ረድኤት ይውሃብ ዝነበረ ናይ ጣንጡ መከላኸሊ ዛንዜራ(ላምስያ) ስለዝተቛረፀን እዩ ኢሎም ።


ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ናትናኤል ተስፋጽየን ተዓዋቲ ቱር ሩዋንዳ 2022 ኮይኑ

ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ኢጣልያዊት ጋንታ ኣንድሮኒ ጂካቶኒ ናትናኤል ተስፋጽየን ኣብቲ ትማሊ ዝተዛዘመ ቱር ሩዋንዳ 2022 ብሓፈሻዊ ጊዜ ቐዳማይ ኮይኑ ተዓዊቱ'ሎ። ኣብ ሻድሻይን ሻውዓይን መድረኽ'ቲ ውድድር ብዘመዝገቦ ዓወት ወናኒ ቢጫ ማልያ ዝኾነ ናትናኤል ተስፋጽየን ነቲ ትማሊ ሰንበት ዝተኻየደ 75.3 ኪ.ሜ ዝሸፈነ ሻሙናይን መዛዘሚን መድረኽ 10ይ ኮይኑ ብምዝዛም ብውህሉል ጊዜ ቐዳማይ : ዝበለጸ ኣፍሪቃዊ ተቐዳዳማይ'ቲ ዙር: ከምኡ'ውን ዝበለጸ መንእሰይ ተወዳዳይ ብምዃን ተዓዊቱ'ሎ። ናትናኤል ተስፋጽየን ኣቐዲሙ ኣብ 2020'ውን ተዓዋቲ ቱር ሩዋንዳ ምዃኑ ይፍለጥ። ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ባይክ ኤድ ሄኖክ ሙሉብርሃን'ውን ብውህሉል ጊዜን ኣብ ዝበለጸ መንእሰይ ኣፍሪቃዊ ተቐዳዳማይ'ቲ ዙር ካልኣይ ብምዃን ዙር ሩዋንዳ 2022 ዛዚሙ'ሎ። ኣብቲ ካብ የካቲት 20 ክሳብ 27 ዝተኻየደ ሸሞንተ መድረኻት ዝሓዘ ቱር ሩዋንዳ 2022 ዝተሳተፉ ኣብ ዝተፈላለየ ጋንታታት ዝስለፉ ኤርትራዊያን ፕሮፌሽናል ተቐዳደምቲ ናትናኤል ተስፋጽየን: ሄኖክ ሙሉብርሃንን መትከል ኢዮብን ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻትን' ቲ ውድድር ልዑል ዓወት ኣመዝጊቦም'ዮም። ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣብ ቱር ሩዋንዳ 2022 ኣይተሳተፈትን ። ምስ ናትናኤል ተስፋጽየን፥ ሄኖክ ሙሉብርሃንን መትከል ኢዮብን ቕድሚ ምዝዛም'ቲ ውድድር ሓደ መዓልቲ ዝተኻየደ ቃል መሕትት ኣብዚ ምክትታል ይክኣል። No media source currently available


ርእይቶ ኢትዮጵያዊያን ተማሃሮ ካብ ከተማ ኪየቭ ዩክሬን

ድሕሪ ወታሃደራዊ መጥቓዕቲ ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ኣብ ርእሰ ኸተማ ዩክረይን ኪየቭ ዝርከቡ ኢትዮጵያውያን ተማሃሮ ናብ ዶብ ዩክሬን ናብ ዝርከባ ከተማታት የምርሑ ምህላዎም ገሊጾም። እቲ ኩነታት ኣዝዩ ዘስግእ ምኻኑ'ዉን ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም ክልተ ኢትዮጵያውያን ገሊጾም'ለው።


ሰማዒ ኣልቦ ኣውያት ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያ

ድሕሪ ምውላዕ ኲናት ኢትዮጵያ፡ ኣደራዕ ናይ በበይኖም ሓይልታት ዝዀኑ ኣብ ዝተፈላለየ ክፋላት ኢትዮጵያ--ብቐንዱ ግን ክልል ትግራይ--ዝነበሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት’ዮም። ምስ ቅልጡፍ ምልውዋጥ ዓውደ-ኲናት፡ ምብታኽ መራኸቢታት፡ ምእዋጅ ህጹጽ ኣዋጅ ዘስዓቦ ቅልውላው... ብዝተፈላለየ ደረጃ ንኹነታቶም ጸልዩ’ዩ። ሽሕ’ኳ ዜጋታት’ውን ግዳይ ናይቲ ዝካየድ ዘሎ ኲናት እንተዀኑ፡ ጉዳይ’ቶም ስደተኛታት ዝያዳ ዘብእሶ ግን ተሓላቒ ኣካል’ውን ስለ ዝሰኣኑ’ዩ። ዘይመኽሰባዊ ትካል ኤሪ-ይኣክል፡ ኣብ በበይኑ ወገናት ኢትዮጵያ ምስ ዝርከቡ ስደተኛታት ብቐረባ ዝከታተል ዘሎ ኣካል’ዩ። ነቲ ጉዳይ ኣመልኪትና ንኣባል ቦርድ እቲ ትካል ኣቶ ከሰተ በራኺ ኣዘራሪብናዮ ኣሎና።


ፈጻሚት ስራሕ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኮይነን ዝተመደባ ኣምባ. ትሬሲ ኣን ጃኮብሰን ኣዲስ ኣበባ ኣትየን

ላዕለወይቲ ኣባል ኣገልግሎት ጉዳያት ወፃኢ ዝኾና ኣምባሳደር ትሬሲ ኣን ጃኮብሰን ኣብ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ፈጻሚት ጉዳያት ኮይነን ክሰርሓ ተመዲበን ሎሚ ኣዲስ ኣበባ ኣትየን። ኣምባሳደር ትሬሲ ኣን ጃኮብሰን ኣቐዲመን ኣብ ኮሶቮ፣ታጃኪስታንን ቱርክመኒስታንን ኣምባሳደር ብምኳን፣ኣብ ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ሓላፊት ጉዳያት ዓለምለኸ ትካላት፣ምኽትል ዳይረክተር ኢንስቲዩት ኣገልግሎት ጉዳያት ወፃኢ፣ከምኡ እውን ኣብ ዋይት ሃውስ ናይ ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ምኽትል ፈፃሚ ፀሓፊት ብምዃን ኣገልጊለን እየን ክብል ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ዝወፀ ፅሑፍ የመልክት።


ኣድሓኖም ገብረማርያም ፋውንደሽን ንማሕበራዊ ፍትሒ

ዋሽንግተን — ብኤርትራውያን ሰብ-ሞያን ወለንተኛታትን ዝተበገሰ ፋውንደሽን ኣድሓኖም ገብረማርያም ዝሓለፈ ቀዳም ኣብ ከባቢ ዋሺንግተን ዲሲ ተመስሪቱ''ሎ። ኣቦ መንበር ቦርድ ዶ/ር ረዘነ መድሓኒ፣ ዕላማ'ቲ ማሕበር ኣብ ኤርትራ ማሕበራዊ ፍትሒ ንዘሰጉሙ ተበግሶታት ባይታ ንምፍጣር ምዃኑ ገሊጹ'ሎ። ኣድሓኖም ገብረማርያም ፋውንደሽን ንማሕበራዊ ፍትሒ፡ ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ዝተመዝገበ ዘይመኽሰባውን ዘይፖለቲካውን ትካል'ዩ። ኣምባሳደር ኣድሓኖም ካብ መንጎ'ቶም ኣብ ኤርትራ ፖለቲካዊ ለውጢ ዝሓተቱ ብጉጅለ 15 ዝፍለጡ ኮይኑ ልክዕ ቅድሚ ዓመትኣብ ከባቢ ዋሺንግተን ዲሲ ምዕራፉ ይፍለጥ።


ግጭት ኢትዮጵያ ናብ ዓፋር ሰፊሑ ሆስፒታል ብቑሱላት ተፃቢቡ

ድሕሪ ናይ ልዕሊ ሓደ ዓመት ግጭት ፌደራል መንግስትን ሓይልታት ትግራይን ሕዚ እቲ ውግእ ኣብ ውሽጢ ትግራይ ዳርጋ የለን።ንናይ ትግራይ ኣባያን መጥቓዕትታት ግብረ መልሲ ንምሃብ ስቪላት ዓርሰምክልኻል ኣብ ዝፈጠርሉ ጎረቤ ት ክልል ዓፋር ግን እቲ ግጭት ቀፂሉ ኣሎ።ኣብ ከተማ ኣፍዴራ እቲ ቀንዲ ሆስፒታል ብዝቖሰሉ ሰባት ተፃቢቡ ኣሎ። ዓይሻ ኑር ኣብ ክልል ዓፋር ከተማ ኣብዓላ ዝርከብ ገዝኣ ብከቢድ ብረት ክውቃዕ ከሎ ንብዓል ቤታን ሸሞንተ ደቆምን ቁርሲ ኣብ ምድላው ነይራ። እቲ ፍንጀራ ንወዲ 10 ዓመት ኑር ዳርሳ እግሩ ኣቑሲሉዎ፣ወዲ ትሽዓተ ዓመት ጣሂር ዳርሳ ድማ ገፁ ተቓፂሉ።ዓይሻ ኑር ዝቖሰሉ ደቃ ናብ ዱብቲ ሆስፒታል ክትወስዶም ክኢላ ስድርኣ ግን ተፈላሊዩ።ዓይሻ ‘’ህይወትና ንምድሓን ኣብዚ ኣለና፤እቲ ኩነታት ግን ንስድራና ሓደገኛ እዩ።ብህይወት ይሃልው ኣይሃልው ኣይንፈልጥን’’ ትብል። እቲ ሆስፒታል ብቕልጡፍ ብዝዓበየ ውግእ ክፍልታቱ ብቁሱላት ብምምልኡ ቤተ ንባቡ ወይ ላይብረሪኡ ንመደቀሲ ቑሱላት ይጥቀመሉ ኣሎ። ዋና ፈፃሚ ስራሕ ሆስፒታል ዱብቲ ዶክተር ሓሰን ዓደን ‘’ኣካሎም ዝተቐደዱ፣ኣብ ከብዶም ዝቖሰሉ፣ገለ ድማ ኣብ ርእሶም ዝተወቕዑ፣ከቢድ ናይ ኣእምሮ መቑሰልቲ ዘጋጠሞም ሕሙማት ኣለውና።ብሰንኪ እቲ ፈንጀራ ኣእዳዎምን ኣእጋሮምን ዝተቖረፁ ቆልዑ እውን ኣለውና’’ ይብል። ዶክተር ሓሰን ካብቲ ኵናት ይሃድሙ ከምዝነበሩንሓደጋ መኪና ከምዘጋጠመን ኣስታት ሽዱሽተ ሰባት ሞይቶም ዕድለኛታት ዝኾኑ ድማ ብህይወት ተሪፎም ናብ ሆስፒታል ኣምፂኢናዮም ይብል። ኩነታት ሆስፒታል ግን ትሑት እዩ።ሕፅረት ኣልጋ፣ናይ ሕክምና ቀረባትን ማይን ኣድላይ መጥባሕትታት ከይገብሩ ይኽልክሎም ኣሎ።ሪፖርተርና ቪንሲየስ ኣሲስ እቲ ሆስፒታል ከምዚ ኣብቲ ክልል ዋና ሆስፒታል ምዃኑን 150 ዓራት ኣለዎ፤ግን ኣብዚ ሕዚ እዋን 250 ተሓክመቲ ኣለዎ ይብል። ሓይልታት ትግራይ ኣብቲ ብማዕድን ሃፍታም ዝኾነ ክልል መጥቓዕቲ ምስፈነው ኣብ ክልል ዓፋር እቲ ውግእ ኣብ ጥሪ እዩ ገዲዱዎ ቀፂሉ።ኣብኡ ዝነብሩ ስቪላት ስኣን ሓገዝ መንግስቲ ቅሬቶም የስምዑ ኣለው።


መራሒ ሰራዊት "ግንባር ናጽነት ጋምቤላ" ኢዶም ምሃቦም ተገሊጹ

መራሒ ሰራዊት ንገዛእ ርእሱ ግንባር ናጽነት ጋምቤላ ኢሉ ናይ ዝጽውዕ ጉጅለ ኣቶ ዛን ድዌር ብሰላማዊ መንገዲ ንምቅላስ ኢዶም ሂቦም ክብል ቤት ጽሕፈት ፕረስ ሰክረታርያት ክልል ጋምቤላ ኣፍሊጡ። ሓላፊ'ቲ ቤት ጽሕፈት ኣቶ ኣዲንግ ኡጌቱ ኣቶ ዛን ድዌር ኢዶም ዝሃቡ መንግስቲ ክልል ጋምቤላ ብዝገበሮ መጸዋዕታ ሰላም'ዩ ክብሉ ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሮም። ብዛዕባ'ዚ ኢድ ምሃብ'ዞም መራሒ ሰራዊት ግንባር ናጽነት ጋምቤላ ካብቲ ዕጡቅ ጉጅለ ዛጊት ዝተሰምዐ የለን።


ኣባላት ዓቃብ-ሰላም ሰራዊት ሕቡራት ሃገራት ዝዀኑ ተወላዶ ትግራይ ንሃገሮም ምምላስ ይኣብዩ

ኣቢየ ኣብ ዝተባህለ ኣከራኻሪ ስፍራ ደቡብ ሱዳንን ሱዳንን ተዋፊሮም ዝጸንሑ ኣባላት ዓቃብ-ሰላም ሰራዊት ኢትዮጵያ ንሃገሮም ምምላስ ኣብ ዝዳለዉሉ፡ ተወላዶ ትግራይ ድሕነቶም ብምስጋእ ክጸንሑ ከም ዝመረጹ ኣገልግሎት ዜና ኣሶሰይትድ ፕረስ ንኽልተ ካብቶም ወተሃደራት ብምውካስ ጸብጺቡ። ንሳቶም ወሲኾም፡ ሕቡራት ሃገራት ግቡእ ምትሕብባር የርኢ ከም ዘየሎ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ካልኦት ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኣብቲ ተልእኾ ዘለዉ ወተሃደራት’ውን ብተመሳሳሊ ክምለሱ ፍቓደኛታት ዘይምዃኖም ኣመልኪቶም ኣለዉ። ካብቲ መዓስከር ሃዲሞም ኣብ ውሑስ ቦታ ኰይኖም ንኣገልግሎት ዜና ኣሶሽትድ ፕረስ ዝተዛረቡ ወተሃደራት፡ ንተወላዶ ትግራይ ዘላቶም እንኮ ምርጫ ንኽምለሱ ናብ መዓርፎ ነፈርቲ ምስ በጽሑን ምስቃል ብምሕሳምን ምዃኑ የመልክቱ። እቲ ዜና ከም ዝውስኾ፡ እቶም ተወላዶ ትግራይ ዝዀኑ ኣባላት ዓቃብ-ሰላም ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብዚ ሰሙን “ኲናትን ምጽናት ዓሌትን ደው ይበል” ዝብል ተቓውሞ ኣስሚዖም ነይሮም። ብላዕለዎት ሰብ-መዚ እቲ ተልእኾ፡ እቶም ወተሃደራት ንቦታኦም ምስ ዝምለሱ ውሑሳት ምዃኖም ደኣ ይነገሮም እምበር፡ ንውሕስነቶም ዝቐረበ ዝርዝር ሓበሬታ ግን የለን። ኣሶሰይትድ ፕረስ፡ ካብ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኢትዮጵያ ግብረ-መልሲ ንምርካብ ዝገበሮ ፈተነ ከም ዘይተዓወተ ኣመልኪቱ ኣሎ።


መግለጺ ሚ/ጉ/ወ ኢትዮጵያ ኣብ እዋናዊ ጉዳያት

ኣብ 2019 ዓ.ም ካብ ዝተመስረተ መድረኽ ሃገራት ቀይሕ ባሕሪ ንኢትዮጵያ ምግላል ግቡእ ኣይኮነን ክብል ብደረጃ ምኽትል ቀዳማይ ሚንስትርን ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢን ኣቶ ደመቀ መኮነን ዝተመርሐ ጉጅለ ልኡኻት ኣረዲኡ ክብሉ ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ገሊጾም። እቲ ጉጅለ ነዚ ምግላል ኢትዮጵያ ካብ መድረኽ ሃገራት ቀይሕ ባሕሪ ግቡእ ኣይኮነን ክብል ዝገለጸ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ሙኒክ ኣብ ዝተኻየደ ጉባኤ ደሕንነት ክኸውን ከሎ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ሎሚ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ኢትዮጵያ ማዕረ'ተን ሃገራት ጉዳይ ኣለዋ ኢሎም'ለዉ። "ኢትዮጵያ ማዕረተን ሃገራት ኣብ መድረኽ ቀይሕ ባሕሪ ጉዳይ ኣለዋ። ኣብዚ ቀይሕ ባሕሪን ከባቢ ቀርኒ ኣፍሪቃን ዘለዉ ጉዳያት ንኢትዮጵያን ሃገራት'ቲ ከባቢ ብማዕረ'ዩ ዝምልከት"ኢሎም። ኣብ ከይዲ ኣፈታትሓ ጸገማት'ዉን ግደ ኢትዮጵያ ኣዝዩ ሓያልን ኣድላይን'ዩ ዝብል መልእኽቲ ተመሓላሊፉ'ሎ ዝበሉ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ኣብቲ ከባቢ ካብ ዝርኣዩ ዓበይቲ ጸገማት ዘይሕጋዊ ስደት ምዝውዋር ኣጽዋርን ሓደገኛ ዕጽን ይርከቦ ነዚ'ዉን ብሓባር ምቅላስ'ዩ ኢሎም። ኣብቲ ናይ ሙኒክ ናይ ደሕንነት ኣኼባ ጉዳይ ሰላም ቀርኒ ኣፍሪቃ'ውን ከምዝተላዕለ ተዛሪቦም'ለዉ። ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ብዛዕባ'ቲ ኮንግረስ ኣሜሪካ ብዛዕባ ኢትዮጵያ ይመኽረሉ ዘሎ HR 6600 ዝምልከት ካብ ጋዜጠኛታት ንዝቀረበሎም ሕቶ'ውን እቲ HR 6600 ድሮ ዝተመለሱ ሕቶታት'ዩ ዘልዕል ክብሉ መሊሶም ኣለው።


ኣብ ክልል ትግራይ ዘጋጠመ ሕጽረት መግቢ ንምቅላል ዘይልሙድ ቆጽለ መጽሊ ንመግቢ ይዳለው

ኣብ ክልል ትግራይ ብዘጋጠመ ሕጽረት መግቢ፡ ገለ ነበርቲ፡ ቅድሚ ሎሚ ዘይልሙድ ዓይነት ቆጽለ-መጽልን ጻህያይን ንመግቢ ክጥቀሙ ጀሚሮም ኣለዉ። ነቲ ዓይነታት ኣታኽልቲ ብኸመይ ንመግቢ ክዳሎ ከም ዘለዎ ካብ ዘሰልጥኑ ሓንቲ ወ/ሮ ጸጋ ገብረኺዳን`ያ፡ ኣብቲ ስልጠና ዝውሃበሉ ቦታ ዝተዳለወ ጸብጻብ ኣብዚ ምክትታል ይክኣል።


ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ብሓይልታት ትግራይ ወሪዱ ንዝተባህለ ግፍዒ ኰኒኑ

ዓለምለኸ ትካል ተሓላቒ መሰላት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል ኣብ ወርሓት ነሓሰን መስከረምን ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኣምሓራ ተፈጺሙ ብዛዕባ ዝተባህለ ሰፊሕ ጥሕሰት መግለጺ ድሕሪ ምውጻኡ፡ ወሃብ-ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ነቲ ተግባር ኣትሪሩ ኰኒኑዎ ኣሎ። ኣብቲ ትማሊ ዝወጸ ናይ ጽሑፍ መግለጺ፡ ነቲ ብሓይልታት ትግራይ ኣብ ክልል ኣምሓራ ተፈጺሙ ዝተባህለ ጾታዊ ዓመጽ፡ ቅትለትን ካልእ ግፍዒን ድሕሪ ምዅናን፡ ኩሎም ወገናት ንሰላማዊ ዒላማ ካብ ምጥቃዕ ክቝጠቡ ጸዊዑ። እቲ መግለጺ ወሲኹ፡ ዘይሻራዊ ምጽራይ ድሕሪ ምግባር፡ ንፈጸምቲ በደል ዝግበኦም መቕጻዕቲ ክቕበሉ ኣመልኪቱ። መግለጺ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ምስ ኵላቶም ወገናት ንነባሪ ፍታሕ ከም ዝሰርሕ ድሕሪ ምምልካት፡ ሕጂ’ውን ንሰብኣዊ ተበጻሕነት ኵላቶም ወገናት ከፍቅዱን ተጻብኦታት ከቋርጹን ጸዊዑ።


ኣብ ኢትዮጵያ ምዕራብ ባሌ ኣብ ዕደና ብዘጋጠመ ሓደጋ 7 ሰባት ሞይቶም

ጎሎልቻ ኣብ ዝተባሃለ ቦታ ዞባ ምብራቅ ባሌ፣ ኣብ ባህላዊ ዕደና ተዋፊሮም ዝነበሩ ሸውዓተ ሰባት ብዘጋጠመ ሓደጋ ከምዝሞቱ ሓለፍቲ’ቲ ወረዳ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጾም። ፈቃድ ዘይብሎም ኣብ ዕደና ዝዋፈሩ ሰባት ከምዘለው ዝገልጹ እቶም ሰበ ስልጣን፣ እቶም ግዳያት ዝሞቱ፣ ይኹዕትሉ ዝነበረ ስፍራ ኣብ ልዕሊኦም ስለዝተደፈነ’ዩ ይብሉ። ሓደጋ ዝወረዶም ኩሎም መናእሰያት ከምዝኾኑ ዝጠቀሰ ክልላዊ መንግስቲ ኦሮምያ ብሞት’ቶም ሰባት ሓዘን ከምዝተሰመዖ ሓዘን ገሊጹ'ሎ።


ቃለ መጠይቕ ምስ ዶ/ር ሃብቶም ሃይለስላሴ

ኣብ ጨንፈር ምርምር ትካል ጆንሶንን ጆንሶንን ዝሰርሕ ዶ/ር ሃብቶም ሃይለስላሴ ሃብተ ተሓባባሪ ዳይረክተር ሓንቲ ጨንፈር መጽናዕቲ እቲ ትካል ኣብ ናይ ሎሚ መደብ ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ ኣዘራሪብናዮ ኣለና።


ቀ/ሚ ኣብይ ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናዊ ጉዳያት መብርሂ ሂቦም

ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ሎሚ ሰሉስ ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ካብ ብኣባላት ባይቶ ንዝቐረበሎም ሕቶ መልሲ ኣብ ዝሃብሉ መንግስቲ ምስ ህወሓት ክላዘብ ከምዝኽእል ብምሕባር፡ክሳብ ሕጂ ይላዘቡ ኣለዉ ዝብል ወረ ግን ሓሶት ምዃኑ ኣፍሊጡ። ቀ/ሚ ኣብይ ወሲኹ "ክሳብ ሕጂ ክሳብ`ዛ ደቒቕ`ዚኣ ዝተገብረ ልዝብ የለን" ኢሉ። ንክልል ትግራይ ዘመሓድር ዘሎ ዶ/ር ደብረጽየን ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ ምስ ቢቢሲ ብስልኪ ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መጠይቕ፡ ምስ ፈደራል መንግስቲ ብዝተፈላለየ መልክዑ ልዝብ ይግበር ምህላዉ ምግላጹ ይዝከር። ኣብ ክልላት ትግራይ ኣምሓራን ሶማሌን በጺሓ ዝተመልሰት ምኽትል ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣሚና መሓመድ፡ ተሳተፍቲ`ቲ ኩናት ኢትዮጵያዊ ፍታሕ ንምምጻእ ድልየት ከምዘለዎምን፡ ንሰላም ዝሓሸ ዕድል ከምዘሎን ጠቒሳ ኔራ`ያ። ይኹን`ምበር ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ብዛዕባ ልዝብ ብዙሕ ከምዝውረ ምስምዑ ብምግላጽ ነገር ግን ክሳብ ሕጂ ዝተገብረ ልዝብ ከምዘየለ ኣረጋጊጹ። ኣስዒቡ "እዚ ማለት ግን ዝኾነ ልዝብ ዝብሃል ነገር ኣይነካይድን ኢና ማለት ኣይኮነን" ኢሉ። ልዝብ ማለት ዕርቂ ማለት ከምዘይኮነ ዝገለጸ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ፡ መንግስቱ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ፍጹም ከምዘይደራደር ቅድሚ ሎሚ ዝሓዞ መርገጺ ምዃኑ ብምሕባር ሕጂ`ውን ዝግበር ልዝብ ካብዚ መትከል`ዚ ወጻኢ ከምዘይከውን ኣብሪሁ`ሎ። ቀ/ሚ ቀጺሉ "ኣብ ልዝብ ናይ ሰላም አማራጺ እንተልዩ: ህወሓት ልቢ ገዚኡ ኲናት ከምዘየዋጽእ ብኲናት ክዕወት ከምዘይክእልን ከምዝሰዓርን እንተኣስተውዒሉ ንሕና ብሓጎስ ኢና ንርእዮ" ብምባል መንግስቲ ንልዝብ ድልው ምዃኑ ኣመልኪቱ። ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋን ወሃቢ ቓል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ፡ ክሳብ ሕጂ ብኣሸባርነት ምስ ዝተመደበ ውድብ ልዝብ ንምክያድ ኢና ዝተባህለ ነገር የለን ኢሉ ኔሩ`ዩ። ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ኣብቲ ናይ ሎሚ ናይ ፓርላማ ውዕሎ፡ ብዛዕባ`ቲ ህወሓት ብሸነኽ ዓፋር ከፊትዎ ዝብሃል ውግእ ክገልጽ ከሎ ዕላማ ህወሓት መግቢ ረድኤት ናብ ትግራይ ንኸይኣቱ ምግባር`ዩ ኢሉ። ህወሓት ብወገኑ፡ ብፍሉይ ሓይሊ ዓፋርን ብኤርትራ ዝድገፉ ዕጡቓት ዓፋርን ንዝመጾ ስግኣት ንምክልኻል ነቲ መጥቃዕቲ ከምዝወሰደ ይገልጽ። ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ድማ፡ ህወሓት ነቲ ኩናት ዝኸፈቶ፡ ረድኤት መግብን ካልእን ንብረትን ዝጸዓና መካይን ፕሮግራም መግቢ ዓለም፡ ካብ ሰመራ ተበጊሰን ናብ መቐለ ጉዕዞ ምስ ጀመራ ምዃኑ ብኣብነት ይጠቅስ።


ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣስመራ ንመግለጺ ሚንስተር ዜና ኤርትራ ይቃወም

ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል፡ “ገለ ሓያላን ሃገራት ንመሬታዊ ሓድነትን ውሽጣዊ ጉዳያትን ብምጥሓስ” ኣንጻር ዓለማዊ መትከላት ዝኸይድ ምጕዕጻጽ የካይዳ’የን ክብል ኣብ ትዊተር ኣብ ዘስፈሮ ጽሑፍ፡ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣስመራ ኣሉታዊ ምላሽ ሂቡ'ሉ። ሚኒስተር የማነ ኣብ መልእኽቱ፡ ኣንጻር ኤርትራ ዝተላዕለ እገዳ’ውን ካብ ተመሳሳሊ፡ ንውሽጣዊ ጉዳያት ሓንቲ ሃገር ዝጥሕስ’ዩ ክብል ገሊጹ። ብወገን ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣስመራ፡ ኣብ ወግዓዊ ፈይስቡክ ገጽ ኣብ ዘውጽኦ ምላሽ ግን፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነብረ እገዳ ብኸምቲ ሚኒስተር የማነ ዝገለጾ ዘይኰነስ፡ ሰራዊት ኤርትራ ብሓያሎ ዓለምለኸ ትካላት ዝተረጋገጸ ጥሕሰት፡ መግሃስታት፡ ጾታዊ ዓመጽን ካልኦት ግፍዕታትን ኣብ ልዕሊ ሰለማዊ ህዝቢ ትግራይን ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያን ብምፍጻሙ ምዃኑ ኣመልኪቱ። እቲ ምላሽ ወሲኹ፡ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ብህጹጽን ንቐጻሊን ክወጹ ድሕሪ ምጽዋዕ፡ ህላወ ኤርትራ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ንሰለማዊ ዘተን ሰብኣዊ ተበጻሕነትን ይዕንቅፍ ከም ዘሎ ኣመልኪቱ። ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኤርትራ ብወገን ሰበ-ስልጣናት ኤርትራ ንዝወሃብ መግለጺ ኣብ ማሕበራዊ ገጻቱ ምላሽ ክህበሉ ጸኒሑ’ዩ።


ኣብ ምሕሳም መግቢ ዝነበሩ አባላት ግንባር ናጽነት ኦሮሞ ነቲ ኣድማ ምቁራጾም ተገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኣብ ምሕሳም መግቢ ዝነበሩ ኣባላት ኣመራርሓ ብኣቶ ዳውድ ኢብሳ ዝምራሕ ግንባር ናጽነት ኦሮሞ ነቲ ጀሚሮሞ ዝነበሩ ምሕሳም መግቢ ከምዘቋረጽዎ ተነጊሩ። እቶም ሽዱሽተ እሱራት ነቲ ኣድማ ምሕሳም መግቢ ዘቋረጽዎ፡ ንከቢድ ጸገም ጥዕና ስለዝተቓልዑ ምዃኖም፡ ነቲ ኣድማ ከቋርጽዎ ክምሕጸኑ ካብ መንጎ ዝጸንሑ ሽማግለታት፡ ፕረዚደንት ማሕበር መጫና ቱሉማ ዝኾኑ ድርቢ ደምሴ ገሊጾም። እቶም እሱራት ብገበን ሽበራ ዝተኣስሩ ኮይኖም ዝተወሰኑ ብናጻ ክልቀቑ ተወሲንሎም ከሎ`ውን ከምዘይተፍትሑ ይገልጹ። ብዛዕባኡ ካብ ሰበ-ስልጣን ኦሮሚያ ኮነ ካብ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ምላሽ ንምርካብ ዝተካየደ ፈተነ ኣይተዓወተን።


ቻይና ፍሉይ ልኡኽ ንቀርኒ ኣፍሪቃ መዚዛ

ቻይና ፍሉይ ልኡኽ ንቀርኒ ኣፍሪቃ መዚዛ። እቲ ፍሉይ ልኡኽ ንኢትዮጵያ: ኤርትራን ሶማልን ዝምደብ ዘሎ እቲ ዞባ ኣብ ተአፋፊ ኩነታት ኣብ ዝርከበሉ ዘሎ እዋን`ዩ። ኣምባሳደር ጁ-ቢንግ ኣብ ኣፍሪቃ ተመክሮ ዝጸንሖ ምዃኑ ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ኣፍሊጡ`ሎ። ብመሰረት መግለጺ'ቲ ሚንስትሪ ስራሕ'ቲ ልኡኽ ቻይና እተሰጉሞ ሰላማዊ ልምዓት ምቕጻል ምዃኑ ብምጥቓስ፡እተን ሃገራት ነባሪ ህድኣትን ምዕባለን ብልጽግናን ክህልወን ምሕጋዘን ምዃኑ ሓቢሩ`ሎ። ቻይና ኣብ ጅቡቲ መደበር ሓይሊ ባሕሪ ኣለዋ፡ ንኢትዮጵያ ድማ ግዙፍ ለቓሕ ሂባታ`ላ።


ዕጡቓት ትግራይ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ኣፈናቒሎም ኢሉ ናይ ኢትዮጵያ ጉዳይ ኣገልግሎት ስደተኛታትን ተመለስትን

ዕጡቓት ትግራይ ኣብ ከባቢ ክልል ዓፋር ብዝወሰዱዎ ወታደራዊ ስጉምቲ በራሕለ ኣብ ዝርከብ መዕቖቢ ስደተኛታት ዝነበሩ ልዕሊ 30,000 ስደተኛታት ናብ ሰመራን ካልኦት ከባቢታትን ከምዝተመዛበሉ ናይ ኢትዮጵያ ጉዳይ ኣገልግሎት ስደተኛታትን ተመለስትን ኣፍሊጡ።\n\nዋና ዳይረክተር ጉዳይ ኣገልግሎት ስደተኛታትን ተመለስትን ሓዊሱ ላዕለዎት ሓለፍቲ UNHCR ዝርከቡዎ ሓደ ጉጅለ ኣብ ክልል ዓፋር ንዝርከቡ ስደተኛታት ሎሚ ሪኦምዎም ኣለው።\n\nእቶም ስደተኛታት ንዓፋርን ጁብቲን ኣብ እተራኽብ ከተማ ሰርዶ ንምስፋር ምንቅስቓስ ምጅማሩ እውን ተፈሊጡ ኣሎ።\n\nናይ ሕቡራት መንግስታት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ወኪል ስደተኛታት UNHCR 11 ለካቲት 2014 ዓ\ም ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ኣብ ክልል ዓፋር በራሕለ ኣብ ዝርከብ መዕቖቢ ስደተኛታት ብዝወረደ መጥቓዕቲ ሓሙሽተ ሰባት ከምዝተቐተሉን ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ስደተኛታት ድማ ካብቲ ከባቢ ከምዝሃደሙን ሪፖርት ከምዝበፅሖ ኣፍሊጡ ኣሎ።\n\nኣብ UNHCR ወሃቢ ቃል ቢሮ ቀርኒ ኣፍሪካ ፌዝ ካሲናን ካብ ታሕሳስ ጀሚሩ ኣብ ክልል ዓፋር ኵናት ከምዝቐፀለ ብምግላፅ ኣብ መጀመሪያ ለካቲት ድማ በራሕሌ ኣብ ዝርከብ ናይ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ካምፕ መጥቓዕቲ ከምዝተፈፀመ ገሊፆም።\n\nዋና ዳይረክተር ጉዳይ ኣገልግሎት ስደተኛታትን ተመለስትን ሓዊሱ ላዕለዎት ሓለፍቲ UNHCR ዝርከቡዎ ሓደ ጉጅለ ኣብ ክልል ዓፋር ንዝርከቡ ስደተኛታት ሎሚ ሪኦምዎም ኣለው።\n\nዳይረክተር ኮሚኒኬሽንን ርክብ ህዝብን ናይቲ ኤጀንሲ ኣቶ ብኣካል ንጉሴ ኣብ ክልል ዓፋር ብትካሎም ዝመሓደሩ ክልተ መዕቖቢ ስደተኛታት ከምዝርከቡ ገሊፆም።ኣብ ክልተ መዕቖቢ ስደተኛታት ኣስሓይታን በራሕለን ብቀንድነት ኤርትራዊያን ዓፋር ዝኾኑ ልዕሊ 60,000ስ ስደተኛታት ከምዝርከቡ ኣቶ ብኣካል ገሊፆም።\n\nእዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣብ ክልል ዓፋር ዝርከቡ ተነሓናሕቲ ፖለቲካዊ ውድባት ኣብ ልዕሊ ናይቲ ክልል ህዝቢ ኣንፀላሊዩ ዘሎ ናይ ሃለዋት ሓደጋ ንምቕልባስ ብሓባር ንምስራሕ ተሰማሚዖም ይብል ፀብፃብ መስፍን ኣራጌ።


ኢትዮጵያ ሓጽቢ ሕዳሴ ኤለክትሪክ ከተመንጩ ጀሚራ

ንምጅማር ምምንጫው ኤለክትሪክ ሓጽቢ ዓቢይ ህዳሰ ብወግዒ መሪቖም ዝኸፈቱ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ፡ ሃገሮም ናብ ከም ሱዳንን ግብጺን ዝበላ ጎረባብቲ ሃገራት፡ ብእኡ ኣቢላ ድማ ንኤውሮጳ ጽሩይ ሓይሊ ኤለክትሪክ ብምዕዳል ዓለም-ለኻዊ ምትሕብባር ኣብ ምሕያል ክትሰርሕ`ያ ኢሎም።\n\nግብጺ ብወገና፡ ኢትዮጵያ ንውዕል ካርቱም ጥሒሳ ክትበል ከሲሳ`ላ፡\nቀዳማይ ሚስንተር ኣቢይ ኣሕመድ፡ ኣብ ዞባዊ ምትሕብባር ኣተኩሩ ኣብ ዝተዛረበሉ እዋን፡ ኢትዮጵያ ንፈለግ ናይል ነቲ ተርባይን ዝበሃል ክፍሊ ሞተራት ንምህራም እምበር ንኻልእ ኣይክትጥቀመሉን`ያ፡ ማይ ናይል ናብተን ብታሕቲ ዘለዋ ሃገራት ብዘይ ጉድኣት ምፍሳሱ ክቕጽል`ዩ ኢሉ።\n\nቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣብቲ ቦታ ተረኺቡ ንህዝቢ ኣብዘመሓላለፎ መልእኽቲ ድማ ከምዚ ኢሉ፡\n\n"ህዝቢ ኢትዮጵያ ብሓፈሽኡ ስለዝኣመነና፡ ገንዘቡ ስለዘዋጽአ፡ ኣድላይ ኣብ ዝኾነሉ መድራኻት ኩሎም ነዚ ፕሮጀክት ድምጺ ስለዝኾነ፡ እዚ ፕሮጅክት`ዚ ድማ ናይ ሓድነትና፡ ናይ ግስጋሰና ናይ ዕብየትናን ናይ ዘይተንበርካኽነት ምልክት ስለዝኾነ፡ ህዝቢ ኢትዮጵያ ንዝገበሮ ኩሉ ሓቆፋዊ ተጋድሎ ልዑል ምስጋና ከቕርብ ይፈቐደለይ " ኢሉ ኣብቲ ስነ-ስርዓት ምጅማር ምምንጫው ሓይሊ ኤለክትሪክ ተረኺቡ ዘስምዖ መደረ።\n\nእቲ ካብ ኣፍሪቃ ዝዓበየ 155 መትሮ ቁመትን ድምር ዙርያ 74 ኪ.ሜ ዝዓቐኑን ሓጽቢ፡ ትማሊ ሰንበት ብሓንቲ ተርባይን 375 ሜጋዋት ሓይሊ ከምንጩ ጀሚሩ`ሎ፡ ከም ሓበረታ ዋና ሓላፊ`ቲ ሓጽቢ ኢንጅነር ኪፍለ ሆሮ ኣብቲ ቦታ ኮይኑ ንሪፖርተራት ከምዝተዛረቦ።\n\nእንጅነር ክፍለ እቲ ሕጂ ዝምንጩ ሓይሊ ምስቲ ኣብ ሃገር ዘሎ ግሪድ ከምዝራኸብን፡ ድሕሪ ቁሩብ ኣዋርሕ ድማ 750 መጋዋት ዘመንጩ ካልኣይ ተርባይ ስርሑ ከምዝጅምር ኣፍሊጡ`ሎ። ትማሊ ጀሚሩ ዘሎ ካብ 13 ተርባይናት እቲ ሓደ ጥራሕ`ዩ።ቭእቲ ካብ 2011 ጀሚሩ ብ5ተ ቢልየን ዶላር ባጀት ዝስራሕ ዘሎ ሓጽቢ ዓቢይ ህዳሰ፡ ምስ ተወድአ ብድምር 6, 500 መጋዋት ኤለክትሪክሲቲ ከመንጩ ትጽቢት ይግበር።\n\nግብጺ እቲ ህንጸት ሓጽቢ ህዳሰ፡ ዋሕዲ ማይን ካልእ ጸገማትን ከስዕበለይ`ዩ ብዝብል ሻቕሎት ክትቃወሞ ጸኒሓ`ላ።\n\nሱዳን ብወገና ሽሕ`ኳ ኣብቲ መጀመርያ ካብ ደምሳሲ ውሕጅ ይከላኸለለይ`ዩ ብዝብል ነቲ ንህንጸት ሓጽቢ ህዳሰ ትድግፍ እንተነበረት፡ ድሓር ግን እቲ ጉዳይ ንዞባዊ ጸጥታን ሰላምን ስግኣት`ዩ ብዝብል ባይቶ ጸጥታ ክርእዮ ሓቲታ`ያ። ባይቶ ጸጥታ ድማ ነቲ ጉዳይ ርእዩ ናብ ሕብረት ኣፍሪቃ ከምዘመርሖ ይዝከር- እዚ ድማ ኢትዮጵያ ክትድግፎ ዝጸንሐት መትከል`ያ።\n\nነቲ ምስሕሓብ ንምሽምጋል ዝኣተወ ዝሓለፈ ምምሕዳር ትራምፕ`ውን ንኢትዮጵያ ንምቕጻዕ ብUSAID ንክውሃብ ኣብ መደብ ዝነበረ ናይ 120 ሚልየን ዶላር ሓገዝ ክድስክል ጌሩ`ዩ።\n\nመራሕቲ ግብጻውያን ኣብቲ እዋን ኣብ ማይ ኒል ዘለና መሰል ታሪኻዊ ውዕል ንምኽባር ኩሉ ኣማራጽታት ክንጥቀም ንኽእል ኢና ኢሎም ኔሮም`ዮም።\n\nኢትዮጵያ ግን ኣካል`ቲ ውዕል ኣይነበርኩን ብዝብል ከም ኣህጉራዊ ውዕላት ኣይፈልጦምን`የ ክትብል ጸኒሓ`ላ።\n\nኢትዮጵያ ትማሊ ሰንበት ብሓደ ተርባይን ሓይሊ ኤለክትሪክ ከምንጩ ጀሚረ ኢላ ድሕሪ ምስማዓ፡ ሚንስትሪ ወጻኢ ግብጺ ምላሽ ሂቡ`ሎ፡ ኢትዮጵያ ዳግም ንውዕል ካርቱም ጥሒሳ ዝብል ክሲ፡ እንተኾነ ዝርዝር መብርሂ ኣይሃበን ብመሰረት ኣሶሸይትድ ፕረስ። ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ፡ ብወገኑ ግብጽን ሱዳንን ካብቲ ሓጽቢ ክጥቀማ`የን ምባሉ እቲ ትካል ዜና ጠቒሱ`ሎ።\n\nብኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ዝነበረ ፍለክስ ትሸሰከዲ ዝተመርሐ ጻዕሪ ናብ ስምምዕ ከብጽሕ`ኳ እንተዘይክኣለ፡ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ዝሓለፈ መስከረም ኣብ ዝመሓላለፎ ጻውዒት፡ ኩሎም ወገናት ኣብ ትሕቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ልዝቦም ክቕጽሉ ኣተሓሳሲቡ ኔሩ`ዩ።\n\nቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ኣብቲ ትማሊ ሰንበት ኣብ ስነ-ስርዓት ምጅማር ምምንጫው ሓይሊ ኤለክትሪክ ዝገበሮ መደረ፡ ነቲ ሓሳብ ህንጸት ግድብ ብምምጻእ ንንጉስ ሃይለስላሰ፡ ነቲ ሓሳብ ናብ ተግባር ናይ ብምቕያር ነቲ ስራሕ ብምጅማር፡ ንኣቶ መለስ ዜናዊ፡ ከምኡ`ውን ነቲ ህንጸት ብምቕጻል ንኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣመስጊንዎም`ዩ።\n\nግዙፍ ሓጽቢ ህዳሴ፡ ኣብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል በነሻንጉል ጉሙዝ፡ ኣብ ትሕቲ ጎቦታት ወረዳ ጉባ ይርከብ።


ፍሉይ ሙዝቃ ንምስማዕ ተዳለዉ ይብል ኣሎ ስነ-ጥበባዊ ተዳሎ ዮሃንስ

ምስ ምትራፍ ካሴታትን ሲዲን ኣልቡም ምውጻእ፡ ብሕልፊ እኳ ኣብ ኤርትራ፡ ኣዝዩ ከቢድ ኰይኑሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ ተዳሎ ዮሃንስ ግን 15 ደርፍታት ዝሓዘት “ተዳሎ” ዝኣርእስታ ኣልቡም ኣብ ቀረባ እዋን ዘርጊሑ ኣሎ። ኣብ ሞያ ላቦራቶሪ ሕክምና ዝሰርሕ ተዳሎ፡ ወዱ ንህቡብ ተዋሳኢ ዮሃንስ መሓሪ (ባባ ጆን) ኰይኑ፡ ካብ ኣርእስታ ጀሚርካ ኣብዛ ኣልቡም ኣርእዩዎ ዘሎ ፍሉይነት ኣደራርፋ፡ ኣሰራርዓ ግጥሚን ኣዘያይማን ኣቓልቦ ዝሓትት’ዩ።


ኤሪ-ይኣክል፡4.2 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ሱዳን

ኣብ ኣመሪካ ዝተመዝገበ፡ ኤሪ-ይኣክል ዝተባህለ ዘይመኽሰባዊ ትካል ንኣብ ሱዳን ዝርከቡ ስደተኛታት ኤርትራ ዝውዕል 4.2 ሚልዮን ዶላር ዓይነታዊ ሓገዝ ረኺቡ ኣሎ። ብዛዕባ’ዚ ተረኺቡ ዘሎ ሓገዝን ትግባረኡን ዝምልከት ንኣባል ቦርድ እቲ ትካል ኣቶ ከሰተ በራኺ ኣዘራሪብናዮ ኣለና።


ኣብ ዞባ ሳሕል ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ሰባት ሓደጋ ጥምየት የንጸላልዎም ከምዘሎ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ሓቢሩ

ፕሮግራም መግቢ ዓለም ዞባ ሳሕል ኣፍሪቃ ብሰንኪ ናህሪ ዋጋ:ምንቅስቓስ ግብረሽበራዊያን:ቫይረስኮሮናን ዝኣመሰሉን ቅድሚ ሎሚ ተራእዩ ዘይፈልጥ ፀገም ውሕስነት መግቢ ከምዘጋጠሞ ኣፍሊጡ። ወኪል ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብ ቡርኪና ኣንቶይን ሬናርድ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ሰባት ኣብ ዝቕፅሉ ኣዋርሕ ሓደጋ ጥምየት ከጋጥሞ ከምዝኽእልም ብምግላጽ እቲ ኩነታት ዘተሓሳስብ እዩ ኢሎም። ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብ ምዕራብን ማእኸላይን ኣፍሪቃ 28 ሚሊዮን ሰባት ውሕስነት መግቢ ከምዘይብሎም ሓቢሩ'ሎ። ኣብ ዞባ ሳሕል ብሰንኪ ግጭት ልዕሊ 2.5 ሚሊዮን ሰባት ካብ መነባብርኦም ተመዛቢሎም ይርከቡ። እቲ ትካል ወሲኹ ሓገዝ ገንዘብ እንተድኣ ዘይረኺቡ ነቶም ብግጭት ዝተመዛበሉ ዝህቦ ዝነበረ ሓገዝ ንምቕናስ ከምዝግደድ'ውን ኣፍሊጡ።


ኮሚሸን ሰ/መሰላት ኢትዮጵያ ንሰንኪ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ዝተኣሰሩ ሰባት ክፍትሑ ጸዊዑ

ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ካብ 23 ጥቅምቲ ጀሚሩ ግብራዊ ዝኾነ ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ክልዓል ዝሓለፈ ሰሉስ ምውሳኑ ስዒቡ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለያ ከባቢታት ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ዝወዓሉ ሰባት ክፍትሑ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ጸዊዑ። ኣብ ሚንስትሪ ፍትሒ ኢትዮጵያ ሓላፊ ፕረስ ኣቶ ኣዎል ስልጣን ኣብ እዋን እቲ ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ዝተኣሰሩ ሰባት ጉዳዮም ብስሩዕ ስርዓተ ፍትሒ መዓልቦ ከምዝረክብ ሓቢሮም ኣለው።


ግብረመልሲ ክልል ትግራይ ንሪፖርት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል

ዓለምለኸ ትካል ተሓላቒ መሰላት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል ብ16 ለካቲት ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ፡ ሓይልታት ትግራይ ንኽልል ኣምሓራ ተቖጻጺሮምሉ ኣብ ዝነበሩ እዋን፡ ሰፋሕቲ ጾታዊ ዓመጽን ቅትለትን ከም ዝፈጸሙ ኣብ ሪፖርቱ ኣስፊሩ ነይሩ። ቤት ጽሕፈት ወጻኢ ዝምድናታት ኽልል ትግራይ ነቲ ክሲ መልሲ ሂቡ'ሎ። እቲ ቤት ጽሕፈት ትማሊ ኣብ ዝዘርግሖ በዓል ኣርባዕተ ገጻት ጽሑፍ፡ ነቲ ዝቐረብ ክስታት ኣመልኪቱ ዝርዝራዊ መልሲ ሂቡ'ሎ። "ምምሕዳር ትግራይ ኮነ ኢልካ ንሲቪላዊ ዒላማታት ዘነጻጸረ መጥቃዕቲ" ኣትሪሩ ከም ዝቃወም ዘመልከተ እቲ መግለጺ፡ ሰራዊቱ ከምኡ ዝመስል ተግባራት ፈጺሙ እንተዀይኑ፡ ዝግባእ ምርመራ ገይሩ ዝግባእ ስጕምቲ ክወስድ ምዃኑ ኣመልኪቱ ኣሎ። “ተሓታቲ ናይቲ ኩሉ ጥፋኣት” ግን ይብል እቲ መግለጺ ወሲኹ “ምምሕዳር ኣቢይን ሊሃቃን ኣምሓራን’ዮም” ከምኡ ዘብል ምኽንያት ድማ ብዕሙት ፕሮፓጋንዳን ጽልኢን ገና ዝዀነ ምድላው ዘይገበረ ሰለማዊ ህዝቢ ናብ ኲናት ሓድሕድ ምእታዎም ይኸስስ። ቀጺሉ እቲ መግለጺ ትካል ኣምንስቲ ግቡእ ግንዛበ ከይሓዘን ኣብ ባይታ ዘሎ ኵነታት ከየንበበን ኣብ ቅልጡፍ መደምደምታ ከም ዝበጽሐ ብምእማን፡ ነቲ ዝተባህለ ክስታት ምስቲ ኣብ ባይታ ክዉን ዝበሎ ፍጻመታት እናነጻጸረ ከብርህ ፈቲኑ። ንሲቪላዊ ህዝቢ ዕላማ ገይሩ ንዝብል ክሲ፡ ኣብ ዝሃቦ መልሲ፡ በቲ ዝነበረ ጻውዒት መሳርሒ ኲናት ዘይብሉ ህዝቢ’ውን ኣብቲ ኲናት ከም ዝኣተወን ከም ነብሰ-ምክልኻል ድማ ሰራዊት ክትኵስ ከም ዝተገደደ የብርህ። እቲ ብቤት ጽሕፈት ወጻኢ ዝምድናታት ክልል ትግራይ ዝወጸ መልሲ “መራሕቲ ሃይማኖት’ውን ከይተረፉ” ኣብቲ ኲናት ምእታዎም’ውን ይኸስስ ። ንዓለምለኸ ውዕላት ዝጠሓሱ ሓይልታት ሰራዊት ትግራይ ዘይኰኑስ፡ ሰራዊት ፈደራል፡ ሚሊሻ ኣምሓራን ሰራዊት ኤርትራን’ዮም ዝበለ መግለጺ ድማ ናጻን ዘይሻራዊን ኣካል ከጻርዮ ጸዊዑ ኣሎ።


62 ሚእታዊት ካብ ነበርቲ ቤንሻንጉል ጉምዝ ተጸበይቲ ሓገዝ ምዃኖም ተገሊጹ

ኣብ ክልል ቤንሻንጉል-ጉሙዝ ብሰንኪ ግጭትን መጥቓዕትን ብተደጋጋሚ ዝተፈጥረ ዘይምርግጋእ 62 ሚእታዊት ነበርቲ እቲ ክልል ተፀበይቲ ረድኤት ክኾኑ ከምዝተገደዱ እቲ ክልል ኣፍሊጡ። ኣብ መፅናዕቲ ዝተመስረተ ናይ መፃኢ ግዜ ትንበያ ጠቒሶም ዝተዛረቡ ናይቲ ክልል ኮሚሽነር ኣመራርሓ ስራሕ ስግኣት ሓደጋ ኣቶ ታረቀኝ ታሲሳ ኣብዚ ሕጂ እዋን ብሰንኪ ፀገም ፀጥታ ካብ መነባብብርኦም ዝተመዛበሉን ብሰንኪ ናይ ተፈጥሮ ጸገማት ዝተመዛበሉን ሓገዝ ይግበረሎም ካብ ዘለውን 422 ሽሕ ሰባት ብተወሳኺ ካብ 650 ክሳብ 700 ሽሕ ነበርቲ እቲ ክልል ሓገዝ ዘድልዮም እዩም ኢሎም። ናይቲ ፀገም ምኽኒያት ክገልፁ ከለው ኣብቲ ክልል ንልዕሊ ሰለስተ ዓመታት ዝፀንሐ ፀገም ፀጥታ ስዒቡ ዝተኣሳሰሩ ካልኦት ፀገማት እውን እዮም ኢሎም። ኣቶ ታረቀኝ ታሲሳ ሕጽረት መግቢ ቅድሚ ምግጣሙ ብመንግስቲ ይስርሑ ኣለው ዝበሉዎም ስርሓት እውን ኣብሪሆም ።


ርክብ ኤውሮጳን ኣፍሪቃን ኣብ ክታበት፡ ክሊማዊ ለውጢን ጸጥታን የተኵር

ኣብቲ ሎሚ የካቲት 17,2022 ኣብ ዝጅምር ዋዕላ መራሕቲ ኤውሮጳዊ ሕብረትን ኣፍሪቃዊ ሕብረትን ንምስታፍ፡ ልዕሊ ደርዘን ዝዀኑ መራሕቲ ኣፍሪቃ ናብ ብራስለስ ተጓዒዞም ኣለዉ። ኣስታት 70% ዝበጽሑ ነበርቲ ሃገራት ኤውሮጳ ብውሑዱ ሓንቲ መጠን ክታበት ክቕበሉ እንከለዉ፡ ኣብ ኣፍሪቃ ግን እቲ ኣሃዝ 16% ጥራይ’ዩ። እዚ ጋግ እዚ እምበኣር ሓደ ካብቲ መዘራረቢ ኣጀንዳ መራሕቲ ክልተ ኣህጉራት ክኸውን’ዩ። ኣብ ኮሚሽን ኤውሮጳዊ ሕብረት ሓላፊት ምክትታል ጥዕናን ድሕነትን ዝዀነት ስቴላ ክይሪካደስ (Stella Kyriakides)፤“ክታበት ምሃብ ሓደ ነገር’ዩ፡ ህዝቢ ከም ዝኽተቡ ምርግጋጽ ከኣ ካልእ’ዩ። ማዕርነት ከኣ ኪንዮ ምሃብ ጥራይ ዝኸይድ’ዩ” ትብል። ብስእነት ኣማራጺታት ወፍሪን ሕጽረት ንጥረ-ነገራት ኣብ እትሳቐ ዘላ ኤውሮጳ፡ ወፍሪ ንኣፍሪቃ ከም ሓደ ኣማራጺ’ያ እትርእዮ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ታሕሳስ’ውን እቲ ሕብረት፡ ኣብ ምኽፋት ዕድላት ስራሕ፡ ተተካኢ ጸዓትን ዲጂታላዊ ወፍሪን ዝኸውን ናይ 300 ሚልዮን ዶላር ወፍሪ ንኣፍሪቃ ክግበር ምዃኑ ኣፍሊጡ ነይሩ። ጉዳይ ስደተኛታት ካልእ ቀንዲ መዛራረቢ ዛዕባ ናይቲ ዝካየድ ዘሎ ርክብ’ዩ። ካብ መጽናዕታዊ ትካል ሆርን ኢንተርናሽናል ፎር ስትራቴጂክ ስታዲስ(Horn International Institute for Strategic Studies)ዝዀነ ሓሰን ካንንጀ ንጉዳይ ስደተኛታት ኣመልኪቱ “መራሕቲ ኤውሮጳዊ ሕብረትን ሃገራት ኣፍሪቃን ብዛዕባ ጉዳይ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ኣብ ሓደ መቓን ክመጹ ወሳኒ’ዩ። ክዛተዩሉ ዘድልዮም ጉዳይ ድማ ብዛዕባ ኣተሓሕዛ ዜጋታት ኣብ’ተን ብዙሓት ስደተኛታት ዘፍርያ ዘለዋ ሃገራት፡ ኣብ መሳገሪ ከምኡ’ውን ኣብ መጨረሽታ መዕረፊ ሃገራት’ዩ”ይብል። ኣብዚ ክልተኣዊ ርክብ፡ ጉዳይ ጸጥታ ኣፍሪቃ’ውን ካልእ መዘራረቢ ኣርእስቲ ኰይኑ ኣሎ። ኣብ መንጎኡ፡ እቲ ህይወት ኣሽሓት ዜጋታት ወሲዱ ዘሎ ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ’ዩ። ካልእ ጸጥታዊ ጉዳያት ማሊ፡ ሞዛምቢክ፡ ማእከላይ ኣፍሪቃ፡ ናይጀሪያን ሶማልን ከጠቓልል’ዩ። ኣብ ሃገራተን ብዝተራእየ ዕልዋ መንግስቲ፡ ኣፍሪቃዊ ሕብረት ንማሊ፡ ጊኒ፡ ሱዳንን ቦርኪና-ፋሶን ካብ ኣባልነቱ ሰጒጉ’ዩ። እንተዀነ ካብቶም ንርክብ ናብ ኤውሮጳ ተጓዒዞም ዘለዉ መራሕቲ፡ ከም ናይ ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣልሲሲ፡ ብዕልዋ መንግስቲ ስልጣን ዝሓዙ ምዃኖም ገለ ወገናት ይነቕፉ። ርክብ ኤውሮጳዊ ሕብረትን ኣፍሪቃዊ ሕብረትን ዝካየድ ዘሎ ጽልዋ ቻይና ኣብቲ ኣህጉር እናዓበየ ይመጸሉ ኣብ ዘሎ እዋን’ዩ። ቻይና ዳርጋ እተቐምጦ ቅድመ፡ኵነት ብዘይምህላዉ ድማ ብብዙሓት ወገናት ኣብቲ ውድድር ተመራጺት ይገብራ።


ካቢነ ክልል ሶማል ንዘጋጠመ ደርቂ ንምምካት ተወሳኺ 500 ሚልዮን ብር ባጀት ምጽዳቑ ኣፍሊጡ

ካብኔ ክልል ሶማል ኣብቲ ክልል ንዘጋጠመ ደርቂ ንምክልኻል 500 ሚሊዮን ብር ተወሳኺ ባጀት ምፅዳቑ ኣፍሊጡ። እቲ ክልል በገዛእ ርእሱን ብፌደራል መንግስትን ነቲ ደርቂ ንምክልኻል ክሳብ ሎሚ ኣብ ጥቕሚ ዘውዓሎን ከውዕሎ ዘዳለዎን ክልተ ቢሊዮን ብር በፂሑ ከምዘሎ'ውን ተገሊጹ። ኣመሓዳሪ እቲ ክልል ኣቶ ሙስጠፋ መሓመድ ምስ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መጠይቕ ንናይቲ ክልል መንግስቲ ብምቅዋም መግለፂ ኣብ ምውፃእ ዝርከቡ ናይቲ ክልል ናይ ቀደም መራሕቲ ናይ ባዕሎም ተልእኾ ዘይብሎም ናይ ካልኦት ኣፈፀምቲ እዮም ኢሎምዎ ኣለው። እቲ ክልል ፀገማት ብልሽውናን ሰናይ ምሕደራን ከምዘለዎ ዘይሓብኡ ኣቶ ሙስጠፋ መሓመድ ኮይኑ ግን ቅድሚ ሕጂ ምስ ዝነበረ ክነፃፀር ዘይኽእልን እቲ ክልል ኣብ ህንፀት ትካላት ዝለዓለ ምምሕያሽ ኣብ ምርኣይ ከምዝርከብን ሓቢሮም።


ኮሚሽን ሰ/መሰላት ኢትዮጵያ ብመሰረት ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ዝተኣሰሩ ሰባት ክፍትሑ ጸዊዑ

ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፡ ብመሰረት ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ዝተኣስሩ ሰባት ክፍትሑ ናብ ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ጻውዒት ኣቕሪቡ። እቲ ኮሚሽን ኣተሓሒዙ ምልዓል`ቲ ኣዋጅ እዋን ሓደጋ ብኣወንታ ዝርኣይ`ዩ ኢሉ`ሎ። ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ተኣዊጁ ዝነበረ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ሓደጋ ኢትዮጵያ፡ እታ ሃገር ናብ ምርግጋእ ትኸይድ ኣላ ብዝብል ትማሊ ሰሉስ ከምዝተላዕለ ይዝከር።


'ምስ ትግራይ ሓንቲ ሃገር`ምበር ክልተ ኣይኮናን'ሓላፊ ክፍሊ ሕጊ እስላማዊ ጉዳያት ኢትዮጵያ

ሓላፊ ክፍሊ ሕጊ እስላማዊ ጉዳያት ኢትዮጵያ ሸኽ መሓመድ ሲራጅ "ምስ ትግራይ ሓንቲ ሃገር`ምበር ክልተ ኣይኮናን" ኢሎም ። ንሶም ነዚ ዝበሉ እስላማዊ ቤት ምኽሪ ክልል ትግራይ ካብ`ቲ ዋና ላዕላዋይ ጉዳያት እስልምና ኢትዮጵያ ተነጸልና ኢና ዝብል መግለጺ ድሕሪ ምውጽኡ`ዩ። ሓጂ ሲራጅ ኣብ ዝሃብዎ ምላሽ፡ ንኹሎም ኣመንቲ እስልምና ብማዕረ ኢና ንርእዮም ንምንታይ ከምኡ ከምዝገበሩ ክርድኣና ኣይክኣለን፡ እቲ ዝገበርዎ`ውን ሕጋዊ ኣይመስለንን፡ ስለዚ ኣብ ቀጻሊ ክንፈትሖ ተስፋ እገብር ዝብል ምላሽ ሂቦም ኣለዉ።


ሕ/ሃ: ነዳዲ ካብታ ኣብ ገማግም የመን ንነዊሕ ዓመታት ዝተዓሸገት መርከብ ንምግዓዝ ኣብ ስምምዕ ምብጽሑ ሓቢሩ

ሕቡራት ሃገራት ካብታ ኣብ ወሰን ባሕሪ የመን ንነዊሕ ዓመታት ተዓሺጋ ዝጸንሓት መርከብ፡ ነዳዲ ናብ ካልእ ከገዓዕዝ ኣብ ስምምዕ ከምዝበጽሐ ኣፍሊጡ። ብሰንኪ ምጉዳል ጽገና እታ መርከብ ግዙፍ ዓቐን ዘለዎ ነዳዲ ናብ ቀይሕ ባሕሪ ፈሲሱ ብከላ ከይፈጥር ዓለምለኸ ሻቕሎት ፈጢሩ`ሎ። ሓላፊ ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራት ማርቲን ግሪፍስ፡ እቲ ሓዲሽ ምዕባለ ትማሊ ሰሉስ ናብ ባይቶ ጸጥታ ከምዝተመርሐ ኣፍሊጡ`ሎ። እንተኾነ እቲ ስራሕ ምግዕዓዝ ነዳዲ መኣስ ከምዝጅመር ኣይሓበረን። እታ ኤፍ.ስ.ኦ ሴፈር (FSO Safer) ተባሂላ ትጽዋዕ ዓባይ መርከብ ካብ 1980`ታት ጀሚራ ኣብ ባሕሪ የመን ካብ ወደብ ግዝኣት ሖደይዳ ትሸዓተ ኪ.ሜ ርሒቓ ትርከብ ክትከውን ከላ፡ ኣብዚ ሰዓት`ዚ 1.1 ሚልየን በርሚል ነዳዲ ሒዛ ትርከብ ኮይና ካብ 2015 ንድሓር ዝኾነ ጽገና ኣይተገብረላን። ካብታ መርከብ ዝልሑኽ ነዳዲ፡ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ንዓሳን ካልእ ሃብቲ ባሕሪን ኣብ ልዕሊ ምጉድኡ በቲ መስመር ንዝሓልፋ መራኽብ ንግዲ`ውን ከተዓናቕፍ ከምዝኽእል ሰበ-ስልጣን ከባቢያዊ ተፈጥሮ ሻቕሎቶም ክገልጹ ጸኒሖም`ዮም።


ኣምንስቲ: መጥቓዕቲ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ክልል ኣምሓራ ምስ ገበን ኲናትን ጸረ-ሰብኣዊነት ዝዳረግ ክኸውን ይክእል'ዩ ክብል ኣብ ዘውጽኦ ሪፖርት ሓቢሩ

ተዋጋእቲ ትግራይ ኣብ ክልል ኣምሓራ ገበናት ኩናት ከምኡ`ውን ብጸረ-ስብኣውነት ክርኣይ ዝኽእል መጥቃዕቲ ፈጺሞም ክብል ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ጸብጻብ ኣውጺኡ። ኣምነስቲ ኣብቲ ሎሚ ረቡዕ ዘውጽኦ ሪፖርቱ፡ ምስ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ዝሰርሑ ዕጡቓት ኣብ ሰሜናዊ ክልል ኣምሓራ ብዙሓት ሰለማውያን ሰባት ቀቲሎም ንብረት ዘሚቶም፡ 14 ዓመት ዝዕድሚኣን ደቂ ኣንስትዮ ከይተረፈ ብጉጅለ ዓሚጾም ኢሉ`ሎ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ብወገን ሓይልታት ትግራይ ነቲ ክሲ ኣመልኪቱ ዝወጸ ወግዓዊ ምላሽ ደኣ ኣይሃሉ እምበር፡ ወሃብ-ቃል እቲ ውድብ ኣይተ ጌታቸው ረዳ ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቶም ኣብ ናይ ትዊተር ምልልስ መሊሶም ነይሮም። እቲ ብተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ሰራዊቶም ብሰብኣውነትን ዲሲፕሊንን ክቃለስ ይግበኦም ንዝብል ርእይቶ፡ ኣይተ ጌታቸው ምስቲ ሓሳብ ከም ዝሰማምዑ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ነቲ ዝቐረበሎም ክስታት ብዕቱብ ከም ዝርእዩዎ ድሕሪ ምምልካት፡ ንፈጸምቲ ድማ ዝግበኦም ፍርዲ ከም ዝህቡ ገሊጾም።


ሕቡራት ሃገራትን ኣመሪካን ንምልዓል ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ሓደጋ ኢትዮጵያ ንኢዶም

ፓርላማ ኢትዮጵያ ሎሚ ሰሉስ ኣብታ ሃገር ተአዊጁ ዝጸንሓ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ክልዓል ምውሳኑ ሕቡራት ሃገራትን ኣመሪካን ንኢደን። ክልቲኦም ነዚ ዝገለጹ ብወሃቢ ቃሎም ኣቢሎም ብዘውጽእዎ መግለጺ'ዩ። ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ሎሚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ምልዓል እቲ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ድሕሪ ምምጓሱ፡ እቲ ተበግሶ ንመገዲ ሰላም ዝመርሕ’ዩ ክብል ጠቒሱዎ። እቲ ብስም ወሃብ-ቃል እቲ ሚንስትሪ ነድ ፕራይስ ኣቢሉ ዝወጸ ናይ ጽሑፍ መግለጺ ወሲኹ፡ ምስቲ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ተተሓሒዞም ብዘይ ግቡእ ፍርዳዊ መስርሕ ዝተኣስሩ ዜጋታት ብህጹጽ ክፍትሑ ጸዊዑ። ምስ ምፍታሕ እሱራት ስዒቡ ድማ ሃገራዊ ልዝብ ክስዕብ ዘለዎ እምነት ጠቒሱ። መግለጺ ክፍሊ ወጻኢ ጉዳያት፡ ኣመሪካ ምስ ኵላቶም ኣካላት ንነባሪ ፍታሕን ዘይተገደበ ሰብኣዊ ተበጻሕነትን ከም ዝሰርሕ ድሕሪ ምምልካት፡ ነቲ ግጭት ንምዕራፍ ንፈጸምቲ በደል ኣብ ዝግበኦም ፍርዲ ምሃብ ዘይሻራዊ ምጽራይ ክግበር ጸዊዑ። ብካልእ ወገን ወሃቢ ቃል ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ስቴፈን ዲያሪክ ኣብቲ ሎሚ ሰሉስ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ብዛዕባ ምልዓል ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ኢትዮጵያ መርገጺ ዋና ጸሓፊ'ቲ ትካልን ተሓቲቶም "እቲ ትካል ነቲ ውሳነ ከምዘመጎሶ" ገሊጾም ኣለው። በቲ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ዝተኣሰሩ ሰባት: እቲ ግጭት ከብቕዕ :ተበጻሕነት ሰብኣዊ ሓገዝን ተሓታትነትን ኣብ ዝብሉ ጉዳያት ዝተዛረቡ ወሃቢ ቃል ሕ/ሃ ምስቲ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ዘውጽኦ መግለጺ ዝመሳሰል መልእኽቲ ኣሕሊፎም ኣለው። ፓርላማ ኢትዮጵያ ነቲ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ኣቐዲሙ ከልዕሎ ዝወሰነ ካብ ቤት ምክሪ'ታ ሃገር ብዝቐረበሉ ሕቶ መሰረት ሕቶ ሎሚ ሰሉስ ኣብ ፓርላማ ድሕሪ ዘካየዶ ክትዕ ብዝተዋህበ ድምጺ'ዩ።


ዩኒሴፍ: ኣብ ሶማል ህጻናት ብሕጽረት ዝተመጣጠነ መግቢ ንዓጸቦ ምቕልዖም ይገልጽ

ትካል ህጻናት ሕቡራት ሃገራት (ዩኒሴፍ) ኣብ ሶማል ልዕሊ 1.4 ሚልዮን ዝኾኑ ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ዝዕድሚኦም ህፃናት ብሕፅረት ዝተመጣጠነ መግቢ ንዓፀቦ ይቓልዑ ኣለዉ ክብል ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ሓቢሩ ። ብተመሳሳሊ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ትካል መግብን ሕርሻን ደርቂ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፟ 1.5 እንስሳት ቀቲሉ መጠን ምህርቲ ዘራእቲ ብዝለዓለ መጠን ክቅ፟ንስ ገይሩ ኢሉ ። እቶም መግለፅታት ቅልጡፍ ህፁፅ ሓገዝ እንተዘይተረኺቡ ብዙሓት ክሞቱ ከምዝኸእሉ ይሕብሩ። ውሕስና ዝተመጣጠነ መግቢ ሶማል ኣብ ቀረባ ወግዓዊ ኣብ ዝገበሮ ገምጋም ካብቶም 1.4 ሚልዮን ህፃናት ናብ ከባቢ 329,500 ዝፅግዑ ማለት'ውን እቶም ርብዒ ዝኾኑ ኣብዚ ዓመት ንዝከፍአ ሕፅረት ዝተመጣጠነ መግቢ ክቃልዑ እዮም ይብል።


ፓርላማ ኢትዮጵያ ንምልዓል ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ኣጽዲቑ

ፓርላማ ኢትዮጵያ፣ ድሕሪ ሓይልታት ትግራይ ናብ ጥቃ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ምቅራቦም ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ክጸንሕ ብምባል ዘሕለፎ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን፣ ንክላዓል ወሲኑ። ኣባላት ፓርላማ ሎሚ ነቲ ኣዋጅ ዘልዐለሉ ምኽንያት ኩነተ ጸጥታ ተማሓይሹ እዩ፣ እቲ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ንምስሊ’ታ ሃገር ብደረጃ ዓለም ደዊንዎ እዩ ካብ ዝብል ተበጊሶም ከምዝኾነ’ውን ተሓቢሩ ኣሎ። ገለ ኣባላት’ቲ ቤት ምኽሪ፣ ተቃውሞ ከምዘስምዑን፣ ሓይልታት ትግራይ ሎሚ’ውን ምስ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ዓፋር ይዋግኡ ኣለው፣ ኣብ ልዕሊ ክልል ኣምሓራ መጥቃዕቲ ንምፍናው’ውን ይዳለው ኣለው ኢሎም ከምዝኸሰሱ ዝመጸና ዜና ጠቂሱ። ተወካሊ መንግስቲ ግና፣ ዝኾነ ስግኣት ብምኽባር ሕጊ ምቁጽጻር ይክኣል እዩ ክብል ምላሽ ሂቡ'ሎ። ፓርላማ ኢትዮጵያ ንኣዋጅ ህጹጽ እዋን ዝወሰነ ኣብ ፈለማ ወርሒ ሕዳር፣ ሓይልታት ትግራይ ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ኣስታት 200 ኪ.ሜ ርሕቀት ኣብ ዝበጽሕሉ እዋን እዩ ነይሩ። ገዛኢ ፓርቲ ክልል ትግራይ ህወሓት ግና፣ ሰራዊት ዝተመለሰ፣ ንሰላም ዕድል ንምሃብ ካብ ዝብል ተበጊሱ እዩ ምባሉ ይዝከር እዩ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ብግዲኡ፣ ተደፊኦም እዮም ይብል። ተሓለቕቲ መሰላት መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ነቲ ኣዋጅ ተጠቂሙ፣ መብዛሕተኦም ተወላዶ ትግራይ ዝኾኑ ሰላማዊያን ሰባት፣ ብሕልፊ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ይኣስር ኣሎ ክብሉ ይኸሱ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ሎሚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ምልዓል እቲ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ድሕሪ ምምጓሱ፡ እቲ ተበግሶ ንመገዲ ሰላም ዝመርሕ’ዩ ክብል ጠቒሱዎ። እቲ ብስም ወሃብ-ቃል እቲ ሚንስትሪ ነድ ፕራይስ ኣቢሉ ዝወጸ ናይ ጽሑፍ መግለጺ ወሲኹ፡ ምስቲ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ተተሓሒዞም ብዘይ ግቡእ ፍርዳዊ መስርሕ ዝተኣስሩ ዜጋታት ብህጹጽ ክፍትሑ ጸዊዑ። ምስ ምፍታሕ እሱራት ስዒቡ ድማ ሃገራዊ ልዝብ ክስዕብ ዘለዎ እምነት ጠቒሱ። መግለጺ ክፍሊ ወጻኢ ጉዳያት፡ ኣመሪካ ምስ ኵላቶም ኣካላት ንነባሪ ፍታሕን ዘይተገደበ ሰብኣዊ ተበጻሕነትን ከም ዝሰርሕ ድሕሪ ምምልካት፡ ነቲ ግጭት ንምዕራፍ ንፈጸምቲ በደል ኣብ ዝግበኦም ፍርዲ ምሃብ ዘይሻራዊ ምጽራይ ክግበር ጸዊዑ።


መንግስቲ ክልል ሶማል ንኩነታት ደርቂ'ቲ ክልል ግቡእ ግብረ መልሲ ኣይሃበን ንዝብል ዝቐረበ ክሲ ይነጽግ

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ሶማል ብመሪሕነት ይሰርሑ ዝነበሩ ኣባላት ፓርቲ ብልፅግና ክልል ሶማል ኢና ዝበሉ ሰባት ብሓባር ኣብ ዘውፅእዎ መግለፂ መንግስቲ ክልል ሶማል ደርቂን ዘስዓቦ ጉድኣትን ንምክልኻል ትፅቢት ከምዝተገብረሉ ኣይሰርሐን: ናይቲ ፓርቲ ውሽጣዊ ዴሞክራሲ ብዝጠሓሰ ኣገባብ ውሑዳት ሰባት መዘዝቲን ኣባረርትን ኮይኖም ክብሉ ከሲሶም።ነቲ ጉጅለ ወኪሎም ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ መግለፂ ዝሃቡ ሓላፊ ቢሮ ጉዳይ ኮምኒኬሽን ነበር ኣቶ ዓብዱላሂ ኣሕመድ እቲ ደርቂ ንምክልኻል እኹል ስራሕ ኣይተሰርሐን ኢሎም። ናይቲ ክልል መንግስቲ ግን ነቲ ደርቂ ንምክልኻል ብምሉእ ዓቕሙ ይሰርሕ ከምዘሎ ብምሕባር እቶም ቅሬታ ዘቕርቡ ዘለው ብዝተፈላለዩ ጉድለታት ስነ ምግባር ካብቲ ፓርቲ ዝተባረሩ እዮም ክብል ሓቢሩ'ሎ።


ዲሞክራሲያዊ ውድብ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ ህውሓት ኣብቲ ክልል ኣብ ዝርከብ መዓስከር ስደተኛታት መጥቓዕቲ ፈጺሙ ይብል

"ህወሓት ኣብ ክልል ዓፋር ከም ብሓዱሽ ዝኸፈቶ መጥቓዕቲ ንዓና ተሓታቲ ምግባሩ ተቐባልነት የብሉን’ክብል ዴሞክራሲያዊ ውድብ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ ገሊፁ። እቲ ውድብ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ገፁን ኣብ ብመርበብ ሓበሬትኡን ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ 15 ሽሕ ዝኾኑ ስደተኛታት ኣብ ልዕሊ ዝነብርሉ ማእኸል ስደተኛታት በራሕሌ ህወሓት ፈጺምዎ ኣብ ዝበሎ ናይ ከቢድ ብረትን ናይ ቦምብ መጥቓዕትን "ብርክት ዝበሉ ሞይቶምንን ኣካሎም ሰንኪሎምን" ኢሉ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ንክልል ትግራይ የመሓድር ናይ ዘሎ ኣካል ቤት ፅሕፈት ጉዳያት ወፃኢ ትግራይ ቅድሚ ሰሙን ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ብመንግስቲ ኤርትራ ከምዝድገፍ ብዝገለፆ ናይ ቀይሕ ባሕሪ ዓፋር ሓይሊ ዝመፀ ዝበሎ ስግኣት ንምክልኻል ተሪር ስጉምቲ ምውሳድ ከምዝጀመረ ገሊፁ ነይሩ። ብኻልእ ዜና ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ብሰንኪ ዝተወለዐ ውግእ፣ ዝያዳ ግዳያት ደቂ አንስትዮ ከምዝኾና ምክትል ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃ ኣሚና መሓመድ ገሊጸን። ኣብ ክልላት ኣምሓራ፣ ትግራይ፣ ዓፋርን ካልኦትን መገሻ ዝፈጸማ ኣሚና መሓመድ፣ ነዚ ዝገለጻ ብዓርቢ ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዝሃበኦ ጋዜጣዊ መግለጺ እዩ። ኣሚና መሓመድ አብ መግለጺኣን፣ ቀንዲ ትኹረት መገሸአን፣ ኢትዮጵያ ናብ ጎደና ሰላም ትምለሰሉ ኩነታት፣ ምሕያል ሰብኣዊ ቀረባት፣ ትግባረ ምቁራጽ ተጻብኦ፣ ኣብ ልዕሊ ክልል ትግራይ ተነቢሩ ዘሎ ዕጽዋ ምኽፋት፣ ልዕሊ ኩሉ፣ እቲ ይዝረበሉ ዘሎ ሃገራዊ ልዝብ ምዕዋት ዝብል ከምዝነበረ ጠቂሰን። ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ዝወረደ ማህሰይቲ፣ እቲ ኣዝዩ ዘሕዝን ጉድኣት (ትራጀዲይ) ከምዝኾነ ዝገለጻ ኣሚና መሓመድ፣ ንስቃይ ደቂ ኣንስትዮ ክዝንተወለይ ከሎ ንምስማዕ ኣዝዩ ከቢዱኒ ነይሩ ክብላ’ውን ተዛሪበን። ንሰን "ኣብ መንጎ ኢትዮጵያዊያን ምትእምማን ጠፊኡ አሎ። እቲ ልብኻ ዝሰብር ኩነታት ግና ማሕበራዊ መሰረት’ታ ሃገር ተበታቲኹ ምርኣይን፣ ብግጭትን ደርቂን ተሓላሊኹን ምርኣየይ እዩ" ኢለን። ናብ ትግራይ ረድኤት ይኣቱ ኣሎ ግን ኣኻሊ ኣይኮነ ዝበላ ኣሚና መሓመድ፣ ጠንቁ ግን መንግስቲ ዘካይዶ ውግእ ኣይኮነን፣ ኣብ ሞንጎ ክልላት ብሰንኪ ዝካየድ ዘሎ ውግእ እዩ ዝብል ሓበሬታ ከምዝበጽሓን፣ ንሰን ድማ ንሕና ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ንብሎ ዘለና ድማ፣ ብመካይን ዘይካኣል እንተኾይኑ፣ ብኣየርን ካልኦት ኣገባብን ስለምንታይ ዘይንፍተን ዝብል እዩ ከምዝበላ ካብ እቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ንምርዳእ ይክኣል።


ቃለ መጠይቕ -ውርሻ ኣቦነ እንጠንዮስ እንታይ`ዩ?

3ይ ፓትሪያርክ ኤርትራ ኣቡነ እንጠንዮስ ዝሓለፈ ረቡዕ ዓሪፎም ትማሊ ሓሙስ ኣብ ዓዶም ገዳም ኣቡነ፡ እንድርያስ ሰፍኣ ከም ዝተቐብሩ ኣብ ናይ ትማሊ ዜና ተሓቢሩ ኔሩ። ውርሻ ኣቦነ እንጠንዮስ እንታይ`ዩ ዝብል ንክልተ ካህናት ኦርቶዶክስ ኣዘራሪቡ`ሎ። ምስ ሊቀ-ካህናት ገብረሚካኤል ዮውሃንስ ካብ ደብረ ግእዛን መድሃኔ ኣለም ቤተክርስትያን ኣትላንታ ዝተካየደ ቃለ-መጠይቕ ኣብዚ ምክትታል ይክኣል። No media source currently available ምስ ጸሓፊ ኣህጉረ፡ሰበኻታት ኤርትራ ቀሺ ሓለፎም ዓንድማርያም ዝተካየደ ቃለ-መጠይቕ ኣብዚ ምክትታል ይክኣል። No media source currently available


ኢትዮጵያ: ኩነታት ምእሳር ተወላዶ ትግራይ እንታይ ይመስል

ኣብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ዝተኣወጀ ህጹጽ እዋን ሓደጋ፡ ብፍላይ ተወላዶ ትግራይ ብብዝሒ ከምዝተኣሰሩ ክግለጽ ጸኒሑ`ሎ። ኣብዚ እዋን`ዚ ብዙሓት ካብኦም ከምዝተፈትሑን ይፍትሑ ከምዘለዉን ዝግለጽ ኮይኑ ብዙሓት`ውን ዘይተፍትሑ ከምዘለዉ፡ ሰብ-ሞያ ሕግን ተኣሲሮም ዝነበሩ ተወላዶ ትግራይን ይገልጹ`ለዉ። ብኻልእ ወገን፡ እቲ ናይ ምፍታሕ መስርሕ ከምዝቀላጠፍ መንግስቲ ይገልጽ ኣሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ፕረ.ኣል ሲሲ ኣብ ጉዳይ ግድብ ህዳሴ ምስ ፕረ.ሳል ተራኺቦም:ተዘራሪቦም

ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታህ ኣል ሲሲ ንምምላእን ኣሰራርሓን ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ብዝምልከት ኣብ "ሕጋዊ፣ፍትሓዊ፣ሚዛናውን ኣሳርን" ስምምዕ ክብፃሕ ኣገዳሲ እዩ ክብሉ ምስ ናይ ሴኔጋል መዘነኦም ፕረዚደንት ማኪ ሳል ኣብ ቀረባ ኣብ ካይሮ ኣብ ዝተራኸቡሉ ገሊፆም። ፕረዚደንት ኣል ሲሲን ፕረዚደንት ሳልን ብመንፅር ኣብዚ ወርሒ ዝጅመር ናይ ሰኔጋል ኣቦ መንበርነት ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ልዕሊ ግድብ ህዳሴ ምውዳድን ምኽክርን ክህልው ተሰማሚዖም ኣለው።


ኢትዮጵያ: ዓለምለኸ ቀይሕ መስቀል ንግዳያት ጾታዊ ዓመጽ ናውቲ ንጽህና ምልጋሱ ሓቢሩ

ዓለምለኸ ኮሚቴ ቀይሕ መስቀል ኣብ ደሴን ወልዲያን ፆታዊ መጥቓዕቲ ንንዘጋጠመን ደቂ ኣንስትዮ ዝተፈላለዩ ናይ ንጽህና ናውቲ ምሃቡ ኣፍሊጡ።እቲ ኮሚቴ ወሲኹ ኣብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን'ውን ናይ ሕክምና ናውቲ፣ጥረ ገንዘብን ካልኦት ሓገዛትን ምሃቡ ኣፍሊጡ ኣሎ። ናብ ክልል ትግራይ ዝግበር በረራታት ቀረብ መድሓኒትን ናይ ሕክምና ናውትን 15 ምብፅሑ ወኪል ልኡኽ ዓለምለኸ ቀይሕ መስቀል ኣብ ኢትዮጵያ ፋቲማ ሳቶር ገሊጸን። ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ መግለፂ ዝሃቡ ምኽትል ሓላፊ ቢሮ ጥዕና ክልል ትግራይ እቲ ቀረብ መድሓኒት ምስቲ ዘሎ ሕፅረት ቀረባትን ሓጓፍን እኹል ከምዘይኮነ ገሊፆም ነይሮም።


ኦፌኮ ኩነታት ኣብ ስዑዲ ዓረብ ተኣሲሮም ዝርከቡ ዜጋታት ከምዘተሓሳሰቦ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ

ናይ ኦሮሞ ፌደራሊስ ኮንግረስ ፓርቲ ጉዳይ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ተኣሲሮም ዝርከቡ ኢትዮጵያዊያን ከምዘተሓሳሰቦ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ። ሓላፊ ቤት ፅሕፈት እቲ ፓርቲ ኣቶ ጥሩነህ ገምታ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ጉዳይ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝርከቡ ዜጋታት ዝተሓሳስብ ብምዃኑ መንግስቲ ህፁፅ ፍታሕ ክገብረሉ ፀዊዖም። ንሶም ወሲኾም ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዝርከቡ ዜጋታት ዝለዓለ ጸገም ገጢሙዎም ከምዘሎ ብምግላጽ ፈቖዶ ኣብያተ ማእሰርቲ ተዳጒኖም ከምዝርከቡን ገሊኦም ድማ ከምዝሞቱን ሰሚዕና ኣለና፤መንግስቲ ቀዳምነት ሂቡ ክሰርሓሉ ኣለዎ ኢሎም። ርእይቶ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ንምርካብ ዝተገብረ ፃዕሪ ኣይሰለጠን። ቅድሚ ሰሙናት ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ናብ ስዑዲ ዓረብ ብምጉዓዝ ብዛዕባ ርክባት ክልቲአን ሃገራትን ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዝርከቡ ዜጋታት ዝርከቡሉ ኩነታትን መፍትሕታትን ብዝምልከት ተዘራሪቦም ምንባሮም ይፍለጥ።


ቅራቦት ቍርሲ ኣብ ጎደናታት መቐለ

ኲናት ትግራይ ካብ ዝጅምር ንደሓር በበይኖም ስራሓት ግብረ-ሰናይ ተራእዮምን ይርኣዩ ኣለዉን። ኣብ ጎደናታት መቐለ፡ ንጽጉማት ቍርሲ ዝቕርቡን ካልእ ሰናይ ስራሓት ዝነጥፉ መንእሰያት ኣዘራሪብናዮም ኣለና።


ቅዱስ እንጦንዮስ፡ 3ይ ፓትርያርክ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ብረቡዕ ዓሪፎም ስነ-ስርዓት ቀብሮም ተፈጺሙ

ብመሰረት ካብ ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣመሪካ ዝተረኽበ ሓበሬታ፡ 3ይ ፓትርያርክ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ብጹእ ወ-ቅዱስ ኣቡነ እንጥንዮስ ብረቡዕ ኣብ መበል 95 ዓመቶም ኣብ ኣስመራ ዓሪፎም። ቀብሮም ድማ ኣብ ገዳም ኣቡነ-እንድርያስ ሰፍኣ ኣብ ዝተዳለወ ስነ-ስርዓት ሓያሎ መእመናን ውልደ-ክህነትን ኣብ ዝተረኽቡሉ ሎሚ ሓሙስ ንግሆ ከም ዝተፈጸመ ካብ ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣመሪካ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የምልከት። ካብ 2006 ኣትሒዞም ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ዝጸንሑ ቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ ገና ኣብ ማሕዩር ገዛ እንከለዉ’ዮም ዓሪፎም።


ኣብ ቤንሻንጉል ጉምዝ ካብ መንበሪኦም ተመዛቢሎም ዝነበሩ 64,000 ሰባት ምምላሶም ተሓቢሩ

ብሰንኪ ስግኣት ጸጥታ ካብ መነባብርኦም ተፈናቂሎም ካብ ሞንጎ ዝነበሩ ነበርቲ መተከል - ቤንሻንጉል፣ መብዛሕተኦም ናብ መንበሪኦም ከምዝተመለሱ ተፈሊጡ። ክልላዊ መንግስቲ ቤንሻንጉል ብመሰረት ዝዘርገሖ ሓበሬታ፣ 107 ሽሕ ህዝቢ ተፈናቂሉ ከምዝነበረን፣ ልዕሊ 64,000 ህዝቢ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ክልተ ኣዋርሕ ናብ ከባቢኦም ተመሊሶም ኣለው ይብል። ኮሚሽነር ሓደጋ ስግኣት ኣቶ ታረቀኝ ታሲሰ "መንግስቲ ንኩነታት ጸጥታ ስለዘማሓየሾ፣ ነቶም ሃዲሞም ዝነበሩ ንክምለሱ ብምእማን ንክምለሱ ይሰርሕ ኣሎ" ኢሎም። ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፣ ንተፈናቀልቲ ቤንሻንጉል ጉሙዝ ንምርዳእ ይጓየይ ከምዘሎ ተፈሊጡ። ካብ ዝሓለፈ ጥሪ ጀሚሩ፣አብ ሞንጎ ሰራዊት ፈደራል መንግስቲን ደባይ ተዋጋእቲን ብሰንኪ ዝተወለዐ ውግእ፣ ኣስታት 103 ሽሕ ህዝቢ ዘተኣናግድ መዓስከር ከምዝተዘረፈን ከምዝተባርዐን ወሃቢ ቃል ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ቦሪስ ቼስሪኮቭ ገሊጹ እዩ። ኣብ ቤንሻንጉል ዘሎ ኩነታት ዘሻቅል ምዃኑ ዝጠቅስ እቲ ወሃቢ ቃል፣ ኣስታት 70 ሽሕ ሱዳናዊያን ስደተኛታት፣ 500 ሽሕ ድማ ኢትዮጵያዊያን ተፈናቀልቲ ከምዘለው ሓቢሩ ኣሎ። ብካልእ ዜና፣ ዓለምለኸ ትካላት ረድኤት፣ ብሰንኪ ውግእ ሰሜን ኢትዮጵያ፣ ተፈናቂሎም ንዝነበሩን ንዝተጎድኡን ይሕግዝ ከምዘሎ ክልል ኣምሓራ ገሊጹ። ፕረዚደንት ክልል ኣምሓራ ኣቶ ይልቃል ከፋለ ምስ ፕረዚደንት ክልል ኦሮምያ ኣቶ ሽመልስ ኣብዲሳ፣ ሎሚ ኣብ ባህርዳር ኣብ ልዕሊ ጉዳያት ጸጥታ ምዝርራቦምን ክልል ኦሮምያ ንክልል ኣምሓራ 100 ሚልዮን ብር ደገፍ ከምዝገበረ ዝበጽሓና ሪፖርት ገሊጹ።


አባላት ግንባር ናጽነት ኦሮሞ ዝጀመርዎ ናይ መግቢ ምሕሳም ኣድማ ምቕጻሉ ተገሊጹ

ኣባላት ብኣቶ ዳውድ ኢብሳ ዝምራሕ ግንባር ናጽነት ኦሮሞ፣ ግህሰት መሰላት ይፍጸመና ኣሎ ኢሎም ዝጀመርዎ ኣድማ ምሕሳም መግቢ ሻድሻይ መዓልቱ ከምዝሓዘ እቲ ፓርቲ ገሊጹ። ጊዚያዊ ወሃቢ ቃል እቲ ፓርቲ ኣቶ ለሚ ገመቹ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ "እቶም መራሕቲ ሓሚሞም ክሕከሙ እንተሓተቱ ተኸልኪሎም፣ ምስ ቤተሰብ፣ ጠበቃን ኣባላት እቲ ፓርቲ ካብ ዝራኸቡ ሸውዓተ ኣዋርሕ ሓሊፉ" ክብል ሓቢሩ። እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ ቤት ፍርዲ ናጻ ድሕሪ ምባሉ ካብ ኣፍደገ ቤት ማእሰርቲ ዝተወሰደ ኣባል መሪሕነት ኦነግ ኮሎኔል ገመቹ፣ ድሕሪ ሸውዓተ ኣዋርሕ ተመሊሱ ትማሊ ኣብ ቤት ፍርዲ ከምዝቀረበ፣ ጠበቓኡ ኣቶ ሚልክያስ ቡልቻ ገሊጹ ኣሎ። ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ አዲስ አበባ ንኩነታት እቶም እሱራት ንምንጻር ዝገበርክዎ ዝተፈላለየ ፈተነታት ኣይሰመረን ትብል።


ቀረባት ናብ ብግጭት ዝተሃሰየ ሰሜናዊ ክፋል ኢትዮጵያ ይበጽሕ የለን ክብል ውድብ ጥዕና ዓለም ገሊጹ

ጎንጺ ኣብ ዝሃሰዮ ሰሜን ኢትዮጵያ ኣብ ሓደገኛ ኩነታት ንዘለዉ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ሰላማውያን ሰባት ቀረባት መድሃኒትን ካልኦት ኣድለይቲ ዝኾኑ ረድኤትን ከይበጽሖም ስእነት ጸጥታን ቢሮክራሲን ማሕለኻ ኮይኑ ቀጺሉ'ሎ ክብሉ ሰበ ስልጣን ውድብ ጥዕና ዓለም ገሊጾም።


ምሕዝነት ኣመሪካን ኢትዮጵያን ይመሓየሽ ከምዘሎ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ

ኣብ ኣመሪካ ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ፍጹም ኣረጋ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ድሕሪ ናይ ተለፎን ርክብ ፕረዚደንት ባይደንን ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድን እቲ ምሕዝነት እናተመሓየሸ ይኸይድ ኣሎ ኢሉ። ኣምባሳደር ፍጹም ኣተሓሒዙ፡ ኢትዮጵያ ካብቲ ናይ ናጻ ቐረጽ ዕድል ዝህብ ኣጎዋ ድሕሪ ምውጽኣ ዘሎ ብድሆታት ዝጠቐሰ ክኸውን ከሎ፡ ብኻልእ ወገን ሓገዝ ኣመሪካ ንኢትዮጵያ ዳግም ቀጺሉ`ሎ መንግስቲ ድማ እቲ ማዕቀብ ክልዓል ንዲፕሎማሲያዊ ፍታሕ ይሰርሕ ከምዘሎ ኣፍሊጡ። ኢትዮጵያውያን ዳያስፖራ፡ እታ ሃገር ዳግም ክትንስእን ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኢትዮጵያን ምሕዝነት ክመሓየሽን ልዑል ኣበርክቶ ምግባሮም`ውን ኣምባሳደር ፍጹም ኣረጋ ጠቒሱ`ሎ።


“ሰብኣዊ ሓገዝ ትማሊ’ዩ ክባጻሕ ነይሩዎ” ምክትል ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃገራት

ምክትል ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣሚና መሓመድ፡ ኣብ ኣኼባ ሕብረት ኣፍሪቃ ድሕሪ ምስታፋ ናብቲ ብዂናት ዝተሃስየ ክልላት ኣምሓራ፡ ትግራይን ዓፋርን ድሕሪ ምብጻሓ ሎሚ ኣብ ዝሃበቶ ጋዜጣዊ ዋዕላ፡ ኣብቲ ጉባኤ ኣፍሪቃዊ ሕብረት ብምስታፋ ምስ መራሕቲ ዝተፈላለዩ ሃገራት ብቐጥታ ክትራኸብን ክትዛተን ዕድል ከም ዝፈጠርላ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ዝገበረቶ ዑደት ድማ ነቲ ኣሕዛኒ ክስተት ብኣካል ክትዕዘቦ ዕድል ምርካባ ሓቢራ። “ኣብ ኲናት ተዓዋቲ የሎን” ዝበለት ምክትል ዋና ጸሓፊ፡ ምስ በበይኖም ኣካላት ሕቡራት ሃገራትን ሰራሕተኛታት ረዲኤትን’ውን ክትራኸብ ምኽኣላ ኣመልኪታ። “ሰብኣዊ ሓገዝ ሎሚ ዘይኰነስ ትማሊ’ዩ ክባጻሕ ነይሩዎ” ድሕሪ ምባላ ድማ፡ እቶም ልዕሊ ኵሉ በዚ ኲናት ዝተሃስዩ ወገናት ደቀንስትዮን ቆልዑን ምዃኖም ድሕሪ ምጥቃስ እቲ ሓገዝ ድማ ዝያዳ ናብኣቶም ክባጻሕ ኣስሚራ። እታ በዓልቲ መዚ ቀጺላ፡ ሕቡራት ሃገራት እቲ ዝኣምነሉ መስመር ምቍራጽ ተጻብኦታት ምዃኑ ድሕሪ ምሕባር፡ ናብ ዝቕጽል መገዲ ሃገራዊ ዘተን ዕርቂን ንምብጻሕ ድማ ሕጂ’ውን እቲ ምቍራጽ ተጻብኦታት እንኮ ኣማራጺ ምዃኑ ሓቢራ።


ምኽትል ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃ ኣብ ክልል ዓፋር ብምብጻሕ ብግጭት ንዝተጎድኡ ምዕዛባ ተገሊጹ

ምኽትል ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣሚና መሓመድ፡ ብፕረዚደንት ኢትዮጵያ ሳህለ-ወርቅ ዘውደ ፍሉይ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ ኦለሰገን ኣባሳንጆን ተሰንያ ትማሊ ክልል ዓፋር ብምብጻሕ ብግጭት ንዝተጎድኡ ምዕዛባ ተሓቢሩ። ወሃቢ ቓል ክልል ዓፋር ኣሕመድ ቀለታ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ እታ ምኽትል ዋና- ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣብቲ ብመጥቃዕቲ ህወሓት ልዕሊ 300 ሺሕ ህዝቢ ዝተፈናቐለሉ ከባቢ`ያ ምብጻሕ ጌራ ይብል።እቲ ወሃቢ ቓል ክልል ዓፈር ኣሚና መሓመድ ኣብ ዱፍቲ ንዝርከብ ግዳያት ዝርከብሉ ሆስፒታል ዝበጽሐት ክትከውን ከላ ብዳሕራዋይ መጥቃዕቲ ህወሓት ዝወረደ ኣዕናዊ ተግባራት`ውን ብቐረባ ክትዕዘቦ ክኢላ ኢሉ ። እታ ምኽትል ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣብቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ መበል 35 ዋዕላ መራሕቲ ኣፍሪቃ ድሕሪ ምስታፍ ኣብ ዝተፈላላየ ብግጭትን ደርቅን ዝተጎድኡ ክልላት ኢትዮጵያ ምብጽሓ ይፍለጥ።


ዳይሬክተር ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ ኣብ ጂጂጋ በጺሑ

ዳይሬክተር ትካል ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ መንግስቲ ኣመሪካ ሽን ጆንስ ኣብ ጂጂጋ ምስ ሰበስልጣን፡ ትካላት ረድኤትን ብደርቂ ዝተጎድኡ ኣባላት ማሕበረሰብ ሶማልን ምርኻቡ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ሓቢሩ። ሳዕቤን ደርቂ ንምክልኻል ኣህጉራዊ ትካል ምትሕግጋዝ መንግስቲ ኣመሪካ ሓገዝ ከምዝገብር`ውን ቃል ኣትዩ። ኣብ መጀመርያ `ዚ ወርሒ እቲ ኣመሪካዊ ትካል፡ ኣብ ክልል ኣምሓራ ንዝርከቡ ልዕሊ 500 ሺሕ ዝኾኑ ጉዱኣት ንምሕጋዝ ልዕሊ 218 ሚልየን ዶላር ክልተ ሓደሽቲ ወፍሪታት ከምዝገብር ሓቢሩ ኔሩ።


ሚንስትሪ ገንዘብ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያ ዝተወሰነ እገዳ ናብ ትግባረ ይሰጋገር ምህላው ሓቢሩ

ብሰንኪ ኣብ ኢትዮጵያ ዘጋጠመ ቅልውላው ሰብኣዊ ረድኤትን ሰብኣዊ መሰላትን፣ ኣብ ልዕሊ ገለ መንግስታዊ ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያ ዝተወሰነ እገዳ፣ ናብ ትግባረ ገጹ ይሰጋገር ከምዘሎ፣ ሚንስትር ገንዘብ ኣሜሪካ ኣፍሊጡ። እቶም ዝትግበሩ ሕጊታት፣ ህዝቢ መታን ክፈልጦም ተዘርጊሖም ከምዘለው፣ ኣብ ሃገራዊን ፈደራላዊን ገጽ ተሓቲሞም ድሕሪ ምውጸኦም ካብ ጽባሕ ረቡዕ ጀሚሩ ተግባራዊ ከምዝኾኑን ኣፍሊጡ።


ኢትዮጵያ: ካብ ዲላ ናብ ኣማሮ ይጉዓዛ ኣብ ዝነበራ መካይን ብዝተፈጸመ መጥቓዕቲ 3 ሰባት ሞይቶም

ካብ ዲላ ናብ ወረዳ ኣማሮ ክልል ኦሮምያ ይጓዓዛ ኣብ ልዕሊ ዝነበራ ሓሙሽተ ናይ ጽዕነት መካይን ብሰንኪ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፣ሰለስተ ሰባት ምሟቶምን ኣርባዕተ ካልኦት ብርቱዕ ጉድኣት ከምዝወረዶምን ተፈሊጡ። ኣመሓዳሪ ዞባ ገላና ብወገኖም መንግስቲ 'ኦነግ ሸኔ' ክብል ዝጽውዖ ንገዛእ ርእሱ ግንባር ናጽነት ኦሮሞ ኢሉ ዝጽውዕ ውድብ ነቲ መጥቃዕቲ ከምዝፈጸሞን፣ ካብ ክልልን ፌደራልን ሓገዝ ይጽበዩ ከምዘለው ምግላጾም ተፈሊጡ'ሎ። እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ ወሃቢ ቃል ሰራዊት ነጻነት ኦሮሞ ኦዳ ታርቢ ኣብ ዝዘርገሖ ናይ ትዊተር መልእኽቲ፣ ዘይሻራዊ ኣጻራዪ ትካል ወይ ድማ መራኸቢ-ብዙሃን ኣብ ዘይብሉ ሃዋሁ፣ ብመንግስቲ ዝገበር ግህሰት’ዩ ድሕሪ ምባል፣ እቲ መጥቃዕቲ ብናጻ ኣካል ንክጻረ፣ ብሰንኪ’ቲ ብወተሃደራት መንግስቲ ዝወርድ ዘሎ ቅሉዕ ጭፍጨፋ፣ ብዙሓት ሰለማውያን ሰባት ተመዛቢሎም፣ ተፈናቂሎምን እዮም ይብል።  ወሃብ-ቃል ሰራዊት ነጻነት ኦሮሞ ኦዳ ታርቢ "ማሕበረሰብ ዓለም፣ ናጻ ኣካል ኣቚሙ፣ ምጽራይ ክግበር ንጽውዕ" ኢሉ ።


ነበርቲ ገለ ከባቢታት ክልል ዓፈር ብሰንኪ መጥቓዕቲ ሓይልታት ትግራይ ሃለዋት 150 ሽሕ ሰባት ከምዝጠፍኦም ሓቢሮም

ነበርቲ ገለ ከባቢታት ዓፋር፣ ብሰንኪ ሓይልታት ትግራይ ፈንዮምዎ ዝተባህለ መጥቃዕቲ፣ ደሃይ ልዕሊ 150 ሽሕ ሰባት ጠፊኡና ኣሎ ከምዝበሉ ተፈሊጡ። ክልላዊ መንግስቲ ዓፋር ቅድሚ ሰለስተ መዓልታት ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ድማ "ሓይልታት ትግራይ፣ ንመራኸት መስመር ጂቡቲ ዝኾነት ከተማ ሰርዶ ንምቁጽጻር፣ ብወገን ኪልበቲ ረሱ ውግእ ከፊቶም" ከምዝበለ እቲ ዜና ይሕብር። እቲ መግለጺ ወሲኹ "ሓይልታት ትግራይ፣ ኣብ ልዕሊ ሓሙሽተ ወረዳታትን ሓደ ምምሕዳር ከተማን፣ ብዝኸፈትዎ መጥቃዕቲ፣ ልዕሊ 300 ሽሕ ሰባት ከምዝተፈናቀሉ" ሓቢሩ። ክልል ትግራይ ኣብ’ዚ ቀረባ ኣብ ዝዘርገሖ መገልጺ ብወገን ዓፋር ሓሊፉ ናብ ትግራይ ንዝኣቱ ረድኤት ንከይሓልፍ ይግበር አሎ ብምባል ከምዝኮነነን፣ ኣብ ልዕሊ ክልል ዓፋር መጥቓዕቲ ምፍናው ከምዘረጋገጸ ዝዝከር እዩ። ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኔድ ፕራይስ "ኣብ ክልል ዓፋር ዝተወለዐ ውግእ፣ ንኣመሪካ የሻቅላ እዩ' ከምዝበለ ዝዝከር እዩ ።


ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃ ናብ ዋዕላ ሕ/ኣፍሪቃ ናይ ቪድዮ መልእኽቲ ምልኣኾም ተሓቢሩ

ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት፣ ናብ ዋዕላ መራሕቲ ኣፍሪቃ ናይ ቪድዮ መልእኽቲ ከምዘሕለፉ ወሃቢ ቃል ሕ/ሃ ፈርሃን ሃቅ ገሊጹ። እቶም ዋና ጸሓፊ፣ ርክብ ሕ/ሃን ሕብረት ኣፍሪቃን ኣብ ዝሓየለ ብርኪ ከምዝርከብ፣ "ኣብ ኣዝዩ ጽንኩር ጊዜ ንነብር ከምዘለና፣ ሳኣን ፍትሒ፣ ዓለምለኸ ጸገም እናተፈጠረ፣ ንኣፍሪቃውያን ድማ ከቢድ ዋጋ የኽፍሎም ኣሎ" ኢሎም ። ተቀባልነት ዘይብሉ ዘይማዕርነታዊነት፣ ንኣፍሪቃ ኣጨናኒቁ ግጭታት ይውልዕ ኣሎ፣ ፖለቲካዊ፣ ቁጠባዊን፣ ዓሌታዊን ማሕበራዊን ውጥረት እናስዐበ፣ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት፣ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ዓመጽ፣ ግብረ ሽበራ፣ ወትሃደራዊ ዕልዋታትን ካልኦት ጸገማትን የስዕብ ኣሎ ኢሎም። ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ ኣብ መልእኽቶምኣብ መላእ ኣፍሪቃ፣ ቁጠባዊ ሕውየት፣ ክታበት ጸረ ኮቪድ19፣ ሰላምን ንክዓስል፣ ሕቡራት ሃገራት ምስ ሕብረት ኣፍሪቃ ሓቢሩ ክነጥፍ እዩ ኢሎም ።


ምኽትል ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃን ፍሉይ ልኡኽ ሕ/ኣፍሪቃን ኣብ ኲናት ዝተኻየደሎም ከባቢታት ኢትዮጵያ ምብጽሖም ተገሊጹ

ወኪል ሕቡራት ሃገራት ኮይነን ኣብ ኣኼባ መራሕቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ዝተሳተፋ ምክትል ዋና ጸሓፊ ኣሚና መሓመድ፣ ኣብ ክልላት ኣምሓራን ትግራይን መገሻ ከምዝፈጸማን ኣብ ካልኦት ክልላት’ውን ተመሳሳሊ ምብጻሕ ከምዘካየዳተፈሊጡ። ብመሰረት’ዚ፣ ትማሊ ኣብ ክልል ኣምሓራ ኣትየን፣ ምስ ኣማሓዳሪ’ቲ ክልልን ካልኦት ሰበ ስልጣንን ተዘራሪበን። ከምኡ'ውን ውግእ ሰሜን ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮን ቆልዑን ዘውረዶ ጉድኣት ተዓዚበን። ንሰን ምስ ደቂ ኣንስትዮን ተማሃሮን ድሕሪ ምርኻበን ኣብ ዝሃበኦ ርእይቶ "ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብ ጾታ ዝተመርኮሰን ጾታዊ መጥቃዕቲን ፈጺሙ ኣይጻወርን" ኢለን። ንሰን ወሲኸን "ህዝቢ ኢትዮጵያ፣ ሰላም ንክረክብ ግድን ክነሕግዝ ኣለና'ውን" ኢለን። ኣብ መቐለ’ውን ተመሳሳሊ መገሻ ዝፈጸማ ኣሚና መሓመድ፣ ውግእ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮን ቆልዑን ዘውረዶ ጉድኣት ተዓዚበን። ምስ ናይ ክልል ትግራይ ፕረዚደንት፣ ብዛዕባ ውግእ ብሰላም ዝፍተሐሉ ኩነታትን ዕድላቱን’ውን ተዘራሪበን። ኣሚና መሓመድ ኣብ’ቲ ሕቡራት ሃገራት ዝምውሎ ሆስፒታል ዓይደር መቐለ በጺሐን። ደቂ ኣንስትዮ ዘጓነፈን ጸገም ክዝረበሉ ከምዝግባእን ኣብ ውግእ ዝዕወት ወገን ከምዘየለን ጠቂሰን። ምክትል ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃ ኣሚና መሓመድ፣ ኣብ ክልል ሶማሌ ንብምብጻሕ ንብደርቂ ዝተጎድኡ ማህበረሰብ'ውን በጺሓን። ብተመሳሳሊ ሎሚ ሶኑይ ፕረዚደንት ናይጀሪያ ነበርን ፍሉይ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃን ኦሌሰንጎን ኦማብሳንጆ ዑደት ኣብ ከተማታት ደሴን ኮምቦልቻን አካይዶም። እቶም ፍሉይ ልኡኽ ክፍታሕ ብዝኽእል ፀገም ዘጋጠመ ምጥፋእ ህይወትን ንብረት ከምዘሕዘኖም ኣይሓብኡንን። ምኽትል ምምሕዳር ክልል ኣምሓራ ዶክተር ጌታቸው ደጀን ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ሰብኣዊ ሓገዝ ክባፃሕ ካብ ዝገብሮ ፃዕሪን ፃዊዕትን ብተወሳኺ ኵናት ክለዓል ዝሰርሑ ሓይልታት ካብ ተግባሮም ክዕቀቡ ናይ ምግባር ሞራላውን ሕጋውን ሓለፍነት ኣለዎ ኢሎም ።


ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ 13 ሚልዮን ሰባት ሓደጋ ጥምየት ኣንጸላልይዎም ከምዘሎ ሕ/ሃ ገሊጹ

ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዘጓነፈ ሓደጋ ደርቂ፣ 13 ሚልዮን ህዝቢ ኣብ ከቢድ ጥሜት ከምዘውደቀ ኣፍሊጡ። ኣብ ኢትዮጵያ፣ ሶማልያን ኬንያን ዝርከቡ ህዝቢታት፣ ኣብ ዝሓለፉ 33 ዓመታት ኣጋጢሙዎም ዘይፈልጥ ሓደጋ ጥምየት ከምዘጋጠመ ዝገለጸ ሕቡራት ሃገራት፣ ቅድሚ ሰብኣዊ ቅልውላው ምግጣሙ ህጹጽ ሓገዝ ንክረኽቡ ጸዊዑ ኣሎ ። እቲ ሓደጋ ደርቂ፣ ንሓረስቶትን ሰበኽ ሳግምን ደቡባዊን ደቡብ ምብራቅ ኢትዮጵያ፣ ደቡባዊ ምብራቅ ኬንያን ደቡብን ማእከላይን ሶማልን ከምዘጥቀዐ’ውን ተሓቢሩ'ሎ። ፕሮግራም መግቢ ዓለም 4.5 ሚልዮን ህዝቢ ንምሕጋዝ ዘኽእሎ 327 ሚልዮን ዶላር ከምዘድልዮ’ውን ጠቂሱ ኣሎ። ትካል ህጻናት ሕ/ሃ ኣብ’ዚ ቀረባ ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ ሽዱሽተ ሚልዮን ኢትዮጵያዊያን ክሳብ መፋርቅ መጋቢት፣ ተጸበይቲ ሰብኣዊ ረድኤት ከምዝኾኑ ከምዝሓበረ ዝዝከር እዩ። ኣብ ጎረቤት ሶማል ድማ፣ ልዕሊ ሸውዓተ ሚልዮን ሰባት ህጹጽ ረድኤት ተጸበይቲ ከምዝኾኑ ሓቢሩ።


ቃለ መጠይቕ ኣብ ርድኢትን ምዕባለታትን ሕማም መንሽሮ

4 ለካቲት ዓለምለኸ መዓልቲ ሕማም መንሽሮ (ካንሰር)’ዩ ነይሩ። ነዚ መዓልቲ ምክንያት ብምግባር ኣብቲ ሕማም ዘሎ ርድኢት፡ ዓይነታት ሕማም መንሽሮ፡ ከምኡ’ውን ኣብዚ ዓውዲ ዝካየድ ዘሎ ሕክምናዊ መርመራታት ንኸብርሁልና ኣብ ምርምር ሕማም መንሽሮ ኣመልኪቱ ዝግበር ስራሓት ብንጥፈት ዝዋስኡ ዶክተር ኣሮን ከፈላ ካብ ክፍለ-ግዝኣት ጆርጂያን ዶክተር ጻድቕ ሃብተጽዮን ካብ ሲያትል ዋሺንግተንን’ዮም።


ኵነታት ማሕበር ልምዓት ትግራይ

ኣብ ዝሓለፈ መደባትና ንኣገባባት ምስዳድ ገንዘብ ናብ ክልል ትግራይ ንፀሓፊ እቲ ማሕበር ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ኣቶ ሚካኤል በርሀ ምዝርራብና ዝዝከር ኰይኑ፡ ኣብ ናይ ሎሚ ድማ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣብ ምንታይ ኩነት ትርከብ፧ ዝብሉን ካልኦት ሕቶታትን ዝመለሰ ቃለ ምልልስ ቀሪብናልኩም ኣለና። ብዙሕ ድያስፖራ ካብ ምሉእ ዓለም ገንዘብ ክሰድድ ኸምዝጸንሐን እታ ማሕበር ምስቲ ኣብ ትግራይ ዘሎ ናይ መራኸቢ ጸገም ነቲ ዝተሰደደ ገንዘብ ብዝድለ ቅልጣፈ ናብ ተጠቃሚ ንምምሕልላፍ ካብ ዝተገመተ ንላዕሊ ነዊሕ ጊዜ ስለዝወሰደላ ዛጊድ ንዝተላእኸ ክሳብ ዝጻፈፍ ሓዱሽ ምቕባል ንዘይተወሰነ ግዘ ደው ከምዘበለት ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣፍሊጣ ኣላ።


ዋዕላ ሕ/ኣፍሪቃ ንእዋናዊ ጉዳያት'ታ ኣህጉር ዝምልከት ውሳነታት ብምሕላፍ ተዛዚሙ

መበል 35 ጉባኤ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ዙሪያ እዋናዊ ፈተናታት ናይታ ኣህጉር ውሳነታት ብምሕላፍ ተዛዚሙ። ሓድሽ ኣቦ መንበር'ቲ ሕብረትፕረዚደንት ሴኔጋል ሚኪ ሳል ድሕሪ እቲ ጉባኤ ኣብ ዝሃቡዎ መግለፂ ብፍላይ ምኽኒያት ፀገማት ሰላምን ፀጥታን ዝኾኑ ጉዳያት ፍሉይ ትኹረት ክወሃቦም ፀዊዖም።ኣብታ ኣህጉር እናተዘውተረ ይመፅእ ዘሎ ዕልዋመንግስቲ ብዝኾነ ይኹን ተቐባልነት የብሉን ኢሎም። ብዛዕባ እቲ ጉባኤ ንድምጺ ኣመሪካ ርእይትኦም ዝሃቡ ኣብ ዩኒቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ ተሓባባሪ ፕሮፌሴር ሰላምን ድሕነትን ዶክተር ዮናስ ኣዳዬ ኣፍሪቃ ውሽጣዊ ፀገማታ ብውሽጣዊ መፍትሒ እንተዘይፈቲሓ ንዘመናት ዝጸንሕ ፀገም ሰላምን ፀጥታን መፍትሒ ኣይርከብን ኢሎም ።


ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዝርከብ መዕቖቢ ክሃድሙ ንዝተገደዱ 20,000 ስደተኛታት ናይ ህይወት ኣድሕን ሓገዝ ከምዘድልይ ተገሊጹ

ኣብ ሰሜን ምዕራብ ኢትዮጵያ ካብ ዝርከቡ መዕቖቢ ብሰንኪ ህውከት ክሃድሙ ዝተገደዱ ልዕሊ 20,000 ሱዳናዊያንን ደቡብ ሱዳናዊያንን ስደተኛታት ናይ ህይወት ኣድሕን ሓገዝ ከምዘድልይዮም ተሓቢሩ። 10,300 ሱዳናዊያንን ደቡብ ሱዳናዊያንን ተዓቒቦምሉ ዝነበረ ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ዝርከብ ካምፕ 19 ጥሪ 2022 ተዘሪፉን ተቓፂሉን። እዚ ዝኸውን ዘሎ ኣብ መንጎ መንነቶም ዘይተፈልጡ ዕጡቓት ጉጅለታትን ሓይልታት ፀጥታን ኣብ ጥቓ ከተማ ቶንጎ ቶኽሲ ድሕሪ ምልዓሉ እዩ።እዚ ዘተሓሳስብ ፍፃመ ዘጋጠመ ድሕሪ ፈላማይ ግጭት ኣብ መወዳእታ ታሕሳስ ኣብ ካልእ ናይ መዕቖቢ ድሕሪ ምግጣሙ'ዩ። ወሃቢ ቃል ላዕለዋይ ኮሚሽነር ወኪል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ቦሪስ ቸስሪኮቭ ኣብቲ ክልል ካብ ታሕሳስ ጀሚሩ ወጥሪ ይንህር ኣሎ ኢሎም። ኣብ ዶብ ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ዝርከብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ልዕሊ 70,000 ስደተኛታት ክልቲአን ሃገራትን ብሰንኪ ግጭት ማሕበረሰባት ዝተመዛበሉ ልዕሊ ፍርቂ ሚሊዮን ናይ ውሽጢ ተመዛበልቲ ኢትዮጵያዊያን ኣብ ምትእንጋድ ይርከብ። ቸሲርኮቭ ናይቲ ክልል ሰበስልጣን 20,000 ሰባት ክሕዝ ዝኽእል ሓድሽ ግዚያዊ መዕቖቢ ማእኸል የጣይሹ ኣለው ኢሎም ።ንሶም ወሲኾም ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት መፅለሊ፣ማይን ናውቲ ጽሬትን ሓዊሱ መሰረታዊ ዝኾኑ ኣገልግሎታት ንምጥያስ ይሰርሕ ኣሎ ኢሎም።


መሓሪ ዑቕባሚካአል (ጠዊል)፡ ስነ-ጥበባዊ ስርሓቱን ኩነታት ጥዕንኡን

ስነ-ጥበበኛ መሓሪ ዑቕባሚካኤል (ጠዊል) ሓደ ካብቶም ኣብ ስነ-ጥበብ ኤርትራ ብሓፈሻ ኣብ ባህሊ ትግርኛ ከኣ ብፍላይ ዓቢ ኣበርክቶ ዝገበሩ ዘለዉ መንእሰያት’ዩ ። ኣብ 2007/2008 ካብ ኮለጅ ማይ ነፍሒ ብዓውዲ ምሕደራ ንግዲ ዝተመረቐ መሓሪ ፡ነቲ ተማሃራይ ከሎ ዝጅመሮ ስነ-ጥበባዊ ንጥፈታቱ ንምድራዕ ፡ካብ ኮለጅ ንግድን ማሕበራዊ ስነ ፍልጠትን ዓዲ ቐይሕ ብዓውዲ ስነ-ጽሑፍ ተወሳኺ ትምህርቲ ተኸታቲሉ ተመሪቑ’’ዩ። በቲ ዝተመረቐሉ ዓውዲ ከኣ ኣብ ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ኣብ ምስራሕ ይርከብ፡ጎኒ ጎኒ ፡ ኣብ ኣፋዊ ያታታት ብሄረ ትግርኛ ዝገብሮ መጽናዕቲ፡ ንዝተፈላለዩ መንእሰያትን ዓበይትን ደረፍትን ብርክት ዝበሉ ግጥምታትን ዜማታትን ኣበርኪቱ’ዩ ። ህዝባውን ሃገራውን ባዓላት ንምድማቕ ኣብ ዝቐርቡ ድራማታት’ውን እጃሙ ኣበርኪቱ’ዩ።ንባህሊ ትግርኛ ዝገልጹ ጽሑፋት ኣብ ምድላውን ንሓደስቲ መንእሰያት ኣብ ኣፋዊ ያታታትን ባህላዊ ውርሻታትን ዘተኮሩ ስልጠናታት ኣብ ምሃብን ፡ኣብ ምሕጋዝን ፡ተመክሮኡ ኣብ ምክፋልን ዘይነዓቕ ኣበርክቶ ዝገብር ዘሎ ግዱስ ስነ-ጥበበኛ’ዩ። ስነ-ጥበበኛ መሓሪ ዑቕባሚካኤል(ጠዊል) ኣብ የማናይ እግሩ ብዘጋጠሞ ማህረምቲ ቅድሚ ሓደ ወርሒ ከቢድ መጥባሕቲ ኣካይዱ’ሎ።ንኩነታት ስነ-ጥበባዊ ስርሓቱን ጥዕንኡን ኣመልኪቱ ንድምጺ ኣመሪካ ዝሃቦ ቃለ መሕትት ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


ዓለምለኸ ኮሚተ ቀይሕ መስቀል 10ይ ዙር ምብጻሕ መድሃኒት ኣብ ክልል ትግራይ ፈጺሙ

ዓለምለኸ ኮሚተ ቀይሕ መስቀል፡ ሎሚ ዓርቢ ንመበል 10ይ ዙር ቀረባት መድሃኒት ዝጸዓነት ነፋሪት ናብ ክልል ትግራይ ልኢኹ። ከም ሓበሬታ እቲ ትካል፡ እታ ነፋሪት መሰረታዊ ሕክምናዊ ቀረባት ዝሓዘት ክትከውን እንከላ፡ ብሚኒስትሪ ጥዕና ኢትዮጵያን እቲ ውድብን ዝተቐረበ ምዃኑ ተፈሊጡ ኣሎ።  ቀዳማይ ብበረራ ዝግበር ምብጻሕ መድሃኒት ናብ መቐለ ብ26 ጥሪ ዝፈጸመ ኮሚተ ቀይሕ መስቀል፡ በቲ ኲናት ናብ ዝተጠቕዑ ክልላት ዓፋር፡ ኣምሓራ፡ ኦሮሚያን ሶማሊያን’ውን ከም ዘባጽሐ ይጠቅስ።


መግለጺ ኦቻ ንተባጻሕነት ሰብኣዊ ሓገዝ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ

ምውህሃድ ሰብኣዊ ሓገዛት ሕቡራት ሃገራት (ኦቻ) ንተበጻሕነት ሰብኣዊ ሓገዝ ሰሜን ኢትዮጵያ ኣመልኪቱ ትማሊ ኣብ ዘውጽኦ ገምጋም፡ ኣብ ክልላት ኣምሓራን ትግራይን ብተዛማዲ ኲናት ዝሒሉ ብምህላዉ እቲ እናኸፍአ ክመጽእ ዝጸንሐ ሰብኣዊ ቅልውላው ካብቲ ዝነበሮ ደኣ ኣይግደድ እምበር፡ ብሰንኪ ሕጽረት ቀረባት ግን እቲ ከባቢ ኣብ ከቢድ ሽግር ከም ዘሎ ጸብጺቡ። ኦቻ ንወግዓዊ ምንጭታት ብምጥቃስ፡ ኣብቲ ኲናት ዘቐነዮ ክልል ዓፋር ኣስታት 200-ሽሕ ሰላማዊ ህዝቢ ምምዝባሉ ኣመልኪቱ ኣሎ። እቲ ጸብጻብ ወሲኹ፡ እቲ ቀንዲ ናብ ትግራይ ዘእቱ መስመር ሰመራ፡ኣብዓለ፡መቐለ ብምዕጻዉ ሰብኣዊ ተበጻሕነት ናብ ትግራይ ንምፍጻም ከም ዘይተኻእለ ኣመልኪቱ ኣሎ።


ሰብ-ሞያ ጥዕና ትግራይ ኣብ መፃብቦ

ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ሰብ-ሞያ ጥዕና ንዝሓለፈ ሸሞንተ ኣዋርሕ መሃየኦም ኣይተኸፍሎምን። እዚ ምስ ሕፅረት መሰረታዊ ቀረባት ተጋዲዱ ከመይ’ኮን ይዋፅኡ ይህሉዉ? ንገለ ካብኣቶም ኣዘራሪብናዮም ኣለና።


ጕዕዞ ኣለምን ክብሮምን፤ “ካብ ገሃነም ናብ ገነት”

ኣብ ኣብያተ-ማእሰርቲ ብዘይ ሕጋዊ ኣገባብ ንሸሞንተን ዓሰርተን ዓመታት ክሳቐዩ ዝጸንሑ ኤርትራውያን ሓተትቲ ዑቕባ ኣለም ተስፋይን ክብሮም ኣድሓኖምን፡ ብሳላ ሰፊሕ ጎስጓስ ህዝቢን ተሓለቕቲ ትካላትን፡ ካብ ንኤርትራ ምስጓግ ድሒኖም ብ20 ጥሪ ናይዚ ዓመት’ዚ ካናዳ ኣትዮም ኣለዉ።


ኣኼባ ቤት ምኽሪ ፈጻሚ ስራሕ ሕብረት ኣፍሪቃ ንካልኣይ መዓልቲ ቀጺሉ ውዒሉ'ሎ

ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘሎ ይካየድ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ፈጻሚ ስራሕ ሕብረት ኣፍሪቃ ንካልኣይ መዓልቱ ሎሚ’ውን ቀጺሉ ኣሎ። እቲ ኣኼባ፣ ንሰላምን ድሕነትን ወሲኹ፣ ለበዳ ኮቪድ19 ን ካልኦት ኣጀንዳታትን ከምዘልዐለ’ውን እቲ ዜና ይሕብር። እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ ምክትል ሚኒስትርን ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢን ኢትዮጵያ ኣቶ ደመቀ መኮንን፣ ምስ ናይ ቱኒዝያን ሞሮኮን መዘነኦም ከምዝተዘራረቡ ተፈሊጡ።


ተራ ኣደታት ኣብ ምውጋድ ተጻብኦታት

መስርሕ ሰላም ብዙሕ እዋን ንወሰንቲ ኣካላት ዝግደፍ መሲሉ ደኣ ይርአ’ምበር፡ እቲ ተግባር ግን ብዝነኣሰ ካብ ገዛ’ውን ክጅምር ዝኽእል’ዩ። ተራ ኣደታት ኣብዚ ብዂናት ዝሳቐ ዘሎ ኤርትራን ኢትዮጵያን እንታይ ክኸውን ይኽእል፧ ዜጋታት’ከ ካብ ላዕሊ ከይተጸብዩ፡ ብውልቆም፡ ኣብ ምፍታሕ’ቲ ግጭትን ምውጋድ ጽልኢን እንታይ ተራ ክጻወቱ ይኽእሉ፧ ነዚን ካልእ ምስኡ ዝዛመድ ኣርእስታትን ብዝምልከት ንወ/ሮ ዮርዳኖስ ገብረ/መስቀልን ራሄል ይፍጠርን ዓዲምናየን ኔርና። ካብ ኤርትራን ትግራይ፡ኢትዮጵያን ዝመጻ ዕዱማት ነበርቲ ከባቢ ዋሺንግተን ዲሲ’የን።


ዓለምለኸ ኮሚተ ቀይሕ መስቀል ኣብ ውሽጢ ሰሙን ሸውዓተ ሓገዝ ዝጸዓና በረራታት ናብ መቐለ ምክያዱ ሓቢሩ

ዓለም-ለኸ ኮሚተ ቀይሕ መስቀል ምስ ፈደራል መንግስቲ ብምትሕብባር ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚሩ ብድምር ሸውዓተ በረራታት ናብ መቐለ ትግራይ ብምግባር ቀረባት ሕክምናን መድሃኒትን ከቕርብ ምኽኣሉ ኣፍሊጡ። ወሃቢት ቃል ቀይሕ መስቀል ኣብ ኢትዮጵያ ፋጢማ ሳኮር ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃበቶ ቃለ-መጠይቕ፡ እቲ ምብጻሕ ረድኤት ከምዝቕጽልን ናይ መሬት መጓዓዝያ ንምጥቃም ድማ ኣብቲ ግጭት ምስ ዘለዉ ክልቲኦም ወገናት ይዘራረቡ ምህላዎምን ሓቢራ። ሎሚ ረቡዕ ጥራሕ ክልተ በረራታት ናብ መቐለ ከምዝተገበረ ዝግልጽ ቀይሕ መስቀል፡ እቲ በረራታት ከምዝቕጽል ኣፍሊጡ`ሎ። ዓለምለኸ ቀይሕ መስቀልን ሚንስትሪ ጥዕና ኢትዮጵያን ዝገብርዎ ዘለዉ ድጋፍ፡ ኣብ ክልል ትግራይ ተቛሪጹ ብዝጸንሐ ቀረባት ሕክምናን መድሓኒትን ንዝተፈጥረ ክፍተት ከጽብቦ ከምዝኽእል እታ ወሃቢት ቃል ጠቒሳ`ላ። ኣህጉራዊ ቀይሕ መስቀል ኣብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን`ውን ከምኡ ድጋፍ ይገብር ምህላዉ ኣፍሊጡ`ሎ።


ኢትዮጵያ:ነበርቲ ዞባ ጉጂ በቲ መንግስቲ ኦነግ ሸኔ ዝብሎም ዕጡቓት መጥቓዕቲ የጋጥሞም ምህላው ሓቢሮም

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮሚያ ዞባ ጉጂ ወረዳ ገላና፡ ነበርቲ፡ በቲ መንግስቲ ኦነግ ሸኔ ኢሉ ዝጽውዖም ዕጡቓት ዝወርዶም መጥቃዕቲ ገዲዱ ምቕጻሉ ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሮም። እቶም ንባዕሎም ሰራዊት ናጽነት ኦሮሞ ኢሎም ዝጽውዑ ዕጡቓት፡ ከብቶምን ከም ጠበናጁ ዝበለ ንብረቶምን ይዘርፍዎም ከምዘለዉን ድሕነቶም ኣብ ስግኣት ከምዝወደቑን እቶም ነበርቲ ይገልጹ። ምምሕዳር`ቲ ወረዳ ብወገኑ፡ በቲ ዝወርድ ዘሎ መጥቃዕቲ ህይወት ሰብ ምሕላፉን ዜጋታት ምፍንቓሎምን ድሕሪ ምጥቃስ፡ ክልልን መንግስትን ተወሳኺ ሓይሊ ኣዋፊሩ ስጉምቲ እንተዘይወሲድሎም እቲ ኩነታት ኣሸጋሪ ከምዝኸውን ኣፍሊጡ`ሎ። ብኻልእ ወገን ፍሉይ ሓይሊ ኦሮሚያን ፖሊስን ከምኡ`ውን ሰራዊት ምክልኻል ብምውህሃድ ብዘካየድዎ ኦፐረሽን፡ 17 ዕጡቓት ሸኔ ክማረኹ ኸለዉ 49 ድማ ምትሓዞም ንኮሚሽን ፖሊስ ኦሮሚያ ብምጥቃስ ሓደ ቴሌቭዥን'ቲ ዞባ ሓቢሩ።


'ተስፋ ሃውስ' ብቋንቋ ትግርኛ ኣገልግሎት ሕክምና ስነ-ኣእምሮ ኣብ ኣመሪካ ዝህብ ክሊኒክ

'ተስፋ ሃውስ' ዝተባህለ ናይ ስነ-ኣእምሮ ክሊኒክ ኣብዚ ኣብ ኣመሪካ ብቋንቋ ትግርኛ ናይ ስነ-ኣእምሮ ሕክምና ኣገልግሎት ዝህብ ክሊኒክ እዩ። እዚ ክሊኒክ ጎኒ ጎኒ ዝህቦ ናይ ስነ ኣእምሮ ሕክምና: ኣገልግሎትን ምኽሪን ኣፍልጦ ሕብረተሰብ ንምዕባይ'ውን ይሰርሕ'ዩ። ብተወሳኺ'ውን ሕብረተሰብ ኣብ ናይ ስነ-ኣእምሮ ጥዕና ኣፍልጦ ምስ ረኸበ ሓገዝ ዝረኽበሉ መስርሕን ዝረኣዩ ብድሆታት ኣብ ምቕራፍ'ውን ከምዝስርሕ መስራቲ'ቲ ክሊኒክ ዶ/ር ያቆብ ተኪኤ ይሕብር። ብዛዕባ ኣመሰራርታን ዕላማን 'ተስፋ ሃውስ' ከምኡ እውን መጻኢ መደባት ብዝምልከት ንዶ/ር ያቆብ ተኪኤ ኣዘራሪብናዮ ኣለና።


'ኣብ ኢትዮጵያ ዝተናውሐ ድርቂ ስድራታት ናብ ጠርዚ ይድፍኦም ኣሎ' ዩኒሴፍ

አብ ኢትዮጵያ ክልላት ዓፋር፣ ኦሮምያን ህዝቢታት ደቡብን፣ ንሰለስተ ዓመታት ኣከታቲሉ ወሪዱ ዘሎ ዝተናወሐ ደርቂ ንህይወት ሰባትን ጥሪታትን ኣብ ሓደጋ ከምዘውደቆ፣ ትካል ህጻናት ሕ/ሃ (ዩኒሴፍ) ኣፍሊጡ። ሎም ዘበን ጥራሕ ልዕሊ 6.8 ሚልዮን ህዝቢ ተጸባዪ ህጹጽ ረድኤት ኮይኑ ከምዘሎ’ውን ሓቢሩ። ኣብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ ዓመታት ዝናብ ብዘይምውቅዑ ጎዳጉዲ ማይ ነቒፆም፣እንስሳት ሞይተን፣ዘርእቲ ደሪቖም፣ኣማእቲ ኣሽሓት ቆልዑን ስድርኦምን ናብ ጠርዚ ይድፍኡ ኣለው። ክሳብ መፋርቕ መጋቢት 2022 ኣ\ፈ ልዕሊ 6.8 ሚሊዮን ሰባት ህፁፅ ሰብኣዊ ሓገዝ ከምዘድልዮም ዩኒሴፍ ተንቢዩ ኣሎ። ኣብ ሚያዚያ ዝናብ እንተድኣ ዘይወቒዑ ነገራት እናኸፍአ ክኸይድ እዩ ክብል ወሲኹ ኣጠንቂቑ ኣሎ። ካብ ኣዲስ ኣበባ መግለፂ ዝሃቡ ኣብ ኢትዮጵያ ወኪል UNICEF ጊያንፍራንኮ ሮቲግሊያኖ ፅልዋ ሕፅረት ምግብን ማይን ርኡይ እዩ ኢሎም።ብፍላይ ድማ ኣዚየን ኣብዝተሃሰያ ክልተ ክልላት ሶማሌን ኦሮሚያን ኢሎም። ‘’ድሮ ኣብዘን ክልላት ህፁፅ ሓጋዝ ምግቢ ዘድልዮም ኣስታት 220,000 ብሕፅረት ኣመጋግባ ዝተጠቕዑ ቆልዑን ልዕሊ 100,000 ነፍሰ ፁራትን ዘጥቡዋን ኣዴታትን ኣለውና’’ኢሎም ሮቲግሊያኖ። ‘’መጠን ሕሱም ሕፅረት ኣመጋግባ20 ምእታዊ እዩ።እዚ ብደረጃ ዓለም ካብዘሎ ዝለዓለ እዩ።15 ምእታዊ እዩ ዝግመት’’ኢሎም ብምውሳኽ። ዩኒሴፍ ኣብዚ ዓመት ኣብ ኣርባዕተ ክልላት 850 ሽሕ ቆልዑ ብሰንኪ ግጭት፣ድርቂን ትሑት ቁጠባን ብከቢድ ሕፅረት ኣመጋግባ ክጥቁዑ እዮም ኢሉ።ሮቲግሊያኖ ብሕፅረት ኣመጋግባ ዝጥቅዑ ቆልዑ ብቕልጡፍ ዝኣትውሉን ዝግባእ ክንክርን ዝረኽቡሎምን ማእኸላት ብህፁፅ ክመሓየሹ ኣለዎም ኢሎም። ኣብ ክልላት ሶማሌን ኦሮሚያን ልዕሊ 155,000 ቆልዑ ንስድርኦምን ጥሪቶምን ማይ ከምፅኡ ካብ ትምህርቶምከምዝቦኸሩ ዩኒሴፍ ገሊፁ ኣሎ።ካብ ትምህርቲ ዝቦኸሩ ቆልዑ ንምዝመዛ ዝተቓልዑ እዮም እውን ኢሉ። እቲ ናይ ህፃናት ትካል ኣብ ኣርባዕተ ቆላታት ክልላት ኣብቶም ዝቕፅሉ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ንልዕሊ ክልተ ሚሊዮን ሰባት ህይወት ኣድሕን ምግቢ ንምቕራብ ኣስታት 32 ሚሊዮን ዶላር ሓገዝ ምፅንታ ኣቕሪቡ ኣሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ 737 ማክስ ነፈርቲ ናብ በረራ ከምዝመልሰን ኣፍሊጡ

መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ፣ ነተን 737 ማክስ ዝዓይነተን ነፈርቲ ካብ ሎሚ ሰሉስ ጀሚሩ ናብ በረራ ከምዝመልሰን ኣፍሊጡ። መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ድሕሪ ቅድሚ ሰለስተ ዓመት ዘጋጠመ ንህይወት 157 ሰባት ዘጥፈአ ሓደጋ: ን737 ማክስ ነፈርቲ ካብ በረራ አጊዱ ምጽንሑ ይፍለጥ። እቲ መገዲ ኣየር ሎሚ ብመሰረት ዝዘርገሖ መግለጺ፣ ናብ’ዚ ውሳነ ዝበቅዐ፣ ኣብ ኣመሪካ፣ ኣውሮጳን እስያን ድሕሪ ዝተካየደ ደቂቅን ጽዑቅን ምርመራን መረጋገጺን ከምዝኾነ ጠቂሱ። ኩለን 737 ማክስ ነፈርቲ ብደረጃ ዓለም ቅድሚሰለስተ ዓመት ካብ በረራ ከምዝተኣገዳ ዝዝከር እዩ። ኣብ ጥቃ ቢሸፍቱ ዝወደቐት መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ 737 ማክስ ኣብ ውሽጣ ዝነበሩ 189 ተሳፈርቲ ምሟቶምን፣ ተመሳሳሊ ሓደጋ ኣብ ኢንዶኔሽያ’ውን ኣጋጢሙ ከምዝነበረ ዝዝከር እዩ።


ኣመሓዳሪ ክልል ጋምቤላ ናብ ደቡብ ሱዳን ምኻዶም ተሓቢሩ

ኣመሓዳሪ ክልል ጋምቤላ አቶ ኡሞድ ኡጁሉ፣ ናብ ደቡብ ሱዳን ከምዝተበገሱ ተፈሊጡ። ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ፕረስ’ቲ ክልል ኣቶ ኡጌቱ ኦዲንግ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ ዕላማ መገሻ እቶም ኣመሓዳሪ፣ ካብ ደቡብ ሱዳን ናብ ኢትዮጵያ እናሰገሩ፣ መጥቃዕቲ ዝፍጽሙ ዕጡቃት ሙርሌ ኣመልኪቶም ንምዝርራብ ከምዝኾነ ሓቢሩ። ኡሞድ ኡጁሉ ምስ ሰበ ስልጣን ደቡብ ሱዳንን፣ ማሕበረ ሰባት ሙርሌ ከምዝራኸቡ’ውን ተፈሊጡ ኣሎ።


ኦቻ ብሰንኪ ሕጽረት ቀረባት ኣብ ክልል ትግራይ ዝካይዶ ወፍሪ ከቋርጾ ከምዝግደድ ኣፍሊጡ

ቤት ጽሕፈት ህጹጽ ሓገዛት ሕቡራት ሃገራት(ኦቻ) "ብሰንኪ ሕጽረት ቀረባት፣ ኣብ ክልል ትግራይ ይቅጽለሉ ዝነበረ ወፍሪ ንከቋርጾ ከምዝግደድ" ገሊጹ። ካብ መፋርቅ ታሕሳስ ጀሚሩ ብሰንኪ ውግእ ረድኤት ናብ’ቶም ኣብ ጸገም ዝርከቡ ሚልዮናት ተጋሩ ንምብጻሕ ኣይተካኣለን ዝበለ ወሃቢ ቃል ኦቻ የንስ ለርክ ሕቡራት ሃገራትን ውልቀ ትካላትን፣ ብሰንኪ ሕጽረት ነዳዲን ገንዘብን ዝኣምሰሉ ቀረባት፣ ስራሕቶም ዛጊት ተወሲኑ ከምዘሎ ምግላጾም ዝዝከር እዩ። "ኣብ ባይታ ይነጥፉ ዘለው ኣዋሃሃድቲ፣ ስራሕቶም ክሳብ መወዳእታ ለካቲት ከብቅዕ ከምዝኽእል ይዛረቡ ኣለው። ቀረባት ዝተማለአ መግቢን ንኣዝዮም ጉድለት ኣመጋግባ ዘለዎም ይዋሃብ ዝነበረ መግቢ ዛጊት ተጸንቂቁ እዩ።" ፕሮግራም መግቢ ዓለም ብወገኑ፣ ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ዕድሚኦም ካብ ዝኾኑ ቆልዑ ትግራይ እቶም 13 ሚእታዊት፣ ፍርቂ ነብሰ ጾር ደቂ ኣንስትዮን ዘጥቡባን፣ ጉድለት መግቢ ከምዘጋጠሞምን፣ እዚ ኩነታት’ዚ፣ ንሓደጋ ሕማምን ሞትን ከቓልዕ ከምዝኽእልን እቲ ዜና ይሕብር። ቀረብ ነዳዲ ኣብ ትግራይ ዝሓለፈ ሰሙን ከምዝተጸንቀቀ ዝጠቅስ ወሃቢ ቃል ኦቻ፣ ሰራሕተኛታት ረድኤት ብእግሮም እናተጓዓዙ ይሕግዙ ከምዝጀመሩ ኣፍሊጡ። ኣብ ክልል ኣምሓራ ልዕሊ ፍርቂ ሚልዮን ህዝቢ፣ ኣብ ክልል ዓፋር ድማ ናብ ኣስታት 380 ሽሕ ህዝቢ ዝሓለፈ ሰሙን ጥራሕ ከምዝተባጽሐን እቲ ወሃቢ ቃል ገሊጹ


ጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብዓይኒ ወሃቢት ቃል ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ

ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከብ ኣብያተ-ጽሕፈት ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት (UNHCR)፥ ትካል ተመለስቲን ስደተኛታትን ዓርርዓ ወይ ድማ በዚ ሓድሽ መጸውዒኡ ኣገልግሎት ስደተኛታትን ተመለስቲን ብምዕጻዉ ብዙሓት ኤርትራውያን ንኸቢድ ጸገም ተቓሊዖም ኣለዉ። ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ፡ ንወሃቢት ቃል ትካል ስደተኛታት ሕ/ሃ ጨንፈር ምብራቕ ኣፍሪቃ ሚስ ፈይዝ ካሲና ኣዘራሪብናያ ኣሎና። ሕቶ፡ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ቀረባ እዋን ብዛዕባ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ስደተኛታት ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ብሕልፊ ኣብ ትግራይ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ከቢድ ጸገም ከም ዘለዉ ኣመልኪቱ ነይሩ። ከምቲ መግለጺ፡ ኩሉ ወገናት እናኸፍአ ይመጽእ ደኣ ይሃሉ’ምበር፡ ብሕልፊ ኣብ መዳይ ጥዕናን ቀረባትን ግን ኣመና ኣሻቓሊ ምህላዉ ሓቢሩ ኣሎ። ልዕሊ 20 ስደተኛታት ምማቶም’ውን ጠቒሱ ኣሎ’ሞ ብዛዕባ’ዚ ቁሩብ ከተብርህለይ፧ መልሲ፡ ካብ ዝሓለፈ ሽዱሽተ ሰሙናት እናገደድ ክመጽእ ዝጸንሐ ምንቍልቋል ቀረባት መድሃኒት ኣብቶም ስደተኛታት ኣሎ። እዚ ከኣ ብቐንዱ ብስእነት መድሃኒትን ቀረብ ሕክምና’ዩ። ገለ ካብቶም ኣብቲ ክልል ዝነበሩ ወሃብቲ ኣገልግሎት ጥዕና፡ ብሰንኪ ሕጽረት ቀረባት መድሃኒት፡ ምሉእ ብምሉእ ካብ ጥሪ ጀሚሮም ተዓጽዮም ኣለዉ። ድርኺት ሞት ዝዀኑ በበይኖም ምኽንያታት ክጥቀሱ ዝኽእሉ ደኣ ይዅኑ እምበር፡ ገሊኣቶም ብሰንኪ ስእነት መሰረታዊ ኣገልግሎት ጥዕና ኢዮም። ካልእ ምኽንያት ድማ ብሰንኪ ስእነት መግቢ’ዩ። ኣብቲ ሃገርን ክልልን ብሰንኪ ዘሎ ሕጽረት መግቢ፡ ብዙሓት ንጥሜትን ዓጸቦን ተሳጢሖም ኣለዉ። ሕቶ፡ እቶም ዝሞቱ ዕስራ ዝዀኑ ስደተኛታት መን ምዃኖም ወይ ኣበይናይ ክሊ ዕድመ ዝርከቡ ምዃኖም ሓበሬታ ኣሎኪ’ዶ፧ መልሲ፡ ብዛዕባ ዝርዝር ምዉታት ሓበሬታ የብለይን። ዛጊት በጺሑኒ ዘሎ ሓበሬታ ብሰንኪ’ዚ ኣቐዲመ ዝጠቐስኩልኪ ምኽንያታት ክንድኡ ዝኣኽሉ ስደተኛታት ምማቶም ጥራይ’ዩ። ሕቶ፡ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ቀረባ ግዜ ናብ መዓስከራት ስደተኛታት ማይ-ዓይኒን ዓዲ-ሓሩሽን ከም ዝበጽሑ ሓቢሩ ነይሩ’ሞ፡ ሓፈሻዊ ኩነታት ስደተኛታት ኣብዘን ክልተ መዓስከራት እንታይ ይመስል፧ መልሲ፡ ከም ዝፍለጥ፡ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት፡ ካብ መፋርቕ ወርሒ ታሕሳስ ኣትሒዙ፡ ናብ መዓስከራት ዓዲ-ሓሩሽን ማይ-ዓይኒን ክበጽሕ ኣይከኣለን። እዚ ከኣ ቀንዲ ብሰንኪ ኣብ ቀረባ ግዜ ዝነበረ ደብዳብ ነፈርቲ’ዩ። ኣብቲ ክንበጽሓሉ ዝኸኣልና እዋን ዝተዓዘብናዮ ግን ስደተኛታት ንምንባር ዘሕልፉዎ ከቢድ ቃልሲ ኢና ተዓዚብና። ኣብ ምሉእ’ቲ ክልል ሕጽረት ነዳዲ ኣሎ፡ እዚ ከኣ ብዝያዳ ነቶም ኣብ መዓስከራት ዝርከቡ ስደተኛታት ንተበጻሕነት ሰብኣዊ ሓገዝ ዓጽዩዎም። ብሰንኪ ሕጽረት ነዳዲ’ውን ጽሩይ ማይ ንምቕራብ ኣይተኻእለን። እቶም ኣብቲ ከባቢ ዘለዉ ባህርያውያን መዕቆሪ ማያት’ውን እናተወድኡ ይመጹ ብምህላዎም ነቶም ስደተኛታት መሊሱ ንዝበርትዐ ጸገም የሳጥሖም ኣሎ። መግቢ ናብ ክልል ትግራይ ክኣቱ ስለ ዘይክኣለ ከኣ ናብቶም ስደተኛታት ንምብጻሕ’ውን ኣዝዩ ኣጸጋሚ ኰይኑ። ሕቶ፡ ኮሚሽን ስደተኛታት ንጸገም ኤርትራውያን ስደተኛታት ንምፍታሕ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ወይ ምምሕዳር ክልል ርክብ ይገብር ኣሎ ዲዩ፧ መልሲ፡ እወ። ርክብ ጸኒሑናን ቀጻሊ’ውን ኣብ ምድፋእን ንርከብ። ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ንጉዳዮም እኹል ኣቓልቦ ክህቦ ደጋጊምና ነዘኻኽር ኢና። እዚ ግን ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኰነስ ምስ ኵላቶም ኣካላት ሲቪላውያን ህዝቢን ስደተኛታትን ውሑሳት ክዀኑ ርክብ ንገብር ኢና። ካብ ባይታ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ’ውን ብቐጻሊ ነቶም ዝምልከቶም ኣካላት ሓበሬታ ንህብ ኢና። ኣብ ኢትዮጵያ ዘለዉ በበይኖም ኣካላት’ውን ንዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዝ ዕድል ክኸፍቱ’ውን ቀጻሊ ድፍኢት ንገብር ኢና። ሕቶ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ካብ ክልል ትግራይ ናብ ክልል ኣምሓራ ዝገዓዙ ስደተኛታት ነይሮም። ብዛዕበኦም ዘሎ ሓድሽ ምዕባለ ክትሕብርና እንተ ትኽእሊ፧ እቲ ኣብ ቀረባ እዋን ዝነበረ ኲናት’ከ ከመይ ጸልዩዎም፧ መልሲ:ዝሓሸን ውሑስን ቦታ ክረኽበሎም ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝርርብ ኢና ኔርና። እዞም ስደተኛታት ኣብ ክልል ኣምሓራ’ዮም ዘለዉ። ካብ ዝሓለፉ ቀረባ ሰሙናት ኣትሒዙ ከኣ ብሕልፊ ኣብቲ ክልል እቲ ኲናት ብተዛማዲ ክዝሕል’ዩ ጸኒሑ። ክሳብ መወዳእታ ናይዚ ሒዝናዮ ዘሎና ሰሙን ድማ 636 ስደተኛታት ናብ ዳባት ግዒዞም ኣለዉ። ሕጂ ከኣ ኣብ ግዜያዊ መጻንሒ ቦታታት ተዓቚቦም ኣለዉ። እዚ ግን ክሳብ ግቡእ መጣየሲ ቦታታት ዝመዓረየሎም’ዩ። ንሱ ክሳብ ዝኸውን ግን ቤት ጽሕፈትና ነቶም ስደተኛታት ዘድሊ መሰረታዊ ቀረባት ከም ጀሪካናት፡ መንጸፍ፡ መጸራረዪ ወዘተ ይህብ ኣሎ። እቶም ኣብ ደባት ዘለዉ ስደተኛታት ኣብ መዳይ ውሕስነት ካብቶም ኣብ ትግራይ ዘለዉ ይሕሹ። እንተዀነ ብዛዕባ ኵላቶም ዘድሊ ሓገዝን ውሕስነትን ክግበረሎም ካብ ምጥባቕ ኣየዕረፍናን። ነዚ ንምግባር ድማ ምቍራጽ ተጻብኦታት ክፍጸምን ሰብኣዊ ተበጻሕነት ክግበርን ኢና እንላቦ። እንተዀነ እዚ ሽግራት ብዝበኣሰ መጠን፡ ሽግር ስደተኛታት እናዓበየ’ዩ ዝኸይድ ዘሎ። ሕቶ፡ ክሳብ ሕጂ ናብ ደባት ግዒዞም ዘለዉ ስደተኛታት ክንደይ ይበጽሑ፧ መልሲ፡ ክሳብ ሕጂ 636 ስደተኛታት ናብ ደባት ግዒዞም ኣብቲ ናይ ህጹጽ እዋን መጽንሒ እንብሎ ተዓቚቦም ኣለዉ። ሕቶ፡ እቲ ኣሃዝ ውሑድ’ዩ’ሞ እዛ ብሰንኪ’ቲ ዘሎ ኲናት ንምግዓዞም ስለ ዘጸገመ ድዩ ወይስ እቶም ስደተኛታት ኣብ ትግራይ ክጸንሑ ስለ ዝመረጹ’ዮም፧ መልሲ፡ ከምቲ ዝጠቕስክዮ፡ ነቶም ስደተኛታት ብውሑስ መንገዲ ካብ ማይ-ዓይኒን ዓዲ-ሓሩሽን ንምግዓዞም ኣጸጋሚ’ዩ። ብኸምኡ ምኽንያት ከኣ ኢና ነቶም ኣብቲ ውግእ ኢድ ዘለዎም ኣካላት፡ ደጋጊምና ውሕስነት ክፈጥሩ ንጽውዕ ዘሎና። ሕቶ፡ ዝምድና ዓርርዓን ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራትን ከመይ’ዩ፧ ኣብ ኢትዮጵያ ዘለዉ ኤርትራውያን ካብ ኵሉ መሰረታዊ መሰላት ተሓሪሞም’ዮም ዘለዉ። ከም ስደተኛታት ኣይረኣዩን’ዮም፡ ናይ ነባርነት መሰልን ወረቐትን ድማ የብሎምን። ብዛዕባ’ዚ ምስ ዓርርዓ ተዘራሪብኩም ትፈልጡ’ዶ፧ መልሲ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ዓርርዓ ቅርጹን ስሙን ቀዪሩ ኣሎ። ሕጂ ኣካል ስደተኛታትን ተመላለስቲን ዝብል ስም ሒዙ ኣሎ። ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ከኣ ምስ’ዚ ትካል ብቐረባ ክሰርሕ ጸኒሑን ኣሎን። ሓደ ካብኡ ንኣብነት ብዛዕባ ኣብ ምግዓዝ እዞም ናብ ደባት ዝተቐየሩ ስደተኛታት’ዩ። ዝምድናን ምስኣቶም ኣዝዩ ጽቡቕ’ዩ። ሕቶ፡ እዚ ትካል ሕጂ ስደተኛታት ይምዝግብ ኣሎ ድዩ፧ ሕጂ ከመይ’ዩ ዝሰርሕ ዘሎ፧ መልሲ፡ ኣብ መንጎ ወርሓት ነሓሰን ሕዳርን ዝሓለፈ ዓመት ዓርርዓን እዚ ሕጂ ኣካል ስደተኛታትን ተመላለስቲን ዝብሃል ዘሎ ትካልን ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራትንን ልዕሊ 22 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት መዝጊቡን ኣጻርዩን። እዚኣቶም ገሊኦም ኣብ ከም በዓል ሽመልባን ካልኦት መዓስከራት ስደተኛታትን ካልእን ዝጸንሑ ኮይኖም ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝገዓዙ’ዮም። ኣብ ጥቓ ምዝዛም እዛ ዝሓለፈት ዓመት መንግስቲ ኢትዮጵያ ናይ ህጹጽ እዋን ሓደጋ ኣዊጁ ነይሩ። ምስኡ ተተሓሒዙ ድማ ሓድሽ ወረቐት ምሃብ ደው ኣቢሉ። እዚ ከኣ ንብዙሕ ጸልዩ’ዩ። ንኣብነት ገለ መዝገብ ዝደልዩ ስደተኛታት ክረኽቡ ኣይከኣሉን። ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራትን ግን ምስቶም ዝምልከቶም ኣካላት ብቐጻሊ እናተራኸበ እቲ ኣገልግሎት ዝምለሰሉ መገዲ ኣብ ምንዳይን እቶም ብሕልፊ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከቡ ስደተኛታት ውሕስነት ዝረኽቡሉ መገዲን ኣብ ምንዳይ ይርከብ። ሕቶ፡ እቲ ካብ ኣዲስ እንረኽቦ ዘሎና ሓበሬታ፡ ኣስታት 200 ሽሕ ኤርትራውያን ከምኡ ድማ ኣስታት 2000 ዝኾኑ ኤርትራውያን ድማ ካብ ጥሪ 2020 ኣትሒዞም ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝሓቱ ከም ዘለዉ’ዩ። ብዛዕባ’ዚ ኣሃዝ’ዚ ትፈልጥዮ ኣሎ’ዶ፧ መልሲ፡ ብዛዕባኡ ኣይሰምዕኩን። ዝሰምዕኩዎ ግን መንግስቲ ኢትዮጵያ ምሳናን ካልእን ተሓባቢሩን ግቡእ ምጽራይ ገይሩን ብዛዕባ ዝህቦ መለልዪ ወረቐት ስደተኛታት’ዩ። ብኸምዚ 22 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት ተጻርዮም ተመዝጊቦም’ዮም። ዳሕራይ ግን ምስ ምእዋጅ ህጹጽ ናይ ሓደጋ እዋን እቲ መስርሕ ደው ኢሉ። ሕቶ፡ ዓርርዓ እዚ ሕጂ ኣካል ስደተኛታትን ተመላለስቲንዝብሃል ዘሎ ትካል ከምኡ’ውን ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራትን ካብ ሕዳር 26፡ 2021 ጀሚሮም ብዘይ ዝኾነ ምልክትን መጠንቀቕታን ቤት ጽሕፈቶም ከም ዝዓጸዉ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘለዉ ስደተኛታት ይዛረቡ። ብዛዕባ’ዚ እንታይ ትብል፧ መልሲ፡ ከምቲ ኣቐዲመ ዝበልኩዎ ኣብቲ እዋን’ቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ህጹጽ ናይ ሓደጋ እዋን ኣዊጁ። ምስቲ ኣዋጅ ተተሓሒዙ ድማ ዝዀነ መዛግብቲን ምስክር ወረቐትን ምሃብ ደው ኣቢሉ። ስለዚ እዚ እምበኣር ምስኡ ዝተኣሳሰር’ዩ። ሕጂ ግን እቲ ናይ ህጹጽ እዋን ሓደጋ’ውን ተላዒሉ ኣሎ። ትካልና ድማ ምስ መንግስቲ ብምትሕብባር ኣብ ቀረባ እዋናት፡ ነቲ ስራሕ ክጅምሮ ተስፋ እገብር። ሕቶ፡ ብሰንኪ’ዚ ዕጽዋ፡ ብዙሓት ስደተኛታት ቪዛኦም ክሓርር፡ ወረቐት መርዓን ካልእ ኣገዳሲ መዝገብን ክስእኑ፡ በረራታቶም ክሰጋገርን ካልእን ከማርሩ ይስምዑ ኣለዉ። ስለዚ እዚ ኩሉ ብሰንኪ’ቲ ህጹጽ ናይ ሓደጋ እዋን ድዩ ነይሩ፧ መልሲ፡  እወ። ከምኡ ኢልና ኢና እንኣምን። ምስ ናይ ህጹጽ እዋን ሓደጋ ተተሓሒዙ ዝመጸ ጸገም ከም ምዃኑ መጠን ንሱ ምስ ተላዕለ ክመሓየሽ ይኽእል’ዩ ዝብል እምነት ኣሎኒ። ሕቶ፡ እሞ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራትን ነቶም ከምዚ ዓይነት ምድንጓያት ዘጓነፎም እንታይ ክሕግዞም ይኽእል፧ መልሲ፡ ቀንዲ ስራሕና ነቶም ግቡእ ወረቐት ዘይሓዙ ስደተኛታት እቲ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ምስ ተላዕለ ቀልጢፎም ዝምዝገቡሉ መገዲ ምርግጋጽ’ዩ። ምስቶም ካልኦት ኣካላት ኴንና ድማ ከመይ ተወሳኺ ኣገልግሎት ከም እንህብ ክንሰርሕ ኢና። ሕቶ፡ ስለዚ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራትን በዚ ናይ ሓደጋ ኣዋጅ’ዩ ኢዱ ተታሒዙ ዘሎ ዲኺ ትብልኒ ዘለኺ፧ መልሲ፡ ኣብ ምምዝግባን ምጽራይን ተራ ከም ዘለዎ’የ ዝገልጽ ዘለኹ። ንብዙሓት ካብ ስራሓት’ውን ጸልዩና ኢዩ። ንኣብነት ሰብኣዊ ሓገዛት ኣብ ምብጻሕ ጸልዩና’ዩ። ሕቶ፡ እዚ ጸገም ቀልጢፉ ዝፍታሕ’ዶ ይመስለኪ፧ መልሲ፡ እዚ ሕቶ’ዚ ነቶም ሰብ መዚ’ዩ ዝምልከት። ንሕና’ውን ምስኣቶም ብምትሕብባር ኢና ንሰርሕ። ስለዚ እዚ ሕቶ ናብኣቶም ክቐንዕ ይምረጽ። የመስግነኪ ፈይዝ ካሲና ካብ ናይሮቢ።


ንሸሞንተ ኣዋርሕ ደሞዞም ዘይተኸፍሉ መምሃራን ዩኒቨርስታት ትግራይ ድምጾም የስምዑ

ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ መምሃራንን ሰራሕተኛታትን ኣርባዕተ ዩኒቨርስታት ንዝሓለፈ ሸሞንተ ኣዋርሕ ደሞዞም ኣይተኸፍሎምን። እዚ ምስ ስእነት መሰረታዊ ቀረባት ኣብቲ ክልል ተወሲኹዎ ነቶም መምሃራን፡ ስድራቤቶምን ከይዲ ትምህርቲን ብኸቢድ ጸልዩ ኣሎ። ብዛዕባ’ዚ ነቶም ማሕበር ዝመሰረቱ ተወከልቲ ዩኒቨርስቲ ኣዘራሪብናዮም ኣለና ።


ኣህጉራዊ ቀይሕ መስቀል ንኻልኣይ ግዜ ቀረባት ሕክምና ብነፋሪት ናብ ክልል ትግራይ ከምዘእተወ ኣፍሊጡ። ካብ ወርሒ መስከረም ንድሓር ተቛሪጹ ዝጸንሐ በረራ ቀረባት ሕክምና፡ ረቡዕን ሓሙስን መቐለ ከምዝእተወ ኣብ ኢትዮጵያ ወሃቢት ቃል ቀይሕ መስቀል ፋጢማ ሳካር ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢራ። እቲ ምቁራጽ ብሰንኪ ሕጽረት ጸጥታን ዋሕድን ምንባሩ`ውን ጠቒሳ`ላ። ትማሊ ሓሙስ`ውን ነቲ ጽዕነት ዝሓዘት ካልአይቲ ነፋሪት መቐለ ምእታዋ ዝገለጸት ወሃቢት ቃል ኣህጉራዊ ቀይሕ መስቀል፡ ኣብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን`ውን ድጋፍ ይገብር ምህላዉ ኣፍሊጣ`ላ።


'ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ልዕሊ 9 ሚልዮን ተጸበይቲ ሓገዝ ኣለዉ' ፕሮግራም መግቢ ዓለም

ኣካል ሕቡራት ሃገራት ዝዀነ ፕሮግራም መግቢ ዓለም (WFP) ሎሚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ኣስታት 40% ካብ ህዝቢ ትግራይ ብኸቢድ ስእነት መግቢ ክጥቃዕ እንከሎ፡ ኣብቲ ውግእ ዝተኻየደሉ ሰለስተ ክልላት ሰሜን ኢትዮጵያ ብድምሩ ልዕሊ ትሽዓት ሚልዮን ህዝቢ ህጹጽ ሰብኣዊ ሓገዝ ከም ዘድልዮም ኣመልኪቱ። ከም መግለጺ እቲ ውድብ፡ እቲ ኣስታት 15 ኣዋርሕ የሕሊፉ ዘሎ ውግእ ካብ ዝጅምር እዚ ኣሃዝ እቲ ዝለዓለ ምዃኑ’ዩ። እቲ ትካል ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ዝገበሮ ዳህሳስ 83% ካብቲ ህዝቢ ሕጽረት መግቢ ከም ዘጓነፎ ጠቒሱ። መብዛሕትኦም ስድራቤታት ከዚኖሞ ዝጸንሑ ቀረባት’ውን ይውዳእ ምህላዉ ድማ እቲ ጥሜት ክጋደድ ምዃኑ እቲ መጽናዕቲ ይእምት። እቲ መጽናዕቲ ወሲኹ፡ 13% ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ዝዕድመኦም ቈልዑ ብሕጽረት ዝተመጣጠነ መግቢ ክሳቐዩ እንከለዉ፡ ኣስታት ፍርቂ ኣጥበውቲ ኣደታት’ውን ብተመሳስሊ ሕጽረት መግቢ ዝሳቐያ ምዃነን ይጠቅስ። ኣብ ክልል ኣምሓራ ብተመሳሳሊ ብሰንኪ’ቲ ኲናት 14 ሚእታዊት ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ዝዕድመኦም ህጻናት ብሰንኪ ሕጽረት ዝተመጣጠነ መግቢ ክጥቅዑ እንከለዉ፡ ሓደ ሲሶ ናይ ዘጥብዋ ኣደታት’ውን በቲ ጸገም ዝተጠቕዓ’የን። ኣብ ክልል ዓፋር እቲ ናይ ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ኣሃዝ 15 ሚእታዊት ኢዩ። ካብ መፋርቕ ወርሒ ታሕሳስ ናብ ትግራይ ዝኣተወ ሰብኣዊ ሓገዝ ከም ዘየሎ ዘመልከተ ጸብጻብ ፕሮግራም መግቢ ዓለም፡ ኣብ ዝመጽእ ሽዱሽተ ኣዋርሕ፡ ኣብታ ሃገር ብሓፈሻ ንኣስታት 12 ሚልዮን ዜጋታት ንምሕጋዝ፡ 337 ሚልዮን ዶላር ገንዘብ ከም ዘድሊ ሓቢሩ።


ኣመሪካ: ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ዓፋር ዝስማዕ ዘሎ ሓድሽ ግጭት ከምዘተሓሳሰባ ገሊጻ

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ዓፋር ዳግም ዝስማዕ ዘሎ ግጭት ዘተሓሳስብ`ዩ ክብል ወሃቢ ቓል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኔድ ፕራይስ ኣፍሊጡ። ብዛዕባ `ቲ ኩነታት ሕቶ ምስ ቀረበሉ መልሲ ዝሃበ ኔድ ፕራይስ፡ እቲ ግጭት ንቐረብ ሰብኣዊ ረድኤት ስለዘተዓናቕፍ ኩሉ መጥቃዕትታት ደው ክብል ኢና ንጽውዕ ኢሉ። ግጭት ደው ኣቢልካ ብልዝብ ምፍታሕን ብኹሎም ወገናት ዝተፈጸሙ ገበናት ሰብኣዊ መሰላት ምምርማርን ምርጫና`ዩ ዝበለ ወሃቢ ቓል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፡ ኣስዒቡ ቤት ምኽሪ ሚንስትራት ኢትዮጵያ ዝሓለፈ ጥሪ 16 ዝወሰዶ ንኣዋጅ ህጹጽ እዋን ናይ ምልዓል ውሳነ ብሓጎስ ተቒቢልናዮ ኣለና፡ ፓርላማ`ታ ሃገር ከጽድቖ`ውን ተስፋ ንገብር ኢሉ ። መንግስቲ፡ ብምኽንያት ህጹጽ ኣዋጅ ዝተኣሰሩ ኩሎም ክፈትሕ ንጽውዕ ዝበለ ኔድ ፕራይስ፡ ክልተ ዲፕሎማት ኣመሪካ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምስ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ዕዉት ዘተ ምክያዶም ብምጥቃስ ኣመሪካንልዑላውነትን ግዝኣታዊ ሓድነትን ኢትዮጵያ ዘለዋ ድጋፍ`ውን ኣዘካኺሩ።


ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ቢንያም ግርማይ ኣብ ናይ ሓደ መዓልቲ ውድድር ዓወት ይጎናጸፍ

ዋሽንግተን — ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ቢንያም ግርማይ ትማሊ ሓሙስ ኣብ ስጳኛ ዝተኻየደ 'ማሎክራ ቻለንጅ' ዝፍለጥ ናይ ሓደ መዓልቲ ውድድር ትሮፍዮ ኣልሱድያ ቐዳማይ ብምዃን ተዓዊቱ። ናይ 2021 ዓለምለኸ ሻምፕዮን ትሕቲ 23 ዓመት ቢንያም ግርማይ ኣብቲ ውድድር ንመወዳድርቲ ብገፊሕ ብምቕዳም ንጋንትኡ ፈላማይ ዓወት ዓመተ 2022 ምምዝጋቡ ጋንትኡ ኢንተርማርሸ ዋንቲ ጎበርት ኣብ መርበብ ሓበሬታኣ ዘስፈረቶ ጽሑፍ ሓቢሩ'ሎ። ቢንያም ነዚ ናይዚ ዓመት ውድድር ብከምዚ ዝበለ ዓወት ምጅማሩን ናይ ዓለም ዓበይቲ ተወዳደርቲ ኣብ ካልኣይ መዓልቲ ቐዲሙ ብምዕዋቱ ዝተሰምዖ ሓጎስ ብምግላጽ ንኩሎም አባላት ጋንትኡ ምምስጋንኡ ብትዊተር ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ ገሊጹ። እቲ ውድድ ር 173.2 ኪ.ሜ ዝሸፈነ ምንባሩ'ውን ተፈሊጡ'ሎ። ኤርትራዊ ቢንያም በርሀ ምስ ቤልጂማዊት ጋንታ ኢንተርማሸ ዋንቲ ጎበርት ተሰሊፉ ይወዳደር ። ዊንታ ኪዳነ wkidane@voanews.com ጥለብ


ኣመሪካ ብኮቫክስ ኣቢላ ልዕሊ ሓደ ሚልየንን ፈረቓን ዶዛት ክታበት ፋይዘር ንኢትዮጵያ ሂባ

ኣመሪካ ብኮቫክስ ኣቢላ ንኢትዮጵያ ልዕሊ ሓደ ሚልየንን ፈረቓን ዶዛት ክታበት ፋይዘር ከምዝሃበታ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ ። ቅድሚ ክልተ መዓልቲ ቦሌ ዓለም ለኸ መዕርፎ ነፈርቲ ዝበፅሐ ነብስወከፉ 840,060 ዶዛት ክታበት ዝሓዘ ፅዕነት ምስቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት 17 ሓምለ 2021 ዝተዋህበ ሓገዝ ብሓፈሻ ብህዝቢ ኣሜሪካ ንኢትዮጵያ ዝተዋህበ ናብ 6.1 ሚልየን ኣብፂሑዎ`ሎ፡እዩ እዚ ድማ ብጥንቃቀ ፣ ፍትሓዊን ብዘይገለ ምብኻናትን ይባፅሕ ምህላዉ ነቲ ቀንዲ ህይወት ናይምድሓን ዕላማና ዘዐውት እዩ ክብል ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ጠቒሱ`ሎ። እቲ መግለጺ ፅርየቱ ዝሓለወን ውፅኢታዊን ዝኾነ ክታበት ጥራሕ እዩ ዕድመ እዚ ለበዳ ነሕፅረሉ መሳርሒ ፡ ብሙኳኑ ኣሜሪካ 1.1 ቢልየን ክታበታት ኮቪድ19 ብምግዛእ ንዓለም ንምሕጋዝ ቃል ዝኣተወት ክትከውን ከላ ዛጊድ ድማ 365 ሚልየን ክታበታት ንልዕሊ 110 ሃገራት ኣባፂሓ ትርኸብ ይብል ። እቲ ሎሚ ዝተፈነወ መግለፂ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ እዞም ክታበታት ምስ ሕብረት ኣፍሪቃን ማእከል ምክልካልን ምቁጽጻርን ሕማማት ኣፍሪቃ ብሙዃን በቲ ዘሎ ሎጂስቲካዊ መንገዲ ኣቢሉ ብኮቫክስ ተበግሶ ኣብታ ኣህጉር ምብፃሕናን ንምትሕብባር ክንቅፅል ኢና ኢሉ ።


“ምእንቲ ውጹዓት ምጥባቕ ኣማራጺ ዘይኰነስ ግዴታ’ያ” ቨሮኖካ ኣልመዶም

ቨሮኒካ ኣልመዶም ኣብዚ ወርሒ’ዚ ካብ ዝተረቝሑ 36 መንእሰያት ኤውሮጳ ትካል መሪሕነት ኦማባ ሓንቲ’ያ። ቨሮኒካ ኣብ ፈደራላዊ መንግስቲ ስዊዘርላንድ ኣባል ኮሚሽን ጉዳያት ስደተኛታት’ውን ኢያ። ብዛዕባ ብትካል መሪሕነት ኦባማ ዝተገብረ ምርጫን ካልእ ስራሓታን ኣዘራሪብናያ ኣሎና ።


ግብጺ፡ ንኤርትራውያን ሓተትቲ ዑቕባ ብዘይድሌቶም ናብ ሃገሮም ብምስጓጓ ህዩማን ራይትስ ዎች ኮኒኑ

እቲ ኣብ ኒውዮርክ ዝመደበሩ ዓለምለኸ ትካል ተሓላቒ መሰላት፡ ነቶም ብ24ታሕሳስ፡ ጉዳዮም ከይተሰምዐ ናብ ኤርትራ ዝተሰጐጕ፡ ቆልዓ-ሰበይቲ ዝርከቡዎ 24 ዜጋታት ምኽንያት’ዩ ነቲ መግለጺ ኣውጺኡ። ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳይ(ኤኤፍፒ) ንሓላፊ እቲ ትካል ኣብ ጉዳያት ማእከላይ ምብራቕን ኣፍሪቃን ብምጥቃስ ከም ዝጸብጸቦ፡ “ናብ ኤርትራ ምምላሶም ንማእሰርቲን ካልእ ከበድቲ መቕጻዕቲን ዘቓልዕ’ዩ” ክብል ገሊጹዎ። ወሲኹ ከኣ እቲ መግለጺ ግብጺ ንኸምኡ ዓይነት ምስጓግ ደው ከተብሎ ጸዊዑ። ብመሰረት ጸብጻብ ተሓላቒ ትካል ህዩማን ራይትስ ዎች፡ ኤርትራዊያን ሓተትቲ ዑቕባ ኣብ ትሕቲ ሕሱም ኣተሓሕዛን ስእነት መሰረታዊ ቀረባትን ኣብ ኣብያተ-ማእሰርቲ ግብጺ ይሳቐዩ ኣለዉን ጸኒሖምን። ከም ጸብጻብ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣስታት 21ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ግብጺ ዝርከቡ ኰይኖም፡ ብዝሒ ዘይምዝጉባት ስደተኛታት ንምፍላጥ ግን ኣይተኻእለን። ከም ጸብጻብ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳይ መራሒ እታ ሃገር ዓብደል-ፈታሕ ኣልሲሲ፡ ነቶም ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ ኣስታት ሽዱሽተ ሚልዮን ዜጋታት ካልእ ሃገር ከም ስደተኛታት ዘይኰኑስ ኣካል’ቲ ሕብረተሰብ ከም ዝርእዩዎም ሓቢሩ ኣሎ። እንተዀነ ግብጺ ብተደጋጋሚ ንኤርትራያን ሓተትቲ ዑቕባ፡ ጉዳዮም ከየጻረይትን ብግቡእ ከይመርመርትን ናብ ኤርትራ ከተባርር ብምጽናሓ ኣደዳ ከቢድ ነቕፌታ ክትከውን ጸኒሓ። ኣብ ኣብያተ-ማእሰርቲ ግብጺ ብዘይ ግቡእ ፍርዲ ንሸሞንተን ዓሰርተ ዓመታት ተኣሲሮም ንኤርትራ ክስጉጎግ ዝቀራረቡ ዝነበሩ ኣለም ተስፋይን ክብሮም ኣድሓኖምን ዝተባህሉ ዜጋታት ኤርትራ፡ ድሕሪ ከቢድ ህዝባዊ ተቓውሞ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ማእሰርቲ ተላቒቖም ንካናዳ ተጣይሶም ምህላዎም ይዝከር።


ኣመሪካ ምስ ኢትዮጵያ ዝነበረ ስትራቴጂካዊ ምሕዝነት ናብ ንቡር ክምለስ ድልየታ ምግላጻ ተሓቢሩ

ኣመሪካ ምስ ኢትዮጵያ ዝጸንሓ ስትራተጂካዊ ምሕዝነት ናብ ዝነበሮ ንክምለስ ድልየታ ከምዝኾነ ምግላጻ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። ወሃቢ ቃል’ቲ ሚኒስትሪ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ሎሚ ሓሙስ ክዛረቡ ከለው ሓድሽ ፍሉይ ልዑኽ ኣመሪካ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ዝነበሮም መገሻ፣ መብርሂ ብምሃብ "ፍሉይ ልዑኽ ዴቪድ ሳተርፊልድ፣ ኣብ ትሕቲ ምጥርጣር ወዲቁ ዝነበረ ርክብ ክልቲኤን ሃገራት፣ ናብ ንቡር ንምምላስ ዕላማ ዝገበረ’ዩ" ኢሎም። እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ፣ ትማሊ ወግዓዊ ዝተገብረ ሹመት ኣምባሳደራት፣ ሞያ ዲፕሎማሲ መሰረት ዝገበረን ቁጠባ ወጻኢ ኣብ ግምት ዘእተወን እዩ ከምዝበሉ፣ ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ፣ ምስ ሓይልታት ትግራይ ንምዝርራብ ቅሩብ ከምዝኾኑ ገሊጾም ንዝብል ሪፖርት ኣሶሴትድ ፕረስ ከምዝነጸግዎ ተሓቢሩ'ሎ።


ሓይልታት ትግራይ ኣብ ዋጃን አላማጣን ፈጺሞምዎ ብዝተባህለ መጥቓዕቲ ሕጽረት መግቢ ምግጣሙ ተሓቢሩ

ካብ ዋጃን አላማጣን ብሰንኪ ሓይልታት ትግራይ ዝፍጽምዎ ዝተባህለ መጥቓዕቲ ኣብ መዓስከር ቆቦ ዝሰፈሩ ሰባት፣ ከቢድ ሕጽረት መግቢን አልባሳትን ከምዘጋጠሞም ገሊጾም። ኣማሓዳሪ ቀበሌ ዋጃን ጥሙጋን ኣቶ ያሬድ አድማሱ ብወገኖም ሓይልታት ትግራይ ብሰንኪ ፈጺሞምዎ ዝበልዎ መጥቃዕቲ ብዝሒ ዝተፈናቀሉ ሰባት፣ ልዕሊ 12 ሽሕ ከምዝኾኑ ጠቂሶም። ቤት ጽሕፈት ዝምድናታት ትግራይ ቅድሚ ትማሊ ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ ፍሉይ ሓይሊ ክልል ዓፋርን ብመንግስቲ ኤርትራ ዝድገፍ ዝበሎ ‘ሓይሊ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ’ ኣብ ልዕሊ ክልል ትግራይ መጥቓዕቲ ከምዝኸፈቱ ከምዝሓበረ ዝዝከር እዩ። እንተኾነ፣ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ዋጃን ጥሙጋን ኣውሪዶምዎ ዝተባሃለ መጥቓዕቲ ኣማእኪሉ ክልል ትግራይ ዝሃቦ መግለጺ ዛጊት የለን ።


ቤት ምኽሪ ሚንስተራት ኢትዮጵያ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ተነቢሩ ዝነበረ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ንኽልዓል ኣሚሙ

ቤት ምኽሪ ሚንስተራት ኢትዮጵያ ኣብቲ ኩናት ኣብ ቀረባ ዝተራእየ ሓዲሽ ምዕባለታት ኣብ ግምት ብምእታው ነቲ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ተነቢሩ ዝነበረ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ከልዕሎ ኣሚሙ። እቲ ኣብ ክልል ትግራይ ተወሊዑ ክሳብ ጎረባብቲ ክልላት ዝለሓኾ ኩናት ናብ ኣዲስ ኣበባ ገጹ ምስ ከደ እቲ ህጹጽ ኣዋጅ ዝተኣወጀ ክኸውን ከሎ፡ ድሓር ግን ብጸቕጢ ብድሮን ዝተደገፈ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ሓይልታት ትግራይ ናብ ትግራይ ተመሊሶም`ዮም ይብል ጸብጻብ ኣሶሸይትድ ፕረስ። ሕጂ እቲ ኣብ መጀመርያ ወርሒ ሕዳር ዝወጸ ኣዋጅ ንክልዓል ዝቕረበ እማመ ንክጸድቕ ናብ ፓርላማ`ታ ሃገር ተመሪሑ`ሎ። በቲ ሕጊ ህጹጽ ኣዋጅ፡ ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ተወላዶ ብሄር ትግራይ ኣብ ቀይዲ ምእታዎም ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ክገልጹ ጸኒሖም`ዮም። እቲ ዜና ብተወሳኺ እቲ ኩናት መልክዑ ምስ ቀየረ ግን ቁጽሮም ዘይተፈልጠ ተጋሩ ተፈቲሖም`ዮም ይብል። እቲ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን እንተተላዒሉ፡ ካብቲ ዝተባህሎ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ሰለስተ ወርሒ ቀዲሙ`ዩ ዝለዓል ዘሎ።


ኢትዮጵያውያን ነባሮ ሰሜን ኣመሪካ መስርሕ ሰላም ትስፍው ኣሎ ይብሉ

ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ምስ ኮሚተ ዲያስፖራ ማለት ህዝባዊ ጉዳያት ኢትዮጵያ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ድሕሪ ዝገበሮ ዕጹው፡ ንሓሙሽተ ሰዓታት ዝወሰደ ርክብ፡ ምስ ህወሓት ንዘተ ቅሩባት ምዃኖም ምግላጹ ንኣቦ-መንበር እቲ ኮሚተ ብምጥቃስ ኣሶሽትድ ፕረስ ጸብጺቡ። ኣቶ መስፍን ተገኑ ንኣገልግሎት ዜና ኣሶሽትድ ፕረስ ከም ዝሓበሮ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ንክብሪ ሃገርን ውሕስነት ዜጋታትን ዘቐድም ልዝብ ምስ መራሕቲ ህወሓት ክገብሩ ድሉዋት ምዃኖም ከም ዝገለጸሎም ኣመልኪቱ`ሎ። ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ይዅን ወሃብ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ርእይቶ ንምሃብ ኣይተረኽቡን። ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ደቪድ ሳተርፊልድ’ውን ብኣገልግሎት ዜና ኣሶሽትድ ፕረስ ተሓቲቱ ምላሽ ኣይሃበን። ዝሓለፈ ሰሙን ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ኣብ 'ዘ ኣፍሪካ ሪፖርት' ከም ዘስፈሮ፡ “ዝዀነ መስርሕ ሰላምን ዝርርብ ብኣስመራ ክጅምር ኣለዎ” ኢሉ ነይሩ። እዚ ዝኸውን ዘሎ፡ ተዋጋእቲ ትግራይ ንዓፋር ገጾም ገስጊሶም ቦታታት ከም ዝሓዙ ትማሊ ኣብ ዝገለጹሉን ምክትል ኣዛዚ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ጀነራል ኣበባው ታደሰ ንውሽጢ ትግራይ ኣትዮም ንህወሓት ከየጥፍኡ ከም ዘይዓርፉ ዝሓለፈ ሰሙን ምስ መራኸቢ ብዙሃን ውሽጢ ሃገር ድሕሪ ዝገበሮ ርክብ ድሕሪ ምግልጹን’ዩ። እቲ ኮሚተ ዳሕራይ ብትዊተር ካልእ መራኸቢታትን ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ ግን ኣቶ መስፍን ከምኡ ከም ዘይበሉን እቲ ኣሶሴይትድ ፕረስ ዝቐረበ ጥቕሲ ድማ ዘንቢዑ ከምዝተፈነወ ኣመልኪቱ ኣሎ።


ኣህጉራዊ ኮሚቴ ቀይሕ መስቀል ህይወት ኣድሕን ቀረባት መድሓኒት ብነፋሪት መቐለ ትግራይ ኣእትዩ። እዚ ድሕሪ ወርሒ መስከረም ንመጀመርያ ምዃኑ ተገሊጹ`ሎ። እቲ ህጹጽ ቀረባት መቐለ ክኣቱ ዝኸኣለ ብምትሕብባር ሰበ-ስልጣን ምዃኑ ዝገለጸ ኣህጉራዊ ኮሚቴ ቀይሕ መስቀል፡ ናብ ትካላት ጥዕና ከምዝከፋፈል'ውን ኣፍሊጡ`ሎ።  ኣተሓባባሪ ጥዕና ኣህጉራዊ ኮሚቴ ቀይሕ መስቀል ኣፖሎ ባራሳ ብዛዕብኡ ክገልጽ ከሎ፡ "እዚ ጽዕነት`ዚ ኣብተን ሆስፒታላት ምብጽሑ ዓቢይ እፎይታ`ዩ፡ እዚ ሓገዝ`ዚ ንኣሸሓት ሰባት ናይ ህይወት ጉዳይ`ዩ፣ ስለዚ እዚ መድሃኒታት ምብጽሑ ኣዝዩ ኣገዳሲ`ዩ ኔሩ" ኢሉ። ኣብ ዝመጽእ መዓልታት ወይ ሰሙናት ድማ ካልእ ናይ ረድኤት በረራታት ከወሃህድ ኣህጉራዊ ኮሚቴ ቀይሕ መስቀል ምምዳቡ ወሲኹ ይሕብር። ብተመሳሳሊ ኩነታት ኣብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ቀረባት ሕክምና ምብጽሑ ከምዝቕጽል ኣፍሊጡ`ሎ።


ተሳትፎ ኤርትራ ኣብ ውሽጣዊ ኲናት ኢትዮጵያ ብኽልተ መነጽር

ንተራ ኤርትራ ኣብ ኲናት ኢትዮጵያ ኣመልኪቱ ኣምባሳድር ዓንደብርሃን ወልደጊዮርጊስ ካብ ብራስለስ በልጂምን ፕሮፈሰር ዓወት ተወልደ ወልደሚካኤል ካብ ኪንግስተን ካናዳን’ዮም ኣዘራሪብና ኣሎና። ኣምባሳድር ዓንደብርሃን ኣብ በበይኖም መንግስታዊ መዝነት ከምእኒ ፕረዚደንት ዩኒቨርስቲ ኣስመራ፡ ኣመሓዳሪ ሃገራዊ ባንክ ኤርትራ፡ ከምኡ’ውን ኣብ መወዳእታ ኣምባሳድር ኤርትራ ኣብ ኤውሮጳዊ ሕብረት ዝነበረ ክኸውን እንከሎ፡ ፕሮፈሰር ዓወት ተወልደ ወልደሚካኤል ድማ መምህርን ተመራማሪን ታሪኽ ኣብ ኲንስ ዩኒቨርስቲ ካናዳ ኢዩ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምክትታል ይክኣል። No media source currently available No media source currently available


ኢትዮጵያ ንካልኣይ ምርጫ ዳይሬክተር ውዱብ ጥዕና ዓለም ትቓወም: ቦርድ'ቲ ውድብ ግን ድጋፉ ይገልጽ

ላዕለዋይ ቦርድ ውድብ ጥዕና ዓለም፣ ነቲ ንዳይሬክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ዝነቅፍ መደረ ከቅርብ ዝፈተነ ልዑኽ ኢትዮጵያ ኣቋሪጹ: ተግባር’ቶም ዳይሬክተር ንክምርመር ብኢትዮጵያ ዝቐረበ ጥርዓን ድማ ኣወንዚፍዎ። እቲ ምስሕሓብ ናብ’ዚ ደረጃ’ዚ ዝበጽሐ፣ ቦርድ ውድብ ጥዕና ዓለም ተኣኪቡ፣ ንሕጸ ዳግማይ ምርጫ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ኣብ ዝገምገመሉ እዋን እዩ። ኣቦ መንበር ቦርድ ውድብ ጥዕና ዓለም ፓትሪክ ኣሞጽ "ዶ/ር ቴድሮስ ነቶም ኣንጻር መንግስቲ ኢትዮጵያ ይዋግኡ ዘለው ሓይልታት ይድግፉ’ለው" ዝብል ጥርዓን ኢትዮጵያ ከምዘወንዘፍዎ ዝመጸ ዜና ሓቢሩ። ኣብ’ቲ 34 ኣባላት ዝሓቆፈ ቦርድ፣ ብዘይካ ኢትዮጵያ፣ ንግብረ መልሲ ኣቦ መንበር’ቲ ቦርድ ዝተቃወመ ኣይነበረን። ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ዘነበ ከበደ ኮርቾ "ንዶ/ር ቴድሮስ ንምንቃፍ ቪድዮ ክጥቀሙ ፈቲኖም ክልተ ጊዜ ኣቋሪጾምዎም። ኣብ መወዳእትኡ ዓጽዮምዎም።" ኣምባሳደር ዘነበ ቅድሚ መደረኦም ምቁራጹ "ዶ/ር ቴድሮስ፣ ስልጣኖም፣ ኣብ ክንዲ ረብሓ ኢትዮጵያ ንውልቀ ፖለቲካዊ ድልየቶም ይጥቀሙሉ ኣለው" ኢሎም ነይሮም። ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመታት ዳይሬክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ንክኾኑ ደገፍ ኢትዮጵያ ዝነበሮም ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም፣ ኣብ’ዚ ወርሒ’ዚ፣ ረድኤት ናብ ትግራይ ይኣቱ የለን ከምዝበሉ፣ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ብወገኑ "ዶ/ር ቴድሮስ መደናገሪ ሓበሬታ ይፍንው ኣለው" ኢሉ ከምዝተቃወሞም ዝዝከር እዩ። ላዕለዋይ ቦርድ ውድብ ጥዕና ዓለም ድሕሪ ዘካየዶ ኣኼባ፣ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ንካልኣይ ጊዜዳይሬክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ኮይኖም ንከገልግሉን ኣብ ሓፈሻዊ ዋዕላ ዝመጽእ ግንቦት ንክውሰን ተሰማሚዑ'ሎ።


ኣብ ኣብዓላ ክልል ዓፋር ብሰንኪ ግጭት ቁጽሪ ተመዛበልቲ ይውስኽ ምህላው ተሓቢሩ

"ሓይልታት ትግራይ፣ ብሰንኪ ኣብ ኣብዓላ ዓፋር ኣሓዪሎም ኣብ ዝቀጸልሉ መጥቓዕቲ፣ ብዝሒ ካብ መነባብርኦም ዝፈናቀሉ ሰባት ይውስኽ ከምዘሎ" ንንድምጺ ኣመሪካ ርእይትኦም ዝሃቡ ነበርቲ እቲ ከባቢ ገሊጾም። ተፈናቀልቲ ሒዘን ይንቀሳቀሳ ኣብ ልዕሊ ዝነበራ ሰለስተ መካይን፣ ሓይልታት ትግራይ ብዝፈነውዎ ዝተባሃለ መጥቃዕቲ፣ ሞትን መቁሰልቲን ከምዝወረደ’ውን እቶም ወሃብቲ ርእይቶ ሓቢሮም። እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ ናብ ክልል ትግራይ የምራሓ ዝነበራ 27 መካይን ፕሮግራም መግቢ ዓለም፣ ንከይኣትዋ ገይሩ ኢሎም ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ወቂሶም። ብዛዕባ እቲ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ዓፋር ፈንዮምዎ ዝተባሃለ ወትሃደራዊ መጥቃዕቲ ግና ዝሃብዎ ርእይቶ ዛጊት የለን ይብል።


ኣብ ምብራቓ ክልል ኣምሓራ ኣብ ልዕሊ541  ማእኸልዎትን ቀለልትን ኢንዱስትሪታት ጉድኣት ወሪዱ ተባሂሉ

ሓይልታት ህወሓት ኣትዮም ዘረፋን ዕንወትን ኣውሪዶም ኣብ ዝተብሃልሉ ከባቢታት ምብራቓዊ ክልል ኣምሓራ ልዕሊ 541 ማእኸልዎትን ቀለልትን ኢንዱስትሪታት ጉድኣት ከምዝወረዶም ቢሮ ኢንቨስትመንት ክልል ኣምሓራ ኣፍሊጡ። ትማሊ ኣብ ከተማ ደሴ ኣብ ንብረቶም ጉድኣት ዝወረዶም ሰብ ሃፍቲ ኣገልግሎት ወሃቢት ትካላትን ሰብ ብፅሒት ኣካላትን ብሓባር ኣብ ዘካየድዎ ናይ ምኽክር መድረኽ ርእሰ ኣማሓዳሪ ናይቲ ክልል ዶክተር ይልቃል ከፋለ ኣብ ዘመሓለለፉዎ መልእኽቲ ዝዓነው ንብረታት መሊስካ ናይ ምትካእ ከይኮነስ ካብ ዝነበረ ብዝበለፀ ክቕፅል ንምጋብር መንግስታዊ ኣንፈት ከምዝተቐመጠ ገሊፆም። ምንስቴር ምንስትሪ ኢንዱስቱሪ መላኩ ኣለበል ብወገኖም ጉድኣት ዝወረዶም ትካላት መሊስካ ንምጥያሽ መፅናዕትታት እናተኻየዱ እዮም ኢሎም።


ፈይስቡክ ኣብ ቅልውላው ስደተኛታት ቤላሩስ ተራ ዝተጻወታ ገጻት ይዓጹ

እተን ዝተዓጽዋ ናይ ፈይስቡክ ገጻት ሓንቲ ብኩርዳዊ ኣባል ሓጋጊ ኣካል እትመሓደር ልዕሊ 140-ሽሕ ሰዓብቲ ዝነበራ ክትከውን እንከላ፡ እታ ካልኣይቲ ድማ ብኻልእ ኩርዳዊ ጋዜጠኛ እትእለ ኣስታት 270-ሽሕ ተኸተልቲ ዘለዋ ገጽ’ያ። እዘን ዝተዓጽዋ ገጻት ፈይስቡክ፡ ኩርዳውያን ናብ ዶባት ቤላሩስን ፖላንድስ ምስ ዝኸዱ፡ ናብ ኤውሮጳ ብናጻ ክኣትዉ ምዃኖም ዝነግር ጽሑፍ የእንግዳ ምንባረን ይሕበር። ነቲ ሓበሬታ ሰሚዖም ናብቲ ዶባት ዝኸዱ ኩርዳውያን ግን ኣደዳ ምክልባት ምዃኖም ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሮም። “ነቲ ናይ ፈይስቡክ ሓበሬታ ሰሚዑ ናብ ዶባት ፖላንድ ምስ ዝኸይድ ብዝሒ ስደተኛታት ነቒለ። ብዘይካ ሓሳረ-መከራ ግን ዛጊት ዝረኸብኩዎ የብለይን፡” ይብል ሓደ ካብቶም ግዳያት ሀርሽ ስዒድ ኣሕመድ። እቶም ክልተ ገጻ ኣዝዩ ብዙሕ ተነባብነት ዘለዎ ጽሑፋት ምሕታም ቀጺለን። ዳሕራይ ትካል ሜታ ብጋዜጠኛታት ድምጺ ኣመሪካ ተሓቲቱ ግን ነተን ገጻት ክዓጽወን ከም ዝወሰነ ኣፍሊጡ። እዚ ፍጻመ ሓደ ካብቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት--ዋላ’ውን በቶም ህዝባዊ ሓላፍነት ዘለዎም ኣካላት--ንዝፍኖ ዝንቡዕ ወረታት ንምቍጽጻር ከም ዝጽገማ ዘርኢ ኣብነት’ዩ። ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሓምለ ዝጀመረ ቅልውላው ስደተኛታት ቡላሩስን ኤውሮጳዊ ሕብረትን ኣብ ወርሒ ሕዳር ናብ ዝለዓለ ጥርዙ ዓሪጉ። ንዋሕዚ ስደተኛታት ሰሜን ኣፍሪቃ፡ ማእከላይ ምብራቕ፡ ዒራቓውያን-ኩርዳውያን ምቍጽጻር ዝተጸገመ ሓለዋ ዶባት ፖላንድ ብተዅሲን ዘንብዕ ጋዝን’ዩ ክመልስ ፈቲኑ። ኣብ እዋኑ፡ ፈይስቡክ፡ ኣብ ንግዲ ደቂ-ሰባት ተራ ኣለወን ዝበለን ገጻ ክዓጹ ምዃኑ ኣፍሊጡ። ካብቶም ጌጋ ሓበሬታ ብምዝርጋሕ ንብዙሕ ሰዓቢኦም ግዳይ ዝገበሩ፡ ኣባላ ዞባዊ ፓርላማ ኩርዲስታን ዝዀነ ሲርዋን ባባን (Sirwan Baban) ኣብ ግሪኽ ዝመደበሩ ኩርዳዊ ጋዜጠኛ ራንጅ ፕሽዳርይን (Ranj Pshdary) ኢዮም። እቶም ክልተ ዜጋታት ከም ዝጸሓፉዎ፡ ጀርመንን ኤውርጳዊ ሕብረትን ንኩርዳውያን ዜጋታት ማዕጾአን ከፊተን ምህላወንን ንዶብ ቤላሩስ-ፖላንድ ክኸዱ ምምሕጻንን’ዩ ነይሩ። ሰበ-ስልጣን ኤውሮጳ እቲ ሓበሬታ ጌጋ ምዃኑ ኣብ ግዜኦም ደኣ ይሓብሩ እምበር፡ መብዛሕትኦም ኩርዳውያን ዝዀኑ ዜጋታት ግን ኣብ ዶባት ፖላንድ ተጸጊዖም ኣደዳ ከልበትበት ኰይኖም። እቲ ኣብ ፈይስቡክ ዘንበቡዎ ጽሑፍ ሓቂ ስለ ዝመሰሎም’ውን፡ ምስጋር ንዝኣበዩዎ ፖሊስ ፖላንድ ብመጕልሒ ድምጺ ጌሮም፡ “ንጀርመን ከሕልፉዎምን እታ ሃገር ድማ ክትቅበሎም ምዃና ሓበሬታ ከም ዘለዎም” ተዛሪቦም። ካብቶም ኣብ ዶባት ፖላንድ ዝተዓግቱ ኩርዳውያን ብድምጺ ኣመሪካ ተሓቲቶም ኣብ ዝሃቡዎ ምላሽ ነቲ ናይ ፈይስቡክ ጽሑፍ ኣንቢቦም ከም ዝነቐለ ኣመልኪቶም። ኣብ ዶባት ፖላንድ ዝተዓግቱ ዜጋታት ምስ ምምጻእ ዛሕሊን ምውዳቕ በረድን ንዝኸፍአ ሽግራት ከም ዝተሳጥሑ ኣብ እዋኑ ብሰፊሑ ተዘርጊሑ’ዩ። ሉትካ ዝተባህለ ትካል ስደተኛታት ከም ዘመልክቶ፡ ድሒሩ ኣስታት ኣርባዕተ ሽሕ ኩርዳውያን ናብቲ ዝመጹሉ ኣውራጃ ዒራቕ ከም ዝምለሱ ክግበር እንከሎ፡ ካልኦት ሓደ ሽሕን ሚእቲን ግን ገና ኣብቲ ዶባት ብተስፋ ይጽበዩ ኣለዉ። ፈስይቡክ ንኸምኣቶም ዝኣመሰሉ ጌጋ ሓበሬታ ዝዝርግሑ ገጻት ስጕምቲ ካብ ምውሳድ ከም ዘይቍጠብ ይገልጽ። ኣብ ፈለማ ወርሒ ታሕሳስ’ውን 38 ገጻት፡ ኣብ ቅልውላው ስደተኛታት ተራ ነይሩወን ብዝብል ክሲ ከም ዝዓጸወን ኣፍሊጡ። ገለ ካብተን ዝተዓጽዋ ገጻት ብስለያ ቤላሩስ ዝዝወራ ምንባረን ተፈሊጡ ኣሎ--ከም ሓበሬታ ፈይስቡክ። ኣብዚ ናይ ኩርዳውያን ቅልውላው ዓቢ ተራ ዝተጻወቱ ክልተ ዜጋታት ድሮ ብዙሓት ሰዓብቲ ዝጸንሑዎም’ዮም። ንኣብነት ጋዜጠኛ ክሽዳርይ ኣብ ፈይስቡክ ብቐጥታ ብምቕራብ ነቲ ዓቢ ዜና ዝበሎ ምኽፋት ዶባት ድሕሪ ምንጋሩ፡ ሰዓብቱ ተጠቀምቲ ናይቲ ዕድል ክዀኑ ጎስጒሱ። ኣብ ውሽጢ ሓጺር መዓልታት እቲ ዶባት ናጻ ክኸውን ምዃኑ ድሕሪ ምንጋሩ ድማ ኣሽሓት ኩርዳውያን ኵሉ ገዲፎም ናብ ዶባት ተጓይዮም። እቲ ዜጋ ዳሕራይ ብድምጺ ኣመሪካ ተሓቲቱ ኣብ ዝመለሶ፡ ብጽቡቕ ዕላማን ሰናይ ምንዮትን ከም ዝተበገሰ ነጊሩ። ኣባል ሓጋጊ ኣካል ዝዀነ ሲርዋን ባባን’ውን ብተመሳሳሊ ካብ ውሽጢ ዝረኸቦ ሓበሬታ ኢሉ ኣብ ፈስይቡክ ቀጥታ’ዩ ነቲ ሓበሬታ ዘርጊሑ። እቲ ዝንቡዕ ሓበሬታ ልዕሊ 750-ሽሕ ሰባት ከም ዝተዓዘቡዎ ተፈሊጡ። ንሱ’ውን ነቲ ዝዘግርሖ ጌጋ ሓበሬታ ኣመልኪቱ ብድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝተሓተተሉ፡ እቲ ሓሳብ ኣብ ባይቶ ጀርመን ከም ዝተላዕለ ጥራይ ጠቒሱ። ድሒሩ እቲ በዓል ስልጣን ካብ መዝነቱ ተኣልዩ’ዩ። ክኢላታት ከም ዝጠቕሱዎ፡ ከም በዓል ፈይስቡክ ዝኣመሰላ ዓበይቲ ትካላት በቶም ንኣሽቱ ቋንቋታት ዝዝርግሑ ጽሑፋት እኹል ኣቓልቦ ከም ዘይህቡዎ’ዩ። እቲ ትካል በበእዋኑ ኣብ ምምሕያሽ ከም ዘሎ ደኣ ይገለጽ እምበር፡ ብሕልፊ ተጠቀምቲ ብቐጥታ (ላይቭ) ኣብ ዝፍኑዉሉ እዋን ነቲ ዝንቡዕ ሓበሬታ ንምቍጽጻሩ ተኽእሎ የሎን።


ኣብ ኣስመራ ኣብ ምዕቃብ ባህላዊ ውርሻ ዝተኮረ ዓውደ መጽናዕቲ ተኻይዱ

ብክፍሊ ባህልን ስፖርትን ምምሕዳር ዞባ ማእከል ብዝተወደብ “ኣብ ምዕቃብ ባህላዊ ውርሻ ፡ብውሁድ ምሕደራ“ ዘተኮረ ዓውደ መጽናዕቲ ብ13 ን 14ን ጥሪ,2022 ኣብ ኣዳራሽ ምምሕዳር ዞባ ማእከል ተኻይዱ። ቀንዲ ዕላማ ናይ’ቲ ዓውደ መጽናዕቲ ፡ባህሊ፡ኣገድስነቱን ዕቃቤኡን ኣመጻጽኣ ሕ/ሰብን፡ ነቲ ረቂቕ ባህላዊ ውርሻን ኣካላዊ ባህላዊ ውርሻን፡መንነትን ክብረትን ሕ/ሰብ ከይበረስ ብምድህሳስ ናብ ዝቕጽል ወለዶ ንምስግጋርን፡ከምኡ’ውን ኣፍልጦን ንቕሓትን ሕ/ሰብ ብምዕባይ ዋንነት ተሰሚዕዎ ኣብ ምዕቃቡን ምምዕባሉን መሪሕ ተራ ንኽጻወት ንምድራኽን ከምዝኾነ ኣዳለውቲ ናይ’ቲ ዓውደ መጽናዕቲ ገሊጾም።ባህላዊ ውርሻ መግለጺ መንነትን ሃገርን ስለዝኾነ ኣብ ምዕቃቡ ኣብቲ ዓውዲ ንዝነጥፉ ትካላትን ክኢላታትን ጥራይ ዝግደፍ ዘይኮነስ ንኹሉ ሕ/ሰብን ኣካላትን ዝምልከት ብምዃኑ ኣብ ውሁድ ኣገባብ ምሕደራ ንኹሉ ብዘሳትፍ መልክዑ ክሳለጥ ከምዘለዎ ኣብቲ ዓውደ መጽናዕቲ ተሰሚሩሉ። ኣብዚ ንክልተ መዓልታት ዝቕጸለ ዓውደ መጽናዕቲ ፡ባህሊ፡ኣገዳስነቱን ዕቃበኡን፡ረቂቕ ባህላዊ ውርሻ ኤርትራን ኣተዓቓቕብኡን፡ውዕል ዩነስኮ 2003ን ተግባራዊነቱን ኣብ ኤርትራ፡ግደ ኣፋዊ ስነ-ግጥሚ ትግረ ኣብ ሕ/ሰብ ፡ኣካላዊ ባህላዊ ውርሻን ኣተዓቃቕብኦምን፡ዓለማዊ ውርሻ ኣስመራ፡ መሪሕነትን ምሕደራን ባህላዊ ውርሻ፡ ኣገዳስነት ትካላዊ ባህሊ ዝብሉ ሸሞንተ መጽናዕትታት ብክኢላታትን ምሁራትን ቀሪቦ’ዩም።ኣብ ዝቐረቡ መጽናዕትታ ካብ ተሳተፍቲ ዝቐረቡ ርእይቶታት፡ሕቶታታን ለበዋታትን ዘተ ብምክያድ መብርሂታት ተዋሂቡ። ኣብ’ቲ ዓውደ መጽናዕቲ ሓለፍቲ ክፍሊ ባህልን ስፖርትን ዞባታት፡ክኢላታት ናይ’ዚ ዓውዲ፡መሃንድሳት፡ስነ-ጥበበኛታት፡ክኢላታት ቋንቋ፡ቱሪዝም፡ባይቶ፡ማሕበራት፡ምምሕዳራት፡ኮለጃት፡ኣካላት ጸጥታን ተማሃሮን ተሳቶፎም።


ቃለ መጠይቕ ምስ ኣባል ኣመራርሓ ማሕበር 'ድሕንነትን ፍትሕን ንተጋሩ' ዶ/ር ሙሉጌታ ገ/ሄር

ብሰንኪ ኣብ ትግራይ ቀጺሉ ዘሎ ምሉእ ዕጽዋ ኩነታት ኣብ ከቢድ ቅልውላው ጥምየትን ጥዕናን ከምዝበጽሐ'ድሕንነትን ፍትሕን ንተጋሩ' ዝተባሃለ ዓለምለኸ ማሕበር ገሊጹ። ብመሰረት'ዚ፣ ምቁራጽ ተጻብኦ ክትግበር፣ሰብኣዊ ሓገዛት ብዘይዓንቀፍቀፍ ናብ ትግራይ ንክኣቱን'ውን ጸዊዑ። ንኣባልን ኣመራርሓን እቲ ማሕበር ዝኾነ ዶ/ር ሙሉጌታ ገ/ሄር ኣዘራሪብዮ ኣለና።


ትካል ስደተኛታት ሕ/ሃ ዘንቆልቁል ዘሎ ኩነታት ኤርትራዊያን ስደተኛታት ኣብ ክልል ትግራይ ከምዘሻቀሎ ገሊጹ

ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት እናንቆልቆለ ይመጽእ ዘሎ ኩነታት መዓስከር ስደተኛታት ኤርትራዊያን ኣብ ክልል ትግራይ፣ ኣዝዩ ከምዘሻቀሎ ኣፍሊጡ። ድሕሪ ኣብ’ዚ ቀረባ ጥቃ’ቲ መዓስከር ዝተፈጸመ ደብዳብ ነፈርቲ፣ ሰራሕተኛታት ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ንፈለማ ጊዜ ኣብ ማይ ዓይኒን ዓዲ ሓርሽን ከምዝኣተው’ውን ወሃቢ ቃል እቲ ትካል ቦሪስ ቼሽሪኮቭ ሓቢሩ። እቲ ትካል ብመሰረት’ቲ ዝቀረበሉ ሪፖርት፣ ስደተኛታት ዝኣክል መግቢ ስለይረኽቡ፣ መድሓኒትን ጽሩይ ዝስተ ማይ ሕጽረትን ስግኣትን ኣንጸላልይዎምን ከምዘሎ ፈሊጥና ይብል። ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ሽዱሽተ ሰሙናት ብሰንኪ ክትቆጻጸሮ ዝካኣል ጠንቂ ልዕሊ 20 ስደተኛታት ከምዝሞቱ፣ ብፍላይ ሕጽረት መድሓኒትን ማእከላት ሕክምናን ተጠቀስቲ ጸገማት ኮይኖም ኣለው። ሕጽረት ነዳዲ ስለዘሎ፣ ጽሩይ ዝስተ ማይ ካብ ጎዳጉዲ ምውጻእ ኣይተካኣለን ወይካኣ ኣግዒዝካ ንምጥቃም ከቢድ ኮይኑ ኣሎ። ቀረባት ፈጺሞም ናብ’ተን መዓስከራት ምእታው ስለዘይተካኣለ፣ ከቢድ ጥምየት ኣንጸላልዩ ከምዘሎ’ውን ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ።  ኩሎም ተዋጋእቲ ሓይልታት ተኹሲ ደው ንከብሉን እቶም ልዕሊ 25 ሽሕ ስደተኛታት ናብ ካልእ መዓስከር ንከግዕዞም መጸዋዕታ ኣቅሪቡ ኣሎ ትካል ስዱዳት ሕ፨ሃ።


ኣብ ብሪጣንያ ሚ/ጉ/ኣፍሪቃ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሰላም ዘገበሮ ጻዕሪ ምንኣደን ተገሊጹ

ኣብ ብሪጣንያ ሚኒስትር ጉዳያት ኣፍሪቃ፣ ላቲን ኣሜሪካን ካሪብያንን ቪኪ ፎርድ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ንሰላም ዝገበሮ ጻዕሪን፣ ሰራዊቱ ናብ ክልል ትግራይ ንከይኣትው ንዘሕለፎ ውሳነ ከምዝናኣዳ ዝመጸ ዜና ገሊጹ። በዓል ስልጣን ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ሬድዋን ሑሴን ትማሊ ሓሙስ ምስ ቪኪ ፎርድ ኣብ ዝነበሮም ርክብ፣ መንግስቲ ሰራዊቱ ናብ ትግራይ ንከይኣትው ምውሳኑ፣ ሃገራዊ መድረኽ ንክፍጠር ምስርሑን፣ ኣብ’ዚ ቀረባ ንእሱራት ምፍትሑን ከምዝናኣዳ፣ ኣብ ማሕበራዊ መሓውራት ዜና ዝዘርግሕዎ ሓበሬታ ገሊጾም። እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ ኣብ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ክፍሊ ኣፍሪቃ ሞሊ ፊንን ፍሉይ ልኡኽ ንጉዳይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዴቪድ ሳተርፍልድ፣ ንተመሳሳሊ ዕላማ ኣብ አዲስ አበባ ከምዝርከቡ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ ።


ሕ/ሃ ኣብ ዝሓለፈ 37 መዓልታት ረድኤት ዝጸዓና መካይን ናብ መቐለ ከምዘይሓለፋ ገሊጹ

ብሰንኪ ኣብ ኣብ ዓላ ዝካየድ ዘሎ ውግእ፣ ንዝሓለፋ 37 መዓልታት፣ ረድኤት ዝጻዓና መካይን ብሰመራ ኣብ ዓላ መቀለ ኣቢለን ከምዘይሓለፋ ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ። ካብ 2 ነሓሰ ጀሚሩ ድማ፣ ነዳዲ ናብ ትግራይ ንክኣቱ ከምዘይተፈቀደ፣ ኣብ’ቲ ከባቢ ዝሰርሑ ትካላት ረድኤት ብወገኖም ዝኣክል ነዳዲ ይረኽቡ ከምዘየለው ወሃቢ ቃል ሕ/ሃ ስተፈን ዩሪክ ጠቂሱ። ብሰንኪ’ዚ ይብል እቲ ወሃቢ ቃል፣ ሕቡራት ሃገራትን ካልኦት ትካላት ረድኤትን፣ ምክፍፍል ረድኤት እኽሊ፣ ንምንካይ፣ ንምቁራጽን ናብ ካልእ ጊዜ ንምትሕልላፍን ከምዝተገደዱ ኣፍሊጡ። ካብ 6 ክሳብ 12 ጥሪ ኣብ ዝነበረ ጊዜ 10,500 ሰባት ረድኤት ከምዝተቀበሉ፣ እንተኾነ ልዕሊ 800 ሽሕ ህዝቢ ሰሙናዊ ሓገዝ ዘድልይዎም ከምዝኾኑ ሓቢሩ። ኣብ ምእታው ዝካኣለሎም ከባቢታት ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን፣ ሰብኣዊ ረድኤት ወሲኹ ከምዘሎ’ውን ሕ/ሃ ጠቂሱ።


ኢትዮጵያ: ኣብ ጋምቤላ ካብ ደቡብ ሱዳን ዝኾኑ ዶብ ሰጊሮም ብዝፈጸምዎ መጥቓዕቲ 8 ሰባት ሞይቶም

ኣብ ኢትዮጵያ ጋምቤላ ካብ ደቡብ ሱዳን ዓሌት ሙርሌ ዝኾኑ፣ ዶብ ሰጊሮም ብሰንኪ ዝፈነውዎ መጥቓዕቲ ሸሞንተ ሰባት ከምዝቀተሉን ካልኦት ሓሙሽተ ከምዘቆስሉን ኮምሽነር ኮምሽን ፖሊስ ጋምቤላ ኦቡላ ኦቡንግ ገሊጾም። እቶም ዕጡቃት ዝሓለፈ ቅነ ንክልተ ቆልዑ ከምዝጨወዩን ን71 ጥሪታት ከምዝወሰዱን እቶም ኮምሽነር ፖሊስ ሓቢሮም። ካብ’ቶም ዕጡቃት ይኹን ካብ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ብዛዕባ ተፈጺሙ ዝተባህለ መጥቓዕቲ ዝተዋሃበ ግብረ መልሲ ዛጊት የለን።


ብሓድሽ ፍሉይ ልኡኽ ቀ/ኣፍሪቃ ዝምራሕ ጉጅለ ምስ ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያ ተራኺቡ ምዝርራቡ ተገሊጹ

መበል 35 ኣኼባ መራሕቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብኣካል ኣብ ዝመጽእ ሰሙን ክካየድ ምኽኣሉ ንኢትዮጵያ ዓብይ ዲፕሎማሲያዊ ዓወት'ዩ ክብሉ ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ገሊጾም። ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ሎሚ ኣብ ዝሃብዎ ሰሙናዊ ጋዜጣዊ መግለጺ እቲ ኣኼባ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምክያዱ እቲ ዓብይ መልእኽቲ ኣብ ኢትዮጵያ ሰላም የለን ንዝብል ዘፍርስ ብምኻኑ እዩ ኢሎም። ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ እቲ ኣኼባ ብኣካል ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክካየድ ድሕሪ ክልተ ዓመታት ንፈለማ ግዜ'ዩ። እዚ ኣኼባ ንክካየድ ንምግባር ብዙሕ ዲፕሎማስያዊ ላዕልን ታሕትን ኔርዎ'ዩ እውን ኢሎም። ብኻልእ ዜና ተሓጋጋዚት ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ሞሊ ፍንን ሓድሽ ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ንጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ደቪድ ሳተርፊልድንን ሎሚ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምስ መራሕቲ ኢትዮጵያ ተራኺቦም ከም ዝዘራረቡ'ዉን ገሊጾም'ለዉ። ይኹን ደኣ እምበር ግን ምስ መን ከምዝተራኸቡ ኣይገለጹን። ድምጺ ኣመሪካ ኣዲስ ኣበባ ካብ ዝርከብ ኤምባሲ ኣመሪካ ዝረኸቦ ሓበረታ ክልቲኦም ሰበ ስልጣን ኣብቲ ኣብ ቀረባ ኣብ መንጎ ፕረዚደንት ባይደንን ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይን ዝገበርዎ ናይ ስልኪ ምይይጥ ተመስሪቶም ኣብ መጻኢ ዝግበሩ ስጉምታት ክዘራረቡ'ዮም ኢሉ'ሎ። እቲ ኤምባሲ ኣመሪካ ወሲኹ ንዝተኸፍተ ማዕጾ ሰላም ተጠቂምካ መጥቃዕታት ነፈርቲን ካልኦት ጎንጽታትን ጠጠው ምባል ንምቁራጽ ተጻብኦ ልዝብ ምግባር ንኹሎም እሱራት ፖሎቲካ ምፍታሕ ዘይተቋረጸ ሰብኣዊ ረድኤ ክቅጽል ምግባርን ንኹሉ ሓቆፍ ሃገራዊ ልዝብ መሰረት ምንባርን ኣብ ዝብሉ ጉዳያት ምስ ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያ ክዘራረቡ እዮም ኢሉ። ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወግዒ ኣብ ዝወጹ መግለጺታት እሱራት ፖሎቲካ ምህላዎም ወይ'ዉን መንግስቲ ኣሸበርቲ ኢሉ ምስ ዝሰየሞም ኣካላት ንምዝርራብ ምውሳኑ ዘርኢ መግለጺ የለን።\n


ስእነት ቀረብ መድሃኒት ክልል ትግራይ ዝፈጠሮ ቅልውላው

ኣብ ክልል ትግራይ ዝሓለፈ ሸውዓተ ኣዋርሕ ቀረብ መድሃኒታት ብዘይ ምእታዉ፡ ህዝቢ ንዝሰፍሐ ሕማምን ሞትን ይቃልዕ ኣሎ። ሓካይም ግዜኡ ዝሓለፈ መድሃኒት ክህቡን መርፍእን ጓንቲን ኣምኪኖምን ሓጺቦምን ዳግም ክጥቀሙ ምግዳዶም’ውን ይገልጹ።


“መስርሕ ሰላም ኢትዮጵያ ተስፋ ዘለዎ ይመስል” ዋና ጸሓፉ ሕ/ሃገራት

ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ፡ ምስ ፍሉይ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ ኦሊሰገን ኦብሳንጆ ብቴለፎን ድሕሪ ምዝርራቡ ብኽልተ ወገናት ናይ ሰላም ድሌት ዘሎ ይመስል ኢሉ። ጉተረዝ ነዚ ዝጠቐሰ፡ ኦብሳንጆ ናብ መቐለን ኣዲስ-ኣበባን ምስ ላዕለዎት መራሕቲ ክልተ ወገናት ድሕሪ ዘካየዶ ርክብ’ዩ። እቲ ካብ ቤት ጽሕፈት ዋና ጸሓፊ ሎሚ ዝተዘርግሐ ናይ ጽሑፍ ሓበሬታ ከም ዘመልክቶ፡ ምስ ዘሎ ስእነት ጸጥታ፡ ሰብኣዊ ተበጻሕነት ገና ኣጸጋሚ ከም ዘሎ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ንዅላቶም ተጻባእቲ ወገናት ምእንቲ ነባሪ ሰላምን ድሕነት ሰላማዊ ህዝቢን ክሰርሑ ተማሕጺኑ። እቲ መግለጺ ወሲኹ፡ ሕቡራት ሃገራትን ካልኦት መሻርኽቲ ኣካላቲን ኵሉ-ሓቆፍ ፖለቲካዊ ዘተ ከም ዝድግፍ ድሕሪ ምምልካት፡ ኵላቶም ኣካላት ነቲ ዘተ ብንጹህ ልቢን ቅሩብነት ክመጹዎ ጸዊዑ።


ኣብ ኦሮምያ ዞባ ሆሮ ጉድሮ ዕጡቓት ብምድጋፍ ተጠርጢሮም ዝትኣስሩ ሰባት ንሰለስተ ኣዋርሕ ናብ ፍርዲ ከምዘይቐረቡ ተገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮሚያ ዞባ ሆሮ ጉዱሩ ወረዳ ኣሙሩ፡ ንዕጡቓት ብምድጋፍ ተጠርጢሮም ዝተኣስሩ ሰባት ንዝሓለፈ ሰለስተ ኣዋርሕ ናብ ፍርዲ ከምዘይቀረቡ ኣባላት ቤተሰቦም ገሊጾም። ምኽትል ኣዛዚ ፖሊስ`ቲ ወረዳ ሳጅን ወልተጂ ነሞምሳ፡ ካብ መንጎ`ቶም ዝተጠርጠሩ ልዕሊ 30 ሰባት ናጻ ለቒቕና ኢና፡ ብዛዕባ`ቶም ዘይተፈትሑ ድማ መረዳእታ ኣኪብና ኣይወዳእናን ክብል ምላሽ ሂቡ። እቲ ምኽትል ኣዛዚ ፖሊስ ወረዳ ኣብቲ ወረዳ ዝተኣስራ ክልተ ደቀንስትዮ ሰብኣዊ በደል ከምዝተፈጸመን ንዝተሰምዐ ቅሬታ ድማ ፍጹም ሓሶት`ዩ ዝብል ምላሽ ሂቡ`ሎ። ብዛዕባ`ዚ ካብ መንግስቲ 'ሸኔ ' ክብል ዝጽውዖ ንባዕሉ ድማ ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ ኢሉ ዝጽውዕ ዕጡቕ ጉጅለ ዝተዋህበ ርእይቶ የለን።