#OromoRevolution LABSII MUDDAMAA WAYYAANEEN BAAFTE LAAMSHESSUUF

Wayyaaneen lansii sodaa ( state of emergency) wanni labsiteef sababa gurguddaa sadi qaba: 1) Caasaan bulchiinsa OPDO guutumaan guututti waan laamshayeef akka dur ummata Oromoo cunqursitee bulchuufi hin dandeenye. Kanaafuu duubaan osoo hin taane kallattiidhaan bulchuuf dirqamteeti. Kana jechuun sirna bulchiinsa naannoo Oromiyaa kan amma dura itti fayyadamuuf jaarte faaydaa isaarra miidhaan waan hammaateef diiguun kallattiidhaan jiddugaleessa (center) irraa bulchuuf murteessite. 2) Tarkaanfii diinaggee ishii laamshessuuf fudhatameen maallqa biliyoona 120 ol kasaartee jirti. Maallaqni invastimantii alaa seenuu erga dhaabe tureera. Ammaa warri alaafi dureeyyiin biyyaatuu maallaqa saffisaan baafachaa jiru. Kanaafu biyyatti humna waraanaa jala galchinee tasfgabbeessuuf deemna jechuun invastaroota abdachiisuu barbaadu. 3) Labsiin kun tarkaanfii itti aananii fudhachuu hedaniif haala mijeessuf kan godhameedha. Tarkaanfiin itti aanu haalli daran hammachaa yoo deeme sirnicha baraaruuf fonqolcha waraanaa (military coup) godhuudha. Kanas waraannifi dameen tikaa wal ta’uun hoggansa siyaasaa aangorraa buusanii ofii qabachuudha. Kana ammoo waan dhoksaan godhan osoo hin taane kanuma Tigroonni wal mari’atanii bilcheessanii jirani. Jeneraala tokko ol baasu, hogganoota siyaasaa fakkeessaaf aangorraa buusanii hidhu. Bifa kanaan haleellaa humnaa hamaa fudhachuun ummata jiilchanii of jalatti deebisuu yaadu. Kuni qabsoo ummata keenyaatiif injifannoo guddaadha. Bu’a tarsiimoo isaatis ta’uun hubatamuu qaba. Diinaggee ishee laamshessuunifi caasaa bulchiinsa OPDO diigun sirnachi mataa irratti akka afaanfajaawu godhee jira. Labsiin kun ummata keenyarraa miidhaa amma dura hin jirre wanni fidu hin jiru. Waggaa 25 wayyaaneen humnaan malee seeraan hin bulchine. ‘Command Post’ har’a dhaabne jedhan kana Oromiyaa ittiin bulchuu kan eegalan ji’a Muddee 2015 irraa eegaleeti malee haaraa miti. Inumaatuu faaydaa qaba. Faaydaan tokko shira dhoksaan ummata keenya irratti raaw’ataa turan ifatti seera baasanii addunyaatti himuun qabsoo diplomaasii keenya ni gargaara. Kan lammaffaa labsiin kun invastarootaaf abdii kennee kan tasgabbeessuu osoo hin taane kan daranuu abdii kutacheesee biyyaa baasu waan taheef tarsiimoo diinaggee ishii laamshessuu san daran gargaara. Miidhaa isiin labsii kanaan waraana biyya keenya keessa gadi lakkiftee ummata itti miitu irra aanuudhaafi kufaatii Wayyaanee saffisiisuuf tooftaalee qabsoo amma duraa dabalatee tarkaanfilee sirna ishii laamshessu fudhachuun barbaachisa. Kanneen keessaa 1) Ummanni keenya karaa hundaan dhuunfaafi waloon hidhannoo harkatti galfachuu jabeessee itti fufuu qaba. 2) Tarkaanfiin diinaggee ishii daran laamshessuu daldala biyya alaatti erguufi galchuu ( import & export) dhaabsisuu irratti fuulleffachuu qaba. 3) Sochii waraanni ishii godhu ugguruufi diinaggees daran haleeluuf dhiheessii boba’aa ( gaazaa) alaa galu kallattii hundaan hanqisii qabna. Bootteen jaraa alaa galaa Oromiyaa keessa darbe loltoota isaaniitiif gaaza guutuu dhoowwuu barbaachisa. Kuni akkamitti hojiirraa oolaa, qabsaa’otaaf dhiifna. Waraanaa humnaan isin caalu kallattiin dura hin dhabbatinaa. Daguu fi riphuun irraa aanaa. Isaan qawween isin caalan, isin lafaafi ummata keessan isaanirra baaktan. Qorannoo gahaa godhaa, sirritti itti qophaayaa, gaaga’ama isinirra gahu hirdhisaa, balaa diina mudatu guddisaa. Dhugaan teessani, Tokkummaan bobba’aa Injiffannoon galaa!!


Ololli Hogganoota fi Miseensota  ABO irratti godhamaa jiru Qabsoo Oromoo fi Misensota  Dhaabicha ni jabeessa malee hin laffisu.

Diinni baroota dheeradhaf milijena itti dhangalasee karaa bitamtootaa fi gantota qabsoo kana dhabamsiisuu ijibataa ture.Haa tahu malee dhabichis tahe hogganoti qabsicha cichoo tahan abdii osoo hin kutanne qabsoo hidhatinnoo,Diplomasii siyasaa fi fincila uummataa walitti qindessuun waregama qaqqalii kaffalaa fi injifatnoo gurgguddaa galmeessaa turan fi jirus. Yeroo dheeraa fi keessaa iyyuu ji’ota darban kana olollii fi roorroon ABO fi qabsa’ota bilisummaa oromoo irratti godhama jiru kana, hogganootii fi miseensoti dhabichaa hojii fi diina uummata oromoo fi oromiyaa irratti duula sanyii daguuggaa rawachaa jirutti qiyyafatanii ti malee kan akkasumatti callisanii ykn sodatanii bira kutan namatti fakkachuu hin qabu . Yammuu ABOn diinni uummata oromoo humnaan weerare saamaa fi ajjessaa jiru kun humnan malee oromiyaa irraa hin buqqa’u jechuun diina misa’ela ,meshaa baroo fi SIA irraa gorsa argachuun maqaa goolessitootan ABO fi WBO irratti duula daangaa hin qabne gochaa ture gariin isanii iccitii dhabichaa gurgurachaa fi wayyanetti dabalamuuf kadhachaa bahan. Inni kaan yeroo dantaan bitameee diinaaf hojjetu garii ammoo beekas tahe osoo hin beekin diinaaf dalagaa turee fi jira . oromootni garii ganda ,amantii fi garee ilaalu malee warra diinaaf dalagu jala hiriiranii jiraachuu isanii hin argan” akkuma sangaan marga malee hallayyaa hin argine akkuma jedhan”. Harra gaafa qabsoon kun wareegama ilmaan cunqurfaman bakka olanaa kana irra gahu warri kalessa diina jala eegee raasa turan samsonayitii fi karabatii isinii sirreffachaa bobokkisu jalqaban ,waltajjin hawwasaa iyyuu wal hankachuu jalqabe Gariis akka wal fakatuun garee funaannatee charterii ijarachuu jalqabe ”utuu bineensi hin du’in sakkinii qarachuu”ykn dura qurpheen foon haa taatu jedhan. Qeerroon harra hundumtuu abba itti tahuuf fiigu kun kan salphatti ijaaramte miti Hojii kun as gahuu fi ABO gatii gudda fi waregama lubbuu hedduu akka gaafate seenaaf dhiifna.Yeroo ABOn kana jalqabe Karaa paltalkii fi karaa garaa garaa itti kolfama ture .”Hin bari’u seetee manatti haddee jedhan Dubbin kana miti ABOs tahe uummatni oromoo kan fedhu oromiyaan harka diina keessa baatee kan oromoo tahuu qofa male enyuutu abbaa itti taha kan jedhu kun waan nu cinqu tahuu hin qabu. Kanaaf kan kanaan dura Qeerroo eenyutu ijaree irratti hin cuinqamina jennef “foon lafa jirtu allattin muka irraa wal goolti” jedha oromoon yammuu makmaaku. Namootni tokko tokko waan ABOn wareegama yeroo dheera fi gurgudda itti kaffale asiin gahe bishan itti naqxanii waan hin jirre as baasuu yaalu . Hoggantii fi miseensoti dhabicahas akkuman gubbatti kaase utuma arganii waan fardii dursaa jirru . Kanaan dura meerre beektoti oromoo ,meerre aktvistoti oromoo jedhee kan bo’e waamicha isiniif godhaa fi didhaa isinitti uumaa ture qabswotuma harra isin salphisuu yaaltani kanaa dha. Waan isin jala dhokate tokko yoo jiraate garuu garuu qabsawoti harra umurii isanii guutu qabsochatti fixanii asiin gahan kun dantaa saba isanii dursaniiti malee osoo dantaa isanii dursaniru tahe lafa isin harra geessan kan gahuu waan dadhaban jettanii yoo yaaddan ni dogoggortanii sirreffadhaa jenna Mee yammuu jara kana salphisuu yaaltan kana yoo tokko kahee kanaan dura eessa turtee? harra eessaa as baate jedhe si gaafate deebii quubsaa qabdaa laata? Akka ati deebii itti hin qabne nutu si caalaa beeka qabswoti garuu akki itti yaadan kana miti namni tokko gaafuma galeef dammaqa ,gaafa dammaqe sabaaf taha jedhanii yaadu.Ni beekna osoo fincilli uummataa kunii fi sochin ABO kun of booda debi’e ammo akka fincan adalaa dhabamtu. Kanaaf kanan sila anaa dhufu ,baga nagaan dhuftan jedhee yoon xiqqoon dhabbasen dubbadhe tahe iyyuu .Haa tahu malee baga nagaan of yaadattan gaafa jennu hogganootaa fi qabsawota warra jabaatee itti chichee hojjete qabsocha dandamachiise asiin gahe kana ammo irra ejjedhaa darbaaf isinii hayyamuu miti ,Ilmi abbaa tuffatu ,salphisu lafa yaade hin gahu jannata ille hin argatu akka amantii oromoo gurguddaa sadanuutti. Walumaa gala warri ABO fi qabsawota xiqqessitanii OPDO tokko tokko warra dhiiga ilmaan oromoon harka dhiqachaa bahan jala fiigdan osoo irra of qusattanii gaarii dha yoo tahuu baate waan isin mudatu isinuu beektu. utubaan ABO fi qabsawota qabsoo kanatti cichanii sibiila waan taheef, keessaa iyyuu warri ABO irratti kashalabbota bittanii olola ofsisaa jirtan kun hedduu of qusadhaa. Garii haadha manaa wayyene waliin hojjechiisa dhaaban hogganna jedhee yammuu burraa karrayuu jedhus ni agarra. Namooti kaan yammuu halli xiqqoo qabbanahu callisanii diina waliin lafa jala hariiroo isanii tolfachuun waan barbaadan godhu,qabsawota afaan fajjessuu fi dantaa isanii jala gulufu .gaafa sochiin WBO fi Fincilli uummata jabaatu ammoo gadi bahanii isin duukaa jirraa jechuun miIdiyaa irratti bahuun uummata oromoo afaan faajjessuu fi gowwomsuu yaalu ,kunis toobataa dullomaa dha ”yaa gantuu dabballe uummatini oromoo kuteera as irra illee” jette Maramen jannata nuuf haa boqottu malee. Garii ammoo ofumaaf MQBO keessatti rakkina uumee gaafa milkahu dadhabu rakkoo mooraa keessa qabnu yeron furachu qabna jedhe gadi baha hinuma rakkatne fira koo Akkuma ”namni galanni nyaate hoomacha qaqqabata” jedhan jojonja’uu irra afaan ofii qabatanii yoo waan dandahan oromoof gumaachan hoo? Kan biraan QBO kan argaa fi dhagahettii argatee as gahe OMN dhaan miti OMN fi warra isa hoggananu kan dhalche ABO fi SBO dha. Kanaf hogganoota OMN irraa olola diinaan jalqabame gantootan oofamaa jiru isan irras dhagahuun hedduu nu gaddisiise .Haa tahu malee OMN iyyu kan akka gad dhaabatu godhe irra hedduun miseensotuma ABO ti . maaliif kan ABO fi miseensota dhabichaa gaddisiisuun akka barbaachise naaf hin galu. ራጋ በይ ባሏት ምናዉ መገስጋሷ, ጣልፎ እንዳይ ዋድቋት ዬጋዛ ቃምሷ” jedhe Tafara Nagash dhiifama afaan warra isaan jala fiiganiin makmakuu koof (yaa soogidda yoo ofii jette minyaayi ykn dhakaa dha jedhan si gatuu) kan jedhus jira. Ka biraan lafa turree fi lafa dhufnee dagachuu hin qabnu,silaa illee waan hedduu dubbatnaa “ Haa taa’u jedhe jaldeessi dhakaa galagalchee”.Yoo iji keessan waan ABOn hojjetuu fi lola inni godhu hin argu tahe warri iji isanii arguu fi diinni lolame of irraa haa dubbatuu waan hin taane dubbattanii of hin xiqqeessinaa. Walumaa gala toobtaan ABO fi miseensota isaa lamshesina jedhamee fiigamaa jiramu kun dulloomaa dha, kun ammoo akka misensoti dhabichaa iccitii isanii dhokfatanii dhimma qabsoo irratti jabaatanii hojjetan taasise malee hin laaffisne.Namni hamattuu fi goomattuu olladhaa qabu akka inni bitaa fi mirga isaa to’achaa deemu isa taasisa ykn ni jabeessa. Gara dhumaa irratti yeroon amma kun yeroo itti tokko xiqqessanii tokko ol kaasan miti yeroo itti waan qaban gqabatanii diina oromoo fi oromiyaa dhabamsiisaa jiru kana irratti duulanii Bilisummaa fi walabummaa Oromiyaa uummata oromoo miliyoonan dheebote itti agarsiisanii dha. Injifatnoon Uummata Oromoof !!! Abdii Borii Irraa.


Lammaa Magarsaa; Yayyii Erbee Hoolaa Uffate Moo “Quqamaadha”?. Baarentuu Gadaa Irraa

Labsii yeroo atattamaa baasanii, waraana amma funyaanitti hidhate bobbaasanii ummata qayee isaarratti hidhaa, ajjesaaa fi ukkaamsaa waayee nageenyaa haasawuun of gowwoomsuudha. Qabsoo finiinaa jirus hin dhaabu.Ummatimirga isaa kabachiifachuuf wareegamaa fi dararamaa jiru holola, sobaa fi sossobaa diinaa kamitinuu Fincila isaa ni dhaaba jedhanii yaaduun dhugaa lafarra jiru hobachuu dhabuudha. Ummanni hin ka’in malee kaanaan abbaa irree kamuu ofirraa buqisee gatuuf yeroo itti hin fudhatu.Abbaan irree kamuus fincila ummataaugguruu hin danda’u.uggurees hin beeku. Ummanni humna, humna kamiiyyuu caaluudha, ummanni takka hadheeffatee kaanaan kaayyoon ka’eef galii gahu malee hin dhaabbatu. Sobaa fi sossobaan akkasumas dorsifni isa hin dhaabu.Ummanni Oromoos kanumatti jira. Ummanni Oromoo barootaaf cunqursaahalagaa jala ture, qabsoon gaggeessaa jirus cunqursaa barootaa dheeraa kana jalaa bahuufi. Yeroo Xumuraaf cancala gabroonfattoota ofirraa ciree gatuufi. Du’a, hidhaa fi dararama diinaan irra gahutti xumura gochuufi. Akkuma beekamu ummanni Oromoo; keessumaa qabsaawoonni ilmaan isaa waggoottan 25n darbaniif murna weeratuu TPLF/wayyaanee irratti qabsoo hidhannoo, FXG walirraa hin cinne gaggeessaa turan, ammas kanumatu jabaatee itti fufee jira. Addatti ammoo waggoottan 2n darban kana keessa qabsoon ummanni Oromoo wayyaanee irratti gaggeessaa turee fi jiru qabsoo Oromoo boonse, qabsoo cunqurfamtoota impaayeera itiyoophiyaa keecha jiran maraaf fakkanya guddaa ta’eedha. Wayyaaneen yeroo ammaa kana FXG ummanni Oromoo fi cunqurfamtoonni impaayerittii irratti gaggeechaa jiraniin dhiphuu hamaa keessa jirti. Guyyaa kufaatii ishiitakka ..lama jettee lakkaawachaa jirti. Dhiphuu fi sodaa qabsoo ummata Oromoon itti bule irraa ka’uunis akkuma hunduu quba qabnu “Labsii yeroo atattamaa” jechuun sochii ummataa irratti uggura keechee jirti. Karaa ergamtoota ishiis, TV fi Raadiyolee too’attee jirtuun holola moofaa, holola gowwaa irra deddebitee hololaa jirti.ABOn biyya ijiptiin deeggaramaa jechuu irraa kaaftee oduu xuraawaa fi ummattoota biyyattii waggoota 25n darban nuffisiise buufaa jirti. Yeroo ammaa kana akkuma karaa midiyaalee gara garaa gabaafamaa jiru waraanni ishii labsii yeroo atattamaa kana hordofee Oromiyaa keessa dabalataan facahe; hidhaa, ajjeechaa,ukkaamsaa,saamichaa fi yakkoota danuu ummata Oromoorratti raawwachaa jira. Gama biraan ammoo TVn isaanii ergamtootaa fi garaaf bultoota maqaa Oromootin daldalan diyaaspooraa gantootoota tokko tokko argisiisuun qabsoo Oromoo takkaa’uu itti dhihaatanii hin beekne akka laaqan taasisaa jirti. Holola sobaa, holola abdii kutannaa gaggeessaa jirti. Keessumaa hololli yeroo ammaa kana karaa ergamticha Hogganaa OPDO Lammaa Magarsaa gaggeeffamaa jiru lolaan qabsoo Oromoo, FXG qeerroon gaggeeffamaa jiru, tarkaanfiin WBO walumaa galatti Qabsoon ABOn gaggeeffamu hudhee isaan qabuu, gara abdii kutannaatti deemuu isaanii muldhisa. Carraaqqiii sa dhumaarra jiraachuu isaanii ragaa baha. Ummati Oromoo Ergamtichi Lammaa Magarsaas ta’e qondaaloonni OPDO martuu Yayyii gogaa Holaa uffatan ta’uuni beeka. Dhokotaas miti.Yayyiin dhiheenya kana suuqa keechaa gadi bahe Lammaa Magarsaa ammoo nama yeyyuummaa isaa hojiin mirkaneessaa tureedha. Akkuma hunduu quba qabnu tibba darbe karaa TV Wayyaanee gadi baheenama Oromoof quuqamu, quqqaan itti dhagahamu ta’ee muldhachuuf yaaleera. Holola isaa TV Oromiyaa jedhamurratti onkoloessa 14 fi 15 bara 2016 namoota manguddoota jedhaman ergamtoota ergamtootaa walitti qabee gaggeessee kanaanis yakkoota ummata Oromoorratti raawwchaa turee fi jiru nama quuqamu fakkaatee keessa ammoo dhaaba keenya OPDO/IHDG/ deebiifnee jabeessuu, jaalatamaa godhuu qabna jedheera. Nama jijjirama fiduuf kutate of fakkeessaa deebi’ee ammoo waltajjuma sanirratti yeroo ilmaan Oromoo FXG gaggeessaa turanii fi jiran abaaru muldhateera. Keechumaa yoo ilmaan Oromoo dhuman dhiisee qabeenya wayyaanee gubateef mararaftu argineerra. Deebi’ee ammoo yoo isn warri jaarsolee akka nagaan bu’u, akka ummanni tasgabaawu ummataa fi nuwaliin hojjedhaa jedhu dhageenyeerra.Gaafii jijjiramani ati jettu olaantummaa eenyuu jalatti…? Innumti jijjirama jettuhoo kan akkamiiti jedhuuf deebii hin qabu. “Bineensi biyya hin beekne dhaqee gogaa naaf afaa” jedhe jedhama.Lammaa Magarsaa yoo namni isa hin beekne tarii jiraate gowwoomsuuf tattaafateera.Tattafataas jira.Ummanni Oromoo garuu Lammaa Magarsaa qondaaloota OPDO yakkoota seenaan hin daganne ummata Oromoo irratti raawwataa turanii fi jiran keechaa tokko ta’uu tolchee beeka. Namni kunErgamaa ergamee hin dadhabne, waggoota 25n darban bara bittaa wayyaanee kana keecha ummata Oromoo irratti yakka dalage, nama sii’achis bara bittaa wayyaanee dheereessuuf halakanii guyyaa hojjechaa jiru ta’uun eenyu jalaawuu dhokotaas miti. Namani af- yaa’ii bakka bu’oota ummataa ykn caffee fakkeessii Oromiyaa turee fi yeroo ammaa kana ogganaa OPDO ta’e kun waggoottan 25n darban bara bittaa wayyaanee kana sadarkaa adda addaatti nama ergama isaa bahaa tureedha. Baroota bittaa wayyaanee kana guutuu nama wayyaaneef ol jechaa fi gadi jechaa dalagaa tureedha. Yeroo afaan mi’eeffatee nama Oromoof gadde fakkaatee karaa TV as bahee dubbatu oggana olaanaa OPDO ta’e, keessumaa ammoo kaabinee mootummaa naannoo Oromiyaa ta’ee yeroo biroo dhimma nageenyaa Oromiyaa gaggeessaa turetti akka inni ummata Oromoo; addatti ammoo dargaggoota Oromoo hisiisaa, ajjeechisiisaa fi bakka buutee dhabamsiisaa ture waan Oromoon quba hin qabne itti fakkaachuu danda’a. garuu Oromoon quba qaba. Akka maqaa Oromootin caffee Ormiyaa fakkeessii gaggeessaa tures Oromoon waan hin beekne se’uu hin oolu.osoo kan darbe jajnuu mmammoo kunoo caalaatti akka hojii ergamtummaa isaa bahatuuf wayyaaneen OPDO itti kennitee jirti. Mee gaafii tokko Lammaa Magarsaa haa gaafannu, yoo dhuguma akka TV irratti Odseessaa turee fi jirutti kanOromoof quuqamu ta’ee maf yoo ummanni Oromoo waggoottan 25n darbaniif yoo bulchiinsa wayyaanee jalatti rirriitamu callisee ilaalaa ture. Maaf dhaaba inni qondaalummaan keessatti hirmaachaa turee fi jiruun yoo ummanni Oromoo dhumu, saamamu fi biyyaa godaansifamu callisee mindaa isaa lakkaawwachaa ture…? mee kan waggoottan 25n darbanii haa hafuutii baruma kana keecha yeroo inni af-yaa’ii caffee Oromiyaa ta’ee gaggeessaa jirutti yoo ilmaan Oromoo akka saree karaarratti rashanaman maaf jecha takka hin darbatin, maaf caffee gaggeessaa jiru walitti yaamee hin balaaleffatin…?Maaf gooftolii isaa wayyaanootaan dhaabaa hin jedhin, maaf qabsaawoota bukkee hiriiree sagalee ummata Oromoo hin dhageessisin…? Har’a maaltu obb.Lammaa Magarsaatti Muldhate…? Habjuu maal argee wayyaanee keecha taa’ee Oromoof mararfate…? Maaltu sa’aa 11ffaa irratti quuqamaa isa fakkeesse…?Deebiin isaa ifaa fi ifaadha.Kan Lammaa Magarsaas ta’ee qondaaloota OPDO dhiphisse qabsoo Oromooti, Tarkaanfii Goticha WBOti. Wayyaaneen sochii qeerrootiin qarqara boollaa gahuu ishiiti. Kanaaf lammaa magarsaa quuqamaa fakkaatee Yeyyummaa isaa dhoksee gogaa holaa uffatee as bahe. Har’a Ummanni Oromoo dhiigaa fi lafee ilmaan isaatin canacala gabrummaa kukkutee gataa jira. Tafaa’ulli bilisummaa fagoorraa osoo hin ta’in dhihoorraa ifaa jira.Kan Lammaas ta’ee gooftolii isaa hirriiba dhorkaa jirutu kana.kanaaf osoo ummanni Oromoo Yayyii ta’uu isaa isa beekuu gogaa holaa uffatee, ija haxaawwachaa nama qulqulluu, nama ummata Oromoof quuqame fakkaatee as bahe. Dubbiin garuu erga waraabeechi darbee sareen duttee sana taatee jirti.Hololli Lammaa Magarsaas ta’ee ergamtoota biroo akkuma “Kan dadhabi jedheen habjuun dhakaa guuraabula” jedhan san yoo ta’e malee gongumaa wayyaanee Galaana qabsoo Oromoorraa hanbisuu hin danda’u.Hololli maqaa jaarsolii biyyaa jedhee nagaa, tasgabbii, aadaa marii maaloo… maaloo jedhee waan akka jaarsummaa fi sossobaa fakkaatu tokko gaggeessus ummata Oromoo qabsoo isaa xumurarraan gahaa jiru biratti fudhatama argata jedhanii yaaduun of gowwoomsuudha. Oromoon dhiiga isaatiin balabala bilisummaarra gaheera. Isa hafes dhiiga isaan xumura akka itti godhu shakkiin hin jiru. Kan qabsoon isaa xumura argatu ammo qabsoon malee jaarsummaa, sobaa fi sossobaanii miti. Kanumarraa ka’uun Lammaa Magarsaas ta’e fakkaattoonni isaa qondaalonni OPDO kan gochuu qabanii fi yeroo ammaa kana irraa eegamu; Ergamtuu diinaa, ergamtuu gabroonfattuu murna wayyaanee ta’uu dhasanii qabsoo Oromoo, FXG finiinaa jirutti makamuudha. Lammii ofii waliin dhaabbachuudha. Wayyaanedhaan “ammana nu ergattee jirtaa sig gaha” jechuudha. Kan ummanni Oromoo yeroo kana irraa eegus kana malee ergamummaa, jaarsummaa fakkeessii, holola sobaa fi sossobaatii miti. Isaan maqaa manguddummaatiin ergamtoota ergmaa ta’aa jiranis kanuma hubachuu qabu,. Gabroonfattuu wayyaanee irratti irree isaanii gargalchuudha.Yoo kana dadhabdan daandiirraa goruudha. Lachuu diddaan ammoo kan ta’uu qabu fi gochuu qabnu FXG calqabne jabeessanee itti fufnee gooftoloota isaa wayyaanootuma waliin akka kosii, faltii loonii karaarraa haxoofnee daandii keenya, daandii Bilisummaa qulqulleessuudha!~


DHAAMSA LAMMUMMAATI.!

Yeroon ammaa oromoodhaaf yeroo kamuu caalaatti tulluu diinaa raafamtee buqqaate tana hallayyarraan darbuudhaaf humna guddaa yeroo nu barbaachiseedha. Humna woliin jiru facaasuufi saba bittanneessanii wolitti buusuu yaaluu mitii, Yeroo kanatti humni sabaa kan duraan sababa rakkoo gara garaatiin diina keessa tureyyuu roorroon sabarratti daangaa darbinaan saba wojjiin dhaabbatee diina raasaafi woreegamaa jira. Yeroo ammaa kanatti dhalli oromoo poolisii federaalaa keessa jiru diinatti gara galee ajjeesee du’aa jira. Kan agaazii keessa jiruufi iddoolee hunda keessa jiru hanga caffee oromiyaarraa kaasee hanga milishaalee gandaattuu ifaafi dhoksaattillee sabaaf dhaabbachuufi kan dadhabe ammoo keessatti akka booyaa jiru namuu ni beeka jedheen yaada. Yeroo kanatti dhugaa dubbachuudhaaf dhalli oromoo hundi hattaan hanga OPDO yeroo hunda arrabsaa turreettuu miidhaa diinni saba keenya fixuurraan gaye kanarraa ka’uudhaan kabaja, jaalalaafi tokkummaadhaan diina kuffisuu feesisee akka jiru beekuun hedduu barbaachisaa ta’ee jira.! Yaa lammiikoo naaf hubadhaa mee.! Kana hunda kan jechaa jiruufis sababa malee miti. Dubbii dhiheenya social media irratti deemaa jirtu tan shamarran oromoo dubbii dogongoraa kutaalee sabaa akka wolitti buusu osoo hin madaalin dubbatanii nama hedduu mufachiisan irraa ka’eeti. Shamarran keenna kanniiniin namni hedduun diinatu maalaqaan bitee nu diiguuf nutti erge yeroo jedhu argee jira. Ani garuu akkas natti fakkaachuu dide. Ana kan natti muldhate Diinumatu qabsaayaa fakkaatee shamarran kana kara keesaatiin kutaadhaan arrabsuudhaan dubbii hamtuu afaanii fuudhee itti gammadee miidiyaa ufii irratti gad dhiisee tokkummaa oromoo addaan diigaa jira jedheen amana. Tarii ammoo Hubannoo dhabuurraa yeroo namni hooggantoota qeequtti sammuu naannummaatiin yaaduudhaan hooggansa kutaa isaaniirraa dhalateef aaranii dubbii hin taane afaanii darban jedheen yaada. Yaa ilmaan sabaa:- Qeequmsa hooggantootaa ilaalchisee waan beekuu qabnu tokkotu nu jalaa hafe natti fakkaata. Yeroo kamuu taanaan namni ummata miliyoona meeqa dura deemu balleessu ni qeeqama. Tolchuus namni qeequ akka hin dhabamne beekuu qabna. Hoogansa ummata miliyoona 50 mitii kan afoosha gandaatuu qeequmsa jalaa hin bayu. Eega hoogganticha kan sabaati jedhamee ammoo namoonni gandummaan, foonummaan, yookiin jaalala duunfaa jala galanii irratti namaan loluun yaada sirrii miti. Inumaayyuu hoogganticha akka namni qeeqe sun irratti arrabsamnaan akka daranuu jibbuufi irraa fagaatu godhuu mala. FAKKEENYA 1 HAA FUDHANNU :- Baroota dhihoo kana keessatti namoota jaalatamoofi addunyaanis beektee badhaasa abbaa nagaa addunyaa (NOBLE PRICE) kenniteef kan ardiin afrikaa horatte keessaa NELSON MANDELAN isa tokkoodha. nelson mandela afrikaas ta’ee addunyaan nama biyya afrikaa kibbaa tana bilisoomseefi waan gaarii hedduu godhetti akka beeknu wol nu hin gaafachiisu. Ani garuu biyyattii afrikaa kibbaa tana keessa hanga jiraadhetti waan guddaa arge tokko isiniif hima. Mandeellama nuti bifa kanatti beeknu kana ummanni isaa yeroo qeequufi arrabsu yeroo hedduu arge yoo jedhe na amantuu laata? Na amanaa dhugaadhaa. Maal jedhanii qeequu? Yoo jettan ammoo:- Mandellaan qabsoo hadhooftuu nuti woggoota dhibba hedduu lammiilee afrikaa kibbaa lakkoofsaan hin beekkamne itti dhabne san maallaqaan gurgurateetiin gaaf bilisoomne osoo adii nurraa baasuu qabuu nu gurguratee bilisummaa gurraachi maqaa qofaa bilisoomee akka hiyyummaa keessatti ammas jiraatu nu goote tana nu dhaalchiseefi wontoota biroos hedduu jedhanii qeequ. Qeequus mirga akka qaban waan beekaniif garuu irratti wol hin dhaban. Kanaaf hooggansa yoo sabni qeeqe irrattti namatti duuluun yaada hamaafi fudhatama hin qabne jedheen amana. Yaa ilmaan sabaa.! Yeroo ummanni keenna du’ee reeffi awwaalcha dhabe kanatti, Yeroo ifa bayee diinni sanyii balleessuu nurratti labsee hulaarra dhaabbatee kan gad bahuuf olseenu hunda ajjeesaa jiru kanatti, Halkaniifi guyyaa hayyuufi barataan oromoo marti dhumaatii ummataa dhagahuurraan kan ka’e jiruu mataasaa wollaalee hirriibaafi nyaatallee dadhabee jiruu jibbisiistuu jiraatu kanatti, Mala keessaa baanuuniifi akkamitti akka reeffa saba keennaa awwaalannuufi diina kana ufirraa buufna dubbiin jettuyyuu dubbii irraa haasayuudhaaf yeroon halkanii guyyaa nama barbaachisuudha. Akkamiin ammoo kana hunda dagannee mufii xixiqqoofi jette jettee oofuudhaaf miidiyaa irratti akka videodhaan olollu tilmaamuun hedduu tokko natti ulfaate yaa saba kiyya dhugaa rabbii. Dogangora shamarran keennaafi namoonni hedduun dubbatan irrallee dhugumatti kan na mufachiise hooggantoonniifi namoonni maqaa isaaniitiin shamarraniifi namoonni ittiin wolitti duulan kunniin gadi bahanii maqaa kiyyaa kan wolitti buutan anas ta’ee qabsoof kan fayyaddan waan hin taaneef dubbii kana dhaabuu qabdu jedhanii dubbachuu dhabuu isaaniiti. Waan hundaafuu yaa lammii koo dhiigaafi dhugaa ummata keennaa akkasumas cubbuu keessa jirruufi lafee woreegamtoota keennaa laaluudhaan jechootaafi gochoota kutaa tuqu, Amantii tuquufi tokkummaa keenna diigu hundarraa rabbi sodaannee akka uf eegnuufi diinas ufirraa eegaa wolis gorfachaa woliin aduu bilisummaa arguu keessatti haa cimnee hojjannu jechaatiin barruu kiyya kan xumura. Barruu kana keessatti osoo hin beekin namni mufachiisuu malu yoo jiraate dhiifama guddaa gaafadha. Horaa bulaa. Isin jaaladha lammiikoo. Isinirraa dhalachuu kiyyaanis hedduu boona. Waaqa oromoo na godhee isin irraa na uumeefis galata guddaa galchuun barbaada. Galata kee yaa rabbi.! HAQA QABNAA NI MOONA.! OROMIYAAN DHIIGA ILMAAN ISHIITIIN NI BILISOOMTI.! INJIFANNOON UMMATA OROMOOTIIF. ⏩⏩barreessaan Kamaal Aloo to.


Yaa’ii Hoggantoota Oromoo Atlaantaa Ilaalchisee..

Gara: Professor Ezqi’eal Gabissa Kettering University Jawaar Mohamed Direktara OMN Guyyaa: Akeeka Xalayaa Xalayaa tana gama keessaan akka barreessinu kan nu kakaase Yaa’ii Hoogganoota Oromoo Atlanta Waggaa 1ffaa Mormii Oromiyaa sababeeffachuun godhamu yaaddoo waan nutti dhagahame ibsachuufi. Yaa’ii kana qopheessuuf tattaaffiin isin gootaniif bakka guddaa qabna. Yaada Yaa’iin Hoogannotaa saba keenyaaf mul’ata fuula duraa maddisiisa jedhu nutis isin waliin qoodanna. Yaadni kun kan hawwii guddaan guutamee fi Projektii sabaa bakka guddaa fi fagoo dhaqqabu waan ta’eef jalqaba isaa qajeeluu qaba. Haa tahu malee gama keenyaan akkaataa fi adeemsi yaa’iin kun itti karoofame yaaddoo nutti uumee jira. Nuti kanneen xalayaa kana mallatteessine Yaa’iin guddaa kana karoorsuu fi akkaataa itti gaggeeffamu irrattis mariin gahaan hin godhame yaaddoo jedhu qaba. Akkaataan yaa’iin guddaan kun itti gaggeeffamu, namootaa fi yaada bal’aaf carraa uumuu fi adeemsi Yaa’ii amanamaa tahuun qabsoo Oromoo keessatti bakka ol’aanaa qabaata. Keeyyatoota itti aanan keessatti yaaddoo qabnuu fi yaaddoollee nutti mul’ateef furmaata waan jennus akeekuu yaalla. Yaaddoo Adeemsa Irratti Qabnu: Yeroo waan sabaa hangana ulfaataa tahe irratti bobbaanu amanamummaan adeemsa (akkaataa yaadni kun itti jalqabamee fi hojiitti hiikuuf yaalame) akkuma itti bahaa bakka guddaa qabaachuu qaba. Adeemsi kun namoota hunda keessummeessuun, mariin godhamuu fi qaamota dhimmi ilaalu (stake holders) hundi yaada bu’uraa maddisiisuu fi karoorsuu keessatti yoo qooda fudhatan itti baani isaa bu’aa qabeessa taha, adeemsi mariin hin taane, nama hunda hin hirmaachifnee fi itti gaafatama (accountability) hin qabne gufatuu danda’a. Akka nuti hubannutti qaamotni Oromoo dhimmi kun isaan ilaaluu fi hawaasni Oromoo bal’aan yaada kana burqisiisuu fi karoorsu irratti qooda gahaa hin fudhanne. Haalli barruun Yaada Rimee(Concept Note) itti qophaa’e qulqullinaa (transparency) fi sirna dimokraataawaa tahe kan hordofee gaaffii jedhu nutti bulche. Haala addaa tahe keessatti waan hedduu obsa nama fixachiisuu fi adeemsa dimkraataawaa xaxaa tahe hordofuu dhiisuun furmaata ariifachiisaa argamsiisuuf yaaluun waanuma nama kajeelchisu. Haa tahu malee murtii Siyaasaa olaanaa fuul- duree ummata keenyaaf murteessaa tahe, akaakuu (content), safuu fi aadaa sirna jaarmayaa ummata keenya taligu karaa qaxxaamuraan bira gahuun hin danda’amu. Mariin fuul-duree ummata keenyaa irratti godhamu bakka ol’aanaa kan qabu waan taheef akkaataan itti ilaalamus salphaa tahuu hin qabu. Haala biyyaa ariitiin jijjiiramaa jira waliin of-jijjiiruuf fedhii jiru sirritti hubanna. Haa ta’u malee dokumentii qophaa’e irratti kanneen dhimmi ilaalu akka yeroo gahaa argatanii qayyabatii fi sadarkaa gad- aanu (grass root) irraa kaasee mariif yeroo gahaan akka jiraatu mirkaneessuu qabna. Ariitiin waan maddisiisuuf jecha adeemsa fi tartiiba hojiin kun gaafatu hordofuu dhabuun adeemsa kana fudhatama dhabsiisa, fedhii (dantaa) ummata keenya hundaa gaaga’uu danda’a. Projaktiin (Yaa’ii Hooggannota oromoo) osoo hin jalqabamin kan namni harkatti wal- qabu ykn irratti wal-dura dhaabbatu yoo ta’e, bu’aa isaa irra gaaga’ama inni dhaqqabsiisutu heddummaata. Haalli kun tokkummaa fi gurmaa’umsa ummata keenyaa gaaga’a; amanta ummatni adeemsa irratti qabu sharafa, hoogganoota isaa akka hin abdanne taasisa. Akka hubannetti qaamni Oromoo biraa Gumii Hawaasota Oromoo utubuuf tattaaffii irra jira. Rakkoo tokkoof furmaata barbaaduuf yeroma tokkotti Yaa’ii lama gaggeessuun qabsoo amma gadhamaa jirtuu fi Itoophiyaa kufatii ADWUI booda argamtu hoogganuuf dandeettii ummatni Oromoo qabu irratti mallattoo (signal) hin taane firootaa fi diinota keenyattis erga. Haalli akkanaa adeemsaa fi itti bah’iinsa hawamus gaaga’a. Warra Gumii qopheessaa jiran waliin wal-hubannoo uumuuf waan danda’amu hunda gootan jedhanii amanuun nama rakkisa. Yaaddoo Qabiyyee Irratti Qabnu: Qabiyyee barruu Yaada Rimee (Concept Note) keessaa jiru ilaalchisee Oromoo keessa yaadni bal’aan (adda addaa) akka jiru hubannoo keessa galchuun barbaachisaa dha. Yaadni bal’aan hawaasa keenya keessatti mul’atu bakka bu’oota qaamota ummata keenya keessaa dhufaniin murteeffamuu qaba jennee amanna. Jechootni Dokumantii keessatti calaqqisanis hariiroo ummatoota adda addaa waliin qabnuu fi hafuura waliif tumsuu ummatattota gidduu jiru kan booressu tahuu hin qabu. Irra jireessi ummata Itoophiyaa fi alagootni Itoophiyaa deeggaran waan Oromoon hojjatu dhiheenyaan hordofu. Kanaaf yeroo hunda namoota nu dhageeffatan ilaalcha keessa galfachuu fi waan nuti hojjannu irraa wal-hubannota dhabuu uumamuu malus tilmaamuun barbaachisaa dha. Chartara fuul-duree keenya irratti bakka guddaa qabaatu kana bal’inaa fi bilchinaan ilaaluuf torbaan afur gahaa miti yaaddoo jedhu qabna. Sababoota olitti tuqaman irratti hundaa’uudhaan Projaktiin kun karaa hundaanuu qajeelaa fi fudhatama qaba jennee bira dhaabbachuun nu dhiba. Yaada Furmaataa Yaa’iin Atlaantaa keessa deebi’uun itti yaaduu fi karoorsuuf sababa guddaatu jira. Jalqaba yaadni bal’aan Yaada Rime (Concept Note) irratti kaahame irraa akka hubannetti fi itti bahiinsi tilmaamame walgahii tokko irratti waan dhumatuu miti. Kanaaf Yaa’iin lama akka tahu akka yaada furmaataatti dhiheessina. Innis Yaa’ii Atlaantaa (Atlanta Convention) fi Yaa’ii Oromoo Guddaa (The Grand Oromoo Convention) taha. a. Yaa’ii Atlantaa: akkuma yaadametti tahee garuu waan ariifachiisaa tahan qofaa fi Yaa’ii Guddaa (Grnada Oromoo Convention) aanjessuu irratti kan xiyyaafatu taha. • Humnaa fi Qabeenya Oromo Mataa Walitti Qabuu, Gargaarsa Namoomaa fi Yaadanno. Yeroo ammaa kana rakkoon gargaarsa namoomaa fi fayyaa (medical needs) hedduu barbaachisaa tahee mul’ata. Yaa’iin Atlaantaa Hamilee guddaa ummatni keenya agarsiisaa jiru kana rakkina afachiisaa yeroo hin kennineef furmaata barbaaduu fi haala biyya keessatti ariitiin jijjiiramu waliin deemu akka danda’amuuf of qopheessuu irratti akka xiyyaafatu gochuun barbaachisaa dha. Yaa’iin waggaa tokkoffaa Fincila dhaloota (generation) keessatti al tokko qofa tahu sababa godhachuun gaggeeffamu wareegama ummatni keenya baase kabajuu fi yaadachuu irratti xiyyeeffachuun mala. Xiyyeeffannoon qabeenya (resources) maddisiisuu fi gargaarsa namoomaa ummata keenya dhaqqabsiisuu irratti taasisfamu, qabeenya barbaachisu walitti fiduu fi ummanti Oromoo biyya alaa jiru ummata biyya keessatti yeroo ammaa rakkoo addaa keessa jiru akka dhaqqaban karaa bana. • Tokkummaa Dhugaa Jaarmayota Oromoo Giddutti argamsiisuu. Hafuura nagayaa fi tokkummaa jaarmayota Oromoo giddutti argamsiisuun akkaan barbaachisa. Haala akkanaa uumuun hamilee ummata keenya biyya keessa jiruu akka malee ol kaasa. Dubbiin kun haala xiyyeeffanna guddaa barbaaduu fi hatattamaa akka tahetti ilaalamuu qaba jennee amanna. Yaa’iin Atlaantaatti godhamu Jaarmayoota Oromoo irratti dhiibbaa guddaa gochuuf waltajjii gaarii taha. • Akeeka, Guyyaa fi bakka Yaa’ii Oromoo Guddaa (The Grand Oromo Convention) Murteessuu: Harka duubatiin hojii hedduu hojjatuu fi marii hedduu gaggeessuu feesisa. Yaadota dhihaatan irra deebi’anii wayyeessuu fi ummata gahanii bal’inaan akkasumas bifa xaliilomina gahaa qabuun bu’ootatiin ummataa akka irratti mari’atu taasifamuu qaba. Yaadni kun akka milkaa’u Yaa’iin Atlaantaa Koree Yaa’ii Oromoo Guddichaa taligu fi qabxiilee irratti xiyyeeffannoon barbaachisu maddisiisuu uuma. Yaa’iin Atlaantaa barbaachisummaa Gummii Hawaasota Oromoo fi yaadotta adda addaa wal-dorgoman hunda ilaala.Namoota Dokumantii barreessan akeeka, yeroo hojii isaaniis murteessa. Akka yaada keenyaatti waan armaa olitti tuqaman goonee argamuun ummata keenya fi firoota keenya irraa deeggarsa guddaa argamsiisa. Walitti bu’iinsa yaadota hanqisee fi adeemsa keenya seera qabeessaa fi dimokraatawaa akka tahu gargaara. • Cunfatti Yaa’iin Atlaantatti tahu akka gaariitti yoo gaggeeffame qabsoo Saba Oromoo fuula dura tarkaanfachiisuu irratti qooda guddaa qabaata: Hoogganoota, Activistootaa fi hayyoota keenya gidduutti tokkummaa argamsiisuuf karaa bana, akka ogummaan, dandeettii fi qabeenya walitti kuufamuu fi bakka barbaachisu irra oolu karaa saaqa. B. Yaa’ii Oromoo Guddicha (Grand Oromo Convention): Yaa’iin guddaan yaadota bal’aa Yaada Rimee “Concept Note” jalatti tarrifamanii, keessattuu yaadota gurguddaa lameen fi dirqama Yaa’ii Atlaantaa irra maddaniif furmaata barbaada. Kun ta’ee argamuun nu fi qaamotni dubbiin ilaalu hundi hiree Dokumantii kana bal’inaan qayyabachuu fi Itoophiyaa ADWUI booda dhalachuu maltuuf mul’ata fedhii hundaa calqqisu akka maxxanfannu nu gargaara. Yaa’iin kun akka milkaa’u, irra deebinee yaada burqisiisuu, adeemsa roga qabsiisuu fi Yaa’iin kun akka milkaa’u qooda keenya gumaachuu akka dandeennu hireen yoo jiraate hedduu itti gammadna. Ammas irra deebinee yaada Yaa’ii Hoogganoota Oromoo qopheessuu keessaniif galatooma jechuu barbaadna. Yaaddoo nuti dhiheessinee fi yaadota akka furmaataa nuti lafa keenne ilaalcha keessa galchuun qabxiilee Yaada Rimee “Concept Note” keessatti tuqaman akkasumas caasaa fi ijaarsa Yaa’ii akka wayyeessitan abdii guddaa qabna. Adeemsi qulqulluu fi dimokraatawaa tahe, wal-marii qaamota dubbiin ilaaltuu irratti hundaa’ee yoo taasifame rakkoo hunda irra aanuu ni danda’ama amantii jedhu qabna. Xumura. Xalayaa kana akka laayyootti hin mallatteessine, haalli addaa ummatni keenya keessa jirutu nu dirqe. Mallatteessitoota 1. Awol Kassim Alo 2. Dr. Ayela Galan 3. Leta Bayissa 4. Geresu Tufa 5. Mohammed Ademo 6. Girma Kenea 7. Edao Dawano 8. Hallelujah Lulie 9. Fatuma Badhasso 10. Dhaqqabaa Hawaas 11. Hashim Adam Professor Ezekeil Gebissa Kettering University Mr. Jawar Mohammed Executive Director of OMN 15 October 2016 Statement of purpose We write to express our concern about your recent announcement regarding the “Oromo Leadership Summit” due to take place in Atlanta, Georgia on the occasion of the First Anniversary of the Oromo Protests. We appreciate and value your endeavors to convene this Summit. We share your view that this Summit will set out a vision for the future of the Oromo nation. This is an ambitious and far-reaching national project and we believe that we need to ‘get it right’. In that regard, we are particularly concerned about the procedural issues in planning to convene the Atlanta Convention. The signatories to this letter have come to learn that enough consultation has not taken place in initiating and planning to convene such a vital Summit. The ways in which a Summit of this significance is convened, the integrity of its process and its potential to be adequately representative are of critical importance to the Oromo struggle and the future of Oromo people. In what follows, we will set out our concerns in detail and suggest possible steps that can be taken to address them. Concerns about the process When dealing with a vital national agenda such as this, the integrity of the process matters as much as the outcome. A representative, consultative, and inclusive process that allows key stakeholders to participate in defining and developing the agenda can bolster the outcome whereas a process that is not adequately consultative, representative, and accountable would certainly undermine it. To our knowledge, many stakeholders and the wider Oromo Community around the world have not been consulted as stakeholders in the planning of this enormous national undertaking. This raises questions regarding the extent to which the process followed in preparing the ‘concept note’ is democratic and transparent. We believe a democratic and transparent approach is befitting of a major national project. 2 We are in highly unusual and uncharted terrains and we understand the temptations for expediency and to dispense with what would surely be a painfully frustrating and complex democratic exercise. However, there cannot be a short-cut when it comes to major political decisions that will influence, even determine, the form and content of norms, institutions and values that will govern our future. This is an enormous undertaking. It needs to be treated with the seriousness it deserves. We recognize the desire to keep up with fast-changing events on the ground. But we must ensure that at least key stakeholders have enough time to weigh in on the proposed documents and that there are sufficient consultations at the grassroots level. Expediency at the expense of procedural integrity will undercut the legitimacy of the project; when it seems foreseeably effective, it carries the germs of new, perhaps even more ominous threats to the collective interests of our people. We are concerned that a project that is so contested at this early stage in the process will likely do more harm than good. We are worried that it will cause tremendous damage to the unity and cohesion of our communities and will further erode public trust and confidence in its leaders. We also note with great concern that another group of Oromos are already planning to organize their own independent summit. Staging two competing summits to consider, discuss and settle the same problem sends the wrong signal to our friends and foes about the Oromo people’s ability to lead the current struggle and the post-EPRDF Ethiopia. Indeed, this will represent a mortal threat to the process and the outcome. There are no reasonable grounds to believe that you — as the sponsors of the Summit— have done all you can to exhaust every available opportunity to reach an amicable settlement with the latter group. Concerns about the substance of the document: We recognize that there are diverse views within the Oromo people as far as the substance of the document is concerned. We believe that this is an issue that needs to be decided by a representative convention. However, we feel that some of the language in the document should be reformulated to avoid alienating key allies and endangering the uncommon expressions of solidarity with the various nations and nationalities. It goes without saying that many Ethiopians and Ethiopia’s foreign backers are looking closely at what Oromos do. It is important that we are always mindful of our audience and anticipate the potential for misunderstanding. We are concerned that four weeks are not enough to craft potentially consequential documents such as the charter envisaged in your release with the seriousness and thoughtfulness it so deserves. 3 For all the above reasons, we find the proposed project morally and politically indefensible. We find it very difficult to get behind this project in its current form. Our suggestion for the way forward There are compelling reasons to rethink and reframe the Georgia convention. To begin with, the broad issues raised and outcomes listed in the ‘concept note’ are unlikely to be addressed in just one gathering. For this reason, we propose two separate conventions: The Georgia Convention and “the Grand Oromo Convention.” a) The Georgia convention: as planned but confined to the urgent needs of the hour and the Grand Oromo Convention: § Resource mobilization, humanitarian response and commemoration. There are pressing humanitarian and medical needs. Hence, it is extremely important to anchor the motivation for the convention on the necessity to tackle the challenges of NOW and on ways to build capacity to keep pace with the fast changing events in Oromia. It’s befitting of an event held on the first year anniversary of a once in a generation protest movement to be devoted to honoring the memories and sacrifices of our martyrs. A focus on resource mobilization and humanitarian response will help identify available resources — material and otherwise — and allow the diaspora communities to reach out to our people at a time of their greatest need. § Forge a genuine alliance among Oromo political organizations. Harmony and unity among Oromo Political organizations is desperately needed. It will provide a tremendous morale boost to the movement in Oromia. We believe this matter should be treated with a sense of urgency. The Georgia convention provides a great opportunity to apply maximum pressure on all Oromo political organizations. § Set the goals, date, venue and the agenda for a follow-up Grand Oromo Convention. A great deal of background work and deliberation is needed. Ideas need to be formulated, circulated, and thoroughly discussed in a consultative, transparent, representative, and accountable process. Toward this end, the Georgia convention will elect steering committees responsible for overseeing the overall delivery of the Grand Oromo Convention and set priorities and sequence activities necessary to achieve the objective. It will consider the need for the proposed Gumii Council and all other 4 competing proposals. It will identify individuals who will draft the necessary documents and set their terms of reference. We believe this will ensure public ownership of the process and a broad-based support both within the Oromo communities and our allies. We believe this will help democratize the process, avoid the risk of competing events, and confer legitimacy on the outcome. • In summary, the Georgia Convention, if managed well, will have a transformative impact on the struggle of the Oromo People. It will create opportunities for Oromo leaders, academics and activists to come together and set out guiding principles and an organizational infrastructure through which resources – material, expertise, financial, personnel, and etc. – are mobilized and channeled to specific targets in a coordinated manner. b) The Grand Oromo Convention: This will tackle the broader issues outlined in the concept note, specifically the two foundational documents envisaged in your “concept note” and other activities mandated by the Georgia Convention. This will allow us and other stakeholders an opportunity to weigh in on these foundational documents and forge an all-inclusive Oromo vision for post-EPRDF Ethiopia. We would appreciate the opportunity to help rethink and reframe the approach and possible outcomes of this convention. Once again we would like to express our appreciation for your conception of this timely “Oromo Leadership Convention” and your endeavor to organize the event. We sincerely hope that you take our concerns and suggestions seriously and make appropriate modifications to the contents of the Concept Note, as well as the structure of the convention and the process of its organization. We believe a democratic and transparent process based on consultations of stakeholders will withstand the test of time. Conclusion We do not sign this letter lightly but we feel we are in an extraordinary situation. Signatories: 1. Awol Kassim Allo 2. Dr. Ayala Gelan 3. Leta Bayissa 5 4. Geresu Tufa 5. Mohammed Ademo 6. Girma Kenea 7. Siinqee Waasho 8. Edao Dawano 9. Hallelujah Lulie 10. Fatuma Badhasso 11. Dhaqaba Hawas 12. Hashim Adem


Waliif galan alaa galan.

Tesfaye Daba Kumsaatiin 24.10.2016 Maree walii gala dhaabbilee siyaasaa Oromoo fi ummata Oromoo waliigala Fulbaan 22 hanga 23 qindeessummaa ogeessota seeraa Oromoo fi activistoota Oromoon qophaa ta’uun isaa ni yaadatama. Mareen akkasii haalaa akkasiin yaalamuun kan eegalaa akka ta’etti jajjabeeffamuu qaba. Dhimma oromoo irratti Oromoon qusii tokko malee waliin mari’achuu fi wal hubannoo qabaachuun qabsoo oromoon itti jiru keessatti guddina tokko akka ta’e namuu hubatuun barbaachisaa dha. Haallen akkasii qopheessuu fi qindeessuun dandeettii bifa hedduu humna namaa, dinagdee, bakkaa, yeroo fi ogummaa kan gaafatu ta’uu isaa ifaa dha. Qophiiwwan akkasii yennaa qophaawan itti ba’a isaa ijoo gaarii fi barbaadamuun xumurachuunis kan inni hundaawu qabxiiwwan kana irratti rarra’uun akka ta’e kan namuu irratti waliigalu ta’a. Mana tokko ijaaruuf namuu yaada irraa eegala. Mana attamii akka ijaarrachuu barbaadu yaadaan lafa keewwata. Hawwii yaada isaan kanaan kan wal gitu humna dinagdee isaa qopheeffachuu itti aansa. Iddoo isaa filachuun yeroo isaa murteessa. Mi’a ykn qodaawwan ijaarsa kanaaf isa barbaachisan bakka hawwe sanatti buufachuu eegaluun lafa irratti bu’ura isaa eegala. Egaa ejaarsi waa maraa tartiiban kana guuttachuun akkuma eegalu hundaa; walga’iin UK irratti ta’e kunis haalawwan kana guutatuun kan akeekame akka ta’en amana. Yaada gaarii ilaalcha fagoo kan qabaatu akka ta’e tilmaamuun eegala kana jajjabeessuu fi yaada ijaaroo ta’an itti gumaachuun dirqama nama haqa barbaadu kamuu ta’uu yoon hubadhu fedha yaada ijaaroo ta’an fudhachuu bu’ureessitoota kanaa fi kanneen waan kanatti qooda fudhatan hundaa ta’u akka qabus murteessaa dha. Yaadawwaan ijaaroo jedhaman ciminaa fi laafina kanneen kaasanii fi akkasumas yaada haaraa ida’uu kana akeekan kanneen of keessatti haammata’u ta’uu akka malanii fi kan hin daangeffamne ta’uun hubatamuu qabu. Dhugaa kana yoo akkasiin waliif fudhachuun danda’ame; walga’ii ta’e irratti hanqinoota ykn qaama laafoo guyyaa kana mul’atan irraa eegaluun dura cimina isaa galateeffachuun haa eegalu. Haalaa fi bifa kamiinuu wanti akkasii mul’achuun kan eegalaa ta’uun isaa jabina. Yaada akkasii uummataniin haala akkasiin as b’uun guddina. Eegala elaa fi elaameen wal dhageeffachuu, yaadaa fi ilaalcha adda addaa qabaatus Oromoon qaamaan wal biratti argamuun akeeka isaa wal biratti walitti himatuu fi ifatti saba isaatti foddaa argameen diinattis firattis himatuu. Kootu caalaa fi kootu caalaan ala wal dhageeffachuun eegala bareedaa fi guddina. Yaada eegala kana bifaa fi ayinaan gabbisuun daran babal’isuun itti fufaan gochuun firii gaarii tokko arguutti akka nama dandeessisu akeekuun nama hin dhibu. Egaa akka yaadaatti ka’umsi kun eegala qajeelaa fi barbaachisaa ta’uu edda hubannee hanqina ykn laafina guyyaa kana turan irratti waa jechuun barbaachisaa dha. Dhimma kana Oromoonni eegalan walga’ii kanaaf yeroo fi bakki isaan filatans gaarii ta’ee osoo jiruu yerootti akka akeekametti dhimmaa itti ba’uu dhabuun hanqina fooyya’uu qabu keessa tokko dha. Mana ijaaruu yoo eegalan yeroon murteessa dha. Yoo yerootti dhimma hin baane, ykn roobatu dhufuun diigaa, ykn dhihatu seenuun addaan kuta. Kanaaf yeroon daangeffamanii dhimmaa ba’uun murteessoo turan. Inni lamataa xumura maree sun walitti qabamee cuunfamee gargar galama ture. Kun hanqina mul’ate keessa isa guddaa fi dogoggora qindeessitootaa ture. Akkuman fakkeenya koo manaan eegale mana ijaaruu eegalanii qinaaxii ykn sem’oo yoo hin gudunfin irraa galan, bor yoo itti deebi’an ykn roobatu seenee bishaan ciisee hojii dabalataa nama gaafata; ykn lolaatu guutee hundee mancaasa. Kanaafuu walga’ii ta’e sana irratti cufa ykn xumura isaa irratti itti ba’a walt’iinsa maree ykn cuunfaa maree sanaa waliif ifa godhuun gudunfuun dirqama ture. Kun osoo hin ta’in nagaan galaa jedhamee adda deemuun dogoggoraa fi hir’ina mul’ate dha. Nami qaamaa fi qalbiin faana bu’aa ture kamuu itti ba’a isaa osoo homaa tokko hin jedhin yoo xumuramu maal akka ta’ee roga itti galuun ifa ture. Oromoon maal akka barbaadu waan mana keessaa calaqisaa turee fi bakka bu’oota jaarmolee siyaasaa achi irratti argaman keessaa irra wayyan ykn dhibban irraa 90 ol walabummaa Oromiyaaf akka qabsaawan jala harriiqanii dubbachuun mirkana mul’ate dha. Kun ifaa fi fifatti diinattis firattis Oromoon maaf akka qabsaawu kan agarsiisee fi kanneen faallaa kaayyoo sabaan ala deemuu yaalaniif akeekkachiisa gaarii walga’ii kana irraa hubatame akka ture hubatuun, gaaffiin Oromoo Oromiyaa Walaba taate ijaaruu ta’uu namuu beekuun ijjennaa sirrii fi sirnaa ta’e akka qabaatu gochuun qooda guddaa dha. Walga’iin itti aanu jaarmota Oromoo kamuu alatti hafan jedhaman haammachuun caalaatti haala qindaa’aa fi miija’aa, xumura marii booda waliigaltee irra ga’ame hoggusuma ibsa ijjennoo dhageessisiifatee kan ta’u akka ta’u irratti hojjechuun qindaawuu akka ta’uu qabu dha. Galatoomaa. Tasfaye Daba Kumsa.


Mana Hidhaa Qilnixxoo fi Mana Hidhaa Impayeera Itoophiyaa.

Onkolooleessa 28, 2016 – QEERROO NEWS: Qeerroo_News , #FDG –.::::::::::::::;::::::::::::::::::::::: Damee Boruu Qeerroo irraa Irraa Namootni tokko tokko damaqinsaa fi hubannaa gad fagaate dhabuu irraa kan ka’e dhiphuu fi jireenyi salphinaa kan saba Oromoo itti dhufe waggaa diigdamii shanii as qofa itti fakkaata. Keessatti dhaloota qubee warri jennu kun dhalatanii kan dhidhiitamaa fi tumamaa guddatan Mootummaa TPLF jalatti waan taheef Mootummaa TPLF wajjin diddaan qaban kan hiikamuu fi araaramuu danda’u miti. Karaa biraa diddaan sabni isaanii Mootumaa Impayeera Itoopiyaa wajjin waggaa dhibaa fi shantumaa ol qabu kan hiikamuu fi araaramuu danda’u akka hin taane isaan hubachiisuun dirqama warra beeknu akka tahe hubachuu qabna. Bara Mootummaan Habshaa tokko kufuuf ka’u akkaata itti mootummaa haaraa Impayeera Itoophiyaa tiksu haaroomu irratti namootni qaamaan Oromoo tahan gahaa guddaa qabachuu isaanii seenaatu raga baha. Har’a illee dhiiga ilmaan Oromoo akka bishaanii dhagalaasaa uummatni bal’aan Oromoo bilisa bahuuf dararamaa jiru irra tarkaanfatanii bu’aa lubbuu isaaniif argachuuf uummata Oromoo hidhaa Impayeera Itoopiyaa jalatti hambisuu wixxifachaa jiran arguun kan nama ajaa’ibu miti. Kan nama ajaa’ibuu qabu uummatni Oromoo akkasi dammaqee, mirga isaa fi dhima isaa hubatee ka’e yoo ayyaan-ilaallatota kanaaf gowwome mana hidhaa Impaayeera Itoophiyaa jalatti hafe dha. Gaafi sana hadheessamuu qabu Uummtni Oromoo humna TPLF cabsuu yoo qabaate harcaatuu Mootummaa Habshaa fi gantuu saba Oromoo cabsee abbaa biyyumaa isaa mirkaneefachuuf dirqama sabummaa qaba. Galami qabsoo godhamaa jiruu sadarkaa ol’aanatti abbaa biyyumaa irratti xiyyeefachuu irraa eegama. Mee gara mataa duree koon deebi’a. Impayeerri Itoopiyaa uummata bal’aa Oromoof akkuma mana hidhaa Qilnixxoo ti. Uummatni Oromoo mirga isaa sarbamee , seeraa fi heera malee, samamaa, ajjeefamaa, dhiitamaa akka gad aantutti ilaalamaa waggaa dhibaa fi shantamaa ol fedhii isa ala mana hidhaa kana keessa jiraate Har’a immoo ibidaannis gubbachaa jiraachaa jira. Garatti keessaa baqatee bahuu hin qabu. Mootonni Habashaa yoo darbiin itti wal furan iyyuu kaayyoon isaanii tokkicha. Yoo danda’an sanyii uummata Oromoo lafa irraa duguganii balleessuu dha. Yoo dadhaban immoo akka mana hidhaa kana keessaa hin bane cancala itti jabeessanii maruu. Mana hidhaa Impayeera Itoopiyaa keessa uummata Oromoo maratu jirata. Baayyina isaa kana irraa kan ka’e guyyaa guyyaan suuta suuta gubatus, ajjefamus, biyyaa arhatamus irraa hafee as gaheera. Mana hidhaa Qilnixxoo ilmaan Oromoo haqa saba isaanii ni dhaabbatu jedhee diinni hubatu funaamanii bakka itti ukkamamanii keessaa tokko. Mirga fi haqa akka ilma namatti qaban diinni kun isaan irraa sarbee jira. Irbaata gahaa fi nagaa dowwachuudhaan akka fayyaa isaanii dhibamu godha. Mana hidhaa keessatti gergoon, hinjiraanii fi tafkiin wal horee akka hirba isaan dhorkuu fi akka dhukkuba adda addaan dhuman isaan gochaa jira. Kunuu xinnaatee yaroo barbaaduu tokko tokkoon gad fudhee waxxala. Namootni yartuun ilmaan saba isaanii biratti kabajaa guddaa qaban reebichaan salphisu. Yaroo itti ilmi nama du’a hawwatu keessa akka jiran wal nama hin gaafachiisu. Mootummaan TPLF mana hidhaa gubuu akka meeshaa waraanaa itti dhima bahaa jira. Akka namonin dhima mootumaa kana keessa isaa beekaan jedhanitti waan lamaaf. Inni duraa namoota hidhaa keessa jiran yaroo seeraa fi heera malee ajjeessuu barbaadan mana hidhaatti ibida ka’u. Yookan ibodatu ajjeessa yoo ibida baqatanii bahan immoo rasaasan akka’u. Kana waan biyyi lafaa ijaan argeef waan ragaa nama barbaachisu hin qabu. Inni lamaffaa mana hidhaa gubachuu sababa gochuudhaan namoota barbaadan ajjeessanii yaroo maatiin dubbisuu dhufuu bakka biraatti jijjiramanii jiru jedhu. Bakka itti jijjiraman immoo maatiin gaaffachuu mirga hin qabu.Isaanis hin himaniif. Maatiin mana hidhaa irra deemanii yaroo dadhaban ni dhiisu. Maatiin jaalallee isaaf boo’ee illee garaa kutachuu iyyuu hin danda’u. Waan baayyee sammuun keenya fudhachuu dadhabe hammeenya Mootummaan TPLF uummata Oromoo irratti hojjetaa jiru miti. Yaroo hundaa mootummaan uummata humnaan bushu, uummata doorsisuuf ni yaala. Garuu warri hammeenya kana fakkaatu hojjetan dhugaan dhala nam irraa dhalatan immoo dhagaa gammoojii Tigray keessaa bahaan? Haadhaa fi Abbaa ni qabuu? Obboleessaa fi Obboleettii ni qabuu? Kun yoo hafe namuma jalatanii fi isaan jalatan jiraa? Utuu kan isaanii akkasi jalaa ajjeefamanii gaddi isaanitti dhagama laataa? Warri kun waan dhala nama irraa dhalatan tasa hin fakkatan. Warra kana maalummaa isaanii himuun nama rakkisa. Warri kun bineesa irraa iyyuu achi fagoo jiru. Waan warri kun gochaa jiran dhaguu fi arguun nama sukkaneessa. Mootummaan hunduu ni darba, kan hin dabarree seenaa fi uummata. Mootummaan Hitlerii fi Mosolonii biyya lafaa bituuf humna qabna jedhanii warra yaadanii iyyuu kufeera. Mootummaa TPLF kadhaa fi sobaan guyyaa dheerefatuu miti. Garuu seenaa maal fakkaatu uummata keessaa dhalataniif dabarsanii darbuu barbaadu? Gubanii fi ajjeessanii akka kan lubbuun jiru illee hin waldhaanamne gochuu fi reefa maatii dhowwachuun waan takkaa biyya lafaa irratti argamees, tahees hin beekne dha. Ilmaan Ormoo warra har’a nuyi maqaa isaanii illee hin beekne mana hidhaa kana keessatti wareegaman, kan guyaa guyyaan karaa irratti fi dhagala keessatti ajjeefaman gootota keenya. Xinnaa fi guddaa Oromoo bilisummaa saba isaaf wareegaman seenaan saba Oromoo boqqonna duraa irra isaan kewwata. Yaroo baayyee goonti Oromoo yaadatamanii fi farfaman erga wareegamanii booda. Seenaan qabsoo uummataa gootoaa haara takkaa hin yaadamne ni uummata. Fayisaa Lellisaa figitii maraatonii irratti itti dadhabee, itti dafqee yaroo injifannaa fi badhaasa dhunfaa isaa argachuu qaqqabe saba isaaf dabrsee kenne. Lubbuu isaa dabrsee kennuu irraa adda miti. Yaroo gabaabduu sana keessatti biyyi lafaa uummatni Oromoo eenyu akka tahe maqaa isaaf adda baasee hubate. Qabsoo ummata Oromoof illee fira hedduu hore.Ummtni isaas bakka jiru maraa kabajaa fi galata guddaan isa simata. Maqaa Fayisaan durbi ni weedifti goonni ni geerara. Artistonni Oromoos yaroo gababa kana keessatti sirba gootummaa isaaf baasaniif jiru. Kan saba Oromoof of keennee wajjin dhaabbate akkasi faarsamuu qaba. Kan lammii isaa gannee diinaaf dabarsee kenne immoo abaramuun karaa dha. Biyya ala kana keeassatti waan deemaa jiru fedhii numummaa irratti hirkatee deema malee kan fedhii subummaa irratti hirkatee deemu baayyee xiqqaa dha. Namni biyya irraa ala bahu dhafee haala kana hubachuu hin danda’u. Waan akka gaarerraa nama hundaa fakkatanii socho’anii yaada deemanii hubachuun ni jabaata. Fayisaa illee gatii isaa sukkumaa gara Itoopiyumaa sanatti warra dhiibuu yaalan ni agarra.Fayyisaan illee nama dammaqaa waan taheef seenaa saba isaaf tolche kana haree kositti hin gatu. Har’a tokko tokkon qabsawwan Oromoo warri ofiin jennu essa akka dhaabnu murteefachuu qabna. Ummanti Oromoo Mootummaa TPLF kana humnaan of irra gate malee hammeenyi takkaa dhagamee fi argamee hinbeekne irratti raawwachuuf akka deemtu hubachuu qabna. Qabsawan Oromoo dhaabbii hin qabne yaroo Mootummaan Habshaa jiguuf ka’uu utubuu tahuuf warri hirira galan TPLF irra adda bahanii ilaalamuu hin qaban. Ummatni Oromoo warra abba biyyummaa isaa fi isa jidduu dhufan barbadeessuu malee filmaata biraa hin qabu. Galatni ABO kaayyoo bilisuumma saba Oromoo qaqqbsiisuu fi fudhachiisu. Uummatni Oromoo kayyoo bilisummaa kana fudhatee Kabaa amma Kibaa , Bhaa amma Dhihaa ka’ee jira. Kana booda hojiin ABO fi Qeerroo Bilisummaa Oromoo qabsoo sabni Oromoo oofaa jiru qindeessuu, hoogannuu fi galma isaa akka gahuuf tooftaa fi tarsiimoo barbaachisuu haala yaroo wajjin diriirsuu dha. .Biyya ala keessatti harcaatonni nafxanyaa biyyaa Itoopiyaa boontuu, afaan tokko, aadaa tokko fi alaaba tokko qabduu owwalaa TPLF irratti ijaara jedhanii ayyaan ilaalatoota Oromoo tokko tokko ofti qabanii mootummaa cee’umsaa ijaarra jedhanii wixxifachaa jiru. Yaroo haala kan argan namootni Oromoo tokko tokkoo gaaffii adda addaa kaasu. Gaaffii isaanii kana keessa : Gaaffiin Ummata Oromoo maal? Hegreen uummata Oromoo maal taha? Abbaan qabsoo kanaa eenyu? Gaaffillee kana namnuu akkuma fedhii isaa fi hawwii isaati deebifachuu yaaluun ni mala. Haa tahu malee dhugaa jiru dhoksuun hin danda’amu. Dubbiin nama yaadeesssu madda dhugaa qabu irraa akka dhufaa jiru nuuf gala. Yaroo Impaayeeri Itoopiyaa jiguuf ka’uu kan dura utubuuf dhiyaatu namoota Oromoo ti. Warri kun uummata Oromoof jedhanii utuu hin taane fedhii mataa isaaniif jedhanii warra lammii isaanii guyyaa walkaa gabaa baasanii gurguratan. Yoo har’as warri kun hin jiran jenne dhugaa fagaachuu taha. Bareechanii jiru. Har’aan kana haala darban irraa maalitu adda godha yoo jennee dammaqinsaa fi murannoo uummatni Oromoo qabo bilisummaaf dha. Gaaffiin Ummata Oromoo abba biyyummaa akka tahe karaa dogongora hin qabne ifa godhee jira. Abbaan qabsoo kanas Uummata Oromoo ti. ABO illee kan kaayyoo Bilisummaa kana uummata Oromoo fudhachiise irraa molqachuu hin danda’u. Kun dubbii dhume waan taheef keessa deebi’aanii akka madaa jaldeessaa xuxxuqaniin jijjirama hin fidu. Ummatni Oromoo abbaa biyyummaa isaa erga mirkanneefate sabootaa fi sab-lammii naannoo isaa jiran wajjin nagana jiraachuu irratti hojjechuun barbaachisaa dha. Har’as diina waloo kana waliin dhabamsuu irratti hojii qabsoo baredaa deemsisaa jira. Injifannoo Uummata Oromoof! Oromiyaan Ni Bilisoomti!


WAYYAANEE: Ani Aangoo Dhabuurra Ummanni Oromiyaa Haa Dhabaman!

Onkololeessa 31, 2016 Abbaa Urjii tiin: Suuraa barruu tanatti haqaaramte daawwadhee quufuun dadhabe. Yaroon laalu mara imimmaan tu ija na guuta. Imimman kuniis kan gammachuu fii gaddaan walitti makame. Burqaan gammachuu tiyyaa fedhii fii murannoo ummanni Oromiyaa bilisummaa isaanii tiif horan suuricharraa hubachuu dha. Iddoo basaasotaan dhunfatamte, tan waraanaan marfamtetti, dhiibbaa sodachisuuf irratti godhamte hunda injifatanii, haala mul’atu kanaan harka qullaa, fuullee du’aa dura dhaabbatanii, “bilisummaa barbaanna!” jachuun onnee onnee olii qabaachuu dha. Tana arkuu tu imimmaan gammachuu ija keeysaa na yaasa. Ija imimmaan gammachuu yaaftu tana keeysaan Sheekh Maammad Nuuroo Bayaan tu natti mul’ata. Sheekhni walakkaa bara 1977-a, qabsoo bilisummaa Oromoo gargaarta ja’amee, qabamee, ganda isaa, Ija Bunaa, kan Aanaa Baddannoo naannoo Tortora Qallaa jirurraa fuudhamee, magaalaa Moojoo ol iddoo Funyaan Muxii ja’amtu geeyfame. Achitti, ajjeechaa isaa akka daawwataniif ummata walitti qabaniif dhaamsa sheenaa akka dabarfatu namichi isa ajjeesuuf deemu, bakka bu’aan Hizb-dirijjitii Dargii, Radi’eet, gaafate. Sheekhni carraa arkate tanatti dhimma bahuun ummata naannoo sanii, kan, “Sheekh Nuuroo Waliyyii, daqqabaa takkattii Maashoo Rassuulli deemmatuun harkattii,” je’ee isa faarsu dura dhaabbatee, “Yaa ummatoo! Ka’aa! Onnadhaa! Du’a sodaa nama akka keessanii-tiif hin gabroominaa. Namni du’a sodaatu Rabbi hin sodaatu. Namni mirga lammii fii maatii isaa tiif odoo loluu du’u shahiida (wareegama). Abbaa Jannataa ti. Kan lammii fii maatii isatti odoo diinni roorrisuu calisu, ammoo, booddeen isaa Azaaba.” Je’ee, faallaa fedhii Radi’eet haasawuun, sodaa malee, qoma isaa qawweef kenne. Sheekni wareegama isaa tiif nama xiqqollee sheenawee miti. Gama isaa tiin nama waan ummataan je’e hujirra oolchaa bahe. Darasoota dhibbootaan lakkaawaman kanneen Fiq’hii fii Tafsiira (seera amantii Islaamaa fii hiikkaa Qur’aanaa) barachuuf bira dhufan nama dammaysaa ture. San biraan, gaafa Xaaliyaan mootummaa Habashaa fonqolchee biyya teenya qabate, “Xaaliyaaniin dhufee, Jaanooy siree gadhiisee Akkanaaf hin taa’u, Nafxanyaan muuxa baasee” jachuun, Nafxaynoonni Xaaliyaaniin lollaa ja’anii duubbee Gaara Mul’ataa keeysa daddeemaa, roorroo ummata keenyarraan gayaa turan seenaaf galmeeyse. Gaafa Ingiliz Xaaliyaan biyyaa baasee Hayle Sillaasee baqarraa fidees, “Ingiliziin dhufee, Mosoloonii buqqaasee Osoo sabni jiruu, Haylee siree-rratti deebise,” jachuun mootummaa Ingiliz tan bulchiinsa gabrummaa Habashaa aangorratti deebifte nama balaaleeyfate. Sheekni, dura dhaabbii sirna gabrumaa tan haala kanaan ibsaa ture malees, akkuma shakkametti, gaafa Jaarraa Abbaa Gadaa qawwee takkaan naannoo isaanii dhufe, rashii lamaa fii Dubaay shaniin nama badhaase. San biratti, qabsoo bilisummaa qacalee qabeenya, yaada, ogummaa fii ilmaan isaa tiin hidda naqachiise. Kanaa fiin ija imimmaan guutteen kaa’immna kana keeysaan Sheekha mil’adha. Haalli imimmaan gaddaa tiin ija na guutu, yaaddoo haala kaa’imman kuni yaroo ammaatti keeysa jirani. Warra suuraarraa akka gaaritti mul’atan keeysaa, laata kanneen guyyaa san wareegaman jiruu? Gurbaan fuula-duraa, kan wayaa aadaa uffate; shamarreen hundarraa ol hiixattee, sanacha dumuceeysitee, tan haala qalbii nama fuudhuun onnattee onnachiiftu hoo numa jirtii? Yo gaaga’ama gaafasii keeysaa lubbuun baate, arra hoo haala akkam keeysa jirti? Laata mana hidhaa jiraatinnaa? Je’een if gaafadha. Garuu, gurbaa fii shamarree, akkasumatti ammalee, warra dura dhaabbatan, kanneen walakkaa fii booda jaajjan, warra suuraarratti mul’atanii fii hin mul’anne, kaa’imman miliyoona lamaa ol, kanneen sab-boonummaan achitti walitti fidde, fuula tokkoo isaanii irraa xiqqollee sodaan mul’achaa hin jiru. Wanni irraa mul’atu murannoo bilisummaaf qabanii fii qophii isiif wareegamuu ti. Kana hubachuun, duuba, gadda kiyya gammachutti deebisa. Yaroo tana, isaan keeysaan qabsaawota akka Magarsaa Roobaa (Abdii Habiib), Dachaas Galmoo, Guulaa (Jamaal Muussaa) fii qabsaawonni waliin turan natti mul’atan. Magarsaa fii Dachaas ji’a Abraashaa (Muddee) tan bara 1976-a keeysa, toora barcaa, odoo Aanaa Oborraa naannoo Laga Gabaa keeysa qaxxaamuranuu Tiiysitee toora sanii tiin walitti dhufan. Qabsaawonni, jara agarraan dafanii achii fagaachuuf raaree keeysa faana fuudhan. Tiiysitoonni ammoo, qabsaawota hidhannoon deeman agarraan hiikachiisuuf, dirmachuu lallabaachaa, faana sossoohan. Yaroo tana, Qotee Buloonni iyya dirmachuu dhagayan, lallabbii bowwaasaa, ooyrota hunda keeysaa gama qabsaawotaa yaa’anii, duraa fii duubaan marsan. Magarsaa fii Dachaas haala warra sardaa jaru jalaa bahuu hin dandeenyerra gayuu hubannaan, warra mancaa fii uleen hidhannoo hiikkachiisuuf itti deeman qawwee qabaniin ifirraa ittisuu fii arihuu osoo dandayanuu, “warra bilisummaa isaanii tiif manaa baane hin galaafannu” ja’anii boombii ifitti dhoosuun if wareegan. Odoo olee hin bulin, ummanni naannoo sanii, haala qabsaawonni mudatan irraa haalaan gaddan. Gadda isaanitti dhagayame, kaayoo qabsaawonni manaa bahaniif hordofuun irbuu seenan. Akkasiin, gaafasirraa kaasee, qabsoon bilisummaa tii fii naannoon san walitti firooman. Akkasumatti ammallee, dhuma bara 1977-a, magaalaa Watarii ol iddoo Gola ja’amututti, gaaga’ama fakkaataa tu qabsaawota biraarra gaye. Gaafana, meeshaa waraanaa Dirree Qabsoo tan Maayaa Qalloo irraa gama Raammis dabarsuuf, qabsaawota imaltuurra jiran tu Tiiysitee waldaya naannoo sanii tiin walitti bahe. Qabsaawonni hidhannoo jara ittiin injifatan odoo ifirraa qabanuu, amrii warra qawwee Chikooziin isaan doorsisaniif oggolanii, amanarraa dhaabbatan. San booda, eenyummaa fii haala isaanii keeysa ibsaniifii hayyama imatuu isaaniitti deebi’uu gaafatan. Tiiysitoonni gandaa garuu, yaada qabsaawotaa fudhachuu didan. Warri muuxannoo lolaa hin qabne, kanneen qawwee shan nyaattu hidhatan, qabsaawota kilaashinkoov, baazuuqaa fii boombii adda-addaa tiin deemmataniin, “hiikkachuu qabdan,” ja’an. Qabsaawonni ifii du’uu fii jara ajjeesuu keessaa tokko filachuu dirqaman. Tan lubbuu isaanii baayyee hin yaachifne. Kan isaan rakke, miya hidhannoo kan deemaniini. Miya wareegama qaaliin argame waan taheef irraa obsuu dadhaban. Isaanii yaaddoo tanaan rakkachaa jiru, Tiiysitoonni dhukaasa itti banan. Yaroo tana, Guulaa (Jamaal Muussaa), Aammad Yuuyyee, Maammad Aammad, Caalaa Aammad, Muummee Umar, Maammad Jibroo fii Eliyaas Wayyaal, ummata keenyatti qaataa hin harkifnuu murteeffatanii, harka isaanii tiin if galaafatan. Seenaan haala kanaa dheertuu taatullee, gabaabinatti, murtiin qabsaawonni fudhatan akkuma tan Magarsaa faatti seena-qabeeysa taate. Odoo hedduu hin turin, Tiiysitoota qabsaawotatti dhukaasa banan keeysaa baayyeen isaanii, kaayoo isaan manaa bahaniif if dura oofuuf murteeyfatanii gama Dirree Qabsoo yaa’an. Miyni qabsaawonni rakkatanii fiis, haa dhibaawu malee, Dargii jalaa dhooyfamee, akka jirutti, iddoo karoorfameef geeyfame. Duuba, daawwiin suuraa, yaroo garii, kaa’immaniin arku mara Magarsaa, Dachaas, Guulaa fii Jaallan waliin turan natti fakkeeysee imimmaan gammachuu tiin na hudha. Ummata, haala armaa olii kanatti, miliyoonaan bahee sirna gabrummaa jalatti hin bullu ja’u kana, Wayyaaneen, humna waraanaa tiin if jalatti bulchuuf tattaafachaa jirti. Wanti hawaasa biyya sanii keessatti jibirii; tan lafa Oromiyaa keeysatti baayyinni qubaan lakkaawamu; “Ani Aangoo Dhabuurra Ummanni Oromiyaa Haa Dhabaman!” murteeyfattee jirti. Haala kanaa fiis, ummata Oromiyaa ijaa-gurra adunyaarraa uggurtee, kumaatamaan ajjeesaa, madeeysaa, mana hidhaa keessatti araraasaa jirti. Ummata akka suuraarraa arkamutti bilisummaaf muratan, irree waraanaa tiin if jalatti bulchuuf ijibbaata godhuun taqayyurummaa daangaa hin qabne. Ummata akkanatti mirga isaa tiif anaannatan, waraana isii kan akkaa-gara hin qabnee mitii, kan adunyaa maraa tiin galii isaanii irraa hanqisuun hin dandayamu. Kana beekuu dhabuun Wayyaanee, seenaa adunyaarraa odoo hin taane kanuma Dargii irraa huu wahuu baruu dhaba isii agarsiisa. Irree waraanaa tiin Faransaayiin – qabsaawota Algeeriyaa; Israa’el – sab-boonota Falasxiin; Ameerikaan – murattoota Afgaanistaan jilbiiffachiisuu hin dandeenye. Haaluma kanaa waliin, wanni Wayyaaneen hubachuu dadhabde, bara 25-if aangorra turuu kan dandeeyse, qaruutummaa fii jabina waraana isii tiin odoo hin taane, humna isii dura dhaabbatu qabaachuu dhaba qofarraa tahuu dha. Ee! Kan dhagayuu tu hanqate malee, Wayyaaneen, gaafa angoorratti baaterraa jalqabee, tolaan akka irraa hin buune himuurraa takka if hin qusanne. Haala kanaa fiis, Tigroota generaalummaa muudachaa, raayyaa leenjifachaa, miya waraanaa kuusachaa baate. San birattiis, ummatoota ibiddaa fii citaa walitti godhaa, caasaa basaasummaa tii fii tokko-shanee tiin hawaasa tooyachaa turte. Duuba, odoo isiin haala saniin barcuma aangoo tottolfattuu, ummanni Oromiyaa bahaa- dhihaan, kaabaa-kibbaan xiqqaa fii guddaan itti fincilanii, yaroo gabaabduu keeysatti, hafuura itti kutan. Anaannataa fii muraannoon akka suuraarraa mul’atuu, irree qabsoo hidhannootti geeddaramee as bahuuf yaroo irraa hin fudhatu. Kaa’imman harka qullaa waraana diinaa dura dhaabbachuuf onnee horan, yo hidhatan, waraana Wayyaanee kan kan Dargii daran hamileen buute akkam akka godhan tilmaanuun nama hin dhibu. Garuu, akka haalli kuni hin taanee, diina, ambaa fii lammii keeysaa hiis warri barbaadan heddu. Diina malees amba keeysa warri kana fedhan jiraachuun nama hin dinqu. Ajaa’ibni guddaan, diina lolaan malee Oromiyaa keessaa hin bahu ja’u, kan kanaa fiis xiqqaa fii guddaa halkanii-guyyaa ajjeesaa jiru, qabsoo hidhannoo tiin dura dhaabbachuun biyyattii akka Suuriyaa fii Soomaaliyaa godha jachuun, kanneen qabsoo hidhannoorraa lammii hamilee cabsuu barbaadan, arrallee, mooraa qabsoo keeysa jiraachuu dha. Yaanni arra bifa armaa olii tiin dhihaate, ammaan duraas, haala adda-addaa tiin hujiirra oolee jira. Bara 1991 dura, kumaatamni qabsoo bilisummaa tiif hidhatan yaada manaa bahaniif akka hujiirra hin oolchine godhaman. San bira kutee, bara 1992 keeysa, akka beeyladaatti diinaaf goorannootti naqaman. San boodaas, maqaa Jilaa tiin biyya Noorway magaalaa Bergenitti “Exploring New Political Alternatives for the Oromo in Ethiopia” (Oromoota Xoophiyaa tiif Kaayoo Siyaasaa Tan Qabaniin Addaa Soquu) bu’ura ja’uun, teeysumti faallaa qabsoo bilisummaa gaggeeyfamte. Maqaa Jila kanaa tiin, summii mooraa qabsoo bilisummaa Oromiyaa keessatti cunfamuuf yaalamte dooyaa internet, https://www.cmi.no/publications/file/3360- exploring-new-political-alternatives-for-the-oromo.pdf irraa hubachuun ni dandyama. Ammallee, dhiheenyuma kana, odoo fincilli amma kokkee diinaa hudhe kuni odoo hawaasa keessatti bilchaachaa jiru, diinatti harka hiixachuun imalli karaa biyyaa taasifame, kan if-tuulummaa Wayyaanee tiin fashale, ijibbaatuma qabsoo hidhannoo bilisummaa ummata Oromiyaa laamsheysuuf godhame. Duuba, arra, qabsoon bilisummaa ummata Oromiyaa shiroota armaa olitti ibsamanii fii kanneen biroo tiis injifattee, sadarkaa if duuba hin deebine geeysee jirti. Akka olitti ibsametti, barbaachisaan murannoo kaa’imman Oromiyaa keessaa danfaa jiru gama qabsoo hidhannoo Riphee Loltummaatti jijjiiruu qofa. Qabsoon bifa saniin qindooyte; tan seenaa armaa olii irraa baruun dogoggora fakkataarraa if hanqiftu; tan qabsaawota biyya keessaa tiin hoogganamtu, Wayyaanee jilbiiffachiiftee, hawwii Sheekh Maammad Nuuroo, Magarsaa, Dachaas, Guulaa, jaallan waliin turanii fii wareegamoota akka isaanii hujiirra oolchuuf yaroo irraa hin fuudhatu. Oromiyaan ni bilisoomti! abbaaurjii@gmail.com


Wayyanee yookiin TPLF  jaalaatti kufanii mootummaa tortoree badaa jiruu tajajiilun isiin ga’uu qaba!

KAAYYOON MOOTUMMAA WAYYANEE OROMOO FI OROMIYAA BALEESUUDHAA ILAAMAN OROMOO RAAYYAA ITTISA BIYYA FI POOLISII OROMIYAA OROMOO FI OROMIYAA MALEE MOOTUMMAA WAYYANEE YOOKIIN TPLF TAJAJIILUU HIN QABADAN! BY Elias Jemal Ahmed Raayyaa ittisa biyya fi seera-kabachiistuu(poolisii) tokko yokina ummanii sabaa bal’aa motummaa gaafa hundeefatu dhaabootaa tajajiila hundeefatu keessaa jachuunis hojjataa mootummaa sadarkaa ol’aanaa . bulchiisaa biyya. Mana Murtii. Mana Barumasaa. Wajjiraa Fayaa. Waajjira Bishanii Daandii, karaa fi kkf isaa keessa tokkodhaa motummaan tokko dhaabootaa asii olitti ibsaamaan fi kkf saababiin itti hundeesuu feedhii ummataa kan siyaasaa kan dingadee guutuuman guutuuti halaa tajajilaa keenuufii mirgootaa fi seera kabachiisuf faayyidaa ummataa faayyidaa kan walii kabachiisu fi amanamummaadhan kabachisufidhaa. Qaamolee motummaa asii olitti ibsaamaan keessaa raayyaa ittisa biyya fi seera-kabachiistuu(polisii) qaamolee gahee guddaa qabana fi ummataa fi biyyaf gahee tajajiila guddaa qabaniidhaa diraqamanii fi itti-gaafatamummaan itti keenamuu naganyaa ummataa naganyaa biyyaa fi dangaa biyyaa kabachiisu yamuu ta’uu tarkaafiiwaan ummataa irraatti fudhatamu irraa ittisuu fi ummataaf wabii ta’uudhaan guutuuman guutuuti kabachisudhaa. Itti-gaafatamummaa asii olitti ibsaamaan ba’uudhan raayyaa ittisa biyya fi poolisii waadaa jari galaan ana duraa kabajaa ummataa kotti fi kabajaa biyyaa kotti dursaa milkaa’in lubbuu fi kafaltii barbachiisaa ta’ee naraa egaamu hundaa nana kafala kannaafisa waqayyoo nahagargaruu jadhe waadaa galuudhaa. Umanis dirqaamaa fi itti-gaafatamummaa itti kenamee waadaa galee hubachuu fi kabajuun komii tokko malee galii waggaa isaa irraa hir’iisee raayyaa itti biyya fi poolisaa mindaa isaaf uffanaaf hidhaanaa isaaf tajajiila fayaa fi barumasaaf isaaf kan soorama bahe soorama baasa waan barbachiisaa ta’ee hundaaf gamachuudhan keenaf. Bara mootummaa waayyanee yookaan /TPLF mootummaa kan dhabatee raayyaa ittis biyya seera-kabachiistuu (poolisii) tajajiila ummata irraa kenamu jijiramani jirachuu battus hundeeffamanifi tajajiili yaroo yaroodhan dirqamanii keenamuuf akaakuu wadaa galuun jijiiram baay’ee itti godhaamee jiraa. Jalaqaba raayyaa ittisa biyya kan hundeeffamee akaakuu lamaan. Inii tokkoffaan sabaaf sablammoota wallin kan ta’uu qabu inii lamaaffaa saba biyya san keessaa jiru kan hirmachise ta’uu qaba wanti bara mootummaa waayyanee argaa jiruu hogantotin impaayeera wayyanee guutuuman guutuuti jalaa hanga guubaattii kan ajajamuufi kan buluu saba tigree qofan. Kunis kan ta’ee ajaja raayyaa ittisa biyya jaalaattii kan argaman ajajota waraana 61 keessa aangoo jeneraal hangaa kolonelatii ramadamanii hojjatan keessa dhalaatoota Tigree 57 dhalaatoota Aga’oo 3 dhalata saba Amaaraa tokko ta’uu isaa tti. Dhalata saba bal’aa ummata Oromoo kan bakka bu’uu tokko qoorichaaf keessa hin jiruu. Ummani oromoo bal’aa kun biyya tophiiyaa keessaatti abbaa biyyaa akka hin tanee ragaa agarsiisuudhaa, daabalatan kan ragaa nu ta’uu wayyaneen yookaan TPLFn raayyaa ittisa biyya fi seera-kabachiistuu(poolisii) kan hundeeffaamee wadaa fi dirgamanii isaa mootummaa waayyanee yookaan TPLF tajajiilu ummata oromoo sabaa bal’aa dhiitee angoo fi umrii mootummaa gabaroomasaa waayyanee dheereesuuf qofa. Kanara ka’udhaan ummatafis biyyaafis tajajiilaa faayidaa hin qabanee fi gocha hiika hin qabanee keessatti raayyaa ittisa biyya fi seera-kabachiistuu (poolisii) ummataaf gachaan fi wabii bakka ta’uu qaabuutti garaa jabenya cimaa fi haala sukaneesan ummata oromoo irraatti duulla sanyii dugugaa kan gageesaa jiru keessatuu Agaazii jachun kan bekamu hogantotin dhalaatoota saba tigiree qofan kan hoganamuu tarkaafi haala sukaneesa haala addunyaa irraa hin jiree hogansaa haarawa ajaja nama tokko irraa dhufu (command post) jachun waan addunyaa irraa hin jiree dabalatee goochii yakka dangaa darbee gageesaa jiru ragaa gudadha. Jibbaa ummata oromoo irraa qaban ummata karaa nagahan mirga isaa gafacha jiruuf ilalachii isaan qaban guutuuman guutuuti hamenyaa fi garaa jabenyaa akka ta’e goochaf ilalachii isaanii ragaadhaa. Ijjolleen oromoo raayyaa ittisa biyya fi seera-kabachiistuu(poolisaa) keessaatti hiirmaatan bekkanis ta’ee osoo hin bekin karaa adda addaattin fayidaan ummata oromoof biyya isaanif ofiif fayidaa godha jiran tokko hin jiruu. Kunis ummata ajjesuu biyya baalleesufi offa saphisudhaa. kanaaf ilamana oromoo raayyaa ittisa biyya fi poolisii oromiyaa keessa kan jiraatan ! Itti-gaafatamummaafi bakka bu’iinsi keessaan qomoo ummataa oromoo irraa dhalaatanif keessaa baataniif ta’uu qaba. Oromiyaa fi oromoo tajajiiludhaaf qofa, kan amo umani oromoo kan bekuudhaa. Umani kan beekule waaggota 25 darbaniif yaroo sukaneesa (command post) yokin ajaja nama tokkorraa dhufu ammaa dabalatee yaroo addaa addatti raayyaa ittisa biyya ta’e bu’aa ummata isaa kan egsiisu qabu irraa raayyaa ittisa biyya tokko irraa yaaka hin egamanee ummata keessaa baatan irraatti fudhachaa jirraatu ilaaman oromoo raayyaa ittisa biyya keessa jirraatan fi poolisii oromiyaa yaaka amma duraa fudhachaa tuurtanii ammasa itti jirraatu ,hojiin ammaa itti jirraatan aangoo impaayeer mootummaa wayyanee umarii isaa dheeresa jirraatu. Kaayyoon ilaaman oromoo raayyaa ittisa biyya fi poolisii oromiyaa kaayyoo umarii Abay Tsahayee fi fakatoota isaa garaan bulaa ka akka Abbaa Dullaa Gamadaa fi diina oromoo Mukataar Kadir, Asater Maamon dabalatee namoota binesoota dhiigaa ilaaman oromoo xuuxanii fi kan dhiiqatan kkf egaafi tiksuuti jirraatan. Yaroo amma kan yaakkoota gurguddoo waaggota 25 gageefamaa tureefi kan amalee jiruu ilamaan oromoo gabruummaan nu gahaa jadhee bakka jiruu ka’e dhiira, dhaala, maangoddo, dargaggoo ijoollee osoo hin jadhin bakka jiruu ka’e falamachaa jiruufi impaayeera wayyanee yookiin TPLF boolla ga’uuf yaroo ga’ee kanti ilaaman oromoo raayyaa ittisa biyya fi poolisii oromiyaa dogoggora kan duraa keessaa jirraatan keessaa baatanii ilaaman oromoo ajeesufi dararuu osoo hin tanee sammuu keessaaninfi kaayyoo keessan kan dhugaatti deebitanii ilaaman oromoofi oromiyaa tajajiiluudhaaf dirqama oromummaa yaroon itti baatan ammaadhaa. Wayyanee yookiin TPLF jaalaatti kufanii mootummaa tortoree badaa jiruu tajajiilun isiin ga’uu qaba. Mootummaafi siyaasani hin darbaa, umanifi biyyii garuu yoomilee ni jirraattuu. Kanaaf kaayyoo badaa irraa jirraatan dhiisuun tajajiila keessan siirreesun ummata oromoo fi oromiyaa cinnaa dhabaatan yaroon isaa ammaa . Kanaafuu ilaamana oromoo raayyaa ittisa biyyafi poolisii oromiyaa ummata keessanif oromiyaa malee mootummaa wayyanee yookiin impaayeera TPLF tajajiilufi gabroomufi akkan hin qabanee isiin hubachiisaa . INJIFANNOON KAN UMMATA OROMOO FI OROMIYAATTI !!


Ajjeechaa Sukkunneessaa Guyyaa kabaja Ayyaana Irreechaa Oromoo Onk.2.2016 Baatii Tokko Duraa.( Irreechaa Massacare in Oromia Oct.2 2016)

01.11.2016 Tofik Abdullah Jamal Kabajaan ayyaana Irreechaa akkuma beekamu Oromoo mara biratti kabajaa guddaa qaba. Ayyaana kana haala bareedaa fi ho`aan Aadaa Oromoo adda addaa mullisanii kabajuuf ilmaan oromoo marri kaabaa fi kibbaa, bahaa fi dhihaa walitti dhufuun magaalaa Bishooftuutti bara baraan Ayyaana guddaa fi Ulfina qabu kana waliin kabajatu. Guyyaa ayyaana kanaa kabajuuf Onko.2.2016 ganama irriba irraa ka`anii Gooftaa nagaan nu bulchite nagaan nu oolchi jechuun Jaarsa,Jaartii,Darggaggeessa,shamarranii fi Ijoolleen xixiqqoon wal-eebbisaa uffata Aadaa Oromoo babbareedaa uffatanii fi hiriira galanii waliin sirba aadaa Oromoo tapachaa Oromoon tilmaamaan Millioona 2 ol-ta`a jedhamu bakka tokkotti walitti qabamuun gara kabajaa Irreechaatti qajeelan. Akkuma Oromoon hundi Aadaa ufii mullisuufi gammachuun irreecha kabajachuuf manaa ba`e, diinnis garamiin Aadaa kanaa fi kabajaa irreecha kanaa balleessee gammachuu ilmaan Oromoo gaddatti jijjiira jedhee karoora fixiinsa ( ajjeechaa ) sukkunneessaa ilmaan Oromoo nagaan Aadaa ufii kabajachuuf manaa ba`an irratti ija isaa diimessee fuula isaa marxoon uffatee meeshaa isaa baattatee gara dirree irreechaatti himale. Ummanni Oromoo marri bara kana gubannaa hedduu garaa qaba waan ta`eef Ayyaana Irreechaa kabajachaa akkasumas Ajjeechaa,hidhaa fi dararama ilmaan keenya irra gahaa jiru karaa nagaan sagalee mormii isaanii tuttuqaa motummaan wayyaane waltajjii irraatti jalqabeen mullisuu jalqaban. Diinni silumaa Ilmaan Oromoo fixuuf karoorfatee jiru, haala nama sukkanneessuun irraaf jalaan ilmaan Oromoo irratti dhukaasa banuun gammachuu guddaa guyyaa kabajaa irreechaa gadda yeroo mara seenaa ilmaan Oromoo keessatti hin irraanfatamne duguuggaa sanyii nurratti raawwate. Haala kanaan motummaan wayyaanee xiqqoo fakkeessee guyyaa irreechaa sana ilmaan Oromoo 52 qofa ajjeeseen jira jedhee dhaadatullee, ragaa qabatamaan akka mullisutti guyyaa gaafasii qofa ilmaan Oromoo 500 ol-ta`an akka motummaa wayyaaneen ajjeefaman mirkanaawee jira. Ajjeechaan guyyaa irreechaa kunis midialee adunyaa bebbeekamoo ta`an mara irratti gabaasamee jira. Guyyaan irreechaa 2016 harra`a ji`a tokko ( Guyyaa 30 ) guutee Seenaa hin dagatamne ta`ee darbuutti jira.Guyyaan kun ilmaan Oromoo mara biratti guyyaa Dukkana,hadhaawaa fi gubannaa yeroo maraa taatee yaadamti.Saba keenya gaafas ajjeefaman mara niyaadanna gonkumaa hin hirraanfannu. Akkasumas gumaa ilmaan oromoo qabsoo bilisummaa keessatti wareegamani hundaa ni baafanna. Diinni keenya sirumaa takkaa nu ajjeesuu hin dhiifne, inni guyyaa irreechaa adda ta`ullee, kanaafuu Ilmaan Oromoo Biyya keessa jiranii fi warri biyya alaa jirru tokko taanee Motummaa wayyaanee fi diina keenya irratti garaa jabaannee harka wal-qabannee akka jarri ilmaan keenya boollattii naqanii fixan nutis mataan gadi garagalchinee Sirna kana awwaaluun dirqama lammummaati. Qabsaawaan ni kufa Qabsoon itti fufa. Injifannoon kan Ummata Oromooti.


Tarsiimoon Kaleessaa Nu Laamshesse Lammata Nutti Deebi’uun Waan Hinmalle

Tarsiimoon siyaasaa biyya toophiyyaa heddu. Tokko eenyummaa dhaloota sabaa balleessanii kan ofii barbaadaniin bakka buusuudha. Kun waggoota hedduuf osoo walirraa hincinne mala garagaraatin akka milkaawu irratti hojjatamee jira. Saboonni ykn sablammoonni tarsiimoo kana jala aanan baay’eedha. Galaanni isaan nyaate takkaa akka eenyummaa isaaniitti deebi’an hinhayyamneef; achumaan hafan akka waan hindhalatiniitti waakkataman. Duudhaalee, aadaafi seenaan isaaniillee kan guyyaa keessa itti dhalataniin dhugamee wal-nyaatee, bukaayee kan warra jabaa ta’eera. Sab-bicuuwwan hedduu, saba irra jireessaan akka jawweetti liqimfamanii, sukkuumamanii, bullaayanii nafa saba irra jireessaa ta’aniiru. Maqaa-fi-mataan sab-bicuuwwanii jijjiiramee akka ciraan isaanii barbaadamee hinargamnetti bade. Sanyiin isaaniillee kan warra jabaatti makamee daranuu jabaa jabeessee; lakkoofsallee itti dabale. Sabni jabaadha ofiin jedhee waggaa 3000 keessatti biyya jabduu beekamtuu ijaare jedhu yoo sanyiin(fiixaan) lakkaawamtu, osoo abbaa torba hingeenye maqaa isaan hinfakkaannetti bahama. Eenyummaa gaarii maqaa badaan waamamuu mannaa, eenyummaa badaa maqaa gaariin waamamu filchuu! Bakka irraa ka’an yaadachuun yookaan fiixaa isaanii lakkaayuun itoophiyummaa ganuudha. Gara gandaatti gadi siquudha. Balbalaafi gosa, hinqaban; saba ofiin jechuus hinfedhan. Yoo tokko tokkommoo sabni koo Itoophiyaadha jedhu. Sabni Itoophiyaa jedhamu sanyii dhala namaa kami irraa daraare yoo jedhaman deebiin hinjiru; maraamartoo! Maqaan itoophiyaa jedhu isaaniif maqaa daldalaa cimaadha! Gatii baay’ee isaaniif baasee galii heddullee irraa milkaayanii jiru. Maqaa daldalaa kanaan maamilli baay’een moogfamee waggaa 120 ol gabaa dharaa keessa jiraataa ture. Baadaa duwwaa kan isaan qofti irraa buufatan keessa jiraanne! Maqaafi gabaa dharaa tanarraa heddutu hoongawe! Heddutu gowwooffamee akka dullattii qarree qilee dheedduutti qileetti dhidhimee bututee/bullaayee achumaan hafe! Maqaa daldalaa kanaan heddutu dhiige. Maqaan daldalaa kunis mala eenyummaa sab-bicuuwwanii ittiin balleessan keessatti ramadama. Itoophiyummaan sabas jedhamee yaadama! Achi keessatti warri of gatee bade heddu. Beeksisa yookaan dhaadhessa gurra nama duuchu hojjatanii saboota heddu jaanjursan. Filannoon biraa akka hinjiraanne cichanii irratti hojjatan. Afaan hinhafne! Seenaan hinhafne! Aadaan hinhafne! Hundumaa maqaa daldalaa kana keessaa waraabanii saboota obaasaa turan. Maqaa daldalaa kanaan malee beeksisni birooo akka hinjiraanne hojjatan! Akkanaan soba tuulanii ijaaranii keessa nu jiraachisan. Kun ammallee jira! Warri kana dikeessuu(decompose) dhufan ammoo maqaa daldalaa fudhatanii ijaarsa ture diigaa jiran waggoottan kurnan lamaan darban. Tana amma qalbiin itti na hinjirtu; itti deebi’a beellamaan. Tarsiimoon lammeessoo, arraba! Namaa gadii saba godhuudha(dehumanization)! Eenyummaa saboonni duraan qaban dhoqqee itti faalanii achi booda akka saboonni itti hinboonne duuba goranii arrabsu. Gadaantummaafi doofummaa! Gadaantummaafi doofummaa keessatti lakkaawamuu warri hinbarbaanne dafanii waan olaantummaafi qarummaa keessa isaan naqu keessatti dhidhiman. Garuu, mala lakkoofsa daneessa ittiin xiqqeessan jedhee fudha. Sababiin isaa warri arrabsamu hinfeene yookaan arrabni akkasii itti moggaafame eenyummaa ittiin dhalatan keessaa godaananii eenyummaa sobaan tolfamtetti baqachuu filatan(state of exile into nonexistent self). Tana keessa lakkoofsi warra maqaan badaan itti bahee gadi deemaati kan warra nama arrabsuu oldeema.Warri arrabas danda’anii eenyummaa isaaniitin ‘waan ofii natti kufi’ jedhanii cichanii walumaan bushaayan adha mi’aawanii gatiin isaanii qabsiisuu dideera. Nu bira dhaabadhaa! Walmalee hintollu; walmalee hintibboofnu(grace)! Nama moo warra akkasiiti? Warri akkasii miicanii xuriin irraa hinbahu! Warri akkasii bubbulanii akka maaliyyootti ciincawu! jedhaa bahan. Amma sirba isaanii malee hinsirbinu jedhan! Gaafa barataa sadarkaa jiddugaleessaa ture, abbaan koo daldala hojjata waan ta’eef gaafa gabaa (magaalaa) fagoo deemu yoo dhaqaa yookaan yoo gala narra goree na dubbisee gala. Adeemsa keessa gaafa tokko, haati mana irraa kireeffadhe ‘namni si bira dhufu kun si fakkaata maal keeti?’ naan jennaan, fayyaalessummaa koorraa ka’eeti ‘abbaa kooti’ jedheen. Odoo jennuu qaallittiin haadha warraa jajaa dhibbaa bara Harreesillaasee kan Dargiin ajjeeseeti. Achumaan gaafa lammeessoo, ‘maaliif wal nu hinbarsiiftu naan’ jette. Tole jedhee walbarsiise abbaa koofi qaallittii mana irraa kireeffadhe. Achi booda gaafa na bira dhufee na dubbisu abbaan koo mana isaaniillee aseenee nagaa gaafatee waan ‘bunaa’ harka buusee biraa deema abbaan koo. Tana booda gaafa tokko, ‘abbaan kee amala gaarii qaba; Oromoo hinfakkaatu; akkuma nama amaaraa keenyaa nama gaariidha’ naan jette qaallittiin mana irraa kireeffadhe. Abbaan koo gaarii ta’ullee Oromoo hinfakkaatu amaara malee! Akkasitti narraa fudhatan abbaa koo! Akkasitti eenyummaa isaa irraa mulqan osoo inni quba hinqabne! Akkasitti osoo argu abbaan koo amaara ta’e kaa dhiiroo! ‘Yaa marqaa si afuufuun si liqimsuuf’ jedha warri keenya! Silaa abbaan koo gaariin seenaa tana dhagahee gaarii ta’ee Oromoollee ta’uu waan hinqabneef na duraa amaarayee ture! Akkasitti Oromoon gaariin Amaara ta’aa ture jechuu kooti! Kan biraa sabni daneessi abbaa biyyaa ture erga daangaan isaa cabee kaasee, deebi’ee akka mirga ofiin ofbulchuu hingaafanne galtuudha; biyya ambaatii dhufte jedhaniin. Kun seenaa keessatti galmaayee himame. Biyya isaan ijaarre jedhan keessatti mataa olqabatanii hiree ofii murteeffachuuf gaafachuun biyya maqaa daldala siyaasaa isaanitin waamamtu ganuudha; biyya diiguudha; farra tokkummaati; diina itoophiyummaati! Adhallee maqaa Oromiyaafi Oromoollee yoo dhagahan daandillee itti marti lafti. Sodaa jabaa daangaa hinqabnetu isaanitti bu’a. Oromoon warra maqaa daldala siyaasaa isaanii balleessu; Oromiyaan biyya cittee ollaa isaanii akka jiraattu eebjuudhaanillee arguu hinbarbaanne! Maqaa daldala siyaasaatin hinwaamamu fottoquu fedha yookaan lakki eessattin fottoqa waan anaan gitu argadhee ofiin ofbulchaa maqaa sobaa waggaa 3000 jijjiira kan jedhu Oromoodha. Oromoon filannoo lammaffaa filannaanis isaan dhibee garaa isaaniifi mataa isaanii qabderraa hinfayyan. Oromoon garuu waan gaafate irraa duubatti gugataa hinjiru. Takkaa micciiree sirreessa ta’uu baannaan isaanumatu dirqamee waan Oromoon gaafatu kenna. Amma waan kaleessaa keessa hinjirru Oromoo umriin haabultu! Lallabee ulfina jaarraa 16ffaa keessa ittiin beekamu deeboo deebise! Qeerroofi qarreen dhaloonni qubeetis galata jabaa qabu! Warri ammallee kasoomuu Oromoo(Oromo loyalty) barbaadu malee, Oromoo kophaa isaatti ofdanda’ee dhaabatu arguu hinfedhan. Siyaasni Oromoo ammas taanaan Oromoo bakka isaan maltu irraan yoo gahuu baate, eeggataa abbaa harka jala aanuu ta’uun faayidaa tokkollee nuuf hinqabdu! Bakka lakkoofsa isaatin walgitu, bakka qabeenna isaatin walgituufi bakka seenaa isaa kaleessaatin walgitu argachuutu isaa male! Waldeeggaruun badooma hinqabu, ammas deebinee jala aanuun garuu fokkuudha! Salphinna! Tarsiimoon kaleessa Oromoo ittiin laamshessan ammallee deebisuuf ganda FB irra yoo labne waan garaa isaanii argaa oolla. Fayyaalessummaadhaan of gatuun cidha isaan tolchanitti waamamuun waan darberraa barachuu dadhabuudha!


SEENAA FI HOJII SHEEK BAKRII SAPHALOO(ABUUBAKAR USMAAN ODAA) KUTAA 2FFAA

SEENAA FI HOJII SHEEK BAKRII SAPHALOO(ABUUBAKAR USMAAN ODAA) KUTAA 2ffaa SOCHII SHEEK BAKRII HAALA SIYAASAA FI HAWAASUMMAA OROMOO KEESSAATTI QABAACHAA TURE. Barreessaan :- Saphaloo Kadiir Sheek bakrii saphaloo warraaqsi sochii siyaasaa fi hawaasummaa oromoo keessatti qabaachaa ture baayyee cimaa fi kan seenaa isaa boonsuu dha. Kana keessaa akka fakkeenyaatti kan ibsaman: Bara 1960 keessaa waldaa afran qalloo magaalaa dirree dhawaa keessatti hundeeffameef deeggaarsaa maallaqaa sassaabuu, hawaasa kakaasuu fi walaloo welliistootaaf kennuun hirmaacha turuu isaa hayyooni seenaa ni dubbatan. Walaloo isaa humnaa qabeessaa, bareedina fi badhaadhina afaan oromoo ibsitu saniin hayyoota, walaleessitootaa fi wellistoota akka abubakar mussa, ayub abuubakar fi shantam shubbisaa faa akka horatamaan taasiseeti jira. Bara 1960’ma keessaa kallattiin hawwisoo aadaa lama/biiftuu ganamaa fi urjii bakkalcha/ akka hundeeffaman hirmaannaa taasisee, miseensaas akka ture ragaan ni mul’isa. Hundeeffama waldaa maccaa tuulamaa bara 1963-1967 finfinneetti yoo bu’uureeffamu deeggarsa yaadaa fi hirmaannaa gara garaatin maddii dhaabbachaa akka ture himama. Yeruma kana osoo mootummaan uggura hidha magaalaa dirree dhawaa keessaa akka hin baane irra kaayee jirutti general taddasaa birruu kan sababa waldaa macca fi tuulamaatiin galamsotti hidhame yeroo lama dhooysan deeme laalee, yaadaas wal dabaarfateeti jira. Bara 1963 keessa sagantaan tamsaasaa raadiyoo magdashoo irraa afaan oromootiin dabaarsaa tureef dhooysatti walaloo fi gorsaan jajjabeessaa tureeti jira. Sheek bakriin mana kitaabaa ammayyaawaa(modern library) iddoo iddutti gaalaa fi harreen sossoohuu akkaataa mala tooftaa baruu barsiisuu ammaayyaatiif mijjaahuutti iddoo deemu maratti if jalaan deemaa ture. Kuniis ragaalee isaa bakka deemu hundatti akka if biraa hin dhabneef isaan gargaara ture. Sheek Bakriin nama yeroo jalqaabaatif afaan oromoo barruun akka dhihaatuuf qubee afaan oromootiif mijjaahu uumee dha. Qubee kanaas yoo kalaquu yeroo dheeraa irraatti fixee , guyya guyyaa barattoota isaa barsiisaa, halkan halkan ammo qubee kana bocaa bulu ture. Qubee kana waggaa hedduu booda kalaqee eega xumuree barattoota isaa ittiin barsiisaa, walaloo isaatiis ittiin barreessaa kan ture tahuu ragaaleen qorannoo seena ni mul’isa. Gama biraatiin qubeen sheek bakriin afaan oromootiif uumee kun akkuma afrikaattuu isa jalqabaa akka tahe shakkama. Maaliif jennaan qubeeleen afaanoota afrikaa marti kan biyyoota adda addaa irraa ergifame tahuu seenaatu mul’isa. Qubee sheek bakrii ammo qubeelee kanneen hundaa adda tahuu isaa ragaan ni mul’isa. Qubeen sheek Bakrii kunis naannoo harargee, arsii fi baaleetti tamsaa’uun ummata oromoo bira gahuu yeroo jalqabu mootummaan haylasilaassee irratti dhaqqabee sheek bakriin magaalaa dirree dhawaa keessaa bahee karaa biraa deemuu akka hin dandeenyeef uggurri hidhaa irra kaayamee ture, bara 1965-68 hidhaa kanaan eega turee booda bara 1968 ti wiirtuu barnoota koortuu torbaanitti yeroo 2 ykn 3 akka dhaqu hayyamameef. Waggaa kudhan haaluma kanaan dirree dhawaa fi koortuu jidduu qofa deddeebi’aa ture. Sheek Bakriin yeroo uggurri hidhaa irra kaayame kanaas hojii saba isaatiif hojjachaa ture addaan muruu hin dandeenye. Yeroo sanitti hojiin inni hojjate keessaa walaloo isaa dabalatee kitaaba maqaan isaa ‘Shaaldaa” ja’amuu qubee isaatiin barreessee ummata oromoof dhiheesse ture, shaaldaa jachuun hiikni isaa ‘ablee qaraa’ akka jachuu yoo tahu odeeffannoo siyaasaatiin ummata oromoo qaruuf kan qophaawe akka tahe seenaan ni hima. Bara 1974 gaafa mootummaan haylasilaasee humna waraana dargiitiin angoo irraa fonqolu sheek Bakriin jaarsa waggaa 79 ture. Yeroo kana carraa hidhaa ugguraa jalaa bahuu argate. Haala mijjaawaa arkate kanatti fayyadamuun hojii dadammaqiinsaa fi warraaqsa qabsoo itti fufe. Ji’oota muraasaaf haalli mijjaawan uumameefi qaawni xiqqo banamnaan sheek bakriin carraan ummaata isaatiin wal arkuu sirritti mijjaaweef. Yeroo kana sheek bakriin qaawa kanatti fayyadamee xalayaa fuula 21 dargii dhaaf barreessee. Qabiyyeen xalayichaas mirga wal qixxummaa akkasumaas aadaa, afaanii fi amantaa isaanii sabaa oromoos dangaa malee akka fayyadamuu fi guddifachuus dandahan kan ibsuu fi gaafatu ture. Kanarraa ka’uun mirgi maxxansaa saba oromootiif laatamee bara 1975 gaazexaan bariisaa akka maxxaanfamuu hayyamamee, ummaataaf dhihaachuu jalqabe. Walaloon sheek bakriitiis, qabiyyee gaazexaa kanaarratti barreeffamaa waan turteef sagaleen sheek bakrii ijaa fi gurra oromoota hunda bira sirritti gahuu jalqabde. Kanumaan osoo jiranii bara 1977-78 lolli ogaaden yoo ka’u namoonni dhageettii fi fudhatama hawaasa biratti qaban mootummaa itoophiyaan shakkamuu jalqaban. Sheek bakrii saphalootiis namoota kana keessaa isaan tokko fi hangafa waan turaniif umrii jaarsummaatiin biyyaa isaaniirra bafamanii soomaliyaati baqatan. Moora baqattoota hiran, tan biyya soomaaliyaa keessatti argamtutti haadha mana isaa waliin gale. Mooran baqataa jireenya isaatiif hin mijjooyne ture. Dhibeen, ergaramaa fi dullumtiis jaarsarratti wal gahanii miila itti fuudhan. Jabo eega daadarkeessa turan booda ebla 5, bara 1980’ti umrii isaanii waggaa 85 ti du’aan addunyaa kanarraa galan. Hayyuun aalimni, beekaan keenyaas biyyee biyya isaa tan bilisummaa hawwaafi ture dhabee, biyye biyya ambaa irratti saniifuu mora baqattootaa keessatti awwaalame. Haa tahuu garuu sheek Bakriin biyya ambaa keessatti reefki isaa haa awwaalamuu malee awwaalchi isaa guddaan onnee oromoota hunda keessatti kan argamu akka tahe wal naman gaafachiisu. Du’aa Sheekaa guddaa,aalima fi hayyuu oromoo kana ilaalchisee barataa isaa kan ture sheek mohammed rashaad abdullee gadda itti dhagahamee irra dhaabbatee, walaloo garaa nama nyaattu, tan ergaa guddaa qabdu fi namni marti waan gaarii sabaa fi mataa isaatiifis hojjachuu akka qabu gorsitu akkasumaas seenaa fi maqaan sheek bakrii yeroo hunda akka hin irraanfatamne ibsitu, akka asitti aanu kanatti barreessanii turan. “Addunyaan hamtuudhaa hamtuudhaa ba`attii Hamtuu ifii deemtun si bira qubattii, Laalaa addunya`aa kan agarin jiruu Namuu ni eeggataa waan waaqni saa hiruu Quufaa fii beeltiniis haala addunya`aatii Du`aa fii jirulleen beeki akkasiitii Mi`aan addunyaadhaa hadhaadha ba`atti Abbaadha fii ilmaan adda adda baaftii Kan gaarii dalaguu hamtuu dura dhaabdii Nama ol hiixatuu gadiin gara galtii. Gammachuu jiruudhaa naasu`uu keessa jiraa Jiruu addunyaadhaa du`aa waliin jiraa Addunyaan tun baraa mana kheenyaa mitii Baraa manni dhuga`aa kan du`a boodatii Mee warra dur dabree qalbii godhii laalii Kan nurra jaboodhaa gad kutan mee olii Hundi du`aan dabree gara aakhira`aatii Lubbuun rabbiin uumee fedhii saatin baatii Irra guddaan saanii rasuula rabbiitii Isaanuu dabranii gara rabbii fiitii, Xiqqaafii guddaanis khara kana yaa`aa Namuu du`a baataa waan dadhabu ba`aa Namni gaarin du`u hundaatu rifataa Ammoo badaan du`uu eenyumtu mil`ataa. Duuti haadhaa-abba`aa ilmoo rifachiiftii Duuti beekaa biyyaa ummata naasiftii Naasuu guddoo guddo`oo mata`aa nu gad bu`ee Sheekh Bakriin Saphaloo beekan biyyaa du`ee Ummata boochiftee duuti isaaniitii Akkamiin hin boonyee utubaa saanitii, Utubaadha jigee ummata keenyarraa Baraa ifa`aa dhaamee diinaa islaamarraa, Duutii saanii baraa du`a taanin addaa Eeyyee duuti saanii du`a biyyaa hundaa Namni ka isaanii kan namuu jaalatuu Kan xiqqaafii guddaan karaa saa abdatuu Waan ergamuun sayuu biyya teenyarrattii Zalaalamiin obbaatuu laalan du`a saatii Sheekh Bakriin Saphaloo abbaa ummataatii Kan isaan qaceelchuu karaa guddinaatii Kan isaa barsiisuu karaa warraaqatii Dirqiidhan argatu`uuf haqa isaanitii Qabsoo jabeessanii diddaa xilaatatii Dhiigan magarsanii qabsoo taariikhatii Taariikha ummataa isaanumaa jaaree Odoo isaan dhabnee yoom ifumaa barree Kitaabban isaanii mee dubbisii laalii Ajaa`iba gartaa kan sii himee olii ( Irsaalu sawaariikh ) kitaaba saanitii Kan gad qabee himuu seenaa ummataatii, Walaloon ( shaalda`aa ) tan isaan tolchani Tan isiidhan namuu qabso`otti kaasanii, Waan ajaa`ibaatii mee dubbisii bari Hoggaa san agartaa qabsoo abii bakrii, Bara kudha torbaan durattii tolchanii Kan achirraa qabsoo ittuma fufanii Walaloo shalda`aa xiqqo`orraa dhagayaa Waan isaan tolchanii isi`iin nadha bayaa:- “Cunqursaa amaaran ( dassitaa ) je`anii Ammoo kaanin boruu barmaami je`anii Dassitaan qabeeffe`ataa boruu barmaamii Mala saa karaa yoo beyte sii tilmaamii Fi`amuu didii haadallee tanaan ciri yaa baruu Dassitaa badaa xilaata diin islaamii Jahataan malii fe`amuu jalaa bahan eeginii Akka jazaa`irii adanii cinqii feetanaamii Du`an oolanii du`a faa sodaa matumaa gatii Inumaa dafee fedhuu haa dhufuu as yaamii Si namuu kha`ee khanumaan boruu taye maa rafaa Asaboot korii yoo khee owwaatan yaami” Kan dhageessaan kunii dubbii sheekh bakriitii Irraa beekhaa qabsoo isaanitii Bara khudha shaniin duratti je`anii Diddaa amaaratiif dhiira dammaysanii Harfin afaan kheenyaa tun isaan khaayanii Waan ummata fiitin guddisuu yaadanii Namuu yaada khanaa isaan duran yaannee Isaanumaan baraa mataa ol qabannee Isaa karaa banee dhiira dalayduufii Isaa toltuu fidee biyya isaatifii Tokkumaan ummataa isaanin magartee Dubbiin walii galu`uu isaan jalqabamtee Sheekh kheenya guddaa dalagaa isaanii Waan himneen dandeenyee baraa lakkoysanii Kan je`uu dandeenyuu dirree babaafnetii Isaanumaa cabsii yaada amaaratii Dhiira ammaan tanaa isaani gudisee Isaanumaa kharaa jiruudhaa beysisee Kan qaceelchanirraa bar tokko anumaa Kan lafaa na kaasee baraa isaanumaa Jennummaan sheekh Bakrii kan fakkaataan qabnee Ummataaf yaddawuun waan wasanan qabnee Cunqursa`aan mokkoruu itti jabeessanii Argadhaa dhageyti`iin isumaa jibbanii Meeqaatam marfamoo dirree dhawaadhattii Akka irraan baanef gara biraatittii Haatayuu dirmachuun rabbi biraa dhuftee Cunqursaa ummata harkaa futtaa fatee Ajjeechaa amaaraa jalaa ni bayanii Hararii kha`aniiti hargeeysa dhufanii Hargeessarraa biyya hireen geeffamanii Bakka san qubatee ummataan wajjinii Ummata isaanii kan biyyaa baafamee Kan manaafii horiin isaa zarrafamee Achi-wal gayanii biyya hireenitti Sheekh Bakriin Saphaloo ifaa isaanitii Kan isaan ammatuu kan namuu abdatuu Kan halkanii guyyaa isaan tottooyatuu Odoo rakkoon jabddun isaanitti jirtuu Ummataaf yaaddawaa tan ifiin yaadatuu Qilleensatu tuqee miila isaanii Sanumaan du`anii guddinaan wajjinii Gaafni isan du`an kumaaf dhib sagalii Bara saddeettammaniis ittuma dabalii Guyyaan aakhiraman guyyaa arba`aatii Baatii ibriilii keessaa sayleessaa isiitii Dhaloonni isaanii kumaaf dhib saddeetii Saddeettamii tokko itti iddatetii Maqaamni isaanii biyuma hireenii Kabajaa guddo`oon baraa qabbaramanii, Ulamaan ummataa achi wal gayanii Kakka sheekh Bilisa`aa kaka sheekh Usmaanii Gaafa inni du`ee dachiin gara-galtee Ummata isaanii itti dukkanooytee Ifaadhaatu dhaamee biyya hireenirraa Lakkii ifaan dhaamun biyyuma hundarraa Baraa isaan du`uun miidhaa addunya`aatii Kan bakka saa bu`uu waan agartuu atii Eenyumaatu sabraa sheekh Abuu bakrirraa Ummata saa dhiisii orma addunya`arraa sheekh Bakriin Saphaloo ifaa dukkanaatii Kan nama qaceelchuu karaa guddinaatii Qaamni saa godaanuu lubbuun saa ni jirtii Tan ummata yaamtuu karaa jiruudhattii Shi`ibii biyya teenya lubbuun saanii bakrii Dalagaa isanii qalbi`iin laalii barii Qabriin sheekh bakri`ii qalbii tee haataatuu Akka zalaalamii si wajji jiraatuu Diinaa keetif du`ee kan akkaan qabattuu Biyya teetif du`ee odd-kkaan jaalatu Namni biyyaaf du`ee inni baraan duunee Qalbii saba saatii abaduu waan baanee Yaa rabbi teessisii janata kee kheesssaa Nuufis sabrii kennii waan nu qabanneessaa. X2 Sheek mohaammed rashaad haala kanaan walaloo gabaabduu kana keessatti seenaa fi hojii sheek bakrii ibsuun, dhaamsaas dhalootaaf dabarsee ture. Akkuma sheek mohaammad rashaad ja’e yeroo ammaa onnee hawaasni oromoo hunda keessaa sheek bakriin akka jiru beekkamaadha. Haala kanaan wal qabatee ummanni oromoo yeroo ammaa siidaa yaadannoo sheek bakrii saphaloo haraargee bahaa magaalaa kaarra millee keessatti ijaarameefi jira. Eegaa nutiis sheek bakrii saphaloo fi barataa isaa kan ture sheek mohammad rashadiis fuulli rabbii itti haa tolu jachaa qophii keenya waa’ee seenaa sheek bakrii saphaloo irratti xiyyeeffate kutaa 2tti qoodnee isiniif dhiheessaa turre kanumaan goolabnaa, qoopheessee kan isiniif dhiheesse ani saphaloo kadiir, qophii wal fakkaataa biraan hanga walitti deebinuu nagayaan nuuf turaa isiniin jannaa. Barreessaan Saphaloo Kadiir


WAAMICHA HATATTAMAA QEEYROO AFRIKKAA KIBBAATIIF!!

Akkuma beekkamu haalli yeroo ammaa Johannesburg keessaa hedduu yaaddessaa dhufeera. Kanaaf Dargaggoonni Johannesburg fii naannawaa ishee jiraattan guyyaa Aladaa waaree booda sa’aatii 2:30 Galma suultan bayotti akka nuuf Affeeramtan kabajaan isin gaafanna.