#OromoProtests Moggaasa Sobaa Weyyaannee. ….. ……. ……. …. ……. …… …… …. ……. .. Dhimma Naannawa ofii(dhuunfaa) …………… ……… …….. …….. …….. …….. … kufaatii itti dhufeef akkuma weyyaanneen Rakkoo bulchiisa gaariitti maxxansite, akkuma OPDOtti obbaafattee, haqattee teesse,.. Kunoo aanaalee Hundattis OPDOonni ammoo rakkinni nutti galekun rakkoo kira-sassaabdummaa keenyaati jedhanii jiru. Yeroo ammaa kana sababoonni sobaan fakkeessanii tooftaa weyyaannotaan akka irratti hin dammaqamne fayyadamaa jiran kira-sassaabdummaa, dhiphummaa, Oftuulummaa fi rakkoo bulchiisa gaariiti. Jechoota kana mee ballifnee madda isaanii fi burqaa dhufaatii isaanii haa ilaallu. Weyyaanneen yeroo hunda rakkoo mudatuuf deebii qopheessitee teessi. Fkn yeroo rakkoon jiru rakkoo bulchiisa gaariiti jedhamu ummanni dhugaa se’a, gaaffiin gaafatamuu qabu garuu Rakkoon bulchiisa gaarii eenyurraa uumamuu jalqabe? Eenyu biraa qaawwa argata ? “Directly” weyyaannota biraati. Maalif rakkoon bulchiisa gaarii hinfuramneree ammayyuu jirahootii ? Weyyaanneen mataanshee furuu dandeessi garuu furuu hinbarbaaddu. Nuti wal lollee ofii nagaa jiraachuu barbaaddi, yoo tokkoomne isheedhaaf hamaa waan ta’eef jechuudha. Rakkoon kira-sassaabdummaa garuu rakkoo Obboloota keenya OPDO miti, kaabinoonni, hooggantoonni biyyattii Oromiyaa ammaa nunkomatinaa. Balleessaan kira-sassaabdummaa isin miti waan ta’eef. Rakkoon kira sassaabdummaa garuu maddi isaa hanqina baajataa, durgoo fi xinnaachuu fi ga’uu diduu mindaa hojjetaa hundaati. Namni mindaa ga’aa irratti darbee waan biraa kan isa kajeelchisu hanqina qabeenyaa qofa, hooggansi baajata projektiif itti kennameen mana ijaarrachuun rakkoo mindaan isaa gahaa akka hintaanee fi qaalayinsi jireenyaa gurgurtaa meeshaalee weyyaanneetiin beekaa kan taasifaman ta’uu isaa kan agarsiisudha. Weyyaanneen mataanshee beetti akka baajeti dhufu hundi mana ijaarsa kaabinootaa hundayyuuu hingeenye garuu akka dubbichi jeratti maxxanfamuf dhiifti. Jerris manatti fixanii danda’anii misooma biyyaa gaafatuuree ?Mindaan hojjetaa kuma afur(4000), afurtamii torba(4700) tahuun maalgodha, yoo gabaatii ammoo bittaan meeshaa jireenyaa mindaa namaa caalaa hindabalu ta’e malee ? OPDOn garuu gaaffii mirga sabasaatii gara kanatti jijjiiree gaafachuu dadhabeeti isa weyyaanneen xibaartuun guutamee galee ummatas guuta. Gaaffii qabna, biyyattii kira sassaabdummaatu kuffisaa jira erga ta’eetiimaalif Kaabineen keenya hundi gamoo hin ijaarratuu ? Mee yaadaa horiin kira sassaabdummaan dhume ummata hagam tajaajila ture ? Kira-sassaabdummaa keessatti inni kufe maaf adabbiitti hindhiyaatu ? Humni gamoo adda addaa ijaaru maaf finfinnee keessa qofa ta’ee ? Maaf biyyi aanaan hinsooromu ? Sababnisaa siistamichatu achii ol qofaadha. Nuti ummanni Oromoo yoo eenyuyyuu(kaabinee, bulchaan, hooggansi) duroome wanti nugubu tokko hinjiru, kallattiidhaan karaa gabaabaa isin hojjechiifatee kan gamoo meeqaatama finfinnee keessatti sooromee ijaarratee tola dhugaa jiru nutti mullannaani malee. Dubbiin dubbii deebii sobaa rakkoo uumametti weyyaanneen laattu buruqee haadubbatamu, OPDOn hinsobaminaa. Gemmoo jijjiiruun ittoo hin mi’eessu mammaaksi jedhu kanaafi. Kanaafuu kan nuhiyyoomsaa jiru weyyaannedhuma malee kira sassaabdummaa ykn Bulchiisa gaarii miti. Dhiphummaas yoo ta’e kan akka biyya itoophiyaatti yaadu hinjiru, erga H/Maariyaam Dassaaleny taaytaatti dhufees ummati kibbaa yeroo jalqabaaf jannata lafarraatti galee jiraa. Yeroo biyyasaaf gaaffii Oromoon gaafatu ammoo dhiphoo jedhama. Gaaffii gaafachuu dura namni dhiphummaa, naannummaa, kira sassaabdummaatti hiikamaa laata jedhee ofsodaata, kanaaf lammata gaaffiin mirgaas, biyyaas hinaasa’amu jechaadha waanuma itti kenname irratti waltumuu malee kkkk.


#DaayimtuuFINFINNEEoromiyaa irra #ganama kana #oromoprotests Breaking news Gabaasa Qeerroo Finfinnee, Caamsaa 31, 2016 Magaazinni Kuufama Meeshaa Wayyaanotaa Goorootti Argamu Guutummatti Barbadaaye Gabaasa Qeerroo Finfinnee, Caamsaa 31, 2016 Ummanni onneen isaa gabrummaan madaaye mirga isaa falmachuu fi qabeenya ofiif qabsaawuun gonkumaa hin dhaabbatu. Haala kanaan guyyaa Wayyaanonni ayyaana Gimbot 20 jechuun magaalaa Finfinee keessatti qophiitti jiran irratti humni hin beekamiin tokko qabeenya Investera Tigray kan ta’e magaazina kuufama meeshaa Wayyaanootaa guddaa naannoo Finfinnee lafa Gooroo jedhamutti kan argamu irratti tarkaanfii fudhatameen magaazinichi guutummaatti barbadaayee jira. Yeroo magaazinni kun gubatutti kaabinooti mootummaa Wayyaanee hoteelotaa fi bakkoota adda addaatti ummata walitti qabuun duskurii siyaasa kijibaa fi guyyaa injifatnoo jedhanii umata irratti geeraraa dhaa osoo jiranii tarkaanfiin akkasii fudhatamuun naannicha fi qondaalota Wayyaanee guddoo waan rifaasiseef jecha humna waraanaa heddumminaan gara Goorootti bobbaasuun ummata naannichaa jequu fi hidhuutti bobbaa guddaa godhee akka jiru beekama. Gubachuun magaazina kuufama meeshaa kun tilmaama maallaqa miliyoona 10 kan ta’u akka dhabame gabaasi achi irraa argame addeessa. Diddaan ummataa kun kanaan osoo hin dhaabbatiin kutaalee Oromiyaa gara garaa keessattii fi University akkasumas manneen barnootaa gadii keessatti ummanni Oromoo ayyaana Gimboti 20 kana dura dhaabatee diddaa isaa muldhisee jira. Tarkaanfiileen fakkaatoos bakkoota gara garaati qondaalotaa fi milishoota Wayyaanee irratti fudhatamun beekamaa dha. Qabsoon itti Fufa! Gabrummaan ni kufa!!


GAAFFIIN OROMOO IMPAAYEERA  OLTUUM  HABASHOOTAN IJARAMEE  KEESSATTI  DEEBI’UU  HIN DANDAYU

GAAFFIIN OROMOO IMPAAYEERA OLTUUM HABASHOOTAN IJARAMEE KEESSATTI DEEBI.UU HIN DANDAYU Elias jemal irraa Akkum maatadureratti ibsuuf yaaletti impaayeera Toophiyaa hadhas mootummaa abbaa irreen wayyaaneen abbott isaaraa kan baratte ummataa nagaan gaaffii gaafatu deebiin keenuu ajjeesuu fi hidhaa dha gaaffiin oromoo impaayeera Ixoophiyaa keessaatti deebii akka hin argannee oromoon hubbachuu qabannaa maaliifa yoo jannee sababa sadi kaasuu hin danden 1 ffaa impaayeer Ixoopiyaa yaaroo ijaaramu kaassee ummataa nagahaa oromoo sanyii duugugun oromoo sanyii ekkaa, sirxee,hurufaa , garmama,tuluu cuqqaallaa,furii galaan, inxoxxoo fi (Tulluu daalattii) gidduu jiraan dhiiga dhangalaasuun lafee caaccabasuun maqaa oromoo jadhu balessun fi lafa irraa buqqisuun ijaaramee 2 ffaa hadhaas jaraa 21 tokko ffaa keessaattii sanyii duugugaa qaroomin gudiin biyyaa jadhee dhufee jaraa kan keessattii gudiin biyyaa jadhaanii oromoo sobannii oromiyaa alagaan dhunfachiisuuf ergaa abboott isaaniirraa fuudhatan gaalamaan gayuufa tattaafata jirani 3 ffaan hadhas waan addaa hin fidanee waan abboott isaaniiraa kana baratan akka haaraayaa fiidaan oromoo dhiiga dhaangaalaasu ajjeesuu lafaa isaara buqqisuu oromoon hamaa kolanii habashoota jaaltti kufee waan duriira jiruu kaa ittii fufuu haga impaayeer dhiiga dhaangalaasuun ijaaramee kuna diigamuutti oromoon biyya isaarattii akka bineensatti adamasuu ajjeesuun ittii dabala deemaa ixoopiyaa keessaatti ummanii oromoo nagah aragaatee akka jirachuu hin dandeene lalaa jiraa wayyaanen ilmaan oromoo kana finfineetti hafaan sanyii duguugga akka abboott isaani itumaa jiraan hadhaas oromoo kuman lakkaamuu buqqisanii mana dhabsisanii biyya dhuunfaachuuf wayyaanenis hadhaas sanyii duguugaa jiraatti maalifa kayyoon jaraa oromiyaa ratti qaban mootummooni ixoophiiyoota oromoo saanyii duguuganii oromiyaa abbaa dhaabasisanii abbaa itti tayuudhaa fedhiin issani hadhas borussa impaayeera dhiiga dhangalaassuun ijarame kun akka habashotaf taa uu tayeef waan ijaaramef oromoon achi keessatti deebii aragaate jiraat jachuun arjuma dha FURAAMANII KEENYA qabson dhaloota qubeen egalaame kana haga harmee oromiyaan bilisomtuti oltuum habachoot oromiyaa keessa dhabaamuti dhalooni qubee manati galuu hin qabuu mormina dhaloota qubeen egalaamee mootumman abbaa irree wayyaanee fi oltuum habashoot hundeen buqqisuu harmee oromiyaa akka bilisomasu shakkiin hin jiruu moormii qubeen kan rifate ummata harka qulaa mirg isaa ffalmatu shororkeessaadhaa jechuun ifaan ifatti waraana irratti labsee guyyaa adiidhaan dhiiga ummata keenyaa dhangalaasaa ture ittumas jira haa taa uu malee ummatni oromoo roorroo bara dheeraa waan jibbef afaan qawwee fuuldura dhaabbachuudhaan FDG gaggeeffamaa ture jalqaba bara 2016 irratti gara FXG tarkaafachisee jira ummani oromoo ummata dhugaaf dhaabbate ummata mirgaa fi bilisummaa isaaf dhaabbate ilmaan isaa waalin faana ta.ee qabsoo dhallota qubee isaa finiinsuun mootumma abbaa irree wayyaanee mootumma isaa ajjeesaa fi saamaa jiruu hundeen buqqisee ofirraa gatuu qabaa mootummaan abbaa irree wayyaneen mormii dhaloot qubeen kan raafamee abdii kutachuudhaan waraana daangaa irraa qabu gara oromiyaa deebisuun oromiyaa bulchiinsa waraanaa jala galcheera waraanni mootummaa wayaanees oromoo ajjeesuu madeessuu hidhu fi dararuu dubartoota gudeeduu fi qabeenya ummataa saamuu irratti hojjii godhate aragama kuunii kaanutti mulisu mootummooni habashoot kaayoon isaani oromoo balesu akka tayee nutti agarasisa kanafu impaayeera oltuum habashotan ijaaramee kun jigee oromiyaan oromoo ijaramuu qabadii DHUGAA QABAN NI MONAA


Daawuud Ibsaa dantaa mataa isaatiif malee danta QBO fi dantaa  tokkummaa Oromoo hin qabu..

Shanee: Maafiyaa Horroo Guduruu Akkuma har’a hunduu hubatu, Shaneen Maafiyaa Horroo Guduruu ti. Itti gaafatamaan ol’aanaan Maafiyaa kanaa Obbo Daawuud Ibsaa ti. Yeroo dheeraa keessatti, Daawuud Ibsaa dhoksaan Maafiyaa kana ABO keessatti ijaaraa ture. Ijaaruu duwwaa osoo hin taane, sadarkaa hundatti namoota Horroo Guduruu itti remade. Maafiyaan kun, hamma ijaarameen booda yakka hamaa fi hammaataa daangaa hin qabne qabsoo Oromoo, ABO, fi miseensota ABO irratti raawwataa jiraachuun isaa oolee fi bubbulee jira. Yeroodheeraa irraa jalqabee hamma har’atti Maafiyaan Horroo Guduruu kun, qabsoon bilisummaa Oromoo akka hin milkoofineef danqaraa fi daggaraa ittatti ta’ee jira. Murni kun, naqarsa (“cancer”) qabsoo keessaa ta’uun isaa har’a ifatti mul’atee jira. Dhugaan turee fi jiru Daawuud Ibsaa, daantaa mataa isaatiif malee daanta QBO fi daantaa tokkummaa Oromoo hin qabu ; qabaateellee hin beeku. Namuu hubatuu kan qabu, Dawuud Ibsaa namoota ganda isaa, namoota Horroo Guduruu, qoofa bakka hundatti rammaduu isaa ti. Fakkeennaaf: 1. Obbo Jirreenyaa Taffaraa Itti gaafatamaa Jaarmaa biyya Awuroppaa—-Horroo Guduruu; 2. Obbo Gaashuu Lammeessaa, Itti gaafatamaa Jaarmaa biyya Awustiraaliyaa—Horroo Guduruu; 3. Dr. Shuguxee Galataa, Itti gaafatamaa Damee Diploomaasii ABO—Horroo Guduruu; 4. Obbo Mikaa’eel Boranaa, Itti-gaafatamaa Jaarmaa Abba Seeraa fi Alangaa; Itti-gaafatamaa Jaarmaa, Damee Beeksisii biyya Alaa; Itti-gaafatama Jaarmaa Damee seeraa fi toohanoo, akkasumas Itti-gaafatamaa Jaarmaa,Damee Diinagdee USA fi Kanaadaa ti—Horroo Guduruu. Asirratti kan nama ajaa’ibuu fi maalalchiisu, nama tokko irratti aangoon heddu tuulamuu isaa ti. 5. Aadee Dinknesh D. Kitilaa, Ijaarsa dhokkissaa namoota nannoo Horroo Guduruu ijaaruu fi Itti gaafatamtuu ‘International Oromo Women organization (IOWO)’ jedhutti rammade—Horroo Guduruu. 6. Obbo Tashomee Diimee, ‘International Qeerroo Support Group’ USA fi Kanaadaatti rammade—Horroo Guduruu. 7. Obbo Girmaa Xurunaa, ilma obbolleettii isaa Itti-gaafatamaa Qeerroo biyya keessaa, Itti- gaafatamaa Raadiyoo Sagalee Qeerroo fi Itti-gaafatamaa Diinadgee biyyaa keesaa ti—– Horroo Guduruu. 8. Obbo Lammii Shunaa…miseensa Maafiyaa ti—Horroo Guduruu. Dhuugaan lafa jiru, Maafiyaan Horroo Guduruu kun dhimma mataa isaatiif jecha ABO keessatti diimokraasii dhabamsiise. Bakka diimokraasii abbaa-irrummaa, gandummaa fi dabaanbulina (corruption) biqilchee fi magarsee sirna ittiin masakkamu kan tokkummaa Oromoo fi qabsoo bilisummaa Oromoo ittiin laamshesu godhate. Sinuma diriirtate kana irratti irikatee, Obbo Dawuud Ibsaa saganataa ABOn alaatti aangoo isaatti dhimma ba’uun hojiin qabsoo fuula duratti akka hin tarkaaffanne godhaa ture; ammallee godhaa jira. Maallaqni maqaa qabsoon walitti qabamu, bakki dhaquu fi ga’uu hin beekkamuu. Yeroo gaafiin itti ka’u, WBOf ergame jechuun ala ragaan qabatamaan (accountability and transparency) hin jiru. Murni Maafiyaa kun, gama tokkoon ABO diiga; qabsoo bilisummaa laamshessa. Gama biraatiin ammoo, maqaa qabsoo fi maqaa ABOn maallaqa lammiwwaan Oromoo irraa guura. 1 Waggaa kudhanii saddeeta guutuu, maqaa Guyyaa WBOn, Guyyaa Gootoota Oromoon, Guyyaa Fincila Diddaa Garbummaan fi amma ammoo maqaa ‘International Qeerroo Support Group’ jedhuun caasaa Maafiyaa Horroo Guduruu addunyaa keessa diriirsee lammiiwwaan Oromo gowwomsuudhaan maalaqa guuree daldala adeemsisaa jira. Kana duwwaa odoo hintaane, maallaqa guurame kanaan gootoota Oromoo biyyaa keessatti dhabamsiisaa jira. Maafiyaan kun, afaaniin bilisummaa! Walabummaa! Jedhaa dhaadata. Hojiin isaatiin ammoo, tooftaa fi tarsimoo qabsoo bilisummaa fi walabummaa Saba gonfachiisan nyaata. Afaaniin tokkummaa faarsa. Hojiin ammoo, tokkummaa diiga. Maafiyaan kun, afaaniin jaalala Oromoof qaba jedha. Gochaan garuu, ganda isaatiin ala jibba lammiiwwaan Oromotiif qabu hojjata. Maafiyaan kun, ganda isaatiin ala, lammiwwan Oromoo hundaa akka masaanutti (arch-enemy) ilaala. Xiyyeeffanaa fi adeemsi murna kanaa, Oromoo moggeessuu fi facaasuu, qabsoo bilisummaa Oromoo laamshessuu, maseensuu fi bu’aa dhabiyyee godhee hambisuu dha. Hojiin Maafiyaa kanaa har’a, mataa irraa hamma miillatti tortoree ajaawee jira. Haalli kun, har’a ragaa ifatti mul’ataa Maafiyaa Horroo Guduruu ti.


Ministeera Barnoota Itiyoophiyaa: Qorannaa Oromiyaan Gaggeesseetu Lafa Qormaanni Itti Kennamuu Danda’uu fi Turfamuu Qabu Murteesise

WASHINGTON, DC — Qormaatni biyyoolessaa Itiyoophiyaa kan silaa barana kennamuuf ture ba’ee miidiyaalee hawaasummaan facaasamuu isaa irraa kan ka’e haqamuu isaa fi yeroon qoramaataa haaraan, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti Waxabajjii 27 haga 30 bara 2008 akka kennammu Ministarri barnootaa Itiyoophiyaa ibsa kenneen beeksisee jira. Qormaatni sun akka baasamee facaasamu ka taasisame, mormii barattootaa baatiilee ja’aaf Oromiyaa keessatti geggeessameen wal-qabatee, barattoonni sirnaan barnootaa isaanii hordofuu fi qormaatichaaf qophii gahaa gochuuf yeroo fi deggersa gahaa waan hin argatiiniif kanneen jedhan geggeessitoonnii fi deggertoonni mormii Oromiyaa keessaa immoo, beellamni lammataa mootummaan kenne kun illee yeroo gahaa akka hin ta’in dubbachuun morman. Kana kan ilaaleen Ministeera Barnootaa kan Federaala Itiyoophiyaatti Daayreektoreetii dhimmootii komunikeshinii keessatti bakka bu’aa Daayreekteeraa kan ta’an Obbo Ahmed-siraaj Misbah deebii kennaniin qorannoo Oromiyaan gaggeesseetu lafa qormaanni itti kennamuu qabuu fi turfamuu qabu murteesise jedhan. Guyyaan Qormaataa Waxabajji 27 hanga 30tti qabaamees gabaabina yeroo jiru irraa ta’uu isaa ibsanii ba’ii qormaata barattotaa yeroon gabaasanii barnoota bara dhufuu itti fufuuf haala dandeesisuun guyyaan kun murame jedhan. Soommana Ramadaan keessa hojii hojjachuun rakkisaa miti, garui Id Al Faxir guyyoota kana irra ollaan guyyaa tokkoon achii butuun ni jiraata jedhu.


Jawaar Mohammed: Mootummaan Gaaffii Dhiheessineef Deebii Gahaa Kennuu Yoo Dide Tarikaanfii Itti-aanee Fudhannuun Kasaaraa Isa Mudatuuf Itti Gaatamaan Isuma

Jawaar Mohaammed WASHINGTON, DC (VOA Afaan Oromoo) — Qormaatni biyyoolessaa Itiyoophiyaa hatamuu isaatii fi qormaatawwan barnoota lamaa fi baasiileen isaanii miidiyaalee hawaasummaan facaasamuu isaa irraa kan ka’e haqamuu isaa fi yeroon qoramaataa haaraan, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti Waxabajjii 27 haga 30tti akka kennamju beellamni biraan kennamuu, Ministarri barnootaa Itiyoophiyaa ibsa kenneen beeksisee jira. Qormaatni sun akka baasamee facaasamu ka taasisame, mormii barattootaa baatiilee ja’aaf Oromiyaa keessatti geggeessameen wal-qabatee, barattoonni sirnaan barattootaa isaanii hordofuu fi qormaatichaaf qophii gahaa gochuuf yeroo fi deggersa gahaa waan hin argatiiniifi – kanneen jedhan, geggeessitoonnii fi deggertoonni mormii Oromiyaa keessaa immoo, beellamni lammataa mootummaan kenne kunis waan iyyannaa barattootaa fi warra barattootaaf deebii kenne akka hin ta’iin hubachiisan. Kanneen mormii kana dhiheessan keessaa tokko, kan hoogganoota mormii Oromiyaa irraa dhaamsa fudhachuudhaan, gaaffii qabxiilee ja’a of-keessaa qabu Mootummaa Itiyoophiyaaf dhiheesse – Direktora Ol’aanaa OMN – Jawaar Mohaammedi. “Xalayaan amma ministara barnootaa, Obbo Shifarraaw Shigguxeef dhihaate, barattootaa fi warra isaanii irraa yaada gaafachuun, ogeessota barnootaa caasaa mootummichaa keessaa hojjetan haasofsiisuun, akkasumas, ogeeyyii yunivarsitiilee dubbisuun waan ta’eef mootummaan deebii qajeelaa kenna jennee abdanna. Ta’uudhaa baannaan garuu, tarkaanfii itti-aabee fudhatamuun miidhaa dhaqqabuuf mootummaa Itiyoophiyaa tu itti gaafatama.” Jedha, Jawaar. Dhimma kana irratti yaada ministarri barnootaa qabu hubachuuf, dubbi-himaa ministara barnootaa Itiyoophiyaa fi daarektara Daarektoreetii Komunikeeshinii ministrichaa, Obbo Ahmedsiraaj Misbahus haasofsiisnee jirraa, sagantaa keenya boorii keessatti dhiheessina.


JEDHEE BOO’E GURREEN-Seenaa Abdiisaa’tiin-Walalooo Ajaa”ibaa kana dubbisaa!! Xalayaa OPDOf barreeffame-ammoo irraa baratamu!

Bosona koo dhiisee isa galma ballaa namaan harkifamee gaafan seene dallaa gaafan hiriyaa koo gafarsa irraa maqe karaaf garaa dhabee namatti madaqe cafaqoo cuffadhee soogidda arraabadhee gaafan waanjoo guddaa fedhii koon baadhadhee soogiddaan mo’amee hidhata baduu koo waanjoodhaan madaa’ee himata dhabuu koo gonkumaa keessi koo gaafas kana hin yaanne gaafas harra malee egeree hin tilmaamnee yooman himee fixa doorsisa ilmoo namaa gaabbiin of gaagureen yaadaan gidiramaa arfaasaa nan qota lafan tattaraaraa gannas bulleessuudhaaf waanjoon na hiraaraa oliif gad naan jechaa na boodaa huyyisaa narratti geerara qacceen na luqqisaa yeroo hojiin geessu maqaan masoo dhibbaa midhaanni biqillaan argaa koo iyyuu jibbaa akkuma qamalee akkuma jaldeessaa firii hojii koo irraa reebee na fageessaa kan beela’e quubseen ofii koo beela’ee huuqataa gabbiseen ofii yuuyyee ta’ee cabduu soogiddaafin waggaa dhibba du’ee WAYYOO ANA GURREE yeroo gafarsifaa haala koo ilaalanii “si afarsuun si liqimsuuf”jechaa natti mammaakanii dubbiin dhugaa ta’uu gaafas yoom naaf galee soogidda arraabachaa qeeraa lixnaan malee cafaqoo naaf kennee siicoo na obaasee akkan hin dhalchine tumee na kolaasee huqqaannaan na coomsuuf marga natti haamee coomnaan na qalachuuf ollaa natti waamee kunoo murtiin dhumee miilli koo xaxamee ollaan natti yaa’ee albeenis qaramee utaaluu hin danda’u fiigee harkaa hin ba’u duuti koo harra miti omaa hin yaadda’u wayyoo ana gurree,wayyoo ana gurree qalbii dhabaaf malee silaa akkana hin turree dhagaa’aa jabbileen dhagaa’aa goromsaa hafuura dhumaanan waa xiqqoo isin gorsaa ilmoon bofaa yoomuu,eessattuu bofumaa titiisarraa damma hin eegin ofumaa hirkatummaa dhiisi of ta’uuf jabaadhu soogiddii si hin sobin marguma kee nyaadhu diina fira hin se’in fira kee iyyaafadhu diinaaf jiraachuurra firaaf biyyoo nyaadhu somba qofa ta’in onnees waa qabaadhu walii wajjin coomi walumaan qalladhu wal hin gaarreefatin gaariif wal abdadhu gidiraa koo kana argi yaa dhalootaa qalamuun koo isiniif haa ta’u barnootaa!!!!!!! – Seenaa Abdiisaatiin


Jechi ‘Mootummaa’ jedhu eenyummaa keenya ni ibsaa?

Jecha ‘mootummaa’ jedhu yeroo duraaf Afaan Oromoo keessatti eenyu hojii irra akka oolche hin beeku. Garuu jechi kun hiikkata (term) afaan ollaa irraa gara keenyatti suduudaan akka hiikame ifaa dha. Innis odoo gahaatti hin qoratamin har’a babal’atee arrabnis kan nu barate taheera. Fakkeenya kaafnee haa laallu. Afaan Habashootaa (Geiz fi kan isa irraa dhalatan Amaarignaa fi Tigrigna) keessatti jecha መንግስት/መንግስቲ jedhamu ni beeyna. Kunis jecha ንጉስ jedhu irraa dhalate. Habashoota biratti maqoonni namaa jecha kana irraa wal horanis baay’ee dha. ንጉሱ፣ ንጉሤ፣ ነጋሲ፣ ነጋሽ፣ ነገሰ፣ ንግስት፣ ንግስቲ፣ ኣንገሶም፣ ኣንገሰት፣ መንግስቱ፣ መንግስቴ፣ መንገሻ faa. Aadaan (ዘውድ/gonfoo/monarchy) kun kan ganamaa qabanii ittiin wal bulchan waan taheef maqaalee olitti kaafaman qofa osoo hin taane jechoonni maqaa ንጉስ jedhu irraa dhalatanis hedduu dha. Kunis: መንገስ፣ መናገሻ፣ ንግስ፣ ንግስና፣ ኣንጋሽ፣ መንግስት faa. Gara afaan keenyaatti haa dachaanu. Jecha ንጉስ jedhu afaan keenyaan ‘mootii’ jechuun beekna. Kunis ‘kan warra kaan hunda moohatee irratti moohe’ jechuu garsiisa. Garuu jechootaa fi maqoota jecha kana irraa wal horan baay’ee hin agarru. Jechi ‘mootii’ jedhu jecha afaan keenyaa qulqulluu tahuyyuu, jechoota baay’ee kan isa irraa wal horan akka jecha afaanota Habashaatti hin agarru. Yoo baay’ate ‘mootomaa’ fi ‘mootummaa’ qofa beekna. Maqaa namaas yoo tahe Mootii fi Mootummaa bira dabree kan biraa an dhagahee hin beeku. Maqoonnii fi jechoonni waan kanaan wal hidhatan afaan keenya keessatti wanni xiqqaataniif sababa qaba. Kunis seenaa siyaasaa Oromoo isa ganamaa keessatti sirni akkasii waan beekamu hin turre. Sirni ‘mootomaa’ (ንጉሣዊ ስርኣት) seenaa siyaasaa Oromoo keessatti kan mul’achuu eegale waggoota 400 boodanaa keessa eega sirni Gadaa Oromoo bakkoota gariitti lalaaffatee sirna bulchiinsa ala irraa nutti seene kanaan dhaalamuu eegalee booda. Akkasuu tahee bakkootuma sirni Gadaa laaffatee sirna mootomaatiin bakka bu’ettuu taanaan jechoonni maqaa ‘mootii’ jedhu irraa wal horan baay’een hin mul’anne. Faranjoonni gariin illee seenaa isaanii keessatti sirna mootomaan buluudhaa (kingdom) jedhamu waggoota kumootaaf qabaataniyyuu, bulchiinsa siyaasaa baranee ittiin wal bulchan garuu ‘kingdom’ osoo hin taane ‘government’ jedhanii yaamu. Fakkeenyaaf Ingliziin maqaadhaan dur irraa qabee hanga har’aatti ‘Kingdom’ (Mootoma) yoo taatu mootomoota isii afran (England, Wales, Scotland fi Northern Ireland) walitti qabattee Mootoma Tokkoome (United Kingdom) jettee of waamti. Haa tahu malee sirna bulchiinsa baranee ‘government’ kan sirna paarlaamaatiin bulu dagaagfattee addunyaa irratti bara dheeraaf beekamti. Biyyoonni Awrooppaa biroon seenaa bara dheeraa qabaachuun beekaman akka Ixaaliyaa, Faransaa, Jarman fi kan biroo hedduun illee akkasuma. Warri Habashaa garuu maquma sirna aadaa siyaasaa isaanii ganamaa tahe መንግስት/kingdom irratti cichanii hafan. Har’a sirni nugusummaa Itoophiyaa keessatti eega du’ee waggaa 40 caaleera. Garuu maqaan sirna bulchiinsaa afaan jaraa keessatti har’ayyuu isuma duubatti hafaa gaafa sirna nugusummaa ture (መንግስት) dha. Kan nama raajummoo, nutuu waan eenyummaa keenya ganamaa keessatti hin beekamne kan sirna bulchiinsa nugusummaa irraa dhalate jara irraa hiikkannee ‘mootummaa’ jedhaa har’a gahuu keenya. Sanuu sirna siyaasaa kan jaraa caalaa qaroomaa tahe, kan copha dhiigaa tokkoon maleetti walqixxummaan ummata bulchu waggoota kumootaaf warra shaakalaa dhufe taanee osoo jirruu. Kanaaf jecha har’a sirna siyaasaa baranee isa faranjoonni ‘government’ jedhaniin san gara afaan keenyaatitti yeroo hiikkannu hanga ammaatti waan dogoggorre natti fakkaata. Aadaa sirna siyaasaa ollaa keenyaa tahe መንግስት irraa gara ‘mootummaa’tti jijjiirree hanga ammaa babal’ifnee fayyadamuun keenya eenyummaa sirna siyaasaa keenya isa ganamaa waliin hin deemu. Sirni siyaasaa keenya inni ganamaa ‘Gadaa’ dha malee ‘mootummaa/mootoma’ (መንግስት/ንግስ/kingdom) miti. Kanaafuu jechi har’a arrabni nu baree ‘mootummaa’ jechuun waamnu kun gara jecha eenyummaa keenya isa ganamaa ibsu tokkotti fooyya’uu qaba jedheen yaada. Fakkeenyaaf: Gadaa, Gadooma, Gadoomsa, Gadeessa, Gadaanbiyya, Gadaalessa, Gadmaya, Gadmaata, Gadaanbulchii, Gadaanbulmaata, yookiis jecha kanatti firoomu biraa tokkotti odoo sirraawee yaada jedhun kaasa. Kunis sirna bulchiinsa alagaan har’a nurratti diriirse jalatti odoo hin taane sirna ofiin of bulchuudhaa kan boru mataa keenyatti diriirfannu keessatti taha jedheen hawwa. Sirni bulchiinsaa alagaa har’aa ‘mootummaa’ jedhamuuf haqa qaba. Maqichis waan keenya hin ibsu waan taheef. Kan ofii keenyaaf boru diriirfannu irratti garuu ammuma irraa itti yaaduun barbaachisaa dha jechuu kiyya. Kana irratti hayyoonni afaanii, seenaa fi siyaasaa Oromoo qorannoo dabalataa geggeessu jedheen abdadha.


GOODANISA SEENNAA GAARA SUUFII kutaa 1 fi 2 abbaa dulaa jonasayitin duguggarraa dhaala oromoo irraati rawwate rawwachisee obbo Abdulhakim Usumaan irratti fulefate .

guyyaa isaa roobii galgalaa ture kan duulii dogguga dhaala nama obboo abdul hakim sumani magaala asaboot keessati baname obboo abdulhakim usuman kun human waraan mottummaa wayyaanne kan obboo abdaala idirsiin hogganamu kan uummata oromoo naannoo saani birrati maqaa Gosa googaa Ajjeesiin bekkamu qabate bulchisaa Aana kan ture obboo ahmed sheek umar wajin hulaa uummata daldaltoota magaala Asaboot cabsu egalan efaa maneen dukkan daldaala hama 7 takka cabasani bodaa abboti dukkan isani irrati cabasani san efaa samaanin bodaa fudhani garaa buufaat poolisii magaala Asaboot keessaati arkamu geessaani bodaa magaalan akkuma bultetuu numa bultee . ganama waree bodaa waraani halkan samiichar ture san akkuma jirutii uummaata magaala irrati bobaafame ture . ajajjaan katibaa magaala asabotin kan ture abbaa duulaa jonasayitin dogguga dhaala oromoo kan yeroo sani obboo abdul hakim usumani kan tahen . Uummanni keenyaas akka yeroo amma kannati hin damaqane ture waraanni akkumma fedhe isaan godha ture waraaninis ooso ajajjan waraan yeroo sani jiruu ajjajaa obboo abdul hakim usuman fudhachudhan uummaata akka jaawweti caafaaqa dhigaa irraa yaasa waajjiraarti guran ajajjee akkuma in jedhee godhan Uummata caafaqa akkuma fedhii isani godhaa waajirichati guran waajjiirichiinis ni gutamame yeruma san reebichafii tumiisii san bifaa waalgahiti jijjirame waajjiiri waan guutame jiruf jechaa mana barnotaa saaddarkka 1 Asaboot ykn odaa jiigaati uummata uleen waaliti qaban ture uummaninis ni dhufe kana bodaa wan aja’iibaa tahuf demma mee caqasaa gaa abbooti duukaan tan galgalaa ofi samaa turan sani fi waaroota maneen daaldalaa gara garaa qaban kan sammaanitu jiraa ture waaroota saman kan akka jedhani ABO TU NU sammee jedhaa dubbadha jedhani uummata kan irrati , gootoni ilman oromoo . kan akka mohammed saani Ammada waariyo fi kan akka Rihaad fi Muzamil akkasumasa fakkattoni isaani akkan jedhani deebisaa deebisanif ture nuti kijiibaa hin dubanu jechudhan diidan yeroo kan bodaa abbaa dulaa jonasayitin dogguga dhaala oromoo GOODANISA SEENNAA GAARA SUUFII kan tahe obboo abdul hakim usumani hiriyya isaa YUSUF ADAME wajiin kan gaafa san itti gafatam bulchisaa nageenya kan ture yeroo saniti isaa walin tahudhan humna waraan gogaa ajjees dabalatani waaroota kijibuu diidan sani fi kan ABO deegaartan jedhii shakki irraa qaban san buufata poolisati deebisan, ergaa deebisani bodaa namuu bakka jiruu waalwalataani/shakaratani walgahii ta,an kabinoon, bakki waalgahii itti tahan mana Abdul Lakim Usamaniti namonni maqaa isaani yaadadhuu kan yeroo saniti waalgahi irraati hirmatee 1.bulchinsa aanaa sani kan ture Ahmad shek umar. 2.Abdaala macaaroo, 3.yuusuf adamee, 4.Abdulhakim usuman, 5.Ahmad salihi, 6.Musaa innee, 7.Abdaala idiris 8.Abrahim kamila 9.Duula 10.Iskandar. maqaa namoota dhaheefi kanin hin dhehin keessa waaronni qabataman qabamani M/ A/ sirresaa G/H/ lixaatii cirooti hidhaa jiraan kessa 1 Adem Dheraa. 2 Abrahim kamila. 3 Abdallaa Idiris. 4 Qamaar 5 duulaa kk f kun waggaa 30 murteen ittii kennamte achi jiran waroota hidhan kan keessaa kan umrii itti murteesanileen ni jiruu.namoni kunis waraa waalgahii kabinota san irratti hirmataan ture wareen yeroo amma kan mana hidhaa san keessa jiraanis walgahicha irra qoodaa guddaa qaban ture , efaa walgahicha xumuratani bodaa uummata waaliti qaban san makina ykn konkolaata poolisaa oraala kan jedhamu san 3 fi makina ykn konkolaata tihota 4 guutani mana hidhaa kampii chahina jedhamuti dabarsani ture kan bodaa warra kijibuu diidee san uummata irra addan baasani tuuman, warootaa uummata irra addan baasaan keessaa ilmaa oromoo kan ani hin kijiibu jedhee diidee ture san obboo Mohammed Saani Ammada waariyo kan jedhamu jarraa san irraa addan baasanii bulchinsa aanaa sani kan ture Ahmad shek umar fi kantibaa magaala asaboot kan ture obboo abdu lhakim usuman wajin humuna waraan nama 5 dabalatani obbolleesaa keenya Mohammedsaani Ammada waariyo kan dhaabaa kiyyaa irratti dhaabaa uummata oromoo irraa ani kijibaa hin kijibu jedhee diide san ossuma tumani tumani kalee isatifi tiruu qama isaa keessaati burusaani qamaa isaa kan salaa gubatii kodaa haayladii letira tokko 1.5 kan bishaan of keessaa qabuu irratti hidhani akkasumati ooso tumaani lubuu isaa basan.


Imaamata dhoksaa wayyaanee fi waraana Itiyoophiyaa

Tarii ennaa barruu xiqqoo kana dubbiftan amanuu fi hubachuun nama edduuf rakkisaa akka ta’e tilmaamuun nadhibu. Dhugaadha dhala namaa ta’ee nama akka uumama ilma namaatti sammuun yaaduuf yaadichi rakkisaa dha. mootummaa qumaara (kasaaraa) tabatuuf garuu gamnummaa bineessumaa ti. Akkuma irra deddebi’amee beektotaa fi hayyoota siyaasa xiinxalaniin dubbatame, mootummaan wayyaanee dhimma biyyooleessaa irraa badada hin qabdu. Wayyaaneen maqaa Itiyoophiyaatiin kan daldaaluuf amma dhimmi ykn imaamati dhoksaa TPLF galma gahuuf duwwaatti. Abjuun TPLF yeroo gabaabaa keessatti dhalataa Tigray kan miseensa TPLF ta’e dinagdeen jabeessuu fi Tigray gara olaantummaa dinagdeen sadarkaa biyyoolessaa ykn giddu gala dinagdee biyya sanaa taasisuu dha. yeroo haalli itti jabaate dinagdee biyyattii harka caalu dhuunfachuun adda bahuu dha. abjuun kun ni dhugoomaan waan biraa ta’ee garuu, ija baaftee kan itti deemaa jirtu kanumaa dha. Fakkeenya kanaa kan nuuf ta’u sadarkaa biyyoolessaatti kan Itiyoophiyaan jedhamtu qabdu hunda Tigara keessatti gadi dhaabanii jiru. mootummaa kan mootummaa jechisiisu hunda naannoon tigraay akka qabaatu duwwaa otoo hin taane, sadarkaa Africa fi addunyaatti dorgomaa kan ta’an caasaa dinagdee ijaarrattee jirti. Mee gara dubbii ijoo ka’eefittan deebi’a. wayyaaneen maqaa ittisa biyyaa jedhuun qabeenyaan ykn baajati ittisa biyyaa hark 80 ol Tigray keessatti dhimma itti bahama. Waggaatti baasiin Humna Ittisaa wayyaaneef ramadamu kan dhoksaan baasiin ta’u dhiifnee ifatti (officially) gara malaqa Itiyoophiyaa Biliyoona 15 (15,000,000,000) ETB dha. kana keessaa hark 80n naannoo Tigarayitti baasii ta’a. kanaaf jecha maalaqini guddaan kun dhiheessii waranaaf kan oolu, kan bitamu Tigaraa fi warshaa TPLF keessaa duwwaa dhihaata. Dhiheessiin waranaa (Nyaata, Huccuu, Spare parts, qoricha, waanta clab waranaaf olaalan dhimmoota bashananaa, construction materials and machineries, food staffs , hojattoota akka ummataatti hojii dhaabbataa fi yeroon qacaramii fi miindaan waraanaa baatii baatitti kaffalamuu kamuu miseensi waraanaa Tigray keessatti fixata. Kanaaf asiratti daldalaa kamuu kan biyyattii keessa jiru dorgommii kana keessa hin galu. Warshaan Tigray keessa jiran dorgommii tokko malee waanta ittisa biyyaaf dhiheessaniif kasaaraan jedhamu isaan bira hin gahu. Kanaaf wayyaaneen yeroo hunda Eritrea wajjin akka lollis nagaanis hin jiraanne waanti isheen yeroo dheeraa barbaaduuf naannoo sanatti maqaa ittisa biyyaan baajati ramadamee deemu Baajata naannoo Tigrayif ramadamuun oli waanta argattuuf. Kan akka biyyaatti baajataan saaman akkuma jirutti ta’ee garuu guddina naannoo Tigaraayif kan qooda olaanaa kennaa jiru Baajata ittisa wayyaanee karaa ashaaxiraan naannoo tigraayiif ramadamuu dha. bajati ittisa waraana wayyaanee inni dhoksaan ramadamu ammoo walakkaa bajata ittisa waraana wayyaaneef ramadamuu oli ta’a (gara biliyoona 7 oli) ETB ta’a. Wayyaaneen yeroo ammaa kana bifa harawaan project harawaan naannoo Tigaray guddisuuf karoorfattee jirti. Sadarkaa biyyoolessaatti Hospital( Ayder Referral Hospital ) jedhamee Mekele University maqaa dhahatee ijaarame kun galiin isaa inni guddaan sadarkaa biyyoolessaa duwwaa otoo hin taane sadarkaa Afrikaatti akka referral hospital ta’ee hojatuu fi madda galii guddaan irraa argamuuf kan ijaramee dha. Ayder Referaal Hospital kaayyoon isaa yeroo gabaabaa keessatti Honnee, kulaalita, ijaa fi waantota qaama namaa keessa jiran sadarkaa olaanaan jijjiruu fi yaaluu danda’uu dha. kun yeroo akkasitti ilaalan salphaa fakkaata. Garuu gabaa argamsiisuu malu giddu gala taasifamee kan ijaaramee dha. waraanni wayyaanee hark 80 Tigaray qubatee jira. waraana kana keessaa sababa gara garaan balaa qaqabuun, waggaatti kumaatama edduun kan lakka’aman lubbuun isaanii ni darba ykn madahee hospital gala. Egaa ashaaxirri wayyaanee asirra jira. leenjii irratis ta’ee sababa waraanni dhaleen dargaggoon kumaatama lubbuu isaanii ni dhabu ykn ni madahu. Kun hunduu qaamni isaanii karaa iccitawaa ta’een qalamee madda galii Hospitala kanaa ta’uuf deema. Miseensa waraanaa ta’ee nama waraana irratti mada’ee du’e gara biyyaatti hin ergamu. Kanaaf maatiin isaa tasa argachuu hin danda’an. Yoo xiqaate waggaatti honnee, kale ykn ija loltuu kumaatamaa qalanii keessaa baasuudhaan gabaa warra dhihaaf dheessuuf deemu. Kan achitti bakka buusan irra kan export godhuuf deematu guddaadha. Sababa kanaan doolarri biliyoona eddu galii tigarayif oola. Kanaaf Ayder Referral Hospital jedhamee maqaa University Mekele jalatti kan banamee jiru bakka qalma ilmaan cunqurfamaa raayyaa wayyaanee keessa jiraatanii ta’ee jira. bara lola Eritrea wajjin wayyaaneen goote loltuu kuma dhibbaa oltu dhume. Kun hunduu qaama guutuu wajjin awwaalamuu ykn alaattiin nyaachuun isaa akka sirrii hin taanee fi gara gabaatti geeddaramuu akka qabu eega erreeganii booba mala dhalatee dha. ilmaan cunqurfamaa du’aniis Tigiraayi misoomsu. Kanaaf Qeeraan Ilmaan cunqurfamaa raayyaa wayyaanee keessa jiraatan ifatti dhaabbatee jira. kun sammuu namaaf suukaneessaa dha. wayyaaneef garuu gamnummaa dha. Kanaaf ilamaan cunqurfamaa keessumaa ilmaan oromiyaa raayyaa wayyaanee keessa jiraattan du’a seenaa hin qabne wayyaaneef du’uu irra darbee qeeraa namaaf dhaabbatetti qalamtanii akka gabaa addunyaaf dhihaachuuf deemtan of irratti beekuu qabdan. Wayyaaneen qabeenya keenya saamuurra darbee akka loonii qalamnee gabaa addunyaatti dhihaachuu irraa of baraartan dhaabsa kiyya dabarsa. Camadaa Hundee


“Alanfadhuutii gara firakeetti garagalii liqimsi” akkuma jedhamu, warri nuti dahoo godhannee qabsoo keenya nuuf utuba jennu, makmaaksa kanatti dhimma bahinnuu laata?

DUBBII JABDUU! Obsaan dubbisaa SHARE godhaa Gama dubbii ijoo ka’eefitti isin deebisuuf, akkuma beekkamu waggoota dheeraaf biyya Eertiraa dahoo qabsoo godhannee turuun keenya waan haalamuu miti. Bu’aa fimiidhaa isaa kaasuufii osoo hin taane, karoorri barruu kiyyaa kuni, jecha nuti yeroo mara fayyadamnu “Alagaan alagumaa maaltu alagaan firajedhe?” jettu nu qofa moo warri birootis itti fayyadamawanni jedhu mataa keessa na dhufnaan, yoo kan itti fayyadaman ta’e, maal godhuu qabna waan jedhu gaaffiimataa kiyya keessaa baasee maxxansuu fedheeti. Akkuma jalqaba irratti isinii tuqe, bakka dahoo qabsoo teenyaa godhanne biyya Eertiraa fiwarranu gabroomfataa jiru wayyaanee (dhalattoota Tigraay) jidduu hariiroo jirtu ibsuun barbaada. Isaayyaas Afawarqii akka namoonni ragaalee adda addaa agarsiisutti hundeen isaa dhalataa biyya Eertiraa osoo hin taane, dhalataa biyya Tigraay ta’uu addeessa. Abbaan isaa AfawarqiAbrahaa, kan dhalate, naannoo Tigraay, bakka Agaammee, jedhamu keessatti. Haati isaa Adaanech Barihee kan dhalatte, naannoo Tigraay bakka Adwaa jedhamu bakka dhaloota abbaa Mallas Zeenawii ti. Abbaan Isaayyaas hanga gaafa umriin hojii dhaabutti Maqaleetti ‘Ministry of Land Reform ‘keessa hojjataa ture. Akkoon Isaayyaas, Madhin kan jedhamtu obboleettii Fiitawraarii Kidaane Massal. Fiitawraarii Kidaane Massal ammo abbaa Yemaanee Kidaaneeti. Yemaanee Kidaaneen immoo miseensa koree hojii raawwachiiftuu TPLF figorsaa muummicha ministeeraa Mallas Zeenaawii fiAzeeb Masfin ture. Hariirooraa firummaaisaan jidduu jirtu bifaarmaan gadiitti tarreehe kun kan warra beekkamanii keessaa akka fakkeenyaatti fudhatame malee, hanganaa miti. • Mallas Zeenaawiin, abbaan isaa Zeenaawii Asras, Adwaatti dhalate, garuu haati isaa dhalattuu biyya Eertiraa naannoo Adi Quala jedhamtutti dhalatte. • Barakat Simoon, Itti gaafatamaa Piropogaandaa TPLF fiministeera Qunnamtii kan ta’e, gama haadhaatii fi abbaanis dhalataa biyya Eertiraati. • Dabra Tsiyon G/Mikaa’eel, Miseensa hoji raawwachiiftuu TPLF kan ta’ee fiministeera odeeffannoo fiteknolojii kan ta’e, kan Website, TV fi raadoyoo jam/ukkaamsuun hojii guddaa hojjatu cinaan isaa Eertiraa. • Saamoraa Yuunus, itti gaafatamaawaraana Wayyaanee cinaan Eertiraa. • Teeduroos Adhaanom, itti gaafatamaadhimma haajaa alaa kan ta’e cinaa lamaanuu maatii Eertiraa irraadhalate. Teeduroos kan dhalatee fi barates Asmaraatti. • Isaayyaas W/Goorgis, ittaanaa dura taa’aa Wiirtuu Odeeffannoo (National intelligence) wayyaanee kan ta’e, guutuutti gama lachuunuu dhalataa Eertiraati. • Faasil Naahom, gorsaa seeraa Mallas Zeenaawii kan ture, cinaa tokkoon Eertiraa. • Newaay Gebra’aab, gorsaa Diinagdee Mallas Zeenaawii kan ture, guutumatti dhalataa Eertiraati. Maarree gaafiileen mataa keessa nama dhuftu keessaa, ilmaan obboleeyyanii tun maaliif waljibbiti kan jedhu ta’uu danda’a. Ani akka yaada kiyyaatti, waan wal jibban natti hin fakkaatu.Maaliif yoo jettan, jara kana jidduu hariiroo cimtuutu, kan dhiigaatii fi kan biyyummaatu jira. Akkaragaaleen adda addaa mul’isanitti, maatii walirraahin fagaanneen biyyi Itoophiyaa fiEertiraa jedhamtu bulaa jirti. Jarri kun nagayaan yoo kan taa’an taate, dubbiin tun hundi itti kaati waan ta’eef, nama wal jibbu namni firatti hin fudhatu yaada jedhuun waldhabbii uumanii akka ummanni irratti hin beeyne, gama diinagdee fisiyaasaan gamaagamanatti sirriitti wal ijaaraa jiru. Yeroo waldhabbii jedhanii waraanaan walirratti duulanis, akka natti fakkaatutti kan dhumu saboota biraati. Biyya teenyatu weeraramee ka’aa lolaa jedhanii asii ummatuma keenya ficcisiisan gama Eertiraa irraa ammo saboota biraa ficcisiisan. Warri gama biraatiin yaadan, lola maatii anatu si bulcha, ati na hin bulchitu jedhanii wal lolu malee, osoo duulli gama biraatii itti dhufee akka waliif tumsan shakkiin hin jiru jedhu. Waliif tumsanii, wal fixanii, ani obboleeyyan kana lamaa


Cuunfaa Walgahii Qondaaloota Kutaalee ABO BA

1. Duula bifa oloolaan nurratti baname akkamitti ofirraa qolanna: 2. Dhaamsa KQ KS fi dirqama nuuf kenname: 3. Walii galtee dhaaboota Oromoo waliin taasifame 4. Tumsa dhaaboota Bilisummaa fi Democracy Hubachiisa: Cuunfaan kun qabxiilee duraan lamaa laalchisee yaada mana keessaa ka’ee fi murtii irra gahame 1. Duula bifa oloolaan nurratti baname akkamitti ofirraa qolanna: Yeroo ammaa kana keessatti paltalk, Facebook fi marsaalee adda addaa irratti oloolli dhaabaa fi hoggana akkasumas QBO irratti banamuun beekkamaa dha. Kana ofirraa qolachuuf gara keenyaan maal godhuu qabna isa jedhu irratti yaanni mana keessaa ka’e irratti marihatame jira. Qabxiilee ka’an keessaa: 1. Dhaabni yeroo namni ganu dursani miseensota beeysisuun irratti qophaawuuf nama gargaara. Ammayyuu kan dallananii bahan yoo jiraatan ololoota dhufuu deemu ofirraa qolachuuf dhaabni dursee miseensoota isaa beeysisuu. 2. Gama keenyaan araaramne jirra jannee dhaaboonni ammo ifaa fii karaa dhoossaan oloola hin dhiifne. Fakkeenyaa KWOn Swedeniti “shaneen summii dha” jattee ofaa turte. 3. Girmaa Xurunaa dhaan wal qabatee oloola deemu laalchisee gurmuun tokko dhaabbachuu akka 4. Oloolli deemaa jiru oloola cimaa dha. Harki wayyaanee karaa Diaspora Affairs keessa jiraatu shakkama. Irra guddaan kashlabootaan kan deemsifamaa jiru yoo tahu, oloola kana cabsuu jacha isaaniif deebisaa kennaa ooluun kar tokkoon barbaachisummaa hin qabu. Kanaaf, nuti Sochii biyya keessaa finiinsuu tu furmaata kennu dandanya. ABO irratti wanni duulamaa jiruuf dhaabuma kanaatu miseensaas tahe waraana qaba waan taheef jacha – Wayyaaanee dabalatee. Gama keenyaan oloola ofirraa qolachuu ti dabalatee tarkaanfii mumul’atoo tahe fudhachuu irratti hojjachuu dha. 5. Araara amma jalqabame kanas gara keenyaan akka hin gufannee waan dandeenye hunda godhuu fi karaa dhaabota kaaniin qooda fudhannaan oloola kana irraa qaban irraa akka dhaabbattan itti himanii, akka irraa of qusatan gochuun barbaachisaa dha. Miseensoota isaani sirnaan waan qabani hin jirreef rakkoo qabaachuu akka qabaatan beekuu fi gariin kan maqaa dhaaboota saniin dubbachaa jiran akka miseensoota isaaniitu hin taane hubanne kan isaan dhaabu dandayan akka dhaaban kan isaan hin dandeenye ammo ofirraa kanaa itti dhaaban barbaaduu qabna. 6. Oloola hamaatu deemaa jira. Oloolli ammaa deemaa jiru kun dhaabaa deggersa dhorkachuu, miseensotaa wal shakkisiisuu, ummatni ABO irra abdii akka kutatu godhuu, Qeerroo fi ummata wal shakkisiisuu, Qeerroo deggersa dhorkachiisuu fi kkf dha. Gar tokkoon isaanu oloola oofaa jirra jedhanii waa’ee ABO haasawuunu ofii caasaa akka hin qabnee fi ABOn akka caasaa qabaate hojjachaa jiru of saaxilaa jiru. Waan taheef oloola kana dhaabna jannee isaan confront godhuun keessaafu hogganni akka isaanitti gadi bu’uu irra hin jiru. Gama keenyaan waan isaan sodaatan sana hojjannee argamuutu 7. Hoggana tahanii kanneen dhokatani turanii fi amma as bahani nutti dhukaasaa jiran kanaas addaan baafachuun barbaachisaa dha. Namoota waan gaggadhee fi fokkisaa jedhani namoota akka isaani qabatani gadi bahan saaxiluun barbaachisaa dha. 8. Miseensoonni keenya bakka barbaachisaa tahetti (paltalk, fb … wkf) irratti saaxiluu irratti hojjachaa, hogganoonni keenya ammo media fi bakka barbaachisetti dura dhaabbachuun barbaachisaa dha. 9. Oloolli deemaa jiru waanuma lafa jala deemaa turee dha. Dubbiin kun erga jaarmayoonni wal tahan booda jabaachaa dhufe. Kun wanni garsiisu waanuma duraanu deemaa turee fi hinaafaan gadi bahuu 10. Media ummanni itti dadhabaa jiru irratti bahani namoota biyya keessaa faa dubbisuun propaganda oofuun dhibbaa nurratti qaba. Kana toora qabsiisuun dhaabarraa eeggama. Warri akka Boruu Barraaqaa faa miseensootni akka dhaabaaf hojjachaa jiruti yeroo eegan, gadi bahee dhaaba irratti olooluun isaa nu midhee jira. Miseensonni waan akkanaa kanaaf dursinee qophii dhabuu keenya odeeffanoo dhabuu dha. 11. Oloola deemu laalchisee odeessa jiru ykn waa’ee namoota oloola oofaa jirani odeessi yoo nuuf kenname nuti sanitti dhimma baanee namoota sana saaxiluu ni dandeenya. Waan taheef, hogganni odeessa gahaa kennee miseensotatti dhimma bahuu qaba – nutuu ofirraa dhoorgina. Karaa biraan media lee abbaa itti tahuu qabna. Meseensi dafee keessa seenuun abbaa itti tahuu osoo dandeenyu halaalarraa laaluun rakkoo akka fiduu dandayu beekuu qabna – nuutu abbaa itti tahee waan sana 12. Oloola kanaaf hamma tokko kan bu’ura tahe Girmaa Xurunaa ti. Nama tokkoof jacha dhaabni dilana arrabfamu hin qabu. Dhaabichi ibsa wahii irratti kennuun dirqama. Warroonni akkanatti oloola ofaa turan keessaa gariin miseensoota dhaabaa kan turan, gariin kan wayyaaneen ergite fi gariin kan karumaa itti dabalame dha.Oloolli hawaasa keessatti murteessaa dha. Kanaaf, namoota garii hogganiniis tahe miseensoonni bilbilaanillee nurraa dhaabbadhu jedhani itti himuuniis rakkina hin qabu – numa gargaara. Namni akka walitti dhihaannuun wal hubachiisuun gar-tokkoon ofirraa laafisuu numa 13. Oloola kana akka miseensatti maqaa dhooysaa fi deeggartoota keessaan, akkuma hedduun ammaahuu dura dhaabbachaa jirutti dura dhaabbachuu itti fufuun barbaachisaa dha. Kashlabeen hujjii godhatee waan kana itti hojjachaa jirti. Kanaaf, karaa adda addaan fact jirtu miseensootaa fi deeggartootaaf kennuun irratti hojjachuun ni dandayama. 14. Oloola oloolaan hin cabsinu jachuun, sirrii miti. Oloola oloolaumaan dhaabani. Kanaaf deebisaa kennuufiin barbaachisaa dha. Jiraachuu keenya hujjiin garsiisuun, barbaachisa adha. Oloola kanaaf wal rammanne torbaan tokkoofillee taatu yoo irratti hojjanne cal’isiisu dandeenya. 15. Hogganni maqaan dhawame akka amma J. Garbii faatti hoggana qeerrooti jedhani yoo oloolan fakkeenyaaf, ol bahani ofirraa deebisuun barbaachisaa dha. Hundaafuu, hujjii nuti hojjanuttu oloolaaf 16. Fincilaa fi lola walitti hin maknu jachaa miseensootaa fi ummatatti himaa jirra. Wanni nurraa eeggamu wana mul’ataa tokko gochuu dha. Warregama kafaluun keenya erga hin hafeneefu fagottii akkana goone jannee SBO irratti himuun osuma jiraatu, magaaluma xixiiqoo tokkotti tarkaanfii mul’ataa fudhachuu fi akka dhagayamu gochuun barbaachisaa dha. 17. Waan kana dura dhaabbachuun barbaachisaa dha. Keessaa fu Paltalk irratti warri oloola oofan warruma dhaaboota adda addaa keessaa dhufee dha. Waan kana cal’isuun nurra hin jiru, namoota hedduu dogoggorsuu dandayu. Kanaaf, warra oloola oofu kana qorannee eenyummaa isaani karaa adda addaan dura dhabbachuun barbaachisaa dha. 18. Sagalee Qeerroo faa jabeessani akka oloola deemaa jiru kana irratti waan dubachaa jiran ciminaani itti fufan gochuun barbaachisaa dha. Dhaaboonni walitti dhufne kuniis numa irratti eeguun gama isaaniis gadi bahani waa jachuu dhabuun gaaffii nama keessa fida. QC faa keessaahiis warri nummaan beeynu kanneen achumarra taa’anii barruun dubbii owwisaa jiru. Kanas waa gochuu qabna. Namoota dhaaba kana keessaa ala of godhe dhaabni dafee miseensootaaf beeysisuu – keessaafu hoggana yoo tahe. 1. Oloola amma deemaa jiru kana cabsuuf WBO cimsuun tarkaanfii finiinsuu fi Qeerroon akka jabaate FXG itti fuftu waan dandeenye hunda gochuu. 2. Qabsoo biyya keessaa finiinsuu. 3. Koree ykn qaama tokko kan waan kana dura dhaabbattu dhaabni itti tolchu. Koree kana birkiin odeessii fi beeksisa biyya alaa akka dhaabee hogganu. Birkiin Jaarmaa biyya alaan qajeelfamni itti tolchuun akka gargaaru. Miseensootaa fi deeggarootni akka waan deemaa jiru hubatani bakka hundatti dura dhaabbatan gochuu – kakaasuu. 4. Akka wal beekkumsaan kanneen osoo hin beekin oloola kanatti dabalamani hafarsan akka nurraa dhaabbatan itti dubbachuu. 5. Waltahiinsa dhaabota Oromoo giddutti godhame akka jabaatuu taasisuu irratti hojjachuu. 6. Medialee jirtu dhuunfachuun oloola nurratti oofuu irraa of qusatani akkan waan Oromoo fi QBO tolaa dubbatan irratti hojjachuu. 7. Kanneen qaama oloolaa tana identify goonee qabaachuu fi qormaata irratti gaggeessuun saaxiluu. Kanaafiis odeessa yeroo yeroon wal jijjiiruu qabna. Kanaaf marsaa keenyatti dhimma baanee wal hubachiisuun irratti hojjachuu. 8. Jabinaa fi laafina keenya xiinxallee yeroo yeroon gamaaggamuun hujjii teenya finiinsuu. 9. Shira wayyaanee oloola amma deemaa jiruun walitti qabsiisani ofirraa qolqachuu fi odeessi gahaan miseensootaaf kennamuu. 2. Dhaamsa KQ KS fi dirqama nuuf kenname: Dhaamsa Korsa Sabaa laalchisee, KQ KS qophii xumachaa akka jirtuu fi karaa keenyaa kan barbaachisu dolaara US kuma dhibba sadii buusuu akka tahe nu beeysiftee jirti. Dirqama nutti kenname kana akkamitti akka bahachuu dandeenyu laalchisee marii gaggeefame irratti yaadoota burqan: 1. Korri sabaa barbaachisaa dha. Dhaaba kana haaroyomse akka itti fufnu godhu. Haatahu malee, ammatti fardoominni isaa hin mul’atu. Yeroo namni dhumaa jiruu, qawwee fi rasaasaa bitaa jannee hulaa dhadhawaa jirru kana keessatti xiqqo prioritize godhu irratti rakkoo waan fiduu fakkaata. Waan taheef, akka yaanni kun GS tiif dhihaate achi nuuf butamu haa gaafannu. 2. KS kana schedule bahe irraa achi siiysuun ammatti hin barbachisu. Eerga itti seenneefu cininnannee taasisuu dha. Korri sabaa fardii dha. Lakkoofsi hogganaatu 80 ykn 90 tahuu malee kanneenuma duraanu ykn Jn. duraanu hojjachaa jiranitti garru malee kaan maqaadhuma qabatee taa’aa jira. KS yaamame kun hundi qulqullaawuu fi for any eventuality of qophaawu qabna. 3. Rakkina kana waliin itti seenne waan taheef, ba’aa kana baadhachuu dandayuu qabna. Caasaa hundatti dabarsani buusuu nutti murame miseensoonni keenya akka dafani xumuran gochuutu irra wayya. 4. Dhimma KS kana yeroo murteesitan irra hin turre. KS tahuun barbaachisaa dha. Akka KS gaggeefamu GS erga murteesse wanni godhan hin jiru. Horiin gaaffii tahuu hin qabu. Miseensoonni keenya kumaatamaan baasaahu waan jiraniif $400.00 matatti baasuun rakkisaa miti. Garuu, ammatti KS biyya alatti deebifanee goonaa yoo tahe ani bu’aa isaa argaa hin jiru. Miseensoonni guddaan biyya keessa jiru qooda yoo irraa hin fudhanne, bu’aa hin qabu. Dandayamnaan dirretti akka nuuf godhamu. 5. Dhimma kana kora xiqaa kutaa keenyaa irratti hasawame ture. Dubbiin maallaqa osoo hin tahiin maaltu ammatti prioritize tahuu qabaa dha. Kanaaf, gama keenyaan maalaqa hin buufna, garuu ammatti horiin kun lola nutti labsame ofirraa qolachuu irratti ooluu qaba. 6. Amma fardiin Waraanni Wayyaanee Oromiyaa guutuu irratti qubatee jira. Ol’adeemaan dhumaa jira. Kanaaf , ammatti fardiin KS otuu hin tahiin Qawwee bituu dha. 7. KS kun yoomii fi eessatti tahaa isa jadhu quba hin qabnu. Inni kaan lubbuu isaa kennaa waan jiruuf miseensooni keenya waan irratti murtaawe akka tahan tahanii baasuu qabna. 8. Dhaaboonni nuti dabalaman hogganni isaanii hedduun biyya alaa jiru. ABOn qophii kana yeroo qopheessuu hogganni isaa irra hedduun akka biyya alaa kanaa hin taane qophiin jiraa? Kan jedhuus gaafii dha. Hogganni kun kanneen hojjatanii fi biyya keessaa qabsoo tana furgaasu dandayaniin bakka 9. Ooloola alatti deemaa jiruu fi dantaadhuma qabsoo keenyaafu KS kun godhamu qaba. Akka heeraa fi seera dhaabatti tahee, korri godhamnaan dirreedhuma ykn biyyootuma olla keessatti godhachuu dha malee biyya alaa kana keessatti godhuu hin tahu. Barbaachisu biyya alaa kanatti WJQ godhame yaadni akka gumaachamu godhuu malee heeruma keenya eeggamee godhuu dha. Ummanni Oromoos KS kana yeroo hedduu gaafachaa jira. Kanaaf ,osoo yeroo biraa gaafachuu bannee horii kana hamma ofii baafnu baafne hawaasa keessaahis argamsiisuun godhamu qaba. 10. Haalli amma mootummaan jeeqamaa jiru kana keessatti, nuti gama keenyaan itti qophaawuu qabna. Dhaabni keenya jalaa gubbaan akkamitti deemaa jiraa kan nu hundinuu argaa jirru. Jaallan hamma tokko kan hojjachaa jiran malee argaa hin jirru. 11. KS kanarratti hogganni filamu Oromiyaa fakkaachuu qaba. 12. Hogganni tokko hammam takka dhaaba kana keessatti qooda kennuu qabaaniis waan jiraati. Amma warra akka Lichoo faa yoo laalle, dirreen kibbaa yeroo sanitti qacalee waan turteef namoonni akka siaa filamuu dandayan. Boruu barraaqaas akkasumatti laaluu dandeenya. 13. Oloolli deemaa jiru kun hasaassiin KS tun waan dhgayameef hoggana irratti duuluu, miseensa demoralize godhuu fi ummata abdii kutachiisani qabsoo tanarraa galchuu faatu jira. 14. Kora sabaa kanaaf maallaqa hanganaatu nu barbaachisa kan jedhuutu gaafatame. Kanaaf, amma waan gaafatamne kana akkamitti hujjii irra oolchinaa malee kaan yeroo birootti bu’ura qabsiifannee irratti marihachuun yaada kennanchuu/dhiheessuun ni dandayama. 15. Yeroo ammatti haa nuuf dheeratuu fi hin dheeratuun bu’ura kanaan waliin waan wal qabateef jacha legitimate jachuu ni dandyama. Garuu, akkamitti tahaa fi maal tahuu qabaa inni jedhu, KQ KS tiif dhiisuu dha. Jarri kore kuniis akkuma keenyatti kan yaadanii fi waan kanaas qopheessuuf empowered warra tahee irratti hojjachaa jiru. 16. Yeroon nuuf haa dheeratu warri jedhu ammatti kan itti rakkachuu qabnu natti hin fakkaatu, horiidhuma kana burqusiisuuf yeroo hamma tokko nurraa fixa. Qajeelfamni itti aanee dhufuu fii geejjibuunu yeroo hamma tokko fixa. KS kun ammaaf murteessaa dha. Garuuu yeroon hammanatti jedhame waan nutti himaniif jacha kana irratti yeroo baleeessuun hin barbaachisu. Qawwee bituus itti fufaa miseensoonni keenya horii xiqoo tana baasuun kan rakkisaa tahuu miti. 17. Silaa ammatti kan irratti marihachuun nurra ture, akkamitti abbootii qabeenyaa gaafanna fi hawaasa gaafanna kan jedhu irratti marihannee kanneen nu keessaa baasuu hin dandeenye llee compensate goonee waan gaafatamne kana daran baasuu akka dandeenyutti marihachuu qabna ture. 18. Ammatti ji’oota meeqa keessatti waan kana guuruu dandeenya kan jedhu irratti marihannee, kan yaada kennachuu itti debina. Amma waan murtaawe jijjiiruu hin dandeenyu. 19. Kutaalee fi konyaaleen cufti humna namaa wal qixa hin qabanii kan jedhuus yoo tilmaama keessa galchine gaarii dha. Fakkeenyaaf, naanno jiddu gala Europe kana miseensoonni hedduminaaf hin qaban kanneen jiranu waan adda addaan kan daadarakawani dha. Kanaaf, kanas keessa laaluun barbaachisaa dha. Ammaaf, murtiin kennamtee kana hujjii irra oolchuu dha. 20. Yeroo KS gaggeefannu eessaa fi yeroon isaa yoo himame gaarii dha. Akkuma 2004 sanitti kora gaggeefannee hogganoota biyya ambaa kanatti tarrifne addaan deemuu osoo hin tahini ulaagaan ammumatti qophaawuu qaba. 21. Gaaffiin yeroo KS achi butaa jedhu murtii GS gaafatu. Yaanni dhihaate garuu KQ KS fi koree hujjii raawwachiiftutti hin dhagayamnu jachuu miti. Kanaaf, KS barbaachisummaa tahuu isaa walgahiin kuni jala muree wal hubachiifnee dha. Kan yaada kennachuu booda irratti deebina. Mana keessaa yaadoti armaa olii erga ka’anii irratti marihatamee booda waanti irra gahame: 1. KS geggeeffachuun barbaachisummaan isaa hubatame. Horiin kanaaf barbaachisu akka hatattamaan baafamee gabaafamufi haatattamaan progress report dhihaate as geenyee jachuun 2. KS kana as butuu fi achi butuu, eessatii fi yoom kan jedhu odeessa wayyaaneef kennuu waan 3. Yaadoota amma dhihaatan kana KQ KS tiif akka ilaalcha keessa galchaniif dhiheessuu. 4. KS gaggeefachuu, dirqama nutti kenname bahachuu, akka naannotti hawaasaa fi abbooti taheef, yeroo isaa eeggachaa haala wal quba qabaachifamuu akka tahu. qabeenyaa gargaasifachuu irratti hojjatamuun jalqabu. Akkaataa abbooti qabeenyaa fi hawaasa keessaa qooda fudhachiifnu ammo wal hubannoo fi mariin akka tahu mariin barbaachisummaa isaa 5. Yaadoota amma kaka’nii fi waan KQ KS tiif akka yaadatti dhiheessinu laalchisee fuldura akka irratti 5. Walii galtee dhaaboota Oromoo waliin taasifame – ibsi J. Odaan kenname 6. Tumsa dhaaboota Bilisummaa fi Democracy – ibsi J. Dr. Shuguxin kenname. Injifannoo Ummata oromoof!


ILMA NAMAA AYII JECHUUN DU’A HIN OLCHU

Jiruun adduunyaa kanaa baayyee waan nama yaachiftuudha,keessaayyuu yeroo amma wal caccabsaa biyya ethiophiyaa irraa godaansi goodanamaa jiru isa isa baasuu osoo hin taane isa lubbuu isaa karaatti hambisee fedhiif bakka gahuu barbaadu hanqisee argamu ta’e argamee jira. Bara beelaa 77 yeroo jedhamu wayii gahee arguu baadhus namni biyya keenyaa maati dabalatee yeroo baayyee hamaa akka tae dubbatama garuu yeroon tae ilaaluu inni isa bara kanaatin wal gita natti fakkaatu inni bara sanaa biyyuma keessatti nyaanni karaatti duuti karaatti inni ammaa garuu osoo jiruu isoo qabanu akka itti nyaatan dhabanii akka itti tolfatan dhabanii itti wallaalanii biyya irraa baqatanii dachee bishaan irratti argamee hin beekne saahaaraa dachee yeroo umamu waaqni jidha dhowwate uume keessatti beelaa hamaadhaan dhumaa jiru baqa mootummaa gabroonfataa habashaa ilmi namaa raafuu cirame aduun gubaan itti bahe taate kunoo soollaate bakkee duwwaatti duduutee maati garaa gubdee yaaddoo seenoo hamaa keessa galchite.kanaaf immoo furmaanni “Ayiiiiiy jechuun du’a isaan olchuu hin dandeenyu,yeroo heddu amala ilma namaati dursa osoo gorsee durqiseetuma waa gochuu danda’u dhisee yeroo sana yeroo namni waa ta’e yookaan karaa irraati du’e qomborore ayiiiy guyyaa gaafa sanaa illee wajjinan olee wajjinin akkas taana naan jedhe ture jechuun seenoo daddabaa lammata waan sana arguu hin dandeenye dubbata kun sirrii miti kan dhume dhumeera boolla isaa daadhiin haa guutu namni hin duune hin jiruu garuu wanti isinitti hin fakkaanne tokko du’a ilma namaatif sababa akka hin taaneef beekumsa qabduun hammeenya waan sanaa itti odeessuu ni dida taanaan carraan isaa kunoo du’e qoonbororuudha. Ilmi namaa jiruu baqattummaa oggaa jedhamu dhugaadha biyya irra waan gaarii itti fakkaata miti garuu,jiruun baqatummaa yeroo hundaayyuu badduudha jiruun baqatummaa garba nama taasifti garbummaa sana immoo maallaqa itti argattu irraan kaate itti gammaduu dandeessaa garuu doolaarri $100.000 dhugaa dubbachuuf hamma biyya jiraatte haadhaaf abbaa kee harkaa qarshii 1000 fudhattu siin gahuu namoonni nii caalaayyuu jechuun natti falmuu dhuftanuu jiraachuu ni dandeessu garuu falmitanus an anumaa isinan morma ergaa waan tokko dabarsuuf dhugaa qabadhu tarkaanfadhu,maaf akkas jette jechuun keessan waan hin oolle qarshi doolara amerikaa amma hedduudha jettu tarii qarshi hammatti maati harkaa fudhattu sanaa gad-akka taate ammas irra deeddebi’e sii beeksisuun barbaada,biyya namaatti manni bittaa,nyaanni bittaa,dhiqannii bittaa,manni fincaanii bittaa barnoonni bittaa,ta’umsi biyya sanaa bittaa wanti dhufee nama ilaallatu hundumtuu bittaa $doolaarri kee ittin boonaa turte baabbuuuuu si duraaa jeteettii,manatti nyaanni mana uffanna manaa si bitama barnoota kafalti yoo tae mana manni fincaani lafa abba keeti irratti dhugaattin kee mana bishaan qulqulluu utuu hin bitin dhugda waa hundaanu milkii manaa maati biraa argatta deeme wanti nama rakkisu jiraatus firaa fira biratti jedhaa osoo waa tokko of harkaa baafte hin jedhin jiraatta. Dhugaa rabbii baqattummaan inni immoo biyya keenyaa akka inni fokkisaa jiruu waan inni fokkisaa jiru gochi waayyaane godhaa jirtu hamma dallaalli karaa biyya sudaan fi biyya misiraa gidduu dalagaa jiru rawwataa jiru hin fokkisu,abbaan barbaadde as irratti keessa kesssaan waan barbaadde nan jechuu dandeessa garuu dhiigaaf lubbuu ilmaan oromooti karaa gubbaatti akkana baduu callisee ta’uun fi waa dubbachuu dhiisuun na guba, Dursa hiriyaa ykn fira warra dhuumaa jiranu irraan ka’a ” namicha karaa misiraa dhufuuf jecha jiru=yaa obbooleessa kiyya biyyi suudi kun yeroo hundaa nama qabani iqaamaa nu gaafataa jiranii karaa keessan sanan dhufaafani mee maal jetta? “Obbooleessa isaa=kanan dura sitti hin himnee kottuu biyyi kun bareedduudha asiin ameerikaa Awuroppaa Awustiraaliyaa UNCHR galmoofte deemtaa? “Nama karaa misiraa dhufuuf yaala jiru=amerikaa jettaabboo maal bareedaadha kaa nan dhufaa torban kana riyaala 700 ykn 1000 kenneen of qabsisee gala nan dhufaa dallaala karaa sanaa naa qopheessi . “Obboleessa=atumti kottu male waa tokko rakkoo dallaala hin qabaatin dallaala akka ajaa’ibaa wayiitu jiraa kanan ittin dhufe . “Nama karaa misiraa dhufuu jedhu Baayyee sii galateeffadha obbooleessa koo waan gaarii naa yaadde naa jiraadhu,garuu qarshii meeqa walumaa galatti biyya keenyaa ka’ani achi gahuun? “Obboleessa=waa xiqqoodha isaa hin rakkatin isii of harkaa qabduu qabadhuuti biyyumq gali ati . “Namicha karaa misiraa dhufaaru =hayyee jedhe miira gammachuun biyya gale Obbooleessi koo kun maal natti hima laata amma immoo? “Namicha isa karaa misiraa deemuuf jedhu=yaa obboleessa koo amma kunoo mana gahee maati koo biran jiraa mee natti himikaa birri meeqaan dhufama waliti dabaladheen ka’a? “Obboleessa=ilaamee qarshii 40,000 walumaa galatti “Namicha isa misira dhufaaru=Oh maal natti baayyatekaa egaa kana hunda hin qabu itti naaf dabali 20,000 ati ofii keeti,? “Obboleessa=bar dhirrii hojii hin qabuu kanaafu immoo birrii argachuu hin dandeenye maati keenya harkaa fudhadhu kottu. “Namicha isa misira dhufaaru=bar maatiin keenya horii lafaa hin qabanu sangoota arfan sana male. “Obboleessa lamman sana itti gurgurii kottu jara kadhadhuuti isa bira deemaa jiraa yoo rabbi jedhe awuroppaa amerikaa deemuuf obboleessa koo walin abbaa naa gurguraa sangoota lamaan kana. “Abbaa=maal anoo arfanitti kana male waa hin qabuu maal koon sii ta’a? “Mucaa isa misira deemuuf jedhu=maal abbaa koo dhugaa amman deeme isini deebisa sangoota keessan hojiin jira hedhani achi. “Abbaa=egaa bor gabaa geeffadhu sangootatti naa deebisaa manatti kanas narratti ijaartanii wal gargaartanii. “Mucaa isa misira dhufuuf jedhaaru=hayyee abbaa galatomaa. “Mucaa isa misira deemaaru=milkaaheeraam nan dhufaa dallaala naa ergiikaa obboleessa koo. “Obboleessa=dallaala wama ta’etti dubbate karaa sudaan kaase …… ….. ….. Amma immoo dallalli maal akka gootu asuma irraan ilaalla dallaalli ilmaan oromoo enyuu?enyuutu ilmaan oromoo fixaa jira? Dallaalli ilmaan oromoo ilmaanuma oromoo warra horiin lubbuu namaa jijjiruudha.dallaala jechuun durumaa sobduu gantuu jijjirtuudha,ammma teesee waa hundaan sii jijjirti,jaraaf biddeena namni birri irratti obboleessa ofiyyu ni jijjiraa jira jedhama bara ammaa kana,keessayyuu dallaali ilmaan oromoo kan egypt kaayiroo karaa suudan irraa biyya misiraa kana galchaa jiruu ilmaan oromoo biddeena ifi qajeelchuu yoo barbaadan dallaala sirrii xiqqoo namaa yaadu danda’utti nama haa kennanu ,filannoon biyyaa bahuu dhisuu yoo dhabame jechuu kooti,yoo danda’ame immoo warrumti nuti dallaala ofiin jettanu osoo qarshiidhaa jettanii lubbuu qaqaalii kana horiin jijjiruu dhiftaani gaariidha,sammun namaa waan gaarii yaaduu irraa bilisa ta’e jira yeroo ammaa kana dhugaa dubbachuuf osoo walitti baane waan ilmaan oromoo kana biyya kana keessatti dubbanne namoota harki caalu kan ija laafuudha maaloo ykn sirritti hojjedhaa yookan immoo dalagaa kana dhaabaa,nama ilmoon obboleessi obboleettiin jalaa karaatti dhuman kan badaa warra keessain barbadeessuuf information ciccimaa waa’ee keessanii gurrataa jiru meeqaatamatu jira yoona dhiisaa madaa hin fayyine walitti gochuun kun diinummaadha walii yaaduu dhabuun kun gadhummaadha. Mee waan kana namuu irratti yaaduun furmaata itti kennuun gaariidha.yeroon kana jedhu namoonni karaa sudaan irraan misirii deemaa jirtanu kan karaa libiyaa deemaa jirtanu asuma irraan ummata sahaara sudaan keesssaa sahaaraa misiraa keessa qaxxaamuruuf dhume kana sirnaan ilaalaa,namni karaa lafa hongee irra baqaaf deemu dheebuun beelaan dadhabinaan waa hundaan saaxilama.kana hambisuuf dursa osoo wayyaanee maaloo maaloo qinshamire qinshamiro osoo hin jenne oromoo ta’a kan oromoo yaaduu dhabee qoonqoo isaaf jecha oromoo gurguraa jiru irratti tarkaanfi gorsaa ykn waan barbaachifnu haa fudhannuu. -Itti aansuun ummata karaa sahaara kana irratti daandi goodaansumma godhachuun irra darbanu waan isaan qabachuu qaban gamanumaan beeksifna,maal yoo jettaan ,bishaan,keeka,timira,baaqela,koshiroo,wantoota karaa afaanitti ol deeman wantoota haphi haphi. -karaa uffannaa yoo lafti qorra ta’es yoo gubaa ta’e max fuulaa ykn uffata fuula irraa gad uffatan uffata fufurdaa gawont harkaa. Oromoo tokko duunaan anaa ajjeesu jedhanii hidhi xuxachuu irraa akka hin godaanani akka waan kanaaf hin saaxilamne gorsuudha.waa hundaayyu wal bira qabani itti himuudha yaa jarana dikkaan biyya ofi irratti dhumanu hin jiru biyyi ofii haadha ofiti biyyi ofii ija ofiti. Ammaa waa hundaayyu dhiisaati warra kanatti biyyeen haa salphatu jechaa fira keessan keessa ilaala ebbifamaa nagaan turaa. Beekan Gulummaa Irranaa Argan Beekan Elemo Abanega Abamecha Kabul AwolHawwii Say NO dhumneem yaa biyyaa mala nu malaa male. Barreessaan Sabaan-boon Firrisaa 16/6/2016


Qabsoon Tasummaa irra Cehuu Qaba

Ijaarama dura qabsoon Oromo tasa golee golee dhohaa ture. Goototi roorroof obsa hin qabne hedduutu yeroo fi bakki utuu wal hin fudhatin aarsaa tahan. Qabsoon akkasitt geeggeeffamaa ture fiixan bahuu dadhabuutu akka dhalooti duubaan dhufe itt yaadu tolche. Ka’anii kufuun saanii ofbaratt geese jechuu dha. Dhalooti duuba dhufe tasummaan anjaa akka hin qabne hubatee waan tahu malu maandhee maadhett of ijaaruun marihachuu eegale. Akkasitt qabsoon ijaramee fi sagantaa qabu hunda haammataan dhalate. Qabsaawoti qabsoo sagantaa qabu kana eegalan jalqabuma irraa kaasanii qabsoon saanii dhaawataa tahu ummata saanii fi addunyaatt labsan. Qabsoon itt yaadamee sansakkaan gaggeeffamu guffun inni hin buqqifne fi qilleen inni ceesisuu hin dandeenye hin jiraatu of amansiisan. Diinni mootummaa bara hedduuf ijaarame harkaa qabu fincila dafee dhaamsuu malee dhaawata waanti jedhamu farra saati. Qabsoo dhaawataan riphee lolaan gaggeeffama. Bakka fi yeroo ofii filate malee bakka diinni fedhutt itt hin dhaqu. Akeeki saa humna nyaaphaa lafa guddaa irra dhisuun dadhabsiisuu dha. Riphee lolaan Oromoo takka riphaa takka futta’ee bahaa qabsoo saa itt fufa jira. Dibaa abidati, akka hin badneef of ruuqaa yeroo itt tolutt bahee ibda qabsiisaa jiraate. Wayyaaneen dibaa garagalchitee al tokkoon dhaamsuu feeti. Kanaaf yeroo ummata itt hin qophofnett tuttuqxee kaasuun roorroo eenyuu baachuu hin dandeenye itt feetee. Oromoon kaanaaf gichillaa dhaa. Dorsisiif sodaachisi kamuu hin deebisu. Ji’a jahaa oliif tasa bahee harqaa jira. Tasummaan Oromo diina qophee qabuuf waan inni fedhu. Kanaaf sochiin ummataa kan karoorfamee saganteeffamett cehuu qaba. Barattooti magaalota Jibaatii fi Maccaa kahuun barattoota qofa utuu hin tahin angafoota saanii Oromiyaa hundaa kaakaasee jira. Angafootii qindoominaan bakka bu’anii barattooti barumsatt deebi’uu qabu. Darbee darbee dhaadannoon “Barumsi Bilisummaa booda” jedhu ni dhagahama. Kun muuxannoo irraa dhaadannoo dogoggoraa tahuun waan beekamuuf sirreeffamuu qaba. “Barataa qabsoofna” “Qabsaawaa baranna” kan jedhutt jijjiiramuu wayya. Ijoollee Oromoof barachuun dorgommee jireenyaa addunyaaf of qopheessuu dha. Kanaaf qabsoo ummati Oromoo godhu keessaa addi tokko kana dandeessisuu dha. Ijoolleen Oromiyaa dhaloota hedduuf imaammata koloneeffataan barumsaan duubatt hafteettii. Hardhallee kan waabarii dhaquuf carraa argate irra kan hin argatintu caalaa. Qabsoo wareegama daangaa hin qabneen daa’immi afaan ofiitiin barachuu dandaseett. Garuu too’annoon barumsa kanaa fi akki inni ittiin hojjetamu ammayyuu halagaa jala jira. Federeeshinni walqixxeessa dha jedhame olhaantumma halagaa afaa irratt kan dabalatu gad jabeessuuf kan karoorfame. Karoorri kun kan diigamu barumsa dhiisuun utuu hin tahin, barumsatt duudanii akeeka diinaa fashalsuunii. Kanaaf dhaadannoo akeeka diinaaf tolu irraa of eeguun barbaachisaa. Wanti jedhamaa jiru kun sirriitt hubatamuu qabaa. Qabsoo ummata saanii roorroo jalaa baasuu barattoota hin laalu jechuu mitii. Barattoota kam, haala akkamii jalatt kan jedhu gaafatamuu qaba. Barreessaan kun qooda sochii diddaa itt jiru keessatt daa’immi Oromoo aarsaa baafte caalaa kan garaa isa raasuu fi dinqisiifatu hin jiru. Oromoof goota olhaanoo dha. Garuu, haala uumati kaka’ee sochii dhuunfate jalatt ijoollee gaammeen hamma kutaa kudha lamaatt yk Buttaa lamaa ol hin nyaatin yoo waabariin itt cufame yk barumsi akka malee jeeqame yk biyyi burjaaja’ee nagaa fi nageenyi ambaa gonka barachuuf tolaa hin taane malee diddaaf hiriiruu hin qabdu jedhee amana. Biyya fardi hin jirre harreetu garmaama isa jedhamu akka hin taane ga’eessaa jiru ijoolleen hamaaf saxilamuu hin qabdu. Keessaa, ijoolleen sadarkaa dabballee yk jalqabaa jirtu yoomuu hiriira balaa qabu bahuu hin qabdu. Karaa dandahamu hundaan roorrisaan fagoott irra eegamuu qaba. Diddaan qooda gaheessaati. Ijoolleen yoo baratte biyyaafis warraqxichaafis dhimma olhaanaa baafti. Addunyaan teknolojiin hedduu guddataa jiraa. Ijoolee sanatt guddisan malee akka abbootii see beekumsa dhalooteen dukkana keessatt hafuu seeti. Abboliin see jannoota. Kan humnaan itt dhufe humnaan ofirraa facisuu hin dadhabani. Garuu lolli tolfamu kan hirree qofa mitii. Kan meeshaa haaraa, malaa fi ayyamquwii dabalata. Sanatu barataa barbaada. Diinni sana Oromoo dhabsiisuu barbaada. Erga mormii kanaa as bakka hedduutt akka ijoolleen barumsatt hiin deebine loltuu diinaan dhowwamuun akka ture himamaa jira. Diinaan dhorgamanii jala dhaabbachuu fi ofiin hin barannu jechuun kan arguu fi dhagahuuf adda adda. Balleessaan diinaa dogoggora ofiin golgamuu hin qabu. Diinni mormii duraa jalqabee akka Oromoon hin baranne gufuu hedduu uumaa bahee. Ergasiis dhaabota biyya Oromoo meeqa irratt roorrisaa jira. Kanaaf akka inni waan dursee karoorfate daa’imman Oromoo socho’an jedhee kan nagaan waabarii dhaqanii fi deebi’an hin sababfanne eegganoo sirinyaa barbaachisa. Qabsoon Oromoo rincicuun, hogganni badiisa irraa oolchuu dadhabnaan, ummati silaa hogganauu qabu, hogganoota kan turan dura bu’ee dhiichuutt ka’ee. Garuu tuuti kan humna saa qindeessee karaa itt agarsiisu yoo hin jiraanne kanniisa mootittii hin qabne taha; gara itt deemus, deemee deebi’us hin beekuu. Waabee joortuu tahee bada. Kanaaf sochiin diddaa tasummaa keessaa bahe hoggana kennate qindoominaan dhiichuu qaba. Hoogganuu haa tahu akka lafoott duuluuf dirree qabsoott yoo argaman malee waraanni ummataa to’ataa halaalaan hin dandahamu. Battalli qabsoo erga biyyaa bahee afracha jaarraa tahuuf deema. Kanaafa’iif waanti biyya keessatt yaalame walitt qabachuu didee. Tokko tokko sochiin deemaa jiru itt yaadameetu jedhu taha, garuu yeroo ilaalaa irraa ilaalamu hin fakkaatu; hoggansa mullataa fi battala qeeyeetu hanqata. Kan ala turan waggota diddamii shanan darbe waan hin dandeenyeef, deebi’anii akka hogganan eegamuu hin qabu. Amma of sirreesinee jiraa, biratt argamnee hogganuu dandeenya jedhu taanaan dhaqanii achitt argamu qofa gaafata. Kan salphatu biyya keessa kan socha’aa jiran hoggana baafatanii qabsoo gootonni meeqa irratt dhuman itt fufuu dha. Abbaawummaa fi iItt gaafatama hirmatanii beeksisuun haa hafu malee shaakalaan kan itt jiramu boonsaa dha. Yeroon kan Raabaa Doorii fi Lubaatii. Yubi gorsuu fi karaa qajeeltuu masakuuf biraa hin hafuu. Roorroon nama hedduu biyyaa baasee Badii taasisee jira. Badiin hariiroo alaa, beekumsaa fi waatattaa adda addaa dhiheessuun gargaaruuf tola. Haalli innaa innaan jijjiirama. Kanaaf jara bakka sanatt argaman malee halaalaa duukaa bu’uuf kan dandeett qabu hin jirru. Salphinni waa’ee keettoon wal haddheesuu biyyaa ka’ee, qabsawota gidduutt burjaajii hanga tokko uume.Utuu dhaabi keettolii ofii irratt to’annoo qabu biyya jiraate wanti halle yeroon sirreeffamuu dhabuun hangana nama hin faalu ture. Ganda gandaanis walii tumsuutt gad deebisee salphina sabboonota irraa hin eegamne hin dhaqabsiisu ture. Qabsoon ummata guddaa kanaa rogan karoorfamee gaggeeffamuutu eegama. Tuttuqaa diinaa qofaan tasa ka’anii girrisuun ummatichaa fi qabsoo saatt balaa mullatuu fi hin hedamnes buusuu dandaha. Diinni sababa argatee hafee akkasumatuu Oromoon barumsa tt akka hin milkoofne hankaaksuu irraa hin deebi’uu. Golee goleett walitt dhufanii iyyii iyya dabarsiin walii tumsuu irra hoggana waaltaa baafatanii sagantaa waloo beekaman soos’uutu anja qaba. Kun tasummaa irra qaarsisanii ilaaluun sochii sansakkaa qabuu gochuu gargaaruu dandaha. Wanti tasaan tahu tasa rifachiisuu mala. Itt yaadamee yoo karoorfame garuu kan mudachuu dandahu dursamee herrega keessa waan galuuf hin maalalchiisu. Akeeki qabsoo itt yaadamee, of irraa ittisuu, nyaapha dadhabsiisuu fi dabsachuu dha. Qabsoon nagaa ji’a jahaaf yaalamee eessaan akka nu gahe agarree jirraa. Haa yaalamu jedhameetu malee yoo mirga si kabalan bitaa itt qabiin barsiifata Oromoo walabaa hin turre. Yeroo ummati akkas si’aawee ka’e kana, hogganni walitt qabu argamnaan, WBOn gadoo baasuu ni dandaha ture. Kaayyoon qabsawamuuf diriiree jira. Qabsoof filmaata kan tahanis akeekamanii jiru. Filmaata qajeelaa qabatanii mirga ofii eegsisuuf bobbahuu malee callisanii dhumuu eenyuu irraa eegu hin qabu. Ummati Oromo itt yaadee caalaatt ijaaramnee, caalaatt qindoomee, caalaatt dammaqee qabsoo saa hanga injifannoott itt fufa. Oromoon tasummaa irra ni cehu. Sochiin diddaa haa lalisu! Irra ni haanna! Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan lubbuun jiraniif; nagaa fi araarri Ayyaana abbooliif haa tahu! Ibsaa Guutama Waxabajjii, 2016


Calanqoo Keessatti Poolisiin Lubbuu Galaafate: Jiraattotaa fi MaatiiPoolsiin Garuu Himannaa Dhiyaate Haale

WASHINGTON, DC — Godina Harargee bahaa aanaa Meettaa Magaalaa Calanqoo keessatti kaleessa walitti bu’iinsa garee namootaa gidduutti ka’ee jedhameen namni tokko ajjeefamuu jiraattonni magaalattii fi poolisiin magaalaa Calanqoo nuuf ibsanii jiran. Intalli durbaa umuriin 18 dubree sabriinaa Abdallaa jedhamrtu rasaasa poolisiin beekaa itti dhukaasuun ajjeefamuu jiraattonni fi haati Sabiriinaa dubbataniiru. Sirni awwaalcha Sabriinaa har’a magaalaa Calanqoo keessatti raawwatamee jira. Poolisiin garuu akka tasaa dha’amuu ishee irraan kan hafe dhimma isaa quba hin qabu jechuun hale. Akka amantii musliimaatti dubartoonni bakka awwaalchaa waan hin dhaqneef haat Sabriinaa manuma turan. Gadda keessa utuma jiranii maqaa isaanii nutti himuu dhaan akkaataa intalli isaanii itti duute nuuf ibsan. Mucaan koo salaata dhaqxee nu deggeruuf waan humna ishee hojjechuu malee dubbii namaa hin dhaqxu jedhan. Qaama mootummaatti iyyannus namni nu jalaa qabe hin jiru innumaa iyyuu bakka awwaalchaattuu dhukaasi ka’e namni achii ari’ame jedhu haati Sabriinaa Abdallaa aadde Aashaa Muummee. Poolisii Sabriinaatti dhukaasuun ajjeese jedhame qorataan yaakkaa aanaa Meettaa kan magaalaa Calanqoo obbo Geechoo Memberaa nama tokkotu ajjeefame jechuu dhageenyee jirra. Kan itti dhukaase garuu ana miti. haalli isaa qoratamaa jira jedhan.


#OromoProtests Namni kun GETACHEW MEMBERE jedhama. Bakka agartanitti qabamee adabamuu qaba..

Kan intala Oromoo Sabriinaa Abdallaa kaleessa galgala Harargee Bahaa magaalaa Calanqoo keessatti rasaasaan dhahee ajjeeseedha. Dhaloonni isaa Harargee Lixaa magaalaa Hirnaati.Namni kun daa’ima kichuu tana bifa suukanneessaan erga ajjeesee boodas kunoo naasuu takka malee miidiyaarra bahee of jajaa jira. Kanaaf bakka argametti adabbii seeraa isaan malu argachuu qaba.


DIINNI ILMAAN OROMOO ESSATTU AJJESE DIINA OROMOOTA HUNDA AT.

DIINNI DAANGA OROMOO KARAA KAMIINU CABSE DANGAA OROMOOTA HUNDA CABSE. #Like #shere goodhafi shamaraan waaloof ni falammatuu bilisuumaf jabadhaa jedhani .! Ginni bittaa-Maqalee Jarri qawween as galee Akkuma Minilik-faa Uummata keenya qalee Ijoollee teenya qalee Yaa Oromoo waltayii Gaaraa-dakaa gadbayii Ofirraa kaasi malee! Biyya keenya qabatee Dilbii keenya qalatee Sabbuu keenya saammatee Buna keenya haratee Damma keenya muuxatee Dhiiga keenya xuuxxate! Arrabasaa dheeressee Sammuusaa daran deegsee Waanbadee nutti ta’ee Waan badaan nutti ka’e! Uummata-koo waltayii Yaa saba-koo olka’ii Isa ofirraa kaasii Manneen hidhaa caccabsii Ijoollee-tee gayyaasii Sansalta irraa baasi! Saba-koo dubbiin baddee Saba-koo biyyis baddee Oljedhii harqi akka qeerransaa Gadbayii caraani akka leencaa Waltayi akka goondaa Hiddi akka kanniisaa Yoosuu yeeyyiin si dhiisaa! Odaa -kee caaseffaddhuu Gadaa -kee deebifaddhuu Siiqqee-tee aadeffaddhuu Buna-kee raajeffaddhuu Kayyoo ilaa-ilaamee Kan seenaan sitti dhaame Labsi FINFINNEE -rrattii Tulluu Daalattii gubbaatti! Erga yeeyyii ofirraa hariitee Idda bacootti aduun dhiitee Ijaarraddhu Oromiyaa-tee Tikfaddhu Oromummaa-kee! Akkuma aadaa keetii Akkuma seenaa keetii Kan nagaan sitti dhufe Nagaan simaddhuu bulchi Ollaan-kee yoo beela’e Waan qabduun du’a oolchi! Atis ilmoo namaatii Innis ilmoo namaatii Akkuma duudhaa keetii Karadeemaa guyyaallee Alagaa baargamaallee “ Manni kan Waaqi” jedhii bulchi! Uummata-koo uumee-too Barsiisaa, guddisa-koo Akkuma bara Gadaa Tokkummaa-kee jabeessi Sirnaa fi sheexana jaraa Ofirraa achi fageessi! Dhala-kee isa moggaa moggaa fiffiigu Isa humnaa-tokkummaa kee diddiigu Gorsiitii ofitti deebisi Daaraa jaraarraa kaasii Marcumarra teessisi! Namummaa fi qaroomina Gadaa Gaaddisa miidhagaa kan Odaa Hayaa, addunyaa beeksifaddhu Namummaan namummaa-kee deebifaddhu! Dhiichisaa, geerraraa Dhaadachaa, boowaa Isaan si jalaa qalaman Gaaraa-dakaa yaa’ii awwaalladdhu Oromiyaan lamuu Aannolee Oromiyaan lamuu Calanqoo Hin-taatu jedhii waliif kakaddhu Biiftuun Bilisummaa sii bawuufii Bakkalchi Walabummaa sii ifuufii Hayyee, jabeessitii abdaddhu! ************** // **************!#Like shamarraan waallo GUMAA ILMAAN OROMOO OROMOOTU BAASA.


Barattoonni magaalaa Mandii hiriira farra mootummaa geggeessan jedhu jiraattonni Poolisiin immoo himannaa sana ni haale

Faayilii – Mormii Oromiyaa WASHINGTON, DC (VOA Afaan Oromoo) — Godina Wallaggaa dhiyaa aanaa Manasibuu mgaalaan Mandii bakka hiriirri mormii Oromiyaa keessaa itti geggeessamaa ture keessaa tokko. Magaalattii keessatti barattoonni mana brnootaa kutaa 9ffaa fi 10ffaa mormii dhageessisuu dhaan kanneen hidhaman haa hiikaman garbrummaan nu ga’a jechaa dhaadannoo fi sirbaan komii isaanii ibsaa ka jiran ta’uu jiraattonni magaalattii ibsanii jiru. Humni poolisiis bobba’ee hiriira kana bittimsuuf jecha samiitti qabee dhukaasuu, ijoollee kana daandii irraa qabee reebuu dhaan kan miidhaman illee jiraachuu nuuf ibsanii jiran jiraattonni magaalaa Mandii. Itti gaafatamaan waajjira poolisii magaalaa Mandii Inspeekter Aabbosee Faasil immoo immoo hiriirri geggeessames namni miidhames hin jiru magaalattiin nagaa dha jedha. Akkuma duraanii uummati jireenya isaa guyyuu geggeeffataa jira jechuu dhaan himannaa jiraattotaa kana haalanii jiran.


Mootummaan Eertiraa Itoophiyaan lolaa guddaaf nutti kophaahuutti jirti jedhee Tokkummaa Mootummootaatti himate

Ambaasaadder Girmaa AsmeroomTokkummaa Mootummaatti ambaasaaddera Eertiraa WASHINGTON,DC — Lola Eertiraa fi Itoophiyaa ka dhiyoo tana daarii Tsorenaa irratti wal hadhan jedhan irratti nama hedduutti dhumate.Jari ilachuu ebelutti qaraa lole jedhee balleessaan wal himata. Tsorenaan irratti wal hadhan jedhan tun Asmaraa gama Kaabaatin jirti.Akka bakka bu’aan mootummaa Eertiraa Tokkummaa Mootummootaa, ambaasaadder Girmaa Asmeroom jedhutti Itoophiyaan seera nyaaphummaa Eertiraa irratti baafattee qabdi. Ragaan jiru akka ambaasaadder Girmaan jedhutti dubbii bulchootii Itoophiyaa ‘Eertiraa lolla, mootummaa sun jijjiira’ jedhanii paarlaamaa irratti dubbatan jedhee VOA-tti hime. Itoophiyaan ammoo wannii Eertiraan jette dhara jetti.Akka ambasaadderi Itoophiya Tokkummaa Mootummootaa Tekeda Alemu VOA-tti himetti dubbiin Eeritiraa tun dharaa deebii kennanii miti. Ambaasaadder Tekeda Alemu Isuma mootummaan Eertiraa waan manii murtii mirga namaa Tokkummaan Mootummootaa isiin himatee deebii kennuuf muddamee ykn cinqamee akkana tahaa jedha,ambaasaadderii Itoophiyaa. Koomishiinii Qorannoo Tokkummaa Mootummootaa Eeritiraan ummata kuma 400 garboomfattee harkaa qabdii manii murtii addunyaa(ICC) dubbii tana laaluu malee jedhee dabarse.Eeritiraan ammoo dubbii tana hin fudhanne. Lola Itoophiyaa fi Eerrtiraa bara 1998-2000, ganna 16 duraa irratti nama kuma hedduutti irratti dhumate.Jarii lachuu ammallee lolla akka hin feene dubbachumatti jiran.


#OromoProtests AKEEKKACHIISA Poolisii Oromiyaatifi Bulchiinsa Godina Harargee Bahaatiif Poolisiin Getachew Membere jedhamu intala Oromoo Sabriina Abdallaa jedhamtu magaalaa Calanqoo keessatti kaleessa galgala ajjeesuu isaan ragaan ijaa hedduun mirkaneessanii jiru. Maatiin Sabriinaatis kanuma miidiyaatti himanii jiran. Haa ta’uu malee namni yakka ajjeechaa suukkanneessa kana raaw’ate ammas bilisaan jiraachaa akka jiru bira geenyee jirra. Yakkamaa kan hattattamaan too’annaa jala oolchitanii seeraaf dhiheessuu baannaan, ummanni Oromoo namni kun bakka argametti tarkaanfii isaan malu fudhachuuf mirga guutuu akka qabu isin beeksisuu barbaanna. Tarkaanfii seeraa kana sa’aa 24 as deeman keessatti kan hojiirraa hin oolchine taanaan sochii bahaa gala nama kanaa hordofuun gara marsaalee hawaasaatin kan facaafnu ta’uu gamanumaa isin beeksifna. Dhiiga ilmaan Oromoo jigsaa dachii Oromiyaatirra bilisaan bashannanuun gonkumaa hin hayyamamu.


#Oromoprotests Godina Arsii lixaa Magaala Asaasaa keessatti, guyyaa har’aa Mormiin cimaan gaggeefama jira

Namoonni 4 kan eenyummaan isaanii hin beekamne Masjiida Al Hikam kan dhiheenya kana eebbifame keessatti Qabaman. eega qabamanii booda yoo sakatta’aman, sibiila qara qabu kan namaan waraanuuf qabatanii deemanii fi wantoota birootis kiisha isaani keessatti baatanii ittiin qabaman. Namoonni kun afran eega qabamanii booda, heddumina hawaasa muslimaa sodaatanii dhugaa jirtu kan dubbatan tahuu maddi keenya naannoorraa nuuf gabaaseera. Muslimoonni magaalaa Asaasaa odeeffannoo namoota afran qabaman irraa argataniin, namoota 2 kan miliquudhaaf yaalii godhaa turan, buufata konkolaataa magaalaa asaasaa keessatti qabnii jiru. Yeroo ammaa kana shakkamtoonni jahanuu kan hidhaman yoo tahu, Hawaasni Muslimaa dallansuu guddoon har’a ganama irraa eegalee Mormii guddaa dhageeysisee jira. Mormii hawaasaa kana toohannoo jala oolchuufis Poolisiin federaalaa Malkaa wakkannaa irraa kan bobbaafame tahuun beekamee jira. Namoonni Qabaman kun Mootummaadhaan kan ergaman tahuu, akkasumas gocha suukanneessaa dhiheenya kana magaalaa Shaashamanneetti Raawwatamen wal fakkaatu raawwachuuf karoorfatanii gama magaalattii kan dhufan tahuus hubatamee jira