Hoogganaa Ol’aanaan ABO, Obbo Abdii Raggaasaa Eessatti Akka Hidhaman Beekame

Miseensi koree hoji raaw’achiistuu Adda Bilisummaa Oromoo, Obbo Abdii Ragaasaa eega hidhamanii guyyoota ja’aa booda har’a obboleessa isaaniin wal argan. Obbolessi isaani akka dubbatanitti ijaaniyyuu garuu innis tahe abukaatoon isaanii itti dhihaatanii waliin haasa’uu hin dandeenye. Biroon Dhimmota Koomiyunikeeshinii Mootumma Naanno Oromiyaa gama isaatiin Obbo Abdiin sababaan maatii irraa ugguramaniif hin jiru, jedha. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Vaayresi Koronaa Afrikaa Kibbaallee yaayyuu gahe Manii Marii US dhiba biyya isii gahetti qophahuf doolara biliyoona 8 caalaa kenneef muratte

Koronaan addunyaa irra maruutti jiru kun amma biyya kurnya hedduu keessatti himan.Afrikaa Kibbaa waliin vaayireessiin kun Afrikaa keessaa biyya 6 oli keessatti argan. Namii irratti argan kun nama ganna 38ti dhiyoo guyyaa sadiin duratti jaartii isaatii fi nama 10 ka dhibii waliin Xaliyaanaa gale. Akka ministerii fayyaa Afrikaa Kibbaa jedhetti biyyitii isaa dhibamaan wallaanachuuf hosptiaala 10 kopheeffatte. Manii Marii Amerikaa vaayireessii kornaa biyya baafateen wallaanuuf doolara biliyoona 8.3 kennuuf dubbii mure. Pirezidaantiin US Tiraampi doolara bliyoona 2.5 kennuuf yaada dhiyeesse. Amerikaa godina Seattle magaalaa King haga ammaatti nama 9 dhiba kanaan dhabde. Magaalii sun dhiba kanaan wallanuuf hoteelii siree 85 qabdu bittee dhibamaa itti wallaanuuf qopheeffatte. Amerikaa keessaa nama 160 irrtti dhiba kana argan.Ogeeyyotii fayyaa akka namii yoma cufaa harka dhiqatuu fi nama qabu ka axxifachaa quf’u irraa fagaatan dhaaman.


Vaayrasii Koronaa Irraatti Gorsa Ogeessaa

Namnii Vaayrasii Koronaa qabamee Itiyoophiyaa keessa kan hin jirree ta’uus of eeggannoo barbaachisu gochuun barbaachisaa akka ta’e Dr. Fayisaa Raggaasaa Instituutii fayyaa hawaasaa kan Itiyoohiyaa irraa ibsanii jiru. Mallattoo dhukkubichaa baruu, qunnamtii nama dhukkubsate waliin qaban daangeessuu, yeroo haxxifatanii fi qufaa’an afaanii fi funyaan ofii aguuguu kanneen maqaa dhahaman keessaati. Uummanni nama shakkame yoo arge toorri bilbilaa kan tolaa akka jiru kan ibsame yoo ta’u caasaalee eegumsa fayyaa hanga sadarkaa gadii jiran waliin hojjatamaa akka jiru ibsamee jira. Gaaffii fi deebii gaggeeffame caqasaa No media source currently available


Addi Bilisummaa Oromoo Hoogganoota Kiyya Ol’aanoo Irratti Yaaliin Ajjeechaa Geggeessamee Ture, Jedhe

Addi Bilisummaa Oromoo har’a waajira isaa muummicha, magaalaa Finfinnee, Gullalleetti argamutti ibsa gaazzexeessoftaaf kenneen, mootummaan Itiyoophiyaa hoogganoota dhaabichaa hiraarsee akka hidhaa jiru dubbate. Sanbata dabre kana jechuun Guraandhala 29, bara 2020 poolisiin halkan hoogganoota ABO irratti mana isaaniitti yaalii ajjeechaa deemsisee jira, jedha – ibsi dhaabbatichi baase. Dhaabbatni mirga dhala-namaaf falmu ka sadarkaa addunyaa, Amnestii Internaashinaal, hidhaan jumlaa mormitoota irratti keessumaa hoogganoota ABO irratti ka deemsisamaa jiru tahuu ibsee, kan humnoota mootummaatiin Sanbata dabre qabame – hoogganni ol’aanaan dhaabichaa, Obbo Abdii Raggaasaa, yeroo ammaa eessatti akka hidhamanii jiran beeksisuun mootummaa irraa eegama, jedhee jira. Itti-gaafatamaan waajira dhimmoota Koomiyunikeeshinii mootummaa naannoo Oromiyaa, Obbo Getaachoo Baalchaa gama isaaniitiin, “Obbo Abdii Raggaasaa eessa akka jiran ni beekama. To’annaa Koomishinii Poolisii Oromiyaa jala,” jedhan. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


"Bilisummaa fi Dimookiraasiin Addunyaarraa Gad-adeemaa jira"

Kan as Yunaayitid Isteetis keessa maadheffate, dhaabbatni “Freedom House” jedhamu haala qabinsa bilisummaa dimookiraasii biyyoota addunyaa ka bara 2019 irratti gabaasaa waggaa baase kana keessatti, “bilisummaa fi dimookiraasiin biyyoota addunyaa irraa gad adeemaa jira,” Jedha. Hiriirtota Hong Kong irratti tarkaanfiin mootummaan Chaayinaa fudhate jalqabaa, Iraan keessatti uummata jijjiirama barbaadu irratti hookkara geggeessame eeruudhaan mootummoonni aangoo isaanii jabeeffachuuf tarkaafiilee akkanaa ka fudhatan ta’uu eere – gabaasichi. Biyyoota dimookiraasiin guddatan jedhaman keessattillee gochaan sammuu nama jeequ akka mumula’tu dubbata. “Freedom House”tti, Prezidaantii itti-aantuun dame Qorannoo fi Xiinxalaa Saaraa Rappuuchii, “Dimookiraasiin haala rakkisaa keessa jira,” jedhu. Caqasaa. No media source currently available


Joo Baayden filannoo godina US 14 moo’ee paartii Demokiraat fulaa bu’ee Tiraampiin wal dorgomuuf abdii horachaa dhufuutti jira

Demokiraaota 20 tahanitti Tiraampi irraa pirezidaantummaa fudhachuuf dorgmmiitti duude.Amma namuma diqqaatti walti hafe.Warrii walti hafe kun amma godina Amerikaa cufa irra maree dorgoma. Abbaa godina kana keessaa qabxii guddoo argatetti paartii Demokiraati fulaa bu’ee pirezidaanti Tiraampiin walti hafee filannoo irratti dorgoma. Kalee godina 14 wal dorgome kana keessaa sagal itti aanaa pirezidaantii Amerikaa ka durii Joe Bidenitti moo’e. Godina Teksas keessaa ummatii kalee egerii pirezidaantii taha jedhee abdata filatenama paartii Demokriaati fulaa bu’ee pirezidaanti Tiraampiin wal dorgomu filachuuf qarree galee saatii hedduu eegatee filate. Ellen Shaddock akkuma miilota isii hedduu senator Vermont Bernie Sandersii kaardii buufte. Berniin yoo na filattan tolaan koollejjii barattanii horii, mootummaan baasuun akimattan jedhee jedhee akka filatan kadhate.Ellen jechii kun guddoo gara gale. "Berniin biyyaa fi siyaasaa WDC jijjiiruuf herrega dansaa qaba.Woma ganna 200n duratti argine bara keennalleetti arguu feena jette.” Anthony Roojaasaa akkuma Ellen dardara lafaa dhfuutti jiru.Innii ammoo itti aanaa pirezidaantii Amerika ka durii Joe Bidenii kaardii buuse. Karaa Bernii Sadersii gara dansaatti nuun hin deemu jedha ."Wannii tolaa dansuma taatullee karaan kun dhalootaa kanaaf hin tahu,” jedha. Jaarroleen akka Jack Leitner faaf ammoo tolaan akkimattan jechuu guddoo jaalata taatullee tanaa tanaa dhiisaa wannii guddoo arguu feena Tiraampuma dabsachuu jedha. Amerikaan guyyaa 246n duubatti pirezidantii filatti.Paartiin Rippaabililaan keessaa Pirezidaanti Tiraampitti marroo lammeessoo dorgomsiifatti. Amma haga guddaan Bidenii fi Bernii Sandersitti walti hafe.


Injifannoo Adiwaatti Argameef Loltoonni fi Geggeessitoonni Oromoo Qooda Guddaa Gumaachan, Jedhu Hayyoonni

Injifannoon Adwaa injifannoo Uummata Gurraachaa fi Uummatoota cunqurfamoo kan mirkaneesse, jedhu – Hayyoonni seenaa fi aadaa Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsa kennan. Uummatni Oromoo fi geggeessitootni tooftaa fi gootummaa lolaan waraanichatti hirmaatan, Adwaatti akka injifannoon waraana Xaaliyaanii meeshaalee waraanaa ammayyaa hidhate irratti galmaa’u qooda guddaa gumaachan, jedhu hayyoonni kunneen. No media source currently available


Obbo Abdii Raggaasaa Rakkoo Nageenyaatti Dhimma Hidhata Qabuuf Qabaman, Jedha Mootummaan

Mootumman Naanno Oromiyaa rakkoolee nageenyaa bakka garagaraatti uumamee tureen walqabatee miseensa Koree Hojii Raawwachiftuu ABO Obbo Abdii Raggasaa tohanaa jala oolchuu isaa beeksisee jira. Addi Bilisumma Oromoo gama isaatiin sababaa Obbo Abdiin ittin hidhamanii fi bakka isaan itti hidhaman hanga ammatti kan hin beekne ta'uu beeksise. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Yaadannoon Injifannoo Aduwaa 124ffaan Finfinneetti Qophii Adda Addaan Ayyaaneffame

Yaadannoon injifannoo Aduwaa waggaa 124ffaa har’a Finfinnee keessatti kabajamee jira. Waltajjii Minilikitti kan gaggeeffame sirna kana irratti sagantaleen adda addaa dhihaatanii jiran. Gabaasaa achi irraa nu dhaqqabe caqasaa. No media source currently available


Qananiisaa Beqqelee Londonitti Birhaanuu Leggesee Ammoo Tookiyootti Moo’an

Qananiisaa Beqqelee atileetii Biritish bara 2019 maratoonii London moo’e Moohaa Faaraa daqiiqaa 1:08 caalee rekordii haaraa fudhate. Qananiisaan maratoonii km 21 fi wayii tana saatii 1:00:22 moo’e.Moohaa barana foon sarbaatti citeef dorgomuu dadhabe. Maratoonii London sun dhalaan ammoo atileetii Biriteyin,Lily Partridgeti moo’e. Birhanu Legeseelleen tana waliin ganna lammeessoof maratoonii Tookyoo kalee moo’e.Birhaanuun maratoonii tana 2:5:15 moo’e. Maratoonii tana durii nama 35,000tti itti dhufa amma ammoo koronaaf jedhanii namii diqqaachaa dhufuutti jira. Legese, fiigichaa gir walti jennaan nama hedduu dursaa ture. Innilleen atileetii Keenyaa Wilson Kipsang ka bara 2017 keessaa rekordi haaraa argate sekondii 30 caalullee ammatti rekordii haaraa hin arganne.Birhaanuulleen atileetii Itoophiyaa fiigichaan beekan.


ABO-n Hoggansii fi Miseensonni Isaa Hidamuu Beeksise

Addi Bilisumma Oromoo Hoggansi isaa olaanoon sagal miseensota dabalatee qaama nageenyaan tohanna jala ooluu isaani beeksise. Dubbi himaan Adda Bilisumma Oromoo Obbo Toleera Adabaa VOAf akka humanitti Miseensita Hojii Raawwachiistuu dhaabichaa Obbo Mikaa'el Booranii fi Obbo Abdii Raggasaa, Miseensa Koree Gumii Sabaa Obbo Kennasaa Ayyanaa, Gorsaa Olaana Dhimma Diplomaasi dhaabichaa Dr. Shuggux Galataa, Gorsaa Olaana Dhimma Dinagdee dhaabichaa Obbo Yaddi Abdushakuur faan akka keessatti argaman ibsamee jira. Miseensota ABO tohataman jedhaman kaneen qaama Mootumma irra mirkaneeffachuuf yaaliin taasifne hin milkoofne, Komishiiniin Poolisii Oromiyaafi Kounikeeshiniin Mootumma Naannichaa dhimma kanaan wal qabatee odeffanno kan hin qabne ta'uu dubbatan. Kutaan Sab- Qunnamtii Poolisii Federaala dhimmicha haaluus ta'ee mirkannessuf hin barbaanne, miseensi kutichaa VOAn dubbises hoggana Olaana irra haga hayyama argatanitti dhimmicha irratti ibsi kennu akka hin dandeenye VOAf ibsanii jiru


Gaaga’amni Siyaasaa fi Guutamuu Dhabuun Tajaajilootaa Sababaalee Yunivarsitii Keessatti Wal-dhibdee Uumman Tahuu Tu Himame

Yunivarsiitii Dambii Doollootti barattoonni Muummee Barnoota Gaazexessummaa hagi VOA waliin marii geggeessaniin sababaaleen wal-dhibdee Yunivarsitii isaanii keessatti mul’atee lama gaaga’ama siyaasaa fi guutamuu dhabuun tajaajilootaa tahuu dubbatan. Otuu barattoonni wal kunuunsanii fi wal kabajanii akkasumas Yunivarsiitiin osoo rakkoon hin uumamin waltajjii marii mijeessee miidhaa qaqqabuu malu akka hambisuu danda’u dubbatu – barattoonni marichatti hirmaatan. Gabaasaa VOA, Naakoor Malkaa tu Yunivarsitii Dambi Doollootti argamuun barattoota kana mariisise. Caqasaa. No media source currently available


Godeetti dhukkuba maqaa hin beennetti nama hedduu 'galaafachuutti jira' kemikaala warshaa chaayinaa keessaa yaatuun tahuu hin ooltu jedhan

Khadar Abdi Abdullahi,nama ganna 23 iltii isaa akka nama biirtii fuudhee hadhoo taate.Ganaan harka isaallee akkasuma. Eegee ammoo dhigatti afaanii fi funnaaniin baafatee achii nafii cufii hin iitahe. Oowwii nafaan cehee diqquma miila dhaabate lubbuun baate, jedha gabaasii The Gurdin rakkoo naannoo Somaaleetti arge jedhe barreesse. Nam hedduutti olloota warshaan Chaayinaa gaazii keessaa baafachuutti jirutti dhiba namii hin beenneen fayyyaa dhabuutti jria.Ollootii Kadar faatilleen dhibuma akkanaa kana himatan. Bulchootii mootummaa ammoo dhiba namii maqaa hin beennetti naannoo Somaaletti nama fixuutti jiraachuu hin fudhanne. Akka gaazexaan The Guardian gabaasetti ollootii naannoo Somaalee namii akkana keessaa fayyaa dhabuutti jiru, gara Godee kana warshaan Chaayinaa gaazii keessaa baafachuutit jiru. Olloota Godeetti warrii gara lafa warshaan gaazii gaasu itti dhiyaatu nafatti caaccaphaa, ilatti keessatti citaa. Warrii hospitaala Jijjigaa ciisee bahelleen akimii dansaa hin arganne dhiba isaaniillee hin beenneef. Bulchooti mootummaalleen akka gabaasa The Gurdiyaanitti dhiba kana warshaa gugurdaa naannoo Somaalee keessa jirutti biyyaattiin dhufaa jedhanii yoo iitti himan ammoo dubii nama jalaa hin qaban jedha The Guardian. Warshaa Chaayina POLY-GCL jedhan kana haga tokko mootummaa Chaayinaatti qooda keessaa qaba. Naannoo Somaalee olloota horsiisee bulaa ardaa Kaluub jiru keessaa gaazii wayii barbaaduutti jira. Achitti akka oduu The Gardiyaanitti nama hedduutti dhiba maqaa hin beenne kanaan lubbuu dhabe. Kaalub Jjijjgaa irraa km 500 fagaatu daarii Soomaleetti dhiyaatu.Namii akka Kadaar faatillee warra dhiba kemikaala warshaa kana keessaa baha jedhaniin lubbuu dhabuun hin oolan jedhan. Akka gabaasa The Gardiyaanitti yoo bokken roobu lolaan kemikaala warshaa kana guuree harolee ,eellanii fi doloolloo beennii dhugutti guuree bisaan hadheessa. Akka itti aanaa itti gaafatamaa biiroo albuudaa fi inerjii naannoo Somaalee Hamiid Ahmed jedhetti warra dhiba kana qoratu achitti erganii qorachuutti jiran “Warra tana qoratu yaayyuu achitti ergine akka rakkoon jirtu yaayyuu nutti himan. Warrii lafaafflleen rakkoo hedduu keessa jirraa jedha.Rakkoon jiraachuun ammoo mirkana.” Warrii lafaa dhiba maqaa hin beenne kanaan nama hedduutti lubbuu dhabuutti jira. Itti gaafatamaan kun ammoo. “Namii tanaan lubbuu dhabuutti jiraa jechu baannullee warrii lafaa nama hedduutti lubbuu dhabuutit jira jedha.Gabaasillee tanuma jejjedha.Nulleen akka mootummaatti qulqulleeffachuu malle.” Akka The Guardian bulchaa aanaa Dubaayin, Huseen Sheek Siraad maqeeffatee jedhetti ganna 6 asitti nama 2,000 tahutti dhiba akkanaatiin naannoo sunitti lubbuu dhabe. Bulchaan naannoo Somaalee maqaa himachuu hin fedhin tokko ammoo warshaan Chaayinaa kun yoo gaazii baafatu kemikaala fayyaa nama dhoortuun hujii hojjachuun mirkana jedha the Gurdiyaanitti hime. Taatullee The Guardian bulchoota warshaa kanaa argee dubbisuu hin dandeenne. Akka itti gaafatamaa eeyyma hujii ministerii gaazii fi albuudaa Itoophiyaa Keselaa Taaddesee jedhetti Kaalbuu fi lafa gaazii keessaa baasan gama Ogaaden keessaa kemikaalii fayyaa nama dhowwu jiraahcuu wannii waajjirii isaanii quba qabu hon jiru. Yoo jiraatanillee akka isiin fayyaa nama hin dhoorre hojjatan.Bulchootii ammoo akkana jedhan. “Dhaabbilee hujii akkanaa hojjatan jahatti jira.Hagii tokko eegii hujii jalqabeeyyuu yaayyuu miila dhaabae.Jarii kuyn warra amma dadahbii hujii ufii dhandhamuuf kurfoo jiru.” Ogeedenitti ollootii kemikaalii warshaa keessaa yaatutti nama fixuutti jiraa jedhan; Jullaabuu, Dubaayin Godee,shebelii fi Qoraahee


Hidhaa fi Dararaa Suukanneessaadhaa Booda Jaalalaa How’aa Dhalate

Itiyoophiyaatti yeroo manneen hidhaa banamanii hidhamtoonni heddumminaan gad-lakkisamuu eegalan, hidhamaan siyaasaa, Kaffaaloo Tafarraa milawwan isaa lamaan irraa muramuu irraa kan ka’e, barcuma konkolaatuun dhiibamaa gad-bahe. Kan kun tahe waggaa lama guutuuf baatiilee xiqqoo tu hafe. Obbo Kaffaaloon yeroo ammaa Aadde Ilillii Lalisaa ka jedhamtu hiriyaa jaallate waliin gaa’ela dhaabbatee jireenya jalqabee jira. Mucaa dhiiraa tokkos horatanii jiru. Tsahaay Daamxoo mana Obbo Kaffaaloo Tafarraa deemuun dubbistee gabaasaa ergite caqasaa. No media source currently available


"Itti gaafatamtootii mootummaa akka paartii Badhaadhinaa ittin filan giddiin horii nama baasuutti jiran"

No media source currently available Itti gaafatamaan Ezema,Dr Birhaanuun mataa gara garaa irratti gaazexeessitootaa ibsa kenne.Waan mootummaan biyya bulchuutti jiru haga ammatti hojjatee fi rakkoolee jedhe irratti dubbate. Filannoo dhufuutti jirtu,qophii isii rakkoolee fi jeequmsa biyyitii keessa dabrte, olaantummaa seeraa,qooda bulchootii jijjiirama qabaachuu malanii fi waan heddu irratti ibsa kenne. Akka kanaan warrii biyya bulchuutti jiru mootummaa durii keessallee dhufe biyya demokriaasii dhugaattiin deemanaa jennaan “namii waan garaatti qabatu garumatti qabatee dubbii jalaa qabe.” Akka jecha dr Birhaanuutti jeequmsaa fi rakkooleen bara jijjirama argan kun humna jabaachuu dhabuu mootummaan jijjiirama ufiin jedhu qofa agarsiisuu qofaa mitii haga guddaan hujii warra jijjiirama kana duratti deemuu dowwuti jedha.“Bulchiinsa dansaa dhabuu hedduutti mumullata.” Akka Dr Birhaanuu jedhetti naannolee cufa keesatti bulchiinsa dansaa dhabuu, gumboo hujii namaa hojjachuu,demokriaasiitti karaa cufuu,filannoo dhugaa akka hin jiraanne tolchuuf waan hedudutti mumullata. “Dhaabbileen mootummaa filannoo irratti faayidaa paartii biyya bulchituu guutuuf deemuutti jiraachu mullata.” Horiin paartiin biyya bulchituun gargaaran jedhanii horii nama irraa guuruun akka filannoon seera hin qabaanne jiraatu karaa bana jedha. Itti gaafamtootii mootummaa Galii Biyya Keesaa, akka daldaltootii paartii Badhaadhinaatii horii baasan gaafatan. Adaamaatti xalayaa chaappaa Abbaa Taayitaa Galii Biyya Keessaa qabduun akka daldaltootii paartii tanaa horii basan gaafatan. “Tahuu baannaan gibira nutti daran jedhanii herregan.”Bulchoota magaalaa fi aanaa haga tokko ammoo horii kana baankiitti hin galchine jehdanii adaban. Baankii fi dhaabileen inshuraansii silaa paartii horii walti guuruu hin mallelle doorsisiaan horii baasuutti jiran. Boordiin filannoo itti gaafatama ufii baatee gama filannootiin giyya ceeraa fi fokkoo irraa hambisuu qabdi jedha Dr Birhaanuun.


Kooriyaan Kibbaa Chaayinaatti Aansuun Vaayresii Koronaan Biyya Akkaan Dhahamte Jedhame

Chaayinaatti aansee vaayresii Koronaan baay’inaan miidhamaa jirtu ka jirtu Kooriyaa kibbaa keessa kanneen jiran barattoonni Itiyoophiyaa, hawaasi Itiyoophiyaa fi Embasiin Itiyoophiyaa waliin ta’uu dhaan yeroo yerootti odeeffannoo kan wal jijjiiran ta’uu barattoonnii fi Embasiin Ibsaniiru. No media source currently available


Barattoonni Yunivarsitii Dambi Doolloo Dhiisanii Galan Deebi’anii Barnootni Jalqabame

Barattootni Yunivarsiitii Dambi-Doolloo sababaa yaaddoo nageenyaaf barnoota dhaabanii gara maatiilee isaaniitti galanii turan yeroo ammaa ka mooraatti deebi’anii barataa jiran tahuu dubbatu. Tajaajillli bilbilaa fi intarneetii addaan citee jiru, maatiilee isaanii quunnamuufis tahe fi hojii barnootaa akka rakkoo itti uume himatanii, akka tajaajilichi kennamuuf gaafatanii jiru. Pirezidaantiin Yunivarsiitii Dambi Doolloo Doktor Lataa Tasfaayee, “Yunivarsiitichatti nagaan bu’ee, barana yeroo jalqabaaf barattoota 500 ol digirii jalqaban eebbisiisuuf hojjataa jirra” jedhan. “Barattoota osoo gara maatiitti deebi’anii badanis barbaaduu itti fufneerra” jechuun Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himan. Caqasaa. No media source currently available


ABO fi KFOn Sababaa Hidhaa fi Hiraarsa Mootummaatiif Oromiyaa Keessa Socho’uu Hin Dandeenye, Jedhan

Paartiin morkattootaa lama, Addi Bilisummaa Oromoo fi Koongirasin Federaalaw Oromoo Oromiyaa keessa sochoonee hojii siyaasaa hojjechuu hin dandeenyee, miseensonnii fi deggartoonni keenya gaaffii malee hidhamaa jiru jechuun komii dhageessisaa jiran.\nRakkoolee isaan mudataa jiran ibsuun Boordii Filannoo Biyyaalessaatti iyyachuu isaaniillee dubbatu. Boordiin filannoo biyyaalessa Itoophiyaa immoo komee paartiileen kun dhiheeffatan irraa ka’uun qaama dhimmi ilaallatuuf xalayaa barreessuu isaa beeksise. Bulchiinsi Mootummaa Naannoo Oromiyaa gama isaatin paartileen kun rakkoolee nu mudataa jira, jedhan caasaa mootummaa sadarkaa sadarkaan jirutti himatanii akka furmaatni kennamuuf gohuu tu irra ture, jedha. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Itoophiyaan kora hujii ijaarsa hidhaa abbaayaa irratti Amerikaa DC-ti Gurrandhalaa 27f qabatan yaayyuu keessaa hafte

Kora Masrii,Itoophiyaa fi Suudan tun sadeessoo silaa Gurrandhalaa 27,2020 Amerikaatti qabatan.Akka Ministerii Bisaanii fi Qabeenna jedhetti Itoophiyaan marii bori keessa hin jirtu. Itoophiyaan haga waan kana warra dubbii tana qooda keessaa qabuun wal mari’atutti marii sadeessoo sun hin dhuftu. Akka oduu arganneetti namii Itoophiyaan marii hidhaa abbayaa tana keessa Amerikaan keessa seenuu isiitti hin gammane “Amerikaan tana irratti Itoophiyaa muddite,” jedhan.


Ka Dhiheenya Dhibame Barreessaa Asoosamaa Oromoo Angafa Tumsuuf Waldaan Barreessitoota Oromoo Dhiheenya Sagantaa Qopheesse

Waldaan Barressitoota Oromoo, hojiiwwan barreessaa asoosama Oromoo angafa yeroo ammaa dhibeen fayyaa mudate, kan Obbo Gaaddisaa Birruu uummata wajjiin wal-barsiisuu fi gumaacha barreessichaaf kabajaa kennuutti ka fuuleffate sagantaa tokko tibbana qopheessee ture. Sagantaa kana irratti qophiilee barreeffamootaa fi hojii Obbo Gaaddisaa Birruu yaadachiisanii fi hirmaattota bohaarsan adda addaa tu dhihaate. No media source currently available


Wiirtuun To’annaa Traafikaa Finfinneetti Ijaaramuu Eegale

Ijaarsi Wiirtuu To'annoo Tiraafikaa teeknolojiin degarame Finfinnee eegalamee jira. Kan birrii miiliyoona dhibba 8 fi miiliyoona 35 gaafatu - ijaarsi wiirtuu to'annoo tiraafikaa kun yeroo xumuramu rakkoolee gama nageenyaa tiraafikatiin mul'ataan akka furuuf jiru dubbata - bulchinsii magaalaa Finfinnee.\nIjaarsichi baatiilee 18 keessatti xumurama – jedhame. No media source currently available


Sagantaan Tola-ooltummaa Biyyoolessaa Itiyoophiyaa Kaleessa Finfinneetti Geggeessame

Ministirii Nagaatiin kan qopheessame sagantaan hawaasa tola-ooltummaa biyyaalessaa kaleessa galma Gamtaa Afrikaatti geggeessamee jira. Kan qophii sana irratti argaman – muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa, Abiyyi Ahimed.“ lammiwwan biyyaa haala ofittummaa irraa adda taheen tola-ooltummaatti hirmaachuu qaban,” jechuun waamicha dhiheessan. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Haleellaalee Buraayyuu fi Amboo Keessaa ABOn Harka Qaba, Ka Mootummaan Jedhe, ABOn Immoo Himannaa Hundee Hin qabne, Jedhe

Haleellaa Amboo fi Buraayutti raaw’atame keessaa Addi Bilisummaa Oromoo harka qaba, jedhe – Koomishiniin Poolisii Oromiyaa. Addi Bilisumaa Oromoo immoo, “kun dirre siyaasa keessa dhiibanii nu baasuuf sababaa uumame,” himannaa dharaa ti, jedha. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Qabbalee Duubaa qabooftuu barnootaa ijoollee dubraat, Marsabeetitti manneen baranootaa jaarteefi ufillee badhaasa addunyaa hedduu guurratte

No media source currently available Qabballee Duubaa Keenyaatti ijoollee Marsabeet,ardaa Torbiitti dhalatte.Haadha warraati.Abbaan isii nadheen sadii fuudhe. Obboleeyyan isii haatii isii dhalte keessaa namii barumsa dansaa barate isii qofa. Qabballee Keneyaa gama Kaabaa Marsabeetitti ijoollee dubraa “diqqeennaauu guuranii barachuu dadhaban” barsiisuuf lafa itti dhalatte, Torbiitti manneen barnootaa jaaruutti jirti. Haga ammaatti gargaarsaa itti argattee manneen barnootaa ijoollee dubraa kutaa 1-8 shan jaarteef. Ijoollee 120 caalaatit keessatti barata jetti. Hujiin isiin guddoon ijoollee dubraa barsiisuu Championship for girls education. Dhaaba mataa ufii Qabale Duba foundation QDF ka ummataan gargaaran bara 2013 dhaabdee hujiitti jirti. Humna ijoollee dubraa warra loonii jabeessaaf jettee gargaarti.Ijoollee tana qulqulina ufii aka eegan,yaada qalbii akka guddifatanii sagatanaa PAPA Project jedduun fi waan hedduun bira ejjitee qarqaarti. Tana maleellee Qabballee addunyaa irratti waan hedduu badhaasan. "Ijoollee dhiiraa barsiisanii ijoolleen dubraa manumatti hafee adoo gannii 15 i f16 guuranii ijollee waliin hafti." Dorgommii amma isiin moohuuf eegachuutti jirtu ammo Athena40 ka UK jiru.Nadheen ummata qarqaaran ka adudnyaa keessaa walti filan 40n walti hafan keessa jirti. Warrii isiin walti hafteen akka jecha isiitti Angelia Jolie Oprah Winfrey  fi walumattuu nadheen addunyaa walit filan 40. Dhaabii kun ganna lama lamaan warra qalbii qabu jedhu Global Thinkers jedhee addunyaa keessaa walti filee abbaa moohe badhaasa. https://www.athena40.org/our-vision. Nama dorgommii baranaa moo’e Gurrandhalaa 2020 keessa badhaasan.


Ministarri Nagaa Itiyoophiyaa Dargaggoota Kuma Kudhan Hojii Tola-ooltummaaf Leenjisuufi

Ministarri Nagayaa dargaggoota kuma kudhan (10,000) hojii tola-ooltumaatti hirmaatuuf jiran gara leenjiitti galchuuf akka jiru beeksise. Duula tola-ooltumaa guutuu biyyaa kanaan dargaggooni kuma dhibba tokkoo fi kuma kudha jahaa (116,000) kan galmaa’an yoo ta'uu hunduu dhawaataan keessummeeffamu, jedha ministirichi. No media source currently available


Qoqqobbiin Koree Mana Lubummaa Oromiyaa Irra Kaa’amee Ture Sirrii Miti, Jedhan Abuunonni Waldaa Ortodoksii Naannichaa

Waldaa Ortodoksii Tawaahidoo Qulqullichi kan Itoophiiyaatti abunoonni Naannoo Oromiyaa har’a sabaa himaaf ibsa kennaniin qoqqobbiin dhiheenya kana koree mana lubummaa Oromiyaaf hundeeffame irra kaa’ame sirrii akka hin ta’iin dubbatan. Akka abbootiin amantaa kun jedhanitti, tarkaanfiin qoqqobbii tibba kana Sinoodoosii Qulqulluu kan Ortodoksii Tewaahidootiin koree mana lubummaa Oromniyaaf hundeeffame irra kaa’amee ture kun amma kaafamee jira. Gabaasa guutuu caqasaa. No media source currently available


Godinaan Geedihoo Akka Bulchiisa Naannootti Akka Ijaaramu Gaaffiin Dhihaate

Godinaan Geedihoo akka bulchiisa naannootti akka ijaaramu gaaffiin dhihaate kora hatattamaa manni-maree bakka-bu’ootaa godinichaa kaleessa taa’een raggaasisamee, akka gara mana-maree naannoo Kibbaatti dabarsamu murtaa’ee jira. Dhaabbatni Uummata Geediyoo gama isaatiin, dhimma kana akka hordofu ibsee, “gaaffiin kun ajandaa uummataa waan taheef, murtiin fedha uummataa irratti hundaa’e akka itti kennamu waamicha dhiheessina’ jedhee jira. Dheengadda, bulchiisa naannoo Kibbaa, godinaa Silxee, magaalaa Waraabee keessatti uummata waliin marii ka ggeggeesan muummichi-ministaraa Abiyyi Ahimed, lakkoobsa sabaa fi sab-lammootaatiin bulchiisa naannoo ijaaruun akka hin jiraanne. Garuu, dhimmi isaa qoratamee furmaata akka argatuu fi mirgi ofiin of bulcha sabichaa akka kabajamu dubbatanii turan, jedha gabaasaan VOA Yonaataan Zebdiyoos.


Haragee Bahaatti Hiriirtota Deggersa Badhaahimaa Mormiin Mudate Jedhama

Godinaa Harargee Bahaa, bakkawwan tokko tokkotti, hiriirawwan deggersa muummicha-ministaraa Abiyyi Ahimedii fi Paartii Badhaadhinaaf bahan ka danqaan mutate tahuu hirmaattonni VOAn dubbise ibsanii jiran. Hirirri wal-fakkaataan har’a Shaashemanneetti geggeessame immoo nagaan xumurame, jedha – gabaasaan VOA Adaamaa irraa. Caqasaa. No media source currently available


Haatii Utubaa Maatii Fi Biyyaa ti: Mata Duree Baatii Haadholii Baranaa

Itiyoophiyaa keessaatti “Guyyaan Fayyaa Haadholii” baatii Amajjii keessa kabajama. Oromiyaa keessattiis barana yeroo 14ffaaf kabajamuu isaa, Biroo Eeguumsa Fayyaa Oromiyaatti Daayreektarri Barnoota Fayyaa fi Komiyunikeeshinii, sister Sa’adaa Ahmed ibsanii jiru. Matadureen ayyaaneffanaa baranaa maal ture jechuun ka Jaallanneen gaafatteef deebii kennuun jalqabu – Siister Sa’aadaan. No media source currently available


Jawaar Lammummaa Itiyoophiyaa Hin Arganne Jedha Boordiin Filannoo

Lammummaa biyya alaa deebisanii lammummaa Itiyoophiyaa mirkaneeffachuuf iyyannoo dhiyeessuu qofti ga’aa akka hin ta’inii fi waraqaa ragaa argachuun kan barbaachisu ta’uu hubachuu isaa boordiin filannoo beeksisee jira. Kongresiin federaalistii Oromoo miseensa haaraa gochuun kan simate dhimma lammummaa obbo Jawaar Mohaammed ilaalchisee falmii murtiif isa rakkise kan qabu ta’uu beeksisuu dhaan ibs akka kennuuf waajjira immigreeshinii gaafachuu isaa boordichi beeksiseera. Kana irraa ka’uu dhaan iyyanni qofti ga’aa waan hin ta’iniif obbo Jawaar Mohaammed OFEKon boordii filanoof akka dhiyeessu xalayaa barreessuu isaanii itti gaafatamtuun kominikeeshinii boordichaa aadde Sooliyaanaa Shimellis VOAf ibsaniiru. Dura taa’aan kongresii federaalistii Oromoo Professor mararaa Guddinaa gama isaaniin obbo Jawaar galmee barbaachisu mara guutanii galchuu isaanii fi seerris wajjirri immigreeshin iyyannaa fuudha malee murtii akka hin kennin ibsaniiru. Obbo Jawaar gama isaaniin kana ilaalchisee fuula FB isaanii irratti lammummaa Ameerikaa galchuu isaanii sertifikeetii mirkaneessu fudhachuu isaanii ibsanii, iyannaa fi galmee isaanii waajjira mootummaa dhimmi ilaalutti galchuu isaanii ibsaniiru jechuu dhaan Tsion Girmaa gabasteetti.


‘Gujiitti Humnootni Nageenyaa cidharratti dhukaasanii nama tokko ajjeesan’ – Jiraattota

Kaleessa Gujii Aanaa Gumii Eldallootti humnootni naga kabachiistota mootummaa cidharratti dhukaasa bananii nama tokko ajjeesanii sadii kaan madeeessuu jiraattonni dubbatan. Godina Gujii Bahaa Aanaa Gumii eldalloo ganda bulbul jedhamutti kaleessa humni naga kabachiiftota mootummaa cidha jiraattonni naannoo irratti hirmaataa turan takka irratti dhukaasa bananii namni tokko du’uu kaan madaawuu jiraattonni Sagalee Ameerikaaf himanii jiru. No media source currently available Jiraataan aanichaa maqaan isaanii akka hin eeramne gaafatan takka humnootni kun dhufanii akka itti balaa geessisan akkasitti ibsan. Jiraattonni Ganda bulbul sagalee Ameerikaaf dubbatan tarkaanfii ajjeechaa kana kan fudhate miseensota Raayya Ittisa biyyaa fi poolisii Oromiyaati jechuun dubbatu. Dr. Mesfin Meedikaal Daayrekteriin Hospitaala Nageellees namootni miidhaan irra dhaqqabe sadii yaalaaf gara Hospitaala nageellee dhufuu mirkaneessan. Dr. Mesfin namootni sadeenuu rasaasaan rukutamuu himanii isaan keessaa tokkorra miidhaa cimaan waan dhaqqabeef gara Hospitaala hawaasaatti erginee jedhan. Waan ajjeechaa humnoota naga kabachiiftota mootummaan fudhatame jedhame kan bulchiinsa aanichaa gaafannee turre. Obbo iyyaa Huseen bulchaan aanichaa namni tokko ajjeefamuu mirkaneessanii jiran. Obbo Iyyaan humni nageenyaa naannoo sanatti tarkaanfii ka fudhataa jiru rakkoo nageenyaa aanicha mudatee jiruuf furmaata barbaaduufi jechaan himanii, yeroo cidhaa kana miseensonni hidhattoota naannoo keessa socho’anii cisha kana keessa akka turan shakkiin jiraa jechaan dubbatan. Qoannoon ajjeechaa kanaas jaarrolee fi qaamolee seeraan akka raawwatamuu dubbatanii, dhiyeenyatti sabaaf ifatti akka beeksisan dubbatan.


UNHCR Baqattoota Itiyoophiyaa 76 Buufata baqattoota Kaakumaarraa biyyatti deebise

Dhaabbati baqataa UNHCR lammilee Itiyoophiyaa 76 biyyatti deebisuu beeksise. Ganna hedduuf buufata baqataa Keeniyaatti argamu keessa ka jiraataa turan baqattoonni kun kaleessa gara biyyaatti deebifamuu odu himaan dhaabbatichaa VOA’f dubbataniiru UNHCR baqattoota Itiyoophiyaa 76 ka duraan buufata baqattoota Keeniyaatti argamu kaakumaa jedhamu keessa jiraataa turan biyyatti deebisuu beeksise. Dubbi himtuu dhaabbatichaa Yujin Bayan baqattoonni kunneen fedha isaaniitiin gargaarsa UNHCR fi dhaabbata godaantota biyyaa biyyaan deemu IOM’n Kaakumaatii gara Dirre Dhawaatti deebifamaniiru jedhan. No media source currently available  Dubbi himtuun UNHCR dabalanii lammilee Itiyoophiyaa baqaan keeniyaa jiraatan kuma 28 ol keessaa kumi afur gara biyyaatti deebi’uu akka fedha qaban himanii isaan keessaa ammoo kumni lamaa ol guca biyyatti deebi’uu isaan dandeessisu guutuu isaaniillee dubbatan. Kanaafis sichi warra galmaayee biyyatti deebi’uu fedhu biyyatti deebisuun itti fufaa jette. Gargaarsa lammilee Itiyoophiyaa baqa keessa ganna hedduu jiraatanii biyyatti deebi’aniif kennamu ilaalchisees, jiruu isaaniif itti gaafatama jalqabaa ka fudhatu mootummaa Itiyoophiyaa ta’us UNHCR haga isaan miilaan dhaabbatanitti gargaarsa akka taasisuuftu himame. Ms. Bayan dabaltee ammas lammileen itiyoophiyaa gara keeniyaatti ka baqataa jiran jiraachuu himte. UNHCR akka jedhutti ammas Keeniyaan keessa baqattoota lammiin Itiyoophiyaa kuma 28 fi dhibba 4 fi 16 tu jiru.


ABOn Shawaa Lixaa Fi Bakkawwan Birootti Miseensonni Isaa Heduun Jalaa Hidhamuu Dubbata

Addi Bilisummaa Oromoo magaalaa Ambootti miseensotni koo 50 ol hidhaman jechuun komate. Ambo dabalatee magaalee Shawaa Lixaa garaa garaa keessatti miseensonni keenya 120 caalan humnoota mootummaan qabamanii hidhaa jiru, jedhu - Qondaalli Damee siyaasaa ABO, Obbo Gadaa Gabbisaa. Itti gaafatamaan Waajjira Bulchiinsaa fi Nageenyaa magaalaa Amboo, namootni kan hidhaman sababaa yakkatti shakkamaniif akka tahe dubbatan. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Caffeen Oromiyaa Godinaa Addaa Ka Dinagdee Hundeessuuf Labsii Raggaasise

Caffeen Oromiyaa kara isaa guyyaa lamaataaf geggeessame irratti godinaa Addaa, ka Dinagidee Gadaa jedhamee moggasame akka hundeeffamu labsii bahe raggasisee jira. Mandarri Gadaa kun Magaala Adaama fi Moojoo jidditti kan hundeeffamu yoo tahu hektaara 24,000 tahu irratti akka hundeeffamus himamee jira. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Hiriirrawwan Deggersa Paartii Badhaadhinaa Oromiyaa Keessatti Geggeessaman

Har'a magaalotaa fi aanota Oromiyaa bakka garaa garatti hiriirri deeggarsaa Paartii Badhaadhinaa gaggeeffamaa oole. Magaalaa Lagaxaafoo lagadaadhii, magaalaa Mattuu fi aanota godinaa Illuu Abbaaboor kanneen biroo fi magaaloota biroo keessatti hiriirawwan geggeessamuu, hirimaattonnii fi aangawonni mootummaa dubbatanii jiran. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Tigraay ganna 45essoo TPLF qabsoo itti jalqabde Maqaleti ulfeffatte "mootummaan fedralaa biyya nagaa dhowwee nama itti haqatu barbaada"

Itti aanaan pirezidaantiin Tigray Dr Gebretsiyon G/Mikaahel qophii Maqaleetti ulfessan irratti mootummaan federalaa waan hedduun himate. Ummatii Tirgaay akka jecha Dr Debretsiyoonitti qarooma Itoophiyaaf waan hedudu gumaache,nyaapha biyya alaa irraa dhowwe, mootummaa Dargii ummataan Itoophiyaa waliin tahee gara galchuuf waan jabduu hojajte. “Tana dhiisanii akka waan Tigraayii fi ummatii isii rakkoo cufaa abbaa taheetti dubbatan,” jedhe. Qabsoo ummata Tigraayiitiin akka jecha Dr Debretsiyoonitti Itoophiyaa nagaa tolche,hiyyuma baase,nagaa buusee Afrikaa fakkeenna taatee biyya ufiifuu baqataa simattu taate. Taatullee dhiyoo tana ammoo akka priezdiaantiin Tigaraay jedhetti lafii nagaa dhabee,seerii bade ummatilleen dallanee bulchiinsii dansaalleen dhabe. “Waan badeef ummata dhiifama gaafannee hujiitit jirraa jedhe itti aanaan pirezidaantii naannoo Tigraay.” Akka jecha isaatti mootummaan ummata walti naqee hangoo dheereffachuuf hojjachuutti jira.Mootummaa biyya alaatiin wal qarqaaree Tigraay nagaa dhowwuu fedha jedhe. “Ummatii Tigraay faayidaa biyyaaf baheefuu silaa galataa fi badhaasa argachuu maleeyyuu.” Akka jecha Dr Debretsiyoonitti mootummaan federaalaa ufii biyya nagaa dhowwee abbaa itti haqatu barbaada. Mootummaan akka Dr Debretsiyoonitti Itoophiyaa fulaa hedduutit waraanaan biyyatti duulee rakkoo fidee nama dhibiitti quba. Ummata Tigraayi fi Eertiraa ammoo akka jecha isaati ummata nagaaf wal barbaadu.Ganna 45essoo TPLF kana qophii hedduun ulfeessuutti jiran


Kitaabni Asoosamaa Sababaa Barreessaan Isaa  Hidhameef Eebbi Isaan Danqamee Ture Amma Eebbifame

Kitaabni asoosamaa haaraan 'Yoomilaan' jedhamu dilbata Dilbata dabre kana Giddu-gala Aadaa Oromoo ka magaalaa Finfinnee jiru keessatti eebbifamee jira. Sirna eebba kitaaba kanaa irratti artistoonni fi beektonni bebbeekamoon argamanii jiran. Sagantaaleen bashannanaa adda addaallee dhihaatanii jiran. Dargaggootni aadaa dubbisuu isaanii akka guddifatan yaadawwan jajjabeessan dhihaataa turan. Caqasaa. No media source currently available


Rakkooleen Oromiyaa Lixaa fi Kibbaa Keessatti Mul’atan Akka Karaa Nagaa Furaman Mootummaa Gaafanne, Jedha Koreen Fala Barbaachaa

Koreen Fala Barbaachaa Oromoo fi Oromiyaa, rakkooleen nagaa Oromiyaa Lixaa fi Kibbaatti mu’atan akka furamu Mootummaa gaafachuu beeksise. Walitti qabaan Gamtaa Abbootii Gadaa Oromiyaa Abbaa Gadaa Goobana Hoolaa qabxiiwwan ijoo jaha Pirezidaantii Naannoo Oromiyaaf dhiyeessuu isaanii fi garagalcha isaas waajjira Muummee ministraa fi qaamolee dhimmi ilaallatuuf erguu isaanii dubbatan. Hoogganaan Biiroo Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa Naannoo Oromiyaa Obbo Getaachoo Baalchaa mariidhaan waan abbootiin jedhanitti waliigaluu isaanii himanii jiran. Mootummaan “qaama hidhatee socho’uuf waamicha marii karaa nagaa dhiheessus hanga yoonaa deebii hin arganne, jedhu ,Obbo Getaachoon. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Caffeen Oromiyaa Walga’ii Isaa Idilee Adaamaatti Deemsisaa jira

Rakkoon nageenyaa Lixaa fi Kibba Oromiyaatti mudatee hedduun isaa akka furamaa jiruu, ka dubbatan prezidaantii itti-aanaan Bulchiisa Naannoo Oromoiyaa, Obbo Shimallis Abdiisaa, “guutummaatti dhiheenyatti fala argata,” jedhan. Gabaasaa hojii ji’a ja’aa ka Mootummaa Naannoo Oromiyaa, walga’ii idilee 11ffaa ka waggaa 5ffaa irratti har’a ennaa dhiheessan kana dubbatan, Obbo Shimallis. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Ministerii Haajaa Alaa US faayidaa filannoo haqaa,amantiin wal dandahuu fi hariyumaa biyyitii isaa Itoophiyaa waliin qabdu irratti mari'atan

Ministerii Haajaa Alaa Amerikaa,Mike Pompeo imaltuu guyyaa sagaliitii warraa bahe.Angoolaa bahe eda Itoophiyaa gahee borillee bulchootaan wal mari’ata. Marii hardhaa tanalleen bulchoota mootummaa Amerikaa fi Itoophiyaa waan hedduu wal haasahe. Akka oduu himtuun ministera haajaa alaa Amreikaa, Morgan Ortagus jettetti Pompeon yoo hardha muummee ministera Itoophiyaa, Abiy Ahmediin wal haasahetti Amerikaan jijjiirama, siyaasaa fi dingagee seenaa qabeettii Itoophiyaa akka deeggartu, faayidaa filannoo nagaa fi haqaa Itophiyaan barana qabaattu irralleetti yaayyuu wal haasahan. Filannoo paartileen hedduun qooda keessaa qabanii fi filannoo seera filannoo dhugaa qabaattuu irralleetti yaayyuu wal mari’atan. Marii guyyaa lamaan tanaan faayidaa USA fi Itoophiyaan waliin qabdu nagaa,fi tasgabbii Afrikaa gama Gaafaa jiraachuu male irratti wal haasahan. Pompeon tana maleellee bakka buutota amantii Itoophiyaatiin faayidaa amantiin demokiraasii biyyaa keessaa qabaattuu fi wal dandahanii waliin jiraahuun qabdu irrati wal haasahan. Amerikaa yoo Itoophiyaa siyaasaa,mala jireennaatii fi filannoo seenaa qabeetii keessa jirtu kanatti Itoophiyaa waliin jirti Filannoo dhaabbileen hawaasaa fi ijoolleen kahimaalleen waan akka biyyaatti isaan yaaddessu keesstti qooda qabaatan gargaaruuf doolara miliyoona 37 boordii filannoo Itoophiyaatii kenniti jedha Ganna lamaan dabaranillee US mala jireenna Itoophiyaa jabeessitee,investeroota guddisuuf fi hujii akkanaa hedduuf doolara miliyoona 117 kennite. Caasaa fayyaa Itoophiyaallee jabeessuuf Itoophiyaa waliin hojjatti Amerikaan. Pompeon Itoophiyaan nagaa Somaalee, Suudanii fi Suudan Kibbaa eeguuf qooda isiin qabduuf galateeffate.


Magaalaa Buraayyuutti Artistoonni Eebba Hoteelaa Irratti Argaman Reebaman

Magaalaa Burraayyutti eebba hooteela haarawa banamee tokkoo irratti kanneen argaman artistoota Oromoo reebichi raaw’atamuu fi garii jabaa madaa’uun himamee jira. Namoota haleellaa kanaan miidhaman kana keessaa tokko artistii muuziqaa Hawwii Hayile-yesuus Qananii tahuu fi reebicha kanaan jabaa madooftee wal’aansi baqaqsanii hodhuu argachuu ishee dubbatu, maatiin ishee. Poolisiin magaalaa Burrayyuu gama isaan walitti bu'insi bakka eebba hoteela tokkootti taa’ee jira, jechuun qaama haleellaa sana raaw’ate akka qorataa jiru dubbata. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Shawaa Bahaa Aanqaa Booset Keessatti Sirna Baninsa Waajira ABO Irratti Dhukaasa Banameen Nam Tokko Ajjeesamee, Sadii Madeessaman

Godina Shawaa Bahaa, aanaa Booset keessatti sirna baniinsa Wajjira Adda Bilisumaa Oromoo irratti dhukaasa banameen namni tokko ajjeefamee sadii madaa’uun himamee jira. Kanneen madaa’an keessaa tokko itti-gaafatamaa waajira ABO aanaa sanaa ti, jedhama. Bulchiinsi aanaa Booset immoo rakkoon kun kan uumame waajira ABO seeran ala banamaa ture irraa ti, jedha. Addi Bilisummaa Oromoo gama isaatiin, waajiricha banachuuf ulaagaa baratame mara guutuu isaa fi qaamota barbaachisaniin xalayaa gahuu isaa dubbata. No media source currently available


Jijjijjigaa fi Harargee Lixaa Keessatti Hiriirawwan Deeggarsa Paartii Badhaadhinaa Geggeeffaman

Bulchiisa naannoo Somaalee, magaalaa Jijjijjigaa fi Bulchiisa naannoo Oromiyaa, Harargee Lixaa keessatti, hiriirawwan paartii Badhaadhinaa deggeranii fi duulawwan naannoo qulqulleessuu geggeessamuu isaa, gabaasaan VOA – Addis Chekkol, Dirre-dhawaa irraa gabaasee jira. Kanneen magaalaa Jijjigaatti hiriira bahan - jiraattota magaalattii keessaa, namoonni VOAf ibsa kennan, “kan uummata Somaaleetiin gaafatamaa ture gaaffiin wal-qixxummaa fi sab-daneessaa Paartii Badhaadhinaatiin waan deebii argatee fi naannoo keenya keessatti nagaa fi tasgabii buusuunis waan danda’ameef deggersaaf hiriira baane” jechuun isaanii gabaase – Addis Chekkol. Hiriira sana irratti argamuun kan haasawa dhageessisan – Prezidaantii Itti-aanaan Bulchiinsa Naannoo Somaalee – Obbo Muusxafee Mohammed, naannoon isaanii keessatti fiinxaalessummaa fi kanneen uummataa fi uummata walitti buusan akka iddoo hin qabaanne dubbatan. Gama biraatiin, bulchiinsa naannoo Oromiyaa. Godinaa Harargee Lixaa keessatti hiriirri deggersa fi duullii naannoo qulqulleessuu geggeessamee jira. Godinaa sana keessatti, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti Amajjii tokko irraa jalqabee hojiiwwan handaara bishaanii misoomsuu fi naannoo qulqulleessuu geggeessamaa ture – ka jedhan – Itti-gaafatamaan Biiroo Dhimma Koomiyunikeeshinii Harargee Lixaa – Obbo Huseen Waayyuu, deggersa paartii Badhaadhinaaf, hiriirawwanii fi duulawwan naannoo qulqulleessuu aanaalee 15 fi magaalaalee lama keessatti geggeessamuu dubbatan.


Amnestii Internaational: Oromiyaa Keessatti Haleellaa Poolsiin Deggeraan Mormituu Tokko Ajjeesame

Amnestii Internaational Haleellaa Poolsiin Itiyoophiyaa Geggeesseen Oromiyaa Keessatti Deggeraan Mormituu Tokko Ajjeesame, Artistiin Muuziqaa Tokko Madeessamte, Jedha Poolisiin Itiyoophiyaa Bulchiinsa naannoo Oromiyaa keessatti, Sanbata dabre kana, haleellaa deggertoota paartii mormituu irratti geggeesseen, nama tokko ajjeesee, kaan hedduu madeessee, garii immoo hidhee jira – jechuun Amnestii Internaashinaal har’a gabaasaa baaseen beeksisee jira. Paarlaamaan Itiyoophiyaa guyyaa filannoo eega labsee sa’atiilee booda, Poolisiin addaa Oromiyaa sirna baninsa waajira Adda Bilisummaa oromoo magaalaa Walanciitiitti geggeessamaa ture weeraruudhaan, rasaasaa fi gaazii imimmaansisu itti dhukaaseen, deggeraa ABO uffata daldalaa uffatee ture tokko ajjeese – jedha – gabaasaan Amnestii Internaashinaal kun. Guyyuma sana gara boodaa immoo, magaalaa Buraayyuu keessatti eebba Hoteelaa geggeessamaa turetti Poolisoonni bobba’uudhaaan keessummoota cidha sana irra turan gara soddomaa qabee, konkolaataan gara Isteediyeemii Ispoortiitti geessuun, sa’atiilee hedduuf reebichaa fi gochaa qaanessaa irratti geggeesse – jechuun gabaase – Amnestiin. “Haleellaa hamaan akka kanaa, yeroo ammaa kana Itiyoophiyaa keessatti walga’uu fi ilaalcha siyaasaa ofii ibsachuun hagam bala’amaa akka tahe agarsiisa,” ka jedhan – Amnestii Internaashinaalitti, Daarektorri Itti-aanaan Afrikaa gama Bahaa fi Kibbaa – Seyiif Magaangoo, walga’ii mormitootaa weeraranii miidhaa geesssisuun yeroo filannoon dhihaate kanatti eeyyamamuun akka irra hin turre hubachiisan.


ABOn Godinaalee Oromiyaa Adda Addaa Keessatti Hidhaa, Ajjeechaa fi Dhiittaaleen Mirga Namoomaa Biroon Hammaatan, Jedha

Addi Bilisummaa Oromoo haala yeroo ammaa deemaa jira jedhu irratti har’a waajjira isaa muummicha Finfinnee jirutti maddeen oduuf ibsa kenneen godinaalee Oromiyaa adda addaa keessatti, keessumaa Godina Addaa Naannoo Oromiyaa keessatti miseensotni isaa 350 tahan mootummaan hidhaman, jechuun. Magaalaalee akka Buraayyuu, Sabbataa, laga Xaafoo, Bishooftuu, Caancoo fi ka biroo keessa akka miseensonni ABO qabamaa jiran dubbatu – hoogganoonni dhaabichaa. Godinaalee Komand Poostii jalatti bulfamaa jiran keessattis, “tajaajilli quunnamtii irraa kutamee, ajjeechaa, saamichaa fi humnaan gudeeddii uummata meeshaa-maleeyyii irratti geggeessamaa jira,” jechuun komatan. Himannaalee ABOn har’a dhiheesse kanaaf, hoogganaan Biiroo Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa Naannoo Oromiyaa deebii kennanii jiru. Caqasaa. No media source currently available


Muummeen Minsitera Itoophiyaa Abiy Ahmed UAE,Dubaahitti lammii Itoophiyaa biyya olloota isiitii fi naannoo sun jiraniin wal mari'ate

No media source currently available Marii tanaan Dr Abiy waan biyyitii keessa jirtu,karoora isiin itti deemtu hariyummaa isiin biyyoota alaa waliin qabduu fi waan hedduu irratti dubbate. “Asi jiraattanillee biyyitii teessan jijjiiramtee rakkoon amma jirtu seenaa taatee haftii isan hagasitti jabaadhaa hojjadhaa,” jedhe. Ammaa baqataa fakkaannullee jedhe Dr Abiy “wannii cuftii dabartee seenaa hojjanna,” jedhe. Itoophiyaan namii biyya alaa jiru hojjatu akka jecha muummee ministeraatti Itoophiyaa hin boqochiisa. Rakkoon teessan rakkoo teennaa dhibii keessan dhiba keenna waliin jiraannee waliin guddanna,” jedhe. Marii tanaaf hawaasa Oromoo Qataar keessaa ka dhufe keessaa Taajuu Mohaammd. Dr Abiy galma keessatti hawaasii gara garaa gaafii gaafatee istaadiyoomii keessatti ammoo haasaa tolche. Waan gaafatan keessaa: Gaafii tanaa hedduu deebii deebisullee haga tokko ammoo hin deebimne jedhan. Ummar Walloo warra marii tanaaf jedhee Dubaahii dhufe. Dr.Abiy Itoophiyaan saba cufaa walqixxee taatee durumattuu akka deemtu waadaa gale.


Guyyaa Raadiyoo Har’a Addunyaa Irratti Yaadatameef Yaada Dhaggeeffatoonni Kennan

Addunyaa irratti har’a guyyaa Raadiyoo tu yaadamee oole. Raadiyoon haga ammaattillee gosa miidiyaa addunyaa irratti lafa bal’aa dhaqqabuu fi uummata hedduun dhaggeeffatamu akkuma tahetti jira. Barreessaan muummichi Tokkummaa Mootummootaa – Antooniyoo Guterezh guyyaa kana ilaalchisuun ibsa kennaniin, “guyyaa Raadiyoo ennaa kabajaa jirru kanatti Raadiyoon akaakuu danuu addunyaa kana irraa sagalee tahuudhaan, addunyaa nagaa fi hunda hammate ijaaruuf qooda gumaache galateeffachuu qabna,” jedhan. Kana ilaalchisuudhaan, Tshaay Daamxoo, Finfinnee fi naannoolee kaan irraa yaada dhaggeeffatoota Raadiyoo walitti qabdee jirti. Caqasaa. No media source currently available


Weerarri Hawaannisaa Godinaalee Oromiyaa 17 Keessatti Mul’achuu Beeksise Mootummaan

Weerarri hoomaa Hawwaannisa gammoojjii Oromiyaa Lixaatti mul’achuu Biiroon Qonnaa fi Qabeenya Uumamaa Oromiyaa beeksisee jira. Biiroo kanatti, daayirektarri Eegumsa Biqiltuu, Obbo Dajanee Hirphaa akka jedhanitti, godinaalee Naannoo Oromiyaa 21 keessaa, hanga ammaatti 17 keessatti argame. Hubaatii hawwaannisi oomishaa fi biqiltoota irraan gahe beekuuf qorannoon taasifamaa jiraachuu Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himan. No media source currently available


Manni-maree Bakka-bu’ootaa Itiyoophiyaa Har’a Wixinee Seeraa Raggaasisee Jira

Haasawa jibbinsaa fi tamsaasa ragaa sobaa ittisuu fi to’achuuf wixinee seeraa dhihaateef raggaasisee. Manni-maree bakka-bu’ootaa bara hojii isaa shanaffaatti walga’ii hatattamaa har’a taa’een seera kana raggaasise. Miseensoonni mana maree labsii kana irratti yaadaa fi ilaalacha qaban kan ibsan yoo ta’u “mirga yaasa ofii ibsachuu” waliin kan wal hin faalleessine ta’uun ibsamee jira. Gabaasaa Guutuu Caqasaa No media source currently available


Gaafii fi Deebii - Prezidaantii Yunivarsitii Dambii Dolloo Wajjin

Sodaa Nageeyaa jiru irraa kan kahe barattoota Yunivarsiitii Dambi Doolloo irraa gara maatiitti deebi'anii turan 800 keessaa 620 Yunivarsiitii Dambi Doollootti deebi'anii barnoota jalqabuu Pirezidaantiin Yunivarsiitichaa Dr. Lataa Tasfaayee Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himaniiru. Barattoota osoo maatiitti deebi'anii ugguraman jedhaman akka argamaniif mootummaa wajjin wal taanee hojjataa jirra jedhanPireezidaantichi.Haalli nagaa Yunivarsiiticha keessaa yeroo ammaa gaarii waan taheef barattootni hafanis akka deebi'an waamicha dhiyeessina jedhaniiru. Gabaasa Guutuu Caqasaa No media source currently available


‘UNHCR buufata baqataa Keessaa nu ariye’ Baqattoota lammii Itiyoophiyaa Liibiyaa jiran

Baqattoonni Itiyoophiyaa Liibiyaa jiran UNHCR buufata baqataa keessaa tajaajila hin argattan jechuun nu ariye jechuun himatan. Dhalattoonni Oromoo hedduun buufata GDF jedhamu ka magaalaa Tiriipoolii keessa jiraatan torbee kaasee ajaji kun akka irratti darbe dubbatan. Baqattoonni lammiin Itiyoophiyaa buufata baqattootaa Liibiyaa magaala Tiriipolii keessatti argamu jiraatan rakkoo keessa jirraa jedhu. Baqattoonni kun UNHCR dhaabbanni duraan isaan buufata baqataa GDF (gathering and departure facility) keessatti gargaaraa ture gargaarsa siniif gochuu hin danda’uu bahaa nuun jedhee jechuun Sagalee Ameerikaatti dubbatanii jiru. Baqattoonni kunneeni yoo dubbatan murteen nurratti darbe kun bakka lixaa nu dhabsiiseeraa jechaan dabalanii dubbatu. No media source currently available Baqattoonni buufata yeroo magaalaa Tiriipoolii keessa jiraatan kaan nageenyi biyyaa amansiisa miti kanaaf biyyatti deebi’uu hin feenu jedhu. Kanaafis dhaabbati UNHCR mirga koolu galtummaa gaafatanii jiraachuu keenya nuuf kabajuu qaba jechuunis gaafatu. Garuu baqattoonni kun jaarmayaan UNHCr mirga baqattummaa keenya nu dhogges jedhu himannaa isaaniitiin. Komee baqattootaa kana dhaabbata baqataa UNHCR gaafannee deebii itti kennee jira. UNHCR dame Liibiyaa jirutti dubbi himaa dhaabbitichaa ka ta’an Taariq Argaaz; UNHCR buufata baqattoonni yeroof keessa jiraataa turan GDF ka cufe rakkoo nageenyaaf akka ta’e dubbatan. Naannochatti qaamoleen hidhatanii fi mootummaan Liibiyaa walitti dhukaasuu maluu soda jedhuun baqattoota buufaticha keessa jiran gara giddu gala magaalaa Tiriipooliitti geeffamanii guyyaa guyyaa gargaarsa maluuf akka argatan taasisaa jiraachuus duubatan. Komii baqattoonni lammiin itiyoophiyaa UNHCR mirga koolu galtummaa gaafannee jiraachuu nu dhorke jedhanis Mrs. Argaaz haalanii UNHCR yoo koolu galtoota kamiifuu tajaajila kennu qomoo biyya kamiirrayyuu qoqqobbii hin taasisuu jechuun deebisan.


“Kudhaama” - Kitaaba Feeneet Girmaatin Barreeffamee Dhihoo Eebbifamee

Kitaabni Afaan Oromoo asoosama, gabaabaa seenaa dhugaa irraatti hundaa'ee barreeffame Dilbata darbe Eebbifameera\n\nKitaaba “kudhaama” jedhu kana kan barreessite shamarree Feeneet Girmaati.\n\nSirna eebba kitaaba kana irraatti namoonni garaa garaa argamanii jiru. Dargaggoonni aadaa kitaaba dubbisuu isaanii akka cimsataniif gorsii kennamee jira . No media source currently available


Itiyoophiyaan Waaltaa Qorannoo Vaayrasii Koronaa Keessatti Gaggeessan Qabaachuun Ibsamee Jira

Namoota vaayirasii koronaan shakkaman 39 kan ilaaleen Eeruu isa dhaqabee akka ture instituyutiin fayyaa Hawaasa Itoophiyaa beeksisee jira. Kanneen keessaa namootni 14 malatton vaayirasicha irratti muldhataa ture Qoratamanii bilisa ta'uu isaani instituutiin kun beeksise. Imaltoota 172,000 ol ta'aniif sakatta'insi Owwa qaama taasifamuu ibsamee jira. Gabaasa Guutuu Caqasaa No media source currently available


Araaraaf Balballi Amma Iyyuu Banaa Dha: Angawaa Mootummaa Oromiyaa

Hoogganaan Biiroo Dhimmoota Komunikeeshinii Naannoo Oromiyaa Obbo Geetaachoo Baalchaa, “Mootummaan Riphee loltoota wajjin mari’achuuf qophaa’aadha jedhan. Haala ittiin qaama hidhatee socho’u wajjin gara mariitti deemamu irrattis abbootii gadaa, jaarsoliifi hayyoota Yunivarsiitii garaa garaa wajjin mariin mari’anneerra jechuun raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himaniiru. No media source currently available Godinaalee Wallagga Lixaafi Qellem Wallaggaa keessaa Namoota sodaa Nageenyaa irraan kan khan qe’ee isaanii dhiisanii baqatan deebisuuf mootummaan akka jaarsolii biyyaafi abbootii gadaa wajjin hojjatu dubbataniiru. Naakoor malkaatu Amborraa bilbilaan dubbise, sababaa rakkoo nageenyaaf uummanni gara Gambeellaa fi iddoo biraatti baqachu dubbata. Mootummaan naannoo Oromiyaa ibsa kennaniiru. Kutaa 2ffaa No media source currently available


Weerarri Gifiraa Godinaalee Oromiyaa Keessatti Yoo Xiqqaate Namoota Kuma Shan Qabe, Biiroon Fayyaa Naannichaa

Dhibeen Gifiraa godinaalee Naanno Oromiyaa garagaraa keessatti bifa weeraraan ka'ee, yoo xiqqate namoota kuma shanii ol qabuu isaa Biroon Fayya Oromiyaa beeksise. Weerarri kun kan hammate talaallin Gifiraa taasifamuu qabu yaroon taasifamuu dhabuun fi haala qillensaan wal qabatee ta'uu tu himame. Dhabbileen fayyas immoo humna isaanii ol akka tahe dubbatu. No media source currently available


Filannoo Dura Dhimmi Nagaa fi Tasgabbii Biyyaa Furmaata Argachuu Qaba, Jedha MEDREK

Gamtaan paartiilee morkattootaa – Waltajjiin Tokkummaa Federaalawaa Dimokiratawaa Itiyoophiyaa yokaan MEDIREK filannoon biyyattii keessatti geggeessamuu dura nagaa fi tasgabbiin biyyattii furmata argachuu qaba, jedhe.\nDura-taa'aan paartichaa pirofeesar Maraaraa Guddinaa, MEDREK dhimmoota yeroo ammaa biyyattii keessatti mul'atan irratti ejjannoo qabu ibsee jira, jedhu. Caqasaa No media source currently available


Kibba Oromiyaatti Jiraattonni humnoota Nageenya mootummaan hidhamuu fi dararamuu himatu

Godinaalee kibba Oromiyaatti jiraattonni humnootni naga kabachiiftota mootummaa namoota hedduu akka hidhaa jiran, akkasumas sarbiinsa mirgaallee irraan geessisaa akka jiran himatan. Godinaalee Gujii fi Booranaa keessaa dubartoota dabalatee maqaa waraana maqaa WBO’n hidhate soortan jedhuun hidhamanii akka jiran jiraattonni dubbatanii jiru. Qajeelchi poolisii godina boornaa dhimma kanaaf deebii kennee jira; Galmoo daawit dabalata qaba. No media source currently available


Artisitii Abdii Ifaa Fuul-duratti Ilaalaa Jirtu

Haannaa Adam jedhamti. Diraamaa dheeraa Afaan Oromoo kanneen akka ‘Hiree’ fi ‘Dungoo’ irratti hojjataa jirti. Fiilmiiwwan, tiyaatirootaa fi diraamaawwan gaggabaaboo irrattis hojjatteetti, ammallee hojjataa jirti. Diraamaa fi fiilmii ni barreessiti, ni qopheessitis. Televiziyoona Mo'aa irratti qophii 'Dubartoota Oromoo' jedhamus eegaltee jirti. Guutummaa gaaffii fi deebii artistii kana waliin taasisame caqasaa. No media source currently available


Mootummaan Dargaggoo Magalaa Naqamteetti Humna Naga-eegumsaan Ajjeefameef Dhiifama Gaafate

Waajirri Komiyunikeeshinii magaalaa Naqamtee, miseensi Raayyaa Ittisa Biyyaa dargaggoo Phaawuloos ajjeese qabameera, jedhan. Gama biraatiin magaalaa Naqamteetti kanneen Koomaand Poostiin qabaman namoonni 49 caalan Masaraa Mooticha Kumsaa Morodaa keessatti hidhamanii jiru jechuun maatii hidhamtootaa keessaa komii dhihaaffatan. Bulchiinsi magaalichaa kanarrattis deebii Kennee jira. No media source currently available


Vaayirasii Koronaa Tohachuuf Gareen Biyyoolessaa Itiyoophiyaatti Hundeessame Hojiitti Jira Jedhama

Vayirasii Koronaa tohachuuf gareen sadarkaa biyyaalessaa hundeffamme hojjetaa akka jiruu fi deemsa tohannaa kana keessatti xayyaarri Itiyoophiyaa gama Chaayinaa babali’uu akka itti fufu murtiin dabarsame irra deebi'amee akka ilaalamu mootummaaf gaaffiin dhihaachuu isaa Institiyuutiin Fayyaa Hawaasaa Itiyoophiyaa beeksise. Namoota afur tibba kana vaayirasii kanaan shakkamanii fi qorannaaf gara Afrikaa Kibbaatti ergamanii turan irratti qorannaan geggeessame jarreen vaayirasicha irraa akka bilisa tahan miraneesse jedhama. No media source currently available


Marii Paarlaamaa Itiyoophiyaa Keessatti Gaggeeffame Paartileen Morkitootaa Attamitti Ilaalan?

Mummichi ministeeraa Itiyoophiyaa Abiyyi Ahmad Wiixata darbee Guraandhala 2 bara 2020 paarlaamaa biyyatti wajjiin mata duree adda addaa irratti gaaffii fi deebii gaggeessuun isaanii ni yaadatama. Gaaffii fi deebii gaggeeffame Kana ilaalchisee dhaabolii morkitootaa yaada kennaiin rakkoo Oromiyaa keessaaf furmaata argan ibsu jennee eegnee turre jedhu. Barattoota Yunivarsitii Dambii Dolloo irraa butaman jedhamee kan ibsame sun agarsiisa Do’ii malee waan dhugaa miti. Uummata Oromoo maqaa balleessuuf duula gaggeeffamee dha jedhu. Maraafuu rakkoo godinaalee Oromiyaa kan akka wallaggaa Bahaa, Qellam Wallaggaa, Gujii fi Borana keessatti rakkoo mudatee karaa nagaan hikuuf furtuun isaa harka Mummichi Ministeeraa jira jedhu paartileen morkitootaa kun. Obbo Mulaatuu Gammachuu itti aana dura ta’aa KFO akkasumas Obbo Qajeelaa Mardaasaa itti gaafatamaa sab-quunnamtii ABO waliin Gaaffii fi Deebii Gaggeefame Caqasaa No media source currently available


Proojektiin  Annisaa Elektrikii Gannale Dawwaa 3ffaan Eebbifame

Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa, Abiyyi Ahimad Proojektii Aannisaa Elektrikii Gannaalee-Dawwaa eebbisanii jiran. ‘Abbootiin qabeenyaa biyya keessa proojektii annisaa elektrikii Gannale Dawwaa 6ffaa misoomsuu irratti akka hirmaatan waamicha dhiheessan, Muummichi Ministaraa Abiyyi. Proojektiin Annisaa Elektrikii Gannale Dawwaa 3ffaan daangaa Gujii fi Baalee irratti argama. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


"Dhimmi Oromiyaa Lixaa Keessaa Karaa Nagaan Akka Xumuramu Feena Ka Muummichi-ministaraa Jedhan Dhugaan Lafa Qabatee Hojiitti Hiikamuu Qaba"

Wal-dhibdee Oromiyaa Lixaa Keessaa Karaa Nagaan Akka Xumuramu Feena Ka Muummichi-ministaraa Jedhan Dhugaan Lafa Qabatee Hojiitti Hiikamuu Qaba, Jedhu Hayyoonni Muummeen Ministira Itoophiyaa Dooktor Abiyyi Ahmad kaleessa Parlaamaatti dhiyaatanii dhimma Oromiyaa Lixaa keessatti nagaan dhabamuu ilaalchisuun, “karaa nagaan akka furamu barbaadna” jechuun isaanii waan qajeelaa dha, hayyootni VOAtti dubbatan. Hayyooni saayinsii hawaasaa yunivarsitii adda addaa irraa ibsa muummicha-ministaraa xiinxalan kun, “Mootummaa fi riphxee-loltoonni akka karaa nagaan dubbatanii araara buusanii qooda fudhattoonni kaanis gahee isaanii bahachuu qabu,” jedhu. Guutummaa isaa caqasaa No media source currently available


Namoota Vaayrasii Koronaan Shakkaman Qoratamaa Jiru: Ogeessa Fayyaa

Itiyoophiyaa keessatti namoonni ka biroon 4 vaayrasii Koronaan shakkamanii qorannaan irratti gaggeeffamaa kan jiru ta’u Institutii Fayyaa Hawaasummaa Itiyoophiyaa beeksisee jira.Ammaan dura namoota Itiyoophiyaa 4 kanneen yeroo jalqabaa vaayrasii Koronaan shakkaman qorannaa dhumaa Afrikaa Kibbaatti gaggefefameen vaayrasii Koronaa irra walaba ta’u isaanii mirkanaa’uu dhaabatichatti itti gaafatamaa seera fayyaa addunyaa kan ta’an Dr.Fayisaa Raggaasaa ibsani jiru. Gama kaaniin namoota gara Chaayinaatti Imalanii deebi’an biyyi kam iyyu daangaa isaa itti cufuu hin qaban jechuun Jaarmayaan fayyaa addunyaa ykn (WHO)n gaafatee jira. Jallanneetu haasofsiise No media source currently available


Namoonni Sababaa Hongeen Waggoota 9 Dura Harargee Irraa Buqqa’an Rakkoon Isaanii Akka Furmaata Hin Argatiin Himatu

Namoonni Godinaalee Harargee irraa waggoota sagal dura sababa hongeen buqqa’anii Godina Horroo Guduruu Wallaggaa Aanaa Amuruu qubachiifaman, qonnaaf miija’uu dhabuu lafaatiin, akkasumas hanqina bishaaniin ammas, irra deebiin buqqa'uuf dirqamuu isaanii himan. ''Mucaan kiyya waan nyaatu dhabee beelahe firii barbaacha muka kore irraa lafa dhahee du'e'' Waajjirri hooggansa Sodaa Balaa Godina Horroo Guduruu Wallaggaa rakkoo buqqaatota kanneenii furuuf koree hundeessuu isaa beeksisee jira. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Muummichi Ministeeraa Abiy Ahimed Mana Maree Bakka Bu’otaaf Ibsa Kennan

Muummici minmisteeraa Abiy Ahimed mana maree bakka bu’oota uummataatti argamuu dhaan gaaffii miseensota biraa dhiyaateef hedduuf deebii kennaniiru. Muummichi ministeerichaa akka jedhanitti rakkoolee Itiyoophiyaa keessa turan irra hedduu dhaaf maddi rakkinaa kan ture paartii dhuma bulchu jedhan. Muummichi ministeeraa Abiy mana maree bakka bu’ootaaf uummati Itiyoophiyaa martinuu akka hubatan kan ani barbaadu jedhan sadarkaa nuti yeroo ammaa irra jirru waaltaa biyya ijaaru fi mootummaa itti fufsiisu kan milla lmaan ijaajjuu danda’e hojii isaa beekuu fi hojii irra ooluchu uumuun humni jijiiramaa fi mootummaan sadarkaa inni amma irra jiruun rakkisaa fi qormaataa guddaa ta’uu hubachuun barbaachisaa dha jedhan. Akkuma kana duraa yeroo gabaabaa fi giddu galeessatti dammaqinaan akka hojjenne, siyaasa shiraa fi shororkaa injifannee Itiyoophiyaa itti fufsiisuu kan dandeenyu ta’uu ofitti amantaa dhaan ibsuun fedha jedhan. No media source currently available


Hidha Laga Abbayaa Laalchisee Ibsa Bahe

Dhimaa Hidha Laga Abbayaa irratti mari’achaa an turan, Itoophiyaa, Masrii, Sudaan, Yunaaytid Isteets fi Baankiin Addunyaa gamtaadhan ibsa baasan. Ibsi harra, Jimaata Amajii 31 marsariitii Ministera Maallaqaa Yunaaytid Isteets irratti bahe angaawonni Itoophiyaa, Masrii fi Sudaan barreessaan dhaabatichaa fi pirezdaantiin Baankii Addunyaa bakka argamanitti marii guyyaa sadi’ii (Amajjii 28 -31,2020) booda waliigaltee irra gahuu beeksise. Dhimmoota irratti mari'atamee waliigalame oggaa tarreesus; 1ffaa, Karoora guutinsa hidha laga abayaa, Lammata, guutinsa hidhichaa yeroo ongee, fi bonaa irratti akkataa rakkina malee itti hojjatamuu fi Sadaffaa irratti, guutinsa hidha laga aabbayyaa oggaa oggaaadhan geegeeffamu akkasumas yeroo ongee hammaataa fi bonaa laalchisee waliigaltee akkaataa itti adeemmamuu qabuu ta'uu ibsa. Kana malees biyyoonni sadeen akkaataa eegumsa hidha ijaarramaa jiruu, odeeffannoo waliif qooduu irratti, akkasumas hidhi laga abbayaa dhiibbaa haala qilleensaa fi hawaasummaa irratti qabu laalchiisee qorannoo geggeefamaa jiru irratti marii geggeessuu ibsichi eerera. Minsitiroonni biyyoota sadeenii waliigatleen dhumaa akka qophaahuu garee isaanii ka teeknikaa fi seeraf qajeelfama keennuu fi sirni waliigaltee mallatteessuu Guraandhala, 2020 akka raawwatamu waliif galuu ibsi harra galgala marsaariitii Ministira Maallaqa Yunaaytid Isteets irratti gadhiifame ifa godheera.


Manaa Gad Ba’uu Hin Dandeenyu, Magaalaan Wuhaan Guutuummaatti Eega Cufamtee Bubbuleera: Barataan Oromoo Magaalatti Keessa Jiru

Chaayinaan biyya ishee keessatti namoonni kuma kudhan vaayrasii Koroonaan qabamuu isaanii mirkaneessitee jirti.Vaayrasiin kun lubbuu namoota 213 galaafachuus beeksiiftee jirti.Jaarmayaan fayyaa Addunyaa gama isaan vaayrasiin kun akki itti faca’aa jiru “addunyaaf rakkoo fayyaa kan hatattamaa” ta’u labsee jira. Magaalaan chaayinaa kan vaayrasiin Koronaa jalqaba keessatti mullatee Wuhaan seenuu ykn ba’uun eega dhorkamee bubbulee jira.Wuhaan keessatti lakkoofsii namoota vaayrasii Koronaan du’anii akkaan dabalaa jira. Wuhaan keessa ka jiru Yunivarsitii Teknooloojii Wuchaang jedhamu keessatti barataa barnoota Siviil Injinariing kan waggaa 3ffaa kan ta’e Yohannis Solomoon haalli jiru akkaan yaaddeessaa ta’u dubbatee jira. Embaasiin Itiyoophiyaa Beejiing jiru garu lammiwwan keenya baasuun salphaa hin taane jedha. Gaaffii Deebii Gaggeefame Caqasaa No media source currently available


Namni Baala Sammuu Darreessu Fudhachuutti Shakkame Asoosaatti Namoota Shan Ajjeese, Jedhama

Naannoo Benishaangul Gumuz Magaalaa Asoosaatti namni baala sammuu darreessu fudhachuu hin oolle jedhamee shakkamu, albeedhaan namoota 5 ajjeesee 6 ammoo madeessee, jedha Poolisiin Naannoo Benishaangul. Namootni 4 ka biroon gochaa suukanneessaa kana raawwachuutti nama kana wajjiin shakkaman hidhamanii qoratamaa akka jiranis dubbatee jira. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Lagannaan Gabaa Magaalaa Hararii fi Magaalaalee Harargee Bahaa Tokko Tokko Keessaa Haga Tokko Itti Fufuu Dubbatu Jiraattonni

Magaalaa Hararitti lagannaan gabaa kaleessa jalqabame har’allee haga tokko itti fufuu isaa jiraattonni gabaasaa keenya VOAtti himanii jiran. Baankiileen tokko tokko banamuu fi tajaajilli taaksii kutaa magaalattii garii keessatti jalqabamuu irraa kan hafe kaan akkuma kaleessaatti cufamee jira. Haala wal-fakkaataadhaan, lagannaa magaalaalee Harargee Bahaa keessatti jalqabameen daandiileen waan cufamaniif hojii isaanii irratti dhiibbaa fiduu isaa, konkolaachistoonni VOAtti dubbatanii jiru. No media source currently available


Faca’ina Vaayrasii Koronaa Hanqisuuf Maal Gochuutu Barbaachisa? Gorsa Ogeessaa

Kan haaraa Chaayinaa keessaa ka’ee Vaayrasiin Koroonaa Jedhamu lubbuu namaa galaafataa jira. Vaayrasiin Koronaa beeleedaalee irraa gara namaatti kan dabree ta’uu kutaa yunaaytid Isteetes kan taate Jorgiyaa Atlaantaa keessatti waajiira eegumsa fayyaa Konyaaf itti gaafatamaa kutaa dhukkuboota daddabraa kan ta’an Dr. Sintaayehu Badhaanee ibsanii jiru. Mallattoon namni Vayrasii Koronaan qabamee agarsiisu ho’i qaamaa namaa dabaluu, qufaa fi afuurri namaa ciccituu ykn afuura nama kutuu ta’uun ibsamee jira. Vaayrasiin Koronaa yeroo dhukkubsataan haxxifatuu fi qufa’uu funyaanii fi afaan keessaa jiidhi qilleensa irratti faca’uu akkasumas waan dhukkubsataan qabee fi tuqe namni biraa yeroo tuqu kan daddabru ta’uu Dr. Sintaayoon ibsanii jiru. Kana ittisuuf harka ofii bishaanii fi saamunaan akka gaariitti ituu hin dhiqatin qaama ofii tuttuquu ykn waa qabuu dhiisuu, nama dhukkubsate waliin walitti dhufeenya jiru dhaabuun barbaachisaa dha. Namnii dhukkubsate immoo lafa hojii, mana barnootaa waluumaa gala lafa uummata waliin itti wal argu kam irraa iyyuu citee mana ofii keessa ooluu qaba. Gaaffii fi Deebii Gaggeeffame Caqasaa. No media source currently available


Barattoota Yunivesitii Dambi Dolloo Iggitaman Ilaalchisee Waajjirri Muummee Ministeeraa Ibsa kenne

Naannoo Dambidollootti kanneen iggitaman barattootaa fi lammiiwwan ka biroo gad dhiisisuuf yaalii godhu cimsee kan itti fufe ta’uu mootummaan Itiyoophiyaa beeksisee jira. Lakkoobsa barattoota iggitamanii ilaalchisee ragaaleen tamsaasaman sirrii akka hin ta’in angawoonni sadarkaa ol aanaa waajjira muummicha ministeerichaa irraa ibsa kennan dubbataniiru. Haalli barattoota kanaa mul’inatti kan hin beeksisamneef sababaan oduu hamtuun waan jiruuf ka jedhu illee angawoonni kun fudhatama dhabsiisaniiru. Barattoota Yuniversitii naannoo Amaaraatti dabalee jiraattota naannoo irratti illee gochi wal fakkaatu raawwatamuu isaa fi haleellaan sun gosa irratti kan hin hundoofne ta’uu ibsaniiru. No media source currently available


Jawaar Mahaammad Lammmii Itiyoophiyaa Ta’uu Isaaf Ragaa Akka Dhiyeessu Boordiin Filannoo Gaafate

Boordiin Filannoo Itiyoophiyaa lammummaa Itiyoopiyummaa obbo Jawaar Mahaamad guyyaa murtaa’e keessatti akka mirkanaa’u yeroo lammataaf Kongresii Federaalawaa Oromoof Xalayaa ege. OFKn gama isaan seera irratti hundaa’uun furmaata akka argatu goona jedhee jira. No media source currently available


Magaalaa Hararitti Lagannaa Gabaatiin Hojiin Daldalaa, Baankii fi Manneen Hojii Mootummaa Cufaatti Oolan, Jedhama

Magaalaa Haratitti har’a ganama irraa jalqabee ugguramee oole, jedha – gabaasaan VOA Addis Chekkol. Daldaltoonni ganama dhaabbatoota isaanii banan akka cufan dargaggootaan itti himamuu isaa fi kanneen cufuu didanitti dargaggoonni dhagaa darbachuu, daldaltoonni maqaan isaanii akka himamu hin feene itti himuu isaanis gabaasee jira.  No media source currently available Jiraattonni VOAf yaada isaanii kennan saaminsis tahe qabeenyaa gubuun akka hin turiin kan dubbatan yoo tahu, garuu karaa cufuuf jecha yeroo gommaaleen karaa irratti gubaman kanneen agarsiisan – suuraaleen midiyaalee hawaasaa irratti maxxansamaa turan. Guyyaa Ayyaana Cuuphaa fi Jala-bultii Isaa Hookkara Hararitti Ka’ee Qabeenyaa Irra Miidhaa Gessise Maal tu Kakaase? Akka ragaalee VOA dhaqqabaniitti, dhaabbatoonni daldalaa, manneen hojii mootummaa fi baankonni magaalattii keessa jiran guutummaatti cufamanii oolan. Daandiileen gommaa fi meeshaalee adda addaatiin cufaman tokko tokko ennaa humnoota naga-eegumsaatiin banaman, daandiileen ka biroon immoo akka cufamaa turan – maddeen kun gabaasaa VOAf ibsanii jiran. Kana irratti gama mootummaa tii ibsa argachuuf jecha, waajira poolisii, Biiroo Haqaa fi Nageenyaa, akkasumas, aangawoota waajira dhimmooa Koomiyunikeeshinii naannoo Harariitti bilbilee akka itti hin milaaka’iin – gabaasaan VOA himee jira. Sochiin uggura hojii fi cufanisa kanaa magaalaa Godinaa Harargee Bahaa, keessumaa, Qobboo fi Awwadaay keessa akka ture, maddeen VOAf ibsanii jiran. Sababaa kanaan, geejjibni biyyoolessaa sa’atiilee haga tokkoof danqamuu maddeen kun himanii jiran.


Lammileen Itiyoophiyaa Poolisii Sudaaniin hidhaman hin hiikamne

Lammileen Itiyoophiyaa dhibbaa ol ta’an mudde keessa ka Poolisii Sudaaniin hidhaman ammaa hidhaa jiru. Imbaasiin Itiyoophiyaa dhimma kanarratti deebii kenneeraa No media source currently available Mudde 11 bara 2019, lammileen Itiyoophiyaa 100 ol ta’an Sudaan kaartum Sudaan kaartuum keessatti ka to’annaa poolisii biyyattii jela oolfaman ammaa hidhaatii akka hin hiikamne lammileen Oromoo Kaartum jiraatan Sagalee Ameerikaaf himanii jiru. Erga isaan qabamanii booda Sudaanitti Ambaasaadderri Itiyoophiyaa Shifarraa Jaarsoo muummee Ministeeraa Sudaan Abdallaa Hamdook waliin wal arguun ni hiikamu jedhamus, lammileen kun haga yoonaa hidhaatii hin hiikamin jiraachuu dubbatu. Dhalataan Oromoo Kaartuum ganna Saddeet jiraachuu hime Kadir Abdurrahimaan, ji’a darbe kana Ilma wasiila isaa ka tahe Kaaliid Hasan poolisoota Sudaaniin lafa hojiitii akka qabamee hidhame, sana boodas hidhaa ji’a jahaa ykn adabbiin qarshii paawundii Sudaan kuma Dhibba tokko irratti darbuu dubbate. Gama biraan baqattoonni lammiin Itiyoophiyaa Sudaan jiraatan kan komatan waa’ee waraqaa eyyama jireenyaa lammilee Itiyoophiyaaf kennamuuti. Sudaan baqattoota Itiyoophiyaaf duraan waraqaa addaa kennitee jiraachisti. Kanaanis baqattoonni eyyama jireenyaa ka argatan yoo tahu, amma garuu waraqaa eyyamaa kana kennuun dhaabbachuu himu. Lammilee Itiyoophiyaa mudde keessa hidhaman 100 ol ta’an keessaa 70 ka caalan ammaa kaartuum mana hidhaa naannoo Opmdurmaan akka jiran Ambaasaaddarri Itoophiyaa mirkaneessanii jiru.


Hawaannisi ammas Booranatti margaa fi midhaan balleessaa jira

Hawaannisi kibba oromiyaa weeraraa jiru ammas keessumaa godina booranaa aanotii hedduu keessatti balaa geessisaa jira. Hoomaan hawaannisaa kibba Oromiyaa keessumaa godina Booranaa weeraraa jiru ammas ittuma jira. No media source currently available Biyyoottan ollaa keeniyaa fi Somaaliyaarraa gara Booranaatti ka godaanaa jiru hoomaan hawaannisaa kun kaleessaa fi harrallee godina booranaa aanotii Elwallee fi mi’oo keessatti mullatee midhaanii fi marga loon duraa balleessuu angawootni aanotlee lameenii VOA’f himaniiru. Obbo jaarsoo Boruu bulchaa aanaa Elwayyeeti. Jiraattonni naannoo hoomaa kana ariyachuuf yaalanis wanni kun humna ummataa ol tahe mootummaanis waan kana to’achuuf jecha xayyaara ramadus weerarri kun hin dhaabbne jedhan. Haaluma kanaan kaleessaa kaasee boorana aanaa Mi’oottis hoomaan hawaannisaa mullate biqila fi midhaan nyaataa faca’ee diida jirurra balaa geessisee jira. Bulchaan aanaa mi’oo obbo Jirma Bilisoo hawaannisi kun marroo sadaffoof aanaa isaanii weeraruu dubbatan. Waajjirri Qonnaa fi Eegumsa qabeenya uumamaa Godina booranaas weerara kana dhaabuuf mala karaa aadaatii fi xiyyaaraanis qorsa hawaannisa kanatti biifuutti jira. Mohaammed Abbaa Koodaa hoogganaan waajjirichaa akka jedhanitti, hoomaan kun hedduu waan ta’eef humna namaan ariyachuu ncimaa dhufeera jedhan. Kanaafis mootummaan xayyaara ramadee qorsa itti biifaa jiraachuu dubbatanii sunis naannoo quubsuma ummataatti raawwatamuu waan hin qabneef ammas sun rakkoo fiduulele dubbatu. Kanaafis tarkaanfiin xiyyaaraan qorsa biifuu of eeggannoo cimaa barbaadaa jedhan. Gama biraan obbo Mohaammed kan dubbatan waan warra midhaan jelaa hoomaa hawaannisaa kanaan manca’eeti kanaanis namootni kun adda baafamanii akkaataa gargaarsi itti kennamuuf ilaalaa jirraa jedhan. Weerarri hawaannisaa Godina Booranaa gandoota 81 keessatti mullachuus dabalanii himanii jiru. Jimaata darbe jaarmayaan Qonna fi midhaan nyaataa addunyaa FAO’n weerarri hawaannisaa gaanfa afriikaatti mudataa jiru naannochatti rakkoo hanqina midhaan nyaataaf sababa ta’uu malaa jechuun shakkii qabu gabaasa isaan ibsuunsa ni yaadatama.


Tamsaasni Televiiziyoonaa Haaraan Finfinnee Irraa Afaan Oromoon Hojii Jalqabe

Dhaabbatni Televiiziyoonaa haaran “Finfinnee Intigireetid Biroodkaastiing (FIB) jedhamu, Dilbata dabre jechuun akka Lakkoobsa Itoophiyaatti Amajji 17 bara 2012 eebbifamee hojii eegalee jira. Akka walitti-qabaan fi Daarektara Dhimma Seeraa Boordii dhaabbatichi ittiin buluu ka tahan - Obbo Lammii Taayyee Fidaa jedhanitti, FIBn, Itiyoophiyaa keessatti miidiyaa Televiiziyoonaa Afaan Oromoon tamsaasuf dhabbate ja’affaa dha. No media source currently available


Naannoo Amhaaraatti nama kuma hedduutti akka mootummaan barattoota dhaban jedhan barbaadee dhugaa jirtu himu gaafachuuf hiriira bahe

No media source currently available Barattootii lakkoofsii 17 caalu kun egii yuniversitii Dambii Doolootii dhabaman jedhanii yaayyuu turan. Adoo Dambii Doolootii gara maatii isaanii galuutti jiranii warri qawwee qabu fudhatee dhoofate jedhan hedduu.Lakkoofsii ammoo hin jijijjiirama. Yaadii mootummaalleen tana irratti wal irraa gora. Jarii hiriira bahe kun mootummaa barattoota tana barbaachisuuf hujii jabduu hojjanne jedhe. Bulchootii mootummaa naannoo Amaaraa hiriira kana irratti wa dubbachuuf istaadiyoomii dhaquuf jedhanilleen hiriira itti bahaniif jedhanii achi gahuu dadhaban. Laftii hiriira itti bahan Baahir Daar, DabreeMaariqoos,Waldiyaa fi DabreeBirhaan.Warrii Baahir Daaritti hiriira bahe ijoollee dubraa qabamii gaargalchuun dhiirummaat miti jedha. Hiriira kana waldaa ijoollee kahima Amaaraatti yaame.Jarii kun mootummaan maan tolchuu akka jiru keessattu bulchinsii Oroomiyaa barbaada ijoollee tanaa irratti maal akka hojjatu hin beennu jedha. Warra Waldiyaatti bahe “akka mootummaan ijollee teenna gadi nuu dhiisu feena,” jedha.Jarii hiriira bahe akka barattootii qabaman gadi dhiifamu, warrii nama qabe seeran gaafatamu, barattootii baqatan mirgii isaanii eegamuuf mootummaan seeraan hojjatu gaafannaa jenna. Waashington DC keessalleetti nama hedduutti hiriira bahee waan barattoota dhabamanii kana mootummaatti himate.


Yuvarsitii Dirree Dawaa Keessatti Gumiin Nageenyaa Gaggeeffamee Jira

Barattoota gidduutti walitti-bu’iinsa uumamee barnootnii addaan cite eega turee booda yaada gaariin jalqabsisuuf gumiin kun kan gaggeeffame ta’u gabaafaee jira. Bakka bu’aa kantiibaa bulchiinsa Dirree Dawaa abbotiin amantii,maanguddoota biyyaa,abbotii Gadaa, Ugaazoota, komishinni Polisii fi hawaasnii Yunivarsitichaa bakka argamanti staadiyamii yunivarsitichaa keessatti gumiin nagaa kun gaggeeffame. Barattonni walitti-bu’iinsaa fi shakkii keessaa ba’anii obbolummaan barnoota isaanii akka itti fufaniif gaafatamee jira Prezidaantii eeggataa Yunivarsitii Dirree Dawaa kan ta’an Dr. Ubaah Adem nageenya eegsisuuf Yunivarsitichii bulchiinsii Yunivarsitichaa waliin kan danda’ee mara akka godhu garu murteessaan qooda barattootaa ta’u hubachiisan.


Shaambuutti Miseensonni ABO, Gindabaratitti Miseensonni KFO Hidhaman Jedhame

Godina Horroo Guduruu Wallaggaa, magaalaa Shaambuutti Aadde Caaltuu Taakkelee Abeetuu dabalee miseensotni Adda Bilisummaa Oromoo lakkoobsi isaanii hin beekamiin hidhamuu, maatii keessaa VOAtti himanii jiran. Poolisiin magaalaa Shaambuu immoo, “Nama hidhattoota Bosona jiran wajjin hariiroo qaba jennee shakkine hiine” jedhe. Oduudhuma wal-qabateen, Godina Shawaa Lixaa Aanaa Gindabaratitti miseensonni fi deggertoonni paartii mormituu – ka Kongirasii Federaalistii Oromoo 24 hidhamuu, namoota torban darbe hiikaman keessaa tokko Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himanii jiran. Hoogganaan Poolisii Aanaa Gindabarat waa’ee kanaa gaafatamanii “Namoota Shiftaa qallaban qabne” jedhe. Caqasaa No media source currently available


Barattoota Yunivarsitii Hari’uun Daafoon Isaa Baay’ee Dha, Jedhu Hayyuun Dinagdee Tokko

Barattootni dhaabilee barnoota ol’aanoo irraa baay'inaan hari'amuun biyya kana irratti, rakkoo dinagdee dabalee yaaddoo roga hedduu fida, jedhu – Ogeessi diangdee dhimma kana irratti VOAf ibsa kennan tokko. Ministarri Saayinisii fi Barnoota Ol’aanoo ibsa dhiheenya kenneen, sababaan hariyatamuu barattootaa, baatiile sadan dabran keessa walitti-bu’insa mooraalee Yunivarsitii keessatti uumameen lubbuun barattootaa dabruu fi badiilee ka biroo uumamam wajjiin wal-qabatee tarkaanfii fudhatame akka tahe dubbatee ture. Guutummaa isaa caqasaa No media source currently available


Ajjeechaa fi Dhiittaalee Mirga Dhala-namaa Oromiyaa Keessatti Deemsisamaa jira, jedhan Balaaleffachuun Dhalattoonni Oromoo Hiriira Baban

Dhalattoonni Oromoo Waashingiton Diisii fi naannawa ishee jiraatan, ajjeechaa fi dhiittaalee mirga namoomaa Oromiyaa keessatti geggeessamaa jira – jedhan balaaleffachuudhaan har’a Masaraa Mootummaa Waayit Haawus, Waajira Ministirii Dhimma alaa Yunaayitid Isteetisii fi Baankii Addunyaa fuul-duratti hiriira mormii bahanii jiran. Biyyattiin gara filannootti dhihaataa waan jirtuuf yeroo nageenyii fi tasgabbiin baay’ee barbaachisaa tahee jirutti, Raayyaan Itisa Biyyaa Itiyoophiyaa Oromiyaa Lixaa fi Kibbaa keessumaa, godinaalee Wallaggaa, Gujii fi Booranaa keessatti ajjeechaa fi dhiittaalee mirga dhala-namaa hamaa uummata nagaa irratti deemsisaa jira, jechuun balaaleffatan – hiriirtonni kun. Qeerroo fi qarree dabalatee namoonni kuma kurnaan lakkaawaman mannneen hidhaa keessatti dararamaa jiru, barattoonni Oromoo Yunivarsitiilee keessaatti ajjeesamaa jiru, garii immoo barnoota irraa hari’ataman, jedhu. Tajaajilli bilbilaa fi interneetii Oromiyaa gama Lixaa irraa kutamee, uummatni wal-quunnamtii dhabuun akka gidiraa keessa jirullee dubbatu. No media source currently available


Godinaa Shawaa Lixaa, Magaalaa Ijaajjiitti Walitti-bu’insa Uumameen Poolsisootaa 4 fi Dargaggoonni 2 Madaa’uun Himame

Godina Shawaa Lixaa, aanaa Iluu Galaan, magaalaa Ijaajjiitti Kibxata darbe, humnoota nageenyaa fi namoota Taabota Mikaa’elii Waldaa Kiristaanaatti galchanii deebi’an gidduutti wal dhibdee uumameen, poolisoonni Afurii fi dargaggootni lama madaa’uu poolisii fi maatiin dargaggootaa dubbatan. Wal dhabinsa kana kakaasuutti kenneen shake loboota sadii fi dargaggoota shantama tahan hidhuu hidhuu isaa waajirri poolisii aanichaa beeksisee jira. Itti gaafatamaan kutaa lallabaa Mana Amantaa Ortodoksii, ka Godina Shawaa Lixaa dhimmicha quba qabaachuu himanii, qalbii tasgabbaa’een ilaaluu barbaachisa, jedhu. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Barattootni Dhaabbatoota Barnootaa Ol’aanoo Irraa Hari’ataman Rakkoo Jireenyaa Hamaa Keessatti Kufne, Jedhu

Barattootni dhaabbatoota barnootaa adda addaa keessaa barnoota irraa hariytaman haala rakkisaa keessaa akka jiranii fi rakkoon jireenyaa hamaan kan isaan mudate tahuu dubbatu. “Balleessaan keenya maal akka tahellee otuu nutti hin himamiin karaa irraa qabamnee eega hidhaatti darbamnee booda, achii baasamnee akka mooraa barnootaa gad-lakkisnee deemnu taasisammne,” jechuun Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himan barattoonni tokko tokko. Keessamaa barattoonni maatiin isaanii gara Oromiyaa Lixaa tanan tajaajilli bilbilaa fi interneetii naannawa sana irraa cituu isaa irraa kan ka’e warra isaanii quunnamanii maallaqa geejjibaa argachuullee akka dadhaban himatu. Baay’een yeroo ammaa magaalaa Fifinnee keessa jiru. Ministarri Saayinsii fi dhaabbatoota barnootaa ol’aanoo immoo tarkaanfiilee barsiisoo ta’an barattoota balleessaan irratti argame irratti fudhachuun itti fufa, jedha. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Hookkarri Magaalaa Hararitti Ka’ee Ture Amma Tasagabbaa’uu Dubbata Qaamni Nageenyaa Naannoo

Addis Chekkol achi irraa akka gabaasetti --- Magaalaa Harar keessatti jala-bultii ayyyaana Cuuphaa dheengadda ayyaaneffamee fi kaleessa yeroo taabotni gara Waldaa Kiristaanaatti deebifamus walitti-bu’insi uumamuu fi qabeenyaa irra miidhaan ga’uu jiraattonni VOAtti dubbatan himanii jiran. Magaalaa Dirre-dhawaatti hookkara wal-fakkaataa kaleessa ka’een namni tokko du’uu fi ka biroon madaa’uu dubbata – mootummaan. Har’a hookkarichi tasgabbaa’uu isaa Mootummaan beeksisee jira. Itti-gaafatamaan Biiroo Dhimmoota Haqaa fi Nageenyaa mootummaa naannoo – Obbo Naasir Yasuuf walitti-bu’insa sana keessatti kanneen madaa’an malee namni du’u akka hin jirre dubbatu – Obbo Naasir Yusuuf. Ittiin ka’insi walitti-bu’insichaas alaabaan ehama seeraa hin qabne fannisamuu akka tahe dubbatan. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Ayyaanni Yaadannoo Warra Abbaa Oromoo Jedhamu Dhiheenya Ayyaaneffame

Ayyaanni ‘Yaadannoo Warra Abbaa Oromoo’ jedhamu torban darbe, Amajji 3, bara 2019 Shawaa Bahaa, Aanaa Boosatitti kabajamuu isaa Ittaanaa Yaa’ii Hordoftoota Amantaa Waaqeffannaa Obbo Gammachiis Ittaanaa Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himanii jiran. ‘Yaadannoo Warra Abbaa Oromoo’ jechuun maali? Maaliif kabajama? Gaaffilee jedhaniifi dhimmoota wal-qabatan biroo irratti Naakoor Malkaa tu bilbilaan Obbo Gammachiisiin dubbise. Caqasaa. No media source currently available


Guutuummaa Oromiyaa Keessatti Filannoon Akka Gaggeeffamu Shakki Hin Qabu: Angawaa Paartii Badhaadhinnaa

Akka lakkobsa Itiyoophiyaatti Hagayya 10 bra 2012 Itiyoophiyaa keessatti filannoon akka gaggeeffamuuf kan komishinii filannoo Itiyoophiyaa dhiyeesse kan fudhatan ykn simatan ta’u dubbii himaan paartii Badhaadhinaa Obbo Awwaluu Abdii guutummaa oromiyaa keessatti akka gaggeeffamu shakkii hin qabu jedhan. Rakkoon nageenyaa godinaalee Oromiyaa hanga tokko keessa jiran yeroo gabaabaa keessatti furmaata argachuuf jiru jedhan. Gareeleen hidhachuun sosso’aa jiran karaa nagaa qabsaa’uuf murteessanii mootummaa waliin marii gaggeessuuf fedhii qabu yoo ta’e amma iyyu balballii banaa ta’u Obbo Awwaluun ibsanii jiru. Gaaffii fi Deebii Guutuu Caqasaa No media source currently available


Itiyoophiyaan  Hojii Tola-oolummaaf Dargaggoota Kuma Kudhan Bobbaasuufi

Hojii tola ooltuummaa sadarkaa biyyaalessaatti Itiyoophiyaa keessatti jalqabuuf tola ooltota kuma kudhan (10,000) marsaa jalqabaatti simachuuf galmeessuu eegaluu isaa ministeerri nagayaa beeksise. Duulli tola ooltummaa kun dargaggonni hojii akka shaakalanii fo aadaa walii barachuun ijaarsa waliigaltee biyyaalessaaf akka qooda gaarii gumaachan taasisuuf tahuu tu dubbatame. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Awwaanisii gaafa didiqqaa kanaan lafa fedhuu fi waan nyaatu suufa, kanumaan wayi dhagaha kanumatti gara innii deemullee akka GPS agarsiisa

No media source currently available Awwaanisii sanyii korophuuti.Gaafa ganna 10n duratti Itoophiyaa haga ammaa kana guddaati. Bara 2019 fi 2020 marroo lama Itoophiyaa dhufe.Soomalii Laandii akakna gadi yaahuutti jira.Lafa oowwichoo akkasii jaalataa achi keesatti horallee. Akka Derejee Hirphaa Daarekterii Daarekteroora Tohannoo fi Eegumsa Biqiltuu jedhetti awwaanisii lafa oowwichoo digrii seentigireddii 15-40 jaalata. Amala Awwaanisaa Yoo gama laalan awwaara ykn bokkaa gannaa fakkaata.Duulii awwaanisaa marroo lammeessoo kun Muddee keessa Baalee,Raayituu irraa dhufe. Amma Baale,Boorana fi Gujii lamaan jiraa Harargeetti yaahuutti jira.Midhaan balleessa jedhanii sodaatan. Ummatii qorqooroo itti dhaanee,qawween hadhee, firimbii itti afuufee ufi irraa hadhuutti jira. Mootummaan ammoo kemikaala makiinaa irraa, duddatti baatanii,xuyyuura irraa itti afuufaniin biyya irraa dhowwuutti jira jedha. Haga ammaatti aanalee Oromiyaa 30 caala keesastti argan.Baalee,aanaa 14, Boorana aanaa 7, Gujii lamaan aanaa 9. Fulaa hedduutti ammoo nama leenjisanii ufi hadhuuf kurfoo jiran. Baalee gama Lixaatti namii midhaan galfachuutti jira.Lafa akka Ginniir, Gooroo, Gololcha faatti midhaan haga tokko yaayyuu miidhe. Boorana aanaa Taltalleetti ammoo midhaan haga tokko ya miidhe.Awwaanisii lafa cirracha ta akka Dirree Dawaa fi SomaaleeLaandi keessatti horuu fedha. Ka ammaa baddaa Booranaa keessa mumullatu kun ka karaa bade dhufe malee baddaan hin fedhu. Ganama haga saatii lamaatti lafaa kahuu hin dandahu.Muka irraa bulee lafatti gadi bu’ee biyyee keesatti nafa oowwifata.Malii amma ittin jiran fuluma innii bulu sunitti kemikaaliin fixuu.


Hidhamtoonni Akka Wabiin Gada-lakkisaman Manni-murtii Ajajeyyuu, Poolisiin Gad-lakkisuu Dide: Abukaatoon Isaanii

Kanneen himannaan shororkeessummaa irratti dhihaatee ture Yaasoo Kabbadaa, Firaaol Indaalammaa fi namoonni biroon afur Amajjii 4 bara 2012 mana-murtiitti dhihaatanii eega mirgi wabii eegameefii booda hanga har'atti akka mana hidhaatii hin hiikamiin dubbatu, maatii fi abukaatoon isaanii. Abukaatoon namoota kanneen Raadiyoo Sagaalee Ameerikaatiif akka himanitti maatiin namoota kanneenii maallaqa wabiif akka qabsiisan manni-murtii ajaje ka baasan ta’e iyyuu Obbo Yaasoon faa garuu ammallee manuma hidhaa jiran. “Poolsii tu ajaja mana-murtii hojii irra oolchuu dide,” jedhu – Abukaatoon isaanii. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Mariin Hidha Laga Abbayyaa Irraatti Dubbate Maal Irra Ga’e?

Hidha laga abbayyaa irratti Itiyoophiyaa, Masrii fi Suudaan magaalaa Waashingitan Dii Sii keessatti marii gaggeessaa turan.Jilli Itiyoohiyaa kan ministeera haajaa alaa Obbo Gadduu Andaargaachew durfameetu walgahii kana irratti hirmaate. Jilli Itiyoophiyaa kun embaasii Itiyoophiyaa waashington keessa jiruutti Kamiisa Amajjii 16 bara 2020 tuuta oduuf ibsa kennee ture caqasaa. No media source currently available


Yaada Dargaggootaa fi Hoogganoota Dhaabotaa Walga’ii ABOtti Hirmaatanii

Sagantaa “Barii Finfinnee” jechuun Addi Bilisummaa Oromoo Dilbata dabre galma Mileeniyeemiitti qopheesse irratti Partileen siyaasa fi dhaabbileen ka biroon walitti dhufeenyi fi waliin dubbiin partilee siyaasa rakkoo roga hundaan biyyattii keessa jiru furuuf barbachisa dha, jedhan. Dargaggoonni qooda fudhatan immoo, “Oromiyaan dirree jeequmsaa ta’aa waan jirtuuf furmaatni itti barbaadamuu qaba,” jedhu. No media source currently available


Barattoonni 35, 000 Barnoota Sadarkaa Ol’aanaa Addaan Kutan, Jedha Ministarri Saayinsii fi Dhaabilee Barnoota Ol’aanoo

Nageenyaa fi tasgabbiin dhabamuu Dhaabbilee Barnoota Ol’aanoon walqabatee, barattoni kuma Soddomii Shanii (35,000) ol barmoota addan kutuu isaanii Ministarri Saayinsii fi Dhaabilee Barnoota Ol’aanoo beeksisee jira. Gareen madda rakkolee kanaa akka qoratuuf ministarichi gurmeesse gara dhaabilee barnootaatti erge, deebi’ee gabaasaa dhiheessee jira. Gabaasaan keeyna Muktaar Jamaal dhimma kana irratti dubbi himaa ministeerichaa Obbo Dachaasa Gurmuu dubbisee jira. No media source currently available


Mariin Komishiina Filannoo Biyooleessaa Waliin Kaleessa Gaggeeffame Har’as Itti Fufee Jira

Komishinni Filannoo Kan Itiyoophiyaa Wixineen sagantaa filannoo biyyoolessaa kan yeroo raawwii of keessatti qabate Robii kaleessa ifa gochuun marii gaggeessuun isaa ni yaadatama. Paartleen Oromoo walgahii kana irratti hirmaatan keessaa ABO fi KFO baatii roobaa kan ta’e Hagayya keessatti filannoon saganteeffamuun kun gaarii ta’u baatus carraan biraa hin jiru jedhu. Obbo Qajeelaa Mardaasaa itti gaafatamaa dhimmi sab-qunnamtii ka Adda Bilisummaa Oromoo fi Obbo Mulaatuu Gammachuu itti aanaa dura ta’aa KFO waliin gaaffii fi deebii gaggeeffame caqasaa. No media source currently available


Wixineen Sagantaa Filannoo Biyyoolessaa Kan Yeroo Raawwii Of Keessatti Qabate Ifa Taasisamee Jira

Walga’iin qaamota filannoo kana keessaa qabanii kaleessa Hoteela Jupitaritti ka geggessame yoo tahu, marii sagantaa filannoo walii-galaa irratti gegeessame kana irratti, yeroon filannoo wixiname kun heera biyyattii irratti hundaa’ee kan hojjetame tahuu tu himame.Gabaasa Oduu Caqasaa No media source currently available


Rakkoo Nageenyaa Oromiyaa Lixaa Ilaalchisee Yaada Namoonni Kennan

Mootummaan rakkoo nageenyaa Oromiyaa Lixaa furuuf tarkaanfii lolaa fudhachuurra qaama hidhannoon socho'uu fi uummata wajjin mari'achuu qaba jedhan jiraattotni Magaalaa Naqamtee, Wallagga Lixaa fi Qellem Wallaggaa hagi tokko. Yaada namootaa walitti-qabne dhaggeeffadhaa No media source currently available


Duuli Awaannisaa marsaa lammaffaa dhiyeenna Booranaa fi Baaleetti midhaanii fi baddaa nyaachaa ture Harargee fi Arsii Lixaati yaa'uutti jira

No media source currently available Homaan Awaannisaa kuni Godina Baaleetiin dabalata Godinoota Harargee Bahaa, Gujii lamaan, Booranaafi Arsii Lixaa keessatti muldhachuu isaa Hawaasni ibsee jira. Weerarri Awaannisaa kun gama dangaa Somaaleetiin Godina Baalee Aanaa Raayituutti qubachuu isaa Hogganaan Wajjira Qonnaf Qabeenya Umamaa Aanaa Raayitu Obbo Mohammad Ibraahim VOAtti himamii jiru. Dilli Awaannisa ballessu Godina Baaleetti Xiyyaraan deegaramee yaroo muraasa keessatti akka geggefamu Wajjira Qonnaf Qabeenya Umamaa Godina torbaan dura Kan ibsee ture ta’us akka karoorfametti Kan hin raawatamin ta’uu insa hawaasni. Rakkon duula karoorfame irra barffachuu dhuguma mudachuu isaa Biroon Qonnaf Qabeenya Umamaa Oromiyaa amanee jira, turus amma duulicha eegalsiisuuf qophiin hundi xummuramuu isaa Biroo Qonnaf Qabeenya Umamaatti Daayreektarri Daayreektoreetii Kunuunsa Biqiltuulee Obbo Dajanee hirpha VOAf humanii jiran. Obbo Dajaneen akka ibsanitti Weerara Awaannisaa kana qolachuuf bufataaleen xiyyara keemikaala biifanii Baalee Roobee fi Borana Talttalee irratti wiirtuu taasifatanii hojiitti galuuf qohiin xumuramee jira jedhan. Obbo Dajaneen itti dabaluunis weerarri Awaannisaa kun Godinoota Oromiyaa daangaa Somaalee jiranitti irra deebiin uumamuuf carran akka jiru tilmaamoni Kan agarsiisan ta’uu dubbatanii hawaasni Homaan Awaannisaa naannoo isaanitti akka hin qubanne taasisuu irratti xiyyeffatanii akka qindoomonan ittisan Obbo Dajaneen waamicha fhiheessanii jiru.


Barattoota Iggitaman jedhaman 27 Keessa 21 Gad-lakkifaman Jedha Mootummaan Itiyoophiyaa

No media source currently available Baatii tokkoo fi walakkaa dura Yunivarsitii Dambii Dolloo keessatti walitti-bu’iinsa uumamee ture dheessuun otuu gara maatii isaaniitti konkolaataan deebi’aa jiranii kanneen hidhattootaan iggitaman jedhaman barattoota 26 keessaa 21 nagaan gadhiifamuu isaanii mootummaan Itiyoophiyaa Sanbata dabre beeksisee jira. Maatiin ijoollee iggitamanii garuu haga ammaatti ijoollee keenya ijaan arguus tahe sagalee isaanii dhaga’uu hin dandeenye jedhu. Gama biraatiin kanneen butaman keessaa tokko tahuu ishee fi booda miliqxee harkaa ba’uu ishee ka dubbattu – barattuun Yunivarsitii Dambii Dolloo tokko “ana dabalatee kanneen iggitamne 18 turre” jetti. Isheen miliqxee waan baateef kan ishee biraa hafan dubartoota 13 fi dhiirota 4 walumaa galatti namoota 14 tahuus dubbatti.


Mootii Kumsaa Morodaa fi Qooda Gaggaarii Isaan Guddinaaf Wallaggaaf Gumaachan

No media source currently available Afaan Oromoon akka barsiifamuu fi barnootni ammayyaa Wallaggatti akka eegalamu, sochiin daldalaa fi hojiin ogummaa adda addaa akka Naqamteetti babal'atu, Kumsaa Morodaa qooda guddaa gumaachan jedhu Hayyuun Seenaa fi Aaadaa Obbo Charinnat Waaqwayyaa. Seenaa maatii akaakkayyuu fi abbaa mootichaallee ibsanii jiran. Gaaffii fi deebii guutuu caqasaa.


Kongreesiin Federalistii Oromoo duula filannootti jira Oromiyaa gama Bahaa fi Dhiyaatti ummata kuma hedduutti bahee caqase

No media source currently available Miseensotaa fi bulchiinsii KFO Itoophiyaa gama Bahaa Ciroo,Harargee,Dirree Dawaa, Hirnaa akkasumas fi Harar keessatti ummataa wal mari’atan. Kaayyoon duula kanaa hogganoota paartichaa wajjiin wal barsisuuf miseensoota haaraas galmeessuuf,dammaqiinsa uummataa dabaluuf.Nama kuma hedduutti istaadiyoomiitti bahee caqase.Ummatii ammoo istaadiyoomiitti bahee Dur-taahaan KFO porofessor Mararaa Guddinaa kaayoon paartii isaanii filanoo dhugaa, federalasimii dhugaa,demokriaasi dhugaa fiduu fi Afaan Oromoo Afaan biyyoolesa tolchuu akka deemtu waadaa gale. Daangaa Oromoollee Booranaa haga Kamisee,Cinaaksenii haga Dambii-Dooloo,Finfinnee hanga Jimmaa Abbaa-Jifaar/Iluu-AbbaaBooraa akka taatu cimsuuf jedha. Daarekterii OMN ka durii fi miseensii paartii KOF Jawaar Mohaammad akka ummati Tokkummaa fi jaalala cimsu,nagaa eegu,sabaa fi sablammiin wal kabaju gaafate. “Mootummaa Oromoo fi Oromiyaa mootummaa sabaa fi sablammootaa gadi dhaabna!”


“Barii Finfinnee”: Sagantaa ABO Galma Miliiniyeemiitti Geggeesse

No media source currently available Addi Bilisummaa Oromoo, Ammajii 12,2020 Finfinnnee galma “Miliniyeemii” keessatti sagantaa “Barii Finfinnee” jedhu, ka dhimma filannoo dhufaa jiruutti fuuleffate geggeessee ummataan wal mari'ate Bu’ursitootaa fi hoogganoota dhaabichaa, hoogganoota dhaabota siyaasaa kanneen biroo fi ka dhaabota Itiyooophiyaa keessaa ka biroo sagantaa guddaa kana irratti argamnii jiran. Imaammata ABO ilaalchisuun kan haasawa godhan – Hayyu-dureen dhaabichaa – Obbo Daawud Ibsaa, “Tokkummaan Oromoo tokkummaa Itoophiyaattif murteessadha. Kanaaf tokkummaa fi sabbonumaa Oromoo jeequun dhaabbachuu qaba,” jedhan.


Tajaajila Interneetii fi Bilbilaa Oromiyaa Lixaa Irraa Kutuun Mirga Uummataa Sarbuu Dha:Hayyoota

No media source currently available Tajaajilli Intarneetii, bilbila mobaayiliii fi bilbilli idilee Oromiyaa Lixaa godinaalee Wallaggaa afuranitti addaan cituun, heera biyyattiirratti mirga yaada ofii bilisaan ibsachuu raggaa’e sarbuurra darbee, labsii Telekoomunikeeshinii biyyattii waliin wal faallessa jedhan, Hayyootni Gaazexessummaa fi Komunikeeshinii. “Haalli tasgabbii biyyaarratti danqaa yeroo uumu tajaajiloota tokko tokko akka addaan citullee, yeroo ammaa kanatti garuu, haalli tajaajiloota bilbilaa fi Intarneetii addaan kuchisiisu biyyattii keessatti hin uumamne” jedhan Barataan Barnoota Doktorummaa Nagaafi Tasgabbii Yunivarsiitii Finfinnee.


Awwaanisii isaniin bahee maaniin ufi irraa dhowwuutti jirtan? Booranatti qorqooroo itti dhaananii qawweelleen hadhanii ufi irraa dhowwan

No media source currently available Duulii Awwaanisaa Itoophiyaa irra maruutti jiru kun dhiyoo tana Keenyaa am Kaabaati kahee gulaan Booranaan bahe. Akka warrii arge jedhutti yoo gama dhufu duumasa,awwaara fi duumansa bokkaa fakkaata. Yoo tokko tokko gadi dhiyaataa waan dotii,jiituu argee jennaan bira hin dabru. Lafa irraa haga metirii 5-7 yoo tokko tokko ammoo sunillee caalaa fagaatee yaa’a. Adoo lafatti gadi dhiisanii lafa km 10 hin guuta. Yoo inni yaa’u allaattii,qoree fi harraanqessatti nyaachuu faana yaa’a. Akka Falmataa Nuuraa Yaaballoo jedhetti awwaanisii kun allaatii fi harraanqessallee jabeessee ufi irraa dhowwa. “Taatullee koolaan dhahee buusee nyaata.” Awwaanisii kun waan waan gurraatti lafatti jissaa yaa’a. “Wannii gurraatiin sun udaan isaati” jedhan.Awwaanisi yoo qawwee itti tokkosan oli fagaatee baqata yoo ammoo qorqooroo fi jerkaanii itti dhaanan diqquma oli fagaatee deebi’ee taa’a. Awwaanisii waan itti qajeelee ka akka baadallaa,xaafii.misingaa fi waan hedduu daaraa tolchee biraa yaa’a. Bineensii midhaan barbaada yaahu kun ammallee Booranaa baddaa hedduu keessa jira. Namii lafa jiituu irratti eegatee ufi irraa dhowwuutti jira. Amma hagii guddaan Boorana bira dabree gara karaa gara Konsoo dabre jedhan.


Hiriira mormii yuniversitii Bulee Horaatti bahanitti barataa tokkotti ajjeefamee hedduutti miidhamee baayyeettu hidhame jedhu barattoonni

No media source currently available Rakko godinaalee Oromiyaa gama Lixaatti quunnamtiin bilbilaa fi Interneeti addan cituu akkasumas dhimma tasgabbii-dhabinsaan wal-qabatee yaaddoo qabna, kanneen jedhan - barattoonni Yunivarsitilee adda addaa yeroo hiriira bahanitti midhaan isaan irraa gahuu dubbatu. Barattoonnii kun Oromiyaa Lixaatti tajaajillii internettii fi bilbillii addaan waan citee maatiin wal arguu dadhabauun yaaddoo keessaa akka jiran dubbatu. Hiriira mormii yuiversitii Bulee Horaa hardhaatti akka barattoonni jedhanitti akkaataan ummatii Oromiyaa gama Lixaa jiru keessa jiru waan baayyee nama yaaddessaati. Gadda kana ibsachuuf baanee huccuu gurraattee uffatanii bahuu isaanii ka ibsatan barattoonni kun “Humna waraanaa mooraa keessa jiru barattoota reebuu,heddu makiinaatti fe’ee geesse"jedhu. Barataan hiriira mormii yuniversitii Bulee Horaa hardhaatti lubbuun baate barataa waggaa sadaffaa Naatinaahel jedhama jedhu barattoonni. Yuniversitiillee dhiyoo kana hiriirii mormii itti geggeeffame Madda Walaabuu, Yuniverstii Arsii,Haroo Maayaa fi Bulee Horaati. Gama kaaniin akka bakka bu’aa paarti Biltsiginnaa Oromiyaa obboO Taayee Dandahaa jedhanitti duullii riphee loltoota Oromiyaa Lixaa irratti geggeeffamu waan haaraa miti. Ministeerri Saayinsii fi Dhaabbilee Barnoota Olaano gama isaan sochileen akkasii barattotas midhaaf saaxilee rakko geessu waan maluuf barattoni akka irra of qusatan akeekkachisee jira. Muktaar Jamaal tu gabaase


"Riphxee-loltoota Oromiyaa gama Lixaa jiran irratti tarkaanfiin fudhatamaa jira,mariin geggeessamu hin jiru,” jedhu Obbo Taayyee Dandahaa

No media source currently available Bulchiisa naannoo Oromiyaatti, itti-gaafatamaan Sab-quunnamtii Paartii Badhaadhinaa – Obbo Taayyee Danda’aa, riphxee-loltoota Oromiyaa gama Lixaa jiran irratti tarkaanfiin fudhatamaa jira, jedhu. “Riphxee-loltoota wajjiin mariin geggeessamu hin jiru,” jedhu – Obbo Taayyeen. Gabaasaa guutuu caqasaa.


No media source currently available Hospitaalli Naqamtee fi Amboo namoota biyya alaa jiran irraa gargaarsa meehsalaee argatee ittiin tajaajiluutti jira Hospitaalii ispeeshaalaayizidii Naqamtee fi Amboo deggersa meeshaalee wallaansaa dhalattootni naannoo fi namoonni biraa Ameerikaafi Kaanaadaa jiraatanitti kennaniin tajaajiluutti jira.Gargaarsii kun waan hedduu fala tahe.


Ministira Saayinsii fi Barnootaa Ol’aanoo: Hookkara Yunivarsitileetti wal-qabatee shakkamtoota 900 Irratti tarkaanfii fudhanne

No media source currently available Ministarri Saayinsii fi Dhaabbilee Barnoota Ol’aanoo rakkoo nageenya-dhaninsaa dhabuu Yunivarsitiilee keessatti mumul’atee tureen wal-qabatee tarkaanfiilee adda addaa fudhachuu isaa beeksisee jira. Namoota dhibba sagal tahan irratti tarkaanfiilee adabbii adda addaa fudhachuu isaa kan fudhate tahuu ka dubbate, ministarichi, namoota 150 ol tahan irratti immoo akka qorannaa geggeessaa jiru dubbate. Gabaasaa guutuu caqasaa.


Hawaannisnii Boorana fi Kaaba Keeniyaa weerareera ibidda itti aarsanii, qorqoorroo itti dhaananii woma dandahanii ofirraa ari’uutti jiru

No media source currently available Gidduu kana hoomaan hawaannisaa Godina Boorana fi Kaaba keeniyaa weeraree miidhaa geessisaa jira. Keessattuu aanaa Yaaballootti midhaanii fi bosona mancaasuu jiraataan achii VOA’f himanii jiru. Bulchiinsi Godina Booranaa weerarri kun humanaa ol jedhanii Oromiyaatti iyyatan. Gama kaaniin ammo awwaanisni kun guyyoota sadaan dabran Kaaba Keeniyaa Maarsabiit, Isiyoolloo fi Mandheeraa keessatti mulalte. Godina Booranaa keesattis weerarri hawaannisaa kun aanotii hedduu keessatti ka mullate yoo tahu, marga loon dheeddu, bosona fi midhaan nami facaafatee alaa qabullee akka miidhe jiraattonni ni dubbatu. Galgaloo Gobbaa jiraataa Godina Booranaa Aanaa Areeroti “hoomaan kun Areero guyyaa sadiif ture.” Areero irraa kahee Yaaballottiu dabree achilleetti midhaan,bosonaa fi marga biyyaa balleesse jedha Maallicha Tuqaa jiraataan aanaa Yaaballoo. Maallichi akka jedhetti bakki hawaannisi balleessaa jiru kun bakka namani loon itti bobbaafatu waan ta’eef eger loon waan dheedan dhabuu malu. Gama biraan hawaannisi kun Keeniyaa kutaalee bulchiinsa Mandheeeraa, Isiyoolloo fi Maarsaabiit keessattillee mullatee jira. Adan Jaarsoo Guyyoo jiraatan maarsabiit, hoomaan hawaannisaa marga fi midhaan faca’ee ala jirullee balleesse jedha. Obbo Mohaammed Abbaa Koodaa hoogganaan waajjira qonnaa fi qabeenya uumamaa godinichaati.Weeraii kun Jimaataa jalqabee aanolee Booranaa hedduu keesatti mullataa jira jedhan. Obbo Mohaammed hawaannisi kun kallattii Somaaliyaa fi Keeniyaan gara godina booranaa akka seen himanii ummatni, qaamni nagaa kabachiisu, poolisii fi hojjettoonni mootummaa hawaannisa kana ariyuuf itti jiruu jedhan. Ta’us garuu hawaannisni kun humna ummataa ol ta’ee jira. Obbo Mohaammed dabalanii keessumaa Aanotii Godina Booranaa keessaa yaa’aballoo fi Taltalleen warra midhaan nyaataa omishan waan ta’aniif weerarri hawaannisaa kun aanotii kana lameen keessatti utuu balaa guddaa hin geessisin mootummaan akka dhaqqabu gaafatanii jiru.


Godinaalee Oromiyaa Gama Lixaa Keessatti Tajaajilli Bilbilaa fi Interneetii Ammallee Guutummaatti Hin Deebine, Jedhama

No media source currently available Godinaalee Wallaggaa hundatti tajaajilli bilbilaa fi Intarneetii eega addaan citee guyyaa shan tahe, jechuun jiraattota keessaa hagi tokko komataa jiru. Tajaajilli intarneetii magaalaa Amboo irraa cite guyyaa sadii booda deebi’us, tajaajilli interneetii ka bilbilaan kennamu haga ammaallee akka hin dhufiin dubbatu jiraattonni. Waajjiraaleen Itiyoo-Telekom Amboo fi Naqamtee jiran, tajaajilichi maaliif akka addaan cite hin beeknu, jedhu. Itiyoo-Telekoom rakkoo uumamee kana ilaalchisee akka ibsa baasuuf deemu dubbatee jira