Muudamaa fi Haasawaa Mummicha Ministeera Itiyoophiyaa Haarawaa Attamiin Ilaalame?

Muummicha-ministarummaatti muudamuu Dr. Abiyyi Ahimadii fi haasawa isaan har’a dhageessisan kan ilaaleen wahila isaanii kan hojii ka turan Dr. Taasisaa Kabaa yeroo ammaa ejeensii misooma saayinsii teknooloojii oromiyaa Hogganu. Dr Abiyyi akka hogganaatti nama mul’ata guddaa, dandeettii fi cicha qaban, namni nama ta’ee uumamuu isaa qofaaf kabajamuu qaba isa jedhutti nama amanan jedhan. Akka dhunfaatti immoo nama gara-laafeessa nama gargaaruuf nama bira dhaabatu waan ta’aniif aangoo amma itti muudaman rakkoon jiraatuus fixaan baasu abdii jedhuun qaba jedhan. Gama kaaniin itti aanaa dura ta’an KFO Obbo Mulaatu Gammachuu mootummaan rakkoo biyyattii furuuf mormitoota waliin dhaabachuu qaba jechuun yeroo dheeraafa gaafachaa waan turreef waamichi Dr. Abiyyi simannaa qaba jedhan. Garuu shakkiin jiru dhugumaan isa dubbatan kana hojii irra oolchuu? kan jedhu ta’uu obbo Mulaatuun ibsanii jiran. Daayrekteerri olaanaa kan OMN Obbo Jawaar Mohammad yaada kenneen haasawaan Dr. Abiyyi qalbii uummataa hawachuu irratti kan qiyyaafate eega jedhee booda akka haasawaatti haasaa gaarii ture jedhu. Lammiwwan biyyattii biyya alaa jiran afeeruu dura mormitoota biyya keessaa waliin marii jalqabuu, labsii yeroo muddamaa kaasuu, kanneen hidhaa keessa jiran hiikuun dursuu qaba jedhe. Yoo kun hojii irra oole kanneen biyya alaa keessa jiran afeeruun itti aanee dhufuu danda’a yaada jedhu qaba. Marii gaggeeffame caqasaa No media source currently available


Dr. Abiyyi Ahimed Muummicha Ministeeraa Itihiyoopiaa Haarawaa Ta’uun Muudaman

Har’a wal ga’ii addaa kan geggeesse paarlaamaan Itiyoophiyaa dura taa’aa IHADEG haaraa Dr. Abiyyi Ahimediin muummicha ministeeraa gochuun muudeera. Aangoo walitti dabarsuun kun boqonnaa haaraan kan ittiin jalqabamu ta’uu isaa kan ibsan muummichi minsiteera Dr. Abiyyi Ahimed, itti gargaaramuu qabna jechuun yaadachiisaniiru. Haala yeroo gama ilaaleenis yeroo adda addaatti kanneen wareegama baasan qabsaa’ota mirgaa, namoota polotiikaa fi ol adeemtonni du’uu isanaiif illee dhiifama gaafataniiru. Lammiiwwan Itiyoophiyaa fi hidda dhalata Itiyoophiyaa kanneen biyya alaa jiraataniif dhaamsa dabarsaniin walii galtee biyyoollessaan gara boqonnaa biyyaa ifaa ta’etti haa ceenu jechuun waamicha dabarsaniiru. Haasaan muummicha ministeericha haaraa ulaagaa hammayyaa kan guute bifa afeerraa fi araarsuu kan qabu jechuu dhaan miseenosnni paarlaamaa, hayyoonnii fi kanneen biroon yaada kennan ibsaniiru. No media source currently available


ABO fi ADOn Waa’ee Filatamuu Dr. Abiyyii fi Tarkaanfiilee Mootummaa Isaanii Haarawa Irraa Eegan Dubbatan

Duta-taa’aan ADWUI yokaan EHADEG torban kana keessa filataman, Dr. Abiyyi Ahimed, Wixata dhufu kana paarlaamaa Itiyoophiyaa fuul-duratti kakatanii muummicha-ministaraa ta’uuf jiran. Haasawa guyyaa sana uummata Itiyoophiyaaf gochuuf jiran keessatti waa’ee kaayyoo siyaasaa isaanii fi karoorsa isaan biyyaatiif qabanii mallattoo argachuun ni danda’ama, jedhamee eegama. Yeroo gaaffiileen uummataa guguddaan Oromiyaa fi guutummaa biyyattii keessatti ka’ee belbelaa jiruu fi haala siyaasaa biyyattii baay’ee wal-xaxaa tahee jiru kanatti, hojiin hoogganaa haarawa kana eeggatu ulfaataa akka tahuu dubbataa jiran, xiinxaltoonni siyaasaa. Waa’ee filatamuu Dr. Abiyyii fi tarkaanfiilee hooggana isaanii haaraa irraa eegan irratti, dura-taa’aa Adda Bilisummaa Oromoo, Obbo Daawud Ibsaa fi dubbi-himaa Adda Dimookiraatawa Oromoo, Dr. Bayaan Asoobaa haasofsiisnee jirra. Guutummaa gaaffii fi deebii kanaa dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Qabsoo Hadhaa’aa Fi Adeemsa Demokraatawaan Filannoon Dura Taa’aa ADWUI Geggeessame:Pireezdant Lammaa

Manni maree paartii biyya bulchu kan Itiyoopiyaa Dura ta’aa ADWUI kan turan obbo Haylamariyaam Dassaalenyiin kan bakka bu’an dura taa’aa Dhaabbata dimokrtaatawaa uummata Oromoo Dr. Abiyyi Ahimediin dura taa’aa isaa gochuun filatee jira. Prezidaantiin mootummaa naannoo Oromiyaa Obbo Lammaa Magarsaas Dr. Abiyyi dura taa’aa addichaa ta’uun filatamuu fi jijjiirraa taasisame ilaalchisuun kaleessa OBNf ibsa kennanii jiru. Prezidaantiin mootummaa naannoo Oromiyaa obbo Lammaa magarsaa OBNf ibsa kennaniin filanoo kun karaa dimokraatawaa ta’een geggeessame, qabsoo hadhaa’aas nu gaafate jedhan. Itti gaafatamni guddaan Dhaabbata Dimokraatawaa Uummata Oromootti kenname kun kan uummati keenya yeroo dheeraaf gaafataa ture kan jedhan prezidaant Lammaan, bu’aa qabsoo uummata Oromootu dhaaba keenya asiin ga’ee, sabaa fi sab lammoonnis dhaabbati dimokraatawaa uummata Oromoo biyyattii hoogganuu danda’a jedhee itti amnuu dhaan itti gaafatama kana nutti kennuu isaaf ni galatoomsanna jedhan prezidaant Lammaa Magarsaa OBNf ibsa kennaniin. No media source currently available


Kaan horii qalee eebbifate, kaan gammachuun karaatti baafate, ka hujuma isaa laalla jedhullen hedduu, Dr.Abiyyi Ahmed garaa lamaan eegatan

No media source currently available Dr.Abiyyi Ahmed muummeen ministera Itoophiyaa haraahii Wiixta dhufu Ebla, 2,2018 kakatee hujii jalqabu kana waan hedduu abdatan.Dr.Abiyyi miilota obboo Lammaa Magarsaa fa ka hujiin isaanii siyaasaa Itoophiyaa jijjiiraa dhufe keessaa tokko. Abdii qofaa mitii waan namii irraa eegatu,rakkoo ummatii Oromoo keessa jiru ta addunyaallene beettu,bulchiinsii isaa fala qabaa jedhulleen hedduu. Dr. Abiyyi filatamuu jechuun rakkoon qeerroon Oromoo,ummatii Oromoo gaafachaa lubbuu itti dhabaa bahe deebii argatti jechuu miti, ka jedhulleen hedduu. “Halkan tokko nagaan buluun waan tokko,nama keenna ka dhiphuu fi bal’inna keenna beekuu fi ka ummata keenna keessaa filatamuu waan guddoo.Kanuma abdannee gammannae,”jedha warrii Mooyyalee fi Yaaballoo wa nutti hime. Mooyyalee magaala godina Booranaa namii kuma hedduu waraana jedhee Keenyaatti keessaa baqate. Dr. Abiyyi qabsoo Qeerroo fi ummata Oromootti asiin gahee kun jalqaba malee dhumaa mitii ka jedhulleen hinuma jira. Namii hagii tokko ammoo sirna jijjiiramu malee namii jijjiiramee waan hedduu hin fiduu jedha. Paartii ADWUI akkuma itti amantee Dr.Abiyyi muummee ministeraatii filtte jijjiirama gama siyaasaatii fi gama cufaanuu dhufu kana itti amante jedha namii hagii tokko. DH.D.U.O jijjiirama amma itti jiru ka Dr.Abiyyi asiin gahe kanaan deemee jennaan ufi qofaa mitii siyaasaa Itoophiyaatuu jijjiiruuf humna guddoo qaba jedha. Isan ammoo Dr.Abiyyi Ahmed Itoophiyaa eessatti geessa jettan,jijjiiramii bulchiinsii isaa Itoophiyaatti dhufu maan fa seetan?


Paartiin Biyya Bulchu Kan Itiyoophiyaa Hoogganaa Haaraa Filate

Paartiin biyya bulchu IHADEG dura taa’aa isaa filate. Itiyoophiyaan nama haaraan wal barte. Hoogganaan biyyattii kanaa inni itti aanu Dr. Abiyyi Ahimed Oromiyaa keessatti garee bulchiinsa haaraa jedhamuuf miseensa. Irra hedduu nama lammataa fi sadaffaa ta’uun tajaajilaniiru. Hamma yeroo dhiyootti itti aanaa prezidaantii Oromiyaa fi hoogganaa waajjira paartii dhaabbata dimokraasummaa uummata Oromoo turan. Baatii tokko dura obbo Lammaa Magarsaa waliin jijjiirraa aangoo gochuu dhaan dura taa’aa DH.D.U.O ennaa isaan ta’an yoo xiqqaate akka ilaalcha paartii isaaniitti itti gaafatama ol aanaaf akka yaadaman, muummicha ministeeraa ta’uuf akka kaadhimaman mallattoon argame. Kaleessa galgala immoo kun daran dhugoome. Namni gara boodaa turan fuula duratti achii as ba’an. Maddeen paartii biyya bulchuu VOAf akka mirkaneessanitti Dr. Abiyyiin kan dorgoman dura taa’aa DEHIDEN obbo Shifarraaw Shugguxee fi kan ADWUI Dr. Dibebretsiyoon G/Mikaa’el waliini. Kan filataman immoo wal ga’ii mana marichaa irratti kan argaman 170 keessaa deggersa sagalee 108 argachuu dhaan ta’uu maddeenumti kun tuqaniiru. Itti dhiyeenyaan dorgomaa isaanii kan turan obbo Shifarraaw Shugguxee sagalee 58 ennaa argatan durumaanuu fedhii dorgomuu hin qaban jedhamaa kan ture Dr. Debretsiyoon G/Mikaa’el immoo sagalee 2 argatan. No media source currently available


Dura-teessummaa ADWUI-tti Filatamuu Dr. Abiyyi Ahimed Paartiin Mormituu fi Xiinxaltoonni Maal Jedhu?

Kibxata torban dabee irraa jalqabee kan walga’ii isaa geggeessaa ture – manni-maree ADWUI Dr. Abiyyi Ahimed dura-ta’aa paartichaa akka tahan murteessuu isaa akkuma kaleessa dhageessan beeksisee jira. Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa duraanii , Hayile-maariyaam Dessaalenyi taayitaa isaanii gad-lakkisuuf iyyata dhiheenya galfatan eega raggaasisee booda, Dr. Abiyyiin dura-teessummaatti filate – manni-maree ADWUI. Dhaabonni mormitootaa fi xinxaltoonni hoo waa’ee filatamuu Dr. Abiyyi maal jedhu? Guutummaa qophii keenyaa dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Dr. Abiy Ahimad dura ta’aa ADWUI Ta’anii Filataman

Manni Maree Adda Demokraatawa Warraaqsa Ummattoota Ityoophiyaa dura ta'aa Dh.D.U.O fi itti aanaa pireezdaantii mootummaa naannoo Oromiyaa Dr. Abiy Ahimad dura taa’aa addichaa taasisuun filate. Dr. Abiy mummicha ministiraa biyyatti ta'an jedhameet eeggama, kunis paarlaamaadhan raggasifama.


Iskindir Naggaa Dabalatee Kan Dhiyeenya Hidhaa Ba’an Ammas Ni Hidhaman

Kan dhiyeenya mana hidhaatii gad dhiisaman Iskinder Naggaa, Temesgeen Dessaaleny, Anduaalem Arraagee fi Bekfeqaaduu Xilaahuun dabalatee namoonni 12 kaleessa gara galgalaa to’annaa poolisii jala oolaniiru. Waa’illi keenya Solomon Abaatee kaleessa Finfinneetti bilbiluu dhaan oboleessa obboleessa Temesgeen Dassaaleny Taarikuu Dassalenyiin haasofsiisee ture. Haala isaa ennaa ibsu har’a mana keenya jechuun mana harmee keenyaa bakka Jamoo jedhamu qopheetu ture. Kaayyoon qophee sanaas dargaggoonni murtaa’an kanneen kana dura hidhamanii ba’aniif sagantaa galateeffachuu fi kennaa qopheessuu qopheessanii turan. Kanneen galateeffamuun kennaan kennameefii keessaa Temesgen Dessaaleny, Anduaalem Arraagee, Naatinaa’el Mekkonnin, Olbaanaa Leellisaa, Abbebe Qeftoo, Immaawwaayish Zewdu turan. [Obbo Taayyee Danda’aa Eessatti Akka Hidhaman Barbaannee Dhabne: Maatii] Sgantaan kun geggeessamaa utuu jiruu gara dhumaa irratti poolisiin dhufee nu marse. Namoonnis bittinnaa’uu jalqaban. Radio dhaan erga dudubbatanii booda karra ittiin ol galan cufan. Sagantaan sun xumuramaa waan tureef kaan deemaniiru. Dhuma irratti warra hafan itti marsanii socho’uu hin dandeessan jedhanii konkolaataan poolisii dhufee Temesgen Dessaaleny, Anduaaleem Arraagee, Iskindir Neggaa, Maahelet Faantaahuun, Befeqaaduu BeHaailuu, Woyinisheet Mollaa, Zelaalem Werqaagenyeehu, Addisu Geetinnet, Yidneqaachew Addisuu, Sintayehu Chekol, Teferraa Tesfaayee konkolaataa seensisanii qajeelfama poolisii Jamoott argamutti geessan. Galgaluma kaleessaa gara mana hidhaa isaan keessa turanitti itti bilbiluu dhaan Solomoon Temesgen Desaleny, Befeqaaduu Hailuu fi Eskinder Neggaa haasofsiisee ture. Iskindir Neggaa gaaffii poolisiin isaaniif dhiyeesseen sababaan hidhaa isaanii maal akka ta’e ennaa dubbatu alaabaa Itiyoophiyaa mallattoo urjii of irraa hin qabaanne fannistan nuun jedhan jedha. Bakka birootti sagantaan akkasii qophaa’ee of eeggannoo fi icitii guddaa dhaan ture. Biyyattii keessatti karaan itti socho’aan tokko illee hin jiru jedha Iskindir Naggaa. No media source currently available


IOM  Itiyoophiyaa Keessatti Lammiwwan Qehee Ofii Irraa Buqqa’an Gad-dhaabuuf Gargaarsa Doolara Miliyoona Toorbaa Olii Gaafate

Dhaabbatti godaantootaa ka addunyaa ykn IOM lammiwwan Itiyoophiyaa sababaa walitti bu’insaa fi caamaan achuuma biyya ofii keessatti qe’e ofii irraa godaananiif gargaarsa lubbuu baraarsaa waliin ga’uuf kan oolu Doolaara Miliyoona 7.1 argachuuf iyyatee jira. Waggoota kurna dabran keessa, dinagdeen Itiyoophiyaa daddaffiin guddataa ture. Qilleensa El-Niinoo, ka bara 2016 mudateen, goginsi waggaa shantama keessatti isa hamaa ta’e biyyattii dha’ee, guddina dinagdee ishee duubatti harkise. Uummantni biyyattii miliyoona kudhanii ol, gargaarsa nyaataa arjoomtota addunyaa irraa kennamutti hirkattuu tahe. Bara dabres, roobni yeroo isaatti dhufuu hanqate. Tokkummaan Mootummootaa akka gabaasetti, uummatni biyyattii miliyoona tokkoo fi walakkaa tahu, kan Kibbaa fi Kibba-bahaa biyyattii keessa jiraatan beelaaf saaxilamuuf jira. Gargaarsa nyaataa isaan barbaachisa. Dubbi-himaan dhaabbata godaansaa ka Tokkummaa Mootummootaa, Jo’el Milmaan Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsa kennaniin, ka guddina dinagdee Itiyoophiyaa waggootaaf galmaa’e gargalchuuf deemu, dhiibbaa goginsaa kana gad-xiqqeessuun baay’ee barbaachisaa akka tahe hubachiisan. “Akka ilaalcha kiyyaatti carraaqqiin barbaachisaan godhamuu qabu, bakka danda’ametti uummata gara qehee isaaniitti deebisuu dha. Mala ittiin oomisha isaanii oolfatanii fi waan akka bishaan boollaa faa uumuudhan. Qonnaan isaanii akka tasgabbeessuu. Kun waan baay’ee barbaachisaa dha. Sababaan isaa, naannoolee bal’amoo tahan kana keessatti, waan baay’een dinagdeen isaanii fi galiin maatii isaanii akka hin kufne taasisuu irratti hundaawa,” jedhan Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Oromiyaatti karaa fi waltajjii maquma Oromoon duruu baafattetti deebisanii ardaa jilaa hedduulleetti galma abbootii Gadaa jaaruutti jiran

No media source currently available Biiroon Aadaa fi Tuurizimii Oromiyaa akka itti gaafatatmuun biiro tanaa aaddee Loomii Badhoo jettutti ganna dabree asitti Oromiyaa waan hedduun jijjiiruf karoorii bahe. Fkn magaalaa Adaamaa keessatti olloota durii ganda 01-14 jedhani yaaman cufaa maqaa Oromoon duruu baafattetti deebisan. Sun qofaa mtii ollootaa fi karaa guggurdaa,waljajji lafaallee maqumsa Oromootii fi jabaa fi jabduu isiitti deebisaniif. Akak jecha aaddee Loomiitti sirnii durii maqaa namaa qofaa mitii ka lafaatuu waan heddun jijjiire.”Tanaaf amma xiiqiin maqaa ufi deebifachuutti jiran.” Maqaa ufii ka bade deebisuun tun ammoo Adaamaa irraa jalqabanillee amma magaalota Oromiyaa cufa keessatti hojjachuutti jiran akka jecha aaddee Loomiitti. Fkn magaalii akka Laga Xaafoo, Sulultaa, Sabbataa, Shaashamannee,Asallaa faati gma kanaan akka dansaa deemuutti jiran. Finfinnee keessallettti hujuma akkanaatti jiran jedhan. Waan qajeelchuuf itti jiran keesaa ta dhibiin ammoo barreeffamaa karaa irratti Afaan Oromootiin barreessan qaqqajeelchuu. Qubee seera malee manneen nyaataa,dhaabbilee daldalaa fa irratti barreessanillee qajeelchuuf seera itti baasanii hujiitti jiran.Biiroon Aadaa fi Tuurizimi warra tana hin tolchine seeraan adabuuf qophi jirti. Gama kaaniin ammoo Oromiyaa godina hedddu keessatti galma abbootii gadaa hedduu jajaaruutti jiran. Akka jecha aaddee Loomii Badhootti mootummaan naannoo Oromiyaa fi Biiroo Aadaa fi Tuurizimii ogeeyyotaa fi ummata daratanii Oromiyatti bifa tolchuuf hujii guddootti jiran. Tana keessa tokkoo akka tuuristiin waan Oromiyaan faarsan hedduu dhuftee daawwattu tolchuun isa tokko. Aartii Oromoo guddisuulleen karoora biiroon tun baafatte keesaa tokko. Ardaa jilaatti galma Abbootii Gadaa jaaruun tiyaatirii fi fiilmiin Oromummaa jabeessuulleen karoora bahe keessa jira. Akkuma kanaan galma Abbootii Gadaa fulaa hedduutti jaaruutti jiran. Boorana, Gujii, Arsii fi ardaa jilaa hedduutti jaaruutti jiran. Fkn akka jecha aaddee Loomiitti godina Booranaatti hojjataa fi ummati horii walti baafatee galma jaarrachuutti jira.Godina Gujiilleetti tanumaaf jedhni qarshii miliyoona hedduu walti qaban. Galmii ardaa jilaati fi lafa seenaan qabadu keessatti jaaran kun waan aadaa lafa itti jaaranii agarsiisuu male. Hujiin tun cuftii akka jecha aaddee Loomiitti faaya, jabeenna, qaroomaa fi eennummaa Oromoo fi Oromiyaan beekan addunyaa agarsiisuu.


Rakkoo Itiyoophiyaa Keessaa Furuun Humna Biyyatiiti Ol Miti: IGAD

Ithiyoopiyaan kan ofii ishee hooggantu IGAD haala yeroo ammaa biyyattii keessatti mul’ataa jiru irratti ejjennoo inni calaqqise hin jiru. Kan aangoo gad dhiisuuf xalayaa galfatan H/Maariyaam Dessaaleny waaltaa gaanfa Afriikaa kanaaf dura taa’aa dha. Hariiroon waaltaa kana waliin jiru cimaa ta’u illee waa’ee siyaasa Itiyoophiyaa ilaalchisee yaada tokko iyyuu kennee hin beeku. Barreessaa muummichi IGAD Ambaasaaddor Ma’haabuu Ma’aaliim VOAf akka ibsanitti garuu hoogganoonni biyyattii ofii isaanii rakkoo jiru furuuf hojjetaa jira jedhan. Daangaa bulchiinsa somaalee fi Oromiyaa irraa uummata miliyoona tokkotti hedamutu qe’ee ofii irraa buqa’e. walitti bu’iinsa kutaalee biyyattii adda addaa keessatti uumameenis lubbuun namoota hedduu baduun, walitti bu’iinsi irra deddeebi’uun uumamaa jiraachuun ifaa dha. Mootummaan Itiyoophiyaa ofii isaatii labsii yeroo muddamaa kan labseefis seera idileen rakkoon jiru furamuu hin danda’amne jechuu dhaani. Diplomaasii akeekkachiisaa kan utuu walitti bu’iinsi hin uumaminii fi ittisa isaa irratti kan fuuleffatee fi damee naga eegumsa adda addaa irratti kan hojjetu IGAD akka jedhutti garuu, haalawwan Itiyoophiyaa keessatti mul’atan, jidduu seeninsa naannoo ykn deggersa kan barbaadan miti. Lammii Keeniyaa kan ta’an diplomaatichi gameessii fi muummichi barreessaan dhaaba kanaa ambaasaadder Ma’haabuu Ma’aaliim VOAf kan ibsanis isuma kana. Sochiin kam iyyuu kan nageenya naannoo kanaaf rakkoo uumu martinuu nu yaaddessa. Sanaaf shakkiin hin jiru. garuu biyyi hundumtuu mala sana dura ittiin dhaabachuu danda’u maal akka ta’e murteessuu qabna. Gama Itiyoophiyaatiin kun siyaasa paartii akka ta’e beekna. Kanaaf akkan gabaasa qabuutti, sababaan isaas itti dhiyeenyaan hordofaa hin jiru, paartiin biyya bulchu kan Itiyoophiyaa kana gad taa’ee irratti mari’ataa jira jedhan. Kanaaf jedhan ambaasaaderichi, dura taa’aa IGAD kan ta’an kabajamoo obbo H/Mariyaam bu’aa isaan buusan arginee jirra. “Dhimmootii siyaasaa irratti dubbataa jirru qabna, kanaaf immoo qaama furmaata Sanaa ta’uun fedha jechuu dhaan TV addunyaa irratti dhiyaachuun dubbataniiru” jedhan. jechi isaanii kun hedduu na ajaa’ibe. Kun rakkoolee furuuf dandeettiin hooggana cimaan kan ittiin mul’ate jedhan. kanaaf rakkoo Itiyoophiyaa keessaa furuun dandeettii biyyattii ol miti jedhan ambaasaadderichi. IGAD, gamtaa Awrooppaa fi dhaaba misooma Austriyaa waliin sagantaalee hojii irra jiran kan deggeru walii galtee Euro miliyoona 42 ka mallatteesse ta’uu ambaasaaddor Maa’iliim ibsaniiru.


Walga’iin ADWUI  Filannoo Dura-taa’aa Isaa fi Muumicha-ministaraa Torban Kana Keessa Fixachuu Hin Dandeenye

Eega jalqabamee guyyaa sadaffaa ka qabatee jiru, walga’iin ADWUI yokaan EHADEG guyyoota torban kanaa keessatti kan hin xumuramne tahuu maddeen paartichaa gabaasaa keenyaaf mirkaneessanii jiran. Galmee fi gabaasaa koreen hoji raaw’achiistuu dhiheesse irratti mariin geggeessamu har’a itti fufuu ka dubbatan – maddeen EHADEG, galmeen sun bal’aa waan taheef marii irratti geggeessamu yeroo gabaabaa keessatti xumuruun hin danda’amne, jedhu. Dura-taa’aa paartichaa fi muummichi-ministaraa kan itti-aanee hoogganu filachuunis akkasuma akka gara fuul-duraatti butamuuf deemu dubbatan. Walga’ii kana irratti kan caalaatti ilaalcha hawate ajandaa taheyyuu, filannoo kanaaf guyyaan muramee kenname hin jiru. Filannoon dura-taa’aa EHADEG, Kamisa har’aa waaree booda irraa jalqabee, guyyaa kam iyyuu akka geggeessamuu malu dubbatamee ture. Maddeen deemsa walga’ichaa ilaaluun, gabaasaa keenyaaf odeeffannoo kennan garuu, boor illee akka tahuu hin dandeenye dubbatan. Guyyoota lameen dhuma torban kanaa irra jiran jechuun Sanbata yokaan Dilbata akka filannoon dura-taa’aa EHADEG kun geggeessamu eeran. Dura-taa’aa EHADEG fi muummicha-ministaraa biyyattii eenyu akka tahu malu, haga ammaatti waan mirkaneeffamee himame hin jiru. Filannoo kana irratti, miseensota mana-maree EHADEG 180 tu sagalee kennee filata. Paartiilee miseensota gamtaa EHADEG tahan afuran irraa mata mataatti bakka-bu’oonni afurtamii-shan walitti-dhufanii sagalee dhibba tokkoo fi saddeettama tahan jechuu dha. Dura-taa’aa EHADEG fi Muummichi-ministaraa eenyu akka tahu kan ammaan dura walga’ii taa’ee ture – koreen hoji raaw’achiistuu EEHADEG kallattii agarsiisuu isaa dubbatu – xiinxaltoonni. Xiinxatoonni kun akka jedhanitti, kan Dhaabbata Diimookiraatawa Uummata Oromoo irraa tahan Dr. Abiyyi Ahmed fi kan BA’AADEN irraa tahan, Obbo Dammeqee Mekonnin keessaa tokko tahuu malu, jedhu. Maddeen paartichaa garuu, eenya akka tahuu danda’u akka quba hin qabnee fi tilmaamuun akka hin danda’amne dubbatan, jedha Eskindir Firew, Finfinnee irraa. Dhaggeeffadhaa No media source currently available


Itiyoophiyaan Uummata Ishee Miliyoona 8 Ta’u Gargaaruuf Deggersa $1.6 Gaafatte

Itiyoophiyaan uummata miliyoona 7.88 hongee, balaa lolaa fi walitti bu’iinsaan miidhaman gargaaruuf doolaara biliyoona $ 1.6 gargaarsa yeroo hatattamaa fi dheeraa gaafatte. Itiyoophiyaan waggoota walitti aanan sadiif hongee dhaan dha’amte. Kanneen akka hamaatti dha’aman keessaa horsiisee bulaa miliyoona 2.4tu beeladaalee isaanii dhibba irraa harka 80 ta’an dhaban. Tokkummaa mootummootaatti qindeessaan gargaarsa namoomaa kan Itiyoophiyaa keessaa Ahunna Eziakonwa-Onochie VAf akka ibsanitti horsiisee bulaan maatii isaanii nyaachisuuf foonii fi aannan beeladaalee kana irraa argataniin jiraatu. Waggaa kana ijoollee miliyoona 3.5 kanneen hanqina nyaata madaalawaa hamma tokkoon rakkatan argina. Kanneen kuma 300 ol ta’an immoo hanqina nyaataa hamaatu isaan mudachuuf jira jedhan. Eziakonwa Onochie akka ijoolleen kanneen hanqina nyaataa hamaan dararammaa jiran balaa yoo nyaata madaalawaa addaa hatattamaan hin argatan ta’e balaa du’aatu isaan mudatuu mala jechuun akeekkachiisan.


Wixinee Mirgi Namaa Itiyoophiyaa Akka Kabajamu Gaafatu Mana Maree US Keessatti Sagaleen Irratti Kennamuuf jira

WiXinee HR128 jedhu kan mata dureen isaa mirga namaa Itiyoophiyaa akka kabajamu fi bulchiinsi hunda himaachise akka jiraatu jajjabeessuu jedhu irratti miseensonni bakka bu’oota mana maree US baatii Caamsaa sagalee kennuuf jiru ka jedhu erga isaan dhaqqabee booda bakka bu’aan mana maree US Mike Coffman ibsa baasanii jiran. Manni maree bakka bu’ootaa HR 128 irratti baatii Caamsaa dhufu sagalee akka kennuuf jiru har’a labsamuun isaa kanneen kana keessaa harka qaban maraan hojiin jabaa ta’e sa’aatilee hedduu ta’e hojjetamuu isaaf mirkanii dha. Kunis Itiyoophiyaa keessatti mirga dhala namaa akka kabajamu akkasumas seeraaf buluun akka jiraatu gochuuf falmii uubatti hin jennetu geggeeffame. Doolaarri kuma dhibba hedduu kan mootummaan Itiyoophiyaa baasu waan sirrii hojjechuu irratti faayidaa hin baafne. Dhimmi kun mana marii bakka bu’oota duratti akka dhiyaatu gochuuf hoogganaan sagalee yayyabaa Kevin McCarty deggersa godhanii fi uummata sagalee guddaa qaban kan kutaa koo Koloraadoo fi kan Itiyoophiyaa keessaatti dabalameen galata dhiyeessa jedhan. Miseensa mana maree kan ta’an Coffman wixinee kana kanneen akkaan deggeran keesaa ti. Wixineen kun humnootiin naga eegumsa Itiyoophiyaa humna ammaa ba’aa gargaaramuu dhaan ajjeechaa hiriirtota nagaa irratti raawwatanii fi seeraan ala hidhamuu qabsaa’otaa fi mormitoota mootummaa cimsee balaalteffata.


Lammiin Lammiif ! Jedhu Dubartonni Oromoo Biyya Alaa Jiran

Gareen dubartoota Oromoo biyya alaa keessa jiraataan Kan "Siiqqee International Oromo women " jedhamu lammiwwan Oromoo kanneen manaa fi qe'ee ofii irraa humnaan buqqifaman gargaaruuf sosso'aa akka jiran I beeksisanii jiru. Sambata fullee keenyaa jechuun Bitoteessa 24 bara 2018 kaasee qophilee adda addaa gaggeessuun maallaqa walitti qabuuf karoorfatan. Qophiin kunis ardilee addunyaa keessaa yunaaytid isteetes, Kaanaadaa, Awustraaliyaa fi magaaloota Awuroopaa adda addaa keessatti kan gaggeeffamu ta’a. Sagantaa kanaan maallaqa argamuun manneen jireenyaa kanneen mooraa keessa quubataniif akkasumas Kilinikii tajaajiila fayyaa argachuuf dandeesisuu ija arguuf kan oolu ta’uu Qindeessitoota keessaa tokko Kan ta’an addee Dunee Silgaa Ibsanii jiru. Kanaaf uummanni Oromoo maagaaloota adda addaa keessa jiru birmannaa akka godhan gaafatanii jiru. Kaaliforniyaa irraa Dhiyeenya kana mooraa oromonni keessa qubatan daw'attee Kan deebitee ogeettiin fayyaa aaddee Obsee Luboo rakkoo iddooo sanaa akkan jabaa fi gargaarsa jabaa kan isa barbaachisu ta’uu dubbatti. Keessumaa dubartoonnii fi ijoolleen akkaan midhaan qaamaa fi qalbii irra ga’uu ibsitee jirti. Lammiin Lammiif birmachuu qabaa isa jedhuun gara fuula duraatti deggersi gama tajajila fayyaa godhamu akka itti fufu dubbatti. No media source currently available


Waraanni Bilisummaa Oromoo Dilbata, Bitootessa 18, 2018 Gidaamii fi Beegii Keessatti Raayyaa Ittisaa Haleele, Jedhu Jiraattonnii fi Aangawoonni Mootummaa

Bulchiinsa naannoo Oromiyaa, godinaa Qellem Wallaggaa, aanaalee Gidaamii fi Beegii keessatti Waraanni Bilisummaa Oromoo raayyaa ittisaa Itiyoophiyaa irratti haleellaa banuudhaan, konkolaataa loltoota fe’ee deemu gubuu fi loltoota ajjeessuu dabalee miidhaa geessisuu isaa, jiraattonnii fi aangawoonni naannoo sanaa Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsanii jiran. Dhimmoota yeroo ammaa, kan labsii yeroo hatattamaa irratti Sanbata dabre kana kan ibsa kennanii turan – Koomishinarri Koomishinii Poolsiii Federaalaa Itiyoophiyaa Jeneraal Asaffaa Abiyyuu, “gurmuulee biyya jeeqan kan leenjisee hidhachiisee biyya keenyatti bobbaasaa jiru – Ertiraa dha” jechuun balaaleffatan. Mootummaan Ertiraa immoo “Mootummaan Itiyoophiyaa rakkoo isaa biyya keessaa hidda gad fageeffateef sababaa biraa barbaaduu mannaa, deebii dhuga-qabeessa tahe itti kennuu isaaf wayya” – jechuudhaan, balaaleffannaa mootummaa Itiyoophiyaa sana “dhara” jechuun haale. Gama biraan, dhiheenyuma kana, haleellaa godinaa Booranaa keessatti geggeessame ilaalchisuun kan ibsa kennanii turan, bakka-bu’aan Komaand Poositii Yeroo Hatattamaa Itiyoophiyaa, Jeneraal hasan Ibraahim, “loltoonni Adda Bilisummaa Oromoo, kallattii biyyattii sadi’iin – jechuun – gama Bahaa, gama Lixaa fi gama Kibbaatiin akka biyyattii seenuuf sochaa’uu jiran beekamaadha” jedhanii turan. Dubbi-himaan Adda Bilisummaa Oromoo – Obbo Toleeraa Adabaa, Addi Bilisummaa Oromoo humna guutummaa Oromiyaa keessa uummata isaa waliin socho’aa jiru, jechuun deebii kennanii turan. Guutummaa gabaasaa kanaa dhaggeeffadhaa No media source currently available


Barattoonni Mana Barnootaa Sadarkaa Lammaffaa Shaakkisoo Barumsa Dhaabuun Dhagahame

Godinaa Gujii Lixaaa, magaalaa Shaakkisoo keessa ka jiru mana-barnootaa sadarkaa lammaffaa tokkicha jiru keessatti, har’a barnootni dhaabachuu isaa fi barattoonni tokko tokko reebamuu isaanii, namoonni ijaan argan Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsan – jechuun, Eskindir Firew, Finfinnee irraa gabaasee jira. Barattoonni mana-barnootichaa, namoota magaalaa Moyyaaleetti ajjeesaman – yaadachuuf gaaffiin dhiheessan fudhatama dhabuu irraa kan ka’e haalli kun uumamuu isaa dubbatu – namoonni ijaan argan. Dhimma kana ilaalchisuun gaaffiin tokko illee hin dhihaanne – ka jeddhan – itti-gaafatamaan dhimma nageenyaa magaalaa Shaakkisoo garuu, barataan reebames tahe hidhame akka hin jirre – gabaasaa keenyaaf ibsan. Barattoota keessaa tokko Eskindiriif akka ibsitetti, “guyyoota shaniif, jechuun, hanga Jimaata dhufuutti barnootni dhaabatee, halaabaanis gad-butamee fannanisamuun akka namoota Moyyaaleetti ajjeesamaniif gadda keenya ibsannu nuuf haa taasisamu” ka jedhu ture – gaaffiin barattoonni dhiheessan.


Inni Duraan Nu yaaddessaa Ture Hin Hafne.KFO

Labsiin yeroo muddamaa rakkoo biyya keessaa daran waan hammeesseef jecha mootummaan labsii kana kaasee paartilee mormituu waliin dubbachuun walii galtee sadarkaa biooleessaa irra akka ga’u KFO-n kaleessa gaafatee jira. Labsiin yeroo muddamaa hojii irra eega oolee as godinaalee Oromiyaa adda addaa keessatti namoonni 29 ajjefamuu fi hidhaan itti fufuu ibsi kun hubachisee jira. Waggootii darban 27 keessatti ADWUI..n irra deddebi’uun heera biyyatti cabsaa fi malaamaltummaan akka jabaatu gochuun akkasumas jijjiramnii Dimokraasii akka hin argamneef balabala cufuu isaa amanee dhiifama gaafachaa badii kana sirreessuu manna uummata irratti midhaa geesisaa jira jedha ibsi ba’e. Dhuma irrattis ajjechaa fi hidhaan akkasumas uummata walitti buusuun akka dhaabtu, hidhamtoonni siyaasaa dabalataan akka gadhiifaman, mariin gaggeeffamee furmaanni waaraa akka argamuuf ibsii KFO kun gaafatee jira. Gaaffii fi Deebii gaggeeffame caqasaa No media source currently available


Liyyuu Haayil Maatii Tokko Keessaa Nama Shan Ajjese. Jiraattootaa fi Angawaa

Oromiyaa Godina Baalee aanaa Saweenaa ganda “Burqaa Dhaaree” jedhamu keessa Liyyuu Poolisiin bulchiinsa naannoo Somaalee seenee maatii tokko irraa namoota shan ajjeese jechuun jiraattonni dubbataa jiru. Kanas Jimaata dabree yeroo laftii bari’uuf deemu humnootiin Liyyuu Haayle daangaa ce’anii seenuun ajjechaa kana geesisan jedhu. Maatii Obbo Goolaa Huseen Aliyyii keessaa ijoolleen isaanii sadii kan ajjefaman yoo ta’u haatii warraa isaanii fi ilmii isaanii ka biraa umriin waggaa sagalii rasaasaan haleelamanii hospitaala seenanii jiru. Garu kan umriin isaa waggaa sagalii kun maqaan Ibsaa Goolaa kan jedhamu yoo ta'u rasaasaan rukutamee lafeen lukaa naannoo gudeeddii issatti waan cabseef jecha wal’ansa sadarkaa olaanaaf hospitaala Gobbaatti ergame. Harmeen isaa garu hospitaala Gindhiir keessatti yaalamaa jiru. Ilmii isaani dhumaa kan baatii torbaa fi abbaa ka ta’an Obbo Goolaa Husseen qofatu mana keessatti kan hafan yoo ta'o Obbo Goolaan yeroo tarkaanfiin kun fudhatameetti mana keessa hin turre jedhu jiraattonni naannoo. Abbaan Obbo Goolaa maanguddoon umrii dheeraa Husseen Aliyyii fi namnii biraa naannaa manaa ture ajjefamuun beekamee jira.Bulchaan aanaa Beltoo Obbo Ziyaad Amaan ajjechaa kana mirkaneessanii jiru. Gama kaaniin ajajaan polisii magaalaa Mattuu Komaandar Nagaraa Dhufeeraa haga ammaatti hidhaa keessa kan jiran ta’u haatii warraa isaanii Aaddee Simmany Taayyee Sanbatoo ibsanii jiru. Sababiin itti to'annaa jala ooleef kan hin ibsamneef ta'u fi Komaandar Nagaraan gadda guddaa keessa akka jiran kan ibsan aaddee Simmany Ijoollee koo lamaan waan dhukkubsataniif wajjin rakkataan jira jedhu.Waan godhamu waan hin jirreef Waan hundumaa waaqayyoo fi uummata Oromoofiin dhiisa jedhan. Magaalaa Gimbii keessatti raayyaa ittisa biyyaan ammaan dura rukutamuu isaa maddeen Hospitaala Gimbii kan ibsanii turan dargaggoo Gammachis Zawduu kaleen isaa miidhamee eega baafamee booda lafeen duugda isaa(spaaynal Koord) midhamuu hin oolu jedhamuun Finfenneetti ergamee jira. Jimaata darbee Finfinnee eega dhaqqabee booda mar’umaan isaa keessatti malaan kuufamee waan argameef jecha wal’ansii baqaqsanii suphuu godhameefii akka jiru dubbatu maatiin. Lafeen duugda isaati sadarkaa maali irra akka jiru waan hakimiin jedhu eegaa jirra jedhu. Gabaasa Guutuu Caqasaa No media source currently available


Hidhattoonni ABO Aanaa Gidaamii Keessatti Konkolaatota Raayyaa Ittisaa Lama Mancaasanii Loltoota Keessa Turan Fixan, Jedhu Jiraattonni. Aaangawoonnis Mirkaneessanii Jiru

Godinaa Qellem Wallaggaa, aanaa Gidaamii, naannoo Laaloo Garee jedhamutti, Roobii dabre, gaafa Bitootessa 14, bara 2018 galgala raayyaa ittisaa mootummaa Itiyoophiyaa irratti haleellaa hidhattoonni Adda Bilisummaa Oromoo bananiin, konkolaatonni lama miidhamuu fi jeneraalota waraanaa dabalee, loltoonni keessa turan dhumuu isaanii jiraattonni aanichaa dubbatanii jiran. Akka jiraattonni Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsanitti, jeneraalota waraanaa lama fi qondaala tika nagaa tokko dabalee – loltoota 18 tu konkolaatota sana keessa ture. Konkolaatota lameen keessaa tokko battaluma ka gubate yoo tahu kaan immoo hallayyaa seenee caccabe. Loltoonni keessa turan martinuu ni dhuman. Aangawoonni mootummaa, hidhattootaan haleellaan konkolaatota raayyaa ittisaa motummaa lama irratti geggeessamuu fi konkolaatota lameen miidhuu isaa mirkaneessanii jiran. Aangawoota mootummaa, magaalaa Dambi Dolloo jiran keessaa, nageenya isaaniif yaaddoo qaban irraa kan ka’e akka maqaan isaanii hin himamne nu gaafatan tokko akka jedhanitti, loltooonni Waraana Bilisummaa Oromoo halellaa sana geggeessuunii fi konkolaatonni lameen manca’uun, akkasumas, loltoonni du’uun mirkana. Sabaabaa kanaan raayyaan ittisaa, namoota nannoo kudhan ta’an qabee gara Dambi-doollootti geessee jira, loltoota hedduus gara Gidaamii fi naannawa ishee, akka Garjeedhaafaatti bobbaasee uummata dararaa jira – jedhu – aangawaan kun. Bulchaa aanaa Gidaamii – Obbo Gammadaa Milkiyaasittis, konkolaatonni raayyaa ittisaa lama hidhattootaan haleelamuu fi miidhamuu dubbatanii jiran. Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa. No media source currently available


‘Lakkofsi baqattoota Mooyyalee Itiyoophiyaa gara Keeniyaa dhufan dabalaa jira’ waldaa Fannoo Diimaa

Waldaan Fannoo Diimaa Ka Damee Keeniyaa lakkoofsi baqattootaa Kan magaalaa Mooyyalee baqatanii Keeniyaa seenaa jiran dabalaa jiraachuu beeksise. Harra ibsa baaseen dhaabbatichi ‘Keeniyaa keessatti haga yoonaa baqattoota Itiyoophiyaa kuma 9 fi dhibba 5 ol simachuu ibse. Baqattoonni Mooyyalee kanneen Keeniyaa seenan buufata adda addaa keessa tamsaa’anii jiranis gargaarsa tola ooltummaa kennuufii akka itti fufu kan ibse. Gama biroon baqattoonni buufataalee qubannaa Keeniyaa keessa jiran, bakkee waan bulaa jiranuuf daa’imman isaanii dhukkubsachaa jiraachuu dubbatu. Rakkoo baqattoonni kaasan kanas dubbi himaan Waldaa Fannoo Diimaa Ka Damee Keeniyaa Noohelaa Musaandii dhaabbati isaanii haga danda’e Daa’immanii fi dubartoota ulfaaf dursa kennee gargaaraa akka jiru’ kan dubbatan. Galmoo Daawit dabalata isaa qindeesseera No media source currently available


Itiyoophiyaa fi Jabuutiin Sochii Daangaa Irratti Marii Geggeessan

Jabuutiin karra nagadi ittiin seenuu fi ergamu taatee kan turtu ta’uu ministriin dhimma alaa beeksiseera. Xumura baatii kanaa adeemsa bishaan guutuu kan hidha laga Abbayyaa mariin ogeessota biyyoota sadarnii Kaartuum keessatti kan geggeessamu ta’uun ibsameera. Daldala seeraan alaa daangaa Itiyoophiyaa fi Jabuutii irratti geggeessamuu fi namoota seeran ala deeddeebisuu dhaabsisuuf illee angawoonni kun mari’ataniiru. No media source currently available


Godinaa Booranaa Keessatti Mucaa Waggaa Sagalii Tu Eegdota Daangaa Itiyoophiyaatiin Ajjeesame

Kaleessa Mooyyalee bakka Arballee jedhamutti Eegdonni daangaa Itiyoophiyaa konkolaataa tokko irratti dhukaasa bananii daa’ima ganna 9 ajjeesuu fi nama tokko ka biraa madeessuu jiraattonni Mooyyalee dubbatanii jiran. Daa’imi ajjeefame maqaan isaa Badhaanaa Taganee ka jedhamu yoo tahu, har’a namni bahee akka awwaale abbaan isaa obbo Taganee Raggaasaa Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himanii jiran. Baqattoota gargaaruutti ka jiran Miseensi Waldaa Barattoota Ijoollee Booranaa, Ka Keeniyaa -- Horaa Korophisoo, kaleessa daangaa Itiyoophiyaa keessa ka jirut Arballeetti daa’imni sun ajjeefamee, reeffi isaa gara Keeniyaatti dhufuu dubbata. Gama biraatiin immoo, jaarsoliin naannoo, baqattoota ajjeechaa baqatanii daangaa Keeniyaa keessa jiran akka gara qe’ee isaaniitt deebi’an gaafannaan “haga magaalattiitti nageenyi guutuun deebi’utti ofirra hin deebinu” jechuun didan jedhu. Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Obbo Taayyee Danda’aa Eessatti Akka Hidhaman Barbaannee Dhabne: Maatii

Waajiira Haqaa Oromiyaa keessatti sadarkaa itti aanaa hogganaatti abba dursa hojii dhimmootii komunikeshinii kan ta’an Obbo Taayyee Danda’aa har’a to’annaa jala ooluu isaanii maatiin ibsanii jiru. Kamisa har’aa ganama kokolaataa lafa hojiitii ramadameen shofeerri eega dhufee fudhee booda karaatti dhaabsisanii Obbo Taayyee konkolaataa biratti dabarsanii fudhatanii deemuun ibsamee jira. Sa’atilee hanga tokko booda harkii Obbo Taayyee Hidhamee gara manaatti fidamuu fi mi’i mana keessaa tokko ituu hin hafin gaggalagalchanii eega sakata’anii booda kompuutara Laap Toppii, kitaabootaa fi barrulee fudhatanii deemuun ibsamee jira. Namoonni uffata sivilii fi kan polisii Federaalaa uuffatan kun Obbo Taayyee Danda’aa eessa akka geessan eega gaafatamanii booda iddoo akksii jedhanii lafa himan sana maatiin nyaataa fi uffannaa cisichaa fudhee deemus arguu akka hin dandeenye ibsan. Kanaaf yeroo labsiin yeroo muddamaa hojii irra oolee jiru kanatti waa’een lubbuu Obbo Taayyee Danda’aa kan isaan yaaddeessu ta’uu maatiin ibsanii jiru. No media source currently available


Poolisiin uummata Mirga Isaaf Iyyate Dabarsinee Hin Kenninu Jedhe: Maddeen Bulchiinsa Dambi Dolloo

Godina Qellem Wallaggaa magaalaa Dambi Dolloo Keessaa namoota qabanii hiduuf toorri namootaa qophaa’uu isaa madden keessa beekan dubbataa jiran. Poolisoonni hangi tokko illee namoota kana dabarsanii akka kennaniif Komaandi Poost ajajus uummata mirga isaaf jedhee falmatu badii qaba jennee dabarsinee hin kenninu jechuu isaaniitiin to’annaa jala oolaniiruu jedhu jiraattonni magaalaa Dambi Dolloo. Magaalattiin hamma dirree waraanaa fakkaattutti waraanaan guutamtee naannoon ishees marfamee jira, gad baanee hojii keenya idilee hojjetachuuf illee sodaa guddaa keessa jirra jedhu. Angawoota dhaqqabnee haala kana gaafachuuf yaaliin goone milkaa’uu baatus, bulchiinsa magaalattiitti itti dhiyeenya kan qaban keessaa haasofsiisnee haalli jiru yaaddessaa akka ta’u nuuf ibsaniiru. No media source currently available


Har’a Eegdonni Daangaa Itiyoophiyaa Dhukaasan Bananiin Daa’ima Waggaa Saddeetii Tu Du’e. Uummanni Kuma Hedduun Moyaalee Iraa Gama Keeniyaatti Baqate Haala Akkamiitti Jira?

Tokkummaa Mootummootaatti, Waajjirri Dhimma Baqattootaa, UNHCR damee Keeniyaa, qorannoon rakkoo baqattoota Oromoo Mooyyalee keessa jiranii dafee akka xumuramuuf hojjettoota dabalataa achitti erguu beeksisee jira. Waajjirri dhimma Baqattootaa ka Keeniyaas gama isaatiin dhiyeenyatti tumsa barbaachisu gochuuf ajja qophaa’aa jiru dubbata. Haala wal fakkaatuun barattoonni Mooyyaleedhaa baqatanii Keeniyaa jiran, har’a hiriira mormii gaggeessuun gochaa magaalaa Moyaalee keessatti ta’e balaaleffatanii jiru. Galgala kanammoo magaala Moyyaalee keessatti Eegdonni daangaa Konkolaataa tokkorratti dhukaasa banuu isaaniin, lubbuun daai’ma tokkoo darbuu jiraattonni VOA’f himanii jiru. Ajjeechaa Sanbata darbee baqatanii ka Keeniyaa jiran Baqattoonni Oromoo daangaa Keeniyaa keessa bakka afur qubatanii jiru. Baqattoota kana waldaan fannoo diimaa ka damee Keeniyaa gaergaarsa malu isaaniif gochaa ka jiru yoo tahu, Gamtaa Mootummootaatti dhaabbati baqataa UNHCR damee keeniyaas akkaataa baqattootni kun itti gargaaraman qorachuurratti argama. Dubbi himaan UNHCR damee Keeniyaa Yiivoon Indeegee dhaabbati isaanii qorannoon baqattoota kana irratti jalqabame dafee akka xumuramuuf hojjettoota dabalataa garasitti erguuf akka jiru himani. Mr.s Yiivoon dabaluunis namootni qe’eesaaniirraa buqqaafaman kun da’annaa akka argataniif UNHCR Mootummaa Keeniyaa waliin dubbataa jira jedhan. Ammas lakkoofsi baqattootaa ka dabalu yoo ta’e mootummaan keeniyaa bakka qubannaa akka isaaniif mijeessuu qabullee gaafatani. Waajjirri Dhimma Baqattootaa ka Mootummaa Keeniyaa gama isaatiin waa’ee baqattoota kanaa hordofaa jiraachuu himeera. Gama biraan, jiruu harra barattoonni, baqatanii Keeniyaa jiran gocha dheengadda Mooyyaleetti raawwate mormuun Mooyyalee Keeniyaatti hiriira gaggeessaniiru. Hiriira kana gubbaatti barattoonni hedduun irratti ka argaman yoo tahu, badii lubbuu jiraattota magaalattiirra gaheef mootummaa ceepha’aniiru. Koomishina Mirga dhala-namaa Tokkummaa Mootummaatti, Koomishinarri itti-aantuun – Keet Gimoor, “haalli mirga namoomaa Eritiraa keessaa amma illee fooyyaa’ina argamsiise hin qabu” – jedhu. Hiriira kana irrattis qondaaltonni mootummaa naannoo sanii ka keeniyaa barattoota kana haasofsiisuu abdiin VOA’f himeera. Galagala kanas sa’aatii 11 booda eegdonni daangaa Itiyoophiyaa konkolaataa tokko irratti dhukaasa bananii lubbuun daa’ima waggaa 8 tokkoo battalu ma ka darbe ta’uu jiraataan magaalattii tokko ammas dubbatan. No media source currently available


Balbala Cufadhe Keessaan Dhukaasanii Na Madeessan: Haadha Ijoollee Ja’aa

"Abbaan Koo Nama Umriin Waggaa Jaatamaa Olii Rasaasaan Yeroo Lama Rukutan." Ilmaa Sambata Bitooteessa 10 bara 2018 Godina Boranaa Magaalaa Moyyalee keessatti namoota mada’an keessaa tokko Aaddee Shaallaa Kuulaa haadha ijoollee ja’a ti. Guyyaa sana raayyaan ittisa biyyaa dhukaasaa fi nama rukutaa dhufnaan sodaatanii ijoollee ofii wajjin manatti ol-deebi’uun balabala manaa ofii cufatan. Sana booda “balbala cufamaa fi edeeda manaa keessan dhukaasuu jalqabanaan firaashii lafa bu’ee jiru irra ijoollee koo wajjiin gad ciifnee ituu jirru rasaasni na rukute” jedhu. Ijoollee koo na waliin turan shan lubbuu isaanii oolchuuf carraaqaa ture jedhu Aaddee Shaallaan. Jiraattoota Moyyalee guyyaa sana ajjefaman keessaa tokko Kanuu Qancooroi Diidaa tokko. Abbaa ijoollee ja’aa turan. Guyyaa sana Kaaffee naannoo Shawaa Bar jedhamu-tti argamuu buna dhugaa turan. Achumaan waraanni biyyaa achi seenee ka’ii, harka kee ol qabii dhaabadhu eega jedhee rasaasa lamaan akka isa rukutan namni waliin ture nu ibseera jedha ilmii isaanii Abbduub. Rasaasii inni duraa duubaan karaa saggoo haleelanii fuul duraan kokkee keessaan ba’e. Inni Kaan immo karaa fuula duraa naannoo qomaa rukurtanii duubaan ba’u ibsee jira.Abbaan isaa Obbo Kanuu Qoncooro Didaa umriin gara waggaa 60 ol ta’u kan ibse ilmii isaanii akka ilma angafaa ta’eetti maatii koo jajjabeesseen inni borii immoo harha waaqaa jira jedha. No media source currently available


Moyyaalee keessatti, Ajjeechaan Raayyaa Ittisaatiin Raaw’atame “Dogoggoraani” Fudhatama Hin Qabu Jedha Biiroon Haqaa Oromiyaa

Bulchiinsa Naannoo Oromiyaa, godinaa Booranaa, magaalaa Moyyaalee keessatti, haleellaa Sanbata dabre kana, raayyaa ittisaa Itiyoophiyaatiin raaw’atamee namoota kudhan ajjeesee fi kudha-tokko madeesse ilaalchisee, kan battalumatti ibsa kenne – Sekireteeraayitii Komaand Poostiin Labsii Yeroo Muddmaa Itiyoophiyaa, “odeeffannoo dogoggoraa irraa ka’uudhaan, gochaa dogoggoraa murni raayyaa ittisaa loltoota shan qabu raaw’ate” jedhuudhaan, akka loltoonni sun to’annaa jala jiran dubbachuun isaa ni yaadatama. Mootummaa Naannoo Oromiyaatti, Biroon Haqaa dhimma kana akkamitti ilaala? Sadarkaa itti-aanaa Biirootti, abbaa dursa-hojii Komiyunikeeshinii – Obbo Taayyee Danda’aa, Finfinnee irraa haasofsiiseen jira. No media source currently available


Dubartiin Lafee Dugda Hawaasa Ti: Bu’uursituu Dhaaba “Save Generation Association”

Hayyuun lammii Gaanaa Dr. James Emmanuel Kwegyr –Aggrey “ yoo dhiira barsiiste nama dhuunfaa barsiist yoo dubartii barsiiste garuu biyya barsiista” jedhanii turan. Keessummaan keenya har’aa dubartoota cimanii rakkoo isaan mudate dura dhaabbachuu dhaan hawaasa isaaniif gumaachan keessaa tokko. Aadde Bekelech Demmissee Roorrisaa ti. Jaarmayaa dhuunfaa kan “Save Jeneration Development Association” jedhamu Muddee bara 2008 hundeessuu dhaan waggoota 10f hawaasa keessaa dhufaniif kanneen biroo gargaaraa jiru. Aadde Beqelech Demmissee Roorrisaa Oromiyaa Godina Shawaa Bahaa aanaa Adaamaa ganda qonnaan bulaa Diddiimtuu jedhamtu keessatti maatii qotee bulaa irraa dhalatan. Barnoota isaanii sadarkaa tokkoffaa fi lammaffaa naannoo dhuma isaaniitti erga baratanii booda hojii barsiisummaa irratti bobba’uu isaanii dubbatu. San booda mana barnootaa kitaaba qulqulluu irraa digirii isaanii jalqabaa argatan. Gargaarsa Guddina Tumsa Foundation jedhamuutiin digirii koo waggaa afurii xumuruu danda'eeraa jedhan. Jarmayaan isaanii “Save Jeneration Dev’t Ass” gama mootummaatiin illee waajjira dhimmoota dubartootaa aanaa Adaamaa, godinaa fi akka Oromiyaattis xalaynoonni deggersaa adda addaa ergamuufii dhaan beekkamtiin kennamuifiisaa nuuf ibsaniiru. Jarmayaa kana hundeessuuf kan isaan kakaase rakkoo dubartoota ganda isaan keessatti dhalatanii argaa guddachuu akka ta’e nuuf ibsanii rakkoo keessaa mala isaan ittiin ba’an illee barbaaduuf murannoon hojjechuu isaanii nuuf ibsaniiru. Har’a jaarmayaan isaanii dubartoota kuma sadii ta’aniif gargaarsa adda addaa gochu dhaan kaanis of danda’anii jireenya gammachuu geggeessaa jiraachuu isaanii aadde Beqqelech nuuf ibsaniiru. No media source currently available


Magaalaa Moyaalee Keessaa Reeffi Nama du’e Argamee Jira, Dilbata Kaleessaa Namoonni Lama Rasaasaan Dhahamuus Odeeffannoo Qabna: Angawoota Naannoo

Bulchiinsa naannoo Oromiyaa Godinaa Booranaa magaalaa Moyyaalee keessatti Sambata dabre Bitootessa 10 bara 2018 namoonni 10 raayyaa ittisaa motummaan ajjeefamuu fi kanneen biroon 11 madaa’uu aangawonni mootummaa ibsanii jiran. Namoonni ajjeefamanii fi madaa’an kun irra jireessi Oromoo ta’an iyuu namoonni gosawwan biraa keessa jiraachuunis beekamee jira. Gama kaaniin dilbata kaleessaa handaara magaalaa Moyyaaleetti namoonni lama rasaasaan rukutamanii madaa’uu aangawaan goidinaa odeeffannoo qabna jedhu. Akkasumas reeffi nama tokkoo har’a ganama magaalattii keessatti argamuu Kantiibaan Moyaalee dubbatanii jiran. Ajjechaa moyyaalee keessatti gaggeeffame dheessuun uummanni kuma 50 ta’u magaalaa Moyyaalee fi naannoo isaatti dheessee daangaa Keniyaa seenuu isaa bulchiinsi magaalatti beeksisee jira. Ajjeechaa magaalaa Moyyaalee keessatti geggeessame kana ilaalchisee ka bakka-bu’aan Sekreeteriyaatii Komaand Poostii yeroo Muddamaa Itiyoophiyaa Jeneraal Hasan Ibraahim sabaa-himaa mootumma Itiyoophiyaa irratti ibsa kennaniin odeeffannoo digoggoraan tarkaanfiin kun fudhtamuu ibsanii humnootiin kana godhan labsii yeroo muddamaa eegsisuuf kan bobba’an miti jedhan. Addi Bilisummaa Oromoo gama isaan ibsa kenneen Bitooteessa 8 fi 9 bara 2018 onoota Miyoo fi Moyyaalee keessa bakka adda addaatti tarkaanfii fudhachuu isaa beeksisee jira. Gma kaaniin Abbaan Gadaa Booranaa Kuraa Jaarsoo jiraattota Mooyyalee kanneen ajjeechaa Sanbata darbee baqatanii Keeniyaa seenan bira dhaquun ilaalanii jiran. Namoonni ajjeechaa jiraattota irratti raaw’atan akka seeraaf dhiyaatan qondaaltota dhimma nageenyaa ka naannoo Oromiyaa fi Ka Federaalaa bira qaamaan dhaqanii akka gaafatanis dubbatanii jiran. Namootni Mooyyalee dhaa baqatanii amma Keeniyaa, naannoo ‘SEESSII’ jedhamu jiran akka gargaarsa argatan mootummaan dhaabbatoota tola-ooltotaa achi ergee jira. No media source currently available


Warri Magaalaa Moyyalee Keessaa Dheessuun Daangaa Keniyaa Seenan Maal Keessa Jiru ? No media source currently available


Magaalaan Moyaalee Maal Keessa Jirti?

Magaalaa Moyyaalee Keessatti Namnoo Kudhan Ajjeefamee kudha tokko madaa’uu bulchaan magaalaa Moyaalee Aschaaloo Yohaannis ibsaniiru. No media source currently available


Raayyaan Ittisa Biyyaa Uummata Nagaa Irratti Dhukaasuun Kaan Ajjeesee kaan Madeesse: Jiraataa Magaalaa Moyaalee fi Ogeessa Fayyaa

Godina Booranaa magaalaa Moyaalee keessatti har’a ganama akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti naannoo sa’aatii shanii hanga sa’a torbaatti namoota nagaa irratti dhukaasa banuu dhaan namoonni 20 rasaasaan ennaa dha’aman kana keessaa kanneen sagal ta’an du’uu jiraattonni magaalaa Moyaalee fi ogeessi fayyaa Hospitaala Fulleessaa nuuf ibsaniiru. Jiraataan magaalaa Moyaalee dhukaasa magaalattii keessaa ijaan arge jedhan tokko akka nuuf ibsanitti namoonni rukutaman kun kaan daandii irra kaan immoo manuma isaanii keessa taa’anii buna dhugaa kanneen turan kaan immoo hoteela keessatti jedhan. Magaalaa Moyaaleetti kan argamu Hospitaala Fulleessaa jedhamutti ogeessa fayyaa kan ta’an obbo Badhaasoo Mirees magaalattii keessatti sochiin tokko iyyuu hin turre, namootuma nagaa irratti dhukaasi banamuu dhageenye. San booda madoon gara hospitaala keenyaatti ergamee kaan du’anii kan lubbuun hafan immoo kaan Moyaaleetti humnaa ol kan ta’e immoo gara Awaasaatti geessamaniiru jedhan. Magaalattiin waraanaan waan weeraramteef uummati rifatee ijoollee isaa qabate gara biyya hollaa Keeiniyaatti baqataa jiraachuu illee jiraataan magaalattii nuuf ibsaniiru. No media source currently available


Oromiyaan Maal Keessa Jirti ?

Labsiin yeroo muddamaa erga labsamee booda godinaalee Oromiyaa adda addaa keeaatti aangawoota qabanii hidhuun itti fufee jira. Hogganaan poolisii magaalaa Mattuu Komaandar Nagaraa Dhufeeraa toannaa jala erga oolanii guyyaa sadii ta’uu jiraattonnii fi maddeen polisii ibsanii jiru. Sababaan hidhamuu isaanii garuu maal akka ta’e haga ammaatti hin beekamne jedhan. Gama kaaniin Guraanadhala 27 bara 2018 raadiyoo sagalee Amerikaa waliin gaaffii fi deebii kan gaggeessan itti aanaan itti gaafatamaan waajiira nageenyaa fi bulchiinsaakan godina Qellam Wallaggaa Obbo Xaggaayee Waaqjiraa to’annaa jala ooluu isaanii jiraattonni ibsanii jiru. Obbo Xaggaayeen naannoo keenya eegsisuuf polisiin Oromiyaa ga’aa dha jechuun VOAf ibsanii turan. Sambata darbee jechuun Guraandhala 3 bara 2018 Raayyaan ittisa biyyaa Amboo keessatti mana Dargaggoo Haacaaluu Taddasaa jedhamu halkan walakkaa humnaan cabsee seenuun hiriiyyoota isaa barattoota yunivarsitii Riift Vaalii ta’an sadii 3 qabee hidhuun beekamee jira. Dargaggoo Haacaaluun akka ibseetti ofii isaa nama miilla lamaan hin qabnee fi harkaan foqooquu ta’e ituu jiruu raayyaan ittisaa haala gara jabinaan gutameen hanga ani of-wallaalee kufuutti na tumanii nan du’e se’anii na dhisanii deeman jedha. Gama kaaniin godina Qellam wallaggaa keessatti bosonni Walal kaleessa gubachuu isaa fi tarkaanfii hawaasnii naanoo tokkummaan fudhateen to’annaa jala ooluu isaa jiraattonnii fi aangawoonni ibsanii jiru. Godiina Jimmaa aanaa Omoo Naaddaa magaalaa Sandaaboo keessatti Robii darbee raayyaan ittisa biyyaa sababaa tokko malee uummata irratti dhukaasa baneen nama shan rasaasaan rukutee madeessuu jiraattonni ibsanii jiru. Maddeen hospitaala Naaddaa garuu namni lama rasaasaan mada’anii gara hospitaalichatti eega fidamanii booda wal’ansa sadarkaa olaanaaf Hospitaala Jimmaatti ergamuu dubbatu. Magaalaan Sandaaboo har’a haala nagaa keessa akka jirtu jiraattonni ibsanii jiru. No media source currently available


Raayyaan Waraanaa Magaalaalee Oromiyaa Tokko Tokk Keessatti Akka Suuqiileen Hin  Banamne Dhorkuu Dubbatu Jiraattonni

Magaalaalee Oromiyaa adda addaa keessatti, hoji-dhaabinsa mormii fi lagannaa gabaa geggeessamaa ture hordofee, humnoonni raayyaa ittisaa, har’a, daldaltoota suuqii isaanii banatanii hojii jalqabuu yaalaniin, “ammaan dura, maaliif cuftan” jechuudhaan, akka hin banne dhorkaa, namoonnis akka manaa hin baane doorsisaa turan jechuun jiraattonni himataa jiran. Godinaa Harargee Bahaa, magaalaa Awwadaay keessatti immoo, kaleessa dargaggoon Eliyaas Ahmed Alishoo jedhamu, raayyaa waraanaan dullaan tumamee ajjeesamuu maatiin isaa Raadiyoo Sagale Ameerikaaf ibsanii jiran. Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Ka Paartiilee Mormitootaa Hedduu Hirmaachise Korri London Keessatti Geggeessame, Koree Hojii Gamtaa Qindeessu Dhaabbachuun Xumurame

Gamtaa dhaabota mormitootaa, Kan Gamtaa Bilisummaa fi Dimookiraasii Uummatootaa yokaan PAFD jedhamuun kan qindeessame – korri yokaan konferensiin jaarmayaalee siyaasaa, hayyoota siyaasaa fi dippiloomaatota hirmaachise tokko, Guraadhala 24 fi 25 bara 2018 biyya Briteen, magaalaa London keessatti geggeessamee ture. Haala yaaddessaa yeroo ammaa Itiyoophiyaan keessa jiru hubachuudhaan, ajjeechaa fi gidiraa gar-jabinaa mootummaa Itiyoophiyaan uummata irratti raaw’ataa jirutti xumura gochuuf, hegeree biyyattii irratti qaama dhaabota hunda hirmaachise hundeessinee hojjechuuf walii-gallee jirra – jedhu – qindeessitoonni fi hirmaattonni konferensichaa Konferensii magaalaa London keessatti geggeessame kana irratti, dhaabota miseensota PAFD yokaan Gamtaa Bilisummaa fi Dimookiraasii Uummatootaa tahan, kanneen akka Sochii Bilisummaa Uummatoota Gaambellaa, Adda Bilisummaa Biyyoolessaa Sidaamaa, Adda Bilisummaa Biyyoolessaa Ogaaden, Adda Bilisummaa Oromoo fi Sochii Bilisummaa Uummatoota Beenishaangul-tti dabalee, dhaabonni haga ammmaa miseensota gamtichaa hin ta’iin kanneen akka Sochii Naannawa Gaambellaa, Sochii Tokkummaa Naayilootota Gaambellaa, Sochii Bilisummaa fi Haqa Hawaasa Uummata Shaakkichoo, Taaaxeq Itiyoophiyaa ka Tokkummaa fi Dimookiraasii, Gumii Miseensota Paarlaamaa Oromoo fi Tokkummaa fi Dimookiraasii Itiyoophiyaaf kanneen jedhaman qooda fudhachuu isaanii, ibsa xumura walga’ichaa irratti bahe irratti tarreessamee jira. Kan magaalaa London maadheffate Embaasii Itiyoophiyaatti bilbillee, waa’ee walga’ii kanaa fi deebii gama mootummaa gaafannee, “walga’icha irratti waan hin afeeramiiniif, kana irratti ibsa kennuu hin dandeenyu, jechuudhaan, aangawaan Embaawsichaa nuuf deebisanii jiran. Qophii guutuu dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Oromiyaa Keessatti Manneen Daldalaa Banaa Jedhani Dirqisisuu fi Angawoota Hidhuun Jira.Jiraattoota fi aangawaa

Oromiyaa keessatti hojii dhaabinsii mormii fi lagannaan gabaa har’as itti fufee kan oolee yoo ta’u magaalaa Dadar keessatti har’a Dargaggoo Ahamd Aliyyii Musaa jedhamuu rasaasaan rukutamee wal’ansa sadarkaa olaanaaf gara hospitaala Di Coorraa kan Dirree Dawaa keessa jirutti ergamuu isaa jiraattonni dubbatanii jiru. Uummanni manneen daldalaa akka banuuf dirqisiisuun akkasumas akeekkachiisa kennuun kan itti fufee ta’u isaa fi manneen daldalaa cufaa jiranti saamsameera jechuun komaand post itti maxxansaa akka jiru dubbatu jiraattonni. Gma kaaniin Oromiyaa keessatti aangawoota sadarkaa adda addaa hidhuun akka jiru kan ibsan jiraattonni aajaan Polisii godina wallaggaa Bahaa Komaandar Caalaa Tasammaa har’a magaalaa Naqamtee keessatti to’annaa jala ooluu isaanii fi magaalaa Najjoo keessattis bulchiitonni gandeenii lamaa fi itti gaaftamaan ageenyaa tokko to’annaa jala ka olan ta’u jiraattonni dubbatanii jiru. Gaazexaan biyya keessaa Ripoortar jedhamu akka gabaaseetti Oromiyaa bakka adda addaatti hojii dhaabinsa mormii kannen kakaasan fi itti gaafatama mootummaa sadarkaa adda addaa irra kanneen jiran to’annaa jala ooluu isaanii gabaasee jira. Angawoota naannoo to’annaa jala oolan keessaa bulchaa godina Harargee Bahaa, itti aanaa bulchaa godina wallaggaa bahaa, bulchaa fi itti aanaa bulchaa magaalaa Naqamtee akkasumas godina qellam wallaggaa tti itti gaafatamaa waajiira haqaa keessatti argamuu jedhee jira. Bulchaan magaala Ciroo Obbo Saabit Xaahir Wiixata darbee to’annaa jala eega seenanii booda akeekkachiisii kennaneefii hordoffii jala akka jiran gama kaaniin immoo magaalaa Roobee keessatti aangawoonni naannoo dargaggoota 27 hidhanii dararaa akka jiran ibsamee jira. No media source currently available


Ministirri Haajaa Alaa Ameerikaa Itoophiyaa Dawwachuufi. Haalli Biyyattin Keessa Jirtu Dubbiwwan Ijoo Mariidhaf Karorfaman Keessayi Jedhame

Ministirri haajaa alaa Yunaaytid Isteets Reekis Tilarsan Itoophiyaa dabalatee biyyoota Afrikaa shan dawwachuuf deemu. Kaayyo imala isaanii laalchisee dhimmota Afrikaatif, itti aannaa ministirri dhimmoota alaa Yunaytid Isteets, ambaasaddor Doon Yamamoton gaazeexessitootaf Kibxata kaleessaa ibsa kennaniiru. Dawwannaa Itoophoyaatti godhaniin wal-qabatee gaafiwwan ka’eef irratti deebii kennaniin, biyyattin ministira muummichaa haaraa filachuuf qophiirra waan jirtuuf bulchiinsi itti aanu mal fakkatinna an jedhu dubbii ijoo mariif karoorfaman keessa ta’uu beeksisan. Imalli isaanii kuniis harraa qabee amma Bitootessa 13 yeroo ta'u Itoophiyaa dabalatee biyyoota Afrikaa shanitti goruu. Gabaasa guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Labsiin Yeroo Hatattamaa Darbe Kan Jedhame Sagaleen Hatameetu Jenna Gama Keenyaan: KFO

Kongresiin Federaalawaa Oromoo labsii yeroo hatattamaa ilaalchisuu dhaan ibsa baasee jira. Itti aanaa dura taa’aa paartichaa obbo Baqqalaa Garbaa qabiyyee isaa naaf ibsaniiru. Obbo Baqqalaan akka jedhanitti labsii yeroo muddamaa baasuuf waanti dirqisiisu hin jiru. Biyya nagaa walii galtee dhaan jiraataa utuu jiruu ti la labsiin kun labsame jedhan. Labsiin kun ennaa ragga’u illee haalli isaan paarlaamaa keessatti sagalee lakkoofne jechuun utuu sagalee ga’aa hin argatin afaan yaa’iin mana maree bakka bu’ootaa labsichi darbe jedhan illee fudhatama hin qabu jedhaniiru. Kanaaf paartiin keenya adeemsa labsiin kun itti darbe jedhames labsichas cimsee balaaleffata jedhaniiru. No media source currently available


Dhiyeenya Kana Oromiyaa keessatti Waa’ee Namoota Haleellaa Raayyaa Waraanaatiin Du’anii Maatiin Isaanii Maal Jedhu?

Hojii dhaabinsa mormii fi lagannaan gabaa guyyaa lammaffaaf har’a Oromiyaa keessatti itti fufee jira.Suuqilee, manneen nyaataa fi albeergoo cisichaa banaa jechuun raayyaan ittisa magaalaalee Najjoo, Asaboot fi Shaashamannee keessatti humnaan cabsee seenaa akkasumas saamsameera jechuun itti maxxansaa akka jiru jiraattonni ibsanii jiru. Gama kaaniin magaalaa Hoolota keessatti har’a namnii tokko rasaasaan rukutamee madaa’uu jiraattonni ibsanii jiru.Labsiin yeroo muddamaa paarlaamaa Itiyoophiyaa duratti dhiyaachuu isaa duras ta’e booda Oromiyaa keessatti jiraattonni magaalaa adda addaa raayyaa ittisa biyyaan rukutamanii du’u gabaafamaa jira? Maatiin namnii jalaa ajjeefame maal jedhu? Magaalaa Baakkoo, Gudar fi Dambii Dolloo irraa haasoofsifnee jirra. Caqasaa No media source currently available


Sanbataa fi Dilbata Dabre Kana Godinaalee Oromiyaa Adda Addaa Keessatti Halellaa Raayyaa Ittisaatiin Namoonni Du’uu fi Madaa’uu Dubbatu Jiraattonni

Labsiin yeroo muddamaa Itiyoophiyaa keessatti Jimaata dabre raggaasisamuu irraa kan ka’e - Sanbataa fi Dilbata dabre kanas, magaalaalee Oromiyaa adda addaa keessatti, qeerroon mormiin karaawwan cufuu isaa fi magaalaalee tokko tokko keessatti, haleellaa raayyaa ittisaatiin namoonni ajjeesamuu, jiraattonni – Raadiyoo Sagalee Ameerikaa, Sagantaa Afaan Amaaraaf ibsanii turan. Waahelli keenya – Tsiyoon Girmaa, jiraattota haasofiisuun akka gabaastetti, bulchiinsa naannoo Oromiyaa, godinaalee akka Shawaa Lixaa, Wallagga Lixaa, Wallagga Bahaa, Qellem Wallaggaa fi Horroo-Guduruu Wallaggaa keessatti, humnoonni raayyaa ittisaa jiraattootatti dhukaasuu isaaniitiin, namoonni du’uu fi madaa’uu tu himame. Shawaa Lixaa, Gudaritti, raayyaan ittisaa karaa cufame akka banan jiraattota dirqisiisuuf jecha mooraa namaatti cabsanii seenuun, abbaa fi ilmoo rasaasaan haleelanii, abbaan achumatti du’uu isaanii fi ilmi isaanii yeroo sanaaf akka hamaatti madaa’ee gara hospitaalaatti ergamuu jraataan akka ollaa isaa ta’an dubbatan tokko waahila keenya Tsiyoon Girmaaf ennaa ibsan, “ganama sa’aa tokko irratti mooraa namaa cabsanii seenan. Abbaa fi mucaa tu mana keessa ture. Abaan hirriba keessaa ka’e. Mucaanis mana sana keessa ture. Seenanii ennaa abbaa rukkutan, mucaan irra dhufnaan mucaas rukkutan. Abbaa har’a awwaalle. Mucaan immoo, gara Hospitaala Ambootti referii godhamee ture. Achitti wal’aanuun waan dadhabameef gara Finfinneetti ergame. Lubbuun mucaa hin dabarre, garuu baay’ee miidhamee jira. Mataa isaa irra rukktamee jira, irree isaa irras, garaa isaa irras rukkutamee jira. Lubbuun isaa ni hafa, jennee hin yaadnu. Garuu, ammaaf lubbuun isaa hin baane” jedhan. Booda, gaafa Wixataa, Bitootessa 5, gara Gudaritti ennaa bilbillu immoo, mucaan sun du’uu haati isaa VOAtti himanii jiran. Digaafee Dandanaa kan jedhaman – maanguddoon umuriin jaatamii shanii olii kun abbaa ijoollee kudhanii tahuu isaanii fi ijoollee dhiiraa lama qaban keessa tokko ka tahe – mucaan Terrefee jedhamu abbaa koo hin tuqiinaa, jedhee irra goruu isaatiin lameenuu rasaasaan haleelan – jedhan namni ollaa isaanii tahuu dubbatan kun. Achuma, Shawaa Lixaa, magaalaa Amboo keessattis, Sanbatuma dabre kana walitti-bu’insi akka uumamee, namoonni lama humnoota waraanaan haleelamanii du’uu isaanii – jiraattonni VOA, Sagantaa Afaan Amaaraaf ibsanii turan. Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Magaalaaleen Oromiyaa Maal Keessa Oolan?

Labsiin yeroo muddamaa Itiyoophiyaa keessatti raggaasisamuu mormuudhaan har’a godinaalee Oromiyaa adda addaa keessatti hojii-dhaabinsi mormii ka geggeessamaa jiru tahuu isaa fi sababaa kanaan raayyaan ittisaa namoota haleeluu fi itti dhukaasuu isaan namoonni garii du’uu fi kaan madaa’uu jiraattonni godinaalee adda addaa nuuf ibsanii jiran. Godiina Jimmaa aanaa saqqaa coqorsaa keessatti namoonni shan rasaasa raayyaa ittisaan dhahamanii lama du’u jiraattonni kan ibsan yoo ta’u bulchaan magaalatti garu nama tokkootu du’e sadiitu madaa’ee jedhan. Godiina Harargee Dhiyaa magaalaa Ciroo keessatti dargaggeessi tokko waraana mootummaan dullaana tumamaa eega turee booda dhuma irratti miliquuf yaallaan rasaasaan ajjefamuu kanneen ijaan argan dubbatanii jiru. Godiina Baalee magaalaa Robee keessatti polisoonni Oromiyaa dargaggoota hedduu hidhuu, hedduu tumuu fi madeessuu isaanii jiraattonni dubbatanii jiru.Godiina Shawaa kaabaa magaala Suluultaa keessatti daandiitti hin ba’iinaa jechuun namoota qabanii to’annaa jala oolchuuf namnii tokko reebicha hamaa irra ga’een kan ka’e haala lubbuuf sodaachisu keessa akka jiru kan ibsamee yoo ta’u hospitaala geessuuf immoo daandilee cufamuu bubbatu jiraattonni. Magaalaa Gimbii keessatti Sambataa fi Dilbata darbe namnii 6 rasaasaan rukutamuu kanneen keessa tokko du’e kanneen biroon haala hamaa keessa akka jiran beekamee jira. Godiina wallaggaa bahaa magaalaa Mandii keessatti Jimaata darbee raayyaan ittisaa dargaggoota ari’aa fidee ijoolleen gara dunkaana konfransii afuuraa kan amantii kiristaanaa dhaabamee keessa seennaan dhukaasa banuu isaa beekamee jira. Yeroo kanattis amantoonni kadhannaa irra turan naasuun baqachuuf yeroo yaalanti wal irra ejjachuun midhaan dhaqqabuu akkasumas kanneen dheessanii mana ofiitti galan keessaa namnii tokko mooraa mana isaa keessatti ajjefamuun ibsamee jira. Gabaasa guutuu caqasaa No media source currently available


Yoonaattan Tesfaayee Mana Hidhaatii Gad Lakkisame

Itti gaafatamaan quunnamtii uummataa kan semayawi paartii duraanii obbo Yoonaattan Tesfaayee har’a mana hidhaatii gad lakkisamuun dhaga’amee jira. Obbo Yoonaattan attamiin akka gad lakkifame akka tasaa waan ta’eef ibsuuf kan isa rakkisu ta’uu beeksise. Yoonaatan Tesfaaye mana hidhaa Ziwaay keessatti kan itti murtaa’e hidhaa waggaa sadii fi ji’a ja’aa xumuruuf utuu eegaa jiru har’a gammachuun hin eegamin isa mudateera. Har’a akkuma tasaa ba’i naan jedhan, Nama ba’i naan jedhes gaafannaan deebii ga’aa hin arganne, waaqaaf haa galatu maatii koo waliin amma wal argeen jira jedha. Hiikamuuf baatileen lama ta’u kan isaa hafu ta’uu kan ibse Yoonaattan torbanneen hanga tokko dura gaabbee dhiifama gaafatee mallatteessee akka ba’u itti himamus balleessaa waan hin qabaanneef mallatteessuuf tole hin jedhin hafuu isaa ibsee jira. Seeraan ala hidhamuun keenya hafee dhiifama gaafadhaa jechuun waan nama qaanessu jechuu dhaan kanaanis hamma ha’raatti Ziwaayiin akkan turu ta’eera jechuu dhaan odu gabaasaa keenya Meleskaachoo Ammhaaf ibsee jira.


Taanzaaniyaan Godaantota Itiyoophiyaa 84 hidhaa waggaa 3’rratti murteessite

Manni Murtii Taanzaaniyaa godaantota Itiyoophiyaa 84 hidhaa 3 wagaa 3’ isaan adabe. Lammileen Itiyoophiyaa kun torbeedhaan dura taanzaaniyaa kutaa bulchiinsa Iriingaa jedhamutti ka qabaman yoo tahu, godaansa seeraan alaan gara Maalawiitti darbuuf utuu jedhaniiti kan qabaman. Godaantota kana konkolaataa keessatti ukkaamsee ka isaaniin deemaa ture konkolaachisaan konkolaatichaa yoggasuma yoo miliqu, Poolisiin Taanzaaniyaa lammii biyyattii Hasan Feeruuz jedhamu lammileee biyyattii waliin to’annaa jela oolcheera. Itti gaafatamaan Waajjira Immigreeshinii Taanzaaniyaa ka Damee Iringaa obbo Hop Kawaawaa ‘yoo to’annoo jela lammilee Itiyoophiyaa kana oolchinu isaan keessaa namni 12 of wallaanii hospitaalatti akka yaalaman dubbatan.’ Itiyoophiyaan Taanzaaniyaadhaa Imbaasii kan hin qabne yoo taatu, dhimmichi ka ilaallatu Imbaasii Itiyoophiyaa Naayiroobii jiru dubbisuuf yaaliin goone hin milkaayin hafeera. Gabaasi ka Galmoo Daawit No media source currently available


Oromiyaa Gama Lixaa Keessatti Mormii Labsii Yeroo Muddamaa Irratti Ka’een Wal-qabatee Haleellaa Raayyaa Waraanaatiin Lubbuun Namaa Dhabame

Godina Qellem Wallaggaa aanaa Hawwaa Galaan magaalaa Gabaa Roobii keessatti kaleessa raaayyaan waraanaa dargaggoo tokko rasaasaan rukutee ajjeesuu isaa fi ka biraa nama madeessuu isaa bulchaan magaalattii fi jiraattonnii dubbataa jiru. Gama biraatiin, godinaa Wallagga Lixaa, aanaa Mana-sibuu keessatti, labsiin yeroo muddama raggaasisamuu isaa ennaa dhaga’an – qeerroon magaalattii mormiin ka’uudhaan karawwan cufuu isaanii fi raayyaan waraanaa naannoo buufatee jiru itti bobba’ee namoota lama ajjeesuu isaa dubbatu – jiraattonni. Wallagga Lixaa, magaalaa Gimbii keessatti immoo, raayyaan waraanaa fi qeerroo magaalattii gidduutti wal-dura dhaabannaa uumame, humni kora bittimmeessaa fi poolisiin Oromiyaa gidduu seenee qabbaneessuu isaa jiraattonni VOAf ibsanii jiran. Godinaa wallagga Bahaa, magaalaa naqamtee keessatti, ijoollee waggaa kudha-shanii torban kana keessa haleellaa raayyaa ittisaan ajjeesameef sirna awwaalchaa geggeessame irratti qeerroon hirmaatanii dacha’an, naannoo Boordii jedhamutti mormii geggeessuun isaanii fi raayyaan ittisaa gaazii imimmaansisuun adda-facaasuun isaa himamee jira. Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Amnestii Intarnashinal Labsii Yeroo Muddamaa Raggaasifamuu Mormee Jira

Paarlaamaan Itiyophiyaa labsii yeroo muddamaa eega raggaasisee yeroo gabaabaa keessatti barreessaa dureen Amnestii Intarnashinal salil Shettii kana gochuun akkaan mufachisaa fi miseensonni paarlaamaa itti gaafatamni akka irra jiru hubachuu dhaba irraa kana godhan jedhan. Kunis quqqaa uummataaf dhageetti kennuu manna mirga bu’uraa kan uummataa caalaatti ugguruuf kan raggaasifamee jedhan. Yeroo akkaan rakkisaa fi muddamii siyaasaa hammaatee mormiin jabaate kanatti mirga dhala namaaf daran kabajaa kennuu malee xiqqeessuu hin turre jedhan Sheetiin. Duraan labsiin yeroo muddamaa hojii irra oolee yeroo ture dhiittaan mirga namoomaa hamaan gaggeeffamaa akka ture gabaasnee turre. kunis seeraan ala nama ajjesuu, humnaan uummata naannoo isaa irraa buqqisuu, seeraan ala nama hidhuu dararaa geesisuu fi namoota hidhaa keessa jiran hiraarsuu of- keessaa qaba ture jedhan. Qabiyyeen labsii muddamaa inni haaraa kun qajeelfama kabajamuu mirga dhala namaa ka sadarkaa addunyaa waliin wal hin simatu kan jedhu Amnestiin xiinxala labsii yeroo muddamaa kana irratti qabu ituu hin raggaasifaiin dura Kamisa Bitooteessa 1 bara 2018 xalayaan miseensoota paarlaamaaf ergamuu isaa beeksisanii jira.


Labsiin Yeroo Muddamaa Paarlaamaa Keessatti Mormii Guddaatu Isa Mudate

Mana maree ministeerotaan ba’ee paarlaamaa Itiyoophiyaaf kan dhiyaate labsiin yeroo muddamaa haala ammaan dura hin baratamneen mormii guddaan eega isa mudatee booda raggaasifamuu oduu gabaasaan keenya Iskindir Freew Finfinnee irra gabaasee jira. Akkaata itti sagaleen kennamees jaarmayoota ADWAUI keessa jiran arfan giddu adda addummaa jiru ifa kan baase ta’uus kanneen ibsan jiru. Oromiyaa kan bakka bu’an miseensoonni paarlaamaa 95 labsiin kun raggaasifamuu hin deggerre. 88 mormanii kanneen biroon 7 immoo sagalee kennuu irraa of-qoqqobanii jiru. Dhuma irratti garu raggaasifanuu isaa kan achitti argame oduu gabaasaan Raadiyoo Sagalee Amerikaa Iskindir Freew Gabaasee Jira . No media source currently available


Dhimma Hidhamtoota Shan Galmee Pilaatiin Yoonaas Irratti Himatamanii Guraandhala 28 Mana-murtiitti Ilaalame

Manni-murtii ol’aanaan federaalaa, dhaddachi Afuraffaan, kaleessa dhimma hidhamtoota shan galmee Obbo Pilaatiin Yoonaas Higguu irratti ilaaluu isaa fi murtiilee haga tokko mirga himatamtootaa eegsisu dabarsuu isaa – abukaatoon isaanii, Obbo Milkiyaas Bulchaa Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsanii jiran. No media source currently available


Isa Ani Hidhaan Dabarse Mucaan Koo Wareegama Itti Baase: Abbaa Mucaan Jalaa Ajjeefamee

"Kan Koo Isa Dhumaa ti, Garuu As Irratti Dhaabbachuu Hin Qabu" :Barataa Ajjeefame Godinaa Wallagga Bahaa magaalaa Naqamtee keessatti Wixataa fi Kibxata dabre kana namoonni digdamii tokko raayyaa ittisaa Mootummaa Itiyoophiyaatiin rukkutmuu isaanii maddeen Hospitaala Naqamtee Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsuun isaanii ni yaadatama. Akka maddeen kun jedhanitti namoonni madaawan garii rasaasan harka caalaan immoo ulee yokaan dullaadhaan tumamanii akka ta’e kanneen rasaasaan dhawaman keessaa Dargaggoo Abbabaa Mokonnan otuu hospitaalicha hin ga’iin du’e. Kan rasaasaan dhahamee wal’aansa sadarkaa ol aanaaf gara Finfinneetti ergamee ture ijoolleen umuriin waggaa kudha-shanii Obsaa Indaalee Fufaa kaleessa jechuun Roobii Guraandhala 28 bara 2018 du’aan boqochuu isaa maatiin isaanii nuuf ibsanii jiru. Abbaan obsaa – obbo Indaalee Fufaa abbaa ijoollee lamaa kan turan yoo ta’u ofii isaanii iyyuu yeroo adda addaatti kan qabamanii hidhaa turan tahuu isaanii fi isa dhumaa Fulbaana dabre kana hidhaa hiikamuu isaanii dubbatu. Mana hidhaa keessa yeroo turantti Cilee gurguruun ijoollee guddisaa kan turte haadha warraa isaanii ta’uu dubbatan. No media source currently available


Bulchaa Magaalaa “Magaalaa Ukkee Keessatti Polisiin Federaalaa Rasaasaan Nama 6 Madeessee Kan Biraa Tokko Ajjesee”

Godinaa Wallagga Bahaa aanaa Guutoo Giddaa magaalaa Ukkee keessatti Kibxata kaleessaa fi Roobii har’aa poolisiin Federaalaa nama tokko ajjeesuu isaa fi kanneen biroo ja’a madeessuu isaa bulchiinsi magaalattii ibsee jira. Jiraataan magaalaa tokko akka ibsanti ittiin ka’uumsi dubbii kanaa torban darbee hogganni KFO magaalaa Naqamtee akka hin senne ittifamuu waliin kan wal qabatuu fi polisiin federaalaa magaalatti keessa buufate ba’e polisiin Oromiyaa haa bobba’uu ka jedhu ture. Dargaggonni gaaffilee lamaan kana kaasan daandilee magaala ukkee guutummaatti waan cufaniif jecha polisiin Federaalaa Kibxata kaleessaa ajaja bulchinsa magaalaa diduun daandilee bansisuuf tarkaanfii fudhateen nama sadii rasaassan rukutee yeroo ammaa hospitaala Naqamteetti akka argaman ibsamee jira. Roobii har’a immoo dargaggonni naanoo magaalaa Ukkee waliin wal daangeessu irraa sirbaa dhufan irratti dhukaasa banuun namni tokko ajjefamuu fi kanneen biroo 3 mada’anii wal’ansa sadarkaa duraaf magaalatti keessatti kennamaafii akka jiru bulchiinii magaalaa ibsee jira. No media source currently available


Odeeffannoo Bakka Bu’oota Isaa Argachuuf Uummanni Mirga Qaba: Jawaar Mohammad

Humnoota nagaa fi tasgabii uummataa booressuuf socho’an irratti tarkaanfiin akkan fudhatamu ajaja kennuu isaa ka Komaandi Poostiin Labsee irratti mana jireenyaa fi teessoo bakka-bu’oota uummataa ka bulchiisa naannoo Oromiyaa sabaa himaalee hawaasaa adda addaa irratti maxxansamuu ibsee jira. Kunis humnoonni farra-nagaa manneen isaanii deemuu fi telefoona itti bilbiluudhaan doorsisaa jiran jechuudhaan bakka-bu’oonnii fi maatiin isaanii nutti iyyatan jechuun ibsuun isaa ni yaadatama. Kana ilaalchisee seeraan akka tarkaanfii fudhatus ibsa sana keessatti eeree jira. Daayrekteera Oromia Media Network (OMN) Obbo Jawaar Mohammad waliin gaaffii fi debii gaggeefame Caqasaa. No media source currently available


Komaand Poost Tarkaanfiin Akka Fudhatamuuf ajaja Kennuu Isaa Ibse Jira

Komaand Poostiin har’a ibsa baaseen nagaa fi tasagabii uummataa jeequuf qaamoota sosso’an jedhe irrati tarkaanfii barbaachisu akka fudhatamuuf ajaja kennuu isaa beeksisee jira.Guyyoota darban lamaa fi sadii keessatti keessumaa magaalaa Naqamtee fi Dambii Dolloo keessatti humnootiin seeraan alaa nagaa fi tasgabii uummataa boreessuuf yaaluu bira taree humnootii nageenyaa irratti bombii harkaa darbachuun balaa geesisuuf socho’an jedhe. Humnootiin nageenyaa nagaa fi tasgabii mirkaneessuuf yaalii godhan keessatti lubbuun namaa akka hin badnee eggannoo gochaa akka jiran ibsii kun xuqee qajeelfama kenname hojii irra oolchuuf rakkataa fi haala balaaf saaxiluu keessatti obsaan yaalaa jiru jedha. Gama kaaniin bakka bu’oota uummataa kan Oromiyaa keessaa teessoo lafa jireenya isaanii sabaa himaa hawaasaa irratti barreefamee waan ba’eef humnootiin farreen nageenyaa mana jara kanaa dhaquun akkasumas bilbiluun dorsiisaa akka jiran bakka bu’onnii uummataa fi maatiin isaanii ibsaa jiru jedhee jira. Knaaf komaand post humnootii hojii kana irratti bobba’an seeraan tarkaanfii akka fudhatu uummannis jireenyaa fi qabeenya isaa eeguuf humnootii nageenyaa cina hiriiruu isaaf galateffatee gocha kanas akka itti fufuuf gaafatee jira. No media source currently available


Nageenya Naannoo Eeguuf Poolisiin Oromiyaa Ga’aa Ture: Bulchiisaa fi Nageenya Qellem Wallaggaa

Godina Qellem Wallaggaa magaalaa Dambi Dolloo keessatti har’a humni raayyaa ittisa biyyaa baay’inaan magaalattii keessatti bobba’uu dhaan meeshaalee gurguddaan golee magaalattii adda addaa irra dhaabamee waan jiruuf sodaa keessa jirra jechuun jiraattonni dubbataa jiran. Meeshaa gurguddaa kan akka Martayyeesii mgaalattii keessa dhaabuu dhaan raayyaan waraana ittisa biyyaas meeshaa dhuunfaan qabatanii asiif achi sosso’uun akka waan dirree waraanaa jirruu nutti fakkeesse jechuun jiraattonni yaaddoo qaban ibsaa jiran. Itti gaafatamaan waajjira bulchiinsa magaalattii illee isuma kana mirkaneessan. Haala magaalattii keessatti mul’ataa jiru itti aanaa itti gaafatamaan waajjira nageenyaa fi bulchiinsaa godina Qellem wallaggaa obbo Tsegaye Waaqjiraa ennaa ibsan illee poolisiin Oromiyaa nageenya naannoo keenyaa eegsisuuf ga’aa dha jedhan. Humna raayyaa ittisa biyyaa bobbaasu haalli yaaddessaa ta’es naannoo keenyatti mul’ataa hin jiru. Federaala irraa bobba’anii dhufan waan ta’eef nuti isa kana quba hin qabnu jedhan. Waan amma mul’ataa jirus magaalattiif waan haaraa waan ta’eef uummati shororkaa’uu isaa dubbatanii, Qeerroo akkasumas jaarsoliin biyyaa uummati akka tasgabbaa’u irratti hojjechuu qabu jechuun dhaamsa daarsaniiru. No media source currently available


Humnoota Federaalaatu Uummata Nagaa Irratti Haleellaa Oofa: Waajjira Kantiibaa Dambi Dolloo

Godina Qallam Wallaggaa mgaalaa Dambi Dolloo keessatti konfraansii hafuuraa xumura torban kanaa geggeessamuuf jiruuf dadammaqiinsi godhamaa ture humnoota federaalaatiin dhaabsisamuu jiraattonnii fi angawaan naannoo nuuf ibsaniiru. Sambata darbe VOA sagantaa Afaan Amaaraa irratti kan darbe beeksisi magaalattii keessatti himamaa ture simannaa hoogganoota KFO mana hidhaatii ba’anii ta’uun ka gabaasame dogoggoraan ta’uu isaa jirattotaa fi angawaan magaalattii ibsaniiru. Godina Wallaggaa bahaa magaalaa Naqamtee keessaa uummanni kurna kumaan laka’amu kan mana hidhaatii gad lakkifaman hoogganoota KFO simachuu dhaaf sambata darbe wal ga’uu isaa jiraattonni akkasumas angawoonni godinattii nuuf ibsaniiru. Hoogganoonni Kongresii Federaalawaa Oromoo garuu gara magaalaa Naqqamtee akka hin seenne bakka Gutee jedhamutti humnoota Federaalaan ugguramuu isaanii jiraattonni nuuf ibsaniiru. Bulchaan Godina Walaggaa Bahaa obbo Moges Ida’ee akka jedhanitti immoo uummanni heddumminaan waan ba’eef komaandi poostii biraa ajaja kennameen walitti bu’iinsi akka hin uumamne yaaddoo jedhuun namoonni kun ofi irra akka deebisaman taasisaman. Yeroo ka biroo haalli mijatee akka isaan uummata waliin wal argan taasisna jedhaniiru. No media source currently available


Embaasii Amerikaa: ”Ejjennaan Labsii Muddamsaa Irratti Qabnu Hin Jijjiramne”

Itiyoophiyaatti Ambaasaaddarri Amerikaa Maaykil Reneer ministrii dantaa alaa Itiyoopgiyaan waamamanii labsii yeroo muddamsaa biyyattiin labsite irratti ejjennaa qaban irratti ibsa akka kennan gaafataman jechuun gaazexaan biyya keessaa Ripoortar jedhamu gabaasee ture. Garu Embaasii Amerikaa Finfinnee jiruuf dubbii himaa kan ta’an Nikolaas Barnet walgahiin gaggeeffamee kan sadarkaa dhunfaa ta’u ibsuun waa’ee irratti dudubbatame ibsuu hin feenu jedhan. Gama kaaniin wanni gaazexaa Ripoortar irratti ba’e Ambaasadirichas ta’e Embaasii Amerikaa kan bakka bu’u miti jedhan. Labsii yeroo muddamsaa kan ilaaleen ejjennaa qabnuu fi ibsii baafne kan jijjiramu miti jechuun irra deebi’anii mirkaneessan.


Joonii Kaarsen: Siyaasaan Itoophiyaa Akka Diinagdee Ishee Gara Fuul-duraatti Tarkaanfachuu Diduun Kan Nama Gaddisiisu

Eega muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa, Hayile-maariyaam Dessaalegn, taayitaa gad-lakkisuuf xalayaa galfatanii booda, mootummaan Itiyoophiyaa labsii yeroo muddamaa labsuu isaa ilaalchisee kan gaafataman – ka duraan ministrii dhimma-alaa Yunaayitid Isteets keessatti, gargaaraa ministaraa ka dhimmoota Afrikaa turan fi amma dhaabbata “US Institute of Peace” jedhamu keessaa hojjetan – Joonii Kaarsen, biyyoota Afrikaa baay’ee cimoo tahan keessaa tokko ka taate Itiyoophiyaa keessatti kan nama gaddisuu, siyaasaan ishee akka dinagdee ishee kan gara fuul-duraatti hin tarkaanfatiin tahuu dubbatan. “Siyaasaan biyyattii – aka dinageen ishee banaa fi tarkaanfataa tahee baay’ee fagaatee deemetti hin deemne. Waggoota kurna lamaa fi walakkaa dabran kana keessatti, Itiyoophiyaan gurmuu sab-xiqqaa Tigirootaan dhuunfatamtee turte. Lammiwwan Tigiraay, biyya uummata gara miliyoona dhibba tokkoo qabdu keessatti dhibba irraa tarii harka shanii fi toorba qofa otuu ta’anii jiranii, ol’aantummaa yokaan dhiibbaa aangoo guddaa biyyattii keessatti agarsiisan. Sablammoonni biyyattii keessatti guguddoo ta’an lameen – uummatni Oromoo fi uummatni Amaaraa, deemsa siyaasaa biyyattii fi aangoo mootummaa irraa akka moggaatti qoodamanii jiran tu itti dhaga’amee jira.” jedhan – Joonii Kaarsen. No media source currently available  Itti-fufuudhaanis ennaa dubbatan, filannoolee marsaa sadii biyyattii keessatti geggeessaman irratti hirmaannaan mormitootaa baay’ee gad-bu’uu isaa dubbatan. Waggoota kudha-shanan dabran keessatti, paarlaamaa biyyattii keessatti, hirmaannaan mormitootaa, dhibba irraa gara digdamii shanii irraa gara zero yokaan duwwaatti gad-bu’uu isaa illee dubbatan. Gama Oromoo fi Amaaraatin moggaatti qoodamuu tu mul’ata. Kanaa, Itiyoophiyaan karaa filannoon wayyaawaan biyyattii keessatti geggeessamuu barbaaddachuu qabdi. Saba-lammoota biyyattii keessa jiran mara akkaataa hiika gaarii qabutti caasaalee mootummaa keessatti hirmaachisuun murteessaa taf’uu illee hubachiisanii jiran. Dhaggeeffadhaa


"Aangawoonni Itoophiyaa Gaaffiilee Ka’aa Turaniif Deebii Kennuuf Waadaa Seenan Hojiirra Hin Oolchine"

Ka Waajirri isaa guddaan magaalaa London keessa maadheffate – Jaarmayaan mirga dhala-namaaf falmu – Amnesty international, haala qabinsa mirga namoomaa biyyoota Addunyaa 159 keessaa ka bara kuma lamaa fi kudha-toorbaa irratti gabaasaa baasee jira. Itiyoophiyaa ilaachisuudhaanis, aangawoonni mootummaa, mormiilee uummataa bara 2015 irraa jalqabanii bulchiinsa naannoo Oromiyaa fi Amaaraa keessatti geggessamaa turan irratti gaaffiilee ka’aa turaniif deebii kennuuf waadaa seenaa hojii irra hin oolchine – jedha. Amnesty internationalitti, qorataan qabinsa mirga dhala-namaa biyyoota Gaanfa Afrikaa – Obbo Fissehaa Teklee, Itiyoophiyaa ilaqalchisuudhaan, qabiyyee gabaasaa Amnesty keessatti barreeffamee jiru ennaa ibsan “Itiyoophiyaa ilaalchisee wanni lafa kaayamee jiru, waggaa dabre, caabinsawwan mirgaa adda addaa akka mul’atan agarsiisa – gabaasaan waggaa sun. Haaluma kanaan, bakkawwan adda addaatti keessumaa humnoota nageenyaatiin namoonni hedduun akka ajjeesaman, kana irrattis, humnoonni nageenyaa, cabinsa mirga dhala-namaa raaw’atan sanaaf akka itti hin gaafatamiin, itti-gaafamtoota gochuudhaafis gama seeraatiin tarkaanfiin fudhatame akka hin jirre agarsiisa – jedhan. Itti-fufuudhaanis, gabaasaa sana keessatti kan baay’ee guddatee mul’atu – jedhu – qorataan mirga dhala-namaa, kan Amnesty International – Fessehaa Teklee “keessumaa, gabaasaa waggaa sana keessatti, dhalattoota Oromoo bulchiinsa naannoo Somaalee keessa jiraatan irratti kan raaw’atame – hariyatama guddaa fi qehee ofii irraa fonqolchuu dha. Akkuma yaadattan, Jigjigaa, Toogoo-wucaalee, Dagaaburii fi bakkawwan naannoo Somaalee keessa jiran ka biroo keessatti lammiwwan Oromoo garii ka dhalatanii guddatan ta’e iyyuu sababaa lammummaa isaaniitiif akka buqqa’an taasisamuu isaa gabaasee jira. Kana malees lammiwwan naannoo daangaa lameenii jiraatan humnoota nageenyaa, keessumaa, humna Somaalee “Liyyuu Hayil” jedhamuun qehee isaanii buqqisamuun isaa gabaasamee jira.” Yeroo gabaasaan sun qindaawetti walumaa galatt lakkoobsi namoota buqqisamanii kuma dhibba shan turan. Amma garuu, miliyoona tokko gahee jira – jechuun qabiyyee gabaasichaa bal’inaan ibsanii jiran – qorataan Amnesty International kun. No media source currently available


Maddii Aangoo Keenyaa Oromiyaa fi Saba Oromoo tI:  Prezidaant Lammaa Magarsaa

Hoggana Dhaabbata Dimokraatawaa Uummata Oromoo (OPDO) keessatti jijjirraa aangoo Guraandhala 22 bara 2018 gaggeeffame kan ilaaleen Kamisa kaleessaa Televiaiyoona OBN irratti ibsa kan kennan prezidaantiin mootummaa bulchiinsa naannoo Oromiyaa Obbo Lammaa Magarsaa waa’ee qooda mootummaa Federaalaa keessaa qabaanuu yeroo ilaalluu kan Oromiyaa dagatamuu hin qabu jedhan. Jijjirraan aangoo gaggeeffame inni tokko isa Kaan caalee ykn gad ta’e otoo hin taane kamtuu caalaatti bu’aa qaba? kan jedhu ilaalamee tooftaaf ta’uu ibsan. Dhiibbaa tokko malee amantaa guutuun jijjirraan aangoo kun gaggeeffamuu ibsanii dhiibbaan hojjachuun tuffii uummataaf jiru agarsiisa jedhan. Bakka silaa yaadame dhaqqabuuf takaallaan akka jiru yaadachisanii ammas yoo ta’e shiraa fi dabni hin jiru jechuun hin danda’amu jedhu. Knaaf jecha hogganni tokko ta’ee jabaachuu fi waan hin hojjatamiin hafan hundumaa xumuruun milkaa’inaaf hundee ta’u hubachiisan. Saba kabajaa fi ulfiina nutti horee beekamtii nu kenne sana abdannee hojjenne, boris akkasuma jechuun prezidaant Lammaa Magarsaa ibsanii jiru. No media source currently available


Gartuu Hogganaa Angoo Jijjirree Malee Eenyuun Iyyu Angoo irraa Hin Buufne. Angawaa

Koreen Giddugaleessa Dh.D.U.O walga’ii har’a geggeesseen “fayyadamummaa Ummata Oromoo fi biyya keenyaa daran dhugoomsuuf jijjiiramawwan akka biyyaatti fi akka naannootti jalqabaman caalamaatti lafa qabsiisuuf akkasuams sadarkaa qabsoon Dh.D.U.O fi Ummata Oromoo irra gahe sadarkaa ol’aanatti ceesisuuf” ramaddii hoggansaa ol’aanaa jijjiiruu isaa beeksisee jira. Akkaataa kanattis Dr. Abiyyi Ahmad dur-taa’aa dhaabichaa, Obbo Lammaa Magarsaa immoo itti-aanaa dura-taa’aa dhaabichaa gochuun filachuu isaa beeksisee jira. Kana irratti, Waajjira DHDUO Giddu-galeessaatti hoogganaan damee yaada uummataa fi Paablisiitii Obbo Kaasahun Gofee, VOAf ibsa kennanii jiran. Armaa gadiitti caqasaa. No media source currently available No media source currently available


Obbo Qanaasaa Raggaasaa Har’a Baatamanii Mana Murtii Duratti Dhiyaatan

Hidhamtoota har’a mana-murtiitti dhihaatan keessaa tokko kan mana-hidhaa keessatti hedduu dhukkubsataa jiran Obbo Qanaasaa Raggaasaa Toleeraa ta’u abukaatoo kan ta’an Obbo Wandimmuu ibsaa dubbatanii jiru. Waggaa lama dura kan qabamanii fi mana hidhaa Qiliinxoo keessa ka jiran Obbo Qanaasaa yeroo qorannaaf Maaklaawwii keessa turanti dararaa irra ga’e irraa kan ka’e millii isaanii lamaan hin dhaabatu. Knaaf jecha baatii Onkolooleessa darbee kaasee mana murtii duratti hin dhiyaatin jiru. Har’a garu baatamanii dhaddacha eega seenanii booda barcuuma irra cisanii deemsa ture hordofaa turan jedhu Abukaatoo Wandimmuun. Bellamnii Haakimiin kenneef dheerachuu isaan kan ka’e rakkataa kan jiran ta’u iyyatanis manni murtii ajaja haaraa kenne hin qabu. Gaaffii Deebii gaggeeffame caqasaa No media source currently available


Labsiin Yeroo Muddamaa Fi Dirree Siyaasaa Babal’isuun Mootummaan Dubbatu Waliin Deemu Danda’aa?

Mootummaan Itiyoophiyaa gam-tokkoo muddama siyaasaa fi tasgabii-dhabinsa biyyattii keessatti babal’atetti furmaata barbaaduuf dirree siyaasaa babal’isnee mormitoota hirmaachisna – jechaa gama biraatiin immoo, “naga-eegumsa baratameen jeeqama biyyattii keessaa t’achuu hin dandeenyu” jechuun labsii yeroo muddamaa baasee jira. Tarkaanfiileen kun lameen hagam waliin deemu? Kana irratti ka dhiheenya mana-hidhaatii hiikaman – dura-taa’aa Koongiresa Federaalawa Oromoo – Dr. Mararaa Guddinaa dubbisnee jirra. Guutummaa qophii keenyaa dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Kanneen Hidhaman Hin Hikamnee, Gaaffiin Keenyas Deebii Hin Arganne.Jiraattoota Walqixxee

Godiina Guraageef magaalaa guddoo kan taa’e Walqixxee keessatti mormiin jalqabame torban tokko kan lakkofsisee ta’uus kanneen gidduu kana hidhaman keessaa kan hiikamee hin jiru gaaffiin uummataas deebii hin arganne jedhu jiraattonni. Kanneen hidhaman hangii tokko buufata polisii magaalattii keessa ka jiran ta’u fi warrii guyyaa jalqabaa qabaman gara Xollaayti geeffaman jedhu. Namii lama ajjeefamuu kan ibsan ta’uus aangawoonni garu nama tokko qofatu du’u ibsan. Kanneen hidhaman 47 keessaa kanneen yakka rawwatan qoratamanii irraa jala gadhifamuu fi yeroo ammaa nama 11 qofti hidhaa keessa akka jiran waajirri dhimmootii Komunikeeshinii kan bulchiinsa naannoo beeksisanii jiru. No media source currently available


Ofuma Isaanii Nama Himatu Ofuma Isaanii Namatti Murteessu: Hidhamtoota Hidhaa Dhaa Ba’an Keessaa

Namoota torban darbe keessa mana hidhaa Itiyoophiyaatii gad lakkisaman keessaa shamaree Caaltuu Taakkalaa fi Obbo Badhaasaa Tolaasaa tokko. Caaltuun waggaa kudhan dura kan hidhamte ta’uu dubbatti. Enna sana Yunivarsitii Siddist Kiiloo irraa barattuu polotiikaal Saayinsii waggaa sadaffaa akka turte nuuf himtee jirti.   Tokkummaa siyaasa biyya tokkoo humnaan booressuu himannaan jedhu kan irratti dhiyaate ta’uu kan ibsite Caaltuun ani garuu kana keessaa harka hin qabu jetti. Ka biroo namni waggoota 11 dura dhuka’aa qabatanii argaman jedhamuun namoota hidhaman shan keessaa Badhaasaa Tolaasaas torban darbe hiikamee jira. No media source currently available


Labsii Yeroo Atattamaa Laalchisee Xiinxala Hayyuu Seeraa

"Labsiin yeroo atattamaa labsame ija seeraatin hoo lallame barbaachisaa hin ture” Mootummmaan Itoophiyaa oggaa lama keessatti yeroo lama labsii yeroo atattamaa labsuun rakkinni siyaasaa biyyattiin keessa jirtu hammaachaa dhufuurraa ta’uu qaamoonni gara garaa dubbachaa jiran. Labsiin bara 2016 labsamee ture ji’oota kudhaniif turuun hin yaadatama. Jimaata darbe, Guraandhala 16 bara 2018 immoo labsiin ji’oota jahaaf hojiirra oolu guutummaa biyyattiitti labsamuu mootummaa irraa ibsi kennameera. Heerri biyyatti waayee labsii akkanaa kana maal jedha? Labsiin rakkinoota muudatan furuuf hiikoo ta'a? Gaafiiwwan kanaa deebii argachuuf hayyuu seeraa iyyaafanne. "Labsiin yeroo atattamaa labsame ija seeraatin hoo lallame barbaachisaa hin ture,” jedhan Yunversiiiiti biyya Ingiliziitti argamu Keelittii barsiisaa an ta'an,hayyuun seeraa, Dr. Awwal Aloo. Marii hayyuu seeraa wajjin godhame caqasaa No media source currently available


Labsiin Yeroo Hatattamaa Rakkoo Jiruuf Furmaata Miti: Paartilee Mormituu

Paartiin MEAD fi Semayawiin har’a waaree irratti ibsa gaazexeessotaaf kennaniin kan isaan irratti fuuleffatan dhimma biyyattii hedduu yaaddessaa jedhan irratti ture. Akka ibsa barreeffamaan kennametti uummati Itiyoophiyaa yeroo ammaa gaafataa kan jiru jijjiirama sirnaa malee jijjiirama suphuu miti jedhan. Kanaaf muummicha ministeeraa haarawaa filachuun hafuu qaba. Qooda kanaa biyya keessaa fi ala kan jiran paartilee mormituu waldoolii siivikii waluma gala dhimmi biyya kootii na dhiba kan jedhan lammiiwwan Itiyoophiyaa mara kan hirmaachise waltajjiin marii akka qophaa’u paartileen lamaan gaafataniiru. Walatjjii marii kana irraas yaadi furmaataa kan maddu ta’uu amanu. Labsiin yeroo hatattamaa torban darbe labsames rakkoo jiruuf furmaata miti jechuu dhaan hatattamaan akka ka’u paartileen kun gaafataniiru. Itti gaafatamaan quunnamtii uummataa paartii Semaayawii obbo Abebe akaaluu ennaa dubbatan. Gabaasa guutuu caqasaa No media source currently available


Labsiin Yeroo Muddamaa Labsameyyuu Yaddoon Nageenyaa Hin Jiru, Jedhu Ministarri Dhimma-alaa Itiyoophiyaa

Ministarri dhimma-alaa Itiyoophiyaa – torban dabre keessa, mootummaan isaanii labsii yeroo muddamaa labse iyyuu, yaaddoon nageenyaa biyyattii keessa akka hin jirre dubbatu. Muddama siyaasaa biyyattii keessa qabbaneessuutti fuulefachuun – jechuudhaan, eega mootummaan hidhamtoota siyaasaa qeeqxota isaa ta’an bebbeekamoo fi hoogganoota dhaabota mormituu dabalatee – hidhamtoota hedduu hiikanii guyyoota lamaa booda, eega muummichi-ministaraa biyyattii, waltajjii siyaasaa bal’isuuf karoora paartiin isaanii qabateef gumaachuuf taayitaa gad-lakkisuuf eega xalayaa galfatanii guyyaa tokko booda, mootummaan immoo gaafa Guraandhala kudha ja’aa labsii yeroo muddamaa kana labse. Ambaasaddaroota biyyoota alaaf har’a ibsa Finfinnee keessatti kennaniin kan kana dubbatan – ministarrri dhimma-alaa Itiyoophiyaa – Obbo Warqinee Gebeyyehu -- “mootummaan labsii yeroo muddamaa kana labsuun isaa, tasgafbii-dhabinsa biyyattii keessa jiru, seera-eeginsa idileetiin to’achuu waan hin dandeenyeef” – jedhan. Ambaasaddaroonni biyyoota alaa garuu, waa’ee labsii yeroo hatattamaa kana yaaddoo akka qaban ibsanii jiran. Gabaasaa guutuu dhaggeffadhaa No media source currently available


Qophii Addaa Kan Labsii Yeroo Hatattamaa Laalchisuudhan Qophaahee

Embaasiin Ameerikaa labsii yeroo hatattamaa Itoophiyaa mormuudhan ibsa baaseera Manni maree ministeerotaa Itiyoopiyaa wal ga’ii ariifachiisaa Jimaata kaleessa geggeessen, “heeraa fi sirna heeraa balaarraa oolchuuf “ jechuudhan labsii yeroo hatattamaa kaleessumaa qabee hojiirra oole biyyattii keessatti labsuun hin yaadatama. Ibsi gaazexeessotaaf kenname "Ibsa mana maree nageenya biyyoolessaa irraa" kenname yoo jedhu ibsa sana kan kennan ministeera ittisaa fi itti gaafatamaa waajjirichaa obbo Siiraaj Fargeessaa ti. Labsicha hojii irra oolchuuf illee waaltaan ajajaa ykn komaandi poostii haaraan kan hundeeffamu ta'uu ibsaniiru. Karaa biraatin, Embaasiin Ameerikaa labsii yeroo hatattamaa Itoophiyaa mormuudhan ibsa baaseera. Gabaasa guutuu armaan gaditti caqasaa No media source currently available No media source currently available  No media source currently available


Embaasiin Ameerikaa Labsii Yeroo Hatattamaa Itoophiyaa Morme

Mootummaan Itiyoophiyaa mirga bu’uuraa kan akka wal ga’uu fi yaada ofii ibsuu dabalatee labsii yeroo hatattamaa labsuu isaa cimsinee ittiin mormina. Hookkaraa fi lubbuun namaa baduu kan mootummaa yaaddesse nuunis nu yaaddessa garuu deebii kan ta’u walabummaa itti dabalaa kennuu malee xiqqeessuu akka hin ta’in amantii keenya cimaa dha. Rakkoon Itiyoophiyaa mudate, jijjiirama dimokraasii, guddina dinagdee ykn sabatiinsa waariinsa qabu haa ta’u hiika kan argatu marii hunda hirmaachisee fi adeemsa siyaasaan malee uggura kaa’uu dhaan miti. Labsiin yeroo hatattamaa labsamuun hidhamtoota siyaasaa kumaan laka’aman gad dhiisuu dabalatee waltajjii siyaasaa uumuuf tarkaanfii dhiyeenya fudhatame fudhatama dhabsiisa. Lammiiwwan Itiyoophiyaa karaa nagaan yaada ofii ibsachuuf mirga isaan qaban ugguruun durumaanuu kan isaan dhaggeeffatu akka hin qabaanne ergaa dabarsa. Mootummaan tarkaanfii isaa kana irra deebi’ee yaaduu dhaan jireenya lammiiwwanii fi qabeenyaaf eegumsa akka godhu cimsinee yaadachiisna. Dhugumatti dimokraasii waariinsa qabuuf daandii kan saaqu waltajjii marii hiika qabuu fi hirmaannaa siyaasaaf a’u akka bal’isu cimsinee yaadachiisna.


Labsiin Yeroo Hatattamaa Baatiilee Ja'aaf Akka Turu Ministriin ittisaa Beeksisan

Guyyaa har'aa ibsa tuuta oduuf kennameen labsiin sun guyyoota 15 keessatti mana maree bakka bu'oota uummataaf dhiyaatee erga raggaasisamee booda baatilee itti aanan ja'aaf akka turu beekameera. Labsiin sun kutaalee mara keessatti hojii irra akka oolu illee ministrichi dubbataniiru. Ibsi gaazexeessotaaf kenname "Ibsa mana maree nageenya biyyoolessaa irraa" kenname yoo jedhu ibsa sana kan kennan ministeera ittisaa fi itti gaafatamaa waajjirichaa obbo Siiraaj Fageessaa ti. Labsicha hojii irra oolchuuf illee waaltaan ajajaa ykn komaandi poostii haaraan kan hundeeffamu ta'uu ibsaniiru. Akka labsichaatti waantota dhorkaman illee tarreessaniiru. "Jeeqamaa kamiinuu geggeessuu dhaan uummata gidduutti shakkiif wal dhibdee kan uumu sochii ifattis ta'e dhoksaatti geggeessuu, barruulee qopheessuu dhaan maxxansiisanii raabsuu, agarsiisa qopheessuu, mallattoo dhaan mormii agarsiisuu ykn mala ka biroo dhaan uummatatti ifaa taasisuu dhorka" jedhan. Komaandi Poostiin haaraa dhaabatu barbaachisaa ta'uu isaa yoo amane sabaa himaan kami iyyuu akka cufamu ykn akka addaan citu gochuu danda'a. Hiriira nagaa geggeessuu, qindeessuu fi garee dhaan ta'anii socho'uu dhorka jedhan hoogganaan Komaand Poostichaa obbo Siraaj Fageessaa. Itti dabaluu dhaanis yakki hojjetameera jedhee yoo amane yeroo isa kamiinuu ajaja mana murtiin ala sakatta'uu, dhaabsisee sakatta'a geggeessuu danda'a jedhameera. Obbo Siiraaj ibsa sana booda gaazexeessota biraa gaaffii dhiyaate kan simatan yoo ta'u gaaffii fi deebii sanaan haalli itti mootummaan fonqolchamuu danda'u hin jiru jedhan. Qaamotii mootummaan ce'umsaa akka hundaa'u gaafatan ilaalchisee gaaffii dhiyaateef "mootummaan amma aangoo of harkaa qabu uummataan kan filatame waan ta'eef mootummaa ce'umsaa hundeessuun hin barbaachisu" jedhan.\n\nBoordiin qoratu akka hundeeffamu, yeroon uggura sa'aas akka murtaa'u ibsanii "Bal'inni labsichaa qajeelfamaan ba'a" jedhan.\nLabsicha irra deebi'uun dheeressuun yoo barbaachise paarlaamaan haala isaa gamaaggamee baatilee afur itti dabalaaf dheeressuu akka danda'u illee beeksisaniiru.


Manni Hidhaa Magaalaa Shaashamannee Ni Gubate: Jiraattotaa fi Angawaa

Godina Arsii Lixaa mgaalaa Shaashamannee keessa kan jiru manni sirreessaa gubachuu isaa jiraattonnii fi bulchaan magaalattii mirkaneessaniiru. Jiraattonni akka jedhanitti aangoo gad dhiisuu muummicha ministeeraa Itiyoophiyaa ilaalchisuu dhaan gammachuu itti dhaga’ame ibsaa akka ture ibsaniiru. Manni hidhaa godinichaa kan magaalaa Shaashamannee keessa jiru immoo gubataa jiraachuu ijaan arguu isaanii dubbatu. Kantiibaan magaalaa Shaashamannee aadde Xayyibaa Hassan illee gubachuu mana hidhaa kana mirkaneessuu dhaan ibidda kanas kan qabsiisan sirreeffamoota ta’uu ibsan. Muummichi ministeeraa aangoo gad dhiisuu akka waan mootummaan diigameetti kan fudhatan hidhaa dhaa ba’uu kan dandeenyu yoo gubne kan jedhu yaada dogoggoraan ka’anii ti jedhu aadde Xayyibaan. Gama biraan immoo namoonni hoogganoota siyaasaa obbo Baqqalaa Garbaafaa dabalatee mana hidhaatii ba’an simachuuf utuu deemnuu humnoonni mootummaa Arsii magaala Ittayaa irratti nu dhaabuun haleellaa geessisaniin lubbuun namaa badeera jedhu kanneen imalaa jiran keessaa namoonni nuti haasofsiisne. Bulchaan godina Arsii obbo Jamaal Kadir garuu walitti bu’iinsa namoota dhuunfaa gidduutti uumameen namoonni wal rukutanii hanga lubbuun namaa darbutti miidhaan dhaqqabe malee humni mootummaa haleellaa kana keessatti hirmaate hin jiru jechuun haalan. No media source currently available


Abbaa Manaa Koo Wajjiin Waan Hidhamneef Daa’iima Keenya Dhaabbata Tokkotu Fudhee Guddise. Urgee Abbabaa

Hidhaa Ba’uun Koo Qilleensa Haaraa Argachuuf Yoo Ta’e Malee Bilisummaa Aragmsisee Hin Qabu. Baaccuu Margaa Waggaa 10 dura yeroo to’annaa jala olteetti Ofii ishee du’aa adabamuu fi abba warraa ishee Girmaa Raggaasaa hidhaa umrii guutuutu muteeffame akka ture kan dubbattu Urgee Abbabaa yeroo sana daa’iima waan qabduuf waliin hidhamnee jette. Mucaan umriin ishee yeroos waggaa tokko ture Dibooraa Girmaa Raggaasaa haadha waliin waggaa lamaaf mana hidhaa keessa eega turtee booda dhaabatti daa’imman guddisu akka fudhatu ta’e. Yeroo ammaa umriin ishee 13 akka ta’e kan dubbattu Urgeen ammaan booda fudhee guddisuuf hin danda’uu jetti. Sababiin isaas hidhaa waggaa kudhanii booda reefuu baatee lafa jireenyaas ta’e waan ittiin jireenya gaggeessitu hin qabdu. Abbaa manaa ishee Girmaa Raggaasaa hidhaa keessatti waan hafeef jecha jireenyii kana boodaa salphaa hin ta’u jetti. Gama kaaniin waggaa 11 dura kan hidhamte Baaccuu Margaa Fayyisaa hidhaan waggaa kudha saddeeti kan irratti muramee ta’uus gidduu kana gadhiifamtee jirti.Dhuka’aa ykn Fanjii qabattee argamtee jedhamuun himatamtuus an garu quba hin qabu jetti.Hidhaa keessaa ba’u koon qilleesa haaraa argachuu yoo ta’e malee bilisummaa naa argamsisee hin qabu. Waa’ee namoota waliin hidhamanii achii keessaa hin ba’iin hafan waan jiraniif gammaachuun koo guutuu ta’u baatus Qeerroon kanneen mana hidhaa keessatti hafan akka baasan nana abadadha jetti. No media source currently available


Labsiin Yeroo Hatattamaa Labsame Haggamiif Akka Ta'e Hin Ibsamne

Manni maree ministeerotaa Itiyoopiyaa wal ga’ii ariifachiisaa har’a geggeesseen heeraa fi sirna heeraa balaa irraa oolchuuf kan jedhe wixinee labsii yeroo hatattamaa qophaa’e irratti mari’atee murtii dabarseera. Haaluma kanaan mootummaan heera mootummaa fi sirna heera balaa irraa eeguuf nagaa fi tasgabbii eegsisuu, Nagaa fi nageenya biyyaa eeguu, wal qixxummaa uummataa dhugoomsuu dhaan lammiiwwan walabummaan akka deddeebi’anii fi bakka filtan akka jiraatan akkasumas, Mirga heerri eeyamuuf, kan qabeenyaa horachuu isaanii eegsisuuf itti gaafatamni irra jiraachuu isaa hubatee, yeroo dhiyoo qabee kutaalee biyya keenyaa hanga tokko keessatti heeraa fi caasaa heeraa akkasumass nagaa uummataaf waliin jiraachuu isaanii balaaf kan saaxilu, damee daldala dhuunfaa fi kan mootummaa kan gufachiisu, ol aantummaa seeraa kan dadhabsiisu bakka isaas, humnaan gargaaramanii jeequmsa uumuu dhaan sirna dhablummaa geessisee lubbuu namoota hedduu kan galaafate haleellaan gosa irratti hirkateef uummata qe’ee ofii irraa buqqaase dhaqqabaa, dinagdeen keenyaa miidhamaa, qabeenyaan manca’aa fi uummati nagaan ba’ee galuu waan dadhabeef, haalli kunis yeroon isaa dheerataa fi bal’ataa adeemuu hubachuu dhaan kanaanis uummati naannoolee adda addaa, mootummaan eegumsa akka godhuuf walatajjii garaa garaa irratti gaafataa waan tureef, balaa heeraa fi sirna heeraa dura dhaabate kana naamusa seeraa kan idilee gargaaramuun ittisuu fi to’achuun sadarkaa hin danda’amne irra waan ga’eef, sirna heeraa kan eegisisu labsii yeroo hatattamaa labsuun itti amanameera. \nKanaaf, akka heera Itiyoopoiyaa keeyata 93 lakkoobsa 1 A irra taa’ee jirutti, labsiin yeroo hatattamaa labaameera. Labsiin kunis mana maree ministrootaan guyyaa itti labsame akka lakkoobsa Itiyoophiyaa guyyaa har’aa jechuun Guraandhala 9 bara 2010 qabee hojii irra ooleera. No media source currently available


Embaasiin Ameerikaa Finfinnee Jiru Ibsa Of-eeggannaa Nageenyaa Baase

Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa, Hayile-maariyaam Dessaalegn jijjiirama biyyattii keessatti taasisamaa jiru shaffisiisuuf jecha fedhii isaaniin taayitaa gad-lakkisuuf xalayaa galfachuu isaanii eega kaleessa beeksisanii booda, Itiyoophiyaatti Embaasiin Yunaayitid Isteets, ibsa of-eeggannaa nageenyaa baasee jira. Tarkaanfiin siyaasaa kun gama nageenyaan dhgiibbaa inni Itiyoophiyaa keessatti fidu amma beekuudhaa baanne iyyuu, jijjiiramni siyaasaa guddaan kun dhimmoota nageenyaatti geessuu akka malu kan dubbate – ibsi Embaasichaa, tarkaanfii kana hordofee waan Itiyoophiyaa keessatti tahuuf jiru kan dhiheenyaan hordofaa jiru tahuu beeksise. Yeroo ammaatti, hojjetaan Embaasichaa kamiyyuu, Finfinnee dhaa alatti imaluu isaa dura, Embaasicha irraa ehama argachuu qaba – jedha. Kana malees, haala jiru, karaa safbaa-himaalee biyya keessaa akka hordofan, bakka namoonni itti walitti-qabaman irraa akka fagaatan, qajeelfamoota aangawoota naannoo akka hordofan kan akeekkachiise – Embaasichi, akka dhuunfaadhaan of-eegganaa shaakalanii fi qophiilee dabalee naannawwa isaanii hubannoon ilaalanis hubachiisee jira. Haalli nageenyaa Itiyoophiyaa keessaa raaafamaa tahuu isaa fi otuu hin beekamiin kan hammaachuu malu tahuu akka hubatanis akeekkachiisee jira.


Dr. Nagarii Leencoo: Angoo Gadhiisuun Sirna Dimookiraasii Ijaaruudhaaf Qabsoo Uummanni Keenya Taasise Keessatti Bu’aa Argamaa Jiru Waan Agarsiisu

Mummichi ministraa Itoophiyaa Obboo Haylemaariyam Dasalanyi ibsa galgala harraa kennanin, dirree siyaasaa biyyattii bal’isuuf jecha angoo isaanii dura taa’ummaa dhaabaa fi muummee ministirummaa gadhiisuuf xalayaa galfaachuu himan. Murtiin obboo Haayilemaariyam haala biyyaatti keessa jiru garam jijjiira? Kana laalchisee ministera Dhimmoota Koominikeeshinii Mootummaa Itoophiyaa Dr. Nagarii Leencoo akkasumas hayyuu seera dubbisneerra. Gabaasa guutuu dhaggeeffadhaa. No media source currently available