ኣብ ዋሽንግተንን ከባቢኣን ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ'ውን ንዝሓለፉ 13 ዓመታት ዝተፈላለዩ ነቲ በዓል ዝገልፁ ምድላዋትን ጣዕመ ዜማታትን ብምድላው ከብዕለኦ ፀኒሐን እየን ባህላውን ሃይማኖታውን ትሕዝቶ ዘለዎ በዓል ኣሸንዳ ኣብ ትግራይ በቢ ዓመቱ ንፆመ ፍልሰታ ስዒቡ 16 ነሓሰ ይኽበር ። ኣብ ዝተፈለለዩ ከባብታት ዓለም ዝርከቡ ማሕበረሰብ ትግራይ ብፍላይ ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ድማ ከከም ከባቢኦምን ዝጥዕሞም መዓልትን ከኽብርዎ ይስትብሃል። ኣብዚ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ 'ውን ኣብ ዝሓለፈ ሰምበት 22 ነሓሰ 2021 ኣብ ሰውሒ ሃገራዊ ሓወልቲ /monument/ ኣብዒለንኦ ። በዓል ኣሸንዳ ኣብ ትግራይ ንዘመናት እናተኸብረ ዝመፀ ሃይማኖታዊ መሰረት ዘለዎ ብባህላዊ ፍፃመታት ዝማዕረገ ብበዝሒ ደቂ ኣንዝትዮን ኣዋልድን ዝሳተፋሉ ክብረ በዓል እዩ። ኣሸንዳ ኣብ ትግራይ ብፍላይ ድማ ኣብ ከተማ መቀ፟ለ ብድምቀት ይኽበር እዩ። ኣሸንዳ ካብ ትግራይ ወፃኢ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኣብ ደገ ዝነብሩ ማሕበረሰብ ትግራይ ኽብርዎ ይረአ ። ሎሚ ድማ ኣብቲ ሰምበት 22 ነሓሰ 2021 ዝተባዕለ ኣሸንዳ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ኣከባብራ እቲ በዓል ናይ ዝተፈላለዩ ሃገራት ተዓዚብና ኢና ። ካብዚኦም ሓደ እቲ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣብቲ ሃምለዋይ ሜዳ ሃገራዊ ሓወልቲ ደቂ ኣንስትዮ ዋሽንግተን ዲሲን ከባቢኡን ዘዳለወኦ ምድላው ተረኺበ ነይረ። መስቲ ብሓምለዋይ ሳዕሪ ዝማዕረገ ጎልጎል ሃገራዊ ሓወልቲ ዋሽንግተን ዲሲ /Monument/ በዓል ኣሸንዳ በዓል ኣሸንዳ ከኽብራ ዝተአኻኸባ ደቂ ኣንዝትዮን ኣዋልድን ባአልባሳትን መጋየፂታትን ማዕሪገን ኣብቲ ሜዳ ክፃወታን ክዘላን ክትርኢ ብዓይነ ሕልና ንብቲ ብዝፍሓት ዝኽበረሉ ኸባቢ የዘኻኽር ። ኣብ ዋሽንግተንን ከባቢኣን ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ'ውን ንዝሓለፉ 13 ዓመታት ዝተፈላለዩ ነቲ በዓል ዝገልፁ ምድላዋትን ጣዕመ ዜማታትን ብምድላው ከብዕለኦፀኒሐን እየን ፣ ናቱ መቀ፟ፀልታ ድማ እዩ ኣብ ሜሪላንድ ፣ቨርጂንያን ዋሽንግተን ዲሲን ዝነብራ ደቂ ኣንስትዮ ብሓንሳብ ተኣኻኺበን ዘብዐለኦ ። ኣብቲ ዋን ዝረኸብኹወን ደቂ ኣሸንዳ ብዛዕባ እቲ በዓል ኣዘራሪበየን ነይረ። ሎምዘበን ብሓንሳብ ተኣኻኺበን ዘኽብራሉ ምኽኛት እቲ መግለፂ ናፅነት ደቂ ኣንስትዮ ዝኾነ በዓል ኣሸንዳ ብምኽኛት እቲ ኣብ ትግራይ ዘሎ ኲናትን ሳእቤናቱን ናፅነተን ተነፊገን ንዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ ድምፂ ክንኮንመን እዩ ይብላ እተን ተሳተፍቲ ። ኣብቲ እዋን ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ክልልትግራይ ኣጓኒፉ ዝርከብ ቅልውላው ዝገልፁ ዝተፈላለዩ ጭርሖታትን ባህላዊ ትርኢታትን ቀሪቦም ነይሮም ። ብልፅቲ ኣሸንደይቲ'ውን ተሓርያ። እቲ በዓል ብዝተፈላለዩ ጣዕመ ዜማታትን ሳዕስዒትን ደሚቁ፟ ተዛዚሙ እዩ። በዓል ኣሸንዳ ኣብ ኢትዩጵያ ኣብ ክልላት ትግራይናአምሓራን ኣሸንዳ፣ሻደይን አሸንዱየን እናተባህለ ዝክበር በዓል ደቂ ኣንስትዮ ኮይኑ ኣብ ዩኒስኮ ንኽምዝገብውን ፃዕርታት ክግበር ምፅንሑ ዝፍለጥ እዩ ። No media source currently available


በብመድረኹ፤ ንልዕሊ 45 ዓመታት ዝኸደ ዝምድና ዳን ኮነልን ኤርትራን

“ካብ 2002 ኣትሒዘ ንኤርትራ ክኣቱ ስለ ዘይከኣልኩ፡ እቶም ስደተኛታት ንኤርትራ ዘራኽቡኒ እንኮ መስኮት’ዮም" መንእሰይ ዳን ኮነል ኣብ መፋርቕ 1970ታት ንኣፍሪቃ ፈለማዩ ክረግጽ እንከሎ፡ ብሓደ ወገን ምስ ምጕንጻፍ ናጽነት ሓያሎ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝርአ ዝነበረ ትስፉው ማሕበራዊ ለውጢ፡ በቲ ካልእ ከኣ ኣብ ኣመሪካ ንዘይረኸቦ ገስጋሲ ምንቅስቓሳት ብቐረባ ክከታተል ኢሉ’ዩ። ንኣሽቱ ዝመስሉ ፍጻመታትን ክስተታትን ግን ንኣንፈት ጕዕዞኡ እናኣማእዘኑ፡ እንሆ ሎሚ ን45 ዓመታት ዝጸንሐ ኪዳን ከም ዝፈጥር ገይሩዎ። ኣብ ፈለማ 1976 ምስታ ንኮሎነል ቡሹ ገብረ ተኽላ ተመሪሓ ናብ ኣስመራ ዝኣተወት ቃፍላይ’ዩ ኣትዩ። ኣስመራ ምስ ኣተዉ ክራኸቡ ኣዒንቱ ኣውዲቑሉ ዝነበረ ኮሎነል ቡሹ ግን ብፈዳኢን ህዝባዊ ግንባር ንጽባሒቱ ድሕሪ ምቕታሉ፡ ኣስመራ እዋን እቶ-እቶ ተኣዊጁዋ፡ ንዳን ኮነል መንፈሳ ዝሃደመትን ከተማ’ያ ተቐቢላቶ። እቲ ፈለማ ዝተቐበሎ ጽምልው ገጽ ኣስመራ ግን ተስፋ ኣየቝረጾን። ዝበዝሕ ኣብቲ ኣብ ምቍጽጻር ሰራዊት ሓርነት ኤርትራ ዝነበረ ቦታታት ደኣ ይዅን እምበር ክሳብ 2002 ልዕሊ 15 ግዜ ተመላሊሱ ኣሎ። ክንድኡ ምምልላስ ጥራይ ዘይኰነስ ንኤርትራ፡ ቃልሳን ህዝቢ ኤርትራ ዝሓለፎ መስገደልን ኣመልኪቱ ዛጊት ሽዱሽተ መጽሓፍቲን ኣማኢት ዓንቀጻት ጽሒፉ ኣሎ። ኣብ ሓያሎ ኣህጉራውያን ማዕከናት ዜናታት ብቐጻሊ እናጸሓፈ ንሰውራ ኤርትራ ዓለማዊ ኣፍልጦ ንኽረክብ መሪሕ ተራ ካብ ዝተጻወቱ ሓደ’ዩ። እቲ ካብ ሜዳ ናጽነት ዳሕራይ ድሕሪ ናጽነት ንኤርትራን ገስጋስን ኣመልኪቱ ዝጽሕፎ ዝነበረ ዓንቀጻት ኣብ 2003 ከምኡ’ውን 2004 ብኣሕታሚ ረዲ ሲ ፕረስ Taking on the Superpowers ከምኡ’ውን Building a New Nation ብብዝል ኣርእስቲ ብመጽሓፍ ተሰናዲኡ ኣሎ። እታ ልዕሊ ኵለን ስሙያቲ መጽሓፍ ዳን ኮነል ግን Against All Odds: A Chronicle of the Eritrean Revolution ብዝብል ኣርእስቲ ፈለማ ኣብ 1993፡ ዳሕራይ ካልኣይ ሕታም ኣብ 1997 ሕጂ ድማ ንሳልሳይን ነቲ ሕሉፍ ብሓድሽ ርእየት ዝጠመተን ሕታም ኣብ 2021 ወጺኣ ዘላ’ያ። እዛ መጽሓፍ ሰውራ ኤርትራ ማሕበራዊ ለውጢ ሕብረተሰብ ኣበጊሱ፡ ከመይ ኣቢሉ ነቲ ቃልሲ ንናጽነት ኪንዮ መሰል ሓርነት ምጕንጻፍ፡ ቃልሲ ንማሕበራዊ ፍትሒን ኵለንትናዊ ድንፋዐ ሕብረተሰብን ከም ዝገበሮ ብደቂቕ እተርኢ’ያ። ቀዳም 21 ነሓሰ ኣብ ክሊቭ-ላንድ ዝተሰምየ ህዝባዊ ቤት ንባብ ዋሺንግተን ዲሲ ንልዕሊ ክልተ ሰዓታት ዝጸንሐ ወግዒ እምበእር መላልዪ ጽንብል እዛ ሳልሳይ ሕታም’ዚ መጽሓፍ’ዩ። ኣብቲ ኣጋጣሚ ዳን ኮነል፡ ምስ ኤርትራ ዘተኣሳስሮን ክንዲ ዝረሓቐ እንተኸደ’ውን ወትሩ ዝመልሶን ኣጋጣሚታትን ምዕባለታትን’ዩ ፈለማ ዘርዚሩ። ድሕሪኡ ካብ ተሳተፍቲ ዝመጾ ዝነበረ ሕቶታት ኣብ ምምላስ ኣትዩ። ካብቲ ብተደጋጋሚ ዝሕተቶ ዝነበረ ምስ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ኣመና ዝጠበቐ ዝምድና ስለ ዝነበሮ ኣንጻር ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ መርገጺ ኣምልኪቱ’ዩ ነይሩ። ዳን እቲ ነቕፌታ ከም ዝቕበሎ ድሕሪ ምንጋር፡ ኣብ እዋኑ እኹል ግንዛበን ክመሚ ናይ ምኽኣልን ዕድልን ከም ዘየነበሮ ብግልጺ ተዛሪቡ። ድሕሪ’ቲ ናይ መላልዪ ኣጋጣሚ ከነዘራርቦ ዕድል ረኺብና ኔርና።። ቀደመይቲ ሕቶ ስለምታይ ነታ ሓዳስ ሕታም መጽሓፍ Against All Odds ንኤርትራ ዝከታተል ኣንባቢ ተገድስ ንዝብል ሕቶ ዳን፤ “እታ ኣብ 1993 ዝተሓትመት መጽሓፍ ሰውራ ኤርትራ ከመይ ኢሉ ከም ዝተዓወተ ከተርእዮም’ያ። እቲ ናይ 1997 ሕታም ምስ ዳግመ-መውጽኢ፡ ነቲ ኣብ ሰውራ ዝነበረ ሃጓፋትን ድኻማትን እሞ ከኣ ብትስፉው ኣጠማምታ ከተርኢ ትኽእል’ያ። እዛ ናይ መጨረሽታ ሕታም ድማ ምስቲ ዳሕራይ ዝገምገምኩዎ፡ ነቲ ዝነበረ ጌጋታት ብኻልእ መነጸር ክትርእዮን ክምርምሮን ትፍንት’ያ። ስለዚ፡ እቲ ጌጋታት ኣበይ’ዩ ነይሩ ከተርኢ ስለ እትኽእል።" ኣብዛ ናይ ዳሕራይ ሕታም ክሳብ ሚያዝያ 2021 ዝነበረ ኵነታት ብመንጽር ኣብ ትግራይ ዝምዕብል ዝነበረ ከይዲ ክትርኢ እትፍንን ደራሲ ዝሓሸ መገዲ ዝበሎ ኣተዓራቒ ፍታሕ እትዝርዝርን ኢያ። ኣብዛ ሳልሳይ ሕታም Against All Odds ብሰፊሑ ተዘርዚሩ ከም ዘሎን ኣብ በበይኑ ኣጋጣሚታት ዝጽሕፎ ዝነበረን፡ ኣቓልቦ ዳን ኮነል ሕጂ ዝያዳ ናብ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝቐንዐ’ዩ። ኣብ ክልል ትግራይን ዓፋርን ዝርከቡ መዓስከር ስደተኛታት ኤርትራ ብዙሕ እዋን ተመላሊሱ፣ ኣብ በበይኑ ሃገራት ኤውሮጳ ምስ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብዙሕ ተራኺቡ: ናብ ሲናይ በጺሑን ክሳብ ብላቲን ኣመሪካ ምስኣቶም ተጓዒዙን’ዩ። ምኽንያት ናይቲ ኣቓልቦኡ ናብ ስደተኛታት ዝገበሮ ኣብ ዝተሓተተትሉ ድማ ብሰለስተ ምኽንያታት ምዃኑ ይዝርዝር፤ “ካብ 2002 ኣትሒዘ ንኤርትራ ክኣቱ ስለ ዘይከኣልኩ፡ እቶም ስደተኛታት ንኤርትራ ዘራኽቡኒ እንኮ መስኮት’ዮም። ካልኣይ ከኣ ካብቲ ኣዝዩ ሕጹር ኣከባቢ ፈንጺጎም ንኽወጹ ዝርእዩዎ ምብልሓት፡ ትብዓትን ሓይሊን ኣፍልጦን መጎስን ዘውህብ’ዩ። እዚ ዅሉ ንህይወቶም ኣብ ሓደጋ የእትዮም’ዮም። ሳልሳይ ምኽኒት ድማ ኣብቲ ውሑስ ዝበሉዎ ሃገር ምስ በጽሑ ዝጎንፎም ማሕለኻታትን ንዕኡ ንምስጋር ዘሕልፉዎ ጽንካረን’ዩ፡” ኢሉ። No media source currently available


ክፍሊ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ሓለቓ ስታፍ ምክልኻል ኤርትራ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮሃንስ ማዕቀብ ኣንቢሩ

ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ነቲ ዝተወስደ ስጕምቲ ኣመልኪቱ ቅጽበት ግብረ-መልሲ ሂቡ ኣሎ መንግስቲ ኣመሪካ፡ ኣብቲ ኣብ ትግራይ ዘካየድ ዘሎ ኲናት፡ ሰራዊት ኤርትራ ኣውሪዱዎ ብዝበሎ ብዙሕ ግፍዕታት ንሓለቓ ስታፍ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኤርትራ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮሃንስ ኣብ ጸሊም መዝገብ የእትዩ ብኣዋጅ ማግነትስኪ ጉዳዩ ክርአ ሎሚ ሰኑይ ኣፍሊጡ። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ብወገኑ ሎሚ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፡ ነቲ ውሳነ “መሰረት ኣልቦ” ክብል ነጺጉዎ ኣሎ። ኣብቲ ብጸሓፊ ጉዳያት ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ተፈሪሙ ዝወጸ መግለጺ፡ ብኣመሪካ ዝተገበረ ተደጋጋሚ ጻውዒት ዕሽሽ ብምባል፡ “ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ትግራይ ብዝፈጸሙዎ ቅትለት፡ ጾታዊ ዓመጽ፡ ኣብ ልዕሊ ተመዛበልቲን ካልኦትን ዜጋታትን ብዝፈጸሞ ሰፊሕ ሰብኣዊ ግፍዒን ተሓታቲ’ዩ” ክብል ጠቒሱ። ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮሃንስ ድማ እቲ ግፍዒ ብኣሃዱኡ ዝተገብረ ምዃኑ፡ ብኣዋጅ ማግነትስኪ ጉዳዩ ክርአ ውሳነ ከም ዘሕለፈ እቲ መግለጺ ይሕብር። ኣዋጅ ማግነቲስኪ ኣብ 2012 ብባይቶ ኣመሪካ ዝጸደቐ ኰይኑ፡ ብዜጋታት ወጻኢ ሃገር ንዝፍጸም ብልሽውናን ሰብኣዊ ግፍዒን መርሚሩ ናይ ምንቅስቓስ ገደብን ናይ ንብረትን ሕሳብ ባንክን ማዕቀብ ዝገብር’ዩ። መግለጺ ጸሓፊ ጉዳያት ኣመሪካ ከም ዘመልክቶ፡ ኤርትራ ኣብ ወርሒ ሰነ ደኣ ሰራዊታ ስሒባ ትንበር እምበር፡ ዳግም ብዙሕ ሰራዊት ንትግራይ የእትያ ከም ዘላን እዚ ተርእዮ ድማ ኣዝዩ ኣሻቓሊ ምዃኑን ሓቢሩ። ወሲኹ እቲ ዳግም ሰራዊት ናይ ምስዳድ ተበግሶ ነቲ ኲናት ከናውሖን ስቓይ ህዝቢ ክውስኽን ምዃኑ የጠንቅቕ። ንኹላቶም ሓይልታት ምቍራጽ ተጻብኦታት ክገብሩን ንሰላማዊ ህዝቢ ሓገዝ ንምብጻሕ መገዲ ከፍቅዱን ድማ እቲ መልእኽቲ ይጽውዕ። “እዚ ስጉምቲ መርኣያ፡ ኣመሪካ ግፍዒ ክፍጸም ድው ኢላ ከም ዘይትርኢ’ዩ፡” ዝበለ መገልጺ ኣንቶኒ ብሊንከን፡ መንግስቱ ከምኡ ዝመስል ግፍዕታት ንዝፍጽሙ ኣካላት ብቐረባ ክከታተልን ዝመልከቶም ስጉምቲ ክወስድን ምዃኑ ወሲኹ። ናይ ጽሑፍ መግለጺ ጸሓፊ ጉዳያት ኣንቶኒ ብሊንከን፡ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራትን ኣህጉራውያን ትካላትን ነቲ ኲናት መደምደምታ ክገብራ ጸዊዑ። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ነቲ ዝተወስደ ስጕምቲ ኣመልኪቱ ቅጽበት ግብረ-መልሲ ሂቡ ኣሎ። ነቲ “መሰረት ኣልቦ”ን “ብጽቡቕ መንፈስ” ዘይተበገሰን ዝበሎ መግለጺ ብትሪ ከም ዝነቕፎ መግለጺ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ የምልክት። እቲ መግለጺ፡ ኣብ ወርሒ መጋቢት ብሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራ ናብ ኣንቶኒ ብሊንከን ዝተጻሕፈ ደብዳበ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ከምቲ ኣቐዲሙ ዝበሎ፡ “ጭብጢ ኣብ ዘይብሉ ናይ ማዕከናት ዜና ሓበሬታ ተመርኲሱ” ከምኡ ዝመስል መግለጺን መርገጺን ምውሳዱ ከም ዘሕዘኖ ጠቒሱ። መግለጺ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ንኸምዚ ዝመስል ክሲ ስቕ ኢሉ ከም ዘይርኢ ድሕሪ ምምልካት፡ መንግስቲ ኣመሪካ ነቲ ጉዳይ ኣብ ናጻ ፍርዳዊ ኣካል ክመርሖን ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ድማ “ሓላፍነቱ ተሰኪሙ፡ ነቲ ልኡላዊ ክብሪ ኤርትራ ዝጥሕስ” ዝበሎ ክሲ ክምርምርን ጸዊዑ።


ኣብ ኤርትራ ዝርግሐ ዝናብ ክረምቲ ኣብ ዝሓሸ ኩነታት ከምዘሎ ሚኒ/ሕርሻ ገሊጹ

ኣብ እዋን ኣዝመራ ብውሑድ መጠን ዝጀመረ ዝርግሐ ዝናብ ካብ ወርሒ ሰነ ጀሚሩ ኣብ ዝሰፍሐ ከባቢታት ኤርትራ ንቡርን ልዕሊ ንቡርን ዝርግሕ ዝናብ ይቕጽል ከምዘሎ ሚኒ/ሕርሻ ኤርትራ ገሊጹ። ኣብ ዝበዝሑ ነቑጣታት ካብ’ቲ ዓመታዊ ዝድለ ማእከላይ ገምጋም ዝናብ ንላዕሊ ከምእተመዝገበን እቲ ዝናብ ፈኵስን ህዱእን ብምንባሩ ዘራእቲ ኣብ ዝሓሽ ኩነታት ከምዝርከብን ኣብ ሚኒ/ሕርሻ ኤርትራ ክኢላ ሕርሻዊ ሜትሮሎጂ ኣቶ ተኸስተ ወ/ገብርኤል ንቪኦኤ ገሊጹ። ምስ ምብዛሕ ዝናብ ዝኽሰቱ ሕማማትን ባልዓትን ከምዘለዉ ዝሓበረ ኣቶ ተኸስተ ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን ኣብ ጎረብብቲ ሃገራት ዝተርኣየ ኣንበጣ ምድረ-በዳ ናብ ኤርትራ ናይ ምስጋም ተኽእሎታት ክህልዎ ስለዝኽእል ሓረስቶት ኣብ ግራቶም ኮለላን ምክትታልን ከካይዱን ፍሉይ ነገር ምስ ዝዕዘቡ ኣብ ከባቢኦም ንዝርከቡ ክኢላታት ሕርሻ ክሕብሩን መኺሩ’ሎ። ኣብ እዋናዊ ወቕቲ ክራማት ብዝምልከት ምስ ክኢላ ሕርሻዊ ሜትሮሎጂ ኣቶ ተኸስተ ወ/ገብርኤል ዝተገበረ ቃለ-መሕትት ይስዕብ። No media source currently available


ኣፍጋኒስታን ኣብ ቃራና መገዲ፡ ዘተ ብጠመተ ታንታኒ ፖለቲካን ብዓይኒ ክኢላ ሕጊን

ምስ ምውጻእ ሰራዊት ኣመሪካን ሓይልታት ሰሜን ኪዳን ኣትላንቲክ (ኔቶ)ን ጉጅለ ጣሊባን ንኣፍጋኒስታን ኣብ ዝተቖጻጸርሉ ግዜ ዝህሉ ሳዕቤናትን ኣመታትን ከመይ ይመስል? ዕስራ ዓመት ዝወሰደ ወተሃደራዊ ወፍሪ ኣመሪካ ተዓዊቱ ድዩ ፈሺሉ? ስለምንታይ? ኣፍጋኒስታን ኣብ ትሕቲ ግብረ-ሸበራዊ ዝተሰምየ ሓይሊ ጣሊባን እንታይ መጻኢ ክጽበያ’ዩ? ተዛተይቲ ሳልሕ ኑር፡ ቀዳማይን ካልኣይን ዲግሪ ብፖለቲካዊ ስነ-ፍልጠት ካብ ዩኒቨርስቲ ኣስመራን ኖርዝወስት ዩኒቨርስቲ ዝተመረቐ ኮይኑ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ድማ ኣብ ኖርዝወስት ዩኒቨርስቲ ቺካጎ ሕጹይ ዶክተር’ዩ። ካልኣይ ጋሻ ድማ ኢሳያስ የማነ፡ ምሩቕ ሕጊ ካብ ዩኒቨርስቲ ኣስመራን ዳሕራይ ድማ የል ዩኒቨርስቲ’ዩ። ኢሳያስ ኣብ ቤት-ጽሕፈት ፕረዚደንት ኤርትራ ምስ ኣማኻሪ ጉዳያት ሕጊ ዝሰርሕ ዝነበረ ኮይኑ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ዝመደበሩ Center for Innovation, Peace, Security and Prosperity ዝተሰምየ ዘይመኽሰባዊ ትካል ሰላምን ጸጥታን ኣካያዲ ስራሕ’ዩ። ነቲ ዝርርብ ኣብርሃም ተስፋልኡል’ዩ ኣካዪዱዎ፡ ንምሉእ ትሕዝቶ ንምጽማዕ ኣብዚ ጠውቑ። No media source currently available


USAIDን ኦቻን አብ ክልል ትግራይ ረድኤት ንምብጻሕ ዕንቅፋት ከምዘጋጠሞም ኣፍሊጦም

አብ ትግራይ ናብ ዝርከቡ ሚልዮናት ተሓገዝቲ ካብዚ ሰሙን’ዚ ጀሚሩ ከሐግዘሉ ናብ ዘይኽእለሉ ብርኪ ከምዝበጽሐ ስግር ባሕሪ ተራድኦ ዩናይትድ ስቴትስ (USAID) ኣፍሊጡ። ናብ’ዚ ኩነታት’ዚ ዝበቅዐ፣ ሕጽረት መግቢ ስለዘጋጠሞ ዘይኮነስ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ሰብኣዊ ረድኤትን ሰራሕተኛታትን ከምኡውን ምንቅስቃስ ረድኤት ዝጻዓና ማካይንን ነፈርቲን የተዓናቅፍ ስለዘሎን እዩ ኢለን ኣማሓዳሪት USAID ሳማንታ ፓወር። ሓላፊት ፕረስ ቤት ጽሕፈት ቀ/ሚ ትዮጵያ ብወገና ‘መንግስቲ፣ ናብ’ታ ክልል ዝኣትው ኣገልግሎት ረድኤት፣ ምቹእ ኩነታት ይፈጥር ከምዘሎ ብምግላጽ ነቲ ክሲ ነጺጋቶ’ ይብል ወኪልና ኬነዲ ኣባተ ዝላኣኾ ሪፖርት። USAID ስግር ባሕሪ ተራድኦ ዩናይትድ ስቴትስን ኣተሓባባሪ ህጹጽ ረድኤት ሕቡራት ሃገራትን (ኦቻን) ኣብ ዝዘርግሕዎም መግለጺታት፣ ኩነተ ቀረብ ሰብኣዊ ረድኤት ኣብ ትግራይ እናንቆልቆለ ይመጽእ ከምዘሎ ኣመልኪቶም። አማሓዳሪት USAID ሳማንታ ፓወር ትማሊ አብ ዝሃበኦ መግለጺ ‘ብኣማኢት ኣሻሓት ዝቁጸሩ ሰባት ንጥምየት አብ ዝተቃልዑላ ክልል ትግራይ ዘለው መኻዚኖታት ረድኤት ተጸንቂቆም ኣለው ምባል ይካኣል ኢለን። ውግእ ካብ ዝተጀመረሉ ቅድሚ ትሻዓተ ወርሒ ንፈለማ ጊዜ አብ’ዚ ሰሙን’ዚ መግለጺ ዝሃቡ ትካላት፣ ረድኤት ናብ ዘድልዮም ሚልዮናት ህዝቢታት ዘቅርብዎ መግቢ ከምዝወድኡ ይገልጹ ኣለው። USAIDን ሓቢሮምዎ ዝሰርሑን ትካላት ኣብ ትግራይ ዝነበረ ክዙን እኽሊ ከምዝተጸንቀቀ ዝገለጻ ሳማንታ ፓወር፣ ናብ’ዚ ብርኪ’ዚ ተበጺሑ ዘሎ ግና፣ ሕጽረት ረድኤት እኽሊ ስለዘጋጠመ ዘይኮነስ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ሰብኣዊ ረድኤትን ሰራሕተኛታት ትካላት ረድኤትን ከምኡውን ንምንቅስቃስ ረድኤት ዝጻዓና ማካይንን ነፈርቲን የተዓናቅፍ ስለዘሎን እዩ ኢለን ከሲሰን። ሓላፊት ፕረስ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ዝኾነት ቢል ለኔ ስዩም ብወገና ‘መንግስቲ፣ ናብ’ቲ ክልል ንዝኣትው ኣገልግሎት ረድኤት ምቹእ ኩነታት ይፈጥር ከምዝጸንሐ ብምግላጽ ነቲ ክሲ ነጺጋቶ’። No media source currently available


በዓል ኣሸንዳ ኣብ ከባቢ ዋሺንግተን ዲሲ ኣብ ዕለቱ ሰንበት ይኽበር

ኣብ ወሽንግተን ዲሲን ከባቢኣን ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ በዓል ኣሸንዳ ሎምዘበን ብምኽንያትእቲ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ናፅነተንን ሰብኣዊ ክብርታተንን ተደፊረን ኣብ ስቃ፟ይ ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ዝዝከራሉ በዓል እዩ ክኸውን ኢለን ። ኣብቲ ሰምበት ነሓሰ 22 /2021 ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣብ ዝርከብ ሃገራዊ ሓወልቲ ዝክበር በዓል ደቂ ኣንስትዮ ዋሽንግተን ዲሲን ከባቢኣን ንፈለማ እዋን'የን ሎምዘበንብሓንሳብ ተኣኻኺበን ከክብረኦ ተዳልየን ይርከባ ። ሳራ ፍሰሃየ ንኮሚቴ ኣሰናዳእቲ በዓል ኣሸንዳ ኣዘራሪባ`ላ No media source currently available


ሰበስልጣን ነበር ክልል ሶማሌ ኣብ ቀይዲ ምእታዎም ፖልስ እቲ ክልል ኣፍሊጡ

መንግስቲ ክልል ሶማሌ ብዝተፈላለዩ ገበናት ጠርጢረዮም ዝበሎም ሸውዓተ ናይ ቀደም ሰበስልጣናት እቲ ክልል ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ከምዘውዓለ ኣፍሊጡ። ፖሊስ እቲ ክልል እቶም ተጠርጠርቲ ሰባት ኣብቲ ክልል ናይ ነገድ ግጭት ብምልዕዓል ነቲ ናይቲ ህዝቢ ለውጢ የዐንቅፉን ህውከት ይዝርግሑን እዮምዝበሉዎ ብምልዕዓል ከሲሶምዎም ኣለው። ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ዝወዓሉ ተጠርጠርቲ ምርመርኦም ኣብ ቀረባ ተወዲኡ ናብ ዓቃቢ ሕጊ ከምዝልኣኽ ናይቲ ክልል ፖሊስ ምኽትል ኮሚሽነርን ሓላፊ ምፅራይ ገበንን ኮማንደር መሓሙድ ሽኽ ኣሕመድ ገሊፆም።ተጠርጠርቲ ናይ ሶማሌ ምኽትል ፕሬዝዳንት ዝነበሩ ኣቶ ዓብዱል ፈታሕ መኣሊን ናይ ፀጥታ ቢሮ ሓላፊ ዝነበሩ ዓብዱላሂ ዩሱፍ ሓዊሱ ሸውዓተ ሰባት ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም ኣለው ይብል ፀብፃብ ኣዲስ ቾከል።


ኣብ ደብረ ታቦር ብደብዳብ ከቢድ ብረት ስቪላት ከምዝተቐተሉ ምምሕዳር ዞባ ደቡብ ጎንደር ገሊፁ

ኣብ ክልል ኣምሓራ ዞባ ደቡብ ጎንደር እትርከብ ከተማ ደብረ ታቦር ትማሊ ብዝተተኮሰ ከቢድ ብረት ስቪላት ከምዝተቐትሉን ኣብ ዙሪያ እታ ከተማ ዘለው ጣቢያታት ሎሚ እውን ደብዳብ ከቢድ ብረት ከምዝተፈፀመንን ኣማሓዳሪ ደቡብ ጎንደርን ነበርትን ንቪኦኤ ገሊፆም። ኣማሓዳሪ ዞባ ደቡብ ጎንደር ኣቶ ቀለምወርቅ ምህረቴ ሎማዕንቲ ዝተተኮሰ ከቢድ ብረት ኣብ መንበሪ ሓረስቶት ምውዳቖምን ዝወረደ ጉድኣት ግን ከምዘይፍለጥን ተዛሪቦም። እቲ መጥቓዕቲ ስዒቡ ኣብዚ ሕዚ ስዓት ካብ ከተማ ደብረታቦር ናብ ጎረባብቲ ከባቢታት ዝመዛበል ዘሎ በዝሒ ህዝቢ እናወሰኽ ምኻዱ ተሰሚዑ ኣሎ። ትማሊ ኣብ ልዕሊ ከተማ ደብረታቦር ዝተተኮሰ ከቢድ ብረት ናይ ሓደ ስድራ ኣባላት ዝኾኑ ሓሙሽተ ሰባት ከምዝቐተለን ኣብ ልዕሊ ካልኦት ጉድኣት ከምዘውረደን ኣቶ ቀለም ወርቅ ምህሬቴ ንሬድዮ ኣሜሪካ ገሊፆም ኣለው። ንርእሱ ናይ ትግራይ ክልላዊ መንግስቲ ኢሉ ዝፅውዕ ዕጡቓቱ ኣብ ዞባ ሰሜን ወሎ ጋምሳ ንዝተብሃለ ናይ ገጠር ዓዲ ብምድብዳብ ኣዕኒዮምዎ ዝብል ብ ዘ ቴሌግራፍ ንዝወፀ ፅሑፍ ኣብ ዝሃቦ መልሲ ኣብ ልዕሊ ስቪላት ንዝፍፀም ዝኾነ ይኹን ናይ ጭካነ መጥቓዕቲ ብዘይማትእ ከምዝኹንን ብግላፅ መሰረት ዘይብሉ እዩ ክብል ነፂጉዎ ኣሎ።ኣብ ክልል ኣምሓራ ተፈፂሞ ዝብሃሉ ክስታት ገበናት ብውድብ ሕቡራት መንግስታት ብዝስየም ኣካል ነፃ ምፅራይ ክግበር ሓቲቱ ኣሎይብል ፀብፃብ ኣስቴር ምስጋናው።


ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ኩነታት ኢትዮጵያ ኣተሓሳሲቡኒ ኣሎ ኢሎም

ናይ ሕቡራት መንግስታት ዋና ፀሓፊ ኣንቶን ዮ ጉተረዝ ኢትዮጵያ እትርከበሉ እዋናዊ ኩነታት ኣዚዩ ከምዝተሓሳሰቦም ብምግላፅ ሕዚ ኩሎም ወገናት ወታደራዊ መፍትሒ ከምዘይብሉ ክርድኡዎ ዘለው ግዜ እዩ ኢሎም። እቶም ዋና ፀሓፊ ነዚ ዝተዛረቡ ትማሊ ዝተኸበረ ዓለምለኸ ዕለት ሰብኣዊነት ምኽኒታ ብምግባር ኣብ ዘስምዕዎ መደረ እዩ። ህዝቢ ኢትዮጵያ ብዙሕ ጉድኣት ወሪዱዎ ኣሎ ዝበሉ ንሶም ዘሎ ኩነታት ሰብኣዊ ኩነታት ክንዲ ገሃነም እዩ ኢሎምዎ።ብሚሊዮን ዝቑፀር ህዝቢ ምምዝባሉ መሰረተ ልምዓታት እውን ምዕናው ገሊፆም። ጉተረዝ ብዝተፈለየ ኩነታት ዘተሓሳስበኒ እዩ ዝበሉዎ ኩነታት ኢትዮጵያ ሰለስተ ናይ ምፍትሒ ሓሳባት ብምቕራብ ፃዊዒቶም ኣቕሪቦም ኣለው። ቀዳማይ ኩሎም ወገናት ብህፁት ግጭት ጠጠው ከብሉ፣ካልኣይ ኣብ ኩሎም ከባቢ ዘይተደረተ ሰብኣዊ ተበፃሕነት ክረጋግተፅን ሳልሳይ ኢትዮጵያዊያን ዝመርሑዎ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ልዝብ ክህሊ ኩነታት ክፍጠርን ፀዊዖም ኣለው ይብል ፀብፃብ ደረጀ ደስታ።


ኢትዮጵያ ኣብ መዳይ ልምዓት ማይን ምክልኻልን ምስ ቱርኪ ስምምዕ ምፍራማ ተገሊጹ

ኢትዮጵያን ቱርክን ኣብ ዓውድታት ልምዓት ማይን ምክልኻልን ስምምዕ ተፈራሪሞም ክብል ቤት ፅሕፈት ወሃቢ ቃል ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። እቲ ቤት ጽሕፈት እቶም ስምምዓት ርክብ ክልቲኤን ሃገራት ናብ ክብ ዝበለ ደረጃ ዘሰጋገረ እዩ ኢሉ። ወሃቢ ቃል ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ሎሚ ኣብ ዝሃቡዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ቀዳምነት ሂቦም ዝገለፅዎን ዕዉት ነይሩ ዝበልዎን ምብፃሕ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ናብ ቱርኪ ኣብ ሞንጎ ክልቲኦም መንግስታት ዝተኻየዱ ዘተታትን ኣብ ልምዓት ማይን ምክልኻልን ዝተገብሩ ስምምዓት ነቲ ዝነበረን ንነዊሕ ዝፀንሐን ርክብ ክልቲኤን ሃገራት ናብ ዝለዓለ ደረጃ ኣሰጋጊሩዎ እዩ ኢሎም። ንምብፃሕ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ናብ ቱርክን ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ክፈጥሮ ዝኽእል ስምዒትን ኣመልኪቱ ካብ ጋዜጠኛታት ንዝቀረበሎም ሕቶ ኣምባሳደር ዲና ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዝተጀመረ ቁጠባዊ ርክብ ዝለዓለ ግምት ዝወሃቦ ኮይኑ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ቱርኪ ኣብቲ ዞባ ዘለዋ ተሰማዕነትን ኣባል ኔቶ ምዃናን ፍሉይ ጠመተ ክወሃቦ ዝግባእ ብምኳኑ ምብፃሕ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣብቲ ዞባ ብዙሕ ከገርም ኣይግባእን ድሕሪ ምባሎም "ኢትዮጵያ ምስ ሃገራት እትገብሮ ርክብ ብቀንዱ ኣብ ጥቅምና ዝተመስረተ ርክብ'ዩ እምበር ሃገራት ምስ ጎረባብትና ኮነ ካልኦት ዘለወን ርክብ እንታይ ይመስል ብዝብል ኣይኮነን "ኢሎም ።


'ናጽነት ትግራይ' ዝተባህለ ኣብ ክልል ትግራይ ዝንቀሳቀስ ውድብ ንእዋናዊ ጉዳያት ዝምልከት መግለጺ ሂቡ

ናጽነት ትግራይ ዝተባህለ ኣብ ክልል ትግራይ ዝንቀሳቐስ ውድብ፡ ጉዳይ ክልል ትግራይ ብሓደ ኣካል ጥራይ ዝውሰን ስለዘይኮነ፡ ንኩሎም ዝምልከቶም ኣካላት ብዝሓቖፈ መንገዲ ክስራሕ ይግባእ ኢሉ። እቲ ውድብ፡ ኣብ እዋናዊ ጉዳይ ኣመልኪቱ መግለጺ ኣውጺኡ`ሎ:: ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


‘’ትግራይ ምፅባይ ይኣኽላ’’

‘’ትግራይ ምፅባይ ይኣኽላ’’ \Tigray Cannot Wait\ ኣብ ትሕቲ ዝብልጭብጢ ካብ ዙሪያ ዓለም ዝተዓደሙ ኣጋይሽ ዝሳተፍሉ ናይ ገንዘብ ምትእኽኻብን ግንዛበ ናይ ምፍጣርን ናይ ኢንተርኔት ወይ ቨርቹዋል ዋዕላ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ተኻይዱ ነይሩ።እቲ ዋዕላ ከመይ ሓሊፋ ንዝብል ካብ ኣተሓባበርትን ኣቕራቢ ፅሑፍን ኣጋይሽ ዓዲምና ኣለና።ኣጋይሽና ናይቲ ዋዕላ ኣተሓባባሪ ዶክተር ሙሉጌታ ገብረእግዚኣብሄር፣ዋና ፀሓፊ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ሰሜን ኣሜሪካ ኣቶ ሚክኤል በርሀን ኣብ ኮሎሞምቢያ ስቴት ዩኒቨርስቲ ፕሮፌሰር ኣንትሮፖለጂን ፓነልስት ናይቲ ዋዕላን ዶክተር ኤሪክ ሞንጋመሪን ኩሎም ካብዚ ካብ ዩናይትድ ስቴትስ እዮም። ‘'ትግራይ ምፅባይ ይኣኽላ’’ ንልዕሊ 12 ስዓታት ኣብ ክለብሃውስ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ቨርቹዋል ወይ ናይ ኢንተርኔት ዋዕላ ዛጊድ ተፃፊፉ እንተዘይተፈለጠ እውን ልዕሊ 20,000 ዶላር ገንዘብ ከምዘታኻኸቡ ዶክተር ሙሉጌታ ይገልፅ።ዶክተር ሙሉጌታ ኣብቲ ናይ ፓናል ዘተ ዝነበረ ውዕውዕ ወይ ዝለዓለ ነጥቢ ክብል ዝገለፆ ከምዚ ክብል ይገልፅ። ኣብቲ ዋዕላ ኣብ ትግራይ ኣብ መዳይ ትምህርቲ፣ቤተ እምነት፣ታሪኽ፣ኣብቲ ህዝቢ ወሪዱ ዝብሃል ዕንወት ካብ ኣቕረብቲ ይኹን ተሳተፍቲ ብስፍሓት ተዘትይሉ።እቲ ዝወረደ ዕንወት ብምዓለምለኸ መራኸቢ ማዕኸናት፣ናይ ሕቡራት መንግስታት፣ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ፣ሕብረት ውሮፓ፣ኣምነስቲ ኢንተርናሽናልን ህይወማን ራይትስ ዎችን ሓዊሱ እቲ ዝወረደ ጥቕዓታትን ብርሰታትን ምቕራቡ ብምግላፅ እቲ ሰብ ትርጉምን ካብዚኸ ከመይ ምልዓል ይክኣል ዝበልን ከምዝዘተየሉ ሓቢሩ። ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ዋና ፅሓፊ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣቶ ሚካኤል በርሀ ካብ ቦስተን ማሕበር ልምዓት ትግራይ ካብ እትምስረተሉ 1989 ኣ\ፈ ን32 ዓመታት እንታይ ዓይነት ስራሕ ከምዝሰርሐትን ቅድሚ ክልተ ዓመት ንዝቅፀሉ ሰለስተ ዓመታት ክትሰርሖም ሒዛቶም ዝነበሩ ፍልይ ዝበለ ስትራተጂካዊ ትልሚ እንታይ ሓንፂፃ ከምዝነበረትን ኣብቲ ዋዕላ ዝርዝር ከምዘቕረበ ይገልፁ። ኣብቲ ዋዕላ ካብ መንጎ ዝነበሩ ክፍልታት ወይ Rooms ነቲ ሓደ ናይ Clubhouse Room ብምትሕብባር ከም ፓነሊስት ኮይኑ ዝሰርሕ ድማ ኣብ Michigan State University ፕሮፌሰር ኣንትሮፖሎጂ ዝኾነ ዶክተር ኤሪክ ሞንጋመሪ መብዛህቲኡ ስርሑ ኣብ ምዕራብ ኣፍሪካኣብ ሃይማኖት ሰላምን ግጭትን፣ጂኦፖለቲክስ፣ዝውውር ደቂ ሰባት /Human Trafficking/ ፣ምምካት ግብረ ሽበራ ዘተኮረ ከምዝኾነ ብምግላፅ ንፖለቲካ ቀርኒ ኣፍሪካ ንነዊሕ ግዜ ክከታተል ከምዝፀንሐን ከምዝከታትልን ይግለፅ።ኣብቶም ዝሓለፉ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ድማ ይፍፀም ኣሎ ዝበሎ ምፅናት ዘርኢ ጠጠው ንምባልን ድምፂ ኣብ ምስማዕን ተፀሚዱ ከምዝርከብ ይገልፅ። ኣብዚ ኣጋጣሚ ብዙሓት ክኢላታት፣ተጋሩ ናይ ታሪኽ ምሁራን፣ገጠምቲ፣ሙዚቀኛታት፣ብዛዕባ ታሪኽ፣ባህሊ ንኣብነት ኣሸንዳ፣ሰላምን ምክእኣልን ኣብ መንጎ ሃይማኖታታ፣ብዛዕባ ናይ ኣፍሪካ ጂኦፖለቲካ፣ተዘራሪብና ኢና።ናይ ብሓቂ ብዛዕባ ዓሚቕ ባህላዊ ፀግታት ክልል ትግራይን ተጋሩን ዘቲና ኢና። ናብቲ ዋዕላ ፍልስጤማዊያን ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት፣ስለ መሬቶም ይቃለሱ ንዘለው ህንዳዊያን ሓረስቶት ዝሕለቑ፣ተጠቀምቲ መሬቶምን ማዮምንክኾኑ ዝቃለሱ ደቂ ኣባት ኢንዲያን ኣሜሪካን፣Black Lives Matters ካልኦትን ግንዛበ ክፈጥሩ ናብቲ ኣጋጣሚ ከምዝዓደሞም ይገልፅ። ዝርዝር ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ዕጡቓት ህወሓት ጃምላዊ ጭፍጨፋ ፈጺሞም ክብል ይከስስ

ኣብ ሰሜን ወሎ ወረዳ ቆቦ፡ ኣጋምሳ ኣብ ዝተባህለት ቁሸት ፡ ዕጡቓት ህወሓት ጃምላዊ ጭፍጨፋ ፈጺሞም ክብል ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ከሲሱ። ወሃቢ ቃል ክልል ኣምሓራ ኣቶ ግዛቸው ሙሉነህ ሎሚ ኣብ ባህርዳር ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ፡ ተፈጺሞም ዝተባህሉ ጃምላዊ ጭፍጨፋ፡ ብዝተወሃሃደ መልክዕ ንዓለም-ለኸ ማሕበረ ሰብ ንምቕራብ ብሰብ ሞያ ይጽናዕ ኣሎ ኢሉ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available  ነዚ ክሲ ዝምልከት ግብረ መልሲ ብህወሓት ዝምራሕንገዛእ ርእሱ ምምሕዳር ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኢሉ ዝጸውዕ ወኪል ኣብ ኣመሪካ እንተረኺብና ክነቅርበልኩም ኢና::


“ሕድገት ዘይህብ ግዜ፤ ንምስግጋር ናብ ደሞክራያዊት ኤርትራን ርጉእ ቀርኒ-ኣፍሪቃን” ዝተሰምየ ዓውደ መጽናዕቲ ተኻዪዱ

ትካል መጽናዕቲ ኤርትራውያን ንፖሊሲን ስትራተጂን ዝተሰምየ ማሕበር ተመራመርቲን ሞያውያንን ኤርትራውያን ኣብ ስደት፡ ብቐዳም 14 ነሓሰ 2021 ኣብ ካቶሊክ ዩኒቨርስቲ፡ ዋሺንግተን ዲሲ ቀዳማይ ዋዕላኡ ኣቃኒዑ። ኣብቲ ኣብ ትሕቲ “Time is of the Essence: For Transition to Democratic Eritrea and Stable Horn of Africa.” (“ሕድገት ዘይህብ ግዜ፤ ንምስግጋር ናብ ደሞክራያዊት ኤርትራን ርጉእ ቀርኒ-ኣፍሪቃን”) ዝብል ቴማ ዝተኻየደ ናይ ሓደ መዓልቲ ጻንሖት፡ ንሽዱሽተ ኣርእስታት ኣመልኪቱ ተዛትዩ። ኣብቲ ከባቢ ሰዓት 10፡00 ንግሆ ብዝክረ-ሰማእታት ተኸፊቱ፡ ብቛንቋ ትግራኛን ዓረብን ናይ እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም ቃል ድሕሪ ምቕራቡ፡ እቲ ወረቓቕቲን ውጽኢት ዘተን ብእንግሊዘኛ’ዩ ቀጺሉ። መኽፈቲ ቃል ዘስምዐ ፕረዚደንት እቲ ማሕበር ዶክተር ቶማስ ሰሎሞን፡ ንኣድላይነት ከምኡ ዝበል ሞያዊ ምትእኽኻብ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ፈለማ ንዕላማታትን ሸቶታትን እቲ ማሕበር ዘርዚሩ። ድሒሩ፡ ዶክተር ቶማስ ሰሎሞን ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃቦ ሓጺር ቃለ-ምልልስ ንኣመሰራርታን ቀንዲ ዕላምታትን እቲ ማሕበር ኣመልኪቱ፡ እቲ ማሕበር ኣብ ፈለማ 2020 ኣቢሉ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንዝምዕብል ዝነበረ ኣሰካፊ ተርእዮ ጽሑፍ ብምውጻእ ከም ዝጀመረ ይገልጽ። ድሒሩ ግን እቲ ምጥርናፍ ዓብዩስ ሓያሎ ሞያውያን ክጠራንፍ ከም ዝበቕዐን ኣብ ኣፍልጦን መጽናዕቲን ዝተመርኰሰ ፍልጠት ዘካፍለሉ መገዲ ኣብ ከም ዝኣተወ ይገልጽ። ኣብቲ ቀዳም ዝወዓለ ዓውደ-መጽናዕቲ፡ ናይ ክብሪ ዕዱም ኰይኖም ነቲ ኣጋጣሚ ዝኸፈቱ ፕሮፈሰር በረኸት ሃብተስላሴ፡ ቃሎም ብመንገዲ መበሃህሊ ርሑቕ (ማንዛ)’ዮም ሂቦም። ፕሮፈሰር በረኸት፡ እቲ ማሕበር ከተኵረሉ ዘለዎ 10 ነጥብታት ብምዝርዛር፡ ዝያዳ ግን ኣብቲ ወሰንቲ ዝብሉወን ሰለስተ ነጥብታት ጸቒጦም ተዛሪቦም። እቲ ማሕበር ንህሉዊ ምዕለታት ሃገርናን እቲ ዞባን ኣመልኪቱ ክዓዪ፣ ኣካል ምፍልላይ ዘይኰነስ በቲ ሞያዊ ዓቕምታቱ ዜጋታት ክሓቍፍን ከቀራርብን እቲ ሳልሳይ ድማ ክህሉ ምስ ዝኽእል ሃጓፋቱ እቲ ሓቛፊ ኩሉ ዜጋ ቅዋም ስለ ዝዀነ ኣብኡ ጸቒጡ ክሰርሕ ፕሮፈሰር በረኸት ኣዘኻኺሮም። ድሕሪ ናይ ዶክተር ሳባ ተስፋሃንስ ምርቕቲ ዓውዲ ፖለቲካዊ ስነ-ፍልጠትን ኣፈታትሓ ግርጭታትን ንጸጋታትን ድኻማትን ድሕሪ ለውጢ ኤርትራ ኣብ ዝተኰረ ወረቐት፣ እቲ መደብ ናብ ምዕዳል ኣፍልጦን ብ”ጕጅለ-13” ተባሂሎም ዝጽውዑ ሞያውያንን ምሁራንን ኤርትራውያን’ዩ ሰጊሩ። እቶም ጉጅለ ኣብ 2000 ብ “ማኒፈስቶ በርሊን” ዝፍለጥ ደብዳበ ናብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝጸሓፉ’ዮም። ኣብቲ ኣጋጣሚ፡ ገና ቅድሚ ግዜኦም ዘጠንቀቑን ኤርትራ ከይትኸዶ እትፍራሕ መገዲ ዘመልከቱን ብምዃኖም ፍሉይ ክብሪ ዝግበርኦም ምዃኖም ኣዳለውቲ ኣመልኪቶም። መንግስቲ ኤርትራ፡ (ብዛዕባኦም ብዝምልከት)፡ ሃገር ገና ብናይ ደገ ተጻብኦታት ኣብ ሓደጋ እንከላን ብናይ ደገ ድፍኢትን ንናይ ካልእ ኣጀንዳ ንምግልጋልን (ዝተበገሰ`ዩ) ብምባል’ዩ ዝገልጾ ነቲ ምትእኽኻብ። ብምቕጻል፡ ኣከታቲሉ ንተራ፡ ሓላፍነትን ተመራመርቲን ሞያውያንን ኤርትራ ንውሕስቲን ሰላማዊትን ኤርትራን ቀርኒ ኣፍሪቃን ዝብል ወረቓቕቲን መዛተዪ ዛዕባታትን ብፕሮፈሰር ኣርኣያ ደበሳይ፡ ኣቶ ኑረዲን ዓብደልቃድርን ፕሮፈሰር ኪዳነ መንግስትኣብን ቀሪቡ። ድሕሪ ነፍሲ-ወከፍ ወረቐት ተሳተፍቲ ኣብ ጉጅለ ተኸፋፊሎም ክዛተዩን ውጽኢት ክትዖም ከካፉን መድረኽ ተኸፊቱ ነይሩ። ናይ መጨረሽታ መደብ እቲ ዓውደ-መጽናዕቲ ብዶክተር ኣስቴር ኣለምሰገድ፡ንሓደገኝነት ለበዳ ኮቪድ-19፡ ብሕልፊ ድማ ምስ ኤርትራ ኣተሓሒዙ ዝቐረበ’ዩ ነይሩ። ሓያሎ ካብቲ ዝቐረበ ወረቓቕቲን ዘተን ሞያዊን ኣካዳሚያዊን ትሕዝቶ ዘለዎ ደኣ ይዅን እምበር፡ ፖለቲካዊ መርገጺ እቲ ማሕበር’ውን ዘመልክት’ዩ ነይሩ። ትካል መጽናዕቲ ኤርትራውያን ንፖሊሲን ስትራተጂን ፖለቲካዊ ጸግዒ ዘለዎ ማሕበር ድዩ ንዝብል ሕቶ፡ ዶክተር ቶማስ ሎሚ ኣብ ኤርትራ ምስ ዘሎ ኩነታት ንዝዀነ ነገር ካብ ፖለቲካ ነጺልካ ክትርእዮ ከም ዝኸብድን ዋላ’ኳ ሞያዊ ማሕበር ክኸውን ጥራይ እንተ ደለዩ ክጽለዉ ግድን ምዃኑን የብርህ። ትካል መጽናዕቲ ኤርትራውያን ንፖሊሲን ስትራተጂ ኣብ ዓሰርተ ንኡሳን ጨናፍር ኣተኲሩ’ዩ ዝሰርሕ(ከም ዝሰርሕ ይገልጽ)። ንሳተን ድማ ንሕርሻ ባህሪያዊ ሃብቲን፣ ባህሊን ስነ-ጥበብን፣ ቁጠባን ፋይናንስን፣ ትምህርቲን ስልጠናን፣ ሓይሊ ዕማም ንህጹጽ ሓደጋ፣ ጥዕናን ማህበራዊ ኣገልግሎትን፣ ሕጊን ጸጥታን፣ መራኸቢ ብዙሃን፣ ምሕደራ፣ ከምኡ’ውን ሳይንስን ቴክኖሎጂን የጠቓልላ።  ኣባል ቦርድ ማሕበርን ኣካል ንኡስ-ጨንፈር ሳይንሳን ቴክኖሎጁን ዝዀነት ዶክተር ኤደን ተስፉ፡ ምርቕቲ ስነ-ቀመም ካብ ዩኒቨርስቲ ኣስመራን ዳሕራይ ናይ ዶክተረይት ትምህርቲ ድማ ኣብ ዋሺንግተን ዩኒቨርስቲ ናይ ሰንት-ልዊስ፡ ብዛዕባ’ቲ ኣተኲሮም ዝሰርሑሉ ዓውዲን ተራ ደቀንስትዮን ኣብቲ ማሕበር ንድምጺ ኣመሪካ ቃላ ሂባ ነይራ። ኣተኵሮ እቲ ኣብ ሳይንስ፡ ቴክኖሎጂን ቍጽሪን ኣመልኪቱ ዝሰርሕ ንኡስ-ጭንፈር በብእዋኑ ንዝህሉ ጠለብ ክምልስ ዝሕልን ምዃኑ ትጠቅስ። ተሳትፎ ደቀንስትዮ ወትሩ ትሕቲ’ቲ ዝድለ መጠን ደኣ ይዅን እምበር፡ ብሕልፊ እኳ ኣብ መሪሕነት እቲ ማሕበር ግን እኹል ውክልና ከም ዘሎ ትሕብር። ንጽማቝ ውጽኢት ክትዕን ለበዋታትን ብምቕራብ ዝተዛዘመ ናይቲ ዕለት ምትእኽኻብ፡ ንተሳተፍቲ ኣብ እዋን ድራርን ሙዚቃን ዝያዳ ክላለዩን ክለዋወጡን ዕድል ብምሃብ ተዛዚሙ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ምስ ሚ/ጉ/ወ ኢትዮጵያ ተራኺቦም ተዘራሪቦም

ገሊኦም መርገፅታት ኣመሪካ ህወሓት ዘይሕጋዊ ተግባራቱ ንኽቅፅለሉ ዘተባብዑ እዮም ክብል መንግስቲ ኢትዮጵያ ገሊፁ ። ምኽትል ቀዳማይ ሚኒስትርን ሚኒስትር ጉዳያት ወፃእን ደመቀ መኮንን ምስ ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ጄፍሪ ፌልትመን ተራኺቦም ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ኢትዮጵያ ዘትዮም። ህወሓት ካብ ተግባራቱ ንኽቁጠብ ኣመሪካ ብግልፂ ክትኩንኖ ኣቶ ደመቀ መኮንን ምሕታቶምን፤ ኣምባሳደር ጄፍሪ ፌልትማን ብወገኖም እቲ ቅልውላው ብሰላማዊ መንገዲ ክፍታሕ ሓቲቶም ክብሉ ነቲ ዘተ ኣመልኪቶም ንድምጺ ኣመሪካ መብርሂ ዝሃቡ ወሃቢ ቃል ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ተዛሪቦም። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ሎሚ ቱርኪ ኣትዮም ኣለዉ ። ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ናብ ቱርኪ ቅድሚ ምኻዶም ትማሊ ሰሉስ ኣብ ኤርትራ አላጊሶም ምንባሮም ምንጭታት ካብ ኣስመራ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊፆም።ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራርቦም ሰበስልጣን ኤርትራ ኣወንታ ይኹን ኣሉታ ኣይሃቡሉን። ብመሰረት መብርሂ ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እቶም ምኽትል ቀዳማይ ሚኒስትር ህወሓት ኣብ ልዕሊ ኣባላት እዚ ሰሜን ፈፂሙዎም ንዝተባህለ ሓደጋ ሓዊሱ ስጋብ ሐጂ ንዘለዉ ተግባራቱ ዘርዚሮም ኣረዲኦምዎም ክብል ሓቢሩ። ንዘተ ክልቲኦም ኣመልኪቶም ድምጺ ኣመሪካ መብርሂ ዝሃቡ ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳይት ወፃኢ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ከምዝበልዎ ህወሓት ኣብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ይፍፅሞም ንዘሎ ዘይሕጋዊ ተግባራት ንኽቅፅለሉ ገሊኦም መርገፅታት ኣመሪካ ዘተባብዕዎን ናብኡ ዝወገኑን እዮም ስለዝኾነ ህወሓት ካብ ተግባራቱ ንኽቁጠብ ኣመሪካ ብግልፂ ክትኩንኖ ምኽትል ቀዳማይ ሚኒስትርን ሚኒስትር ጉዳይት ወፃኢን ደመቀ መኮንን ሓቲቶም ኢሎም። "ብመዳይ እቶም ምኽትል ቀዳማይ ሚኒስትርን ጉዳያት ወፃእን ኣብዚ ጉዳይ ንመፃኢ ኢትዮጵያ ኣመልኪቶም መንግስቲ ኣመሪካ ሓደሓደ ዝወስዶም መርገፅታት ግልፅነት ዝጎደሎምን ናብቲ ዘይሕጋዊ ጊጅለ ዘዳለዉ ከምዝመስሉ ፣ እቲ ዘይሕጋዊ ጉጅለ ተግባራቱ ንክቅፅል ዘተባብዕዎ ምዃኖም ገሊፆም ፤ መንግስቲ ኣመሪካ ንርክብ ክልቲኤን ሃገራትን ንሰላም ሃገራት እቲ ኸባብን ክበሃል ብግልፂ እቲ ሓይሊ ይፍጽሞ ዘሎ ተግባር ብፍላይ እቲ ናብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ዝገብሮ ዘሎ ምንቅስቃስ ጠጠው ከብል ብግልፂ ቋንቋ ተዛሪቦሞም ።" ኣምባሳደር ጄፍሪ ፈልትማን ብወገኖምኣመሪካ ኣብ ሉኣላውነትን ሓድነትን ኢትዮጵያ ዘየማትእ መርገፂ ከምዘለዋ ብምግላፅ እቲ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዘሎ ቅልውላው ብሰላማዊ መንገዲ ክፍፅሕ ሓቲቶም ክብሉ ኣምባሳደር ዲና ተዛሪቦም ። " ርክብ ክልቲኤን ሃገራት ዝያዳ ንንምሕያል ከምዝድለ ብወገኖም ዘሎ ድልየት ኣልዒሎም እዮም ። ይኹን 'ምበር ነቲ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ሃገርና ዘሎ ቅልውላው ብሰላም ክፍታሓ ኣብ ዝኽእለሉ መንገዲ ኣድሂቦም እዮም ዘተ ኣካይዶም።" ይኹን'ምበር ኲናት ቅድሚ ምጅማሩ ኣትሒዙ መንግስቲ ምስ ሕወሓት ዘለዎ ኣፈላላይ ንምፅባብ ዝተፈላለዩ ኣማራፅታት ሰላም እንተቅረበ'ውን ህወሓት ክቅበሎም ዘይምኽኣሉ ኣቶ ደመቀ መኮንን ንኣምባሳደር ጄፍሪ ፌልትማን ኣብሪሆምሎም ። "ስለዝኾነ ድፍኢት ክግበረሉ ዝግባእ ብግብረሽበራ ንዝተበየነ ህወሓት እዩ" ምባሎም ኣምባሳደር ዲና ወሲኾም ገሊፆም። ህወሓት ብወገኑ መንግስቲ ፌደራል ኣማራፅታት ዘተ ክቅበል ከምዘይደሊ ክገልፅ ምፅንሑ ዝዝከር እዩ። ስምምዕ ሰላም ምቁራፅ ተፃብኦ ንኽትግበር ዝተፈላለዩ ነጥብታት ቅድመ ኹነት ዘቀመጠ ህወሓት ፤ ኣብ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ዝኣተወሉ ምኽንያት መንግስቲ ነቶም ዘቀመጦም ቅድመ ኹነት ንኽቅበልን ብኹሉ ኣንፈታት ክልል ትግራይ ዝተዓፅዉ በርታት ንኽኽፈቱ ፅዕንቶ ንምግባር እዩ ምባሉ ይፍለጥ ። ኣብዚ እዋን ነቲ ዘሎ ቅልውላው ንምፍታሕ ብመዳይ መንግስቲ ምስ ሕወሓት ዝገብሮ ዘተ ክህሉ 'ዶ ይኸእል ክብል ዝቐረበ ሕቶ ኣምባሳደር ዲና ኣብዚ እዋን መንግስቲ ብዘቀመጦ ኣንፈት ነቲ ቅልውላው ንምፍታሕ ንፓርቲታት ፖለቲካ ክልል ትግራይ ሓዊሱ ምስ ኩሎም ፓርቲታት ፖለቲካ ኢትዮጵያ ዘተ የካይዱ ምህላዉ ገሊፆም ። ኣምባሳደር ጄፍሪ ፌልትማን ምስ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ክራኸቡ መደብ ከምዘይነበሮም ኣምባሳደር ዲና ሓቢሮም ። ኣብቲ ቅድሚ ሐዚ ናብ ኢትዮጵያ ዝገበርዎ ምብጻሕ ግን ምስቶም ቀዳምይ ሚኒስትር ተራኺቦም ምዝታዮም ኣብቲ እዋን ኣብ ኢትዮጵያ ኤምባሲ ኣመሪካ ገሊፁ ነይሩ ። ትማሊ ምስ ኣቶ ደመቀ መኮንን ዝዘተዩ ኣምባሳደር ጄፍሪ ፌልትማን ሎሚ ድማ ምስ ሚኒስትር ሰላም ሙፈሪሃት ካሚልን ላዕለዋይ ዓቃቢ ሕጊ ዶ/ር ጌድዎን ጢሞትዎስን ክዝትዩ ምዃኖም ኣምባሳደር ዲና ተዛሪቦም ። ቅድሚ ናብ ኢትዮጵያ ምብፆሖም ናብ ጁቡቲ ከይዶም ዝነበሩ ኣምባሳደር ጄፍሪ ፌልትማን ኣብዚ ጉዕዘኦም ናብ ሕቡራት ሃገራት ዓረብ ኤምሬት'ውን ክበፅሑ እዮም ። ይኹን'ምበር ኣብ ክልቲኤን ሃገራት ዝገብርዎ ምብፃሕ ንጉዳይ ኢትዮጵያ ዝምልከት ይኹን ኣይኹን መንግስቲ ኢትዮጵያ ሓበሬታ ከምዘይብሉ ኣምባሳደር ዲና ገሊፆም ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ንስራሕ ንምብፃሕ ናብ ቱርኪ ምኻዶምን ኣብዚ እዋን ኣንከራ ከምዝርከቡን ቤት ፅሕፈቶም ሎሚ ኣፍሊጡ ። ከምኡ'ውን ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ቅድሚ ናብ ቱርኪ ምብራሮም ንሓደ መዓልቲ ኣብ ኤርትራ ምብፀሖም ፀብፃባት ካብ ኣስመራ ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሮም ። ይኩን 'ምበር ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም ሰበስልጣናት መንግስቲ ግን ነዚ ከረጋግፁ ኣይከኣሉን ።


ክልል ቤንሻንጉል ኣብ ልዕሊ ግድብ ህዳሴ መጥቓዕቲ ከካይዱ ይዳለው ኔሮም ዝበሎም ዕጡቓት ስጉምቲ ምውሳዱ ኣፍሊጡ

ቢሮ ሰላምን ህንጸትን ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ "ኣብ ልዕሊ 170 ዕጡቃት ዴሞክራስያዊ ምንቅስቃስ ህዝቢታት ጉሙዝን ዕጡቃት ህወሓትን ስጉምቲ ወሲደ" ከምዝበለ ዝመጸና ዜና ኣፍሊጡ። ሓላፊ’ቲ ቢሮ ኣቶ ኣብዮት ኣልቦሮ "እቶም ዕጡቃት፣ ዝሓለፈ ሰንበት፣ ናብ ግድብ ህዳሴ ዝወስድ መገዲ ቆሪጾም መጥቃዕቲ ንክፍጽሙ ይዳለው ነይሮም" ኢሎም። ነዚ ብዝምልከት ግብረ መልሲ ንክህቡ ዝተሓተቱ ወኪል ንመቐለ ዘመሓድር ዘሎ ብህወሓት ዝምራሕ ንገዛእ ርእሱ ምምሕዳር ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ዝብል ፡ "ነዚ ኣብ ሓሶት ዝተመርኮሰ ጠቀነ፣ ግብረ መልሲ ምሃብ ኣየድልዮን" ኢሎም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣብ ከተማ አዲስ አበባ ብዝሃረመ ከቢድ ዝናብ ሸሞንተ ሰባት ሞይቶም

ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ በረድ ሓዊሱ ትማሊ ሶሉስ ዝሃረመ ዝናብ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት እታ ከተማ ኣብ ልዕሊ ህይወት ሰብን ንብረትን ጉድኣት ከምዝወረደ ኮሚሽን ስራሕ ኣመራርሓ ስግኣት ሓደጋ ባርዕ ሓዊ ገሊፁ። ኣብ ንፋስ ስልኪ ክፍለ ከተማ ላፍቶ መካኒሳ ካብ መንጎ ነበርቲ ቐፅሪ መካነ እየሱስ ቤተ ክርስቲያን ህይወት ሸሞንተ ሰባት ምጥፍኡ እቲ ኮሚሽን ሓቢሩ። ናይቲ ቤተ ክርስቲያን ፕረዚደንት ቀሺ ዮናስ ይገዙ ኣብ ልዕሊ ዓሰርተ ሓሙሽተ መራሕቲ ስድራ እውን ጉድኣት ወሪዱ ኣሎ ኢሎም። ኣብ ካልኦት ክፋላት እታ ከተማ ብሰንኪ እቲ ዝናብን ውሕጅን ዝወረደ ጉድኣት ንብረት ዛጊት ኣይተፈለጠን።ምኽትል ከንቲባ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ ህይወቶም ንዝስኣኑ ሓዘንን ብምግላፅ ንዝተጎድኡ ንምጥያሽ ምምሕዳር እቲ ከተማ ከምዝሕግዝ ሓቢረን ኣለዋ።


ጣሊባን ንኣፍጋኒስታን ይቆጻጸሩ፡ ኣብታ ሃገር ተዓስኪሮም ዝነበሩ ወተሃደራት ኣመሪካ ዝተሓዋወሰ ግብረ-መልሲ የርእዩ

ካብቶም ኣብ ፈለማ ናብ ኣፍጋኒስታን ዝተለአኹ ሓያሎ ወተሃደራትን ኣዘዝቲን ድሕሪ 20 ዓመታት እታ ሃገር ናብ ኢድ ጣሊባን ክትምለስ እንከላን ኣመሪካ ኣብ እትወጸሉን ሰዓታት ዝተሰምዖምን ርእይቶኦምን ንድምጺ ኣመሪካ አካፊሎም ኣሎ። ኣብቲ ኣብ ግዝኣት ሚዙሪ ዝርከብ ገዛኡ ኰይኑ፡ ኣብ ኣፍጋኒስታን ዝርአ ዘሎ ገስጋስ ኣብ ቴለቪዥን ዝዕዘብ ዝነበረ ስቲቭ ሃቸርሰን ንዝርኣዮ ክኣምን ኣይከኣለን። ኣባል ፍሉይ ኣሃዱ ኣብ ኣፍጋኒስታን ዝነበረ ሃቸርሰን፡“ምርኣዩ ዝከኣል ኣይኰነን። ሰይጎን ክትተሓዝ እንከላ ዘርኢ ምስሊ እንተ ተዓዚብካ ልክዕ ንዕኡ’ዩ ዘዘኻኽር። ክንደይ ክቡር ህይወትን ጸጋታትን ኣጥፊእናስ ከምዚ ኢሉ ኣብ ሓንቲ መዓልቲ ክፈርስ የሕዝን”ይብል ። ካብቶም ኣብ 2002 ናብ ኣፍጋኒስታን ዝተላእኩ ቀዳሞት ኣመሪካውያን ዝዀነ ሃቸርሰን፡ ንዳግመ-ምቁጽጻር ጣሊባን ኣብ ውልቁ ከም ዝመጾ’ዩ ዝርእዮ። ኣብቶም ኣሃዱ ክትትል በረራታት ዝዓዪ ዝነበረ ሃቸርሰን፡ ን20 ዓመታት ብሰላም ምሕላፉ’ውን ኣመሪካ ዘበገስቶ ተልእኾ ብዓወት ከም ዝዛዘመት ይገልጽ። እቲ ኣባል ሓይሊ ኣየር ነበር ኣመሪካ ኣብ ኣፍጋኒስታን ዝጀመረቶ ደሞክራሲ ናይ ምስራጽ ፈተነ ግን “ተዓዋቲ ዘይብሉ ኲናት” ተካይድ ምንባራ ይሕብር ።ንሓሳባት ብሓሳብ እምበር ብኣጽዋርን ሰራዊትን ምስዓሩ ከም ዘይከኣል፡ እቲ ፈተነ ደሞክራሲ ከም ዝፈሸለ ከኣ ይገልጽ። ሮንዳ ላውሰን፡ ቅድሚ 20 ዓመት ኣብቲ ኣብ ኣፍጋኒስታን ዝነበረ ዝዓበየ መዓስከር ሓይሊ-ኣየር ኣመሪካ ኰይና ንኣፍጋናውያን ስልጠና ኣብ ምሃብ’ያ ትሰርሕ ነይራ። ሕጂ ኣብ መሪላንድ ኰይና ነቲ ምልውዋጥ ሓይሊ ክትዕዘቦ እንከላ፡ “እቲ ምእማኑ ዘጸግም ቅልጣፈ ናይቲ ፍጻመታ’ዩ” ትብል። “ወተሃደራት ኣፍጋኒስታን ሃገሮም ክከላኸሉ ድሉውነት ውሑዲዎም ድዩ ወይስ ብርታዐ ናይ ጣሊባን’ዩ ክፈልዮ ኣይከኣልኩን። ብሓፈሻ ግን ኣዝዩ ዘሰንብድ’ዩ።” ንኸም በዓል ዳን ምዩለር ዝኣመሰሉ፡ ክልተ ግዜ ኣብ ኣፍጋኒስታን ዓስኪሮም ዝነበሩ ወተሃደራት ኣመሪካ ግን ምስሓብ ሰራዊት ኣመሪካ ግድንን ክኸውን ዘለዎን’ዩ። ብዅሉ ወገናታ ዘይጥዕምቲ ዝዀነት ኣፍጋኒስታን፡ ህላወ ሰራዊት ኣመሪካ ድሕሪ 20 ፍጹም ኣድላይነት ከም ዘይብሉን ምናልባት ጣሊባን ካብ መስመር ዝወጽእ እንተ መሲሉ ድማ ዘድሊ ግብረ-መልሲ ምሃቡን ምዃኑ ምዩለር ይዛረብ። ጣሊባን ዳጋም ንኣፍጋኒስታን ኣብ ዝቆጻጸረሉን ሓያሎ ዜጋታት ነብሶም ከድሕኑ ይፍትኑ ኣብ ዘለዉሉን ግዜ፡ መጻኢ እታ ሃገር ገና ኣይነጸረን።


ዓቃብ ሕጊ ኣብ ልዕሊ ላዕለዎት ኣመራርሓን አባላትን ህወሓት ዝመስረቶ ክሲ ኣብ ቤርት ፍርዲ ተሰሚዑ

ንዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ሓዊሱ ኣብ ልዕሊ ኣብ ማእሰርቲ ዝርከቡ ላዕለዎት ኣመራርሓን ኣባላትን ህወሓት ዓቃቢ ሕጊ ዝመስረተሎም ክሲ ሎሚ ኣብ ቤትፍርዲ ብንባብ ተሰሚዑ። ጠበቃታት ተኸሰስቲ፣ ዓማዊሎም ብዋሕስ ክፍትሑ ክሓቱ ከለዉ ዓቃቢ ሕጊ ድማ ተቃዊሙዎ። ቀዳማይ ደረጃ ተቃውሞ ክሲ ተኸሰስቲ ንምቅባል ቤት ፍርዲ መዓልቲ ቆፀሮ ሂቡ ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


ላዕለዋይ ኣባል መሪሕነት ሳልሳይ ወያነ ብርክት ዝበሉ ክስታት ተመስሪቱዎ

ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ተኣሲሮም ዝርከቡ ሓላፊ ጉዳያት ወፃኢን ርክባት ፖለቲካዊ ውድባትን ሳልሳይ ወያነ ኣቶ ሃይሉ ከበደ ብርክት ዝበሉ ክስታት ከምዝቐረቦምን ተፈሊጡ። ትንሳኤ ናይ ዝተብሃለ ትካል ገባሪ ሰናይ መስራቲትን ሓላፊትን መንእሰይ ገነት ብርሃኑ ( ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ሄቨን ብዝብል እትፍለጥ) ድማ ድሕሪ ናይ ኣርባዕተ ማዕልታት ማእሰርቲ ብዋሕስ ከምዝተፈትሐት ካብ ናይ ክልቲኦም ጠበቓታት ሓደ ዝኾኑ ኣቶ ክሩቤል ገብረእግዛብሄር ገሊፆም። ሓላፊ ጉዳያት ወፃኢን ርክባት ፖለቲካዊ ውድባትን ሳልሳይ ወያነ ዝኾኑ ኣቶ ሃይሉ ከበደ ዝሓለፈ ዓርቢ 7 ነሓሰ 2013 ዓ/ም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብፖሊስ ተኣሲሮም ቀዳም ቤት ፍርዲ ቀሪቦም ብዋሕስ ክወፁ ቤት ፍርዲ እንተወሰነ እውን ከይተፈትሑ ፀኒሖም መርማሪ ፖሊስ ትማሊ ሶኑይ ይግባይ ስለዝበለ ንድሕሪ ፅባሕ ሓሙስ ቆፀሮ ከምዝተውሃቦም ብዓል ሙያን ጠበቓን ሕጊ ኣቶ ክሩቤል ገብረ እግዚኣብሄር ገሊፆም።ኣብ ልዕሊ ኣቶ ሃይሉ ካብ መንጎ ዝቐረቡ ብርክት ዝበሉ ክስታት ኣብ ናይ ትግራይ ምርጫ ተሳቲፍካ ኣብ ቶጎጎ ዝተፈፀመ ዳብዳብ ነፈርቲ ብምዝርጋሕ ኣብ መንጎ ህዝብን መንግስትን ምርሕሓቕ ፈጢርካ ኣብ ግጭት ትግራይ ተሳቲፍካ ከይትኸውን ንጥርጥረካ ዝብሉን ካልኦትን ከምዝርከቡዎ ኣቶ ክሩቤል ሓቢሩ። ካብቶም ጠበቓታት ሓደ ምዃኖም ዝገለፁ ኣቶ ክሩቤል መስራቲትን ሓላፊትን ትንሳኤ ናይ ዝተብሃለ ገባሪ ሰናት ትካል ገነት ብርሃኑ ( ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ሄቨን ብዝብል እትፍለጥ)ኣዲስ ኣበባ ካብ ዝርከብ ቤት ፅሕፈት እቲ ትካል ካብ ዩኒቨርስቲ ደብረማርቆስ ዝመፁን ሓገዝ ክቕበሉ ኣብቲ ቤት ፅሕፈት ዝተረኸቡን ተምሃሮ ሓዊሱ ሓሙሽተ ሰባት 6 ነሓሰ ተኣሲሮም ትማሊ ሶኑይ ብዋሕስ ተፈቲሖም ኢሎም።ኣብ ልዕሊኦም ካብ ዝቐረቦም ክስታት ን’’ጁንታ ትሕግዙ ኢኹም’’ ዝብል ይርከቦም ብመሰረት ብዓል ሙያ ሕግን ጠበቓን ኣቶ ክሩቤል ገብረእግዚኣብሄር። እቲ ማሕበር ሕጋዊ ኣፍልጦን ፍቓድን ዘለዎም ምዃኑ ኣቶ ክሩቤል ወሲኾም ገሊፆም።ትንሳኤ ገባሪ ሰናይ ብኲናት ትግራይ ንዝተፀገሙ ወገናት ዝተፈላለዩ ሓገዛት ከቕርብ ዝፀንሐ ትካል እዩ። ቁፅሩ ንምግላፅ እንተተፀገሙ እውን ንብዙሓት ተኸሰስቲትን ናይ ክሲ ጉጅለታትን ዝከራኸሩ ብዙሓት ናይ ጠበቓታት ጉጅለታት ከምዘለው ዝሓበሩ ብዓል ሙያ ሕግን ጠበቓን ኣቶ ክሩቤል ገብረእግዚኣብሄር ንሶም ዝሳተፉሎም ኣብ ውሽጦም ካብ ሓደ ክሳብ ሓሙሽተን ልዕሊኡን ተኸሰስቲ ዝሓቖፉ ልዕሊ ሰላሳ ናይ ክሲ ጉጅለታት ጠብቓ ኮይኖም ይከራኸሩሎም ከምዘለው ሓቢሮም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣብ ከተማ ሃዋሳ መጥቓዕቲ ግብረሽበራ ክፍጹሙ ይዳለው ኔሮም ዝተባህሉ ውልቀሰባት ኣብ ቐይዲ ምእታዎም ተገሊጹ

ኣብ ሃዋሳ መጥቃዕቲ ግብረሽበራ ንክፍጽሙ ተዳልዮም ነይሮም ንዝበሎም ጥርጡራት ከምዝሓዘ፣ ቢሮ ሰላምን ጸጥታን ክልል ሲዳማ ኣፍሊጡ። እቶም ጥርጡራት ዝተባሃሉ ዝተታሓዙ ምስ 16 ቦምብታት ከምዝኾነ’ውን እቲ ዜና ጠቂሱ። ቢሮ ሰላምን ጸጥታን ኦሮምያ ብወገኑ ‘ኦነግ ሸኔ’ ኢሉ ንዝጸወዖ ጉጅለ ምስ ሓይሊታት ክልል ኦሮምያ ኣብ ቅሉዕ ውግእ ከምዝኣተወን፣ 'መገዲ ሞያሌ ተዓጽዩ’ ዝብል ሓበሬታ ግን ሓሶት ምዃኑ ይገልጽ። ብካልእ ወገን፣ ኣብያተ ጽሕፈት ጸጥታ ክልላት ሲዳማ፣ ኦሮምያን ደቡብን፣ ምስ ህወሓት ወጊኑ ንኢትዮጵያ ንምብታን ውዲት ፍሒሱ ንዝበልዎ ንገዛእ ርእሱ ሰራዊት ነጻነት ኦሮሞ ኢሉ ዝጽውዕ ሓይሊ ብሓባር ንምግጣም ሎሚ ኣብ ሃዋሳ ከምዝተሰማምዑ እቲ ዜና ይጠቅስ።


ፈስቲቫል ኤርትራውያን ሰሜን ኣመሪካ ተጸንቢሉ

መበል 47 ዓመታዊ ጽንብል በዓል ፈስቲቫል ኤርትራውያን ሰሜን ኣመሪካ ቀዳምን ሰንበትን 14ን 15ን ነሓሰ,2021 ኣብ ዋሺግተን ዲሲ ተኻዪዱ። ናይ ሎሚ ዓመት ፈስቲቫል ኤርትራውያን ኣመሪካውያን ከምቲ ናይ ቅድሚ ሎሚ ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ዘይኮነስ፡ ብጥርኑፍ ኣገባብ ኣብ ሓደ ቦታ ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ`ዩ ተኻይዱ። ኣብቲ ንክልተ መዓልታት፡ ቀዳመ-ሰንበት፡ መምርሕታት ኮቪድ ተኸቲሉ ዝተኻየደ ፈስቲቫል ኤርትራ፡ ካብ ዝተፈላለያ ግዝኣታት ኣመሪካ ዝመጹ ኣስታት ሓደ ሺሕ ዝኾኑ ተሳተፍቲ ተረኺቦም ኔሮም። ፍሉይ መለለይ ዓመታዊ ፈስቲቫላት ብዝተፈላለያ ግዝኣታት ዝቖማ ቁሸታት ማለት ዳሳት ክኾና ኸለዋ፡ ሎሚ ዓመት`ውን ንኹለን ብሄራት ኤርትራ፡ ባህልን ጥበብን ብዘንጸባርቕ መንገዲ ብመጠኑ ተደኩነን ኔረ። እተን ቁሸታት ብተወሳኺ ኣብ ኤርትራ ንዘሎ ማሕበረ-ኤኮኖሚያዊ ኩነታት ንምጉላሕ ጻዕርታት ከምዝገበራ`ውን ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦምን ወከልቲ ይገልጹ።  ናይ`ቲ በዓል ቀንዲ ዛዕባ ዝነበረ ብጸሓፊ ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን ፍትሕን ኣቶ ኣላሚን መሓመድ ስዒድ ካብ ኣስመራ ብርሕቀት ዝሃቦ ሰሚናር ክኸውን ከሎ፡ ንሱ ኣብ ዘርብኡ፡ “ኤርትራ ተጻብኦታት ሰጊራ ምሉእ ዓቕማ ናብ ማሕበረ-ኤኮኖሚያዊ ዕብየት ገጻ ኣብ ትምልሰሉ እዋን፡ ዞባዊ ተጻብኦታት ሕጂ`ውን ስለዘየብቅዐ ብምሉእ ዓቕማ ናብ ልምዓታዊ ለውጢ ከተድህብ ኣይክኣለትን፡” ኢሉ። ይኹን`ምበር ነቲ ዝተለምናዮ ዕላማ ስግኣት ዝነበረ ለበዳ ኮቪድ 19 ተቖጻጺርና እቲ ዝኸበደ ዞባዊ ተጻብኦ`ውን ሰጊርና ኣብ ዝሓሸ ውሑስ ኩነታት ስለዘለና ዘሰክፈና ነገር የለን ኢሉ። ብዛዕባ ፖለቲካዊ ኣርእስቲ ግን ኣየልዓለን። No media source currently available  ፈስቲቫል ኤርትራ 2021 ዋሺንግተን ዲሲ፡ ዝተፈላለዩ ኣብ ኤርትራ ዝፈርዩ ነገራት`ውን ኣላልዩ ነይሩ። ኣብቲ ኣጋጣሚ ካብ ኤርትራ ዝመጹን ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ዝጸንሑን ስነ-ጥበበኛታት ናይ ባህሊ መደብ ከቕርቡ እንከለዉ፡ ንህሉዊ ኩነታት ዝምልከት መጽናዕታዊ ጽሑፋት’ውን ቀሪቡ ነይሩ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣብ ምምሕያሽ ቆጠብቲ ጸዓት ኤለክትሪክ ዝነጥፍ በዓል ሞያ ኤለክትሪክ

እስቲፋኖስ ኣስናቀ ይበሃል።ኣብ ደቀምሓረ ዝነበር፡ኣብ ምምሕያሽ ቆጠብቲ ጸዓት ሞጎጎታት ዝነጥፍ በዓል ሞያ ኤለክትሪክ’ዩ።ጠንቂ ምብራስ ኣግራብ ንዝኾነ ናይ ዕንጸይቲ ሞጎጎን ሞቕሎን ኣመሓይሹ ብምስራሕ ምብራስ ኣግራብ ንምጉዳልን ካብኡ ሓሊፉ’ውን ንምውጋዱን ሓሊኑ ይሰርሕ ከምዘሎን ድሮ’ውን ሃልኪ ኤለክትሪክ ብፍርቂ ተጉድል ሞጎጎን ብኤለክትሪክ እትሰርሕ ሞቕሎን ከምዝሰርሕን ንድምጺ ኣመሪካ ተዛሪቡ’ሎ።ምስራሕ ናይ’ዘን መብሰሊ መግብታት ብዓብዩ ኣብ ምክልኻል ምብራስ ኣግራብ ካብ’ኡ ሓሊፉ’ውን ወጻኢታት ኣብ ምጉዳል፡ጥዕና ኣብ ምሕላውን ኣሳልጦን ረብሓታት ከምዘለዋ እስቲፋኖስ ተዛሪቡ’ሎ።  ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣብ ገለ ዞባታት ምዕራብ ኦሮምያ ኣገልግሎት መጉዓዝያን ኢንተርነትን ምቁራጹ ነበርቲ ገሊጾም

ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ዝርከባ ሓደሓደ ዞባታትን ከተማታትትን ኣገልግሎት መጓዓዝያን ኢንተርኔትን ምቁራፁ ነበርቲ እተን ከባቢታት ንድምጺ ኣመሪካ ተዛሪቦም ። ቤት ፅሕፈት ርክባት ኦሮሚያን ፓርቲ ብልፅግና ኦሮሚያን ብወገኖም "ንባዕሎም ግንባር ናፅነት ኦሮሞ " እናበሉ ዝፅውዑን መንግስቲ ድማ "ኦነግ ሸኔ" እናበለ ዝፅወዖም ዕጡቃት ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝሓዝዎ ብዙሕ ቦታ ከምዘየለ፡ እንተኾነ ሓሓሊፎም መገዲ ክዓፅዉ ከምዝፍትኑ ሓቢሮም ኣለው። ብኻልእ ወገን ኣብ መብዛሕቲኦም ከባብታት ኣርባዕቲኦም ዞባታት ወለጋ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚሩ ኣገልግሎት ኢንተርኔት ምቁራፁ ዘረጋገጹ ሓላፊ ኢትዮ ቴሌኮም ዞባ ምዕራብ " ብቴክኒካዊ ፀገም ምኽንያት ዝተቋረፁሎም ከባቢታት ንምትዕርራይ ንሰርሕ ኣለና" ኢሎም ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ሕ/ሃ ኣብ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ ትካላት ሻራዊ ፖለቲካዊ አጀንዳ ሒዘን ይሰርሓ ኣለዋ ንዝብል ክስታት ነጺግዎ

ኣብ ኢትዮጵያ ቤት ፅሕፈት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ቀረባ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃንን ስሩዓት መራኸቢ ብዙሃንን ናይ ሕቡራት ሃገራት ሰብኣዊ ትካላትን መሻርሕትን ኣብ ኢትዮጵያ ሻራዊ ፖለቲካዊ ኣጀንዳታት ሒዘን ይሰርሓ ኣለዋ ክብላ ምግላፀን ኣዚዩ ዘሻቕል እዩ ኢሉ።  እቲ ትካል ሎሚ ሶኑይ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ብሕቡራት ሃገራትን መሻርኽቱን ዝቐርብ ሰብኣዊ ሓገዛት ብኣርባዕተ መሰረታዊ መትከላት ሰብኣውነት፣ ዘይሻራዊነት፣ ብዘይኣድልዎን ብነፃነት ይሰርሕ ይብል። በዞም መትከላት እዚኦምን ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብምውህሃድን ሕቡራት ሃገራትን መሻርኽትን ኣብ ክልላትን ምምሕዳራት ከተማን ሓገዝ ንዘድልዮም ኩሎም ኣገዳሲ ሓገዝ እናገበሩ እዮም ይብል: ብምቕፃል ብጭቡጥ፣ገለልተኛ ብዘይኣድልዎን በቲ ፀገም ንዝተተንከፉ ህዝብታት ማእኸል ገይሮም ይሰርሑ ኣለው ኢሉ ።


ኢዜማ ንእዋናዊ ኩነታት ዝምልከት መግለጺ ሂቡ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ሃገራዊ ልኡላውነትን ድሕነት ህዝብን ናይ ምኽባር ወፍሪ ግብረ ሓይሊ ከጣየሽ ናይ ኢትዮጵያ ዜጋታት ንማሕበራዊ ፍትሒ (ኢዜማ) ፀዊዑ። ንህወሓት ደጊፍኩም ብዝብል ዝውሰዱ ናይ ጅምላ ስጉምትታት ብህፁፅ ደው ክብሉን ቅልጡፍ ናይ ምፅራይ ስራሕ ክስራሕን እቲ ፓርቲ ሓቲቱ ኣሎ። ኢዜማ ሎሚ ሶኑይ ኣብ ዝፀውዖ ጋዜጣዊ መግለፂ ብመሰረት ዝዘርግሖ ናይ ፅሑፍ መግለፂ ኣኽራሪ ብሄርተኛታት ምስ ዝብሎም ህወሓት ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝፈጠሮ ጥምረት ንሓድነትን ሰላም ኢትዮጵያ ካብ ዘሎ ሓደጋ ብተወሳኺ ንናይ ኢትዮጵያ ናይ ወፃኢ ፀላእቲ ዝበሉዎ መሳርሒ ብምዃን ኣብታ ሃገርን እዚ ዞባን ሓደጋ ከምዝፈጥር ኣገንዚቡ ኣሎ። ናይቲ ፓርቲ ፀሓፊ ኣቶ ኣበበ ኣካሉ ነቲ መግለፂ ብምንባብ ከምዝበሉዎ "እዚ ኣብ ኩላትና ኣንፀላሊዩ ዘሎ ሓደጋ ብብቕዓት ንምምካትን ንምትራፍን ኩላትና ብሓድነት ኣተኣኻኺቡ ከሰልፍ ዝኽእል ፌደራል መንግስቲ ብምዃኑ መንግስቲ ነዚ ግቡኡ ካብ ዝኾነ ይኹን እዋን ንላዕሊ ብዝለዓለ ብቕዓት ክዋፃእ ወታሃደራዊ፣ዓለምለኻዊ ርክባትን ፖሮፖጋንዳን ካብ መነባብርኦም ዝተመዛበሉን ዜጋታት ምሕጋዝ ዝከታተል ሃገራዊ ልኡላውነትን ድሕነት ህዝብን ናይ ምኽባር ግብረ ሓይሊ ብቕልጡፍ ክጣየሽን ናብ ስራሕ ክኣትውን ንሓትት’’ ይብል። እቲ ፓርቲ ኣተሓሳሲቡኒ ዝበሎ ካልእ ጉዳይ ንህወሓት ትድግፉ ኢኹም ዝተባህሉ ሰባት ብጅምላ ተኣሲሮም ዝበል እዩ።ዝፍፀም ማእሰርቲ ብብቑዕ መረዳእታን ምፅራይን ዝተመስረተ ክኸውን ከምዘለዎ ኣቶ ኣበበ ኣካሉ ገሊፆም።ቅድም ክብል መግለፂ ናይ መእረምታ ስጉምቲ ክውሰድ ከምዘውፅዑ ብምሕባር ሕጂ እውን ኣብ ልዕሊ ሃገራዊ ሓድነትን ሰላምን ዘንፀላለወ ሓደጋ ንምቕልባስ ዝውሰድ ስጉምቲ ንባሪ ሓቢርካ ምንባር ብዘይጎድእ መልክዑ ሕግን ስርዓትን ተኸቲሉ ክውሰድ ከምዘለዎ እናዘኻኸርና ናይ ዜጋታት ሰብኣዊ መሰላት ብዘይኣፈላላይ ብማዕረ ክኽበር ፃውዕትና ነሕልፍ ኢሎም።


ትካል መጽናዕቲ ኤርትራውያን ንፖሊሲን ስትራተጂን ቀዳማይ ዋዕላኡ ኣቃኒዑ

“ትካል መጽናዕቲ ኤርትራውያን ንፖሊሲን ስትራተጂን” ዝተባህለ ምትእኽኻብ ሞያውያንን ተመራመርቲን ኤርትራውያን ኣብ ስደት ብቐዳም 14 ነሓሰ 2021 ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ቀዳማይ ዋዕላኡ ኣቃኒዑ። ኣብቲ “Time is of the Essence: For Transition to Democratic Eritrea and Stable Horn of Africa” ማለት “ሕድገት ዘየፍቅድ ግዜ፡ መሳግሮ ንደሞክራሲያዊት ኤርትራን ውሑስ ቀርኒ-ኣፍሪቃን” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ፡ ኣብ ኣደራሽ ካቶሊክ ዩኒቨርስቲ ዝወዓለ ናይ ሓደ መዓልቲ ርክብ፡ ብኣካልን ማንዛን (ብርሕቐት) ኣስታት 150 ኤርትራውያን ተመራመርቲን ሞያውያንን ካብ ዝተፈላለየ ሃገራት ተሳቲፎም። መኽፈቲ ቃል ዘስምዐ ፕረዚደንት እቲ ማሕበር ዶክተር ቶማስ ሰሎሞን ከም ዝጠቐሶ እቲ ዓውደ-መጽናዕቲ፤ ንሞያውያንን ተመራመርቲን ኤርትራውያን ንዘሎ ጸገም ንምግጣም ዝዛትዩሉ መኣዲ ምፍጣር፣ ንጉዳይ ኤርትራን ነባሪ ሰላም ቀርኒ-ኣፍሪቃን ምዝርራብ፣ ኣብ ሓድሕድ ኤርትራውያን ተመራመርቲን ሞያውያንን ናይ ስራሕን ምሕዝነትን መስመር ምፍጣር፣ ከምኡ’ውን ንኣስጋእነት ለበዳ ኮቪድ-19 ኣብ ኤርትራ ንምስታይ ዝዓለመ’ዩ ። ኣብቲ ኣጋጣሚ ብኣካልን ማንዛን ሽዱሽተ ወረቓቕቲ ክቐርብ እንከሎ፡ ድሕሪ ነፍሲ-ወከፍ ጽሑፍ ድማ ክፉት ናይ ክትዕን ልውውጥን ባይታ ነይሩ። ኣብ ጕጅለታት ዝተመቓቐሉ ተዛተይቲ ድማ ድሕሪ ነፍሲ-ወከፍ ዘተ ውጽኢት ክትዖም ንተሳተፍቲ የካፍሉ ነይሮም። ኣብቲ ኣጋጣሚ’ውን ኣብ 2000 ዓመተ-ምህረት፡ ንሓደገኝነት ኤርትራ እትኸዶ ዘላ ኣንፈት ኣመልኪቶም ናብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ቅሉዕ ደብዳበ ንዝጸሓፉ 13 ኤርትራዊያን ምሁራንን ሞያውያንን ናይ ኣፍልጦን ምስጋናን ምስክር ተዋሂቦም። ሰለስተ ካብቶም ብልምዲ ብጉጅለ-13 ተባሂሎም ዝጽውዑን “ማኒፈስቶ በርሊን” ዝብል ክፉት ደብዳበ ዝጸሓፉን ኤርትራውያን ኣብቲ ኣጋጣሚ ብኣካል ክርከቡ እንከለዉ፡ ካልኦት ከኣ ናይ ጽሑፍን ድምጺን መልእኽቲ ሰዲዶም። ትካል መጽናዕቲ ኤርትራውያን ንፖሊሲን ስትራተጂን ኣብ ፈለማ 2020 ዝተመስረተ በርጌሳዊ ማሕበር ኰይኑ፡ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኣስታት 200 ዝበጽሑ ሞያውያንን ተመራመርቲን ዝሓቘፈ’ዩ። እዚ ማሕበር፡ ኣብ ዓሰርተ ንኡሳን ዓውድታት ኣተኲሩ ዝሰርሕ’ዩ። ነዚ ናይ ቀዳም ዓውደ-መጽናዕቲ ብዝምልከት ኣብ ዝመጽእ ዝሰፍሐ መደብ ክህልወና’ዩ።


ቃለ መሕትት ወኪል ትካል ስደተኛታት ሕ/ሃ ኣብ ጉዳይ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ኣብ ክልል ትግራይ

ንጉዳይ ስደተኛታት ኤርትራውያ፡ኣብ ኢትዮጵያ ብሕልፊ ከኣ ክልል ትግራይ ኣመልኪቱ ነዊሕ ከዛርብ ጸኒሑ’ዩ። በበይኖም ጸብጻበት ከመልክቱዎም ከም ዝጸንሑ፡ እቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት ግዳይ በበይኖም መጥቃዕታት ክዀኑ ጸኒሖም’ዮም። ነዚ ዝምልከት ምስ ምስ ፈይዝ ካሲና ካብ ቤት ጽሕፈት ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት (ዩ.ኤን.አች.ሲ.ኣር.) ካብ ኬንያ ኣዘራሪብናያ አለና። ሕቶ፡ ኩነታት’ቶም ኣብ ትግራይ ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ከመይ ከም ዘሎ’ዶ ክትሕብርኒ ትኽእሊ? መልሲ፤ ብሕልፊ እኳ ኩነታት’ቶም ኣብ ማይ-ዓይኒን ዓዱ-ሓሩሽን ዝርከቡ ስደተኛታት ንላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ኣዝዩ ኣሻቓሊ’ዩ ጸኒሑ። እዚ ዝገብሮ ቀንዲ ምኽንያት ከኣ ኣብ ውዑይ ግጭት ዝርከቦ ቦታ ብምዃኑ’ዩ። ኮሚሽን ስደተኛታት ካብ 13 ሓምለ ኣትሒዙ ናብዘን መዓስከራት መስመር ንምርካብ ከነናዲ’ዩ ጸኒሑ። ድሕሪ ነዊሕ ዝርርብ ግን ኣብ 30 ሓምለ ጥራይ’ዩ ኮሚሽን ስደተኛታትን ካልኦት መሻርኽቲን ኣብ ዓዲ-ሓሩሽን ማይ-ዓይኒን መስመር ክረክብ ክኢሉ። ኩነታት እቲ መዓስከር ኣዝዩ ኣሰካፊ ምዃኑ ምግማት ኣየጸግምን። ኮሚሽን ስደተኛታት መሰረታዊ ቀረባት ከም እኽሊ፡ ዘይቲ፡ ማይን ካልእን ከባጽሕ ክፍትን’ዩ ጸኒሑ። ካልኦት መሻርኽቲ ኣካላት’ውን ናብቲ ቦታ ዘድልዩ ቀረባት ክዕድሉ ኣብ ጻዕሪ’ዮም ጸኒሖም። እቲ ኩነታት ኣዝዩ ኣሰካፊ’ዩ፣ ኮሚሽን ስደተኛታት ግን ኵሉ ዝከኣሎ ይግበር ኣሎ። ሕቶ፡ ጸጥታ’ቲ መዓስከር ስደተኛታት፡ ብሕልፊ ድማ እተን ክልተ መዓስከራት ሕጂ ከመይ ኣሎ ትብሊ? መልሲ፡ ክትግምትዮ ከም እትኽእሊ ኩነታት ኣብ ክልል ትግራይ ቀልጢፉ’ዩ ዝለዋወጥ ዘሎ። ገለ ካብቲ እንሰምዖ ሓበሬታ ካብቶም ስደተኛታት ባዕሎም፡ ሰራሕተኛታት ወሃብቲ ኣገልግሎትን ኣብኡ ዘለዉ መሰኻኽር ወይ ካልእ ኣካላት ከተጻርዮ ከቢድ’ዩ ዘሎ። ሓደ ክብሎ ዝኽእል ግን ሕጂ ኣብ ክልቲኡ መዓስከራት ተዛማዲ ርግኣት ኣሎ። እዚ ማለት ግን ዋላ’ኳ ምስቶም ስደተኛታት ምርኻብ ይከኣል ደኣ ይሃሉ እምበር፡ ምስ ስእነት ጸጥታ እቲ ከባቢ፡ መሰረታዊ ቀረባት ንምርካብ ግን ገና ኣጸጋሚ’ዩ ዘሎ። እቲ ኩነታት ተቐያያሪ’ዩ ዘሎ። ምስ ኵሉ ሕጽረታትን ማሕለኻታትን ግን ዝከኣለና ክንገብር ንሰርሕ ኣሎና። ሕቶ፡ ቅድሚ ቀረባ ግዜ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ዝርከቡ ኤርትራውያን እቶም ስደተኛታት ናብ ውሑስ ቦታ ክግዕዙ ሰለማዊ ሰልፊ ኣካዪዶም ነይሮም። እቲ ክግዕዙሉ ዝሕሰብ ዘሎ ቦታ ኣብ ክልል ኣምሓራ ዲዩ ዝኸውን ዘሎ? ምስ’ዚ ሕጂ እቲ ኲናት ናብ ክልል ኣምሓራን ዓፋርን ምልሓሙ እቲ ቦታ ክሳብ ክንደይ’ዩ ውሑስ? መልሲ፤ ንዝሓለፉ ኣዋርሕ፡ ኮሚሽን ስደተኛታት፡ ውሑስ ቦታ ከናዲ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ክሓቶ ጸኒሑ’ዩ። እቲ ዕላማ ናብ ካልእ ውሑስ ስፍራ ንምግዓዞም’ዩ። ካብ 26 ሰነ ኣትሒዝና ድማ ኣብ ከባቢ ደባት ዝተባህለ ናይ ክልል ኣምሓራ ቦታ ተፈልዩልና። ሕጂ ከኣ ኣብ ኣለምዎች ዝብሃል ቦታ ሓድሽ መዓስከር ንምቛም ኣበርቲዕና ንሰርሕ ኣሎና። እዚ መዓስከር ኣስታት 25-ሽሕ ስደተኛታት ክሕዝ’ዩ ትጽቢት ዝግበሮ። ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ከም እንሰርሕ መጠን፡ እዚ ሓድሽ ቦታ ንስደተኛታት ውሑስ ክኸውን ከም ዘለዎ ንሕናን ካልኦት መሻርኽቲናን ንሰሓርሉ ኣሎና። ጸጥታዊ ውሕሰነት ጥራይ ዘይኰነስ ካልእ መሰረታዊ ቀረባት ዝረኽቡሉ ቦታ ክኸውን’ውን ኣብ ምስራሕ ኢና ዘሎና። ሕቶ፤ እቲ ኲናት ሕጂ ናብ ክልል ኣምሓራ’ውን ይልሕም ብምህላዉ፡ ምስቲ ዘሎ ስእነት ጸጥታ ካልእ ዝሓዝኩሞ ውሕስነት ኣሎ ዲዩ? ምስ’ዚ ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነታት ካልእ ኣማራጺ’ውን እንተለኩም? መልሲ፤ እቲ መደብ እዚ ንሰርሖ ዘሎና መዓስከር ኣለምዎች ንስደተኛታት ውሑስ ምዃኑ ምርግጋጽ’ዩ። ምስ’ዚ ዝካየድ ዘሎ ኲናት እቲ ቀዲሙ ዝመጽእ ውሕስነት ጸጥታ ስለ ዝዀነ፡ ንዕኡ ከረጋግጹልና ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሰርሕ ኣሎና። ምስ ገስጋስ እቲ ኲናት ግን ሕጂ ዘሎ ቀዳምነት ነቶም ኣብ ማይ-ጸብሪ ዝርከቡ ስደተኛታት ብቕልጡፍ ናብ ዝወሓሰ ቦታ ምግዓዞም’ዩ። ሕቶ፤ ኣቐዲመ ጠቒሰዮ ከም ዝነበርኩ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ንምግዓዝ’ቶም ስደተኛታት ዝምልከት ሰለማዊ ሰልፊ ተኻዪዱ ነይሩ። ካልእ ምጥቃስ ዘድልዮ ድማ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ሓይሊ፡ ምግዓዝ እቶም ስደተኛታት ብድሌቶም ክኸውን ከም ዘለዎ መግለጺ ኣውጺኡ ነይሩ። ስለዚ እቶም ስደተኛታት’ከ ብዛዕባ ምግዓዞም ኣፍልጦን ድሌትን ከም ዘለዎም ተሓቲቶም ዲዮም? ዶስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝበሎ ጥራይ’ዩ ክኸውን? መልሲ፤ ከም ዝጠቐስክዮ ኣብ ፍጹም ድሌት እቶም ስደተኛታት ዝምርኮስ’ዩ። እቶም ስደተኛታት እንታይ ይደልዩ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኰነስ ሓፈሻዊ ፖሊሲ ኮሚሽን ስደተኛታት’ዩ። እቶም ስደተኛታት ናብ ካልእ ሃገር ክኸዱ ወይ ድማ ናብ መበቆላዊ ስድራኦም ክምለሱ ምሉእ ፍቓድ ክህሉዎም ኣለዎ። ስለዚ ከኣ ምስቶም ስደተኛታትን ወኪላትን መን’ዮም ናብቲ ሓድሽ መዓስከር ኣለምዎች ክግዕዙ ፍቓደተኛታት ዝዀኑ ኣብ ምዝርራብ ኢና ዘሎና። ኣብ ርእሲኡ ከኣ ዳሕራይ እቲ መዓስከር ምስ ቆመ ውሑስ መሰጋገሪ መስመር ክንረክብ ንሰርሕ ዘሎና። ኵሉ እዚ ናይ ምግዓዝ መስርሕ ግን ብድሌትን ፍቓድን እቶም ስደተኛታት’ዩ ክኸውን። ሕቶ፡ ቅድሚ ሓጺር እዋን፡ ኮሚሽን ስደተኛታት፡ ኣብ ልዕሊ’ቶም ስደተኛታት መጥቃዕቲ ይወርድ ከም ዘሎ መግለጺ ኣውጺኡ ነይሩ። እቲ ኲናት ካብ ዝጅምር ንደሓር ብበይኖም ሓይልታት ግፍዒ ክወርዶም ከም ዝጸንሐ ክዝረብ ጸኒሑ’ዩ። ነዚ ዝምልከት ብወገን ኮሚሽን ስደተኛታት ዝካየድ መርመራ እንተሎ ክትሕብርኒ? መልሲ፡ ከም ኮሚሽን ስደተኛታት መጠን ዕዮና ድሕነትን ምክትታል ውሕስነትን ስደተኛታት’ዩ። ዝኾነ ነገር ከጓንፍ ከሎ ነቶም ስደተኛታት ወይ ካልእ ኣካላት ንሓትትን ኩነታት ክንከታተል ንፍትንን። ሕጂ ነቲ ዘሎ ኩነታት ዘኽብዶ ግን እቲ ቦታ ኲናት ዝካየዶ ዘሎ ምዃኑ’ዩ። ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ግፍዒ ክፍጸም ከሎ ግን ናብቶም ዝምልከቶም ኣካላት ኢና እንመርሖን ምጽራይ ክግበር ምክትታል እንገብረሉን። ነዚ ጉዳይ ዝምከቶም ከኣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያን ካልኦት ኣካላት ኣህጉራውያን ትካላት ከም ህዩማን ራይትስ ዎችን ኣለዉ። ከም ኮሚሽን ስደተኛታት መጠን ግን ቀዳምነታትና እቶም ስደተኛታት ውሑሳት ምህላዎምን መሰረታዊ ቀረባት ምርግጋጽን’ዩ። ሕቶ፡ ሕጂ ኣብቲ መዓስከር ስደተኛታት ክንደይ ሰባት ከም ዘለዉ ቍጽሪ ኣለኪ’ዶ? መልሲ፤ ኣብ ክልቲኡ መዓስከራት ማይ-ዓይኒን ዓዲ-ሓሩሽን ብድምሩ ኣስታት 23-ሽሕ ስደተኛታት ኣለዉ። ሕቶ፤ እቶም ኣብ መዓስከራት ሽመልባን ሕጻጽን ዝነበሩ ልዕሊ 20-ሽሕ ዝበጽሑ ስደተኛታት’ከ እንታይ ኣሎ ደሃዮም? ቅድሚ ገለ እዋን ቤት-ጽሕፈትኩም ኣብቲ ቦታ ከም ዘየለዉ መግለጺ ኣውጺኡ ነይሩ፣ ብዛዕባ ብሓይሊ ናብ ኤርትራ ዝተመልሱ ስደተኛታት ምህላዎም’ውን ይዝረብ’ዩ’ሞ ብዛዕባኦም እንታይ ክትብልና ትኽእሊ? መልሲ፤ እቲ ኲናት ገና ኣብ ከይዲ ብምህላዉ ምጽራይ ኣጸጋሚ’ዩ ዘሎ። መዓስከራት ሽመልባን ሕጻጽን ኣብቲ ኲናት ተደምሲሰን’የን። ስለዚ እምበኣር ነቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት ሃለዋቶም ንምፍላጥ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ይገብሮ። ኮሚሽን ስደተኛታት ብጉዳይ እዞም ስደተኛታት ኣዝዩ ተሻቒሎ’ዩ ዘሎ። ምስ መሻርኽቲ ኣካላት፡ ንኣብነት ከም ቤት ጽሕፈት ጉዳይ ስደተኛታትን ተመለስቲን ኢትዮጵያ (ኣራ) ሃለዋት እዞም ስደተኛታት ንምርካብን ዘድሊ ሓገዛት ንምብጻሕን ክንሰርሕ ጸኒሕናን ገና ሕጂ’ውን ኣሎናን። ሕቶ፤ ብዛዕባ’ቶም ናብ ኤርትራ ብዘይ ድሌቶም ተመሊሶም ዝብሃሉ’ኸ? ምስ መንግስቲ ኤርትራ ዝገበርኩሞ ምዝርራባት ኣሎ ድዩ? መልሲ፤ ክሳብ ሕጂስ ኣይፋልን። ቀዳምነትና ዘሎ ነቶም ኣብ ኢትዮጵያ ዘለዉ ስደተኛታት ንምሕጋዝ’ዩ። ከም ዝፍለጥ ኣስታት 96-ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታትን ኣስታት 600-ሽሕ ዝበጽሑ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዝተመዛበሉ ተጋሩን ስለ ዘለዉ ቀዳምነታትና ናብኣቶም’ዩ ዘሎ። ሕቶ፤ ካብ ኲናት ሃዲሞም ናብ ኣዲስ-ኣበባን ካልእ ውሑስ ቦታታት ክልል ኣምሓራን ዝኸዱ ኤርትራውያን ዳሕራይ ተገፊፎም ናብቲ መዓስከራት ከም ዝምለሱ’ሞ ንዝኸፍአ ሓደጋ ዘቃልዕ ኩነታት’ዩ ገጢሙዎም። ኮሚሽንኩም ኣንጻር’ቲ ግድዱ ምምላስ ምትእትታው ክግብር ፈቲኑ ነይሩ’ዶ? መልሲ፡ ብዛዕባኦም ሓበሬታ ኣይነበረናን። እቶም ትካልና ዝፈልጦም እቶም ኣብ ኣዲስ-ኣበባን ክልልትግራይን ዘለዉ ስደተኛታት’ዮም። ንዓኣቶም ከኣ ብዛዕባ ድሕነቶም ንምርግጋጽ ክንሰርሕ ጸኒሕና። ቀዳምነታትና ከኣ ምስቶም ዝምልከቶም ኣካላት መንግስቲ ብምትሕብባር ሃለዋት እቶም ስደተኛታት ምግባርን ናብ ውሑስ ቦታ ዝግዕዙሉ መገዲ ምንዳይን’ዩ። ሕቶ፤ ብወገን ፈደራላዊ መንግስቲ ኲናት ክኸፍት ምዃኑ መግለጺ ኣውጺኡ ነይሩ። እቲ ኲናት ናብ ካልኦት ክልላት ይልሕም ከም ዘሎ መጠን፡ ውሕስነት የሎን። ትካል ኮሚሽን ስደተኛታት ነቶም ስደተኛታት ናብ ሳልሳይ ሃገር ንምግዓዞም መደብ ኣለዎ’ዶ? መልሲ፤ ሕጂ ዘሎ ቀዳምነታትና ናብ ሳልሳይ ሃገር ንምግዓዝ ዘይኰነስ ነቶም ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታትን ኣብ ውሽጢ ዓዲ ዝተመዛበሉ ተጋሩ’ሞ ክንበጽሖም እንኽእል ናይ ህይወት ኣድሕን ሓገዝ ንምቕራብ’ዩ። እቲ ኩነታት ከመይ ከም ዝምዕብል ርኢና ከኣ ናብ ካልእ ርሑቕ መደባት ክንሓስብ ንኽእል ንኸውን። ሕቶ፤ ቅድሚ’ቲ ኲናት ክሳብ 96-ሽሕ ዝበጽሑ ስደተኛታት’ዮም ነይሮም። እቶም ኣብ ማይ-ዓይኒን ዓዲ-ሓሩሽን ዝርከቡ ስደተኛታት ኣብ መፋርቕ ዕስራ-ሽሕ እንተዀይኖም እቶም ዝተረፉ ኣስታት 70-ሽሕ ዝበጽሑ ስደተኛታት’ከ ኣበይ’ዮም ዘለዉ? ደሃዮም ኣለኪ’ዶ? መልሲ፤ ምስቲ ዝከይድ ዝነበረ ኲናት ሃለዋት’ቶም ስደተኛታት ንምፍልጥ ኣዝዩ ኣጸጋሚ’ዩ ነይሩ። ከምቲ ዝበልኩዎ መዓስከራት ሽመልባን ሕጻጽን ስለ ዝተደምሰሳ’ውን ደሃይ’ቶም ኣብኡ ዝነበሩ ስደተኛታት ምፍላጥ ኣይተኻእለን። ሕጂ ክንረኽቦም እንኽእል እቶም ኣስታት 23-ሽሕ ዝበጽሑ ስደተኛታት ኰይኖም ናብ ውሑስ ቦታ ከንግዕዞም ንጽዕር ዘሎና ኢና። ብሰንኪ’ቲ ኲናት ከኣ ሃለዋት እቶም ካልኦት ስደተኛታት ንምፍላጥ ኣጸጋሚ’ዩ። ምስ ዝምልከቶም ኣካላት መንግስቲ ኢትዮጵያ ደሃዮም ንምግባር ግን ኣብ ምስራሕ ኣሎና። ሕቶ፤ ኩነታት’ቶም ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ዘለዉ ስደተኛታት’ከ ከመይ ይመስል? ባዕላቶም መጺኦም ዝምስገቡ ኣለዉ ድዮም? መልሲ፤ ባዕላቶም እቶም ስደተኛታት ብወለንትኦም መጺኦም ክመዝገቡ ጸኒሖም። ኮሚሽን ስደተኛታት ከኣ ገለ ሓገዛት ክገብረሎም ጸኒሑ’ዩ። ንኣብነት ነቶም ዝመጹና ስደተኛታት መለለዪ ወረቐት ስደተኛታት ክንህብ ጸኒሕና። እዚኣቶም ካብ ክልል ትግራይ ሃዲሞም ዝመጹ ስደተኛታት’ዮም። እቲ እንህቦ ናይ ስደተኛታት መለለዪ ወረቐት ንሰለስተ ዓመት ዝጸንሕ’ዩ። ስለዚ እቶም ብፍቓዶም ናብ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ዝርከብ ቤት-ጽሕፈትና ዝመጹ ስደተኛታት ይውስኽ’ዩ ዘሎ። ሕቶ፤ ብዛዕባ’ቶም ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ቍጽሪ ኣለኪ’ዶ? ክንደይ ዝበጽሑ’ዮም? መልሲ፤ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ምስ ዝርከብ ቤት-ጽሕፈትና ኣረጋጊጸ ክነግረኪ እመርጽ። ምሉእ ትሕዝቶ ቃለ መሕትት ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available No media source currently available


ሚ/ሳይንስን ትምህርትን ኢትዮጵያ ኣብ ኣርባዕተ ዩኒቨርሲቲታት ክልል ትግራይ ዝነበሩ ኣስታት 10 ሽሕ ተማሃሮ ካብቲ ክልል ምውጹኡ ኣፍሊጡ

ሚኒስትሪ ሳይንስን ትምህርትን ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ትግራይ ካብ ዝርከቡ ኣርባዕተ ዩኒቨርሲቲታት ልዕሊ 10 ሽሕ ተማሃሮ ክወፁ ከምዝገበረ ኣፍሊጡ ። እቶም ተመለስቲ ተማሃሮ ብወገኖም ህወሓት እቶም ተዋጋእቲ “ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ”ዮም ዝብሎም ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ግን ተዋጋእቲ ኣካል’ቲ ኣሸባሪ ዝተሰምየ ውድብ ዝብሎም ንኸተማ መቐለ ድሕሪ ምቁፅፃሮም ምስ መግቢ ተተሓሒዙ ቀረባት እናቀነሰ እተመፀ'ኳ እቲ ህዝቢ ግን ኣብ ጎኖም ኮይኑ ይተሓባበሮም ምንባሩ ተዛሪቦም ። ሚኒስትሪ ሳይንስን ላዕለዎት ትምህርትን ኣብቲ ሎሚ ዘውፀኦ መግለፂ ተመረቅቲ ዓመተ ትምህርቲ 2013 ዝነበሩ ተማሃሮ እተን ዩኒቨርስትታት ዘይዛዘምዎ ትምህርቶም ዛዚሞም ዝምረቅሉ ኩነታት ከመዓራሪ ምዃኑ ሓቢሩ። ሎምዘበን ብዛዕባ ዘይምረቁ ተምሃሮ ግን ዝበሎ ነገር የለን።  ሚኒስትሪ ሳይንስን ላዕለዎት ትምህርትን ኢትዮጵያ ስጋብ ትማሊ 06 ነሓሰ ኣብ ውሽጢ ሽዱሽተ ሰሙን ኣብ ክልል ትግራይ ካብ ዝርከቡ ዩኒቨርሲታት መቐለ፣ኣኽሱም፣ዓዲግራትን ራያን ዝነበሩ 10,164 ተማሃሮ ካብቲ ክልል ምውፅኡ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ፌስቡኩ ሓቢሩ ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


መግለጺ ክልል ትግራይ

"ሓይልታት ትግራይ ምስ ሰራዊት ግንባር ናጽነት ኦሮሞ ብሓባር ንምስራሕ ኣብ ስምምዕነት ዝበጽሑ፡ ሃገርን ህዝብን ናብ ገደል የእቱ ንዘሎ ናይ ጥፍኣት ሓይሊ ንምውጋእ’ዩ፡” ክብል ንመቐለ ዘመሓድር ዘሎ ብህወሓት ዝምራሕ ንርእሱ መንግስቲ ክልል ትግራይ ኢሉ ዝፅውዕ: ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ። ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ትማሊ ኣብ ዝሃቦ መግለፂ ንባዕሉ ሰራዊት ናፅነት ኦሮሞ ኢሉ ዝፅውዕ መንግስቲ ድማ ሸኔ እናበለ ዝፅወዖን ህወሓትን ሓቢሮም ክሰርሑ ዕላዊ ምግባሮም ሓዱሽ ነገር ኣይኮነን ክብል ገሊፁ እዩ።እቲ መግለጺ ኣብ ክልል ዓፋር ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ዜጋታት በጺሑ ዝተባህለ ጉድኣት ብዘይሻራዊ ዓለምለኻዊ ትካል ክጻረይ ድማ ሓቲቱ ኣሎ። ቀዳሞት መስረቲ ግንባር ናፅነት ኦሮሞ ነቲ ናይ ጥፍኣት ሕብረት ኢለን ዝገለፅኦ ከምዝኹንንዎ ኣየጠራጥርን ክብላ ሓላፊት ፕረስ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ቢልለኔ ስዩም ተዛሪበን። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ፕረ.ባይደን ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ናብ ኢትዮጵያ ክምለሱ ሓቲቶም

ፕረዚደንት ኣመሪካ ጆ ባይደን ኣብዚ ወሳኒ እዋን ንፍሉይ ልኡኽ ጀፍሪ ፌልትማን ናብ ኣዲስ ኣበባ ክምለሱ ከምዝሓተቱዎም ኣብ ቤተ መንግስቲ ዋይት ሃውስ ኣማኻሪ ሃገራዊ ፀጥታ ፕረዝዳንት ጄክ ሱሊቫን ገሊፆም። ንሶም ትዊተር ኣብ ዝዘርግሑዎ መልእኽቲ ንኣዋርሕ ዝቐጸለ ኲናት ናብዛ ዓባይ ሃገር ብተወሳኺ ውግእ ዘይድሕን ግዙፍ መከራን ምክፋፍልን ኣስዒቡላ እዩ ኢሎም። ኩሎም ወገናት ብቅልጡፍ ናብ ናይ ልዝብ ጠረጴዛ ክመፁ ንፅውዕ ኢሎም። ብተመሳሳሊ ዜና ቤት ፅሕፈት ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣመሪካ ትማሊ ኣብ ዘውፅኦ ሓፂር መግለፂ ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ጀፍሪ ፌልትማን ካብ 15 ክሳብ 24 ነሓሰ 2021 ናብ ጁብቲ፣ኢትዮጵያን ሕቡራት ዓረብ ኤምሬትስን ዝበጽሑ ገሊፁ ኣሎ። ፍሉይ ልኡኽ ፌልትማን ምስ ላዕለዎት ሰበስልጣን ሰለስቲኣን ሃገራት ተራኺቦም ኣመሪካ ሰላም ንምትብባዕን ምርግጋእን ብልፅግናን ቀርኒ ኣፍሪቃ ክትድግፍን ዘለው ዕድላት ንምዝርራብ እዩ።


'ጸብጻብ ኣምንስቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሰንብድ መልክዕ'ቲ ኩናት'ዩ' ሰኔተር ጂም ሪሸ

ኣብ ክልል ትግራይ ብዛዕባ ተፈፂሙ ዝብሃል ፆታዊ መግሃስቲ ብኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ዝወፀ ፀብፃብ ብቀጥታ ናይ መሰኻኽር ቃል ዝሓዘ ዘሰንብድ መልክዕ ኵናት ክልል ትግራይ እዩ ክብሉ ኣብ ሰኔት ኣመሪካ ላዕለዋይ ኣባል ኮሚቴ ርክባት ወፃኢ ዝኾኑ ሰኔተር ጂም ሪሸ ኣብ ዘውጽእዎ ናይ ትዊተር መልእኽቲ ገሊጾም። እቲ ናይ ትዊተር መልእኽቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ፀብፃብን ኣብ ክልል ትግራይ ቅድሚ ሎሚ ንዝወፁ ፀብፃባት ሰብኣዊ መግሃስትን ዝሃቦ ናይ መጀመሪያ ግብረ መልሲ ዝሕብሮ መንግስቲ ኣብ መላእ እታ ሃገር ንዘለው ብርክት ዝበሉ ግጭታትን ሰብኣዊ ቅልውላዋትን ፀማም እዝኒ ይህቦ ከምዘሎ እዩ ይብል ። ንሶም ኣብ መልእኽቶም ክሕደት፣ምዝባዕ ንተኣማንነት ጉጅለታት ሰብኣዊ መሰላት ምጥቃዕን ናይቲ መንግስቲ ተኣማንነት ዝሽርሽርን ኣብ ኢድ ኣብቲ ኵናት ይሳተፉ ዘለው ተዋሳእቲ ዒላማ ኮይነን ዘሰቅቕ መከራ ይወርደን ንዘለዋ ደቂ ኣንስትዮ ዘለዎ ሸለልትነት ዝገልፅን እዩ ኢሎም።


ጉጅለ ህዝባዊ ዲፕሎማሲ ኢትዮጵያ ትኹረቱ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያት ከምዝገብር ኣፍሊጡ

ጉጅለ ህዝባዊ ዲፕሎማሲ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ሃገራዊ ኩነታት ጸጥታ፣ ትኹረቱ ውሽጣዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ከምዝግበር ኣፍሊጡ። ዓለምለኸ ማዕኸናት ዜና "ንዝፍንውዎ ናይ ሓሶት ሓበሬታ" ዝበሎ ጸብጻባት ከምዝብድህ’ውን ገሊጹ። እቲ ጉጅለ ህዝቢ ትግራይ ንደቁ ኣብ ኩናት ንከየእትዎም መልእኽቲ ከሕልፍ’የ’ውን ይብል። ቅድሚ ዓሰርተ ዓመታት ከምዝተመስረተ ዝገልጽ እቲ ጉጅለ ዲፕሎማሲ፣ ብዛዕባ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት እናኸደ ብዛዕባ መርገጺ ኢትዮጵያን እቲ ጉዳይ ብቀረባ ንዝምልከተን ሃገራት መብርሂ ከምዝሃበ ይገልጽ። ኣባላት’ታ ጉጅለ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ተመሳሳሊ ስጉምቲታት ምፍጻም ኣገዳሲ’ኳ እንተነበረ እዋናዊ ሃገራዊ ኩነታት ግና ሓድሽ አንፈት ምስዓብ ግድን ገይሩዎ ኣሎ ይብሉ ። ካብ ኣባላት መሪሕነት ሓደ ኣቶ ጥበቡ በለጠ፣ "ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዘሎ ጸገም፣ ብዙሕ ህዝቢ ንሓደጋ ዝተቃለዐሉ ኩነታት ኣሎ። ንኢትዮጵያ ዘፋለጡ ቅርስታትን ቤተ እምነትን ንሓደጋ ዝተቃልዕሉ፣ ከም ላሊበላ ኣብ ሓደጋ ወዲቆም አለው። ስለዚ፣ ነዞም ሓደጋታት ብምንካይ ኣብ ሞንጎ ሕብረተሰብ ምርድዳእ ንክህሉ፣ ገበነኛታት ናብ ፍርዲ ንክቀርቡ ጸቅጢ ምፍጣር፣ ንሉአላዊነት ኢትዮጵያ ዝዳፍኡ ኩነታት ሱዳናዊያን ንዶብና ጥሒሶም አትዮም እዮም። ፐብሊክ ዲፕሎማሲ ነዞም ኩነታት ብደረጃ ሃገር ክሰርሐሎም እዩ" ኢሎም። አካቢ’ቲ ጉጅለ ኣቶ ጌታቸው ጥበበ ብወገኖም፣ ህወሓት ብፓርላማ ኢትዮጵያ ጉጅለ ሽብር ተባሂሉ ቅድሚ ምስያሙ፣ እቲ ነገር ብሰላማዊ ኣገባብ ንክዛዘም ተበግሶ ከምዝገበረ ጠቂሶም: እንተኾነ ሃገራዊ ኩነታት ሎሚ እናተጋደደን እናባኣሶን ስለዝመጸ፣ እቲ ጉጅለ መርገጺኡ ብግልጺ ንክገልጽ ከምዘገደዶ ኣቶ ጌታቸው አይከወሉን። ብመንጽር’ዚ፣ ጉጅለ ህዝባዊ ዲፕሎማሲ፣ ዓለምለኸ መሓውራት ዜና ኣንጻር ኢትዮጵያ የቃልሐኦ ኣለዋ ንዝበልዎ ግጉይ ሓበሬታ ክምክቶ እዩ ኢሎም:: "ብደረጃ ዓለም፣ ዓይኑ ዘፍጠጠ፣ ብግልጺ፣ ሕብእብእ ዘይብሉ፣ መርገጺ ዝሓዙን ኤቲክስ ዘይብሎምን ዓለምለኸ መሓውራት ዜና፣ አብ ልዕሊ ሃገር ዝወፈርሉ ጊዜ እዩ። ትሕስው ኣለኹም ኢልና ኣሰርና ክነንብር ኢና።" ውግእ ዘስዕቦ ጥፍኣት ኣበርቲዖም ዝገለጹ ኣቦ መንበር'ቲ ጉጅለ ነቶም "እምቢ ባሃልቲን ልዕሌና ተዋጋኢ የለን ዝብሉ መራሕቲ ህወሓት፣ ህዝቢ ትግራይ ደቁ ንከይግብር መልእኽቲ ኣማሓላሊፎም::"


ኩነታት ክልል ትግራይ ናብ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ክልሑኽ ከምዝክእል ሕ/ሃ ሓቢሩ

ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት ኩነታት ኣብ ክልል ትግራይ ዘይሃድአን ተኣፋፊን፣ ናብ ክልላት አምሓርን ዓፋርን ክልሑኽ ከምዝኽእልን አተሓባባሪ ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራት ከምዘፍለጠ ገሊጹ። ህወሓት እቶም ተዋጋእቲ “ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ” ዮም ዝብሎም ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ግን ተዋጋእቲ ኣካል’ቲ ኣሸባሪ ዝተሰምየ ውድብ ዝብሎም ሓይልታት ናብ’ተን ክልላት ድሕሪ ምስጋሩ፣ ኣብ ክልል ኣምሓራ ኣስታት 200 ሽሕ ኣብ ክልል ዓፋር 76 ሽሕ ሰባት ከምዝተፈናቀሉ እቲ ወሃቢ ቃል ሓቢሩ። "ኣብ ጋሊኮማ ዓፋር ብከቢድ ብረት ተደብዲቡን መኻዚኖ ተቃጺሉን" ዝብል ሪፖርት ከምዝበጽሖን የጻርዮ ከምዘሎን ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ ኣሎ። እቲ ወሃቢ ቃል ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ፣ ቀረብ ሰብኣዊ ረድኤት ምሒር ከምዝተማሓየሸን ኣስታት 75 ሚእታዊት ከባቢታት ትግራይ ምብጻሕ ከምዝተኻኣለ ኣፍሊጡ። እንተኾነ ዝኣክል ረድኤት ገና ከምዘይተረኸበ ጠቂሱ። ናብ ክልል ትግራይ እንኮ መእተዊ ብክልል ዓፋር ዝሓልፍ ጽርግያ ጥራሕ ኮይኑ ከምዘሎ፣ ብሰንኪ ጸገም ጸጥታን ፍተሻታት ምትዕንቃፋት ከምዘሎ እቲ ወሃቢ ቃል ገሊጹ። ኣገልግሎት በረራ ነፋሪት ሕቡራት ሃገራት ዝሓለፈ ሰሙን ካብ አዲስ አበባ ናብ መቐለ ክልተ ጊዜ ከምዝተሳለጠ፣ ሰራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራት ካብ መቐለ ናብ ሰመራ’ውን ከምዝተፈጸመ እቲ ዜና ጠቂሱ።


መግለጺ ብልጽግና ፓርቲ ክልል ኣምሓራ

ቤት ጽሕፈት ፓርቲ ብልጽግና ክልል ኣምሓራ ብንፋስ መውጫን ወልድያን ሸሊኹ ንክኣትው ዝፈተነ ሓይሊ ንክምለስ ከምዝተገብረ ኣፍሊጡ። ሓላፊ እቲ ቤት ጽሕፈት ኣቶ ኣብራሃም አለኸኝ ምስ ሓለፍቲ ብሄራዊ ምንቅስቃስ አምሓራን ዴሞክራሲያዊ ምንቅስቃስ አምሓራን ኮይኖም ኣብ ባህርዳር መግለጺ ሂቦም ኣለው። ኣቶ አብራሃም ኣለኸኝ "ብፓርላማ ኢትዮጵያ ኣሸባሪ ዝተባሃለ ህወሓት፣ ንኢትዮጵያ ብሕልፊ ድማ ንኣምሓራ ይኸቦም ኣሎ" ኢሎም። ንሶም ወሲኾም "ብንፋስ መውጫን ብወልድያን ሸሊኹ ክኣቱ ዝፈተነ ሓይሊ፣ ብህዝቢ፣ ፍሉይ ሓይሊን መከላኸሊ ሰራዊትን ንክምለስ ተገይሩ፣ ወረራ ኣብ ዝፈጸመሎም ከባቢታት፣ ንደቂ ኣንስትዮ ደፊሩ፣ ንዓበይቲ የሳቂ፣ ንመናእሰያት ይቀትል ኣሎ" ኢሎም ከሲሶም:: "ህወሓት ወያነ ወራር ካብ ዝጀመረሉ ዕለት ኣትሒዙ፣ ዕለታዊ ዝቆጻጸሮም ከባቢታት ብርክት ዝበሉ እዮም። ኣብ ሰሜን ወሎ፣ ኣብ ደቡብ ጎንደር ንፋስ መውጫ ዝላዓለ ምንቅስቃስ ዝገብረሉ ኩነታት እዩ ዘሎ። አብ ዝኣተዎም ከባቢታት ከቢድ ኪሳራ ኣብ ምብጻሕ እዩ ዝርከብ። ንዓበይቲን መናእሰያትን እናሃደነ ይቀትል። ንደቂ አንስትዮ ይደፍር፣ ንህጻናት የሸማቅቆም ኣሎ።" እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ ፈደራል መንግስቲ "መንግስቲ ክልል ትግራይ ፈሪሱ እዩ። ኣብ ትግራይ ስልጣን ዘለዎ ጊዚያዊ ምምሕዳር እዩ" ይብል። ወሃቢ ቃል መንግስቲ ክልል ትግራይ ዝባሃል ኣቶ ጌታቸው ረዳ ትማሊ ኣብ ቴለቭዥን ትግራይ ቀሪቡ ንእዋናዊ ኩነታት ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ ቃለ ምልልስ ከምዚ ኢሉ ነይሩ "መግለጺ ክልል ኣምሓራ፣ ሎሚ’ውን ግንባር ራያ እዩ ዝብል። ራያ ዑፍ’ውን አይትበረሉን። ወልድያ ነጻ መሬትና እዩ። ህዝቢ ባዕሉ ንባዕሉ ዘመሓድርን ናይ ምርግጋእ ስራሕ እዩ ይፍጽም ዘሎ። መርሳ ነጻ መሬትና እዩ። ይኹን’ምበር፣ መግለጺ ክልል ኣምሓራ ንመርሳ ነጻ ኣውጺእና ይብል ኣሎ። ካብ መን’ዮም ነጻ ኣውጺኦምዋ? ጽቡቅ ገይሮም እዮም ዝሕስው። ንሰብ ዘለዎም ንዕቀት እዮም ዝገልጹ" ክብል ተሰሚዑ ኣሎ። ኣብ ባህርዳር መግለጺ ዝሃቡ ሓለፍቲ ሰለስቲኤን ፓርቲታት፣ ህዝቢ ኣምሓራ ነቲ ናይ ህወሓት ፕሮፓጋንዳ ዝበልዎ ንከይደናገርን ብሓደ ደው ክብልን’ውን ከምዝጸውዑ ተገሊጹ'ሎ።  እቶም ሰበ ስልጣን፣ ኣብ መዕቆቢ ካምፕ ስደተኛታት ዓፋር ብህወሓት ተፈጺሙ ዝበልዎ ጥቅዓት ንዝተጎድኡ ሓዘኖም ገሊጾም፣ ንተፈናቀልቲ ዓለም ለኸ ደገፍ ንክብረሎም ጸዊዖም።


‘’ትግራይ ምፅባይ ይኣኽላ’’ ብዝብል ናይ ገንዘብ ምትእኽኻብን ምፍጣር ግንዛበን ዋዕላ ይካየድ ኣሎ

‘’ትግራይ ምፅባይ ይኣኽላ’’ \Tigray Cannot Wait\ ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭብጢ ወይ ቴማ ካብ ዙሪያ ዓለም ዝተዓደሙ ኣጋይሽ ዝሳተፍሉ ናይ ገንዘብ ምትእኽኻብን ግንዛበ ናይ ምፍጣርን ናይ ኢንተርኔት ወይ ቨርቹዋል ዋዕላ ይካየድ ኣሎ። ካብ ፍርቂ ማዕልቲ በዚ ናይ ከባቢና ስዓት ኣቆፃፅራ ጀሚሩ ኣብዚ ሕዚ ስዓት ኣብ ምክያድ ይርከብ።ገብረ ገብረመድህን ቅድም ኢሉ ካብ ኣተሓባበርቲ ናይቲ ፕሮግራም ንዶክተር ሙሉጌታ ገብረእግዚኣብሄር ኣዘራሪብና አለና ። እዚ ‘’ትግራይ ምፅማም ወይ ምፅባይ ይኣኽላ’’ Tigray Cannot Wait ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭብጢ ንሓደ ማዕልቲ ዝካየድ ዘሎ ናይ ቨርችዋል መደብ ብርክት ዝበሉ ዛዕባታት ክሳለጡ እዮም ብመሰረት ናይቲ ዋዕላ ኣተሓባባሪ ዶክተር ሙሉጌታ ገብረእግዚኣብሄር። ዶክተር ሙሉጌታ ገብረእግዚብሄር ኣብ Medical University of South Carolina ፕሮፌሰርን ምኽትል ሓላፊ ክፍሊ Public Health Science እዩ።ኣ ኣብ ናይ ሕብረተሰብ ኣገልግሎት ከምዝዋሳእ ዝገልፅ ዶክተር ሙሉጌታ ኣካልእቲ ናይ ሕብረተሰብ ኣገልግሎታት ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ብፍላይ ድማ ኣብ ትግራይ ኣብ ዓለምለኸ ጥዕና ምርምራት ምትእትታው ምስ ዩኒቨርስቲ ኣኽሱም ፣ምስ ዩኒቨርስቲ መቐለ ኣብ ኣዲስ ኣበባ እውን ምስ ብዓል ቅዱስ ጳውሎስ ዩኒቨርስቲ ምስ ቲ ዝሰርሐሉ ዩኒቨርስቲ ሳውዝ ካሮላይናንምትሕግ ጋዝ ንዝሓለፊ 15 ዓመታት ከምዝሰርሕ ይገልፅ። ናይቲ ዋልዕላ ዕላማ ኣብ ትግራይ ዝዓነወ መሰረት ልምዓትን ንምህናፅ ገንዘብ ንምትእኽኻብን ኣድላይነት ሰላም ንምዝታይን እዩ ኢሎ ዶክተር ሙሉጌታ።ንናይ ታሪኽ ዘዘንትው ናይ ውሽጥን ወፃን ምሁራት፣ንትግራይ ንእትዮጵያ ዝፈልጡን ኣብኡ ዝሰርሑን ብዛዕባ ዝፈልጡን ዝምዖምን ክገልፁ ናይ ፓነል ዘተ ይካይድ ኣሎ። ናይዚ መደብ ኣዳለወቲ Engaging Diaspora for Research and Education ዝብሃል ውዳበ፣Security and Justice for Tigray ድሕነትን ሰላም ንህዝቢ ትግራይ ዝተብሃለ ማሕበር ክልቲኦም ኣብዚ ኣብ ዩናይትድ ስቴት ስ ዝመደብሮም ውዳበታት እዮም ብማሕብር ልምዓት ትግራይ፣ማረትን ምዃነን ኣብ ኣሜሪካ ዝርከባ ዝተፈላለያ ናይ ተጋሩ ማሕበራትን ከምዝተሳተፋሉ ዶክተር ሙሉጌታ ገሊፁ። ኣብዚ ሎሚ ፍርቂ ማዕልቲ ጀሚሩ ክሳብ ፍርቂ ለይቲ በዚ ናይዚ ከባቢና ኣቆፃፅራ ስዓት ዝካየድ ዘሎ ኣብ ክለብ ሃውስ ዝብሃል ፕላትፎርም ወይ መድረኽ ስነስርዓት ካብ ኣመሪካ፣ካናዳ፣ኣውሮፓን ኣውስትራሊያን ዝመፁ ኣጋይሽ ይሳተፉ ኣለው።ዝተፈላለዩ ናይ ፓናል ምይይጣት፣ናይ ሙዚቃ ምርኢትን ካልኦትን ከምዝቐርብ ካብቲ ፕሮግራም ንምፍላጥ ይክኣል።ኣብዚ መደብ ዝተልዓሉ ጉዳያትን ዝተወቕዑ ሸቶታትን ኣብ ቅፃሊ ሒዘልኩም ከቐርብ እየ። ዝርዝሩ ብድምፂ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


መግለፂ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ

ንባዕሉ ሰራዊት ናፅነት ኦሮሞ ኢሉ ዝፅውዕ መንግስቲ ድማ ሸኔ እናበለ ዝፅወዖን ህወሓትን ሓቢሮም ክሰርሑ ዕላዊ ምግባሮም ሓዱሽ ነገር ኣይኮነን ክብል ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ገሊፁ ። ቀዳሞት መስረቲ ግንባር ናፅነት ኦሮሞ ነቲ ናይ ጥፍኣት ሕብረት ከምዝኹንንዎ ኣየጠራጥርን ክብላ ሓላፊት ፕረስ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ቢልለኔ ስዩም ተዛሪበን ። ህዝቢ ኦሮሞ ንህወሓት ክድግፍ ምልዕዓል ቁስሊ እቲ ህዝቢ ምርሳዕ ማለት'ዩ ዝበሉ ድማ ፕሬዝዳንት ክልል ኦሮምያ ሽመልስ ኣብዲሳ እዮም። ሎማዕንቲ ኣብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ምንስቴር ዝተውሃበ መግለፂ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ህወሓት ስጉምቲ ንምውሳድ ኣንፈት ምቕማጡ ካብ ዘፍልጥ ፈላማይ እዩ።ነቲ መግፂ ዝሃባ ሓላፊት ክፍሊ ፕረስ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ምንስቴር ብለኔ ስዩም እቲ በይናዊ ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ስምምዕ ተላዒሉ እንተኾይኑ ተሓቲተን ‘’ናይቲ መግለፂ ትርጉም ኣሸባሪ ህወሓት ነታ ሃገር ናብ ዝገደደ ዘይምርግጋእ ቅድሚ ምእታው መንግስቲን ህዝቢ ኢትዮጵያን ብሓባር ኣገደስቲ ዝኾኑ መንገድታት ክጥቀም እዮም ማለት እዩ’’ኢለን። ሰራዊት ምክልኻል ፍሉይ ሓይልታት ክልልን ሚሊሽያታትን ነዚ ንኢትዮጵያ ንምፍርራስ ዝተልዓለ ናይ ክሕደት ሓይልን ናይ ወፃኢ ስውር ኢድ ንምድምሳስ ሓያልን ዘየዳግምን ቅልፅምኩም ክተዕርፉ ኣንፈት ተቐሚጥልኩም ኣሎ ይብል ኣብዚ ቅኒያት ዝወፀ መግለፂ መንግስቲ ኢትዮጵያ። ንባዕሉ ናይ ኦሮሞ ነፃነት ሰራዊት ኢሉ ዝፅውዕ መንግስትን ፓርላማ ኢትዮጵያን ግን ‘’ሸኔ’’ ኢሎም ዝፀውዕዎ ሓይሊ ምስ ህወሓት ወታደራዊ ስምምዕ ምግባሩ ዕላዊ ዝኾነ ትማሊ እዩ። ብዛዕባ እዚ ዝተሓተታ ብለኔ ስዩም ናይ ክልቲኦም ሓቢሮም ምስራሕ ሓዱሽ ኣይኮነን ኢለን። ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ንርእሱ ናይ ኦሮሞ ነፃነት ሰራዊት ኢሉ ዝፅውዕ መንግስቲ ግን ‘’ሸኔ’’ ኢሉ ዝፅውዖን ህወሓትን ኣሸበርቲ ኢሉ ካብ ዝምድቦም ኣዋርሕ ተቖፂሮም ኣለው።እቶም ውድባት ብወገኖም ኣብ ስልጣን ዘሎ ናይ ፌደራል መንግስቲ ሕጋውነት ከምዘይቕበሉ ብተደጋጋሚ ገሊፆም እዮም። ኣሶሼቲድ ፕረስ ዝጠቐሶ ‘’ሸኔ’’ ብዝብል ሽም ብሽብር ናይ ዝተመደበ መራሒ ድሪባ ኩምሳ ሕዚ ዘሎ በይናዊ መማረፂ ነዚ መንግስቲ ብወታደራዊ ሓይሊ ምውጋድ እዩ ኢሎም። መራሕቲ ህወሓት እውን መንግስቲ ንዘቕረብናዮም ቅድመ ኩነታት ዘይቕበል እንተኾይኑ ዘለዎ ኣማራፂ ‘’ምድምሳስ’’ እዩ ምባሎም ይፍለጥ። ብለኔ ስዩም ናይ ክልቲኦም ውድባት ስምምዕ ብመናእሰይ ኦሮሞ ይኹን ብመስረቲ ኦነግ ተቐባልነት ኣይህልዎን ኢለን። ንመራኸቢ ብዙሃን ውሽጢ ሃገር መግለፂ ዝሃቡ ናይ ኦሮሚያ ክልል ፕረዝዳንት ሽመልስ ኣብዲሳ ህወሓት ኣብ ህዝቢ ኦሮሞ ዘውረዶ በደል እቲ ቁስሊ ኣይሓወየን ኢሎም። ‘’ኣዚዩ ዘሕዝን እዩ’’ ዝበሉ ኣቶ ሽመልስ ንህዝቦም ክንድዚ ይንዕቑ እዮም ኢለ ሓሲበ ኣይፈልጥን ኢሎም። ኣብ ናይ ሎሚ ናይ ቀዳማይ ምንስቴር መግለፂ ናይ ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ምንቅስቓስ ብዝምልከት እውን መረዳእታ ተዋሂቡ ኣሎ።ትማሊ 277 ሰብኣዊ ረድኤት ዝፀዓና መካይን ትግራይ ምብፀሐን ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ምንስቴር ኣፍሊጡ ኣሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣምነስት ኢንተርናሽናል ኣብ ክልል ትግራይ ሰፊሕ ጾታዊ ዓመጻት ከም ዝተፈጸመ ጸብጺቡ

ኣህጉራዊ ትካል ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላትኣምነስት ኢንተርናሽናል ኣብ ዝዝርግሖ 37 ገጻት ዝሓዘ ጽሑፍ፡ ኲናት ካብ ዝጅምር ንደሓር ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከባ ደቀንስትዮ ብሓይልታት ፈደራል፡ ሚሊሻ ኣምሓራን ሰራዊት ኤርትራን ምግሳስ፡ ጉጅለኣዊ ዓመጽን ሞራል ንምትንካፍ ዝዓለመ ደይ-መዳያዊ ግህሰትን ከም ዝወረደን ጸብጺቡ። ዋና ጸሓፊት ትካል ኣምነስት ኢንተርናሽናል ኣግነስት ካላማርድ እቲ ዝወረደ በደላት ምስ ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ከምኡ’ውን ገበናት ኲናት ክጽብጸብ ከም ዝከኣል ይሕብራ።ንሰን ወሲኸን፡ ሰብ-መዚ መንግስቲ ኢትዮጵያ ናጻ ምጽራይ ንምኽኣል ከፍቅድ ጸዊዐን። መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ መግለጺ ኣመልኪቱ ብጽሑፍ ተቓውሞኡ ክገልጽ እንከሎ፡ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ’ውን ብትዊተር ኣብ ዝዘርግሖ ሓጺር መልእኽቲ፡ ነቲ ጸብጻብ ነጺጉዎ ኣሎ። ትካል ኣምነስት ኢንተርናሽናል፡ ን63 ጾታዊ መጥቃዕቲ ዝወረደን ደቀንስትዮን ምስ ጾታዊ ግህሰት ኣመልኪቶም ዝሰርሑ ሰብ-ሞያ ጥዕናን ኣዘራሪቡ፡ ጽሑፍ ዘርጊሑ ኣሎ። ካብተን ኣብቲ መጽናዕቲ ዝተሳተፋ ግዳያት ዓመጽ፡ 28 ብወተሃደራት ኤርትራ ከም ዝተደፍራ እቲ ጸብጻብ የምልክት። ንሰብ-መዚ ጥዕና ክልል ትግራይ ብምውካስ፡ ጽሑፍ ኣምነስት ኢንተርናሽናል ከም ዝጠቕሶ፡ ማእከላት ጥዕናክልል ትግራይ ኣብ መንጎ ወርሒ ለካቲትን ሚያዝያን 1,288 ጾታዊ መጥቃዕታት መዝጊበን። ኣብ ትካል ኣምነስት ኢንተርናሽናል ላዕለወይቲ ኣማኻሪት ኣብ ጉዳያት ህጹጽ ሓደጋ ዶናተላ ሮቬራ፡ ነቲ ጽሑፍ ዘሰናዳኣ’የን። ንሰን ብድምጺ ኣመሪካ ንዝቐረበለን ሕቶ ብኸምዚ ይምልሳ፤ “ንጾታዊ ዓመጻት ኣመልኪተ ኣብ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ንልዕሊ 20 ዓመታት ሰሪሐ። ከምዚ ሕጂ ዝረኣኹዎ ዝኸፍእ ግን ኣብ ቅድሚ ሎሚ ኣይተጓነፈንን። እቲ ጾታዊ ዓመጽ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ሞራል ንምድሃኽ’ውን ካልእ ብዙሕ ኣገባባት ይዝውተር ነይሩ’ዩ። እቲ ኲናት ካብ ዝጅምር ንደሓር፡ ኣብ ልዕሊ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ቆልዑን ኣንስቲን ዝወረደ ዓመጻት ደይ-መደይ ኢልካ ዝኸፍአ ኣካላዊን ስነ-ኣእሙራዊን በሰላ ንምግዳፍ’ዩ ተዓሊሙ። ተደራራቢ፡ ብጉጅለ ዝግበር ዓመጻት፡ ንኣደታትን ቈልዑን ኣብ ቅድሚ ወለደንን ስድራቤተን ዝግበር ጾታዊ መድፈርቲ፡ ከምኡ’ውን ንመዓልታት ብዘይ መብረ ዝግበር ግህሰት፡ ማዕረ ናብ ጾታዊ ጊልያነት ዝኸይድ’ዩ::” ኣብ ትካል ኣምነስት ንጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣመልኪቱ መጽናዕቲ ዝገብርን ኣብቲ መጽናዕቲ ዝተሳተፈን ፍስሃ ተኽለ፡ ንረድዮ ድምጺ ኣመሪካ ከም ዝገለጾ፡ ገለ ካብተን ግዳያት ን24 ሰዓትን ምናልባት’ውን ሰሙን ዝኸይድ ኣብ ገዛ ተዓጽየን ይዕመጻ ምንባረን ይገልጽ። ናይ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ነፍሰ-ጾር ዝነበረት ጓል 20-ዓመት ዜጋ፡ ኣብ ሕዳር 2020 ብቛንቋ ኣምሓርኛ ብብዛረቡ ወተሃደራት ከም ዝተዓመጸት ንኣምነስት ኣካፊላ። “ጥንስቲ ምንባረይ ጥራይ ዘይኰኑስ ሰብ ምዃነይ’ውን ዝረስዑ ይመስሉ፡” ትብል እታ ግዳይ’ቲ ጾታዊ ዓመጽ ዝዀነት ሰብ። ካብ ትካል ኣምነስት ኢንተርናሽናል ጨንፈር ኣመሪካ ዝዀነ ኣዶተይ ኣክዊ፡ እቲ ጸብጻብ ቍንጣሮ ናይቲ ዝተፈመ ግፍዕታት ጥራይ ዘመልክት ምዃኑ’ዩ ንድምጺ ኣመሪካ ዝነግር። “እተን ዝተዓመጻ ደቀንስትዮ ካብ ደቂ 10 ዓመት ቈልዑ ክሳብ ደቂ 62 ዓመታ ዝዕድመአን ኣረጋውያን’የን። ኣብ ግዜ ዓመጽ በቶም ወተሃደራት ዝጥቀስ ዝነበረ ዓሌታዊ ጸርፊን ክሳብ ንነፍሰ-ጾራት’ውን ዘይመሓረ መጥቃዕታትን ደይ-መደይ ኢልካ ዝተፈጸመ ምዃኑ የረድእ።” ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ጽሑፍ ኣመልኪቱ ብ11 ነሓሰ መግለጺ ኣውጺኡ ነይሩ። ንዝዀነ ጾታዊ ዓመጽ ከም ዘይጸውርን ኣንጻሩ ከም ዝቐውምን ዘመልከተ መግለጺ፡ ኣብቲ እዋን ኲናት ከምኡ ዝመስል ገለ ተርእዮታት ከም ዝነበረን እቶም ፈጸምቱ ድማ ዝግበኦም ፍርዳዊ ብይን ክወሃቦም ምዃኖምን ኣመልኪቱ። ነቲ ጸብጻብ ግን “ብርሑቕን ኣብ ውሑዳን ሰባት ተመርኲስካ ዝግበር ኣመና ብዙሕ ሃጓፋት ዘለዎ” ክብል ገሊጹዎ። ኣካል’ቲ ንመንግስቲ ንምጽላም ዝዓለመ ውሁድ ዘመተ ምዃኑ ዘመልክት መግለጺ ፈደራልዊ መንግስቲ፡ ኣብ 63 ሰባት ተመርኲስካ ከምኡ ዝመስል ዓማሚ ስእሊ ምሃብ ከም ዘይክኣል ጥቒሱ። ኣካል’ቲ መጽናዕቲ ዝነበረ ካብ ኣምነስት ኢንተርናሽናል፡ ፍስሃ ተኽለ ግን ብጽምጺ ኣመሪካ፡ ፈነወ ቋንቋ ኣምሓርኛ፡ ተሓቲቱ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ ነቲ መጽናዕቲ ብርሑቕ ከካይዱዎ ዝገደዶም ምኽንያት ሓቢሩ ኣሎ። “እቲ ኲናት ካብ ዝጅምር ኣትሒዝና ናብ ኢትዮጵያ መገዲ ክኽፈተልና ደጋጊምና ክንሓትት ጸኒሕና። ፍቓድ ተነፊጉና ጥራይ ዘይኰነስ መልሲ’ውን ኣይተዋህበናን። ምእታው ከልኪሉና ከብቅዕ ነቲ ጸብጻብ ሻራዊ’ዩ ምባሉ ግን ቅኑዕ ኣይኰነን። ምናልባት ብኣካል ኣቲና ክንምርምር ዕድል ረኺብና እንተ ነነብር ግን ን63 ብርሑቕ ጥራይ ዘይኰነስ ካብኡ ዝባዝሓ ከነዛራርብ ምኸእልና። ሕጂ ግን ፍቓድ ስለ ዝተኸልከልና ጥራይ ኢና ከምኡ ክንገብር ክኢልና።” ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ነቲ ጸብጻብ ኣመልኪቶም ተቓውሞኦም ብትዊተር ገሊጾም ነይሮም። ክሳብ “መንግስቲ ናይ ምቕያር” ዝኸይድ ኣንጻር ኤርትራ ዝዓለመ ተጻባኢ መርገጺ ዘለዎ ትካል ኢሎም ዝጸውዑዎ ኣምነስት ኢንተርናሽናል፡ እዚ “ዳሕራይ ዝቐረበ ጸብጻብ’ውን መቐጸልታ ዝቐደሙ ዝንቡዓት ጸብጻባት’ዮም” ይብሉ ኣቶ የማነ ብትዊተር ኣብ ዝፈነዉዎ መልእኽቲ። እቶም ሚኒስተር ዜና ኣስዒቦም፡ “ጸብጻብ ኣምነስት ኢንተርናሽናል ሞያውነት ዝጐደሎ ምዃኑ ኣዝዩ ብሩህ’ዩ። ኣምነስት ነቲ ዝተባህለ ክሲ ብሳልሳይ ኣካል ከረጋግጽ ኰነ ሓቅነቱ ክመሚ ዝገበሮ ጻዕሪ ኣይነበረን” ኢሎም። ንመርገጺ መንግስቲ ኣመሪካ ኣብቲ ዝቐረበ ጸብጻብ ርእይቶአን ዝሃባ ጸሓፊት ክፍሊ ፕረስ ቤተ-መንግስቲ ዋይት ሃውስ ጀን ሳኪ’ውን ብድምጺ ኣመሪካ ተሓቲተን ነይረን። እተን ወሃቢት ቃል፤“ምስተን ኣብቲ ዞባ ዘለዋ ሃገራትን መራሕቲን ብቐረባ ኢና ንሰርሕ። በቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርአ ዘሎ ግህሰት ከኣ ኣዚና ግሁያት ኢና፡”ኢለን። ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኵላቶም ኣብቲ ኲናት ኢድ ዘለዎም ኣካላት ተዅሲ ደው ከብሉን ነቶም ሚልዮናት ዝኣኽሉ ተጸበይቲ ረዲኤት ኢትዮጵያውያን ዘይተገደበ ሓገዝ ክባጻሕ ከፍቅዱን ደጋጊሙ ክጽውዕ ጸኒሑ’ዩ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ንዅሉ ዝኸኣለ ሲቪላውያን ዜጋታት ኣንጻር’ቲ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ክዓጥቁ ይጽውዑ ምህላዎም ይዝከር። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


መግለጺ ኣብ ክልል ትግራይ ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ ተባሂሎም ዝጽውዑ፡ ብመንግስቲ ፈደራል ድማ ዕጡቓት ኣሸባሪ ጉጅለ ተባሂሎም ዝጽውዑ ሓይልታት

ህወሓት እቶም ተዋጋእቲ “ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ” ዮም ዝብሎም ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ግን ተዋጋእቲ ኣካል’ቲ ኣሸባሪ ዝተሰምየ ውድብ ዝብሎም ሓይልታት “ወፍሪ ጸሓይ ብራቕ” ብዝብል ስም መጥቃዕቲ ከም ዝጀመሩን ዓወት’ውን ንሓፍስ ኣለናን ኢሎም። ኣብ ክልል ትግራይ ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ ተባሂሎም ዝጽውዑ፡ ብመንግስቲ ፈደራል ድማ ዕጡቓት ኣሸባሪ ጉጅለ ተባሂሎም ናይ ዝኽሰሱ ወሃቢ ቃል ገብረ ገብረጻድቕ፡ “ኣብ ዝተፈላለዩ ግንባራት ዓወት ንረኽብኢና። ኣብ ብዙሓት ከባቢታት ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ዝነበሩ ሰራዊት ድማ ደምሲስና” ኢሎም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


መግለጺ ክልል ኣምሓራ

ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ቦታታት ናይ ምሓዝን ምስዳድን ዘይኮነስ ጉጅለ ኣሸባሪ ሙሉእ ብሙሉእ ብምድምሳስ ተለኣኣኽቱ ድማ ደጊሞም ስግኣት ኢትዮጵያ ዘይኾንሉ ኩነታት ንሓዋሩ ንምፍጣር እዩ ክብል መንግስቲ ክልል ኣምሓራ ገሊፁ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


መንግስቲ ኢትዮጵያ ውድባት ግብረሽበራ ዝብሎም ንገዛእ ርእሶም ግንባር ሓርነት ኦሮሞን ሓይልታት ትግራይን ዝብሉ ውድባት ጥምረት ምምስራቶም ተገሊጹ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ጉጅለ ፈጣሪ ራዕዲ ኢሉ ዝሰመዮ ዕጡቕ ሓይሊ ክልል ኦሮሞ ምስ’ቶም ናብ አዲስ አበባ ይምርሹ ዘለው ህወሓት እቶም ተዋጋእቲ “ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ” ዮም ዝብሎም ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ግን ተዋጋእቲ ኣካል’ቲ ኣሸባሪ ዝተሰምየ ውድብ ዝብሎም ሓይልታት ወትሃደራዊ ስምረት ንምፍጣር ከምዝተሰማመዐ ኣፍሊጡ። መራሒ ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ ኩምሳ ድሪባ "ተሪፉ ዘሎ እንኮ ፍታሕ፣ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ብዝርደኦ መገዲ ብውግእ ምዕላው ጥራሕ እዩ" ከምዝበለ ኣሶሴትድ ፕረስ ሓቢሩ። ፕረዚደንት ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ’የ ዝብሉ መራሒ ህወሓት ደብረፅዮን ገብረሚካኤል:ፌደራል መንግስቲ ግን እቲ ክልላዊ ምምሕዳር ፈሪሱ’ዩ ኣብ ትግራይ ስልጣን ዘለዎ እቲ ግዝያዊ ምምሕዳር ‘ዩ ዝብል ብወገኖም "ጽጹይ ሓበሬታ ዋላ ኣይሃቡ’ምበር ምስ ሰራዊት ነጻነት ኦሮሞ ንዘራረብ ኣለና" ከምዝበሉ ሮይተርስ ገሊጹ። ኣቶ ጌታቸው ረዳ ብወገኑ "ኣብ መጻኢ ዕድል ኢትዮጵያ ምስ ዝግደሱ ሰባት ምዝርራብ ትጽበዮ ነገር እዩ" ከምዝበለ እቲ ሪፖርት ሓቢሩ። ካብ ቤት ጽሕፈት ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ ዝተሰምዐ ግብረ መልሲ ግና ዛጊት የለን። መራሒ ሰራዊት ነጻነት ኦሮሞ ኩምሳ ድሪባ (ጃል መሮ) ነዚ ዳሕረዋይ መግለጺ ዝሃበ፣ ሓደ መዓልቲ ድሕሪ ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ ዝኻኣለ ኢትዮጵያዊ ምስ ሰራዊት’ታ ሃገር ተጸምቢሩ ንመብዛሕትኡ ከባቢታት ትግራይ ተቆጻጺሩ ናብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ዝሰገረን ህወሓት ንሓንሳብን ንሓዋሩን ደው መታን ከብሎ ንክዋጋእ ዘቅረብዎ መጸዋዕታ’ዩ። ወሃቢ ቃል ህወሓት እቶም ተዋጋእቲ “ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ” ዮም ዝብሎም ፈደራላዊ መንግስቲ ግን ተዋጋእቲ ኣካል’ቲ ኣሸባሪ ዝተሰምየ ውድብ ዝብሎም ሓይልታት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ብወገኑ ኣብ ውግእ ተጸሚድና ዘለና፣ ንዝተዓጸው ኩነታት ንምኽፋት ኢና፣ ስርዓት ኣብዪ እንተወዲቁ "ዝላዓለ ሽልማት’ዩ" ከምበለ ኣሶሴትድ ፕረስ ጸብጺቡ ኣሎ።


ክልላዊ መንግስቲ ዓፋር ኣብ መዓስከር ተመዛበልቲ ንዝተቐትሉ 200 ዜጋታት ንምዝካር ሰለስተ ናይ ሓዘን መዓልታት ኣዊጁ

ክልላዊ መንግስቲ ዓፋር፣ ነቶም ኣብ ጋሊኮማ ብህወሓት እዮም ተቀቲሎም ዝበሎም ልዕሊ 200 ሰላማዊያን ሰባት ንምዝካር ናይ ሰለስተ መዓልታት ሓዘን ከምዝኣወጀ ተፈሊጡ። ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ብወገኖም "ኣብ ጋሊኮማ ዝነበረ መኽዘን መግቢ ዘቃጸለ፣ ይሃድም ዝነበረ ሰራዊት መንግስቲ እዩ" ከምዝበለ ዝዝከር እዩ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ርእይቶ ነበርቲ ከተማ መቐለ ኣብ ጉዳይ ሕጽረት ማሕበራዊ ኣገልግሎታት

ኣብ ክልል ትግራይ ኣገልግሎት ባንኪ:ኤሌክትሪክ: መጎዓዚያ: ስልክን ኢንተርኔትን ካብ ዝቋረፅ ልዕሊ ሓደ ወርሒ ኮይኑ ኣሎ። ምቋራፅ እዚ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ኣብ ህዝቢ ዓብይ ፅልዋ ይፈጥር ከምዘሎ ንድምጺ ኣመሪካ ርእይትኦም ዝሃቡ ነበርቲ ከተማ መቐለ ተዛሪቦም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል። No media source currently available


መንግስቲ ኢትዮጵያ ዜጋታቱ ኣንጻር ህወሓት ክዋግኡ ጸዊዑ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ሎሚ ሰሉስ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ዜጋታቱ ኣንጻር ህወሓት ንክዋግኡ ጸዊዑ። ካብ ቤት ጽሕፈት ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ ዝወጸ መግለጺ"ድሕሪ ኣብ ሰነ ዝተተግበረ በይንኣዊ ምቁራጽ ተኹሲ፣ ሰራዊቱ ካብ ክልል ትግራይ ምውጽኡን ወይ ነቲ ምቁራጽ ተዂሲ ብምቁራጽን እዩ"። ቤት ጽሕፈት ቀ/ሚ ኣብዪ ዝዘርገሖ መግለጺ"ዓቅሚ ዘለዎምን ዕድመ ዝፈቅደሎምን ኢትዮጵያዊያን ናብ ሰራዊት ምክልኻልን ፣ ፍሉይ ሓይሊን ምልሻን ዝጽምበርሉ እዋን ሎሚ’ዩ" ይብል ። ኣብ መንጎ ፈደራል መንግስቲን ህወሓትን 4 ሕዳር ውግእ ድሕሪ ምውልዑ አርባዕተ ሚልዮን ህዝቢ ክልላት ትግራይ፣ ኣምሓራን ዓፋርን፣ ንህጹጽ ረድኤት ተቃሊዖም ከምዘለው ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ ኣሎ። ካብ ኤርትራን ክልል ኣምሓራን’ውን ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ደጊፎም ኣብ’ቲ ውግእ ከምዝተሳተፉ ዝዝከር እዩ። ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ ንሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ሓዊሱ ካልኦት’ውን ኣብ ልዕሊ ሓይሊታት ህወሓት ስጉምቲ ንክወስዱ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣንፈት ከምዘነጸረ ዝመጸና ዜና ገሊጹ። ቤት ጽሕፈት ቀ/ሚ ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ ‘ኣሸባሪ ጁንታ’ ኢሉ ንዝጸወዖ ህወሓት "ህዝቢ ክሳብ ንዘልኣለም እተዘይተፈላልዩ፣ ሓረስታይ ሃዲኡ ክሓርስ ከምዘይኽእል ንጹር ኮይኑ ኣሎ" ይብል። ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ክልል ትግራይ ዝወጸ ተሳዒሩ’ምበር ብምቁራጽ ተኹሲ ኣይኮነን ዝብል ህወሓት ብወገኑ፣ ዝነጸሮም ቅድመ ኩነታት ተቀባልነት ክሳብ ዘይረኸቡ፣ ነቲ ውግእ ክቅጽሎ ከምዝኾነ ብዝተፈላለዩ መራሕቱ ከምዝኾነ ክገልጽ ምጽንሑ ይፍለጥ:: ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ትካል ስደተኛታት ሕ/ሃን ካልኦት ትካላትን ናብ መዓስከር ስደተኛታት ክልል ትግራይ ምብጽሖም ገሊጾም

ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራትን ካልኦት ትካላትን፣ ናብ’ቶም ኣብ ክልል ትግራይ ዝተደኮኑ መዓስከራት ስደተኛታት ኤርትራዊያን ዝኾኑ ማይዓይኒን ዓዲ ሓርሽን ከምዝበጽሑ ገሊጾም። ኣብ’ቲ ከባቢ ይካየድ ዝነበረ ውግእ፣ ሰራሕተኛታት ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ካብ 13 ሓምለ ጀሚሩ ናብ’ተን መዓስከራት ንከይበጽሑ ዓጊትዎም ከምዝጸንሐ ተሓቢሩ'ሎ። ሎሚ ግና፣ ኣገዳሲ ቀረባት ካብ ቅድሚ ሓሙሽተ መዓልታት ጀሚሩ ናብ 23 ሽሕ ስደተኛታት ይኣቱ ከምዘሎ’ውን ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ። ሕቡራት ሃገራት ወሲኹ ይኹን ደአ እምበር ኩነታት ዘይሃድኡ ስለዘለው፣ ስደተኛታት ኣብ ሓደገኛ ኩነታት ከምዝርከቡ፣ ኣገልግሎት ጥዕና ከምዘየሎን፣ ጽሩይ ዝስተ ማይ’ውን ይጽንቀቅ ምህላው ገሊጹ። ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ማይ ዓይኒን ዓዲ ሓርሽን ዘለው ስደተኛታት ኣብ ጥቃ ዳባት 135 ኪ/ሜ ርሒቁ ናብ ዝርከብ ስፍራ ዝሓልፍሉ መገዲ ንክኽፈተሎም ጸዊዑ። ዛጊት ቀዳሞት 126 ስደተኛታት ናብ’ቲ ሓድሽ መዓስከር ከምዝኸዱ’ውን ገሊጹ። ኣብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ብዝተኸፈተ ውግእ ከምዝተሻቀለ ዝገልጽ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት አብ ክልል ኣምሓራ 100 ሽሕ ኣብ ዓፋር 70 ሽሕ ሰባት ከምዝተፈናቀሉ፣ ሰባት ሎሚ’ውን ካብ ኢትዮጵያ ናብ ሱዳን ይሰግሩ ከምዘለው፣ ዝሓለፈ ወርሒ ጥራሕ 275,000 ሰባት እቶም 40 ሽሕ ኤርትራዊያን’ዮም ኣብ ሃምዳይት ሱዳን ከምዝበጽሑ እቲ ዜና ጠቂሱ። ብዘይካ'ዚ፣ 900 ህዝቢ ቅማንት ናብ ሱዳን ከምዝኣተው ተፈሊጡ ኣሎ። ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ን96 ሽሕ ኤርትራዊያን ስደተኛታትን 650 ሽሕ ኢትዮጵያዊያንን መሐገዚ ዝውዕል 164.5 ሚልዮን ዶላር ተማሕጺኑ ኣሎ።


ኣብ ኢትዮጵያ ሳልሳይ ማዕበል ቫይረስኮሮና ምልዓሉ ሚኒስትሪ ጥዕና'ታ ሃገር ገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ሳልሳይ ማዕበል ኮቪድ 19 ከምዝተላዓለ ሚኒስትር ጥዕና’ታ ሃገር ሎሚ ኣፍሊጡ። ብሕልፊ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ክልተ ሰሙናት ናህሪ ዝርግሓ ኣዝዩ ተጋዲዱ ከምዘሎ’ውን እቲ ሚኒስትሪ ሓቢሩ። ዳይረክተር ኮሚኒኬሽን ሚኒስትሪ ጥዕና ዶክተር ተገኔ ረጋሳ እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ይኽሰት ዘሎ ማዕበል፣ ኣብ’ዚ ቀረባ እዋናት ኣብ መላእ ዓለም ዝረአ ዘሎ ዴልታ ዝተባህለ ዓይነት ቫይረስ እንተኾይኑ ንምርግጋጽ ኣይተኻኣለን ይብሉ ። ብመሰረት እቲ ሚኒስትሪ ዝርጋሐ ኮቪድ 19 ኣብ ኢትዮጵያ ቅድሚ ክልተ ሰሙን ሓደ ሚእታዊት ጥራሕ ነይሩ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ግና ሸሞንተ ሚእታዊት ኮይኑ ኣሎ። እዚ ማለት ይብሉ ዶ/ር ተገኔ "ኣብ ኢትዮጵያ ሳልሳይ ማዕበል ኮቪድ 19 ከምዝተላዓለ ሓባሪ እዩ" ኢሎም። ኣብ ኢትዮጵያ፣ ዛጊት 284,500 ሰባት ብኮቪድ 19 ሓሚሞም፣ 4,430 ሞይቶም፣ 264,673 ድማ ካብ’ቲ ቫይረስ ምሕዋዮም ተሓቢሩ'ሎ።


'ኣብ መዕቖቢ እናሃለው ተቐቲሎም ናይ ዝተብሃሉ 48 ሰባት ሬሳ ኣይተረኸበን' ክልል ዓፋር

ኣብ ክልል ዓፋር ካብ ኲናት ሃዲሞም ኣብ ጋሊኮማ ኣዕቒቦም ኣብ ልዕሊ ዝነበሩ ስቪላት ብዝወረደ ብዝተብሃለ መጥቓዕቲ ካብ ዝተቐትሉ ልዕሊ 200 ሰባት ናይቶም ኣስታት 50 ዝኾኑ ኣስክሬን ክሳብ ሕዚ ከምዘይተረኸበ ናይ ዓፋር ክልላዊ መንግስቲ ቢሮ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮን ህፃናትን ኣፍሊጡ።በቲ መጥቓዕቲ ዝተኸሰሰ ንርእሱ ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ ኢሉ ናይ ዝፅውዕ ሓይሊ ወሃቢ ቃል ዝኾኑ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ተፈፂሙ ዝተብሃል ሓደጋ ንምምርማር ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ክሰርሕ እዩ ኢሎም። ኣብ ክልል ዓፋር ወረዳ ከያሎ፣ከሎን ገታን ከባቢታት ዝተመዛበሉ 30,000 ሰባት ኣብ ዘዕቖቡሉ ማእኸል ጋሊኮማ ሰበስልጣን ክልል ዓፋር ህወሓት ኢሎም ዝፀውዕዎ ንባዕሎም ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ ኢሎም ዝፅውዑ ቅድሚ ሽዱሽተ ማዕልታት ለይቲ ፈፅቲሞምዎ ብዝተብሃለ መጥቓዕቲ ከቢድ ብረት ልዕሊ 200 ሰባት ከምዝተቐተሉ ናይ ዓፋር ክልላዊ መንግስቲ ሓላፊት ቢሮ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮን ህፃናትን ኣይሻ የሱፍ ገሊፀን። ‘’ህዝብና ብከቢድ ፀገም እዩ እናሓለፈ ዝርከብ’’ዝበላ ኣይሻ የሱፍ እቲ ‘’ጁንታ’’ ኣብ መዕቖቢ ጋሊኮማ ንዝነበረ ህዝቢ እዩ ኣጥቒዑ ኢለን።’’ናይ 203 ሬስኦም ተረኺጉ ናይ 48 ሰባት ግን ኣይተረኸበን’’ኢለን ብምውሳኽ። ህፃናት፣ደቂ ኣንስትዮን ዓበይትን ግዳያት ናይቲ መጥቓዕቲ ምዃኖም ገሊፀን ኣለዋ።ከቢድን ቀሊልን መጉዳእቲ ዝወረዶም ብርክት ዝበሉ ሕክምና ይከታተሉ ከምዘለው እውን ሓቢረን። እቲ ወታደራዊ ግጭት ናብ ከባቢታት ጉሌና፣ኣውራን ጉባን ከምዝተጋፍሐ ናይቲ ክልል ምኽትል ኮሚሽነር ቤት ህንፀት መሓመድ ኣሕመድ ያሎ ገሊፆም ኣለው። ኣብቲ መዕቖቢ ማእኸል ንዝርከቡ 30,000 ተመዛበልቲ ንምቕላብ ዝተቐመጠ ምግቢ ተቓፂሉ ኣብ ልዕሊ እቶም ተመዛበልቲ ስነ ኣእሙራዊ በሰላት ወሪዱ፣ነፍሰ ፁር ኣዴታት ካብቲ ግጭት ንምህዳም ፈቐዶ መንገዲ ወሊደን ነቲ መጥቓዕቲ ፈፂሞም ብዝተብሃሉ ንብረት ከምዝተወረረ እቶም ምኽትል ኮሚሽነር ገሊፆም። ንርእሱ ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ ኢሉ ናይ ዝፅውዕ ሓይሊ ኣቐባሊ ቃል ዝኾኑ አቶ ጌታቸው ረዳ ብቲዊተር ኣብ ዝዘርግሑዎ መልእኽቲ ብፈፃሚ ዳይረክተር UNICEF ዝወፀ መግለፂ ኣማእቲ ሰባት ተቐቲሎም ዝብል መግለፂ ኣዚዩ ዘተሓሳስብ እዩ ኢሎም።ናይ ኣብይ ኣሕመድ ኢሎም ዝፀውዕዎም ሓይልታት ፌደራል 5 ሓምለ 2021 ኣ/ፈ ኣብ ልዕሊ ሓይልታቶም ኣብ ጋሊኮማ መጥቓዕቲ ፈኒዮም ንድሕሪ የንሳሕብ ዝነበረ ሓይልታት መንግስቲ ረድኤት ንዝደልዮም ቀረባት ዝሓዘ ምሉእ መኽዘን ኣቃፂሎም ክብሉ ከሲሶም። ሓይልታቶም ነቲ ዝተፈነወ መጥቓዕቲ ኣፍሺሎም ናብ ካምፕታቶም ከምዝተመለሱ ብምግላፅ ኣብይ ኣሕመድ ህፃናት ንሓደጋ ምቅላዕ ሓዊሱ ንሓይልታትና ንምፅላም ዝዓግቶ የለን ኢሎም። ንዝኾነ ይኹን ኣፅዋር ኣይንብርከኽን ክብሉ ቅድሚ ማዕልታት ዝተዛረቡ ናይቲ ክልል ርእሰ ኣማሓዳሪ ኣወል ኣርባ ወራር ዝተፈፀመና ካብ ክልል ኦሮሚያ ንዝመፀ ሓይሊ ስለዝተቐበልና እዩ ዝብሉ ሰባት ኣለው እዚ ጌጋ እዩ ንዓና ካብ ሓይልታት ኢትዮጵያ ንምንፃል ዓሊሙ ዝተፈፀመ እዩ ምባሎም ጠቒሱ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳይ ምፅብፃቡ ይዝከር ይብል መስፍን ኣራጌ ዝለኣኾ ፀብፃብ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣብ ኢትዮጵያ ከተማ ወልዲያን ከባቢኡን ብዘሎ ኲናት ነበርቲ ካብ መንበሪኦም ይወጹ ምህላው ተገሊጹ

ኣብ ኢትዮጵያ ከባቢ ከተማ ወልዲያ ይካየድ ብዘሎ ውግእ ስላማውያን ሰባት ከባቢኦም ገዲፎም ይወፁ ምህላዎም ተገሊፁ ። ኣብቲ ኸባቢ መስመራት ስልኪ ምቁራፁ ስዒቡ እቲ ውግእ ዝርከበሉ ኩነታት ፣ ዝበፅሐ ጉድኣትን ካልኦት ሓበሬታታትን ብትኽክል ክርከብ ኣይተከአለን።ይኹን'ምበር ብዓይንና ሪኢና ዝበሉ ነበርቲ ከተማ ውጫለ ንወልዲያ ሓዊሱ ካብ ስሪንቃ ፣መርሳን ከባቢኡን ሰባት ሃዲሞም ናብ ጎረባብቲ ከተማታት ውርጌሳ ፣ ውቻለን ከተማ ሀይቅን ይኣትዉ ምህላዎም ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ሓቢሮም ። መንግስታዊ ምምሕዳር ከተማ ወልድያን ነበርትን ቅድም ክብል ካብ ሕወሓት ብተደጋጋሚ ንዝፍነው መጥቓዕቲ ንምክልኻል ናይ ሞትን ሕውየትን ቃልሲ የካይዱ ምህላዎም ኣብ ዝተፈላለዩ ማዕከናት መራኸቢ ዜና ክገልፁ ቀንዮም ነይሮም። ህዝባዊ ርክባት ምምሕዳር ከተማ ወልዲያ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ገጹ ህፁፅ መልእኽቲ ክብል ኣብ ዘስፈሮ ፅሑፍ ናብ ሎሚ ለይቲ ኣብ ዘውግሕ ህወሓት ብተደጋጋሚ ደብዳባት ከበድቲ ኣፅዋር ምክያዱ ገሊፁ ብዛዕባ ዝወረደ ጉድኣት ግን ዝበሎ የለን ። እቲ ፅሑፍ ነበርቲ እታ ከተማ ኢሎምኒ ክብል ኣብ ዘስፈሮ ሓሳብ መንግስቲ ብርቱዕ ተሞክሮ ቃልሲ እቲ ህዝቢ ተጠቂሙ ቅልጡፍ ግብረመልሲ ብዘይምውሳዱ ንሳቶም ጁንታ ክብሉ ዝፀውዑዎ ኣካል ንከተማ ወልድያ ከዕኑ ዝኽእል ከበድቲ ኣፅዋራት ይትኩስ ኣሎ ክብሉ ምግላፆም ጠቂሱ ። መንግስቲ ነቲ ክወርድ ዝኽእል ዕንወት ኣብ ግምት ዘእተወ ስጉምቲ ክወስድ ሓቲቶም ። ዳይሬክተር ቤት ፅሕፈት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ክልል ኣምሓራ ግዛቸው ሙሉነህ ንውሑዳት ደቃይቅ ምስ ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕተት ህወሓት ይወርዶ ብዘሎ ስዕረት ተስፋ ቆሪፁ ኣብ ወልዲያ ኣብ ልዕሊ ንፁሃን ሰባት መጥቓዕቲ ፈፂሙ ኢሎም ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ቃለ መጠይቕ ዶ/ር ደብረጽየን ገብረሚካኤል ምስ ቴለቭዥን ክልል ትግራይ

ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል“ ፈደራል መንግስቲ ዘለዎ ኣማራጺ፡ ብመንግስቲ ክልል ትግራይ ዝቐረበ ተዅሲ ደው ናይ ምባል ቅድመ-ኩነት ተቐቢሉ ኣብ ልዝብ ምእታው ወይ ድማ ክድምሰስ’ዩ” ኢሎም። መራሒ ህወሓት ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ፕረዚደንት ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ’የ ይብሉ ፡ ፌደራል መንግስቲ ግን እቲ ክልላዊ ምምሕዳር ፈሪሱ’ዩ ኣብ ትግራይ ስልጣን ዘለዎ እቲ ግዝያዊ ምምሕዳር ‘ዩ ይብል፡ ንሶም ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ጠሚቱ ምስ ቴለቪዥን ክልል ትግራይ ኣብ ዝገበሩዎ ቃለ-መጠየቕ፡ “ትግራይ ካብ ወረረቲ ናጻ ናይ ምውጻእን መንግስነት ድማ ናብ ቦታ ናይ ምምላስ ቃልሲ ዝበዝሕ ተፈጺሙ’ዩ፣ ዝተረፈ ድማ ኣብ ቀረባ እዋን ክዛዘም’ዩ፡” ኢሎም። ብተወሳኺ ድማ “ህዝቢ ትግራይ ቀጻሊ ዕድሉ ዝውስነሉ ኩነታት ክዳለው’ዩ” ብምባል ተዛሪቦም። ካልእ ብመንግስቲ ክልል ትግራይ ዝወፀ መግለፂ ድማ ህወሓት እቶም ተዋጋእቲ “ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ” ዝብሎም ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ግን ተዋጋእቲ ኣካል’ቲ ኣሸባሪ ዝተሰምየ ውድብ ዝብሎም ሓይልታት ኣብ ዝሓዙዎ ከባቢታት ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ሰላማዊ ሰባት፣መሰረተ ልምዓትን ታሪኻዊ ሓድግታትን ጉድኣት ከይወርዶም ኣድላይ ዘበለ ጥንቃቐ ይግበር ኣሎ ክብል ኣፍሊጡ ኣሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ማእከላይ ኮሚተ ህወሓት ድሕሪ ሸሞንተ ኣዋርሕ ኣኼባ ምክያዱ ኣፍሊጡ

ማእከላይ ኮሚተ ህዝባዊ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ድሕሪ ሸሞንተ ኣዋርሕ ኣኼባ ከም ዘከየደ ኣብ ዘውጽኦ ናይ ጽሑፍ ዜና ኣፍሊጡ። ህወሓት፡ ኣብ ዘካይዶ ኣኼባ፡ እቲ ውድብን መንግስቲ እቲ ክልልን ከሓይሉ ግደ ነይሩዎም ንዝበሎም ኣካላት ኣመስጊኑ።ህወሓት ብፓርላማ ኢትዮጵያ ኣሸባሪ ተባሂሉ ምምዳቡ ይፍለጥ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ሱዳን ኣምባሳደራ ካብ ኢትዮጵያ ምውጽኣ ኣፍሊጣ

ኢትዮጵያ ሱዳን ንኵናት ክልል ትግራይ ክትሽምግል ንዘወሰደቶ ተበግሶ ድሕሪ ምንፃጋ ሱዳን ኣምባሳደራ ካብ ኢትዮጵያ ምፅውዓ ትማሊ ሰንበት ኣፍሊጣ።ናይ ሱዳን ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ርክባት ክልቲአም ጎረባብቲ ሃገራት እናተሸርሸረ ምምፅኡ ዘመልክት እዩ ኢሉ። እቲ ወጥሪ ዝጀመረ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ንናይ ክልል ትግራይ ግጭት ተበሊፆም ወታሃደራት ሱዳን ናብ ኢትዮጵያ ኣትዮም ኢሎም ድሕሪ ምኽሳሶም እዩ።ብመሰረት ፀብፃብ ሮይተርስ ወታሃደራት ሱዳን ናብቲ ቅድሚ ኵናት ክልል ትግራይ ዝነበርሉ ቦታ ክምለሱ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ይፅውዑ ይብል ። ብዛዕባ እዚ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንጋዜጠኛታት ዝተዛረባ ኣብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ሓላፊት ክፍሊ ፕረስ ብልለኔ ስዩም ምስ ገለ መራሕቲ ሱዳን ዘለና ምትእምማን ተሽሰርሺሩ እዩ ኢለን። "ኣብዚ ሕጂ እዋን ምስ ሱዳን ዘለና ርክብ ኣፀጋምን ጥንቃቐ ዝሓትትን እዩ።ምኽንያቱ ምስ ገለ መራሕቶም ዘለና ናይ ምትእምማን ደረጃ ተሸርሺሩ ኣሎ።ብፍላይ ድማ ሰራዊት ሱዳን ኣብ ዶብ ኢትዮጵያ ብዘካየዶ ወራር ብዝተኣሳሰረ።እምነት ድማ ንዝኾነ ይኹን ሽምግልና ወይ ልዝብ መሰረት እዩ።ስለዚ ሱዳን ከምዚ ዝበለ ልዝብ ንምድላው እትኽእል እምንቲ ሃገር ኮይና ክትርአ መጀመሪያ እቲ ጉዳይ ክፍታሕ ኣለዎ"ኢለን።


ክልል ትግራይ:ፕሮግራም መግቢ ዓለም ንኣስታት 1 ሚልዮን ሰባት ካልኣይ ዙር ሓገዝ ምብጽሑ ኣፍሊጡ

ፕሮግራም መግቢ ዓለም ዋላ'ኳ ሓያሎ ፈተናታት እንተጋጠሙ'ውን ኣብ ገለ ክፋላት ሰሜን ምዕራብን ደቡብን ክልል ትግራይ ኣብ ወርሒ ሰነን ሓምለን ንልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ሰባት ኣብ ካልኣይ ዙር መግቢ ከምዘከፋፈለ ገሊፁ። ብሰንኪ ከቢድ ሕፅረት መግቢ፣ገንዘብ፣ነዳዲን ቴሌኮምኒኬሽንን ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብ ኣፍደገ ዓፀቦ ዝርከቡ ሓዊሱ ንሓደጋ ካብ ዝተቓልዑ ናብቶም ፍርቂ ጥራሕ ከምዝበፅሐ ገሊፁ ኣሎ። ፕሮግራም መግቢ ዓለም ካብ ነሓሰ ጀሚሩ 2.1 ሚሊዮን ሰባት ክሕግዝ ዓሊሙ ይንቀሳቐስ ኣሎ።እንተወሓደ 6,000 ሜትሪክ ቶን መግቢ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰሙን የድሊ ይብል።ብሰንኪ ፀገም ፀጥታን ድሩትነት ምንቅስቓስን እቲ ዘድሊ ኣብ ቀረባ ሰሙናት ከግዕዝ ከምዘይከአለ'ቲ ትካል ወሲኹ የረድእ።


ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኤርትራ ሓደስቲ ጳጳሳት ቀቢኣ

ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ-ክርስትያን ኤርትራ ብሓሙስ 5 ነሓሰ,2021 ኣብ ዝተፈላለዩ ገዳማት ከገልግሉ ዝጸንሑ ሽዱሽተ ሓደስት ጳጳሳት ቀቢኣ።  እቲ ብመሪሕነት ብጹእ ውቅዱስ ኣቡነ ቄርሎስ ቀዳማዊ 5ይ ፓትሪያርክ ኤርትራ ዝተኻየደ ስመተ ውተቀብኦ ፡ብሞት ዝተፈልዩ ብጹኣን ጳጳሳት ንምትካእን ኣብ ውሽጥን ወጻእን ንዝተፈጥረ ሃጓፋት ንምምላእ ከምዝኾነ ቤት ጽሕፈት ቅዱስ ሲኖዶስ ገሊጹ’ሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


'ኣብ ልዕሊ ሰብኣዊ ረድኤት ዝተነብረ እገዳ ከይተላዕላ ካብ ክልል ኣምሓራን ዓፋርን ምውጻእ ዝበሃል የለን' ኣቶ ጌታቸው ረዳ

ንሰራዊት ትግራይ ዝመርሕ ዘሎ ሓይሊ፣ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ግን “ኣሸባሪ” ተባሂሉ ዝተሰመየ፣ ንላሊበላ ድሕሪ ምቁጽጻሩ መግለጺ ዝሃበ ወሃቢ ቃል’ቶም ሓይልታት አቶ ጌታቸው ረዳ፣ እቲ ሰራዊት ካብ ጎረባብቲ ክልላት ከምዘይወጹ ኣፍሊጡ። ኣቶ ጌታቸው "ኣብ ልዕሊ ሰብኣዊ ረድኤት ዝተነበረ ክልከላ ክሳብ ዘይተላዓለ፣ ካብ ዓፋርን ኣምሓራን ምውጻእ ዝባሃል ነገር አይክህሉን እዩ"ኢሉ ። ንሰራዊት ትግራይ ዝመርሕ ዘሎ ሓይሊ፣ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ግን “ኣሸባሪ” ተባሂሉ ዝተሰመየ፣ኣብ ክልል ኣምሓራ ንዝርከብን ኣብ ዩኔስኮ ብቅርስነት ዝተመዝገበን ታሪኻዊ ስፍራ ላሊበላ ትማሊ ከምዝተቆጻጸሩ ዝዝከር እዩ። ትካል ዜና ፈረንሳ ዝጠቀሶም ብርክት ዝበሉ ምስክራት "ከተማ ላሊበላ ብዘይ ተኹሲ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ከምዝዋዓለት" ገሊጾም። ኣመሪካ ብወገና እቶም ተዋጋእቲ፣ ነቲ ታሪኻዊ ስፍራ ንክከላኸሉ ጸዊዓ ኣላ።ኣመሪካ "ላሊበላ፣ ንስልጣኔ ኢትዮጵያ ዘጉልህ’ዩ" ትብል። ኣቶ ጌታቸው ረዳ ብወገኑ "ሰራዊቶም ንላሊበላ ዝተቆጻጸረ፣ ምስ መንግስቲ ዝውግኑ ሓይልታት መታን ኣብ ሰሜናዊ ክፍሊ ክልል ኣምሓራ ዳግም ከይወዳደቡ ንምግታእ እዩ" ኢሉ።  ‘ኣብ ትሕቲ ከበባ ኢና ንርከብ፣ ኣብ ሓጹር እዮም ኣእትዮምና’ ዝብል ኣቶ ጌታቸው፣ ዕላማና ኣብ ክልል ኣምሓራን ዓፋርን ግዝኣት ንምሓዝ ኣይኮነን፣ ናብ ትግራይ መተሓላለፊ ንምኽፋት’ምበር’ ኢሉ።  መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ መራሕቲ ምዕራባዊያን ንገበን ዝበልዎ ተግባር ህወሓት ብስቅታ ይሓልፉዎ ኣለው ከምዝበለ ዝዝከር እዩ ይብል እቲ ዜና።


መግለጺ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ

መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ "ተግባር ህወሓት፣ ንትዕግስቲ ፌደራል መንግስቲ ከምፈተኖን፣ ካብ ምክልኻል ናብ ምጥቃዕ ንክሰጋገር ይደፍኦ ኣሎ" ክብል ኣጠንቂቁ። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሎሚ ዓርቢ ብመሰረት ዝዘርገሖ መግለጺ "ህወሓት ንሞት እቶም ጋሻ ክኾኑ ዝተጠቀመሎም ኣሻሓት ቆልዑ ተሓታቲ ክኾን ኣለዎ" ይብል። መግለጺ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ " መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ክልል ትግራይ ንዘሎ ኩነታት፣ ነባሪ ፍታሕ ንምምጻእ፣ ዘይፈንቀሎ እምኒ የለን፣ ነገር ግን፣ ህወሓት ንዝቀጸሎ ውግእ፣ ናብ ጎረባብቲ ክልላት ንምስፋሕን ነታ ሃገር ናይ ምፍራስ ምንቅስቃስ ግብረ መልሲ ንምሃብ ይግደድ ኣሎ" ይብል ። ትካል ዜና ፈረንሳ ዝጠቀሶም ኣቶ ጌታቸው ረዳ "ክሳብ ኣብ ልዕሊ ሰብኣዊ ረድኤት ተነቢሩ ዘሎ እገዳን ከበባን ዝላዓል ተዋጋእቶም ካብ ጎረባብቲ ክልላት ከምዘይወጹ" ምግላጾም ተፈሊጡ ኣሎ ።


መግቢ:ነዳዲን ካልእ ቐረብ ዝጸዓና 175 መካይን መቐለ ምእታወን ተገሊጹ

175 መግቢ፣ ዘይመግባዊ ቀረባትን ነዳዲን ዝጸዓና መካይን ትማሊ ሓሙስ ኣብ መቐለ ከምዝኣተዋ ኦቻ (ኣተሓባባሪ ህጹጽ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራት) ገሊጹ። ኣቐዲሙ 50 ናይ ጽዕነት መካይን ናብ ክልል ትግራይ ከምዝበጽሓ ዝዝከር እዩ። እዘን ዳሕረዎት ናይ ጽዕነት መካይን ገለ ካብ’ተን ካብ ሰመራ ዓፋር ናብ መቐለ ዝብገሳ 223 መካይን እየን። ካልኦት መካይን ናብ ክልል ትግራይ ናይ መወዳእታ ነቁጣ ፍተሻ ኣብ ዝኾነ ቦታ ከምዝርከባ፣ ክልተ መካይን ቅድሚ ሰሙን ካብ ሰመራ ኣብ ርሕቀት 97 ኪ/ሜ ብሰላማዊያን ሰባት ተዓጊተን ከምዝተሰረቃ’ውን እቲ ዜና ሓቢሩ። ኦቻ ኣብ መግለጺኡ፣ ናይ’ዘን መካይን ናብ መቐለ ምብጻሕ ኣዎንታዊ እዩ እንተኾነ ኣኻሊ ኣይኮነን፣ 5.2 ሚልዮን ህዝቢ ንምቅላብ መዓልታዊ 100 ናይ ጽዕነት መካይን ኣብ መvለ ክኣትዋ ግድን እዩ ይብል።


ኣመሪካ: ህወሓትን መንግስቲ ኢትዮጵያን ብህጹጽን ብዘይቕድመ ኩነትን ተኹሲ ደው ኣብ ምባል ክዘራረቡ ጸዊዓ

መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ብህጹጽን ብዘይቅድመ ኩነታትን፣ ኣብ ልዕሊ ምቁራጽ ተኹሲ ክዘራረቡ ወሃቢ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ኒድ ፕራይስ ትማሊ ሓሙስ ገሊጹ። ኣብ ልዕሊ ሰላማዊያን ሰባት ክልል ትግራይ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ብምኲናን፣ ፈጸም’ቲ ግፍዒ ናብ ፍርዲ ክቀርቡን ክሕተቱን፣ ተዋጋእቲ ሓይልታት ካብ ተመሳሳሊ ተግባር ንክቁጠቡ ኣተሓሳሲቡ። ኔድ ፕራይስ"ምስ ህወሓት ዝወገኑ ዕጡቃትን ምልሻታትን ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊያን ስደተኛታት መጥቓዕቲ ከምዝፈጸሙ ብዝሕብሩ ተኣማኒ ሓበሬታታ ተሻቂልና አለና፣ ዝውቀስ ተግባር እዩ፣ ደው ክብል ኣለዎ" ኢሉ ። ፈጸምቱ ክሕተቱ’ውን ጸዊዑ። ንሱሓይልታት ጸጥታ ኢትዮጵያ ካብ ክልል ትግራይ ወጻኢ ንዝርከቡ ተጋሩ ከምዘጋፍዑን ከምዝኣስሩን፣ ኣብ ዓሌት ዝተመስረተ ምክልባትን ምድጓንን ተቀባልነት ዘይብሉ እዩ፣ ደው ክብል ይግባእ ይብል ። ኔድ ፕራይስ ወሲኹ ኩሎም ተዋጋእቲ ሓይልታት፣ ንዓለምለኸ ሕጊ ክምእዘዙ፣ ደጋጊምና ከምዝበልናዮ ‘ውሽጣዊ ወሰናት’ ብሓይሊ ንምቅያር ዝግበር ፈተነ ተቀባልነት ዘይብሉ እዩ ኢሉ ። ንህዝቢ ኢትዮጵያ ዘገድሶም ብዓመጽ ዘይኮነ ብልዝብን ዴሞክራሲያዊ ኣገባብን ጸገሞም ምፍታሕ ከምዝኾነ’ውን ጠቂሱ።  ህወሓት ንቆልዑ ናብ ሰራዊቱ ይኸትብ ኣሎ ዝብል ሓበሬታ ብርቱዕ ሻቅሎት ፈጢሩልና እዩ ከምዝበለ’ውን ዝመጸና ዜና ሓቢሩ።


ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ዒላማ መጥቓዕቲ ይኾኑ ምህላዎም ኪኢላ ሕ/ሃ ገሊጹ

አብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ኤርትራዊያን ስደተኛታት፣ ዒላማ መጥቓዕቲ ኩሎም ወገናት ይኾኑ ከምዘለው ዝገለጸ ኪኢላ ሕቡራት ሃገራት "ኩሎም ሓይልታት፣ ብመሰረት ዓለምለኸ ሕጊታት ንስደተኛታት ክከላኸሉሎም" ጸዊዑ። "ውግእ ካብ ዝጀመረሉ ጊዜ ጀሚሩ፣ ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊያን ስደተኛታት መግሃስቲ መሰላትን ግህሰት ሰብኣዊ ሕጊታትን ከምዝተፈጸመ ዝሕብሩ ጭብጢታት በጺሑኒ’ዩ"ዝበሉ ፍሉይ ራፖርተር ሕቡራት ሃገራት ዶ/ር መሓመድ ዓብድሰላም ባቢከር "ፈጸምቱ ፌደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ወትሃደራት ኤርትራን ምስ ህወሓት ዝወገኑ ሓይልታትን’ዮም" ኢሎም። ኤርትራዊያን ስደተኛታት ዒላማ መጥቓዕቲ ዝኾኑ ምስ’ቲ ካልእ ወገን ወጊንኩም ተባሂሎም ከምዝኾነ’ውን ይሕበር።


ሓላፊ ምውህሃድ ህጹጽ ኩነታት ኣብ ሕ/ሃ ተጻብኦታት ክዓርፍን ዝያዳ ሓገዝ ንትግራይ ክለኣኽን ይጠልቡ

ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሓላፊ ምውህሃድ ህጹጽ ሓገዛት ዝዀኑ ማርቲን ግሪፍዝ፡ ኣብ ክልል ትግራይ ንዘንጸላሉ ዘሎ ከቢድ ጥሜት ንምዕጋት ተጻብኦታት ደው ክብልን መዓልታዊ 100 ናይ ረዲኤት ጽዕነት ዝሓዛ ዓበይቲ መካይን ድማ ክለኣኻን ኣዘኻኺሮም። ኣብ ትሕቲ ክፍሊ ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራት ዝጥርነት ክፍሊ ምውህሃድ ህጹጽ ሓገዛት ሓላፊ ዝዀኑ ማርቲን ግሪፍዝ፡ ሽዱሽተ መዓልታት ንዝወሰደ ናይ ኢትዮጵያ ዑደቶም ዛዚሞም ኣለዉ። ግሪፍዝ ከም ዝሓበሩዎ፡ ኣብ ክልል ዓፋር ተኸልኪለን ዝጸንሓ፡ ረዲኤት ዝጸዓና 178 መካይን፡ መገደን ንክልል ትግራይ ክቕጽላ ፍቓድ ረኺበን ኣለዋ። ነቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ቅልውላው ንምምላስ ግን መዓልታዊ ኣስታት 100 ዝዀና ናይ ጽዕነት መካይን የድልያ። መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ክልል ትግራይ፡ በይንኣዊ ናይ ምቍራጽ ተጻብኦ ገይሩ’ዩ። ካብኡ ንደሓር ከኣ እታ ኲናት ሃስዩዋ ዝነበረ ክልል ናይ ኲናት ተዅሲ ከም ዝነከየን፡ በዚ ምኽንያት እዚ’ውን ትካላት ረዲኤት ቅድም ክበጽሑዎ ዘይክእሉ ዝነበሩ ቦታታት ሓገዝ ከብጽሓ ኣጸጋሚ ዘይምዃኑ’ዮም ይገልጹ። “እቲ ቀረባት ኣብ ክልል ትግራይ ምስ ኣተወ፡ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ብምብጻሑ ኣይከጸግመናን’ዩ። ኣብ ትግራይ መስመራት ኣሎ። ክሳብ ሕጂ እቲ ኣጸጋሚ ኰይኑ ዝጸንሐ ግን ስእነት ቀረብ’ዩ። ስለዚ ድማ ብዙሕ፡ ኣዝዩ ብዙሕ ስራሓት’ዩ ዘሎ። ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ኩነታት ከኣ ኣዝዩ ተነቃፊ’ዩ።” ፕሮግራም መግቢ ዓለም፡ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ኣርባዕተ ሚልዮን ሰባት ብጽንኩር ጥምየት ይሳቐዩ ከም ዘለዉን 400-ሽሕ ካብዚኣቶም ኣብ ድርኩዂት ዓጸቦ ከም ዝርከቡን’ውን ገሊጹ ኣሎ። ግሪፍዝ ከም ዝሕብሩዎ፡ ነቲ ናይ ሓገዝ ስራሓት ዘሳልጥ ዘሎ ፕሮግራም መግቢ ዓለም፡ ፍቓድ ምስ ዝወሃቦም፡ 100 መካይን ረዲኤት መዓልታዊ ናብ ክልል ትግራይ ንምብጻሕ ከም ዝኽእሉ ኣረጋጊጾምሉ’ዮም። እቶም በዓል-መዚ ግን ነቲ ኵነታት ንምምእዛን ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ ደው ክብል ኣዘኻኺሮም። “ቅድሚ ገለ ሰሙናት ብቐዳማይ ሚኒስተር ዝተወስደ በይንኣዊ ምቍራጽ ተጻብኦታት ብሓጐስ እቕበሎ። ኣብኡ ዝያዳ ክንስርሕ ኣገዳሲ’ዩ። በቶም ካልኦት ወገናት ተመሳሳሊ ስጕምቲ ተወሲዱ፡ ንህዝቢ ትግራይን መዳውብቱ ክልላትን፡ ካልእ እንተ ተረፈስ ኣብ ዝመጽእ ኣዋርሕ እታ ፍርቂ ናይ ምድሓን ዕድል እኳ ክወሃቦ ኣድላዪ’ዩ።” እቶም በዓል-መዚ በቲ ናብ ጎረባብቲ ክልላት ዝለሓመ ግጭት ሻቕሎቶም ገሊጾም። ብሰንኩ ድማ ኣብ ክልል ኣምሓራ 100-ሽሕ ኣብ ክልል ዓፋር ድማ 70-ሽሕ ዜጋታት ከም ዝተመዛበሉ ወሲኾም ገሊጾም ኣለዉ።


ጋዜጣዊ መግለፂ ሓላፊት ክፍሊ ፕረስ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ቢልለኔ ስዩም

ሓደ ኣሸባሪ ጉጅለ ንሕጋዊ መንግስቲ ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ቅድመ ኩነት ከቕርብ ኣይኽእልን ኢለን ሓላፊት ክፍሊ ፕረስ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ቢልለኔ ስዩም። ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ንዝቐረበ በይናዊ ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ውሳነ ዘይተቐበሉ መራሕቲ ህወሓት ዝተፈላለዩ ቅድመ ኩነታት ምቕማጦም ይፍለጥ ይብል ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ሰብኣውነት ዝተመስረተበይናዊ ቶኽሲ ጠጠው ኣቢለ ንዝበሎ ከምዘይቕበሉዎ ብወግዒ ዝገለፁ መራሕቲ ህወሓት ናይ በጀት ምስዳድ፣ናይ ስልክን ባንክን ካልኦት ኣገልግሎታትን ምጅማርን ናይ ኣምሓራ ፍሉይ ሓይሊ ካብ ምዕራብ ትግራይ ምውፃእን ዝኣመሰሉ ቅድመ ኩነታት ኣቐሚጦም እዮም ። ብዛዕባ ዝተቐመጡ ቅድመ ኩነታት ቅዋም መንግስቲ ዝተሓተታ ሓላፊት ክፍሊ ፕረስ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ቢልለኔ ስዩም ‘’ኣብ መንጎ መዘናታት ዘሎ ጉዳይ ኣይኮነን’’ ኢለን። ብዶብ ሱዳን ብወገን ሑመራ ናብ ትግራይ ዝኸይድ መስመር ሰብኣዊ ረድኤት ንክኽፈት ድፊኢት ከምዘሎ ዝገለፁ ሰበስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ትዊተርን ኣብ ቃለ መጠይቕን ነቲ ሓሳብ ክቃወሙዎ ፀኒሖም ኣለው። ብዛዕባ እዚ ዝተሓተታ ቢልለኔ ስዩም ናብ ክልል ትግራይ ረድኤት ዝበፅሐሉ መማረፂ መስመር ክኽፈት ካብ ዓለምለኸ መሻርኽቲ ዝቐረበ ዕላዊ ሕቶ የለን ኢለን።ንሬድኤት ዝሓሸ መስመር ናይ ምውሳን ስልጣን ግን ናይ መንግስቲ ኢትዮጵያ እዩ ኢለን። ከም ልኡላዊ መንግስቲ ሰብኣዊ ሓገዝ ንምቕራብን ኣየናይ መስመር እዩ ቀሊል፣ውፅኢታዊን ስሉጥን ዝብሉ ንምምራፅ ሓላፍነት ኣለዎ፤ሰልዝኾነ ድማ ክልል ዓፋር ንወደብ ጅቡቲ ብዘለዎ ቅርበት ንመሕለፊ ሰብኣዊ ረድኤት መንግስቲ መሪፁዎ ኣሎ ኢለን ብምውሳኽ ። ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ መጀመሪያ እዚ ሰሙን ኣብ ክልል ዓፋር ተረኺቦም ከምዝነበሩ ዘረጋገፃ እተን ሓላፊት ፕረስ ምስላጥ ሰብኣዊ ሓገዝ ብዝምልከት ምዝርራቦ ኣመልኪተን።እቶም ቀዳማ ምንስቴር ኣብ ናይ ዓፋር ዑደቶም ምስ መራሕቲ እቲ ክልልን ሽማግለታት ዓዲን ምዝርራቦ ሓቢረን። ኣብ ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ ሚዲያታት ብመሰረት ዝተዘርግሑ ምስልታት እቶም ቀዳማይ ምንስቴር ምስ ዋና ዳይረክተር ሃገራዊ ኣግልግሎት ሓበሬታን ድሕነትን ኣቶ ተመስገን ጥሩነህ ከምኡ እውን ምስ ናይ ኢትዮጵያ ሓይልታት ምክልኻል ጠቕላሊ ኢታማዦር ሹም ጀነራል ብርሃኑ ጁላ ከምዝነበሩ ኣርእዮም ኣለው።


'ሓይልታት ትግራይ' ንከተማ ላሊበላ ተቆጻጺሮማ ክብል ሮይተርስ ሓቢሩ

ህወሓት “ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ” ዝብሎም ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ግን ተዋጋእቲ ኣካል’ቲ ኣሸባሪ ዝተሰምየ ውድብ ዝብሎም ሓይልታት ንከተማ ላሊበላ ተቖፃፂሮምዋ ክብል ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ንኽልተ መሰኻኽር ዓይኒ ብምጥቃስ ፀብፂቡ።ሮይተርስ እቶም መሰኻኽር ዓይኒ ተዛሪቦምዎ ዝበሎ ብነፃ ወገን ምርግጋፅ ከምዘይክኣለ ኣፍሊጡ ኣሎ። ካብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትርንን ናይ ኢትዮጵያ ሓይልታት ምክልኻልን ከምኡ እውን ካብ ዝምልከቶ ናይ ክልል ትግራይ መንግስታዊ ግብረ ሓይሊ ነዚ ፀብፃብ መልሲ ከምዘይረኸበ እውን ኣፍሊጡ ኣሎ። ኣቐዲሙ ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም ናይታ ከተማ ምክትል ከንቲባ ማንደፍሮ ታደሰ ዝርከቡሉ ቦታ ንድሕነቶም ዘስግእ ብምዃኑ ንግዚኡ ዝርዝር መብርሂ ካብ ምሃብ ከምዝዕቀቡ ብምግላፅ ነገር ግን ዕጡቓት ህወሓት ኢሎም ዝፀውዕዎም ገነተ ማሪያም ተባሂሉ ብዝፅዋዕ መእተዊ በሪ ናብ ከተማ ላሊበላ ምእታዎም ኣረጋጊፆም ኣለው። እቶም ዕጡቓት ነታ ከተማ ክቆፃፀሩ ከለው ዝኾነ ይኹን ውግእ ይኹን ቶኽሲ ከምዘይነበረ ንቢቢሲ ዝተዛረቡዎ ትኽክለኛ ናቶም ቃል ምዃኑ እውን ኣረጋጊፆምልና ኣለው።


ቃለ መጠይቕ ምስ ወሃቢ ቃል ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ኣቶ ግዛቸው ሙሉነህ

ህወሓት ኲናት ኣብ ዝኸፈተሎም ከባቢታት ሬሳ ፅዒኑ ይወስድ ዝነበረ ጀምላዊ ጭፍጨፋ ተፈፂሙኒ ኢሉ ንማሕበረሰብ ዓለም ንምድንጋር ምዃኑ ኣቀዲምና ንፈልጥ ነይርና ኢና ክብል መንግስቲ ክልል ኣምሓራ ኣፍሊጡ ። ፌደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ መጠንቀቅታ 1 ብዝብል ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ህወሓት ጅምላዊ ጨፍጫፍ ተፈፂሙ ንዝብል ወፍሪ ይዳሎ ኣሎ ክብል ገሊፁ ነይሩ ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ "ፍሉይ ሓይሊ ክልልና ካብ ወልቃይት ዝወፅእ ሬሳና ተሳጊሩ እዩ " ክብሉ ወሃቢ ቃል መንግስቲ ክልል ኣምሓራ ኣቶ ግዛቸው ሙሉነህ ምስ ሬድዮ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝገበርዎ ቃለ መሕተት ተዛሪቦም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣመሓዳሪት ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ ምስ ሚኒስትር ሰላም ኢትዮጵያ ተራኺበን: ተዘራሪበን

ኣብ ኢትዮጵያ ምስ ዘሎ ግጭት ተኣሳሲሩ ኣመሪካ ንዝኾነ ይኹን ኣካል ከምዘይትውግን ትካል ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ መንግስቲ ኣመሪካ(USIAD) ሳማንታ ፓወር ገሊፀን።ንሰን ትማሊ ኣብ ኢትዮጵያ ዘካየድኦ ናይ ሓደ መዓልቲ ዑደት ስዒቡ ኣብ ዝሃብኦ መግለፂ ኣብ ክልል ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ተበፅሓይ ንምግባር ኣብ ኣዚዩ ዘተሓሳስብ ደረጃ ከምዝበፅሐ ተዛሪበን። ፓወር ረድኤት ንዝተፀገሙ ወገናት ክባፃሕ መንግስቲ ምቹእ ኩነታት ክፈጥር ከምዘለዎ ኣተሓሳሲበን። ንምትዕንቓፍ ቀረብ ረድኤት ተሓታቲ ህወሓት እዩ ዝበላ ሚንስትር ሰላም ኢትዮጵያ ሙፈሪያት ካሚል : ህወሓት ካብ ተግባሩ እንተድኣ ተዓቂቡ መንግስቲ ንህዝቢ ትግራይ ንምድሓን ድልዊ እዩ ኢለን። ንሰን ሰብኣዊ ሓገዝ ብቐፃልነት ክባፃሕ እንተድኣ ተደሊዩ ህወሓት ተፃብኦታቱ ከቋርፅ ኣለዎ ኢለን ። ሳማንታ ፓወር ብወገነን ኣመሪካ ምስ ዝኾነ ከይወገነት ንሰብኣዊ መሰልን ዓለምለኸ ሕግታትን ንዝጥሕሱ ኣካላት ምሕታታ ከም እትቐፅል ተዛሪበን። እቲ ግጭት ኣብ ዝቐፀለሉ ኣብዚ ሕጂ እዋን ንሰብኣዊነት ዘዋርዱን ግጭታት ዘጋድዱን ደው ክብሉ ከምዘለዎም ፓወር ኣተሓሳስበን። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ። No media source currently available


ኣንፈት ጕዕዞ ሱዳንን ኢትዮጵያን ከም ዝተዛብዐን ሳማንታ ፖወር ይገልጻ

ኣብ ሱዳንን ኢትዮጵያን ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዘካይዳ ዘለዋ ሓላፊት ትካል ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ መንግስቲ ኣመሪካ (USAID) ሳማንታ ፖወር፡ ኣብ ባይታ፡ ንትጽቢተን ዝጻረር ክውንነት ከም ዝጸንሐን ገሊጸን። እተን በዓልቲ-ስልጣን፡ “ሱዳን ኣብ ተኣፋፊ ግን ከኣ ተስፋ ዘለዎ ሓዲድ ደሞክራሲ” ክትርከብ እንከላ፡ ኢትዮጵያ ግን “ብሰግለለት ደርቂን ውግእ ሕድሕድን ትሕመስ” ከም ዘላ ተዛሪበን። ፖወር ወሲኸን፡ ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሰራሕተኛታት ትካላት ረዲኤት ኣመልኪቱ ዝወሃብ ዘሎ ጠቐነንን ምዕጋት ሓገዝን ኣዝዩ ሓደገኛ’ዩ ኢለን ኣለዋ። ሰብኣዊ ቅልውላው ኢትዮጵያ እናሓደረ ይብእስ'ዩ ዘሎ። ኣሽሓት ዜጋታት ሃዲሞም ኣብ ሱዳን ይዕቆቡ ኣለዉ። መንግስቲ ኣመሪካ፡ ብሕልፊ’ኳ ኣብቲ ካብ ወርሒ ሕዳር ጀሚሩ ብዂናት ዝሕመስ ዘሎ ክልል ትግራይ፡ ሰብኣዊ ሓገዝ ንምብጻሕ ይሰርሕ ኣሎ። ሓላፊት ትካል ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ መንግስቲ ኣመሪካ (USAID) ሳማንታ ፖወር፡ ኣብዚ ንሱዳንን ኢትዮጵያን ዝዓመመ ናይ ሕጂ ዑደትን፡ ንግምተን ዝጋጮ ክውንነት ከም ዝጸንሐን’የን ዘመልክታ። እታ ቅድሚ 20 ዓመታት በጺሐንኣ ዝነበራ ሱዳን፡ ከምዚ ሕጂ ዝጸንሐተን ተስፋን ኣርኣያን ካልኦት ሃገራት ክትከውን ኣይገመታን። “ሳላ’ቲ ብቐንዱ ብመንእሰያትን ደቀንስትዮን ዝተቐለሰ ሰውራ፡ ሱዳን፡ ሕጂ ኣብ ኣዝዩ ኣተስፋዊ ደሞክራሲያዊ ጕዕዞ ኣላ። ኣብታ ንነዊሕ እዋን መሓዛ ኣመሪካ ዝዀነት ኢትዮጵያ ግን ብኣንጻሩ’ዩ። እታ ኣብነት ምዕባለ ኣህጉር ኣፍሪቃ፡ መልሕቕ ሰላምን ርግኣትን ኣከባቢ ዝነበረት ሃገር፡ ሕጂ ብቕልውላው ተሓሚሳ ኣላ። ብመንግስቲ ዝተወስደ ኣረሜናዊ ወፍሪ ኣንጻር ትግራይ፡ ንዂናት ሓድሕድ መጢጡ፡ ነቲ ክልል ናብ ደርቂን ዓጸቦን መሪሑዎ ኣሎ”ኢለን። ሳማንታ ፖወር ምስ ሰብ-መዚ መንግስቲ ኢትዮጵያ ድሕሪ ምርኻበን ኣብ ዝገበረኦ ጋዜጣዊ መግለጺ’ውን ካብ ጋዜጠኛታት ዝቐረበለን ሕቶ መሊሰን ነይረን። ነቲ ዝኸይድ ዘሎ ኲናትን ሰብኣዊ ቅልውላን ንምዕራፍ፡ ኵላቶም ኣብቲ ኲናት ኢድ ዘለዎም ወገናት ቅጽበታዊ ምቍራጽ ተጻብኦታትን ናብ ናይ ቅድም ቦታኦም ክስሕቡን ዘዘኻኸራ ፖወር፡ ንትካላት ረዲኤት ዝወርዶም ዘሎ መጥቃዕቲ’ውን ተንኪፈን ነይረን። ንሰን ሰራሕተኛታት ረዲኤት ዕዮኦም ክፍጽሙ ዘይተገደበ መስመር ክኽፈተሎምን ኣንጻሮም ዝካየድ ዘሎ ጐስጓሳት ደው ክብልን ተላብየን። ኣስዒበን ንኣጠቓቕማ ቃላት ዝምልከት ብጋዜጠኛታት ንዝቐረበለን ሕቶ ኣብ ዝመለሳሉ፡ ብትግራይ ንምግላጽ ብቐዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ዝተዘውተሩ ከምእኒ “መንሽሮን” “ጻህያይን” ዝብሉ ንሰብኣዊ ክብሪ ዝቕንጥጡ ቃላት፡ ንዓሌታዊ ምጽናት ዝጽውዑ ስለ ዝዀኑ ደው ክብሉ ኣተሓሳሲበን። ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሓላፊ ንጉዳያት ህጹጽ ኩነታት ማርቲን ግሪፍስ: ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ትካላት ረዲኤት ዝገበር ዘሎ ስም ናይ ምጥፋእ ዘመተ ሓደገኛ ምዃኑ’ዮም ጠቒሶም። ሓላፊ ተሓላቒ መሰላት ትካል ኣምኒስቲ ኢንተርናሽናል ጨንፈር ኣመሪካ ዝዀነ ኣዶተይ ኣክዊ’ውን፡ ኣብቲ ጉዳይ ምስ ግሪፍስ ዝሰማምዕ መርገጺ ኣለዎም። ንሶም ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃል፤“ኣንጻር ሰብኣዊ ረዲኤት ዝህባ ትካላት ዝገበር ዘሎ ጐስጓሳት፡ ብዓንደ-ርእሱ ኣንጻር ኣህጉራዊ ውዕላት ኰይኑ፡ እቲ ስራሕ ንኸይፍጸም ዝኽልክል’ዩ። እቲ ካልእ ዝገደደ ሳዕቤናቱ ድማ ንትካላት ሰብኣዊ ሓገዝ ንመጥቃዕቲ ክፍተት ዝፈጥርን ኣብ ሓደጋ ዘእቱን ምዃኑ’ዩ።” እቶም ሓላፊ ተሓላቒ ኣህጉራዊ ትካል ድማ ኣስዒቦም፡ ካልኦት ሃገራት ንኢትዮጵያ ዘንጸላሉዋ ዘሎ ሓደገኛ ኵነት ክገንዘባ ኣዘኻኺሮም። ምምሕዳር ባይደን ካብ ፈለማኡ ነቲ ኵነታት ብጽቡቕ ከም ዝተገንዘቦን ከም ዝሓዞን ዝገለጹ ኣክዊ፡ ካልኦት ኣባላት ባይቶ ጸጥታን መንግስታት ኣፍሪቃ’ውን፡ ሓደገኝነት እቲ ኲናት ተገንዚቦም፡ ብዓንተቦኡ ኢድ ክሕዉሱ ጸዊዖም። ቅልጡፍ ግትኣት እንተ ዘይተገይሩሉ፡ እቲ ቅልውላው ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ከምእኒ ሱዳን፡ ጂቡቲ፡ ኤርትራን ርእሰ-ምምሕዳር ሶማሊ-ላንድን ክልሕም ምዃኑ ድማ ኣተሓሳሲቦም። ሕቡራት ሃገራት’ውን በቲ ሓገዝ ንክልል ትግራይ ንምብጻሕ ዘጓንፍ ዘሎ ክልከላን ምትዕንቓፍን መርረኡ ገሊጹ ነይሩ። እቲ ውድብ፡ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ኵነታት “መቕዘፍቲ” ክብል’ዩ ገሊጹዎ። ላዕለዋይ ትካል ጉዳያት ህጻናት ሕቡራት ሃገራት (UNICEF) ኣስታት ሚእቲ-ሽሕ ዝበጽሑ ህጻናት ትግራይ፡ ኣብ ዝመጽእ 12 ኣዋርሕ፡ ንህይወት ዝፈታትን ጥሜት የንጸላሉዎም ከም ዘሎ ይገልጽ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣብ ኤርትራ ዝዕለሙ ዝነበሩ ወተሃደራት ሶማል ንዅነታቶም ኣመልኪቶም ምስክርነት ይህቡ ኣለዉ

ብዛዕባ ኣብ ኤርትራ ወተሃደራዊ ስልጣና ዝቐስሙ ዘለዉ ሶማላውያን ነዊሕ ከዛርብ ጸኒሑ’ዩ። እዚ እናሃለወ ግን ቍጽሪ’ቶም ሃዲሞም ነቲ መዓስከራት ዝገደፉ ወተሃደራት ይበዝሕ ኣሎ። ሰለስተ ካብ ታዕሊም ዝሃደሙ ወተሃደራት ነበር ንኣገልግሎት ቋንቋ ሶማል ድምጺ ኣመሪካ ተዛሪቦም ኣለዉ። እቶም ዝሃደሙ ወተሃደራት ከም ዝብሉዎ፡ ቍጽሪ ኣብ ኤርትራ ዝተዓለሙ ሶማላውያን 5,167’ዩ። ካልኦት ንጸጥታን ውትህድርናን እቲ ከባቢ ኣመልኪተን ዝሰርሓ ትካላት ግን እቲ ኣሃዝ ካብኡ ከም ዝዓቢ ይምጕታ። ነቶም ዝሃደሙ ወተሃደራት ሻቕሎት ዝፈጠረሎም፡ ታዕሊም ካብ ዝውድእ ኣዋርሕ ደኣ ይሕለፍ እምበር፡ ገና ኣብ ኤርትራ ብዛዕባ ምጽናሖም’ዩ። መሓመድ ፋርሕ፡ ሓደ ካብቶም ሃዲሞም ዝወጹ ወተሃደራት’ዩ። መሓመድ ፋርሕ ከምዚ ክብል ንድምጺ ኣመሪካ ተዛሪቡ፤ “ብለይቲ፡ ብ9 ሰነ’የ ኣምሊጠ። ንሽዱሽተ መዓልታት ድሕሪ ምጕዓዝና፡ ኣብ ስፍራ ዓፋር፡ ኣብ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን በጺሕና።” ብመሰረት ሓበሬታ መሓመድ፡ ኣብ ክልል ዓፋር ክጽበዩ እንከለዉ፡ ምስ ካልኦት ሃዲሞም ዝመጹ 11 ወታሃደራት ሶማል ተራኺቡ። ሳላ መገዲ ዘርእዩዎም ሰባት ዝረኸቡ ድማ ብእግሮም ተጓዒዞም መሬት ሶማል ክበጽሑ ከም ዝኸኣሉ ይዛረብ። ኵላቶም እቶም ኣምሊጦም ዝመጹ ወተሃደራት ዘማርሩሉ ጉዳይ ተመሳሳሊ’ዩ። ንሱ ድማ ሕማቕ መነባብሮ፡ ስእነት መግቢ፡ ቀረባት ጥዕናን ከምኡ’ውን ከቢድ ጉልበታዊ ስራሕን’ዩ። መርማሪ ኣካል ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ኤርትራ ዝዕለሙ ዝነበሩ ወታሃደራት ሶማል ኣብ ኲናት ኢትዮጵያ ከም ዝተሳተፉ’ዩ ዘመልክት። እቶም ወተሃደራት ግን ብዛዕባኡ ኣፍልጦ ከም ዘይብሎም ንድምጺ ኣመሪካ ሓቢሮም። ፍሉይ መርማሪ ኮሚሽን ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳያት ኤርትራ፡ መሓመድ ዓብደልሰላም ባቢክር፡ ወተሃደራት ሶማል ኣብ ኲናት ኢትዮጵያ ከም ዝተሳተፉ፡ ብሕልፊ እኳ ደኣ ኣብ ከባቢ ኣኽሱም ተራእዮም ምንባሮምን ጭቡጥ ሓበሬታ ከም ዝተቐብሉ ኣመልኪቶም ነይሮም። ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ’ውን ብዛዕባ ተሳትፎ ወታሃደራት ሶማል ኣብ ኢትዮጵያ ኣመልኪቶም ብረድዮ ድምጺ ኣመሪካ ሕቶ ቀሪቡሎም ነይሩ። ወሃብ-ቃል እቲ ክፍሊ፡ ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ሓበሬታ ከም ዘለዎምን ንጸብጻብ ፍሉይ መርማሪ ጉጅለ ሕቡራት ሃገራት ይፍትሹዎ ከም ዘለዉን ሓቢሮም። ወለዲ’ቶም ናብ ኤርትራ ዝተላእኩ ወተሃደራት ሶማል ካብ ምሕታት ኣየዕረፉን። ክሳብ ሕጂ ዘዕግብ መልሲ ዝሃቦም ኣካል ግን የሎን። ንድሕነቱ ምሉእ ስሙ ክሕብር ዘይመረጽ ዓብዲኑር፡ ወዱ ናብ ኤርትራ ብጥቅምቲ 2019 ከም ዝተላእከ’ዩ ዝነግር። “ደጋጊምና ጠሪዕና፡ ተቓውሞና ዓው ኢልና ኣስሚዕና፡ ገለ ኣደታት ናብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ከይደን ስምዕታአን ኣስሚዐን። ኮታስ ኩሉ ዝከኣለና ጌርና ኢና። ሰለማዊ ሰልፊ ክንገብር ኣብ ዝወጻእናሉ ድማ መንግስቲ ነቶም ጋዜጠኛታት ከይንዛረቦም ከልኪሉ። ስለዚ ትም ክንብል ንግደድ ኣሎና። መንግስቲ ከኣ ፍጹም ኣይተዛረበን።” ንምዕዝምዛም ወለዲ’ቶም ንኤርትራ ዝተላእኩ ወታሃደራት እተጽንዕ ኮሚተ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር፡ ብሰነ ኣቚሙ ነይሩ። እታ ኮሚተ ግን ክሳብ ሕጂ ውጽኢት ስራሓ ኣየካፈለትን። ክልተ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ግን፡ መንግስቲ ነቶም ወታሃደራት ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙን ከግዕዞም መደብ ሒዙ ምህላዉ ገሊጾም። ብመሰረት ሓበሬታ’ቶም ሰበ-ስልጣናት እቶም ወተሃደራት ናብ ደቡባዊ ምዕራብን ጁባላንድ ዝተባህለ ቦታን’ዮም ክግዕዙ። ድምጺ ኣመሪካ፡ ንኣዛዚ ሓይልታት ሶማል፡ ሚኒስተር ምክልኽላ’ታ ሃገርን ሚኒስተር ዜና ኤርትራን ንምርካብ ዝገበሮ ፈተነ ኣይተዓወተን።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዘይሕጋዊ ምዝውዋር ገንዘብ ተዋፊሮም ንዝበሎም ትካላትን ውልቀሰባትን ኣብ ቐይዲ ምእታው ገሊጹ

ፌደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ሽዱሽተ ትካላትን 11 ዘይሕጋዊ ናይ ገንዘብ ኣዘዋወርቲን ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ምእታው ኣፍሊጡ። ፌደራል ኮሚሽን ፖሊስ እቶም ትካላት ይኹኑ ውልቀሰባት ምስ ባንኪ ዝኾነ ይኹን ውዕል ከይሃለዎም ሕጋዊ መሲሎም ክሰርሑ ዝፀንሑ እዮም ኢሉ ኣሎ ። ናይቲ ኮሚሽን ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ኣቶ ጄይላን ኣብዲ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃል እቶም ውልቀሰባት ኮኑ ትካላት ይንቀሳቐሱ ዝነበሩ ጫት፣ናይ ኣትክልትን ፍረምረን ለኣኽቲ ኢና ብዝብል እዩ ኢሎም። እቶም ውልቀሰባት ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ኣትዮምን እቶም ትካላት ድማ ተዓሺጎምን ምርመራ ይካየደሎም ከምዘሎን ኣቶ ጄላን ገሊፆም ።


ኣብ መዝገብ ክሲ በዓል ዶ/ር ደብረጽየን ካብዘለው 62ተጠርጠርቲ 19 ምክንያት መኽሰሲኦም ከምዝተዋህቦም ተገሊጹ

ኣብ ክሲ መዝገብ ዶ\ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ሽሞም ሰፊሩ ዝርከቡ 62 ተጠርጠርቲ ነቶም 19 ምኽንያት መኽሰሲኦም ብፅሑፍ ከምዝተዋህቦም ተፈሊጡ። ዝርዝር እቲ ኽሲ ኣይተነበበን ። ቤት ፍርዲ ቆፀሮ ሂቡ ኣሎ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ሚ/ጉ/ወጻኢ ኣመሪካ ምስ ቀ/ሚ ሱዳን ምዝርራቦም ተገሊጹ

ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ሎሚ ረቡዕ ምስ ቀዳማይ ሚኒስትር ሱዳን ዓብዳላ ሓምዶክ ከምዝተዘራረቡ ወሃቢ ቃል እቲ ሚኒስትሪ ኔድ ፕራስ ገሊፆም። ወታሃደራዊ ረፅሚ ናብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ምስፍሕፍሕ ብዝምልከት ኣብ ክልል ትግራይ እናብኣሰ ይኸይድ ብዛዕባ ዘሎ ሰብኣዊ ኩነታትን ወታሃደራት ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ዳግም ይኣትው ኣለው ዝብሉን ኩሎም ኣብ ዞባዊ ምርግጋእ ተፅዕኖ ዘለዎም ናይ ሓባር ሻቐለቶም ተዘራሪቦም ኣለው። ኣንቶኒ ብሊንከንን ሃምዶክን ኩሎም ወገናት ናይ ኢትዮጵያ ሓድነት ንምሕላውን ረድኤት ናብ ዘድልዮም ሰባት ምሉእ ብምሉእ ሰብኣዊ ተበፃሕነት ክረጋገፅን ቶኽሲ ደውንምባል ናብ ልዝብ ክኣትው፣ሓቛፊ ፖለቲካዊ ልዝብ ከካይዱ ንምትብባዕ ተሰማሚዖም ኣለው። መግለፂ ወሃቢ ቃል ኔድ ፕራስ እቶም ሚኒስትር ወፃኢ ጉዳያት ወፃኢን ቀዳማይ ሚኒስትርን ኣብ ሱዳን ዴሞክራሲ ንምስፋሕን ርክባት ኣመሪካን ሱዳንን ንምሕያልን ተዘራሪቦም ኣለው ይብል ።


መንግስቲ ኢትዮጵያ ንምንቅስቃስ ኣብ ክልል ትግራይ ክሰርሑ ዝጸንሑ ሰለስተ ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ምእጋዱ ኣፍሊጡ

ፌደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰለስተ ዓለምለኸ ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ንሰለስተ ኣዋርሕ ኣብ ኢትዮጵያ ከይንቀሳቐሱ ምእጋዱ ኣፍሊጡ።ንሽዱሽተ መዓልታት ኣብ ኢትዮጵያ ዑደት ከካይዱ ዝቐነዩ ናይ ሕቡራት ሃገራት ኣተሓባባሪ ሰብኣዊ ጉዳያትን ህፁፅ ረድኤትን ማርቲን ግሪፊንስ ንሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ብኣድላዊነት ምኽሳስ ሓደገኛ እዩ ኢሎም ኣለው። ትማሊ ጋዜጣዊ መግለፂ ዝሃቡ ማርቲን ግሪፊንስ ንህወሓት የዳልው እዮም ዝብል ክሲ ሓደገኛ እዩ ክብሉ ገሊፆም ኣለው። ዝተኣገዳ ትካላት ሓካይም ብዘይዶብ ሆላንድ፣ኖርወጃን ረፊጅ ካውንስልን ኣል ማክቱም ፋውንዴሽንን ዝተባህላ ናይ ወፃኢ ትካላት ምዃነን ተፈሊጡ ኣሎ። እተን ትካላት ካብ ዝተከሰሳሉ ተግባራት ናይ ሓሶት መረዳእታ ብማሕበራዊ ሚዲያን ካልኦት ሜላታትን ምዝርጋሕ፣ፍቓድ ዘይተወሃቦም ናይ ወፃኢ ዜጋታት ናብ ሃገር ብምእታው ንልዕሊ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ቆፂሮም ምስራሕ፣ፍቓድ ዘይተውሃቦም ናይ ሬድዮ መራኸቢ ናብ ውሽጢ ሃገር ምእታውን ዝብሉ ይርከቡዎም። ብኻልእ ወገን ድማ ትማሊ 27 ሓምለ ሰብኣዊ ረድኤት ዝፀዓና 157 መካይን መቐለ ምእታወን ተፈሊጡ ኣሎ።


ኣመሪካ ንዘይተደረተ ሰብኣዊ ሓገዝ ንትግራይን ምንስሓብ ኵላቶም ሓይልታትን ትጽውዕ

ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ናይ ስራሕ ዑደት ዝገብራ ዘለዋ ሓላፊት ትካል ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ ኣመሪካ (USAID) ሳማንታ ፖወር ሎሚ ምስ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ክራኸባ ትጽቢት ይግበር። ሳምንታ ፖወር፡ ነቲ ኣብ ወርሒ ሕዳር ዝጀመረ ኲናት ኢትዮጵያ ብቕልጡፍ ደው ክብል ደጋጊመን ክጽውዓ ጸኒሐን’የን። ሎሚ ረቡዕ ምስ ሰብ-መዚ መንግስቲ ኢትዮጵያ ክራኸባ መደብ ተታሒዙለን ዘሎ ኣማሓዳሪት እቲ ኣህጉራዊ ትካል ምትሕግጋዝ ሳማንታ ፖወር፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዝ ንክልል ትግራይ ከፍቅድ ይጽውዓ ኣለዋ። ብሰሉስ ምስ ኣብ ሱዳን ዝርከቡ፡ ካብኲናት ክልል ትግራይ ዝሃደሙ ስደተኛታት ዝተራኸባ ፖወር፡ ድሕሪ ዑደተን ኣብ ዝሃበኦ ቃል፡ መርገጺ መንግስቲ ኣመሪካን ሕቡራት ሃገራትን ኣብቲ ግጭት ኣስመሪን ተዛሪበን። እተን በዓልቲ መዚ ድማ እቲ ኲናት ብዘይቅድመ ኵነት ደው ኢሉ ህዝቢ ናብ ሰላማዊ መነባብሮኡ ዝምለሰሉ መገዲ ክድለ ተላብየን ነይረን። ሳማንታ ፖወር፡ ብሰሉስ ብመገዲ ትዊተር ኣብ ዝዘርግሕኦ ጽሑፍ “መርገጺ መንግስቲ ኣመሪካ፡ ኵላቶም ኣብቲ ኲናት ኢድ ዘለዎም ሓይልታት፡ ተጻብኦታት ኣቋሪጾም ኣብዚ መዓስከር ስደተኛታት ዘሎ ህዝቢ ድማ ናብ ቤቱ ዝምለሰሉ መገዲ ምንዳይ’ዩ። ብሰንኪ’ዚ ኲናት ክንደይ ኣሰቃቒ ግፍዒ ወሪዱ፡ ህይወት ሚልዮናት ድማ ተመዛቢሉ። ብቕጽበት ደው ክብል ኣለዎ፡” ኢለን ነይረን ። ኣብ ተመሳሳሊ ናይ ትዊተር መልእኽቲ እተን በዓልቲ ስልጣን፡ እቲ ግጭት ክዓርፍ እንተዀይኑ “ሓይልታት ህወሓት ካብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ክወጹ፣ ሓይልታት ኣምሓራ ካብ ክልል ትግራይ ክስሕቡ፣ ሰራዊት ኤርትራ ድማ ንእለቱ ንኢትዮጵያ ጠቕሊሎም ክገድፉ፡” ዝብል’ዩ። ብተመሳሳሊ ዜና፡ ወሃብ-ቃል ክፍሊ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ ነድ ፕራይስ ብሰሉስ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቡዎ መግለጺ፡ “ኵላቶም ሓይልታት፡ ኣብቲ ብዂናት ተጸልዩ ዘሎ ከባቢ፡ ንዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዝ ከፍቅዱን ኣብ መገዲ ክልል ትግራይ ዘሎ ዕግታ ክእለን” ኣዘኻኺሮም። ኣመሪካ፡ ንሰብኣዊ ሓገዝ ክልል ትግራይ ዝውዕል፡ ናይ 149 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ከም እትህብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣፍሊጣ ነይራ። መግለጺ መንግስቲ ኣመሪካ ሓገዝ ኣብ እዋኑ ንኸይበጽሕ ዝዕንቅፍ ዘሎ ምትሕልላኽ ቢሮክራሲ ክእለን ንሓገዝ ዝጸዓና መካይን ዝዓለመ መጥቃዕታት ደው ክብልን’ውን ወሲኹ የዘኻኽር ። ኣወሃሃዲ ህጹጽ ኵነታት ሕቡራት ሃገራት ማርቲን ግሪፍዝ፡ ብሰሉስ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ንጋዜጠኛታት ከም ዝነገሩዎ፡ 122 ናይ ጽዕነት መካይን ንክልል ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ንምብጻሕ ድሉዋት ኣለዋ። ነቲ ዘሎ ጋግ ንምምላእ ኣብ መዓልቲ 100 ናይ ጽዕነት መካይን ናይ መግቢ ሓገዝ ከም ዘድሊ ግን ኣወሃሃድቲ ረዲኤት ይዛረቡ። እቶም ኣወሃሃዲ ነቲ ኵናት ኣመልኪቶም ግሪፍዝ፤ “ፍጥነት ሓገዝ ዝጸዓና መካይን ኣዝዩ ዝሑል’ዩ ዘሎ፣ ነዚ ከኣ ክንልውጦ ኣሎና። ዘይተደረተ መስመር መጓዓዝያ ምድሪ ክፍቀድ፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ብነፈርቲና ንመቐለ ሓገዝ ከነብጽሕ ክድቀደልና ኣለዎ። ቃል-ዓለም ዘይብሉ ቀንዲን መሰረታዊ ነገርን ግን እቲ ኲናት--ብቐንዱ ድማ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዘሎ ኲናት--ደው ክብል ኣለዎ፡” ኢሎም ። ኣብቲ ኲናት ኢድ ዘለዎም በበይኖም ሓይልታት ንምዕጋትን ምትዕንቓፍን ሰብኣዊ ሓገዝ ኣመልኪቶም ኢድ ከወጣውጡ ጸኒሖም’ዮም። ፈደራላዊ መንግስቲ ንሰብኣዊ ሓገዝ ዝዓገተ ብወገን ትግራይ ዘሎ ሓይሊ’ዩ ክብል ከሎ፡ ንሳቶም ድማ እቲ ጸገም መንግስቲ ምዃኑ ይምጕቱ። ኣብ ትካል ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ ዝሰርሕ ላዕለዋይ በዓል-መዚ ዝሓለፈ ሰሙን ንኣገልግሎት ዜና ኣሶሰትድ ፕረስ ከም ዝተዛረቦ፡ እቲ መሰረታዊ ዕንቅፋት ፈደራላዊ መንግስቲ’ዩ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ንትካል ግብረሰናይ ሓካይም ዶባ-ኣልቦን ኖርወጃዊ ትካል ስደተኛታትን ንገለ ክፋሉ ወይ ብምሉኡ ስራሓቶም ደው ከብሉ ብሰሉስ ኣፍሊጡዎም ኣሎ። ብመሰረት ሓበሬታ ኣገልግሎት ዜና ኣሶሰትድ ፕረስእቶም ትካላት ኣብ ትግራይ ዝገብሩዎ ሓገዝ ከቋርጹዎ’ዮም ።


ኢትዮጵያ:ኣተሓባባሪ ህጹጽ ጉዳያት ሕ/ሃ ምስ ሓለፍቲ ዝተፈላለዩ ትካላትን ጽፍሕታትን ተራኺቦም:ተዘራሪቦም

ኣተሓባባሪ ህጹጽ ኩነታት ሕቡራት ሃገራት፣ ማርቲን ግሪፍዝ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ዝጀመርዎ መገሻ ይቅጽል ከምዘሎ ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት ስቴፈን ዩሪክ ገሊጹ። ሚስተር ግሪፍን ትማሊ ምስ ሚኒስትር ሰላም’ታ ሃገር ወ/ሮ ሙፈርያት ከሚል፣ ብዛዕባ ሰብኣዊ ኩነታት ምስ ፕረዚደንት ክልል ኣምሓራ ኣቶ ኣገኘሁ ተሻገር ተዘራሪቦም። ምስ ኮምሽነር ሕብረት ኣፍሪቃ ክፍሊ ጥዕና፣ ክፍሊ ሰብኣዊን ማሕበራዊ ጉዳያት ኣሚራ ኣል ፈድል ከምኡውን ምስ ወከልቲ ዝተፈላለያ ሃገራት ተራኺቦም። ኣብ ክልል ትግራይ’ውን ዝኣተው ሚስተር ግሪፍን፣ ኣብ ሓውዜን ንማእከላት ጥዕናን ትምህርቲን ተዓዚቦም፣ ምስ ደቂ ኣንስትዮ፣ ደቂ ተባዕትዮን ሰበ ስልጣን’ቲ ከባቢን ተዘራሪቦም። ኣብ ከተማ ፍረወይኒ ንዝርከብ ማእከል ውሽጣዊ ተመዛበልቲ በጺሖም ካብ ግዳያት፣ መራሕቲ ኮሚኒቲን ሰብኣዊ ትካላትን ርእይቶታት ተቀቢሎም። እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ ሰብኣዊ ኩነታት ኣብ ክልል ዓፋር ብሰንኪ’ቲ ካብ ክልል ትግራይ ዝላሓኸ ግጭት የንቆልቁል ከምዘሎ እቲ ወሃቢ ቃል ገሊጹ። ብመሰረት ከባቢያዊ ሰበ ስልጣን ኣስታት 70 ሽሕ ሰባት ተፈናቂሎም አለው። ብሰንኪ ግጭት ኣብ ሞንጎ ዓፋርን ሶማሌን 35 ሽሕ ሰባት ተፈናቀልቲ ከምዘለው ተፈሊጡ ኣሎ።


መግለጺ ፕረ.ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ኣብ እዋናዊ ኩነታት ኢትዮጵያ

"ሓላፊት ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ ሳማንታ ፓወርን ኣተሓባባሪ ህጹጽ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራት ማርቲን ግሪፍዝን፣ ናብ’ቲ ብኣማኢት ኣሻሓት ሰለማዊያን ሰባት ኣብ እዋን ግጭት ሓደጋ ጥምየት ኣንጸላልዎም ዘሎ ክልል ትግራይ ምብጽሖም ኣዝዮም ከምዝድግፉ" ፕረዚደንት ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ኤሪክ ሽዋዝ ገሊጾም። ሚስተር ሽዋዝ "ክልቲኦም ሰበ ስልጣን፣ ኩሎም ወገናት፣ ብመሰረት ዓለምለኸ ሕጊ፣ ንሰላማዊያን ሰባት ክሕልው፣ ሰብኣዊ ቀረባት ብዘይዕንቅፋት ናብ ተጸባዪ ህዝቢ ንክሓልፍ ግዴታ ከምዘለዎም ንከዘኻኽሩ ዕድል ክፈጥረሎም እዩ፣ ግን ጊዜ የምልጠና አሎ እዩ ዘሎ" ኢሎም። 900 ሽሕ ተወላዶ ትግራይ ዛጊት ኣብ ጥቃ ጥምየት ወዲቆም ከምዝርከቡ፣ 2.4 ሚልዮን ድማ ህጹጽ ሓገዝ እንተዘይበጺሕሎም ኣብ ሓደጋ ክወድቁ ከምዝኽእሉ ተሓቢሩ'ሎ። ኩሎም ተዋጋእቲ ሓይልታት፣ ንወትሃደራዊ ወፍሪ ደው ከብሉ፣ ዘይተደረተን ሙሉእን ሰብኣዊ ሓገዛት ንክሓልፍ ከኽእሉን፣ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣንጸላልዩ ንዘሎ ከቢድ ጥምየት ከውግዱን’ውን መጸዋዕታ ቀሪቡ አሎ። ነቲ ኣንጸላልዩ ዘሎ ሓደጋ ጥምየት ንምኹላፍ ሰሙናዊ ኣስታት 600 ናይ ጽዕነት መካይን ናብ ክልል ትግራይ ክኣትዋ ኣለወን ዝብል ፕሮግራም መግቢ ዓለም ብወገኑ፣ ኣብ’ቲ ዝሓለፈ ወርሒ ግና ናብቲ ክልል ንክኣትዋ ዝተፈቀደለን 50 መካይን ጥራሕ ከምዝኾና ይጠቅስ። መግለጺ ረፍዩጂ ኢንተርናሽናል "ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት፣ ነዚ ኩነታት’ዚ፣ምስ መጸዊዕኡ ብዝቃዶ ኣገባብ፣ ማዕረ ዓለምለኸ ስግኣት ሰላምን ጸጥታን ገይሩ ክዘራረበሉ’ ጸዊዑ ኣሎ። እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ንዝሓለፉ ሰለስተ ዓመታት፣ ቅልጡፍ ደገፍን ትኹረትን ዝጠልቡ ሰብኣዊ ቅልውላዋት ከምዝተፈጠሩ ኣብ ዩኒቨርስቲ ወልድያ ዘምህሩ ኣቶ ደጀን የማነ ገሊጾም። እቶም ተንታኒ ዓለምለኻዊ ትካላት ረድኤት ኢና ዝብሉ ትካላት ግን ማዕረ ነቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዝሃብዎ ቆላሕታ ንካልኦት ኢትዮጵያዊያን ኣይሃቡን ይብሉ ። ኣቶ ደጀን የማነ "ዝተዛበዐ ሚዛን ትካላት ረድኤት፣ ንኢትዮጵያን ኢትዮጵያዊያንን ንዘጋጠሞም ጸገም ዘቃልል ዘይኮነ ዘጋድድ እዩ" ኢሎም። ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳን ኣባል ማእከላይ ኮማንድ ፖስት ትግራይ ጀነራል ጻድቃን ገብረትንሳኤ ብወገኖም ምስ ናይ ወጻኢ ሚድያ ኣብ ዝገበርዎ ቃለ ምልልስ "ፍትሓዊ፣ ተፈሮኣዊ ወሰና ንክነምልስን፣ ሰብኣዊ ሓገዝ ንክሓልፍ መታን ተጽዕኖ ንምፍጣር ዝዓለመ ወትሃደራዊ መጥቃዕቲ ከምዝተፈነወ" ጠቂሶም እዮም። ኣብ’ዚ ቀረባ ብሰንኪ ዝደገሶ ሓድሽ ውግእ፣ ካብ ራያ ቆቦ፣ ሰቆጣ፣ ኣበርገለ፣ ዓፋር ፈንቲ ረሱ፣ ብኣማኢት ኣሻሓት ዝግመቱ ሰባት ተፈናቂሎም ተጸበይቲ መግቢ ኮይኖም ከምዘለው ይግለጽ።


''ኣብ መወዳእታ ብወታሃደራዊ ዘይኮነስ ብፖለቲካዊ እዩ ክፍታሕ'' ክኢላ

ተዓዋቲ ሽልማትPulitzer Prize ናይ ዝኾነ መፅሓፍ ምፅናት ዓሌት ደራሲት ዝኾና ብዓልቲ ስልጣን ዩናይትድ ስቴትስ መንግስቲ ኣሜሪካ ናብ ክልል ትግራይ ሰብኣዊ ረድኤት ከይኣቲ ዝተገብረ ክልከላ ኢሉ ዝፀውዖ ንምኽፋት ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተፅዕኖ ንምዕራፍ ኣብ ኢትዮጵያ ይርከባ።ኣማሓዳሪት ልምዓት ተራድኦ ኣሜሪካ(USAID) ዝኾና ሳማንታ ፓወር‘’ኣብ ትግራይ ዝኾነ ይኹን ጥምየት የለን’’ ክብሉ ኣስሚሮም ምስ ዝዛረቡ ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ኣሕመድ ክራኸባ ተስፋ ኣለወን። ወኪል ቪኦኤ ቺነዱ ኦፎር ዋሽንግተን ዲሲ ኣብ ዝመደብሩ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ናይ ሰላም ኢንስቲትዩት ላዕለዋይ ኣማኻሪ ኣሊ ቨርጂ ኣብ ድሮ ዑደት ሳማንታ ፓወር ትማሊ ሶኑ ኣዘራሪቡዎም ኣሎ። ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ረድኤት ናብ ትግራይ ከይኣቲ ዝኸልከሉ ንመብዛሕቲኡ ክልል ትግራይ ደጊሞም ዝተቖፃፀሩ ሓይልታት ትግራይ እዮም ክብሉ ይኸሱ።ሰበስልጣን USAID ግን ምእቲ ብምእቲ ከምኡ ኣይኮነን ይብሉ።እቲ ኲናት ኣብቲ ክልል ንዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው ዘጋድድ ካልኣይ ግንባር ከፊቱ ኣሎ ክብሉ ተንተንቲስግኣቶም ይገልፁ ኣለው። ላዕለዋይ ኣማኻሪ ኢኒስቲቱዩት ሰላም ዩናይትድ ስቴትስ ኣሊ ቨርጂ እቲ ኲናት ክልተ ግንባራት ፈጢሩ ኣሎ ይብሉ። ‘’እቲ ኲናት ናይ ክልተ ግንባራት ኵናት ኮይኑ ኣሎ’’ ዝበሉ ንሶም‘’ብምዕራብን ደቡብን ኣብ ዶብ ክልል ኣምሓራን ክልል ትግራይን ናብ ሱዳን ዘምርሕ ኮይኑ ኣሎ።ብኣንፈት ምብራቕ ትግራይ ናብ ክልል ዓፋርን ጅቡቲን እውን ሓዱሽ ምዕባለ እዩ።ኣብ ክልል ዓፋር ውግእ ይካየድ ኣሎ።እዚ ሓዱሽ መልክዕ ናይቲ ኲናት እዩ’’ኢሎም። ‘’እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ ብህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ሓይልታት ምክልኻል ትግራትን ሓዱሽ ወታደራዊ ዕላማታት ስለዘለው እዩ’’ይብሉ ቨርጂ።ብናይ ኣምሓራ መንግስትን ካልኦት ክልላዊ መንግስታትን ዝተደገፉ ሓይልታት መንግስቲ ፌደራልን ነዚ ግብረ መልሲ ይህቡ ኣለው ንግዚኡ ካብ ቁፅፅር ወፃኢ ኣይኮነን ዘሎ ግን ብርግፀኝነት ምዝራብ ዝክኣል ይጋፋሕ እዩ ዘሎ ይብሉ።ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ናይ ምስፍሕፋሕ ተኽእሎ እንተሃሊዩዎ ዝተሓተቱ ቨርጂ እቲ ተኽእሎ ኩልሻዕ ኣሎ ይብሉ። ‘’እቲ ኲናት ናብ ምዕራብ ገፁ ብዝተጋፍሐ ቁፅሪ ንሱዳን ሓዊሱ ብወገን ምዕራብ ንዘለዋ ጎረባብቲ ብዝበለፀ የሻቕለን እዩ።ብወገን ምብራቕ ዝተፈለየ እዩ ምኽኒያቱ ድማ ጅቡቲን ሶማሌን ኣብኡ ክሳተፉ ዘኽእለን ኣገዳሲ ሓይልታት የብለንን።ግን ብርግፀኝነት ዞባዊ ተሳትፎ ናይ ምሕዋስ ተኽእሎ ኣብ ቦትኡ ኣሎ’’ኢሎም። ኣብ ባይታ ብዛዕባ ዘሎ ሰብኣዊ ኩነታት ዝተሓተቱ ኣሊ ቨርጂ ንስደተኛታት ጥራሕ ከይኮነስ ኣብ ትግራይ መብዛሕቲኦም ተመዛቢሎም ንዘለው ብዙሓት ሰባት እቲ ኩነታት እናኸፍአ ይኸይድ ኣሎ ይብሉ።ፕሮግራም ምግቢ ዓለም ናብቲ ክልል እኹል ምግቢ ንምእታዊ ከምዝተፀገመ ምግላፁ ዝሓበሩ ንሶም ኣብዚ ዝተመስረቱ ሚሊዮናት ኩነታትቶም እናኸፍአ ይኸይድ ኣሎ ኢሎም።‘’ክልቲኦም ወገናት ኣብ ወታደራዊ ወፍሮም ኣዚዮም ግልፂ እዮም።ካብ ግጭት ንምዕቃብን እቲ ግጭት ከብቅዕ ካብ ምድላይን ኣዚዩ ዘሻቕል ምልክት እዩ እዚ’’ኢሎም።ኣብ መወዳእትኡ ግን እቲ ምፍትሒ ወታደራዊ ከይኮነስ ፖለቲካዊ እዩ ክኸውን ኢሎም ብምውሳኽ። ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ናይ ዝመደብሩ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ናይ ሰላም ኢንስቲትዩት ላዕለዋይ ኣማኻሪ ኣሊ ቨርጂ ክልቶም ወገናት ኣብ ዘተ ንምፅማድ ድልየት እንተርእዮም ፖለቲካዊ ፍታሕ ምምፃእ ይክኣል እዩ ይብሉ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኣስታት 90% ካብ ህዝቢ ትግራይ ተጸባዪ ሓገዝ ኰይኑ ምህላዉ ሕ/ሃገራት ይገልጽ

ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብቲ ንትሽዓት ኣዋርሕ ኲናት ዝተኻየድሉ ክልል ትግራይ ኣመልኪቱ፡ ኣጠቓላሊ ገምጋም ኣውጽኡ ኣሎ። ኣብቲ ብዂናት ዝተሓመሰ ከባቢን ብሳዕቤን’ቲ ደማዊ ኲናት ዝማህመነን ሕብረተሰብ ድማ ኣስታት 90% ተጸበይቲ ሓገዝ ኰይኖም ኣለዉ ይብል። ወታሃደራት ኢትዮጵያ ነታ ክልል ካብ ሓይልታት ደባይ ተዋጋእቲ ንምምንዛዕ ብ4 ሕዳር,2020 ኣብ ክልል ትግራይ ድሕሪ ዝጀመረ ኲናት፡ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰላማውያን ሰባት ሞይቶም፡ ክልተ ሚልዮን ዝበጽሑ ድማ ካብ መንበሪታቶም ተፈናቒሎም ኣለዉ። ኣብቲ ክልል: ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ህዝቢ ብጥሜት ይሳቐዩ ምህላዎም ዝገለጸ ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት፡ 400-ሽሕ ካብዚኣቶም ኣብ ኣፈፌት ዓጸቦ ከም ዘለዉ የመልክት። ብሰንኪ ስእነት ማእዛታት መግቢ፡ ኣሽሓት ህጻናት ንዝኸፍአ ሓደጋ ተቓሊዖም ኣለዉ። ብመሰረት ወሃብ ቃል ምውህሃሃድ ሰብኣዊ ሓገዛት ሕቡራት ሃገራት (ኦቻ)፡ ጀንስ ላርኪ 5.2 ሚልዮን ህዝቢ ማለት ኣስታት 90% ናይ ጠቕላላ ብዝሒ ህዝቢ’ቲ ክልል--ናብ ተጸባዪ ሓገዝ ወሪዱ ኣሎ። “ነቲ ብፍጥነት ዘንቈልቍል ዘሎ ሰብኣዊ ሕሰም ንምግታእ ምስ ዘሎ ዉሱን ግዜ ድጋፍ መግቢ ንምግባር ኣጸጋሚ’ዩ። መግቢ ዝጸዓና መካይን መዓልታዊ ናብ መቐለ ክኣትዋ ኣለወን። ኣወሃሃድቲ ሰብኣዊ ሓገዝ ህዝቢ ክልል ትግራይ ንዘድልዮ ንምምላእ ብውሑዱ 500 ጽዕነት ዓበይቲ መካይን ሙሉእ ቀረባት ብብሰሙን ከም ዘድሊ ገምጊሞም። እዚ ግን ክገበር ኣይተኻእለን።” ካብ ምዝዛም ወርሒ ሰነ ንደሓር፡ ክሳብ ሕጂ፡ ሓገዝ መግቢ ጽዒነን ናብ ክልል ትግራይ ዝበጽሓ መካይን 50 ጥራይ ምዃኑን ላርኪ የመልክት። ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሓላፊ ንጉዳያት ህጹጽ ኩነታት ማርቲን ግሪፍስ ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ሽዱሽተ መዓልቲ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ይገብር ኣሎ። ግሪፍስ፡ ኵነታት ንምግምጋም ናብ ክልል ትግራይ ክበጽሕ ትጽቢት ይግበር። ንግሪፍስ ዝበደመ ቅርጺን ብዂናት ዝጃጀውን ህዝቢ ክቕበሎ ምዃኑ ድማ ተዓዘብቲ ይግምቱ። ኲናት ካብ ዝጅመር ንደሓር፡ ሲቪላዊ ህዝቢ ትግራይ፡ ብሰንሰለታዊ ግፍዒ በበይኖም ሓይልታት ክደሃኽ ከም ዝጸንሐ ላርኪ ይዛረብ። “ኲናት ካብ ዝጅመር ንደሓር ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ሰባት ዘስካሕክሕ ግፍዕታት ክፍጸም ጸኒሑ’ዩ። ካብ መንጎ’ቲ ዝተኻየደ በደል፡ ንጾታዊ ዓመጽ ከም መወጋኢ ምርኣይ’ዩ። ኣስታት 1,600 ዝበጽሑ ጾታዊ ዓመጻት ምስ መጥቃዕታትን ተመዝጊቦም ኣለዉ። መደባራት ጥዕና ደይ-መደይ ኢልካ ተጠቒዖምን ተዘሚቶምን። ካብተን ዝነበራ ኣስታት 40 መደበራት ጥዕና ትግራይ፡ ሕጂ 16 ጥራይ’ተን ዝሰርሓ ዘለዋ። ጾታዊ ዓመጽ ዘጋጠመን ኣደታትን ጎራዙትን ዝዕቆባሉ ወይ ሓገዝ ዝረኽባሉ ማእከል ጥዕና የብለንን።” ላርኪ ኣስዒቡ ድማ ሕቡራት ሃገራት ካልኦት ውልቃውያን ትካላትን ኣብቲ ኣመና ዘይምቹእን ሓደገኛን ከባቢ ሰብኣዊ ሓገዝ ንምብጻሕ ይሰርሑ ከም ዘለዉ ይሕብር። ክሳብ ሕጂ 12 ሰራሕተኛታት ረዲኤት ተቐቲሎም ምህላዎም ድማ የመልክት። ኣብ መንጎኦም እቶም ብኣዝዩ ኣስካሕካሕኪ ኣገባብ፡ ብ24 ሰነ ዝተቐትሉ፡ ሰለስተ ሰራሕተኛታት ወለንታዊ ማሕበር ዶብ ኣልቦ ሓካይም’ዮም። ወሃብ ቃል ምውህሃሃድ ሰብኣዊ ሓገዛት ውድብ ሕቡራት ሃገራት (ኦቻ) ገንዘብ’ውን እቲ ካልእ ፀገም ምዃኑ የመልክት። ቤት ጽሕፈቶም ነቲ ናይ ህይወት-ኣድሕን ስራሕ ብግቡእ ክዓሞ እንተዀይኑ ክሳብ መወዳእታ’ዚ ዓመት’ዚ 430-ሚልዮን ኣመሪካ የድልዮ።


ኣብ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን ዝርከብ ሩባ ተከዘ  ሬሳታት ምርካቡ ኣሶሴይትድ ፕረስ ሓቢሩ

ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ጥራይ፡ ኢትዮጵያውያን ምዃኖም ዝግመት፡ ኣስታት 50 ዝበጽሑ ሬሳታት፡ ብፈለግ ኣንሳፊፎም ኣብ መሬት ሱዳን ተረኺቦም። ነቲ ሓበሬታ ዝሃቡ ሰበ-ስልጣን ሱዳን፡ እቶም ሬሳታት ካብቲ ብዂናት ክልል ትግራይ ኣዝዩ ተጸልዩ ዘሎ ከባቢ ፈለግ ተከዘ ዝኽተሎ መስመር ወሓይዝ ምዃኑ ይግለጹ። ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ሓምዳይት ዝነጥፉ ዘለዉ ክልተ ኢትዮጵያውያን ሰብ-ሞያ ጥዕና’ውን ነቲ ዝተባህለ ግምታት ኣረጋጊጾሞ ኣለዉ። ስሙ ክዕቀበሉ ዝሓተተ በዓል-ስልጣን ሱዳን፡ ንኣቀተታላ እቶም ብውሕጅ ተወሲዶም ዝመጹ ሬሳታት ንምንጻር ደቂቕ መርመራ ኣካላት ከም ዘድሊ ይገልጽ። ካብ ሑመራ ሃዲሙ፡ ሕጂ ኣብ ሱዳን መዓስከር ሓምዳይት ዝነጥፍ ዘሎ ዶክተር ቴድሮስ ተፈራ፡ ብዛዕባ’ቶም ብቐረባ ዝረኣዮም ክልተ ሬሳታት ንኣሶሸትድ ፕረስ ቃል ሂቡ ነይሩ። ሓደ ካብቶም ሬሳታት ኢዱ ዝተኣስረ ክኸውን እንከሎ፡ ናይ ካልእ ሰበይቲ ሬሳ’ውን ኣፍልባ ብገመድ ተጠምጢሙ ምንባሩ ይጠቅስ። ኣብ ጥቓኡ ዝርከቡ ስደተኛታት 10 ሬሳታት ከም ዝቐበሩ ድማ ወሲኹ ይሕብር። ዶክተር ቴድሮስ ኣብቲ ወሓይዝ ዘንሳፍፉ ናይ ዝነበሩ ሬሳታት ቪድዮ ንኣገልግሎት ዜና ኣሶሸትድ ፕረስ ኣካፊሉ ነይሩ። እቶም ሬሳታት ካብ ከባቢ ሑመራ ኣንሳፊፎም ከም ዝመጹ ዶክተር ቴድሮስ የመልክት። ከባቢ ሑመራ ብሓይልታት ኣምሓራን ትግራይን ኣከራኻሪ ቦታ ኰይኑ፡ ካብቶም ግጭት ዝጀመሩሎም ቀዳሞት ስፍራ’ዩ። ብሓገዝ’ቶም ሬሳታት ቀዲሞም ዝረኣዩ ገፈፍቲ ዓሳ፡ ነቶም ዘንሳፍፉ ዘለዉ ሬሳታት ኣብ ምእካብ ከም ዘለዉን ዝያዳ’ቶም ተረኺቦም ዘለዉ ክዀኑ ከም ዝኽእሉን’ውን እቲ ዶክተር የመልክት። መንነት ናይቶም ሬሳታት ምፍላይ ኣጸጋሚ እኳ እንተዀነ፡ ሓደ ካብኣቶም ግን ተወላዳይ ትግራይ ምዃኑ ዘመልክት ናይ ትግርኛ ውቃጦ ጸኒሑዎ። ስሙ ክዕቀበሉ ዝሓተተ፡ ኣብ መደበር-ጥዕና መዓስከር ሓምዳይት ዝነጠፍ ካልእ ኢትዮጵያዊ ዶክተር’ውን፡ በቲ ኣብ ገጽ ገለ ካብቶም ሬሳታት ዘሎ ውቃጦ ካብ ትግራይ ምዃኖም ምፍልጥ ከም ዝከኣል ይሕብር። “ባርባራዊ ግፍዒ ይፍጸም ኣሎ፡” ዝበለ እቲ ስሙ ከይግለጸሉ ዝሓተተ ዶክተር፡ ገለ ካብቶም ሬሳታት ብፋስ ተጨፍጪፎም ከም ዝተቐትሉ ንኣገልግሎት ዜና ኣሶሸትድ ፕረስ ሓቢሩ። ምስ ቅልጣፈ ዋሕዚ ንዅላቶም ዝመጹ ዝነበሩ ሬሳታት ክትርፉዎም ከም ዘይከኣሉ’ውን ገለ ካብቶም ኣብቲ ስራሕ ዝነጥፉ ዘለዉ ስደተኛታት ነቲ በዓል-ሞያ ጥዕና ኣካፊሎም። ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝውነን ናይ ትዊተር ገጽ ንርኽበታት ሬሳታት ዝምልከት ጸብጻብ፡ ብሓይልታት ትግራይ ዝጋዋሕ “ውጹእ ሓሶት” ክብል ነጺጉዎ። ኣማሓዳሪት ትካል ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ ኣመሪካ (USAID) ሳማንታ ፖወር፡ ብሰኑይ፡ ኣብ ሱዳን ዝርከብ መዓስከራት ስደተኛታት ኢትዮጵያ በጺሓ ነይራ። ዝቕጽል ጕዕዞ ሳማንታ ፖወር ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንምዝርራብ፣ ብቐንዱ ድማ ነቲ ኣስታት 6 ሚልዮን ህዝቢ ሒዙ ዘሎ ክልል ትግራይ ኣፍደገ ብዛዕባ ዝኽፈተሉ መገዲ ንምዝታይ’ዩ። ዝኸፍአ ሓደጋ ደርቂ ዘንጸላሉዎ ዘሎ ክልል ትግራይ፡ ብመሰረት ሓበሬታ መንግስቲ ኣመሪካ፡ ኣስታት 900-ሽሕ ዜጋታት ንሓደጋ ጥሜት ተቓሊዖም ኣለዉ። ብወገን ትካል ሓገዝ ኣመሪካ ተወጢኑ ዘሎ መደብ ኣብ መንጎ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዘሎ ዝምድናታት ሻሕኪሩ ደኣ ይሃሉ’ምበር፡ መስመር መጓዓዚ ሓገዝ ብሱዳን ኣቢልካ ንምእታው’ዩ፡ ። ናብ ክልል ትግራይ ንምብጻሕ ቀሊል ኣይኰነን ዘሎ። ድሕሪ ነዊሕ ዝርርብ፡ ዓለማዊ ፕሮግራም መግቢ፡ 50-ሽሕ ቶን ስርናይ፡ ብመገዲ ሱዳን ንኢትዮጵያ የእትዩ ከም ዘሎ ተፈሊጡ። እዚ ምሉእ ትርጉም ብኣሶሴይትድ ፕረስ ዝቐረበ ሪፖርት'ዩ::


ሕ/ሃ: ኣብ ኢትዮጵያ ብዝርአ ዘሎ ሰፊሕ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ሻቕሎቱ ይገልጽ

ኣብ ሕቡራት ሃገራት ንምክልኻል ግህሰትን ዓሌታዊ ምጽናትን ኣመልኪቱ ዝሰርሕ ኣሃዱ ኣብ ኢትዮጵያ ብዝርአ ዘሎ ሰፊሕ ግህሰታት ስክፍታኡ ገሊጹ። እቲ ኣሃዱ ብዓርቢ 30 ሓምለ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ እቲ ዝካየድ ዘሎ ዓሌታዊ ጽልኢ ቅልጡፍ መግትኢ እንተዘይተገይሩሉ ካልእ ሳዕቤን ከህሉዎ ከም ዝኽእል የጠንቅቕ ኣሎ። ኣብ ሕቡራት ሃገራት ፍልይቲ ኣማኻሪት ኣብ ጉዳያት ምክልኻል ህልቂት ዝዀና ኣሊስ ዋይሪሙ ንድሪቱ፡ ኣብ ኢትዮጵያ እናንቆልቆለ ብዝኸይድ ዘሎ ኩነታት ከምዘሻቐለን ገሊጸን። እተን ፍልይቲ ኣማኻሪት ኣብ ዘውጽአኦ ናይ ጽሑፍ መግለጺ ኣብ ክልላት ትግራይ፡ ዓፋር፡ ሶማሌ፡ ኦሮሚያን ኣምሓራን ዝፍጸም ዘሎ ከበድቲ ምግሃሳት ዓለምለኸ ሕግታት ሰብኣዊ ረድኤትንን ሰብኣዊ መሰላትን ናይ መጠንቐቕታ ድምፀን ኣስሚዔን’ለዋ። እተን ፍልይቲ ኣማኻሪት ነተ ኣብ ዝሓለፈ 5 ለካቲት ብዛዕባ’ታ ሃገር ዘውፅእኦ መግለፂ ደግመንኦ’ለዋ።  ኲናት ኣብ ትግራይ ካብ ዝጅምር ንደሓር፡ እቲ ኣሃዱ፡ ንጾታዊ ዓመጽ፡ ዘይሕጋዊ ማእሰርቲ፡ ትሕቲ-ዕድመ ዕስክርና፡ ዓሌታዊ ቅትለትን ካልኦት ተመሳሳልቲ ግህሰታትን ኣመልኪቱ ጸብጻባት ብቀፃሊ ይቅበላ ምህላወን እዚ ድማ ናብ ካልኦት ክፍልታት’ታ ሃገር ይውስኽ ከም ዘሎ ገሊፀን። ከምኡ’ዉን ብዝብሕጎግ ዘሎ ላዕለዋይነት ሕጊ ከምዝጓሃያን ብምግላጽ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ቀረባ ንዘቅረቦ መጸዋዕታ ብምቅላሕ ኣብ ክልል ትግራይ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ብሕፁፅ ደው ክብል ፀዊዔን። እተን በዓልቲ ስልጣን፡ ኣስዒበን ነቶም ብላዕለዎት መራሕቲ ተሓባበርቶም ዕጡቃት ጉጅለታትን ፡ ንዓሌታዊ ጎንጺ ከጐሃህሩ ዝኽእሉ ኣጠቓቕማ ቃላት ኰኒነን። ተዃታዂ ቃና ኣለዎም ተባሂሎም ኣብቲ ናይ ጽሑፍ መግለጺ ተጠቒሶም ዘለዉ ቃላት፡ከምእኒ “መንሽሮ:ሰይጣን:ጻህያይን ኣጋምን" ዝብል ምስ ክልል ትግራይ ኣመልኪቶም ዝጥቀሱ ዘለዉ’ዮም። ናይ ፅልኢ ዘረባታት ምስ ናይ ማሕበራዊ ፕሮፖጋንዳ ነቲ ኣብታ ሃገር ዘሎ ናይ ዘርኢ ምትፍናን ነዳዲ ክውስኽ ከም ዝኽእል ዘሎ ሻቅሎት ብምግላፅ የጠንቅቕ። መንነት መሰረት ዝገበሩ ግፍዓዊ ገበናት ብናይ ፅልኢ ዘረባታትን ምልዕዓላት ህውከትን ከምዝጅምሩ ኣብ ብዙሓት ቦታታት ርኢና ኢኣ ዝበላ እተን ፍልይቲ ኣማኻሪት፡ ከምዚ ዝበሉ ምልዕዓላት ብዓለምለኸ ሕጊ ሃገራዊ ሕግን ክልኩል'ዩ ኢለን። ኩሎም ሰበስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ክልላትን ነቲ ኲናት ደው ከብሎን ካብቲ ንዓሌታዊ ምጽናት ክመርሕ ዝኽእል ምትፍናን ክዓግቶን ሓላፍነት ከም ዘለዎ ኣስሚረን። እቲ መግለጺቀዳማይ ክውሰድ ዘለዎ ስጕምቲ ድማ ምቍራጽ ተጻብኦታት ምዃኑ ይጠቅስ ። መሰላት ኵላቶም ብሄራት ኢትዮጵያ ብማዕረ ክኽበር ከም ዘለዎ ዘዘኸራ እተን በዓልቲስልጣን በደልቲ ናብ ሕጊ ክቐርቡ ጸዊዐን። ኣስዒበን ከኣ ኵላተን ዞባውያንን ኣህጉራውያንን ውድባት፡ ብሕልፊ እኳ ኣፍሪቃዊ ሕብረት፡ ነቲ ዓሌታዊ ጎንጺ ንምውጋድ ዘድሊ ስራሕ ክዓምም ኣዘኻኺረን።


ኣመሓዳሪት ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ ሳማንታ ፖወር ኣብ ኢትዮጵያ ምብጻሕ ከካይዳ'የን

ኣዲስ አበባ ክኣትዋ ትፅቢት ዝገበረለን ዘሎ ኣመሓዳሪት ዩ.ኤስ.ኤ.ኣይ.ዲ ሳመንታ ፓወር ዕላማ ጉዕዘአን ነቲ ኣብ ክልል ትግራይ ኣጋጢሙ ዘሎ ሓደጋ ጥምየት ንምክልኻልን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘይድሩት ሰብኣዊ ተበፃሕነት ከፍቅድ ተጽዕኖ ክገብራ ከምዝኾነ ኣቀዲመን ገሊፃን ነይረን ። ይኹን'ምብር እቲ ዝገብረኦ ተጽዕኖ ብዛዕባ ዝሓዞም ነጥብታት ግን ዝተባህለ ነገር የለን ። ሰበ ስልጣን ኢትዩጵያ ግን ብማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርግሕዎ መልእኽቲ ብሸነኽ ሱዳን ንመተሓላለፊ ሰብኣዊ ሓገዝ ተባሂሉ እቲ መስመር ክኽፈት ዝሓትት ተጽዕኖ ክብሉ ብምግላጽ ኣበርቲዖም ከምዝቃወሙዎ'ውን ሓቢሮም ኣለው ።ብዛዕባ እቲ ሳመንታ ፖወር ዘካይድኦ ምብጻሕ ግን ዝርዝር ሓበሬታ ኣይሃቡን። ምክትል ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ሬድዋን ሁሰን እቲተጽዕኖ "ቅሉዕ መፃውዶ ተንኮል" ክብሉ ገሊፆም ። ብኻልእ ወገን ህወሓት “ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ” ዝብሎም ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ግን ተዋጋእቲ ኣካል’ቲ ኣሸባሪ ዝተሰምየ ውድብ መራሒ ምዃኖም ዝዝረበሎም ጀነራል ፃድቃን ገብረትንሳኤ ኣብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ዝኸፈትዎም መጥቃዕቲ ትግራይ ዝተዓፀዉዋ በርታት ንምኽፋትን መንግስቲ ትግራይ እናበሉ ዝፅዉዕዎ ኣካል ዘቀመጦ ቅድመ ኩነት መንግስቲ ኢትዮጵያ ንኽቅበሎም ተጽዕኖ ንምፍጣርን ምዃኑ ገሊፆም። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ኢትዮጵያ: ኣብ ክልል ዓፋር ብዝተፈጥረ ግጭት ኣስታት 75 ሽሕ ሰባት ካብ መነበሪኦም ምዝንባሎም ተሓቢሩ

ኣብ ክልል ዓፋር ዞባ ኣርባዕተ ቅድሚ ሰሙን ብዝተፈጥረ ወታሃደራዊ ግጭት ቁጽሪ ካብ መንበሪኦም ዝተመዛበሉ 75,000 ሰባት ከምዝበፅሑ ናይቲ ክልል ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ምክልኻል ሓደጋን ውሕስነት መግብን ኣቶ መሓመድ ሑሴን ኣፍሊጦም። ኣቶ መሓመድ ሑሴን እቲ ፀገም እንተድኣ ቀፂሉን ብቕልጡፍ እንተድኣ ዘይተቐይሩን ልዕሊ ፍርቂ ሚሊዮን ነበርቲ ናይቲ ክልል ንሰብኣዊ ቅልውላው ክቓልዑ እዮም ኢሎም። ንሶም ብተወሳኺ ተደራራቢ ብዝኾነ ሰብ ሰርሖንን ናይ ተፈጥሮ ሓደጋን ኣብ ሰብኣዊ ረድኤት ተፅዕኖ ምፍጣሩ ወሲኾም ገሊፆም። ካብ ናይቲ ክልል ዓቕሚ ንላዕሊ ብምዃኑ ንፌደራል ኮሚሽን ስግኣት ሓደጋን ስራሕ ኣመራርሓን ብምፍላጥ ተወሳኺ ሓገዝ ይረኽቡ ከምዘለው ሓቢሮም ። ምስዚ ብዝተሓሓዝ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ መንጎ ክልላት ዓፋርን ሶማሌን ብዘጋጠመ ምስሕሓብ ኣብ ነበርቲ ይወርድ ዘሎ ምጥፋእ ህይወት፣ ዕንወት ንብረትን ምምዝባልን ከምዘተሓሳሰቦ ገሊፁ። ክልላዊ መንግስቲ ሶማሌ ብወገኑ ኣብዚ ሕጂ እዋን ሰለስተ ሽሕ መራሕቲ ስድራ ካብ ገርበኢሴ ወይ ገዳማይቱ ምዝንባሎም ብምግላፅ ፌደራል መንግስቲ ንተመዛበልቲ ሓገዝ ክገብር ፀዊዑ ።


ኣብ ክልል ኣምሓራ ኣስታት 200 ሽሕ ሰባት ካብ መነባብርኦም ምዝንባሎም ተገሊጹ

መንግስቲ ክልል ኣምሓራ ፈደራል መንግስቲ በይንኣዊ ተኹሲ ደው ናይ ምባል ስጉምቲ ድሕሪ ምውሳዱ ህወሓት “ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ” ንዝብሎም ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ግን ተዋጋእቲ ኣካል’ቲ ኣሸባሪ ዝተሰምየ ውድብ ዝብሎም ሓይሊ ብዝቐፀልዎ ውግእ ልዕሊ 200 ሽሕ ነበርቲ'ቲ ክልል ካብ መነባብርኦም ምዝንባሎም ኣፍሊጡ። ወሃቢ ቃል ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ኣቶ ግዛቸው ሙሉነህ ሎሚ ንሬድዮ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃቡዎ መግለፂ ኣብቲ ክልል በሰንኪ ግጭትን ናይ ተፈጥሮ ሓደጋን ዝተመዛበሉ ኣስታት ፍርቂ ሚሊዮን ሰባት ሕፁፅ ረድኤት የድልዮም ኣሎ ኢሎም። ንሶም ወሲኾም እቲ ፀገም ብተደጋጋሚ እንተተገለፀ'ውን ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ዝኾነ ይኹን ምላሽ ዘይምሃቡ ከምዘሕዘኖም ገሊፆም ።


ኣብ ሕ/ሃ ሓላፊ ሰብኣዊ ጉዳያት ኣብ ኢትዮጵያ ምብጻሕ የካይዱ ኣለው

ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሓላፊ ንጉዳያት ህጹጽ ኩነታት ማርቲን ግሪፍስ፣ ትማሊ ሓሙስ ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ሽዱሽተ መዓልታት ዑደት ጀሚሮም ኣለው። ንሶም ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፣ ኣብ መፈለምታ እዋን መዝነቶም ብሰንኪ ውግእ ሰብኣዊ ጠለባት ኣብ ዝበርተዐሉ ክልላት ትግራይን ቤንሻንጉል ጉሙዝን ኢትዮጵያ ኮይኑ ከምዘሎ ጠቂሶም። ኣብ ክልላት ዓፋር፣ ሶማሌ፣ ህዝቢታት ደቡብ፣ ደርቂ ዝተራኣየሉ ዞባ ሶማሌ፣ ኦሮምያን ዓፋርን ከምዝኾነ’ውን ሓቢሮም። እዚ ተርእዮ ተራእዩ ዘሎ፣ ኣብ ልዕሊ ውሕጅ፣ ኣንበጣ በረኻ፣ ከቢድ ሕጽረት መግቢን ለበዳ ኮቪድ 19 ከምዝኾነ’ውን ኣይከወሉን። ኣብ መላእ’ታ ሃገር፣ ሰብኣዊ ቀረባት ንምድንፋዕ ዘለዎም ተስፋ ንምጉላህ ምስ ዝምልከቶም ሰበ ስልጣን ሃናጺ ልዝብ ከምዝገብሩ’ውን ጠቂሶም። እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ ኣብ ሕቡራት ሃገራት፣ ሓላፊት ጉዳያት ህንጸት ሰላምን ፖለቲካዊን ሕቡራት ሃገራት ሮዝመሪ ዲ ካርሎ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ሰለስተ መዓልታት መገሻ ብምፍጻም ምስ ፕረዚደንት ሳህሌወርቅ ዘውዴ’ውን ከምዝተዘራረባ ተገሊጹ። ክልቲኦም ወገናት፣ ኣብ ኢትዮጵያ ተሳትፎ ደቂንስትዮ፣ መናእሰይን ሲቪል ማሕበረሰብን ብምሕያል፣ ሕቡራት ሃገራት ዘበርክቶ ተራ ከምዝዘተዩ’ውን እቲ ዜና ጠቂሱ። ሮዝመሪ ዲ ካርሎ ምስ ምክትል ቀ/ሚን ሚኒስትር ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢን ኢትዮጵያ ደመቀ መኮንን፣ ምስ ሚኒስትር ሰላም ሙፈርያት ካሚል፣ ምስ ምክትል ኮምሽነር ሕብረት ኣፍሪቃ ሞኒክ ንዛባጋንዋን ካልኦትን ተዘራሪበን። ንሰን ናብ ሱዳን ምስ ኣተዋ ምስ ቀ/ሚ ዓብደላ ሃምዶክ ተራኺበን እየን።


ኣብ ክልል ትግራይ ልዕሊ 100 ሽሕ ቆልዑ ብሰንኪ ሕጽረት መግቢ ሓደጋ ሞት የንጸላልዎም ከምዘሎ ተሓቢሩ

ትካል ህጻናት ሕቡራት ሃገራት (ዩኒሴፍ ) ኣብ ክልል ትግራይ ቅድሚ ኣዋርሕ ብሰንኪ ስግኣት ጸጥታ ዘይኣትዎም ናብ ዝነበሩ ከባቢታት ሎሚ ምብጻሕ ከምዝካኣለ፣ እንተኾነ፣ ኣብ ልዕሊ ኩነተ ጥዕናን ድሕነትን ቆልዑ ሓዲርዎ ዝነበረ ስክፍታ ጋህዲ ኮይኑ ከምዝረኸቦ ኣፍሊጡ። ብመሰረት ገምጋም'ቲ ትካል ኣስታት 100 ሽሕ ቆልዑ፣ ኣብ’ዘን ዝቅጽላ 12 ኣዋርሕ ብሰንኪ ጉድለት ምግብና ሓደጋ ሞት ከንጸላልዎም ይኽእል እዩ ይብል። ብተወሳኺ ዛጊት ዝተካየዱ መጽናዕቲታት፣ 47 ሚእታዊት ነብሰጾራትን ዘጥቡባ ኣደታትን፣ ብከቢድ ሕጽረት መግቢ ይሳቀያ ከምዘለዋ ሓቢሩ ኣሎ። ኣብ እዋን ውግእ ምብጻሕ ዘይካኣል ኣብ ዝነበሩ ግጀትን ዋጂራትን ዘለው ቆልዑ፣ ኣብ ሓደገኛ ኩነት ኣለው ዝብል መግለጺ ትካል ህጻናት ሕቡራት ሃገራት፣ ዝተማለአ መግቢ ኣይረኽቡን፣ ጸረ ተሃዋስያን መድሓኒት የለን፣ ትካላት ጥዕና ኤለክትሪክ የብሎምን፣ ቆልዑ’ቲ ከባቢ ንኣዋርሕ ኣይተኸተቡን ይብል። እቲ ትካል ወሲኹ "ናብ ትግራይ ዘይተደረተ መተሓላለፊ ንክረክብ ከምዝሓተተ፣ ኩሎም ወገናት፣ ስለምሕላው ድሕነት ቆልዑ ንዝወጹ ዓለምለኸ ሕጊታት ክትግብሩ" ጸዊዑ ኣሎ።


ሰበ ስልጣን ኤርትራን ሱዳንን ኣብ ዞባዊ ጉዳያት ምዝርራቦም ተገሊጹ

ሰበ ስልጣን ኤርትራን ሱዳንን ኣብ ልዕሊ ዞባዊ ጉዳያት ከምዝተዘራረቡ ትዊተር ኣቶ የማነ ገ/መስቀል ገሊጹ። ሚኒስትር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ‘ፕረዚደንት ኢሳያስ ዝላኣኽዎም ኣጋይሽ ሎሚ ምስ ቀ/ሚ ዓብደላ ሃምዶክ ተራኺቦም፣ ክልተኣዊን ዞባዊን ጉዳያት ከምዝተዘራረቡ’ ጠቂሶም።  ‘ክልቲኦም ወገናት፣ ኣገዳስነት ሓቢርካ ምስራሕ ኣብ ልዕሊ ውሽጣዊን ደጋዊን ብድሆታት ከምዘተኮሩ’ውን’ ትዊተር ኣቶ የማነ ጠቂሱ። ልኡኻት ኤርትራ፣ ንሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፣ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ዝኾኑ ኣቶ የማነ ገ/ኣብ ዝሓቆፈ ከምዝኾነውን ተገሊጹ'ሎ።


አዲስ አበባ: ኤርትራዊያን ስደተኛታት ንዘይውሑስ ኩነታት መዓስከራት ስደተኛታት ክልል ትግራይ ዝቃወም ሰልፊ አካይዶም

ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት ሎሚ ሓሙስ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ሕቡራት ሃገራት ነቶም ኣብ ግጭት ክልል ትግራይ ተቐርቂሮም ዘለዉ ብጾቶም ቦታ ክቕይሮም ንምጽዋዕ ዝሓትት ሰለማዊ ሰልፊ አካይዶም::። ኣብ ከባቢ መዓስከራት ስደተኛታት ማይ ዓይንን ዓዲ ሓሪሽን ዕጥቃዊ ግጭታት ይካየድ ኣሎ: ናይ ሕቡራት ሃገራት ጉዳይ ስደተኛታት ድማ ክልተ ስደተኛታት ከም ዝተቐተሉ ኣፍሊጡ`ሎ። ከምኡ ድማ ካብ ሓምለ 14 ጀሚሩ ናብቲ ካምፕታት ምእታው ከም ዘይክኣለ ኣፍሊጡ`ሎ። ኣመሪካ ብዛዕባ ኩነታት`ቶም ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ኩነታት ኤርትራውያን ስደተኛታት ብዓሚቕ ከምዘተሓሳስባ ብሰሉስ ገሊጻ ኔራ`ያ። ኣብቲ ሎሚ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ሰልፊ ዝተሳተፈ ሄርሞን ሃይሉ፡ እቲ መዓስከራት ዞባ ኩናት ስለዝኾነ፡ ትካል ስደተኛታት ሕ/ሃ ነቶም ስደተኛታት ናብ ካልእ ቦታ ከግዕዞም ኣለዎ ክብል ሓቲቱ`ሎ። ትካል ስደተኛታት ሕ/ሃ ዝሓለፈ ሰሉስ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ 100 ዝኾኑ ስደተኛታት ካብተን ክልተ ካምፕታት ከምዘግዓዘ ብምሕባር፡ ነቶም ካልኦት`ውን ናብ ውሑስ ቦታ ንምግዓዝ፡ ምስ ሰበ-ስልጣን ክልል ትግራይ ይዘራረብ ከም ዘሎ ኣፍሊጡ`ሎ። ትካል ስደተኛታት ሕ/ሃ ሎሚ ሓሙስ ግን ርእይቶ ክህብ ብሮይተርስ ዝቐረበሉ ሕቶ ኣይመለሰን::


መግለጺ ቤት ጽሕፈት ቀ/ሚ ኢትዮጵያን ክልላዊ መንግስቲ ክልል ትግራይ ዘውጽኦ ሓድሽ እማመ ሰላምን

"ሓረስቶት ትግራይ፣ ንእዋን ክረምቲ ንክጥቀሙሉ ተባሂሉ ዝተኣወጀ በይናዊ ምቁራጽ ተኹሲ፣ ንምትንዃል ዘውዐሎ ህወሓት፣ ንናይ ካልኦት ክልላት ሓረስቶትን ሰበኽ ሳግምን ይህውኾም" ኣሎ ኢለን ሓላፊት ፕረስ ኣብ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ቢልለኔ ስዩም። ቢልለኔ ማሕበረሰብ ዓለም ብግልጺ ንዝራኣይን ኣብ ኣደባባይ ዝብሎን ጽልኢ ምጽሕታር፣ ብስቅታ ምሕላፉ ዘተሓትትን፣ ጸግዒ ከምዝሓዘን ዘርኢን’ዩ’ውን ኢለን። እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ መንግስቲ ክልል ትግራይ ናብ ምቁራጽ ተኹሲ ንምብጻሕ ሓገዝቲ ዝበሎም ሓሙሽተ ነጥቢታት ዝሓዘ እማመ ሰላም ሎሚ ከም ዘቕርበ ይግለጽ ኣሎ። እቲ ትማሊ ብወሃቢት ቃል ቤት ጽሕፈት ቀ/ሚ ዝኾና ቢል ለኔ ስዩም ዝተወሃበ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ በይናዊ ምቁራጽ ተኹሲ ገይረ ኣለኹ ካብ ዝበለሉ ንዳሓር ዝተዋሃበ ፈላማይ መግለጺ እዩ። ቢልለኔ ስዩም ከምዝበለኦ "ዕላማ እቲ ምቁራጽ ተኹሲ፣ ሓረስቶት ትግራይ፣ ንእዋን ክረምቲ ተጠቂሞም ስራሕቲ ሕርሻ ንክፍጽሙ ክሕግዝ እዩ ተባሂሉ ከምዝኾነ" ጠቂሰን። እንተኾነ ይብላ ንሰን ‘ጽልኢ ጻሕታሪ ተግባር ህወሓት’ ብዝበለኦ ተግባር ተዓንቂፉ ኣሎ ኢለን:: "መንግስቲ ንዝኣወጆ ምቁራጽ ተኹሲ ስዒቡ፣ ህወሓት ናብ ክልላት ምስፋሕንጽልኢ ምፍጣርን ቀጺሉ ኣሎ። ስለዚ፣ ኣብ ክልል ትግራይ ጥራሕ ዝተሓጸረ ኣይኮነን። መጥቃዕቲ ህወሓት፣ ናብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን’ውን ተጋፊሑ ኣሎ።" እተን ሓላፊት ፕረስ ቤት ጽሕፈት ቀ/ሚ ህወሓት ነቲ ውግእ ምቅጻሉ፣ ንናብራ ሓረስቶትን ካልኦት ዜጋታትን ሓላሊኽዎ ኣሎ ይብላ ። "ምቁራጽ ተኹሲ ዝፈጠሮ ኣጋጣሚ፣ ንሓረስቶት ትግራይን ኣብ’ቲ ክልል ንዝነጥፉ ትካላት ረድኤት ንምድጋፍ ኣብ ክንዲ ምጥቃም፣ ከምጋሻ ንዝጥቀሙሎም ሲቪላት ኣንቀሳቂሶም፣ ኣብ ዓፋር፣ ኣምሓራን ትግራይን ንዝርከቡ ማሕበረሰባት ይህውኹዎም ኣለው። ንናይ ክልል ኣምሓራ ሓረስቶትን ናይ ክልል ዓፋር ሰበኽ ሳግምን ኩነታት ኣብ ክንዲ ምትህድዳእ፣ እቲ ጉጅለ ሽበራ ይህወኽን የጋድዶን ኣሎ። አብ ሰብኣዊነት ዝተመርኮሰ ምቁራጽ ተኹሲ ንኩነታት ዝያዳ ንከጋድድ ዕድል ሂብዎ። " እተን ሓላፊት ቤት ጽሕፈት ፕረስ፣ ጸግዒ ዝሓዘ መርገጺ ንዝበለኦ ማሕበረሰብ ዓለም’ውን ነቂፈን እየ:: "ብዛዕባ ድሕነት ህዝቢ ትግራይ ድምጾም የቃልሑ ዝነበሩ፣ ሎሚ ህወሓት ንቀረባት ሰብኣዊ ሓገዛት ክዓጹ ከሎ፣ ይቃወሙኒ’ዮም ንዝበሎም ተጋሩ ክቀትል ከሎ፣ ህጻናት ናብ ሰራዊት ክምልምል ከሎ፣ ኣብ’ዚ ጉዳይ’ዚ ንምስክርነት ምሩኻት ሰሚዕና ኢና፣ ንሲቪላት ከም ሰብኣዊ ዋልታ ክጥቀም ከሎ፣ እቲ ግጭት ናብ ካልኦት ክልላት ኣስጊሩ መጥቓዕቲ ክፍጽም ከሎ፣ ስቅታ መሪጾም እዮም። ሰራዊታት መንግስቲን ክልል ኣምሓራን ካብ ትግራይ ይውጽኡ ዝብል ጻውዒት ነይሮም እዮም። ብግብረ ሽብራ ናይ ዝተጸወዐ ሓይልታት ህወሓት፣ ናብ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ክኣትው ከሎ ዓብዪ ስቃታ እዩ ዘሎ። ስለምንታይ? ዝብል ሕቶ ዘበግስ እዩ::" እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ ኣብ’ዚ ሳልስቲ ብትዊተር ርእይቶ ዝሃበ ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ‘ኣብ ውግእ ይሰልጠና ኣሎ’ ኢሉ ኣሎ። ኣቶ ጌታቸው "ፌደራል መንግስቲን ክልል ኣምሓራን ካበየ ክልላት ኣኪቦም ንዘዋፈርዎም ኣባላት ፍሉይ ሓይሊን ሓረስቶትን፣ ናብ ዝመጽእሉ ከባቢታት ምምላስና ክንቅጽለሉ ኢና፣ ጽልእና ምስ ምስ ውጹዓት ህዝቢታት ኣምሓራ፣ ዓፋርን ካልኦት ህዝቢታትን ምስ ምልሻታቶምን ኣይኮነን" ኢሎም። ዝሓላፈ ቅነ፣ ኣብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ኣመሪካ ዋይት ሃውስ ንኩነታት ኣብ ክልል ትግራይ ዝምልከት ሕቶ ተላዒሉ ነይሩ። እቲ ሕቶ "ህወሓት ነቲ ምቁራጽ ተኹሲ ዘይምቅባሉን ንህጻናት ኣብ ውግእ ምጥቃሙ ጉዳይ፣ መርገጺ ምምሕዳር ባይደን እንታይ እዩ?" ዝብል እዩ ነይሩ። ወሃቢት ቃል ዋይት ሃውስ "ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ኩነተ ጸጥታን ህድኣትን ካብ ልቢ ከምዝምልከተኦ" ብምጥቃስ ነቲ ጉዳይ ናብ ሚኒስትር ወጻኢ ጉዳያት መሪሐነኦ እየን። ቅድሚ ሎሚ መርገጺኤን ዝገለጻ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ኣመሪካ ሊንዳ ቶማስ ግሪንፊልድ ኣብ ልዝብ ዝተመሰረተ ምቁራጽ ተኹሲ ኣገዳሲ ምዃኑ ከምዝገለጻ ዝዝከር እዩ ። እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ሎሚ ሓሙስ "እዋናዊ መርገጺ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣብ ልዕሊ ልዝብ ንምቁራጽ ተዂሲ" ኣብ ትሕቲ ዝብል ሓሙሽተ ነጥቢታት ዝሓዘ እማመ ሰላም ኣውጺኡ ኣሎ። እቲ እማመ ሰላም "መንግስቲ ክልል ትግራይ፣ ውግእ ብሰላማዊ ኣገባብ ንከብቅዕ ድልየቱ ከምዝኾነ ደጋጊሙ ገሊጹ እዩ፣ ናይ ህዝቢ ትግራይ ሰላምን ጸጥታን ንምሕላው’ውን ዓቅሚ ከምዘለዎ ንጹር ኮይኑ ኣሎ" ይብል። ፖለቲካዊን ወትሃደራዊት ኩነታት ኢትዮጵያን ሳዕቤናቱን ብቅልጡፍ ይቀያየር ከምዘሎ ምምሕዳር ትግራይ ስለዝተረደአ፣ ቅድም ኢሉ ንዘቅረቦ እማመ ሰላም ምምሕያሽ ኣገዳሲ ኮይኑ ከምዝረኸቦ’ውን ይጠቅስ። ብመሰረት’ዚ ይብል እቲ መግለጺ "ኣብ ስልጣን ዘሎ መንግስቲ ሕጋዊነትን ሕገ መንግስታዊ ስልጣንን ስለዘይብሉ፣ መሰጋገሪ ስርዓት ንክተኣታተውን ንኩሎም ፖለቲካዊ ፓርቲታት ዝሓቆፈ መድረኽ ንክዳለውን፣ ሰራዊታት ኤርትራን ክልል ኣምሓራን ካብ ትግራይ ከምዝወጹ ብዓለምለኸ ኣካል ንክረጋገጽን ነገራት ናብ ንቡር ንክምለሱን" ብምጽዋዕ፣ ኣብ ልዝብ ዝተመስረተ ምቁራጽ ተኹሲ ቅድሚ ምትግባሩ ክማልኡ ኣለዎም ዝበሎም ሓሙሽተ ነጥቢታት ኣነጺሩ ኣሎ። 1ይ፣ ኣብ ትግራይ ዝተቋረጹ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት፣ ኤለክትሪክ፣ ስልኪ፣ ባንኪ፣ መጓዓዝያ፣ ጥዕናን ንግዲን ይከፈቱ። 2ይ፣ በጀት 2013ን 14 ንትግራይ ይለቀቅ፣ 3ይ፣ ናብ ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዛት ዝኣትወሉ ጽርግያታትን መገዲታትን ይከፈቱ 4ይ፣ ኩሎም ፖለቲካዊ፣ ወትሃደራዊን ሲቪላዊን እሱራት ይፈትሑ 5ይ፣ ጅምላዊ ማእሰርቲን ምዕጻው ኣብያተ ንግዲን ተጋሩ ብህጹጽ ደው ይበል፣ ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ናይ ምንቅስቃስ ነጻነቶም ይረጋገጽ፣ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ወፍሪ ሚድያ ደው ይበል ዝብሉ እዮም። ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣብ ልዝብ ንዝተመርኮሰ ምቁራጽ ተኹሲ ዘብጽሑ እዞም ዝተጠቀሱ ቅድመ ኩነታት ተቀባልነት ከምዝረኸቡ ንምርግጋጽ፣ ኣቀዲሙ ብዓለምለኸ ሚድያታት ንክቃላሕ’ውን ጸዊዑ ኣሎ ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:: No media source currently available


ሓላፊ ሰብኣዊ ረድኤት ሕ/ሃ ናብ ኢትዮጵያ ምብጻሕ ከካይዱ'ዮም

ምኽትል ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ንሰብኣዊ ጉዳያትን ህጹጽ ሓገዝን ማርቲን ግሪፍስ ንናይ ሽዱሽተ መዓልታት ምብጻሕ ናብ ኢትዮጵያ ይገይሽ ኣሎ። ከም ሓላፊ ሰብኣዊ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት ንመጀመርያ ግዜ ኢትዮጵያ ይበጽሕ ከምዘሎ ዝገለጸ ማርቲን ግሪፍስ፥ ኣብ'ታ ሃገር ብሰንኪ ኣብ ክልል ትግራይንን ቤነሻንጉል ጉምዝን ዝካየድ ግጭት ከምኡ`ውን ኣብ ክልል ዓፋርን ደቡብን ብሰንኪ ዝርኣይ ቀቢላዊ ጎንጽታት ፡ ሰብኣዊ ጠለብ ኣብዚ ዓመት`ዚ ክንህር ምኽኣሉ ተዛሪቡ። ግሪፍስ፡ ኣብቲ ናይ ኢትዮጵያ ዑደቱ፡ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ሰብኣዊ ኩነታት ብዓይኑ ንምርኣይ ናብቲ ቦታ ከምዝጉዓዝ ሓቢሩ`ሎ። ኣስታት 5.2 ሚልየን ህዝቢ ማለት 90% ካብ ህዝቢ ክልል ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ከም ዘድልዮ ክግለጽ ጸኒሑ`ዩ። እቲ ምኽትል ዋና- ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት፡ ናብ ባህርዳር ብምኻድ `ውን ምስ ሰበ-ስልጣን ክልል ኣምሓራ ከምዝዘራረብ ኣፍሊጡ`ሎ። ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ነቲ ሰብኣዊ ቅልውልው ምላሽ ንምሃብ፡ ምስ መንግስትን ህዝብን ኢትዮጵያ ንምስራሕ ድልው ኣሎ ዝበለ ማርቲን ግሪፍስ፡ እዚ ናብ ኢትዮጵያ ዝገብሮ ዘሎ ዑደት፡ ሕቡራት ሃገራትን መሻርኽቱን ብኸመይ ክሕግዝ ከምዝኽእል ምስ ሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያ ንምምይያጥ ዕድል ዝህብ`ዩ ኢሉ።እቲ ሓላፊ ሰብኣዊ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት ኣብታ ሃገር ሰብኣዊ ምላሽ ንምዕባይ ሃናጺ ዝርርብ ክገብር ተስፋ እገብር ኢሉ`ሎ ። ኣብ ኢትዮጵያ ልዕሊ 90 ዝኾና ንሰብኣዊ ምላሽ ዝሰርሓ፡ ናይ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣህጉራውን ሃገራውን ከምኡ`ውን ዘይመንግስታውን መንግስታዊ ትካላት ከምዘለዋ ይግለጽ`ዩ።