Miidhaan barsiisota Oromoo irra gahaa jiru, egeree Oromoo fi Oromiyaa bal’eessuuf duula geggeeffamaa jiru keessaa qaama tokko!

Leelloo Sabaa irraa Guddina fi egeree biyya tokkoof kanneen murteessoo ta’an keessaa tokkko, humna nama baratee qabaachuu dha. Waan kana ta’eef, humna nama baratee ayinaa fi baay’inaan horatuuf ilaalchi jabaan itti kennamee irratti hojjetamuu qaba. Humna nama baratee ayinaa fi baay’inaan horachuuf kanneen ilaalchi guddaan itti kennamuu qabu keessaa tokko, barsiisota ayinaa fi baay’inaan horachuu fi haala jireenyaa dirqama kana bahuuf isaan gargaaru mijeessuufii dha. Mootummaan tokko, guddinaa fi egeree ummata tokkoof kan yaadu ykn kan hin yaadne ta’uu kan ittiin madalamuu danda’u keessaa inni guddichi, humna barsiisotaa ayinaa fi baay’inaan oomishuu, akkasumas, guddinaa fi egeree saba tokkoo keessatti qooda isaan qabaniin kan walgitu haala jireennaa aanjessuufii irratti hojii hojjetamaa jiruu dha. Har’a, ragaaleen adda addaa akka mirkaneessanitti, ayinaan barnootaa, sadarkaa tokkoffaatti bakki inni itti kufee jiru Oromiyaa dha. Kanaaf sababi inni guddaan, humni Oromoo barate akka hin guddanneef shira adda addaa hojjechuun, guddinni fi egereen Oromiyaa akka dhabamuufi, miidhaa mootummaan gabroomfataa Ixoophiyaa barsiisota Oromoo irraan gahaa jiruu isa tokko. Manneetii leenjii barsiisotaa seenuuf, dandeettii osoo hin taane, miseensa OPDO ta’uu tu ulaagaa jalqabaa ti. Barsiisummadhaan ummata isaanii tajaajiluuf kanneen fedha fi dandeettii qaban, miseensa OPDO ta’uu waan didaniif carraa dhorkatamanii fedhiin isaanii keessatti ajjeeffama. Barsiisummaan ummata isaanii tajaajiluuf kanneen miseensa OPODO ta’uuf dirqaman illee, miidhaa ummata Oromoo irra gahu ilaalanii callisuu waan hin dandeenyeefi hiriira ummata Oromoo seenanii mootummaa irratti yeroo mormii dhageesisan, maatii isaanii irraa fageessanii baadiyyaatti ramaduun adabu. Tarkaanfiin kun, miindaa xiqqaa isaan argatan bakka lamatti akka qoodamu godhee beelaa, daara fi dhukkubaaf kan barsiisotaa fi maatii isaanii saaxilu qofa osoo hin taane, diigamsa maatii barsiisotaaf illee sababa guddaa dha. Barsiisoti hiriira ummata bal’aa Oromoo seenanii mootummaa Ixoophiyaa irratti mormii dhageessisan hedduun, beenyaa tokko malee hojii irraa hari’amu, ajjeefamu, gariin hidhamanii mana hidhaa keessatti oggaa dararaman, hedduun isaanii ammo biyyaa abbaa isaanii irraa akka baqataniif dirqamu. Guddinaa fi egeree ummata tokkoof murteessoo ta’anii osoo jiranii, miindaan barsiisota Oromoof kaffalamu kan harka irraa gara afaanii qofa. Sababa kanaatiif, barsiisoti Oromoo jia irraa ji’atti liqiidhaan jiraatu. Ji’i dhumee oggaa miindaa fudhatan, liqii baasanii kan kiishatti hafuuf hedduu xiqqaa waan ta’uuf, walakkaan ji’aa osoo hin gahin liqaan nyaatanii, liqaan daara bahaa liqaan mana kiraa keessa jiraatu. Sababa kanaaf, barsiisoti Oromoo jireenya guddoo nama gaddisiisu keessa jiraatu. Duula Oromoo :ajjeesuu, hidhuu, saamuu, qeyee irraa buqqisuun lafa isaa saamuu fi kkf irraa kanneen hirmaatan:lubbuu, dhiiga, lafee fi inimmaan Oromootiin garaa isaanii guddifatanii fi lafa saaman irratti mana ijjaarratanii jireenya Tigroota irraa hafte oggaa jiraatan, barsiisoti Oromoo guddinaa fi egeree Oromoo fi Oromiyaaf murteessoo ta’an kun garuu jireenyaa hiyyummaa keessatti darbamanii itti qoosamaa jiraatu. Gochaan yakkaa bifa kanaan barsiisota Oromoo irratti Ixoophiyaan raawwataa jiru, hamilee barsiisota Oromoo cabsee abdii kutannaa hamaa keessa akka isaan jiraatan godhee jira. Biyya Tigraayi keessatti, barsiisoti Tigee,jireenya gaarii fi gammachuu jiraachifamanii guddinaa fi egeree tigrootaaf jabinaan akka hojjetaniif mootummaan tigree kan haala aanjesseefi jiru oggaa ta’u, kan barsiisota Oromoo garuu faallaa kanaa ti. Barsiisoti Oromoo, rakkoo diinagdee fi hawaasummaa qaban wal-ijaaruun keessaa bahuuf akka hin tattaafanneefis, walaba ta’anii of ijaaruuf mirgi ijaaramuu Impaayera Ixoophiyaa keessatti hin kabajamu. Hammeenyi barsiisota Oromoo irratti raawwatu kun hundi, karoorfamee, ummatni Oromoo humna nama baratee dhabee guddinaaf carra inni qabu fi egereen isaa akka dhabamu godhuufi. Yakki bifa kanaan Ixoophiyaan Oromiyaa irratti raawwataa jirtu, haaraa osoo hin taane, kan dhaalmayaan wal-harkaa fuudhanii, mootummooti Ixoophiyaa Oromiyaa gabroomfatan hojii irra oolchanii dha. Amahaara itti fakkaatee, “Oromoo ati barsiiftu kana, nuhi gannoota dhibba tokko of-booda deebifnee bituu barbaanna” jechuun kan muumichi ministeera Haayile Sillaasee, Akililuu Habtewaldi jeneraal Taaddasaa Birruutti haasawe har’a illee itti fufee, mootummaa Ixoophiyaa Oromiyaa gabroomfatee jiruun hojii irra oolaa jira. Jechi Akililuu kun, guddinaa fi egeree Oromoo fi Oromiyaa dhabamsiisuu irratti akeeka Ixoophiyaan qabdu kan ifa godhu ta’ee, miidhaan har’a barsiisota Oromoo irra gahaa jiru, itti fufanii akeeka kana bakkaan gahuu irratti kan qiyyaafatee dha. Waan kana ta’eef, waliigalatti ummatni Oromoo, addatti ammo barsiisoti Oromoo, qabsoo walabummaa Oromiyaa ABO’n geggeeffamu, kan barsiisosta Oromoo kununsuun guddinaa fi egeree Oromiyaa iggitii itti godhuuf akeeka qabu irraa yeroo isaan jabinaan hirmaatan har’a.


Itiyoophiyaatti Nama Miliyoona 8.2 Gargaarsa Barbaada

Rakkoo tanaa fala barbaaduuf mootummaan qarshii biliyona afurii baasee gargaarsa akka akkaa kennuuniitit jira. Rakkoo tanaaf fala barbaaduuf gargaarsa doolara miliyoona 595 caalaa eegachuutti jiran.Rakkoo jirtu dhaabbilee biyya gara garaatti himee fala itti barbaaduutt jira. Akka itti gaafatamaan Koree Ittisa Balaatii fi Qophaahina obboo Mitikkuu Kaasaa jedhetti rakkoon EL NINOn gula dhufte tun rakkoo guddoo taatullee mootummaan hujii jabaatee hojjachuutti jira. Akka itti gaafatamaan Sagantaa Nyaata Addunyaatti Damee Itoophiyaa Joon Ayiliif jedhetti akka rakkoon tun hin hammaanne addunyaan itti wal gargaaruu malte. Naannoleen laftii bona itti taatee gargaarsa barbadan Tigraay gama Kibbaa, naannoo Amhaaraa gama Bahaa,Affaarii Zoonii Sirtii, Somaalee,Ummataa Kibbaa keessaa gama Bahaati fi gama kibbaa, Oromiyaa ammoo Haragree Gama Bahaatii fi gama Dhihaa,Arsii gama Dhihaa fi Baalee gama Jalaa fa, Naannolee horisiisee bulaatii ammoo laftii marraa fi bisaan dhabdee haga tokkoon horiilleen irraa dhumate.


I F L O /A I B O + ULFO/THBO

Gumaan jaallan wareegamanii walabummaa Oromiyaatiin deebi’a Akkuma beekkamu Sooreeysi QBO J/J/A/Gadaa du’aan ad dunyaa kanarraa erga galan kunoo bara 2ffaa isaa xumurree jirra. Akka kanaan Yaadannoon hangafticha keenyaa kan bara 2ffaa dargaggoota Oromoo kan Sooreeysaaf jaalalafii kabajaa guddaa qabaniin kan qophaawe guyyaa 13/03/2015tti milkiin xumuramee jira. Qophiin kun hirmaannaa hawaasfii bakka bu’oonni dhaabbiileen siyaasaa adda addaa hirmaachuun qophii kanaaf miidhagina addaa kenne jira. Dargaggoonni Oromoo qophii kana qopheeysaniifii kenneen irratti hirmaatan haasawa itti fufinsa qabsoo, Walaloofii dhaadannoo gara garaatiin hegeree walabummaa Oromiyaatiif abdii guutuu mul’isaa oolan. Qophii kanarratti kan hirmaatan bakka bu’oonni dhaabiileefii hawaasaa haala qabatamaa yeroo irratti xiinxala bal’aa eega godhan booda hegeree QBO irratti murtiifii kutannoo qaban dabarfatanii jiran. Hayyootaafii manguddoonni Oromoo qophii kanarratti argaman kaayyoo hangafoonni keenya irratti wareegaman galmaan gahuuf dhaabbiilee siyaasaa Oromiyaa marti rakkoolee xixiqqoo jidduu isaanii turan maddumatti dhiisuudhaan diina biyya keenya irratti bifa haarayaan dhaadataa jiru kana hundeen buqqaasuuf qindoominaan akka qabsaawan dhaamsa lammuummaa dabarsanii jiran. QBO akkuma qabsoo bilisa baasaa addunyaa hunda guyyaan hundeeffamaa kan bara baraan yaadatamu qaba ture. Haa ta’uu malee hanga har’aatti guyyaan kun yaadatamee hin beeku. Akkasuma Guyyuun gootota qeeyroo ganamaa kan dhukaasa xirroo Seenaa Oromomoo fii Oromiyaa keeysatti iddoo guddaa qaba. Guyyaan Kun guyyaa gootonni keenya seenaa gabroomfata hashaa keeysatti reyfa nafxanyootaa lafarra bal’isanii baaraga zalaalam rifaatu uumaa gabroomfataa habshaatti uuman ture. Guyyaan kuniis GUYYAA YAADANNOO GOOTOTAA, tahee bara baraan akka yaadatmu dhaabotaa fii hawaasa Oromiyaa keeysaafii ala jiran maraaf yaamicha jabaa dabarsan. Afraasa 12/12/1969 guyyaa hundeeffama QBO (ABO) Fulbana 5/1974 guyyaa goototaa (Dhukaasa jalqabaa guyyaa lola xirroo) bara baraan akka yaadataman bifa guutuun labsamee jira. Sochii qeeyroon bilisummaa biyya keeysaa ittifufaa jirtu dinqisiifachuun dhaadannoon hogganootni TPLF dhageessisan jiran Kun bineensa belbela ibiddaa keeysaa gadooduufii sirna isaaniitiif ijibbaata maayii kan abdi kutannaati, jechuun balaaleyfataanii jiran. Hogganni dhaaba IFLO gama isaatiin afanfaajjii baroota dabran kana keeysa dhaaba keenya mudatee ture xiinxalaa fii marii yeroo dheeraatiin booda furmaata itti kennuun bifa harayaan hoggansa isaa filachuun hujii qabsoo akka itti fufuu bifa guutuun labsee jira. Carraa kanaaniis miseensotaa fii deeggaartoota dhaaba IFLO/AIBO tiin baga gammaddan jechuun dhaamsa isaa dabarsa. Miseensotaa fii kanneen sadarkaa hoggansa adda addaa irra turaniis gara toora odeeffannoo hoggansa haarayaa hordofuun akka hujii qabsootti deebi’tan jechuun yaamicha jaallummaa dabrsee jira. Dhumarratti gamtaan koreen IFLO fii ULFO irree tokkoon diina haaleellee Oromiyaa walaboomte arguuf dhaabbiileen siyaasaa Oromoo kan biyya keeysaafii ala jiran maraaf yaamichaa jaallummaa kan hafuura qabsaa’otaa dabarsuudhaan dhaamsa isaanii xumuran. Tokkummaan humna!!! Iznii gooytaatiin Oromiyaan niwalaboomti!!! Koree gamtaa dhaaba IFLO& ULFO Bitooteysa 15/2015 Odeeffannoo dabalataaf Email:- info.ulfo2012@gmail.com and iflo.aibo@gmail.com (FC:- iflo) Facbook :- ulfo/thbo


Obolewwan keenya kun Lameen Kadir fi Awwal jedhamu Bala Hajji Minaa gubbat dhaqabe irrat Haadha isaan lubbuun baasan isaan lameen gamma akhirat deemaniru.

RDH Obolewwan keenya kuniin Jiraatota Biyya Saud Arabiyaa Magaala Riyaadit. Lameenu kan fuudhanif Abba ijoole Tokko tokkoot. Hadha isaan Hajiif Naanoo Oromiyaa Godina Wolaga Magaala Horo Gudurru irra fidan haaji wajjiin osso gegeeysan balaan kun yeroo argamet Lubbu haadha isaan bararan isaan gamma akhirat imalaniiru. Sirna Haaji kana gubbat Maatin Nama 9tu wajjiin ture Haadha isaani fi Obooleyti haadha isaan isaan lameen akkasummas Ilmaa obooleyti isaani fi haadha mana isaan woluma galati Maati 9 keeysa namoon 4 gamma fuula Rabbit deemaniru. Rabbiin isaanif Haa araramu ! Sagantaa Raadiyoo Daandii Haqaa guyyaa hardhaa keeysati Maati kana dubifneera Obooleysi keenya Tokkos muuddano Haaji gubbat Minat issa muudatef Lubbuun issa akkamiin du’a irraa akka olte nuf seenesa . Sagantaa keenya guyyaa hardhaa gubbat nu Eega !!!


Nuu fi Isaan (Oromoo fi Koloneeffataa)

Roorroo koloneefataa hammaa bahaa kan yaaliin seenaa, aadaa, afaanii fi dudhaa Oromoo balleessuuf godhame dabalatutu qabsoof ummata kakaase. Hardhas yoo tahe waldhaansoon mirgaaf godhamu itt fufaa,sirna Gadaa keessaa akeekota dhimma itt bahuun dandahaman guddifachuun irra ilaalamuu hin qabu. Ijoolleen Oromoo yero qabsoo bilisummaaf ka’an sana,kaayyoon saba saanii akkasumas firaa fi diinni eenyu akka tahan isaaniif taliila ture. Sun sagantaa malbulchaa dhaaba kallacha qabsoo Oromoo tahe, ABO irra kaa’ameera. Baras firaa fi diina gidduu timjii mullatutu ture. Angoon hoggansaas akeekamee ture.Bulee garuu want halle caalaa dimimmisaawaa fi laaqamaa dhufuutt ka’e. Amma firaa fi diinaa gargar baafachuun mamii dha; daangaan angoo fi barri hoggansaa, mirgaa fi dirqammi qondaalotaa fi miseensotaa sadarkaa hin beekamne gahaniiru. Eenyuun “Nuwi”, eenyuun “Isaan” jechuuf qabsaawoti qayabbannoo waloo dhabaa jirruu.Kanaaf dargagggoon hireen ummata kanaa dhimma keenya jedhan keessa deebi’anii mari’achuun yeroo saati.Dur Gadaan tokko yeroo murtaaweef hin dabarsu ture.Gadaa haaraan dhufu seera ofii tumata.Yoo haaraa hin baafnes kan darbe irra deebi’ee akka kan ofiitt tuma.Eenyuu seeraa ol hin turre.Sun akeekaa guddifatamuu qabu.Amma egaa,Gadaan seeraanis aadaanis kan dargaggoo waan taheef dirqammi joonjee qabate keessaa sabicha baasuu kan saaniitii.Kan kana gochuu dandahan qaama yaa’ichaa tahanii qabsoo sabaaf gumaachaa kan jiranii.Akki qabsoon Oromoo battala adda addaatt si’ana itt qabamaa jiru yaaddessaa dha.Kanaaf hundi garaa qulqulluun of qoree yaada furmaataa dhihessuu qaba. Gara kanatt masaka kennuuf hayyooti Oromoo hundi dirqamaa fi abbaawummaa qabu. Oromummaan “Nuwii” kan ofiin jedhan akka martoota wiirtuwalooti ilaalamuu dandahu. Martii xiqishuu tuqaa wiirtuutt haantu akka warraatt ilaalamuu dandeessi. Sana duuba balbala, qomoo, gosa, jedhee sabatt ol guddata. Sabi marti alaa guddicha hunda haammatu jechuu dha. Tokko tokkoon martootaa keessa tuqooti nuu fi isaan kan waliin jedhan jiraachuu dandahu. Hundu tuqaa miira, dudhaa, amantoota, ganda fi godinaa qabu. Addummaan sun dhaloota duuba waan guddifatanii. Kanaaf jijjiiramuus ni dandahu. Gamnii, jabina martoota waliigalaaf garagarumaatt dhimma bahuu ni dandaha; hamaa harkatt garuu burjaajii uumuu dandahu. Sadarkaa kamittuu, tuqaaleen martii tokko keessa jiran martii takka haa tahu, martoota wiirtuwaloo ol, amanamummaa barbaadnaan waan jallatetu jira jechuu dha; shaffisaan sirraawu qaba. Addummaan tokkummaa sabichaa caalaa jabaannaan balaa qaba. Oromummaan waan dhalootaati, kan ofirraa dhiqanii baasan mitii; qaceen saa dhalootaa dhalootatt darba. Dhugaan kun utuu jiru Oromummaan ilaalcha waloo masakaa hundaaf tahee fulduratt gahaatt hin bane. Afanfajjii fi kolomsiisa holola diinaan faca’etu akka Riqa Arrojii yk Ilaalaa Baabiloon jedhamuu afaan wal waldhaalchisaa jira. Qabsaawota kan ofiin jedhan keessa kan of hin beekne fi ofitt hin amannetu jiru. Sabichi saba guddaa, qaroomota dhaloota Kiristos dura beekaman keessaa gahaa qabu. Aadaa demokrasiin kanneen hanga yoonaa beekaman keessaa yoo caale malee kamiinuu gadi miti. Lakkoofsa ummataa naannaa saa jiran keessaa guddicha. Qabeenya uumaan hafee hin qabu. Beekumsa ogummaa, nagaa jaallachuu fi jannummaan kan komatuun hin jiru. Waaqtokkee tahuun kan isa dursu hin jiru. Kan maqaa saan sosso’an garuu kana hunda hin calaqisanii. Sodaatamu irra tuffatamu; hogganuu irra hogganamuu; nagummaa irra hammeenya agarsiisuu fi ummata ofii qindeessanii surraan mullachuu irra wan asgali hin jedhamneen bakka buufachuu yaaluun kan isa salphisantu caala.Kanaaf dandeettiin ummata kanaa kan harka jiruu fi riphaan dhimma itt hin bahamin jira. Maal wayyaa? Salphina kana keessaa attamiti bahamaa? Kan seexaan saanii salphina akkasii hin fudhanne itt yaaduu qabu. Halaalatt harka utuu hin hiixatin dura qeyee ofii soneeffachuun filmaata biraa hin qabu. Oromummaan martii gandummaa, amantee, gosummaa kkf haammata.Hunda madaalee gaggeesssuutu irraa eegama. Jarri faaya saatisii. Kanaaf hundi amanamummaan isaaf qaban mara dursa jechuu dha. Hariiroon “Isaan” kan jedhaman waliin uumamu amanamummaa kana kan faallessu tahuu hin qabu. Sana malee raayyaa irraa adda bahanii diina mararfachuutu dhufa. Koloneeffataan keenyaa, nuwiif diina. Nuuf diina jechuun kan abba tokkee haa tahu saboota fedha saanii malee too’annoo jala galchee yk galchisiisee qaama fi qabeenya saanii irratt akka fedhett ajaju, mirgaa fi eenyummaa saanii haalee gara laafina tokko malee humnaan of jala jiraachisu jechuu dha. Diinni keenya daangaa nutt darbe. Dhalooti, afaanni, biyyi, daayi, dantaa fi kaayyoon keenya adda addaa. Nuti wararamoota inni warartuu dha. Nuti cunqurfamoota inni cunqursaa dha. Nuti kodee dhaa inni halagaa dha. Kanaaf nuwummaa keenya akka qilleensi hin gallett eeggannu malee miiddhaan nu biraa hin hafu kan jedhamu. Kun akka Oromoon of itt ilaalanii. Gurguddoo Habashaaf Oromiyaan si’anaa yeroo hin yaadatamnee kaasee biyya saanii ture. Oromoon warartuu naannaa kana jaarraa 16faa madda hin beekamne kan laga faa dabalatuuf kkf. dhufan. Oromoon aangoo waaltaa qabaatanii waan hin beekneef akka saba tokkoott ilaalamuu hin qaban. Mirgi saanii abba abbaa kabajamuufii caaluu homa argachuu hin qaban. Kun yaada raagoti saanii dabtarooti sammuutt jaarraa hedduuf gad huduman. Kanaf mirga Oromoon kiyya jedhu hin fudhataniif. Qarqabaa kana kan Oromoon isaanitt michooman fudhachuun gaaffii sabummaa kan silaa Oromo akka sabaa walabaatt aangessuu dandahan irraa dheessan. Kana ilaalaniitu ummatii, sochiin saanii fashaluu irraa hin baraaramu kan jedhan. Hamma yoona kaasaa Oromummaaf waliin dudhama fi murannoo agarsiisuu irratt walbuusuun miidhamaa jirra. Hanga hardhaatt kan gidiraa waliin itt gallett “nuwi” dhiisanii “isaanitt” galuun horooman hin agarre. Kan walfakkaatu yoo waliin dhaabbate qofa miidhaga. Ummatooti addunyaa yoomuu caalaa wal irratt hirkachuutu nutt himama. Haa tahu malee hunduu dantaa biyya fi nama ofii durfannoo akka kennan waliin nutt hin himamu. Hunduu humnaa fi bu’aa caalaa ummata ofiif argamsiisuuf, dadhabaa macalaqsanii bira darbu malee “anaa haanyaatu” jedhanii olkaasanii hin tirsanii. Caalmaa kana argachuuf haa tahu hurrisa jalaa bahuuf kan anjaa qabu, kan tokkummaa fi qophii cimaa qabu. Akka itt of ijaarruu fi mala ittiin qabsoofnu nammi nutt hin himuu; sun diroo keenyaa. Oromoon dorgommee addunyaa keessa seenuuf dura of bilisomsuu qabu jennee kaanee. Nuwii fi isaan gargar baafachuu kan uggetu sanaaf qophaawuu dandaha. Ummata ofii damqsanii iddoo saanii dhugaa akka qabatan gochuu irra halagaatt riqatanii of fooyyesuu kan filatan hedduu dha. Hamma yoonaa dhugaa lafa jiru sirriitt rogaan mullisuuf sabboonoti hedduun yaalaniiruu. Isaanuu ukkamsaa sadoo meeqa keessaan hasaasan malee hamma irraa eegamu mandi’uu hin dandeenye. Kan hafan sagalee ol kaasanii iyyicha dabarsuu dhiisanii ofitt guungumu. Oromoon hedduun biyya saanii, ulfina saanii fi eenyummaa saanii dhabanii utuu jiranii maal nuun jedhuutu rakkisaanii. Kan homaa hin qabne wanti jedhamuun akka hin jirre hin hubatanii. Aarii ukkamfatanii bokokanii taa’uu. Sana futtaafatan malee yartuun itt taphataa haftii. Kanaaf, falli saanii bakka itt kufanii ka’anii, diina digaluu taate ofirraa urgufuu dha. Hundi salphinaa fi roorroo irra gahaa jiruuf waliin aaduu fi iyyuun hunda hirriba dhowwan malee, miidhama saaniif eenyuu xiyyeeffannoo kennuufii hin dandahu. Tuffii fi salphinni kan finiinsu, kan sanaan middhaan itt dhagahamu qofa. “Baraa fi furguggee guugguufanii jala bahu” jedhanii kan gombifaman jiru. Garuu achittis jalaa hin baanee, gubbaa dhaa gad itt erganii. Baras, furguggees si’aawun itt deeman ofirraa qola’uu. Du’a hin olleef ofirratt alba’uun qaanii waliin jiraachuu taha. Qaaniin sabicha diinaaf ulfina. Yoo yeroon dammaqanii duran hin dhaabbanne isaan babbaqasuu, facaasuu, deegsuu fi gadgaloo gochuun qaanesuun itt fufa. Hedduun beekota qabnuu, hololli Habashaa ittiin surrii dhiqamaa guddatan barumsa dhaabota beekumssaa olhaanoo irraa argatan caalaa kan gadi lixe fakkaata. Dabballooti ol haanoon dirqama qabsoo ummataa itt kenname baatanii jijjiirammi haalaa, dhiibbaan fedha adda addaa fi rakkinni abba abbaa gara dhabsiisaa jira. Sochii bilisummaa Oromoo rakkina sabicha qabate irraa eegalee. Maqaan Oromoo jedhamu sochichaan bakkatt deebi’e. Oromoon biyya Oromiyaa jedhamtu qabaachuun kan haalan jiraatanuu isaan fudhatama argate. Afaan ofiin barachuu fi ittiin hojjechuun isaan mirkaneeffame. Qubee ofii qabaachuun isaan eegalamee. Isaan bu’aa guguddaan galmeeffame. Bu’aa sochiin bilisummaa fide himamee hin dhumu. Jiji kun jannoota lafeen saanii awwaala malee hafe Oromiyaa irra faca’ee jiruun galmeeffame. Haadholiin Oromiyaa ergasii janna dahuu dhaabanii laata? Kanneen qabeenya Oromiyaa gufuu tokko malee bolquu barbaadan olhaantummaa malbulchaa irratt argachuuf kara karaa bobba’anii sochicha haleelaa jiru. Isaaniif akkuma durii Oromoo raatessanii irra bahuuf sochiin bilisummaa Oromoo badu qaba. Kanaaf tumsa alaa manaa qindeeffataniiru.Sochiin bilisummaa bakka miiddhaan jiruu hogganamu malee injifannooleen hanga yoonaa galmeeffaman duubatt deebi’uu dandahu. Sochicha badii irraa oolchuun dirqama Oromoo hundaati. Garuu yoo maal godhame sun dhugoomuu dandaha? Jalqaba seerroti dhabaa fedha abba tokkee fi murnaa qufsuuf gara dhabsiifamuu akka hin qabane mirkanaawuu qaba; garuu akka abbalamiifitt hojii irra ooluu qabu. Dhaabi hawwa abba tokkee yk garee quufsuuf fedha kutaa miseensota saa tokkoo qofa calaqisuu fedhu murna fedhaa yk waldaa dhuunfaa malee, dhaba malbulchaati ofiin jechuuf hin dandahu. Kanaaf akka dhaaba malbulchaatt fiixaan akka hin baane beekamaa dha. Diinni Oromiyaa harkatt galfate of harka tursuuf boqonnaa malee halkaniif guyyaa hojjeta. Gara Oromoon tattaaffii walfakkaataan hin mullatu. Yoo shakalli akkasii jijjiiramuu baate Oromoon yeroo hundaa gaaga’amaa tahanii hafu dandahu. Diina didhchiisanii hojii ittisaa irratt harkifachuun didhchiisuu dhiisuu caalaa hamaa tahuu dandaha. Adda bilisummaa maqaa qabu tahuuf, halkanii fi guyyaa giidoo kan diinaa caaluun jabaatanii hojjechuu gaafata. Halagaa akkeessuun demokraasii irraa qoolifachuu manna hundee ofiitt deebi’ani heeraa fi seeran buluu wayya ture. Hamma yoonaa erbaala irratt malee Oromoon jaarmota demokraasii shakalan hin horannee. Dhaabi saanii angafti hunda caala jedhamullee hangammeessa saba guddaa kanaf malu hin geenye. ABOn yeroo adda addaa gargar cacaba dhufe. Dhihenyuma murni gargar caban araaraa buusanii hamma Korri Sabaa demokratummaan ijaramee fi iddoosa ta’e walgahe dhaabicha tokkeessutt gurmeessa tokko jalatt hojjechuuf waliigaluun waan gammachiisuu. Hogganooti “nuwii” fi “isaan” kan jedhu miseensota ABO gidduutt cichee akka hin hafne, dhaaba hundee tokkomsuuf durfannoo kennu jedhamee abdatama. Namooti ulfina qaban dhugaa fi ifaa tahuu, fedha of qulqulluu gochuu barbaaduun bakka hin buusanii. Waliigalteen tolfame hanga yaa’iin nagaa xumuramutt akka itt wal tahamett yoo gaggeeffame wanti injifannoon hin baaneef hin jiru. Sanaaf Gummiin Sabaa fi kan murtii hojii irra oolchan abbaawummaa fi itt gaafatama qabu. Hunduu qulqullina garaa, akka olhantummaan gaggeessee injifannoon hulluuqsisu abdata. Hogansii carraa argame kanatt dhimma bahee daba qajeelchuun seeraan bulmaatatt deebisuu hindandeenye ummata guddaa kana injifannooti geessuu akka hin dandeenye dursee beekamuu qaba. Sun akka fedhe tahus barsiifati dullachi jijjiiramu malee hobbaatiin hawwame argamuun mamii qaba. Sanneenii addaan bahinsaa fi hankaakuuf kaasaa kan tahanii. Garuu kan qabnuu tirsuu malee ammaafi filmaata biraa kan qabnu hin hin fakkaatu. Yoo kan tirsinu nurkatt dadhabe garuu fala hin dhabnu. Maal wayyaa, Oromoon qaba kan jedhamus ABOma? Waan halle ilaalcha sirriitt galchuuf warraaqsa dhuga gaafata. Yeroo inni jabaatu eegee kan wuxxisan, yoo dadhabu ijaan argaa saa kan hin feene fi maqaa itt baasan jiru. Sabboonaa kan ofiin jedhuu ujuu Oromoo kana jibbuun of jibbuu dha; ofittoo fi doofaa malbulchaa tahuu dha. Oromummaa kan jaallatuuf xiiqii walgiduu utuu hin tahin kan baasu hojii dha.Hoggansi kamu dhiibbaa jireenya ofii fi kan hariiroo halagaan utuu hin dagamin sochii qabsoo bakka seett deebisuuf tolfamuuf gamtaa agarsiisuu qaba. Sochiin bilisummaa hanga diina harka bahanitt hin dhaabbatu.Hoggansi garuu yeroon kan dangahame waan theef imaammati saanii egerref kan dhimma baasu malee kan ofiffumaa hardhaa quufsu qofa tahuu hin qabu. Gadaan kan dargaggooti. Jibba, laafinaa fi hammeenyi abba tokkee Gadaa darbee dhaalmaan darbuu hin qabu.Kana attamitt hambisuu dandeenya.? Oromummaan jibbaan hin jaaramu. Goototi keenya jaalalaaf itt dhumanii. Ijoolleen keenyas isaan faana bu’u jennee abdanna. Dadhabaa qabnu jabeessanii jabaa keenya hirromsanii, daba keenya sirromsanii ilaa fi ilaameen nu gaggeessuu maalee, kan tirsaa dhufne badduu baasu hin jennuu.Oromiyaa kan Oromoo kan taasisu walabummaa dha. Kaayyoo walabummaatt yoo hin cichine, ummata maxxannee malee, bilisa fi abbaa biyyaa tahuun hin jiru. Oromoof jireenyi gammachuu fi bilisi abjuu tahee hafa. Habashooti ummatooti kolonii Itophiyaa hundi of dhiisanii “nuwii” ta’aniiru jedhanii of amansiisaniiru.Sunis namoota yartuu moora ofii caalaa kan saaniif gamtaa agarsiisan laaluuni. Isaaniin kolonota cabsanii hardhas isaanuuman cabsaa jiru. Nuwi caalaa Itophiyaan hin jiru; nuti jirmaa malee dame fottoqu mitii; qabsoo nagaa malee lolli nu hin baasuu, kkf jedhaa mooraa diina shororkeesaa tahe beekaas utuu hin beeknis gabbisan jiru.Sanaaf fayyaalessi “ishooyee” dhiichisu hedduu dha.Dinni jabeessuuf “shuu!” jedhaa jirus akkasuma.Oromoon digaluu ofirraa urgufa malee jirma irraa fottoqu hin qabu. Oromoof waldhabdee eenyu waliinuu qaban nagaan fixachuun akeeka dudhaati. ABOnis haala kun itt dandahamu lafa kaa’eera.Walabummaan Oromoo garuu maaliifuu dhoofsisaaf dhihatee hin beeku. Kan hamaan itt dhufu ofirraa fachisuun mirga dhalootaati. Empayerri seenaa keessatt nagaan diigamee hin beeku. Kan duriif gowwoomniiru, “Gaallaa Gabarii Haaraan” lammattaa Oromoo hin gowwoomsituu. Dargaggoon, Hagoosii fi Irgaxeen maaliif Tolasaa fi Birbirsott garaa jabaatu, maaliin caallanii biyyuma saanii irratt gooftaa itt tahan kan jedhu deddeebi’anii gaafachuu qabu. Deebiin saa halagaa waan tahaniif garaa itt jabaatu; qawwee waan qabaniif gooftaa irratt tahanii kan jedhu tahuu dandaha.Halagummaan seenaan dhufe; roorrisaa jalaa bahuuf falli qawwee harka buusuu qofa. Tolasaafaan yoo mirga ofii gaafatan diina nutti hammeessuuf jedhanii firooti rom’an jiru.Diina isaan fixuutt jiru sana caalaa mal akka hin gonetu sodaatame lataa? Tolasaafaan sodaan akka isaan hin baafne baranii qaata “Lama nun suufan” jedhanii ka’anii. Sanyi gadigalooti yoo ofiin hin jenne, Oromoon kamuu akkuma Tolasaafaa kutachuu qaba.Kanneen gooftaa irraa fagaatanii jiraachuu se’atanii hin beekneef, garaagarummaan ulfinaa fi salphinaa itt hin mullatu. Jannaa fi abeebi sanaan gargar bahu. Kan onnee qabu du’a hin sodaatu. Kan du’a hin sodanne gadgalummaa hin fudhatu. Kanaaf diinaaf hin sarmu. Wayyaaneen mootummoota darban irraa adda fakkaachuuf sabooti Itophiyaa jala jiran mirga hiree muteeffannaa akka qaban heera saa keessatt galchee jira. Sun mirga ilmoo nama addunyaa maraan beekame, eenyuu sababa kamiifuu haaluu hin qabneett beekama. Garuu Madrak ni balaaleffate. Wayyaaneen hiree murteeffannaa haa fudhatu malee kolonummaa hin fudhanne ture.Kan angoo irraa finqilchaman hundi imaammata Wayyaaneen sabootaaf qabu hunda akka yaada gandummaa fi ummata Itophiyaa addaan ciruutt fudhatanii gadoodaa jiru. Ummata Itophiyaa yoo jedhan Amaaraa fi Tigraaway mataa qabu; jarri jabaannaan wacci koloniin wan guddaa miti jedhanii yaadu. Waa hin hubataniif malee, Wayyaaneen leelloo addaa Oromoo qabuuf utuu hin tahin akka itt Empayera tursuuf mala dhahuu saatii. OFKn Wayyaaneenuu ni soba malee hojiirra oolchuuf miti jennee, Ango 39 gaddhiifnee halagaa fromfachuuf Madrakitt galle jedhanii.Safuun kan carraa argataniin mirga ummata saaniin dhoofsisuutt cehaniitii. Oromoof, empayerri diigamu malee furmaati hin jiru. Itophiyaan Empayera kan taate erga humnaan biyyoota walaba kibba shee koloneeffattee booda. Empayera kan isee tolche hariiroo kana. Empayerri haa diigamu jechuun hariiroo kun haa dhaabbatu jechuu dhaa. Itophiyaanis kolonoottis biyyoota walirraa walaba tahan ta’u jechuu dha. Waldhabdeen jiru karaa fedheen furmaata argachuu baannaan gidiran ummatoota wayyabaa itt fufa.Sun dhaloota egeriif akka tolu, hardha itt dhiiguu, itt cabuu, itt hidhamuu fi itt du’uu akka gafatu akeekkachiisa. Kaasaan hundee mamii fi haala dimmimmisaawaa qabsaawota Oromoo gidduutt uume hariiroo Oromiyaa fi finnaa Itophiyaa gidduu jiru irratt qayyabannoo waloo dhabuu dha. Dadhabinni abba abbaa, ofittummaa, ofirrumaa fi kanneen biraa dabalata. Yoo sun qulqullaawe danqaraa karaa qabsoo irra buufame waliin kaasuun dandahama. Waan kana irratt gara hundaan keessaanlaalummaan jiraachuu qaba. Wal sobuu safuu gochuu dha. Ummati garaagarummaa Mormitu Amanamtuu tahanii mootummaa Habashaa waliin dhaabbatanii fi kan kanneen walabummaa Oromiyaaf bilisa tahanii qabsaawan gidduu jiru hubachuu barbaachisa. Isaan lamaan faradoo kaabaa fi kibbatt gulufan fe’achuu saanii utuu ilaallu “Bitaan yaaban mirgaan yaaban walgahi kooraa dhumaa” jechuun wan namaaf hin qayyabatamne. Jechichii akkuma jirutt kanneen gar tokkott farda tokkoo fe’atan qofaaf dhugaa tahuu dandaha. Mormitooti Amanamtuun Oromoon aangoo baayyina saaniin walgitu argatanii Itopiyaa ta’anii jiraachuu dandahu jedhu.Yaadi akkasii caasaa fi hariiroo haaran kan amma jiru bakka bu’ utu uumama kan jedhu of keessaa qaba. Kun, kan hundi bu’uura saa itt buufatu yeroon cehumsaa jira jechuu dha. Kanatt amannaan utuu harka hin kennatiin dura dhoofsifsisuu hammam dhugoomuu akka dandahu mirkaneeffachuu ture.Garuu kan isaan yaadan waan gurra saboonotaatt ni tola jedhan malee waan ittt amanan miti.Yaadichi akka hin fudhatamnes beekuu.Jara aadaa aangoo nagaan walitt dabarsuu hin qabne hafee eenyuu wan itt dafqee, it naafatee, itt du’ee argate tola gad hin dhiisuu. Kanaaf sanaa yaaduun, isaanuma waliin akka mormituu amanamtuutt Oromiyaa saamuu irratt qooda fushachuun abbbalamee fakkaata. Sana utuu hin taane sabboonota dhugaan harka walqabatanii karaa dandahamu hundaan warartuu ofirraa buqqisanii hiree ofiitt abbaa tahuu yaaluu turanii.Imaammati saanii soda irratt waan hundaaweef harka kennachiisaa dha; kanaaf kaayyoo goototi du’aniif bakka hin bu’u. “Nuwii” jechuun nuti Oromoon jechuu tahu ni hubana. Nuwii fi koloneeffataan keenya cunqurfamoota fi cunqursaa dha. Kanaaf hanga hariiroo kanaan jirrutt walii diina. Nama Oromoo haala duree tokko malee isanitt galee, Itophiyaa demokraatessuuf jedhu Oromoo raatessuu irraa akkamitt addatt ilaalaa? Wayyaanee irraawoo? Oromoon mormituu amanamtuu utuu hin tahin akkuma Wayyaanee DDUT (TPDM) keettoo harka lafa jalaan ni kaawwata taha.Jarri akkasii akeekas kan itt gabaasanis qabu; bakka dhaqan oo’ifatanii kan hafan hin tahanii. Garee filachuun mirga abbaatii.Garuu mirgi sun kan dantaa Oromoo miidhu akka hin taane of keessaa bahanii ilaaluu gaafata.Oromoon utuu walabummaan jabeessee of hin ijaarinii fi, of hin bilisomsin Itophiyaa keessa seene gaafii saaf deebi soquu dhuguma dandaha? Koloneefffatan diinamoo fira ofirroo dha? Yoo diina tahe rukuttaa malee deemuuf hin taa’uu.Fira ofirroott kan fudhataniif qabsoon rukuttaa hin qabne yaalamuu ni dandaha. Kan qawwee hin hikkanne, mana hidhaa guyyuu cimfataa jiru, kan guyyuu ummata ofiitt roorrisu waliin dhaabbatanii waa’ee nagaa dubbachuun of sobuu hin tahuyii? Oromoon kan morman sirna koloniitii. Malbulcheessitooti keenya maaliif ABUT qofa irratt akka xiyyeeffanu nu tolchuu fedhu? Kan empayericha akka jirutt tursuu fedhu hundi diina ABUT gadii miti. ABUT qofa addaan baasanii ilaaluun murnoota Nafxanyaa ofirroo tahan walii tumsutt geessuu akka dandahu irra ilaalamuu hin qabu. Murni aangoo irra bahu hamilate kamuu Empayera sirna Nafxanyaa waan bakka bu’uuf kan waliin nakkaran taha.Diina akkasii waliin tole jedhanii hojjechuun nagummaa ni taha? Yoo dhuguma Oromummaatt ni amanna tahe utuu qawwee biyya ofiitt gara galchuutt hin ka’in debifnee of haa gaafannu. Bu’uuri Oromummaa cimaan duubaan utuu hin jiraatiin caasaa empayeraa irraa dorgommeen aangoof godhamu fedhaa fi deggersa halagaan malee moo’uun hin dandahamu. Maqaa Oromoon mooraa diinaa keessatt sana malee moo’uu nan dandaha jechuun ofitt qoosuu dha.Halagaan sana fedhee deggeru yoo jiraate bu’aa keessaa kan harka guddaa barbaadu. Qabsoon Oromoo dadhabbii taatotaan yeroof rakkina keessa seenuun, kan murannoo hin qabne abdii kutachiisuu dandaha. Sun Oromoon ofirraa baqachuuf sababa tahuu hin qabu. Gaaffiin Oromoo kan deebii argatu yoo kanneen gaafatan waliin daawiitii Oromummaan ilaaluu yaalan qofa. Naannaa jirrutt martii martiin mari’achuu barbaachisa. Marii akkasiin yoo hobbaatiin argame, waan halle dhooftuu godina, ganda, gosa, amanteen furuu ni dhiifna taha.Dargaggoon haala jijjiiramuun xaxamu hin qaban. Manguddoon jibbaa fi ilaalcha dhiphoo ijoolleett dabarsuu yaalan yoo jiraatan abaaramoo dha. Karaa fedheen waldhaantoo keenya itt oofaa sirna gadaa keessaa haala tokko tokko foyyessinee guddifachuu yaaluu dha.Fakkeenyaaf sirnaa gadaa keessatt guddina daa’imaaf xiyyeeffanoo guddaatu kennama ture. Ijoolleen waggaa dhalootaatt hiramanii hawasa keessatt qooda bahatan qabu. Barnoota, hojii, shakala qamaa adda addaatu akka waggaa dhalootaa yk hiriyaatt kennama.Bakka hedduutt hiriyaan kun dabballee, foollee (gaammee guddaa fixiqqaa) qondaalaa fi Raabaa Doorii jedhamu. Ijoollee aadaa fi namusa barsiisuuf ammas sun waan hin taaneef hin jiru. Wayyaaneen Oromiyaa, ganda, garee, gooxii, shaniif tokko, caasaa jedhutt hireera. Sanaa olis aanaa, godinaa kan jedhaman jiru. Ijaarammi hiriyaa kanneen keessatt tahuu dandaha. Barnooti unkeffamaan mootummaa jala jira.Aadaa ofii guddifachuun mirga Heeraan beekame wan taheef barnoota hin unkeffamne akka dudhaatt kennuun mirga. Kanaaf guddina aadaa fi eenyummaa ofii kara sana misoomfachuun ni dandahama.Taphi, sirbi fi hojiin hiriyaa walitt fidu jajjabeefamuun bu’aa qaba.Egereen Oromoo daa’imman saaniitii.Yoo danda’ame kan diriire keessatt sirna hiriyaa ijaaruu dha.Bakka hin dandahamnett qixaa caasaa jiruun ijarrachuu dha.Seeraan ifatt guddini hawaasoma sabicha dhorgamnaan akkuma kan malbulchaa fudhatanii lafa jalaan lixuu dha. Kanneen Oromiyaa keessatt ganda fi jalee saa gaggeessan namootuma Oromiyaati. Wanti yaalamu isaanis kan hammachuu dandahu waan taheef gamtaa dhowwannaan safuu itt tahaa. “Isaan” mirga ummatoota koloneeffatanii beekanii,seera saanii irra godhaniiruu.Mirgi seeraan jiru yoo hin guutamin abbaatu falmataa.Sana fiixaan baafachuun “Nuwi” ilaala jechuu dhaa. Mootummaa Cehumsaa kan seename nagaan fiixaan baafannaan amanameetu.Nu dagani. Haalamnee ari’amnee. Ergasii saqaan nu giddu jiru baldhataa malee dhiphataa hin jiru.Qabsoo nagaa wanti jedhamu akka hin baafne utuma waliin jirruu itt hidhamnee, itt duunee agarree. Mootummaan abbaa hirree tahe, kan seeraan bulmaata hin beekne biratt qasoon nagaa of ajjeesuu gaditt hin laalamu. Namooti utuma arganii sana lallaban jiru. Dhuumisii ummataa morma nagaa “Master Plan” Finfinneetiin gahe sammuu saanii hin hanqooqnee. Cinaan waa jechuuf, Finfinneen wiirtuu Oromiyaa ummati hedduun qotatee, horii horsiifatee, lon hora obaafachuuf kan kallatii hallee itt yaa’an hundaa keessumsiisee, wal horee basha’ee irra jiraatu turte. Erga qabamtee babbalachuu hin dhaabne. Moototi ergasii dhufan hundi waa itt dabalaama dhufanii.Seeraa qofaan utuu hin tahin fedhaa gabaanis baballatteettii.Yero qabamte nammi irra jiru hundi buqqa’ee mooraa raayyaa koloneeffataatt hiramtee. Booda seeraan magaalaa muummitt finnaa Empayeraa, Oromoon homaa keessaa hin qabne taatee.Hamma Dargiitt magaalaa Amaaraa turte. Innis wuxinee “Master Plan” dhiisee darbe. Finfinneen hardhas yeroof Afaan Amaaraa haa dubbattu malee lafa naannaa seetii Oromoo irraa buqqisaa jiran raayyaa Tigrawaayyi hiramaa jiraachuutu dhagahama. Afaanni yoom akka jijjiiramu hin baramne. “Master Plan” kan jedhamu seeraan mirkaneessuu malee Finfinneen qaata magaalota naannaa jiran liqimsitee. Haalli kun madaa o’aan jiraachuu fi bara Oromummaan nammi deebisee harka wal qabachuutt ka’e dhufuu saaf malee qabsoo biyya ofii irratt abbaa tahuuf godhamaa jiruu addatti kan ilaalamu miti. Yeroo kana sun tahuun tuffii diinni ummatichaaf qabu ifaatt baase.Duran keessan miti jedhanii keess nu ariinaan nama meeqa itt wareegne. Hin turre nu sossobachuuf deebitan jedhan. Garuu maqaaf malee achi keessaa homaa akka qabannu hin goone.Ammammoo Master Plan jedhanii nutt dhufanii. Kanaaf tuttuqaan Finfinneef nu kakaasaa jiru akeeka keenya isa guddaa akka nuwi hin irraanfachiifne eeggachuu dha.Nuuf Finfinneen qama Oromiyaati; hardha iseef iyyinullee qabsoo walabummaa see kan Oromiyaan addatt hin laalluu.Isaaniif waanti amma godhaa jiran bulchootaf madda duroomaa kanaan dura hin tuqamne argamsissuu fi mirkaneessaa wiirtuun Oromiyaa Amaara harka Tigrawaayitt darbuuti.Shaggar qofa utuu hin tahin magaalota Oromiyaa hunda malaan Oromiyaa keessatt laaqii Habashaa tahanii akka hafan mala dhahaa jiru.Oromoon maal godhaa jiraa? Akkuma bara Cehumsaa kan fira fakkaatanii Mormituu Amanamtuu dhiddhiiban Wayyaaneef yeroo bituuf malee isaan hirromsuuf akka hin taane muuxannoo gahaatu jira. Hundi, haala malbuchaa hardha addunyaa keessa jiruun, dantaa saaniif walabummaa sabootaa utuu hin tahin, Empayera humna yaroon moo’amu filatuu. Haala kana kan jijjiiruu dandahu qabsoo cunqurfamoota qofaa. Kana irratt qabsoon Oromoo qooda guddaa taphachuu dandaha.Sochii bilisummaatii jiru sirna empayeraa jalatt maqaa Oromoon eenyuu goloota sabhedduu waliin dorgomee xiyyeeffannoo hin argatu. Yeroo hagam haa fudhatuu malee, kan kaayyoo saaf dudhama fi kutannoo qabu bakka akeekate irraa hin hankaakuu. Hanga Oromiyaan walaboomtutt “Nuwii fi Isaan” gidduu firummaan hin jiru. Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu. Ibsaa Guutama Onkoloolessa, 2015


Walgahiin Hawaasa Dubartoota Oromoo fi Hawaasa Dubartoota Afrikaa Biyyoota 16 Irraa Walitti Dhufan Magaalaa Guddoo Biyya Masrii Kaayiroo Keessatti Geggeeffame Milkiin Xumurame.

Ajandaa walgahii kanaa keessaa tokko kan ta’e miidhamnii fi cunqursaan dubartoota Afrikaa fi Oromoo irra gahaa jiru hawaasni addunyaa akka hubatuu fi furmaatni akka itti barbaadamuuf medialeen ifa bahee gabaafamaa hin jiru kan jedhu oggaa ta’u, kana irrattis furmaata isaaf bal’inaan mariin geggeeffamuun hubatameera. Walgahii kana kan banan bakka bu’aa Ministeera Aadaa fi Turizimii biyya Masrii Dr.Mohaammed Rannaanii oggaa ta’an, Itti gaafatamaa walitti dhufeenya Afro-Egypt Dr.Mohaammed Nasru-ddiin akkasumas Itti Aantuun Ambasaaddara Sudaan Kibbaa walduraa duubaan haasaa dhageessisaniin walitti dhufeenyi Masrii fi Afrikaa cimuu akka qabu hubachiisan. Hirmaattota irraa bakka bu’aan Hawaasa Nuubaa Sudaan Obbo Khaalidii fi Hawaasa Oromoo irraa Obbo Abdusalaam walduraa duubaan isaanis haasawa dhageessisan keessatti hariiroon ykn walitti dhufeenyi Hawaasa Afrikaa fi Hawaasa Masrii jidduu jiru cimuu akka qabu hubachiisaniiru. Walgahichis milkii gaariin akka xumurame beekuun danda’ameera.


Qabsoon karaa nagaa dhugumatti impaayara Itoophiyaa keessatti jijjiirama fiduu ni danda’aa?

Abdii Boruutiin Gaafii akka mata dureetti dhiyaate kanaaf otuu deebii hin barbaadin dura gaafii biraa kaasuu fi walbira qabaniis ilaaluun barbaachisaa dha. Innii kunis, qabsoon hidhannoo maaliif barbaachisa ykn maaliif barbaachise? kan jedhu dha. Gaafii isa lammataa kanaaf deebii kennuudhaaf qabsoo bilisummaa Oromoo akka fakkeenyaatti fudhadhee waan tokko tokko ibsuun yaala. Oromoon ykn uummatni Oromoo kan qabsoo hidhannoo filateef jaalatee otuu hin taane sababaalee adda addaatiin dirqamee ti. Isaan kana keessaa kan ijoo ta’an tokko tokko kaasuun yaala. Egaa, barbaachisummaa qabsoo hidhannoo gabaabumatti ergan ibsuu yaale booda, gara mata duree barreeffama kanaatti deebi’uudhaaf, akkan barreeffama kana dhiyeessu kan na taasise marii Oromo TV irratti Obboo Baqqalaa Garbaa waliin godhame dha. http://www.ayyaantuu.net/oromo-tv-marii-baqqalaa-garbaa-waliin/ Gara qabiyyee marii sanaatti otuu hin seenin dura garuu Obboo Baqqalaa ilaalchisee waan tokko tokko jechuun barbaada. Obboo Baqqalaan dhimma saba keenyaatiif jedhee wareegama kaffaluun isaa dhugumatti kan goota Oromoo isa jechisiisuu dha. Dirqama Oromummaa isarraa eegamu waan baheef, akkuma gootota lubbuudhaan wareegamanii innis galmee seenaa Oromoo keessatti bakkee guddoo qaba. Karaa itti amanuun qabsoo kana keessatti gahee isaa taphachuu fi qooda isaa gumaachuunis uummata Oromoo biratti kabaja guddaa isaaf kenna jedheen amana. Haa ta’u malee, marii sana keessatti deebii inni gaafiilee tokko tokkoof keessumaayuu waaye qabsoo karaa nagaa irratti kennuu yaale na hin quubsine. Kaayyoon barreeffama kiyyaa Obboo Baqqalaa qeequuf otuu hin taane, yaada inni ibsuu yaale irratti yaadan qabu ibsuufi. Dhugaa dha, akka waliigalaatti yoo ilaalame, qabsoon karaa nagaa kan filatamu wareegama lubbuu hir’isuufi. Qabsoon hidhannoo caalaatti wareegama guddaa waan gaafatuuf jecha namootni karaa nagaatiin qabsaayuu filatu jechuu dha. Akka yaadaatti, kun otuu danda’amee filannoo gaarii akka ta’e waan nama mamsiisuu miti. Haa ta’u malee, akkuman armaan olitti tuttuquu yaale, impaayara Itoophiyaa sana keessatti karaa nagaatiin qabsoon godhamee jijjiiramni tokko ni argama jechuun anaaf abjuu dha. Dubbiin tun akka makmaaksi Oromoo “Harka ormaatiin ibidda qabuun nama hin dhibu” jedhamu hin ta’inii, garuu humna ofii jabeessanii qabsoo hidhannoo cimsanii diina injifachuun yoo hin danda’amne, karaa nagaatiin bilisummaa fi abbaabiyummaa deebisanii argachuun waan danda’amu natti hin fakkaatu. Mee asirratti gaafiilee tokko tokko haa kaasnu: Qabsoo karaa nagaa gaggeessuu wayya jechaa; kana keessatti garuu hidhamuun, dararamuun, ajjeefamuun, bakka buuteen namaa dhabamuun erga hin oollee, wannumti karaa nagaa ti nama jechisiisuu maali? Erga nagaan hin jirree; erga duutis hin oollee, karaa nagaa ti jechuunuu hiikni isaa maali? Karaa biraatiin ammoo, diinnuu (Wayyaanotni) akka keenya lolaatii bilisummaa argadhaa nuun jechaa otuu jiranuu; karaa nagaatiin jijjiirama tokko isaanirraa eeguun akkamiti yaadama? Kan qawweedhaan aangootti dhufe, qawweedhaan malee san gadi lakkisuu akka hin dandeenye seenaa impaayarittii irraa hubachuun nama rakkisaa?… Deebii Obboo Baqqalaa keessaa wanti naaf hin galle tokko, uummatni Oromoo uummata nagaa qabu fi nagaa barbaadu; uummata sirna gadaatiin walbulchaa ture; kan diimookraasiitti amanu akka ta’e kun dhugaa lafarra jiruu dha. Haa t’au malee, aadaa bareedaan uummata keenyaa kun mirga abbaabiyummaa keenyaaf akka hin lolle ni dhoowwa (dhorka) jedhee hin yaadu. Akka seenaan saba keenya agarsiisutti, aadaa bareedaa qabaachaas; sirna Gadaatiin bulaa fi walbulchaas garuu diina alaa irraa of ittisuuf uummatni keenya qawwees ta’ee meeshaa biraa otuu hin kaasin waan hafe natti hin fakkaatu. Amma ammoo erga diinni humnaan isa injifatee, biyya isaa qabate boodas qabsoo hidhannoo caalaatti akka gaggeessu isa taasisa malee, loluu dhiisnee akka gabroonfataan nutti taphatu aadaan keenya waan hayyamuu miti. Filannoon bira hanga hin jirretti; qawwee kaasuun dirqama hanga ta’etti, aadaa fi amantaadhaan wal qabsiisanii qabsoo hidhannoo lagachuun sirrii miti jedheen amana. Marii sana keessatti, wantin hubadhe kan biraa tokko ammoo, gaafiilee Obboo Baqqalaaf dhiyaatan sanatti deebii dabalataa kennuuf yaalii Obboo Nageessaa Oddoo Duubee kennes na hin quubsine. Obboo Nageessaan haala bara 1991 ture fi kan har’aa walbira qabee ibsuu yaalee ture. Akka hubannoo kiyaatitti, jijjiiramni yeroo sana (bara 1991) argame sun waan karaa qabsoo nagaatiin argame fakkeesse. Kuni garuu dhugaa miti jedheen yaada. Kan jijjiirama yeroo sanaa fide qabsoo hidhannoo cimaa sana dura ture malee dhugumatti karaa nagaatiin qabsaayamee miti. Mootummaan Mangistuu qabsoo karaa nagaatii kufe jechuu dhaa??? Dhugaa dha, dammaqinsi uummata Oromoo yoo ilaalame jijjiirama ABOn bara 1991 fide sana irraa bu’aa guddaatu argame. Haa ta’u malee, ABOn qabsoo karaa lamaa gaggeessaa achi gahe. Karaan tokko qabsoo hidhannoo cimsaa yoo ta’u; karaan biraa ammoo uummata dammaqsuu dha. Har’a garuu dammaqinsi uummata keenyaa yoomiyyuu caalaa sadarkaa guddaarra haa jiraatu malee, hanga qabsoon hidhannoo cimaan hin jirretti dammaqinsi uummataa kophaan jijjiirama ni fida jechuun nama rakkisa. Amanamus amanamuu baatus, akka ilaalcha kiyyaatitti, dammaqinsa sadarkaa olaanaa uummata keenyaa kana keessatti; yeroo sabboonummaan Oromoo yoomiyyuu caalaa lalisaa jiru kanatti, otuu qabsoon hidhannoo cimee irra caalaatti qabsoo kana galii hawwametti geessuu danda’a malee, karaa nagaatiin qofaa hojjetamee jijjiirama tokko argachuun rakkisaa ta’a. Rakkisaa qofaa otuu hin taane waanuma hin danda’amne jedheen yaada. Wanti godhamuu qabu dubbii ijoon hunduu karaa danda’aniin qabsoo kanatti hirmaachuu dha malee, qabsoo karaa hidhannoo lagachuun; karaan kun akka waan hin danda’amneetti ilaaluun haala ammaa wajiin waan deemu natti hin fakkaatu. Karaan qabsoo hidhannoo yoo cime qabsoo karaa nagaatiifillee tumsa akka ta’u dagachuu hin qabnu. Mee ammas asirratti gaafii tokko haa kaasnu: bara 1991 otuu ABOn qabsoo hidhannootiin cimuu baatee, jijjiiramni biyyatti sana keessatti dhufuu ni danda’a turee? Kan Oromiyaa kaartaa irratti akka mul’atu taasise qabsoo hidhannoo gaggeeffamaa ture malee, karaa nagaatii kun hundumtuu hin argamnee bar!!! Dhumarratti, qabsoon bilisummaa fi abbaabiyummaa Oromoo karaa danda’amu hundaan gaggeeffamuu qaba malee, karaan kun gaarii dha karaan sun gaarii mtti wanti nama jechisiisu hin jiru. Haa ta’u malee, ammas akka ilaalcha fi yaada kiyyaatitti, qabsoo karaa nagaatiin impaayara sana keessatti jijjiirama fiduun ni danda’ama kan jedhu ana baay’ee na shakkisiisa. Haa xinnaatu haa baay’atu Oromoon humna ofii cimsee, qabsoo hidhannoo jabeessuu baannan bilisummaan achi nurraa fagaachaa akka deemtu shakkiin hin jiru. Hammuma bilisummaan achi fagaachaa deemtu ammoo, diinni tooftaa fi tarsiimoo adda addaatti fayyadamee biyya teenya kan boruuf abdannu sanaayyuu, Oromiyaa teenya, balleessuuf deemaa akka jiru Oromoon hunduu hubachuu qabu. Hunda caalaa kan nurraa eegamau qabeenya, dandeettii, beekumsa fi humna keenya qofaa abdannee; ofitti amanuu keenya cimsinee qabsoo kana shafisiisuu ala furmaatni biraa hin jiru. Yoo kutannoo fi ofitiamanummaan jiraate, nutis waan barbaadnu sana wanti hin arganneef sababni ni jira jedhee hin yaadu. Galatoomaa! Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


Mormiin karoora Maaster pilaanii Finfinnee irratti taasifamu cimee itti fufuu qaba jedhame.

Onk 18,2015 Paartiin Koongireensii Federalawa Oromoo har’a magaalaaFinfinneetti dhimma maaster pilaanii Finfinnee irratti marii hawaasaa gaggeesseera. Marii hawaasaa kanarratti bakka bu’oonni Paartii kanaa godinaalee Oromiyaa hundumaarraa bakka bu’uun irratti argamaniiran. Mariin kunille ijannoo tokkoon, uummanni Oromoo Maaster pilaanii Finfinnee dura dhaabachuun akka irra irra jiraatu walii gaaluudhaan, ibsa ijannoollee bafachuun mariin kun raawwateera. Dura bu’aan paartii KFO Dr. Mararaa Guddinaa OMNtti akka himanitti, “kaayoon guddaan walgayii uummataa kana waamneef, maqaa maaster pilaanii Finfinneetiin lafa qonnaan bulaa keennaa Oromoorraa fudhachuuf yennaa mootummaan Itoophiyaa yaalii taasise, baratoota mormii dhageessisan hedduu ajjeeseera. Barana immoo mala malatanii karaa biraatiin seera lafa Oromoo ittiin saman hojiirraa olfachuuf socho’aa waan jiraniif, uummaanni Oromoo kana beekuun waan irra jiraatuuf” jedhaneeran. Uummanni Oromoo barattoota universiitii dabalatee godinaallee adda addaa irraa kora kanarratti hiramaachuun, Maaster pilaanii Finfinnee kana dura dhaabachuu akka qaban yaadaa kennaaniin himuu isaanii Dr. Mararaan Dubbataneeran. Lafti Oromoo waggaa dhibba dura saamamaa ture, bara dargii keessatti qonnaan bulaaf deebi’ee, ammalle kunoo yeroo lammeessoof lafti Oromoo qonnaan bulaa irraa fudhatamaa akka jiru, marii kanarratti dubbatamaa akka ture Dr. Maraaraan dabalanii himaneeran. Guyyaa lafti Oromoo yeroo lameessoof Oromoo irraa fudhatameefi guyyaa ilmaan Oromoo itti dhuman yaadachuuf, Paartiin isaanii guyyaa gaddaa guddaa biyya keessaafi biyya alaatitti labsuuf akka karoofatanille Dr. Mararaan yaadachiisaneeran. Partiin KFO marii taasiseen ibsa ijannoo bal’aa bafateera. Mariifi ibsa ijjannoo keessattille akka kaafametti, Oromoonni mootummaa mirga Oromoo sarbaa jiran wajjiin hojjatanille gara saba isaanitti akka deebi’aniif ibsa ijannoo kanaan waamichi akka dhihaateef Dr. Mararaan addeessaneeran. Gabrummaa marsa lammeessoof itti dhufte kana, uummanni Oromoo sadarkaan jiru hundumtu, osoo ilaalchaafi amantaan wal-hinqoodin ka’ee qabsa’uun akka irra jiraatu Dr. Maraaraan dhaamsa gama isaanii dhaamaneeran.


DIKTAATORA DAGGALAA!

Dictaatorri daggalaa Bakka ciisuu alaan’alaa Ifirraan garagaggalaa Kan tuqe ija hamtuun laalaa Isa maaltu godhe utubaa sibiilaa? Gurran qabu afaan malee Gadin bahu goda galee Kanneen qaroo didee halee Kan morame maqaa faalee Kan jajjaboo keessaa haleelee Kaayyoon isaa naaf hin galle! Isa mormuun waa hin taatuu Isa maddiin yoo olkaatu, Isa diddee yoo falmattu, Ni jibbamta ayaan taatuu Sirraa mulqa maqaa keetuu Si uggura matumattuu. Usee taa’a ka’ee hin kakaasuu Erga ciisee garaa kunuunsuu Ofii beekee dhiibee achin siiysuu Kan biraattis waa hin dhiisuu Hujiin isaa addaan faffacaasuu. Tan harkaa qabu itti konyonyatee Tan dhuunfaasaa fakkeeffatee Rakkoo jirtu irraan tarkaanfatee Ni dhufaadhaaf kan isa abdate, Gaafa dhufu baruuf rakkatee Gaafnisaa kun hedduu dheeratee Dhuftisaa kun haalaan fagaatee Dhiiroo gaafa Harreen gaafa baaftee? Diktaatorri daggalaa alattuu akkanaa Yoo maqaatii isuma yaammannaa Shakkii fidee akkamiin amannaa? Kan alattuu gochaansaa tanaa…. Akkam nu godha odoo seenee mana? Rakkoon teenya itti hin mul’attuu Madaa teenyaaf hin laalatuu Eefa garagalee waliin wal nyaatuu Diina dhiisee waliin wal aloolaa Itti abboomuuf iratti wal lolaa Afaan wallaalle diktaatoora daggalaa!


YAALIIN  AJJEECHAA  J/YAADDEESSAA  DIINAA  IRRATTI  GEGGEEFFAME ABDII KUTACHUU SADARKAA XUMURAATI !

Qindeessummaa Tamaam Bbaatiitii namoota seenaan qabsoo bilisummaa Oromoo maal akka ta’e hin beekne kanneen gossaa fi ganda isaa ta’an Af/Kibbaa keessatti ajajuudhaan Onkololeessa /October 16 / 2015 halkan sa’aa 4 :30 pm irratti osoo salaata subiif deemuu yaaliin ajjeechaa yakkamtoota seenaatiin qindaawee irratti yaalame osoo hin milkaawin hafee jira. Abdii fi Hawwiin J/Yaaddessaa ajeefnee humnaan akeeka O P D O kale baratan har’a ammo K W O maqaa jedhuun Ummata keenya afaan faajjessuuf uummatan Af/ Kibbaatti ummata dirqinee fudhachiifnaaf raawwatame fashaluudhaan miidhaa xiqqoo irra gayeen alatti lubbuun isaa baraaramtee jirti. Kun kan irraa maddu abdii kutannaa sadarkaa xumuraa yoo ta’u xumurri isaas kasaaraa siyaasaa irraa dhumaa murna yakkamaa kanaa ta’eeti jira. Murni kuniwaggoota muraasaaf qabsoo Ololaa kan tokkummaa ummata Oromoo diigu irratti bobbayee dantaa bubuutuu namoota dhuunfaaf dhama’aa akka ture yaadannoo kaleessaati.kunis ummatni keenya akka tokkoomee human qabu qindeeffatee akka diinatti hin fuulleeffanne gayee guddaa gumaachaa ture. Ilaalchi murna kanaa ummata Oromoo marsaa biraatiif bittaa diinaaf aanjessuu akka ta’e raga qabatamaan kan itti jiru dha.Kunis karoora Juneydii Saaddootiin kan durfamu akka ta’e irra gayamee jira.Seenaan Juneyddii Saaddoo maal akka ta’e ummata keenyaaf kan haarawwatti himuun barbaachisuu miti. Erga umrii isaa guutuu diina tajaajiluun saba isaa irra miidhaa ol’aanaa geessaa tureen booda yeroo itti yuuboomeetti maqaa IRKOO SABAA jedhu moggaafatee I/Aanaa B/G/Kamaal Galchuu ta’ee Oromoo bilisoomsa jechuun isaa diinummaa murna kanaa ifatti saaxilee jira.Murni kuni akeeka diinaa ykn waayyaannee akka geggeessaa jiru ragaan itti jira. Kanaaf qabsaawotni Oromoo haqaa tokkummaa ABO dhaabbota afuriin bu’uura Tokkummaa eegalame cimsinee dagaagsuudhaan hawwii fi akeeka ergamtoota diinaa fashalsinee bilisummaa saba keenyaa mirkneessuuf diina keenya irratti akka fuulleeffannu irra deebinee waamicha Oromummaa fi Jaallummaa isiniif dhiyeessina. Dhuma irratti yaaliin yaaliin ajjeechaa J/Yaaddessaa Diinaa irratti geggeeffame fashaluu isaatiif baga gammadne jenna! Gocha diinummaa abdii kutannaa irraa madde cimsinee balaaleffanna ! Tokkummaan qabsaawota Oromoo daran cimee haa jabaatu! Koree Tokkummaa ABO Af/Kibbaa! Onkololeessa/Oktober 19/2015 I U Of!


Abbaanis guddisa ijoollee keessaa qooda qaba

VOA Aadaa dhumaan ijoollee guddisuun ga’ee harmoolii ti, garuu Qorannaan hawaasaa kan jabanaA akka jedhutti guddina ijoollee keessatti qoodi abbaan qabaatus barbaachisaa dha. Ijoolleen abbaan isaanii dhiisee deeme akka kanneen maatii lamaan gidduutti guddatanii hagas milkaa’uu dhiisuu malu. Jamryaan Washington irraa fageenya km 140 irratti argamu tokko woorkshooppii dhiironni abbaa gaarii akka ta’an gargaaru qopheessee jira. Qophiin har’aa kana irratti fuuleffata. Odu gabaasaa VOA Bak-hti-yar Zama-nov-tu gabaase Tujubetu dhiyeessa. Text: Hurlock Maryland bakka River House jedhamu keessatti hawaasi waldaa lammiiwwan Ameerikaa hidda dhalata Raashiyaa tokko abbootiif bashannana bakka isaan gorsa maatii fi bakkuma sanattis shaakala tokko tokko itti agarsiisan qopheesse. Nama daldalaa kan ta’an Pavel Katse-venko Hagerstown, Maryland irraa yoo ta’an gara bashannana kanaa dhufuun ilma isaanii waliin yeroo gaarii akka dabarsaniif gargaare. Hojii hojjetaa maatii ofii kunuunsuun ulfaataa dha. Nuti abboonni kan har’a walitti qabamneefi kana mari’achuuf jecha. Hedduun irra hedduu ijoollee waliin yeroo dabarsuu kan qabu harmoolii dha jedhanii yaadu. Abboonni yoo hirmaachuu baatan rakkootti geessa jedheen yaada jedheen yaada jedhan. Abboota qofaa utuu hin taane ijoolleen jireenya isaanii keessatti abbootiin hirmaatanii hin beekne ykn abbaa waliin hin guddanne illee sagantaa River House kana irratti hirmaataniiru. Isaaniif kun dhiira fakkeenya ta’uuf waliin maricachuun carraa gaarii dha. Gorsitoonni dhimma maatiis gamas dhaquu dhaan shaakala isa kaamtu caalaa jireenya isaaniif wayya isa jedhu ilaaluuf argamaniiru. Chris Brigham abbootiin qaama maatii gaarii akka ta’an gargaaruu yaaduu dhaan waggoota shan dura bakka River House jedhamu kana bitan. Dhimma kanaaf jecha bakka kana bara 2010 keessa bitne. Bara 2011 keessa tajaajilaawwan hawaasa keessaa gargaaruu jalqabne. Hawaasaaleen erga river House-n bitne gargaarre Washington DC, Baltimore, Wilmington fi hawaasaalee dugdee lag agama dhiyaa jiran keessaa ti jedhan. Qindeessaa sagantaa Sanaa kan ta’an Victor Visotski luba waldaa Kristiyaanaa lammiiwwan Ameerikaa hidda dhalata Raashiyaa “New Life Russian church” jedhamuu fi VA keessatti argamuu ti. Ijoollee dhiiraaf barsiisaan inni jalqabaa abbaa dha jedhu. Abbaan jireenya ilma isaa keessatti hirmaachuun baay’ee barbaachisaa dha. Ilmis fakkeenya abbaa isaa faana bu’uu dhaan isa irraa barata. Kanaaf qophiin bashannanaa dhiirotaaf qophaa’e kun carraa ittiin boqonnaa argatan fi attamiin haadha warraa koo waliin hariiroon qabu cimsuun danda’a jedhanii akkasumas Ilma koof attamiin fakkeenya gaarii ta’uun danda’a jedhanii ittiin yaadani jedhan. Visotskin itti dabaluu dhaan akkuma jireenya ijoollee dhiiraa keessaa qooda qabaachuun abbaa barbaachisaa ta’e jireenya ijoollee durbaa keessattis akkasuma ta’uu walii galu. Ijoolleen durbaa jaalala dhiiraaf qaban jalqaba jaalala abbaa isaanii irraa jalqabu. Abbaan ishee dhiira isheen jalqaba jaalala itti agarsiistee fi isa jajju. Abbaan intala isaaf goota. Kanaaf abbaan haadha warraa isaaf amanamaa ta’uun maatiin jaalalaan akka guutu gochuuf haala mijeessuun barbaachisaa dha. Sababiin isaas intalli isaa kana mara itti dhiyeenyaan hordofti waan ta’eef jedhan. Visotskin akka jedhanitti abbaan qooda maatii keessatti qabu akkuma hojii isaa ka biroo cimsee qabachuu qaba. Ijoollee isaa waliin yeroo gaarii dabarsuun bakka jalqaban gaarii ta’uu danda’a.


Polisoonni Israa’eel Lammii Ertraa Ajjeesan

WASHINGTON DC— Dargageessa lammii Ertraa kan gara Israa’eeltti godaanee jiru polisoonni biyyatti dogoggoraan ajjesne jedhan. Kunis buufa Awutoobusitti Barsheebaa jedhamutti namni tokko looltuu Israa’eel tokko ajjesee kanneen biroo 10 eega madeessee booda nama badii kana geesisee se’anii lammii Ertraa kana polisoonni ajjesan. Polisiin akka jedhutti dargageessi Habtom Walda Mikaa’eel Zerom jedhamu kun Dilbata darbe shakkamaa isa lammataa se’uun ajjesan. Vidiyoon namoota naannoo sana turaniin waraabame akka agarsiisuutti Buufata Awutoobusii Barsheebaa kan Israa’eel gama kibbaa keessatti nama madaa’ee lafa irra kufee dhiigaan laaqame kana namoonni achii turan tumaa turan. Mummichi ministeera Israa’eel Benjamin Natanyaahuu sodaa fi bir’uu jiru irratti akeekkachiisa kan kennan yoo ta’u eenyu iyyuu seeraan gaafatamuu jalaa hin miliquu jedhan. Doktoorri Israa’eel kan Dargageessa Ertraa wal’anuuf yaalan akka jedhantti madaa hamaan qoma isaa fi mar’imaan isaa mudateetu jira. Akkan yaaduutti madaa hamaan lubbuu isaa galaafate isa rasaasaan haleelamee dha jedhanii haleellaa Kanaan kan ka’e hedduu dhiiguu isaatu lubbuu isaa oolchuuf yaalii ta’u danqe jedhan.


Mummichi ministera ethiopia Haylamaram dassalany jiila guddaa waliin biyya Sa’udi boqannaaf galani jiraachun isaanii gabaafame jira.

Hegeree Oromiyaatiin Mummicha ministera ethiopia kanaa walin itti gaafatamaan waraana ethiopia wali-galaa Saamoraa Yonis fi Ministera dinaggey fi guddina ethiopia Abdul-aziiz Mohammed fi Ministera raayyaa ethiopia fi itti gaafatamaan nagenya wali-gala ethiopia kan waliin jiran tahuun gabaafame jira. Wayta bufata dirre xayyara waraana Sa’udi magaalaa riyaad qubatan kan isaan simate itti aanaa moticha Sa’udi arabia Mohammed bin Naayif tahuun hubatame jira.


Guyyaa kabajamma Ashuura Ilaalchise Qabxii Murteeysoo muraasa Raadiyoo Daandii Haqaa {RDH}

Baatin nut keeysa jiru Baati Muharamaat .Baatin Muharamma kun akka laakofsaa Hijrat Baati Jalqabaat.Eyyeen Bara 1436 xumure Bara 1437 jalqabneera . akkumma beekammu Amantii keenya keeysati Ayaani wogaa haarawa jedhammu hin jiru .Guyyaa Rasuul Keenya S.A.W Makkah irraa gamma Madiinat Hiijira deeman sababeeyfate Ayyaani nut kabajnu hin jiru .Ossoo kan jiru Tahe Sahaabon Rasuulicha ni kabaju ture .Guyyaa kana kabajuun kheyr kan qabu ossoo tahe Sahaabon qaqaalin sun ni kabaju ture .Kanaafu Ibaadan Sahaabon hin beekne fudhatama hin qabu . kufaadha !!!Baati Muharamma kana keeysati Guyyootta Ashuura ilaalchisee Qabxiwwan muraasa haa ilaalu .1, Suuratul Towbaa Laakofsaa 36 keeysat Rabbiin Baatin kun Baati kabajamaa tahu nuf Himeera . Akkasummas Rasuul keenya S.A.W Akkas jedhaniiru << Wogaan Tokko Baati 12 qaba .Kaneen keeysa Isaan Afur Kabajamoodha.(kaneen kabajaman keeysa ) isaan sadi wol faana buhu Zulqiida,Zulhijja, Muharamma fi Jumaada fi Sha’aban gidu kan jiru Baati Mudar Rajabiidha .Bukhaar 29582,Baati Muharamma Soomun Hojii Sadarkaa guddaa qabuudha .Rasuul S.A.W akkas jedhaniiru .<< Baati Ramadaanat Aane Sooman sadarkaa guddaa qabu Baati Rabbi kan tahe Baati Muharamat >> Muslim 1163 .Baatin huundu Baati Rabbi tahe osso jiru Rasuul S.A.W Baati Muharam baati Rabbi jechuun isaan Sadarkaa Baatin kun qabu kan agarsiisudha .Akkumma Masjiidotin huundu manaRabbi tahan Kaabban haala adda taheen << Mana Rabbi >> akkuma jedhamu huunda . kan barbaadame sadarkaa baatin kun qabu agarsisudhaaf .Baati Muharama guutu Soomun hin egammu .Sababni isaas Haadhi keenya A’ishaan akka nuf Gabaasanit Rasuul S.A.W baati Ramadaana ala kan guutu sooman akka hin jire nuf himaniiru . Bukhaari fi Muslim gabasaniiru .3, Baati kana keeysa Guyyaan guddaan jira .Inis Muharama 10 . << Ashuura >> jedhamuun beekama .Ergamaan Rabbii S.A.W Makka irraa gamma Madiina yoo seenan Yahuudon Ashuura ni soomu ture yeroo kanat << Maalidha guyyaan sooma jirtan kun ? >> jechuun gaafate . isaanis << Guyyaan kun guyyaa Rabbiin Muusa Naja baase Fira’onafi Hordoftoota issa barbadeeyse guyya gudaadha ,Muusan Rabbii galatonfachuudhaf soomaniiru kanaaf nutis ni soomna >> jedhaniin .Rasuul keenya S.A.W yeroo kanat << Isin caala nut Muusaf kan maluudha >> jechuun sooman.akka soomamus ajajan . Bukhaar 2004, Muslim 11304, Guyyaa kana ,jechuun Muharama 10 soomun Sadarkaa guddaa qaba .Badii wogaa Tokko kan dabre kan nama dhiisus ykn nama irra haxaa’u tahu Rasuul keenya S.A.W dubataniiru . Muslimitu gabaase5, Guyyaa kana ( Muharama 10 ) soomuf yoo murteysine guyyaa Saglafas soomun nura jiraata . sababni isaas Rasuulkeenya S.A.W akkas wanta jedhaniif << Wogaa dhufuuf yoo lubbuun ture Guyyaa Saglafas nin sooma >> Musliim 1134 gabbasaniiru .6/ Guyyaa Saglaffa Sababni soomnuf maal ? Ergamaan Rabbi Guyyaa Ashuura Yeroo Somaanif yeroo ajajan << Guyyaan kun Guyyaa Yahuudoni fi Kirstaanon kabajaniidha>> jedhan .Ergamaan Rabbii S.A.W In sha Allah wogaan dhufu yoo dhaqabne guyyaa saglafas ni soomna >> jedhaniiru .Haa tahu malee Ergamaan Rabbi S.A.W Wogaan Dhufu osso hin dhaqabin aduunya kana irra godaanan . Musliim 1134 gabaasera .Kana irra kahuudhan Yahuudota wajjiin wol fakaachu dhabuudhaf Guyyaa Ashuura guyyaa tokko dursan soomun hojii gaaridha .7/ Guyyaa Ashuura Mushirkitootin Makkas sooma turan.Rasuul keenyas S.A.W Gara Madiinat osso hin godaniin Makkah yeroo turanit ni soomu ture .Osso Soomni Ramadaana Dirqama hin taasifamni dura Ashuura soomun muslimtoota irrat dirqama ture .Dhugaawwan kana kan nuf ragaasiftu haadha keenya kabajamtuu A’isha akkas jechuunkan dubateedha .<< Ashuura Qureeshon zabana jaahilumma ( Jaara dukanaa ) guyyaa sooma turaniidha.Rasuulis S.A.W ni soomu ture .Yeroo Madiina dhufanit isaanis Sooman Namoonis akka sooman ajajan .Yeroo Dirqamni Sooma Ramadaana buhet Dirqamaan kan soomamu Baati Ramadaana tahe .Ashuura akka sooman ajaju dhaaban .kanaaf kan barbaade ni sooma kan barbaades ni dhiisa . Bukhaari fi Muslim gabasaniiru .8/ Ofi Eegannoo ! Guyyaa Ashuura soomu malee akkaata kamiinu Ayaana godhani kabajuun hin hayamammu .Abbu Muusan R.A.A Akka gabaasanit Ashhura Yahuudon ni soomu ni ayaanefatus .Dubartoota isaan huccuu fi faayya gagaari ufisu ture .Rasuul S.A.W garuu << Isin Sooma >> jechuun sooma malee akka Iidat akka hin yaadatamne Eraniiru . Bukhaari fi Muslim gabasaniiru9/ Yaadachiisa ; Bara kanat Ashuuran kan olu Muhaarama


DHUGAAN HAA IYYITU ,ABBAA LIIBAN,OBBO DABBASOO GUYYOO EENYUTU DHOKSE ISA JEDHUUF ?

Obbo Dabbasaa Guyyoo ykn Abbaa Liiban jedhamuun kan Beekkaman Lammii Biyya Keeniyaa kan ta’an nama Oromoo keessaa Gosa Booranaa kan ta’e Fulbaana 25/2015 Bakka jireenya isaanii Nairoobi Keniyaa Naanoo Mololongoo jedhamu irraa Namoon Lama Obbo Shaamil Aliyii kan jedhamuuf Obbo Gaadisaa kan jedhaman manaa yaamanii akka Deemaniin Oduun #VOA_Afaan_Oromoo irraa dhagahamee jira . namin hin Dhageeffatin Dhageeffadhaa Ragaa bahaa>http://www.voaafaanoromoo.com/audio/2991283.html Akka Oduun himtutti Guyyaa Lamaan Booda Guyyaa Fulbaana 27/2015 Ayyaana Irrechaa irratti Hirmaatanii Gorsaafii Yaada namoota Ayyaana irreechaa Naayiroobii Keenyaa irratti Argaman Wolii akkuma adeemsisanii irraa Bahaniin Soddaa isaa ykn nama Hintala isaa Uf jalaa qabu Obbo shaamiliif Koreedhan Ayyaana San Adeemsisan woliin Konkolaataa Qabachuun gara mana Obbo Shaamil akka Galan Dubbiin ifa . Erga mana geleen Booda akka Obbo Shaamil Aliyii jedhan irraa yoo fudhane Dubbiin hedduu Garaa nama Nyaati Obbo Dabbasoo Guyyoo isaa Mana jiru manaa yeroo Bahan Ufata Aadaa jijjiiratanii yeroo ala Bahan Woraqaa Eenyummaa isaaniitiif Paaspoora isaanii manatti Diisanii Mana Duubaan natti Cufanii Deemana jedhja jechi isaa Sana Booda Daqiiqaa Kudhaniin Booda Hiriibni naan Kutee yeroo ka’u Soddaan isaa Obbo Dabbasoon hin jiru . Mee Manguddoon kabajaa kun yoo Badu namni kun Torbee Tokkoon Booda Qaama Poolisaa Beeksise yoo jedhu maal irraa Hubatan , Darmiin Hintali Dabbasoo Guyyoo haati manaa Obbo Shaamil abbaan isii Dhabamuu kan dhageete guyyaa san ture Abbaan ishii dhabamee Guyyaa Sadi Boodee Abbaa ishii Barbaaduu gama haadhaa deemte jedhama kan Sanuu mana abbaa ishii Obbo Dabbasoo wojjiin mana Tokko keessa woliin jiraatu Hubatanii ilaalan Tafkiin ija Qabdi jedhuumi Ree. Obbo Shaamil Aliyii itti Gaafatamaa Dhaaba ABO Shanee kan Diinagee yoo ta’u Obbo Gaaddisaan Koree Qunnamtii Dhaaba Shanee irraa yoo ta’u Dhaabdi ABO Shanee jetee Maqaa Moggaafate tun akka Manguddoon Booranaatii fi Hawaasni Naanoo irraa himaa jirutti akka Bara Dargii namoon nama Shaniin Kudhanii ta’anii nama Saamuun ykn Shiftaa jedhamun Beekaman isaaniis Lafa Booranaa naanoo Mixii jedhamuu fi hanga Soloolo keessatti namoottan Dirqiin ukkaamsuun ,Ajjeesuun ,Rasaasaan Rukutaa naanoo gadi Lakkisaa Baqachuun himama fakkeenyaaf baruma 2015 kana keessa nama Eden Waqoo jedhamu Rasaasa 13hin namni Rukute nama Boorani Beeku kan Dhaaba ABO Shanee akka ta’e hubatamee jira Eden Waaqoo hanga ammaati Hospitaala Nairobi Keenyaataa jedhamu keessatti Yaalama jira . Shiftaan Kibba naanoo Booranaa tun maqaa ABO qabaataa Yakki ishiin huju kun hedduu nu qaanyessee jira . Shiftaadhan tun Oromoo ajjeesuuf adamsuu itti fuftee jirti Sila Dhiiroo Dhaabdi maqaa Shanee Moggaafate tun yoo Qabsoo godhuu fi Sochoosuu dadhabde as Deebtee maaf sabuma ufii ufratti nyaati . Tan Obbo Dabbasoo Guyyoo tuna moo baasuma Koreen Dhaaba tana Naairoobi keessatti maqaa Muudan tun ammas Karoora Baafatee Jaarsa Ukkaamsuun Mootummaa Ethiopia Sababeeffachuun mala Galii ittiin Argatu Baafachuun isaanii irra gahamee jira . wonti Hubatamuu Qabuu fi kan nama Gaddisiisu Obbo Dabbasoon nama Siyaasaa Tokko yoo jene dhuga waan irraa Shakkinu qabna Obbo Dabbasoo Guyyoo nama waa’ee Arga dhageetii, Dhimma Hulluuquu, Irreechaa kaniin irraa Dubbatu yoo ta’e malee attaa yeroo inni haasawa Godhu ijooleen Alaabaa ABO itti kenniti inni nama ufraa fuudhee Lafa kaahu Gareen Dhaaba Shanee Maqaa ABO Qofa Leellisaa imala gara Biyya Faranjii yaatu tun Obbo Dabbasoo Guyyoo nama Lammii Keeniyaa kan ta’an Siyaasaa Qancartuu ufiit Laaquuf wontoon isaan hin Goone hin jiru takka Alaabaa irra Qabuu takka itti ufsuu, kkf Bara Baraan Calanqisiisuu . Akka Lammii Keeniyaati nama Siyaasaa kamuu keessa hin jire Tokko Qabeenya qaba jechuuf Obbo Dabbasoon nama Qabeenyaa hin qabne Tokko . kan kana jechuu barbaadeef namoottan Danqaa Sobaatiin Faaydaa adda adaa Barattan Madda Diinaggee dhabuu irraa kan ka’een waan Karoorfameedhaa. Ooftanii Ooftanii Loon kana jaajjamiti Gatu akkuma jedhamu Gama Siyaasaatiin Mootummaa Ethiopia ykn Kenya itti fakkeesuu irraa Bilisa,akkuma Makimaakin jedhu Arba Dhaabbatu Faana maaf gaafata hin jedhamuu, Dubbiin ama ifa baatee jirti Faaydaa dhuunfaa mataa keessanii ykn Doolara Oromoo Biyya Faranjii jirtu irraa ittiin Guurachuuf Karoora baafame ta’uun akka Hawaasin hedduun irraa Dubataa jirutti Hubatame Obbo Dabbasoo Guyyoo amma kan Gosti itti wol gaafatu ta’e Eenyutu manaa Baasee fi mana Eenyuutii Dhabameen Ragaa nama hin feesiftu . Baroottan as Dhihoo kana Oromoon ni Qaroomte natti fakkaataa Doolara Sobanii irraa fuudhuun jajjabaatee jirti natti fakkaata Jaarsa akkuma Suuqaa keetaniin Suuqaa keessaa gadi baasaa jaarsa mana keessatti Ol Suuqxanii waan Kiishaa qabdan hin fixatinaa nama Sobuun uf Sobu Obbo Shaamli . Umman Keeniyaa keessa jiraatu jecha Tokko yeroo hedduu irraa kolfeetuma irra kuta jechi Sunsi itti Gaafatamaa Hawaasa Oromoo Obbo Shaggaa Aradoo (Tafaraa W/Maariyam) kan jedhamu namni kun nama Qubee Afaan Oromoo jecha Tokkoo fi Lama Barreessuu hin Beeknedha akka irraa Dubbatamutti Hawaasni Baqatoota Oromoo Keeniyaa keessa jiraatan yeroo dheeraaf Woldhabbii jidduu Hawaasaa jiru irraa kan ka’een Komintii ijaarachuu waan dhabaniif Obbo Tafarraan /Shaggaan/ fi gareen isaa namoota Muraasaan Aangoo Wol Muuduun Dura taa’umaa isaa akka kennan ni Dubatama. Kan kana jedheef Dhabamiinsa Obbo Dabbasoo Guyyoo irratti Soba inni VOA Afaan Oromoo irratti Dubbate irraa ka’eeti Manguddoo Booranaa wolti qabnee kora yeroo Lama irratti teenye jedhe namoottan Qaama Mootummaa kan Booranaa tif Qaama Media Dubbisuuf jedhe waan nama Ajaa’ibu Dubbii inni VOA kenne fi Badiinsa Obbo Dabbasoo Guyyoo irraa Dubbatamee Manguddoon Boorana hedduu irraa Dallansuun Kora Dhima Gavana Mootummaa keenyaa irratti Boorana naming Dhiba Jahaa ol Guyyaa 18/10/2015 irratti argaman irratti Manguddoon Sirnaa akka irratti hin argamni irraa Dubbatamee jira kan kanaan wol fakkaatuu Manguddoo Booranaa jedhamee VOA irraa kan himame Obbo Godaanaa Nuuraa Dardara gana 27 hin Caalu kan Haasawa VOA irratti kennate inuu Dhugaa hime Manguddoon Booranaa kan itti maataa hin ta’in hagni Xiqaan Tokko jedhee irraa Dubbate jira Godaanaa fi Galgaloo namoon jedhaman Lameen Tokko Ijoolee Boorana harkaa Luqaatee Baaluma Caatii kana nyaachuuf Tafarraa /Shaggaa/ fa’a wojjiin yaatu wolumaa galati Gareen tun yeroo hundaa Badiidhan adda addaa Baqatoota keessatti dalaguun beekkamu Media irratti waan hin jire Ololuunis ni Beekamu Dhabamiinsi Obbo Dabbasoo Guyyoo Wol dhabii fi Wol Shakkii Koree Dhaaba ABO Shanee Jedhamtu keessatti tan Kenyaa keessatti Uumamuun Hawaasa keessatti ni Dubatama !!!!!!!!!!!!!!!!!!!! itti Fufa By. Maaf Sobda


Lolli addnuyaa 3ffaa eysatti egalama laataa.?

Biyya Syruaa keysatti lola addunyaa xiqqaatu gad-geyfamaa jira. Amrekaa fi Biyyonni dhihaa heddun akkasuma Biyyi Turkii Sa’udii Qatar UAE/Dubai Kuwet fi Baharen akkasuma gutuun mormitota Pre/BashaarAl-Asad gar-tokko dhaabbatudhaan motummaa Syryaa fonqolchuuf meshaa waraanaa fi dinaggey guddaa ramadudhaan tattaaffi cimaa lafarratti gad-geysaa jiru. Gara kaaniin biyyi Raashiyaa Iraan Iraaqi fi dhaabbanni Hizbullaa Lubnaan akkasuma deggartota isaanii kannen biyyota akka Paakistaan Afghaanistaan Yaman irraa walitti dhufan hunda dabalatudhaan motummaa Bashaar al-asad cinaa hiriirudhaan waregama lubbuu guyya guyyaan kafalaa jiru. Motummaan Israa’iil gara isitiin bakka haalellaan isi mijjaa’e hudatti halellaa gurguddaa waraana Suriyaa irratti raawwachaa jirti. Motummaan chainaa markaba lolaa xayyaarota lolaa baadhatu guddaa tokko garana ofaa osoo jirtu Amrekaa fi Raashiyaaf lola garaa-garanaan biyya Suriyaa keysatti ofaa jiran kana akka dhaabaniif waamicha gotufille namni gurratti isii qicate hin jiru. Kuni-gaa motummaa chainaa anaatu namaa gadi jechudhaan yo xiqqaate meshaa lolaa warshaalen isii omishaa jiran lafti ittin bu’aa meshaa kanaa bartu ammaaf biyya Syryaa male waan hin jirreef isilleen itti of laalu hin oltu shakkiin ja’u guddaatu jira. Sa’udi UAE/Dubai Kuwet Qatar Bahareen biyya Yaman keysatti lola cimaa gad-geysaa jiraachuun isaanii hubatamaadha. Biyyi Iraaq hidhattota ISSIn lafa Iraaq bakka 4tti wayta baasan waan bakka takka isaantu harkaa qaba waan taheef waggaa tokko gutuu lafa sana jara harkaa deffachuuf qabso godhaa jirtulle bu’aa tokko busuu hin dandenye. Biyyi Lubnaan Partilee biyyatti keysatti wal-mormaa jiraniin jeqamte hamma guyyaa gabaasa kana qopheysinutti Presedenti biyya sana hogganuu filachu dadhabde jirti. Biyyi Israa’iil Falsxiinota waliin “Intifaadaa” haaereya galte jirti fakkataa. Biyyi Misraa gara Aanaa Sinaayiin hidhttota ISSin shorarkeyfamaa jirti. Kanaaf jenne barreyfama kenya kana egallaarratti lolli addunyaa 3ffaa yo egalamuufi ? Eysatti egalama laataa.? Xinxalaa Siyaasaa Arabaa Abdusalaam Sute


IBSa Ejjannoo

============ Labsiin Fulbaana 21/2008 caffeen Oromiyaa raggaasise heera sirna federalummaan buluuf ba’e kan diiguu waan ta’eef jabeessinee balaaleffachaa akka haqamu gaafanna ============================================ Mootummoonni habashaa waggoota dhibbaan dura humna qawween deeggaramanii lafa Oromoo fi ummata kibbaa weeraranii qabachuun Qe’ee fi lafa isaarraa buqqisanii aangoo isaaniitti dhimma ba’uudhaan dinagdee saba humnaan bitan laaffisuuf sadarkaa adda addaatti aangoo siyaasa murteessaa ta’e namoota isaanii muuddatanii magaalota waraanni isaanii keessa qubatu hundeeffachuun jiraattoota naannoo balleessuun aangoo siyaas-dinagdee isaanii cimsatanii aadaaf afaan jiraattoota naannoo keessumaa kan Oromoo balleessuun aadaa, afaanii fi amantii isaanii hundeessanii cimsachaa akka turan ni beekkama.Haaluma kanaan mootonni isaanii jijjiiramanus tooftaa ittiin ummata Oromoo dadhabsiisaanii qe’ee fi lafa isaarraa buqqisan baafachuun samichi lafa isaan gaggeessan itti fufeeti argama. Seeronni isaaan baafatan hundi sirna saamichaa fi garboofannaa isaanii qofa kan jabeessu ture. Har’as waggoota dhibba tokkoo booda mootummaan ADWUI wayyaaneen hoogganamu karoora ummata Oromoo gabroomsuu, qe’ee isaarraa buqqisuun saamicha lafaa karoorfamee cimsee itti fufuudhaaf akka isaatti tolutti maqaa misoomaa magaalaa fi investimentiitiin Finfinneerraa ka’ee kallattii arfaniinuu hanga kilo-metira dhibba tokkoof shantamaatti jiru hunda qonnaan bultoota Oromoo hedduu buqqisuun aangoo murteessaaa fi mirga ofiin-of-bulchuu naannolee heera mootummaan tumame cabsuun mirga ofiin of bulchuu ummata Oromoo sarbuun weerara Miinilikii as yeroo lammaffaaf jibbaaf gara jabeenyaan ummata Oromoo qe’eesaarraa buqqisuuf karaa bakka buutoota DHDUO/OPDO saba Oromoo irraatti labsii baasee jira. Labsiin Caffeen Oromiyaa ajajamee Oromoo hedduu qe’eef lafa isaarraa buqqisuuf baase kun seera ofiin of bulchuu heeraan tumame sabni Oromoo qabu kan irraa mulquu fi qonnaan bultoota Oromoo daran buqqisuuf kan karoorfame waan ta’eef hatattamaan akka haqamee bulchiinsi magaalota Oromiyaa handhura Oromiyaa finfinnee dabalatee aangoo siyaasaa murteessaa ta’ee Oromoon akka argatu qabsoo karaa nagaatiin aarsaa gafatamu hunda baasuuf qophoofnee jirra. Yeroo ammaa kana itti yaadamee maqaa misooma magaalaa fi investimeentiitiin qonnaan bultoota Oromoo naannoo magaalaa jiran dachee isaaniirraaa buqqisuuf Maaster pilaanii Finfinnee fi magaalota godina addaa naannawaa finfinnee walitti hiina jechuun Minilikiitti aanee waggoottan dhibbaa booda yeroo lammaaffaaf Oromoo lafa isaarra buqqisuuf dabni Ummata keenyarratti raawwatamaa jiru akka dhaabbatu Cimsinee ni balaaleffanna akkanni dhaabbatus ni gaafanna! Kanarraatti hundaa’uudhaan ibsa ejjaannoo qabxii sagal qabu kana baafnee jirra. 1. Qonnaan bulaan Oromoo lafa isaa irratti of ijaaree iddoo jirutti abbaa qabeenyaa akka ta’u gaafanna. Lafti isaa misoomaaf yo barbaadame Yeroo ammaa kana itti yaadamee maqaa misooma magaalaa fi investimeentiitiin qonnaan bultoota Oromoo naannoo magaalaa qubatan dachee isaaniirraaa buqqisuuf Maaster pilaanii Finfinnee fi magaalota godina addaa naannawaa finfinnee walitti hiina jechuun dabna Ummata keenyarratti raawwatamaa jiru Cimsinee ni balaaleffanna akkanni dhaabbatus ni gaafanna! 2. Labsiin magaalota Oromiyaa hundeessu jedhuun caffeen Oromiyaa gafa Fulbaana 21/2008 raggaasise; a. Aangoo Oromoo Naannoo isaa bulchuuf heera Motummaatiin kennameef mulquun jiraattoota magaalaatii kan kennu waan ta’eef b. Maqaa misoomaatiin Qonnaan bultoota Oromoo hedduu lafa isaarraa buqqisuuf kan karoorfamee waan ta’eef c. Jiraattoota Oromoo Naannawaa Finfinnee buqqisuun Aadaa, Afaan, Seenaa fi Eenyummaa Saba Oromoo dhabamsiisuuf waan ta’eef Seera sirna fideraalummaa diiguu fi faallaa heera mootummaa waan ta’eef akka haqamu jabeessinee gafanna. Hanga haqamee mirgii hiree murteeffaannaa Oromoo mirkanaa’utti Oromoo hundi cichee akka falmatu waamicha dhiyeessina. 3. Dacheen Oromoo yeroo saamamuu fi fudhatamu Ummanni Oromoo callisee laalee hin beeku. Mirga isaatiif gara kuteenyaan falmaa akka ture seenaan raga ni ba’a. Har’as taanaan saamicha lafa Oromoo mormuun karaa nagaa osoo qabsaa’anii kan kufan maraa ni yaadanna. Keessumaa barattoota Oromoo karoora master pilaanii magaalaa Finfinnee fi godina addaa naannawaa Finfinnee walitti hidhuu fi saba Oromoo lafasaarraa buqqisu mormuun Eebla 22/2006 fi karaa nagaa osoo falmanii gootummaadhaan lubbuu kaffalan guyyaa isaan itti wareegaman yaadachuun qabsoo mirgaaf abbaa biyyummaa ummanni Oromoo godhu keessatti iddoo seenaa guddaa qabatee jiru ta’uu amannee guyyaan kun seenaa qabsoo Oromoo keessatti weerara isa lammaffaa dura dhaabbachuun guyyaa itti du’an waan ta’eef Oromoon Eebla-22 hanga qabsoon Oromoo galma ga’ee mirgi hiree murteeffannaa ummata Oromoo dhugoomutti guyyaa gaddaa guddaa ta’ee waggaa waggaan akka yaadatamee kabajamu jennee labsineerra. Ummanni keenyaas kanuma hubatee akka hojiirra oolchu waamicha dabarsina. 4. Qabsoon ummanni Oromoo mirgaa fi abbaa biyyummaa isaatii karaa nagaatiin godhu daran akka cimee galma isaa ga’uuf Oromoon hundi ilaalcha: naannummaa, siyaasaa fi amantiidhaan osoo wal hin qoodin tokkummaa isaa cimsee ijaarsa tooftaa qabsoof barbaachisuun hundeeffatee ciminaan akka itti fufu waamicha dhiyeessina! 5. Bakka Oromoon jiru hundatti mormii fi diddaan karaa nagaa cimuun qabsoon itti fufinsa qabu akka qindaa’uuf soda tokko malee Oromoo hundi aarsaa bilisummaaf kanfalee akka waliif birmatu ta’ee Sagantaan hiriira nagaa Oromiyaa iddoo hundatti kan qophaa’u ta’uu ibsina. Qabsaa’oonni Oromoo hundi qabsoo saba isaanii waliin tokko ta’anii akka dhaabbatan waamicha seenaa dabarsina. 6. Mirgi sabummaa fi dimokiraasummaa ummata Oromoo kabajamee hireen murteeffaannaa hanga dhugoomutti arsaa qabsoon karaa nagaa gaafatu hunda cichaan Oromoon marti biyya keessaas ta’ee biyya ambaa jiran walta’uudhaan milkaa’ina qabsoo saba Oromoof qooda keessan akka gumaachitan waamicha isiniif goona! 7. Sabaa fi sablammoonni biyya keenyaa deeggartoonnii fi falmitoonni mirga namoomaa yeroo rakkoo eenyummaan Oromoo sarbamee lafarraa buqqifamuuf qophiin godhamaa jiru kanatti waliin dhaabbachuun deeggarsa barbaachisu gochuudhaan sirna gabroofataa kana dhaabamsiisuun jaalalaaf kabajaan wal qixxummaan akka waliin jiraannu ga’ee keessan akka gumaachitan waamicha seenaa isiniif goona. 8. Oromoon Hojjattoota mootummaa, raayyaa ittisa biyyaa ,poolisii humni tikaa fi abbootii amantaa taatan hundi seerri yeroo amma Oromoo Miliyoonotaan dachee isaarraa buqqisuun dhabamsiif weerara lafaa fi fixinsa sanyii yeroo lammaffaa Oromoo irratti aggaamamaa jiru ta’uu hubattanii qabsoo seena qabeessa Oromoon mirga isaatii gochaa jiru bira akka daabattan waamicha isinii goona 9.Seer a faallaa heera mootummaa ta’ee fi sirna federaalizimii diigu baasuudhaan Ummata keenya dachee isaarra dhamsiisuuf godhaamaa jiru mormuuf qabsoo karaa nagaa ummaanni keenya gochaa jiru gufachisuuf tarkaanfii fudhatamaa tureefi fudhatamuuf jiru motummaan biyya bulchaa jiru itti gaafatamaa fudhachuu kan qabu ta’uusaa addunyaan akka nuuf hubatu gaafanna Injifannoo Ummata Oromootiif Kongiresii Federaalawaa Oromoo (KFO) Onkololeessa 18/2015 Finfinnee


Beeksisii PAFD (Peoples’ Alliance for Freedom and Democracy) ilaalu

Onkololessa 21, 2015 Saboota cunqurfamoo impayeera Itiyophiyaa kessa jirani fi jarmoota isaaniin wakkalan wajjin waltumsuun barbachiisa tahuun isaa amantee oggantootaa fi miseensota Adda Bilisummaa Oromooti (ABO). Himaamatnii ABO fi qajeelfammi miseesotni isaa ittiin ojeechaa turni, ammas ittiin ojechaa jiran, fuuladurattis ittiin ojechuuf deemani kanuma. Akkas taheyyuu akka seera fi heera ABO-tt, dhimmi murteesaa tahani kan akka hariiroo ykn waltahinsa murnoota, dhaabotaa fi mootumoota wajjin tahani fi kkf, otoo ojiirra hin oolfamiin dura mirkanii KHR fi GS ABO argachuun barbaachiisaa dha. Maqaa Adda Bilisummaa Oromootiin (ABO), dhaaba uummata Ogadeen (ONLF), Sidaama (SNLF), Gambeelaa (GPLF) fi Benishaangul (BPLM) waliin “alliance” ijaarama (galamaa) akka jiruu, akkasumas waltahinsa walii maallatteessuuf qophiin akka godhamaa jiru sabqunnamtii (”mass media”) irratti himamee jira. Akka sabqunnamtii irratt arginett waltahinsa kana waliin kabajuuf hawaasa Oromoo fi alagaadhaaf waamichi Onkololeessa 24 magaala Oslo, Norway-tt godhamaa jira. Hatahu malee “Alliance” jedhame kana Koreen Hojii Raawwachiiftuu (KHR) ABO fi Gumiin Sabaa (GS), akkasumas miseensotni ABO waan irratt marihatani waliigalteen murtahe ykn mirkanii argate mit. Miseensota ABO fi uummata Oromoo, “Alliance” jedhamee maqaa ABO-tiin sabqunnamtii irratt waan labsamaa jiru kuni, seera fi sirna ABO ala kan godhamaa jiru tahuu isaa hubachiisna. Itt gafatammi rakkina uumamuu dandahuu kan qaama (warra) seera fi sirna ABO cabsuun “Alliance” jedhame labsaa jiraniit. Murtoon seeraa ala godhame kuni waan inni fidu, dhaaba haa tahu ummata keenya irratt, seerawaa tahuu hin dandahu. Kana jechaa, barsifati ejjannoo (murtii) hardha heeraa fi seera jaarmaa ala fudhatamee kanaa asumatti ittisuu (dhaabuu) dhiifne callisnee yoo bira dabarre, afaanfaajjii uumee deggarsa yoo argatee, itt fufee ABO, akkasumas uummata Oromoo, rakkina hamaatt geessuu dandaha jennee yaaddoo qabnu daballee ibsuu barbaanna. Injifannoo Uummata Oromoof! Oromiyaan Nibilisoomti! Miseensota fi oggantoota ABO


WAAMICHA WALGAHII MISEENSOTA WALDAA HAWAASA OROMOO AWUROOPAA

(WHOA)/ OROMO COMMUNITY ASSOCIATION IN EUROPE (OCAE) e.V. (Inc.), FRANKFURT AM MAIN, GERMANY Kabajammoo Ilmaan Oromoo ardii Awuroopaa keessatti argamtan maraaf (hundaaf), hunda duraan dursee nagaan oromummaa fi waaqayyoo/rabbii isin haagahu. Jiruu fi jireenya gaarii (dansaa) isin hawwiina. Horaa bulaa. Waldaan Hawaasa Oromoo Awuroopaa (WHOA)/ Oromo Community Association in Europe (OCAE) e.V. (Inc.) ilmaan Oromo hundaaf ji’a Muddee (December) keessa gaafa guyyaa 5 bara 2015 sanbata duraa (sanbatduraa) sa’aati 12:30 WB (PM) irraa eegalee (jalqabee/kaassee) hanga (hamma) sa’aati 18:00 WB (PM) ti walgahii qopheesee jira. Walgahiin miseensota WHOA/OCAE e.V. (Inc.) yeroo sadaffaatif magaalaa „Frankfurt am Main/Griesheim (Schwarzerlenweg 57, 65933 Frankfurt am Main)” jedhamu keessatti guyyaa gaafa Muddee (December) 05, 2015 sa’aati 12:30 WB (PM) irraa kaassee qophaa’ee jira. Walghii kana irraatti akka hedduminan hirmaattaan kabajaan isin afeerra. Kanaafuu walgahii kana irrati miseensonni WHOA/ OCAE e.V. (Inc.), deeggartootni fi ilmaan oromoo ardii Awuroopaa keessa jiraatan akkasumas firootiin oromoo argamuu akka dandayan yeroon ergaa kana karaa siniif mijaawe hunda akka nuuf dabarsitan kabajaan isin gaafanna. Sagantan walgahii miseensota Waldaa Hawaasa Oromoo Awuroopaa (WHOA)/ Oromo Community Association (OCAE) e.V. (Inc.) ji’a Muddee (December) keessa gaafa guyyaa 5 bara 2015 gaggeessamuu arman gadiiti tarreeffameera: 1. Barruu WHOA/OCAE e.V. (Inc.) “Qaanqee Bilisummaa (QABIL)” (Spark of Freedom) jedhamee murteessame bara 2016 keessa ji’a ji’aa sadin gulaaluu fi maxxansiisuu. 2. Yeroo ammaa kana haala „Sochii Bilisummaa Oromoo Biyyoolessaa (SBOB) (Oromo National Liberation Movement, ONLM)“ fi Jaarmota Bilisummaa Oromoo (Oromo Liberation Organizations) ilaalchisee yaadaan wal dhabuun attamitti hubatamaa? 3. Dhimmi Karoora Muummicha (Addis Ababa Integrated Regional Development Plan, otherwise known as the Master Plan) Finfinnee ilmaan Oromoo hunda ilaallata. Karoora Muummicha Finfinnee kana fashalsiisuuf ka tahuun irra jiru maalii? Walgahii seena qabeessa kana irrattii hundinuu argamtanii gaaffii fi deebii geggeefamu irratti qooda keessan akka gumaachitan abdii guutuu qabna. Namoota Koree Hojii Raawwachiiftuu (KHR) irra odeeffannoo (information) dabalataa feetanif lakkoofsa bilbila (telefoona) kanatti of-gargaaraa: Lakkoofsa bilbila: +49(0)17653498098 fi +49(0)15210106906 +49(0)15219044954 +49(0)15210531811 Guyyaa, sa’aatii , bakka walgahii fi baabura bakka walgahii isin geesuu ilaalchisee arman gadiiti hubadhaa:  Guyyaa walgahii (Date of meeting): Muddee (December) 05, 2015  Sa’aatii walgahii (Time of meeting): 12:30 WB (PM) ‐ 18:00 WB (PM)  Bakka walgahii (Place of meeting): Schwarzerlenweg 57, 65933 Frankfurt am Main  Geejiba (Transport):Vom Hauptbahnhof mit der S-Bahnlinien S1 und S2 bis zur S-Bahn From the central train station (Hauptbahnhof) take the city train Haltestelle „Griesheim“, 5 Minuten zu Fuß bis zum SAALBAU Griesheim. (city railway) S1 and S2 to the city train station “Griesheim”, 5 minutes on feet till SAALBAU Griesheim. Galatoomaa! Abdurhaman Mustafa (Dura taa’aa WHOA/OCAE e.V. (Inc.)) Email: mustefaabdurahman38@gmail.com


Maqaan Alliance for Freedom and Democracy (AFD) gara Peoples’ Alliance for Freedom and Democracy (PAFD) jijjiirame

Falmataa Wayyeessaa Onkololeessaa 2015 Siyaasaan moofaan bara 2001 irraa jalqabee, ABO diigaa ture, har’a bifa haarowomeen Asmaraa irraa Sabqunnamtii. Oromoo irratti facaafame. Bara 2001 waliigalteen maqaa AFDn dhiyaatee ture. Har’a ammoo, maqaa PAFD jedhutti jijjiiramee dhiyaate. Waliigateen bara 2001 Itoophiyaa diimokraatessuu kan jedhu ture. Kan har’aa ammoo, Itoophiyaa federalleessuu kan jedhuu dha. Dhugaan turee fi jiru, waliigalteen lachuu kan qabsoo walabummaa Oromoo lagachiisuu fi fedederaalleessuu Impaayera Itoophiyaa filatee dha. Murni/clique har’a waliigaltee mallatteessuuf deemu kun, murnuma bara 2006 AFD mallatteese. Akka odeeffannoo kiyyatti, Hoogganootni fi miseensootni ABO waan deemaa jiru kana irraa quba hin qaban; hin beekan; hinmari’achiifamne. Namootuma hagootu ykn muraasatu ijjannoo kana fudhate jedhama. Wixinee waliigalaa kan qopheessan Dr. Shuguxi Galataa fi Ob. Xahaa Abdii ti jedhama. Yakka iccittiin adeemsifamaa ture kana ummatni Oromoo fi qabsaawootni isaa beekuu qabu jedheen oduu kana dabarsuuf dirqame. Dhiyeennuma kana, qabsoo bilisummaa Oromoo laamshesuu, ABO dhabamsiisuu fi miseensoota isaa facaasuu fi diiguuf AFD deebisanii haaromsiissuuf wixinee irratti dubbatamaa ture. Oduun kun, har’a Asmaraa, Eritriyaa iraaa ifatti sabqunamtii Oromoo fi Habashaa irratti facaafamee jira. Ergaan isaa,“Mootummaa Cehumsaa Itoophiyaa” ijaara kan jedhuu dha. Hojjii kana irratti, kallattiin kan bobbahan akka odeeffannoo isaanuma keessaa argadhetti Obbo Daawuud Ibsaa Ayyaanaa, Obbo Bultum Biyyoo, Obbo Dhugaasaa Bakakkoo, Obbo Abbaa Caalaa Lataa, fi Dr. Shuguxi Galataa ti. Walummaa galatti, namoota sagaltu dhoksaan irratti hojjataa ture jedhama. Garuu, amma ifaa godame. As irratti, seenaa darbe wal yaadachiisuun bareedaa dha. Akkumma beekkamu, bara 2000 “Ajandaa Nagaa” tu dhiyaate. Ajandaan kun, Itoophiyaa diimokraatesuu kan jedhu ture. Ajandaan kun, ajandaa qabsoo hidhannoo fi Kaayyoo qabsoo bilisummaa Oromoo lagachiisu ture. Kana irra kan ka’e, akkuma namuu beeku, bara 2001 ABO bakka lamatti baqaqe. Murni Itoophiyaa dimokraatesuu kaayyoo godhate kun, bara 2004 Sagantaa ABO kan bara 1998 jijjiiree akka impaayera Itoophiyaaf ta’utti qopheesse. Kanuma hojiirra oolchuudhaan, baara 2006 dhaaba “Alliance for Freedom and Democracy –AFD” jedhu “yeItoophiyaa Arbabanyoochii/Ethiopian Patriotic Front fi Qinijitii”/Coalition for Unity and Democracy jedhaman wajjiin dhaaba Itoophiyaaf qasaawuu filate.Gocha Daawuud Ibsaa kana seenaan yoomiyyuu taanaan hin dagatu. Dhaadannoon isaaniis kana. Tokkuummaan Itoophiyaa haa daraaru! YeItoophiyaa andinnati yilamlim! Bara 2006 akkana jedhan: The Peoples’ Alliance for freedom and Democracy calls on all concerned parties, including the current government of Ethiopia, the representatives of all nations and nationalities in Ethiopia with the facilitation of the international community to seize this opportunity and hold a comprehensive conference to resolve the existing dysfunctional political and social dilemmas confronting the Ethiopian Empire. Akkuma hunduu beeku ijaaramuun AFD, ABO bakka heddutti facaase. Walumaa galatti, ijaaramni AFD, ABO laamshesse. Jechi “seenaan of irra-deebi’a” ykn “history repeats itself” jedhu har’a Hooggagana ABO tiin dhugoomfamuuf deemaa jira. Jechuun, AFD du’ee awwaalame, boolla keessaa baasanii, lubbuu itti godhanii maqaa PAFDn dhiyeessuuf eebjuun tattaafataa jiru. Akkuma beekkamu, sabni Oromoo fi qabsaawotni Oromoo biyyaa keessaa fi biyya ala jiraatan ijaarama AFD dura dhaabatan. Dhiibaa isaanii irraan kan ka’e, AFD hin milkoofne; hinnaafate; hireen diigamuu isa muddate; dhumarratti ni diigame; ni caccabe, ni faca’e, ni dhabame. PAFDs kanumatu isa eegata. Hireen isaa kanuma ta’a. Har’a ammoo, yeroo lammaffaa Obbo Daawuud Ibsaa Ayyaanaa, Bultum Biyyoo, Abbaa Caalaa Lataa fi Dr. Shugut Galataa, Dhugaasaa Bakakkoo dabalatanii haasawa haaromsiisa AFD irra jiru. Jechuun haarawomuun AFD, maqaa PAFDn moggaafamuudhaan. Walgeetiin isaanii harka lama paaltookiin deemsifamee ture. Koree namoota shan ammatu, kan waayee kana qinddeessu ofi keessaa filatanii hojii kanatti bobaasanii jiru. Hojiin isaan Hooganootaa ABO fi miseensotaa isaa fi saba Oromoo irraa dhaksuun qopheessan sun kunoo har’a sabqunnamtii irratti facaafamee jira. Har’a murni kun, tokko Eritriyaa taa’ee, tokko Ugaandaa taa’ee, tokko Ameerikaa taa’ee, tokko Austraaliyaa taa’ee akkasumas, tokko ammoo Awuroophaa taa’ee shira xaxaa ABO diigu, qabsoo bilisummaa Oromoo laamshesuu fi dhabamsiisu,“Mootummaa Cehumsaa kan Itoophiyaa” ijaaruuf iccitiin kan irratti mari’ataa turan kunoo har’a gad-baasanii jiru. Immiyyee Itoophiyaa tinur! Tokkuummaan Itoophiyaa haa daraaru! YeItoophiyaa andinnati yilamlim! Immiyyee Itoophiyaa inaa nooraalleen! Har’a bara 2015 akkana jedhu: The PAFD calls on all concerned parties, including the current government of Ethiopia, the representatives of all nations and nationalities in Ethiopia with the facilitation of the international community to seize this opportunity and hold a comprehensive conference to create a broader roadmap to thereby resolve the enormous problems confronting the Ethiopian Empire state. Gantummaan bara 2006 jalqabe kunoo har’a illee itti fufee jira. Mee jechoota bara 2006 fi bara 2015 ilaalaa. Lachuu tokkumma. Murni kun, alaabaa Oromiyaa ufatee, armaa ABO qabatee, dhaadannoo qabsoo dhaadataa hojii isaatiin ammoo shira qabsoo bilisummaa Oromoo laamshesuu fi dhabamsiisu xaxaa jira.Yakka hojii isaanii kana, dura dhaabatuunii fi fashalsiisuun murteessaa dha. Kanaaf, iyyaa, iyya dabarsaa! Murni kun,,murna dhiiga fi lafee lammiiwwan Oromoo kan qabsoo bilisummaa keessatti wareegamaniin taphataa jiru. Suuraan armaa gadii, suuraa gantoota qabsoo bilisummaa Oromoo ti. Rimma qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti Dhalate Murni kun, rimma qabsoo Oromo keessaatti dhalatee, ABO, QBO fi tokkummaa qabsaawota Oromoo nyaataa turee fi ammallee nyaataa jiru. Kaleessa AFD gurmeesse; har’a ammoo PAFD gurmeesse. Imaammatnii fi kaayyoo murna kanaa ABO dhabamsiisuu dha. Murni kun, gaararraa qabsoo keessaa ti; Itoophiyaanistoota. Akkuma AFD du’e, PAFDis ni du’a. Murna Kaayyoo QBO, saba,Oromoo, biyya isaa Oromiyaa, ABO fi qabsoo bilisummaa Oromoo ganee, keessaa baqatee addunyaa keessa faca’ee jiru. Har’a Ob,Daawuud Ibsaa Ayyaanaa Eritriyaa jiraata; Ob.Bultum Biyyoo Awustraaliyaa jiraata; Ob.Abbaa Caalaa Lataa Ameerikaa jiraata; Ob. Dhugaasaa Bakakkoo Ugaandaa jiraata; Dr. Shuguxi Galataa Awurooppaa jiraata. Ob. Xahaa Abdii Ingilizii jiraataAkkuma beekamu, murni kun, murna kaayyoo ABO faalleesudhaan siyaasaa impaayera Itoophiyaa diimokraatessuu miseensota keessa facaasaa ture. Har’a ammoo, siyaasaa impaayera Itoophiyaa federaalleessu kan jedhu miseensota keessa facaasaa jira.Galiin murna kanaa, impaayera Itoophiyaa tiksuu dha.Walgeetiin Onkololeessaa 24, 2015 Osolo, Norwee keessatti godhamaa jiru kun, kanuma milkaneessuuf. Kanuma wajjiin, lammiiwwan Oromoo kan irraanfatuun irra hin jirre, Ob. Daawud Ibsa, Abbaa Caalaa Lataa, fi Dhugaasaa Bakakkoo murna bara 1992, Ob. Leencoo Lataa fi Dr. Diimaa Nagawo wajjin irree Oromoo WBO hidhannoo irraa hiikanii mooraa hidhaa(encampment) jalchan. Kun, yaakka seenaan dhiifama hin gooneef kan Oromiyaa, saba Oromoo, qabsoo bilisummaa Oromoo fi ABO irratti hojjatame. Suuraan kun, suuraa hoogganoota biyya, saba, qabsoo fi qabsaawoota diinatti dhiisee biyya ambaatti baqate. Hoogganni kun, hooggana Ob. Daawuud Ibsaa Ayyaanaa tiin hoogganamu. Seenaan hooggana kanaa, seenaa Mooticha Impaayera Itoophiyaa seenaa Hayile Silaaseetiin walfakkaata. Bara Xaaliyaan Impaayera Itoophiyaa weerare, Hayile Sillaaseen Impaayera gad- lakkisee baqate. Bakka baqaatii, murna Xaaliyaaniin lolaa turanii dhaadataa ture. Maqaa isaaniitin gargaarsa funaanaa ture. Akkasumas, har’a murni hooggana ABO ti ofiin jedhu kun bakka baqaa irraa maqaa WBO tiin dhaadata. Maqaa WBO tiin maallaqa funaana. Garuu, maalaqni kun guyyaa tokko illee WBOf ergamee hin beekamu. Akkuma Biritaaniyaan Xaliyaanii mooyatee, Hayile Sillaasee aangoo irra kaahe, murni baqataan hooggana ABO ti ofiin jedhu kuniis, gaaf tokko Eritriyaan, ykn Ameerikaan akka aangoorraa qooda fudhanu nu godha jechuudhaan gororaa jiru. Kanaaf, akka oduun jirutti “AFD” deebisee ijaaruuf tattaafataa jiraachuun isaa himamaa jira. Walgeettii Osolo, Norwaytti godhamuuf deemamaa jiraatuun isaa ifa godhamee jira. Hoogganni kun, hooggana oduufannoo soba oomishee ofis sobaa, miseensotaas sobaa, ummata Oromoo fi ummata addunyaas sobaa, namaa fi Waaqas sobaa, lafaarraa fi samii jala deemaa sobaa jiraataa turee fi jiraataa jiruu dha. Dhugaan jiru, qabsoo bilisummaa Oromoo ofdura furgaasuuf, tarkaanfachiisuuf, galii isaatiin gahuuf, ABO humneessuuf, tokkummaa dhugaa kan sabboonootaa, waraaqtootaa, qabsaawoota ijaaruu fi jabeessuun murteessaa dha. Kanuma wajjiin, murna qabsoo bilisummaa Oromoo maseensaa turee fi ammallee maseensaa jiru ykn qancarsaa turee fi ammallee qancarsaa jiru kan hooggana ABO ti ofiin jedhu kana hoogganummaa ABO irraa kaasuun fardii dha. Akkasuma, murteessaa fi gaafii yeroon gaafataa jirtuu dha. Dhugaan jiru, bara 1999 irraa jalqabee ABO hooggana hin qabu. Gootoota qabsoo bilisummaa Oromoo Suuraan armaa gadii, suuraa jagnoota walabummaa Oromiyaa dhugoomsuuf, qabsoo bilisummaa keeessatti wareegamanii ti. Jagnootni kun, jagnoota bara-baraan seenaa Oromoo keessatti yaadataman. Suuraan isaaniis kan armaa gadii kana: Jagnootni, qabsaawotni, fi sabbootootni kun, biyya isaanii Oromiyaa, sabaa fi qabsoo Oromoo keessaa baqatuu irra qabsoo keessatti wareegamuu filatan. Seenaan Oromoo yoomuu barabaraan isaan yaadata. Wareegama isaaniitiin Oromiyaan bilisoomti. Qabsoo isaan wareegamaniif kana itti fuufuu fi xumuraan gahuuf murteessaan tokkummaa qabsaawota Oromoo ti. Shirri qabsoo bilisummaa Oromoo irratti hoojjatamu haa fashalu! Tokkummaan Oromoo haa lallisu! Oromiyaan Ni Bilisoomti!


Gaaffii fi deebii dubbi himaa adda bilisummaa Oromoo obbo Toleeraa Adabaa waliin geggeeffame

WASHINGTON DC— Paartiileen mormitootaa shan: Sochiin Bilisumaa Uummata Benishaangul, Sochiin Bilisummaa Uummata Gaambella, Addi Bilisummaa Biyyoolessaa Ogaaden, Addi Bilisummaa Oromoo fi Addi Bilisummaa Biyyoolessaa Sidaamaa, xumura torban dabree irra tumsa haarawa polotikaa hundeeffachuu isaanii beeksisan. Biyya Norway, magaalaa Osloo keessatti – Onkoloolessaa 22 fi 23 walga’uudhaan, “Tumsa Uummatootaa Bilisummaa fi Dimookiraasiif” ka jedhamu tumsa polotikaa haaraa hundeeffachuu isaanii, ibsa ejjennoo facaasaniin kan ibsan hoogganoonni dhaabbatoota kanaa “PAFD yokaan, akka afaan Oromootti TUBD – jedhamuun kan waamamu tumsi polotikaa haaraan kun – akka ummatoonni Itiyoophiyaa keessaa marti gamtaadhaan sirna cehumsa siyaasaa fedhii uummatoota maraa irra madde hundeeffatan hiree kennaaf” jedhu. PAFD yokaan Tumsi Uummatootaa, ka Bilisummaa fi Dimookiraasiifii – sirna abbaa irree, ka gareen tokko warra kaan dhuunfatee bulchu diiguudhaan, sirna haqa siyaasaa haaraa, ka mirgi hiree-murteeffannoo uummatoota maraa dhugumatti itti kabajamu ijaaruuf ka qabsaa’uu ta’uu illee ibsa ejjennoo bahe kana keessatti ibsanii jiran. Bakka-bu’oota tumsa kanatti hirmaatan keessaa miseensa koree hoji raawwachiiftuu ABO obbo Toleeraa Adabaa ibsa nuuf kennanii jiran.


Medical Treatment for Adam Usman

Sirkanan Ahmed Nama khana gargaaruuf As Tuqaa The purpose of this campaign is to raise funds for the medical treatment of Mr. Adam Usman (better known as Adam “Daakhaa”). Since being severely wounded in 2007 Adam has not recieved the necessary treatment and is badly in need of medical attention. We ask that you donate generously and help this young man who sacrificed himself for his people. Adam is a close friend of the late Aisha Ali, the 14 year old girl who was assisting Adam when she was abducted and brutally murdered by Ethiopian security forces at Mount Sufi (Gaara Suufii) in 2007. His bography is written below.————————————— Seenaa Aadam Usmaan Boruu (ykn Aadam Daakhaa) Maqaa guutuun kiyya Aadam Usmaan Boruu ja’ama. Maqaan moggee fi ittiin beekkamu Daakaa dha. Ani Baha Oromiyaa, ona Ituu, aanaa mi’eessoo ganda Daalachaatt, bara 1982 abbaa kiyya Usmaan Boruu fi Haadha tiyya Mareenaa Roobaa irraa dhaladhe. Ani wayta umriin koo barnootaaf gahutti carraa barachuu sababa adda addaatiin argachuu hin dandeenye. Garuu waytaan umrii dargaggummaa gahu barachuu dhabuun kiyya tasgabbii naaf laachuu dinnaan umrii koo ganna 21ti mana bornootaa sadarkaa 1ffaa odaa asaboot, bara 2001 jalqabe. Osumaan barnoota koo hamilee fi ciminaan barachaa jiruu haalonni tokko tokko kan alagaan biyya bulchaa jiru ummata oromoo fi barattoota keenya irratti raawwatu onnee na tuqaa deeme. Namoota akkuma koo keessi saanii miidhama ummata oromoo hubatan waliin taanee gaafii mirgaa gaafachuu jalqabne. Gaafii keenya kan nagayaatiif garuu deebiin jaraa faallaa tahuun aarii dabalataa nutti qabsiise. Gaafii mirgaa gaafachuu keenyaaf sardamuu, dhaanamuu, tumamuu fi hidhamuun deebii nuuf godhan. Yeroo kana lubbuu teenya baasuuf fincille. Warra yaadaaf akeeka wal fakkaataa qaban waliin gaara suufii kan ja’amu seennee, sochii fincila diddaa gabrummaa finiinsine. Shiraa fi duguggii sanyii diinaan ilmaan oromoo irratti raawaatame hedduu keessaa suukanneessaa fi hangafni bara 2007 fixiinsa gaara suufiitti ilmaan oromoo irratti raawwatame, sammuu nama hedduu keessatti cilee gurraattii uumee dabruun isaa kan dhokatuu miti. Waraana mootummaa biyya bulchaa jiruun dargaggootaa fi shamarran oromoo baayyeen naannoo gaara suufii kanatti rasaasaan bobeeysanii fi kan harka isaanii bu’ees, mana hidhaatti uleen illeeysani lubbuu nama meeqaa akka gaaga’anii fi kaaniis rasaasaan madeessanii qaama hir’uu taasisuun imimmaan jiidhaa kaleessaati. Warra harka diinaatiin ajjeeffaman keessaa Mahammad Saanii, Yuusuf Ibroo, Mahammad Iliyas, Mahammad Boruu, Ahmad Kulee…. fi kkf , warra dubartootaa keessaa du’a sheenaa tan ajjeesan Ashaa Alii(kormee) faa dha. Ani ammoo rasaasa diinaatiin qaama kootii dhawamee/rukutamee du’u baadhuus akka hamaa madaawee, wal’aansa gahaa malee mana hidhaa wayyaanee keessatti dararamaa tureen, qaawaan argadhetti fayyadamee bara 2013 mana hidhaa ma’akkalaawii irraa badee, lubbuu tiyyaa eewaluuf biyyarraa baafadhee, biyya ollaa keessa jireenya rakkoo jiraachaa jira. Hanga arraa wal’aansa gahaa argachuu dhabuu irraa kan ka’e madaan qaama kootii daran natti hammaatee fayyaa kootiif yaaddoo keessa na galchaa jira. Iddoon rasaasni na rukute bakka balaaf salphatti saaxilamtu tahuun ishii madaan kun akka natti afraawu taasisee jira. Rasaasni qaama saalaati olii fi handhura gad, iddoo hoffaa fi mudaammuddii jidduun seenee gama duubaan waan na baheef, sagaraa/booyliifi fincaan kootiis yeroo ammaa cinaachaan waan bahuuf miidhaa irraan jira. Yaa ilmaan oromoo ani amma kaniin isinitti iyyadheef dirqameeti. Ani jireenya baqattummaa irra waanin jiruuf wal’anamuuf taaytaan qabu. Fayyaan koo yaaddeessaa tahaa dhufe jira. Yaa ilmaan saba kooi, obboleeyyan koo, nuti waliif qoricha, nuutu waliif dirmata waan taheef, naaf dirmadhaa. Na gargaaraa akkaan wal’aanamuu dandahu na dhaqqabaa. Warri kanaan dura na gargaaraa turtaniis galatoomaa. Sirkanan Ahmed


‘Kan Nageenya Didee Humna Waraanaa fi Qawwee Filate Motummaa dha’ Jedhu Hayyu-dureen ABO

WASHINGTON DC — Gaafiif deebisaa VOA Caqasuuf as tuqi Muummichi-ministaraa Itiiyoophiyaa Obbo Hayile-maariyaam Dessaaleyi, Wixata, Onkoloolessa 27 Mana-maree Bakka-bu’ootaa Itiyoophiyaatti gaaffiilee miseensota irraa dhihaataniif dhaabota mormitootaa “humnaan mootummaa gargalchuuf hojjetaa jiru” jedhan ilaalchisee ennaa dubbatan, “qabsoo hidhannootiin mootummaa garagalchuu yaaluun, waan faayidaa qabu miti” jechuun, gara karaa nagaatti deebi’an gaafachuun isaanii ni yaadatama. Dhaabota Obbo Haiyle Mariyaam maqaa dhahan keessaa tokko Adda Bilisummaa Oromoo yoo tahu, dhaabonni akkanaa qabsoo uummatni fi mootummaan waliin geggeesseen dadhabsiifamanii jiran. Kanaaf ka deebii kennan Hayyu-dureen Adda Bilisummaa Oromoo, Obbo Daawud Ibsaa, “dhaabni keenyaa fi dhaabonni mormitootaa qabsoo hidhannoo geggeessan ka biroon, kanneen waggaa digdamii shan dura ennaa paartiin Itiyoophiyaa amma taayitaa dhuunfatee jiru gara aangootti dhufu mootummaa cehumsaatti waliin hirmaachuudhaan, fala karaa nagaa barbaachaa turan. Garuu, mootummichi karaa nagaa itti cufuudhaan waraanaa fi qawweedhaan waan itti bobba’eef jecha, qabsoo hidhannootti deebi’uuf dirqaman,” jedhan. Mariin nageenyaa dhugaan gareelee Itiyoophiyaa keessaa mara hirmaachisee fi mirga uummatootaa wal-qixa eegsisuutti fuuleffate ka geggeessamu taanaan dhaabni isaanii akka filannoo duraatti kan qooda fudhatu ta’uu dubbatan. “Ka dhiheenya kana dhaabota ka biroo afur waliin hundeessine Tumsi Uummatoota ka Bilisummaa fi Dimookiraasiif jedhames, waamicha nagaa dhiheessee jira. Mootummaan kana ifatti simachuu qaba” jedhu. Addi Bilisummaa Oromoo, Addi Bilisummaa Biyyoolessaa Ogandenii fi dhaabonni hidhannoon mooutmmaa gargalchuuf hojjetan dadhabsiifaman, jechuun ka Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa dubbatanis, “dhugaa haaluun amala aangawoota mootummaa Itidyoophiyaa ti” jedhan.