Hawaasii Oromoo Amerikaa Kaabaatii walti dhufe Waashignton DCti wal gahee mootummaa Itoophiyaa Irratti hirira mormii guddaa bahe

No media source currently available Hiriira kana hawaasa Oromoo Waashington DC fi naannoo isiitti qopheesse. Rakkoolee gugurdoo bulchiinsa mootummaa muummee ministera Itoophiyaa Abiy Ahmediin Oromoo irra gahuutti jirtu jedhan hidhaa,ijjeechaa,dhaanicha,buufachaa ykn gudeeddii fi waan hedduu himatan. Abbootii siyaasaa Oromoo hedduu,Oromoo siyaasaatii hidhan kuma hedduu,baratoota,qeerro fi itti gaafatamtootii paartii siyaasaa Oromoo hedduu hidhamiif iyyachuu dufne jedha warri hiriira bahe. Akka Baankiin Addunyaa Itoophiyaa horiin hin gargaarre,akka bulchiinsii Amerikaa, bulchiinsii minsitera haajaa alaa Amerikaa fi bulchiinsii Waashington DC rakkoo Oromoon keessa jirti jedhan quba qabaatu gafachuuf daandilee gugurdoo DC irra maranii rakkoo himatan. Obboo Aseffaa Kitil itti aanaa itti gaafatamaa hawaasa Oromoo Washington,DCti. Bulchoota siyaasaa Oromoo Jawaar Mohaammad,Beqqelee Garbaa,Hamzaa Booranaa,Abdii Raggaa fi mana hidhaa hamaa keesa jiran jedha. Itoophiyaatti Qaallittiii qofaa mitii manneen barnootaatuu mana hidhaa tahanii nama hedduu gara itti hidhaniiyyuu hin beekan jedha. Filannoon Itoophiyaa dhufuutti jirtu akka warrii hiriira bahe jedhetti haga hidhamtootii Oromoo maqaa siyaasatiin hidhaman bahanitti filannoo tahuu hin dandeettu. Mootummaan Itoophiyaalleen Fulbaana 30n duubatti seeraan mootummaa biyya bulchu tahuu hin dandahu jedha obboo Aseffaan. “Sabaa fi sablammiin ufi bulchuuf haa qphaahu,” jedhu. Qeerroo sagalee dhabdeef,ummata keenna rakkoo hamtuu keessa jiruuf dhaabachuuf baan jedha warrii Seattle, Atlaantaa, Ohio fi DC dubbifne.Hiriira kana irratti akka warrii qopheesse jedhetti sabaa fi sablammii hedduutti keessa jira Hiriira mormii kana irratti deebii embaasii Itoophiyaa DC jiru irraa argachuuf jennee ammaaf nuu hin taane.


Abdiin Cehumsa Gara Dimookiraasii Gatateera, Jedhe KFOn. Paartiin Badhaadhinaammoo Karaa Sirriirra Jira, Jedha

Itiyoophiyaa keessatti gara dimookiraasiitti cehuuf abdiin ture gatatee jira, jechuun Koongiresiin Federaalawa Oromoo torban kana keessa ibsa baasee jira. Kanaaf sababaan, kaartaa cehumsaa mootummaan hordofu kan warra kaan moggaatti qoodu akka tahe dubbata paartichi. Kan taayitaa mootummaa harkaa qabu paartiin Badhaadhinaa immoo gama isaatiin, deemsi cehumsichaa karaa gaarii irra akka jiru beeksisee, dhimmoota biyyaa ijoo tahan irratti paartiilee morkattootaa waliin ka mari’ataa jiru tahuu dubbata. Jaalanneen dura-taa’aa Koongiresa Federaalawa Oromoo Dr. Mararaa Guddinaa dubbistee fi ka Melleskaachew Ammahaa Miseensa Koree Hoji-raaw’achiistuu Koree Badhaadhina, Dr. Alamuu Simee dubbise waliin qindeessitee jirti, caqasaa. No media source currently available


"Irreechatti Hirmaachuuf Otuu Deemnuu Humnoota Mootummaan Karaatti Danqame"

Jiraattonni magaalaalee Oromiyaa Lixaa tokko tokko, ayyaaneffannaa Irreechaa Hora Finfinnee fi Hora Har-sadeetti hirmaachuuf osoo deemnuu, humnoota naga-eegumsaa mootummaatiin daandiirratti danqamne jechuun komatan. Komishinarri Poolisii Idilee kan Oromiyaa, Mustafaa Kadir immoo “Irreechi namoota muraasaan akka kabajamu kan taasifame tamsa’ina weerara Koroonaa Vaayirasii ittisuufi” jedhan. Namootni baay’een daandiirratti ittisamuus hin aalle, Obbo Muusxafaan. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Namoonni Ayyaana Uummataa Irratti Hojii Shorokaa Raawachuuf Shakkaman To’annaa Jala Oola, Jedha Mootumman

Ayyaana amantii fi uummataa irratti haleellaa geessisuuf kan qophaa’e meeshaan waraanaa fi namoonni kanaan shakkaman to’annaa jala ooluutu ibsame. Kantiibaan kibba Walloo magaalaa Haiyiq Kebbedee Kaasaa VOAf akka ibsaanitti meeshaan hojii shororkaaf ooluuf ture jedhamee fi namoonni meeshaa sana deddeebisaa turan Fulbaana 16 to’annaa jala oolan jedhan. Sambata guyyaa sa’a 6:30 irratti ture humnootii naga eegumsaa keenyaa fi hawaasa biraa eeruu kennameen hordoffii cimaan godhamaa erga turee booda, magaalaa keenya keessatti qabaman. Ennaa qabamettis qawwee kilaashinkoov 10 fi rasaasa 280tu harkatti qabame jedhan. Kantiibaan kun akka jedhanitti ragaa wal jijjiiruun of eeggannoo fi ijaaramuun hoogganame kan turee fi meeshaan waraanaa sun akeeka qabameef utuu hin guutiin qabame jedhan. \n\nBulchaan godina Walloo kiibbaa Seyid Mehammed gama isaaniin uummata Oromoo fi Amaaraa walitti buusuuf, jijjiiramicha gufachiisuu akkasumas ayyaanni amantii fi uummataa miira tasgabbiin akka hin geggeeffamneef kan akeekame ture jedhan. Kana dura naannoo Walloo Kibbatti mala addaa addaa tolfatanii yaalii akkasii gochaa kan turan hubatamuu illee bulchaan kun dubbataniiru. Tajaajilli ragaa biyyoolessaa fi nageenyaa haleellaan shororkeessummaa kun raawwachuuf kan ture, garee badiisaa IWEHAT fi ABO Shaneetiin garee dhoksaatti sosso’aa ture waliin ta’uun jechuu dhaan sabaa himaa biyya keessaaf ibseera. Ergama kana fudhatee hoogganaa namni ture duuka buutota isaa waliin to’annaa jala oole jedha waaltaan kun. Namni kun Afaan Amaaraa, Oromoo, Affaar, Somaalee fi afaan Arabaa dubbata jedhame kana to’annaa jala oolchuuf komiishinni poolisii federaalaa raayyaa ittisa biyyaa fi uummata waliin ta’uu dhaan jedha ibs sun. Faanaa Broadcasting tajaajila ragaa biyyoolessaa fi nageenyaa irraa ibsa ga’een wabii godhatee akka gabaasetti shakkamaan Indirs Iyyaasuu jedhamu meeshaa waraanaa sana Tigraay irraa fe’atee Tigraay irraa akka dhufe amane jedha gabaasichi. Idiris akka jedhetti waajjira nageenya naannoo Tigraay ganama sa’a sadii irratti dhaqee meeshaan sun isniif qophaa’eera, isiniif feena naan jedhan anis tolen jedhe. Galgala sa’a sadii irratti kilaashii 10 fi rasaasa 1000 fidanii dhufan,konkolaataan sun rasaasa 300 ol waan hin baanneef 280 waliin nuu kennan jedhee afaan Oromoon dubbate Idiris.\n\nMeeshaan waraanaa sun karaa Baatii fi Karrayyuu darbee Bishooftuu fi Finfinnee seenee ayyaana Ireechaa irratti jeeqama uumuuf yaadamee jechuu dhaan tajaajilli ragaa fi nageenya biyyoolessaa beesisee jira. Dhimma kana irratti deebii kankennan miseens koree giddu galeessaa IWEHAT Obbo Neggaa Asaffaa paartiin isaanii nageenya biyyaa mirkaneessuun kan beekamuu fi paartii siyaasa mul’ataa ta’eef qabsaa’u malee hojii gadii kan akkasii keessatti akka hin hirmaanne ni beekama jedhan. Himannaan dhiyaate kun humni mootummaa federaalaa dadhamuu isaa fi diraamaa inni abdii kutachuu mul’isa jechuu dhaan fudhatama dhabsiisan.


Kitaabni Seenaa Wallistoota Oromoo Wareegamaniitti Fuuleffatee Barreeffame Maxxansame

Kitaabni seenaa weellistoota Oromoo wareegaman jahaatti xiyyeeffate, kan “Oolmaa” jedhamu, barattoota Yunivarsiitii Jimmaa lamaan barreeffamee dhiheenya maxxanfame. Diinayaas Warquu fi Hacaaluu Dhugaasaa kitaaba seenaa Hacaaluu Hundeessaa, Daadhii Galaan, Usmaayyoo Muusaa, Eebbisaa Addunyaa, Jireenyaa Ayyaanaa fi Yooseef Gammachuutti xiyyeeffate kana maatiilee fi hiriyoota isaanii akkasumas waahillan isaaniirraa qoratanii akka barreessan dubbatu. Kitaaba kana kan gulaale, gaazexessaa Kabbabaw Itichaa immoo maqaan kitaabichaa “Oolmaa” jedhame oolmaa weellistootni wareegaman kunneen Uummata Oromootiif oolan irraa ka madde, jedha. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Baaletti Namoonni 500 Caalan Otuu Himannaan Irratti Hin Dhihaatiin Baatiilee 3 Oliif Hidhaman, Jedhama

Godina Baaleetti ajjeechaa Artistii Hacaaluu Hundeessatii booda namoonni dhibba shanii ol qabaman otuu himannaan tokko osoo itti hin dhihaatiin baatiilee sadi’ii oliif mana hidhaa akka kaa’amanii jiran dubbatu, maatiilee fi abukaatooleen isaanii. Abbaan alangaa godinichaa gama isaaniitiin, galmeen qorannaa namoota kanaa xumuramee, dhiheenna himannaa irratti banuuf qophoonfee jirra, jedha. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Fulbaana 25 Booda Mootummaan Hin Jiru kan jedhe Heera Biyyaati: Mootummaa Naannoo Tigraay

Gaaffii eenyummaaf deebii kan hin kennine naannoon Tigraay Fulbaana 30 booda mootummaan sirnaa hin jiru jechuun ejjennoon qabate uummata Raayyaa, Wejiraatii fi Walqaayit Xagadee hin ilaallatu jechuu dhaan itti aanaa dura taa’aan paartii dimokraasummaa Raayyaa Raayummaa obbo Amaaree Guben dubbatanii, naannoo sana keessatti ammas haleellaan raawwatamuu mala waan ta’eef mootummaan federaalaa eegumsa akka godhu gaafataniiru. Filannoo seeraan alaa geggeessanii mootummaa seeraan ala himachuun illee fudhatama hin qabu jedhan. Kanneen biroon yaada kennanis biyya ol aantummaa qabdu tokko jalatti naannoon bulu jiraachuu mootummaa biyya tokkoo murteessuuf aangoo hin qabu jedhu. \nEnnumaa iyyuu uummati naannoo Sanaa uummata Itiyoopiyaa fi uummattoota hollaa jiran kanneen biroo waliin shakkii fi jibbiinsaan akka wal ilaalan taasise jedhu kanneen yaada kennan kun. Naannoon sun amma iyyuu yaaddoo nageenyaa keessa akka jiru illee dubbatanii jiran. Gaaffii eenyummaaf deebii kan hin kennine naannoon Tigraay Fulbaana 30 booda mootummaan sirnaa hin jiru jechuun ejjennoon qabate uummata Raayyaa, Wejiraatii fi Walqaayit Xagadee hin ilaallatu jechuu dhaan itti aanaa dura taa’aan paartii dimokraasummaa Raayyaa Raayummaa obbo Amaaree Guben dubbatanii, naannoo sana keessatti ammas haleellaan raawwatamuu mala waan ta’eef mootummaan federaalaa eegumsa akka godhu gaafataniiru. Filannoo seeraan alaa geggeessanii mootummaa seeraan ala himachuun illee fudhatama hin qabu jedhan. Kanneen biroon yaada kennanis biyya ol aantummaa qabdu tokko jalatti naannoon bulu jiraachuu mootummaa biyya tokkoo murteessuuf aangoo hin qabu jedhu. \nEnnumaa iyyuu uummati naannoo Sanaa uummata Itiyoopiyaa fi uummattoota hollaa jiran kanneen biroo waliin shakkii fi jibbiinsaan akka wal ilaalan taasise jedhu kanneen yaada kennan kun. Naannoon sun amma iyyuu yaaddoo nageenyaa keessa akka jiru illee dubbatanii jiran. Dhimmi kana ilaalchisuun naannoo Tigraay irraa deebii kan kennan itti aanaa itti gaafatamaan waajjira kominikeeshinii mootummaa naannoo tigraay obbo Haaddush Kaaduu, heerri biyyaa waggaa shan shaniin filannoon akka geggeessamu ajaja, kanaaf Fulbaana 25booda mootummaan sirnaa hin jiru kan jedhe heera biyyaa ti jedhan. Kanaafis yaaddoo kan qabaatu qaama seeraan alaa ti malee, tigraay keessa kan jiraatu gosa isa kam irraa iyyuu nagaan jiraataa jira,itti fufees nagaa dhaan jiraata jedhan. Obbo Haddus akka jedhanitti uummati sabaa sab lammootaa Maqale keessas bakka qonnaas gandeen adda addaa keessa jiru waan ta’eef yaaddoon hin jiru. Kan yaaddoo keessa jiru, seeraan ala qaama aangoo qabatee jiru seeraan ala mootummaan itti fufsiisa jedhe jedhan. Yaaddoo waan qabaateef jecha kan inni takka taankii guuree, meeshaa waraanaa gad yaasee kan loltoota hiriisuuf jechuun deebii kennaniiru.


Gamtaan Abbootii Gadaa Oromoo Akkaataa Kabaja Irreechaa Irratti Ibsa Kenne

Ayyaanni Irreechaa bara kanaa weerara COVID 19 fi rakkoo nageenyaa amma jiruun wal-qabatee haala jirutti hundaa’ee ka kabajamu tahuu Gamtaan Abboota Gadaa Oromoo har’a beeksisee jira. \nQeerroo fi Qarreen Oromoo ayyaaneffannaa Ayyaana Irreechaa iaalchisee kallattii Gamtaan Abbotii Gadaa kaa'e kabajuu akka qaban hubachiise , Gamtaan Abbootii Gadaa. Gamtaan Abbootii Gadaa Oromoo kabajaa Ayyaana Irreechaa kan Hora Finfinnee fi kan hora Arsadii ilaalchisuun ibsa har’a maddeen oduuf kenneen kana dubbate. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Akkaataa Ayyaaneffannaa Masqalaa, Godina Matakkaltti

Ayyaanni gubaa Masqalaa Naannoo Benishaangul Gumuz, Godina Matakkal, Aanaa Wanbaraa keessa uummata Oromoo jiraatan biratti haala miidhagaan kan kabajamu tahuu dubbatu Jaarsoliin aanichaa. Gubaa Masqalaaf ji’a lama jedhamee qophiin ni taasifama jedhu. Gubaan Masqalaa ayyaanota aadaa uummatni Oromoo godinaa Matakkal keessa jiraatu ayyaaneffatu keessaa tokko yoo tahu, seenaafi aadaan Uummata Oromoo Matakkal keessa jiraatuu barreeffamee akka taa’uu fi dhalootni akka Afaan Oromoon baratu sochiin taasifamaa ture laafuu isaatti ka gaddan tahuu dubbatu – maanguddonni nuti dubbisbe. Qophii guutuu caqasaa No media source currently available


Ajjeefamuu Artist Haacaaluun Wal-qabatee Yakka Raaw’atame Qoradhee Xumura: Abbaan Alangaa

Ajjeeffamuu Artist Haacaaluu Hundeessaan walqabatee yakkoota raaw’ataman irratti qorannoon naannoo Oromiyaatti gaggeeffamaa ture xumuramuu isaa Abbaan Alangaa Waliigalaa Federaalaa beeksise.\n\nAbbaan Alangaa Waliigalaa Federaalaa fi Abbaan Alangaa Waliigalaa Oromiyaa waloon dhimmicha irratti ibsa laataniiru. Kanaanis, galmeen himataa 488 namoota kuma 5 fi 728 irratti himatni banamuu ibsaniiru. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Masqalli Sanbata Dabre Finfinneetti Bakka Namoonni Muraasni Argamanitti Ayyaaneffame

Ayyaanni Masqalaa bara 2013 abboootiin amantaa fi keessumoonni lakkoobsaan muraasa ta'an bakka argamannitti magaalaa Finfinnee, Addababayii Masqalaatti Sanbata darbe kabajame. Itti aantuu kantiibaan magaalaa Finfinnee Adaanech Abeebee “Masqalli fakkeenya tokkummaa fi waliin jireenyaa ti,” jedhan . Paatiraariyaarkiin amantaa Kiristaanaa Ortodoksii Tewaahidoo qulqullichi Abuune Maatiyaas gama isaaniin ergaa baga geessanii dabarsaniiru. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Waliigaltee Paartiilee Dhiheenya Mallatteessametti Otuu Hin Hirmaatiin Akka Hirmaanneetti Maqaan Keenya Dhahame: KFO

Waliigalteen dhaabbilee siyaasaa Naannoo Oromiyaa fi Amaaraa keessai socho’aan jidduutti dhiheenya tolfameen ilaalchisee, osoo nuti itti hin hirimaatiin akka qaama waliigaltee sanitti hirmaateetti maqaan keenna kaafamuun sirri miti jechuun Kongiresiin Federaalistii Oromoo KFOn komatee jira. Paartiin Uummata Affaar gama isaaniitiin waliigaltichi kan hunda hirmaachisuu dhabuun isaa sirri miti jedha. Paaritiin Badhaadhinaa Itiyoophiyaa ammoo deebii kenneen akkaa jedhetti, haala itti waliigaltichi hunda hirimaachisu irratti hojjatamaa jira jedhee jira. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Mootummaan Itiyoophiyaa Filannoon Dhufu Walabaa fi Madaalawaa Taha, Jedha

Deemsi filannoo walaba taasisuu fi ol’aantummaa seeraa kabajchiisuu wal-makuu akka hin qabnellee dubbatan. Kan ibsa waajira muummicha-ministaraa irratti waliin argaman Abbaan Alangaa Federaalaa Muummichi immoo “Biyyattii keessatti jumlaan namoota hidhuun hin raaw’atamne,” jedhanii jiran. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available Manni maree bakka bu'oota ummataa filannoo biyyaalessaa marsaa 6ffaan bara 2013tti akka geggeeffamu murtessuun sirriidha, jedhu jiraattoonni Finfinnee tokko tokko. Gama biraatiin ammoo bakka gaggesessitoonni paartilee siyaasaa ka morkattootaa mana hidhaa jiranitti filannoon gaggeefamuuf murtaa'uun sirrii miti kanneen jedhanis ni jiran.\n\nFilannoon sababa vaayirasii kooronaaf akka darbu taasifame amma yeroo tatamsa'inni vaayirasichaa dachaan dabalaa jirutti murteen kun darbuun sirri miti marii hawaasaa barbaachisa, jedhu kaan immoo. Caqasaa No media source currently available


Qaamoonni Jeequuf Karoorfatan Jiru: Polisii Federaalaa

Ayyaana Masqalaa kan baranaa jeequuf qaamonni karoorfatan akka jiran ragaa qabna jechuun komishinarri polisii Federaalaa kan Itiyoophiyaa Indashaaw Xaaseew beeksisanii jiru. Qaama inni kam kana gochuuf akka karoorfatee garu ifa hin goonee.Tarkaanfii of-eeggannoo fudhatameen daandilee gara magaalaa Finfinnee seensiisan shanan irratti humnoota nageenyaa bobbaafamuu ibsan. Uummata uummata irratti akkasumas uummata mootummaa fi humnootii nageenyaa irratti kakaasuuf kanneen yaalan biyya alaa fi keessaa Fulbaana25 booda jechuun odeessaa jiran gocha kana irraa akka of qusatan gaafatan. Uummannis dammaqinsaan haala nannoo isaa jiru akka hordofuuf gaafatamee jira. Ayyaannii Masqalaa guutummaa Itiyoophiyaa keessatti Sambata borii Fulbaana 26 bara 2020 kabajama


Oromiyaa Keessatti Ummanni Dhukkuba Koviid-19 Ija Siyaasaan Ilaaluun Rakkoo Ta'eera: Biroo Fayyaa

Qorannaa fi barsiisii waa'ee vaayrasii Koronaa dhiiyenya kana bifa duulaan guutummaa Itiyoophiyaa keessatti gaggeeffamee ture.Oromiyaa keessattis duula gaggeeffamee kanaan namoonni 115,000 qoratamanii kanneen keessaa 6000 vaayrasii Koronaa akka qaban hubatamuu biroo Eegumsa Fayyaa Oromiyaatti, daayreekteera barnoota fayyaa fi Komunikeshinii kan ta'an Sistar(Nurse) Sa'adaa Ahmad ibsanii jiru. Guutuummaa biyyatti keessatti uummanni waa'ee vaayrasii Koronaa kanaa ilaalacha ga'aa itti kennuu dhiisuun faca'iinsa vaayrasichaaf sababaa ta'u kan ibsan sistar Sa'adaan keessumaa Oromiyaa keessatti waa'ee weerara vaayrasii koronaa kana siyaasa jedhanii fudhachuun rakkoo guddaa ta'u ibsan. Oromiyaa keessa waan dhukkuba Koviid-19 jedhamu hin jiru kanneen jedhan beekaa siyaasaaf kan odeeffamu jedhanii waan amananiif jecha barnoota of-eeggannoo dhukkubichaa kennamuu fudhatanii hojii irra oolchuu irratti rakkoon jira jedhu. Manneen barnootaa banamuuf yeroo jiran kanatti of-eeggannoo barbaachisu irratti qophiin gaggeeffamaa akka jiru, sana bira darbee garu weerarri dhukkuba Koviid-19 kan hammaataa deemu yoo ta'e mootummaan ejjennaa isaa kana keessa deebi'ee kan ilaalu ta'u qaba jedhu Sistar Sa'adaa Ahmad. Gabaasa guutuu caqasaa No media source currently available


Eega Manni-murtii Hidhamaa Tokko Akka Hiikamu Murteessee Booda Poolisiin Mana-hidhaa Tursiisuu Danda'aa?

Polisiin Oromiyaa hidhamitoota Manni Muritii wabiin akka gadi dhiifaman muriteesse tokko tokko seeraa ala mana hidhaa keessa turisiisaa jira jechuun Abukaattoonni seeraa hidhamtootaa Sagalee Ameerikaatti dubbatan. Abbaan Alangaa Oromiyaa immoo gama isaatiin “namoonni hidhaa keessa akka turan kan taasifame karaa deemsa seeraa qofaani,” jedhan. No media source currently available


Paartileen Siyaasaa Oromoo fi Amaaraa Gurma'an 10 Ibsa Ejjeennoo Walii Mallatteessanii Jiru

Paartileen kun walii galtee irra ga'an ibsuuf tuuta oduuf barreeffama baasan raabsan irratti paartileen gam lameenii walitti dhufeenya uummata Oromoo fi Amaaraa akkasumas dhimma walii irratti baatilee 10f irra deddebi'uun marii gaggeessaa akka turan ibsan, Mariin hundumaa hirmaachise biyyatti keessatti itti fufiinsaan gaggeeffamuuf akkasumas dhaabbatti waa'ee sabaa fi sablamootaa qoratuu akka hundeeffamu walii galuu isaanii ibsan. Shakkii, addaan qodamiinsa, wal mormii,wal dhiibuu, maqaa wal balleessuu akkasumas gocha saba walitti buusuuu fi walitti hammeessu irraa of qusachuu qabna jedhan. Heera biyyi ittiin bultuu haala hundumaa hirmaachiseen akk foyya'uu, lakkoofsii hedduumiina uummataa haala amansisaa ta'een akka gaggeefamu kana malees namoonnii seeraan ala qe'e ofii irraa godaana akka deebifaman gaafatee jira. Jaarmayoonni kun kurnana keessaa kan uummata Amaaraa, Abiin,paartii guutummaa Amaaraa, Jaarmayaa Amaaraa Natsbraaq, jaarmayaa guutuu uummata Amaaraa,Jaaarmayaa Amaaraa kan tokkummaa Itiyoophiyaa, fi Sochii humna DemokraaatawaaAmaaraa ti. Gama uummata Oromoo irraa ABO, kongreesii Federaala Oromoo, waltaatoota ABO, fi paartii walabummaa Amaaraa Ta'uun beekameera jechuun Mallaskachew Amha Gabaaseera.


Itiyoophiyaan seektara Turizmii Of-Eeggannoon Banuuf Jirti

Weerara dhukkuba Koviid booda akka hamaatti kan miidhamee kutaa Turizimii of eeggannoo barbaachisu gochuun banuuf qophii ta'u Itiyoophiyaan beeeksiiftee jirti. Sababa weerara vaayrasii koronaan Dolaara miliyoona tokko dhabuu isaa ministriin aadaa fi Turizmii biyyatti beeksisee jira. Itiyoophiyaan guyyaa "Turizimii Addunyaa" maagaalaalee biyyatti adda addaa keessatti kabajuuf kan jirtu ta;uun ibsameera.


Proojektiileen Aadaa, Seenaa fi Dudhaa Oromoo Guddisan Finfinnee Keessatti Haojjetamaa Jiraachun Himame

Biiroon Aadaa fi Tuuriizimii Oromiyaa bulchiinsa magaalaa Finfinnee keessatti proojektiileen aadaa, seenaa, duudhaa fi eenyummaa oromoo muli'isan jalqabamanii jiraachuu ibse. Biiroon kun akka ibsetti mannni baruumsaa aartii, manni nyaata aadaa Oromoo, waaltaaleen omishaa fi huccuulee aadaa Oromoo itti gurguraman proojektiilee ijaaramaa jiran keessaa haga tokko. Namoonni proojektiilee kana daawwatanis aadaan, seenaa fi duudhaan Oromoo daran babal'atee akka beekamuuf proojektiileen kun qooda guddaa gummaachu, jedhu. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Shoroorkeessummaan Kanneen Himataman Kamiisa Deebi'anii Mana Murtiitti Duratti Dhiyaatu

Jawaar Mohammad fi hogganoonni mormituu kanneen biroon 22 Wiixata kaleessaa mana murtiitti dhiyaatanii himannaan shoroorkeessummaa fi kanneen biroon irratti dhiyaatee jira. Jawaar baatii Sadaasa darbee keessa mummicha ministeeraa Abiyyi Ahmad waliin erga wal argee dubbatee booda paartii mormituu Kongreesa Federaalawaa Oroomootti dabalame. Duraan OMN hogganaa kan turee fi ifatti mummicha ministeeraa Abiyyi Ahmadiin qeequun kan beekamu Jawaar Mohammad baatii Waxabajjii darbee wellisaa oromoo beekamaaan Haacaaluu Hundeessaa eega ajjeefamee booda hidhame. Xinxaltoonni siyaasaa akka jedhanti himannaan irratti dhiyaate kun Oromiyaa keessatti muddamsa kaasisuu mala. Gabaasa Saayman Maark Finfinnee irraa erge caqasaa No media source currently available


Manni-murtii Har’a Obbo Lidatuu Ayyaalewu Akka Wabiin Gad-lakkisaman Murteesse

Manni murtii olaanaa Godina Shawa Bahaa, dhaddacha magaalaa Adaamaatti taa’een Obbo Lidatuu Ayyaalewu wabii qarshii kuma dhibba tokkoon (100,000) akka hidhaa dhaa bahan muriteessee jira. Himannaa Obbo Lidatuun irrattii baname ka meeshaa waraanaa seeraan alaa qabaachuu ilaalchisee yaada falmii dhihaate ilaaluuf mannii muritii Fulbaana 20, bara 2013tti beellama qabee jira. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Ministarri Barnootaa Barattoota Biyyattii Miliyoona 26 Barnoota Jalqabsiisuuf Mariitti Jira

Itoophiyaan akka biyyaatti barattoota ishee miiliyoona 26 sababaa Koovid 19n barnoota malee ji'ootaaf mana turan gara mana baruumsaatti deebisuuf karoorfataa jirti.\nHooggansi ministara barnootaa fi hoogganoonni biiroo barnoota naannoolee mariin har'a Finfinneetti eegalan dhimma kanatti ka fuuleffate ture. Xummura marichaa irratti manni barnootaa yoom akka banamuu fi dhimmoota waa’ee barnootaa murteessoo ta'an kaan irratti murteen adda addaa akka dabarsamuuf jiru tu eegama. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Itiyoopiyaan Maallaqa Isa Haaraa Raabsuu Eegalte

Itiyooopiyaan yakka maallaqa waliin wal qabate ittisuuf jecha maallaqa haaraa raabsuu eegalte. Muummichi ministeeraa Abiy Ahimed maallaqa abbaa 10,50 fi 100 akka gad dhiisame kaleessa beeksisan. Biyyattiin gaanfa Afriikaa yeroo jalqabaaf qarshii abbaa 200 beeksistee jirti. Abiy Ahimed maallaqi inni haaraan dinagdee sababaa weerara vaayiresii koronaan miidhame fi gatii sharafaa kufee fooyyessuuf gargaara jedhan. Lammiiwwan biyyattii qarshii isa duraanii jijjiirrachuuf baatii sadii qaba. Dizaayinii fi eegumsaaf mallattoon qarshii sana irra jiru maallaqa kijibaan ba’u ittisu jedhanii kan amanan ta’uu angawoonni beeksisaniiru. Maallaqi baankii dhaa ala deddeebi’u rakkoo jiru hammeessuu isaa baankileen ibsanii jiran. Itiyoopiyaan yeroo dhumaa maallaqa ishee kan jijjiirti kurna lama dura ennaa xumura lola Eertraa waliinii ture.


Paarlaamaan Itiyoopiyaa Of Eeggannoo COVID-19 Ittisuu Gochuu dhaan Filannoon Geggeessamuuf Qopheen Akka Eegalu Murteesse

Manni maree bakka bu’oota uummataa kan Itiyoopiyaa filannoon biyyoolessaa 6ffaan tarkaanfii of eeggannoo COVID -19 fudhachuun waggaa kana geggeessuuf qopheen akka jalqabamu murtii dabarse. Manni maree bakka bu’ootaa wal ga’ii hatattamaa 4ffaa kan waggaa hojii 5ffaa har’a waajjira muummicha ministeeraatti geggeessee jira. Wal ga’ii hatattamaa sanaan koree dhaabbataan dhimmootii dubartootaa, dargaggootaa fi hawaasummaa akkasumas koree dhaabbataan dhimmootii seeraa haqaa fi dhimokraasii, fi ministriin eegumsa fayyaa weerara koronaaf deebii kennuuf tarkaanfii itti aanu gama ilaaleen gabaasa dhiyeessee fi yaada murtiiwwanii dhiyaatan irratti mari’atee yaada mormii tokkoo fi kan sagalee hin kenning hafan 8n sagalee ol aanaan raggaasisee jira. Wal ga’ii har’aa kanaanis weerara COVID-19 ittisuu bu’uura godhachuu dhaan manneen barnootaa fi sochiin dinagdee fi hawaasummaa aakka jalqaban murtaa’ee jira. Manni murtii Feederaalaa abbaan alangaa hooggana paartii Baalderaas jedhamu Iskindir Neggaa fi kanneen biroo irratti himannaan dhiyaate irratti fooyeffamni akka taasissamu ajajee jira. Manni murtichaa yakkawwan kun yeroo isaan itti raawwatamanii fi bakka isaa ilaalchisee ibsi waan itti hanqatuuf murtii kennuu akka hin dandeenye beeksisee jira jedha Meleskachew Ammaha Finfinnee irraa.


Abbaan Alangaa Federaalaa Obbo Jawaar Mohammed, Baqqalaa Garbaa fi Kanneen Biroo Shororkeessummaan Himate

Manni murtii olaanaa Federaalaa dhaddacha yakkaa kan Lidataatti Abbaan-alangaa Federaalaa Itiyoophiyaa, Obbo Jawaar Mohammedii fi Obbo Baqqalaa Garbaa faa dabalee namoota 23 fi dhaabbata OMN irratti himata dhiyeessee jira. Namoota gosa Amaaraa fi kanneen hordoftoota Amantii Ortodoksii ta'an irratti haleellaan akka gaggeeffamuuf meeshaalee qunnamtii adda addaa gargaaramuun akkasumas qaamaan argamuun walitti-bu'iinsa isaan kakaasaniin magaalaa Finfinnee keessa iddoo adda addaatti lubuun namoota 13 darbuu ibsee jira. Oromiyaa keessattis godinaalee fi magaalaalee adda addaa keessatti namoota 360 irra miidhamni qaamaa jabaa fi salphaan ga'uu kan ibse himatii abbaa alangaa Federaalaa kun, lubbuun namoota 167 darbe, jedhe. Finfinnee keessatti badii dhaqqabeen qabeenyaan mootummaas ta'e kan namoota dhunfaa Qarshii Miliyoona 40 oltti tilmaamamuu akkasumas Oromiyaa keessatti qabeenyaan qarshii Biliyoona 4 caalaatti tilmaamamu manca’uu ibse. Kanaaf, himatamtoonni kun nageenya ykn jireenya irratti jeequumsa guddaa waan dhaqqabsisaniif, meeshaa waraanaa qabatanii finciluu ykn wal waraansa kakaasuun, mootummaa irratti dhiibbaa geesisuu, yakka jedhuun himataman jedha. Kana malees abbaan alangaa Jawaar Mohammeed irratti himannaalee adda addaa dhiyeessee jira. Manni murtii himatamtoonni yaada isaanii akka ibsatan ka carraa kenne yoo ta'u, Obbo Jawaar Mohammeed dhaamsan dabarfachuu barbaadun qaba jechuun itti fufees “Shororkeessaa" jedhamee himatamuu koof hedduun boona, gammachuutu natti dhaga'ama jedheera. Mootummaan himata kana kan qopheesse sirna haqaa meeshaa godhachuun akka nuti filannoo dhufu keessatti hin hirmaanne ittisuuf kana godh. Gocha kana himatamtoota kanneen biroo irrattis argaa akka jirru hubachiisuun fedha,” jedhe Jawaar. Obbo Baqqalaa Garbaa fi Hamzaa Booranaa haasawa qabiyyeen isaa kan Obbo Jawaar fakkaatu kan dhiyeessan yoo ta'u himatamtoonni ka biroon hangii tokkos yaada isaanii fi iyyata isaanii dhageesisanii jiru. Kan har'a hin dhiyaatiin hafan Obbo Dajanee Xaafaa fi bakka bu'an dhaabbatta OMN bellama dhufutti akka dhiyaatan kan gaafate manni murtii beellama itti aanu Fulbaana 14 bara 2013 qabee jira. No media source currently available


Siidaan Awwaalcha Artist Haacaaluu Hundeessaa Kaleessa Ambotti Eebbifame

Siidaan yaadannoo awwaalcha weellisaa Hacaaluu Hundeessaa kaleessa magaalaa Ambootti eebbifamee jira. Pireezidaantiin naannoo Oromiyaa sirna yaadannoo kanarratti argamuun ka dubbatan yoo tahu, "Hacaaluun Goota. Dhugaafi dhugaarra dhaabbatee dubbata, falmas” jedhan. Daandiin magaalaa Amboo tokkoo fi Yunivarsiitiin Amboo Kaampaasii Awwaaroo yaadannoo Haacaaluuf maqaa Hacaaluutti ka moggaasaman yoo tahu, siidaa fi giddu-galli aadaa fi seenaa maqaa Haacaan ijaaramuuf dhaga’aan bu’uraa kaa’amee jira. Gabaasaa guutuu caqasaa.


Dhiibbaan Dingdee Vaayrasiin Koronaa Umee Beelaaf Sodachisaa Jira

Biyyonni hedduun kanneen walitti-bu'iinsa, dhukkuba Koviid-19 fi jijjirama qilleensaan rakkataa jiran uummanni isaanii waan nyaatu dhabaa jira. Dhiibbaa dinagdee dhukkubii Koviid-19 geesiseennamnii hedduun beela'ee dhumuu mala jechuun sagantaan nyaata addunyaa akeekkachisee jira. Ummanni ba'e hin hojjatu taanaan mindaan hin jiru,Waanni ittiin bitatan hin jiru taanaan beela'uun waan hin ollee jedha. Gabaasa guutuu caqasaa No media source currently available


'Dimookiraasii Itiyoophiyaa Tarkaanfachiisuuf Lammiileen, Jaarmayaaleen Hawaasaa fi Paartiileen Mormitootaa Qooda Fudhachuu Qaban'

Uummatoonni Itiyoophiyaa barootaaf dheebuu dimookiraasii qabaataniyyuu mootummoonni biyyattii hoogganaa turan fedhii uummataa daangaa dhaa haga daangaatti waliin gahanii guutuu irratti hanqina akka qaban dubbatu, hayyoonni siyaasaa fi bulchiisa uummataa. Waggoota sadan darbanitti jijjiiramni Itoophiyaa keessatti mul’ate, ijaarsa sirna diimookiraasiif qooda gaarii gumaacha, jedhamee kan itti amanamee ture taheyyuu gufuuleen garaa garaa isa mudachuu hayyoonni haala biyyattii keessaa xiinxalan kun addeessanii jiru. Itiyoophiyaa keessatti dimookiraasummaan akka shaffisaan ijaaramu, lammiileen, jaarmayaaleen hawaasaa fi paartiileen mormitootaa mari’achuu fi qooda isaanii gumaachuu qaban, jedhu. No media source currently available


Kaartaan Bakka Irreecha Hora Finfinnee Bulchiisa Magaalattiin Kenname

Bulchiinsi magaalaa Finfinnee Irreecha Hora Finfinnee, ka bakka Doloolloo Buddeenaa jedhamutti geggeessamuuf kaartaa mirkanii kennee jirra. Ayyaanni Irreechaa bara kana kabajamu haala vaayirasii kooronaatiif nama hin saaxilleen ka geggeessamu tahuu Abbottin Gadaa ibsan. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Ayyaanni Masqalaa Dirree Masqalaatti Akkaataa Koronaaf Nama Hin Saaxilleen Ayyaaneffama, Jedhame

Ayyaanni Masqalaa kan bara 2013 haala vaayirasii kooronaatiif nama hin saaxilleen akka kabajamu Itti-aantuu Kantiibaan magaalaa Finfinnee, Aadde Adaanech Abeebee beeksisanii jiran. Pirojektiin deebisanii ijaaruu dirree masqaalaas ayyaanichaaf akka qaqqabu tu ibsame. No media source currently available


Sochii Daldalaa Fi Maallaqaa Kan Seeraan Alaa To'achuun Barbaachisaa Ta'uun Ibsamee Jira

Itiyoophiyaa gama bahaa fi naannoolee ollaa ta'an akkasumas qaamoonni nageenyaa sochii daldalaa fi maallaqaa kan seeraan alaa biyya keessaas ta;e kan biyya alaa to'achuuf qindominaan kan hojjatamu ta'uun ibsamee jia. Maallaqnii seeraan alaa toora seeraatti akka deebi'an ykn gabaa irraa akka dhabaman ta'uun barbaachisaa ta'uun ibsamee jira. Bulchiinsa naannoo Somaalee fi Hararii akkasumas Oromiyaa gama bahaa fi bulchiinsa Dirree Dawaa irraa hogganni dhufan qaamoota Baankii Biyyooleessaa, ajaja raayyaa ittisaa kan gama bahaa fi kan polisii Federaalaa waliin marii gaggeessan irratti kun ibsame. Oromiyaa gama bahaa fi bulchiinsa naannoo Somaalee keessatti humnootiin nageenyaa seeraan ala maallaqa qonnaan bulaa fi horsisee bulaa fudhataa jiru jechuun iyyata dhiyaate ajajii gama dhiyaa fudhatama dhabsisee jira jechuun Addis Chekol gabaasee jira


Filannoo Gaggeessuun Ni Danda'ama:Ministeera Eegumsa Fayyaa

Facaiina dhukkuba Koviid-19 ittisuuf haal dureen barbaachiisan guutamnaan Itiyoophiyaa keessatti filannoo aggeessuun kan danda'amu ta'u ministriin eegumsa fayyaa Itiyoophiyaa har'a beeksisee jira. Walgahii haatattamaa manni maree bakka bu'oota uummataa har'a waamee irratti kan kana beeksiisan Dr Liyaa Taaddasaa aguuggii afaanii fi funyaanii qabaatanii fageenya barbaachisuu eeggannaan akkasumas qulqulliina ofii eegnaan manneen barnootaas banamuu akka danda'an hubachiisa, Angawoonni murtii dabarsaniin guutummaa Itiyoophiyaa keessatti barattonni Miliyoona 26 vaayrasiin Koroonaa akka hin facaanef barnoota addaan kutanii mana ofii keessa olaa jiru Yaada dhiyaate kanas manni maree koreedhimma nagaa fi Dimokraasitti dabarsuunibsamee jira. Itiyoophiyaa keessatti sababaa weerara vaayrasii Koronaaf jecha filannoon guutuu biyyaa yeroo biraatti dabarfamuun ni yaadatama.


Himannaa Nu Irratti Hin Dhiyeessine Ykn Bilisa Jedhanii Nu Baafne: Iyyata Hidhamtootaa

Magaalaalee oromiyaa adda addaa irraa qabamne kanneen jedhan himatamtoonni 25 waajira muummicha-ministaraa fi Jaarmayaalee mirga namoomaaf xalayaa iyyannaa mallatteessanii ergatan. Otuu himannaan nu irratti hin dhihaatiin baatiileef mana hidhaatti rakkataa jirra, jedhan. Akka abukaatoon garii isaanii jedhanitti akka seeraa biyyattiitti maammiloonni isaanii otuu himannaan irratti hin dhihaatiin baatiileef mana hidhaa kaa’amuun irra hin turre. Koomishiniin poolisii Oromiyaa immoo dhimma isaanii qorannee xumuree waajira Abbaa Alangaa Waliigalaa Oromiyaatti dabarseen jira jedha. Waajirri Abbaa-Alangaas deebii kenneen dhimmi keessa deebi'ee qulqull'uu qabu waan jiruuf hanga tokko polisitti deebisnee kaan immoo torbanneen dhufan keessa mana murtii duratti dhiyaatu jiru jedha. Kan mana murtii duratti dhiyaatanii walaba ba'anis akka jiran ibsamee jira. Gabaasa guutuu caqasaa. No media source currently available


Obbo Lidetuu Ayyaalew Irratti Himanni Haaraan Baname

Obbo Lidatuu Ayyaalew meeshaa waraanaa eeyyama hin qabne qabatee argame, jechuun himatni irratti banamuun himamee jira.\n\nHimatni kun kan irratti bane abbaa alangaa Godina Shawaa Bahaa yoo ta'u himatnichi mana murtii oolaanaa godinaatti dhihaachuu isaa pirezidaantiin paartii Dimokiraatawaa Itiyoophiyaa Obboo Adaanee Taaddasaa ibsanii jiran. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


‘Booranatti Qalma Horii Qulqullina hin Qabneen Nami ni Dhukkubsata’ Waajjira Qabeenya Beeyldaa

Torban achi aanu kana Godina Booranaa Aanaa Dhaasitti warri foon gaala dhukkubsatee nyaate namootni 100 ol dhukkuba gara garaaf saaxialamanii jiran. Ogeessi Fayyaa Aanaa Dhaas namootni kun yaala fudhatanii goomanii jiru jechuun himanii Booranatti Foon horii akkasumaan qalanii nyaachuun rakkoo fayyaaf namoota hedduu saaxialaa ture jedhu. Waajjirri Qabeenya Beeyladaa Godina Booranaa waan kanaarratti hawaasa barsiisaan jira jedha; Galmoo Daawit dabalata qaba. No media source currently available


Ayyaanni Irreechaa Bara Kanaa Finfinnee fi Hora Harsadiitti Ayyaaneffama

Ayyaanni Ireechaa kan Hora Finfinnee fi Hora Harsadii, Fulbaana 23 fi 24 kan ayyaaneffamu tahuu Gumiin Abbotii Gadaa Oromoo har’a beeksisee jira. Sababa tatamsa'ina Vaayirasii Koroonaa irraa kan ka’e bara kana namoonni akka baroota kaanii hedduminaan walitti bahanii kabajuun waan hin danda’amneef namoota muraasaan ka kabajamu tahuullee itti dabaluun hubachiisee jira – Gumiin Abboota Gadaa Oromoo kun. Namoonni otuu hin walitti hin heddummaatiin ardaa naanno isaanitti babahuun akka kabajatanillee waamicha dhiheesse. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Rooba Hamaa fi Balaa Inni Geesisee

Itiyoophiyaa keessatti baatii ganna darbee kana robii jabaan argame lageen guutanii akka cabsanii dhangala'an gochuun rakkoon uumee jira.Rakkoon kun uummata 580.000 irratti amma iyyu dhiibbaa jireenyaa geesisuun ibsamee jira. Balaa kanaan uummanni gara 217,000 ta'u qe'ee ofii gadhiisee godaanuun ibsamee jira. Mootummaan gargaarsii adda addaa kennamaa akka jiruu fi kan itti fufuu ta'u isaa beeksisee jira. No media source currently available


Muummichi Ministeeraa Abiy Ahimed Paartilee Siyaasaa Waliin Marii Geggeessan

Muummichi ministeeraa Abiy Ahimed kaleessa paartilee siyaasaa waliin marii geggeessanii jiran. Waltajjiin wal fakkaatu kana dura geggeessamuu dhaan waraqaaleen qorannoo bakka buutota paartileen dhiyaachuun ni yaadatama. Muummichi ministeeraa waltajjii kana irratti gaaffii dhiyaateef deebii kennaniiru. Kanneen gaaffii dhiyeessan keessaa tokko dura taa’aa gamtaa dimokraatawaa Oromoo obbo Sulxaan Qaasim turan. Yeroo itti hoogganoonni siyaasaa fi namoonni hedduun hidhamanii kaanis ajjeefamanitti waltajjii akkasii qopheessuun qofti fuula duratti adeemsisuu ni danda’a isa jedhuuf muummeen ministeeraa Abiy kan seraan ala hidhame hin jiru, haasaan akkasii haasaa gandaa ti, kan badii dalage seeraan hordofamaa jira jechuun dubbachuu isaanii ibsaniiru. No media source currently available


Miseensonni Koree Hojii Raaw’achiistuu ABO, Obbo Daawud Ibsaa Taayitaa Hayyu-duree Irraa Uggurre, Jedhan

Miseensonni Koree Hoji Raawwachiistuu ABO ibsa har'a kennaniin haayyu duree ABO kan turan obbo Daawuud Ibsaa hojii irraa uggurree jirra, jedhanii jiran. Dubbi-himaa ABO ta'uun kan bakka buufaman obbo Baattee Urgeessaa ammoo gama isaaniitiin miseensoni koree hoji raawwachiistuu amma ibsa kennan kun kanneen rakkoo naamusaatiin dhaaba keessaa ugguramani, jedhan. Boordiin filannoo biyyaalessa Itoophiyaa immoo obbo Daawud Ibsa hojii irraa ugguramuu gama itti-aanaa Haayyu Duree ABO – Obbo Araarsoo Biqilaatii nu beeksisanii jiran, jedhanii jiran. No media source currently available


Booranii pirez., Oromiyaa kora Gumii Gaayoo dhufetti waan hedduu himate keessattuu warrii Liiban rakkoolee hamaamtuu keessa jirra jedha

No media source currently available Korii Gumii Gaayoo 41essoon kora Abbaan Gadaa Booranaa,Kuraa Jaarsoo yaame. Daas arda jilaa Miyootti taa’e. Gumiin Gaayoo Kora Abbaan Gadaa Booranaa yoo baallii fuudhu ganna 4essoo irratti yaamee dhiphuu fi bal’inna hedduu irratti mar’atan,kora muraa guddaa qabullee. Korii baranaa koronaatti dhufuu dhowwe malee waan faaya jedha bulchaan godina Booranaa, Guyyoo Galgaloo. Pirezidaantiin Oromiyaa Shimellsi Abdiisaatii fi miilota isaa hedduutit kora kanatti dhufe.Warra kora Gumii Gaayoo dhufe keessaa Boorana Liiban. Aanaalee gammoojjii godina Gujii Bahaa jiran. "Bisaan haraa lafa Waleenso jedhanii hara torba,” nurraa fudhaan jedhan jaarroleen kora dhufan.Laftii sun lafa dheedumsa horiiti,bisaan sun durii dhaabii SORU jedhan qote. “Malkaa Galaanaa 24 dhabe.” Malkaan galaanaa tun lafa jallisii midhaan hedduu irratti facaafatan. Lafa tanaa akka warrii lafaa jedhutti manneen barnootaa, manneen amantii fi lafa misoomaa hedduutti keessa jira. Lafatana akka warrii lafaa jedhutti waraana milishoota Soomalee durii nama hadhaa bahanitti fudhate. Mootummaan akka lafatii waraanaan qabamte haa deebitu jedhullee akka warrii Liiban jedhetti laftii isaanii tokkollene hin deebineef. Rakkoolee himatan keessaa ta dhibiin karaa Malkaa Gubaa aanaalee gammoojjii Booranatii fi Gujii waltiin taakkan. Eegii galaanii fudhatee ya ture.Namii walti taakkuu hin dandahu.Sibiilii hujii sunii dhufaniin lafatti dandahaahuutti jira jedha warrii lafaa. Akka aanaalee gammoojjii guddinna biyyaatiin dhaqqaban warrii Liiban godina Boorana Bahaa argachuu fedha.Bulchiinsii godina Booranaalleen godinii tokko dabalamuun Oromiyaafuu faayidaa qaba jedha. Waadaa pirezidaantii Oromiyaa kora Gumii Gaayoo irratti jedhe Manneen barnoota addaa special boarding school torba Oromiyaatti barana jaaran keessaa tokko Yaaballo kaan Nageellee Booranaatti jaaran.Diidii xuyyuuraalleen akkuma duruu jedhan Yaaballoo fi Nageellee Booranaatti jaarama jedhe. Manneen barnootaa jaaruuf deeman kana ijoollee barnootaan jajjabootti keessatti barataa Fulbaana keessaayyuu hujii jalqaban jedhan. Warrii Moooyyalee kora Gumii Gaayoo dhufee rakkoo bisaanii,rakkoo misoonaa,rakkoo lafa aadaa isa dhabsiifte, rakkoo saamicha lafaa fi waan hedduu himate. Bulchaan godinaa ammoo rakkoon daangaa fala hin argannee haga falii dhufutti namuu obsaan waliin jiraachuu malee dhaamate. Boorannii bal'inna lafaatiif misoomaan biyyaan wal dhaqqabuuf godina lammeessoo gaafanne jedha Godina Boorana Bahaa argachuun rakkoo misoomaa fala argatti jedha. Pirezidaanti Shimellis nama gammmachiisuuf jedhanii godina babbananii amma 21 gahuunuu rakkoo fiddee jedhe. Bajatii aanaa tokkooyyuu waggaatti birrii miliyoona 200 oli akka jecha isaatti. “Isin hin sobuu obsii barbaachisaa,” jedhe.Godina lammataa qabaachuun dhabuun ammoo rakkoon keessan fala hin argattu jechuu miti, jedhe. Warrii Liiban ammoo bulchiinsa rakkoo isaani mootummaa dhossee dubbachuu nama dhowwuu mitii ka rakkoo isaaniitii dubbatuuf qabaachuu feeana jedha. Waan jari himate egeriillee bulchiinsa isaaniillee irra dedeebinee gaafanna   .


"Haalli Ayyaana Waggaa Haaraa Bara Kanaa Itti Ayyaaneffame Ka Dur Baratame Irraa Adda"

Haalli Ayyaana Waggaa Haaraa Bara Kanaa Itti Ayyaaneffame Ka Dur Baratame Irraa Adda, Jedhu Namoonni Ambo Irraa VOAf Yaada Kennan “Namootni Vaayirasii Koronaarraa dursanii of eeguuf gochaan eeggannaa taasisan yeroo gabaa ayyaana waggaa haaraatti gadi bu’aadha” jedhan jiraattonni magaalaa Amboo hagi tokko. Kabaja ayyaana bara haaraa Itoophiyaa ka bara 2013n wal-qabatee Mootummaan akka uummata biyyattii gidduutti jaalalli uumamu taasisuuu fi ajjeechaawwan bakkawwan garaa garaatti raawwataman jedhanis akka dhaabsisu gaafataniiru. Yaada namootaa Ambo irraa walitt-qabame caqasaa. No media source currently available


Weellisaa Sirna Yeroo Birraan Bari’u “Iyyoo Iyyoo Yaa Daraaroo'n beekamu, Yooseef Asaffaa

Wallee isaa yeroo Birraa sirbamu ka 'Iyyoo Iyyoo Yaa Daraaroo' jedhamuun beekama. Sirboota Baaqqee Viidiyoon qiqindaa'anii bahan, aadaa fi seenaa akkasumas jaalalatti fuuleffatan sirbuunis ni beekama. Daa'ima Waggaa 9 taheen hojii muuziqaatti seene jedha - Yooseef. Hojii Muuziqaatti seenuudhaaf dursee Weellistoota akka Abitaw Kabbada, Zarihun Wadaajoo, Solomon Dannaqafi Ilfinash Qannoofaa wajjin wal-baruun akka isa gargaare dubbata. Gaaffii fi deebii guutuu fi walleelee isaa caqasaa. No media source currently available


Hiriira Dubartootaa Tibba Darbe Geggeeffameen Wal-qabatee Namoonni Reebamuutu Himama. Mootumman Garuu “Dhara” Jedha

Godiina Haarargee Lixaa magaalaa Kamoonaa akkasumas Micataa keessatti hawwanii fi shamarran to'annaa polisii jala jiran reebichi ykn tumaatiin irratti raaw’aame, jechuun maatiilee isaanii keessaa VOAtti dubbatanii jiru. Dubbi-himaan mootummaa naannoo Oromiyaa fi hoogganaan poolisii naannoo sanaa immoo, namoonni to’annaa poolisii jala jiran jiraachuu dubbatanii, “garuu, reebichaa fi tumaatiin irra gahe, jedhame dhara,” jedhan. Komishinniin mirga dhala namaa Itiyoophiyaas rakkoon jedhame akka hin jirre mirkaneeffadhe, jedha. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Paarkiin Shaggar Eebbifame

Mootummaaan Itiyoopiyaa paarkii shegger jedhu agarsiisa waraanaa hirmaachisuun eebbisiisee jira. Komaandoowwan humna qilleensaa akkasumas hunootiin humna qilleensaa fi loltoonni waardiyyaa Ripaablikan jedhaman agarsiisa kana irratti hirmaatnii jiran. Mootummaanis taankiiwwanii fi meeshaalee waraanaa isaa kan jabanaa agarsiisee jira. Muummichi ministeeraa Abiy Ahimed fi prezidaant Saahilewerq Zewudee paarkii sana eebbisuu dhaan agarsiisa dhiyaate daawwatanii jiru. Yaadi miidiyaa hawaasaa hangi tokko Paarkii? Moo Taankii? Ka jedhu maxxansanii jiran. Paarkiin Shaggar magaalaa Finfinnee bareechuuf kaka’umsa muummicha ministeerichaa keessaa tokko. Qaama projektii fageenya km 56 magaalattii keessatti ijaaramee fi lagaan marfame jedha Meleskachoo Ammhaa Finfinnee irraa.


Yaaddoo Dubartoota Abootiin Warraa Mana Hidhaa jiranii

Abbaan Ijoollee keenyaa erga hidhamanii ji’ootni darbanillee mana murtiitti dhiyaatanii itti hin murtoofne yokaan bilisa jedhamanii hin gadhiifamne, jedhu haadholiin magaalaa Naqamtee keessa jiraatan lama. Hidhamuu Abbootii warraa isaaniirraa kan ka’e rakkoo garaa garaaf saaxilamuu isaanii dubbatan, haadholiin kunneen. Biiroon Bulchiinsaa fi Nageenyaa Naannoo Oromiyaa, ‘Namootni Oromiyaa Lixaatti hidhaman garri caalu waan ‘ABO Shanee’ tahan yokaan ‘ABO Shanee’ waliin hariiroo qabani’ jedhee, mannni-murtii sababaa vaayirasii Koranaatiin ka ka’e cufaa waan taheef seeratti dhiheessuun dadhabamuu dubbata.


Prezidaantiin bulchiisa naannoo Oromiyaa Ayyaana Guyyaa Nagaa fi Galateeffannaa Baahir Daaritti Qophaahe Irratti Haasaha Godhan

Prezidaantiin bulchiisa naannoo Oromiyaa – Obbo Shimallis Abdiisaa, kaleessa, bulchiisa naannoo Amaaraa, magaalaa Baahir Daaritti ka geggeessame ayyaana guyyaa nagaa fi galateeffannaa irratti argamuudhaan haasawa dhageessisaniin, “uummatnii Oromoo fi Amaaraa tokko, mul’ataa dha,” jedhanii jiran. Baatii tokko dura haasawa prezidaant Shimallis Abdiisaa ti, jedhamuun sagalee dhaga’ame irratti, “laga Abbayaa ceenee, Baahir Daar deemnee, garii isaanii amansiisnee, kanneen amanuu dhaban immoo burjaajessinee, qumaaricha nyaannee jirra. Afaan Amaaraa dadhabsiisaa, magaalaa Finfinnee karaa seera qabeessaanis tahe seeraa alaa galfannee jijjiiraa jirra,” ka jedhuu fi ergaawwan ka biroon keessaa dhaga’amuun ni yaadatama. Sirna kaleessa geggeessame kana irratti, bulchiisa naannoo Amaaraa keessatti, “nageenya waggaa tokko keessatti argameef qooda gumaachanii jiran,” kanneen jedhaman – miseensota poolisii, namoota ka biroo fi naannoolee ollaaf, Prezidaantiin mootummaa naannichaa argamuun badhaasa kennanii jiran. Prezidaantichi Oromiyaa fi Prezidaantiin bulchiisa naannoo Benishaangul Gumuzis sirna kana irratti kan haasawa dhageessisanii yoo tahu, Obbo Shimallis Abdiisaa, “walitti-dhufeenya nageenyaa naannoo Amaaraa waliin uumameef qooda gumaachanii jiran” jedhamuun – prezidaanicha naannoo Amaaraatiin kaabbaa badhaasamanii jiran. ama biraan, yeroo Obbo Shimallis “Uummatni Oromoo fi Amaaraa tokko,” jedhan kanneen dhaggeeffatan, jiraattonni magaalaa Baahir Daar, mufannaa isaanii VOAtti dubbatanii jian. “Dura uummata Amaaraa dhiifama gaafachuun otuu irra jiruu, ammas haasaadhuma qumaara fakkaatu dhageessisan,” jechuu isaanii – Aster Misgaanaaw Baahir Daar irraa gabaastee jirti.


Gaazzexeessonni ONN Hojiii Isaanii Irratti Qabaman,  Jedhu Hoogganaan Dhaabbatichaa

Gaazzexessoonni Oromiyaa Niiwus Neetwoork yokaan ONN hojii irra osoo jiranii poolisii Finfinneen qabamanii hidhamuu hoogganaan dhaabbatichaa VOAtti himanii jiran.\n\nGaazexessoonni kunneen osoo sagantaa ayyanaa bara haaraa ka 2013 waraabaa jiranii qabaman, jedhan, hoji-gaggeessaan ONN obbo Sorsaa Dabalaa.\n\nDhimma hidhamuu gaazexeessitoota kanaa ilaalchisuun Komishinii Poolisii Finfinnee irraa deebii argachuuf carraqqii gooneyyuu haga ammaatti argachuu hin dandeenye.\n\nGaazexessitoonni hidhaman kunneen haga ammaatti mana murtiitti kan hin dhihaatiin tahuus, Obbo Sorsaa dubbatanii jira. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Balaa Lolaan Mataahaaraa fi Aanaa Fantaalletti Geesise

Bishaan Laga Awaashii fii Haroo Basaqaa guutee dhangala'uun wal qabatee, Magaalaa Mataaharaa fi Aanaa Fanitaalle keessatti qofa yoo xiqqaate namoonni kuma 25 qehee isaanii irraa buqqa'anii jiru. Mootummaa fi qaamoleen tola ooltumma namoota qehee irraa buqqa'aniif deeggarsa dhiheessan jiru.\nMuktaar Jamaal naannoo san daawwatee gabaasa Vidiyoo kana qindeessee jira.


Sirni Gadaa Sagantaa Barnootaa Haaraa Ta’uun Finfinnee fi Oromiyaa Keessatti Barsiisamuu Jalqaba

Oromoon sirna gadaa, sirna ittiin bulmaataa jaarraa hedduuf itti fayyadame sinra dimokraatawaa qabaachuun beekama. Sirni Gadaa sirna ittiin bulmaata Oromoo yoo ta’u siyaasni hawaasummaa fi dinagdeen Oromoo sirna ittiin murteeffamu, kan hawaasni Oromoo mirgaa fi dirqama isaa beekuu dhaan itiin walii galuu fi tokkummaa dhaan ittiin waliin jiraatu dha. Sirni gadaa sirna dimokraatawaa akka ta’e Hayyoonni seenaa fi saayinsii hawaasaa hedduun mirkaneessaniiru. Sirni kun uummata Oromomoo Gujii fi booranaa Biratti utuu adda hin kutin hanga ammaatti itti fufee jira. Akkuma kanaan sirni gadaa dhaaba barnoota, saayinsii fi aadaa jajjabeessuu irratti fuuleffate UNESCO dhaan Sadasa 30 bara 2016 beekkannaa argachuun galmeeffame. kan addunyaan beekkannaa kenneef sirna Gadaa akka sagantaa barnootaa tokkotti barsiisuu dhaaf biiroon barnoota Oromiyaa irratti hojjetaa turuu isaa beeksisee jira. Adeemsi sagantaa Barnoota Gadaa xumuramee barsiisuuf qophaa’uu isaa hoogganaan Biiroo Barnoota Oromiyaa Dr. Tolaa Bariiso nuuf ibsaniiru. No media source currently available Sirnumti Gadaa kun manneen barnootaa Afaan Oromoo Finfinnee keessattis barsiisamuuf qopheen xumuramuu isaa hoogganaan biiroo barnoota bulchiinsa magaalaa Finfinnee obbo Zelalem Mulatu nuuf ibsanii jiran. No media source currently available


Itoophiyaan waan Amerikaan gargaarsa doolara miliyona 100 oli yeroof irraa qabdeef qulqulleeffachuu feeti

Oduu himaan ministera Haajaa Alaa U.S. adoo biyyitii sadeenuu hujii tana irratti akka dansaa garaa keessa walii hin galin bisaan guutuun amanti wal irraa qaban dhowwuu taati jedhe. Masrii ,Itoophiyaa fi Suudan hujii hidhaa abbaayaatii fi bisaan laga Nile irratti bara kunrya hedduu mataan wal qabaa bahan. U.S. ganna dabre keessa marii falamaa qabdu tana faluuf itti seente. Itoophiyaan ammoo U.S. Masrii looguu hin ooltu jettee shakkitee marii keessaa baate. Mariin tun hidhaa abbaayaa duratti deemuu dadahbuu isiitti Amerikaan guddoo yaaddofte. Ministerii maallaqa Itoophiyaa Eyob Tekalinyi, U.S. waan Amerikaan gargaarsa kana Itoophiyaaf dhaabdee nuu qulqulleesitu feenaa jedhee VOAtti hime. Dubbiin tun ariitiin fala argatti jennee abdannaa Eyob.. “US waan kana qalbiin waan laalte hin sehu maan jennaan hariyummaan biyya lamaanii guddoo jabduu jabaachaa deemtu.Waan namii hin hubatinitti jira tana hinuma beennallee.Ammoo wal hubachaa yaana jennee herreganna.Irra deebihanii laalani jennee abdanna. Maan jennaan qalbiilleen taanaan hujiilleen taanaan Itoophiyaa karuma seeraatin hojjatte jedhe Korii gargaara kana Itoophiyaa irraa dhaabuf toraan hedduuf Washingtonitti taa’aa bahe.Bulchotii Ministera Haajaa Alaa Amerkaa hagii tokko dippilomaasi hammaatetti tanaan dhufe jedhanii, Warrii bulchiinsa mootummaa Piresidaanti Tiraampitti dhiyaatu hagii tokko ammoo waan Itoophiyaan ado Masrii fi Suudaniin walii hin galini hidhaa tan bisaaniin guutteef tana tolchan jedhan. Akka bulchiinsa kana keessaa tokko jedhetti gargaarsa kana gorsa pirezidaanti Tiraampiin irraa qaban. Taatultee horiin dhaba HIV/AIDS,wal dhaba, bonaa fi gargaarsa namoomaaf kennan hin Tuqamne. Hariyummaan USA fi Itoophiyaa seenaa qabeeettii akka jecha oduu himaa Ministera Haajaa alaa Amerikaatti. Gargaarsii ammaaf dhaaban kun doolarlii miliyoona 100 ta sagantaa nagaa naannoo eeguuf jedhanii kennan miidha. Masrii,Itoophiyaa fi Suudan waan hujii hidhaa abbaayaa irratti waan hedduu irrati walii galan.Mariin itti aantu ta Masrii,Itoophiyaa fi Suudan waliin taa’an Fulbaana 14 keessa teetti.


Iyyata Godaantota Itoophiyaa Mana Hidhaa Sawudi Arabiyaa Jiranii fi Deebii Mootummaa

"Ji'a Jahaf, kutaa tokko keessatti nama 360 taanee hidhamnee jira" Godaantonni Itoophiyaa weerara vaayrasii koronaatiin wal-qabate, gara ji’a jahaa dura humnoota Saawduii Arabiyaatin “biyyatti deebifamtan” jedhamanii mana hidhaatti galfaman rakkoo hamaa keessa jiraachuu himatan. No media source currently available Mana hidhaa Jizan jedhamu keessa jiraachu VOA-f an ibsan godaantonni Roobii darbe dubbisne akka jedhanitti haallii bakka jiranii hamaa ta’uurraa dhukkubaaf saaxilamuu fi kanneen biraa lubbuun darbe jiraachuu dubbatan. Dargaggoon Oromiyaa irraa oggota jaha dura gara Yaman imaluu fi ji’oota jahaan dura humnoota Saawudii Arabiyaatiin naannoo daangaa biyyoota lamaanii irratti godaantota dhibban lakkaawwamn kaan wajjin qabamuu dubbatu fi amma mana hidhaa Sawudii jiru VOAf akka ibsetti mana tokko keessatti godaantoota 360 hidhamee jira. “Nyaataa fi dhugaatiin argannu gahaa miti,” an jedhu dargaggoon kun dabalees, sababa hanqina qilleensaa fi manni fincaaniis achuma bakka hidhaman keessa ta’uudhan wal-qabatee qulqullinni dhabamuun namoota baayyee dhukubaaf saaxiluu ibsa.  Viidiyoo akka agarsiisutti mana hiphaa keessaa dargaggoonni baayyen mudhiidhaa ol qullaa, marxoo ofirra godhanii tataa’an, kaan cisiisaniiru. Oo’i isaa akka malee ta’uu himatan. Dargaggoon biraan dubbise, ji’oota jahan darbaniif uffata akka in uffatinii dubbata. Mana hidhaa kun sababa an godaantotaaf qophaahe ta’eefii an yakkamtootaa in ta’iniif bilibila fayyadamuun ni heyyamamaaf. Amma garuu, “erga odeeffannoon haala keessa jiruu midiyaaleen gabaafamuu jalqabee as bilbilallee nurraa guuruuf karorfameera,” jedhan godaantonni kun. Dargaggoon dubbise lamaanuu hiriyoota isaanii manneen hidhaa walfakkaaan nannoo san jiran keessa jiran wajjin bilbilaan quba walqabaachaa turuu, kanneen keessaa dubartoonillee hedduu ta'uu dubbatu. "Godaantonni kanaan dura hidhaman dafanii biyyatti galfamaa turan," an jedhan lamiileen Itoophiyaa kun dhimmi isaanii maalif yeroo dheeraa akka fudhate gaafii itti ta’uu ibsanii fedhiin isaanii guddan biyyatt deebifamuu akka ta’e jabeessanii himatan. Ministirri Haajaa Alaa Itoophiyaa dhimma godaantota Itoophiyaa Sawudi Arabiyaa jiraanii laalchise ibsa Kamisa Kaleessaa, jechuunis Fulbaana 3 baaseen, “ mootummaan hoomuu taanaan lammiiwwan ofii biyyoota alaa jiran galchuu didee in beekuu,” jedha. Bara kana ji’a Bitootessaa fi Caamsaa edduutti godaantota kuma 400 gara biyyaa deebiseeraa jedhee, Kunis an godhamu qajeelfamootaa fi human jiru iirratti hundahee ta’uu ibsa. Hojiin godaantota gara biyyaa deebisuu, qaamotaa fi waajiraalee mootummaa dhimmi kun laallattu hundaan qindoominaan hojjatama an jedhu ibsi Ministira Haajaa Alaa Itoophiyaa kun godaantooni lammii Itoophiyaa ta’uu mirkaneessuudhaa qabee hojiiwwan godaantota gara biyyaa deebisuun dura hojjataman tarreessa. Weerara vaayrasii koronaan walqabatees, hoggantoonni Sawudi lakkoofsi godaantota Itoophiyaa dangaa cehan dabalaa dhufuu nu beeksisaa jiran an jehdu ibsichi. Yeroo ammaa kanas Godaantota 2,000 ji’a fulbaanaa fi Onkoloolessaa biyyatti deebisuf karoorfamuu ibsuudhan, qarqaarsa mootumman Sawudii Arabiyaa godaantota kanaaf godhu galateeffata, ibsichi. Mootumman Itoophiyaa kanneen seeran ala namoonni akka godaanan hojjatan, dalaalotaa fi yakkamtoota to’’achuu, akkasumas haala dangaa jabeessuu irratti hojii qubsaa akka in hojjannes jedha. Kanumaan wal-qabtee itti aanaa pirezdaantiin bulchiinsa naannoo Tigray Dr. Debretsion Gebremikaa’’l dhalattoota Tigraay mana hidhaa Sawudi Arabiyaa jiran biyyatti deebisuf naannon isaanii fedhii qabachuu fi mootummaan Saudi hoo ergeef buufata Xiyyaaraa naannoo Tiraay jirutti simachuuf qophii ta’uu ibsuudhan xalayaa yeroo lama mootii Sawudiitif erguu fi amma ammatti deebi akka in argatiin naanichi beeksiseera.


Lagi Awaashii fi Haroon Qooqaa Guutee Lola'uun Namoota Gara 20,000 Qe'ee Buqqaase

Godinaalee Oromiyaa, Shawaa Bahaa fi Arsii keesatti lolaa bishaanii lagi Awaashi guutuu irraa uumameen, namoonni gara kuma digdamaatti dhihaatan manaa fi qehee ofii irraa buqqa’uu isaanii Koomishinni Qajeelcha To’annaa Yaaddoo Balaa, kan naannichaa beeksisee jira. Haga ammaatti lubbuu namaa fi horii irra miidhaan gahe akka hin jirre ka dubbate Koomishinichi, godinaalee lameen keessa kanneen jiran – aanaalee sagal keessatti namoota balaa kanaan buqqa’aniif mootummaan gargaarsa yeroo balaa ka kennaa jiru tahuu ibsee jira. Muktar Jamaal tu gabaase. No media source currently available


Yunivarsiitiin Wallaggaa Afaan Oromootiin Barattoota Digirii PHDn  Eebbisiise

Yunivarsiitii Wallaggaatti barsiistuufi gorsituun Muummee Barnoota Afaan Oromoofi hogbarruu Doktor Haliimaa Jibril waa’ee kanaa ennaa dubbatan, “Akka biyya keenyaatti mitii akkuma Addunyaattiyyuu Afaan Oromoon baratanii, qoratanii fi faccisanii doktorummaan eebbifamuun kun isa jalqabaa ti, ” jedhan. Barattoota Afaan Oromootiin Digirii PHDn eebbifaman keessaa Dr Margaa Gammadaa, “Afaan Oromoo duraan Raadiyoonii cabsa jedhamaa ture, amma afaan barnootaa tahee digirii 3ffaan barattoota eebbisiisuun gammachuu ilmaan Oromoo hundaati,” jedhan. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Waa’ee Hidhaadhaa Hiikamuu Guyyoo Waariyoo Abukaatoon Isaanii Maal Jedhan?

Poolisiin Maaliif Obbo Lidetuu Ayyaalew Hin Hiikiin? Gaazzexessaan Oromiyaa Miidiyaa Neetwoork OMN Guyyoo Waariyoo wabiidhaan hidhaa irraa gadi dhiifamuu Abukaattoon isaa ibsanii jiru. Gaazexessaan kun dheengadda birrii 10,000’n mirgi wabii eegameefii gad lakkifamuu abukkaatoon isaa obbo Dajanee Fiqaaduu Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himaniiru. Gama biraatiin, miseensa Paartii Dimookiraatawa Itiyoophiyaa kan ta’an obbo Lidatuu Ayyaalew akka manni-murtii ajajetti hidhaa waan poolisiin hidhaa dhaa isa hin baasiiniif iyyannoo mirga wabii mana murtii aanaa magaalaa Bishooftuutti dhiyeeffachuu isaanii pireezidaantiin paartichaa kaleessa obbo Adaana Taaddasa ibsaniiru. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Lagi Awaashii fi Haroon Basaqaa Guutuu Jiraattota Naannoo Kuma Hedduu Qehee Irraa Buqqise

Lagi Awaashii fi Haroon Basaqaa gar malee guutee lola’uun miidhaa geessiseen namoonni hedduun qehee isaanii irra buqqa'uun himamee jira. Lolaan bishaanii kun aanaalee Godina Shawaa Bahaa fii Arisii keessa jiran kanneen Laga Awaashiin wali dangeessan kessaa jiraattota buqqaase. Balaa kanaan miidhaan walii-galatti mudate bekamuu baatus, Warshaa Sukkaaraa Wanjii qofa irraa namoonni kuma shanii ol buqqa’uu tu himame. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Manni-murtii Jawaar Mohammad fi Himatamtoota Kaan Irratti Ragaa Dhaggeeffachuu Itti Fufe

Manni-murtii Federaalaa dhaddachi tokkoffaan, kaleessa yakka ilaalcha jalqabaatiif dhimma rogeessaa fi nama siyaasaa Jawaar Mohaammed fi kanneen biroo irratti ragaalee dhiheeffaman dhaggeeffachuu itti fufee ture. Jawaar Mohammedii fi himatamtoonni kanneen biroon ajjeefamuu Artistii beekamaa Hacaaluu Hundeessaa hordofee yeroo jeeqamni ka’ee turetti hidhaman. Gabaasaa aguutuu caqasaa No media source currently available


Kora Gumii Gaayoo 41essoo Abbaan Gadaa Booranaa, Kuraa Jaarsoo Yaame Dhaasitti Taa'uutt Jiran

No media source currently available Gumii Gaayoo (Gada General Assembly) kora abbaan gadaa Booranaa eegii baallii fuudhee ganna afreessootti yaamu. Haga ammaatti ganna 41 taa’an. Abbaa Gadaa Booranaa 31 Daawwee Gobbootti bara 1698 keessa yaame jedhanii eegii suniiyyuu ittuma jiran. Korii namuufuu dhowwaa hin qamne kun seera baasaa seera jissa dubbii hedduu mura. Gumiin Gaayoo akka abbaan gadaa Booranaa, Kuraa Jaarsoo jedhetti haga ammaa marroo lama qofa hin taa’in. Gadaa Haroo Adii,abbaa gadaa 52essoo dhukkuba ka’aa fi diddigaa lafa dhufee hanqise. Gadaa Aagaa Adii abbaa gadaa 61essoo waraana Xaliyaanaatti hanqise. Dubbiin kora Gumii Gaayoo dhuftu dubbii jabduu fi muraa jabduu.Kora kana irratti dhiphuu fi bal’inna gosaaa dubbatan Seera dhawaa fi dhibaayyuu Dhiba haraa fi eelaa Marraa fi bisaanii Hiyyeesaa fi hiyyettii Aada-malee biyyaan baate Rakkoo maatii fi waan kana fakkaataa hedduu dubbatan Dubbiin gugurdoon kora Gum ii Gaayoo dhuftu dubbii jaarsaa fi jaartiin, Raabaa fi Gadaa dadhaban. Korii Gumii Gaayoo kora murtii gosaa jajjabduu itti muran.Kora akkanaa kana durii ji’a tokko caalaayyuu hin taa’an.Godaananii itti qubatan nyaataa fi dhugaatii haga guddaan gosatti dandaha. Boorannii damee lama qaba;Sabboo fi Goona. Gosa lamaanuu jala damee hedduutti jira. Gaafa kora kanaa gochii cuftii gaaddisa ufii qabdi jedha Abbaan Gadaa Booranaa 71essoon Kuraa Jaarsoo yo waan kora kanaa ardaa jilaatii VOA Afaan Oromootti hime. Kora Gummiitiin duratti qaraa gosaa fi miiloon gaaddisa ufiitti waliin taa’a.Gosaa fi miiloon dameelee gosa Booranaa wal jalaan jirtu.Dhiphuu fi bal’inna gosa fi damee isaanii mari’atnii achii Gumiittiin deebi’an.Gaaddisa gosaa fi miiloo malee barana korii Gumii guyyaa afur taa’a. Achitti ammoo mura gosaa jajjabduu,seera qajeelchaa fi ka qajeele jabeessuuf dubbii muran. Korii kun laafinnaa fi jabeenna abbootii gadaallee hin qorqorataa seera jabaa bahellee hin labsaa ka laafellee hin hanqisa.  Kora Gumii Gaayoo ka baranaa eegii jalqabanii torbaan tokko keessa jiranii torbaan dhufaa keessa muraa jabduu dhagahuu hin oolan.


Haawwanii fi Qarreewwan Hiriira Mormii Ba'anii Jiru

Godina Harargee Bahaa magaalaa Awwadaay keessatti Dilbata dabree akkasumas Godina Harargee Lixaa Magaalaa Hirnaa keessatti Kibxata kaleeessaa Hawwanii fi shamarran ykn Qarreen hiriira mormii ba'anii jiran. Kanneen hiriiran kana keessaa kan hidhaman akka jiran ibsamee jira. Angawoonni immo deebii kennaniin hiriirri sun kan seeraan alaati jedhu. Gabaasa Guutuu Caqasaa No media source currently available


Hoogganoonni ABO fi Kanneen Waliin Hidhaa Jiran Biroon Beellama Mana-murtiitti Hin Dhiheeffamiin Hafan

Miseensota Koree Hoji raawwachiistuu , ka Giddu galeessaa fi Hooggansa sadarkaan jiru kan ABO saddeet dabalatee namoonni 24 galmee tokkoon waamaman Hagayyaa 26 bara 2012tti akka mana murtiitti dhiyaatan beellamameyyuu osoo hin dhiheffamiin hafan. Gama biraatin, hooggansi Partii Diimookiratawaa Itoophiyanoota - Obbo lidatuu Ayyaalaw galmeen isaanii cufamee akka gadi lakkifaman ajajni darbus hanga yoona poolisiin akka gadi hin lakkisiin tu ibsame. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


‘Manni Barnootaa Diida Qilleensaa Ijaarame; Boorana Keessa garuu Manneen Barnootaa akkasii 75 Oltu Jiru’

Godina Booranaa Aana Dubluq Ganda Bokossaa keessatti ka argamu manni barumsaa Diida qilleensaa lafaa ijaaramee jira. Ganna sadii dura nami naannoo mukaa fi dhoqqeen ka ijaare manni barumsaa kun tajaajila kennaa turee dulloomee barattoonni mana barumsaa kun ‘daasii’ irraan dhimmisu keessa taa’anii barataa turan jedha Jaatanii Boonayyaa ijaarsa mana barumsaa kanaa ka qindeesse. No media source currently available  Jaataniin manni Barumsaa kun ka tumsa argate yoo suurri ijoollee bakkee teessee barattu miidiyaa hawaasummaa akka feesbuukii kana gubbaatti baheedha jedhe. Yoo dubbatus, barattoonni kutaan barnootaa irratti jige kun duraan ala bokkaan dhufu jelaa baqataa, yoo guyyaa fulaa barnootaa kana gahan ammo aduun gubbaan isaan gubaa rakkoo hamtuu keessa turan jedha. Jaataniin amma manni barnootaa kun kan Kutaa 5 qabu, ijaaramuu hime. Manni Barumsaa haarawi ijaarame kun gamoo lama ka qabu yoo tahu, barattoota haga 400 simachuu danda’aa jedhe. Kana malees manneen barnootaa akka diida qilleensaa kufanii turan Godina Boorana keessa gara 75 ol akka ta’an himee mootummaan manneen barnootaa akkasitti ijaaraman barattootaaf fooyyessuu qabaa jedhe. Barsiisaa Waariyoo Galgaloo To’ataa mana barnootaa Diida qilleensaati; manni barnootaa kun akkasitti haaromfamuun barattoota kanaaf baayyee gaariidha jedhu. Kutaan ijaarame kutaa shan, Bilookii (Gamoo) lama, waajjira’llee of keessaa qaba barattoota haga 400 simatuu danda’as jedhu. “Namni keenya, sabboontonni keenya, waliif naatoo godhatanii ijoollee awwaararra teessee barattu kanatti mana barnootaa akkasii ijaaruun hedduu na gammachiise” Barsiisaa Waariyo Galgaloo Barsiisaa Waariyoon, manni barumsaa kun yoo dhibeen kooronaa kun fala argateef waggaa kanatti barattoota naannoo simatee barsiisuuf galmee akka jalqabee jirus ibsanii jiru. Waajjirri barnootaa Godina Booranaa haala ijaarsaa mana barnootaa kana warra hordofaa ture keessaa takka. Obbo Baaggajja Morgee Itti gaafatamaan waajjirichaa, manneetii barnootaa akkasii Godinicha keessa jiran haaromsuuf itti jirraa jedhu. Obbo Baaggajja yoo dubbatan manneen barnootaa sabaan ijaaramanii rakkoo keessa jiran 78 ta’uu himanii kana keessaa wagga kana keessa 16 ka ta’an Bulchiinsi Godina Booranaa haaromsa taasisuufiif karoora qaba jedhn. Godinni Booranaa uwwisa barnootaan ka duubatti hambise haala qubannaa ummataati jedha Jaataniin yoo himu; kanaaf ammoo mootummaan waan falu hin keenye jechuunis qeeqa. Obbo Baggajja dhimma kana ilaalchisee yoo deebii kennan, Godinni Booranaa ballina waan qabuuf, Mana barnootaa, kellaa fayyaa fi waan nami fedhu kaan bakka bakkatti ijaaruun dhawaataan waan deemu male al tokkoon waan furmaata argatu moti jedhan Obbo Baaggajja, Bulchiinsi Mootummaa Naannoo Oromiyaa birraa dhufu kana Boorana Magaala Yaa’a Ballootti mana Barnootaa Bultii barattoonni keessa jiraatanii baratan ijaaruufis Karoora akka qabu dubbatanii jiran.


Gaaz., OMN Guyyoo Waariyoo fi Barre.,KFO Dejenee Xaafaa qabdii birrii 10,000 qabsiisanillee hin baane beellama itti aanu eegachuutti jiran

No media source currently available Guyyoo Waariyoo,Dejenee Xaafaa,Mishaa Aadem Cirrii lammii Amerikaa ogummaa Komputera qabuuntiin OMN hojjata jedhanii fi namii Buraayyuu qabame Koorsaa Dachaasaa warra ijjeechaa Hacaaluu Hundeessaa duuba qabame keessaa tokko. Beellama Wiixata dabreetiin qabdii birrii 10,000 qabsiisani bahuuf horii baasan. Horii baasanillee akka jedhan hin taanee hin baane. Intaltii obboo Dejenee, Simboo Dejjenee bara rakkoo namii hujii hin qamne kanatti horii walti guurree baafanulleen Dejenee wabiin hin baamne jette. “Fayyaan isaa nu yaaddessa.” Haatii warraa Guyyoo Waariyoo Abbaa Jirmaa, Caaltuu Gezzahaanyi nama hujuma ufi hojjatu Guyyoo silaa guyyaa tokkooyyuu mana hidhaa keessa buluu hin malle jette. Dr Tokkummaa Dhaabaa jara kana waan haaraa himataniin hin arginee falmuufiitti jirra jedha. Abukaatoo OMN fi abukaatoon jara hidhamee Dr Tokkummaa Dhaabaa jara kana waan haaraan hin himannee falmuufiitti jirra jedha. Daarekterii waajjira abbaa alangaa addaa Itoophiyaa,Fiqaaduu Tseggaa jara kana waan haaraan hin himannee himatuma duraan jiru fixachuuf guyyaa 15 gaafannee guyyaa 5 nuu eeyyaman jedha. Gaazexeessaan OMN Mallasaa Dirrbisaa akkuma jara kanaa gara jalqaba Hagayyaa keessa birrii kuma 3,000 qabsiisee bahuuf waadaa galan taatullee bahiitiin hin taane. Akka abukaatoon isaa Tokkummaan jedhetti galmee Dirribsaa gara galmee Jawaar Mohaammad faatti deebisan malee waan haaraan himachuutt hin jiranii mirgii wabii isaalleen hin mulqamne jedha. Waan Dejenee,Mishaa, Koorsaan fi Guyyoo himatanii manii murtii gadi aanaa murteesse mana murtii olaanaatti ilaalee waan jedhu jedha. Waan Mallasaa faan himatan ammoo mana murti gadi aanaatti deebisan. Beellamii jara kanaa torbaan dhufu. Gama kaaniin akka jecha Dr Tokkummaan maatii jara namii irraa hidhamee maqeeffateehorii jara hidhamee fi qabeenna OMN hajaja eennuu akka tahe beekuu baatanillee hin chocho’u.Hojjataan mindaa hin argatuu maatiin rakkoo keessa jira."Eennu hori kana akka uggure hin beeknee mana murtii gaafachaa jirra.” Abbaan Taayitaa Tamsaasa Itoophiyaa OMN waan waltti buusaa hojjate jedhee Abbaan Taayitaa Tamsaasaa ji’a sadii hujii irraa dhaabe jedhan.OMN ammoo hin mormate.Hojjattoota isaallee woma akkasiitin shakkan. OMN ammaaf biyya alaatii tamsaasa.Akka abukaatoon isaanii jedhetti hojjatootii isaa kaan hidhaa jiran kaan dhokatanii hujiitti deebihuu sodaatan. Beellamii Guyyoo,Dejenee,Mishaa fi Koorsaa torbaan dhufu


Kanneen Lixa Oromiyaa Keessatti Hidhaman Seeratti Dhihaachaa Hin Jiran Jedhama

Qindeessitoonnii fi miseensotni Koree Waajira Kongirasii Federaalistii Oromoo KFO ka Wallagga Bahaa 20 tahan erga humnoota nageenyaa mootummaan hidhamanii baatiin tokko darbuu qindeessitoota Koree Godinaa keessaa tokko ibsan.\n\nMagaalaa Naqamteefi aanaalee Wallagga Bahaa afur keessatti namootni hidhaman kunneen seeratti hin dhiyaanne ykn hin gadhiifamne jedhu, miseensi Koree Qindeessituu KFO kun.\n\nBifuma wal fakkaatuun, godina Wallagga Lixaa aanaalee Mana-Sibuufi Sayyoo-Nooleetti, deggersa Waraana Bilisummaa Oromoof gootan sababaa jedhuun wal qabatee namootni 140 tahan baatiiwwan hedduuf hidhamuu maatii hidhamtootaa keessaa VOAtti dubbatan.\n\nHoogganaan Biiroo Bulchiinsaafi Nageenyaa Oromiyaa, namootni Oromiyaa Lixaatti hidhaman garri caalu waan "Shanee tahaniif yokaan Shanee wajjin hariiroo qabaniifi” jedhan. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Aangawoonni Mootummaa Ol’aanoon 184 Akka Hidhaman Itti Murtaa’e

Koomishiiniin Naamusaa fi Farraa Malaammaltummaa Federaalaa Itiyoophiyaa angawoonni mootummaa ol’aanoon 184 kanneen yaroodhaan qabeenya isaanii hin galmeessin hafan akka hidhaman murteessuu isaa beeksise. Angawoonni kunniin qabeenya isaanii yaroon akka galmeessisan irra deddeebiin itti himamus raawwachuu hin barbaadne, jedha - Koomishinichi. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Yakka Waxabajjii 16 Raawwatameen Kanneen Himataman Balleessaan Itti Murame

Waxabajjii 16 bara 2010 deggersa muummicha ministeera Abiyiif waltajjii masqalaa irratti hiriira waamame irratti boombii darbu dhaan lubbuu namaa balleessuu fi qabeenyaa mancaasuu dabalatee yakka shororkeessummaan kan himataman namoonni shan murtin balleessaa irratti muramee jira. Kanneen murtiin badii kun itti murame Geexuu Girmaa, Birnaanuu Jaaar, Xilaahuun Geetaachoo fi Dessaaleny Tesfaayii namoota jedhamani. Namoonni kun shaman wal ta’uu dhaan yeroo sanatti waltajjii masqalaatti boombii darbuu dhaan lubbuun namoota lamaa akka darbu akkasumas kanneen biroon 163 immoo miidhaan qaamaa akka irra ga’u gochuu dabalatee yakkawwan kanneen biros tarreessuu dhaan abbaan alangaa badii sana adda durummaan dalaguu dhaaf qindeessuu dhaan himatee jira. Manni murtichaa murtii adabaa kennuuf Onkoloolessa 17 bara 2013 akka lakkoobsa Itiyoopiyaatti beellamee jira.


Gumiin Dhimma Islaamummaa Itiyoophiyaa Oromiyaa Keessatti Haleellaan Hoogganoota Amantiitti Xiyyeeffate Na Yaaddesse, Jedha

Haleellaan naannoo Oromiyaa bakka adda addaatti hoggantoota amantii Islaamaa irratti qiyyaafatee taasifamaa jiru kan isa yaaddesse tahuu kan ibse Booridiin Hoggansa Hojii Gumii Dhimma Islaamaa Itiyoophiyaa mootummaan dhimma isaa qorannaan qulqulleessee akka tarkaanfii seeraa fudhateu hubachiisee jira. Biiroon Bulchiinsa fi Nageenyaa Oromiyaa gama isaatiin wanni Hasaasaatti raaw’atame akka hanqina qabu dubbatee, kan qoratamu tahuu beeksisee jira. Kan bakkawwan birootti tahe garuu tarkaanfii seera kabajchiisuu keessatti kan uumame akka tahe hubachiisan. No media source currently available


Koviid-19 fi Infuleenzaa(Flu)

Yunaaytid Isteetes keessatti dhukkubii Fluu ykn Infuleenzaan jedhamuu baatiin itti hammaatuu seenaa jira. Dhukkubi Koviid-19 jedhamuu fi Dhukkubii Fluu mallattoon agarsiisan hangi tokko wal fakkaata. Kanaaf qorannaa gaggeessuun adda baafachuun barbaachisaa ta'u ogeessonni fayyaa ni gorsu. Dhukkuboonni lameen Sombaa fi ujummoo qilleensaa mara kan miidhan waan ta'eef jecha wal duuka nama qabnaan akkaan hamaa ta'uuf jira. Fluu fi Koviid-19 Kana ilaaleen Atlaantaa Joorjaa keessatti hayyuu fayyaa hawaasaa fi hoogganaan waajjira dhukubbotta daddarbaanii kan konyaa Dekaalb ka ta'an Dr. Sintaayyoo Badhaanee haasoofsiifnee jirra.Caqasaa. No media source currently available


Harargee Lixaatti Ajjeefamuu Gaggeessaa Amantii fi Rakkoo Nageenyaa Ture

Harargee Lixaa Aanaa Odaa Bultumitti Sanbata darbe, gaggessaan masjiida magaalaa Baddeessaa ganda 01 ajjeefamuu jiraattonni himanii jiru. Harargee Lixaa Aanaa Odaa Bultumitti sanbata darbe, gaggessaan masjiida magaalaa Baddeessaa ganda 01 ajjeefamuu jiraattonni himanii jiru. Sheek Abdallaa Mohaammed ka ajjeefaman mucaa ganan 13 ka mormii duraan Odaa bultumitti ta’e irratti ajjeefameef sirna awwaalaa gaggeeffamaa turerratti ta’uu jiraataan magaalaa Baddeessaa ni dubbatu. No media source currently available Jiraataan kun Sheek Abdallaa duuka bakka awwaalaatti jeequmsi yeroo ka’ee utuu baqatanii isaan biraa ‘rasaasa humnoota nageenyaan rukutamanii du’uu’ himan. Nami kaan biro yeroo kana rukutames gara mana yaalaa geeffameera jedhan dabalanii yoo dubbatan. Jiraataan Magaalaa Baddeessa kun dabalanii, qaamoleen nageenyaa yeroo kana tarkaanfii hagas gahu fudhachuuf waanti isaan dirqisiisu hin jiru ture jedhu. Yeroo awwaalaa kanas qaama naga kabachiiftota mootummaa kana nurraa hiiqaa jennee jaarsoliillee itti erginee nuun dhagahuu didanii jedhu. “Nuti nama nurraa du’e awwaallaa rakkoon hin jiruu deemaa jennee jaarrolee ergine sana didan, yoo deebinu dhukaasa banan achii boombiis darbatan” jedhu jiraataan kun. Jiraattonni magaalaa Baddeessaa sanbata darbe bakka taateen kun itti mudate turan, boombii darbatame jedhame kanaan nami akka hin miidhamnellee ifoomsanii jiru. Aadde Kariimaa Bayan haadha warraa Sheek Abdallaati, du’aatii abbaa warraa isaanii manatti akka dhagahan, abbaan warraa isaanii Sheek rasaasaan qoma bitaarra rasaasaan akka rukutamanii battalumatti lubbunsaa darbe jedhan. “Inni (Sheek Abdallaa) n nama siyaasaa miti, nama nagaa, imaama masjiidaati, ijoollee sadii qabna (dhiira lamaa fi dubra tokko), an hojii hin qabu nama na gargaaru hin beeku” Aadde Kariimaa Bayan – Haadha Warraa Aadde kariimaan du’a abbaa warraa isaanii ilaalchisee anagwootni mootummaa homaa akka hin ibsineefis dubbatanii jiru. Du’a Sheek Abdallaa ilaalchisee abbootiin amantaa Odaa Bultum jiran kaanis angawoota mootummaa ka Godina Harargee Lixaa fi Ka Aanaarra jiran duuka marachuus dubbataniiru. Miseensi gaggeessitoota amantaa Obbo Seeyfeddin angawoota Godina Harargee lixaa, Aanaa bultumii fi magaalaa Baddeessaa waliin haala itti Sheek Abdallaan itti awwaalaman, nageenyi akka itti bu’uu fi kaan mariyachuu himu. Gaggeessitoonni amantii angawootni tarkaanfii humnaa ol akka umattarratti hin fudhanne, ajjeechaan Sheek Adbadallaa Mohaammed akka qoratamu gaafanneerras jedhu Obbo Seeyfeddin. Rakkoo nageenyaa Baddeessatti awwaala mucaa ganna 13 rratti sanabata darbe mudateen warri miidhaan irra gahe namoota shanii jedhu jiraattonni magaalichaa yoo dubbatan. Warreen kun martinuus yaala fayyaaf gara Hospitaala Ciroo deemuus himanii jiru. Waa’ee namoota yaalaaf gara Hospitaala Ciroo dhaqan ka VOA’f himan ogeessi fayyaa Hospitaalichaa tokko garuu, Sanbata darbe Baddeessaatii nami miidhaan irra gahee yaalaaf gara Hospitaala Ciroo dhufe nama tokko qofaadha jedhu. Dookterri kun dargaggoon taawumsasaarra rasaasaan rukutame Hospitaalichatti yaala argachuu eeranii innis amma haala fooyya’aarra jiraa jedhan. Torbeen dura mormii naannoo keessa tureen garuu namootni 30’i gara hospitaala Ciroo akka dhufan isaan keessaas afur lubbuun darbuus achumaan dabalanii dubbatanii jiru. Manni Marii Dhimma Islaamaa Oromiyaas dhimmi ajjeechaa Sheek Abdallaa Mohaammed akka quba qabu ibse. Sheek Hajii Ibraahim Tufaa Itti Aanaa Pirezdentii Mana Marii Dhimma Islaamummaa Oromiyaati. Miidhaan gaggeessitoota amantichaarra gahaa jiru kun ka jalqabaa miti jedhu. Sheek Hajii Ibraahim Tufaa, dhiyeenya kana qofaa, Hasaasa, Shaashamannee, Kofalee, ammammoo Baddeessaarratti gaggeessitoonni amantichaa miidhaan irratti dhaqqabeera jedhu. Sheek Haj Ibraahim humna ta’ee kana duuba jiru kana jechuun himuu baatanus, ‘dhiyeenya tarkaanfiin gaggeessitoota amantichaarraa gahaa jiru yaaddessaa dha’ jedhan. Kanaaf dhimma kanarrattis Manni Marii Dhimma Islaamaa angawoota mootummaa waliin marii gaggeessuu himanii, deebii eegaa akka jiran ifoomsan. Waa’ee ajjeefamuu Sheeyk Abdallaa Mohaammed Bulchiinsi godina Harargee Lixaa, Bulchiinsi Aanaa Odaa Bultum fi Ka magaalaa Baddeessaa Deebii akka kennaniif guyyoota sadan darban guutuu deddeebiin gaafannus angawa dhimma kanarratti yaada kennuuf fedha qabu argachuu hin dandeenye. Ajajaan poolisii Magaalaa Baddeessaa komaander Kaasahun garuu; rakkoon Baddeessatti mullates, nami du’es hin jiru jechuun haalan. Obbo Jibriil Mohaammed Hoogganaan Biiroo bulchiinsaa fi Dhimma nageenyaa Oromiyaa garuu Waan Komaander Kaasahun dubbatan faallaa himu. Obbo Jibriil, sanbata darbe, magaalaa Baddeessaatti awwaalarratti rakkoon uumame jiraachuu himanii nami ajjeefame jedhame Sheek Abdallaan garuu ‘Magaalaa keessatti utuu walitti bu’iinsa jiraattota fi humnoota nageenyaa gidduutti qindeessuu tarkaanfii fudhatameen lubbuun darbe’ jedhan. Dabalaniis angawi nageenyaa Oromiyaa kun ‘nami kun gatii gaggeessaa amantii ta’eef tarkaanfiin kan irratti fudhatame miti; kun akkasitti hubatamuu qaba’ jechuun himan. Obbo Jibriil Awwaala magaalaa Baddeessaarratti waa’ee boombiin darbatamuu yoo ibsan, warri awwaala kanarratti hirmaatanii turan balaa lubbuu namaa kaan baasu uumuuf waan ammas tattaafataa turaniif, humnootni nageenyaa tarkaanfii miidhaa gahuuf ture hambisu fudhachuun sirrii ture jedhan. Sanbata awwaalarratti ka ajjeefaman Sheek Abdellaa Mohaammed wixata darbe kana sirni awwaala isaanii Baddeessatti gaggeeffamee jira.


Yunivarsiitiin Wallaggaa Mana-barnootaa Bultii Addaa Barattoota Ciccimoo Itti Simatu Banuuf Jedha

Yunivarsitii Wallaggaatti manni barumsaa addaa ka bultii ykn “Boarding School” bara dhufu 2013 barattoota ciccimoo 240 simatee akka barsiisuu eegalu pirezidaantiin Yunivarsiitii Wallaggaa Doktor Hasan Yusuuf dubbatan. Ijaarsa mana barumsaa bultii addaa kanaaf bulchiinsi magaalaa Naqamtee lafa kennuu bakka bu'aan kantiibaa Naqamtee dubbataniiru. Ijaaramuun mana barumsaa bultii addaa kun barattootta dandeettii qabaniif carraa gaarii tahuu himan. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Humnaa fi Hidhaan Rakkoon Siyaasaa Hin Furuu: KFO

Namonni To'annaa Jala Oolan Yakkaan Shakkamaniitu: Mootummaa Kongreesiin Federaala Oromoo Hagayya 22 bara 2020 ibsa baaseen hogganoota isaa fi miseensoonni isaa hidhaa keessa jiran akka gadhiifaman gaafatee jira. Kana malees "mootummaan rakkoo siyaasaa mudateef furmaata karaa siyaasaa barbaachuu qaba" jedhee jira. Mootummaan naannoo Oromiyaa gama isaan kan to'annaa jala oolaa jiran warra yakkaan shakkaman waan ta'eef qoratee murtii kan kennu mana murtiiti jedhee jira. Gaaffii fi Deebii Gaggeeffame Caqasaa. No media source currently available


Manii murtii Itoophiyaa Gaazexeessaa OMN Guyyoo Waariyoo wabiin baasuuf hajaje

Guyyoo Waariyoo fi gaazexeessotii OMN eegii hidhamanii ji’a lamatti yaahuutti jiran. Jari kun eegii Hacaaluu Hundeessaa ijjeefamee waajjia OMN Finfinnee jirullee cufan keessa hidhame. Obboo Dejenee Xaafaa barreessaa KFO warra hardha akka waasiin gadi dhiisan hajajan keessaa tokko. Eegii hidhamee yaayyuu ture mana hidhaatti dhibamee COVID-19 irratti argame jedhameellee eegee ammoo dhiba sunillee irraa dhaban. Isallee qabdii birii kuma 10,000n gadi dhiisuuf hajajan. Mishaa Adem Cirrii ogeessa komputeraati lammii Amerikaati. OMN waliin hojjachuuf ganna lamaan duratti Itoophiyaatti galee Finfinnee qabame. Isallee waasiin baasuuf waadaa galaniif. Nama jara waliin jiru Koorsaa Dachaasaa akkuma jaraa waasiin baasuuf manii murtii hajaje. Jara kana haga guddaan waan ummataa walti buusaa hojjachuun shakkanii himatan. Abbaan alagnaa addaa akka guyyaa 15 kennaniifii ammallee jara akka qoratan gaafate. Qorataan poolisii ammoo guyyaan qorannoo dhumachu isaa mirkanse. dhumate mirkanse.i Abukaatoon isaanii Kadir Bulloo ammoo tana hin falmeef. Jari akka bahan hajajii bahe kun yoom akka bahan mirkanaa miti. Gaazexeessaa OMN Mellesee Dirribsaa jalqaba Hagayya keessa wabiin gadi dhiisuuf hajajanillee poolisiin waan dhibiin shakkee himatee ammallee hin baane.


Qabeenyaa Albuudaa Ishee 40 Qorannaan Adda-baafadhe Jetti Itiyoophiyaan

Qabeenyi albuudaa Itiyoophiyaa afurtamaa (40) ol ta'an qoratamanii adda baafamuu isaanii Ministarri Albudaa fi Boba'aa Itiyoophiyaa beekisisee jira. Ministarichi kan danqaa itti tahee ture dhimma imaammata albuudaas dhiheenyatti mana maree ministeerotaaf dhiheessee akka ragaasisu beekisee jira. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


"Tarkaanfiin Humnoonni Nageenyaa Oromiyaa Keessatti Fudhatan Ka Gitaa Oliiti"

Koomishinni Mirga Namoomaa Itiyoophiyaa tarkaanfiin humnoonni nageenyaa dhiheenya Oromiyaa keessatti fudhatan ka gitaa oliiti jedhe. Mormiilee tibba kana Naannoo Oromiyaa keessatti mudateen walqabatee tarkaanfin humnoonni nageenyaa mootummaa fudhatan kan sirrii hin taanee fi humnaa ol ta'uu isaa Komishiniin Mirga Namoomaa Itiyoophiyaa beeksisee jira. Bulchiinsi mootummaan naannoo Oromiyaa gama isaatiin wantoonni diriqisiisoon humnaa ol ta'anii tarikaanifiin itti fudhatame jiraatanis, hanqinni jiru qoratamee adda bahaa jedha. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Awaash Guutee Namoota Kuma Kudhanii Oli Irra Miidhaa Geessise

Lagni Awaash guutee godinaalee Oromiyaa shan keessatti namoota kuma kudhanii ol irratti miidhaa geessisuu isaa Koomishiniin Hooggansa Balaa Tasaa Oromiyaa beeksisee jira. No media source currently available Rakkon kana hanqisuuf yaaliin namoota bakka balaa irraa dursanii kaasuu hojjatamus lafti qonnaa hektaara dhibba tokko fi jaatamaa ol laga guutee irra baheen manca’uun himamee jira.


"Benishaangul Gumuz Keessaa Namoonni Irra-deebiin Buqqa’an Gargaarsa Barbaadu"

Tokkummaa Mootummootaatti, Waajjirri Qindeessaa Gargaarsa Namummaa kan Itoophiyaa, torban darbe keessa “namootni kuma 37 ol Naannoo Benishaangul Gumuz keessaa irra deebiin buqqa’an gargaarsa hatattamaa barbaadu,” jechuun ibsa baase. No media source currently available Koomishiniin Hooggansa Sodaa Balaa Naannoo Benishaangul Gumuz garuu “namni yeroo lammaffaaf buqqa’e hin jiru” jedhe. Waajjirri hooggansa Sodaa Balaa Godinaa Wallagga Lixaas, “Namni Benishaangul Gumuz irraa buqqa’ee buufata buqqaatotaa keessa jiru hin jiru” jedhee jira. Gama kaaniin, namootni wanna jireenyaaf tahu haa hafuutii nageenya keenyaafillee wabii dhabnee ammas deebinee buqqaane jedhan. Gargaarsi hatattamaa akka isaan barbaachisu himatu.


Taaboree’: Ayyaana Waggaa Ijoolleef Ayyaaneffamu

Taaboree kan kabajatan ijoollee umuriin isaanii 9 hanga 16 jirani. Hayyuun Seenaafi Aadaa Oromoo Obbo Charinnat Waaqwayyaa akka jedhanitti, Taaboree jechuun, “Ta Boorii”, “Nama borii” jechuu dha. Ayyaanota uummata Oromoo biratti beekaman keessaa ayyaanni “Taaboree” tokko tahuullee dubbatu. Bara kana guyyaa har’aa ayyaaneffame, Taaboreen. Gaaffii fi deebii guutuu caqasaa. No media source currently available


Mormiilee Oromiyaa Keessatti Geggeefaman Irratti Lubbuun Darbuun Ibsame

Obbo Jawaar Mohammed akka isaan dhukkubu mana murtiif eega ibsanii booda naannoolee Oromiyaa tokko tokkotti mormiilee kaka’an keessatti lubbuu namootaa irra miidhaan ga’uu jiraattonni VOAn dubbise ibsanii jiran. Dubbbi-himaan mootummaa naannoo Oromiyaa garuu, miidhaan mormiilee san irratti dhaqqabe qulqulleeffamaa akka jiruu fi ennaa xumuramu akka uummataaf ibsamu dubbatan. Abbaan-alangaa muummichi, ka federaalaa immoo, “Obbo Jawaar Mohammed waliin dubbannee, akka dooktorri isaanii dhuunfaa isaan ilaalu gaafatanii jiru,” jedha. No media source currently available


Tatamsa’inni Vaayirasii Koronaa Godina Addaa Oromiyaa Keessatti Heddummaate, Jedhama

Tatamsa'inni Vaayirasii koroonaa Oromiyaa keessatti, keessaayyuu Godina Addaa Naannawa Finfineetti heddumaachaa dhufuu isaa Biroon Fayyaa Oromiyaa beekisise. Tatamsa'inni vaayirasichaa mameen hidhaa naannoo Oromiyaa keessatti qofa namoota dhibba (100) ta’an irratti argamulleen himamee jira. Kunis rakkon gubdan of dagachaa dhufuu irra kan madde ta'uu biiroo fayyaa Oromiyaatti qibdeessan garee qorannaa fi qo’annaa fayyaa Hawaasaa Obbo Birihaanu Qinaaxii VOAtti himanii jiru. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Itiyoophiyaa Keessatti Barnoota Sadarkaa Olaanaa Itti Fufsisuuf Qophiin Akka Jiru Ibsameera

Itiyoophiyaa keessatti sababaa weerara vaayrasii koronaan kan ka'e barnoonnii gidduun eega dhaabatee baatii 4 ykn 5 ga'e jira. Waggaa haaraa biyyatti 2013 tti barnoota sadarkaa olaanaa itti fufufsisuuf karoora akka qabu ministeerri saayinsii fi barnoota sadarkaa olaanaa ibsee jira. Karoorri kun gama marsariitiin (online) barsisuu yoo ta'u ammaaf barnoota isaanii gama marsariitiin kan jalqaban barattoota digrii lammataa fi sadaffaaf baratan ta'uun ibsamee jira. Barattonni yunivarsitii kan waggaa jalqabaa akkasumas barnoota oogumaa fi Tekniikaa baratan garu kan hin dabalanne ta'u ministeera Saayinsii fi baruumsa sadarkaa olaanaaf daayreekteera kutaa komunikeshinii kan ta'an Obbo Dachaasaa Gurmuu ibsanii jiran. Haallii weerara vaayrasii Koronaa ilaalamee barattonni qormaata barumsaa sadarkaa 2ffaa ta'anii qabxii olaanaa fiduun Yunivarsitii seenuuf jiran warra duraan waggaa tokkoffaa eega seenanii booda adda kutee waliin akka itti fuufan karoorri jira. Itiyoophiyaa keessatti kan mootummaa kan ta'an Yunivarsitiwwanii fi koleejoonnii 45 kan jiran yoo ta'u kan dhunfaa 250 ta'uun ibsamee jira. Gaaffii fi Deebii Guutuu Caqasaa No media source currently available


Magaalaa Qonnaan-bultoota Hammate Ijaaraa Jirra, Jedhan Injinar Taakkalee Uumaa

Jiraattonni magaalaa Finfinnee sababa deebisanii misoomsuutiin magaalaa gidduutii buqqisamuun eega jijjiiramuu tii as hafee jira, jedhan Itti-aanaa kantibaa magaalaa Finfinnee Injinar Taakkalee Uumaa.\nGaafii fi deebii Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf waliin taasisaniin, “Magaalaa qonnaan bultoota haammate ijaaraa jirra” jedhan \nMagaalaa Finfinnee keessa qonnaan bultoonni abbaan warraa 60,000 oli jiraachuunis ragaan mirkana'uu dubbatu. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Itiyoophiyaan Namoota Gara Kuma Sagalii Hidhuun Yaaddoo Uume

Itiyoophiyaan Walitti-bu'insa Baatii Dabreetii Booda Namoota  Gara Kuma Sagalii Hidhuun Yaaddoo Uume Jedhama Itiyoophiyaan walitti-bu’insawwan baatii dabre biyyattii keessatti dhiiga dhangalaasisee booda, namoota kuma sagalii ol hidhuu ishee, kan Mootummaa geggeessamu, Koomishinni Mirga Namoomaa biyyattii itti himuu isaa, maddi oduu Rooyiters gabaasee jira. No media source currently available Kun immoo mootummaan jijjiirama akka fidetti faarsamaa ture gara toftaalee irreen-bultummaa akka mootummoota duraanii gargaaramuutti deebi’aa jira, yaaddoo jedhu uumaa jira. Royiters akka gabaasetti kan bara 2018 taayitaa qabatan muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa – Abiyyi Ahimed, biyya Afrikaa hacuuccaan ol’aanaan keessatti geggeessamu keessatti jijjiiramawwan dimookiraasii fiduuf ka waadaa seenan yoo tahu, amma sab-boonummaa sab-lammootaa dabree dabree gara hookkaraatti jijjiiramu to’achuuf wal’aansoo qabaa jiran. No media source currently available Waa’ee lafaa, waa’ee qabeenyaa fi aangoo naannoolee irratti wal-falmiin ka’an akka walaba tahanii geggeessan kan taasise – Muummichi-ministaraa Abiyyi, amma garuu bilisummaa lammiwwanii kichuutti jiru ehamuu, kan bara dabre Noobelii Nagaa isaan badhaasise sana itti fufuuu irratti danqaaleen isaan mudatee jira. Itiyoophiyaa keessatti bara 2021, filannoo walabaa fi madaalawaa isa jalqabaa geggeessisuuf ka waadaa seenanii turan yoo tahu, silaa biyyattii Afrikaa keessatti lakkoobsa uummataan lammaffaa taate – Itiyoophiyaa keessatti mallattoo jijjiiramaa guddaa taha ture. Tahus garuu, Koomishinni Mirga Namoomaa Itiyoophiyaa, mootummaan geggeessamu akka jedhutti, Waxabajjii 29 wallisaan beekamaan – Haacaaluu Hundeessaa rasaasaan ajjeesamuu irraa mormiin ka’ee magaalaa Fininnee fi naannoolee itti dhihoo jiran keessatti walumaa-galatti lubbuu namoota 178 ol galaafatee booda namoota gara kuma sagalii tu hidhame. Waa’ee hidhaa kanaa irratti akka deebii gama mootummaa kennan ka Rooytersiin gaafataman, dubbi-himtuun muummicha-ministaraa Itiyoophiyaa – Billenee Siyyum, seera kabajchiisuun tarkaanfii hatattamaa akka tahe dubbatan. “Qoodnii fi itti gaafatamni mootummaa inni duraa nagaa fi tasgabbii mirkaneessuu dha. Ol’aantummaa seeraa eegsisuu dha. Tarkaanfiileen torbanneen dabran fudhatan calaqqee heeraa fi seera eegsisuu ti,” jedhan – Billeenee Siyyum. Qeeqxonni muummicha-ministaraa Abiyyi immoo, haalli rifaasisaan durii akka deebi’ee dhufetti dubbatan.


Duula Farra Dhukkuba Vaayrasii Koronaa

Oromiyaa Keessatti Duullii Farra Dhukkuba Koviid-19 Jalqabamee Jira:Angawaa Guutummaa Itiyoophiyaa keessatti vaayrasii Koronaa irratti qorannaa fi barsiisii bifa duulaan gaggeeffamaa jira. Dullii kun Oromiyaa keessatti Roobii Hagayya 12 bara 2020 kan jalqabamee yoo ta'u guyyaa kudha shaniif kan turu ta'u Biiroo Eegumsa Fayyaa Oromiyaatti daayreekteera barnoota fayyaa fi Komunikeeshinii Aaddee Sa'adaa Ahmad ibsanii jiru. Dhukkubii Koviid-10 hammaataa akka jiru kanaafis sababaan guddaan of-dagannaan uummataa akka ta'e ibsameera. Namoonni dhukkubii koroonaa Itiyoophiyaa keessa hin jiru, mootummaatu filannoo gaggeessu dhisuuf dhukkubicha sababii godhatee, Vaayrasiin Koronaa dargaggoo hin qabu, maanguddootaa fi namoota duraan dhukkuba adda addaa qaban malee ilaalcha jedhuun of-dagatan jedhamee jira. Magaalaa Buraayyuu, Sabbata, godiina Gujii fi Harargee bahaa dhukkuba Koviid-19 kanneen itti hammaatee keessaa ta'uun ibsamee jira. Gaaffii fi Deebii gaggeeffame Caqasaa No media source currently available


Iyyati Obbo Jawaarfaan Dhiyeeffatan Fudhatama Hin Arganne

Obbo Jawaar Mahaamadfaa abaan murtii dhimma isaanii qoratan akka jijjiiramaniif iyyaannaan dhiyeeffatan fudhatama hin argatin hafe. Kanneen iyyannaa dhiyeeffatan kun adaba maallaqaatu itti murame. Abukaatoon himatamtootaas komee isaanii ibsaniiru. No media source currently available Obbo Jawaariin dabalatee shakkamtoonni 14 beellama isaanii Wixata darbee irrati dhaddacha qorannaa duraa abbaan murtii hoogganan dhimma keenya loogii malee nuu ilaalu jennee waan hin amanneef nuuf haa jijjiiraman jechuun iyyata dhiyeeffatan manni murtichaa fudhatama dhabsiise. Beellama duraanii irratti shakkamtoota keesssaa tokko obbo Jawaar Mohaammed abbaan murtii dhimma sana qoratan loogii malee akka hin qooranne ragaa jedhanii kan dhiyeessan, abbaan murtii sun "si argadhe, harka koo seente kan jedhu waan fakkaatu fuula gammachuu irraa arge," jedhan jechuu isaanii iyyata isaanii kan fudhatama dhabsiise manni murtii sadarkaa tokkoffaa ramaddiin Lidetaa dhaddachi ka biroon ibsee jira. Manni murtichaa itti aansuu dhaan, abbaan murtii nuuf haa jijjiiramu iyyata jedhuuf sababaa shakkamtoonni dhiyeessan, iyyati qorannaa duraa eeyamamuu hin qabu jechuun kan iyyanne fudhatama dhabuu, miidiyaan seenee haa gabaasu kan jedhu iyyata keenya hin simanne kan jedhuu fi sababaalee kanneen biroo manni murtichaa tarreesseera. Manni murtichaas sababaan iyyata shakkamtootaa ti kana erga jedhee booda dhaddachi qorannaa duraa, qabiyyee dhimma jiruu irratti kan hin falmisiisne ta’uu ibsuu dhaan akeeki isaa mana murtii ol aanaaf ragaa walitti qabuu ta’uu beeksisee jira. Dhaddachi kun falmisiisuus ta’e murtii kennuuf aangoo waan hin qabaanneef iyyati dhiyaate fudhatama hin qabu jedhe. Gama biraan kanneen iyyatan abbaan seeraa nuuf haa jijjiiramu jedhanii ennaa gaafatan tilmaama malee ragaan kan irratti hin dhiyaanne yaada ofii waan ta’eef iyyati sun fudhatama dhabeera jedhe manni murtii sun.


Hoogganaan Waldaa Maccaa fi Tuulamaa Humnoota Mootummaatiin Reebame, Jedhan

Pirezidaantiin Waldaa Wal-Gargaarsaa fi Misoomaa Maccaafi Tuulamaa Obbo Dirribii Damisee torban darbe Humnoota Nageenyaa Mootummaan reebamuu isaanii dubbatan. Komishiniin Poolisii Federaalaa gaafatamee “Dhimma reebamuu Obbo Dirribii irratti odeeffannoo hin qabu” jedhe. Biiroon Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa Naannoo Oromiyaa dhimmicha qulqulleeffadheen ibsa kenna, jedhe. Gabaasaa guutuu caqaasaa No media source currently available


Duuli Filannoo Naannoo Tigraay Jalqabame

Filannoo naannoo Tigraay keessatti geggeessamuuf har’a duuli filannoo sabaa himaa naannoon tamsaasamuu eegalee jira. Duulli dadammaqiinsaa sanaaf sababaa weerara vaayiresii koronaan kan ka’e wal ga’ii uummataa fi hiriirri nagaa hin geggeessamu. Guyyaa har’aa paartileen filannoo sana irratti hirmaatan buufataalee TV sadii, raadhiyoo FM sadii fi sagantaalee raadiyoo biyyooleessaa irratti beeksisamuu jalqabaniiru jechuun Mulugeta Atsbeha Meqelee irraa gabaaseera.


Muummichi Miinisteeraa Abiy Ahimed Haasaa Prezidaantii Mootummaa Naannoo Oromiyaa Kan Baatii Saddeet Duraa Fudhatama Dhabsiisan

Muummichi ministeeraa Abiy Ahimed haasaa falmisiisaa kan prezidaantiin mootummaa naannoo Oromiyaa dhageesisanii turan fudhatama dhabsiisuu isaanii dubi himaan isaanii obbo Nigusuu Xilaahuun beeksisaniiru. Wal ga’ii paartii badhaadhina Amaaraa Baahir Daar irratti muummichi ministeerichaa akka jedhanitti haasaan obbo Shimellis dogoggoraa fi imaammataa fi safuu paartii badhaadhinaa bakka hin bu’u jedhan. Itti dabaluu dhaanis yaada dhiyeesseefis itti gaafatama jedhan. Haasaan sun ji’a saddeet dura misensota paartii qofaaf kan dhiyaate yoo ta’u miliqee ba’uu dhaan jalqaba turban kanaa miidiyaa hawaasaa irratti tamsaasame. Miseensa paartii badhaadhinyaa gameessi obbo Shimellis paartiin badhaadhinaa harawaa fi ODPn icitii dhaan ajendaa Oromoo hojii irra oolchaa jiraniif Itiyoopiyaa keessattiis aboo qabaachaa jirra jechuun ibsan. Haasaan isaanii imaammata muummicha ministeeraa Abiy kan tokkummaa labsu waliin wal fallessa Waxabajjii 15 haala uumameen booda gara Baahirdaaritti kan imalan muummichi ministeeraa Abiy haasaa paartii badhaadhiinaa Amaaraaf ibsa kennuu dhaan itti aansuu dhaanis sgantaa biqiltuu dhaabuuf qophaa’e ka xumuraa irratti argamaniiru jechuun Aster misganaw gabaasteetti. *Maxxansa duraa irratti pirezdaantii naannoo Oromiyaa, Obbo Shimellis Abdiisaa "itti aanaa "ka jenne dogoggoraanii. Sirreesinee jira.


Koreen Naamusaa fi Tohannoo ABO Sochiiwwan Wal-dhibdee Hammeessan Ugguruu Dubbata

Koreen Naamusaa fi Tohannoo ABO Hanga Rakkoo Hooggana Keessatti Uumame Qoratee Xumurutti Sochiiwwan Wal-dhibdee Sana Hammeessan Ugguruu Isaa Dubbata Wal dhibideen hooggana Adda Bilisummaa Oromoo gidduutti uumame hanga dambii fii seera dhaabichaatiin furamutti qaamoleen hunduu sochiiwwan rakkoo kana hammessan ochuu irraa akka of dhaaban Koreen Naamusa fi Tohannoo Adda Bilisummaa Oromoo hubachiisee jira. Koreen kun wal dhibidee uumameen wal qabatee sochii hojii idileetiin ala ibsa kennuu fi walgahii adda addaa geggeessuun akka hin taasisame murtaa’uu isaa dubbata. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Itiyoophiyaa Keessatti Meeshaalee Waraanaa Xixxiqaa Galmeessuuf Qophiin Akka Jiru Ibsame

Hojiin meeshaalee xixxiqqaa harka namoota dhunfaa jiran galmeessuu kana jalqabuuf irratti hojjatamaa kan jiru ta'u kan beeksiisee ministeera Nagaa ti. Mootummaan Itiyoophiyaa meeshaalee waraanaa xixxiqqaa kanneen seeraan ala argamantu biyyatti keessatti yakka hammaachaa dhufeef sababaa ta'e jechuun eega beeksisee ture. Sana booda ture galmeesuuf qophiin akka jiru har'a ka ibsame.


Jawaar fi Kanneen Wajjin Himataman Walabummaa Abbaa Seeraa Dhimma Isaanii Ilaalani Irraatti Mamii Qaban Iyyannoon Dhiheeffatan

“Abbaan seeraa dhaddacha kana ilaalan walaba miti. Gartummaa tu irratti mul'ata." Obbo Jawaar Mohammad dabalatee namooonii galmee isaa keessatti himataman 14 har'a mana murtii dhaddacha Araadaatti dhiyaatanii jiran. \nObbo Jawaar fi himatamtoonni kaan dhaddacha har’aa irratti walabummaa abbaa murtii irratti gaaffii qabaachuu isaanii ibsatan, jechuun Abukaatoon isaanii VOAtti himanii jiran. “Abbaan seeraa dhaddacha kana ilaalan walaba miti. Gartummaa tu irratti mul'ata. Dhimma keenyaa akka nuuf hin ilaalle,abbaan seeraa nuuf haa jijjiiramu, jechuun iyyata fuula toorbaa dhiheeffatan,” jedhu – abukaakitichi, Obbo Tuulii Baayisaa. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Sababaa Vaayirasii Koronaaf Jecha Daandiin Magaalaa Naqamtee fi Giddaa Ayyaanaa Wal-quunnamsiisu Guyyaa Muraasaaf Cufamuu tu Himama

Godina Wallagga Bahaa, aanaa kallattii Giddaa Ayyaanaarra jiran xiqqoo keessatti Lakkoobsi namoota Vaayirasii Koronaan qabamanii dabaluurraan kan kahe guyyoota muraasaaf dhorkaan geejjibaa taasisamuu Bulchaan Godinaa fi Walitti qabaan Koree Taask-foorsii Ittisa Vaayirasii Koroonaa godinichaa Obbo Asmaraa Ijaaraa himan. Dhibee Dhaabbata Fayyaa Addunyaatiin jiraachuun isaa raggaasifame, namoonni “hin jiru” yokaan “dhimma siyaasaa ti” jechuun of dagachuu keessaa bahanii dhibee kanarraa of eeggachuu qaban, jedhu. Hanga Kaleessaatti namoota 159 Hospitaala Rifaraala Yunivarsiitii Wallaggaa Keessatti yaalii Vaayirasii Koroonaa irra turan keessaa 57 dandamatanii bahuu Hospitaalichi beeksiseera. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Sochiin Geejjibaa Waan Uggurameef Qaala’insa Jireenyaaf Saaxilamne, Jedhu JIraattoni Hagi Tokko

Magaalaalee Oromiyaa Lixaa tokko tokko keessatti sochiin geejjibaa waan gufateef qaala’insa jireenyaaf isaan saaxiluu jiraattotni VOAf yaada kennan dubbatan. Kanaan Wal-qabatee konkolaataan Godina Qellam Wallaggaa magaalaa Dambi Doolloo seenus tahe keessaa bahu hin jiru jedhu. \n\nItti gaafatamaan Waajjira Bulchiinsaa fi Nageenyaa Godina Qellam Wallaggaa garuu, “Dhaabbilee tajaajila geejjibaa dhuunfaa kennan muraasa irraa kan hafe, sochiin geejjiba uummataa hin dhaabbanne” jedhan. Mootummaan naannoo Oromiyaas “waamichi qaamoleen sochiiwwan diinagdee danqan gochuuf fedhii qaban taasisan hin milkoofne,” jedhee jira. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Hiriirri Dubartootaan Qophaa’e Washington DC fi Addunyaa Bakka Birootti Geggeessame

Dubartoonni hawaasa Oromoo washington DC fi naannoo ishee VA, MD,Pennselavaniya fi Delware irraa walitti dhufan kanneen dhibban laka'aman har'a as washington DC ministrii dantaa alaa fuulleetti hiriira nagaa geggeessanii jiran. No media source currently available Hiriirri kun waamicha waldaa dubrtoota addunyaan ta'uu dura teessuun boordii hawaasa Oromoo Washington DC aadde Janet Adam dubbatanii jiran. Kaayyoon hiriira kanaa maal akka ta'e ibsuu dhaan eegalu. Kaayyoon hiriira kanaas dhiittaa mirga namaa yeroo ammaa Itiyoopiyaa keessatti oofamaa jiru akkasumas dararaa fi hiraafama uummata Oromoo irratti geggeessamu mormuuf akkasumas ajjeechaa artist Haacaaluu ilaalchisee haqi isaa akka mirkanaa’u,obboloonni keenya gar malee hidhaman kanneen akka Jawaar Mohaammadii fi Baqqalaa Garbaa seeran ala waan hidhamaniif haa hiikaman, sabaa fi sablammoonni mirgi isaanii kan keessatti dhugoome Itiyoopiyaan hundooftee dimokraasiin yeroo ammaa dhaabe deebisee akka ifu gaafanna ka jedhu. Adde Janet Adam Kaayyoo hiriira kanaa nuuf ibsaniiru. No media source currently available


Gaazexeessaa OMN, Mallasaa Dirribsaa  fi Gaazexeessaa Yaasin Jumaa Dabalee  Namootni Shan Akka Wabiin Gad-lakkifaman Murame

Mana Murtii Federaalaa Sadarkaa Jalqabaa dhaddachi ramaddii Araadaa gaazexeessaa OMN Mallasaa Dirribsaa fi gaazexeessaa lammii Keeniyaa Yaasiin Jumaa dabalatee namootni galmee Ciibsaa Abdulkarim keessatti himataman shan akka mirgi wabii eeggameefi gadhiifaman ajaja kenne.\n\nHaaluma wal fakkaatuun galmee Obbo Jumbaa Huseen keessatti kan argaman namoonni jahas wabiin akka gadi lakkifaman murtaa’uusaa abukaatoon himatamtootaa himanii jiran. \n\nGama biraartiin garuu, mirga wabii kabachisuuf maallaqa barbaachisuu erga kaffallee booda, koomishiniin poolisii Finfinnee akka qooranno biraatiif isaan barbaadu ibsuun akka gadii hin lakkisne nuuf ibse, jechuun maatii hidhamtoota keessaa Raadiyoo Sagaalee Ameerikaatti himan. Tsahaay Daamxoo tu Finfinnee irraa gabaase. No media source currently available


Godina Baalee Bahaatti Vaayirasiin Koroonaa Buufata Poolisiitti Hidhamtoota 50 Tahan Qabe

Godina Baalee Bahaa Gindhiiritti Weerarri Vaayirasii Koroonaa, Buufata Poolisii seenuun namoota achitti hidhaman kanneen Shantama ta’an qabuun himamee jira. Bulchiinisi Godinaa Baalee Bahaa, namoota biroo sababaa hojiin tuttuqqaa waliin qaban faana dhahuu fi hidhamtoonni ka biroon akka vaayirasichaaf hin saaxilamne manneen hidhaa mijawaa gochuuf hojjataa jirra, jedha. No media source currently available


Jawaar fi Baqqalaa Dabalee Shakkamtoonni 14 Har’a Mana-murtiitti Dhihaatan

Manni Murtii Federaalaa Sadarkaa 1ffaa obbo Jawaar Mohaammadii fi Baqqalaa Garbaa dabalatee shakkamtoota 14 irratti abbaan alangaa ragaa akka dhageessisuuf murtii kennuun himamee jira Obbo Jawaar Mohammad, Baqqalaa Garbaa fi Obbo Hamzaa Adaanee dabalatee shakkamtoota 14 har'a gara galgalaa mana murtii federalaa sadarkaa jalqabaa dhaddacha Araadaatti ture ka dhihaatan. Abbaan alangaa Waliigalaa obbo Jawaar dabalatee shakkamtoota 14 galmee obbo Jawaar jechuun galmee jalqabaa ka bane yoo tahu Manni murtiis galmee qorannoo kana irratti akka abbaan alangaa ragaa namaa dhiheeffatuuf Hagayya 4 bara 2012tti beellame, jechuun Abukaatoon isaanii Obbo Kadir Bulloo, VOAf ibsanii jiru. No media source currently available


Wallagga Bahaa, Jimmaa Arjootti Harka Qalleeyyiin 460 Tahan Arjoomtotaan Gargaaraman

Dhalattoonni aanaa Jimmaa Arjoo Biyyoota Alaa fi Itiyoophiyaa keessa bakkawwan adda addaa jiraatan namoota harka qalleeyyii 460 tahan kanneen aanicha keessa jiraataniif deggersa arjoomanii jiran. Kana malees Hospitaalaa fi buufata fayyaa magaalaa Arjoof meeshaalee ittisaa Vaayrasii Koronaaf oolfaman kanneen akka alkoolii, saanitaayizaarii, maaskii fi uffannaa ogeeyyii fayyaa gumaachaanii jiran, arjoomtonni kun. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Benishaangul Gumuzii fi Wallagga Bahaa Keessatti Namoonni Hedduun Hidhamanii Seeratti Hin Dhihaanne, Jedhama

Bulchiisa naannoo Benishaangul Gumuz, Godinaa Matakkal, aanaalee Dibaaxii fi Bulan keessatti riphxee loltoota Waraana Bilisummaa Oromoo deggertu sababaa jedhuun namoota digdamaa ol qabamanii hidhaman, jechuun maatiileen namoota hidhamanii fi abukaatoon isaanii VOAtti himan. Bulchaan Godinaa Matakkal Obbo Attinkuut Shittuu, “namoonni hidhaman, kanneen “Oneg Shanee” bilbilaan, nyaataa fi odeeffannoo kennuun gargaaraa turan,” jedhan. No media source currently available Haaluma wal-fakkaatan, “magaalaa Naqamteetti namoonni hedduun eega hidhamanii baatii tokkoo haga baatiilee jahaa tahe, mana-murtiitti hin dhihaanne yokaan gadi hin lakkifamne,” jechuun himatu – abukaatoon isaanii fi maatiilee keessaa. Itti gaafatamaam Biiroo Bulchiisaa Nageenyaa magaalaa Naqamtee, Obbo Misgaanuu Waaqgaarii, gama isaaniitiin, “namoonni hagi xiqqoon nageenya magaalattii waan jeeqaniif hidhamanii jiru. Yakki isaan raaw’atan qulqulleeffamaa jira,” jedhan. Biiron Bulchiisaa fi Nageenyaa Oromiyaa immoo, “Oromiyaa keessatti namni yakkatti shakkamee qabamee mana-murtiitti hin dhihaatiin hin jiru” jedha. Gabaasaa guutuu caqasaa.