Hogganoota Amantii fi Maanguddoota Biyyaa Maqalee Keessatti Marii Gaggeessan

Gareen hogganoota amantii fi maanguddoota biyyaa 40 of keessaa qabu Wiixata darbee gara Maqaleetti imaluun kaleessaa fi har'a marii gaggeessuun isaa beekamee jira. Mariin kunis ogeeyyii bulchiinsa yeroo kan Tigraay, jiraattoota magaalatti hanga tokkoo fi nsmoota manaa fi qe'ee ofii irraa godaanan waliin ture. Tigraayiif gargaarsii dhala namaa kan haatattamaa akka barbaachisuu, waraanni Ertraa Tigraay keessaa ba'u akka qabu, lafa Tigraay kan bulchiinsii naannoo Amaaraa qabatee jiru akka gadhiisuuf hrmaattonni walgahichaa gaafachuu isaanii Gumii Dhaabbattoota Amantii Itiyoophiyaaf barreessaa kan ta'an Qasiis Taagaay Taddalaa Raadiyoo Sagalee Amerikaaf ibsanii jitu. Gareen kun hunduu wal tumsee gargaarsa haatattamaa dhaqqabsisuu akka danda'uu, kanaafis jabinaan akka hojjatan, gaaffiilee dhiyaatan immoo mootummaa Federaalaatti kan dhiyeessan ta'u Qasiis Taagaay dubbatanii jiru. Gama kaaniin Abbootiin amantii fi maanguddonni biyyaa akkasumas kanneen biroon yeroo Tigraay keessatti wal waraansii gaggeeffamaa ture deggersa gochaa turan amma immo maqaa gargaarsaan Maqalee seenuu isaanii mormuun waamiicha guyyaa sadiif gama Marsariitiin dhiyaatee irratti hirkachuun kaleessaa fi har'a manneen daldalaa irra hedduun cufamuu akkasumas naannoo hanga tokkotti daandileen cufamanii Gommaan gubamaa akka ture beekamee jira. Bulchiinsa yeroo Tigraayiif dhaabatee keessatti itti gaafatamtuu waajiira qunnamtii kan ta'an Aaddee Iteenesh Niguusa RSA akka ibsanti maanguddonni biyyaa fi abbootiin amantii gara magaalaa Maqalee kan dhufan Tigraay maal keessa akka jirtu hubatanii qaama furmaata ta'uun gargaaruuf akka ta'e dubbatan. Kanaafis jecha rakkoo jiru akka gaariitti hubatanii jiru jedhan.


Bordiin Filannoo Biyooleessaa Paartilee Siyaasaa Waliin Marii Gaggeessee JIra

Baatii Waxabajjii bara 2021 gaggeeffamuuf kan karoorfamee filannoo guutuu biyyaaf qophii gaggeeffamaa jiru irratti mariin dubbatee kana irratti waan haaraa jiru kan ilaaleen dura teessuun bordichaa Aaddee Birtukaan Miidhaqsaa hogganoota paartileef ibsa kennanii jiru. Paartiileen siyaasaa hangii tokko KFO dabalatee hogganoonnii fi miseensoonni keenya hidhaa keessa waan jiraniif jechuun yaaddoo qaban ibsanii jiran. Paartii biyya bulchaa jiru Badhaadhiina dabalatee paartilee hundii haala jechuun danda'amuun marii kana irratti argamanii jiru


Mootummaan Itoophiyaa Waadaa Seene Kabajuu Qaba: Amnestii

Mootummaan Itiyoophiyaa gargaarsi namoomaa akka naannoo Tigiraay dhaqqabu gochuuf waadaa seene kabajuu qaba, jechuun Amnestii Internaashinaal, ibsa har’a baasee gaafatee jira. Mootummaan Itiyoophiyaa, hojjetoonni gargaarsaa akka naannoo Tigiraay, bakka uummatni gara miliyoona sadiitti lakkaaaawamu sababaa waraaansaan miidhamee gargaarsa barbaadu seenan, bal’inaan eyyamuuf waadaa seenuu isaa ilaalchisuun jaarmayaan isaanii ibsa kana baasuu isaa – Amnestii Internaashinaalitti Daarektarri itti-aantuun Afrikaa Bahaa, Gaanfa Afrujaa fi Biyyoota naannoo Haroo guguddaa – Saaraa Jaakson ibsanii jiran. “Baatiilee sadeen dabraniif, gidiraan namoomaa guutummaatti Tigiraay keessatti dhaqqabe, mootummaa karaa ittiin seeninsaa kennuu dhabuu irraa, tajaajilli interneetii fi bilbilaa cituu irraa otuu hin beekamiin ture,” ka jedhan, hooggantuun Amnestii Internaashinaal kun, “aangawoonni mootummaa Itiyoophiyaa akka akka hojjetoonni gargaarsa namoomaa fi ka mirga dhala-namaa uummata Siivilii Tigiraay keessaa jireenyi isaanii waraansaan mancahe dhaqqaban gochuuf, wanneen barbaachisan hunda raaw’achuu qaban, jechuun hubachiisan.


Itoophiyaan Mooraa Baqattoonni Ertiraa Keessa Turan Lama Cufuuf Murteesite

Mootummaan Itiyoophiyaa mooraalee baqattootaa naannoo Tigiraay, aandaara daangaa Ertiraa irra jiran lama – Hitsatsii fi Shimalbaa cufuuf murteessee jira. Waa’ee cufinsa mooraalee lameenii, har’a ennaa Ministiriin Dhimma alaa Itiyoophiyaa fi Bulchiinsi Dhimma Baqattootaa fi kanneen Baqa irraa deebi’anii waliin tahuudhaan gaazzexeessotaaf ibsa kennanitti labsame. Bulchiinsa Dhimma Baqattootaa fi kanneen Baqa irraa deebi’anii kan Itiyoophiyaaf daarektara ka tahan – Obbo Tesfaahun Gobezaay, “mooraaleen lameenuu ammaan dura cufamuu tuu irra ture. Addi Bilisummaa Uummata Tigiraay waan dideef jecha haga ammaatti ture,” jechuu isaanii, Melleskaachew Ammahaa gabaasee jira.


Prezidaantiin Itiyoophiyaa fi Daayreekteerri Sagantaa Nyaata Addunyaa Maqalee Dawwatan

Prezidaantiin Itiyoopiyaa Saahilewerq Zewdee guyyaa kaleessaa magaalaa Maqaleetti argamanii, daawwannaa gochuu dhaan jaarsolii biyyaa magaalattii waliin mari’ataniiru. Daayirikterri ol aanaan Jarmayaa Nyaata Addunyaa(WFP) David Beyeslii illee dheengadda magaalaa Maqaleetti argmaniiru. Mulugeta Atsbehaa dawwannaa lamaan ilaalchisuu dhaan itti gaafatamtuu waajjira komiikeeshinii bulchiinsa yeroofii kan naannoo Tigraay Itenesh Niguse haasofsiisuun gabaasee jira. Gabaasa Ergamee Caqasaa No media source currently available


Baqattonni Ertiraa Kanneen Tigraay Keessaa Rakkoo Gargaarsa Dhala Namaatu Mudatee Jita : Tokkummaa Mootummotaa

Itiyoophiyaa gama Kaabaa bulchiinsa naannoo waraansaa bututte Tigiraay keessa kanneen jiranbaqattoonni Ertiraa kuma hedduutti lakkaawaman, gargaarsai namoomaa fi eegumsi ka baay’ee isaan barbaachisu tahuu Jaarmayaa Dhimma Baqattootaa ka Tokkummaa Mootummootaa akeekkachiisee jira. Gargaarsa naannoo sana dhaqqabsiisuuf mootummaan Itiyoophiyaa akka karaa itti achi dhaqqaban banu ammas irra deebi’ee iyyate, jaarmayaan kun. Gabaasaa Liisaa Shilaayin caqasaa . No media source currently available


Itiyoopiyaan Baatii Adoolessaa Keessa Ittisa Laga Abbayyaa Bishaan Yoo Guutte Nageenya Koof Sodaachisaa Dha, Jetti Sudan

Itiyoopiyaan ittisa laga Abbayyaa kan projektii humna bishaanii isee guutuuf tarkaanfiin qofaa ishee fudhattu kam iyyuu nageenya biyyoolessaa Sudaan balaaf kan saasilu ta’uu, ministeerri jal’isii fi qabeenya bishaanii Sudaan Yaasir Abbaas sambata darbe beeksisanii jiran. Sudaan dhimma ittisa Abbayaa ilaalchisee marii Masrii, Sudaanii fi Itiyoopiyaa gidduutti danqamee jiru Yunaayitid Isteetis, gamtaan Awrooppaa, Tokkummaan mootummootaa fi Gamtaa Afriikaa jaarsummaan akka gidduu seenan gaafachuu ishee Abbaas gaaffii fi deebii Rooyiters waliin geggeessaniin beeksisaniiru. Yaadi isaanii kun kan dhaga’ame lafa qonnaa falmisiisaa daangaa Itiyoopiyaa fi Sudaan irra jiru ilaalechisee muddamni hammaatee ennaa jirutti. Gamtaan Afriikaa dhiyeenya dhimma ittisa laga Abbayaa ilaalchisee Itiyoopiyaa, Sudaanii fi Masrii gidduutti mariin akka geggeessamu kan waame yoo ta’u irra deddeebi’uun danqamee jira. Waggaa darbe illee mariin jaarsummaa Yunaayitid Isteetisiin geggeessame utuu hin milkaa’in hafe.


Itiyoopiyaa Ilaalchisuun Gamtaan Awrooppaa Ibsa Baase

Gamtaan Awrooppaa rakkoo namoomaa suukaneessaa naannoo Tigraay keessaa fi dhiibbaa inni naannoo sana irratti qabu hedduu yaaddessaa ta’uu beeksise. Walitti bu’iinsi gamasii mudatee baatilee sadii keessatti, daandiin xiqqoon jiraatus gargaarsa namoomaa Tigraayiif erguuf malli quunnamtii murtaa’aa ta’uun, kanneen gargaarsa akkaan barbaadaniin ga’uuf , balaa beelaa fi lubbuun namaa daran darbuu ittisuuf danqaa ta’e jira. Tigraay waaltaa fi gama dhiyaa dhaqqabuun rakkisaa yoo ta’u mooraalee lammiiwwan Eertraa keessa jiran lama immoo qaruma dhaqqabuun hin danda’amne. Daandiin gargaarsa namoomaa naannolee miidhaman akkasumas uummata Tigraay keessaa, naannoo daangaalee Affaarii fi Amaaraa irra jiran akka qajeelfama namoomaa fi loogiin alaa, walabaatti dhaqqabuun mirkaneeffamuu qaba. Gamtaan Awrooppaa itti dabaluu dhaan Itiyoopiyaa keessaa siivilotaaf baqattootaaf eegumsa gochuun yaaddessaa ta’aa dhufeeraa, gabaasaaleen ajjeechaa, dhiittaa mirga namaa hamaa fi dhiittaan seera baqattoota adunyaa fi kan gargaarsa namoomaa cabun dhaga’amaa jira. akkasumas baqattoota eetraa dirqisiisanii biyyatti deebisuu akka dhaabatu mirkaneeffamuu qaba jedhee jira. Gamtaan Awrooppaa Yunaayitid Isteetis waliin ta’uu dhaan kanneen lola Tigraay keessaa hammeessan, dararaa gara jabinaa raawwatanii fi walitti bu’iinsa gosaa tuqataa jiran loltoonni Eertraa Itiyoopiyaa keessaa akka ba’an gaafataniiru. Gamtaan Awrooppaa hojii komiishina mirga namaa Itiyoopiyaaf qabu ka deggeru ta’uu ibee dhiittaa mirga namaa fi seera sadarkaa addunyaa kanneen cabsuun shakkaman irratti qorannaa geggeessu akka itti fufu jajjabeessa. Mootummaan Itiyoopiyaa yaadawwan murtii kana akka deggeru akkasumas dhiittawwan mirga namaaf yakkawwan dalagamaniif itti gaafatamni guutuun akka jiraatu kan ibsame qorannaa walabaa fi adeemsa murtii haqaa guutummaan hojii irra oolcha jennee abdanna jedha ibsichi. Sabaa himaaleen sadarkaa addunyaa naannoo Tigraay akka seenan akkasumas gaazixeessonni biyya keessaa eegumsi akka godhamuuf ibsi gamtaa Awrooppaa fi Yunaayitid Isteetisiin ba’e kun beeksisee jira.


Baqattoonni Ertiraa Tigiraay Keessa Jiran Ammallee Yaaddoo Akka Qaban Dubbatu

Baqattoonni Ertiraa, naannoo Tigiraay, mooraa Baqattootaa Maa’ii Ayinii keessa qubatanii jiran fi hookkara waraansaa, yaalii butinsaa, haleellaa milishoota aaraniin irratti geggeessamuu fi nyaata malee guyyootaaf turuu irraa lubbuun hafan ammallee akka yaaddoo qaban, maddi oduu Faransaay, Ajaans Firaansi press gabaasee jira. Ajaansi Fraansi Press akka jedhutti Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa, Abiyyi Ahimed, walittti-bu’ansa hamaa, kan hunda caalaa baqattoota Ertiraa balaaf saaxile xumuruuf muddamaniyyuu, gidiraan isaanii waan xumuramu hin fakkaatu. Biyya mootummaa abbaa-irree fi cuqursaan bultu, kan gama Kaabaan Itiyoophiyaa daangessitu Ertiraa irraa dheessan baqattoonni gara kuma dhibba tokkoo tahan, yeroo waraansichi baatii Sadaasaa keessa mootummaa federaalaa Muummicha-ministaraa Abiyyi Ahimediin hoogganamuu fi ka taayitaan mootummaa naannoo Tigiraa harka isaa ture – Adda Bilisummaa Uummata Tigiraay gidduuutti ka’e sana, Tigiraay, mooraalee baqattootaa afur keessatti galmaawanii qubatanii turan. Mooraalee afuran keessaa lama – mooraan Hitsaatsii fi Shimelmaa, waraansa sana keessa bu’an. Jaarmayaan Baqattootaa ka Tokkummaa Mootummootaa fi Jaarmayaan Dhimma Baqattootaa fi Kanneen Baqarraa Deebi’anii isaaniif dhaqqabuu hin dandeenye. Waa’ee baqattoota sanaa odeeffannoo qabatamaa argachuu ilaachisee qaawwaan uumame, akka hamiin yaaddessaan adda addaa faca’u taasise. Baqattoonni Ertiraa sun loltoota Ertiraa waraansicha Tigiraa keessaatti hirmaatan, jedhamuun haleellaan ajjeechaa fi butinsi itti xiyyeeffate – gabaasaalee jedhan ilaachisee Tokkummaan Mootummootaa yaaddoo isaa ibsee jira. Ministiriin Dhimma-alaa Yunaayitid Isteetisis torban dabre keessa, waa’ee saaminsii fi hookkarri quunnamtii-saalaa mooraalee baqattootaa sana keessa jiraachuuu – gabaasaaleen qabatamoo tu jira, jechuun ibsee ture.


Ezemaan Anaawwan 400 Caalaa Keessatti Akka Dorgomuu Beeksisee

Filannoo Itiyoopiyaa baatii Waxabajjii dufu gaggeeffamuuf karoorfame irratti hirmaannaan Ezemaa maal akka ta'e har'a tuuta oduuf ibsa kan kennaan itti aanaa hogganaan paartichaa Obbo Anduu Aleem Arraagee bakka paartichii dorgomuu hundatti duula filmaataa gaggeessuuf Qarshii Miliyoona 100 fi Miliyoona 80 ramadee jira. Paarlaamaan Federaalaa barcuuma 547 kan qabu yoo ta'u miseensonni immoo waggaa shan shaniin filatamuu.Paartii sagalee guddaa argachuun mootummaa hundeeessuu barcuuma 274 argachuu qaba.


Haalli Tigraay Keessaa Ilaalcha Hatattamaa Argachuu Qaba: Tokkummaa Mootummootaa

Tigraay keessatti ummanni kuma dhibba hedduun amma iyyu gargaarsa argataa akka hin jirre dubbii himanaan barreessaa duree Tokkummaa Mootummotaa Steephan Juriik ibsanii jiru.Sochiin dinagdee, tajaajilli eleektriikaa,kan qunnamtii fi tajaajiila bu'uraa harka caalaan addaan ciitee akka jiruu fi kun immoo keessumaa baadiyyaa bakka uummanni 3 keessaa harkii 2 jiraatuutti akka ta'e ibsan. Magaala Maqalee irraa kan hafee Baankiiwwan cufamanii akka jiran, kunis jaarmayoonni gargaarsaa fi kanneen biroon tajaajiila bu'uraa kennuu irraa danqee akka jiru dubbatan.Gabaa keessa hanqiinni waan nyaatamuu akka jiru kunis baatii oomishaa keessa walitti bu'iinsii waan jalqabameef midhaan ituu hin facaafamin hafuu ibsan Juriik. Walitti bu'iinsii ituu hin jalqabamiin duras weerara dhukkubaa fi Hawaaniisaa waan tureef hanqiinni nyaataa dabalaa akka ture ibsan.Jaarmayaan Fayyaa Addunyaa(WHO) akk jedhutti Tigraay keessatti Hospitaalonni harka 80 ta'an hojjataa hin jiran. Erga walitti bu'iinsa Tigraay keessaa as ijoolleen Miliyoona 1.3 ta'an mana barnootaa dhaqaa akka hin jirre, manneen barnootaa yeroo ammaa namoota achuuma Tigraay keessatti manaa fi qe'e ofii irraa godaananiif bakka daahannaa ta'u dubbatan. Ijoolleen maatii ofii irraa adda ba'an akka jiran fi himatii humnaan gudeeddii fi hokkara saalaa jabaan jiraachuu ibsan. Gargaarsa namoomaa Tigraay keessaa dabaluuf walitti bu'iinsii itti fufuu fi Birookraasiin amma iyyu danqaa ta'uunibsameera.Gargaarsa guutuu battalumatti, karaa nagaan dhorkaa malee, eegumsa jalatti akka Tigraay seenuuf gaafanna jedhan Juriik, daw'annaa aangawoonni Tokkummaa Mootummootaa Itiyoophiyaatti gaggeessanii fi marii aangawoota biyyatti waliin gaggeessan akkasumas wal jijjirraa yaadaa ta'e bu'a qabeessaa fi itti fufuu akka qabu dubbii himaan barreessaa duree Tokkummaa Mootummootaa Steefan Juriik ibsanii jiru.


Boordiin Filannoo Hiriira Deggersa Paartii Badhaadhinaa Irratti Paartiileen Seera-qabeeyyiin Maqaa-xureeffaman, Jechuun Balaaleffate

Hiriiraa tibba kana naannoo Oromiyaattii deggersa muummicha-ministaraa Abiyyii fi partii Badhaadhinaaf taasifame irratti partiilee seera qabeeyyii irratti maqa-balleessin geggefame, jechuun akkasumas cabiinsi seraas raaw’atamuu ibsuun Bordiin Filannoo Itiyoophiyaa hubachiisee jira No media source currently available  Partiin Badhaadhinaa gama isaatiin hiririicha uummatni kaka’ainsa ofiitiin ka qopheeffate akka taheeti ibsuun, “kanneen balaaleffatan immoo finxaaleyyii dha,” jedhee jira.


Hojjettoonni Dhaabbata Piis Kroops Duraanii Dararaan Tigraay Keessaa Akka Dhaabatu Deggersa Ameerikaa Gaafatan

Dhaabbati Piis Kroops jedhamu kan Ameerikaa fi Itiyoopiyaatti ambaasaadderoonni Ameerikaa duraanii sadii walitti bu’iinsa naannoo Tigraay keessaa mormuu dhaan xalayaa mana maree bakka bu’oota Yunaaytid Isteetisiif barreessaniin lolli gamasii haalaan akkuma xiqqaataa adeemeen waraansi kan itti fufuu ta’uu isaa ofitti amantaan dubbanna jechuun akeekkachiisan. Xalayaan Associated Press-n dhaqqabe kun gargaarsi namoomaa Tigraayiin akka dhaqqabu seera tumtootaaf gaaffii dhiyeessuu dhaan tokkummaan mootummootaa dhiittaan mirga namaa gamasii akka galmeessamuuf naannoon sun sabaa himaaf banaa akka ta’u dhiibbaa akka godhu gaafata. Uummata naannoo Tigraay miliyoona 6 ta’uuf malli quunnamtii rakkoo ta’uu isaaf kanneen dhaaba kanaaf fedhaan hojjetan kan duraanii xiqqoo qofti hiriyoota isaanii gamas jiran arguu danda’niiru. Sodaa nageenyaaf jecha namoota waliin dubbachuu irraa kan of qusanne yoo ta’u mootummaan Itiyoopiyaa marii bilbilaa mara ni to’ata jechuu dhaan kan xalayaa kana qindeessuu gargaaran hojjettuun dhaaba peace corps duraanii Isabella Olson e-mail Associated Press-f erganiin beeksisaniiru. Mootummaan Itiyoopiyaa xalayaa kanaaf deebii hin kennine jedhan. Yaaddoon mootummaan to’annaa akkasii geggeessuu dhalattoota Tigraayii fi kanneen biroo Itiyoopiyaa keessaa erga walitti bu’iinsi sun jalqabee kaasee doorsisaa fi eenyummaa ofiin itti fuuleffatamuuf akka saaxilaman lammiiwwan hedduun dubbataa jiran. Lolli kun baatii afur qabatee ennaa jiru kanatti ajjeechaa, saamichaa fi manca’ina waaltaalee eegumsa fayyaa fi qonnaa fi manneen sagadaa irra ga’e addunyaaf ifa akka ta’u itiyoopiyaa irra dhiibbaan sadarkaa addunyaa irra kaa’amu dabalaa adeemee jira. Yaaddoo guddaan kan yeroo ammaa beela ta’uun illee beekamee jira. Mootummaan Itiyoopiyaa gabaasa haaraa gareeleen mormitoota Tiraay basan kan siivilonni 52,000 walitti bu’iinsa sanaan ajjeefaman jedhu fudhatama dhabsiisee jira. Mootummaan akka jedhetti ofii keenyaa siiviloonni hedduun du’uu isaanii hin argine jechuu dhaan namoonni meeqa akka du’an garuu hin ibsine.


Itiyoopiyaan Shakkamtoota Embasii Tokkummaa Emireetota Arabaa Finfinnee Haleeluuf Shiran To’annaa Jala Oolche Jette

Itiyoopiyaan namoota 15 kanneen embasii tokkummaa emireetota Arabaa kan Finfinnee jiru irratti haleellaa raawwachuuf shiran to’annaa jala oolchuu isaa tajaajila tika nagaa maqaa dhda’uun sabaa himaan biyyattii gabaasee jira. Gareen kun namoota biyyootii alaa irratti fuuleffatuu irratti hojjetaa ture jechuu dhaan dhaabi presii Itiyoopiyaa gabaasee jira. Meeshaaleen lakkoobsi isaanii hin tuqamin, dhukaatotaa fi galmeeleen ennaa duula geggeessamee qabamuu dhaabbatichi beeksisee jira. Gareen kun ergama isaa dhaaa shororkeessota biyyootii alaa fudhachuu dhaan miidhaa hamaa qabeenyaa fi lubbuu namaa irraan geessisuuf qophaa’aa turuu beeksiseera dhaabi kun minisriin dhimma alaa kan tokkummaa emireetota Arabaa gabaasa ganaaf battala deebii hin kennine. Gareen shakkamu kan lammataa immoo gurmuulee diplomaasummaa tokkumaa imireetota arabaa biyya hollaa Sudaan keessaatti karoorsuu dhaabbati presii Ethiopia beeksisee jira. Tajaajilli tika nagaa Ethioa gita isaa kan Sudan waliin ta’uu dhaan dhimma shira kanaa ilaalchisee hojjetaa jira jedhameera. Angawoota Sudan biraa battala ibsi kenname hin jiru


Paartiin Sooshaal Dimookiraat Gamtaa Medirek Keessaa Bahe

Partiin Soshaal Dimokiraat Itoophiyaa gamtaa partiilee Madiraak keessa bahuu isaa beeksisee jira. Dura ta'aan partichaa piroofeser Beyyene Pexiroos Raadiyoo sagaalee Ameerikaaf ibsa kennaniin Partiin Soshaali Diimokiraat sababa garagarumaa ejjannoo partii kongireensii federaala oromoo waliin umameen Medirek keessa bahe jedhan. Garagarumaa eejjannoo partichii ibserratti hoggansa KFO irraa deebii argachuf yaallee har’aaf itti hin milkoofne. No media source currently available


Mootummaan Gargaarsa Barbaachisuun Lammiiwwan Dhaqqabaa JIraachuu Dubbate

Naannoolee Tigiraay fi Benishaangul Gumuz Keessatti Mootummaan Bakkawwan Lammiwwan Itti Miidhamanii fi Gargaarsi Barbaachisu Ka Dhaqqabaa JIru Tahuu Dubbate Bulchiisota naannoo Tigiraay fi Benishaangul Gumuz keessatti haleellaa raaw’atameen lammiilee miidhamaniif bakkawwan gargaarsi barbaachisu ka dhaqqabaa jiru tahuu Ministarri Nagaa Mootummaa Federaalaa Itiyoophiyaa beeksisee jira. No media source currently available Naannoo Tigiraayitti lammiwwan miliyoona lamaa fi kuma dhibba shanii oliif gargaarsi akka barbaachisullee ministirichi ibsee jira. Koree Ministarootaa rakkoo hatattamaa mudateef deebii kennuuf hundeessame kan hoogganan, aadde Muferiyaat Kamiil, gargaarsa namoomaa fi deebisanii ijaarsaa korichi hordofaa jiru ilaalchisee har’aa gaazzexeessotaaf kan ibsa kennan yoo tahu, bakkawwan barnootni irraa citee jiru keessattis barnootni akka jalqabamu hojjetamaa jira, jechuun ibsa kana keessatti dubbatanii jiran.


Komiishinerri Dhimma Baqattootaa Kan Tokkummaa Mootummootaa Naaannoo Tigraay Daawwatan

Duula waraanaa Kaaba Itiyoopiyaatti geggeessameee booda naannoo Tigraay walumaa gala Itiyoopiyaa kan daawwatan Komiishinera ol aanaa dhimma baqattootaa kan tokkummaa mootummootaa ennaa daawwannaa isaanii muummichi ministeerraa Abiy Ahimed itti aanaa muummicha ministeeraa Demeqee Mekonninii fi anagawoota biyyattii kanneen biroo waliin mari’achuu isaanii ibsaniiru. No media source currently available Turti isaanii Tigraayiin immoo kanneen gamas jiranii fi mooraa baqattoonni Eertraa keessa qubatan daawwataniiru, baqattoota sanas dubbisaniiru. Komiishinerichi xumura marii isaanii irratti ibsa marsariitii irratti kennaniin Itiyoopiyaan qooda Itiyoopiyaan baqattoota kunuunsuu dhaan qabdu tuquu dhaan ture. Itiyoopiyaan tarii akkuma isin beektan, biyya michuu UNHCR barbaachistuu keessaa tokko. Biyya nuti kurna tokko waan ta’uuf keessaa hojjetaa turre. Itti dabalee immoo kurna kana keessatt biyya baqattoota miliyoonaan laka’amaniif dahata taate. Kanneen amma jiran kuma 800 ykn kuma 900 dabalatee. Kan nuti waggoota dheeraaf as turreefis kanaafi. Kana qofa miti. Itiyoopiyaan deggersa hedduu baqattootaaf gootu gama ilaaleen biyya akka fakkeenyaatti tuqamtu dha. Sababa kanaafi muummichi ministeerichaa xumura bara 2019 Jenevaatti kan geggeessame dura teessota fooremii baqattoota kan sadarkaa addunyaa keessaa tokko akka ta’an afeeruuf xumuruma waggaa sanaa gara biyya kanaa kan ani dhufeef jedhan. Kanaaf mootummaan Itiyoopiyaa seerawwan baqattoota fayyadan baasuuf hojii irra oolchuuf bu’aa inni buuse komiishinerichi yaadachiisaniiru. Kaayyoon dawwannaan isaanii miilanaa garuu Itiyoopiyaa keessa kanneen dahatanii jiran jiran baqattoota biyyootii hollaa miliyoona tokko ta’an keessaa kuma 46 ta’an keessa qubatanii jiran haala naannoo Tigraay waliin kan wal qabatee dha. Akkuma kanaan illee gara naannoo Tigraayitti imaluu isaanii tuqaniiru. Turtii isaanii gamasii irraa ka’uu dhaan haalli namoomaa gamasii hedduu yaaddessaa ta’uu isaa ibsaniiru.


Tigraay Keessa Haallii jiru Akkaan Na Yaaddessee Jira: Antoniyoo Gutarrees

Barreessaa Dureen Tokkummaa Mootummootaa Antoniyoo Gtarrees haallii bulchiinsa naannoo Tigraay keessaa akkaan kan isaan yaaddeesse ta'u dubbii himaan isaanii beeksisanii jiru. Haariroon mootummaa Itiyoophiyaa fi Tokkummaa Mootummootaa gidduu jiru akkaan barbaachisaa ta'u kan ibsan yoo ta'u uummata miidhamee maraaf garee Tokkummaa Mootummotaa Itiyoophiyaa keessatti ramadameen gargaarsii namoomaa akkaan akka barbaachisuu ibsan jedhan. Gargaarsa dhala namaa dabalaa akka adeemuu gochuuf tarkaanfiin fudhatamuu itti fuufiinsa qabaachuu akka qabu akkasumas kanneen balaaf saaxilamaniif eegumsii akka godhamu gaafatan. Mootummaan Itiyoophiyaa dhiyeenya kana Komiishiinara sadarkaa olaanaa kan baqattootaa fi aangawoota sadarkaa olaanaa kanneen biroo waliin marii gaggeessaniif Gutarrees galateeffatanii jiru.


Gargaarsii Namoomaa Guutummaa Tigraay Dhaqqabee Jira Jechuu Hin Dandeenyu: Amb Dinaa Muftii

Bulchiinsa naannoo Tigraay keessatti haalli itti gargaarsii dhala namaa itti jiru kan ilaaleen oduu wal falleesuutu dhaga'amaa jira. Kanaafis jecha dubbii himaan ministrii dantaa alaa Itiyoophiyaa Kibxata kaleessaa ibsa tuuta oduuf kennan irratti gaaffin irra deddeebiin gaazexxessonnni kaasaa turan waa'ee gargaarsa Tigraay ture. Tigraay keessatti gargaarsa namoomaa dhaqqabsisuuf daandilee cufaadha jedhu gazexxessonni. Ambaasaadar Dinaa Muftii garu kanneen fagoo irra jiran kana jedhan iyyu nutii garuu daandileen banaa dha jenna. Hagam banaadha? isa jedhuuf immoo guutummaatti jechuu hin dandeenyu jedhan. Iddoo hanga tokko dhaqqabuun rakkisaa dha.Waa'een nageenyaas waaan jiruuf eegumsa jalatti ministeerrii nagaa fi jaarmayoonni adda ddaa kan gargaarsaa hojii gargaarsa raabsuu gaggeessaa jiru jedhan. Dhuma torban dabrees Komishinarri olaanaan kan waa'ee baqattootaa Filiippo Graandee Tigraayiin daw'atanii aangawoota sadarkaa olaanaa waliin dubbachuu isaanii, carraa argatan kanaan gammaduu fi dhugaa jiru hubachuu isaanii ibsan Ambaasaaddar Dinaan. Haariroon gara fuula duraatti bulchiinsa prezidaant Joo Baaydin waliin Itiyoophiyaan qabaattuu gaarii akka ta'u mallattoon agarsisuu jira jedhan.


Itiyoopiyaan Haalli Tigraay Keessaa Tasgabbaa’e Jetti. Kanneen Ragaa Ba’an Immoo Yaaddessaa Dha Jedhu

Mootummaan Itiyoopiyaa naannoon jeeqamaan raafamaa turte Tigraay haala gaariitti deebi’uu isaa hojjettoota bulchiinsa Baayideniif dhuunfaan itti hiuun beekamee jira, garuu kanneen ijaan argan haaraan, lammiiwwan naannoo Tigraay kanneen sodaan guutaman manneen rasaasaan dha’amn keessaa fi naannoleen gandeen baadiyaa bal’aa daafoon lola sanaa maal akka ta’eef hanqinni nyaataa hagamii jiraachuun hin beekamne keessa dahatanii jiraachuu dubbatu jedha Associated Press. Malli ittiin wal argan addaan citanii jiraachuu fi jiraattonni haala gamasii bilbilaan dubbachuu kan sodaatan yoo tda’u, gaazixeessonni gamas akka hin seenne ugguramee jira. kanneen kumaan laka’amanis akka du’antu tilmaamama. Itti aanaa muummichi ministeeraa Itiyoopiyaa Demmeqee Mekonnin fi waahiloonni isaanii hojii waaltaa Atlantic Council kan hayyoonni irratti argamaniin qophaa’e irratti argamuun ibsa kennanii jiran. Naannoo Tigraay keessaa uummati miliyoona 1.5tti hedamaniif gargaarsi namoomaa kan dhaqqabe yoo ta’u baqattoota biyya hollaa irraa ta’an haalli isaan itti qabamanii jiran gaarii akka hin ta’in ilaalchisee himannaalee kijibaa fi kaka’umsa siyaasaa qaban ilaalchisees gadduu isaanii sabaa himaan mootummaa gabaasee jira. hojjettoonni bulchiinsa Baayiden illee wal ga’ii sana hirmaachuus ibsee jira.


Hoogganoota TPLF Kannen To’annaa Jala Oolan Himannaan Kan Irratti Banamu Ta’uun Ibsame

Kan to’annaa jala oolan hoogganoota TPLF fi ajajoota waraanaa isaa irratti yeroo dhiyoo himannaan kan irratti banamu ta’uu Itti aanaa abbaa alangaa Itiyoopiyaa Feqaadee Tseggaa VOAf ibsanii jiru. Hoogganoonni TPLF hanga ammaatti yeroo lama mana murtiitti kan dhiyaatan yoo ta’u, manni murtii ol aanaan federaalaa poolisii dhaaf yeroo qorannaa guyyoota 14 eegamee jira. Feqaadeen akka jedhanitti poolisiin guyyaa itti dabalaa qorannaaf kan hin gaafanne ta’uu ibsanii himannaaleen sun haleellaa waaltaa ajajaa gama kaabaa irratti Sadaasa 4 bara 2020 raawwatame dabalata jedhan. Kanneen fixiinsa Maaykaadraa keessaa harka qabu jedhamanii shakkaman 279 keessaa 36 illee to’annaa jala ooluu isaanii fi kanneen hafan akka baqataa fakkaatanii Sudaan keessa dahatanii jan jiran ta’uu ibsaniiru jechuun Meleskaachoo Ammahaa gabaaseera.


Komiishinerri Ol Aanoon Dhimma Baqattootaa Kan Tokkummaa Mootummootaa Itiyoopiyaa Daawwatan

Tokkummaa mootummootaatti komiishinerri ol aanoon dhimma baqattootaa Filippoo Garaandii dawwannaa isaanii Itiyoopiyaa ilaalchisuun har’a tuuta oduuf ibsa kennuuf jiran. Komiishinerichi ol aanaan kun mooraa baqattootaa bakka baqattoonni eertraa keessa qubatan daawwataniiru. Minsitrittiin nageenyaa Itiyoopiyaa Mufriyaat Kamiil fi minister Deetaan ministrii dhimma alaa ambaasaadder Reediwaan Huseen illee isaan waliin turan. Mr. Graandiin itti aanaa muummichia ministeeraa fi ministeera dhimma alaa Demmaqee Mekonnin waliin illee mari’atanii jiran. Komiishinerichi gara Itiyoopiyaatti imaluu isaanii dura ajjeechaa ukkaamsanii butuu fi baqattoonni Eertraa dirqisiisamanii gara dhufanitti deebisamuu kan jedhu akkasumas dhiittaa mirga namaa yaaddessoo ta’an ilaalchisee yaaddoo qaban ibsanii jiran jechuun Addis Chekol gabaaseera.


Dararaa Tigraay Keessatti Raawwate Jedhan Mormuuf Lammiiwwan Itiyoopiyaa Diisii Keessatti Hiriira Nagaa Geggeessan

Lammiiwwan Itiyoopiyaa biyya alaa jiraatan kanneen kumaan laka’aman kaleessa ministrii dhimma alaa Yunaayitid Isteetis fuulleetti hiriira morimii geggeessanii jiran. Qindeessitoonnii fi hirmaattonni hiriira kanaa VOAf akkas jechuun ibsan. No media source currently available Hiriira naga kan har’aa kan qopheessineef fixiinsa sanyii uummata Tigraay irratti labsame mormuuf jecha jedhan. Qindeessitoonni kun akka jedhanitti hawaasi addunyaa ajjeechaa mootummaa Itiyoopiyaa fi humnootii Eertraan raawwatamu akka dhaabsisu gaafacuuf jecha. Fiixiinsa danyii, dhumiinsa gosaa fi gargaarsa namoomaa ugguruun yakkaawwan mormitoonni kun tarreessan keessaa ti. Hiriira kanaaf deebii kan kennan Yunaayitid Isteetisitti ambaasaadderri Itiyoopiyaa Fitsum Araggaa VOAf akka himanitti himannaaleen dhiyaatan kan hundee hin qabaanneef dhugaan kan itti hanqatu jedhan. Mootummaan kana ta’e jedhee waan godhuuf sababi tokko illee hin jiru. Lammiiwwan oolchuuf hojjetaa jira. martinuu lammiiwwan keenya jedhan. Mootummaan naannoo sana tasgabbeessuu akkasumas caasaalee TPLFn manca’an deebisee ijaaraa jira jedhan. itti fufanis, mootummaan buufataalee midhaan nyaataa, dawaa fi meeshaaleen barbaachisan ka biroon irraa raabsaman 90 ol hundeesseera jedhan. TPLF naannoo sanaa utuu hin baqatin dura kanneen sabatiinsa dhabamuu Tigraay keessaa gumaachanii yakkamtoota 13 ol mana hidhaa keessaa gad dhiise jedhanii humnoonni mootummaa ajjeechaa bifa kamiinuu hin raawwanne jechuun haalanii jiran.


Waldaan Fannoo Diimaa Itiyoophiyaa Uummata Tigraay Qarqaaruf Qarshii Biliyoona 9 Na Barbaachisa Jedhe

Waldaan Fannoo Diimaa Itiyoophiyaa, Tigiraay keessatti uummata miliyoona sadi’ii ol tahu gargaaruuf qarshii Itiyoophiyaa Biliyoona sagal kan isa barbaachisu tahuu beeksise. Federeeshiniin Fannoo Diimaa fi Baatii Diimaa Idiladdunyaas gargaarsuma kanaaf Fraankii Siwiz Biliyoona 27 jechuun qarshii Biliyoona tokkoo fi qabxii lama kan isa barbaachisu tahuu kan iyyate yoo tahu, Koreen Fannoo Diimaa idil Addunyaas gama isaatiif uummata Tigiraay keessatti rakkate kana gargaaruuf, qarshii Biliyoona lamaa fi Miliyoona afurtamii toorbaa gaafatee jira. Waldaan Fannoo Diimaa Itiyoophiyaa, Federeeshiniin Fannoo Diimaa fi Baatii Diimaa idil Addunyaa, ibsa waloon kennaniin akka beeksisanitti, Sudaanii fi Jabutiin jeeqama dhiheenya kana ka’een haala wal-qabateen deggersi haga ammaa godhanii fi gochuuf karoorfatan bajata isaan barbaachisu wajjiin kan wal hin gitiin tahuu, ibsa miidiyaalee addunyaaf kennaniin hubachiisanii jiran. Ibsa Konferensii Viidiyootiin har’a kennaniin – Prezidaantiin Waldaa Fannoo Diimaa Itiyoophiyaa – Obbo Abarraa Tolaa, uummata Tigiraay keessatti rakkaate miliyoona sadi’ii ol gargaaruuf, jaarmayaan isaanii waggaa tokkotti qofa qarshii Itiyoophiyaa Biliyoona 9 kan isa barbaachisu tahuu hubachiisan, jechuun Mesfin Arraagee gabaasee jira.


Haalli Itiyoophiyaa Keessaa Yaaddessaa Dha: Liindaa Toomaas-Griinfiild

Tokkummaa Mootummootaatti Ambaasaddarummaa Yunaayitid Isteetisiif Prezidaant Baayideniin ka filataman, Liindaa Toomaas-Griinfiild, haalli Itiyoophiyaa keessaa kan isaan yaaddessu tahuu dubbatan. Mana-maree Murtii Seeraa Yunaayitid Isteetisitti, Koreen Hariiroo Alaa kaadhimama isaanii raggaasisuuf qorannaa geggeesse irratti dhihaatanii ennaa dhugaa-bahan, kan Koomishinni Mirga Namoomaa Tokkummaa Mootummootaa, waraansa Tigiraay keessatti geggeessame irraa kan ka’e hiraarsa uummataa geggeessamaa jira – jedheen wal-qabsiisuun gaaffii dhihaateef deebii kennaniin kana dubbatan,Toomaas Griinfiild. “Waggoota sadii dura biyya kana jajaa turre. Hooggantuu biyyattii haaraa jajaa turre. Uummata biyyattii gara badhaadhinaatti geessuuf carraalee jiran ilaallee jajaa turre. Amma garuu uummatuma isaanii irratti waraansa keessa seenanii jiru, ” ka jedhan – Tokkummaa Mootummootaatti, kaadhimamtuun Ambaasaaddaraa Yunaayitid Isteetis haaraa kun, Tokkummaan Mootummootaa dhimma kana ofitti fudhatee akkaataa itti deebii kennu ilaaluun barbaachisaa akka tahe dubbatan. Haalli jireenya namoomaa Tigiraay keessaa yaaddessaa tahuu ka dubbatan, Liindaa Toomaas-Giriinfiild, “Maal akka Tigiraay keessatti ta’aa jiru ilaaluuf akka hojjetoota gargaarsaa fi jaarmayaaleedhaaf ulaan saaqamee haalli miijessamu taasisuu qabna. Itti fufuee immoo, prezidaantii fi muummicha-ministaraa Itiyoophiyaa waliin waan achitti tahaa jiru ilaalchisee marii dhugaa irratti hundaa’ee fi banaa tahe geggeesuu qabna, jedheen yaada,” jedhan. Itti-fuudhaanis, “wanna gochaa jiran kana akka dhaaban, waraansa akka dhaaban fi haala achitti deemaa jiru gara xumuraatti akka fidan, itti cichinee tarkaanfiilee barbaachisan hunda fudhachuu qabna, jedhan, Tokkummaa Mootummootaatti, Ambaasaaddarri Yunaayitid Isteetis haaraan kun.


Tigraay Waajjaa Xummuugaa Keessaa Manneen Barnootaa Banaman

Sochii waraanaa naannoo Tigraay keessa ture irraan kan ka’e manneen barnootaa cufamanii turan kan naannoo Waajjaa Xummuugaa keessaa banamaniiru. Barattoonni sadarkaa tokkoffaatti afaan isaanii jalqabaan akka baratan gaaffii dhiyeaatetti aansuu dhaan manneen barnootaa utuu hin banamin boodatti harkifatanii jiran. Manneen barnootaa kun yeroo ammaa waggoota 30 booda qooda Afaan Tigree afaan Amaaraan akka baratan ta’ee jira. Waajjaa Xummuugaa naannolee Tigraay keessaa bakka sochiin eenyummaa Amaaraa keessatti geggeessamaa ture ta’uu Mesfin Arraagee gabaasee jira.


"Qe’ee Irraa Buqqa’uuf Haleellaalee Sanyii Irratti Hundaa’eef Adda Addummaan Hooggana Naannoo Gidduu Gumaacheera"

Adam kana kan dubbatan wal ga’ii prezidaantiiwwan naannoo Oromiyaa, Amaaraa fi Affaar akkasumas hoji raawwachiisan bulchiinsa yeroo kan Tigraay argamanitti geggeessame irratti ture. Hoji geggeessaan bulchiinsa Tigraay kan yeroo Dr. Muluu Neggaa akka dubbatanitti yeroon kun yeroo iti naannoon Itiyoopiyaa kam iyyuu waa’ee daangaa bulchiinsaa itti yaadu miti jedhan. Prezidaantiin mootummaa naannoo Oromiyaa Shimellis Abdiisaa gama isaaniin mootummoonni naannoo akka hollaa hamaatti wal ilaaluu hin qaban jedhan. Afaan yaa’iin mana maree federeeshinii itti dabaluu dhaan mootummoonni naannoo hariiroo uummachuun akeeki isaa rakkoo jiru waliin ta’anii furmaata itti kennuuf gargaara jedhan. Prezidaantiin naannoo amaaraa obbo Agenyoon gama isaanii tokkummaa fi obbolummaan uummattootaa cimsuuf qooda ol aanaa kan gumaachu bulchiinsa waan ta’uuf mariin kun tokkummaa biyyoolessaaf bu’uura ta’a jedhanii jiran. Bulchaan yeroo kan naannoo Tigraay Dr. Muluun gama isaaniin tokkummaa Itiyoopiyaa mirkaneessuuf dallaa sabummaa keessaa ba’uutu barbaachisa jedhan. Prezidaantiin naannoo Amaaraa obbo Agewnew Teshaager, hoji geggeessaan bulchiinsa Tigraay kan yeroo Baahir Daaritti argamuun uummata Amaaraa fi Tigree gidduu hariiroo jiru kan cimsu tarkaanfii barbaachisaa ta’uu ibsaniiru jechuun Asteer Misgaanaaw gabaasteetti.


Buna Qalaa:  Nyaata Aaadaa Oromiyaa Lixaa fi Kibbaa Keessatti Beekamu

Buna Qalaan nyaata adaa Uummata Oromoo keessumaa Oromiyaa Lixaa fi Kibbaatti beekamu yoo tahu, nyaata yeroo ayyaanaa, cidhaa, moggaasaa daa’immanii, ateetee akkasumas yeroo keessummaan mana namaa dhaqu dhiyaatudha. No media source currently available Buna Qalaan buna, dhadhaa ho’aafi mi’eessituu adda addaan akka hojjatamu dubbatu, magaalaa Naqamteetti haadhi qabeenyaa mana nyaata aadaa Aadde Aagee Mangistuu. Buna Qalaa sababaan jedhameefis, fiixeen bunaa muramuun, dhadhaa fi mi’eessituun akka keessa seenutti waan hojjetamuufi jedhu ogeettiin nyaata aadaa kun. Qorataa aadaa fi seenaa Oromoo Obbo Charinnat Waaqwayyaa aadaan nyaata Buna Qalaa akka dhaloota dhufutti darbuuf haalaan ol kaa’amuu qaballee jedhan.


Yunaayitid Isteetis Loltoonni Eertraa Hatattmaan Naannoo Tigraay Dhiisanii Ba’uu Qabu Jette

Dubbi himaan ministrii dantaa alaa kibxata kaleessaa ganama Associated Press-f email erganiin saamichii fi hookkara saala irratti hundaa’e akkasumas qubsuma baqattootaa keessatti haleellaalee raawwatamanii fi dhiittaa mirga namaa ilaalchisee gabaasaalee qabatamaan jiraachuu tuqee jira. No media source currently available Dubbi himaan kun loltoonni Eertraa baqattoota Eertraa dirqisiisanii gara Eertraatti deebisuu isaaniifis Assoiciated Press torban kana baqattoota kanneen naannoo Tigraay keessaa godaanan tuquu dhaan loltoonni Eertraa saamicha raawwataa jiraachuu, manaa mana irra deemanii dargaggoota ajjeesuu fi innumaa akka angawaa naannoo fakkaachuu dhaan hojjetaa jiru jedha. Mootummaan Itiyoopiyaa loltoonni kun gamas jiraachuu haalus loltoonni Eertraa hoogganoota naannoo Tigraay keessaa dheessan adamsaniii kan lolan ta’uun ibsamee jira. Bulchiinsi Tramp duraanii Eertraan of qusachuu isheef galateeffataa kan ture keessaa walitti bu’iinsi sun ennaa jalqabamu ejjennoon Yunaayitid Isteetis akkaan jijjiiramee jira. Ibsi Ameerikaa inni harawaan dararaa raawwatamaa jira jedhame qaama walabaan mull’inatti qorannaan akka geggeessamu gaafatee jira. Loltoonni Eertraa hagam Tigraay keessa akka jiranii fi sirriitti eessa akka jiran hanga ammaatti ifaa mitii jedha ibsichi. Yunaayitid Isteetis gaaffii kana kallattiin angawoota Eertraaf dhiyeessuu ishees hin beekamin jira. Waajjirri muummicha ministera Itiyoopiyaas gaaffii kanaaf battala deebii hin kennine. Kanneen ijaan argan lakkoobsi loltoota Eertraa gamasii kumaan kan laka’amu ta’uu tilmaamu. Angawoonni Eertraas gaaffii dhiyaateef deebii hin kennine. Addnyaa irraa cufataa kan taate ministeerri odeeffannoo Eertraa torban kana fuula twitter isaanii irratti barreessuu dhaan Ertraa irratti duullli maqa balleessii geggeessamu ammas irra deebi’uun ka’eera jedhan. Yunaayitid Isteetis waraansi Tigraay keessaa hatattamaan dhaabatee gargaarsi namoomaa guutummaa fi amansiisaa ta’e danqaa tokko malee naannoo addunyaa alaattii adda cite jiruu fi bakka yeroo hedduu humnootiin naga eegumsa Itiyoopiyaa gargaarsa ergamu waliin deemaniif akka banamu gaafattee jirti.


Tigraay Keessatti Deggersi Lubbuu Oolchuu Akka Saffisu Itiyoopiyaatti Ambaasaadderri Ameerikaa Gaafatan

No media source currently available Naannoo Tigraay keessatti gargaarsi lubbuu oolchuu hatattamaan akka hojjetamu kan aangoo gad dhiisaa jiran Itiyoopiyaatti ambaasaadderri US Mayik Reyner yaadachiisaiiru. Gama biraan loltoonni Eertraa sochiin isaan naannoo Tigraay keessatti geggeessaa jiran kan isaan yaaddessu ta’uu tuqanii hatattamaan akka dhaabatu gaafachuu itti fufna jedhan. Odeeffannoo qabatamaa ajjeechaa, hookkara saala irratti hundaa’eef dhiittaa mirga namaa Tigraayii fi naannolee Matakkal ilaalchisee dhiyaataa jiru akka qoratmus gaafataniiru. Mootummaan Itiyoopiyaa garuu duulli waraanaa inni Tigraay keessatti geggeesse ba’ii mirgaa fi itti gaafatama mootummaa isa kamiinuu akka ta’e tuqaniiru. Waraansi Tigraay keessatti geggeessame tokkummaa bulchiinsa biyya ofii fi nageenya uummata isaa eeguuf itti gaafatama kan qabu mootummaa federaalaa fi lola hidhannoo hookkara irratti hundaa’e kan seeraan alaa gidduutti ta’uu ambaasaadderichi ibsaniiru.


Seera Tumtoonni Somaaliyaa Loltoota Waraansa Tigraay Keessaatti Hirmaatan Jedhaman Ilaalchisee Qorannaan Akka Geggeessamu Gaafatan

Mootummaan Mohaammed Abdullaahii Farmajoo loltoonni kun eessa akka jiran ragaa akka dhiyeessu waamicha gochuu dhaan jimaata darbe hiriirri mormii Moqaadishoo keessatti geggeessamee jira. No media source currently available


Yoo Sudaan Looltoota Ishee Lafa Itiyoophiyaa Irraa Baafte qofa Karaa Nagaan Rakkoo Jiru Furra: Angawaa

Itiyoophiyaan rakkoo daangaa Itiyoophiyaa wajjiin qabdu karaa nagaan furuu kan barbaaddu ta'u irra deebitee beeksiiftee jirti. Dubbi himaan ministrii dantaa alaa Itiyoophiyaa Ambaasaaddar Dinaa Muftii akka jedhanti kunis kat ta'u yoo Sudaan looltoota ishee lafa Itiyoophiyaa irraa baafte qofa. Mariin gam lameen giddutti gaggeeffamuu kan danda'uus looltonni ishee yoo ba'an qofa jedhu Ministeera haajaa alaa fi itti aanaa munnicha ministeera Itiyoophiyaa Obbo Dammaqaa Mokonnan torban dabree ministeera haajaa alaa Yunaaytis Kingdam Domaniik Raab fi ministrii dantaa alaa Amerikaa keessatti itti aanaa dhimmootii Afrikaa waliin marii gaggeessuu isaanii Obbo Dinaan ibsanii jiru. Gama kaaniin oduu gabaastoota midiyaalee addunyaa kanneen Tigraay seenuun gabaasuu fedhaniif mootummaan Itiyoophiyaas ta'e ministriin dantaa alaa Itiyoophiyaa qophii irra akka jiru ibsan. Dhuma irrattis torban dabree lammiwwan Itiyoophiyaa 300 Saa'udii Arabiyaa irraa Finfinnee seenuu isaanii ibsameera jechuun Mallaskaachoo Ammahaa gabaasee jira.


Komiishinni Mirga Dhala Namaa Itiyoophiyaa Sarbamuun Mirga Namoomaa Gaambeellaa Keessatti Raaw’atame, Jedha

Muddee 12 hanga 15tti magaalaa Gaambellaa fi godina Anyuwaa keessatti daw'annaa gaggeesseen akkaataa itti namoonni hidhamanii jiran ibsee, qabiinsa mirga dhala namaa haatattamaan fooyya'u qaba jedhus Komishinichi Mirga Dhala Namaa Itiyoophiyaa hubachisee jira. Mana hidhaa magaala Gaambeellaa keessatti jalqaba baatii Muddee bara 2020 irraa eegalee ijoolleen dhiiraa lama umriin isaanii 11 fi 12 tahee fi mucayyoon durbaa umriin ishee 14 tahe tokko ‘miseensota ABO Shanee ti’ shakkii jedhuun hidhamanii arguutti rifachuu isaa kan ibse Koomishinni Mirga Dhala Namaa Itiyoophiyaa kun, yeroo daawwannaa isaa sanatti akka ijoolleen kun hatattamaan hiikamanii fi reebicha hamaa ijoollee dhiiraa lameen irratti raaw’atame, jedhu ilaalchisees akka qorannaan geggeessamee tarkaanfiin seeraa fudhatamu aangawoota gaafachuu isaa dubbatee jira. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Tigraay Keessatti Caasaaleen Tajaajiila Eegumsa Fayyaa Waan Diigamaniif Dhukkuboonni Hammaachuu Maluu: Jaarmayaa Fayyaa Addunyaa

Walitti bu'iinsa Tigraay keessaa booda caasaaleen tajaajiila eegumsa fayyaa diigamuun dhukkuboonni lubbuu namaa galaafachuun beekaman akka faca'aniif karaa kenna jechuun Jaarmayaan Fayyaa Addunyaa beeksisee jira. No media source currently available Tokkummaan Mootummootaa akka tilmaameetti walakkaan isaanii ijoollee kan ta'an uummanni Miliyoona 4.5 gargaarsa eeggataa jiru. Jaarmayaan Fayyaa Addunyaa fi jaarmayoonni kanneen biroon Tigraay seenuuf carraan qaban hanga tokko qofa. Kan dhiyeenya kana angawaan jaarmayaa fayyaa addunyaa kan dhiyeenya kana Tograay daw'atan akka jedhanti Hospitaalonnii fi Kliniikonni hanga tokko qofa hojjatu. Hojjattonni tajaajiila eegumsa fayyaa manaa fi qe'e irraa godaananii jiru.Tajaajiilli akkaan barbaachisaanis addaan citeera jedhan.


Ambaaasaddar Reeneer Uummata Tigiraay Keessatti Gidiramaa Jiruuf Akka Karaan Gargaarsaa Guutummaaatti Banamu Gaafatan

Ka yeroo hojii isaanii Itiyoophiyaa keessaa xumuratanii deemaa jiran, Ambaasaddarri Yunaayitid Isteetis, Maayikil Reeneer, uummata miliyoona hedduu gidiramaa jiru gargaarsa dhaqqabsiisuuf jaarmayaaleen Itiyoophiyaas tahe ka sadarkaa addunyaa addunya akka Tigiraay seenanii guutummaatti karaan banameefii, nageenyi isaaniis eegamuu qaba, jedhan. No media source currently available Yeroo hojii isaanii xumuratanii deemuuf ka’uu isaaniin wal-qabatee ibsa gaazzexeessotaaf kennaniin, hiraarsawwan, hookkarawwan quunnamtii saalaa fi dhiittaaleen mirga dhala-namaa ka biroon Tigiraay keessaa fi naanoolee ka biroo akka Matakkal faa keessatti geggeessaman – jedhamuun, maddeen amanamoon gabaasaman qaama walabaan akka qoratamanis waamicha dhiheessanii jiran.


Tokkummaan Mootummootaa Baqattoota Itiyoophiyaa Naannoo Daangaa Jiran Gara Sudaan Keessaatti Ka Butaa Jiru Tahuu Dubbata

Dhaabbanni Dhimma Baqattootaa ka Tokkummaa Mootummootaa, gabaasaa dhiheenya kana baaseen lammiwwan Itiyoophiyaa naannoo Tigiraay irraa dheessan gara 800 tahan eega waggaan haaraan seenee as qofa Sudaan gama Bahaa seenuu isaanii beeksisee jira. Kun lakkoobsa lammiwwan Itiyoophiyaa eega baatii Sadaasaa keessa naannoo Tigraay keessatti waraansi jalqabamee as achi irraa dheessanii Sudaan galan gara kuma shantamii ja’aa olitti ol kaasa. Gabaasaa Liisaa Shilaayin Jenevaa irraa ergite Nigusuu tu dhiheessa. No media source currently available


Looltoonni Sudaan Beeladeelee Nujalaa Saaman: Jiraattoota

Godiina Gondara Dhiyaa aanaa Matammaa daangaa Itiyoophiyaa fi Sudaa irra ganda jirtu tokko keessatti hidhattonni Sudaan beeleedaalee 250 ol saamuu isaanii jiraattonni naanoo ibsanii jiru. Keessumaa waggaa 10 as rakkoo jiru mootummaa sadarkaa olaanaatti himatan iyyu gurra nu dhaggeeffatu hin arganne jedhu. Waraannii Sudaan naannoo isaanti dhiyaachuu kan ibsan bulchaan ganda Tumat mandukaa Obbo Alamuu Awwaqaa beeleedaalee 139 fudhachuu isaanii dubbatu.Dhukaasiis darbee darbee dhaga'ama jedhu. Itti fuufuunis kanneen waraana Sudaan waliin biftii isaanii wal hin fakkaanne looltonni biraas akka jiran ibsanii jiru. Gabaasa Asteer Misgaanaaw Caqasaa. No media source currently available


Itoophiyaan Wal-dhibdee Naannoo Dangaa Sudaan Wajjinii Hiikuuf Hirmaannaa Qaama Sadaffaa Akka Hin Fudhanne Beeksiste

Itiyoophiyaan wal-dhibdee naannoo daangaa isheetti Sudaan waliin qabdu furuu irratti qaama sadaffaa, araara dubbachiisuuf yaadame kan hin fudhanne tahuu beeksistee jirti. Dubbi-himaan Ministirii Dhimma alaa Itiyoophiyaa – Diinaa Muftii, biyyoonni lamaan gidduu deeninsa qaama sadaffaatii ala wal-dhibdee isaanii waliin dubbachuu danda’u jedhan. Sudaan Kibbaa, wal-dhibdee daangaa irraa Itiyoophiyaa fi Sudaan gidduu araarsuuf carraaqaa jirti – ka jedhameef, ennaa deebii kennan kana dubbatan – jechuun, Melleskaachew Amahaa Finfinnee irraa gabaasee jira.


Beela Tigraay Keessaa fi Qarqaarsa Dhihaachaa Jiru

Koomishinarri Koomishina Bulchiinsa Yaaddoo Balaa, Mitikkuu Kaasaa, mootummaan naannoo Tigiraay keessatti dhiheessii gargaarsa namoomaa ka shaffisiisaa jiru tahuu dubbatan. Koomishinarichi ibsa har’a gaazzexeessotaaf kennaniin, naannoo Tigiraay keessatti namni gargaarsa nyaataa yeroo hatattamaa isa barbaachisu miliyoona lamaa fi walakkaa tahuu dubbatan. Tahus garuu, Tigraay keessa beelli jiraachuu gabaasaalee bahan, ka naannoo haga tokkoo salphisanii dubbatan. Naannoo Tigiraay keessatti waaltaaleen raabsa nyaata gargaarsaa 92 hundeeffamuu isaanii fi kanneen gargaarsi barbaachisu dhaqqabuuf ka carraaqaa jiran tahuu – Koomishinar Mitikkuu Kaasaa dubbatan, jechuun, Melleskaachew Ammahaa gabaasee jira. karaa biraatiin, Mootummaa yeroo bulchiinsa naannoo Tigiraayitti Hoogganaa Biiroo Dhimma Hawaasummaa ka tahan – hoogganaan Paartii Arrenaa – Abrahaa Destaa, naannicha keessatti uummatni akka beelaan du’aa jirutti Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti dubbatan. Lakkoobsa namoota beelaan miidhamanii adda-baasanii himuu dhaa baataniyyuu, naannoo sana keessatti uummatni gargaarsa nyaataa hatattamaan barbaadu gara miliyoona afurii fi walakkaa akka tahu dubbatan – Obbo Abrahaan. Lakkoobsi isaan dubbatan, lakkoobsa namoota naannoo sana keessaa gargaarsa hatattamaa barbaadanii ka mootumaan federaalaa dubbate wajjiin wal-faallessa, jechuun Mulugeetaa Atsbahaa, Maqalee irraa gabaasee jira.


Magaalaa Maqaleetti Tajaajilli Bilbilaa fi Broodbaandii Eegalame, Jedha Itiyoo Telekoom

Naannoo Tigraay magaalaa Maqaleetti Tajaajilli bilbilaafi broodbaandii eegalamuu isaa akkasumas magaalolee akka Wuqiroo, Addigiraatii fi Idega Hamuusittimoo tajaajilli bilbilaa eegalamuu Dhaabbatni Itiyoo-Telekoomii beeksisee jira. \n\nHojii gaggeessituun Itiyoo-Telekoom Aadde Fireehiwot Taammiruu akka ibsanitti sababa waraanaa naannoo Tigiraayitti uumameen tajaajila Telekoomii addaan citee ture eegalchiisuuf tattaaffiin godhamaa jira. Itiyoo-Telekoom ji'oota 6'n darbaniif rakkoolee nageenyaa biyyattii bakka gara garaatti mudataniin wal-qabartee karoora qabatee ture keessaa dhibba irraa harka 95 qofa milkeesse, jedhan. No media source currently available


Dhimma Itiyoophiyaa fi Sudaan Maanguddummaan Nan Ilaala: Sudaan Kibbaa

Qabeenya lafaa irratti falmii keessa kan jiran Itiyoophiyaa fi Sudaan dhimma isaan maanguddummaan ilaaluuf qophii ta'u ishee Sudaan Kibbaa beeksiftee jirti. Gabaasaaleen sabaa himaa adda addaa akka jedhutti gorsaan nageenyaa kan prezidaantii Sudaan Kibbaa Tut Gatluak dura ta'aa kaawunsilii abbaa biyyummaa mummicha kan Sudaan Abdel Fattah Al Burhaan waliin wal arganii jiru.


Filannoon Itiyoophiyaa Yeroo Biraatti Darbuu Hin Qabu: Dhaabilee Siyaasaa

Itiyoophiyaa keessatti sodaan nageenyaa fi rakkoleen jiraatan iyyu filannoon guutuu biyyaa baatii Waxabajjitti karoorfame yeroo biraatti darbuu hin qabu jechuun paartileen siyaasaa biyyatti kanneen magaala Baahir Daar keessatti walgahaan ibsanii jiru. Dhuma torban dabree irraa walgahii gaggeeffame kana irratti rakkoo biyyattiin yeroo ammaa keessa jirtu furuuf mariin hunda hirmaachisee gaggeeffamuu fi hunduu walii wajjiin furmaata arguu akka qabu jabinaan dubbatamee jira.


Bulchiinsa Naannoo Somaalee Barcuuma Mana Maree Naannoo Dabalee Jira

Paartiin Badhaadhinaa kan bulchiinsa naannoo Somaalee kaleessa walgahii gaggeesseen barcuuma mana maree naannoo irratti 25 akka dabalamuuf murteessuu isaa waajirri komunikeshinii naannoo sanaa beeksisee jira. Murtii kana irra kan ga'amees filannoo bara 2007 booda aanaalee haaraa sararaman waan jiraniif jecha isaaniin itti dabaluuf yaadameetu jedhamee jira. Bulchiinsii naannoo somaalee ammaan dura bakka bu'oota 275 kan qaban yoo ta'u filannoo gaggeeffamuuf jiruu irratti bakka bu'oota 300 qabaatu jechuun Addis Chekool gabaasee jira.


Shakkamtoonni Ajjeechaa Maay Kaadraa Mana Murtii Duratti Dhiyaatan

Yakka fixiinsa lammiwwanii kan Maay Kaadraa keessatti gaggeeffameen kan shakkaman namnii 2 fi waltaatoonni isaanii 3 mana murtii duratti har'a dhiyaachuu isaanii dhaabbati Oduu Itiyoophiyaa gabaasee jira. Isaan kun har'a mana murii sadarkaa giddu galeessaa federaalaa dhaddacha ramaddii Araadaaatti dhiyaatan.shakkamtoonni lama jechuunis Tasfaay Kabbadaa fi Abbaadit Abrahaa fixiinsa magaala Maay Kaadraa akka gaggeeffamu eega godhanii booda Finfinneetti dheessan jedhaman. Kanneen biroon sadeen,Obbo Kidanee Gabra Hiwoot,mulaalem Yohaannis fi Freesenbet Lammaan walta'uun jarreen kana dhoksan jedhamn.Manni murtiis dhimma isaanii ilaaluuf bellama kennuun ibsamee jira


Walgahin Biyyoota Sadeenii Waliigaltee Malee Xumurame

Itiyoophiyaa, Sudaan fi Masrii irraa Ministeeronni haajaa alaa fi kan waajira dhimma bishaanii dhuma torban dabree karaa gama Marsaritiin kan walgahaanii turan waliigaltee malee hafuun gabaafamee jira. Walgahii ammaan dura irratti Sudaan hin argamiin waan hafteef inni dhumaa kun saganteeffamee ture.Marii kanas gamtaa Afrikaatu walittti qabee ture jechuun Yonaataan Zabdiwoos gabaasee jira


Rakkoo Sudaan Waliin Qabnu Duula Waraanaan Furuu Hi Feenu: Dinaa Muftii

Sudaan Sochii seeraan alaa naannoo daangaa Itiyoophiyaa irratti gaggeessitu itti fufuu ishee dubbii himaan ministrii dantaa alaa Itiyoophiyaa Ambaasaaddar Dinaa Muftii ibsanii jiru. Itiyoophiyaan duula waraanaa Sudaan irratti gaggeessuu akka filannootti hin fudhattu kan jedhan Ambaasaaddar Dinaan biyyoota alaa wajjiin wal waraannee waan beeknuuf jecha waan gaariin wal waraanuu keessaa argamu akka hin jirre beekna jedhan. Garu qaamonnii harka sadaffaa ittiin jedhan biyyonni lameen akka wal waraananii fi sana keessaa immoo bu'aa ofii argachuu fedhan jiru jechuu isaanii Mallaskaacheew Ammahaa gabaasee jira.


Gaabsaaleen Ertiraan Walitti Bu'iinsa Tigraay Keessaa Harka Qabaachuu Ibsuun Qooda Biyyittin Fudhatte Jedhame Irratti Gaafii Kaasisaa Jira

Ertraan wal waraansa Tigraay keessatti gaggeeffamee keessaa qoodi ishee qabdu maal akka ta'e gaaffii kaasisaa jira.Angawaan waraana Itiyoophiyaa beekamaan walitti bu'iinsa Tigraay keessa waraanni Ertraa jiraachuu mirkaneessanii jiru.Kantibaan magaalaa Maqalee inni haaraanis kana mirkaneessanii jiru. Gama kaaniin Yunaaytid Isteetes fi taajjabdoonni alaa fakkii saatataayitii fi waan dubbatamaa ture gidduu seenuun akka dhaggeeffatanti humnootiin Ertraa wal waraansa sana keessaa harka qabaachuu isaanii ibsan. Ertraan garu kun soba jechaa jirti. Gabaasa Guutuu Caqasaa No media source currently available


Dhiittaa Mirga Namoomaa Tigraay Keessa Jira Jedhamu Akka Qoratamuuf Mootummaan Itiyoophiyaa Gaafanna: Hiyumaan Raaytis Waach

Bulchiinsa Naannoo Tigraay keessatti dhiittaa mirga namoomaa jira jedhamu kan ilaaleen qorannaan Tokkummaa mootummootaan hogganamuu akka gaggeeffamuuf mootummaan Itiyoophiyaa akka ehamuuf garee mirga dhala namaaf falmuu Hiyumaan Raaytis Waach jedhamuuf Daayreekteera Gaanfa Afrikaa kan ta'an Latiishaa Baadar gaafatanii jiru. Gara Sudaanti imalanii kan deebi'an ta'u kan ibsan Baadar achittis baqattoota Itiyoophiyaa wajjiin wal arguu isaanii dubbatan. Baqattonni firottan keenya waraana Ertraa fi Itiyoophiyaatu Tigraay keessatti ajjeesee jedhan kun hawaasnii aaddunyaa gidduu seenee ajjeechaa haa dhaabsisuu jechuun gaafatu jedhan. Bulchiinsii yeroo Tigraayiif hundeeffamee fi aangawoonni Itiyoophiyaa fi kanneen biroon waraanni Ertraa Tigraay seenuu isaa ni dubbatu.Ertraan garuu haltee jirti. Kana irratti kallattiin deebii gama aangawoota fedeeraalaa kan Itiyoophiyaa fi kan Ertraa argachuuf jecha yaaliin gochaa ture kan hin milkoofne ta'u ibsuun Gabree Hagoos gabaasee jira.


Obbo Sibhaat Naggaa fi Kanneen Biroon Qabaman: Angawaa Waraanaa

Raayyaan ittisa biyyaa kan Itiyoophiyaa Obbo Sibhaat Naggaa dabalatee hogganoonni kaanis to'annaa jala ooluu isaanii beeksisee jira. Itti gaafatamaan qajeelfama humna bobbaasii kan raayyaa ittisa biyyaa Birgaadeer Jeneraal Tasfaayee Ayyaaleew dhaabbata oduu Itiyoophiyaaf akka ibsanti Obbo Sibhaat Naggaa lafa dhala namaaf rakkisaa ta'e fi dhokotanii turan keessaa qabaman. Kana maleessa kannen raayyaa ittisa biyyaa ganan ittiin jedhan 6 to'annaa jala ooluus ibsanii jiru


Erga Waraansi Tigraay Keessaa Jalqabame Uummanni Miliyoona Tokkoo Ol Manaa fi Qehee Ofii Irraa Buqa'uun Gabaafame

Eega waraansi Tigiraay keessatti jalqabamee as uummatni gara miliyoona tokkoo olii sababaa waraansichaan manaa fi qehee ofii irraa buqqa’uu aangawaan naannichaa tokko dubbatan, jechuun maddi oduu Rooyiters gabaasee jira. Bulchiinsa Cehumsaa Tigiraay Mootummaan Federaalaa remade keessatti aangawaa ol’aanaa ka tahan – Obbo Gebremesqel Kaasaa, Kibxata galgala Televiiziyoona Ityoophiyaa, kutaa Afaan Tigree waliin gaaffii fi deebii geggeessaniin kana dubbatan. Akka jecha isaaniitti kanneen keessaa walakkaa ka tahan, manneen jalaa gubannaan, qehee ofii dhiisanii baqatan. Lakkoobsi aangawaan Tigiraay himan kun ka duraan namoonni Tigraay keessatti qehee ofii irraa buqqa’an 950,000 tahuu isaanii fi kanneen keessaa kumni shantamni gara biyyoota ollaatti baqachuu tilmaamame dachaadhaan dabale. Mootummaan Federaalaa Itiyoophiyaa, eega Sadaasa 4 raayyaa ittisa biyyaa fi paartii naannoo Tigraay bulchaa ture - Adda Bilisummaa Uummata Tigiraay gidduutti waraansi jalqabamee as imala gara naannoo sanatti godhamu daangessee jira.  Aangawaan Koomishina To’annaa Sodaa Balaa ka biyyoolessaa Obbo Mitikkuu Kaasaa madda oduu Rooyitersiif ibsa kennaniin, lakkoobsi aangawaa naannoo Tigiraayiin kenname sun, ka beekkannaan sirnaa kennameef akka hin ta’iin dubbatan. Akka jecha isaaniitti, uummatni Tigiraay keessatti manaa fi qehee ofii irraa buqqa’e kuma dhibba tokkoo fi kudhan yoo tahu, “ kan miliyoona tokkoo fi kuma dhibba saddeet jedhamu qorannaa barbaada,” jedhan. Lakkoobsichi tilmaama duraa irraa dabaluu isaa hin haalle. Jaarmayaan Dhimma baqattootaa ka Tokkummaa Mootummootaa akka jedhutti, lammiwwan Itiyoophiyaa Tigiraay irraa gara Sudaanitti baqachuun haga ammaattiyyuu hin dhaabannne. Waggaan haaraan barri 2021 eega seenee guyyaa xiqqoo keessatti namoonni gara dhibba saddeetii gahan Tigiraay irraa Sudaan gama Bahaa seenuu dubbata.


Ajjeechaa Hogganoota Bulchiinsa Naannoo Amaaraa Irratti Har'a Ragaan Dhaggeeffatame

Waxabajjii 15 ajjeechaa gaggeeffamee waliin wal qabatee Obbo Yohannis Buwaa Yaaleew mana murtii duratti dhiyaachuun jecha isaanii kennanii jiru. Obbo Yohannis yeroo sana waajiira paartii Demookraatawaa Amaaraaf itti gaafatamaa kan turan yoo ta'u yeroo ajjeechaan suun rawwatamees achi turan jedhamee jira. Kanaafis jecha ituu ajjeechaan suun hin rawwatamiin dura haala turee kaasee hanga guyyaa ajjeechaa sanaatti haala jiru ibsan. Ajjeechaa kana waliin wal qabatee namoota himataman 55 keessaa 47 qofaatu har'a dhiyaate jedhamuun gabaafamee jira.


Tigraay Keessatti Gargaarsa Dhala Namaa Guddaatu Barbaachiisa: Tokkummaa Mootummotaa

Tigraay hanga tokko keessatti gargaarsa dhaqqabsiuun foyya'iinsii hangii tokko argamuus wabii nageenyaa dhabuu fi danqaan birookraasii isaa dhala ddoo sanaa rakkisaa ta'u hojjattoonni gargaarsa dhala namaa kan tokkummaa mootummotaa ibsanii jiru. Gareen mootummaa fi kan michoota gargaarsa dhala namaa walii wajjiin Tigraay Kibba Bahaa fi gama Dhiyaa keessa haala jiru ilaalanii jiran. Waan hubataniis Tigraay keessa hanqinni gargaarsa dhala namaa akkaan jabaan akka jiru garu dhaqqabuuf carraan jiru daangeeffamaa ta'u isaa ti.Kana malees daahannaa, nyaata, bishaan. qulqullina namaa fi naannoo akkasumas gargaarsa kanneen biroo hatattamaan akka isaan barbaachisu ibsan. Dhaabbattonii tajaajiila eegumsa fayyaa magaalaaleegurguddaa keessatti hanga tokko qofa kan hojjatan yoo ta'u waan isaan barbaachisu hin qaban.Kanamalees hojjattonni eeguumsa fayyaa hin jiran.Waaltaaleen fayyaa kanneen maagaaloota gurguddaan ala jiran immoo gonkumaa hojjachaa hin jiran jedhan. Wal waraansa dhiyeenya kana Tigraay keessatti gaggeffameen uummanni kuma 200 fi kumnii 22 achuuma Tigraay keessatti manaa fi qe'ee ofii irraa godaanee jira.Lakkoobsii kun kanneen wal waraansii ituu hin jalqabamiin godaanan kuma 100 hin dabaluu jedhamee jira. Tokkummaan Mootummootaa akka jedhutti guutuummaa Tigraay keessatti hojjattonni gargaarsaas ta'e gargaarsii karaa nagaan akka dhaqqabu gochuuf mootummaa waliin dubbanna jedhee jira.


Mariin Hidha Laga Abbayyaa Akka Itti Fufuu Ibsamee Jira

Itiyoophiyaa Sudaanii fi Masriin sadarkaa ministeerootaa torban dhufu Amajjii 10 bara 2021 wal arganii dubbatu.Misteeroonni bishaanii fi hojiii jallisii kan biyyoota sadeenii bakka rgamanti ta'uun ibsamee jira. Dhimmootii ammaaan dura irratti walii galamee fi amma jiran irratti dubbachuuf akka ta'ees dubbii himaan ministeera haajaa alaa Itiyoophiyaa Ambaasaaddar Dinaa Muftii tuuta oduuf ibsa har'a kennaniin kana beeksiisan. Gaafa Amajjii 4 bara 2021 gama marsariitiin ministeeronni haajaa alaa fi ministeeronni haajaaa alaa marii gaggeessanii akka turanis ibsanii jiru.


Miseensi Mana-maree Bakka-bu’ootaa Itoophiyaa, Dr. Adihaanaa Hayilee Du’aan Boqatan

Miseensi Mana-maree Bakka-bu’ootaa Itiyoophiyaa – Dr. Adihaanaa Hayilee, umurii isaanii waggaa toorbaatamaatti du’aan boqochuu isaanii, maatiin isaanii beeksisanii jiran. Dr. Adhaanaan, Minister-Deetaa Ministara Barnootaa tahuudhaanis hojjetanii turan. Ilmi isaanii, Biruk Adaanaa Hayilee akka jedhetti, Dr. Adhaanaan, otuu miseensonni IHADEG Mana-maree bakka-bu’ootaa keessaa hin ba’iin, dhukkubsatanii wal’aansa irra ka turan yoo tahu, achii boodas fayyaan isaanii hin wayyaa’iin hafee du’aan boqotan. Sirni awwaalcha isaanii Finfinneetti ka geggeessamu tahuunis beekamee jira.


Baankiin Misooma Itiyoopiyaa Industriiwwan Xixinnoo Naannoo Somaaleef Liqii Kenne

Baankiin misoomaa naannoo Somalee baatilee itti aanan ja’an industriiwwan xixiqqoo fi giddu galeessaa ta’aniif kan oolu liqaa qarshii milioona 500 qopheessuu isaa beeksisee jira . itti aanaa bulchaa naannoo obbo Ibraahim Usmaan Faaraa VOAf akka ibsanitti liqaan dhala hin qabaanne kan dhiyaatu akkasumas naannoon isaanii sochii bu’a qabeessa filatee lafa kennuuf haala kan mijeessu ta’uu dubbataniiru. Yeroo dhiyeenya ministeera dhimma daldalaa kan ta’an Melaakuu Allebel-n kan hoogganamu jilli tokko magaalaa Jijjigaatti argamuu dhaan kaabinee mootummaa naannoo Somaalee waliin marii erga gegeessee booda baatilee ja’an itti aanan keessa indusriiwwan kanaa liqaa walakkaa biliyoonaa gama baankii misooma Itiyoopiyaan qophaa’uufii isaa itti aanaa bulchaan kun ibsaniiru. Waggaa kana jalqaba prezidaantiin baankii misooma Itiyoopiyaa ta’uun kan muudaman Dr. Yohaannes Ayyaalew baankiin isaanii naannoo Somaaleef liqaa dhala hin qabaanne qopheessuu isaa beeksisuu isaanii obbo Ibraahim beeksisaniiru. Baankiin misooma Itiyoopiyaa dameewwan naannoo Somaalee keessaa qabuun kana dura waggaa afuriif liqeessee kan ture qarshii miliyoonna 130 qofa ta’uu kan yaadachiisan obbo Ibraahim, amma baatii ja’a keessatti qarshii miliyoona 500 qophaa’uun fooya’ina guddaa dha jedhan. Baankii misoomaatti dabaluu dhaan kan duraan METEK amma immoo garee Ethio Injineriing jedhamu ijaarsa ilaalchisee deggersa gochuuf walii galuu isaa obbo Ibraahim beeksisniiru jechuun Addis Chekkol gabaaseera.


Haala Maay Kaadraa fi Matakkal Keessaa

Haleellaa magaalaa Maaykaadra keessatti gaggeeffameen namoonni maatii isaanii keessa namnii jalaa ajjeefamee yaadii sammuu isaanii miidhamuu bira darbee rakkoon dinagdee fi hawaasummaa akka isaan mudatee dubbatu. Qaamnii ilaalcha nutti kenne hin jiru,abdii kutannaa fi borii isaanii foyya'ee yaaduun akka isaan rakkisu kanneen dubbatan jiru. Wabiin jireenyaa kan itti hin dhaga'amne ta'u dubbatu. Gama kaaniin bulchiinsa naannoo Beneshaanguul Gumuuz godiina Matakkal keessaa buqqaatonni kuma 100tti hedhaman kan jiran yoo ta’u, mootummaas haa ta’u dhaabolii gargaarsaa biraa deggersi argamaa jiraatus, soda nageenyaaf jecha federaala biraas haa ta’u naannoo sana irraa gara bakka adda addaatti midhaan nyaataa deddeebisuun akka hin danda’amne mootummaan naannoo Beennishangul Gumuz beeksiseera. No media source currently available


Rakkoon Sudaan Waliin Qabnu Karaa Nagaan Akka Furamu Barbaanna: Itiyoophiyaa

Muddamsii daangaa Itiyoophiyaa fi Sudaan irra turee yeroo ammaa kan laaffatee ta'uus humnootiin Sudaan daangaa Itiyoophiyaa ce'anii seenuun lafa qabachuu isaanii ministriin dantaa alaa Itiyoophiyaa beeksisee jira. Weerara Sudaan kan kan leellisan namoonni siyaasaa fi waraanaa kan Sudaan jiraatan iyyu, naannoo sanaa fi Itiyoophiyaa keessa tasgabiin akka hin jiraanneef kanneen fedhan qaamnii sadaffaan akka jiran akkasumas dhiibaa kan jiran ta'u dubbii himaan ministrii haajaa alaa Itiyoophiyaa Ambaasaaddar Dinaa Muftii ibsanii jiru. Gabaasa Mallaskaachoo Ammahaa ergee Caqasaa. No media source currently available


Abbootiin Konolaataa Gargaarsa Gaafataman

Sodaa nageenyaa naannoo Benishangul Gumuz keessaaf jecha abbootii konkolaataa, gargaarsa namoomaa deddeebisuu sodaatan itti gaafatama lammummaa isaanii akka ba’an waamichi dhiyaateefii jira. Naannoo sana keessa buqqaatonni kuma 100tti hedhaman kan jiran yoo ta’u, mootummaas haa ta’u dhaabolii gargaarsaa biraa deggersi argamaa jiraatus, soda nageenyaaf jecha federaala biraas haa ta’u naannoo sana irraa gara bakka adda addaatti midhaan nyaataa deddeebisuun akka hin danda’amne mootummaan naannoo Beennishangul Gumuz beeksiseera. Namoonni magaalaa buqqaatonni kun jiran keessa jiraatan, mana ofiitti namoota 15-20 keessummeessaa waan jiraniif buqqaatonni galateeffataniiru.


Naannoo Affaar fi Somaalee Gidduutti Walitti Bu'iinsii ture Dhaabatee Jira: Angawoota

Bulchiinsoota naannooee Affaar fi Somaalee giddutti guyyaa lamaaf walitti bu'iinsii gaggeeffamaa ture Wiixata kaleessa dhaabachuu isaa waajiroonni komunikeshinii gam lameenii ibsanii jiru. Dilbata darbee haleellaan ana irratti gaggeeffame jechuun jalqaba kan ibsa baasee waajiira Komunikeeshinii Somaalee yoo ta'u jiraataan aanaa Afdam Xaahir Faaaraah akka jedhanti jiraattoota keessaa 36 ajjefaman jedhu. Bulchiinsii naannoo Affaar akka jedhutti garu walitti-bu'iinsii kan uumamee Affaar keessa bakka Gawwaanee jedhamtutti jedha.Kan haleellaa kana gaggeessanis humnootii bulchiisa naannoo Somaalee ta'u dubbata. Badii gam lameen irra ga'e garu waajiroonni gama lameenii hin ibsinee jechuun Addis Chekkol gabaasee jira.


Beneshaanguul Gumuuz Keessatti Angawoonni To'annaa Jala Oolanii Jiru

Manni maree bulchiinsa naannoo Beneshaanguul Gumuuz gumii ariifachisaa guyyaa lamaaf gaggeesseen miseensoota isaa 4 irraa mirga akka hin himatamnee qabaataa turan irraa mulqee jira. Isaanis Obbo Adagoo Amsaayaa, Obbo Shifarraa Calliboo, Obbo Girmaa Manii fo Obbo Araggaa Baalbiid yoo ta'an yeroo ammaa to'annaa jala ooluun isaanii ibsamee jira. Akka hin himatamneef mirgi qaban akka irraa kaafamuuf kan gaafatee abba alangaa mummicha yoo ta'u gaaffii kanas manni maree naannichaa sagalee guutuun raggaasisuu afyaa;iin mana maree Obbo Taaddalaa Tarrafaa ibsanii jiru. Tarkaanfiin kun kanumaan akka hin dhaabannee ta'u ibsanii guyyaa har'a ganama aanaa Dibaaxee ganda Zigii keessatti hidhattonni Gumuuz nama lama ajjeesanii tokko madeessuu isaanii dubbatan. Gareen mummicha ministeeraaa Abiyyi Ahmadiin hundeeffame kan aangawoota sarkaa olaanaa kan mootummaa fi ajajajoota waraanaa keessa jiran godiina Matakkal keessatti hojii seera eegsisuu guutummaan jalqabuun ibsameera. Gabaasa Guutuu Caqasaa No media source currently available


Ogeessii Kaameeraa Rooyters Kumarraa Gammachuu Finfinnee Keessatti Hidhamee Jira

Dhaabbata oduu Rooytersiif ogeessa kaameeraa kan ta'e Kumarraa Gammachuu Kamiisa darbee jechuun Muddee 24 bara 2020 Finfinnee keessatti hidhamuu maatiin isaa ibsanii jitu. Maaliif akka hidhamee nutti hin himamnee kan jedhan maatiin Jimaata darbee bakka abukaatoo hin jirreetti yeroo gabaabaf mana murtii duratti dhiyeeffamee ture jedhu. Dhuma irrattis hanga poolisiin ragaa walitti qabatutti jechuun torban lamaaf hidhaa keessa akka turu murteeffame jedhan. Umriin isaa 38 kan ta'e Kumarraa Gammachuu ogeessa kaameeraa ta'uun Roytarsiif waggaa 10 hojjate.


Kan Mootummaan Waraansi Tigraay Xumurame Jechuun Ibse Garee IWEHAT Irraa Ambasadder Fisehaa Asgedom Ni Haalan

Mootummaan Itiyoopiyaa waraansi Tigiraay keessatti geggeessamaa ture xumurameera edhus gama Tigraayii kan dhaga’amaa jiru garuu waraansi sun hin xumuramne itti fufee jira kan jedhu ta’uun ibsamee jira. No media source currently available Ajajaan waraana walii galaa Biraanuu Juulaa IWEHAT waraanschi hin xumuramne kan jedhu ani hin duune jechuu dhumaaf jedhan. Akka deebi’ee hin kaanettis dhabamsiisameera jedhaniiru. Tigraay irraan dhufe, asittis bakka bu’ummaa seeraa kan mootummaa Tigraay qaba kan jedhan Ambasaddor Fisehaa Asgedoom kana ilaalchisuun VOAf deebii kennaniiru. Ajajaan Waraanaa jedhaman kun al tokko addamsaa jirra, yeroo gabaabaa keessatti funyoo dhaan hiinee finna jedhu, waraansi xumurame jedhu. Paartii fi hoogganni isaanii immo Finfinnee keessatti wal ga’ii godhatanii namaa fi meeshaa hagas ga’u qabannee nama uummatatti agarsiisnu tokko illee hin arganne jedhanii dubbachuu isaanii madden keenya keessa jiran irraa hin arganna. Ajajaa waraanaa kallattiin harkaa bade. Hoogganaa siyaasaa haa ta’an, loltuu naannoo tokkoo haa ta’en maalummaan isaanii hin beekamu jechuu dhaan Ambaasaadder Fissehaa Asgedoom VOA Afaan Tigree irraa Adaanech Fissehaayyeef ibsaniiru.


Yakki Seera Sadarkaa Addunyaa Cabsan Tigraay Keessatti Raawwatamuu Gabaasi Isa Ga’uu Tokkummaan Mootummootaa Beeksise

Komiishinerittiin ol aantuun dhimma mirga namaa kan Tokkummaa mootummootaa Michele Bachelet, Itiyoopiyaa naannoo Tigraay keessatti namoota nagaa irratti dhiittaan mirga namaa raawwataa jiraachuu, kaanis yakka waraanaa ta’uu waan maluuf haalli siivilotaa hedduu yaaddessaa ta’uu akeekkachiisan. No media source currently available Bakka hedduu quunnamtiin waan hin jiraanneef himannaalee kana qorachuu akkasumas Tigraay keessa kan jiru dararaan dhala namaa hagam akka ta’e addaan baasuun rakkisaa ta’ee jira. Haala jiru gamaaggamuu, siiviilotaaf eegumsa gohuu fi yakkamtoota yakka dalagan murtiitti dhiyeessuuf qorattoonni mirga namaa walaBaa naannoo sana dhorkaa tokko malee akka seenan tokkummaa mootummootaatti hooggantuun dhimma mirga namaa Michelle Bachelet gaafataniiru. Dubbi himtuun komiishinerichaa Liz Throssel akka jedhanitti waajjirri dhimma mirga namaa seerri gargaarsa namoomaa kan sadaraa addunyaa fi miga namaa gareelee walitti bu’iinsa sana keessatti hirmaataniin cabuu isaa kan agarsiisan odeeffannoon hedduu argateera jedhan.


Mootummaan Federaalaa Tarkaanfii Akka Fudhatuuf Gaafatamee Jira

Waraanni Sudaan naannoo Itiyoopiyaa waliin wal daangessu irra qubatee jiraattota naannoo irraan haleellaa dhaqqabsiisaa jira jechuun godinni Gondar waaltaa iyyatee jira. Mootummaan federaalaa tarkaanfii akka fudhatu illee waamicha dabarsanii jiru. Naannoo isaaniitii namoonni kudhanii ol ukkaamsamanii butmuu fi bara 2008 jalqabee hidhattoonni Sudaan irraa dhufan daangaa ce’anii Itiyoophiyaa seenuu isaaniif haala isaas irra deddeebi’uun mootmmaatti beeksisaa turuu isaanii jiraattonni naannoo tuqaniiru. Gabaasa Asteer Misgaanaaw caqasaa. No media source currently available


"Matakkal Aanaa Bulan Keessatti Uummanni Godaanuuf Dirqamee Gargaarsa Eeggataa Jira"

Godiina Matakkal aanaa Bulan ganda Kojji keessatti haleellaa gaggeeffameen namoota manaa fi qe'e ofii irraa goodaananiif gargaarsa nyaataa fi dahannaa hatattamaan kan isaan barbaachisu ta'u bulchaan aanaa Bulan Obbo Gizaachew Nsaii hubachisanii jiru. Kanneen godaanan kun kuma 35 akka ta'an fi rakkoo hamaa keessa akka jiran kan ibsan aangawaan kun mootummaanis ta'e jaarmayoonni dhunfaa biraa gargaarsii kenname hin jiru jedhu. Bulchiinsa naannoo Benishaangul Gumuzitti komishnarri komiishina yaaddoo balaa Obbo Tarraqany Taasisaa akka jedhanti godinni Matakkal kuusaa midhaanii qabu irraa gargaarsa kennuuf hojjatamaa kan jiru ta'uus ga'aa miti. Kanas wajjira keenya kan sadarkaa Federaalaatti beeksiifnee eegaa jirra jedhan. Gama kaaniin godina Matakkal aanaa Dibaaxee ganda Saran keessatti har'a hidhattonni Gumuuz namoota nagaa irratti haleellaa banuu isaanii waajira ijaarsa nagaa fi nageenyaa kan bulchiinsa naannoo sanaa Obbo Gaashuu Dugaaz kan ibsan yoo ta'u midhaan dhaqqabe ammatti hin beekamne jedhu.


Gargaarsaaf Kan Iyyatan Ta'uus Waan Kenninuuf Hin Qabnu: Bulchiinsa Daanshaa

Raayyaa ittisa biyyaa fi humnootii adda ABUT giddutti wal waraansa gaggeeffameen kan ka'e guyyaa tokko dura buufata qonnaa ABUT kan Kibaaboo Hiwoot jedhamu irraa godaanuu kan dubbatan lammiwwan Itiyoophiyaa gargaarsa dhala namaa dhabuun kan ka'e rakkoof saaxilamuu isaanii dubbataa jiru. Bulchiinsii yeroo kan Daanshaa akka jedhutti magaala keessa akka buufatan gochuun gargaarsa akka argatan gochuuf meeqa akka ta'an barree fannoo dimaa beeksiifna jedha. Nutis kan nutti kennamee waajiira duwwaa waan ta'eef bajata hin qabnu waan ta'eef jara kana deebisnee dhaabuuf dandeetti hin qabnu jedha bulchiinsii yeroo kan magaalaa Daanshaa


Hordoftoonni Amantii Kirstaanaa Ayyaana Dhalata Gooftaa Yesuus Har’a Kabajanii Oolan

Guyyaa har’a hordoftoonni amantii kirstaanaa addunyaa garaa garaa keessa jiran ayyaana dhalata Gooftaa Yesuus ykn Christmas kabaju. Nutis ayyaana kana sababeeffachuu dhaan bakka adda addaatti bilbiluun namoota dubbisnee jirra. No media source currently available


Gorsa Fayyaa Kennamu Hojii Irra Olchuun Kovidiif Murteessaa Dha: Dr. Darajjee Dhudumaa

Itiyoophiyaa keessatti weerarri vaayrasii koronaa dabalaa kan jiru ta'u ibsamee jira. Namoota guyyaa guyyaan qorannaan vaayrasii koroonaa irratti gaggeeffamuu keessaa kanneen 300 ta'an wal'ansa fayyaa wal irraa hin cinne hatattamaan kan isaan barbaachisu yoo ta'u kanneen 50 ta'an immo meeshaa qilleensa argachuuf gargaaruu(ventilator) kan isaan barbaachisu ta'u ministir de'etaan ministeeraa eegumsa fayyaa Itiyoophiyaa Dr. Darajjee Dgugumaa ibsanii jiru. Qorannaa gaggeessuun lakkoobsii guyya-guyyaan ba'u suun kan warra qorataman keessaa warra dhukkuba Koviidiin qabamanee ibsuu malee isa guutuummaa biyyatti keessaa kan ibsu miti jedhan. Malli guddaan faca'iina vaayrasii Koroonaa ittisuuf gorsii ogeessonni fayyaa kennan qofaa isaa jijjirama fidu hin qabu kan jedhan Dr. Darajjeen murteessaan uummanni hojii irra oolchuu isaati jedhan. Kan duraan Finfinnee keessatti hedduumaatu dhukkubii Koviid yeroo ammaa aanaalee guutummaa biyyatti kannen 900ta'an irraa dhukkubsattoota argaa jirra jedhu. Kunis gara fuula duraaf yaaddeessaa ta'u dubbatan,Gaaffii fi Deebii gaggeeffame Caqasaa No media source currently available No media source currently available


Workishooppin "Hirmaannan Dubartootaa Filannoo fi Siyaasa Keessatti Maal Ta’uu Qaba?" Jedhu Finfinneetti Jalqabe

Komiishnni mirga namaa Itiyoopiyaa UN WOMEN kan jedhamu qaama tokkummaa mootumootaa waliin ta’uu dhaan Muddee 14 bara 2013 qabee Finfinnee keessatti workshop guyyoota afurii jalqabee jira. workshoopn kun kan fuuleffate dubartoonni fiannoo keessatti ykn ennaa filannoo hirmaannaa isaan qaban irratti. Baatilee hanga tokko dura akkuma ta’e rakkoon hin yaadamne yoo uumame male Itiyoopiyaa keessatti filannoon biyyoolessaa 6ffaan dhuma nuusa waggaa kanaatti geggeessama jedhamee eegama. Filannoo kana keessatti hirmaannaan dubartootaa maali? Dubartoonni sagalee uummata biyyattii walakkaa ta’u qabu. Haa ta’u malee filannoo keessatti hirmaannaas ta’e dhiibbaa isaan fidan hagas akka hin taane beekamaa dha. Kunis gabaabaatti ennaa ibsamu addunyaan kan dhiirotaa ti. Ennaa tarreessamu garuu qabiyyeen isaa hedduu dha. Komiishinichatti gorsituu gameessa dhimma ijoolleef dubartootaa kan ta’an aadde Zinnaash workshop kana irraa kan nuti eegnu filannoo dhufaa jiruu fi seenaa siyaasa itti aanu keessatti hirmaannaan dubartootaa akka guddatu akkasumas filannoon sun qixxummaa saalaaf deebii kan kenne akka ta’u gochuuf projektii hojjetu tokkummaa mootummootaa waliin wal ta’uu dhaan raawwataa jirra jedhan. kanaanis dhiibbaa gochuuf haala qabatamaa irratti hundaa’uu dhaan milkaa’ina akka argatu gochuuf jecha jedhaniiru.


Godiina Matakkal Keessatti Namoonni Ajjeefamuun Ibsame

Bulchiinsa naannoo Benishaanguul Gumuuz godina Matakkal aanaa Bulan ganda Kojii keessatti namoota nagaa irratti haleellaan kan banamee Kibxata halkan sa'atii 10 lafa laftiilafa bari'uuf deemuutti ta'u jiraataan miliqeen haleellaa kana jalaa miliqee jedhan dubbatanii jiru.Haaleellaa kana warri gaggeessan uffata humna addaa naannoo sanaa kan uuffatan ta'u dubbatan. Namnii biraa Se'iid Ahmad jedhaman akka jedhanti komaand postii naannoo sanaa gocha kana keessaa harka qaba shakkii jedhu qabu. Torban kana dhalattonni Gumuuz komaand postii waliin wagahii ta'aa kan turan yoo ta'u jiraattonni gosa biraa ta'an akka itti hirmaataniif ehama dhorkaman jedhu,Namoonni lameen kun akka jedhanti lakkoobsii namoota du'anii 100 akka ga'u ibsan. Mummichi minsteeraa Abiyyi Ahmad Kibxata kaleessaa godina Matakkal keessatti uummata waliin mari'achuun ni yaadatama. Lakkoobsa namoota du'anii quiqulleeffamee kan dhiyaatu ta'u dubbi himaan bulchiinsa naannoo Beneshaanguul Gumuuz beeksisanii jiru jechuun Asteer Misgaanaaw Baahir Daar irraa gabaastee jirti. No media source currently available


Baqattoota Itiyoopiyaa Kumaan Lakkaawwaman Deggeruuf Gargaasa Hatattmaatu Barbaachisa: UNHCR

Jarmayaan baqattootaa kan tokkumaa mootummootaa fi gareeleen gargaaa 30 ta’an baqattoota naannoo Tigraay akkasumas biyyoota naannoo baqattoota kana simatan baatilee itti aanan ja’aaf kan oolu gargaarsa doolaara miliyoona $156 gaafateera jechuun Liisaa Shilaayin Jenevaa irraa gabaasteetti. No media source currently available Hanga ammaa Itiyoopiyaa gama kaabaa Tigraay irraa kanneen baqatan gara biyya hollaa Sudaanitti dheessanii jiru. Haa ta’u malee jarmayaan baqattootaa kan tokkummaa mootumootaa akka jedhetti haalli kun jijjiiramuu mala. Jarmiyichi akka jedhutti baqattoonni Itiyoopiyaa keessaa akka hin bane ittifaman jedhaman gara Jabuutii fi Eertraatti baqachuu malu jedhee jira. Gargaarsi jaarmolii hedduun kibxata kaleessaa gaafatame kun akeeki isaa mootummoota sadii fi kanneen biroo naannoo sana keessa jiraniif kanneen dahata siyaasaa gaafatanii fi haala mijeessuu akkasumas kanneen qe’ee ofii irraa baqachuuf dirqaman gargaarsa lubbuu oolchuu dhiyeessuuf oola. Jaarmoliin gargaarsaa lakkoobsi lammiiwwan Itiyoopiyaa biyya hollaa keessatti dahata siyaasaa barbaadanii akkaan gad bu’uu hubachuu isaanii tuqaniiru. Dubbi himaan UNHCR Andreh Mahesik akka jedhanitti lakkoobsi kun walumaa gala yeroo ammaa kuma 52,000.


Dhaabbilee Gargaarsa: Baqattoota Eertiraa kaambi baqaa Tigraayiti qabanii miidha hamtuu irraan gahann biyyatti deebisun seera addunyatii ala

Dhaabbilee Gargaarsaa:Haalii baqattootii Eertiraa Tigraay keessaa humnaan qabamanii miidhaa hamaa irraan gahanii biyyatti keesaa baqatanittiin deebisan seera addunyaatii ala. Akka gabaasa gara garaatti lola Sadaasaatiin duratti baqattoota Eeritraa kuma 96 tahanitti kaambii baqaa Tigraay afur keessa jiraata.Lola naannoo Tigraay jalqabee jennaan kaan Suudanitti kaan ammoo Finfinneetti dheete. Refugees Internatinal, dhaaba baqataa addunyaatii dhaabate.Akka gabaasaa isaaniitti nama Eeritaa walti marsanitti kaan lafa lolaa Tigraaytti kaan ammoo biyya isaaniitti fa’an.Baqataa Eertiaa biyya innii keessaa baqatetti irreen deebisuun afaan balaa buus,jetti Saaraa Miller,bulchiinsa olaanaa Refugee International keessaa Itoophiyaa ykn lafa lolatti jiran Tigraay,ykn ammoo Eertiraa lafa jarii keessaa baqatellee taanaan jara kana achitti raruun balleessaa seera addunyaatiin gugurdaan keessaa tokko, jettee VOAtti himte Akka jecha isiitti rakkoo tana baqataa, maatii baqataatii fi dhaabbilee mootummaa hin tahin irraa dhagahuutti jiran. Stijn Vercruysse, gabaasaa media biyya Beljiyeem,VRT NWS hojjatu.Nama Eertiaa kaambii baqaa Tigraay Shimbelaa baqatee Shiraaroo deemuutti jiru karaa irratti oduu irraa fuudhe. Akka jecha gaazexeessaa kanaatti baqataa haga tokko humnumaan Eertiraatti raran.Nama haga tokko qawween giddeessee makiinaatti guurrata. Chris Melzer, dhaaa gargaarsaa baqataa Tokkummaa Motumootaatti garee gargarsa muddamsuu damee Itophiyaa keessa hojjata. Akka innii VOAtti email himnetti miilota isaa ammallee kaambii baqaaa Tigraay afur dhaquu hin eeyymaniif.Taatullee kaambii baqaa lamatti midhaanii fi gargaarsa qooduufiitti jiran. Wannii baqataa tolchuutti jiran akka jecha isaatti waan guddoo fuula hamtuuti. “Kaambii baqaatii guuranii nama ijjeesuutti jiran,humnaan achii nama guuruutti jiran jechaa dhageenna tun waan nama yaaddesaati jedha,” Chris. Tun mirkana taanaan seeraa addunyaatii ala taatullee dharaa dhugaa dubbii tana qorachuu hin dandeennu jedha. Rakkoon tun bulchoota Amerikaallee yaaddessuutti jirti.Seneterii (D-NJ) paartii Demokriaati Cory Booker fi Sen. Todd Young(R-IN) warrii wal hadhu nama nagaa eegee lola duraa baqachiisuu qaba jedhan. “Baqatttoota Eertiraa Itoophiyaa keessatti fixan jedhanii dhagauutti jirra,waraanii Eertiraa baqataa qaqqabee irreen Eertiraatti raruutti jiraa dhagahuutti jrra tun waan akka malee nama yaaddessaa,” jedhan. Hagii tokko lola duraayyuu baqachuu dhowwan jedhani barreessaan seneterootii tun lamaan.Akka gabaasa bahuutit jiruutti waraanii Eeritrraalleen lola Tigraay keessa jira. Diplomaatotii shan akka waraanii Eeritaa lola sun keessa jiru footoo saatelaayitii irraa argataniin, odeeffannoo jidduutti qabataniinii oduu Tigraayii argtanii mirkansan jedhan,akka oduu Reutersitti. Waraanii Eertiraa lola jedhan kana keessa jiraachuu isaa oduu mirkansitutti jira tun waa akka malee hamtuuti,akka gabaasa oduu himaa minsiera haajaa alaatti. Ministrtii haajaa alaa Amerikaa waraanii akkas ariitiin acii bahu malee jedhe gaafate.Ministerii kun akka warrii lola sun keessaa qooda qabu cuftii seera addunyaa mirga namaatin eeguuf baafatte ulfeessuu male akka oduu ministera haajaa alaatti. "Oduu himaan minsitera haajaa alaa Amerikaa mootummaa isaanitii fi jaallewwan isaanii addunyaa keessa jiran akka dubbii tana qaama walabaatiin qoratanii warra balleessaa qabullee gaafatan mudduutti jabeessanii gaafatan jedha. Akka baqataa eegan,nagaan deebi’u,dhowwaa malee namii Tigraay gargaarsa isaa male argatu gaafanna jedhan. Taatullee ministerii odeeffannoo Eertiraa,Yemane Gebremeskel, waan baqattoota Eeritriraa Tigraay keessatti dhibiittu jiraa Tokkummaa Mootummootaatti itti gaafatama jedha. “Haga ganna kurnya lamaatii oli UNHCR itti gaafatama addunyaan itti kennitee gattee seera ummata Eeriraatiin diqqeessu baafatee hojjachaan baate jedha Yemane ergaa Twwiter ji’a dabre barreesseeen. UNHCR tana maleellee duula maqaa balleessuutit duule jedha oduu himaan kun.Redwan Hussien,oduu himaan moootummaa Itoophiyaati.Eegii garee Tokkummaa Mootummootaatti dhukaasanii asi akka fedhan naannoo keessa deemuun hin taatu jedha. “Lafa keessaa deemuun hin taatu jedhanitti jira jedhee Muddee keessaa Rooytesitti hime.Adoo beekanuu keessa ufi buusan jedha. Akka dhaaba baqataa addunyaa Refugee International keessaa,Miller jedhetti jireennii baqataa kaambii Tigraay keessaa waan akka malee hamaati. Nyaata,qorsa,gaazii fi waan hedduutti barbaachisaaf.Namii midhaanii fi gargaasa barbaada kaambii keessaa yaahuutti jiraa jetti.Warrii miilaan baqatulleen gargarsa argachu male jetti. Akka dhaaba baqataa gargaaru Refugee international jedhetti namii lubbuun baqatu gara fedhe baqachuu qaba lafa keesaa baqatanitti irreen deebisuu hin qaban warra Eeritaa baqatelleehumnaan qabanii achitti raruun waan akka malee nama yaaddessaati jedha.


ABO-n Hoggansi Dhaabbatichaa fi Gazexessitoonni SBO Hidhamuu Himate

Paartiin Badhaadhinaa himannaan ABO maqa balleessii dha jedha Addi Bilisummaa Oromoo Obbo Daawuud Ibsaan hogganamuu hooggansa dhaabichaa fi gaazeexxessoota sagalee dhaabichaa mootummaan na jalaa hidhee jechuun himatee jira. Muddee 11 bara 2013 ganama miseensoonni dhaabaa 10 mana jireenyaa isaaniitii Poolisii Oromiyaatiin fudhatamuun ibsamee jira. Komii dhiyaate kana irratti paartiin badhaadhinaa deebii kenneen, yakka keenya malee maqaa nu xureessuu jedhee jira. Gabaasa Tsahaay Daamxoo Finfinnee Ergitee Caqasaa. No media source currently available


Maanguddonni Matakkal Rokko qaban Dr.Abiyyi Ahmadiif Ibsanii Jiru

Muummichi ministeeraa Abiy Ahimed har’a jiraattoota bulchiinsa naannoo Benishangul Gumuz godina Matakkal waliin marii geggeessaniin kallattii kaa’uu isaanii mootummaan naannoo sanaa beeksisee jira. Bulchiinsa naannoo Benishaanguul Gumuzti kan imalan mummichi ministeeraa Abiyyi Ahamad maanguddoota biyyaa kanneen filataman waliin marii gaggeessuu isaanii itti aanaa bulchaan naannoo sanaa Obbo Geetaahuun Abdisaa ibsanii jru. Jiraattonni rakkoo naannoo sana keessa jira jedhan mummicha ministeeraaf dhiyeessuu isaanii kan ibsan Obbo Geetaahun yaada jiraattonni dhiyeessan irratti marii gaggeeffamees Dr. Abiyyitu gaggeessaa ture jedhan. Dhuma irrattiis yaadaa fi qajeelfamnii kennamuu ibsanii olaantummaa seeraa kabajsisuuf duula gaggeeffamu keessatti sadarkaa bulchiinsa naannoo qabee hanga fedeeraalaatti miseensii hogganaa jiru mara biraa hirmaannaa kan barbaadu ta'uun ibsamee jira jedhan. Marii har'a kana irratti ministeera Nagaa Mufriyaat Kamiil fi Itaamaajor shumiin raayyaa ittisaa kan walii galaa Jeneraal Birhaanuu Juulaa akkasumas aangawoonni sadarkaa olaanaa kanneen biroon argamuu isaanii Asteer Misgaanaaw Baahir Daar irraa gabaastee jirti. Caqasaa No media source currently available


UNHCR fi Michoonni Isaa Baqattoota Walitti Bu’iinsa Tigraay Jalaa Dheessan Gargaaruuf Deggrsa Doolaara Miliyoona $156 Gaafate

Jarmayaan baqattootaa kan tokkummaa mootummootaa UNHCR, michoota gargaarsa namomaa 30 waliin ta’uu dhaan deggersa hatattamaa doolaara miliyona $156 gaafatee jira. Maallaqi deggersaa gaafatame kun gargaarsa namoomaa kkaan barbaachisu baqattoota walitti bu’iinsa naannoo Tigraay keessaa dheessaniif hanga walakkeessa bara 2021tti ga’u jedhameera. Deggersi kun itti dabaluu dhaan biyyoonni naannoo sanaa ka biroon sochiin baqattootaa itti itti dabalaa yoo jiraate baqattoota simachuu akka danda’aniif qoophee jiru ka cimstu ta’uun ibsamee jira. Torbanneen ja’an darban keessa baqattoota 52,00 naannoo Tigraayirraa gara Sudaan gama bahaatti baqatan. Yeroo dhiyoo baqattoonni haaraa gamas seenan lakkoobsi isaanii gad hir’atu iyyuu, jaarmoliin grgaarsaa kurna hedduu keessatti gandeen baadiyyaa fagoo irraa godaantota yaa’an akkasitti arganii kan hin beekne ta’uun beekamee jira.


Itoophiyaan Saataalaayitii Hawaatti Erguuf Karoorfatte

Itoophiyaan waggoota sadan dhufan keessatti Saataalaayitii tajaajila adda addaaf oolan gara Hawaatti erguuf karoorfattee akka jirtu Instiitiyuutiin Saayinsii Hawaa fi Teeknooloojii beekssee jira. Instiitiyuuiin kun kaleessa Finfinnee keessatti waggaa tokkoffaa doniin hawaa ETRSS 1 jedhamtu gara Hawaatti itti furguggiffamte kabajee jira. Sagantaa kana irratti qaamoleen damee saayisii hawaa fi teeknooloojii qooda fudhataniif beekamtiin kennamfii jira.Gabaasa Tsahaay Daamxoo caqasaa No media source currently available


Mootummaan Itiyoophiyaa Tigraay Keessatti Dullii Waraanaa Gaggeesse Seera Qabeessa: Musaa Faakii

Tokkummaa fi tasgabii biyyatti akkasumas sirna heera irratti ijaaramee eegsisuuf jecha mootummaan Itiyoophiyaa murannoo tarkaanfii fudhate jechuun Musaan walgahii IGAAD irratti dubbatan. Dura ta'an komiishina gamtaa Afrikaa kana jechuun isaanii akka injifannoo gama diploomaasiin argameetti lakka'ama kan jedhe mootummaan Itiyoophiyaa ejjennaan gamtaa Afrikaas ta'e kan IGAAD ejjennaa biyyoota miseensa ta'anii ta'e fudhatama jedha. Gama kaaniin walitti bu'iinsa naannoo daangaa Sudaanii fi Itiyoophiyaatti uumamee kan ilaaleen mariin gaggeeffamee jira. Gabaasa Iskindir Frew Ergee Caqasaa No media source currently available


Angawoonni Itiyoophiyaa Gaazexxeessaa Daawwiit Kabbadaa Haal Duree Tokko Malee Hiikaa: CPJ

Miseensoota Preesii kanneen ta'an Dorsisuun akka dhaabatuuf kan gaafate koreen mirga Gaazeexxisootaaf falmu, CPJ-n gaazexxeeessaa Daawwiit Kabbadaa battalumatti hiikaa jedhe. Sadaasa 30 bara 2020 polisoonni Fedeeraalaa gaazexxessaa Daawwitiinkana kan hidhan yoo ta'u innis oduu gama marsariitiin dhiyaatu kan Auraambaa Taayms jedhamuuf gulaalaa ture. Daawwiit yeroo qabameetti mana nyaataa Finfinnee tokko keessa hiriiyyoota isaa waliin dhiyaana nyaataa turan jechuun obboleessi isaa Amerikaa keessa jiaatuu fi haatii warraa Daawwiit ergaa barreefamaa naa ergan jedha CPJn. Gaafa Muddee 1 immo polisiin Federaalaa mana Daawwiit dhaqanii sakatta'uun barruulee, meeshaa sagalee ittiin waraaban, bilbila harkaa,sii dii(CD) fudhatan jedhu


Waajjaa Keessatti Uummanni Gargaarsa Nyaataa Eeggachaa Jira: Angawaa

Weerara Hawwaanisaa akkasumas tarkaanfii waraanaa seera kabajsisuuf mootummaan Itiyoophiyaa fudhateen jiraattonni naannoo Waajjaa Xummuggaa kuma dhibba hedduun gargaarsa nyaataa kan haatattamaa eeggachaa kan jiran ta'u bulchiinsii yeroof hundeeffame beeksisee jira. Haga ammaatti dhaqqabuun kan danda'ame kuma 45 hin caalan jedhamee jira.bulchiinsa yeroof sadarkaa aanaatti hundeeffameef itti gaafatamaa kan ta'an Obbo Muluugeetaa Asmaamaaw akka jedhanti rakkoon jiru walxaxaa fi qoor-qalbiin uummataas miidhamaa ta'u ibsan. Gandeen aanaa kana keessa jiran 15 keessaa warra hiyyeeyyii isaan dhumaa ta'aniif mootummaan Federaalaa Qamadii kennaa kan jiru ta'u ibsameera jechuun Mefin Araagee gabaasee jira


Namota Maaykaadraa Keessatti Ajjeefamaniif Sirni Kadhannaa Waldaa Ortodoks Tewaahidoo Itiyoopiyaan Geggeessame

Jiraattonni magaalaa Maaykaadraa namoota jamaan ajjeefaman jedhameef sirna kadhataa geggeessanii jiru. Namoonni ajjeefamanii sirni kun geggeessameef 600-100 ta’uu waldaan Orotodoks Tewaadhidoo Itiyoopiyaa beeksistee jirti. Kanneen du’anii fi sirni kadhannaa waldattiitti geggeessamuun akka aadaa fi dudhaa jiruutti sirni geggeessamuu dhabe geggeessamuu isaaf gadda isaanii keessaa ba’uu dadhabanis akka isaaniif salphise jiraattonni dubbataniiru. Maaykaadiraa keessatti jamaa dhaan awwaalaman reeffi isaanii waldaa kirsitiyaanaa keessa akka boqotu kan taasisame yoo ta’ itti dabalees walakkeessa magaalattii keessatti siidaan yaadannoo akka dhaabatuuf dhakaan bu’uuraa kaa’amuu isaa Yoonaattan Zebidiwoos gabaaseera. No media source currently available


Hidhattonni Gumuuz Haleellaa Geesisan: Mootumma B/N/ Amaaraa

Kamiisa Kaleessaa ganama bulchiinsa Amaaraa kan bulchiinsa naannoo Beneeshangul Gumuuz waliin wal daangeessu irratti kan mootummaan hidhattoota Gumuuzii ittiin jedhe qonnaan bulaa ijoollee isaa lama waliin ture irrti xiyya darbatanii kan jalaa dheessuun miliqan ta'uun ibsamee jira. Iddoon kun itti gaggeeffamees bulchiinsa naannoo Amaaraa godiina bulchiinsa gosa Awii kan aanaa Gwangaa ganda Moxaa keessatti ta'uun ibsamee jira. Waajiira polisii aanaa Gwangaa akka ibseetti haleellaa gaggeeffameen miseensoonni humna addaa kan bulchiinsa naannoo Amaaraa 2 ajjeefamanii milishaan naannoo tokko madaa'uun ibsamee jira. Itti gaafatamaan waajiira Komunikeeshinii bulchiinsa naannoo Beneshaangu Gumuz garu waa'ee halellaa jedhame kanaa hin beeku jedhe. Gabaasa Asteer Misgaanaaw Baahir Daar irraa ergitee caqasaa. No media source currently available


Odeefannoo Nama Kenneef Badhaasii Qophaa'eera: Ministeera Ittisaa

Bakka hogganoonni Adda Bilisummaa Ummata Tigiraay(ABUT) jiran nama eeruu kenneef badhaasa Qarshii Miliyoona kudhanii kennuuf qopheessuu isaa Ministeeri Rayyaa Ittisa Itiyoophiyaa beeksise jira. Eenyummaan namoota odeeffannoo kana kennanii kan iccitiidhaan qabamu ta'uuleen dubbatanee jira. Gabaasa Muktaar Jamaal caqasaa. No media source currently available


Daanshaa,Humaraa fi Maaykaadraatti Kan Imalee Oduu-gabaasaan VOA Maal Arge?

Daanshaan magaala jalqaba walitti bu'iinsii keessatti jalqabamee fi To'annaa mootummaa jala seentee ta'u kan ibsuu Yonaataan Zabdiwoos nagaan magaalatti keessaaa deebi'aa akka jiru jiraattonni naa ibsanii jiru jedha. Daldalaa fi sochiin biroon akka durii guutuummaan ta'u baatuus jalqabamuu isaa garu amma iyyu tajaajiilli ibsaa fi tajaajiilli hawaasaa uummanni argachuu qabu akka hin jalqabamnee fi rakkachuu isaanii jiraattonni dubbatan jedha. Wal waraansa ta'een midhaan qaamaa fi qalbii akka isaan mudatee akkasumas godaansaaf saaxilamuu isaan dubbatan jedha. Oduu gabaasaan Raadiyoo Sagalee Amerikaa(VOA) Yonaataan Humaraa yeroo seeneetti waan argees ibsee jira.Magaala Humaraa humna addaa kan bulchiinsa naannoo Amaaraa, raayyaa ittisa biyyaa fi milishatu to'ata jedhee daldallii akka durii hin jiru, namoonnis mana ofii keessa oolu jedhee.Kana irratti immo tajaajiilli ibsaa fi bishaanii akka hin jirre dubbata. Magaalaa Maaykaadraa yeroo ilaaleetti haallii jiru ulfaataa fi fuula namootaa irraa kan dubbifamuus jeeqamoo ta'u isaanii agarsiisa.Namoonni hedduun ajjeefamanii bolla tokkotti lafa itti awwalaman arguu isaa fi yaadii uummataa miidhamaa akka ta'e ibse.Tajaajilli Ibsaa, Intar-Nettii hin jiru jedha. Waluumaa gala magaala Daanshaa irraa kan hafee Humaraa fi Maaykaadraa keessatti namnii eegumsa malee olii-gad hin deemu.Namoonni dhunfaas qawwee qabatanii deemu.Mootummaan sivilootaan meeshaa hin qabatinaa jedhee labsaa akka jiru oduu gabaasaan VOA Yonaataan Zadiwoos ibsee jira.


Sirnii Awwaalcha profeesar Tasfaayee Gassasaa Har'a Gaggeeffame

Barreessaa fi turan profeesar Tasfaayee Gassasaa umrii isaanii 84tti du'an boqotanii jiru. Sirnii awwaalacha isaanis har'a Kaatedraalii waldaa Orotodoksii Sillaaseetti har'arawwatamee jira. Sirna awwaalchaa kana irratti itti aantuun kantiibaa magaalaa Finfinnee Adaanach Abeebee fi hogganoonni oolaanaan kan mootummaa Federaalaa , maatii, Artistoonnii fi abbootiin amantaa argamanii jiran. Gabaasa Tsahaay Daamxoo Caqasaa No media source currently available


Hidhattoonni 'ABO Shanee' Saba Amaaraa Irratti Haleellaa Geessian Himannaan Jedhu Dhiyaatee Jira

Garee ABO Shanee jedhamuun lammiiwwan amaaraa fi Oromoo irratti haleellaan irra deddeebi’un nu irratti raawwatama kan jedhan jiraattonni walaggaa dhiyaa Gimbii keessa jiraatan dubbataniiru. Kufaatii IWEHAT booda naannoo Oromiyaa fi Beenishanukl keessa kanneen jiran saba Amaaraa irratti haleellaan raawwatamu harcaatuu IWEHAT kanneen caasaa mootummaa keessa jiraniin jedha paartiin ABN. Mootummaan naannoo Oromiyaa gama isaan haleellaa sanaan wal qabatee caasaa mootummaa keessa kanneen jiran harki isaanii keessa jiran jedhamanii ka shakkaman hoogganoota 800 irratti tarkaanfii fudhachuu isaa ibse jechuun Asteer Misgaanaaw gabaasteetti.


Bulchiinsi Yeroo Paartii Badhaadhinaa Ka Naannoo Tigraay Hojii Jalqabuu Beeksise

Obbo Nebiyuu Suhuul Mikaa’el itti gaafatamaa waajjira badhaadhinaa naannoo Tigraay VOAf ibsa kennanii jiru. Paartii badhaadhinaa Tigraay dabalatee sadarkaa biyyaa fi naannootti kanneen sosso’an miseensota paartilee siyaasaa kan of keessaa qabu kaabineen yeroo hundaa’ee hojii jalqabuu isaa obbo Nebbiyyuun ibsanii jiru. Bulchiinsi yeroo akka hundaa’u kan eeyame mana maree federeeshinii ti. Manni maree federeeshinii eeyama erga kennee booda manni maree bakka bu’otaa seera baasee, gara hojiitti akka seenamu godhee jira jedhan. Wixata kaleessaa qabee waajjiraaleen mootummaa fi hojjettoonni hedduun gara hojii isaaniitti akka deebi’an quba qabna jedhan. Daldalaawwanis banamanii hundumtuu gara hojiitti deebi’aa jiraachuu isaaf cimee kan itti fufu ta’uu argaa jirra jedhan. Addaan citee kan ture tajaajilli ibsaa fi bilbilaas naannoo sana bakka tokko tokkootti jalqabuu isaa obbo Nebiyyuun ibsuu isaanii Tsion Girmaa Gabaasteetti. No media source currently available


Godiina Matakkal Keessatti Tarkaanfiin Fudhatamuun Ibsame

Naannoo Benishaangul Gumuz Godina Matakka keessatti qaamolee mootummaan "Farreen Nagaa "jedhee waamu 284 ajjeefamuu Komaand Poostiin Godina Matakkal Ibsuu Sabaa-Himaan Bulchiinsa Naannoo Benishaangul Gumuz beeksisee jira. Akka Sabaa-himaan kun Gama marsariitii hawaasaatin beeksisetti, namootni gocha Ajjeechaa fi buqqaatii lammiilee nagaa irratti hirmaataniiru jedhamanii shakkaman kuma tokkoo ol tahan qabamaniiru. Gama biraan, Mootummaan Naannoo Amaaraa har’a Ibsabaaseen, Naannoo Benishaangul Gumuz keessatti balleessaa fi hamminni lammiilee nagaa irratti raawwatamaa jiru hamma baachuun danda’amuu irra darbee, sadarkaa dhumaa irra gaheera jedheera. Gabaasa Naakoor Malkaa caqasaa No media source currently available


Hoggana Qindaawaa fi Aantummaa Uummataatu Injifannoo Nu gonfachiise: Dr. Abiyyi Ahmad

Muummichi ministeeraa Itiyoophiyaa Abiyyi Ahimad ajajaawwan waraana gameeyyii waliin Dilbata kaleessaa Maqalee keessatti marii geggeessanii jiran. Duula Waraanaa Adda Bilisummaa Uummata Tigraay(ABUT) waliin geggeessame yeroo gabaabaa keessatti injifannoon golabamuu warra taasiisan raayyaa ittisa waraanaaf ajaa’ibsifannaa fi galata galchanii jiran. . Gabaasa Mesfin Arage Jalanetu dhiyeessa. No media source currently available


Hoogganaan Sudaan Kaleessa Yeroo Gabaabaaf Finfinnee Daawwatan

Muummichi ministeeraa Sudaan Abdallaa Hamdook namoonni kurna kumaan laka’aman gara biyya hollaa Sudaanitti akka baqatan sababaa kan ta’e rakkooo naannoo Tigraay keessaa ilaalchisee mari’acuuf kaeessa yeroo gabaabaaf Finfinnee daawwatanii jiran. Hamdook daawwannaa isaanii dura fuula tweeter isaanii irratti akka barreessanitti biyyoota obbolaa ta’an lamaaniif nageenya sabatiinsaa fi badhaadhina hegereef kan gargaaran dhimmootii yaaddessoo ta’an kan siyaasaa, mirga namaa fi nageenya ilaalchisee marii bu’aa qabu akka geggeessinu abdiin qaba jedhan. Daawwannaan Hamdook duraan guyyoota lamaaf akka turu ibsamus sa’aatilee hanga tokko booda garuu gara Sudaanitti deebi’an. Dawwannaan isaanii maaliif akka adda cite waan ibsame hin jiru. Muummichi ministeeraa Abiy Ahimed lollli Tigraay keessaa dhaabateeraa, kanaaf jaarsummaa Sudaan kan lola dhaabinsaa hin barbaachisu jedhan.


Bulchiinsa Naannoo Tigraay Keessatti Hojjattonni Gargaarsaa Ajjeefaman: Garee Gargaarsaa Kan Addunyaa

Hojjattonni yoo xiqqaate 4 walitti bu'iinsa Tigraay keessaatti gaggeeffameen ajjeefamuu gareen gargaarsaa kan addunyaa Jimaata har'a beeksisee jira.Rakkoo gargaarsa dhala namaa hammaataa jiru kan ilaaleen Itiyoophiyaa fi kan waan godhu dhabee Tokkummaan Mootummootaa ilaalcha adda addaa calaqqisaa jiru.Kunis uummata Miliyoona hedduuf kan akka nyaataa fi kanneen biroon dhumaa dhumaa yeroo jiruutti jedhamee jira. Kawunsiliin baqattootaa kan Deenmaark akka jedhutti hojjattonni isaa sadii baatii darbee ajjeefaman lafa projeektii qaban Tigraay keessaaf waadiyyaa ta'uun hojjatu turan. waan nama gaddisiisuu immo qunnamtiin martiiwaan citeef jecha akkasumas dhabamuu nageenyaan naannoo sana jiruun kan ka'e maatiwwan kanneen ajjeefaman kanaa dhaqqabuu hin dandeenye jedhee jira.\nKoreen Intarnaashinaal Reskiiw Komiitee jedhamu immo akka jedhutti mooraa baqataa Hitsaat k kan Shiree keessatti ajjeefamuu waahilleen hojii sadeen kanaaf maaltu itti ka'uumsa akka ta'e baruuf hojjataa jira.\nHojjattoota keenya dhibba hedduu lafa sana irraa waan qabnuuf gareeleen walitti bu'iinsa kana keessaa harka qaban martii sivilootaa Tigraay keessaaf eegumsa akka godhandubbii himaan dhimma gargaarsa dhala namaa kan Tokkummaa Mootummootaa Saviano Abreu erga namoonni sadeennajjeefamanii bood Twitarii irratti barreessan.\nMootummaan Itiyoophiyaa Tigraay keessatti gargaarsa ofii isaa raabsuu kan danda'uu ibsuun giddu seensa hin barbaannuu jjedheera.Mootummaan Itiyoophiyaa Injifannoon xumuramuu labsuu iyyu wal waraansii itti fufee akka jiru kan gabaafamaa jira jedha koreen kun. Jimaata har'a bakka to'annaa isaa jala jiru kan akka Shiree, Maqalee keessatti gargaarsa raabsuu isaa mootummaan beeksisee jira jedheera


Xayyaara Nam-maleeyiin Kan Biyya Biraa Gargaaraman Inni Jedhu Qoratamuu Qaba: Yaada Ogeessaa

Humnotiin naannoo Tigraay mootummaan federaalaa xayyaara nam maleeyyii kan waraanaa Eertraa keessa ture gargaaramuuf tokkummaa Emireetota Arabaa waliin wal ta’e jechuun himatan. Ogeessi kaampaanii walitti bu'iinsaa fi teknooloojii waraanaa hojii irra oolan qoratu hogganan akka Raadiyoo Sagalee Ameerikaf ibsanti xayyaaronni nam-maleeyiin sun Assab, Ertraa keessa buufatanii kan jiran ta'uus walitti bu'iinsa Tigraay keessatti hirmaachuu isaanii ragaan mul’isu in jiru jedhan. Gabaasa Saleem Salamoon caqasaa No media source currently available


Dagannaan Weerara Vaayrasii Koronaa Hammeessaa Jira: Ministeera Fayyaa Itiyoophiyaa

Hubanaa Hawaasini weerara Vaayirasii Koroonaa irratti qabu xiqaachuu fi of dagachuun rakkoo umaa jakka jiru akkasumas Koviid-19f amma iyyu xiyeeffanaa kennamuu akka qabu Ministeeri Fayyaa Dr. Liyaa Taadasaa hubachiisanii jiran.. Namoonni dhukkuba Koviid-19n qabamanii dhaabilee fayyaa seenan keessaa 305 kaneen ta’an Kutaa waldhaansa cimaa keessa Kan ciisan yoo ta’u dhabbileen Fayyaa naannawa Finffinee keessaa hanga dhibamtoota simachuu dadhabanti rakkataa jiru jedhan. Gabaasa Muktaar Jamaal caqasaa No media source currently available


Keeniyaan Itiyoophiyaan Buufata Doonii Lamuu Haa Fayyadamtuuf Itti Jirti

Kalessa Mooyyaleetti seensa daangaa biyyoota lameenii ka eebbiisan Muummeen Ministiraa Abiy Ahmed fi Prezdentiin Keeniyaa Uhuuruu Keeniyaattaa kan amma ijaarsarra jiru buufata doonii Keeniyaa Laamuutti argamu darbanii daawwatanii jiru. No media source currently available Keeniyaa, Itiyoophiyaa fi Sudaan Kibbaa kan wal qunnamsiisu ijaarsi buufata doonii kun sadarkaa gaariirrallee jiraa jedhu gaggeessitoonni lameen. Prezdentiin Keeniyaa, Itiyoophiyaan biyyi galoo galaanaa hin qabne, buufata doonii kanatti akka fayyadamtuuf biyyi isaanii bu’uraalee misoomaa barbaachisan qopheessaa jirti jedhan. Keeniyaattaan Itiyoophiyaa fi Keeniyaan ijaarsa daandii isaaniin walqunnamsiisu waliin ijaaranii waliin bulchuuf hojjetaa jiraachuu himanii, akka fakkeenyaattis daandii Mombaasaa Naayroobiin kutee Finfinneen geessu diriirsanii amma tajaajila kennaa jiraachuu eeran. Pirojektiiwwan daandii akkasii daldala biyyoota lameen jidduu jirus guddisuuf shora qabaachuus dubbatan. “Ammas Sudaan Kibbaa Itiyoophiyaa fi Keeniyaa ka wal qunnamsiisu Buufata Doonii Lamuu ijaarsa isaa xumuraa jirra. Kanaanis Itiyoophiyaan lafoon karaa mooyyaleerraan Garba Hindiitti bahuu dandeessi jechuudha” Pirezdent Keeniyaattaa.Gama Keeniyaanis haga yoonaa, daandiin Lamuu Kaasee Garrisaa gahu, achirraan gara Isiyoolloo qaxxaamurus ijaaramee amma dhibbeentaa 80 gaheera jedhanii, daandiin dabalataa kun xumuramnaan Itiyoophiyaaf buufata haaraa ijaaramaa jiru kanatti dhimma bahuun ni salphataa jedhan. Keeniyaattaan akkuma duraan biyyootni lameen Mooyyaleetti magaalaa addaa dhaabuuf jedhan, mootummaan Keeniyaas Laamuutti magaalaa haarawa hundeessuuf akka jirus ifoomsaniiru. Muummeen Ministiraa Abiy Ahmedis hojii gama Keeniyaan jiru jajan. Jiruu saba keenyaa jijjiiruuf buufatootni doonii akka Laamuu baayyee barbaachisoodhas jedhan. “Gama Itiyoophiyaan fedhii buufatatti dhimma bahuu guddaatu jira. Garuu buufati akka lamuu hoo hin jiraanne waan omishne alatti erguu ka feenus alaa galfachuuf rakkoodha. Kanaaf buufati doonii kun itiyoophiyaa fi Sudaan Kibbaa tajaajiluu dandawuunsaa waan guddaadha.” Muummee Minsitiraa Abiy Ahmed. Muummeen Ministiraa Abiy, mootummooleen naannoo yoo ijaarsa bu’uraalee misoomaa baballisan jiruun ummata naannoo gaanfa Afrikaa salphaatti akka jijjiiramus dubbataniiru. Daawwannaa Muummee Ministiraa Abiy Ahmed fi Prezdenti Keeniyaattaa Laamuutti taasisan irrattis Muummen Ministiraa Keeniyaa duraanii Raylaa Odiingaallee argamanii jiru.