Jijjigaa keessaa Oromoo kuma hedduutti baqatee warrii baqate kun du’aa fi jireenna jidduu dabarre jedha gargaarumatti jiranillee

No media source currently available Wal dhabii daarii Oromiyaatii fi naannoo Somaalee dhiyoo tana akka malee hammaate nama kuma hedduu gargar baqachiise. Keessattuu godina Jijjigaatii Oromoo hedduutti baqate.Warrii baqate kun maatii fi qabeennallee lafatti jissee namuu garuma argeen baqate. Nama Adaamaatti bilbilaan dubbifne keessaa haatii ijoolleetii daldalaan bulti Tanumaaf jettee guyyaa sadii Somaliland ooltee guyyaa sadeessootti adoo galtuu Jijjigaa naannoo Wacaalee jedhanitti poolisiin naannoo qabde. Akkana jetti; achii fulaa nama Oromoo hedduu itti hidhan geessan.Akka isiin jettutti makiinaatti fa’anii deemmaa guyyaa lamaatiin duubatti Harargee gahan. Deemmaa guyyaa lamaa kana keessatti woma hedduu keessa baate. “Ummatii keenna baayyee nu gargaare,” jetti.Haatii ijoollee lamaa ta ganna 40 keessa jirtu tun. Ijoollee isii lamaan gana 8 fi 10 fi jaarsii isiillee odeeffachuutti jirti. Aaddee Fariidaalleen nama hujii daldalaatiin jiraatu keessaa tokko. Caatii(jimaa) gurgurtee maati bulfatti. Hujuma tana irra ooltee yoo isiin guyyaa ala gabayaa oltee galtu nama Oromoo hedduu hidhuutti jiranii qabeenna isaaniillee miidhuutti jiran jechaa dhageettee baqatte. Isiillee qabanii du’aa fi jireenna hedduu keessa dabartee amma Adaamaa geette.Maatii isii dhaaba Fannoo Diimtuutti walti barbaadee arge.“Tohannaa jala jiranii amma nagaa qaban naan jedhan,jette. Namii akka isii ka maatii walti barbaaduutti jiran hedduu.Warrii baqate kun gargaarsa ummatii tolcheetiif galta guddaa galcha. Obboo Muusaa Ahmed godina Harargee Bahaa,aanaa Gursumitti itti gaafatamaa nagaa olloota daangaa irrati. Abbootii warrraa 822 ka maatii 1,123 tahanitti Gursumitti qubate jedha.Jarii qubate kun manneen barnootaa,galama walgahii fi mana namaatti galee gargaaruutti jiranii jedha. Akka obboo Muusaan jedhutti bulchootii naannoo lamaanii;Oromiyaa fi Somaaleen wal dhaba daangaa irratti waan walii galaniif amma namii haarahii Jijjigaa keessaa baqachuutti hin jiruu ka baqatellee ummataa fi mootummaatti akka dansaa gargaaruutti jiraa jedha. Wal dhabii daarii Oromiyaatii fi Somaalee kun akka bulchootii jedhanitti nama kuma hedduu wal irraa baqachiise. Mootummaa naannoo Oromiyaa,Oromoo biyya keessa jiranii fi biyya alaa jiranillee nama akkana baqate kana waan hedduu qarqaaruutti jiran.


Hiyumaan Raayitis Waach Mootummaan Itiyoophiyaa Yeroo Ayyaanni Irreechaa Bara Kanaa Ayyaaneffamutti  Akka Tarkaanfii Isaa Daangessu Gaafatee jira

Gareen mirga dhala-namaaf falmu, Hiyumaan Raayitis Waach, gabaasaa fuuula 33 qabu har’a baaseen, mootummaan Itiyoophiyaa, yeroo ayyaanni Irreechaa bara kanaa ayyaaneffamutti akka tarkaanfii isaa daangessu gaafatee jira Sabni Oromoo Itiyoophiyaa keessaa ayyaana Irreechaa kan waggaa ayyaaneffachuuf yeroo qophaa’aa jiru kanatti, Itiyoophiyaan, uummata ayyaana bara bara 2016 irratti dheessee wal-irra bahee fi lubbuu hedduu dhdume irraa barnoota argatte moo hin arganne? gaaffiin jedhu – akka yaada namaa dhuunfatee jiru dubbata – jaarmayichi mirga dhafla-namaa, ka sadarkaa Addunyaa kun. “Mootummaan Itiyoophiyaa, yeroo mormiin farra mootummaa ayyaana Irreechaa irratti geggeessametti tarkaanfii humnoonni naga-eegumsaa isaa fudhatan qorachuu qaba” kan jedhu – gabaasaan Hiyumaan Raayits Waachi, bara dabre, yeroo humnoonni naga-eegumsaa mootummaa uummata ayyaanichaaf bahee mormii dhageessise irratti gaazii imimmaansisuu fi rasaasa dhukaasetti, uummatni riiguudhaan wal irra ba’ee, namoonni kurna hedduutti lakkaawaman du’uu isaanii dubbata. Mootummana Itiyoophiyaa, namoonni ayyaana Irreechaa bara 2016 irratti dhuman 55 – ka jedhe yoo tahu, gurmuuleen mormitootaa garuu, lakkoobsi namoota dhumamanii dhibba toorba akka tahu dubbataa turan. No media source currently available


Baalee, Aanaa Daawwee-Qaachan Keessatti Walitti-bu’insa Kaleessa Uumameen Jiraattota 16 Tu Du’e

Godinaa Baalee, aanaa Daawwee Qaachan, ganda Addee Ar'aagaa, bakka teessoo biyyoo jedhamutti walitti-bu’insa uumameen, namoonni 15 du’uu jiraattonni naannoo beeksisanii jiran. Mootummaa naannoo Oromiyaatti, itti-gaafatamaan waajira dhimmoota Komiyunikeeshinii mootummaa, Obbo Kadiir Waadoos, haleellaan sun, kalessaa, humna “Liyyuu Poolis” mootummaa naannoo Somaalee-Itiyoophiyaatiin jiraattota aanaa Daawwaa Qaachan irratti geggeessamuun mirkana, jedhanii, inumaa jiraattonni halellaa sasnaan ajjeesaman 16 tahuu dubbatan. “Haleellaan sun walitti-bu’insa yeroo kaan lafa margaa irratti naannoo sanatti uumamu irraa adda. Humna mootummaa leenjisamee fi gurmaawe, ka meeshaalee waraanaa jajjabaa hidhate tu jiraattota irratti dhukaasa banee ajjeese” – jedhu – Obbo Kadiris tahe jiraattonni. Qophii guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Mootummaan Walitti-Bu’iinsa Daangaa Oromiyaa fi Soomalee Hiikuf Hojjachaa Jira Jedhame

Mummichi minstiraa Itoophiyaa Obboo Haylamaariyam Dasaalany walitti bu’iinsa daangaa naannoo Oromiyaa fi Somaalee Itoophiyaa dhaabsiisuf ajeja dabarsaaniiru. Hojii hawaasa tasgabeessu fi eegumsaa hojjachuuf humni nagaha eegumsaa federaalaa gara naannoowwan walitti bu’iinsi ummameetti ergamuus ibsaniiru. Karaa biraatin pirezdaantiin naannoo Oromiyaa fi giti isaanii pirezzdaantiin naannoo Somaalee halli tibba darbe uummame hawwaasa naanoo lamaanii waan bakka bu’uu akka in taanee ibsa kaleessa gaazexeessotaaf kennaniin beeksisan. Gabaasa guutuu dhaggeeffahda No media source currently available


Walitti-bu’insa Har’a Hararghee Bahaa Aanaa Cinaaqsen Keessatti Ka’een Namoonni Du’anii Kaan Madaawan

Walitti-bu’insa naannoolee daangaa Ormiyaa fi bulchiinsa naannoo Somaalee Itiyoophiyaa keessatti walitti-bu’insa jiruun wal-qabatee, dhalattoonni Oromoo bulchiinsa naannoo Somaalee keessa jiraatan kuma hedduutti lakkaawaman, baqatanii Oromiyaa seenuu isaanii, jiraattoonii fi mootummaan naannoo Oromiyaa beeksisuu isaa kaleessa gabaasnee turre. Itti-gaafatamaan dhimmoota Koomiyunikeeshinii Mootummaa naannoo Oromiyaa – Obbo Addisuu Araggaa, lakkoobsi namoota buqqa’anii kun kuma digdama ta’uu isaa nuuf ibsan. Kan har’a Harargee Bahaatti bilbiilee dubbisne, itti-aantuu itti gaafatamtuun waajira dhimmaoota Koomiyunikeeshinii mootummaa godinaa sanaa immoo, har’a lakkoobsichi walumaa-galatti kuma soddoma dhaqqabee jira, jedhu. Kana malees, achuma Hararghee Bahaa, aanaa Cinaaqsen keessatti lola Liyyuu Poolisii naanoo Somaalee fi jiraattota ganda Toraanoo gidduutti geggeessamee namoonni sadii du’uu fi ka biroon shan madaa’uu dubbatu – jiraattonnii fi itti-aantuu itti-gaafamtuun waajira kuumiyunikeeshinii godinichaa. Gandeen aanichaa ka biroo akka Kaarooley keessatti illee lolli geggeessamuu dubbatu. Kana cuqaasuun qophii guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Baqattoonni Oromoo Lama Somaaliilaand Keessattii Ajjeefamuun Booda Mootummaan Biyyattii Gochii Akkasii Akka Dhabbatu Ajeja Dabarseera

Lammiiwwan Oromoo Somaaliilaan keessa jiraatan: Sabni lamaan obbolahaa, Walitti-bu’iinsi haa dhabbatu Biyya Ripuublikii Somaaliyaa – Somaaliilaand keessatti, haala Awwadaay keessatti uumameen wal-qabtee Roobii dabre kana, dhalattoonni Oromoo lama ajjeefamuun gabaasamee jira. Oromoonni achi jiraatanis, gochaa haaloo-bahuu fakkaatu kanaan, nagaa isaaniif sodaachuu himatanii, gama lamaanuu akka gochaa kana dhaaban iyyataa jiran. Gabaasa guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Paartileen siyaasaa Itoophiyaa akka mootummaan wal dhaba daangaa Oromiyaatii fi Somaalee falu gaafachuutti jiran

Jarii tana gaafate paarti Tokkummaa Demokiraasii Oromoo,Kongireessii Biyyoolessaa Oromoo,Paartii Bilisummaa Oromoo ABO,Paartii deesmsa seera Gadaa, paartii Blisummaa Tokkummaa Oromoo fi paartii Biyyoolessaa Tokkummaa Oromooti. Akka paartilee tanaatti lolii daarii naannoo lamaanii kun waan nama yaaddessaati tanaaf marroo hedduu paartii Oromiyaa bulchitu OPDOti himaa bahan. Itti gaafatamaan paarti seera gadaa obboo Raabalee Taaddessee akkana jedhee VOAtti hime. Wal dhabii daangaa Somaalee fi Oromiyaa kun waan keessa turee itti dedeebihan. Nama hedduutti dhume.Gursum.Hararii, haga Mooyyalee seenee nama keenna qawwee hin qamne miidhuutti jira.Jarsolii, bulchotaa naannoo murtii irraa gahanii jiru.Taatullee amma humna hidhate Gursum, Mooyalee hanga Harar deemee nama keenna miidhuutti jira.Kun saamicha lafaati jeddha itti gaafatamaan paarti sirba Gadaa,obboo Roobalee. Paartileen 6n tun akka mootummaan Federlaaa rakkoo tanaaf fala barbaadu gaafatan. Gama kaaniin ammoo akka minsiterii odeeffannoo mootummaa Itoophiyaa Dr. Nagarii Leencoo jedhutti mootummaan federaalaa dubbii kana nagaan furuutti waan jiruuf amma haalii jiru ya qabbanaahe. Koomishiinii mirga namummaa Itoophiyaalleen rakkina kana faluuf itti gaafataman waan qabuuf qaamii dubbin tun ilaaltu lafa rakkoon jirtu dhaqee faluutt jiraa jedha.


Dubbi-himaan Mootummaa Naanno Somaalee“Humni Gama Keenyaa Bobba’ee Oromiyaa Keessatti Haleellaa Geggeesse Tokkollee Hin Jiru” Jedhu. Giti Isaanii Kan Oromiyaa Garuu, Qaamonni Hidhatan Sadii Gamasii Bobba’anii Uummata Oromiyaa Haleeluu Dubbatu

Itti-gaafatamaan dhimmoota koomiyunikeeshinii mootummaa naannoo Somaalee, “humni hidhataan naannoo keenya keessaa bobba’ee, Oromiyaa keessatti haleellaa uummata irratti raaw’ate hin jiru. Kun qoratamee mirkanaawee jira” jedhu. Giti isaanii, gama Bulchiisa Naannoo Oromiyaa – Obbo Addisuu Araggaa garuu, kanneen gara daangaa Oromiyaa seenaniiu uummata Oromoo irratti haleellaa haleelaa jiran qaamota sadii ta’uu dubbatanii, isaanis “humna “Liyyuu Poolisii” bulchiinsa naannoo Somaalee irraa bobba’u, milishaa naannoo Somaalee, kan ragaa waliin qabannaa harkaa qabnu, humna Ripuublikii Somaaliyaa irraa bobba’e” jedhu. Aangawaan bulchiinsa naannoo Somaalee, Obbo Idiris Ismaa’el kana guutummaatti haalan. “Mootummaa Federalaa irraa, waajirri ministara ittisaa dhimmi isaa ilaallatu, hoogganoonni keenya, ka Somaalee Itiyoophiyaa ol’aanoon bakka argamanitti gamaaggamamee, gama Somaalee Itiyoophiyaatiin ka daangaa Oromiyaatti cehee gochaa kana raaw’ate akka hin jirre beekamee jira” jedhu. “Qacceen ofii dhaanee ofii iyya” isa jedhamu – jechuudhaan, kanneen akka uummatoonni Oromiyaa fi Somaalee nagaan waliin hin jiraanne fedhan – humnoonni daangaa naannoo Somaaleetti cehanii uummata nagaa irratti haleellaa geggeessan akka jiran dubbatu. Kanas Adda Bilisummaa Oromoo fi daarekatara Oromiyaa Miidiyaa Neetwoork – Obbo Jawaar Mohammeditti akka hidhata qabutti dubbatan – Itti-gaafatamaan dhimmoota Koomiyunikeeshinii Mootumaa Naannoo Somaalee – Obbo Idiris Ismaa’el. Akka himannaa Obbo Idirisitti, Addi Bilisummaa Oromoo dhuguma lola kana keessaa harka qaba yoo tahe adda-baafachuuf, dubbi-himaa dhaabichaa – Obbo Toleeraa Adabaatti bilbillee, Asmaraa irraa gaafannee turre. Kan aangawaan Mootummaa Naannoo Somaalee – Idiris Ismaa’el himatan ka biraa – Daaretara Oromiyaa Miidiyaa Neetwoork – Obbo Jawaar Mohaammedis gaafannee jirra. Qophii guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Waraanii Liyuu Poolis Harargee Bahaa aanaa Gursum, Booranaa aana Mooyyalee magaalaa Goofaa fi gama Liibanitti nama hadhumatti jira jedhan

No media source currently available Harargee Bahaa aanaa Gursumii fi Cinaksenitti akka warrii lafaa jedhutti Liyuu Polis fulaa hedduutti nama aate. Guyyaa afuriin durattuu fa lola guddaatti jira.Fulaan itti nama hadhan jehdan; Kalmaalee, Ambaaroo, Waaccu Lammafaa fa.Fulaa haga tokkotti Liyuu Poolis ganama saatii 11 jalqabee nama hadhee taatullee ummatatti bahee dhowwate. Akka warrii achii dubbifne jedhetti waraanii Liyuu Poolis kun bulchaa aanaa Gursum ka durii fi itti aanaa itti gaafatamaa waajjira hawaasummaa aanaa Baabbillee obboo Salaad Mohaammad fi gurbaa koree bittineessaa Oromiyaa durii keessa jiru Abdujabbaar kalee galgala ijjeese. Ijjeechaa jedhan tana ammoo mootummaa naannoo Oromiyaa irraa mirkanfachuuf yaallee dadhabne. Waraanii Liyu Poolis kun itti aanaa damee nageenna aanaa Gursum obboo Mohammed Abdirahimanillee qabee akka malee dhaanee ijjeessuuf jennaan balee bu’ee baqatee achii dhufanii fuudhanii amma hospital Hiywot jedhan Harar keessa jirutti wallaanachuutti jira jedhan. Jara ijjeesan jedhan kana Harar magaalaa Bombaas keessatti qaban. Ummatii Gursumilleen ijjeechaa tanaaf hardha ganama saatii 2tti hiriira bahee bulchiinsaan wal dhabee rakkoo himatee dhakhaachaan wal hadhe. Goofaa fi Waacillee Lolii ummataa fi Liyuu Poolis godina Booranaa aanaa Mooyyalee magaalaa Goofaa fi gara Liiban keessaa ammoo Odaa Diimaa,Simintoo gama Waacillee sun faatii hardha wal hin aanee taatullee waluma eegachuutti jira. Mooyale keessaa Caamuqilleetti waraanii waluma dura ciisa. Waraana kalee Goofatti wal hadhaniin ammoo akka warrii lafaa jedhutti waraana biyya Soomalii gara Baidoa dhufe jedhan keessaa hajaja waraanaa nama lama hajaja 100 fi hajajoota waraanaa lama mi’uma waraanaa isaanii waliin booji’an. “Guyyaa sadii karaa bullee dhufne.Nu nama 400ti.Namii 300 Goofatti goree namii 100 ammoo Waacilletti dabre. Oromoon lafa teessan fudhatte jedhanii nu ergan.Al-Jamaa Al-Sunnaa waliin jirra,” jedhe jedhan warrii lola Goofaa keessatti qabanii amma harka waraana mootummaa jiru kun. Gara Waacilleetti sunilleetti hajajaa waraanaa achuma Sooamlii dhufe jedhan tokko qaban.Gama kaaniin ammoo itti gaafatamaan mootummaa naannoo Oromiyaa,obboo Addisuu Areggaa akkana jedhee FB ufii irratti barreesse: Yeroo ammaa kana naannoon Oromiyaa rakkoo keessa jirti. Rakkoo uumamaa fi rakkoo nam-tolchee keessa jirru xiqqaa fi guddaan ni beeka. Bahaa fi kibba Oromiyaatti rakkoo nageenyaa uumameen lubbuun qaaliin lammiilee keenyaa darbaa jira.Qaama namaa fi qabeenyaa irra miidhaan gahaa jira. Lola daangaa Oromiyaa irraan ummata nagaa irraatti baname keessatti waraanni Ripaablika Somaliyaa( Moqdishoo) irratti hirmaataa akka jiran mirkanaa'ee jira. Mootuummaan Naannoo Oromiyaa gaaffiin daangaas ta’e dhimma biraatiin walqabatee naannoolee olla waliin ka’u karaa nagaa fi waliin jireenya ummatootaa cimsuun hiikamuu qaba jedhee amana. Kanaa achitti namoota nagaa irratti lola banamu cimsee balaaleffata. Bulchiinsii mootummaa naannoo Somalee Itoophiyaa ammoo lola Liyuu Poolisitti naannoo Oromiyaa dhufee nama hadhee fixuutti jiraa jedhan kana hin fudhannee tun oduu dharaati isumaa ABO-tti waan akkanaa hojjachuutti jiraa jedha.Deebii mootummaa naannoo Somaalee fi ta mootummaa naannoo Oromiyaa bori itti deebina.


Waraanii ‘Liyuu Poolis’ godina Baalee aanaa Raayituutti nama 10 caalaa fixee jedhanii godina Booranaa keessallee loluma akkanaatti jira

No media source currently available Lola Liyyuu Poolis kana godina Oromiyaa fulaa hedduutti himan.Bulchiinsii mootummaa Oromiyaallee humna hidhatetti naannoo Somaaleetii dhufee daarii Oromiyaa seenee midhaa dhaqqabsiise jedhee mirkansumatti jira. Itti gaafatamaan biiroo odeeffannoo mootummaa naannoo Oromiyaa obboo Addisuu Areggaa akkana jedhee kalee VOAtti hime. “Godina Baalee aanaa Raayitu gandoota lama keessattisa walti buhinsii uumame. Humnoonnii hidhatan achii [naannoo Somalaeeti] kahanii ummata irratti miidhaa dhaqqabsiisee.” Jarii VOA-n Baalee Raayituutii dubbiftelleen lolii kun aanaa Raayituu gana Hara-Gurraa irratti jalqabe saatii 4-8 Hardeeroo gahe jedhan. Akka warrii lafaa aanaa Raayituutii dubbifne jedhetti Liyuu Poolsi lola kana irratti nama 10 caalaa fixe. Hartii-Gurraa waraanii Liyuu Poolis irratti nama hadhe jedhan Roobee irraa km 50 caalaa fagaatti Raayituu irraa ammoo km 30 fagaatti.“Fedhiin Liyuu Poolis lafuma tana fudahcuu Raayitii fudhachuu,” jedhan jiraattotii. Mi’ee jarii namaan hadhullee akka warrii lafaa jedhutti mi’uma waraanaa gugurdaa. “Ammallee Qillisa,Bokkool,Hara-Gurraa irratti waraana buusaa jiran,lafti tun duruu tama Oromiyaati,”jedhan.Ammallee waraanii Liyuu Poolsi Burqaa Dharroo,Dibbisa fi Hara-Gurraa fa jiraa jedhan. Akka obboo Addisuun Areggaa jedhutti mootummaa naannoo Oromiyaa ummata hiriirsee nagaa isaa eeguuf hojjata.Taatullee obboleeyyummaan ummata Soomalee fi Oromoo tanaan hin miidhamtu. Godina Booranaa aanaa Mooyyalee kalee waraanii Liyuu Poolis alaabaa dhaabate eegee keessaa baasan Caamuqi irratti wal eegachuutti jiran.Liyuu poolis waraana 150 tahu dabalatee dhufe,” jedha warrii nu dubbifne. Lafa Mooyyalee irraa km 40 caalaa fagaattu Goofaa fi Laheehi jidduulleetti akka warrii dubbifne jedhetti ummataa fi waraana Liyuu Poolisitti wal hadhuutti jira. Gama Liiban gara aanaa Nageellee Booranaa gara Godina Gujii keessalletti Odaa Diimaa,Simintoo,Uudatatii fi gara godina Booranaa aanaa Waacillee faalleetti waraana Liyuu Poolisi jalqabeen wal hadhuutti jiran.Odaan Diimaan Nageellee Booranaa irraa km 80 fagaata. “Mootummaan naannoo Oromiyaa ummatii isaa nagaan bahee akka galu ollaa isaa waliin obbolummaan wal jaalalaan, wal kabajaa ofitti amanee akka jiraatu gochuuf hojjata,” jedha itti gaafatamaan biiroo mootummaa naannoo Oromiyaa obboo Addisuu Areggaa. Jarii nu naannoo gara garaa keessaa dubbifnelleen waraana Liyuu Poolis malee ummata Somaaleetiin wal hadhuutti hin jirru jedha.


Waraanii 'Liyuu Poolis' godina Booranaa aanaa Mooyyalee ardaa Caamuq hadhee nama 10 caalaa fixe jedhan, Goofallee loluma akkanaatti jira

No media source currently available Mooyyalee godina Booranaa Oromiyaa gama Kibbaatiin jiritii Keenyaatti aantee qubatti. Akka warrii Mooyyalee dubbifne jedhetti waraanii Liyuu Poolsi kalee magaalaa Caamuqi ta Mooyyalee irraa diqquma tokko fagaattu seenee seera malee alaabaa ufii dhaabatee lolii suniin jalqabe. Fulaan alaabaa naannoo 5 keessatti dhaaban kun akka bulchiinsii mootummaa naannoo Oromiyaa jedhutti duruu lafa Oromiyaa jala jirtu. Akka obboo Addisuu Areggaa itti gaafataman odeeffannoo mootummaa naannoo Oromiyaa jedhutti jedhutti lolii kun porojeektii mootummaan naannoo Somaalee magaalaa Caamuqi keessatti jaaruu jqlabee asiind urattuu bulchiinsii naannoo lamaanii(Oromiyaa fi Somaalee) irratti walii galee akka dhaabatu tolche irraa dhufe. "Hardha ganama qaamotni hidhannoo naannoo Somaalee irraa dhufanii iddoo sanitti]Caamuqi] alaabaa fannisaanii dhukaasa bananii rakkoon nageenyaa uumamee jira.Rakkoo nageenna saniin lubbu namaa fi qaama namaa irratti miidhan gaheera gabaasa jedhu arganneera. Namoonni du’an jiru. Ummannis ufi irraa tasgabbeesseera,” jedha. Lolii achii barraaqa jalaqabe haga guddaa saafaa deeme. Akka warrii lafaa jedhutti ummatuma walti reebee waraana sun ufi irraa deebisee Caamuqi keessallee bafatee alaabaa Oromiyaa deebisee dhaabate. Achi irratti gama Oromiyaatii nama 10 caalaatti dhumate. “Waraanii Liyuu Poolisi tahuu aka warqata eennumma nama isaani ka dhume irraa guurani, barreeffama wayaa isaanii irra jiruu fi mi’a waraanaa isaan irraa guuranin beenne,” jedha warrii lafaa. Waraanii kun achum aanuma Mooyyalee keessaa gara Goofaatti dabre achilleetti wal hadhan. Goofii ammoo Mooyyalee irraa km 30 fagaata. Itti gaafatamaan odeeffannoo mootummaa nannoo Oromiyaa obboo Addisuu Areggaa waraanii naannoo Somaaleetii dhufe lafa Oromiyaa jala jirtu dhufee nama loluu ya dhageennee nama miidhame gargar baafachuutti jirraa jedha. Mi’ii waraanaa waraanii Liyuu Poolis kun namaan hadhe jedhan baazuqaa, matriyeessa,bombii fi waan akka akkaati.Waraana Liyuu poolsi kana amma Caamuqi keessaa ya hadhanii baasan jedhani. Namootni meeshaa adda addaa hidhatanii naanoo Oromiyaa asi cehanii balaa dhaqqabsiisan kun saaxilmaluutti jirra jira. Nagaa ummata keenyaa kabjiisuun dirqa nurraa eegamu hin baana” jedha obboo Addisuun. Akka obboo Addisuun jedhutti wal dhabii daarii Soomaleetii fi Oromiyaa akkuma riferendemii bara 1997 irratti walii galaniin fala argata. Ummatii Somaalee fi Oormoo ammoo akkuma durii nagaan waliin jiraata jedha.


Hogganoonni Dhabbata Geejiba Galaanarraa Itoophiyaa Malaammaltummadhan Shakkaman Lama Kaleessa Mana Murtiitti Dhihaatan

Gurmuun qorannaa yakkaa poolisii federaalaa Itoophiyaa midhaa miliyoona 480 ol ta'u mootummaa fi uummatarraan gahaniiru jedhuudhaan shakkamtoota lama kaleessa mana murtiitti dhiheesse. Hoogantoonni lamaan kun dhabbata geejibaa galaanarraa Itoophiyaa damee Jibuutiitii itti gaafatamaa an ta’an Obbo Unatuu Taayeetif kanaan dura buufata lafaa Mojootti itti gaafatamaa an turanfi yeroo to’annaa jala olfamanitti garee damee jibuutitii hoggasa yeroo keennaa an turan Obbo Taayee Caalaati. Gabaasa guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Angawaan Mootummaa Oromiyaa Afaan Oromoo Afaan Federaalaa Gochuu Irratti Hojjachaa Jirra Jedhan

Itiyoophiyaa keessatti, akkuma beekamu, mootummoota bulchiinsa naannoolee keessatti afaan hojii afaanuma naannoolee sanaa ta’u illee, afaan hojii federaalaa garuu, Afaan Amaaraa qofa. Gaaffiilee paartiilee mormituu Oromoo fi uummatni Oromoo kaasaa turee fi jiru keessaa tokko Afaan Oromoo Afaan hojii mootummaa federaalaa ta’uu qaba, ka jedhu. Dhiheenya kana gama mootummaatii, itti-gaafatamaan biiroo dhimmota Koomiyunikeeshinii mootummaa naannoo Oromiyaa, “Afaan Oromoo Afaan Federaalaa gochuu irratti hojjetaa jirra. Hundinuu tumsa gochuu qaba” jechuudhaan, feesbuukii isaanii irratti maxxansanii jiran. Kana ilaalchisuudhaan, dhaaba yeroo dheeraaf gaaffii kana akka kaayyoolee isaa ijoo keessaa tokkootti dhiheessaa ture – Kongiresa Federaalawa Oromoo irraa, akkasumas, ogeeyyii miidiyaa hawaasummaa irratti gaaffiin kun akka deebii argatu duula geggeessaa turanii fi dargaggoota “sababaa Afaan Oromoo Afaan hojii federaalaa tahuu dhabeef oguma keenyaan hojii dhabne” jedhan irraa Tigist Gammee qophii har’aaf haasofsiistee jirti. Dhaggeeffadha. No media source currently available


Jiraataa: Baabbilee Keessatti Gidduu Kana Nama Sadiitu ajjefame

Bulchiinsa naannoo Oromiyaa godinaa Harargee Bahaa araddaa Abdulqaadir jedhamu keessatti gidduu kana namoonni sadii humna “Liyyuu Poolis” jedhamu ka bulchiinsa naannoo Somaaleetiin ajjeefamuu jiraattonni dubbataa jiran. Bulchiinsi Godinaa Harargee Bahaa garuu Oromoo fi oromoo tu qabeenya lafaa irratti wal-ajjeese jedha. Jiraataan araddaa Abdulqaadir kan sodaa nageenyaaf jecha akka maqaan isaa hin himamne gaafatan akka jedhanti rakkoon daangaa kun eega jalqabamee waggaa shan guutee jira. Sababaa “qubsuuma” jedhuun namoota bulchiinsa naannoo Somaalee irraa fidanii lafa keenya irra qubsisan jedhu jiraattonni.Kanaafis jecha lafa qotannuu dhabnee rakkataa jirra jedhan. Bulchiinsii godina Harargee Bahaa garu Liyyu Poliis Oromiyaatti seenuun duraan jira ture amma garu hin jiru jedha.Walitti bu’iinsa duraan baratamee irratti garu hojjataa jirra jedhan. Gaaffii fi Deebii gaggeeffame caqasaa. No media source currently available


Dhaabbanni Mirga Dhala Namaaf Falmu Tokko Mootummaan Saawdii Arabiyaa Karoora Lammiiwwan Itoophiya Dhibbaan Lakkaawwaman Galchuudhaa Qabu Akka Dhaabu Gaafate

Gareen Mirga Dhala-namaaf falmu, Human Rights Watch, Mootummaan Saawudii Arabiyaa --- godaantota lammiwwan Itiyoopjhiyaa dhibba hedduu biyya isaa keessa jiraatan, kanneen haga dhuma baatii Hagayyaatti otuu hin galmaa’iin biyyaa baasuuf karoora baafate akka dhaabu gaafatee jira. Hiyumaan Raayits Waachitti, Qorataan mirga dhala-namaa gameessi ka biyyoota Gaanfa Afrikaa – Feeliks Hoorn, godaantonni kun yoo gara biyya irraa baqataniitti deebifamaniif yaaddoon isaan qaban amansiisaa akka tahe dubbatan. Yoo gara biyya irraa baqatan – gara Itiyoophiyaatti deebisaman, ajjeechaan, hidhaa fi dararaan akka isaan mudatuu malu dubbatu – jechuun, Raadiyoo Sagalee Ameerikaa, Tajaajila Gaanfa Afrikaaf kan ibsa kennan – Feelix Hoorn, “namni mootummaa cunqursaa jalaa baqatee dhufee, gara biyya irraa baqatteetti deebi’uu sodaatte, dahannaa yokaan eegumsa sadarkaa Addunyaa argachuuf mirga qaba” – jedhu. Yeroo ammaa kana, lammiwwan Itiyoophiyaa kuma dhibba afurii haga kuma dhibba shanii ta’an tu Saawudii Arabiyaa keessa jiraata. Kanneen keessaa ka mootummaa biyyattiitiin galmeessamee jiru baay’ee xiqqoo dha. Sawudiin, yeroo dheeraadhaaf biyya lammiwwan Itriyoophiyaa cunqursaa dheessan itti baqatan taatee ka jirtu yoo tahu, bara 2015 yeroo mormiin farra-mootummaa bulchiinsa naannoo Oromiyaa keessatti bal’inaan ka’ee irraa jalqabee lammiwwan kuma kurna hedduutti lakkaawaman tu gara sanatti dheessee jira – jedha – dhaabbatichi mirg dhala-namaa sadarkaa Addunyaa, Hiyuumaan Raayits Waach. Ammaan dura, bara 2013, Saawudii Arabiyaan lammiwwan Itiyoophiyaa gara biyya isheetti baqatan 160,000 deebisuu ishee dubbata, Hiyumaan Raayits Waach. Mootummaan Itiyoophiyaa gama biraan lammiwwan isaa biyyoota alaa irraa deebi’an ka simatu dubbata. Lammiwwan deebi’an irratti miidhaa geggeessa – ka jedhames ni haala. Hoogganaan Biiroo Koomiyunikeeshinii Mootummaa Itiyoophiyaa, Nagarii Leencoo, Mootummaan isaanii baqattoota deebisaman sana simachuuf ka qophaawaa jiru ta’uu dubbatu. “Mootummaan mirga lammiwwan isaa kabajchiisuuf hojjetaa jira. Nagaan gara biyya isaaniitti deebi’uu isaanii mirkabeessuuf gurmuun hojii tokko hundeessamee jira” jedhu.


Manni Hidhaa Qilinxoon Erga Gubatee Waggaa Tokko Guute

Hagayya 3 bara 2016 Fininnee keessa ka jiran Manneen hidhaa Federaalaa jalatti kan argamu mana hidhaa Qilinxoo keessatti dhukaasaa fi ibiddda ka’e lubbuun namootaa galaafatee gamoo hanga tokko eega gubee waggaa guutee jira. Aangawaan Waajira Dhimmoota Koomiyunikaashinii Mootummaa Itiyoophiyaa sababaa Kanaan namoonni lubbuu dhaban 23 ta’u dubbatanii turan. Sababaa balaa Kanaan kan ka’e waluumaa gala hidhamtoota 159 irratti himannaan kan dhiyaate yoo ta’u kanneen keessaa 38 gubachuu mana hidhaa sana waliin wal qabatee himannaa shorooreessummaa akkasumas 121 immoo gubannaa sana waliin wal qabatee himata yakka idileetu irratti dhiyaate. Himatamtoonni dhaddacha duratti akka ibsanti gocha kana keessaa harka hin qaban.Warra mooraa sana bulchuutu ofii gocha kana gaggeessee nu himate jedhu. Hidhamtoonni mana hidhaa Qilinxoo guban jedhamuun himataman kun amma iyyu mana murtitti deddebi’a akka jiran abukaatoota isaanii keessaa tokko ibsanii jiru. Sadarkaa maal irra akka jiran abukaatoota dhaabataniif keessaa tokko ka ta’an obbo Wandimmuu Ibsaa hedduun isaanii dhimmi xumuura ituu hin argatiin hafee bara dhufuutti darbuu isaa dubbatan. Gaaffii fi Deebii gaggeeffame dhaggeefadhaa. No media source currently available


EID Mubaarak ! Ka baranaa Kan Bara Egeree

Musleemonni guutuummaa addunyaa irratti har’a Ayyaana Eid Al Adhaa kabajaa jiru.Kanneen Miliyoona 2 ta’an immoo bakka qulqullitti musleemootaa ka taate Makkaatti imaluun kabajaa jiran.Musleemonni kuma kurna hedduun gara masjiida Namira kan tulluu Araafaat isa magaalaa Makkaan ala jiruutti ol ba’an.Iddoon kun lafa Nabiiy Mohammad yeroo dhumaaf barnoota amantii Islaamaa itti barsiise jedhama. Ho’ii iddoo Sanaa hamaa kan Digrii seentiigreedii ( seelshiyees) 40 waan ta’eef amantoonni agoobara mata irra qabatanii mul’atu.Televiziyoonni Saa’udii akka agarsiseetti amantoonni wuccuu adii uffatan kun hedduminni isaanii galaana fakkaata jedhe. Kutaa Yunaaytiid Isteetes kan Minisootaa magaalaa Seent Pool jedhamtu keessa kan jiru Toohid Islaamiik seentariif Imaama kan ta’an Sheek Abdirrahiim Ahmad Doyyoo ayyaana har’a kana ilaalchisee ibsa nu kennanii jiran. Gaaffii fi Deebii gaggeeffame caqasaa No media source currently available


Harargee Lixaa Keessatti Humnoota “Liyyuu Poolis”, Ka Naannoo Somaalee fi Jiraattota Aangaa Mi’eessoo Gidduutti Walittti-bu’insi Uumame Lubbuu Galaafate

Godinaa Harargee Lixaa, aanaa Mi’eessoo keessatti humnoota poolisii Bulchiinsa Naannoo Somaalee, ka “Liyyuu poolis” jedhamaniin halellaa geggeessameen poolisii Oromniyaa tokko dabalee namoonni saddeetii ol du’uu isaanii jiraattonni beeksisan. Kanneen Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsa kennan, jiraattonni Mi’eessoo akka jedhanitti, Kibxata dabre, gaafaf Hagayya 29, magaalaa Mi’eessoo keessatti poolsii tokko tu human “Liyyu Poolsi” jedhamuun ajjeessame. Kaleessa, gaafa Hagayya 30 immoo, magaalaa Mi’eessoo ti ala lafa Bareedaa jedhamutti humnoota poolisii Somaalee sabaa fi jiraattota gidduutti walitti-bu’insa uumameen horsiisee-bultoota yoo xiqqaate toorba tahan tu ajjeesame. Aangawoonni bulchiinsa naannoo Oromiyaa waa’ee walitti-bu’insa daangaa Oromiyaa fi naannoo Somaalee gidduutti geggeessamaa turee fi lubbuu galaafatee, dhiheenya kana, ibsa kennaa turan. Qophii guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Yunaaytid Isteetes Caama Itiyoophiyaa Keessaaf Doolaara Miliyoona 91 Dabalataan Kennite

Daayreekteera dhaabbata misooma sadarkaa addunyaa kan Yunaaytid Isteets (USAID) iif Daayreekteera kan ta’an Maark Griin dawwannaa guyyaa lamaaf Itiyoophiyaa keessa jiru. Mummicha ministeera Itiyoophiyaa Haayle Maariyaam Dassaalany waliin eega mari’atanii booda maallaqnii ku akka kennamu beeksiisan. Itiyoophiyaan gargaarsa haatattamaatu ishee barbaachisa waan ta’eef gargaarsii arjoomamuu hunduu kallattiin karoorfameef ooluu akka qabu hubachiisan.Caama irra deddebi’ee biyyatti mudataa jiruuf mootummaan gama isaan akkuma bara darbee maallaqa akka ramaduu kana malees investeroonni dhunfaa walii wajjiin irratti hojjachuu akka qaban ibseen jira jedhan. Mariin Obbo Haayle Maariyaam waliin gaggeessan kana irratti dhimmootiin siyaasaa ka’u isaanii fi sagaleen gama hundaa dhaga’amuu akka danda’uutti waltajjiin siyaasaa banamuu akka qabu akkasumas mirgii heera biyyatti irra ka’ame kabajamuu akka qabu hubachiseen jira jedhan Maark Griin. No media source currently available


Jiraataa Naannoo Hiyusten: Manaa Ba’e Deebi’uun Abjuu Ta’e, Dawaan Liqimsuu Qabu Immo Manatti Hafe

Magaalaan Hiyusten, obomboleettii jandoo roobaa makatee itti bu’e ka seenaa keessatti isa hamaa tahe irraa har’a xiqqoo haara-galfattee jirti. Obomboleettiin jandoo makate sun amma gara biyya ollaa sanaa, Luuziyaanaatti cehuu isaa tu dubbatama. Garuu roobni dhaabate jechuun rakkoon balaa sanaa dhumate akka hin taane dubbatu bulchaan magaalaa Hiyusten, Sylvester Turner Kamisa, guyyoota lamaa fi sadi’iif waan qulquulaa’ee nu irraa deemu fakkaata jedhan. Oromoota balaa kana irraa lubbuun hafan keessaa tokko akka jedhanti manaa ba’e deebi’uu dadhabuun koo dawaa silaa fudhachuu qabu illee dhaqqabuu na dhorke yaaddoo irra na buuse jedhu. Booda garu Helikoptaraan fudhamuun isaanii dubbatan.Haadha warraa koo wajjiin guyyaa sadii booda qaamaan wal arginee jedhan. Yeroo lolaan hammaate kanatti, humnoonni baraarsaa hedduun gara sanatti bobba’anii jiran. Ogeeyyiin kumaan lakkaawamanii fi kanneen fedhii ofiin bobba’an, namoota balaa keessa jiran baraaruuf itti seenanii jiran. Namoonni kuma hedduutti lakkaawaman, waldaa Kiristaanaa guddaa magaalaa Hiwusten keessa jiru keessa dahatanii jiran. Gaaffii fi deebii gaggeeffame dhaggeefadhaa No media source currently available


Namoota Ayyaana Irreechaa Bara Dabree Irratti Dhumaniif Siidaa Yaadannoo Dhaabate Jiraattonni Oromiyaa Akkamitti Ilaalan?

Mootummaan bulchiinsa naannoo Oromiyaa yaadannoo namoota ayyaaneffannaa Irreechaa bara dabree irratti dhumaniif siidaa yokaan soodduu dhaabee jira. “Siidaa Yaadannoo Nmoota Kabajaa Ayyaana Irreechaa Fulbaana 22/2009 Hora Harsadiitti Tasa Luubbuun Isaanii Dabre Yaadachuuf Hojjetame” ka jedhamu tu siidaa sana irratti barreeffamee jira. Gaafa Hagayyaa 27, bara 2017 sirna eebba siidichaa irratti argamuun kan haasawa dhageessisan, prezidaantiin bulchiinsa naannoo Oromiyaa, Obbo Lammaa Magarsaa, ayyaanota Oromoo kabajamoo keessaa tokko ka tahe sirna irreechaa bara dabree irratti dhuminsi dhaqqabe hedduu gaddisiisaa hin dagatamne ta’uu isaa ibsanii, dhumninsa lammiwwanii fi guyyaa gurraacha ittiin yaadachuuf akka tahe hubachiisan. Dhaabbachuu siidaa jiraattonni godinaalee Oromiyaa adda addaa akkamitti ilaalan? Qophii guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Laguu Gabaa fi Dinagdee Biyyaa

Oromiyaa keessatti mormiin lagannaa gabaa torban darbee guyyaa sadiif gaggaaffamuun ni yaadatama.Kunis Dilaala ykn gibiraa humnaan olii hin baafnuu,daangaan Oromiyaa haa kabajamuu akkasumas hidhamtoonni siyaasaa martii hidhaa keessaa haa baafaman kan jedhu hammatee ture. Laguun gabaa kun dinagdee biyyatti irratti dhibbaa hagamii akka geesisee akkasumas ituu yeroon laguun kun dheerate ta’e adda addummaa inni fiduu danda’uu irratti hayyuu dinagdee kan ta’an Profeesar Mohammed Xaahiroo Yunivarsitii Daalaas irraa xiinxalanii jiru. Gaaffii fi Deebii gaggeeffame dhaggeefadhaa No media source currently available


Jiraattoota : Angawaan Ka Afaaniin dubbatanii fi Dhugaan Qabatamaan Hojjatamaa Jiru Wal Hin Argu

Oromiyaa keessatti mormiin lagannaa gabaa xumuramuu isaatti aansee daldallii fi tajaajiila geejibaa bakka duriitti deebi’aa akka jiru kan ibsame ta’uus kanneen daldalaa fi tajaajiila geejibaatti deebi’uuf yaalanii mootummaan nu dhorke jedhan dhaga’amaa jiran.Eenyuu isin ajajnaan dhaabdanii ? Eenyu immoo isin ajajnaan jalqabdu nuun jedhan jedhu jiraattonni. Tarkaanfii fudhatamaa jiru keessaa manneen Saamsaman jechuun itti maxxanfamee banuu diduu, kokolaataa Bajaajjii iddoo tokkotti walitti qabanii kaa’uu, maallaqa baasisuu akkasumas waraqaa akeekkachisaa mallatteesisuun keessatti argamu. Hogganaan biroo dhimmoota komunikeshinii mootummaa naannoo Oromiyaa obbo Addisuu Araggaa garu torban darbee raadiyoo sagalee Amerikaaf ibsa kennaiin karaa nagaan gaaffii, mufannaa fi yaada ofii ibsuun mirga ta’u isaa xuquun kanneen daldala cufuu isaaniin kan ka’e mallattoon saamsameera jedhamu irratti maxxanfame yoo jiru ta’e dogoggoora jechuun isaanii ni yaadatama. Walitti bu’iinsa daangaa Oromiyaa fi bulchiinsa naannoo Somaalee gidduu furuuf tattaafiin itti fufuu isaa fi haga ammaatti aanalee 49 gara Oromiyaatti cituu dubbatan. Kanaaf jecha anaaleen oromiyaa gara bulchiinsa nannoo somaleetti citan inni jedhu dogoggora jedhan. Hogganoota paartilee mormituu hidhaa keessa jiran kan ilaaleen bulchiinsa keenya jalatti hidhamanii waan hin jirreef kan nu ilaaluu miti jedhu.aangaan keenya haa kabajamuu akkasumas hidhamtoonni siyaasaa martii hidhaa keessaa haa baafaman gaaffii jedhu kan qabu ture mormiin gabaa lagannaa kun. No media source currently available


Ameerikaan Lamiiwwan Ishii Itoophiyaa Jiranii fi Garas Deemanii Akeekkachiisa Imalaa Haaraa Baaste

Ministiriin dhimma-alaa, ka Yunaayitid Isteets, Itiyoophiyaa keessa jeeqamni uummataa fi murtii seeraa tii ala hidhuun jiraachuu mala – jechuudhaan, gara sanatti imaluun akka balaa qabaqachuu malu akeekkachiistee jira. . Keessumaa naannawa Gonderii fi Bahir-daar, akkasumas, godinaalee Oromiyaa garii keessatti tasgabii-dhabinsi itti fufuun isaa gabaasamee jira – ka jedhu, ministriin dhimma-alaa Yunaayitid Isteets kun, akeekkachiisa ammaan dura, gaafa Waxabajjii 13, bara 2017 baase ture irra-deebi’ee haaresse. Mootummaan Itiyoophiyaa quunnamtii interneetii, daataa mobaayilii fi tajaajila telefoonaa daangessuuf akka dandeettii fi fedhii isaa qabu mirkaneessee jira – ka ajedhu – ibsi ministrii dhimma-alaa Yunaayitid Isteets irraa bahe kun, tarkaanfiin kun immoo akka Embaasiin Ameerikaa lammiwwan biyya isaa Itiyoophiyaa keessa jiran wajjiin wal hin quunnamnee fi tajaajila hin kennine ka daangessu ta’uu hubachiisee jira. Kana malees, Mootummaan Itiyoophiyaa, waa’ee lammiwwan Yunaayitid Isteets biyya isaa keessatti hidhuu Embaasicha Ameerikaa kan hin beeksisne ta’uu dubbata – ibsi kun. “Bakkawwan hiriirawwanii fi walga’iileen guguddoon jiran irraa fagaadhaa. Haala naannoo keessan jiru otuu wal-irraa hin kutiin xiinxalaa, bakka jirtanitti nageenyi keessan hagam amansiisaa akka tahe madaalaa” – jechuun kan lammiwwan isaa akeekkachiisu – ibsi Ministrii Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets irraa bahe kun, “hiriirawwan irratti mootummaan akka humna gargaaramuu maluu fi itti dhukaasuu malu hubadhaa. Walga’iin karaa nagaa geggeessamuu yaadame illee deebiin hokkaraa akka mudatuu malu yokaan gara hookkaraatti akka jijjiiramuu malu hubachuu qabdan” jedha. Kanaaf lammiwwan Yunaayitid Isteets Itiyoophiyaa keessa jiran, haala nageenya isaanii guyyaa-dhaad-guyyaa to’atanii, yoo tarii battalatti achii bu’uun irra jiraate, karoora akka qopheeffatan akeekkachiisee jira. Haala nageenyaa Itiyoophiyaa amansiisaa hin ta’iin kana keessatti, lammiwwan Ameerikaa mala quunnamtii ka biraa akka karoorfatanii fi yeroo Itiyoophiyaa keessa jiranitti quunnamtiin daangessamaa akka tahuu malu maatiiwwan isaanii akka dursanii beeksisan hubachiisee jira. Akkasumas, lammiwwan Yunaayitid Isteets Itiyoophiyaa keessa jiran marti, TEKSITII FI SMAS-dhaan akka odeeffannoo nageenyaa Embaasii Ameerikaa irraa argachuu dandandanitti, lakkoobsa telefoona isaanii harkaa yokaan mobaayilii isaanii akka Embaasichatti galmeessisan jabeessee gorsa – ibsi haaraan ministrii dhimma-alaa Yunaayitid Isteets bahe kun.


Angawaa Oromiyaa: Karaa Nagaan Mormuun Mirga, Hokkara Kakaasuun garu Yakka

Oromiyaa keessatti mormiin lagannaa gabaatiin gaggeeffamu har’a guyyaa sadaffaaf itti fufuu isaa hogganaan biroo dhimmoota komunikeshinii mootummaa naannoo Oromiyaa obbo Addisuu Araggaa ibsanii jiru.Dilaala ykn gibiraa humnaan olii hin baafnuu,daangaan keenya haa kabajamuu akkasumas hidhamtoonni siyaasaa martii hidhaa keessaa haa baafaman gaaffii jedhu kan qabu ture mormiin gabaa lagannaa kun. Mootummaa irratti Mormii, gaaffii ykn mufannaa qaban karaa nagaan dhiyeessuun mirga kan jedhan obbo Addisuun garu Kanaan daahaatanii gocha hokkaraan guutamee gaggeessuu fi badii adda addaa geesisuun yakka jedhan. Badii gaggeeffame jedhan ennaa ibsan, foddaa Awutoobusa imaltootaas ta’e kan kokolaataa xixxiqqaa caccabsuu ykn balaan akka isaan mudatu gochuu, namootaa fi qabeenya daldalaa namoota mormii kanatti dabalamuu didanii dhagaan reebuu akkasumas namoonni fedhii isaaniin ala mormii kanatti akka dabalaman gochuuf humnaan dirqisisuun ykn midhaa kanneen biroo dhaqqabsisuun yakka akka ta’e hubachisan Obbo Addisuu Araggaa. Kanaafis jecha mootummaan nageenya lammiwwan isaa fi biyyatti eegsisuuf dirqamnii kan irra jiru ta’u hubachisan. Gaaffi fi deebii guutuu armaa gaditti dhaggeefadhaa No media source currently available


Mormiin Gabaa Lagachuu Oromiyaa Keessatti Itti Fufee Jira

Oromiyaa keessatti tilmaama galii guyyaa fi gibirri nutti heddummaate jechuun mormiin geggeesamuu erga jalqabee guyyoota lakkoofsisee jira. Akkuma Kanaan godinaalee Oromiyaa hedduu magaalaalee adda addaa kan akka Dambi Dolloo, Gimbii, Amboo, Shaashamannee, Haromayaa fi kanneen biro keessatti har’a mormiin gabaa lagachuu geggeessamaa jiraachuu jiraattonni nuu ibsanii jiran. Mormiin guyyaa har’aa waa’ee gibiraa qofa utuu hin taane hidhamtoonni siyaasaa haa hiikaman, lafti Oromiyaa naannoo Somaleetti cituun haa dhaabatu kan jedhu keessatti argama. Mootummaan tilmaamni galii guyyaa kun dogoggora qabaachuu isaa sirreessuufis hojjetaa kan jiru ta’uu beeksisee jira. Kun kan beeksisame muummichi ministeeraa Haayilamaariyaam Dassaaleny hawaasa daldlaa wal ga’iif waamanii haasaa xumura torban darbe dhageessisan irratti ture. Mormii kana ilaalchisuun jiraattota godinaalee fi magaalaalee Oromiyaa addaa addaa keessaa hanga tokko haasofsiisnee. Kutaa 1ffaa No media source currently available Kutaa 2ffaa No media source currently available


Lakkoobsi Lammiiwwan Itiyoophiyaa Gargaarsa Barbaadan Dabale: OCHA

Lakkoobsi isaanii miliyoona sadiin kan dabale Itiyoophiyaa keessaa kanneen hongeen miidhamaniif gargaarsi barbaachisu ariifachiisaa ta’uu fi ammuma argamuun kan irra jiraatu ta’uu OCHAN beeksiseera. OCHAN kana kan beeksise dhiyeenya kan ifa taasisame galmee gargaarsi ittiin gaafatame bu’uura godhachuu dhaani. Dhiyeenya kan ifa taasisame galmeen gargaarsa ittiin gaafatan HRDn akka mul’isetti sababaa hongee mudateen lakkoobsi lammiiwwan Itiyoophiyaa gargaarsa barbaadanii akkaan dabale. Waajjira qindeessa gargaarsa namoomaa kan tokkummaa mootummootaatti dubbi himaan biiroo Itiyoophiyaa Choice Okoro isuma kan cimsuun dubbatan. Kan argaa jirru lakkoobsi gargaaramtootaa miliyoona sadii fi isaa oliin dabaluu isaa ti. Gamaaggama walakkeessa waggaa ittiin ka’umsa godhachuu dhaan yeroo bara 2017 isa hafeef lakkoobsi ifa taasisame isa kana. Miliyoona sadiin kan dabale Amajjii bara 2017 kan ifa taasisame waliin ennaa ilaalamu. Amajjii bara 2017 lakkoobsi kun miliyoona 5.6 ture. Amma kan argaa jirru miliyoona 8.5. kanaaf miliyoona sadiin dabaluu isaa tilmaamaa jirra. Dhimmootiin ilaalcha barbaadanis akkuma jirutti jiru. kan ijoollee mudatu hanqinni nyaata madaalamaas dhimma ilaalchi kennamuufii qabu. Dhukkubi Haqqisaa fi garaa kaasaa ariifachiisaanis akkuma duraaniitti jira. Waa’een midhaan nyaataas yaaddessaa dha. Dhimmi inni ijoon isa kana. Waa’een nyaataa dursi kennamuufii qaba. Lakkoobsi gargaaramtootaas dabaleera. Maallaqi deebii kennuuf barbaachisus dabaleera jedhan. No media source currently available


Barataa Qabxii Olaanaa Argachutti Milkaa’e

Qormaata biyyoolessaa kutaa 12ffaa barana Guutummaa Itiyoophiyaa keessatti kenname sadarkaa biyyaattii qabxii ol’aanaa galmeessuun tokkoffaa kan ta’e barataa Yooftaahee Baa’isaa Milkeessaa ture. Abbaan isaa Obbo Baa’isaa Milkeessaa ijoollee kudhan qabu. Yoftaaheen mucaa isaanii isa arfaffaa dha.Nagallee boranaatti dhalatee barnoota hanga kutaa tokkotti jiru Amboo keessatti barate. Kutaa lamaa hanga kudhanti mana barumsaa Finfinnee keessa jiru “Hiil Toop” achiis kutaa kudha tokkoo fi kutaa kudha lama immo mana barumsaa “Omeegaa” Jedhamu keessatti xumure. Gosnii barnootaa barachuuf fedhu kan Enjineerummaa xayyaarootaa fi Rookeetoota hawaa (Aeronautical Engineering) biyya keessa jirachuu baatus gara biyya alaatti deemee barachuuf qormaata adda addaa fudhataa akka jiru ibsee jira. Hagasitti biyya keessatti barnoota wal’ansa fayyaa kan sadarkaa Doktorummaa kan hordofuuf jiru ta’uus “ Dhabaa mannaa malee “ fedhii isaa akka hin taane dubbata. Garu qormaata barnoota biyya alaa na geessu otoo hin taane rakkoon koo Ispoonsara yaaddoo jedhu qaba. Gaaffii fi deebii caqasaa No media source currently available


Tilmaamni Galii Guyyaa Dogoggora Qaba: Muummicha Ministeeraa Itiyoophiyaa

Muummichi ministeeraa H/Maariyaam Dessaaleny tilmaama galii guyyaa fi gibira ilaalchisee hojiin hojjetame dhibba irraa harki 40mni dogoggora akka qabu beeksisan. Hanqinni hubannoo fi raga akkasumas hattummaan mootummaa isaanii gatii baasisaa jiraachuu illee dubbatan. Qaamotii hojii seeraan alaa irratti bobba’an illee akeekkachiisanii jiru jedha meleskachoo Ameha Finfinnee irraa. Muummichi ministeerichaa xumura torban darbee galma Lalibela Sheraton Addis keessatti daldalttoota kutaa biyyaa fi Finfinnee keessaa waliin marii geggeessaniiru. Mata duree marii ijoo fi muummichi ministeeraa H/Maariyaam kan qeeqan keessaa rakkoo baatii jalqabee qabee mul’ataa jiru waa’ee gibiraa ti. Tilmaama galii guyyaa gama ilaaleen muummichi ministeerichaa gama mootummaan haala uumame akkas jechuun ibsan. Namoonni keenya dogoggorri isaan hojjetan galii walii galaa ti kan isaan maxxansan. Galiin walii galaa ennaa ilaalamu nama gibirri meeqa akka ta’e nama hin beekneef nama rifaasisa. Sharafamee gibirri kuma lamaa fi sadii ta’uun irra ture miliyoonaan kan jedhu waan itti maxxanfameef, nama ibidda keessa buuse. Kun dogoggora tokko. Dogoggorri inni guddaan lammataa immoo hojichi ennaa hojjetamu, uummat walittI qabnee mariisisnee jirra, sana, kana gooneerra jechuu dhaan gabaasi kijibaa dhiyaatee, namni dhimmi ilaallatu sirriitti utuu hin mari’atin dhimmootii irra darbamantu gatii nu baasisaa jira. Kanaaf naannoo sanatti hanqina ragaa fi hanqina hubannoo uumame-tti hattummaan dabalamee, rakkooleen mudatan hedduu dha. Akka tilmaama keenyaatti dhibba irraa harki 40ni tilmaama galii guyyaa rakkoo akka qabu hubanneerra jedhan. No media source currently available


Biyya guddattetti aadaa fi afaan jabeeffachaa ijoollee amalaa fi adaba qabdu horachuuf maanti maan tahuu male, guddinnii aartii Oromoo hoo eessa gahe?

No media source currently available Amerikaa tun nama biyya ormaatii itti dhufe miliyoona hedduu qabdi.Fkn godina Minisootaa (MN) keessaa akka hawaasii Oromoo jedhutti Oromoo 40,000tti keessa qubataa. Oromoon Minisootaa keesaa karaa maqaa isitiin moggaasan qabdi.Manneen nyaataa dhugaatii Oromoo hedduutti jira. Lafa sunitti namii guddoo wal hore. Minisootaa keessatti Adoolessa 29-31,2017 “Torbaan Oromoo jedhanii baranallee labsan.Torbaan Oromoo Amerikaa ,Kanaadaa fi biyya akka akkaatii walti dhuftee dorgommi ispoortii,OSFNA,marii hawaasaa,qophii bashannanaa fi waan hedduu walti dhufu. Maanguddoo Oromoo qophii sun dhufan keessaa hedduu dubbifne. Biyya guddatte tanatti ijoollee akkamiin guddifachuu malan? Amantiin ijoollee maan maan barsiisuu malte jennee wa gagaafanne. Abdurahiman Amad Minisootaa keessatti Imaama masjida tokkooti.Ijoolleen amma taphattu tun ijoollee ani leenjisu keessaa tokko jedha. “Bakka badduu irraa akka isaan fagaatan,hiriyaa badaa irraa akka isaan fagaatan.Aadaa ufii akka horodfan.Amantii ufis akka hordoafan,barsiifna.” Tana maleellee akka jecha “tapha kubbaa keessattis luyiti teesaan dabuu hin qabdu jehaa.Barumsaa keessatti tokkoffaa.Waan dalaydan keessatti tokkofffaa tahaa jennee barsiifna.Fuuldurii hawaasa keennaa abdii qaba,” jedha. Aabba Jaaroo Nuuraa Minisootaa magaalaa St.Paul qubata. "Ijoollee akka isiin lafa tanallee jiraatan aadaa lafa ufii,jireenna lafa ufiillee hin deemne itti himna. Fulaa feete jiraattullee eennuummaa ufii dedhuun,diqqeessuun waan tahuu hin malle.” Tun cuftii akka aabba Jaarso jedhutti gaafa guddaatte afaan kun diqqoo sirraa mimmiliqanillee wannii diqqeennaan baratte si harkifti,tanaafuu eennummaa keetillee hin deetu,”jedha. Obboo Sayid Zamaan godina Iowa magaalaa Siisitti itti gaafatamaa hawaasa Oromooti. Hawaasa isaanii waan hedduun galateeffata. “Ijoolleen oromoo IOWA keessatti dhalatanii guddatan akka nama Oromiyaa keesstti dhalatee guddatee dhalatee afaan Oromoo beekan.Magaala jirru keessatti Oromoon maan akka tahee, ummata seera qabu akka tahee,nagaa akka jaalatu namoota achi keessa jiranii fi kan biraatiifis fkn akka tahan gorsina.” Oromoon baruma baraaan gannatti qophii Torbaan Oromootiif walti dhufti. Obboo Jamaal Tufee hujii raawwachiisaa hawaasa Oromoo Minisootaati. Qophii OSFNA tanaan hawaasii faaydaa hedduu irraa argataa jedha "Qophiin namni waggaa tokko guutuu wal hin argin yoo walti dhufu yaada hedduu wal jijjiirata.Waan hedduu wal mari’ata.Daldalii Oromoo hin guddataa,kitaabaa fi waa hedduu waayee Oromoo dubbatan wal irraa bitaa wal gargaara,ijoolleefisa wal barnootaa gaarii taha”jedha. Guddinnii aartii Oromoo eessa jiraa maanti qajeeluu male? Ijoollee Oromoo fiilmii barreessuu fi hojjachuun beekaman,Gammadoo Jamaalii fi Guuttamaa Buttaa dorgommii OSFNA irratti arginee dubbifne.Jamaal fiilmii mormii hiriira Oromootiif baasan keessaa tokko. Fiilmii isaa lamaan Fiilmii Guuttamaan beekaniin keesaa; Fiilmiin isaalleen waan biyyitii keessa jirtuu fi waan jaalaatii fi waan jibbii nama tolchu dubbata. Akka Guuttamaan jedhutti fiilmii Oromoo jalqabe malee asi gahee hin jedahnii deemumatti jira. “Ummata bal’inna haganaa qabaannee baayinnaa hagasii qabaannee waan saba suni gadi tahee hojjachuun nurra hin jiru.Anaaf aartiin qabsoodha.” Yaadii Jamaalilleen kanuma.Yoo fiilmii hojjattu maan laalaa ykn ammoo maan qalbii keessaa qabaachaa hojjatta jennaan “Hawasa miliyoona 40 sun ilaala hawasa bakka bu’a jedhee ummta sun taahee ilaalaa hojjadha.Hanqina hawaasa kana keessa jiru ilaalaa hojjadha.” Jarii lamaanuu akka ummatii aartii Oromoo ilaalaa waan qajeeluu male isaan gorsaa wal jajjabeessaa yaadhan dhaamata. “Wal haa jabeessinuu gaafa nu kaane ummatii Oromoos kahaa,kanaafuu ha wal jajjabeessinu.” jedha Gammadoon.


Mummichi Ministeera Itiyoophiyaa Dabalatee Angawoonni Shan Ragaa Ittisaaf Akka Dhiyaatan Manni Murtii Ajaja Kennee Jira

Galmee Obbo Gurmeessaa Ayyaanootiin kanneen himataman hoogganoota koongiresa federaalawa Oromoo mana-hidhaa Qilinxoo jiran maraaf, manni-murtii federaalaa ol’aanaan, ka Lidetaa jiru, Wixataa darbee jalqabee hanga har’aatti ragaa of irraa ittisaa dhaggeeffataa ture. Abukaatooleen himatamtootaa, muummicha ministeera Itiyoophiyaa – Obbo Hayile-maariyaam Dessaalenyi dabalee – angawoonni biyyattii ol’aanoon shan akka maammiloota isaaniif ragaa of irraa ittisaa ta’anii dhihaatan mana-murtii gaafatanii jiran.Manni murtiis ajaja kennee jira. Gama biraatiin immoo, otuu ragaan of irraa ittisaa Obbo Baqqalaa Garbaa dhaggeeffatamaa jiruu, abbaan-alangaa “garaachi na dhukkube nan beela’ee itti fufuu hin danda’u ” jechuun dubbatan. Obbo Baqqalaan kun gorsa aangawootaa argachuuf yeroo barbaacha malee sababaa qubsaa miti jechuun falmaa turan.Manni murtiis itti fufuuf qophii ta’u ibsu iyyu dhuma irratti deemsi mana-murtii sun addaan cite jedhu – Abukaatoolee keessaa tokko – Obbo Abdul-jabbaar Huseen Gammadaa. Waaree booda garu itti fufee baatii Onkolooleessa bara 2017 tti bellamnii biraa kenname. No media source currently available


Jaarroleen aanaa Gursum rakkoo naannoo ufii himachuuf Finfinnee jirti, itti gaafatamaa nagaa aanaa sunillee ‘Liyuu Poolisitti’ qabee guddoo dhaane

No media source currently available Harargee Bahaa aanaan Gursum aanaalee araddaan heduduun waan lafaa irratti bulchiinsa naannoo shaniitiin irratti wal dhaban keessaa tokko. Dhiyoo tanallee aanaa Gursum keessaa araddaa 10 dhiyaatu Soomalii kutanii kennan jedhanii falamaan jabduu fi wal dhabii guddaan dhufe. Obboo Muusaa Ahmed aanaa Gursumitti itti gaafatamaa damee nagaa waltitti buhiinsa ollootaa daangaati. Akka innii jedhutti isaa lafa dhaloota isaa aanaa Warra Guyyee waardiyaa fi shifeerii isaa waliin hujif deemu waraanii bulchinsa naannoo Somaaleeti dhufe, Liyuu Poolisi jidduutti qabee fudhaee dabree “Makiinaa paatroolii afur waraana 50 qabu natti bobbaasanii na qaban.Nuyii aradduma keenna keessatti nu qaban.Maaliif asi dhufanii nuu jehan. Araddaa keennatti waltajjii nagaa,demokiraasii fi misoomaa geggeessuuf dhufnee naannoon kun keenna jenneen.Qabanii akka malee cafaqanii nu tuman,” jedha. Akka jecha obboo Muusaatti jarii kun warra qabe kana sadafii qawweetiin dhaanee kopheen irra yaahe. “Makiinaatti nu fahanii nu cafaqaa Caakkaa Galaalcha jehan nu geessan.Satii 7- 10 ufi bira nu tursani osoo deemnu waraanii mootummaan federaalaa dhufee nu gadi nu lakkisiise.” Obboo Muusaan waraanii ittisa biyyaa jara gadi lakkisiise sun bulchoota aanaa Gursum Somaalee ka akkana isaan dhaansisan jedhanii qabee naannoo nu baasee qabeenna fuudhellee akka deebisan hajajee jedha. “Seera malee raawattan jedhanii gadi nu dhiisisanii meeshaa isaan irraa fuutanis ammuma deebisaaf jedhanii araddaa keenna keessaas baasan,”jedha. Gama kaaniin ammoo jaarroleen aanaa godina Harargee Bahaa aanaa Gursumii fi naannoo isiiti dhufte rakkoo araddaa isaanii mootummaa Federalaa fi naannoo Oromiyaatti himachuuf Finfinnee jirti. Jaarroleen nama 10 geettu tun haga rakkoo dhufaniitti fala aragattutti hin galtu. Jara rakkoo tana himachuu dhufe keessaa akka maanguddoo tana keessaa obboo Abdiin jedhutti Naannoon isaanii fkn araddaa akka Qoree, Bakakkaa,Warra Guyyee,Kaasaa Oromiyaa, Warra Alii fi aanaalee akka Qumbii,Cinsaaksan faatillee rakkoo Soomaleen daarii lafaa irratti wal dhabaniin namaa fi laftilleen guddoo miidhamte. Obboo Abdii Yuuyyaa warra rakko himachuuf Finfinnee dhufe keessaa tokko. “Adoo maanguddo biyyaatiin hin mari’annee waraanii biyyaa irra dedeemee kun Soomaliidhaaf murtaahuu qabaa,kun maareef murtaahuu qaba jedhanii biyyiti lallaaqamaa jirti.Furmaatii nuuf haa argamuuf dhufe,”jedha. Tana maleellee obboo Adiin “hawaasni haga fala arkattanitti nutti hin galinaa jechaa wan jiruuf haga furmaata tokko arkannutti ni gallaallee hin qamnu jechuu.


Gabaa Lagachuun Oromiyaa Itti Fufee Jira Daldaltoonn Immoo Hidhamaa Jiru

Tilmaamni galii guyyaa dabalamee gibirri nuti baafnu nutti hammaate jechuu dhaan daldaltoonni godinaalee Oromiyaa adda addaa keessa mormii gabaa lagachuu geggeessaa turan itti fufanii jiraachuu jiraattonni nuuf ibsaa turan. Mormiin isaanii ka biroon hoogganoonni siyaasaa kanneen akka obbo Baqqalaa Garbaa fi Dr. Mararaa nuuf haa hiikaman kan jedhu ta’uu illee dubbataniiru. Gaaffiin gibirri akka xiqqaatuuf dhiyeessine amma iyyuu deebii hin arganne jechuu dhaan mormiin kun Oromiyaa bakka tokko tokkotti itti fufee jira. Akkuma kanaan godina Shawaa lixaa magaalaa Amboo keessa daldaltoonni jiran torban darbe guutummaa isaa manneen daldalaa cufanii bajaajjii dabalatee geejjibi socho’aa kan hin turre ta’uu dubbatu. Bulchiinsi magaalaa Amboo kanaaf sababaa ta’an kan ittiin jedhe abbootii qabeenyaa to’annaa jala oolchuu isaa jiraataadhumti kun ibsanii namoota kana wabiin gad dhiisisuuf maallaqa guddaa gaafataman jedhan. komee uummataa kana bakka haalli laguu gabaa fi hidhaan daldaltootaa itti raawwatame jedhe magaalaa Ambootti bilbiluu dhaan kutaa ittisa yakkaa irraa Comandor Mengistu nama jedhaman kana dura haasofsiisnee waan turreef gara isaaniitti bilbillus deebii quubsaa hin arganne. bilbile. Qaama mootummaa biraa deebii argchuuf kaleessaa qabee yaalaa turre. Kan dhimma galii guyyaa fi gibiraa ilaalchisuun deebii nuu kennaa turan itti gaaftama biroo kominikeeshinii mootummaa naannoo Oromiyaa obbo Addisuu Araggaatti deddeebi’ee bilbilee haala yeroo ammaa naannolee adda addaa keessatti uumame odeeffannoo argachuuf yaalus bilbilli isaanii hin ka’u. Itti aanaa isaanii kan ta’an Obbo Workuu Caalaatin bilbile. Yaalii hanga tokko booda bilbila isaanii kaasanii haala jiru ergan ibseefii booda mootummaa biraa deebii argachuu barbaaduu koo ibseefii, dhimm isaa poolisiif abbaa taayitaa galii ilaallata waan ta’eef kallattiin isaaniin quunnami naan jedhan. bilbilan irratti argachuu danda’u deebisee yoon bilbile naa kennuuf waadaa naa seenan. Akkuma kanaan bilbila isaanii irra deddeebi’ee bilbilus argachuu hin dandeenye. Dhaggeeffattoota keenyaa komii uummati dhiyeessu kanaaf deebii gama mootummaa hordofnee akkuma argannetti dhiyeessina. No media source currently available


Mana-murtii Federaalaa Kessatti Har’a Himatamtoota Mormitootaa fi Qondaalota Mana-hidhaa Gidduutti Wal-dhibdee Uumameen Ragaa Of Irraa Ittisaa Dhaggeeffachuun Booritti Dabarsame

Har’a mana-murtii ol’aanaa Federaalaa, Ramaddii Lidetaa, dhaddacha yakkaa afuraffaatti, hoogganoota Koongiresa Federaalawa Oromoo galmee Obbo Gurmeessaa Ayyaanoon waamaman irraa ragaa of irraa ittisaa dhaggeeffachuun jalqabamee ture. Garuu, qondaalli poolisii, hidhamtoota sana mana-hidhaa Qilinxootii gara mana-murtichaa geese, akka hidhamtootni laaqana maatiin isaanii dhiheessaniif nyaatan ajaja abbaan-murtii kenne waan fudhachuu dideef, wal-dhibdeen uumamee ragaa ittisaa dhageeffachuun booritti dabarsame – jedhu – maatiin himatamtootaa fi abukaatoon isaanii. Namoon, abukaatoo himatamtoota kanaa – Obbo Abdujabbaar Huseen Gammadaa Finfinnee irraa haasofsiisee jira. No media source currently available


Abbaan Warraa Hidhaa Ba’e Biyya Baqaa Keessa Jira, Haadha warraa Isaa immoo Galaanatu Nyaate

Bara 2015 Saa’udii keessa jiraachuuf ehama hin qabu jedhamee biyyatti deebifame. Yeroo filannootti dhiyoo ture yeroon isaa. Bakka dhaloota isaa godinaa Harargee Bahaa dhaqee haadha warraa fuudhe. Garuu, yeroo gabaabaa keessatti hidhamee ragaan dhabamnaan gadhiifame. San booda haatii warraa barattuu waan turteef achuumatti dhiisee gara Finfinneetti ol ba’e. Achuuma Finfinnee keessaa qabamee hidhame. “Dararaa guddaan hidhaa keessatti erga na irratti rawwatamee fi baatii afur eegan hidhamee booda ragaan hakimaa haala gaarii irra hin jiru waan jedheef akkasumas ragaan tokko iyyuu waan dhibeef na gadhiisan” jedha. Haadha warraa isaa arguuf gara godiinaa Hararagee Bahaatti hin deebiine. Dubbiin waa’ee lubbuu ofii oolchuu fi maatiin biraas hariiroo isa waliin qabaniin akka hin hidhamne gochuu waan ta’eef, kana yaadee jireenya baqaaf biyya isaa gadhisee godaane. Erga biyyaa ba’e yeroo murta’aaf sagalee haadha warraa isaa ka dhaga’aa ture ta’uu dubbata. Biyya keessattis haadha warraa isaa waan dorsiisaniif bilbiluufiinan sodaadhan ture jedhe.”Yeroo dhumaaf” baatii tokko dura Wucaalee irraa sagalee haadha warraa isaa dhaga’uu dubbata. Doniiwwan lama kan torban darbee Bosaasoo irraa ka’anii torban dabre baqattoota galaanatti naqanii deebi’an sana keessa turte, haati warraa isaa. Achuma keessatti galaanaan nyaatamtee du’an boqotte. Yaa carraa dhala namaa! Abbaan warraa amma iyyuu maatii isaa ykn maatii haadha warraa isaa biyya keessa jiraniif bilbilee gadda isaa ibsuuf wal jajjabeesuuf rakkoo irran busa jedhe akka sodaate dubbata. Dararaa mana hidhaa keessatti dhaqqaba jedhame kana kan ilaaleen waajiira dhimmootii Komumikeeshinii kan mootummaa Federaala Itiyoophiyaaf ministeera kan ta’an Dr. Nagarii Leencoo gaafatamanii namoonni hidhaa keessaa ba’an yeroo dubbatan sabaa himan dhaga’amaa ture jedhanii dhugumaan kannen kana gaggeessan jiraachuun ragaan mirkanoofnaan tarkaanfiin seeraa ni fudhatama jedhan. Kunis ejjennaa mootummaa isaanii ta’u ibsan. Bulchiinsa naannoo Oromiyaa fi kan Amaaraa keessatti Komishinni mirga dhala namaa kan mootummaa Federaalaa qorannaa gaggeessaa akka jiru kunis paarlaamaan boqonnaa irraa yeroo deebi’uu kan dhiyaatu ta’u hubachisan. Wanni namoonni hidhaa keessaa ba’an dubbatan kun achi keessa jira yoo ta’e ilaalamuuf jira jedhan. Gabaasaa guutuu dhaggeefadhaa No media source currently available


Baqattoota Galaana Yaman Keessatti Darbaman Keessaa Kanneen Lubbuun Hafan Attam ta’an?

Hagayya sagalii fi kudhan bara 2017 doniin lama baqattoota fe’anii Somaaliyaa irraa eega ba’anii booda handaara galaana Yamantti eega dhiyaatanii booda imalatoota galaanatti naqanii deebi’uu isaanii jaarmayaan godaantoota addunyaa ykn IOM gabaasee ture. Irra heddduun godaantoota kanaa lammiwwan Itiyoophiyaa kaan immoo kan Somaaliyaa ta’uun ibsamee jira. Oromoota balaa kana irraa hafan haasofsiifnee Jimaata Hagayya 11 bara 2017 dhiyeessuun keenya ni yaadatama. Kanneen balaa kana irraa hafan wal’ansa fayyaa kan hatattamaa jaarmayaa godaantoota kan addunyaa irraa eega argatanii booda imaltuu itti fufanii jiru. Kanneen humni isaanii dadhabee miidhama qaban immoo mooraa baqataa UNHCR naannoo sana jiru seenan. Oduu haaraan dhaga’ame immoo Kamisuuma sana doniin biraa Bosaasoo irraa baqattoota feete nagaan Yamantti galuun ishee ti. No media source currently available


Harargee Bahaa ardaa Gurusm hedduu ya Soomalii kutanii jedhan, bulchiinsii aanaa ammoo lafa Oromiyaa mallatteessinee kennuu dinnee jedha

No media source currently available Falamaan daarii Oromiyaatii fi Soomalee Booranaa haga Harargeetti waan bara hedduu asi deemaa bahe. Kaan laftii akka gaafa referendemii durii baateen jiraachuu maltee jedha.Kaan ammoo riferendemiin sun akka dansaa qajeeltee hin baane jedha. Akka dhadhagahuutti jirrutti Harargee Bahaatii fi Harargee Dhiyaatii arddaa 27 Soomalee kennan, Fakkeennaa aanaa Gursum ganda 7-8 dhiyoo tana bulchiinsa naannoo Oromiyaat fi federaalaa mallatteessee naannoo Soomaliitii kenne. Araddaan Harargee Bahaa amma Soomalii kennan jedhan Kulmiyyee, Nooleeyyee,Wara Ali, Warra Guuyee, Bakakkaa, Qoree, Resiisii fi Fariyyee.” Araddaa wal dhaba qabu kana nama 10,000 keessa jira. “Ganama kana bakka Qoree jedhamtu alaabaa Oromiyaa buusanii ganama saati 12 jechuu ka somaalee baasanii,eebba geggeefataa jiran.Laftii nuu kennamte jedhanii gammachuutti jiran.Bulchaa aanaatti didee malee godinaa fi Oromiyaa fi federaalii mallatteesse. Ummatii ammoo hiriira bahee jira” jedha namii Gursumii dubbifne.” Muusaa Ahmed itti gaafatmaaa dhimmi nagaa aanaa Gursumiiti.Akka innii jedhutti araddaan amma jedhan kun cuftii duruu handhuraa Oromiyaati.Bulchiinsii isaaniilleen tanaaf mallatessee Soomaliif kennuu dide. “Murtaahee kennamee jedhamee maqaadhaan nu hin geenne. Laftii tun duraan falmaallee hin qabdu. Araddaan amma maqaa dhahame kun durumaan keenya,” jedha. “Murtii araddaa kennuu kun Qoree irratti murtoofte waan jehu qofa argine,”jedha obboo Ahmed. Akka warrii lafaa jedhutti akkuma laftii ta Soomaliu jedhanii mallatteessaniiniin waraanii naannoo Shanii dhufee lafa fudhatee ummatilleen irratti qubate. Tana irratti aanaa Gurusm,Baabbille keessatti kalee fi hardhallee wa hadhan jedhan.Cinaaksenilleen dhibuma akkanaa keessa jirti dhagahumatti jirra. Obboo Nagarii Leencoo itti gaafatamaa biiroo odeeffannoo mootummaa federaalaati. Wal dhaba Oromiyaa fi Soomalee irratti koreen hojjachuutti jiraa taatullee laftii akkuma duruu riferendemiin kennaniin teetti jedha, “Reiferemndiin kan kaahame ala mootummaan naannoo Oromiyas tahee federaallii lafa ummatii Oroimyaa irra jiraatu kan ummata Oromo tahe kan dabarsee naannoo Somaaleef sababiin kennuuf hin qabu.Akkuma kanaas ammoo lafa referendemiin gara naannoo Somaalee warra citan mootumama amma federaalaa tahee qaamii kamiiyyuu jechuudha gama naannoo Oromiyaatti kan dangesuu akka hin taane beekamuu qaba.” Falii guddaan ammoo akka obboo Nagariitti “Osoo dhiigni tokko hin dhangala’in lubbuun nama tokkoo odoo hin dabrin rakkoon jiru sirriitti namoota daandgaa san beekan wajjiin hojjachuundahaan yeroo barbaachisaa hunduma fudhachuun nageenyaan daangaan akka hojjamtamu mootummaan qabatee akka hojjachuutit jiru jechuudhaa.” “Tanumaafuu gandootii duraanis aanaa Oromiyaa jala turan ammas taanana Oromiyaatti akka daangeffaman beekamu qaba,”jedha obboo Nagariin. Wal dhaban daangaa tana irratti akka jiraattotii jedhanitti dubbii lafaa tana irratti ya wal hadhanillee. Embaasiin Amerikaa Finfinnee jirulleen karaan Finfinnee haga Jijjigaa deemu wal dhabuma kanaan cufamee jedhee akka lammii Amerikaa garas chochoone dhaamate. Mootummaan Itoophiyaa ammoo lolii jedhan kun hin jiruu isuma koree hujii daarii baasuu hojjatte hadhan jedha.


Jireenya Baqattootaa : Gamannis Ibidda Gamasiis Ibidda

Biyya irraa ka’anii gara Somaaliyaatti eega imalanii booda magaalaalee biyyatti lama irraa Roobii Hagayya 9 fi Kamisa Hgayya 10 bara 2017 galaana irraa gara YamanTti imaluu kan jalqaban lammiwwan Itiyoophiyaa fi Somaaliyaa dhuma irratti kanneen seeraan ala nama deddebisaniin galaanatti darbamuu isaanii dubbatu. Hedduun galaanaan nyaatamanii du’an. Hangi tokko immoo lubbuun hafuuf carromanii jiru. Kanneen lubbuun hafuuf carrooman keessa dubartii ulfa baatii 7 garaa qabduutu jira. Oromiyaa keessatti hiriira gaggeeffamaa ture waliin wal qabatee abbaa warraa koo qabanii eessa akka buusan hin beeku. Anaan immoo halkan halkan dhufanii mana na bansiisanii na doorsisu na reebuu waan ta’eef ijaa fi gurra koo qabadhee gara Somaaliyaatti qajeele jetti. Shamarreen umriin 17 immoo haadhaa abbaa akka hin qabne garuu abeera isaanii biratti akka guddatan, sana booda obboleessa tokkittiin qabdu jalaa hidhamee jennaan lubbuu ofii oolchuuf jecha biyyaa ba’uu dubbatti. Balaa hamaan akkasii na irra ga’ee lubbuun hafuuf carromuus maaliifiin biyyaa ba’e jedhee hin gaabbu hin yaadus jetti. Dargaggeesii umriin 25 immoo waa’een Oromoo biyya keessattis ta’e biyyaas ba’anii jireenya godaantrummaa keessatti qabbana hin qabu jedha. Waa’ee lubbuu ofii du’a irraa olchuu malee waan isaan mudachuuf jiru yaaduuf yeroon hin jiru jedhu. No media source currently available No media source currently available


Koolu Galtoonni Afriikaa Galaanaan Liqimfaman

Guyyaa har’aa gara Yemenitti ce’uuf yaalaa kan turan lammiiwwan Itiyoopiyaa 180 beekaa gara galaanaatti darbamuu isaaniif hanga ammaatti namoonni 19 du’uu jarmayaan koolu galtootaa kan sadarkaa addunyaa mirkaneessee jira. Guyyaa kaleessaa immoo koolu galtoota lammiiwwan Somaaliyaa fi Itiyoophiyaa 120, yaballi isaan ittiin adeemaa turan gara andaara galaana Yemenitti akkuma siqeen kanneen namoota seeraan ala deddeebisan dargaggoota kolu galtootaa galanatti darbanii kanneen 50 ol ta’an du’uu isaaniif balaa guyyaa lamaan mudateen lubbuun namoota 69 darbeera.. Kanneen balaa kana irraa baraaraman angawoota IOMtti akka himanitti namoonni seeraan ala nama deddeebisan sun akkuma dachii Yemenitti siqaa deemaniin sodaa angawoota Yemeniif jecha galaana bubbeen raasaa turetti darban jedhan. Jarmayaa koolu galtoota sadarkaa addunyaaf dubbi himtuu kan ta’an Olivia Headon VOAf akka ibsanitti koolu galtoonni sun akka du’uu danda’an beeku turan, garuu dura dhaabachuuf gargaarsa hin qaban turan. Namoota seeraan ala kan deddeebisu keessaa dura bu’aa isaanii kan koolu galtoota kana ajajutu ture. Garuu kanneen biroo akka isaa yabalattii irraa hojjetan kanneen qawwee fi meeshaalee ka biroo hidhatan qaba. Egaa koolu galtoonni sun filannoo qabu. Ykn imala kana irratti miidhaan irra ga’ee ol miidhamuu, ykn itti dhukaasamuu ykn immoo galaanatti utaalanii liqimsamuu dha. Kaan isaanii galaanatti kan darbatamanis jiru jedhan. IOM akka jedhutti namoonni 29 du’anii, 22 achibuuteen dhabamee ykn immoo isaanis liqimsamaniiru. Hedon akka jedhanitti namoonni 42 hojjettoonni IOM utuu isaan hin dhaqqabin naannoo galaana Sanaa dhiisanii deemaniiru. Koolu galtoonni baraaraman kanneen 27 ta’an dubartoonnii fi dhiironni kanneen umuriin isaanii naannoo waggaa 16 ta’u wal’aansa fayyaa fi kan kan sammuu argataa jiran jedhaniiru. Kanneen seeraan ala nama deddeebisan namoota sana galanatti naqanii namoota itti dabalaa yabala balaa geessisuu danda’u irratti fe’anii deebi’uuf gara Somaaliyaatti deebian jedhu Headon.


Abuduljabbaar Huseen "Obbo Baqqalaa Garbaa Mirga Wabii Dhorkaman"

"Sirnuuma Mootummaa Amma Jiruttu Yakkamaa Biliisa Godhee, Bilisa Immo Yakkamaa Godha" Obbo Baqqalaa Garbaa Washington, DC Manni murtii olaanaa Federaalaa inni Lidataa jiru dhaddachi 4ffaan har’a waa’ee obbo Baqqalaa murtii kennuuf yeroo muudameetti maatii fi firri ykn namoonni ka biraan akka hin seennne dhorkamuun ibsamee jira. Murtii kenname kanas Abukaatotatuu erga dhaddachaa ba’anii booda ibseef. Himanni shoroorkeessummaa duraan ittiin himatamanii turan gara yakka idileetti kan jijjirame ta’us obbo Baqqalaan yoo wabiin gadhiifame deddebi’ee dhaddachatti hin dhiyaatu, hokkara ammaan duraa itti fufaa fi kanneen biroon mirga wabii dhorkamu abukaatoota keessaa tokko Obbo Abdul Jabbaar Heseen ibsanii jiru. Abukaatooleen isaanii ol-iyyannaa dhiyeeffachuuf akka jiran ibsanii jiru. Obbo Baqqalaan murtii kenname sana booda mana murtiif akka ibsantti nuti dhaddachatti deddebi’aa kan turre haqa argachuuf otoo hin taane adeemsa jiruu fi waan kennamaa jiru akka uummanni baruuf jenne turre. Inni kun har’a naa milkaa’eera, gammadeera jedhan. Kana malees murtii kana arguun koo kan na dinqisiise miti, waanin eegaa ture waan ta’eef jedhan. Sirnuuma mootummaa amma jiruutu yakkamaa biliisa godhee, bilisa immo yakkamaa godha jechuun obbo Baqqalaan mana murtiitti himan. Namoonni keeyyata wal fakkaataa fi keyyata isa kan koo caaluun himataman mirgii wabii eegameefii alaa deddebi’uun dhimma isaanii hordofaa akka jiran argaa jirra. Garuu anaa fi uummata an bakka bu’eef kun ta’uun isaa na gaddisiisa. Namoonni miira ofii isaaniif jecha hojjatan yeroo dhufan haallii kun ni jijjirama jedhee waaniin yaaduuf abdii hin kutuu jedhan Obbo Baqqalaa Garbaa. Dhimmi Obbo Baqalaa Garbaa ija seeraan murtii kan argate otoo hin taanee siyaasa irratti hundaa’uun abbootiin siyaasaa kan murteessan dha jedhu hayyuun seeraa Dr. Xaggaayee Araarsaa. No media source currently available


Hawwii Waaqoo intala ganna 26ti barumsa PhD barachuutti jirtii sagantaa dubraan gargartu ‘Obboleettii’ yayyabdee hujiittiin jirti

No media source currently available Hawwiin intala obboo Mohaammad Waaqoo Waarituuti. Ammaan tana yuniveristii Michigan State University godina Michigan jirtu keessatti barumsa doktorummaa PhD barachuutti jirti. Bara 2011 keessaa sadarkaa lammeeessoo fixxee Itoophiyaa Oromiyaa dhaxxe.Adoo deemtuu intala ceetu tokko arge jetti. "Mucayyoon tun maan taate jennaan hin maraattee naan jedhani. San irratti ammoo obboleessii adaadaa tiyya yaadii itti baayyatee ufi ajjeesee san irraa kahee namii maaliif maraata jedhe barumsa herrega mataa[psychology] qoratu baradhee,” jetti. Hawwiin barumsii herrega mataa namaa qoratu kun waan tokko irraa kahee qalbii isii bute. “Biyya deemee yeroo sun rakkob aayee arge.Nama baayyee mataan dhukkubu arge.Mucatti wayii asumaa achi fiigdu arge maal taatee yoo jedhu hin maraattee jedhan,Sana irraa yaadu jalqabee jetti.” Tanumaaf jettee barumsa isii cufa woma herrega mataa namaa baratte, Hawwiin. Digrii qaraa yunivertii Oregon State university fixxe barumsa herrega mataa ykn Psychology baratte.Digrii lammeessoollee barumsa dhiba mataa namaa irraa dhowwuu ykn prevention psychology itti daratteebaratte.Barumsa doktummaa herregaa PhD ammoo barumsa herrega mataa namaa irratti nama gorsu prevention science baratte. “Maatiin tiyya barumsa doktorummaa baradhii naan jedhan ani ammoo hin fedhuu jedhe.Kama ufi jaaladhee nama gargaaruu danda jedhe filadhe,”jetti. Akka Hawwiin jettutti namii waan qalbiin isaa feetu barachuu baannaan bu’aa hin buusu “hujii irratti si dhiba,” jetti Namii maaniif mana taahee yaada jedhee yaadee jette Hawwiin. “Namii ufi irrati hin beeku ,malee waan hedduutti isa dhiba.”. Hawwiin bara 2011 keessa sadarkaa lammeessoo fixxee yuniversitii seentellee carraa barumsa nama barumsa irratti qabxii guddoo fidee kennanii tolaan barsiisan scholarship argattee baratte. Digrii lammeessoo qofa irratti beesee ufii baaftee qorannoo hojjachaa baratte.Barumsa PhD ammoo qorannoo hojjachaa yuniveritiin Michigan State University tolaan isii barsiise. “Torbaanti saatii 10 hojjadhaa yoo barumsii natti ulfaatu warra kiyyaa bilbilee gargaarsa gaafadha.Gargaarsa horii adoo hin tahin akka yaadaan na jajjabeessan gaafadhaa,”jetti. Hawwiin ufi bira dabartee amma ijoollee dubraa Oromoo sadrkaa lammeessoo haga sadarkaa olaanaa jiran gargaaruu caasaa barumsaa ‘Obboleettii’ jedhu ganna dabre keessa yayyabde. “Akka ijoollene Oromoo carraa baranoota sadarkaa olanaaa argatan, barmumsa isaanii guddifachuu dandahan tolaan gargaarra.Sun caalaatti akka isaan yoo sadarkaa olaanaa fixanillee wal gargaaran golchuuf.” Tana caalaatti ammoo akka isaan hujii isaanii jabeeffatanii sadarkaa lammeesoo haga sadrkaa olaanaatti dabaranii haga bulchiinsa gahanitti ufi dandahanii ummataaf qabsaahanii aadaa isaaniillee guddisan gochuuf gargaaruuf Obboleettii yayyabde. Hawwiin nama barachuu fedhu waan tokko gorsiti “wannii nama dhibaa hin jirtii yoo barumsa barattu jaalatte itti jabaadhii ittuma dedeebi’i,”jetti.


Oromiyaa Magaalaalee Sadii Keessatti Daldalaa fi Geejjibii Dhaabatee Jira jedhu Jiraattonni

Hogganoonni mormituu kanneen hidhaa keessa jiran haa hiikaman, aangawoonni yakka rawwatan seera duratti dhiyaachuun lafa irra harkiifatee jechuun magaalaalee Amboo Ginncii fi Gudar keessatti manneen daldalaa fi geejiib cufaatti jiraachuu isaanii jiraattonni ibsanii jiru. Biyyattii keessa seerri hin jiru dararaa fi hidhaan hin dhaabanne jedhu.Labsiin yeroo hatattamaa ka’e jedhamee labsamuuf Oromiyaan duruu kaasee bulchiinsa waraanaa jala jirti jedhan.Mormii kana keessas gatiin dilaalaa dabaluun akka sababaa tokkotti maqaa dhahamee jira. Bulchiinsa naannoo Amaaraa magaala Baahir Daar keessatti Wiixata Hagayya 7 barba 2017 barii Bombiin dhohuu fi guyyaa guutuu manneen daldalaa fi geejibnii cufamee uummanni mana keessa ooluun ibsamee jira. Har’a immoo waldiyaa fi wadlaa keessatti baasii dilaalaa waliin wal qabatee mormii jiruun daldallii fi geejiibii cufaatti kan jiran ta’u jiraattonni ibsanii jiran. No media source currently available


Obbo Baqqalaa Garbaa Bellama Arfaffaatu Har’a Kennameef

Obbo Baqqalaa Garbaaf mirgii wabiin gadhiifamuu akka kabajamuuf gochuuf abukaatoleen isaanii iyyata kan galfatan ta’uus manni murtii yeroo arfaffaaf har’as bellama ka biroo Kennee jira. Akka seera biyyattitti mirga wabiin gadhifamuu kan ilaaleen iyyati dhiyaatu sa’atii 48 keessatti murtii argachuu qaba. Abbootiin seeraa wal dabree dhukkubsatan jedhamee yeroo sadii bellama erga dabarsanii booda inni isa dhukkuffate jedhame bakka bu’e dhaddacha irratti argamu murtii kennuu hin danda’uu? Akka seera jiruutti abbaan seeraa yoo dhukkuffate ykn guutummaatti dhimmi sana irraa yoo kaafaman kanneen haaraa bakka buufaman ykn isa dhukkubsate bakka bu’uun dhaddacha irratti yoo argame dhimmicha ilaaluun murtii kennuu danda’uu ka jedhu ta’uun ibsamee jira. Dhukkubii dabaree abbootii seeraa kana dhaddacha kana irraa isaan hambiisu kun ragaa ogeessa fayyaa qabaa?Maraafuu isa dhumaa jedhamee Kamiisa Hgayya 10 bara 2017 bellamnii arfaffaan kennamee jira. No media source currently available


Dorgommii kubbaa miilaa kilaboota Oromoo Minisootaatti itti jiranii guyyaa torbeessoo keessa jirti

Torbaan Oromoo, qophii dorgommii kubbaa miilaa kilabii Oromoo 24 St.Paul MN istaadiyoomii James Griffin keessatti taphachuutti jiran.\nTapha kalee irratti kilabii Kalifoormiyaa Tokkummaan kilabii Oromiyaa Siyaatil 4-2,Gadaa Husten Qeerroo MD 2-0,Leencii DC Aanolee Las Vegas 5-0 moote.\nOromo United Risaa MN 3-1, Dirree Dawaan kilabii TTL MN 3-1 moote. Utaamii Waayyuu MN kilabii Qeerroo Poortilandi 2-1.\nHardha ammoo Leena DC,Oromoo United Tokkummaa fi Gadaatti waliin taphataa warrii moo'e bori waan as taphata.\nMinisootaan godina Amerikaa 50n keessaa tokko. Nama Oromoo 40,000 tahutti keessa jira jedhanii karaa maqaa "Oromo Street" jedhanii baasanitti jira. No media source currently available


Wabiin Gad Dhiisamuu Obbo Baqqalaa Garbaaf Ammas Beellama Ka Biraatu Qabame

Ogeeyyii fayyaa, qannan bulaa fi barsiisota kanneen of keessaa qaban namoonni hirmaannaan shororkeessummaa irratti dhihaatee fi galmee ogeessa Fayyaa Firaa’ol Daani’eel jalatti keessatti galmeessaman saddeet Har’a mana-murtii Ol’aanaa Federaalaatti dhihaatanii jiran. Garuuu, dhimmi isaanii amma illee murtii hin arganne. Abukaatoo isaaniiObbo Tola-maariyaam Magarsaa haasofsiisnee jirra. Obbo Beqqelee Garbaa akka mirga wabii argataniif gaaffiin dhihaates amma illee murtii tokko irra hin geenye. Abukaatoon isaanii Obbo Abdu-jabbaar Huseen Gammadaa waan jedhan qabu. Lameenuu Namoo tu haasofsiisee. No media source currently available


Mootummaan Itiyoophiyaa Labsii Yeroo Hatattamaa Kaase

Baatiilee kurnan darbaniif kaa’amee kan ture labsiin yeroo hatattamaa ka’uu isaa mootummaan Itiyoophiyaa beeksisee jira. Haalawwan labsiin kun akka labsamu taasisan akkaan gad xiqqaachuu isaa ministeerri ittisaa Siraaj Fageessaa beeksisaniiru. Kanneen hookkara fi jeeqama kaasuun shakkaman namoonni 7,737 garuu hidhaa keessa jiraachuu isaanii fi manneen murtii adda addaatti dhimma isaanii hordofaa kan jiran ta’uu ibsaniiru. Hoogganaa paartii mormituu kan ta’an Professor Beyene Peexroos garuu labsiin sun durumaanuu labsamuunis baatilee kudhaniif turuunis irra turre jedhan. Gaaddisuu sodaa fi dhiibbaa biyyattii irra kan buuse ture jedhan. Akka lakkoobsa Itiyoopoiyaa Fulbaana 8 bara 2009 hanga guyyaa har’aa jechuun Hagayya 8 bara 2009tti kaa’amee kan ture labsiin yeroo hatattamaa ka’uun kan beeksisame har’a ganama wal ga’ii mana maree bakka bu’oota uummataan geggeessame irratti ture. Labsiin kun akka ka’uuf yaada murtii kan dhiyeessan hoogganaa waajjira Command Post fi ministeera ittisaa Siraaj Fageessaa haalli nageenyaa wayyaawuu isaa ibsaniiru. Walumaa gala sababaalee gabaasa sana keessatti dhiyaatan ittiin ka’umsa godhachuu dhaan hojiiwwan Command Post qabatee ture humnootii naga eegumsa naannoo qaamotii dhimmi isaan ilaallatu-tti sadarkaa sadarkaan dabarsuu dhaan itti dhiyeenyaan deggeraa tureera. Haala walii galaa gamaaggamuu dhaan, waantonni xixiqqoon furmaata hin arganne jiraatan iyyuu, kanneen akkasii kun immoo yeroo kaan iyyuu mudachuu akka danda’an yaada keessa galchuu dhaan qaama humnoota nageenyaa fi angawoota naannootiin ol akka hin taane waan irra gaa’ameef labsiin yeroo hatattamaa ka’ee, hojiin hafe sirnaan akkuma kana duraatti hojjetamuu akka itti fufu yaadi murtii mana maree bakka bu’ootaaf dhiyaatee jira. No media source currently available


"Barumsa jabeeffadhaa,aadaa fi eennummaa Oromoo guddisaa, umma keessa jirtaniif fakkeenna tahaa jennee ijoollee teenna gorfanna"

Torbaan Oromoo(Oromo Week)ka baranaa Adoolessa, 29 Minisootaa magaalaa St.Paul keessatti jalqaban ammallee ittuma jiran.\n\nMinisootaan godina 50n Amerikaa Oromoon itti horte keessaa tokko. Akka bulchootii hawaasa Oromoo jedhanitti Oromoo 40,000 tahanitti MN keessa jira.\n\n"Lafa itti horree tanaa waan hedduu baaneef ,guddinna hedduun dhufneef, biyya itti horre tanatti akka ijoolleen teenna barumsa jabeeffachaa,aadaa fi eennummaa isaanii guddisaa ummata keessa jiranilleef fkn tahan feenaa jedhan" bakka buutotii Hawaasa Oromoo.\n\nAkka maanguddootii Oromoo jedhanitti godinii MN baqataa biyya alaatii dhufee faaydaa hedduu kenna.\n\nNama hedduutti mana ufii bitatee,manneen nyaataa dhugaatii ufii,daldala ufii qabaa ijoollee Oromoo hedduutti barnoota yaa'allee.\n\n"Biyya itti horree faaydaa keessa argannee nagaan keessa jiraannu walumaan guddifanna," jedhan. No media source currently available


Manni-murtii Du'a Ayyaalaa Bayyanaa Ilaalchisee Manni Sirreessaa Ragaa Akka Dhiheessu Ajaja Cimaa Dabarse

Manni-murtii ol’aanaan Federaalaa, ramaddiin Lidetaa, dhaddachi afuraffaan, nama sharorkeessummaan himatamanii otuu mana-hidhaa jiranii du’anii – Obbo Ayyalaa Beyyenee ilaalchisee, manni sirreessaa magaalaa Finfinnee, du’a Obbo Ayyalaani fi sababaa du’a isaanii Hospitaala dhimmi isaa ilaallatu irraa ragaa akka dhiheessu ajaja cimaa dabarsanii jiran. Himannaan manicha murtiis akka itti fufu ajajee jira. Meleslkaachew Ammahaa akka jedhutti, ajajni akka kana duraanuu ka kennamee ture tahus, dhaddacha kaleessaa irraa akka hubatametti, manni-sirreessaa Finfinnee ajaja itti kenname hojii irra hin oolchine. Haala itti du’insaa Ayyalaa Beyyenee ibsa ka jedhame – ragaan Hospitaala walii-galaa mana-sirressaa irraa dhufe dhaddacha irratti ka dubbisamee ture tahe iyyuu manni-murtii ragaa sana kan hin simanne ta’uu ajajawwan ciccimoo dha – jechuun har’a dabarseen beeksisee jira. Manichi-murtii har’a ajaja kenna sana keessatti, “Obbo Ayyalaa Beyyenee Nagaasaa – namni jedhaman du’uu isaanii kan mirkaneessu, sababaan du’a isaanii maal akka tahe ragaa irriitti agarsiisu, manichi sirreessaa Hospitaala dhimmi isaa illaallatuu fi aangoo ragaa akkanaa kennuu qabu irraa akka dhiheessu ajaja kennan. Qorannaan reeffaa akka geggeessamu gochuuf akka ajajani waajira poolisii Finfinneetti barreeffamuuf gaaffin manni-sirreessaa gaafatates fudhatama hin arganne. Hidhamtoota gaaddisa seeraa jala jiranii fi harka isaa jiran, nageenya isaanii eeguuf itti-gaafatama kan qabu manichuma sirreessaa waan ta’eef ragaalee barbaadaman dhiheessuufis ba’aan isaa kanuma mancha sirreessaa akka tahe hubachiise - abbaan-murtii.


Ogeeyyotii Fayyaa Oromoo ummata qophii 'Torbaan Oromootiif' MN dhufe gama fayyaatiin Tolaan dirree kubbaa keessatti gargaaruutti jiran

Torbaan Oromoo, qophii dorgommii kubbaa miilaa,atileetiksii,aadaa,marii siyaasaa,bashannanaa fi dorgommii akka akka Oromoon baruma baraan Amerkkaa godina MInisootaa keessatti qopheeffattu.\nOgeeyyotii fayyaa Oromoo achi jiranilleen keessattuu fulaa dorgommii kubbaa miilaa itti taphatanitti dhufanii,caphaa hidhaa,ka nafii butute dhidhiibaa,ka buqqahee fi ribuun oli rifatte hidhaa waan akka akkaatin tolaan gargaaruutti jiran.\n\nJarii kun waan namaa wallaanuun kaan manneen akimii irraa kadhatee argatee kaan horii ufiitiin bitaa namaan gargaara.\nHagii tokko waldaa isaanii,Waldaa Ogeeyyota Fayyaa Oromoo Addunyaa fulaa bu'ee kaan ammoo ufumaa itti dabalmee ummata gargaara. Tana caalatti kunoo arma irraa caqasaa. No media source currently available


Uummata Naannoo Uummattoota Kibbaa fi Kan Oromiyaa Godina Gujii Gidduutti Lolli Ka’e Lubbuu Galaafate

Uuummata naannoo ummattoota Kibbaa Ammaarroo fi naannoo Oromiyaa godina Gujii gidduutti gidduutti dilbata darbe walitti bu’iinsa ka’een lubbuun namaa baduun mirkanaa’ee jira. Waajjirri kominkeeshinii mootummaa naannoo Oromiyaa fi paartii mormituu biraa illee deebii argannee jirra. Naannoo ummattoota kibbaa ummata Ammaarroo fi gosa Koree fi hollaa godinaa Gujii uummata jiraatan gidduutti ture Dilbata darbe walitti bu’iinsi kan uumame. Walitti bu’iinsa kanaan lubbuun namaa baduu, balaan madaa’uu dhaqqabuu isaa fi manneen gubachuutu gabaasame. Guyyoota sadii boodas dubbiin kan qabbanaa’e erga fakkaatee booda ammas walitti bu’iinsi kun ka’ee muuddamni hamaan jiraachuu isaaf ammas lubbuun namaa darbee, manneen gubatanii balaan madaa’uu dhaqqabuu isaa jiraattonni naannoo lamaanii ibsaniiru. Naannoo Oromiyaa Gama godinaa Gujiitii namoonni sagal ennaa du’an maatiiwwan 300 ta’an qe’ee ofii irraa godaanan. Naannoo Oromiyaa irraa kanneen ijaan argan akka jedhanitti namoonni baay’een gara mana yaalaatti geessamuu dubbataniiru. Uummati gam lamaanii garuu walitti bu’iinsa hagas jedhamu hin qabu jedhu. Kanneen gama Ammaarroo jiranis uummati naannoo lamaanii dubbii dhuma xiqqoo irraan kan hafe walitti bu’anii kan hin beekne ta’uu dubbatan. Ittiin ka’umsa walitti bu’iinsa kanaa hoogganaan waajjira kominikeeshinii mootummaa naanoo Oromiyaa obbo Addisuu Araggaa VOA sagantaa Afaan Amaaraaf ibsanii turan. Ittiin ka’umsi walitti bu’iinsa Sanaa akkuma beekamu naannoon Oromiyaa naannoo mara waliin kan jiru daangaalee hin sararamneef sababaa walitti bu’insaa ta’an sararuuf mootummoota naannoo Sanaa fi uummata hirmaachisuu dhaan sararuuf hojjetamaa jira. Kanaaf gandeen hanga tokko keessa daangaan kun kan koo ti falmii jedhutu jira. Kan akka Ammaarroo jiran waliin jechuu dha. Ittin ka’umsi isa kanaa garuu beeladaaleen naannoo Gujii badanii barbaachaaf hawaasi Gujii gara Ammaarrootti ce’anii jiru. sana keessaa namoonni sadii du’uu gabaasi nu ga’ee jira. Bifa kanaan walitti bu’iinsichi hammaataa adeeme. Dubbii irra deebi’ee ka’een walumaa gala hanga ammaatti namoonni sagal ka naannoo Oromiyaa du’uun nuu gabaasameera jedhan. Paartii Medrekf miseensa kan ta’e Ethiopian Social democratic party jedhamuuf itti aanaa dura taa’aa kan ta’an obbo Xilaahun Indaashaw akka jedhanitti walitti bu’iinsi kun ganda tokko qofaa utuu hin taane gandeen 14-17 ta’an keessatti babal’achuu isaa ragaan nu ga’e ibsee jira jedhan. lolli ka’ee jira jedhaniiru. Akka paartiin isaanii beekutti miidhaan Ittiin ka’umsi walitti bu’iinsa kanaa daangaa sararuu irratti akka ta’e illee obbo Xilaahuun ibsanii, mootummaatu uummata walii galtee dhaan yeroo dheeraaf jiraatan keessaa daangaa irra deebi’ee sararuu isaan walitti bu’iinsi kun uumame jedhan. paartiin isaaniis daangaa sararuun uummata walitti buusu kun fedhii uummatichaan ala akka hin geggeessamne mootummaaf waamicha dabarsineerra jedhan. Daangaa irra deddeeb’uun sararuun baduu lubbuu nama hedduuf sababaa waan ta’eef mootummaan irra deebi’uun itti yaaduu qaba jechuu dhaan itti aanaa dura taa’aan Ethiopian social democratic party” obbo xilaahuun Indashau nuuf ibsaniru. No media source currently available


Dorgommii kilaboota Kubbaa Miilaa Oromoo Amerikaa Kaabaa Minisootaatti itti jiran

Dorgommii guyyaa shaniin duratti jalqaban tana kilaboota kubbaa miilaa godina Amerikaa akka akkaa keessa jiran 24 ti torbaan tokkoof waliin taphata. Federeshiinii Ispoortii Oromoo Amerikaa Kaabaa(North America) baruma baraan qopheessaa tun dorgommii 21essoo.\n\nAmma magaalaa St Paul istaadiyoomii James Griffin keessatti taphachuutti jiran.\n\nKilabootii amma taphachuutti jiran kun hagii tokko baranuma jalqabee hagii tolko ka keessa turelleen hinuma jira.\nIjoolleen kilabii tattana keessa taphatan hagii tokko kilabii kubbaa miilaa Amerikaa diviziyoona olaanaallee keessa jiran.\n\nQophii kalee keessaa hagii tokko kunoo. No media source currently available


Wal’aansa Fayyaa Fooyyessuuf Leenjii Bulchiinsa Damee Kanaatu Barbaachisa: USAID

Itiyoophiyaan gama dammee fayyaan fooyya’ina guddaa argamsiisuu ishee USAIDn ibsuu dhaan rakkoo gama kanaan jiru furuuf hojjetaa turuu isaa beeksiseera. Sirna guyyaa har’aa geggeessame irratti damee fayyaa hoogganuuf leenjii barbaachisu argachuutu barbaachisa jedhameera. Leenjiin har’a xumurame kunis rakkoo akkasii furuuf deggersa maallaqaa USAIDtiin dhaaba bu’aaf hin hojjenne kan sadarkaa addunyaa MSH jedhamuun kan geggeessamu projektii waggoota shanii ti. Projektiin bara 2011 jalqabamee fi bara 2017 xumuramu kun minister deetaa dhaa jalqabee hoogganoota damee fayyaa sadarkaa ol aanaa qabee hanga gadiitti jiran 4000 dameen kun attamiin geggeessamuun akka irra jiraatu leenjii fudhachuun isaanii ibsameera. Leenjii kana itti fufuu kan dandeessisu qajeelfamni barnootaa illee qophaa’ee har’a beeksisamee jira. USAIDtti waajjira Itiyoopiyaatti gorsaa ol aanaa kan ta’an obbo Isheetee Yilmaa VOA dhaaf akka ibsanitti projektichi maallaqa xiqqoo dhaan ba’ii guddaa argamsiisaa jira. Maallaqi ba’e doolaara miliyoona 7 ta’a. projektiiwwan gurguddoo ka biroo waliin ennaa ilaalamu kun baay’ee xiqqoo dha. Haa ta’u malee qooda inni qabaate, jijjiiramni inni fideef barbaachisummaan isaa mul’ataa kan dhufeef projektii gumaacha ol aanaa qabu. Biyya keenya keessa bakka duwwaa guddaatu jira. Namni oguma fayyaa waan qabaateef akkaataa bulchiinsaa beeka jechuu miti. Kanaaf bakki duwwaan kun waan beekamuuf, naannoo bulchiinsaan beekumsa agachuun akka irra jiraatu waan itti amanameef, hojjettoota mootummaa fi namoota dhuunfaa dhaqqabuuf yaalii goonee jirra jedhan obbo Isheeteen. No media source currently available


Konfraansiin Waldaa Qorannoo Oromoo Washington DC-tti Guyyoota Lamaa Geggeeffamaa Ture Xumurameera

Konfraansiin Waldaa Qorannoo Oromoo /OSA inni 31ffaan jimaata Adoolessa 28-30 bara 2017 as Washington DC galma Universitii George Washington keessatti geggeeffamee xumurameera. Konfiraansii OSA baranaa kana irratti dhimmi ijoon waraqaa qorannoon irratti dhiyaate seera Gadaa, Gadaa Jaarraa 21ffaa waliin wal simsiisuu fi gulantaa lammaffaa irratti immoo ga’ee fi hirmaannaa dubartoonni sirna Gadaa keessaa qabaatan kan jedhu tuqameera. Waggaa tokkoon darbe kan OSA hoogganaa turan professor Izqieel Gabbisaa haasofsiisuun Nigusuun gabaasa addaa qopheesseera. No media source currently available


Waldaan Qorannoo Oromoo Jireennaa-Jjiruun Oromoo Gadaa keessa jira jedhee Pr. Asmeroom Leggeseellee itti yaammatee DC-ti kora taa'utti jira

No media source currently available OSA (Oromo studies association) kora hayyootii Oromo baruma baraan seenaa,eennummaa,dhiphuu fi bal'inna Oromoo qoratanii baasan Korii amma Waashingiton DC,yuniverstii George Washington keessatti taahuuti jiran kun 31essoo. Keessummaa tanatti yaaman keessaa tokko pr. Asmaroom Laggaseeti. Gadaa irrtti waan hedduu barreesse.Kitbaa Porofeser barreesse keessaa: Oromo Democracy: An Indigenous African Political System Gadaa:The three approaches to the study of African societies Gadaa:Democratic institution of the Borana Oromo. Mataan marii baranaa Gadaa as an Organizing Theme of Oromo Life jedha, Gadaan yayyaba jiruu fi jireenna Oromoo jechuu. Dr.Izqiheel Gabbisaa pirezidaantii Waldaa Qorannoo Oormoo ka baranaati. "Jiruu fi jireenna Oromoo wanti qindeessaa Gadaadha.Aadaa Oromoo, eennummaa isaa,beekums fi ,duudhaa isaa qorachuuf, qoratanii katabanii maxxansuuf ka qindeessu Gadaadha,” jedha. Akka jecha Dr.Izqiheelitti UNESCO-nis waa Oromoo ka lafa jiraa kan Oromoo qabu qoratee waan argeef addunyaan wal barsiise malee waan nu hin qamne nuu hin kennine.” Beektonnii Itoophiyaa Gadaan baddee jedhanillee Gadaan hinuma jira.Isumaa akka haaraatti dhaltaa jira.Abbootii Gadaa akka abaaboo biqilaa jiran.Gadaa jechuun seeraan buluu jechuu.Gadaa keessaan ufi argina.Oromoo achi keessaan ilaaluu baannaan eennummaa isaa hin beettu.” Kora OSA ka baranaa waraqata qorannoo 60 dhiyaat.Kana keessaa torba Gadaa keessatti qoodii dubaratootii qaban maan maan akka tahe dubbata. Kana malee aadaa,amantii,dinagdee,bulchiinsa,seenaa fi waa hedduutti jira. Porofeser Asmeroon Leggesee nama jireenna isaa keesatti Gadaa qorachaa bahee kitaaba hedduullee barreesse.Baranallee kitaaba fuula 400 dhiyaatu qabu barreessee OSA irratti dubbatee dhiyeessuuf deema. Gadaa fi Oromoon wal biraa hin hafanii waldaan OSA-n ammoo achi keessaan Oromoo ilaalaa jedha,pirezidaantiin OSA Dr.Izqiheel. Korii baranaa Adoolessa 28-30,2017 asitti taa'a Oromo Studies Association (OSA)\nAnnual Conference\nJuly 28th - 30th, 2017\nWashington, D.C.\nThe George Washington University www.gwu.edu www.oromostudies.org/ oromostudies.org/about-osa/osa-events/2017-annual-conference-registration.


Hoggantoonnii Waajjiroota Mootummaa fi Daldaltoonni Dhiheenya Malaammaltummaadhan Shakkamani Qabaman Mana Murtiitti Dhihaatan

Tiiba darbe malaammaltuummaadhan shakkamanii an qabaman hoggantoonnii waajiroota mootummaa fi daldaltoonni soddomaa ol Kamisa kaleessaa mana murtiitti dhiheeffaman. Yeroo manni murtii dubii isaanii laaleetti polisiin yeroo qorannoo dabalataa, guyyaa 14 gafatee. Haaluma saniin Mani murtichaas gaafii poolisii fudhatee bellama itti aanu Hagayya 3, bara 2017 qabeera. No media source currently available


Wal Ga’iin Ogeessota Seeraa Oromoo Kan Addunyaa Minnesotatti Har’a Jalqabe

Ogeessonni seeraa lammiiwwan Oromoo naannoo addunyaa jiran walitti dhufuu dhaan dhaaba tokko kan uummatan waggoota afur dura. Dhabichi walgahii isa ka baranaa har’a Jimaata Adoolessa 28 godina Minisootaatti geggeessaa jira. No media source currently available


Yaaroon Hafuuraa Waldoota Oromoo Warra Wangeelaa 22ffaan Jalqabame

Konferensiin ykn yaaroon hafuuraa kan tokkummaa waldoota Oromoo warra wangeelaa inni 22ffaan kamisa kaleessaa galgala jechuun Adoolessa 27 bara 2017 magaalaa Minneapolis MN keesatti jalqabamee jira. Konferensii kana irratti amantoonni Kirstaanaa kutaalee US adda addaa irraa akkasumas Oromiyaa irraa dhufan irratti argamaniiru. Konferensii bara kanaa kan qopheesse “Our Redeemer Oromoo Evangelical Church” ykn waldaa Oromoo magaalaa Minniyaapolis keessa jirtu. Konfrensiin akkasii bara 1995 magaalaa Filaadelfiyaa keessatti Oromoota Kirstaanota ta’aniin fi kan biyyoota ambaa keessa jiraataniin jalqabamuu prezidaantiin waldatti beeksisaniiru. No media source currently available


Mufannaa Waa’ee Gibiraa Mootummaan Kennaan Jira Jedha, Jiraattonni Garuu Furmaatni Qabatamaan Hin Jiru Jedhu

Daarekatarri Abbaa-aangoo Galiiwwanii fi Gumrukii Itiyoophiyaa, Obbo Kebbedee Caannee, gibiraa ilaalchisee mufannaan dhihaate ka furmaata argataa jiru ta’uu dubbbatu. “Kanneen mufannaa dhageessisan keessaa dhibba irraa haga saddeettamaa gadi kanneen hin taaneef mufannaan isaanii ilaalamaa jira. Kanneen hafaniif immoo itti fufa. Achii booda immoo, ka sadarkaa tu jira. Ka sadarkaa irratti kanneen mufannaa qabanis haala wal-fakkaataadhaan ilaalamaa deema jechuu dha. Kun akka mudatu waan beekameef, sirni mufannaa dhaggeeffachuu kun diriirfame. Akkuma sanaan keessumsiisamu. Hojiin isaa, hojiin sadarkaa ramaduu gibira murtoodhaan kafalamu waan taheef, murtoon immoo tilmaama irratti kan hundaawe taha. Ragaa saayinsii irratti waan hundaa’e miti. Tilmaama. Tilmaama galii isaanii guyyaa irratti hundaawe. Isaan guyyaatti hamma kana gurguranna jedhu. Gama keenyaa immoo qorannaa irratti hudoofnee tilmaama isaa hammana jennee itti himna. Kana irratti addaan fageenyi yoo jiraate akkaataa walitti-dhihaachuu danda’utti irra-deebinee ilaallee, tilmaama namni gibira baasu sun kenne waliin akkaataa walitti dhihaatutti akka kafalu yokaan baasu taasisama – jechuu dha – aangwaan waajjira gibiraa federaalaa – Obbo Kebbedee Caannee. Bulchiinsa naannoo Oromiyaatti, hoogganaan Biiroo Kuuminikeeshinii Mootummaa – Obbo Addisuu Araggaas, har’a dhimma kana irratti waahila keenya – Tsihoon Girmaatiin gaafatamanii akkana jedhan. “Bulchiinsa naannoo Oromiyaa keessatti haga kaleessaatti ka ture. Godinaalee 19 qabnuu fi magaalaalee bulchiinsa naannoo kanatti waamaman gara 18tii tu jira. Kanneen keessaa ka suuqii isaanii cufuudhaan kaleessa mormii isaanii dhageessisaa turan, godinaa Horroo-Guduruu Wallaggaa, magaalaa Shaambuu tu ture. Har’a kun guutummaattti daldaltoota waliin mariin geggeessamee suuqiilee isaanii bananii jiran. Guyyaa har’aa bulchiinsa naannoo Oromiyaa keessa godinaalee fi magaalaalee jiran keessaa kan suuqiin kessatti cufame tokko illee hin jiru. Gabaasaan har’aa qindaawee na hin dhaqqabne malee hamma kaleessa galgalaatti mufannaaleen kuma toorbaatamii sagal ta’an koree mufannaa dhaggeeffatutti dhihaatanii jiran. Kanneen keessaa kuma tokko ka ta’aniif ilaalamee furmaatni itti kennamee jira. Mufannaan isaanii sirrii ta’uun mirkaneessamee sirraa’eefii akka kafalan taasisameefii jira – jedhanii jiran” Itti-gaafatamaan Biiroo Kuuminikeeshinii mootumaa naannoo Oromiyaa – Obbo Addisuu Araggaa. Magaalaa isaan maqaa dhahan dabalatee – jiraattonni godinaalee adda addaa keessa jiran hoo gama isaaniitiin maal jedhu? Bakkawwan adda addaatti bilbiluun haasofsiisnee jirra. No media source currently available


Obbo Baqqalaa Garbaa Mirga Wabii Dhorkaman

Obbo Baqqalaa Garbaa mirgi wabiin ba’uu akka kabajamuuf abukaatoonni isaanii iyyata galfachuun ni yaadatama. Abbaan alangaa immoo gaaffii dhiyaateef deebii isaa har’a dhiyeessee jira. Abukaatoo obbo Baqqalaa Garbaa kan ta’an obbo Abduljabbaar Hussen haala jiru VOAf ibsaniiru. No media source currently available


Beekaan Oromoo Ida'oo Boruu Yunaaytid Isteets Keessatti Du'an Boqatan

Seenaa Oromoo baay’ee beekuu fi yaadachuudhaan uummata biratti kan beekaman Obbo Eda’oo Boruu torban darbe kana gaafa Adoolessa 18 bara 2017 as US kutaa Tennesee magaalaa Noksviil keessatti du’aan boqotan. Maatii isaaniitiif gadda nutti dhaga’aame ibsaa, hiriyootaa fi namoota isaan beekan keessaa hanga tokko, qophii har’aatiif haasofsiisnee jirra. Raadiyoo karaa Interneetii tamsaasamu as kutaa CA jiru “Finfinnee Radio” jedhamuu fi hoji geggeessaa ka ta’an obbo Derejjee Daadhii, biyya beeljiyeem, magaalaa Antiwerpen irraa, Dr. Getaachew Jigii akkasumas, kutaa Kaalifoorniyaa irraa Obbo Teessoo Namarraa dubbisne. No media source currently available


Jiraattonni Magaalaalee Oromiyaa Mormiin Laguu Gabaa Itti Fufe Jedhu Biiroon Kominikeeshinii Oromiyaa Immoo Bakka Hedduutti Daldallaawwan Banamanii Hojii Jalqaban Jedha

Tilmaamni galii guyyaa dabaluu irraan kan ka’e ammas godinaalee Oromiyaa mgaalaalee adda addaa keessatti mormiin gabaa lagachuu itti fufee jiraachuu jiraattonni dubbataa jiru. Hamma mootummaan deebii nuu kennuun dilaala kana nu irraa xiqqeessutti mormii keenya itti fufna kan jedhU. Itti gaafatamaan biiroo dhimmoota kominikeeshinii mootummaa Oromiyaa obbo Addisuu Aragggaa komee uummataa dhiyaataa jiru kanaaf deebii kennaniin koreen komii uummataa dhaggeeffatu hundaa’ee daldaltota mariisiisuuf tattaaffii gochaa jirra jedhan. Har’as mormiin itti fufee jiraachuu isaa jiraattonni magaalaalee adda addaa nuuf ibsanis Obbo Addisuun mariin geggeessame bu’aa argamsiisaa jira jechuu dhaan daldalaawwan bakka adda addaa jiran banamanii hojii eegalaa jiru jedhan. Bakka tokko tokkottu amma iyyuu mormiin laguu gabaa itti fufee jiraachuu garuu hin haalle. No media source currently available No media source currently available


“Manni Murtii Bellama Kennu Dheereessuun Mirga Shakkamaan Tokko Murtii Arifachisaa Argachuuf Qabu Miidha.” Abukaatoo

Galmee maqaa Obbo Xaggaayee Alamuu Asaanaa jalatti kanneen himataman namoonni sagal har’a mana murtii olaanaa federaalaa dame Lidataa dhaddacha 19ffaa duratti dhiyaatanii turan.Bellamnii kunis Robii kaleessaas ta’e kamiisa har’a ragaa abbaa alangaa dhaggeefachuuf ture. Garu abbaan alangaa raga-baatoota isaa dhiyeeffachuu waan hin dandeenyeef jecha bellamnii dabalataa dheeraan baatii Onkolooleessa dhufuutti kennamee jira. Abukaatoo himatamtootaa keessaa tokko kan ta’an Obbo Tola-maariyaam Magarsaa akka ibsanti manni murtii bellama kennu dheereessuun mirga shakkamaan tokko murtii arifachisaa argachuuf qabu miidha. Abbaan alangaa ammaan duras ragoota isaa akka dhiyeeffatuuf baatii lamaa fi guyyonni hangii tokko kennameefii akka ture yaadachisanii amma moo dabalataan yeroon baatii sadii caaluuf bellama ka biroo kennuun seeraan sirrii miti jedhan. No media source currently available


Dilaalli Mootummaan Daldaltoota Irratti Dabale Seeraan Ala Miti: Biiroo Dhimmoota Komiinikeeshinii Oromiyaa

Dilaalli Ol Ka’uu Ilaalchisee Mormiin Jalqabe Itti Fufe: Jiraattota Tilmaama galii guyyaa ilaalchisee dilaalli dabaluu irraan kan ka’e mormiin Oromiyaa magaalaalee adda addaa keessatti geggeessamaa jiru itti fufee jiraachuu jiraattonni nuu ibsanii jiru. Magaalaalee kan akka Dambi Dolloo, Gudar, Walisoo, Amboo, Holotaa fi Harargee Bahaa keessaas kana akka Gurawaa jiran keessatti mormiin gabaa lagachuu kan guyyaa jalqabaaf kaan immoo erga geggeessamuu qabee guyyaa lammataa qabatee jiraachuu jiraattoni kun dubbataa jiran. Komee uummati dhiyeeffataa jiru ilaalchisee qaama mootummaa irraas deebii argannee jirra. Ka deebii nuu kennan Itti gaafatamaa biiroo dhimmoota kominikeeshinii Oromiyaa obbo Addisuu Araggaa Qixxeessaa ti. Dilaalli dabalame galii guyyaa irratti hundaa’ee waan ta’eef akka uummata miidhutti hojjetaa hin jirru jedhan. Uummatichi garuu galii nuti guyyaatti argannu dacha hedduu caalee hojjechuu dadhabne. No media source currently available No media source currently available


Dilaalli Humnaa Ol Nutti Fe’ame Jechuun Daldaltoonni Magaalaalee Oromiyaa Mormii Kaasan

Magaalaalee Oromiyaa Amboo, Gincii fi Walisoo akkasumas gandeen naannoo keessa daldaltoonni jiran dilaalli humnaa ol nu irratti fe’ame jechuu dhaan komeen dhiyeessaa turan gara mormiitti jijjiirame jedhu. Akkuma kanaan har’a magaalaa Amboo fi Wallisoo keessa kan jiran daldalaawwan guutummaatti cufamuu isaanii jiraattonni magaalaalee kanaa nuuf ibsaniiru. Geejjibi tokko illee sosso’aa kan hin jiraanne ta’uu isaaf konkolaataa mootummaa dhabalatee kan namoota dhuunfaa magaalaa keessa sosso’u irratti dargaggoonni dhakaa darbuu dhaan foddaalee isaanii caccabsaa turan jedhu jiraattonni kun. Gama mootummaan tarkaanfiin fudhatame hin jiru garuu loltoonni magaalaalee kana marsanii eegaa jiru jedhaniiru. Abbaa taayitaa galii biyya keessaa fi gurmurkii sagantaa dilaala Finfinnee fi hojii damee misoomaaf itti aantuu daayrkter kan ta’an aaddee Netsaannet Abarraa torban darbe dhimma kana ilaalchisuun VOAf akka ibsanitti dhimmi isaa walii galuun dhabameeti malee dhimmi isaa dilaala ykn gibira utuu hin taane tilmaama galii guyyaa ti, dilaalli kan hojjetamu galii fi baasiin erga hojjetamee booda jedhanii turan. Namni kan jechaa jiru jedhan aadde Netsaannet galiin guyyaa naaf tilmaamame akka jirutti dilaala kan jedhu yaada wal dha’aaf ifaa hin ta’in jiraachuu isaa hubataa jirra jedh. Kana immoo ibsuu kan danda’u koree hubachiisa kennu aanaalee maratti hundeessinee akka hubatan gochaa jirra jedhaniiru. Daldaltoonni garuu dilaalli nu irra kaa’ame dacha hedduu dha kan nuti yaadneen oli jechuun komee isaanii dhiyeessaa jiran. No media source currently available