Filannoo filannoo filadhaa jedhanii maa nu dorsisuu..

Filannoo Lammii koo gahee kaa barrii shanaan Kan wayyaaneen baraa baraan ittin dhaadataan Barrii shanaan dabrus kan ittii anuu hin dhufaa Bara kana kessaa hoo lammiin koo meqaa kufaa ? Mee qomoo koo nuuf maalii hikkaan filannoo kun yeroo isaniif hundaa dhaaddannoo Ilmaan oromotiif godaanisaa yomiyyuu Mirga hin qabduu bar filachuu dhabuyuu Kan naa aja’ibuu hunda duratii Isanoo kan dhufaniin afaan qawetii Akkamittii injifatamuu jettee eydaa atii Angoo kalessaa rasasaan dhuftee Hardhaa maltuu argamee ufiraa ustee Lammii koo oromo saba koo hin gawominaa Isaan tasumaa hin lakisaan baranaa Kan baranaa inuu filamee dhumee Kan bara shanaan dhufuus qataa karorfamee Dhagahii sif himaa hin gawwomiin tasumaa Hin beytuu jarrii malummaa dimokrasii gonkumaa Osoo bekanii rasasaa ittii hin robsan ilmaan namaa Filannoo filannoo filadhaa jedhanii maa nu dorsisuu Isanuu filanii gessani maf sabaa koo gowomsuu Isanuu filanii gessani maf yaroo nurraa qisaasuu?? Beynaa nuhuu wa’ee filanaa Midhaaf bu’aasa sirrittii addaan hubaannaa Namnii tokko mirgaa filuu fi filatamuu qabaa egaa jedhan Jallawan koo qaqaaliin essattii gidirfamaa jiraan? Dubadhuu mee qalittii akka sii kessatii uguramaan Dubadhuu mee qalittii akka sii kessatii uguramaan Lubbuu sabaa kotii kan si kessatii awaalamaan Silaa isanuu baraa dabree harkaa 96.8 filamne ja’ni Baraa kana hoo mequmaan gahanii? Isaanuu hin bekaan qanyii ijaa ashaboon sukumatanii Hagaa filamuu fenuu caalaa filamne jedhuu akkuma bara kanii Nii egnaa kaa baranaa harkaa meqaan ol guddatuu Isiinuu hin qanfatanii harkaa 99 monee jettuu Mohuun kessan way harayaa Maliin egaa way gowumaa kiyyaa Isanuu qataa murtessanii wa’ee mirgaa kiyyaa Isanuu murtessanii wa’ee mirgaa kiyyaa Sabaa koo oromoo kan dhiraa dubaraa barsisaa fi barataa Filannoo wahituu hin jiruu ka’ii maf gowomtaa Ayoo fi abboon sinii bilisaa bahuuf abdataa Nuf haa gahuu wanjoon gabrummaa Hin bilisomnaa abdii hin kutanuu yomumaa. Kiya Tesfaye


OPDOn Biyya Alaatti Mormiin Ishee Muudatu Itti Fufee Jira.

Eddoo Addaa Addaatti Hiriira-mormiitifi Gaffilee akka OPDOtti Deebisuu Hindandeenyen Dhiphachaa Jirti OPDOn biyyaa addaa addaatti mormiin ishe muuddata jira. Haaluma kanaan magaala Stockholm/Sweden irratti gaafa Guraandhala 7, 2015 gaaffileen dantaa oromoo kallattidhaan ilaalatan heddu kaan gaafataman yoota’u ergamaan OPDO, Dhaaba Dabalee akka OPDOti hanqni akka jiru ammanuuf dirqamuus deebi sirri itti kennu hindandeenye, silaays akka deebsu hindandeenye beekamaadha. Gaaffileen dhiyaatan dhimoota akka: Maqaa investmantiitin badiin oromoo irra gahaa jiru, Aangoo OPDO kan TPLFn danga’e ta’u isaa, Dhimma Finfinnee fi rakko oromoo, Ugguramuu guddina Afaan Oromoo fi aarti, Ugguramuu bilisummaa amantiilee fi miidiyaa (media) fii Rakkoolee daangaa Oromiyaa irratti kalattiidhan kan xiyyefatan ture. Gaaffilee ka’an keessa hangi tokko kan armaan gadi kana: Deeggartootni OPDO/TPLF tokko tokko OPDO dhaaf harka dhau’uf kan argamani turan carraa akka hinargannee waan ta’ef akkasumaas gaffilee armaan olii kanneen yeroo dhagayaan sodaatani osoo yaada deegarsaa hinkennin bahuuf dirqamanii jiru.


Book Signing Ceremony in Stockholm/Eebbisiisa Kitaabaa

Author/Barreessaan: CAALAA HAAHILUU Book name/Maqaa Kitaabaa: HADHOOFTUU Author/Barreessaan: CAALAA HAAHILUU Address /Eddoo: Lillhagsvägen 30 i Hagsätra, Stockholm, Sweden Time/ Yeroo: 14:00 – 18:30 Organizer/Qopheessaan: Gurmuu Hawaasa Oromoo Sweden Contact: gurmuuoromoo.swidin@gmail.com; http://gurmuoromosweden.com/ Yaadachiisa: Qophiin Bashannanaa nijira (sa’aa 19:00 irraa eegalee) Kitaaba asoosama HADHOOFTUU kan Caalaa Haahiluu tiin bareeffame kana magaalaa Stockholm/Sweden itti gaafa Guraandhala 28, 2015 sirna owwadhaan eebbisiisuuf qophiin xummuramaa jira. Sagantaa kana irratti haala guddina Afaan fi Og-barruu Oromoo ilaalchisee seeminaarri beektota adda addaa kan biyyoota Sweden, Norway, Finlandii irraa hirmaataniin nidhiyaata. Akkasumas sarara ONLINE ta’een Oromiyaafi biyyoota adda addaa irraa nihirmaatu. Akkasumas barreessitootni fi gaazexeessitootni biyya Sweden kan akka Martin Schibbye akka kessuummaatti qophii kana irratti argamanii faayidaa Og-barruu ilaalchisee dhaamsa dabarsu. Qophiin akkanaa kun guddina Afaan, Og-barruu fi Aadaa Oromoo akkasumas oromummaan akka dagaagu gochuuf gumaacha guddaa waan qabuuf Oromoonniifi froottan Oromoo biyya Sweden fi ollaa Sweden jiraattan akka hirmaattan kabajaan affeeramtanii jirtu.


Waamichaa Birmannaa Hawaasa Baqattoota Oromoo Magaala Naayiroobii fi Gaanfa Afrikaa

Koree Hawaasa Baqqattoota Oromoo Magaalaa Naayiroobii Jilli dabballoota OPDO olaanoo mootummaa gita bittuu wayyaaneen bobbaafame baqattoota Oromoo biyyoota ollaa Itoophiyaa keessa jiran (Keenyaa, Ugaandaa, Somaaliyaa, Jibuutii, Ijibtii fi sudaan lamaan) keessa jiraatan irratti xiyyeeffannaa hamaafi adda ta’e saganteeffatee ukkaamsuu fi biyyatti deebisuu kan jedhuun duula hamaa gochaa jira. Haaluma kanaan baqattoota Oromoo biyya Keenyaa keessa jiraatan irratti xiyyeeffannaa addaa gochuun marsaa jalqabaaf gaafa guyyaa Guraandhala 14, 2015 magaala Naayiroobiitti duula ji’oota lamaaf walittifufinsaan raawwatu mataduree marii baqattoota waliin jedhuun karaa ergamtuu ykn lukkeelee diinaa baqattoota fakkaataniifii saba biraa Afaan Oromoo dubbataniin waliin makanii hawaasa keenya afaan faajjessuuf walga’ii geggeessuudhaaf xalayaa waamichaa facaasaa jiru. Haaluma kanaan dabballoonni OPDO fi basaastonni murna gita bittuu wayyaanee dhibbaan lakkaa’aman gara magaala Naayiroobiitti galuun embaasii alatti waajjira dhimma kana qindeessu saaquun duula hamaa geggeessutti argamu. Kanaaf, dhalattoonni Oromoo dhimma kana otoo hin hubatiin itti hirmaachuuf yaada qabdan balaa dhokataa sagantaa kana duuba jiru hubattanii akka irraa of qusattan yaadachiisa kana isiniif dhaamna. Kaayyoo ifaa ykn. Jechoota Sossobbaa Sagantichaa Kaayyoo Dhoksaa Sagantichaa Kanaafuu, hawaasni Oromoo fi miidiyaaleen Oromoo biyyoota adda addaa keessatti argamtan akkasumas jarmiyaaleen kabajaa mirga namaaf dhaabattan duula mirga baqattoota Oromoo ukkaamsuuf bobba’e kana qolachuuf tumsa barbaachisu akka gootan waamicha lammuummaa isiniif dabarsaa, namoota baqataa fakkaatanii duula kana milkeessuuf xalayaa waamichaa facaasaa jiran hordofnee maqaa isaanii kan saaxillu ta’uu nihubachiifna. Koree Hawaasa Baqqattoota Oromoo Magaalaa Naayiroobii


Kennata Habashaa hedduu hodeefamaafii jiru 2015

Wayyaaneen erga kennata parlamaan barcuma tokkoof malee hunda moo’atee waggaa shan guutuuf adeema. Mormitooti bilisaa fi tolaa hin turre jedhanii balaleffafatanii .Garuu homaa jijjiiruu hin dandeenye. Fakii kennata sobaa duubaan finqilcha aangoo gaggeeffame malee kennati hin turre. Akaataa isaan hobbaatii kennatichaa itt ilaalan irraa aanga’ooti akka gocha TPLF deggeran heduun ni dandahama. “Demokraasiin hin jiru taanaan gamtaan hin jiraatu” kan jedhamaa ture jecha konkaa tahuun ni saaxilame. Wayyaaneen jalqaba irratt dhiibbaa alaan sirna golahedduu fakkeessaa fudhachuun nama hin dhibu. Sanatt dabalamee heera barruun jirun kan kenname utuu wayitt hin hedin, akka gola olhantummaa qabu qoteebulaa irratt hundaawe ijaaru waabeekaa Dhihaan gorfame. Gorsichi yaada malbulchaa Habashaan wan walitt tahuuf ni fudhatame; kennati 2015, Caamsaa keessa gaggeeffamuu sanaani walitt ilaaluu dha. Firaa fi hamajaajii bulchichaan waa’een kennata 2015 qaata naannaa addunyaatt ballinaan hodeeffamuu eegale. Waan biraa fakkeessuu haa yaalu malee kennatich kennata gola tokkooti. Kanaaf hobbaatiin saa dursee kan murtaawee. Komee fi gadoodi mormituu “lafa duwwaatt wacabbara” isa jedhani.Biyyooti demokratawoon seeraan bulmaata kan fudhatan erga qabsoon morma hedduu galaafatee booda. Sirna Grikii keessa tuqaalee argatan tokko tokko gabbisuun kan isaaniif tahu guddifatanii. Demokrasiin Greeekii dhiirota bilisa Ateenaa gidduutt shakalamaa ture malee halagaa, dubaroo fi garboota kan walitt qabaan wayyaba tahan hin dabalatu ture. Qacceen kanaa shaakala demokrasii Dhihaa keessatt ni mullata. Seeraan hundi walqixeedha garuu mirkaniin tokko tokko kaan caalaa walqixxee dha. Kun dhaadhessa kennataa kan waa hin qabne keessatt dorgomuu hin dandeenye caalaa bakki inni itt mullatu hin jiru. Kan humnaan haa tahu kennataan angoo irra bahe utuu barabaraan itt hafee ni jibba hin jedhamu. Garuu Dhihi heera hirmannaa aangoo uumuun madalaa kan to’atu itt tolchee, sun akka hin taane doomsee. Amerikanooti caalaattuu akka Presidantiin tibba lama caalaa kennataaf hin dhihaanne dangahanii. Biyyooti sirna akkasii hin guddifanne akka gurguddoon saani godhan tahuutt hafani. Empayerri Itophiyaa shakala malbulchaan ammayyuu bara Magna Kaartaa Inglizii (1215) duraa keessa jiraa.Oromoon bulcha sirna Demokraasii Gadaa kan bu’uursan qabsoo hadhaawaa booda tahuun hin oolu. Hawaasi golla (gogeessa) shan duraan murtaawett hiramee waggaa saddeeti duwwaa akka aboo irra turu yeroo tumamu itt deebi’uuf hogganoota haaraa waliin waggaa afurtama booda mullata. Tartiibi saa dhalootaan waan qindaaweef waggaa saddeeti irra darbuun hin dandahamu; waajjirichi amaa fi ammatt gaddhiifamuu qaba. Dudhaan malbulchaa kabajamuu mirkaneessuuf kan too’atan golli bulchoota duraa ni jiru. Dhalooota sadii, Raabaa Doorii, Luba fi Yubi akka madaalli aangoo fi ulfinni seeraan bulmmaataa fi dudhaa eegamu to’achuu irratt wal gargaaru. Akkasitt Oromdur biqiluu abbaa hirree quummansanii. Dhalooti Oromoo si’anaa barbaadnaan sirna itt garagalee jabeeffatu qaba. Wayyaaneen danbii ittiin masakamu fi kan addunyaan akka heeraatt heduufii barbaadu qopheeffateera. Sun barrunqab ummata irra buuse malee heera ummati tumate mitii. Hojiirra oolchuu tahee furuun saa akka suukannii wayyaaneen keessa jiruutt taha. Addunyaan mootummaa demokratawaatt beekamuuf barreeffame malee mirga ummatoota empayerittii eegsisuuf jedhamee miti. Akka barrunqab kanaatt caasaa bulchaa Federeeshinaa diriirseera. Kan fedha saa guutu Boordii Kennataa fi Poolisa Federeeshinaa, hirreen saa dheeraa naannaaa fi aangoon saa hin daanga’ane uummate. Seera hacuucoo hedduus labseera; isaan keessaa hamaan kan waa’ee gooltuu irrati bahe. Dhaaboti heera saa fudhachuu didan hundi gooltuu jedhee gubaa itt baase. Dhihi, fedha ofii jechuun waan kaayyoo dudhaa saa faallesu barattuun saa, gooltuutti jijjiirame tolchu callisee irra darbaa jira. Nammi wayyaaneen “hallu ija jibbe, kan akka jara gooltuu jedhamaniitt milla fuudhu, dubbatu yk haxxiffatu biliqfama, tasa butama, nama hin fedhamne tahu, yk hidhamuutu isa eegata. Fixa qaccee ni gaggeessa. ABOn gooltuu dha kan jedhe yoo tahu, qabata saan Oromoo jibbu hunda at ABO jedhee gaaga’aa jira. Wayyaanee waan isa bara baraan angoo irra tursu se’u hunda gochuuf qophii dha. Sun uumaa aangoo fi humna qabeessa luugama hin qabneeti. Mana saanii soneeffachuun dhimma ummata Habashaatii, kan hoogganoota saaniitt lookoo kaa’uu qabanis isaanuma. Akki itt empayerri bulfamaa dhufe itt fufuu hin dandahuu. Addunyaan Jaarraa 19faa yk 20faa keessa utuu hin tahin 21faa bara teknolojiin iyyaatii hedduu guddate keessa jira. Sunimmoo ummatootaaf ofbara malbulchaa dagaagaa jiru irratt si’aayina hedduu akka mirga seeraan qabu gaafatu dabaleeraafii ji. Ummati gad qabame hundi walabaa fi bilisa tahuu fehda. Kana beekuun kan darbe caalaa dhiigi akka hin lolaane itt bahisaa maal tahuu akka dandahu qayyabachuu barbaachisa. Akka malletteessaa Chartara fi konvenshinoota mirga ilmaan namaa ST irratt bahaniitt Mootummooti Habashaa dirqama bilisooma ummataa bakka hallee gargaaruu irraa eegama. Yeroo dubbiin Empayera saanii kan ilaalu tahu miltoo seerawaa qaama addunyaa sana tahanii itt fufuuf kan isaan jalaa gad dhiisuufi dirqama caalaa qabu. Oromoon kana qayyabachuu fi birmadummaan ajaja uumaa tahuu fudhachuuni kan walabummaa Oromiyaa gaafataa jiru malee kennata bilisaa fi tola bulchoota empayeraaf miti. Kennatichi dhimma keessaa Habashaatii. Gollii hedduun kan “heera” Wayyaanee fudhatan kennata Caamsaa dhufu irratt qooda fudhachuuf deemu. Maqaa nagaa fi tasgabii godinaaf haalli akka jirutt itt fufuu aanga’oon lallabanis jiru. Garuu nagaa fi tasgabiin kan jiraachuu dandahu yoo godinichi atoomma keessaa qabaate. Kun kan alaa namatt fe’amu mitii. Haalli jiru haa turu jechuun maaliifuu furmaata hin tahu. Gochi gad dhiisaan Wayyaanee calcala hin qabne, kaka’a qoochoo mirgaa faashisti Amaaraa, badii inni uumuu deemu kan saa caaluu maluuf kaasaa taha jira. Gara biraan Oromoon waan hunda caalaa Nagaa fi Araaraa nafii guddaa kennaa. Sabaawoo Oromoo keessa kan birbadummaa jaallatan malee kan dubbii dhisan hin jiranii. Gadoodi Wayyaanee “Gooltuu!” jedhu Hawaasa subgidduu ittiin sodaachisuuf kan karoorfame. Waaqeffannaa, Musilmummaa, Kiristanummaa haa tahu kanneen biraa Oromoon dhugeeffatan yero dubbiin mirga ilmaan namaa kahu miira sabaawaa walfaktaa fi safuu sadarkkaa tokkoo qabu. Nama hin hidhatin midhuu fi kan birmadummaa saanii dhabamsiisuuf hin dhufne tuquun safuu dha. Oromoon kan itt roorisan akka afuufan utuu hin tahin ummata hangammeessa kamiinuu akeeka hamilee olhaanaa qabanii. Kanaaf kanneen dhiibbaa wayyeeneef michootaan ciga’aa turan dhaabbatanii qorachuun, ejjennoo qabaniif keessa deebi’anii ilaaluun barbaachisaa dha. Golli kennaticha dabsate kamuu gaafii Oromoon walabummaaf qabu deebisuutu isa eega. Sun Wayyaanee, golota Habashaa kan biraa yk galtuu yoo tahes homaa mitiYayyabaan kennaticha Wayyaaneetu moha. Ajaja saanduqa irbaatt of kennuun of hin ajjeesuu. Seerri yakkaa Dhaddachi Qajeeltuu subgidduu hojiirra oolchaa jiru isaaf kan tolfame fakkaata. Gurguddoon Amaaraa Oromiyaa fi ummata kibbaa irratt holola ibidda qabsiisuu dandahu jalqabaniiru. Kolonoota sanii bakka bakka keessaa Amaarri duguugamaa jira jedhanii wowwaataa jiru. Ummatoota gidduu walitt bu’i empayeratii keessa bakka hallett tahaa jira. Kun imaammata Habashaa gargar baasii bulchi jedhu dhaalmaan kan dhufe irratt kan hundaawe kan isaan taatota kootama itt tahan waan taheef keessaa hin qabnu jedhanii harka dhiqachuu hin dandahani. Dubbiin akkasii yoo kahu, qaccefixiisi Oromoo irra gahe, kanneen akka bara Dargii naannaa Gujiitt tahan, ummataa sulula Dhiddheessaa irra kan gahe fi dhiheenya duulli qotee bulaa Oromiyaa Bahaa qeyee saatii buqisee fi lubbuu hedduu gagahe hedamuu qaba. Yeroo ummati sababa kamiinuu gidiraa argaa jiru callisanii ilaaluun yk beekaa irra darbuun waan fokkuu dha. Ta’isa akkasii holola waliigalaaf dhimma itt bahuu yaaluun yakka sanaa gadii hin taanee fi eenyuunuu hin gargaarre akka tahe beekamuutu irra jira. Kennati Habashaa 2015 gara isaan itt deemaa jiran baruuf yoo hin taane Oromoof dhimma saanii mitii. Kan qabsoofnus kan dhoofsinuunis kan empayra hogganuuf dhihate waliin taha. Qabsoon walabummaa it fufa!! Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu! Ibsaa Guutama Gurandhala 2015 Ibsaa Guutama miseensa dhaloota saganta ABO isa jalqabaa baasan keessaa tokkoo.


WOLGAHII MOOTUMMAAN WOYYAANEE BIYYA KEENYAA KEESSATTI GUYYAA 14/ 2/ 015 YAAMCHA GOOTU ILAALCHISEE DHAAMSA UMMATA OROMOOTIIF

Mootummaa abbaa irree aangoo isaa Dheereffatuuf jechaa Dhiyeenya kana Biyyoottan Alaa keessatti Salphini Guddaan kan isa Mudate ta’uun isaa ifatti kan Muldhatu yoo ta’u TVn Etiopia ykn TV Oromiyaa kan jedhan waan Abbaa Duulaan Biyya Alaa Deeme irraa yoo Kijiba Nyaara Haadate Salphina isa Mudate Dhoysee itti Milkaaye jedhee yoo ummataaf Dabarsu Kijibuu isaa irraa hangam takka Ummani TV san akka jibbu isinumaaf dhiisa . Asi irratti wonti jechuu Barbaadu Mootummaan Woyyaanee Kufiinsaaf akka Rirmeen Midhaan nyaatee dhama keesaa fixxu san nyaatamee kufuuf Afaan Qarree waan jiruuf Hanguma hafte san kufutti isaa tindhisuuf jechaa dhidhiitatuun isaa ifa gala ta’uu namuu hubadhaa. Waan taheef Wayyaaneen salphina ergamtoota isaa Awrooppaa fi Ameerikaa keessatti bobbaafate irra gahe irraa barachuu hanqatee Baqattoota Oromoo Afriikaa biyyoota gara garaa keessatti argaman irratti karoora bal’aa baasuun akka sossobanii biyyatti deebisaniif, dadhabame ammoo mootummoota of gargaarsisuun biyyatti deebisuu irratti akka hojjataniif ergamtoota isaa bobbaasee jira. Baqattoota Oromoo, Sudaan Kaabaa fi Kibbaa, Kenyaa, Ugaandaa, Jibuutii fi biyyoota birootti argaman fi Kuuwwanis waadaan kijibaa kan isaan tarreeffatan isa kana fakkaata !! 1,Lafa mana irratti ijaarratan magaala Finfinneetii argattu. 2,Manni koondominemii isiniif kennama; 3,“Garee business “ jedhuun Embaasii jalattii yoo ijaaramtan Embaasiin deeggarsa addaa isiniif godha kan jedhanutu argamu. Ergaan bobbaa diinaa kanaan duuba jiru garuu, waldaalee maqaa baqattoota Oromoon ijaaraman diiguun waldaa Itophiyaa jala galchuu, suuraa fi vidiyoolee baqattootaa midiyaa isaanii irratti agarsiifatuun hamilee ummataa biyya keessaa qabsoo irratti finiinsaa jiru cabsuu, baqataa gowwoomsuun biyyatti akka deebi’u taasisuun kanneen hafan galuu danda’u, rakkoon homaatuu irra hin gahu, jechuun Koola Baqattummaa UNHCR irraa argatan akka dhaban taasisuu, Sochii Baqattoota Oromoo hordoffii fi to’annoo embaasii Itoophiyaa jala galchuu, Baqatoota fakkaatanii Baqatoota Baroottan dheeraa Mootummaa Woyyaanee Baqatanii Biyyaraa Bahan keessatti ijaaruun Maalaqa isaaniitiin Duuba dhaabatanii Mana hidhaa Biyyoottan Baqatoon keessa jiran keessatti Yakka isaan hin Qabne itti Maxxansanii hiisisuun Harka Mootummaa Woyyaanee akka Seenan Gochuufi, ajjeechaa isaanii jalaa kanneen baafatan biyyatti deebisuun mana hidhaatti darbuu kan akeekkate ta’uu Sabin Oromoo tif Ummani Sirnaa Woyyaanee Mormitan kamuu akka Hubatan. Dhaamsi isiniif Qabu Baqatoon Biyya hundaa keessa jirtan Namoottan Xalayaa Namoota Qaama Woyyaanee ta’an irraa Fuudhanii Baqatoota keessaan Deddeemanii Baqatoota gama Misseensummaa Woyyaaneeti harkisan kan isin keessa jiraatan gama Tokkoon Mootummaa Woyyaanee Woliin Hojjataa Gama Tokkoon ani Baqata ufiin jedhaa HNHCR jalatti galmaayee Baqatootaaf Qaama UNHCR irratti Diraamaa Mootummaa Ethiopia woliin hojjataa jiru gama Qaama UNHCR tif Qaama Barbaachisu kamtuu akka Godhamu tattaafiin Cimaan Godhamuu akka qabu Hubadhaa Kori Hatattamaa Godhamee Baqatoon Biyya kamuu keessa jirtan Hiriira nagayaa Bayuu yoo Dadhabdanis jaleewwan Diina jala Deemtu ufrraa Saaxiluuf ijjanoon Cimaan akka Godhamu Hubadhaa . Diinni yoomlee hin Milkaayuu


Dubbii OMN fi Tokkummaa Ilaalchaa Mooraa QBO

Malkaa Caffee TV-n OMN (Oromia Media Network) erga hundeeffamee tamsaasa isaa jalqabee waggaa 1 guutuuf guyyoota muraasatu isa hafa. Hundeeffamni TV kanaa Media Walaba kan dhiibbaa alagaas tahe qaama/jaarmaya siyaasaa Oromoo kamuu irraa bilisa tahee Dantaa Saba Oromoo kan waliigalaaf tajaajiluu danda‟u Oromoon akka qabaatuuf yaadamee akka tahetti hubatama. Umrii isaa tan hanga yoonaa keessatti jaalalaa fi deggersi, akkasumas, dhageeytiin guddaan inni Oromoo irraa argates amantii fi hubannoo kana irratti kan hudaawee dha. Akkuma hawwamee fi gammachuu guddaadhaan simatametti, yeroo gabaabduu tana keessatti bu‟aan inni buuses akkaan guddaa dha. Kun sab-boontota ilmaan Oromoo Media kana hundeessuu fi asiin gahuu keessatti bifa gara garaatiin gahee ofii bahachaa turanii fi jiran hunda kan galateeffachiisuu fi quudhisiisuuf tahuutti dabalee akkuma waliigalaattuu Oromoo waa‟ee eenyummaa ifii sirriitti hubatu mara kan boonsee dha jechuutu danda‟ama. Kun hubannoo sab-boontota Oromoo hedduu natti fakkaata. Osoo akkasii, OMN maaliif umrii isaa reefuu waggaa tokko guutaa jirtu tana keessatti dubbiin/yaa‟iin deddeebitee irra mammarti gaaffiin jettus gaaffii namoota hedduu tahaa dhuftee jirti. Hundeeffamuu OMN irraa kaasee yeroo fi bakka adda addaatti yaadota bifa komii, qeeqaa, shakkii fi gungummiitiin daddarbataman (kan barreeffamanii fi dubbataman) dabree dabree argaa fi dhagahaa turus hundi isaanii guddoo qalbii tiyya harkisuu hin dandeenye. Sababni isaa, OMN akkuma sab-boontota Oromoo hedduudhaan abdatamee fi hubatame sanatti Dantaa Oromummaa (Oromo National Interest) tajaajiluuf dhaabbate yaada jedhu akkan shakku waan na taasisu arguus dhagahuus waanin hin feeneefi. Dubbuma shakkii fi gungummii akkasiitiin wal qabsiisuudhaan ibsi dhiheenyuma kana miseensota Boordii OMN irraa kennames abdii fi hawwii kiyyaa fi kan Oromoota hedduu kan tahe “OMN Dantaa Oromummaa (Oromo National Interest) tajajaajiluuf dhaabbate.” yaada jedhu kan gadi cimsu ture. Haa tahu malee, osoo hin turin ammaas, jalqaba baatii kanaa irra bobbaa ergamtoota Wayyaanee (Abbaa Duulaa Gammadaafaa) kan Minesootaatiin wal qabatee suuraan tokko kan gaazexeessitoota OMN fi Abbaa Duulaafaan gabatee tokko irratti akka waan waliin soorachaa jiraniititti agarsiisu internet irratti maxxanfamuun amantii fi abdii OMN irratti sab-boontotni Oromoo qabaachaa turan kan hundeedhaan raasu tahee as bahe. Namootni duraanuu adeemsa OMN irraa shakkii qabaachaa turan dubbii suuraa sanaa booda ammoo inumaa OMN akka waan OPDO waliin qaama tokko taheetti hadheeffatanii dubbachuutti waan cehan fakkaata. Kanneen duraan OMN irratti amantii guutuu qabaachaa turanis ammaan tana shakkii namoota hagoo biraa mumul‟achaa turte sana gara qooddachuutti tarkaanfachuutu mul‟ate. Kana irraa ka‟uudhaan “Maaltu maal tahe?” Waan jedhu irratti akkuma dhihoo oggaa rakkoon dhimma bulchiinsaatiin wal qabatti jedhamte OMN keessatti mudatte godhan sanatti hoogganootni dhimmi ilaalu ammas ibsa ni kennu taha abdiin jettu waan hedduun namaa gurra qeensee eegaa jiru fakkaatti. Barreeffamni gabaabduun dhimma kanaan wal qabatee Jawaar Mohaammad (nama OMN hundeessuu keessatti qooda ol‟aanaa qaba jedhamu) irraa Amaarinyaadhaan dhihaatte tan Gadaa.com fi website dhuunfaa isaa irratti mata-duree “ግልገል ነፍጠኞችን ምንድነው የሚያንጫጫቸው?” jedhuun maxxansamtes ammoo waanuma dubbii tanaaf ibsa ykn. deebisaa akka taatuuf yaadamtee dhihaatte fakkaatti. Haa tahu malee barreeffamni sun haala mudate sanaaf deebisaa quubsaa tahuu dandeesse/dandeessi hin fakkaattu. Inumaa iyyuu waan OMN keessatti mudate sana irratti barreeffamni Jawaar kun oggaa dabalamtu gaaffii natti bulche (kaniin calleessaan bira kutuu dadhabe)tu akkaan barreeffama gabaabduu tana barreessu na dirqisiise. Gaaffiin tuni ammoo dhimma tokkummaa ilaalchaa mooraa QBO keessatti barbaachistuu jedhee ani amanuu wajji tan wal qabattu malee dhimma nama dhuunfaa ykn. OMN qofaan tan wal qabattu akka hin taane jabeessee dubbistoota hubachiisuun fedha. Innis: Akka barreeffamni Jawaar sun himtutti gaazexeessitootni OMN nama Abbaa Duulaa Gammadaa jedhamu kana wajji gaaffii fi deebii gaggeessuuf gaafachaa turaniiti osoo sanatti milkaawuuf tattaafatanii suuraan sun quba qabeenya isaaniitiin maleetti kaafamte. Egaan, namticha yakkamaa harki isaa dhiiga ilmaan Oromootiin faalame akkanaa kanatu OMN irratti dhihaatee akka dubbatuuf kabajaadhaan afeerame jechuu dha. Barreeffama Jawaar keessatti “…የኦሮሞ ጋዜጠኖች ከአንድ የኦሮሞ ባለስልጣን ጋር ፎቶ ላይ ታዩ ብለው…” dubbiin jettus sab-boontota Oromoo biratti ergaa addaa tan dabarsituu fi shakkii babal‟istuu dha. Sababni isaa, OMN akka dhaabbata (institution) tokkootti, namootni achi keessa jiranis akka dhuunfaatti qaama QBO akka tahanitti ykn. mooraa QBO keessa akka jiranitti hubatamu. Mooraa QBO yeroo jennu Jaarmayoota/Dhaabotaa fi murnoota irraa hanga nam-tokkeetti kanneen kabajamuu mirga bilisummaa fi abbaa-biyyummaa Oromoof dhugaadhaan dhaabbatan/qabsaawan hundi kan keessatti hammataman marsaa ykn. circle sab-boontotaa fi qabsaawota Oromoo jechuu keenya. Kanneen mooraa kana keessa jiran yoo xiqqaatee xiqqaate, dhiiga lammii isaanii dabaan dhangalaafamuu fi lubbuu lammii isaanii akka bineensaatti adamsamee ajjeefamu waan ilaalu irratti ejjennoo wal fakkaataa qabaachuun barbaachisaa dha. Kun Safuu ykn. „ethics‟ Sabummaa ti. Mooraa QBO keessatti hanqina tokkummaa isa ilaalcha siyaasaa, ilaalcha amantii fi ilaalcha gosummaa ykn. gandummaatiin mudatu caalaa Hanqina Tokkummaa Ilaalchaa isa dhiiga lammii keenyaa gar-maleetti dabaan dhangalaafamu irratti ejjennoo wal fakkaataa dhabuudhaan mudatu akkanaatu caalaatti irratti hojjetamee irra aanamuu qaba. OPDOn (Jaarmayni gantootaa kan Abbaan Duulaa itti miseensa tahe) akka jaarmayaatti diina Ummata Oromoo mitii? Gufuu/farra QBO tahuudhaan faallaa „Oromo National Interest‟ warra dhaabbatan mitii? Abbaan Duulaas tahe miseensi OPDO kamuu hanga Jaarmaya Wayyaanee sana lagatee keessaa hin bahinitti OMN irrattis tahe waltajjii kamuu irratti gochaa gantummaa fi diinummaa Ummata Oromoo irratti hojjechaa jiran sana akka waan gaarii hojjechaa jiranitti (akkuma TV Adaamaa fi Finfinnee irratti ololachaa jiran sanitti) ololachuuf carraa argatanitti dhimma bahu malee dhugaan isaan OMN irratti nuuf himuu danda‟an jirtii? OMN irratti dhihaachuun isaaniif yoo fayyade malee „Oromo National Interest‟ isa OMN tajaajiluuf dhaabbate jedhamee abdatamuuf waan fayyadu ni qabaataa? Xumura: Oromoon akka Sabaatti waanjoo gabrummaa (sirna bittaa alagaa) jala jirra. Waanjoo gabrummaa kana of irraa buusuuf/darbuufis akka Sabaatti qabsoo gochaa jirra. Gufuulee QBO keessaa guddaan tokko gantummaa dha. Meeshaa guddaan humnootni gabroomfattuu ittiin cabsanii nu gabroomfatanii fi hanga ammaa gabrummaa jalatti ittiin nu turfachaa jiran tokko gantootaa fi gantummaa dha. Sanaaf ragaan guddaan Goobanaa Daaccii fi fakkaattota isaa kanneen bara Minilikii fi OPDO (akka qaamaatti) kanneen bara ammaa (bara Wayyaanee) ti. Kanaaf jecha, Oromummaan dhiiga tahus Ilmaan Oromoo kanneen hiriira gantummaatti hiriiranii gabroomfattoota wajjin dhiiga lammii isaanii dhangalaasisan mooraa Oromummaa keessatti ramaduunii fi akka Oromootti isaan ilaaluun rakkisaa dha. Isaan faallaa Dantaa Oromummaa warra dhaabbatan waan tahaniif dantaan Oromummaa fi kan isaanii (akka jaarmayaatti) waliin tajaajilamuu ykn. wal tumsuu hin danda‟u. Media-n kamuu (kanneen media walaba jedhamanis tahe kaan hundi) akeeka dhaabbataniif fi abbaa akeeka sanaaf jecha isaan tolfte qabu. Akeeka sana irratti hundaawuudhaan milkaawinsa akeekichaa irratti abbaa akeeka sanaa tajaajilu. Kana jechuun, yaadaa fi dhimma faallaa akeeka sanaa tahe hin tajaajilan jechuu akka tahe beekamaa dha. Gabaabaatti bal‟inni isaa haa wal caalu malee hundumtuu akeeka dhaabbataniif irratti hundaawuudhaan sarara keessatti daangeffaman ni qabaatu. “Lakkii akkanaa mitii, Media Walaba jechuun akka ifa Biiftuu ykn. akka ‘oxygen’ nama hundaaf wal qixa dhimma baasuu warra danda’an jechuu dha.” Yaadni jedhu yoo jiraate (media akkasii addunyaa tana irra jiru yoo jiraate akka fakkeenyaatti maqaa waliif dhawanii) wal barsiisuu fi wal irraa barachuun garuu ni danda‟ama. Kanaaf OMN akka itti hubatamaa fi abdatamaa yoona gahetti Kaayyoon isaa guddaan Dantaa Saba Oromoo (Oromo National Interest) tajaajiluu yoo tahe wanneen faallaa kanaa tahan irraa akkaataa itti of eegee bilchinaan socho‟u falachuu qaba. Oromoonis osoo waan xixiqqoodhaan gammaduudhaanis tahe mufachuudhaan hin dogoggorre yeroo waan hamtuu ykn. dogoggora argu qeeqa ijaaraadhaan itti duulaa, yeroo waan gaarii fi jajjabina argus daran jabeessuuf waan danda‟uun birmachaafii (akkuma hanga ammaa gochaa jiru kanatti) OMN Media dhugumaan Dantaa Oromummaa tajaajilu tahee akka daran jabaatee itti fufu taasisiuuf qooda lammummaa ifii namuu bahachuu qaba. Na Hoofkalchaa ! Malkaa Caffee Gurraandhala 14, 2015


Gufuu qabsoo bilisummaa Oromootti baayyachaa jiruuf falli tokkichi, Oromoo fi Oromoon hojii manaa keenya sirnaan dalaguun, kan beellama itti qabannu miti. Keessumaa dhaabbileen siyaasaa……………… Sochii siyaasaa naannoo gaanfa Afrikaa fi Empayera Itiyoophiyaa keessatti deemaa jiru yoo ilaalle Oromoon akka sabaatti ammas hojiin manaa jajabduun akka fuundura keenya jirtu hubachuun nama hin dhibu. Oromoon humna taanu malee, haqa qabnu kan salphaatti namaaf fudhatu hin jiru. Haqi qabnu yoo humnaan hin deeggaramne sossobbii dippilomaasii fi hidhii namaaf xuuxun ala fayidaan hin qabu hin jiru. Kanaaf haqa qabnu goonfachuuf of humneessuun dirqama ta’a. Oromoo humneessuu yeroo jedhamu dhaadannoo ykn jechaan namuu dubbachuu ni mala. Garuu hojii gaafata. Hojii lafaratti muldhatu. Fakkeessuu fi ololli ni jirra jedhu, diina nurraa hin haphifne. Faallaa kanaa ammas Oromiyaa fi ummata Oromoo, nama isaa otoo hin taane, qabeenyaa fi humna isaa qaamonni hawwan, ammas alaalaa amuummachaa fi dibbee waliif Rukuturra darbanii, Wayyaanee yeroo ammaa aangorra jiru hundeen buqqisuu irra, Oromoo laaffisuun akka adda duree ta’eefitti jira. Siyaasa addunyaa fi naannoo keessatti haqa Oromoon qabsoo taasisaafii jiru yoo humna taanee muldhachuu baanne, qaamni nuuf hubatu hin jiru. Kun haqa addunyaan ittiin masakamaa jirtuu dha. Haqa qabsoo taasisaafii jirru bifa kamiinuu humna taanu malee haala adeemsa siyaasa addunyaa kana keessatti, iyyi keenya “ Bookee gurra arbaa buutee” dha. kun haqa jiruu dha. haqa kana hadhahus fudhachuu qabna. Yoo haqa kana argine maaltu nu hafe ykn maal gochuu qabna jennee afaanirra dabarree qabatamaan dalaguu dandeenya. Afaaniin ofirratti hirkannoo jennee yeroo eddu ni dhaadatama. Garuu malaa fi tarsiimoon ofirratti hirkannoon gaafatuun ala yeroo deemamu muldha. Amma dubbiin dubbii nama Badhaasaa fi Abdallaa jedhamuu miti. Dubbiin dubbii oromummaa fi Oromiyaa ti. Kana booda yeroon nuti Badhaasaa fi Abdallaan eessa jira jennee, wal gaafannu otoo hin taane, akka Oromootti eessa jirra jennee wal gaafannuu dha. gaaffiin kun eega ka’ee yeroo dheeraa fudhatee jira. ummati keenya akka sabaatti gaaffii kanaaf deebii gahaa kennee jira. innis oromummaa fi tokkummaa kan jedhuu dha. rakkoon ammas kan jiruu fi kan uumes dhaabbilee siyaasa Oromoo ti. Ammas ilaalcha Badhaasaa fi Abdallaa jedhuun masakamuu barbaadanii fi oromummaa fi Oromiyaa akka lamataatti ilaalan gufuu tarkaafatamuu qabuu dha. diinni keenya kan nugarboonfataa jiru maqaa Badhaasaa fi Abdallaa jedhu duwwaan otoo hin taane, Oromoo ta’uu keenya duwwaani. Diina biratti maqaa gara garaa fi kallattii gara garaatti dhalannus Oromoo ta’uu keenyaan garbooffamaa jirra. Kanaaf akka Oromootti dhaabbachuun murteessaa dha. Hojii manaa keenya akka Oromootti ojachuu qabna yeroon jedhu dhaabbileen siyaasaa gooboo (Nest) keessa jiran hunda keessaa dirreetti bahanii waltajjii tokko irratti waliin dubbachuu qabu. waliin dubbannee wal dadhabne jecha jidhu gabaasuuf otoo hintaane, dhimma garee dhiisanii dhimma waloo irratti waliif galuu qabu. kanaaf ammas ilaalcha Badhaasaa fi Abdallaa fannifatanii yoo kan walitti dhufan ta’e bishaan raasuu ta’a. hundi keenya Oromoo dha, Oromoof qabsoofna, gahee mataa keenyaa qabna, adeemsa qabsoo egeree sabaaf ta’uu irratti waliin dubbanna, haarsaa tokkummaan qabsa’otaa gaafatu kaffaluuf qophiidha, ………. Jedhamee mareetti seenamuun bu’aa fida, gareen ykn jaarmiyaan tokko mana taa’ee, kan biraa kan dhaqee gaafatu ykn kan mana jiru alduree dhuma hin qabne tolchee kan nama waamu yoo ta’e itti bahi isaa tokkummaa waggaa 24 keessa argaa turree dha. amma isa irraa baratamee kan waamus kan waamamus otoo hin jiraanne, waamicha Oromoof howwaachuu dha. kanaaf hojiin manaa keenya inni guddaan mooraa qabsoo Oromoo tokkoomsuu dha. kun salphaa miti. Garuu kan hin danda’amne miti. Rakkoo ilmi namaa uume ilmuma namaatu fala itti kenna. Kanaaf Oromoo humneessuudhaan hojii manaa keenya inni duraa tokkummaa maree haqaa irratti hundahe dhuguumsuu dha. Sochiin amma dhaabbilee siyaasaa biratti walitti siqanii rakkoo waloon jirtu, waloon fala itti barbaaduuf dhama’an jabaatee itti fufuu qaba. Haata’uu garuu ammas haala ummati keenya keessa jiruun hariifachuun dirqama ta’a. Hojii manaa keenya isa lamataa barruu itti aanu keessatti dhiheessuuu yaala. Camadaa Hundee camadaa@gmail.com


FALMAA BILISUMMAA [K.1ffaa Dirree Qaanii/Hallayyaa Dukkanaa] MUST WATCH!

Viidiyoon kuni akkamitti Oromoon mirga keennaaf akka falmannu, kabajaa dhabne deeffannu, haqaafi qabeenna keennas tikfannu, akkamiin bulchiinsa qawwee jalaa akka baanu irratti xiyyeeffata. Hamilee, fedhiifi murannoo qabsoo ijaaruu, diddaan gabrummaafi fedhiin bilisummaa saba keessatti akka finiinuuf tattaafata. Kutaan 1ffaa maal keessa akka jirru nuyaadachiisuun eegala. http://youtu.be/nfHsOU1d8io


OMN(Oromia Media Network) dhugaa ummata Oromoo tan dhokatte ifa baasuuf ummataan ummatumaaf erga dhaabbatee Waggaa bira achi taree jira. Jalqaba irraa kaasee hanga ammaattis dhugaa Oromoo tan dur dhokatte meeqaatu ifa nuuf bahe. Kan dur afaan qabamee dubbachuu dadhabe gama meediyaa kanaan meeqaatu hafuura baafate. Kun ta’ee osoo jiruu gufuulee hedduunis meediyaa kana gufufsiisuudhaaf tan deemaa turte baay’ee qunname. Jajjallaan keenya warreen guddinaa fi dhugaa Oromoo tan ifa baatuuf hin quudhine hedduu agarre. Milkaa’uu baatanis olola garaa-garaa irratti oofaa turan. Erga ololli OMN irratti oofamuu jalqabee OMN daran guddachumatti jira. Sanumaa as jijjiirama meeqaantam agarree irraa gammanne. Meediyaa tokkicha bu’aa-ba’ii meeqaan arganne kana akka inni laamsha’uuf namoonni xaaraa turan danuudha. Garuu humaatuu hin tarre. Mootummaa biyyattiitiin marsaa saddeetiif ugguramee ture. Haata’u garuu saddeettam ugguranis humaatuu hin goone. Qilleensarratti deebi’aatuma jira. Gama mootummaa Wayyaaneen yeroo ugguramu warreen harka dhahaa turanii fi warreen akka sagaleen ummataa dhokattuuf yaalaa turanis humaa hin fidne. Bishaantu isaan jala yaa’e. Tattaaffii hojjattoota OMN,ummata Oromoo fi gargaarsa Rabbii wajjiin tasa hin gitintirre. Fuulduraafillee akka xiqqollee hin kushuufne abdiin qaba. OMN kan ummataan dhaabbatee fi kan ummataa waan ta’eef namni fedhe haala adeemsaa irratti yaada mataa isaa kennachuu mirga qaba. Haata’u garuu isa dhabamsiisuuf ifaajuun diinummaa ifa baate. Yoomiyyuu OMN sagalee keenya,afaan ummataati,daawwitii hawaasaati. Gama dandeenyu hundaan cinaa dhaabbachuun dirqama sabummaa bahuut nurraa eegama.


(Keessumattuu ilmaan Oromoo OPDO fi humna waraanaa biyyattii keessa jiraniif)

Boruu Barraaqaa Warri Wayyaanee Oromootti dhaadachuu jalqabuun har’a feef miti. Gaafa 1992, yeroo ABO Mootummaa Cehumsaa keessaa dhiibanii baasan irraa qabanii akka Oromootti nutti dhaadachaa yoona gahan. Sana boodas yeroo adda addaatti abbaan isaanii guddichi Mallas Zeenaawii ‘warra nu mormu harka isaanii irraa cirra, qurxummii fixuuf bahaara irraa goggosuutu furmaata…’ jechuun ifatti dubbachaa turuu ni yaadanna. Garuu osoo akka dhaadatetti sabboontota Oromoo irraa harka hin cirin ofiifuu ciraa dhabee biyyee nyaate. Dhaadannaa qondaala TPLF har’aa kana wanni adda godhu garuu ni jira. Akka hayyuu isaanii duraaniitti hojii ummata Oromoo ‘likkiitti galchuu’ tana gola keessa taa’ee karaa ergamtoota isaa OPDOtiin raaw’achiisuu osoo hin taane, OPDOdhuma sanaayyuu ‘likkiitti galchuuf’ dhoksaa tokko malee dhaadachuu isaa ti. Murnichi akka malee biyya Oromoo irratti quufee bajigaa jiraachuu isaa warra hanga har’aatti arguu hin danda’in agarsiisuuf gargaareera. Fayyaaleyyii OPDO keessaa kanneen ‘IHADEG adda waloo ummatootaa kan walqixxummaan biyya bulchaa jiruu’ dha jedhee of gowwoomsuu fi of birayyuu darbee ummata gowwoomsuu kajeelu ‘likkii’ isaanii itti garsiiseera. TPLF fi OPDOn biyyattii keessatti iddoon isaanii akka toora leencaa fi toora kurupheetti kan wal irraa fagaatu tahuu dabalee labse. OPDO keessayis tahee achi irraa ala tahanii kanneen bara dheeraaf hurreen itti marame hurrii san irraa haxaawee bulguu dhiiga isaanii dhugaa turee fi foon isaaniis jaji’ee nyaachuuf hamuummachaa jiru ifatti agarsiiseera. OPDO ‘likkiitti galchuu’ jechuun maal jechuu dha? Hiikkaan kanaa ifaa dha. OPDO keessaa qondaalonni gariin saba isaaniif quuqamuu jalqabuun ‘likkii’ isaanii wallaaluu dha. Akka dhala namaatti ‘ani maali, maalittin jira’ jedhanii of gaafachuu eegaluun ‘likkii’ isaaniif kennamte irraa ala bahuu dha. ‘Likkiin’ isaaniif safaramtee kennamte sun beekamtuu dha. Waan Tigirinyaadhaan ajajaman shaffisaan Afaan Oromootti hiikanii Oromiyaa keessatti raaw’achiisuu dha malee asii ol waa gaafachuu miti. Oromiyaa keessatti ulee Tigiree tahanii Oromoota Oromummaan dhugaa itti dhagahamtu dhaanuu dha malee ulee sanaan of qolachuu kajeeluu miti. Qalqalloo dhortoo TPLF tahanii qabeenyaa Oromiyaa saamanii fe’anii dabarsuudha malee ‘qabeenyaan keenya maaliif saamama, eenyutu saaamaa jira’ gaaffii jedhamu hasaasuu miti. Qawwee warra TPLFitti rasaasa tahanii nyaachifamanii Oromoo adda keessa tumanii lafaan dhahuu dha malee ‘baarraqanii’ (afaan itti garagalanii) ishiidhuma dhawanii gombisuu karoorfachuu miti. Walumaa galatti ‘likkiin’ OPDO waan TPLFiin ajajaman dafanii fudhachuu fi hafuuraa citaa wal irra ejjechaa shaffisaan hojiitti hiikuudha malee takka takka didanii mataa raasuu hin turre. Har’a garuu ilmaan Oromoo dhugaan OPDO keessa jiran galaana gaaffii haqaa sabboontota Oromootiin liqimfamaa fi haqummaa gaaffii kanaa bifa adda addaan deeggaruun ‘likkii’ Tigiroonni duraan safaranii kennaniif irraa ala isaan baasaa dhufe. Qumxaa ‘jala deemtummaa’ qondaalota Tigraayiin safaramee hodhameefii kennametu isaanitti galuu didee babbaqaqee tarsa’aa jira. Turjumaanummaa Tigiriffa irraa gara Afaan Oromootti raaw’atamutu lallaafaa dhufe. Jechoonni masaraa Wayyaanee irraa labsaman hiikkaa Afaan Oromoo dhabuu eegaluu fi bakka isaanii jechoonni Oromoo Oromoo jedhanii urgaahan OPDO keessatti mumul’ataa dhufuutu qabarichoo tahee bofoota Daddabiit mataa garagalchuu jalqabaa jira. Kana yoo jennu garuu OPDOn akka OPDOtti har’ayyuu Wayyaaneef sadarkaa yaaddoo ta’u irra gaheera jechuu miti. Har’ayyuu OPDOn akka dhaabaatti meeshaadhuma Wayyaanee Tigiraayi. Aangoo siyaasaas tahee qawwee ittiin seenaa hojjetan harkaa hin qabu. Hoggana qalbii Oromummaa qabuunis durfamaa hin jiru. Parlaamaa kijibaa sana keessatti harka daneessa tahanii bara eeggatanii Tigiroota muummicha ministeerummaaf of irratti muuduu fi ashkarummaa Tigirootaaf qaban of irratti raggaasisuu malee akka dhaaba OPDOtti takkaa mataa raasanii ajaja gooftota Maqalee takka illee didanii hin beekani. Akka bishaaniitti bo’oo (maagada) Tigiroonni baasaniif keessa dhangala’uu malee, bo’oo ilaalcha Oromummaa kan mataa isaanii baafatanii itti xuruuranii hin beekani. Amma akka mul’atutti Tigiroota biratti wanni yaaddoo tahe, OPDO keessaa ilmaan sabaa tokko tokko mataa ol qabatanii ‘eenyutu eenyuun ajaja, eenyutu eenyuun doorsisa?’ jedhanii of gaafachuu jalqabuu isaaniiti. Wayyaaneen akkeessaa Koministoota Chaaynaa irraa kaatee ‘miseensota miliyoonota horachuu’ abjuu jedhuun wanni Oromiyaa keessatti dirqamaan raaw’achaa turte har’a jawwee tahee deebi’ee ishiidhuma yoo liqimsu argaa jirra. Ilmaan Oromoo dhabbiilee barnootaa olaanoo keessaa baratan doorsisaa fi gowwoomsaadhaan karaa irraa maqsitee miseensummaa OPDOtti kaadhimuudhaan hawwii isii kan guutuuf hin taane. Lakkoofsaan ilmaan Oromoo miliyoonota galmee miseensummaa OPDO keessatti galmeessuun milkaahina fakkaachuu danda’a ta’a . Kaayyoon yaada kanaa garuu milkaahuu osoo hin taane yoo hongaawu mul’ate. Hawwiin duraan ture ABO fi ilaalcha sabboonummaa Oromummaa Oromiyaa keessaa dandeenyu buqqifnee dadhabnu quucarsina kan jedhu ture. OPDOn ‘miseensota miliyoonota’ hammachuudhaan ABO fi walumaa galatti mooraa sabboonummaa Oromummaa caalee ol bahuudhaan, sagalee fi surraa guddaa horata jedhamee abdatamee ture. Garuu hin taane. Oromoo afaan qabanii ukkaamsuun, akka nama galaana dadarbatamaa yaa’aa jiru of duratti kabeebsee hiinaan gaafa achii cabsee dhoohu kan isuma fudhateenii dabru tahuutti deemaa jira. Dhaadannoon Abbaay Tsahaayyee faa soda kana irraa kan maddu fakkaata. Sodaan isaanii duraan humna paartii isaaniitiin ala qofa irraa maddaa ture amma garaacha isaanii keessatti caaroo naqatee singiggoo itti gadhiisaa jira. Humna sabboonummaa Oromoo kan ABOdhaan wal qabatee sosso’u alatti of irraa eeggachuuf of ijaaraa yoona gahani. Humna qaama godhatanii waliin deemaa jiran tuffii guddaa waan qabaniif as garagalee nu nyaata taha jedhanii waan shakkan hin qabaanne. Halagoota maqaa Oromoo moggaafatanii Afaan Oromoo dubbatan mataa gubbaatti muudanii qabu waan taheef OPDOn yoo hangamuu sabboonomte toyannoo keenyaa ala baati jedhanii yaadanii hin beekani. Waanuma fedheefuu ammas seenaan eenyuunuu caalaa ilmaan Oromoo OPDO keessaatiif qormaata ulfaataa dhiheessitee jirti. Hin geenyeen geesseetti. ‘Likkii keessan wallaaltaniitii, likkiitti isin galchina’ jechuun TPLF itti dhaadachaa jira. Akka dur godhan san kaameeraa televisiyoonaa fi maaykraafona sagalee waraabu of duraa fageessanii balbala cufachuudhaan osoo hin taane, ifatti yaaddoo tokko malee dhaadannoo isaanii dhageessisani. Ilmaan Oromoo sirna sana keessa jiran yoo dhuguma akka waggaa 23 guutuu ummatatti lallabaa bahan OPDO nutu harkaa qaba kan jedhan taate qormaata seenaan dhiheessiteef kana injifannoon irra aanuutu irraa eegama. Furmaata lamatu dhihaateef . Tigiroota ‘likkii’ ofii wallaalte ‘likkiitti’ galchuu, yookiin ufumaa salphatanii akkuma jedhame ‘likkiitti’ galfamuu. Wanti tokko garuu ifa tahuu qaba. OPDOn bineensota Tigiraay kan quufee itti bajigaa jiru kana of irraa ‘likkiitti’ galchuu dandeessuus hanqattus, qabsoon ummata Oromoo diinota isaa ‘likkiitti’ galchuun waanuma hin oolle. Oromiyaa irratti ulfina abbaa biyyummaa Oromoo deebisanii gad dhaabuuf ammas dhiiga hedduu wareeguun itti fufa. Diinni ‘likkii’ Oromoo wallaale tolaan osoo hin taane dhiiga jagnoota Oromootiin ‘likkii’ ummata guddaa kanaa amanee fudhata.


Ibsa Addaa Bilisumma Oromiyaa

Harka muraafi shalabbii harmaa kan habaleen raawatame rasaasatti jijjiiree murrriqii Saba Oromoof diinni haareysoomsuuf dhaadate oolchuun duursinee gumaa kalleessaa kafaluuf irroomuun Sabaa dirqama sardaadha. dhawwaaqni, dhaaddannoon diinaa Oromiyaa dhunfate jiru wayyaane seena harma muraafi harka shalabbii Aanolee akkasuma murruqii lafee tuule kan Calii Calanqoo Abbootii gabroomsaa arraan taate haarayoomsuu tahuun dhugaa mamii tokko hin qabne tahuu Sabni Oromoo hubachuu qaba. Ajjeechaan, hidhaafi gidiraan Saba Oromoo irratti tahaa turtee tan haala dhokataan mooraalee waraana wayyaanee keessatti tahaa turte arra garuu karaa dhokataan deemsifamte fi deemaa jirtu falmaa bilisummaa dhaabuu waan dadhabdeef wayyaaneen arra Guyyaa saafaa ija Daa’imman fi haawaan Oromoo duratti godhan Saba Oromoo naasuu itti buusuun sodaachise gabrummaa tursiifachuudha. Oromiyaa keessaa Finfinnee kutuun biyyaa Abisiiniyaa godhuun imaamata wayyaneen diriirfame falmatuuf mormii ummataa Oromoo sadarkaa hundaan kaate irratti wayyaaneen rasaasan hegeree boruu Saba kanaa kaa’imman fi manguddoo dhiiraa fi durbartiis dabaleetee Daa’imman osoo hin ji’in rasaasan harcaasuun Oromiyaa guutuu keessatti dhiiga hin qoorini. Kumaantamaan ichibuutee taasisuu fi kumaantamaan hidhaa keessatti gidiraa jirachuun ragaa shanyi gabaabsa Saba Oromoo tahuun beekama. Torbaan lameen darbe keessatti gocha farrummaa dhala namaa kan tahe qotee bultoota Oromoo lama eega ajjeessee booda hujii gabroomsaan Saba tokko ittiin jiilchu hojachuuf Wayyaaneen Du’aa/reefka ilmaan Oromoo lamaan kanaa fannisee dirqiin haati deesse fi Abbaan akka bahanii daawatan godhuun diinnummaa Saba Oromoo akka dhala namaattii laaluudhabuuti dirree baase muldhisa. Duguuggiin hidhattoota Wayyaaneen hidhatan addatti Oromoo itti gabaabsuuf akkumma kan kalee jiraa,arra du’aa Mallas Oromoo Sab-bicutti deebisuun akka dandayamu dhaadate, Abbaay Xaayyees irra deebi’ee hujitti hiikuuf dhaadatee hujjittiis hiika jiran. Diinummaan murruqqii Saba irratti tahaa jiru rogoota 4n Oromiyaa keessatti humna addaa (Liyyuu bolis) Baha Oromiyaa fi Kibba Baha Oromiyaa keessatti ifa bahee muldhata. Sabni Oromoo irree gabroomfataa Adii fi Gurraachaanis sodaatamaa turte san deebisuun falmaa Oromiyaa bilisa jaarrachuuf qabsoo godhuun dirqama filmaanni biraa hin jirre tahuu hubachuu qaba. Gabroomsaan sodaafi hilaan bultii halkan tokkoo siif kennuus boru akka sibulchine beekuun akka Sabaatti dirqama taha, gadi jettuus, du’a akka hin oollee waan taheef bilsiummaaf falmannee wareegamuun kabajaafi bilisummaa Waaqni/Rabbiin itti nu uume taati. Dhalti Oromoo Caasaa Diinaa keessa bifa adda addaatiin jirtan seenaa gootummaa Abbootii teenya yeroon itti haarayoomsitan amma, Guyyaan kabajaa Sabaa keenyaa itti tiksitan amma. Murruqii Saba Oromoo irratti deemaa jiru fi bifa haarayaan saganteefame yeroon oolchitan amma jechuun Addi Bilisummaa Oromiyaa lallaba Sabummaa dabarsa. Ummanni Oromoo goflaa diinaa jala hin jirre wareega qabsoo bilisummaa Oromiyaa gaafattu kamuu kennuuf dirmachuu Sabummaaf akka hiriirtan Addi Bilisummaa Oromiyaa iyyata .Galaa fi rasaasa Loltuu Bilisummaa Oromiyaa (LBO) dirqama lammummaa kan warra goblaa diinaa jala hin jirreeti. Furga’a qabsoo mul’ataan akka taasifamu ABOn irbuu Sabummaa seena, furgaasa qabsoos hujiin mul’isa. Ilmaan Oromoo Kaa’imman hegeree kan roorroo diinaa dheeysee dhihana Biineensa gammoojjii biyyaa ambaa fi dhihana Qurxummii tahaa jirtan, qa’ee keessan irratti falmadhaa wareega kabajaa qabu kafala, duutaniis aalii keessan keessatti du’a keessan beekee garaa hidhate isin awwaala, kaayyoo keessaniis fiixa baasa. Qabsaawonni bilisummaa Oromiyaa bifa adda addaatti qabsoo Sabaa godhuuf gurmooytan hundi mooraa fi amala deemsa qabsoo mudate murnaan Qabsaawota hire san ifduubatti dhiifnee aadaa fi amala siyaasaa Oromummaa hundee godhachuun Mooraa qabsoo Qabsaawonni bilisummaa boru Oromiyaa irra geessinu if irratti arkan waloon uumnee irroomsuun dirqama sardaa tahuu hubannee gabrummaa Sabaa fi Biyyaa xumura itti godhuuf akka dirmannu jenna. Addi Bilisummaa Oromiyaa kana dhugoomsuuf wareega kamuu ni kafala. Oromiyaan Ni Bilisoomti!!! 02/18/2015 Adda Bilisummaa Oromiyaa


Mooraan Yuuniverstii Jimmaa Waraana Wayyaaneen Goolamaa Jira.Barattooti Oromoo Hedduminaan Reebamuu fi Hidhaamuu Osooo Hin Dheessiin FDG Itti Fufan Caamsaa 14,2014 mootummaan abbaa irree Wayyaanee abbaa irree dhabaa jalee isaa fi meeshaa isaa OPDOtti fayyadamuun barattoota Oromoo maqaa gara Yuuniversitiitti deebi’aa jedhuu olola haaraa banatee ilmaan Oromoo irratti FDG bifa haaraan banatee barattoota barsiisota jiraattoota magaalaa, daldaltoota utuu hin jenne jumlaan mana hidhatti uummata guuraa jira. Haaluma kanaan Univarsitii Jimmaa irraa barattootni Oromoo huma tikaa, waraanaa fi poolisii Federalaan ukkanfama jiru. 1.Barataa Mo’iiboon Baqqalaa mummee fayyaa waggaa 3ffaa mooraa main cumpas Jimmaa irraa 2.Tasfayee Nugusee mummee mechanical Engeenering wagga 3ffaa, mooraa Saayinsii fi Technology Jimmaa kittoo Furdisaa irraa 3.Barataaa Damee barataa mummee Engineering waggaa tokkoffaa mooraa saayinsii fi Technology Jimmaa Kittoo Furdisaa irraa Kannee keessatti argamaan barattootni Oromoo nagaan ukkaanfamanii gara geeffaman beekama hin jiru, kun utumaa kanaan jiruu sochii FDG haalan jaabaataa fi Wayyaaneen dura dhaabbachuu hin dandeenyee qabsiifama jirachuun hubatamera. Mooraa Yunversiitii Jimmaa keessatti baay’inni waranaa dachaa baay’ina barattoota ta’uun mooricha dachii waraanaan weeraramte fakkeessee jira.


Saba gabroomfame lubbuu wal galaafachiisuu fi dhiiga walii dhangalaasisuun amala gabroomfataati. Ibsa Adda Bilisummaa Oromiyaa (ABO) Ebla 7, 2014 Saba Oromoo fi Lammiilee Oromiyaa akkasuma ollaa Oromiyaa barootaaf nagayaan ummata Oromoo waliin jiraachaa turan, gadaa gabroomfataan Oromiyaa sanacha ofii keessa galfatee kaasee lubbuu kumaantamaa wal galaafachiisu fi qabeenya Biliona hudduun lakkaawumuus barbadeessaa jiraachuun cululuqa galmee seenaa fi arraas gidiraa Sabni Oromoo fi Lammiileen Oromiyaa akkasuma ollaalleen Oromiyaa roga hundaa keessaa jirru. Saba gabroomee wal galaafachiisuun hidda gabroomfataan kamuu ummata gabroomee keessaa yeroo yeroon diriifatu, hiddi gabroomfataas kan inni dhugee baalli gabrummaa akka lalisu godhuus dhiiga Saba gabroomeeti. Gabrummaan eega taakkaa jettee Oromiyaa dhunfattee kaasee umriin gabroomfataa kan dheeratteen dhiiga Saba Oromoo gosaa,kutaan/qubsumaan, amantiifi booruu aadaa jiruu fi jireenya Oromoo keessatti uumeen akka as gahe wal nama hin gaafachiisu. kan arra Boorana fi Gujii iddutti tahee lubbuu dhibbeentaa fi qabeenya dhamaa jiruu ummata kanaa tahe kan barbadeessaa jiru kanuma. Dhiigni ilmaan Oromoo kalee shira diinaan wal dhangaalaa fi lubbuu dhibbeentaan wal galaafachiisaa jiru kuni dhiiga gabrummaan ittii jiraattu malee kan gosa takkaaf tola oolee kaan galaafatu akka hin taane sirritti hubatamuu qaba, waliin fixee kan dandamatees galaa godhochuun waan hin shakkamne. Addi Bilisummaa Oromiyaa gocha diinni Boorana fi Gujii idduttu taasisaa jiru kana gaaga’ama muddachaa jiru gadda guddaa qabna, Shira TPLF kana muddii kutuuf roga hundaan ni hojanna. Hujiin dabballeen diinaa saba keenya keessatti hojachaa jirtu ablee diinni itti kenneen Saba keenya kokkee murtee diinaaf harkaan dhiquun fidhiilee isii guutachuudhaaf bobbaa Oromummaa balleessuu, Aadaa afaan Oromoo hiddaan dhabamsiisuun maqaa lafaa namaa jijjiirruun hakka Sab-bicuun Oromoo irratti duulchisan hin jirretti Oromoo iddutti xurii uumuun hujii gara jabina diinaati. Maqaa namaa lafaa jijjiiruun kanuma aadefate gabroomsaan maqaa Nageellee Booranaa kan gadaa gabrummaa dura ture gara Kibremengist fi Hagrimariam fatti jijjiiruun lola lubbuu hedduu fi qabeenya barbadeesse kanaaf kan sababa tahe hujii diinummaati. ummanni keenya gama lachuun kuni dhimma dantaa Sabummaa gadii fi dhimma lubbuu qabeenya kamuu itti galaafatamu akka hin tane sirritti hubachuu qaba, lullii akkanaa kan diinni ummata kenya qilee gabrummaa keessaa gadi fageessuu fedhuuf malee eenyuuffuu kan bu’aa hin buufne, garuu hoongoo qabeenya fi dhumaatii lubbuu qofa taha. Dirmachuun Sabummaa fi dirqamni Lamummaa Ummata keenya ollummaan jirtanii fi sadarkaa Oromiyaati rakkoo Booranaa fi Gujii jiddutti dhalate kana dirmatani furuun itti gaafatama seenaati akka Aadaa hooda gulantaa Oromooti. Buleeyyiin Boorana fi Gujii kan Oromiyaa fi Oromiyaa ala jirtaniis osoo yeroo hin fudhanne lubbuu harcaatuu fi dhiiga dhangalaa jiru akka dandamachiiftan dirama Sabummaa dabarfanna. Dirmachuun lamummaa ilmaan Oromoo hunda, keessattuu kan goblaa diina jala hin jirre dirmannee aadaa Oromoon rakkoo keessaa itti furattuun akka rakkoo kanaaf fala dhooynu gaafanna. Oromiyaan Ni Bilisoomti!! Adda Bilisummaa Oromiyaa Ebla 7, 2014 Appeal of Oromia Liberation Front (OLF) to Borana and Guji Oromo communities. The central committee of Oromia liberation Front (OLF) expresses its utmost sadness for the violence that is taking place between two Oromo communities- the Borana and Guji, which share the painful marginalization of colonial oppression under the minority regime in Ethiopia at war today. It would have been beneficiary if both would have opted to resolve differences through traditional mechanisms than means of weapon of violence. These conflicts that are going on are very mind-numbing and disastrous to national Wellbeing of the entire Oromo nation weakening unity. It is heart breaking to the nation in irreparable manner living with us a dark page of history. We are very much angered by OPDO failure which claims that it represents Oromo people to resolve the problem between the two communities as early on than letting differences grow to the level of blood shade. The entire outcome is making Oromo people gun fodder for colonialist wellbeing. The murky work of enemy agents has allowed the colonizers wash their hands with the blood of our brothers. It is very frustrating that these two communities failed to address their common challenges by joining force but acted in a manner that is not honorable. It was not necessary to change name of a place as far as it carry an Oromo name. However, change of name is necessary at some points when it is enemy given name such as kibremengist and Hageremariam. The Name of Nagelle Borana does not match the criteria like the above two towns. Therefore, we have taken political position and that would be element of our future administrative policy: that the name to remain Nagelle Borana as it has been for the last over hundreds of years even before enemy occupied Oromia and it is as old as our nation itself and shading blood on something that is irrelevant to affect Oromo interest and Oromummaa is erroneous by its nature. Secondly, we call up on elders of neighboring Oromo Zones like Bale, Arsi and Central Oromia have full right and responsibility to interfere and stop the fighting to create peace and reconciliation between two bother communities. To our judgment such change has no significant contribution to Oromo cause rather breeds differences and conflicts. We strictly advise any place that bears Oromo name remain unchanged at all times as it has been in the past. The only way out of such irresponsible mistake that is happening between Guji and Borana can only be remedied by honoring the existing names of the past because of psychological impact and most ritual sites of Borana Gada are around the town of Nagelle Borana. The intended change fundamentally rocks the very foundation of the entire Oromo Gada institutions which Guji Oromo is also practicing. Therefore, to protect the Oromo institution and unity we affirm that the change is not necessary and very far from Oromo reality to harbor. Third, the conflict is caused by shallow minded enemy agents who like to maintain their service to the colonizers. Rural Guji or Borana peasants who are at war with each other now are not the planners of the change or the conflict but they are dragged into conflict by those who desire to execute enemy agenda. We are fully aware that it is the work of agents and enemy murky work to dismantle Oromo unity and rule over divided nation. We know the masterminds of the problem and the executers working for the enemy. Therefore, the best option for both communities is to refrain from conflict which does not serve the best interest of our nation. To bring this conflict to an end the elders of both communities must have the capacity to sit together and sort out the bitterness that is created by the agents of EPRDF. Secondly. The wise men of Oromia must involve anchoring peace on strong foundation between the two communities. Lastly, we appeal to elites of Borana and Guji in Diaspora and at home to think in terms of national interest than petty local gains or losses. Without unity freedom is not achievable. By separating Guji from Borana there is nothing to be achieved but much to be lost. The main goal to cause conflict is to close out side access of Oromo struggle by creating differences within communities along the border. Therefore, the conflict is part of EPRDF war declared against entire nation. We strictly assert that those who are demanding the change are not serving the interest of our nation but that of the colonizers. Therefore we will not allow any thing that can compromise our national interests and the destiny of our nation and advise both communities to use maximum restraints and work for peace. OROMIA SHALL BE FREE!! April 7, 2014 Oromia liberation Front Can be reached at aboromiyaa@gmail.com sp@oromialiberationfront.net oa@oromialiberationfront.net


Guyyaa Goototaa Oromoo

Guyyaa Goototaa Oromoo Ebla 15, 2014 Gooti Oromoo nama kutannoo fi wareegama saatiin jireenya saba Oromoo keessatt jijjiirama argamsiisu yk argamsiisuuf dabarsee of kenne. Gooti Oromoo didhaa fi sossobbiin karaa irraa kan hin ceesifne, jagnummaa, gamnummaa fi arjummaan beekamu. Gooti Oromoo, jaalbiyyaa dantaa dhuunfaa kaasaa sabawaaf wareegu. Oromiyaan gootota lakkoobsa hin qabne, Oromoon aarsaa isaan baasaniin mataa ol qabatee deemuu eegale qabdi. Ummati goota hin qabne yoo hubamellee miidhama saa hin aaduu. Ittuu natt hammeessa jedhee ciniinnata. Garuu goota masakuun yoo qabate soda fi laalaan isa dorsisan hin danda’an. Goototi Oromoo sana godhani. Akka dammaqina malbulcha argatanii eenyummaa saanii fi mirga sana waliin deemu hubatan gargaaran.Kanaaf diinni reebaani. Lakkofsi gootota Oromoo hin beekamin, irbaata allaattii kan ta’an, qabaa diinaa jalatt gidiraa argaa kan jiranii fi badanii barbaacha kan dhabantu kan beekaman caalaa. Hundi saanii ida nurraa qabu. Guyyaa gootota kan yaadannu gumaacha saaniif galata galchuu fi dhalooti haaraan jaalbiyyumaa saanii irra akka waa baratu gargaaruufi. Jaatamoota keessaa kaasanii dargaggoon Oromo waa’ee bilisumma biyya saanii mari’achuu eegalanii torbaatamoota keessa kallacha sochii bilisummaa ABOn gadi bahani. Sabi guddaan kun hacuuccaa jaarraa tokkoo olii jala bahee dhaaba ijaarratee qabsoo walabummaaf bobba’uun diinota Oromo bakka jiranii sochoose. Ziad Barree fi Dargiin yeroo tumsa addunyaa kara karaan dabalatanii lola walitt banan, wal caalaa sochii bilisummaa jibbus sodaatus turan. Gara lamaan itt duulanii ni butuchan malee balleessu hin dandeenye. Goototi Oromoo balaa hamajaajii lamanuu hin yaadne irraan gahaa turan. Bututi garlaman itt dhufuu fi nagaan keessaa dhibuun hedduu waan dadhabsiiseef gadi bahani marii fi gargaarsa soquuf miseensoti hoggansaa kudhan gara somaleett bobba’ani. Garuu karaatt balaa rifachiisaan Ebla 15, 1980 irra gahe. Bara sanaa ka’ee gootota Oromoo kan darban kan hardhaa fi kan egeree dhufaniif Ebli 15 akka Guyyaa Gootota Oromoo ta’e yaadatamu murteeffame. Gaaffin itt haanu goototaa akkamitt yaadanna kan jedhu ta’a. Tokko akkuma beekamu wagga waggan walgeenyee, karaa karaan faaruu, walaloo, weeduu, barruu dubbifamu fi oginaa ulfina saaniin walgitu qopheessina, waliin weedddisna ni sirbinas. Gaafas qabsoo isaan jalqaban hamma dhumaatt itt fufuuf kakuu keenya waliin haaromsuun waan eegamu. Sana gochuun ayyaana gootota keenyaa fi akaakilee keenyaa araarfanna. Isa qofa miti, qabsoon kun akka jabaatee itt fufu waan dandeenyu hundaan karaa itt bira dhaabbanu mari’achuu dha. Kan kana goonu gabaasa jabduu garaa nu laffisuu dhihataniif utuu hin ta’in karoora fulduraaf qophawe irratt hundoofnee yoo ta’e dansa. Guyyaan kun eessaa kaanee eessa akka geenyee, haala ummati keenya hardha keessa jiruu fi tarkaanfiin itt haanu maal ta’uu akka qabu xiinxaluuf carraa nuuf kenna. Waa’ee gototaas caalaatt ni dhageenya ta’a. Gootota darban qofaa utuu hin ta’in kan lubbuun jiraatanii hardhas ummata kaleessa kakaasan waliin dhaabbatanii qabsoo finiinsuu itt fufanis ni kabajna ni dinqisiifanna. Gootota Ugaadeenitt kufan qawwen adda saaniitt aggamamullee sana sodaatanii tokkummaa fi sabboonummaa saanii lubbuun hin jijjiirre. Jannummaa fi kutannoon waliin dhaabbatanii saba saaniif aarsaa isa dhumaa baasani. Amantee fi gosaan utuu gargar hin qoodamin kaayyoo saba saanii isa ganamaatt cichuun bolla tokott nam’an. Biyya Abbaatii jedhanii qananii ofii fi fedha warraa duubatt dhiibuun arjummaa, dudhama fi kutannoon maal akka tahe nu barsiisani. Gootota keenya dabaankufootaa fi kanneen harka diinaatt guraaramaa jiran yoo yaadannu isaanis akka keenya kanneen silaa gargaaran, haadhaa fi abbaa dadhaboo, daa’imman gargaarsa hin qabne, hiriyaa jaallatan qabaachuu saanii irranfachuu hin qabnu. Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu! Ibsaa Guutama Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan lubbuun jiraniif; nagaa fi araarri Ayyaana abbooliif haa tahu! Ibsaa Guutama


LAFEE OROMOO CACCABSITEE NYAATAA?*

LAFEE OROMOO CACCABSITEE NYAATAA Friday, 08.05.2011, 05:35pm (GMT) Taammanaa Bitimaa irraa Lafa, lafee Oromoo Qaama sabaa kan qomoo Biyyee, Biyya Oromoo Dachee sabaa kan Qomoo Maaf irra dannabsa Maalumaaf caccabsa? Lafatoo saamamee Lafeetoo raamamee Biyyeetu summeeffamee Biyyatu guuyyeffamee Anoo kanaafan iyyaa Na dhagayi yaa biyya! Jarri gaaraa dhufe Kan roorroo itti-fufe Warri abbaa qawwee Nutti ta’e jawwee! Nutti ta’ee jawwee Hundumaa dhudha’aa Nu duguuguuf hawwee Hundumaa qusa’aa! Inni sodaa Waaqaan beeku Homaa safuu biyyaan eegu Odaa-dha mummura Awwaala gurgura Aayyoo-dha garafa Aabboo-dha wacafa Kichuu keenyammoo soqola Namummaa keenyas fonqola! Lafa keenya irratti Lafee teenya caccabsee Biyyee teenya irratti Saba keenya daddabsee Gabroota nu godhatee Olii-gad nu unkura Awwaala akkilee-llee Gabaa baasee gurgura! Laftoo lafee teenyaa Kan irratti dhalannu Kan irratti awwaalamnu Yaa WAAQ maalumaafi Kan irratti waadamnu? Innis ilmoo namaa Nutis ilmoo namaa Dacheerraa duguuguuf Maaliif ! nutti gamaa? Isas Waaqatoo uumee Nuyis Waaqatoo uumee Inni maaf nu gabroomfata Ofii-saan of-shuumee? Dirra Oromoo madeessitee dhaantaa? Lafee Oromoo caccabsitee nyaattaa? Lafa Oromoo qiqircattee saamtaa? Handhuuraa saba-koo ol-harattee baattaa? Xiqqaa-guddaa keenya garaftee waaddaa? Uummmata-koo jiraa-saallee awwaaltaa? Laggeen summeessitee Gandeen bulleessitee Dubbii bukeessitee Garaa-kee kan bineensaa Kan namaa fakkeessita Sammuu-kee isa iyyeessa Kan gamnaa fakkeessita! Qawwee fi beelaan biyya keenya lixxee Joollee fi manguddoo waaddachuun fixxee Kunoo, amma awwaallan abbilee Maarree, kaabbaawwan aayyilee Gurgurachuun horoosaa raamta Lafee namas caccabsitee nyaatta! Coqorsa ciccirtee Coqortuu diddirtee Jaarsa gadamoojjii hiitee-woo garaftaa Jaartii warra-moodii huutee-too wacaftaa! Siiqqee caccabsita Dhugaa daddabsita Yeeyyiitti hirkattee Lafee teenya caccabsatta Alatti hiixattee Lafa keenya gadabsatta! Kunoo, Oromiyaa teenya Gabaa addunyaa baaftee gurgurta Ilaa, O! romoo fi Kuush keenya Eeleerratti baaftee guggubda! Mee-yaa u! ummata-k oo Uumee-too saba-koo Hamma yoomiitti waadamaa jiraatta Hanga hammamiitti dhaanamaa gixaanta? Abboo silaa duuti hin ooluu Maleekanillee kana achin qoluu Akka abbootii keetii hidhaddhuu gadbayi Akka haadhotii teetii siiqqedhaan olka’i Yeeyyota alaa-manaa Qaltuu sa’aa-namaa Gubduu margaa-mukaa Awwaaltuu namaa-dhugaa Ka’iitii asii fi achi bittimsi Darbaddhuutii ofirraa figgimsi! Hayyee gaye, gaye Ilaa gaye, gaye Olka’ii tokkummaa-kee cimsi Gadbayii diina-kee bittimsi Walatayii gabrummaa dhidhimsi! Akka lamuun deebineef Dhidhimsii fageessi Akkan bayyananneef Irree-kee jabeessi Jabeessii ofirraa qoladdhu Cimsii mirga-keef loladdhu! Olka’ii tokkummaa-kee cimsi Gadbayii diina-kee bittimsi Walatayii gabrummaa dhidhimsi Eekaa, dhidhimsii fageessi Dachee Abbaa Gadaarraa Biyya warra odaarraa Gabrummaa balleessi! Awwaala gabrummaa-rratti Kosii roorroo gubbaatti Republika Gadaa tolchii hundeeffaddhu Dhiigaa-lafee keenyaan bu’ur-jabeeffaddhu! Barliin – 10. 05. 11 ************ H! ubachiisa Miiljalee ************ * Walaloon kun mee miseensota qutee-bulaa Oromoo fi warra Gambeellaa, isaan qeyee fi gandeen ofii irraa buqqifamaniif mararfannoo fi biradhaabannoo haa tahu! Akkanuma uummata obbolaa keenyaa, Somaalota Ogaadeen warra gabroomfattoonni Habashaa rasaasaa fi beelaan fixaa jiraniif, mararfannoo fi biradhaabannoo haa tahu!


Bilisummaa oromootiif

GUFUUN WARAAQSA OROMOO BAKKA HUNDATTI NI CABDI. Tulluu Waariyootiin Bilisummaa oromootiif Oromiyaa walabomsuuf muranneetiin kaane Gufuun heddumaate warraaquu dadhabne. Abdi oso hin kutin hifannelle hin dhiisin Jijjiiramnni gad dhufnnaan gad bayeetiin labsamnnaan Garaa nafaan fudhanne. gaafii takka hin gaafanne Itti seennee woorraaqsine ka luuxee nu ceela’u Abaarree abaarsfinne. Qabsoonis sakaalame Murataanis dhabame Kan qabssoo bakkaan gayu nu hiriirsuu dandayu jennee osoo dhibamnuu Hadoonnee odoo teennuu Dhiirtti gubbaa gad dhuftte nu huu ni jirra jette Bakka hunddaa sochooftte Qabsaawaa hiriirsite. Oromoo gammachiifte kan haamileen cacabee Qabsoo tanaaf dhibamee Akka qabsaawuun dhabee Aariin karaarra dabe Kanahunda walyaame Dachaane kootta dhaame Tokkummaa qabsaayoota labsee Muratee ka’uu hime. Jallan dhugaan muratte Dina dhayuuf kutatte Jaallan woliin woltaatee Diina keessaa wol yaamttee Alagaa holachiiftte Hunda irraa dubbata Bitaa mirgaa dhaadata oromiyaa eebjota Dhoofinnee gallaa himata Jarri tunniin qabsayota Hundatu waliin dhaabatta Dhugamaan murteefatte WBO kan nuu makamtte General Kamali fi Hayiluun Abdi ormoo ol kaaftee. Geneeralonni muratoota Dhugumaanis gootota Kanaf isaanis filanne Harkas itti kennanne Hoogana ta’aa jenne Asii achiin marsinee Qabsotti fuulefanne. ‘Garuu’ Xiqqoo woyyaa fakkaanus Generalota Kamaali fi Hayiluun boonnus Ammas qaawi hin cufamnne Harcaatuun deemtte hin dhumne. Bakka jirru dhibamnnee maalttu nu bu’e jenne yoo laallu qalbeefanne arrab lamee argine Isaan ta’uu hubanne Duraanuu osoo beennuu Ol baafnnee hin dubannu Osoma wol sodaannuu Dhibee teenna dhofannuu Raajiin gubbaa gad dhuftte Hundda ifa nuu baaftte. ‘Yaa rabbii’ Ka aangoof bololanii Nu digaatiin turan Ifaan gad muldhatan Mee takkaa haa dubadhuu Silaa garaa hin kaayadhuu Ka kalee Kamal farsse Hayiluu lee itti aansse Booyee imimmaan yaasee Jayinummaa saanii labsse Hadha san irraanfatee Maatii isaa yaafatee Hiriyyaa kakaafatee Jeneraalota duule Arrabaalleen yoom hile. Nu yoomiin kana beenne Akkanaaleen hin eenne Nuu haa dalaguu jennee mindaa itti ramanne Fuuraa malee nyaachifnne Qoree dhoqqee keessaa ta’uu isaa yoom beenne kanaa galanni keenna Nyaachifnnee arraffamnna Bada Hasan salphataa Amma maal ta’uu feeta? Mataa lafa awwaalttee Garatti cokoo baattee nu diguuf tattafatte. Akkam haataanuu feeta? Nugusummaa kajeelttaa? Sanyiin nu bullchuu fi taataa? Maaf oduu fafacafta Tana arggatuu hirmmi Gurbbaa doomii tutumi Sitti haataatu hirmmii Raajima nu qabate Ammas yoomiin dhaabate Abbaa ilmmaan bobaatee Nu diiguu fi wolii galtte Ganttuu nurra bobbaafitte Hasan eennuun of seete? Aango irra turuu feetee? Si haa muunnuu ka jeelttee? Ajab dubbii baranaa Akkam taana jarana? Maal sirraa hambifanne? Namana maal sii hafinne? Maqaa abbeetii dhiifnnee Abbaa Hasanoon yaamnne Kabajaa itti goonee Inni dhufnnaan ol kaanee Dubbii isaa faarsinee Ol fuunee samiin geenne Osoo takka nu hin beenne Harca’anii argine. Kufaatii hin kaane kufttee Nama hin taatu deebitee hin cacabdda bututtee mata lafatti awwaltee Hasaasii gugudifttee Aanaa addaan cicirtte Hin milkooftta of seetee? Hasan bada jallataa Boombbii namaaf awwaalteen Ofumaa dhooyuu deemtta Ka abbaamaa raajima mee takkaa irraa himaa Mataa maanguddoo goonee Osoma deemnnuun baannee Kabajaa itti goone Xurii irraa dhiquuf muranne. ‘Haa ta’u malee’ Nu duruu isa beenna beekkaan irra diddibna Darggii jala leenji’e Hin miliqa yoo fedhe Dabballee cimaa ture Ka Arbaa Guuguun gurgure Milishaa darggii ta’ee Kan Jamaal robaleetti bobba’ee. Kana hundda baadhannee osoo deemnnuun tirannee Ofii ala of baaftte Narra dedeemaa jette Maqaa qabssoo himattee Jabaa jalaan dayattee Nutti seenttee dhokatte Atillee buquqamtte. Nama hin taatu deebitee akka saree maraattee Harganttee hargansiifttee Olii gad uutaalttee Sa’aa nama maaxarttee Hasaniin filaa dhaamttee Ilmma kankkee ergitee aadunya irratti bobbaafitte. Sunillee kufaan kufee Bitaa mirgga gulufee Booyee imimmaan buusee Hasaniin filaa gorsse oromoon itti kolfite Joobiriin saalfachiiftte kun maraataan maal fedha? Maaluma ta’aa jedha? Jedheetiin wol gaafate Bitaa mirgga odeefate Kan diragiin mataa nyaate Ofi hin beeku maraatee Adduma dudubata Hundumatt dhaadata Joobir takkaa hin milkoofnne Ati hoongaya siin jenne. Dhamaateetumaan haftta hin jiraa jirree taata bakka hundda qaanoftta Xiroofteetiin ajooftta ‘Yaa oromoo’ Wol qabannee haa kaanu diina harkka hin kennannu Ta aanggoo fi bololiitu Isiin uguruu hin geettu Ofumaa ofi sakaaltti wol guurattee bututti duuba mirgi keenuma wol taanee injifanna Shakkii hin qabnnuu ni moona oromiyaan ta oromooti gaaf tokko hin dhugoomtti. Tulluu waariyoo tulluu2020@et.et


Qabsoon Oromoo kan milkaa’u,“Qabsaa’onni” gaafa Qabsoo Siyaasaa Eegalaniidha. Biqiltuu Birbirsaa tiin Barri kun waa hedduu nama argisiisa. Qabsaa’oota ykn hayyoota keenya seenaan beeknu kana carraa argannee hundayyuu ijaan arginee yaada isaanii fi seenaa isaanii akkasumas Namummaa isaanii ilaaluuf hin milkaa’iin malee, hedduu isaanii ijaanu arginee , waliinis jiraanneerra. Isa kaan ammoo karaa Tekinoolojii yaada keenya kana itti laannu , ammuma isaan bira jirruutti waa hedduu isaan taajjabaa jirra. Warri taajjabnu kun dhaloota har’aa ta’uu hin dagatiinaa . Kana irraa kaaneeti , mata duree kana kan filanne. “Qabsoon Oromoo kan milkaa’u, “Qabsaa’oonni” gaafa Qabsoo siyaasaa egalaniidha” jennee yaada keenya laachuuf kan dirqamne. Qabsaa’oota yennaa jennu , beektootaa fi hayyoota keenya akkasumas, nama dhunfaas ta’u murna Qabsoo kana eegalee kaasee har’allee keessa kan jiru akka makatu nu hubadhaa. Maaliif yoo jedhame, rakkoo amma ammaatti jiruuf kan itti gaafatamu kan adeemsa qabsoo kana keessa dabre hundaa ta’uu hubachuu qabna. Rakkoon har’a qabsoo kana hudhee qabaa jiru, bara qabsochi eegalamee kaasee waan furamu qabu gangalachaa asi ga’uu ta’u eenyullee haalu hin danda’u. Barruu kana halagaanis waan dubbisuuf akka maqaaf hundeessitoota qabsichaa ofiin jechaa arraba dhdheerachuu hin barbaannu. Dogoggora nama biraan kan qaaniiti jechaa , warra kalessa bara dukkanaa sana keessa rakko meeqa waliin dabarsan har’a ilaalchaan adda ba’anii wal arrabsanii hin taanu. Kun yoo xiqqaate dhaloota har’atti akka ce’u hin barbaannu. Mata dureen keenya tokko kana irraa madde. Qabsaa’oonni keenya har’alle adeemsa siyaasaa wallaalni haa ta’uu, akka wal ilaalan irraa haa ta’uu , garuu hanqina siyaasaa ulfaataa qaban. Mee Addunyaa kana keessaa Biyyi siyaasa Ilaalcha humna tokko irratti hundooftee jiraattu jirtii ? Mootummaan dhaabbilee siyaasaa tokko qofaan jiraataa jiru jiraa ? abbaa irrummaan eessayyuu jiraatus, yoo xiqqaate faallaa ofii kan ta’u tokko ykn lama jiraachuun hin hafu. Umaan iyyuu waan faallaa waliininn alatti jiraachuu hin dandeessu. Maarree qabsaa’oonni keenya kana yoo hubatanii ilaalcha adda adda qaban walitti fidanii akkam haa taanu jedhanii mari’achuu yoom eegalu ? qabsaa’oonni keenya waggaa 40 siyaasa jiru tarkaanfachiisaa jirra jedhan, ilaalchi siyaasaa Ummata miliyoona 40 keessaa tokko qofaa ta’uu qaba jedhanii , hiree murteeffannaaf qabsoofne jechaa , hiree murteffachuu saba isaanii ukkaamsuuf arreedu yoom dhaabanii carraa Ummatichaa bal’isanii tarkaanfatu eegalu ? yoom siyaasa maatii keessaa ba’nii qabsoo Ummata kanaa milkeessuuf seera baasaniin wal qadabanii Qabsoo siyaasaa gaggeessuu eegalu ? Hayyoonni keenya Oromiyaa irratti ofiin-of Bulchuu barbaanna yennaa jedhan, mee qabatamaatti of bulchuu danda’uu isaaniif hundee kan ta’e sadarkaa dhaaba siyaasaattu yoom mul’isan ? waggaa 40 keessatti dhaabbilee siyaasaa 10 olitti wal qooduudhaa of bulchuun ? hawaasa Biyya keessaa miti kan alumayyuu jiru gurmeessanii itti gargaaramuu dhabuudhaa of bulchinaan ? Qabsaa’oota kamtu waliin jiraatu ykn Hayyoota dhimma Oromoo qorachuunn malee waliin dhaabbchuu fi qabsaa’uuf kan fakkeenya taa’a jiru meerre ? Qabsaa’oonnis ta’uu hayyoonni keenya , gandummaa waggaa 100 caaluuf nurra maggaluu dhaabu dadhabanii isaanu ittiin diigaman argaa odoo jirru, ABOn kootii , kee mitii jedhanii wal unkuraa osoo jiranii , mooraa qabsoo oromoo diinni hafatee keessa ciisaa , adeemsa qabsoo isa kam keessa jirra jennee lallabnaa ???????????Qabsaa’oonni adeemsa siyaasaa lubbu lammiilee gumaa ba’uuf socha’u hanga hin ijaarnitti qabsoon kun ni milkaa’a jedhanii yaaduun gawwummaadha. Oromiyaa baafatanii jiraachuu fi Itoophiyaa keessaan jiraannaan hiree dhala Oromoo hundaa ta’uu odoo beekamu ykn ilaalchi kun lameen Ummaticha keessa jiraachuun odoo beekamu , maaliif karaa tokko qofaan yoo ta’e malee jennee wal salphifna. ? Ilmaan OROMOO hiree murteeffannaa isaaniif qabsoofna yennaa jennu , Foxxoqsuuf qofatti maaliif fudhanna. Yoo ummati saboota waliin jiraanna jedhewoo ? hiree murteeffachuu jechuun gama lama ta’uu osoo beeknu , waan dubbannee waliin fixachuu dandeenyu irratti , maaliif akka warra gawwaa wal diigaa jiraanna ? Qabsaa’oonni keenya , qabsaa’oota siyaasaa ta’uu qaban. Qabsoon Oromoo addunyaa irraa adda taasise ilaalu eessaanu nu hin ga’u. Qabsoon Oromoo adeemsa addunyaa ykn saboota nu waliin jiraatani mitii, kan keessa isaa iyyuu ilaaluuf karaa hin eegaliin jira. Humni keessa isaa hin jabeeffatiin eenyu waliinu hasa’uu hin danda’u. haasa’us ummatichaaf furmaata hin fidu. Kanatu hanga har’aatti qabsoo saba kanaa gufachiisaa jiraate. Qabsaa’oonni fi hayyoonni siyaasaa keenya adeemsa kana hanga hin eegalinitti , qabsoon kun ni milkaa’a jechuun baayyee , baayyee dadhabummaadha. Har’a Ummati wanni eegaa jiru waan araaraati . qabsaa’oonni waan keessa jiranilllee hin hubatiin araarri kun yeroo gabaabaatti kan xumuran taasisanii miidiyaan illee lallaban. Garuu hin taane. Kun hundumtu rakkoon wal dhabdee qabsaa’ootaa maal akka ta’e wallaalu irraa madda . kan booda qabsaa’ootas ta’e Hayyoota siyaasaa OROMOO biratti warraarri ni jiraata jedhee kan yaadu yoo jiraate kan haala jiru hin hubanne qofaadha. Kun kan ta’u ammo har’allee madda rakkinichaa wallaalu irraati . kaleessa fakkeessuuf adeemsa qabsichaa fi waan biro akka sababaatti dhihaachaa ture. Rakkoon hangafaa jiru rakkoo ilaalchaati. Wal dhabdeen jiru, mata duree “Rippaabilika Oromiyaa ijaaruu if mirgi keenya kabajabee Itoophiyaa keessaan jiraanna ”isa jedhu. Kun ammoo diina keenya innikkaa kan ta’ee, Ummata keenya akka baala mukaa harcaasaa jiru nu dagachiisee wal dura nu dhaabee waan jiruuf furmaata kan argatu hin fakkaatu . kanaf araarri kun akka hin milkoofne dubbanna. Egaa adeemsa kana eenyutu sirreessa ? warri ni sirreessu jedhamanii ummataan eegamanu falmii kana kan dhuunfaa isaanii taasifatanii wal qoccolaa jiru eenyutu fala kenna ? warri dhaaba kana hundeessanis wal hiranii jiru. Warri harkaa fuudhes wal hiree jira. Warri itti aanus ija diimeffatee wal eegaa jira. Dhalooti itti aanus xuxuqamee jira. Maarree eenyu irratti furama ?


Ayyaanni Guyyaa Gootoota Oromoo Tokkummaa Barattoota Oromo Biyya Jarmanii (TBOJ) Dame Hessen-TBOHn Kabajame

Frankfurt, Germany, 12.04. 2014 Guyyaa kabajamaa kanarratti Keessummootni adda adda kan afeeramanii yemmu ta’u, saganticha akka Aadaa Oromoootti eebbaa Manguddoota Oromoon jalqabame. Itti aansuudhaan, kabajaa guyyaa gootota oromoo ilaalchise Jaal Harun Kalil Bati barumsa fi ibsa bal’aa miseensootaf kennani jiru. Jaal Haruun, muxaannoo qabsoo hidhannoo kessa argatani caqasudhaan barumsa kennan kessa, ummaani oromoo maliif guyyaa kana akka kabaju, wareegama goototni Oromoo gochaa turan, gootota Oromoo maqaa dhahun ibsaa bal’aa laatani jiru. Akkasumas goototni Oromoo saba saaniif wareegama kan kafaliini fi bu’aawwaan heedduu kan galmeesisan ta’u isa mirkanessan. Dhaalootni har’aan immoo bu’aawwan argaman tiksudhaan Qabsoon gara fulduratti akka tarkanfachisu qabu fi gummaa isanni kafaluuf nutii ilmaan Oromoo harka walqabanee tokkumman qabsa’u akka qabnu dhamsa dabarsani jiru. Itti ansudhaan miseensoota keessa Jaal Robera Bultee fi Addee Nagase Adunya wa’ee guyyaa gootota ilaalchise walaloo moraa hirmaatoota cimsuu dhiyeessani jiru. Seena Gootummaa qabsoo hadhawaa fi Waregama guddaan galmaa’ee kuni, waggaa waggaan yaadachu ala, qabsoo bilisummaa jalqabame fixaan baasu fi ummata Oromoo waanjoo gabrumma Motummaa abbaa irre Wayyaane jala baasuf ilmaan Oromoo maraa tokkummaan akka dhabaatan marii misensoota walin geggeeffamettin wali galame jira. Maayyiirrattis miseensootni Tokkumma Baraattoota Oromoo Biyyaa Jarmani damee Hessen ibsaa ejjeennoo armaan gadiin kabajaa ayyaannicha xumurre jirra. Oromoo biyyaa irra baqate biyya Kenya kessa hirkachaa jiru, hidhma fi gara motummaa TPLF dabarsani kan kennama jira ta’u isa baayyee nu gaddisise jira. Kanaaf tarkaanfii kuni waligaltee Biyyolessa adduya kan Mirga dhala nama fi Mirga baqattoota kan Fallessu waan ta’eef, gocha kana cimsine balaaleffanna akkasumas Motummaa biyyaa Kenya deemsa kana hatattaman akka sirressu waamicha kenya dabarsiina Motumma abba irree TPLF-woyyaanettin, mirga dhabinsa, hidhaa fi ajjeechaa saba Oromoo irraa raawatama jiru akka dhabaatu cimsine gaafana, gocha badiisa kana karaa kaminiyyu falmuuf qophii ta’ukenya ni mirkanessina. Ummaanii Oromoo bakka itti dhaalate Oromiyyaa lafaa bal’aa fi laliistu ishee irratti mirga jirenya fi lafaa isaa misoomsu osoo qabu, sababa Saamicha lafaa ykn “ Land grab” dhaan biyya abba isaani irra humnan buqqisudhaan gara biyyaa ormaatti akkan baqaattani dirqama jiru. Motummaa woyyaanne mirga ummaata oromoo cabsun lafaa Oromoo sammuu fi gurgurruun umrii isaa itti dheeressu kana akka dhabu cimsine ni hubachifna. Mootummaan TPLF aangoo humnaan qabate turfachuuf tooftaa gosoota walitti bussuu kuni beekama dha. Haluma kanaan wal dhabbii gosoota Oromoo lamaan, Gujii fi Booranaa gidduu ummee kun tooftaa dullowma angoo irraa turuf akka ta’e Oromonnis hubatani waldhabu irra akka of qusatan fi tokkummaan akka dhaabatan waamicha kenya ni dabasina. Ilmaan Nafxanyoota, marsaale hawaasa adda addaa irraatti duli ilmaa fi Afaan Oromoo irraati banan ni balaleffana. Maqaa misoomaattin motumooni Dimokratawaa gargaarsa motumma woyyaannetti laacha jiran. garuu gargaarsi horii kuni kallattiin itti faayadamu dhisee haala siyaasa abba irrummaa motummaa TPLF itti cimsutti faayadama jirachu isaa hubachu dhaan gargaarsa godhama jiru akka dhabatu dhamsa dabarsina. Gara Jaarmayole siyaasa Oromoo immo, garaagarummaa xixiiqoo isin giddu jiru dhipphisuudhaan Qabsoo Bilisummaa Oromoof tokkummaan akka diina dura dhaabatani waamicha kabajaa dhiyyeesina. Injifannoo Ummata Oromoof Oromiyaan kan Oromooti TBOJ Dame Hessen-TBOH Ebla 12. 2014 Frankfurt am Main http://tboj.de/home/tboh.html http://tboj.de/


MINILIKOOTA BARDHIBBEE 21-FFAA : Kutaa Shanaffaa

DURAANDURSA Jalatamoo fi kabajamoo warra barreefata kana duukaa-buutanii jirtan, mee waan hundumaa duran nagaa fi nageenya isiniif hawwa! Barreeffama kana kutaa sadaffaa, kunoo akkana jechuunan xumureeyyu: “Amma gara wiirtuu dubbii Dr. G. Hayilee sanatti yoo deebine, mee maaluma-laa qaroominni Amaaraa kan inni Oromoo fi Muslimootatu barbadeesse nuun jedhu kun? Innii fi illiitonni isaanii kaan, amma gara seenaa waggalee 400 fi 500-ii faatti deebiyuun kan uummata Oromoo fi Muslimoota Toopphiyaa kabajamoo irratti waraana banan, Toopphiyaa isaanii tana ijaaru fi moo diiguufi? Jarri kun uummata Oromoo isa walakkaa uummatoota Toopphiyaa kan barana lakkoofsaan kitila 92 (92 000 000) tahee, jechuun kitila 46 (46 000 000) fi sana irratti uummattoota Toopphiyaa kana keessaa, Muslimoota dhibbayyaa 50 (“50%”) fi dabreeyyuu, uummatoota Kibbaa maratti summii tuttufuun maal akka isaanii fiduufi? “Yaa qotiyyoo gowwaa, marga malee hin agarre bowwaa!”, jedha Oromoon waan akkanaa-tiin. Mee amma kutaan kun akka nutti hin dheeranneef, asuma irratti haa dhaabnu! Kutaa kanatti aanee dhufu keessatti, erga muummiyyeewwan Amaaraa duula hamaa fi jibbisiisaa: uummata Oromoo fi Muslimoota Gaafa Afrikaa irratti bananii seenaa Oromoos, seenaa Muslimoota keenyaas bardhibbee 16-ffaa fi bara Ahimad Giraanyi duraa irraa kaasuun dhugaa fi dhugoo irratti hundeeffamuun ibsamaatii, mee hammasitti nagaa fi nageenyi qeyee keessan irraa hin dhabamini!” QAAMADUBBII Dursee qaroomina jechuun maal maal faa akka tahe, barreefama kana kutaa afraffaa irratti walumaan ilaallee turre. Muummiyyeewwan (illiitonni) Amaaraa kun qaroomina dhuunfaa mataa isaanii godhachuun nu uummatoota impaayerittii isaanii keessatti argamnu callaa otoo hin taane, Misira irraa kan hafee uummatoota Afrikaa mara “qaroomina maleeyyii” nu taasisanii argamu. Jarri kun of-tuulummaa fi sanyummaan ija of-cufanii jiru. Sanyummaan dhibee hamaa, naqarsa, isa qoricha hin qabne waan taheef isaan barabaraan dhibee kanaan dararamaa jiru. Dhibee hamaa kanatu fakkeenyaaf ija barateessaa Amaaraa, Dr. G. Hayilee cufee akka inni qaroomina Oromoo keessaa sirna Gadaa faa hin mildhanne isa taasise. Kanatu nama kana ilaafilaamee (dimokiraasii) Gadaa, isa addunyaan raajeffatu “maafiyaa dha“, isa jechisiise. Namtichi kun waan maafiyaan tahe, baargama cewuun, Biyya Xaaliyaanii keessa labee beekaa, biyyuma Gadaa keessa uumarii isaa gara irra-caalu jiraatee, waan Gadaan tahe hin beeku. Kan kana akka hin beekne isa taasise namummaa isaa otoo hin taane, sanyummaa isaati.


Maalif Maqaan tokko lama taha laata!

TBOJ jechuun Tokkummaa Barattoota Oromoo biyya Jermal nii dha, namni hin beeyne yoo jiraate hubbachiisuu barbaadeeti. Garuu dhiheenya kana TBOJii heddumaachuu isiiti dhagayaa jirra. Akka fakkeenyaati yooniin isiniif lakkaawe, TBOJ walabaa, TBOJ caayaa ABO itti fufa yoon dhaabu baadhe. Osoo adunyaa mara irraa oromoon afaan tokko hasawaa jirtuu, teenya tun ta jermal afaan isii waliif wallaalle. Tokkomuun akka gaafa duraanitti afaan qofa osoo hin taane, dhugumatti oromoon alaa manaan tokkooma jirti, haatahu malee namootiin tokkummaan saba ballaa kanaa garaa gubaa jirtuus akka jiru irraanfachuu hin qabnu. Gaafa guyyaa 12.04.2014 (Ebla 12, 2014) magalaa Frankfurt am Main jedhamtutti, Guyyaan Gootota Oromoo mana tokko (fooqii takka) keeysatti bakka lamatti kabajabee oolee jira. Kun waan bayyee nama gaddisuu fii nama qaanfachiisuu dha. Warreen ,,Dura Taa’oota’’ iffiin ja’u seenaan guyyaa kabajamaa kanaa yadachuuf teeysi. Gootootni Qabsoo Bilisummaa tanarratti kufan maal ja’an laata yoo waan akkanaa gubbaa gad-laalan? Garuu maaliif lama tahan ja’ee yoo nama gaggaafadhuu, deebisaan ani arkadhu: gama TBOJ walabaa irraa, ABO ifiifuu afurii; tamiif Caayaa taanee tam dhiifna, ja’u. Gama kaniin ammoo isaan Caayaa ODF (ADO) tahuu barbaadu jechuun dhagaya. Maaliif akkana jettan ja’ee yooniin gaafadhu, dura Ta’oonni isaanii, barreessa saniitiin ala, hundinuu miseensoota ODF tahuu saniiti himu. Ani wanni na gaddisiisu, jollee baqattootaatiif (miseensoota saanii harka guddaaf) maal yaadu garuu isaan? Jollee baqqatoota ta ifiifuu humaa hin qabne, ta boru waan isii eeggattu hin beeyne, farada (soba) hin jirre itti himuu dhisaanii maalif hin gargaarre? Jollee yaada biyyaattiin jaanjoyte daadarkeessuurra karaa maaliif hin garsiifne? Namoonni tokko tokko rakkoo maallaqaati shakku. Isaan wanni irratti wal-daadarkeeysan bu’aa (benefit) isaan maalaqqa jollee fii biyya Jermal irraa walitti sassaabu ja’u. Biiyti Jermal (Deutschland) tun dhaabootti bolatikaa mallaqaan akka gargaaran namootiin hedduun ni himu. Gaafa Sabtii (Sambata Xiqaa) wanni walgahiin lama man-tokko (fooqii takka) keeysatti taateef sababuma kanaan tahuu hin ooltu. Oromoon bakkayyuu kaatee, soodaa takka malee, yeroo qaaqtu (afaan baaftee dubbattu) amma! Ka’aa tokkummaaf lallaabaa, tokkummaa adunyaa irra figaa jirtuu tana labsaa! Nama tokkoomeetu afaan tokko dubbataa. Nama walii galeetu bilisooma. Wanni nuti hundi irraanfachuu hin qabne, bilisummaa dhabuu keenyaatu, alaa mana nu dhoorkee kadhattuu nu godhe. Saniifuu rakkoo tana keeysa bahuu kan dandeenyuun yoo tokkoome qofa. Tokkommaa habaqaalamte tana tajaaliluun dirqama hinda kenyaati. Yaada: mucaaxiqqaa@gmail.com, Deutschland


Gaaddiidduu Jaaramayaa Farra Sabboonummaa Oromoo (kutaa sadaffaa)

ABO fi ABUT akkaa fi yeroo sadihi keeysatti wal beeku. Isaaniis: 1) Mootummaa Dargi kuffiisu keeysatti lamaanu humna mootummaa diiguuf tattafatu keeysatti, 2) Akka qaama waliin biyyaa Bulchuuf gaafatama fudhatan keeysatti (Motummaa Cehumsaa) 3) Akka Mootummaa TPLF fi ABO Mootummaa TPLF buqisuun bilisummaa fi walaabummaa ummtaa Oromoof falmaa godhuu keeysatti (bara 1992 hanga har’atti). ABO fi ABUT dhawaata tokko keeysatti kan bu’ureeffamani dha. Haala isaan keeysatti qabsa’anii fi akkaataa isaan itti deeman adda addaa waan taheef ABUT bu’ureeffame wagga 17 booda aangoo Impayeeraa Ityophiyaa harka isaatti galfate. Gaggeessaan Jaarmayaa ABUT kan Jalqaba Argawi Berehe ture. Meles Zenawi bara 1985 irraa eegalee angoo qabate. Rakkoon gartuu Mallasaa fi Aragawii jidduu keessaa inni guddaan akkata humna biraa waliin ijaaramanii Dargii kuffisanii angoo qabatan ilaalchissee ture. Kuniis Gartuun Malassaa Agobaraa tokko jalaatti kan handhurri isa ABUT tahee sabaa fi sablammootii adda addaa irraa jarme ijaaruu yeroo tahuu, kan Aragawii faa ”Multinational Pan Ethiopanist” kan tahe jaarmayaa tokkicha qabaachuu qabna kan jeedhu ture. Gartuun Mallasaa mormitoota isa Aragawii Berehe, Gedey Zeratsion, Kahasay Berhe; Tesfaye Atsbeha, Teklu Hawaz, Asfeha Hagos fi KKf of keessa ariyuun fi garii ajjeessuun waligala jaarmaychaa akka dhunfataniin ABO-tin gaaffii waliin dalaguu gaafatan, innis gaaffiin Oromoo Ityophiyaa keessatti ni deebi’a, kanaaf Agobara tokko jalatti waliin hojjenna jedhan. Gama ABOn yaadi kun fudhaatamuu hin dandeenye, bifa kanaan ABO fi ABUT jidduutti rakkon bu’uraa dhalate. Yeroo sana irraa kaasse ABUT toftaa fi tarsiimoo ABO itti balleessu irratti dhaawataan hojeechuu eegale. Kan duraa Jaarmayaa maqaa Oromoon kan TPLF akka fedha isaatti sossosu ijaaruun murteessaa tahuu hubachuun boji’amtoota waraana Dargii EPDM keeysaa turanii fi kan EPLF irra argatan waliitti fiduun OPDO bu’ureessan. As irratti kan dagataamuu hin qabnee yeroo ABOn Qabsoo Bilisummaa Ummataa Eritrea jalqabumaa kaassee akka deggaruu yeroo sagantaa siyaasa isa keessatti ka’uu (Sagantaan siyaasa ABO aangoo 8 xuqaa 4 jalaatti akkana jeedha:-” VIII. International Relations: 4. It supports the Eritrea peoples’ struggles or self-determination that are being waged in the empire state of Ethiopia (Prepared in Finfine – Oromia, October 1974 and amended on June 1976.)”), gama ELF/EPLFn garuu walabummaa Oromiya gaaf tokko itti amananii hin beekani. ADULIS barruun alaa EPLF bara 1985 keessaa falmii ABO fi dhabbollee bilisummaa ummatoota Ityophiyaa keessaa jiranii irratti qabuu yeroo barreessuu ”..the demand for the secession of the Ethiopian nationalities has neither an historical nor an economic basis; nor is the extent of the prevailing national antagonism so acutely sharp as to justify it” isa kanaaf ”On Adding Insult to Injury” jeechuun Sisay Ibsa alias Hordofa Q.Loltu Kindling point nr. 8 August 1985 barreessen deebii gahaa itti keenne. Kanaafuu EPLF yeroo mara yaada lakkuu (double standerd)n waan deemaniif namoota akka Yonatan Dhibbisaa, Baacaa(Atinkugn) Dabalee, Kamal Galchuufaa fi kkf kan dabarsee ABUT-f kenne. Bara 1993 waraan TPLF fi ABO gidduutti, keessumaa karaa bahaa tahee keessatti waraanii Shabiyaa gargarsaa guddaa akka TPLF-f godhee dhugaa diidaa jiruudha. Har’as jaarmolee Oromoo wal duraa dhabbataan lamaa tajajiluun isaanii akka dantaa ummataa oromoof hin tahiin Oromoon qajeelchee beeku qaba. Mootummaa Cehumsaatti utuu hin seeniin duraa ABO fi ABUT waliigaltee September 26 bara 1990 godhatan irratti garagarummaa hundee ilaalcha siyaasa qabanis lafa ka’anii turan. ABOn yeroo mootummaa cehumsaatti seenuu wan inni beekaa itti seene waan gurguddoo shantuu turan. Isaniis;- 1) TPLF gaffii Oromoo akka ABOn qabatee jiruttii akka hin fudhannee, ammoo kaayyoon ABO uummata biraan gayuun hiree kana itti dhimma bayuuf akeekkatee itti seene 2) OPDO diiguu irraa jabeeffachuun TPLF yeroo boodaa jaarmayaa diinaa tahee ABO lolu qopheeffataa jiraachuu 3) EPLF fi TPLF, ABO alaatti ajaandaa dhoksaa isaan gidduu deeddeemuu akka qabaan. Haa tahuu malee ABOn humnaa tahee humnootii biroo waliin Ityophiyaa keessaa jiraachuun dantaa EPLF tahuu, 4) Falmii Ityophiyaa keessaan falmamuu keessatti toftaan habashootaa humna Oromoo gargar hiruu tahuu ni hubata. Kanaafuu hanga danda’ameetti kana hanqisuuf jeecha utuu Mootummaa cehumsaatti hin seeniin jaarmayoolee Oromoo mara kan OPDO irra hafee waliin waliigalteen Khartum, Sudanitti tahe. 5) Akka dhaabatti ABOn qophii jaarmayaa gahaa akka hin qabnee. Karaa biraa jarmaan akka ”Coalition of Ethiopian Democratic Forces(COEDF)”-ffaa yeroo akka mootummaa cehumsaatti hin seenne dhorkaamaan ABOn kan Roma irratti hin hirmaatiin akkamiin ”London peace conference” irratti akkan hirmaatuu tahee ka jeedhuu gaaffin ka’uu ni malaa. Kuniis ka tahee sababooti gurgudoo Kanaafii:- 1) Humnii Waraan qabaachuu akkasumaas humnii waraana ABO karaa Dirree Bahaa daran itiitaa fi sirnawaa waan tureef humnaa dafee caabuu akka hintaanee humnootii heedduu biraattii hubataama wan tureef, 2) Gargaarsa EPLF, dantaa mataa isaa tikfachuuf (tasgabbiin jiraatee walabummaa isaa argachuuf) 3) Mootummaan USA Oromoo caala Ityophiyaanistiin hin jiru, Kanaafuu ABOn yoo biyyaatti galee ni liqinfaama malee namni yaada isaa irraa fudhatu hin jiru yaada jedhu waan qabaachaa tureef, akkasumas konfrensii London caamsaa 26, 1991 gaggeeffame irratti jiilli ABO Leencoo Lataan hogganamu bakka bu’ee irratti argame yaada US assistant secretory of state for African Afairs, Mr. Hank Cohen, Oromoon regional autonomy bulchiinsa Federala Itiyophiyaa keessatti akka fudhatee jiraatu jedhu dhiyeesse waan fudhateef, (David H. Shinn, December 2004) 4) TPLF ilaalcha siyaasa qabduun, ABOn hogganaa fi miseensota isaa amansiisee mootummaa cehumsaatti hin galu, yoo gales yaada TPLF tarkaanfachiisuuf deemu fudhachuuf deema jette wan eegedef, 5) Dhiibbaa Biyyooti akka Germany, Norway, UK fi Netherland ABO karaa ORA gargaaraa turan, ABOn humna boru ciimuu dandayu ni ta’a jeedhaniis yaadaa waan turaniif, Gama ABOn murtiileen darban kan sirna Jaarmayaa eegee, Koreen Gidduu ABO kan murteesse utuu hin tahiin Leenco Lataa fi Diimaan Nagawoo murteesame dha, TPLF fi EPLF waliin mallatteessanii booda kan koree gidduu quba qabaachisan dha. Kunuu tahee chartara galaamee irratti yaada walfakkaataa dhaabuu, yeroo chartar keessaa turamees akkaataa hojii irratti wal hubannoo dhabuu fi bahuu irratti dhaabicha keessatti dhaabbii walfakaatuu dhabuun dhibdee har’aa ABOn irra gaheef madda ta’e. Barootii sagaltamoota keessaa akka ”Selamawii Oneg”, Ebla bara 2012, Oslo-tti akka Partii maqaa moggaafatu barbadachaa jiruutti, Caamsa bara 2012keessa moo ”Waltajii Marii” ofiin jeechuun akka cilaalluu mataa baafataa fi dhofkataa bar 20 deeme har’aa of labsuuf dhiissuu keessatti dorroobee jira. Dobni kunis ni dalataa fi ni gataataa namni beeku hin jiru. Kun hundi firii adeemsa xannachoota dhaaba kana akka gaaddiidduu waliin deema turanii ti. Akka Jaarmayaatti ABOn yeroo Mootummaa cehumsaatti seene rakkoo gurguddoo shan qabaacha ture. Isaniis:- 1) Hogganii dhihaaf Bahaa kan haala fi naannoo adda addaa fi hogganummaa adda addaa jalaatti hojeetaa tureetu yeroo calqabaaf wal keessaa deemuu eegale. Waldhunfatanii wal qajeelchuun hin ture. 2) Gaafa ABOn Kora Sabaa lamaffaa (1989) gaggeessuu namooti mana hidhaa keeysa turan yeroo dhaabni bara 1991 Finifinnee seenuu hojii dhaabichaa sadarkaa hogganaatti utuu hojjeetanii, bifa sirnawwaa tokkon hogganumaatii dhuunfatamuu hanqachuu 3) Namni bara sana ABO bakka bu’e jiruu chartara gaggessaa ture Leencoo Lata dha. Ilaalchii isaas kanuma har’a naannessu kan Ityophiyaa demokraateessuu malee haalli ABOn qabsoo hidhannootti isa deebisu ni dufa jeedhu hin yaadne. Abdiin isaas mootuumma USA, EPLF fi gaggeessaa TPLF Malassa turan. Akka ilaalcha Leencoo-tti dhimmaa Oromoo Ityophiyaa keessatti akka hiikamu ABOn fudhannaan Mallasaan ABOf obsa godhate ykn ”power share” godha kan jeedhuu amantaa isaati. 4) Uummata Oromoo yeroo sanatti ka’e bilisummaa isaa goonfachuuf hawwe, akka Jaarmayaatti ABO dursee fi hogganee akeeka yaadameef sossosuu hanqachuu 5) Qooda hojii addan qooddannaa keessatti daandii ilaalcha siyaasa hordofuun wal ramaduu. Kunis Hojii Jaarmayaa ABO Galaasa Dilboo akka gaggeessuu, hujii Mootummaa Cehumsaa Keessaa Leencoo Lataa akka gaggeessuu tahuun akka Hantuutaa fi bashoo kan tokko goodhuu inni tokko eeggachuu, gartuu wal irratti ijaaruu fi amantaa wal irratti dhabuu dagaagise. Waan hedduu tarreessamu keessaa wan xixiqqoon akka fakkeennaatti ka’uu dandayan keessaa, warra Ministeeraa Wayyaaneen kenniteefii fudhatani itti turan xiinxaluun feesisa. A) Zagayee Asfaw gafa mana hidhaa ture qophaatti kan tajaajilamaa ture, gafa Dargiin dhimma araaraa fidu Abba Biyyaa waliin kan jalqaba fudhatee mana hidhaa irraa bahee minsteera Dargii kan tahee, bara chartaraas Maqaa ABOn Ministeera Qonnaa ta’ee ramadame. Dhugaa dubbachuuf Zagayee Asfaaw caala Ityophiyanist tahee hin jiru. B) Dimaa Nagawoo, Malerid irra garaa ABO kan dhufee, sanatti aansee koraa ABO jalqabaa irratti kan Dura ta’aa ta’ee filame utuu jaarmayichaf waa hin dalagiin dirqama isaa gatee barnootaaf biyya Senegal deeme. Yeroo barnoota irra deebi’uus haalli inni Waajirri banameef akka biyya Jarmaniitti hojeetuu isaaf mijjawaa itti fakkatee fi filmaata biroo dhabuun ABOtti Sudanitti dabalamee (Maddii odeeffataa kanaa Kitaaba Dandii Nagassoo jeedhuu fuula 110 akkasumas gaaffii fi deebii Diiman ESAT waliin bara 2011). Diimaan bara yeroo Nirobi ture, sababaa Galaasaan utuu isa quba hin qabaachisiin dirree kibbaa deemeef jecha, vidio Waraana Dirree Kibbaa waraabee Diimaa bira ture yeroo booda, harka tika wayyaanee, Kinfe Gebremedin, argamuun isaa, akka inni dabarsee kennetti isa shakkisiise. Diimaan ABO keeysatti ilaalcha habashoota irraa isa fageesuu godhatee hin beeku. C) Ibsa Gutamaa akka har’aa uttu hin taanee gaaf sana nama Ityophummaa leellisu ture. Dhaabbiin isaa kan har’aa kuniis kan madditee erga bara 1993-tti Leencoo Lataa isa hiksiisuuf jedhamee biyyaa deeme mootummaa Malasaaf Qabsoo hidhannoo keessatti lamaffa qooda hin fudhadhuu ABOniis akka inni hidhannoo hikkatee seeran Ityophiyaa fuudhatee biyyatti deebi’u irrattin hojeedha jeedhe malateessee achii bahees jirutti hiikuuf erga irratti bobba’eeti. D) Ahmed Hussen Ramaadiin nama kanaa gartuu Leencoo fi Galaasa gidduutti kan rakko fide keessaa tokko. Bakka inni ramadame kanatti Mokkonon Galaaniitu yaadamee ture. Sabbonumman Mokkonnon Galaan fi Ahmed Hussen walitti madaaluun hin danda’muu. Leencoon garuu ulaagan isa warra sirnaa Ityophiyaaf mijaatan wan taheef Ahmed-n ramade. Karaa biraa warra yaada Ityophiyaanismii of keessaa qaban jiruu irratti ramaaduu duwwaa utuu hin tahiin, heeraa dhaabichaa caabsuun akka qabsa’an jireenyaan dagaamu qajeelfamaa fi ofii fakkii tahuun anjeessuun eegalamee. Kuniis :- 1) Dimaa Nagawoo kan seera dhaabichaa oliitti of ilaaluun yeroo jalqabaaf seena ABO keessatti qabsa’oonii akka walfudhaan dhiibe. Kuni qaama qabsichaa lamasheesuu fi qabsaawota jireenyaa barsiisuuf tarkanfii fudhatame dha. Hogganoonnii garii yaadicha mormanis hambissuu hin dandeenye. 2) Dabballee ABO fi kan TPLF Finifine keessattii namni wal biraa qabee ilaalee nama aja’ibaa ture. Kan ABO wayyabnii yeroo kophee adiidasn ya’an kan TPLF barbaasoon deemaa turan. Yeroo kan TPLF Mooraa jiraan keessatti of hojeetanii nyaatan, kan ABO mana Foonii magalaa keessatti dabaree dhiphiisuu turan. Mooraa Gulaalee keessaa Nadhii, Gutamaa, Dawud fi Toleeraa irra kan hafee hunduu Hoteelaa dhiphiisaa ture. Wan gafaas barsiifametu har’aa dhaabichaaf ba’an guddaa maatii qabsa’otaa tajajiluu tahee jira. Itti fufa………………….


JECHOOTA GAMNAA Kutaa 2ffaa

Amaan Tolaa Hamdaa Bitootessa 2014 Waa sadi arfiin qara: Dubbii gamnaa arfiin qara; lilmoo arfiin qara; eboo arfiin qara. *** Waa lama waa lama tolchite; waa lama walballeessite. Beekaan wallaalaa barsiise tolche; beekaan beekaa barsiise tolche. Wallaalaan wallaalaa balleesse. *** Leenci maal nyaata jennaan; liqeeffateeti; maal kaffala jennaan eennu gaafateeti. *** Waa jaha bakka jette hin teettu: Hayyicha Makkala Goota Lunna Arjaa Dondha *** Waa sadi du’a badde: Qeerrichi du’a bade; haftuun du’a bade; daa’imni du’a bade. *** Waa sadi dura badde: maxaanni dura bade; wallaalaan dura bade; boosettiin dura badde. *** Waa sadi ganama badde; waa sadii guyyaa badde; waa sadi galgala badde: lunni ganama bade; Wallaalaan ganama bade; Dondhi ganama bade. Haftittiin guyyaa keessa badde; qeerrichi guyyaa keessa bade; harkichi guyyaa keessa bade. Hayyichi galgala bade; fardi sangaan galgala bade; ottichi galgala bade. *** Waa sadi tura badde: Arreedaan tura bade; hayyichi tura bade; kaamettiin tura badde. *** Waa sadi ifnana; waa sadi dukkana; waa sadi gomitta’a. Halkan deemuun dukkana; jiini namaa bayuun gomitta’a; lafti namaa bari’uun ifnana. Biyya abbaa tokkoo dhaquun dukkana; nama ijaan beekan arguun gomitta’a; biyya sanuu barachuun ifnana. Dubbii wallaaluun dukkana; beekaa qe’ee qabaachuun gomitta’a; ufii iyyuu dubbii baruun ifnana. *** Waa sadi gaafa rakkatte argita: Fira firummaa isaa; hiriyyaa hiriyyummaa isaa; lammii lammummaa isii. *** Waa sadi waa sadihiif faayaa: Jaarsi dubbiif faaya; jaartiin qe’eef faaya; jagni lolaaf faaya. Itti fufa…


Sheekh Muusaa Su’aalaa Jechuun beekkaman…

ULAMAAII TEENYA… Urjii Ahmadiin Sheekh Muusaa Su’aalaa Jechuun beekkaman. Ulamaaii Umrii waggaa 40 ol barsiisuun dabarse keessaa tokko. Amata 40 barsiisuu malee damooza gaafatee hin beeku. Akkasuma Sheekhootii hedduu barsiisee jira. Hawaasa bal’aaf Muhaadaraa adda addaa qopheeysanii gorsunis dalagaa Isaaniiti. Bid’aa fii Shirkii irraa hawaasa qulqulleeysuuf carraaqqii guddaa godhaa ture, arrallee itti jira. Sheekh Muusaa Hassan maqaa Su’aalaa jedhu kana kha argate osoo barnootarra jiruu akka tahe himama. Osoo baratanii hoggaa darasoota wajjiin qo’atan gaafii jajjabduu gaafatuun beekkama. Achirraa ka’uun Sheekh Muusaa Hassan jechuu hafee Sheekh Muusaa Su’aalaan beekkame. Su’aala jechuun Gaafii jechuudha. Ahbaashii saaxiluun ummataaf ibsee jira. Seenaa Sheekh Muusaa Su’aalaa waan beeytu itti guuti.


Keenya haro maaya gubbaa ganda qoree..

Galmee seenaa irraa: Walaloon kun jia’a 7. 2007 maxxanfame Keenya haro maaya gubbaa ganda qoree Jaalala tee hamtuu rabbumaat na rare. Carcar keessa jiraa odaan seenaa qabuu Lameen wal jaalate turus wal hin dhabu Bishaan haro maayaa rabbumaa gogooysee Silaa sirraa hin hafu hiree na hambise. Afaan amaaraatiin qanqalloon sillichaa Kan jaalatan malee kan jibban jinnicha. Bishaan lubbuu tahu yoo dheebotte beeytaa Nama si jaalatus yoo rakkatte beeytaa. Baalli yoo goggoge ifiif lafa buâ€™aa Hangam wal jaalatus eenyuu wajjiin duâ€™a. Namni yoo rakkate rabbi isa yaadataa Boochee nan boochisin lakkii na lakkiftaa. Biyya faranjiidhaa xayyaaraan dhaqanii Gantuu meeqan arkaa sin amanu ani. Gurri hula hin qabu waa hunda dhagayaa Miskiinummaa tiyya naan gaddin hiriyaa. Afrikaa na dhiistee Ameerikaa galtee Rabbittin si dhiise narra yoo jaalatte . Qopheessaan; Najiib Zanuun marsimoonaa@hotmail.com


Mootummaan Wayyaanee Badii Tokkoon Malee Sabboonaa Artistii Oromoo Jaafar Yusuuf Ukkaamsuu Mana Hidhaa Galche

Mootummaan Wayyaanee aartii fi Artistoota Oromoo nyaachaa alalfachaa kan as geesse Sabboonaa Jaallatamaa wallisaa Oromoo kan tahee fi yeroo ammaa kana keessatti walleewwan haaraa baasuudhaan daran jaallatamaa kan dhufe Wallisaa Artistii Oromoo Jaafar Yusuuf mootummaan wayyaanee Ukkaamsuun mana hidhaa keessatti darara irraan gahaa jirti. Mootummaan wayyaanee Wallisaa Jaafar Yusuuf dhimma Lafa naannawa Finfinnee federaala jala galchuu ilaalchisee wallee Finfinneen Keenyuma jedhu wallee baaqqee gadhiisteetta, Ati akeeka mootummaa wayyaanee Uummata kakaasuun fashalsiisuu irratti argamta jechuun mana hidhaatti ukkaamsuun darara jabaa reebichaa bakka lafeen ilmaan Oromoo hedduun keessatti nyaatame Maaikelaawwii keessatti dararaa jirti. Sabboonaa Wallisaa Art. Jaafar Yusuuf Mootummaan Wayyaanee Artistoota Oromoo waan Oromoo fi Oromiyaa sirban kanneen akka Eebbisaa Addunyaa, Yoseef Gammachuu, Usmaayyoo Muusaa, Abdii Qophee fi kanneen biroo hedduu darara jabaa irraan gahuun lubbuu isaanii kan dabarsite yoommuu tahu yeroo ammaa kanas Sabboontota Oromoo Artistoota waan Oromoo sirbuun oromummaa hubachiisan kanneen akka Jaafar Yusuuf mana hidhaa keessatti darara jabaa irraan gahaa jirti. Sabboonaan Artist Jaafar Yusuuf walleewwan hedduu qabu keessaa waan Uummata Oromoo haamilachiisuu fi Gootummaa wallise keessaa..Hafanfartuu Shoolee.. Hara hin galtu Booree, Hayyaa lolaa yaa lola Eeeboo fi torbaan darbe keessa ammo Finfinnee fi naannawaan Finfinnee keenyuma hin kenninu murree kan jedhuu fi kanneen biroo hedduu dha. Mootummaan wayyaanee namoota gama aartiinis tahe gama barnootaan Uummata isaanii hubachiisan hidhuu fi ajjeesuun uummata Oromoo doomsee garboomsuu kan akeekkate baroota bittaa isaa mara waan taheef Uummatni Oromoo bakka jiruu kaee Wallisaa Jaafar Yusuuf mana hidhaadhaa akka gadhiifamu diddaa gama hundaan akka dhageessisuu fi dhuguma lafti Oromiyaa Finfinneen handhuura Oromiyaa taatee naannawa Finfinnees diinaaf kutnee akka hin laanne akka mirkansinu Waamicha Oromummaa dabarsina. http://qeerroo.org/2014/04/18/mootummaan-wayyaanee-badii-tokkoon-malee-sabboonaa-artistii-oromoo-jaafar-yusuuf-ukkaamsee-mana-hidhaa-galche/