Reeffa Mucaa Koo Irra Taa’i Naan Jedhanii Achi Irratti Na Tuman: Haadha Mucaan Duraa Ajjeefame

Godina Kelem Walaggaa magaalaa Dambi Dolloo keessatti kaleessa galgala namoonni lama rasaasa humnoota mootummaa biraa dhuka’een ajjeefamuu jiraattonni nuuf ibsanii jiru. Namoota nagaa daandii irratti kaan immoo mooraa mana ofii keessatti itti dhukaasuun ajjeesan jedhu jiraattonni kun. Kanneen dhukaasa magaalattii bakka garaagaraa keessatti baname jalaa utuu miliquu yaalanii rasaasaan dha’ame jedhan dargaggoo Haayiluu Efreem yoo ta’u ka biraan Ibsaa Rundee namni jedhamu immoo mana isaa cinatti ajjeefamuu dubbatu. Haati Haayiluu mucaa koo ajjeesanii erga diriirsanii booda iyyaa ennaan achi ga’u intala koo durbaa waliinan ture jedhan. Achuman reeffa mucaa koo irra taa’i naan jedhanii intala koo illee ajjeesuuf natti dhaadatan jedhan. San booda miilla isaanii jala daa’imeetan maaloo ilmoo koo na jalaa hin ajjeesinaa inni du’ee ciisus kanuma kootii jedheen oolfadhe. Anaan garuu reeffa mucaa koo irratti na tuman jechuun imimmaaniin nuuf ibsasn. Gaabaasa sagaleetif kana cuqaasaa


Waa’ee Hidhamtootaa Seerri Maal Jedha?

Sanbata Fuulbaana 3 bara 2016 manni hidhaa Qilinxoo ibiddaan gubachuu isaa irraa kan ka’e hidhamtoonni 23 lubbuun darbuu isaa fi polisootaa fi hidhamtoonni kannen biroon waluumaa gala 9 wal’ansa fayyaa argachuu isaanii mootummaan Itiyoophiyaa ibsee jira. Maatiwwan hidhamtootaa garuu mootummaan haala uumamee kana kan ilaaleen ibsa nu kenne tokko hin jiru, kanneen hidhamanii turan eessa buutee isaanii hin dhabne jedhu. Mootummaan gama isaan haala jiru qoratanii ibsa kennuuf yeroo gaafatan . Kanaafis Obsaan eegaa jedhe. Maatiin attamiin callifnee teenya jechuun manneen hidhaa fi Hospitaaloota adda addaa dhaquun deebii tokko dhaban gaaffii keenyaaf deebii kennuu miti nu hin gaafatinaa jechuun nu dorsisuu nu hidhuuf gamuu jedhan. Waa’ee hidhamtootaa kan ilaaleen heeraa fi seera Itiyoophiyaa keessa kan walii galaan ka’ame jira kan jedhan yunivarsitii Meelbarn kan Awustraaliyaa keessatti hayyuu seeraa kan ta’an Dr. Xaggaayee Araarsaa seerri addunyaas seera lafa kaa’e qaba jedhu. Mootummaan Itiyoophiyaa garuu faallaa seera addunyaa hojjataa jira akkasumas kan ofii baase illee kabajuu hin dandeenye jedhan. Gaaffii fi deebii guutuu dhaggeffadhaa


Reeffa namoota Lama Kan Buqqeen mataa Isaanii Cabe Poolosiin Nutti Fide: Doktora Hospitaala Naqamtee

Walagga dhiyaa magaalaa Naaqamtee keessaa daldalaawwan jiran cufamuu isaanii jiraattonni ibsaa jiran. Daldalaawwan kun maaliif akka dhaabate ennaa ibsan hacuummaa mootummaan saba Oromoo fi kanneen biroo irratti raawwataa jiru mormuuf akka ta’e illee dubbataniiru. Manneen daldalaa cufaman deebisanii akka banaman beeksisi kennamu iyyuu uummati garuu diddaa isaa itti fufe jedhan. Sanbata galgala immoo namoonni lama ajjeefamuu ka dubbatan jiraattonni ajjeechaan kun humnoota mootummaan raawwatamuu ibsaniiru. Uummata nagaa karaa deemu irratti haleellaa raawwataniin Yunivarsitii Wallaggaa keessatti sadarkaa barnoota isaanii fooyyeffachuuf kan dhufan barsiisaa Mohaammad Usmaanii fi kan hojii gargaaraa konkolaataa irratti bobba’ee hojjetu dargaggoo Eebbaa Waaqjira mataa isaanii dha’anii akka hamaatti waan miidhamaniif lubbuun isaanii darbuu jiraattonni ibsniiru. Reeffi namoota kanaa bakka itti geessame Hospitaala Naqamtee irraa Doktor Qabbannaa Tafarii du’uu isaanii fi mataan isaanii baqaqee arguu isaaniif reeffa kana kan qoratan isaan ta’uu nuuf mirkaneessaniiru. Gabaasa guutuu dhagahuuf kana cuqaasaa


Tajaajila-dhaabinsi Mormii Guutummaa Oromiyaa Keessatti Jalqabe, Jedhu Jiraattonni

Kan torbanneen lamaa oliif sabaa-himaa yokaan miidiyaalee hawaasummaa irratti maxxansamaa ture, mormiin tajaajila taajila-dhaabinsi mormii Oromiyaa keessatti har’a bal’inaan godinaalee hedduu keessatti jalqabuu isaa jiraattonni dubbataa jiran. Arsii Lixaa, magaalaalee Dodolaa fi Shaashemannee irraa, Godinaa Baalee, magaalaa Roobee irraa, Shawaa Lixaa, magaalaa Mugar irraa, Wallaggaa Bahaa, magaalaa Naqamte irraa akkasumas, Hararghee Bahaa, magaalaa Haramayaaa irraa kanneen duddisne jiraattonni akka jedhanitti, uummatni baadiyyaa gara maagaaleetti hin baane. Suuqileen, manneen nyaataa fi manneen daldalaa ka biroon irra-jireessatti cufaa oolan. Geejibnis heddumminaan dhaabatee jira. Akka jecha mormitootaatti, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti haga Fulbaana lamaatti itti fufa, mormiin kun. Gaaffii fi deebii jiraattota kana waliin geggeessame guutummaa isaa dhaggeeffadhaa


Mana-hidhaa Qilinxoo Keessatti Hidhamtoonni 23 Du’uun Beekamee Jira, Jedha Mootummaan Itiyoophiyaa

Fininneetti, Manneen-sirreessaa Federaalaa jalatti kan argamu, mana-sirreessaa Qilinxoo keessatti dhukaasaa fi ibiddda dheengadda ka’e ilaalchisee kan har’a VOAf ibsa kennan – aangawaan Waajira Dhimmoota Koomiyunikaashinii Mootummaa namoonni lubbuu dhaban 23 dubbatan. Hidhamtoonni mana-sirreessaa Qilinxoo sana keessatti du’anii fi madaawan meeqaa fi eenyufaa akka tahan haga har’aatti qulqullaa’ee yaaddoo fi qeeqa guddaa uumee ture. Kanneen mana-sirreessaa sanatti hidhamanii turan - oogganootni siyaasaa akka Obbo Beqelee Garbaa, Dajanee Xaafaa, Addis Bullaallaa, Yonaattan Tasfaayee, Gurmeessaa Ayyaanoo fi ka biroon ibiddaa fi dhukaasan irraa hafuu fi hafuu-dhabni isaanii, akkasumas, yoo jiraatan eessatti akka argaman adda-baachuuf carraaqqii fi barbaachi haga ammaatti godhan akka hin milkaa’iin – maatileen isaanii, abukaatoon seeraa fi hoogganoonni dhaaba mormituu jechuun jaallan isaanii dubbataa jiran. Har’a gara boodaa kana immoo , Waajira Dhimmoota Koomiyunikeeshinii Mootummaa Itiyoophiyaatti, Directorri Walii-galaa, Damee Miidiyaa fi Quunnamtii Uummataa – Obbo Mohammed Sa’iid, waa’ee miidhaa mana-sirreessaa Qilinxoo sana keessatti dhaqqabee ibsa Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf kennan keessatti, odeeffannoo sirrii tahe uummataan ga’uun barbaachisaa waan ta’eef hojiin qorannaa geggeessame yeroo fudhachuu isaa dubbatan. “Namoonni lubbuu dhaban 23 ta’uun beekamee jira.” Jedhu. Guutummaa gabaasaa kanaa dhaggeeffadhaa No media source currently available


Lafti isaan Irra Nu Fiigsaa Turan Akka Eelee Sibiilaa Guba: Kanneen Hidhaa dhaa ba’an keessaa tokko

Hiriira-mormii guutummaa Oromiyaa keessatti, Hagayya 6 geggeessamee booda, namoota hidhamanii turanii dhiheenya hiikaman keessaa kanneen dubbisne, mooraalee jimlaadhaan itti hidhaman keessatti ka reebichii fi cunqursaan adda addaa irratti geggeessamaa ture ta’uu dubbatu. Aangawoonni mootummaa garuu, namni seeraa ala hidhamus fi ka miidhaan irratti irratti raaw’atamus akka hin jirre dubbatu. Kanneen hiriira Hagayya 6 Finfinneettti geggeessame irratti qabamanii fi naannoo Affaar – mooraa leenjii waraanaa Awaash toorbaa keessatti hidhamanii turan keessaa, shamarree tokko qaamni ishee laalatee akka dhukkubsataa jirtu dubbatti. Nu tumuu lafa qoreen guutame kan lafi isaa akka eelee sibiilaa guba irra nu fiigsaa turan jette. Sana irra Ispoortii dha jedhanii adabbii yakkamaan adabamu nu adabaa turan. Miilla keenya qoreen seenee keessaa baafachuuf yoo jenne illee nu dhiitu. Kanaaf dararaan nu irra ga’aa ture hagas hin jedhamu jetti shamarreen kun. Abboota murtii tu mana murtii dhufe jedhanee ennaa gad nu dhiisuuf ka’an kan isaan itti nu dhiyeessan immoo namoota ittoo nuu tolchaa turaniif huccuu kabajaa kan abboota murtii hin uffanne turan. Kan isiniif dhaabatus kan isin himatus jira nuun jechuu dhaan waan ajaa’ibaa akkasii nu agarsiisanii booda irra mootummaan dhiifama isinii godheera jechuun nu gadhiisan jette. No media source currently available


Gumiin Abboota Gadaa Oromooi Ibsa Ejjennoo Baase

Gumiin Tokkummaa Abboota Gadaa Oromoo, abboota-gadaa godinaalee Oromiya mara irraa walitti-dhufan wajjiin, Hoteela Riizoortii Soodaree keessatti marii guyyoota sadii geggeessanii jiran. Aboota-gadaa, maanguddoota, shamarran, haadha-siiqqee, Dargaggeewwan, hoogganoota Foollee tu marii kanatti hirmaate – jedhu – Dura-taa’aan Tokkummaa Abboota-gadaa fi Abbaan-gadaa Tuulamaa – Beyyenee Sanbatuu Roobii. No media source currently available


Masalaa Keessatti Maaltu Deemaa Jira

Godina Harargee Lixaa aanaa Masalaa Araddaa Abbaa Amaan fi Wal taasiis keessatti torban kana Masjiidi diigamuu fi kaan gubaman jedhu jiraattonni. Kana keessatti lubbuun nama 23 darbuutu ibsame. Reeffi namootaa maatiif akka hin kennamin kan ibsan jiraattonni hidhattoota gandaatu hanaga tokko awwaalee jedhu. Kanneen hafan immoo iddoo biraatti geeffamanii hidhaman jechuun uummata gowwomsu jedhan jiraattonni. Bulchaan aanaa Masalaa Obbo Mohammed Abdurrahaman garuu masjiidi diigame ta’e gubamee hin jiru jedhu. Garuu seeraa fi heera kabachiisuuf sochii gaggeefame keessatti namni lama ajjeefamuu fi reeffi isaanis maatii isaaniif kennamuu dubbatan. Kunis bakka dahannaa qabatanii humnootii mootummaa irratti dhukaasa eega bananii booda akka ta’e masjiidoota keessaa meeshaa waraanaa adda addaa qabachuu isaanii dubbatn. Amantii jala haa dahatan malee jeeqama Oromiyaa keessatti hidhata qabu. Adda Bilisummaa Oromootu harka keessaa qaba jedhan. Gabaasaa Gutuu armaa gadiitti caqasaa. No media source currently available


Itiyoopiyaatti Ambadaaderittiin Yunaayitid Isteets Yeroo Hojii Isaanii Xumuran

Itiyoophiyaatti yeroo Ambaasaaddarummaa Yunaayitid Isteets ka xumuratan Ambaasaddara Paatrishiyaa Aslaak, sirna kaleessa Embaasichatti geggeessame irratti haasawa nagaa-dhaamsaa godhanii jiran. Ambaasaddarittiin, yeroo hojii waggoota sadii Itiyoophiyaa keessatti dabarsan keessatti Caamni waggoota shantama keessatti Itiyoophiyaa keessatti argamee hin beekne ennaa mudatetti akka beela hamaa hin dhaqqqabsiisne ittisuuf hojiin hojjetame, gochaalee nama boonsan yaadatan keessaa tokko ta’uu dubbatan.  "I know you will continue working to make our shared vision of a peaceful & prosperous #Ethiopia become reality." pic.twitter.com/lhW2yRHigr Halawwan eega dhiheenyaa tii Itiyoophiyaa keessatti mul’atan kan isaan yaaddessu ta’uu ka dubbatan – Ambaasaddar Aslaak dhimma sana irratti aangawoota Itiyoophiyaa waliin dubbachuu itti fufnee jirra jedhu. No media source currently available


Sirni Kun Jijjiiramu Malee Jijjiiramni Hin Jiru: Dr. Mararaa Guddinaa

Muumichi ministeeraa H/Maariyaam Dessaaleny kibxata darbe gaaffii fi deebii TV Itiyoopiyaa waliin geggeessaniin rakkoo inni guddaan ilaalcha nuti aangoo mootummaaf qabnu jedhan. Biyyi kun dinagdee kaapitaalisitii hundeesaa jirti waan ta’eef sirni kun aangoo mootummaa haala inni ittiin ilaaluu fi hojii irra itti oolchu yoo hin jijjiiramne, adeemsi keenya gufuun kan guute ta’a jechuu dha jedhan. Rakkoo jiru furuuf mul’inatti mari’achuun illee murteessaa Murteessaa dha jedhan Martinuun keenya garaa tokko taanee yaada tokko qabaannee keessa deeba’uu dhaan gad fageenyaan haaromsamuu fi sirraa’uu qabna jennee murtii kan itti dabarsinee jedhanii obbo Haaila Maariyaam. Ejjennoo fi murtii IHADEG kana ilaalchisee dura taa’aan paartii Federaalistii dimokraatawaa Oromoo Dr. Mararaa Guddinaa, waggoottan 25n darbaniif jijjiiramni faarsaa turan hojii irra hin oolle jedhan. No media source currently available


Angoo Mootummaan Sirritti Fayyadamuu Dhabuutu Hundee Rakkoo ti Jedhu Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa

Koreen hojii raawwachiiftuu IHADIG fi manni marii giddu galeesaa kan paartichaa walgahii eega gaggeessanii booda mummichi ministeera Itiyoophiyaa Haayile Maariyaam Dassaalenyi Televiziyoona biyyatti irratti ibsa kennanniin IHADIG sirna Dargii yeroo kuffise uummataaf of kennuuf uummataaf jiraachuuf ture jedhanii amma garuu haallii jiru waan jijjirameef hoogganni jiru aangoon mootummaa attamitti hojii irra akka oolu hordofuu qaba jedhan. Gaaffiin eenyummaa furmaata ituu hin argatiin turuu fi gaaffii daangaa irratti dubbatanii furmaata barbaaduun itti gaafatama bulchiinsootaa ta’e ituu jiru kana hojii irra oolchuu dhabuu irraa rakkoo uumameef itti gaafatamnii kanuma isaan ti jedhu. Gama kaaniin kan mummichi ministeeraa dubbatan irratti yaada akka kennan kangaafataman mormiitonni yaada kennaniin akka waan uummata harkaa qabaniitti uummataaf hojjataa akka jiruutti dubbatame jedhan. Paartichii rakkoo uumuun malee furuun hin beekamu jedhanii jiru. Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Komiishinera Komiishinii Poolisii Oromiyaa: Gamtaan barattootaa mirga barataa eegissisee dirqama isaa akka baru gochuu keessatti qooda ol aanaa qaba

Dhaggeeffattooa keenyaa qophii keenya kaleessaa irrtti gamtaan barattootaa Univarsitii maqaaf dhaabate malee mirga barattootaa kabachiisuuf humna hin qabu jechuun kan hoogganaan gamtichaa duraanii daragaggoo Abdurzaaq Kadir nuuf ibse dhiyeessuun keenya ni yaadatama. Himannaa kanaaf deebii argachuuf gara itti aanaa komiishinera komiishinii poolisii Oromiyaa Addunyaa Dabalaatti bilbillee deebii nuuf kennanii jiru. Gamtaan barattootaa mirgaa barataa eegissisee dirqama isaa akka baru gochuu keessatti qooda ol aanaa qaba jechuun himannaa sana haalan. Tujubetu haasofsiise. No media source currently available


Gamtaan Barattota Yunivarsitii Maqaaf Dhaabbate Malee Mirga Barattootaa Kabajjisuuf Humna Hin Qabu, Jedha Hoogganaan Gamtichaa Duraanii

Prezidaantii Gamtaa barattoota Yunivasitii Haramaayaa fi miseensa koree hoji raawwachiisaa Gamtaa Barattoota Yunivarsitii Biyyoolessaa kan ture dargaggoo Abdurazaq Kadir yeroo ammaa as Yunaayitid Isteets keessatti argama. Yeroo gamtichaaf hojjetaa turetti humnoota tikaa mootummaatiin akka doorsisni irratti geggeessamaa turee fi otuu biyyaa hin ba’iin dura karaa itti harkaa ba’u ka falataa ture ta’uu dubbata. Akka hoogganaa Gamtaa Barattootaa Haramaayaatti, “komaandi poostii” mormnii barattootaa dhaamsuuf mootummaa Itiyoophiyaatiin hudeessame keessa akka jiru ka dubbate – Abdurezaaq, garuu, “yeroo barattoota irratti tarkaanfii fudhatanis tahe tarkaanfii fudhachuuf mari’atan akka ani walga’iitti hin hirmaanne natti himu.” Jedhe. Gara boodaa irra akka basaastonni isa akeekkachiisan illee dubbata. Gaaffii fi deebii guutuu dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Biyya keessaa fi alalleetti nama hedduutti Oromoo hiriira mormii irratti lubbuu dhabaniif gadduuf mataa haadate wayaa gurraattiillee naqate

No media source currently available Itti gaafatamtootii paartii siyaasaa Oromoo, obboo Beqqelee Garbaa faatii fi miilotii isaanii mana hidhaa Qilixoo,Itoophiyaa jiran akka ummatii, Oromoota hiriira mormii irrattii fi dubbii suniin wal qabatteen lubbuu dhaban qaabachuu fi maatii isaaniillee jajjabeessuuf gaddaa guyyaa sadii labsan. Gaddaa kana mataa haadachuu fi wayyaa gurraattii naqachuun itti jiran. Obboo Wondimmuu Ibsaa,ka nama Oromoo hidhame hedduu abukaatoo tahee hojjatu akkana jedhee VOA-tti hime. “Kan jedhanii labsan,raawwii amma mootummaan Itiyoophiyaa kun ummata Oromoo irrattis tahe kan hiriira mormii karaa nagaatiin bahanii gaafatan irratti ajjeechaa,tumaa akkasunaam hacuuccaa taasisuu…manoota hajaja mana murtii malee barabbaruun mootummaan raawwatamu kana mormuuf labsan.” Jarii obboo Beqqelee fa waliin hidhame ka obboo Wondimmuun seeraan gargaaru akka innii jedhutti 90 caalaattu yaada kana fudhate. “Mataa haadatanii gadda isaanii labsan,” jedha. Tana maleellee,“ijoolleen ani maamila taheef kan ‘ijoollee Boolee-Bulbulaa’ jedhamu gara nama 33 oliitiitii isaan sun walakkaa oli haadatan. Obboo Beqqelee faan mataa haadatanillee mana hidhaa keessatti wayaa gurraatti naqachuu dhowwamuu isaanii maatii fi war achi dhaqee gale irraa dhagahee jedha obboo Wondimmuun. “Kan Boolee,akkasumas ijoollee Amboo dhaqee argee haadataniiru.”  Lattuu Kumarraa haadha ijoolee sadiitii Bergen Noorweey jiraatti, “Gadda natti dhagahame yeroo baayyee karaa ibsahuun yaadaa turee.Amma kunoo carraa kanaan saba koo nuuf jedhanii waregaman yaadachuu fi isaan waliin dhaabachuuf haadadhe,”jetti. Kamaal Aloo Garbichaa Afirkaa Kibbaa jiraata. “Mataa haadannee, kofoo gurraachaa naqannee karaa maatii namii iraa lubbuu dhabe gaafannuun mari’achuuf walgahaii deemaa jirra.”Artisti Saaliyaa Saamiilleen dubartoota mataa haadatanii mormiitti jiran keessaa tokko. Akkunma kanaan Oromootii biyya alaa jiraa mataa isaanii haadatanii, wayaa gurraattii naqatanii,mallattii mormii Oromoo agarsiisaa Socila media hedduu irraa mullatan. Weellisaa Abdii Nuuressaa, Virjiiniyaa Amerikaa jiraata. "Ijoollee hiriyoota kiyyaa walti dhufnee mana kiyyatti mataa haadanne haadanne.Warri biyya jiru carraa kana baayyee hin qabanii nuun biyya alaa jirruu bulchoota keenna dhageennee haadachu qabana,”jedha Abdiin.


IHADEG Gaaffii Uummataa Hin Deebifne Jedhu Mormitoonni

Paartiin biyya bulchu IHADEG torbee ibsa kan baase wal ga’ii isaa idilee kan Hagaya 10-15tti jiru erga geggeessee booda. Waggoota 15n darban dameewwan adda addaa gama ilaaleen ba’ii ol aanaan galmeeffamuu isaa ibsee adeemsi itti aanu illee daran bu’aa kan qabaatu kallattii jijjiiramaa kana rakkoo jiru irraa ittisaii itti fufuun ta’uu ibsee jira. Sirna demokraatawaa fi misoomaa sanatti danqaa kanneen ta’u keessaa aangoo mootummaa dantaa ofiif itti fayyadamuu akka ta’e ibsee, aangoon mootummaa kanneen irra jiran akka meeshaatti tajaajiluu ennaa jalqabu misooma jalqabametti gufuu ta’a, bulchiinsi gaariinis ni bada jedha ibsi sun. Rakkoo yeroo ammaa uummata hiraarsaa jiruuf bu’uurri ijoonis isuma kana jedha. Kanaaf jecha aangoo mootummaa jireenya dhuunfaaf hundee akka ta’uuf itti gargaaramuu isa jedhu irratti tarkaanfii itti dabalaa fudhachuuf murteessuu isaa illee beeksisee jira. Koreen hoji raawwachiistuu sun gama Kanaan ofii isaa irraa ka’ee yaada dhiphoo fi of tuulummaa akkasumas aangootti hirkatanii jiraachuu cimsee itti duuluu dhaan hojii akkasii ittisuuf karoora bal’aa lafa kaa’achuu isaa illee ibseera. Uummati keenyas dogoggorri bakka adda addaatti mul’atu akka ittisamuuf qabsoo cimaa isaan geggeessan koreen hoji raawwachiistuu kan fudhate ejennoo jijjiiramaaf bu’uura jabaa ta’ee nu gargaaree jira jechuun illee beeksisee jira. Ibsa sana attamiin akka hubatan angawaa IHADEG fi mootummaa gameessa duraanii fi hoogganaa garee mormituu yeroo ammaa obbo Gebruu Asraat akka jedhanitti ibsi koree hoji raawwachiistuu sun rakkoo biyyattii keessa jiru haala akkaan dhiphataa ta’eef haaluma bartameen kan ilaalee jedhan. Paartiin biyya bulchu waa’ee rakkoo kanaaf furmaata kennuuf ibsa kana irratti kan inni turqe kan kana dura dubbateen gadii jedhu obbo Gebruun. Akka jecha isaaniitti miseensonni hoji raawwachiistuu paartii biyya bulchuu wal ga’ii kana dura geggeessaniin rakkoo jiru isa ammaa irra cimsanii ibsuu yaalanii turan. Inni ammaa garuu hamma isa duraa hin ga’u. ibsi sun sochiiwwan mormii biyyattii keessatti ka’ee jiruuf illee deebii hin kennine jedhan. Koreen hoji raawwachiistu IHADEG ibsi inni torbee baasee fi murtii inni dabarse haala biyyattii keessa jiru haala dhiphaa ta’ee fi baratameen kan xiinxale jechuu dhaan hoogganaan paartii mormituu fi miseensi koree hoji raawwachiistuu ARENA TIGRAY obbo Gebruu Asraat ibsanii ibsi sun gaaffii uummataaf deebii hin kennine jedhan. Gama biraan Presidentiin Itiyoopiyaa duraanii Dr. Nagaasoo Gidaadaa gaaffii uummataa kan yeroo ammaaf deebiin hatattamaah in kennamu yoo ta’e biyyattiin rakkoo hamaa keessatti kufuu malti jedhan. No media source currently available


Mootummoonni Afriikaa Caasaalee Hawaasaa Ukkaamsuu Amaleeffatan

Poolisiin Burundii namoota saddeeti kanneen barreeffama farra mootummaa caasaalee hawaasaa irratti facaasan sanbata darbe to’annaa jala oolchuu isaatu gabaasame. Kan Burundii kun adda miti. biyyoonni Afriikaa keessumaa ennaa filannoo ykn jeeqamni ka’u kanneen social media/caasaalee hawaasaa to’atan heddummaataa adeemuutu gabaasamaa jira. Dhaabbati keeyata 19 jedhamuu fi kan walabummaan yaada ofii ibsuuf qasaa’uu uakka jedhutti mootummoonni naannoo sana keessaa kanneen lammiiwwan ija shakkiin ilaalu. Itiyoopiyaa keessaas walabummaa presii ukkaamsuun waanuma baratame. Angawoonni baatii Sadaasaa keessa caasaalee hawaasaa naannoo Oormiyaa keessaa cufan. Kunis hiriira mormii geggeessame dura dhaabachuufi. Baatii Adoolessaa keessa immoo Itiyoopiyaan erga qormaati biyyoolessaa miliqee ba’ee booda ammas caasaalee hawaasaa cufte. Gabaasa guutuu armaan gaditti caqasaa. No media source currently available


Dhukkubi Zikaa Maalii?

Dhukkubi Zikaa yeroo ammaa babal’ataa adeemuun Yunaaytiid Isteetes fi biyyoota ka biroo keessaatti sodaa uumee jira. Maraafuu dhukkubni kun maali? Mallattoon agarsisuu fi malli itti ittisuun danda’amu jiraa? Gaaffilee kanaa fi kanneen biroo irratti Ogeessa addaa kan dhukkuboota qaama keessaa kan ta’an Dr. Masfin Ittaanaa Hospitaala Farviiew kana magaalaa Miniyaapolis jiru irraa ibsa nuu kennanarmaa gadiitti caqasaa. No media source currently available


Maatiin atleet Fayyisaa Lallisaa, akka inni biyyatti hin deebine gorsan

Fayyisaan fiigicha maaraatoonii Olompikii Riyoo irratti lammaffaa ta’ee oggaa fixu mallattoo mormii Oromiyaa agarsiisun isaa haasaha oo’aa tibbanaati. Dorgomii booda Lallisaan biyyatti deebi’uun sodaachisaa ta’uu ibseera. Guyyaa Kibxaa jilli Olompikii Itoophiyaa gara biyyaa oggaa debi’u Fayyisaan keessa hin jiru. Rooyteers mana Fayyisaa Finfinneetti argamu dhaqee maatii isaa keessaa hadha mana isaa aaddee Iftuu fi haadha isaa Aaddee Biraatuu Fullasaa dubbiseera. Kunooti. No media source currently available


Akka jiraattonni godina Jimmaa aanaa Oomoo Naddaa jedhanitti naannoo isaaniiti nama hedduutti seera malee hidhamuutti jira

Keessattuu erga hiriirii mormii Oromiyaatti keessatti jalqabee akka jiraattonni jedhanitti nama hedduutti hidhamuutti jira. Namoon aanaa sun keessaa jiraatan maqaa isaanii himachuu hin barbaadin akkana jedhanii rakkoo naannoo isaanii dubbatan “Yeroo dabre nama hanga 20 qabanii mana murtiittis hin dhiyaatanii,himata tokkos hin qabanii achuma mana murtiitti dararamanii rakkatan.” Kana malee,“ammasa qabaa jiruu kaan mana gadi dhiisanii bakkee jiru.Walgahanii jedhanii yoo ummannii bahe achi keessaa funaanu”. Itti gaafatamaa qorataa yakkaa aanaa Oomoo Naddaa inspekter Mitikkuu argachuuf yaallee hin taane. kaan No media source currently available


Federlaalummaan Itiyoophiyaaf Barbaachisaa Dha Moo Miti? Maaliif?

Kora waggaa, ka Waldaa Qorannoo Oromoo as Waashinten Diisii keessatti geggeessame irratti mata-dureelee qorannaan irratti dhihaatee fi mariin irratti geggeessame keessaa tokko, waa’ee “Federaalism” yokaan Federaalummaa ture. Ka Federaalummaa irratti qorannaa bal’aa geggeesse – Dr. Awwal Aloo, Mana-marnootaa sadarkaa ol’aanaa maqaa guddaa qabu – “London School of Economics and Political Science” keessatti hayyuu seeraa, akkasumas qorataa fi barsiisaa waa’ee mirga dhala-namaa ti. Yaadi federaalummaa biyya sirna dimookiraasiin bultu tokko keessatti miga saba guddaa caalaa mirga saboota =xixiqqoo kabajchiisuuf uumame, jedha – Dr. Awwal. Federaalummaan Itiyoophiyaa keessaa, akka heera keessatti barreessametti yoo ilaalame baay’ee dimookiraatawaa, inumaa kan hanga barbaachisu caalaa mirga kennu akka tahe ka dubbatu, hayyuun seeraa fi mirga dhala-namaa kun, garuu akkaataan itti tarsiimoon hojii irra oolfama isaa diriirsamee fi hojii irra oolfamaa jiru, kan walabummaa mootummootaa naannoo eegsisu otuu hin taane kan ol’aantummaa paartii tokkichaa jiraachisutti fuuleffate tahuu hubachiise. Guutummaa gaaffii fi deebii kanaa dhaggeeffadhaa. No media source currently available  No media source currently available


Oromiyaa Keessatti Namoota Ukkaamsanii Dhabamsiisuun Itti Fufee Jira, Jedhu Mormitoonni. Mootummnaan Garuu, Dhara Jedha

Bulchiinsa naannoo Oromiyaa keessatti, namoonni halkan mana isaanii tii qabamanii, bakka hin beekamnetti geessamaa jiran – jechuudhaan, paartiin mormituu – Koiongiresni Federaalawa Oromoo ibsa kennee jira. “Keessumaa, eega hiriirri bal’aan, Hagayya 6, Finfinnee fi Oromiyaa guutuu keessatti geggeessamee booda, namoota kumaan lakkaawaman tu gara mana-hidhaatti guurame” – jedhu, itti-aanaa dura-taa’aan paartichaa – Obbo Mulaatuu Gammachuu. Akka Obbo Mulaatuun jedhanitti, namoonni hedduun gara moraalee leenjii waraanaa akka Awaash 7, Xollaay, Sanqallee, Dhidheessaa fi kannene fakkaatanitti guuraman. Gama biraatiin, hiriirtota mooraa Awaash 7 jedhamu keessatti hidhaman keessaa kanneen kuma tokkoo ol tahan hiikamuu isaanii mirkaneessanii jiran, Obbo Mulaatuun. Seeraa ala kan hidhamu akka hin jirre ka dubbatu – mootummaan Itiyoophiyaa garuu, ragaa mormitootaan dhihaatu kanaaf fudhatama hin kennu. Waajira Dhimmoota Koomiyunkeeshinii Mootummaa Itiyoophiyaatti, direktorri miidiyaa fi quunnamtii uummataa – Obbo Mohaammed Said ejjennoodhuma mootummaa kana gad-jabeessanii dubbatan.Hiriroonni geggeessaman, hiriirawwan humnoota hookkara oofaniin ka toosisaman ta’uu dubbatu. Kanaaf, waa’ee namoota du’anii, madaawanii fi hidhamanii irratti mootummaa fi mormitoonni ejjennoo wal-faallesuu akkuma qabatanitti itti fufanii jiran. Dhimmi kun akkamitti qoratamee qulqulleeffama? ka jedhu irratti yaada addaan fagoo qabatanii jiran. No media source currently available


Atleet Fayisaa Leellisaa: Meedaalli Meetii Ani Badhaafame Harka Koo Jira

Dorgommii figiicha maaraatonii yeroo jalqabamuuf jedhetti mormii koo dhageesisuuf kanin yaale ta’us iji Kaameraa na hin arganne kan jedhu Atleet Fayisaa Lellisaa booda ergan fiigee xumuree boodaa fi tuta oduuf yeroon ibsa kenneetti, mormii Oromiyaa keessaa kan ilaaleen hoogganootaa fi uummata aaddunyaatti akkasumas sabaa himaa addunyaatti ibsuuf carroomeera jedha. Carraan dhumaa naa hafee yeroon badhaasa Medaalaa fudhadhu ta’u eegaa ituun jiruu koreen Olompikii dhufanii waltajjii badhaasa irrattis mormii mul’ifttaa? jechaan na gaafatan. Anis eeyyeen jedheen deebise, jedha Atleet Fayisaan. Booda, naannoo bulinsa keenyaa ka Ganda Oloompiik jedhamutti nama natti erganii kanneen ammaan dura waltajjii badhaasaa irratti mormii qaban dhiyeessan adabamuu naaf himanii hegeree keef jedhiitii kana gochuu irraa of qusadhu naan jedhan. Anis ergan didaa ture booda dhuma irratti tole jedhe. Kanaaf jecha maliif Meedaala koo akka fudhatamu akkasumas hegeree koo maaliif akka rakkoon mudatu naa hin galu jedha Atleet Fayisaa Lellisaa.Ammaaf harkuma koo jira jechuun dubbate. Gama kaaniin Atleet Fayisaaf deggersa maallaqaa funaanuuf gama fees buukiin carraaqqii ta’een Dolaarri kuma 90ni walitti qabamu beekame yoo ta’u gareen ogeessootaa nama sadii qabu Atleeticha gargaaruuf Riyoo seenuun ibsamee jira. Gabaasaa guutuu armaa gadiitti caqasaa. No media source currently available


Tarkaanfiileen Humnaa Hiriirtota Irratti Fudhatamaa Jiran Haala Itiyoophiyaan Keessa Jirtuuf Furmaata Hin ta’u, Jedhu Aangawaa Ol’aanaan, ka Yunaayitid Isteets

Tarkaanfiileen humnaa fudhatamaa jiran, haala yeroo ammaa Itiyoophiyaa keessaas furmaata ta’uu akka hin dandeenye – Ministara Dhimma-alaa Yunaayitid Isteetsitti, Ministarri gargaaraan – Toom Maalenoowiskii dubbatanii jiran. Hiriirawwan geggeessaman keessatti hagi xiqqoon tarii jeeqamaaf ittiin-ka’insa ta’uu ni malan – ka jedhan, dhimma dimookiraasii, mirga dhala-namaa fi hojiif Ministara gargaaraa Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets ka ta’an – Mr. Maalenoowiskiin, “Hirmaattonni Hiiriirawwanii irra-hdduun garuu, mirgawwan yaada ofii ibsachuu, ka heera Itiyoophiyaa keessatti tumamamnii jiranitti ka fayyadaman ta’uu isaaniitti ni amanna” – jedhanii jiran. Itiyoophiyaan, waa’ee humnoota alaa akka yaaddoo qabda kan hubatan ta’uu dubbatanii, Al-shabaaniin akka fakkeenyaatti kaasuunn ibsan. Kanneen Itiyoophiyaa dhaa ala jiranii fi yeroo baay’ee biyyoota mirga dhala-namaa hin kabajneen deggeraman – namoonnii fi gurmuuleen akka jiran ka dubbatan – Toom Maalenoowiskii --- “jarri kun yeroo tokko tokko mootummaan humnaan buusuuf waamicha dhiheessu. Yunaayitid Isteetsis, akkuma Itiyoophiyaa, waamicha mootummaan humnaan buusuu ni mormiti. Garuu, mormiilee biyyattii keessatti geggeessamaa jiran mara, diinota alaa wajiin wal-qabsiisuun hin danda’amu. Namoonni kumaan lakkaawwaman bakkawwan hedduu fi naannoolee adda addaa keessatti ennaa hiriira ba’an, ‘hojii diinota alaa ti’ jechuudhaan fudhatama dhorkachuun hin danda’amu.” – jedhan. Aagawoonni Itiyoophiyaa, “himannaalee hiriirtota dhugaa-qaban ” – ittiin jedhaniif deebii kennuuf akka hojjetaa jiran dubbatu – aangawaan Ministrii dhimma-alaa Yunaayitid Isteets kun. Kunis ta’ee, “humnoonni mootummaa humna gitaa olitti fayyadhamuu, namoota hedduu ajjeesuu fi madeessuu, akkasumas, namoota kuma hedduutti lakkaawaman hidhuu itti fufanii jiran” – ka jedhan – Ministarri gargaaraan, Ministitrii Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets – Toom Maalenoowiskii---- “humnatti gargaarsamuun, hiriirawwan tokko tokko yeroodhaaf dhaabuu danda’a ta’a. Ennaa deebi’anii ba’an garuu, mariif akka balbala hin banne isaan taasisa” – jedhan. Lammiwwan Itiyoophiyaa, hiriirawwanitti hirmaatan – sababaa jedhuun akka mana hidhaatti guuramanii jiran kan manan ta’uu illee hubachiisanii jiran. “Baay’een isaanii mana murtiitti hin dhihaanne. Abukaatoo seeraa hin arganne. Himannaan ifatti irratti hin dhihaanne” jedhan. Waa’ee paartiilee mormitootaa fi jaarmayaalee Siivikii ugguruus ennaa dubbatan, “hoogganoota paartiilee mormituu hidhuunii fi ka jaarmaayaalee Siivikii ugguruun namoota hiriira ba’uu irraa oolchuu hin danda’a” – ka jedhan – aangawaan Yunaayitid Isteets kun, “inumaa, sochiilee hooggana hin qabne uumee, mootummichas, qaama marii nagaa waliin geggeessu isa dhabsiisa” – jechuun hubachiisan. Haala tajaajilawwan interneetii itti dhabamanis hubachuu isaanii dubbatanii, “tajaajila interneetii cufuun, mormitoota cal jechisiisuu hin danda’u. Inumaa investaroota alaa fi Tuuristotoa akka biyyattii irraa baqatan taasisa” – jedhan – Ministrii Dhimma-alaa Yunaayitid Isteetsitti, Ministarri gargaaraan Dhimma Dimookiraasii Mirga Dhala-namaa fi Hojii Toom Maalenoowiskii. No media source currently available


Namni Karaa Nagaan Sagalee Isaa Dhageessisuu Isaaf Ajjeefamuu Hin Qabu

Har’a sadarkaa addunyaatti kabajamee kan oole “Guyyaa Namoomaa Kan Addunyaa” sababii gochuun Finfinnee keessatti qophii gaggeeffame irratti mootummaa fi kanneen daandiilee irratti hiriiran karaa nagaan akka dubbatan akkasumas wal dhaggeffataniif Jaarmayaa misooma sadarkaa addunyaa kan Yunaaytiid Istees Finfinnee jiruuf Daayreektera kan ta’an Laslii Riid dubbatan. Torbanneen dhiyeenya kanaa keessa uummanni Itiyoophiyaa keessaa sagaleen keenya haa dhaga’amu jechuu isaa argineerra jedhanii garuu, namoonni karaa nagaan yaada ibsuu isaaniif gonkumaa ajjefamuu hin qaban jedhan. Biyyoota, amantii fi duddubbee adda addaa irraa kan walitti dhufnee ta’uus waa’een namummaa keenya waan qooddannu qabna kan jedhan Riid mata-dureen ayyana baranaas “Namuummaa tokko, Itti gaafatama tokko” kan jedhameefis kanumaaf jedhu. Kunis yaada walii akka dhaggeeffannu kanneen deggersa fedhan akka gargaarru, walii keenya wal dhaggefachuu akka qabnu nu hubachiisa jedhan. Yaada wal dhaggeefachuu jedhu kana irraa ka’uun Itiyoophiyaa keessatti bakkawwan adda addaatti hiriirawwan gaggeeffaman maqaa dhahan. No media source currently available


Hidhamtoota Dhibba Hedduu Mooraa Waraanaa Magaalaa Mi’eessoo Irraa Bakka Hin Beekamnetti Geessuuf Yaaliin Godhame Hin Milkoofne, Jedhu Jiraattonni

No media source currently available Godinaa Hararghee Lixaa, aanaa Mi’eessoo, magaalaa Mi’essoo keessa ka jiru mooraa waraanaa ‘Chaayinaa Kaamp” jedhamu keessatti, ummanni gara kuma tokkoo fi dhibba saddeetii ta’an akka hidhamanii jiranitti ka dubbatan, jiraattonni magaalatti, “halkan dabre kana immoo, hidhamtoota sana achi irraa guuranii gara biraatti geessuuf jecha, konkolaatota guguddaa fidanii mooraa sanatti galchan” jedhu. Uummatni duraanuu dhimma kana gurraa qabuu fi konkolaatota sana arge gara mooraa waraanaa sana deemee hiriiruudhaan, “namoota keenya as irraa fuutanii bakka biraa geessuu hin dandeessan” jechuudhaan dura dhaabbate – jiraattota nuti dubbisne keessaa tokko. Kan irraa kan ka’e, humnoonni mootummaa halkan dabre namoota hedduu reebuu isaanii dubbatu. “Haga ammaatti, akka yaadanitti hidhamtoota sana fudhatanii deemuu dadhaban iyyuu, galgala har’aaf itti qophaawaa jiran” jedhu. Hoogganaa Qorannaa, ka waajira poolisii aanaa Mieessoo fi hoogganaa Komaand Poostii dhaaba OPDo dubbisuu yaalle iyyuu telefoona nu irratti cufan.


Abbaa Warraa Ajjeesanii Haadha Warraa Immoo Daa’ima xiqqoo Waliin Hidhan

Bulchiinsa naannoo Oromiyaa godiina Shawaa Bahaa magaalaa Baatuu (Zuwaay) keessatti Wiixata Hagayya 15 bara 2016 halkan lafa Kibxatatti bari’u sa’aa 10 irratti raayyaan waraanaa mana jireenyaa Obbo Horaa Faajjisaa marsuun ajjesuu isaa jiraattonni dubbatanii jiru.Polisiin Oromiyaa dallaa ykn moraa manichaa akkasumas balbala manaa cabsee seenuu isaa kan ibsan jiraattonni humni Federaalaa immoo marsee eeguun namoonni nannoo mana isaanii keessaa akka hin baaneef balbala cufsisee eegaa ture jedhu. Reeffi Obbo Horaa Faajjisaa lafa eega ture booda poolisoonni Hospitaala Baatuu geessanii kaa’uu isaanii dubbatan. Sana booda poolisiin Oromiyaa fi firoonni reeffa sana dhaqanii fudhuun naannoo dhaloota isaanii geessuun awwaalan jedhu.Haatii warraa Obbo Horaa garuu daa’iima xiqqoo waliin hidhamtee waan jirtuuf jecha awwaaluuf carraa hin arganne. Obbo Horaan abbaa ijoollee 4 ta’uun beekameera.Jiraattonni akka jedhanitti magaalattii keessa sodaa guddaan akka jiru, galgala galgala namoota daandii irratti tumuun hidhuun akka itti fufee, kaan immoo eessa buteen isaanii dhabamuu ibsamee jira. Waajirri poolisii magaalaa Baatuu fi waajirri qorannoo yakkaa kan magaalaa Baatuu dhimma kana irratti deebii akka kennuuf gaafatamee didee jira. No media source currently available


Kanneen Namni Jalaa Ajjefame Maal Jedhu?

Adooleessa 6 bara 2016 Oromiyaa keessatti hiriirri mormii gaggeeffamuu isaa fi namoonni hedduun ajjefamuu fi hidhamuu, kanneen biroon eessa akka bu’an dhabamuu isaa jiraatonni dubbataa jiran. Gareeleen mirga dhala namaaf falman adda addaa fi kanneen biroon ajjechaa fi hidhaa dhaqqabe irratti ibsa baasaa jiran . Godiina wallaggaa bahaa magaalaa Naqamtee keessatti namoonni 11 ajjefamuu Hospitaalli Naqamtee kan mirkaneessee ture yoo ta’u Wiixata darbe immoo kanneen wal’ansa argataa turan keessaa tokko, ogeessi Faarmaasii Obbo Gabayyoo Jallataa du’an boqochuu isaanii jiraattonni dubbatani jiru. Gama kaaniin godina Wallaggaa Lixaa, magaalaa Gimbii keessatti, Obbo Musxafaa Mohammadnur Umar humnoota Federaalaan ajjeefamuu harmeen isaa Aaddee Aliimaa Mohammad Raadiyoo sagalee Amerikaaf ibsanii jiru. Angawoonni poolisiis deebii kennan qabu. Armaa gadiitti caqasaa. No media source currently available


Lammiwwan Itiyoophiyaa Jenevaa keessatti Hiriira Ba’an

Tarkaanfii Mootummaan Itiyoophiyaa Oromiyaa fi bulchiinsa naannoo Amaaraa keessatti fudhate mormina kanneen jedhan hiriirtoonni kun iyyannaa keenya kanas komiishina mirga dhala namaa kan Tokkummaa Mootummotaatti barreeffamaan dhiyeeffanne jedhu.Koree hiriira kana qindesse kanaaf itti gaafatamaa sabaa himaa fi hariiroo uummataa kan ta’an Obbo Pheexroos Ashanaafii akka jedhanitti bulchiinsi Itiyoophiyaa gaggeessaa jiru kan abbaa irree waan ta’eef aangoo gadhiisuu qaba. Ajjechaa fi yakka rawwatamees qaamnii walabnii seenee qorqchuu qaba jechuun dubbatan. Hiriirtoonni kun Jenevaa fi biyya ollaa taate Faransaayii irraa kan dhufan ta’uun ibsamee jira. No media source currently available


Hojii Dhaabinsi Mormii Gondar Keessatti Gaggeeffame

Hojii dhaabinsii mormii Dilbata darbee kaasee guyyaa sadiif magaalaa Gondar keessatti gaggeeffame sochii jiru gutummaatti cufuu isaa jiraattonni dubbatanii jiru.Kunis dhiittaa mirga namoomaa mootummaan geessisuuf fi ukkaamsaa fi hidhaa jiru mormuuf kan gaggeffame jedhu jiraatonni. Angawoonni mootummaa garuu uummata waliin walgahii gaggeessuuf akkasumas uummanni sodaa qabu irraa cufee jedhu. Magaalaa Debre Marqos keessattis haalli wal fakkaataan jiraachuu fi bulchiinsa naannoo Amaaraa gama bahaa keessatti sochiin waraanaa hedduun akka jiru jiraatonni ibsanii jiru. Angawoonni gama isaaniin rakkoo jiru furuuf mariachuun akka barbaachisu kun ta’u baannaan mootummaan olaantummaa seeraa eegsisuun dirqama isaa akka tahe dubbatan. Sababaa ilaalacha siyaasaa qabuun kan hidhame tokko akka hin jirre mirkaneessiina jedhan. No media source currently available


‘Torbaan Oromoo’ guyyaa marii hawaasaa,dorgommii ispoortii, fi qophii bashananaa qofaa mitii guyyaa waan hedduu qaabatan

Oromo Week,Torbaan Oromoo qophii hawaasii Oromoo baruma baranaan walitiin dhufu eegii godina Minisootaatti ulfeessuu jalqabanii amma ganna sadeessoo keessa jiran. No media source currently available Guyyaan kun guyyaa barana Hagayya 30-Adoolessa 6 ,2016 magaalaa teessoo godina Minisootaa, (MN)St. Paul, Biruukliin Parkii fi Miniyapoolis keessatti ulfeessan. Bulchootii mnagaallan tanaa proclamation, seera eennummaa qophii tanaatiin mirkaneessan baasanii akka ummatii bahee ulfeeffatan labsaniif. Dorgommii ispootii hawaasa Oromoo, Oromo soccer Federation of North America (OSFNA) qophii torbaan Oromoo irratti dhiyaatte keessaa tokko. OSFNAn eegii jalqabee ganna 20eessoo keessa jira. Dorgommii baranaa irratti kilabii 27 Amerikaa gama kaabaa fi Awustiralaiyaa irraa dhufanitti irratti wal dorgome. No media source currently available Bulchaa magaalaa St.Paul Chris Coleman Qophii Torbaan Oromoo keessatti Dorgommii baranaa kilabii MN, 11 STARS jedhanitti shaampiyoonaa ta’e. Bulchootii godina MN qooda Oromoon gama dinagdee,siyaasaa fi waan akka akkaatiin magaalaa tana keessaa qaban jabeessuu fi guddisuuf Torbaan Oromoo labsaniif. Qophiin akkanaa akka bulchootii MN jedhanitit waan ummata biyya ufii keessaa baheen jajjabeessan keessaa tokko. Qophii,aadaa,eennummaa,dhiphuu fi balinna ufii itti wal barsiisan.Bulchiinsii magaalaa Minnisapolis,St.Paaulii fi Brookliyn Paarki qooda Oromoon godina kana keessaa qabaatu guddisuu fi jajajbeessuuf waggoota sadiin duratti guyyaa kana kenneef. Minisootaa keessaa Oromoo 40,000 jiraata. Dorgommii akkanaa tana hawaasa Oromootti qopheessa. Qophiin sun akkamitti deemte jennee Facebook afaan Oromoo irraa ilaaluu hin oolatan. Mee facebook keenna irraallee asi irraa ilaala. https: //www. facebook. com/VOA-Afaan-Oromoo-137401322961858/ Torbaan Oromoo baruma baranaan Minisootaa keessatti ulfeessan. Dorgommii kubbaa miilaa ammoo godina Amerikaa akka akkaa irra maranii kopheessan,ka arana dhufuu Waashington DC keessatti qopheessan. Qophii akkanaa tana hawaasa Oromootti kopheessa qophii baranaa asi irraa caqasaa.


Atleetota Oromoo Olompikii Riyoo irratti

Almaaz Ayyaanaa Olompikii Riyoo Biraaziil irratti figichaa metirii 10,000tin rikordiii addunyaa cabsuudhaan moote.  Xurunash Dibaabaa sadaffaa oggaa baatu, Galatee Burqaa 8ffaa taate   Atleet Eteenenesh Diroo Olompikii Riiyoo dirgommii Gufachiisa ‘Steeplechase’ jedhamuun dorgomaa odoo jirtuu atleetii biraatin walitti bu’anii kopheen tokko irraa bahuudhaa jennaan sirreefachuu yaalte. Ta’uufi dinnaan kophees, kaalsiis ofirraa baastee; kophee tokko duwwaadhan dorgomicha xumurte. Sa’aatiin itti fixxe dorgommii itti aanuutti ishii dabarsuu baatus, abootin seeraa tabichaa garuu akka dorgommii itti aanutti hirmaattu murteessaniru


Itti-aanaa Muummicha-ministaraa Itiyoophiyaa Paartiin Keenya Gaaffii Uummata Naannoo Amaaraa Furuuf Qophaa’e, Jedhu

Dura-taa’aan Sochii Dimookiraasummaa Saba Amaaraa yokaan Ba’aadenii fi Itti-aanaan Muummicha-ministaraa Itiyoophiyaa Demmeqee Mekonnen, magaalaa Baahirdaar keessatti ibsi kennanii fi maddeen oduun tamsaasame, eega sochiin mormii gidduu kana geggeessame as ka jalqabaa ta’uu isaa ti. Dhaabni isaanii – BIAADEN, gaaffii uummataaf deebii kennuuf qophii ta’uu dubbatan – Obbo Demmeqee Mekonnen. Hawaasni bulchiisa naannoo Amaaraas, rakkoo sana furuuf carraaqqii BA’AADEN gochaa jiru waliin akka hiriiru illee gaafatanii jiran. Dura-taa’aan paartitichaa fi itti-aanaa muumichi Ministaraa Itiyoophiyaa – Demmeqee Mekonnen. “Uummatni naannoo keenyaa nageenyaa fi ol’aantummaa seeraaf iddoo guddaa kennuu qaba” jedhu. Ibsi itti-aanaa Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa kennan kun ibsawwan paartiileen mormitootaa adda addaa kennaa turan wajjin wal-afaan dhufe. “Mootummaan uummata haa dhaggeeffatu. Mootummaan uummataaf deebii nagayaa haa kennu. Mormitoota waliin gad-taa’ee haa dubbatu”, jedhu mormitoonni. Mormitoota sana keessaa took - Paartiin Dhaabbata Tokkummaa Guutmmaa Itiyoophiyaa kanaa deebii itti-aanaa muummicha sanaa irratti kan amantaa hin qabne ta’uu dubbata. Itti-aanaa prezidaantiin paartichaa – Mulugeetaa Abbebee, “deebiin itti-aanaa Muummicha-ministaraa sun, rakkoolee tartiibaan furra jedhanii odeessan, isa kam akka dura furanii isa kam akka itti aansan hin dubbanne. Furmaata sana fiduuf Ba’aaden hamlee isaa iyyuu hin qabu” jedhan. Dura-taan Ba’aadenii fi Itti-naa Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa – Demmeqee Mekonnen, “hoogganoonni paartichaa, haala dhiheenya Bulchiinsa naannoo Amaaraa keessatti uumame ilaalchisee – lamatti qoodamanii jiru” ka jedhame – jedhan, oduu dharaa ta’uu dubbatan. “Baa’adeniin uummata Amaaraa irraa adda-baasuuf waan odeessamu” jedhu. Guutummaa gabaasaa kanaa dhaggeeffadhaa No media source currently available


Tokkummaan Mootummootaa akka qaamii sadarkaa addunyaa nama hiriira mormii Oromiyaa fi naannoo Amaaraa dhiyoo irratti fixan qoratu gaafate

No media source currently available  Koomishinerii koomishiinaa Mirga Namaa Tokkummaa Mootummootaa, Zehid Raad Al Huseen akka rakkoon jirtu ariitin qoratamtu gaafate.  Akka oduu himtuun Koomishiina Tokkummaa Mootummootaa mirga ilmaan namaa waajjira Jenevaa,Ravina Shamdasani jettetti rakkoon jirtu qoratmuuf qaamii walabaa Itoophiyaa deemee rakkoon qoratamu qabdi. “Gabaasa hedduu footoon,nama rasaasaan dhawamee,barreeffamaa fi waa akka akkaatiin argachuutti jirra.Ammajii dabartee jalqabee odeeffannoo rakkoolee naannoo sunii dhagahumatti jirra waan dhageenne kana mirkanfachuuf qaamii tokko ergamuu qaba.” Tana malellee akka oduu himtuu Tokkummaa Mootummootaatti,“namii miidhamee;hidhamee fi ijjeefame akka gabaasa arganneetti kanaa oli.” Dubbiin tana bulchootaa mootummaatiin wal argitanii haasoftanii jennaan ammoo "bakka bu’aa mootummaa Itoophiyaa Jenevaa jiruun wal haasofnee innilleen dubbii tana bulchoota Itoophiyaatti nuu dabarsuuf waadaa galee,” jette. Woma taateefuu Tokkummaa Mootummootaatti dameen mirga ilmaan namaa ammallee akka mootummaan Itoophiyaa qaama sadarkaa addunyaa rakkoo hiriira Oromiyaa fi naannoo Amaaraa irratti dhalatte qoratamu gaafii gaafatteef deebii eegachuutti jirti.


Seerri Farra-shororkeessumaa Itiyoophiyaa Dhugumatti Ka Briteen Irraa Gargalfamee?

Kora waggaa, ka Waldaa Qorannoo Oromoo bara kanaa irratti hayyoota qorannaan isaanii dhiheessan keessaa tokko, mana barnootaa ol’aanaa fi kabajamaa magaalaa London keessa jiru, “London School of Economics fi Politics” keessaatti barsiisaa if qorataa waa’ee mirga dhala-namaa ka ta’e, Dr. Awwal Aloo ti. Seera farra-shorokeessummaa Itiyoophiyaa fi wal-fakkeenyaa fi adda-addummaa inni seerawwan farra-shororkeessummaa biyyoota Addunyaa waliin qabu irratti ka qorannaa geggeessee fi yeroo hedduu barreesse, Dr. Awwal, qeeqa seericha irratti yeroo dhihaataa turee fi deebii aangawonni mootummaa Itiyoophiyaa kennan irraa ka’uudhaan, gaaffii fi deebii Raadiyoo Sagalee Ameerikaa waliin geggeesseen, ka hoogganoonni Itiyoophiyaa, “seerri farra-shororkeessummaa nuti qabnu, ka biyyoota gama Lixaa, keessummaa seera Briteen irraa ka fudhatame” jedhaa turan akka dhara ta’etti ibse. “Dhuguma seeraicha irraa haga tokko fudhachuu malan. Haga tokkos wal-fakkeenya qabaachuu mala. Garuu, dhimmi guddaan tokkoffaa, biyyattii keessatti shororkeessummaan akkamitti hiikame? seerichi kan heera biyyattii waliin wal-simatu moo miti? mirgawwan dhala-namaa fi ka biroo Addunyaa irraa biyyattiin mallatteessitee jirtu waliin ka wal-simatu moo miti? kanneen jedhanii fi ka biroo dha,” Dr. Awwal. Seerri farra-shororkeessummaa Itiyoophiyaa keyyatawwan seera biyyoota gama Lixaa keessa jiran haga tokko qabaate iyyuu, keeyyatawwan heera biyyattii kabajchiisan, ka seera Addunyaa Itiyoophiyaan mallatteessitee fi mirgawwan dhala-namaa wajjiin wal-simatan kan of keessaa hin qabne ta’uu ibse. Seeridchi mootummaa fi paartii siyaasaa amma aangoo qabatee jiru, taayitaa irra tursiisuuf kan tumamee akka meeshaatti gargaaraa jiru, jechuun hubachiise. Gaaffii fi deebii Dirree Dimookiraasii irratti geggeessame dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Hiriira Nagaa Sanbata Dabree Irrattii fi Sanaa As Lakkoobsi Namoota Oromiyaa Keessatti Ajjeesamanii 86 Gahe, Jedha Kongiresiin Federaalawa Oromoo

Kongresiin Federaalawa Oromoo, Oromiyaa keessatti lakkoobsi namoota du’anii 86 ga’uu isaa, gabaasaalee godinaaleen Oromiyaa adda addaa irraa argate ka mirkaneessu ta’uu beeksisee jira. Itti-aanaa dura-ta’aan dhaabichaa, Obbo Mul’aatuu Gammachuu akka jedhanitti, lakkoobsi kun ka xumuraa miti. Maqaa bakkawwan namoonni itti ajjeesaman – jedhanii fi lakkoobsa namoota du’anii ka tarreessan – Obbo Mulaatuun, bakkawwan hafan irraa amma illee gabaasaa irraa eegaa jirra - jedhu. Lakkoobsi namoota madaawanii, kan hidhaatti guuramanii fi achi-buuteen isaanii dhabamanii hedduu ta’us, haga ammaatti akka gabaasaa guutuu hin argatiin hubachiisan - Obbo Muaatuun. Bakkawwan Obbo Mulaatuu Gammachuu armaa olitti maqaa dhawan keessaa – ka Sanbata dabre, namoonni hedduun keessatti ajjeesaman – jechuun jiraattonni dubbatan keessaa tokko, kan Harargee Bahaatti argamtu magaalaa Awadaay. Himannaa jiraattotaa fi ibsa itti-aanaa dura-taa’aan Kongiresa Federaalawa Oromoo kana ilaachisuun, ka VOAf har’a deebii kennanWaajira Dhimmoota Koominikeeshinii Mootummaa, ka Federaala Iriyoophiyaatti, Itti-gaafatamaa Quunnamtii uummataa ka ta’an – Obbo Mohammed Said, waa’ee namoota ajjeesaman – jedhamanii, gabaasaaleen gama adda addaatiin haga ammaatti dhihaatan “oduu dharaa – farreen nageenyaatiin oofamu. Uummata walitti-buusuuf jecha, oduu dharaa oofaa turan tu amma illee itti fufe” – jedhan. Waa’ee lakkoobsa namoota haga ammaa Oromiyaa keessattis tahe walumaa-galatti Itiyoophiyaa keessatti eega Sanbata dabree tii as ajjeesaman – jedhamees, oduun jaarmayaalee adda addaa fi miidiyaalee hawaasummaa irratti odeessaman – oduu ololaa fi dharaa ti – jechuudhaan, mootummaan isaanii – gabaasaa sirrii ta’e ka baasuuf jiruu ta’uu dubbatan – Obbo Mohaammed Sa’id. Guutummaa qophii keenyaa dhaggeeffadhaa No media source currently available


Hiriira dhiyoo Oromiyaa fi naannoo Amaaraatti bahan irratti nama 100 dhiyaatutti lubbuu dhabe jedha, Amnesty International

No media source currently available Akka dhaabii mirga ilmaa namaatii falmu Amnesty International ibsa kalee baaseen jedhetti hiriira Oromiyaa fi naannoo Amaaraa keessatti nama 97 ijjeefame;67 Oromiyaa keessaa 30 ammoo naannoo Amaaraati. Amnesty international gabaasa kalee baase keessatti hiriira Oromiyaa naannoo Amaaraa keessatti sanbata lamaan dabre bahan irratti nama 100 dhiyaautti dhumatee jedhe. Misheel Gagaariti,itti aantuu itti gaafatamtuu Amnesty International damee Afrikaa fi biyyoota haroolee gugurdoo Afrikaa jala jiranti.Oromiyaa qofa keessaa nama 70 dhiyaautti ijjeefamee jetti. “Yoo akkama diqqaate nama namii 67 dhumuu isaa warra nutti irraa mirkanfanne,”. Akka gabaasa Amnestiitti hiriira naannoo Oromiyaa ka ji’a hedduu bahaa kana irratti nama kuma hedduutti hidhame.Warrii hiriira bahe kun akka gabaasa Amnestiitti waan fedhuu qaba. “Namii mirga ufii gaafachuuf bahe.Namii hedduutti bahee akka mootuymmaan jijjiiramu gaafate.” Tana maleeee akka gabaasa kanaatti warrii hiriira bahe kun akka seerii biyya tanaa jijjiiramu,akka mirgii namaa kabajamu, seerii siyaasaa Itoophiyaa jijjiiramuu fi waan hedduu gaafate. Akka dhaaba kanaatti nama kuma hedduutti waajjira poolisi,leenjii waraanaaatii fi fulaa namii hin beenne hedduutti geessan. Gama kaaniin ammoo akka embaasiin Amerikaa Finfinnee jiru ibsa kalee baase keessatti jedhetti hiriirii Oromiyaa fi naannoo Amaaraatti bahe haga guddaan eeyyama malee bahee jedha Embaasiin Amerikaa Finfinnee jiru Embaasiin Amerikaa ibsa kalee baase irratti baaseen jeequmsii guddaan hiriira Oromiyaa fi naannoo Amaaraa irratti dhalte guddoo nu yaaddessaa jedhe. “Hiriira kana irratti warra hiriira bahee fi poolisii keessallee namii lubbuu dhabuun mirkanaa taatullee nama hagamitti lubbuu dhabeen mirkanfeeffannee waan arganne hin qamnu,”jedha. Embaasiin kun qabeennaa fi lubbuu tana irratti baddee waan garaa nama nyaataa jedha. Hiriir kun hagii guddaan akka gabaasa Embaasii Amerikaa Finfinnee jiruutti eeyyama malee bahe taatullee akka warrii wal dhabe lachuu dubbii tana marii faaydaa qabduu fi karaa nagaatiin fala argattu gaafate. Tana maleellee Embaasiin Amerikaa akka yaada lammii Itoophiyaa paartilee mormituullee taanaan mirga isaanii, kabajameefii karaa nagaatiin yaaddoo isaanillee himachuu dandadahan gaafate ibsii kun. Ibsii ministirii haajaa alaa Amerikaa irraa dhufelleen yaadauma kana jedha.Namaa fi qabeenna tana irratti lubbu dhabee hin gaddinaa kun waan nama yaaddessaati jedha. Wanti jiraa karaa nagaatiin tahu maltee mirgii namaa ka paartilee mormituulleen eegamuuf qabaa jedha gabaasii embaasii Amerikaatii bahe.


Mormiiwwaan Tibbana Itoopiyaa Keessatti Godhamaa Jiraniratti Waldeeggarsi Oromoo fi Amaara Edduutti Mullate

Mormiiwwan dhiheenya kana Itoophiyaa keessaatti godhaman irratti lakkoofsi namoota lubuun badee gara 100 gahuu, bayyeen madaahuu fi han dhibbaan lakkaawwamaan to’annaa jala olfamuu isaanitu gabaafamaa jira. Jiill Kireeg , Naayroobii irraa roorroo ummaanii qabuu, akkasumas fundurri biyyatti maal ta’inna waan jedhuu laalchisee xinxalaa qopheesitetti. Mormii nannoo Oromiyaatif Amaaraatti sambatduraa fi dilbata godhaman irratti lakkoofsi namotoa ajjeefamanii dabalaatuma jira.    Dhaabbanni mirga dhala namaatii falmu, Aministii Internaashinaal, lubbuun bade hoo xinnaate 97 jedha. Amnisti Internaashinaalitti qorataa han ta’e Obbo Fissehaa Teklee, “Umannii Oromoo fi Amaaraa mormii yeroo walfakkaatatti geggeessaa jiirataniis roorron isaan qaban garuu adda” jedha. Awwol Alloo Lendan Iskuul oof Ikonomiikisitti barsiisaadhaf qorataa mirga dhala namaati. Akka inni jedhutti gareen lamaan wal qeeqa fi wal himaachaa turan amma walitti dhufaa jirachuu isaanii dubbata. Gabaasni sagalee kinooti.


Hiriira Finfinnee Irratti Namoota Heduutu Reebame Jedhu Jiraattonni

Hoogganoonni paartii mormituu, mootummaan biyyattii mormitoota irratti tarkaanfiin gitaa olii fudhatu yoo itti fufe, biyyattii addaan-facaasuu mala, jechuuhaan akeekkachiisan. Dubbi-himaan Koongiresa Federaalawa Oromoo – Obbo Xuruneh Gamtaa, har’a Raadiyoo Sgalee Ameeirkaaf ibsa kennaniin, mootummaan biyyattii haalawwan biyyoota akka Somaaliyaa, Yemenii fi Syria irraa barnoota argatee, rakkoo kanaaf furmaata nagaa barbaaduu qaba, jedhan. Gama biraatiin, jiraattonnii fi mormitoonni hiriirawwan guutummaa Oromiyaa keessatti geggeessaman irratti namoonni hedduun du’uu, madaa’uu fi hidhamuu dubbataa jiru. Har’a, magaalaa Finfinnee keessaa kan ani haasofsiise, hiriira Sanbata dabre magaalaa Finfinnee keessatti geggeessame irratti namoonni hedduun reebamuu hidhamuu dubbatu. No media source currently available No media source currently available


KFO: Obbo Beqqelee Garbaa fi Hoogganoonni KFO ka biroon Har’a Mana-murtiitti Dhihaatan; Olbaanaa Leellisaa Mana-hidhaa Qaallittii Keessatti Jabaa Dhukkubsataa Jira. Oromiyaa Keessatti Har’a Hidhaa fi Reebichi Hammaatee Oole

Kanneen galmee Obbo Gurmeessaa Ayyaanoo faa irratti himataman – hoogganoonni Koongiresa Federaalawa Oromoo fi ka biroon, walumaa-galatti, hidhamtoonni 22 mana-hidhaa Qilinxootti hidhamanii jiran, Har’a waaree booda, mana-murtii Federaalaatti dhihaatanii turan. Akka heera sirna federaalaa Itiyoophiyaatti, namni dhimma bulchiisa naannootti himatame, mana-murtii naannoo itti himatame sanaatti yakka-ilaalamuuf mirga qaba. Garuu, Obbo Beqqelee Garbaa faa dhimmi isaanii akka gara mana-murtii Oromiyaatti dabarsamuuf gaafatanii mirga sana dhorkaman, jedhu – Hoogganoonni Kongiresa Federaalawa Oromoo. Kanneen dhaddacha sanatti argamuun, deemsa yakka-ilaalchaa sana hordofaa turan keessaa tokko – Itti-aanaa dura-taa’aa koongiresa Federaalawa Oromoo – Obbo Mulaatuu Gammachuu ti. Akka dhaddacha sanaa ba’anitti, telefiina harkaa isaanii irratti argadheen ture. Gaaffii fi deebii guutuu dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Dargaggoonni Biyyoota Afrikaa Gara Kuma Tokkoo Waashingten Keessatti Prezidaant Obaamaa Waliin Mari’atan

As Yunaaytid Isteets keessatti, dargaggoota biyyoota Afrikaa adda addaa irraa dhufanii torban leenjii hoogganummaa fudhataa turan waliin kan marii geggeessan – Prezidaantiin Yunaayitid Isteets – Baaraak Obaamaa, “Ardittii abdii ifaa qabdu – Afrikaaf qoodni dargaggoonni qaban guddaa dha” - jedhan. Kaleessa as Waashington DC keessatti, kanneen Sagantaa leenjii hoogganummaa “Mandela Washington Leadership Initiative” - jedhamuuf biyyoota Afrikaa adda addaa irraa dhufan – dargaggota gara kuma tokkootti dhihaatan waliin marii bal’aa geggeessan – Prezidaant Obaamaan. Yeroo prezidaantichi gara galmaa seenanitti, dargaggoonni galmicha guutanii hawwii guddaan eeggataa turan --- harka dha’uudhaan, prezidaanticha guyyaa dhalata isaanii – waggaa 55ffaa ayyaaneffataa turaniin “Ayyaana Dhalataa Gaarii!” jedhanii simatan. Dagaggoonni Afrikaa sun, uffata aadaa isaanii uffatanii, tokko tokko immoo – alaabaalee biyya biyya isaanii hafarsuudhaan ture ka prezidaanticha simatan. Sagantaa bara kanaa irratti – dargaggoota Itiyoophiyaa 51 tokko qooda fudhate. Mana-barnootaa Addis Katama, ka Finfinnee jirutti, gorsa kennuun ka tajaajilu, namni hir’ina dhageettii qabu Seyifuu Yilmaa karaa turjumaanotaa Afaan-mallattoo hiikanii gaaffii dhiheessee jira. Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Haati-qabeenyaa fi Gulaaltuun Gaazzexaa “Addis Standard” Kora OSA Irratti Ibsa Kennan

Kan dhuma torban darbee as waashington DC keessatti gaggeeffame Kora waggaa kan waldaa qorannoo Oromoo ykn OSA irratti keessumoota aferamanii Finfinnee irraa dhufuun itti hirmaatan keessaa tokko Aaddee Tsedale Lemmaa Gammachuu tokko turan. Aaddee Tsedaaleen hadha qabeenyaa fi gulaaltuu olaantuu kan barruu “ Addis Standard” ta’uun beekamu. Mormii Oromiyaa keessaatti baatilee hedduuf gaggeefaman barruu kana irratti maxxanfamaa kan turan ta’uus akka mormiin suun jalqabameetti gabaasuu jalqabuu dadhabuu isaaniif sababaalee turan hirmaatoota kora OSAf ibsaniiru. No media source currently available


Mormiin Oromiyaa Keessaa Torbanneen Lamaan Dabran Keessa Deebi’ee Babal’ate, Jedhu Mormitoonni fi Jiraattonni

Bulchiinsa Naannoo Oromiyaa, Godinaalee fi aanaalee adda addaa keessatti mormiin baatiilee saglan dabaraniif geggeeffamaa ture, torbanneen lamaan dabran kana keessa deebi’ee babal’achuu isaa fi ijoolleen umuriin isaanii 13 faa dabalee – hiriirtonni heduun rasaasaan ajjeesamuu isaanii – Paartiin mormituu, Kongiresiin Federaalawa Oromoo fi jiraattonni bakkawwan mormiin itti geggeessamee Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsanii jiran. Kan ani Kaleessa Finfinneetti bilbilee haasofsiie - Itti-aanaa Dura-taa’aan Koongiresa Federaalawa Oromoo – Obbo Mulaatuu Gammachuu akka jedhanitti, mormiin Oromoo baatiilee sagaliif geggeessamee ture amma deebi’ee babal’atee – Godinaalee akka Hararghee Bahaa fi Lixaa, Arsii Lixaa, Shawaa Lixaa, Wallgga Lixaa, Qellem Wallaggaa fi Horro-Guduruu Wallaggaa keessatti itti fufee jira – jedhan. Mormii kana dura-dhaabbachuuf tarkaanfii humnoonni mootummaa fudhataniin namoonni du’uu ka gabaasaa argatan ta’uu illee dubbatanii jiran. Bakkawwan Obbo Mulaatuun maqaa dhawan keessaa tokko – Godinaa Harargee Lixaa, aanaa Odaa Bultum magaalaa Baddeessaa ti. Waa’ee mormii magaalattii keessatti geggeessamee fi tarkaanfii humnoonni mootummaan fudhatan, jedhamuu, jiraattonnii fi poolisiin magaalattii ibsanii jiran. Qophii guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Godinaalee Oromiyaa Mara Keessatti Hagaya Ja’a Hiriirri Nagaa Geggeessamuuf Karoorfame

Hiriirri nagaa guddaan kan godinaalee Oromiyaa keessatti akka geggeessamuuf waamichi godhamaa jiru sanbata fuula keenya duraa jechuun Hagaya 6 bara 2016 geggeessamuuf qophii irra jiraachuu qindeessitoonni fi hoogganoonni paartilee mormituu nuuf ibsanii jiran. Qindeessitoonni hiriirichaa akka jedhanitti eeyama arganna jennee yaaduu baannus xalayaa ittiin gaafanne waajjiraalee mootummaatti ni maxxansina, caasaalee hawaasaa irratti facaafame waan ta’eefis quba qabu jedhan. Tarkaanfii humnaa hiriira irratti kana dura fudhatamaa ture irraan kan ka’e inni kun nagaan akka geggeessamuuf qopheen gootan yoo jiraate ka jedhuufis, dararaan nutti hammaate waan ta’eef yoo duunes wareegama baafnee sagalee keenya dhageessisna malee hin hafu jedhaniiru. Dura taa’aan Kongeresii Federaalawaa Oromoo Dr. Mararaa Guddinaas kun sochii uummataa ti malee waan paartiin tokko waame miti jechuu dhaan mootummaan uummati guddaan kun sagalee isaa akka dhageessisuuf duraa maqee eegumsa gochuufii tarkaanfii humnaa fudhachuu irraas akka of qusatu waamicha dabarsina jedhanii uummatichis hanga danda’ametti nagaan ba’ee hiriira geggeessee sagalee isaa karaa nagaan akka dhageessisu gaanfanna jedhan. No media source currently available


Hiriirri Mormii Goondaritti Sambata Darbe Geggeeffame Nagumaan Xumurame

Naannoo Amaaraa magaala Goondaritti sambata darbe, Adoolessa 31, bara 2016, hiriiri mormii namoonni kuman lakkawwaman irratti hirmaatan geggeffame. Baayyen isaanii magaaluma Goondarii oggaa ta'an, gandoota baadiyyaa naannoo magaalitti jiran irraays namoonni akka irratti argaman dubbatan, jiraattoonni magalatti. Hirirri “hala biyyatti keessatti barameen adda nagaahan xumurame” jedhamee himaamuuf kun dhumarratti han cufamee, ibsi ijjannoo qabxii torba qabu dubifamee abbootiin amantii Kiritsaanaa fi Islaamaa ebba kennanniiti. Televisiiniin Itoophiyaa gaafasuma, tamsaasa galgalaa irratti waayee hiriira geggeeffamee gabaasera. Bulchiinsa magaala Goondar keessaa hogganaan tooko hiriirri godhame heyyama odoo hin argatiin ta’usaa dubbatee, gaafiiwwan hiriirtonni kasanis dhimma bulchiinsa gaariitin waan walqabataniif mootummaan san hiikuudha irratti akka hojjatu ibse. No media source currently available


Waldaan Qorannoo Oromoo Kora Isaa Waggaa Gaggeesse

Waldaan Qorannoo Oromoo (OSA) Kora isaa waggaa xumura torban darbee irra Adooleessa 29-31 bara 2016 tti Waashiington Dii Sii keessa ka jiru Yunivarsitii Hawaard keessatti gaggeessee jira. Waldaan Qorannoo Oromoo eega hundeeffamee barana waggaa 30 kan guute yoo ta’u, kora baranaa kana irratti mata- dureelee adda addaa irratti hayoonni waraqaa qorannoo dhiyeessan akkuma jiran, kanneen biyya irraa dhufanii itti hirmaatan illee jiru. Waldaan kun jalqaba yeroo hundeeffame seenaa, adaa, jiruu fi jireenya Oromoo kan ilaaleen barreeffamoota sirrii hin ta’iin maxxanfamanii gabaa irra oolan dura dhaabachuun seenaa sirrii kan maalummaa eenyummaa Oromoo calaqqisu ifa gochuuf akka ta’e hayyoonni gameeyyiin ibsanii jiru. Dhaloonni borii waan jalqabamee kana irratti hirkatee seenaa jiru gara fuula duraatti gama tarkaanfachisuun itti gaafatamnii guddaan akka irra jirus ibsamee jira. Hayyoonni biyyoota alaa keessa jiran kanneen biyya keessa jiran waliin hariiroo jabeeffachuun akka barbaachisus dubbatamee jira. Marii gaggeeffame guutummaa isaa caqasaa. No media source currently available


Awadaay Keessatti Mormii Uumame Irratti Lubbuun Namaa Baduu Jiraattonni Dubbatan Poolisiin Garuu Ni Haale

Godina Harargee bahaa aanaa Haramaayaa bulchiinsa Awadaay keessatti kaleessa hiriira mormii geggeessame irratti namoonni 10 ol ta’an du’uu fi kaanis madaa’anii hospitaala Harmayaatti geessamuu isaanii jiraattonni nuuf ibsanii jiran. Ilmi koo Lalisaa Mohaammed na duraa ajjeefame kan jedhan Obbo Mohamed Abdurahamaan ani ofii koo mana hin turre. Gara waaree boodaa irra ennaan manatti deebi’u reeffa mucaa koon manatti arge jedhan. Ilma koo awwaaluuf illee carraa hin arganne kan jedhan obbo Mohammed, maaliif bakka awwaalchaa dhaquu akka dhaban ennaa ibsan humnoonni mootummaa reeffa lafa kaa’aa nuun jedhanii maaliif ennaa jedhee gaafadhu siin iyyuu itti daballa naan jedhan jedhu. Anis aarii dhaan dhakaa lafaa butadhee ilma koo irratti anis nan du’a ennaan jedhu uummanni na qabee manatti ol na deebisa. Awwaalcha ilma koo na hankaassan jedhan. Qaamni poolisiis haala uumame gaafatamee farreen nageenyaatu jeeqama uumaniin rakkoon hangi tokko uumamuu irraan kan hafe Awwadaay nagaa qabdi jechuu dhaan haala isaas to’annaa jala galchinee jirra jedhan. No media source currently available


Manni Murtii Ragaa Abbaan Alangaa Yoonaatan Tasfaayee irratti Dhiheesse Barbaachisaa Miti Jedhe

Namoota guyyaa saglan darbanii mana hidhaa Qilinxootii mormii nayyata lagachuu gochaa turan keessa tokko han ta’e, Yoonaatan Tasfaayee harra mana murtiitti dhihaate. Wabii abbaa alaangaatin dhihaatan dhaggeeffachuudhaa manni murtii karoorfatee turus, sun hin taane. Sababni isaa abukaatoon Yoonaatan waan isaan itti wabii keennaan erga mormee booda manni murtiis wabiin lamaan dhihaatan bareeffamoonni fuula feesbuukii Yoonaatan irraa baafamanii oggaa maxxanfaaman warra dhabaatee laalee waan ta’anii fi barreeffamni kun han Yoonaatan ta’uu isaanii abukaatoon isaas waan hin haalleef, isaan dhaggeffachuun yeroo mana murtichaa gubuudha Hn jedhu. Dhumarattis manni murtii barreefamni yoonaatan feesbuukiratti barreessaa ture yakka inni ittin himatamee gituudhaaf dhiisuu isaa qoratee murtii kennudhaa Hagayya 4, 2016 bellama kenneera. Yoonaatan Tasfaayees mana hidhaa keessatti mirggi isaa dhibbamaa jirachuus mana murtiitti himatteera. Yoonaatan Tasfaayee mormii Oromiyaatin walqabatee sabqunnamtii hawaasumma iratti waan barreessaa ture irratti hundaa’udhani , ji’a afur dura abbaan alangaa han himata irratti bane. No media source currently available


Hidha Laga Abbayyaa Ilaalchisee Waancaan Oromiyaa Keessa Darbaa Jiru Mormiin Isa Mudateera

Godina Wallaggaa Lixaa aanaa Manasibuu magaalaa Mandii keessatti Roobii darbee Adooleessa 27 bara 2016 gara dhiyaatti waancaan waa’ee hidha Abbayyaa kun magaalaa Najjoo irraa ka’e Mandii seenuu isaa jiraattonni ibsanii jiran. Waancaa kana Najjoo irraa gara magaalaa Mandiitti fiduuf aangawoonni abbotiin qabeenyaa konkolaataa ofii dirqiin oofanii Najjoo dhaquun waancaa kana simatanii gara Mandiitti akka geessan dirqisiifaman kan jedhu. Waancaan walakkeessa magaalaa Mandii yeroo ga’uutti dargaggonni mormii waan dhageesisaniif jechu humnootii naannoon reebichaa fi hidhaan irra ga’uu fi barattonni yunivarsitii irraa boqonnaaaf maatii bira jiran sadii hidhamuu dubbatu. Halkana gaafa sanaas waajirri gandaa tokkoo guutummaatti gubachuu isaa kan ibsan jiraattonni Daandiin magaalaa Mandii irraa gara Asoosaatti geessu walakeessa halkanii booda cufamee akka ture booda garuu humni nageenyaa banuu isaa dubbatu. Bulchiinsi magaalaa Mandii garuu nagaan waancaa kana simannee gara magaalaa itti aanuutti dabarsinee jirra jedha. Mormiin ka’e tokko iyyuu hin turre , namni reebames ta’e hidhame hin jiru jechuun waajirri gandaa guutummaatti otoo hin taane hanga tokko qofa gubachuu isaa fi maaltu akka gube qoratamaa jira jedha. Gabaasa guutuu armaa gadiitti caqasaa No media source currently available


Hogganaa Kongiresii Federaalawa Oromoo: Harra Addisuu Bullaalaa qofatuu maatiitti gadii bahuu danda’ee

Baqqalaa Garbaa, Dajanee Xaafaa, Gurmeessaa Ayyaanoo fi Addisu Bullaalaa akkasumas hidhamtoonni biran mormii nyaata lagachuu ittuma fufaniiru. Mormii Oromiyaa oggaa darbe keessa jalqabameen walqabatee shororkeessummaadhan himatamanii dhimmi isaanii han reefu murtoon irratti hin kennamnee, miseensonni paartii mormituu Kongiresii Federaalaa Oroomoo mana hidhaa Qilinxoo jiran kun, mormii nyaata lagachuu han jalqaban guyyaa sagal dura haa ta’u malee amma maatii gaafiiwwaan isaan kaasanii deebin kenname hin jiru. Karaa biraatiin achuma, Finfinnee mana hidhaa Qaalitii han jiru miseensi paartii kana, Obboo Olbaanaa Leellisaa haalli fayya isaa hammachaa dhufuutu himama. Haala hidhamtoota kana, akkasumaas mormii Oromiyaa tibba kanaa laalchisee itti aanaa dura ta’aa Kongresii Federaalaa Oromoo Obbo Mulaatuu Gammachuu dubbisneera. No media source currently available


Obbo Beqqelee Garbaa fi Hoogganoonni Mormitootaa Ka Biroon Nyaata Laguu Torban Tokkoof Itti Turan Ammallee Itti Fufan

Mana-hidhaa Qilinxoo keessatti kanneen torban tokkoof nyaata lagachuun mormii irra jiran – Hoogganoonni Koongiresa Fedseraalawa Oromoo fi ka dhaabota biroo walumaa-galatti – sagal, haala fayyaa isaaniif yaaddessaa ta’e irra jiru. Mucayyoon Obbo Beqqelee Garbaa, durbee Boontuu Beqqelee akka jettutti, abbaa ishee – Obbo Beqqelee Garbaa fi hoogganoota KFO ka biroo akka Dajanee Xaafaa, Gurmeessaa Ayyaanoo fi Addisuu Bullaallaa ka biroo dabalee namoonni sagal torban har’aa ture kan nyaata lagachuudhaan mormii isaanii jalqaban. Bulchiinsi mana-hidhaa Qilinxoo hidhamtoota saglan hidhamtoota ka biroo irraa addatti loogii hamaa nu irratti geggeesse – jechuudhaan, iyyannaan mana-murtiitti dhiheeffatanii murtii-haqaa gaafachaa turan, manicha murtiitiin garuma bulchiisicha mana-hidhaa sanaatti taasisamuu isaatiin ture kan isaan torban dabre nyaata lagachuu sana jalqaban – jetti Boontuun. Eega isaan nyaata lagachuu jalqabanii as, yeroo torban tokkoo kana keessatti qaama mootummaa irraa namni iyyannaa isaanii dhaggeeffatee deebii furmaataa kenneef akka hin jirre illee dubbattee jirti. Hidhamtoota sagalan nyaata lagataa jiran keessaa kan har’a gad-ba’ee maatii dubbisuu danda’e – Obbo Beqqelee, Obbo Dajanee fi Obbo Gurmeessaa qofa akka tahes eertee jirti. “Warri hafan baay’ee dadhabuu irraa kan ka’e lafaa ol ka’anii deemuu illee akka dadhabaniii fi haala yaaddessaa irra jiran abbaan koo natti himee jira” – jetti, Boontuun. No media source currently available  Gaaffii fi deebii guutuu dhaggeeffadhaa


Oromiyaa Keessatti Hiriirri Mormii Gaggeefame Jedhu Jiraatonni

Godiina Boranaa aanaa miyoo Hiddii Lolaa keessatti Kibxata har’a hiriirri mormii gaggeffamuu jiraattonni ibsanii jiru. Kunis aanaalee Oromiyaa mootummaan gara bulchiinsa naannoo Somaaleetti kutuuf jira jechuun ka mormuu fi kanneen hidhaman akka hiikaman kan gafatu ture. Bulchaan aanaa Miyoo Obbo Jambaree Abarraa garuu, lafti gara bulchiinsa naannoo Somaaleetti citu hin jiru, kun mootummaa uummataan filatame humnaan fonqolchuuf yaalii kashalabonni gaggeessani dha ittiin jedhan. Gama kaaniin Godina Arsii Lixaa aanaalee adda addaa keessatti Wiixata kaleessaa mormiin gaggeeffamuu Jiraattonni beeksiisanii jiru.Kanneen Oromiyaa irraa hidhamanii jiran fi 400 caalan haa gadhiifaman, reebichaa fi doorsisi haa dhaabatu jedhu - Hiriirtonni. Bulchinsii Godina Arsii Lixaa deebii kennuu irraa of qusatee jra. Guutuummaa Gabaasa kanaa armaa gadiitti caqasaa No media source currently available


Hiriira Guddaatu Magaalaa Yaaballootti Geggeeffame Jedhame

Godinaa Booranaa magaalaa Yaaballoo keesssatti Roobii, Adoolessa 20, bara 16 hiriirrti uummataa guddaan geggeessamuu dubbatan - jiraattonni. Hoidhamtoonni siyaasaa akka Obbo Beqqelee Garbaa faa nuuf haa hiikaman, kan Naarobbii keessatti butamee achi buuteen isaa dhabame – Abbaa Liiban Dabbassaa Guyyoo nuuf haa barbaadamu. Proojektiin Bishaan Billiqqoo deebi’ee nuuf hojjtamu, Warshaan Kallee, Dirreen Xayyaaraa fi Yunivarsitiin waadaa seename nuuf haa hojjetamu, alaabaan naannoo Somaalee Moyaalee keessaa haa ba’u, ka jedhanii fi dhaadannoolee ka biroo fudhatanii hiriira ba’an – jiraattonni Godinaa Booranaa. Hiriira kanatti uummatni kuma hedduutti lakkaawamu hirmaachuu isaa fi ka nagaan xumurame ta’uu illee jiraattonni dubbatanii jira. Gaaffii uummataa kana ilaalchisee, qaama mootummaa irraa – aangawaa bulchaa godinichaa turan dubbisee jirra. Waan maraafuu qophii guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Hoggantoonni Kongresii Federaalawa Oromoo Mormii Nyaata Lagachuu Ittuma Fufaniiru

Mormii oromiyaatti oggaa darbe ji’a Sadaasa keessa ka’een walqabatee hoggantoonnii fi miseensonni paartii kongressii Federaalawa Oromoo baayyeen hidhamaniiru. Obboo Baqqalaa Garbaa dabalatee, hoggantoonni paartichaa mana hidhaa Qilinxoo, Finifneetti argamutti hidhaa irra jiran mormii nyaata laggachuu erga jalqabanii harri guyyaa sadaffaa dha Mormii akkanaa dhiheesuun isaani erga hidhamanii yeroo lamaataati. Abduljebbar Huseen abuukaatoo Baqqalaa Garbaa, Dajanee Xaafaa, Gurmeessaa Ayyaanoo fi Addisu Bullaalaati. Harra mana hidhaa dhagee isaan dubisuusaa himee sababa mormii isaan godhaa jiran kanaa akka isaan ibsaniifitti nu beeksiseera. Kunooti. No media source currently available


Obbo Baqqalaa Garbaa fi Hogganoonni Kongresii Federaalawa Oromoo Ka Biroon Nyaata Lagachuun Mormii Irra Jiran

Kan yeroo ammaa mana hidhaa qiliinxoo keessa jiran obbo Baqqalaa Garbaa, Obbo Dajanee Xaafaa, Obbo Gurmeessaa Ayyaanoo fi Obbo Addisu Bullaalaa, Kamisa kaleessaa qabee nyaata lagachuun mormii isaanii dhageesisaa kan jiran ta’uu maatiwwan isaanii keessaa ibsanii jiran. Haadha warraa Obbo Dajanee Xaafaa kan ta’an Aaddee Assalafach Mulaatuu sababa midhaan lagachuu kana maal akka ta’e yeroo ibsan, Kibxata darbe mana murtii duratti dararaa mana hidhaa keessatti irra ga’e kan ilaaleen iyyata dhiyeeffatanii, manni murtii kun rakkoo bulchiinsa mana hidhaati jechuun deebii erga dhorkatee booda nyaata lagatan. No media source currently available


Baqattoota Oromoo kaayirootti abiddaan gubatan: beekamtii koolugaltummaa warra dhabetu aaridhan abidda ofitti qabsiise

Baqattoonni Oromoo Masrii magala Kaayiroo kolugaltummaa gaafatanii ala mootummota Gamtoomanitti wajjira dhimma baqatootaa, UNHCR fundura muka jala jiraachatii turan harra hiriira godhan irratti abidda wajjirichii beekamtii baqatummaa warra dhowwateen ka’e jedhameen namoonni gubatan. Warra balaa gaheen gubate keessaa jara ofitti qabsiisan oolchutti ofii gubatanii namoota hoospitaala seenan lama, Geetuu Ijiguu fi Aslii Nuuree namoonni jedhaman bala kanaan faaran hubamuu fi du'aa fi jireenya edduu jirachuu isaanii dubbatan. Waan harra ummamee laalchisee, waajjira UNHCR han magala Kaayiroo irraa qullqulleeffachuu dhaa yaallus sababa yerootin hin milkoofne. Ogga arganee sagantaa biraatin deebina. No media source currently available


Hiriira Mormii Aanaa Jimmaa Gannatii, Magaalaa Haratoo Keessatti Geggeessame

Godinaa Horroo Guduruu Wallaggaa, aanaa Jimmaa Gannatii, magaalaa Haratoo keessatti humni ibsaa yeroo dheeraaf dhamamee turuu isaa irraa kan ka’e kaleessa hiriirri mormii geggeessame humnoota poolisiin bittimsame, jedhu jiraattonni magaalattii fi itti-gaafatamaan Koongiresa Federaalawa Oromoo, kan aanichaa Obbo Dagabaas Waaqayyoo. Akka Obbo Dagabaas jedhanitti, humni ibsaa sun eega magaalaa Haratoo keessaa bade baatii sadi’ii ol ta’ee jira. Eega sanaa naannawa waajira bulchiisa aanichaatti malee ibsaan ifee hin beeku. Jiraattonni midhaan daaksifachuuf illee gidiraa guddaa argaa jiran. “Rakkoon ummata magaalaa Haratoo, uummata aanaa Jimmaa Gannatii fi kan aanaalee ka biroo mudatee jiru ka biraan hidhaa fi hiraarsa humnoota mootummaatiin jiraattota, keessumaa dargaggoota irratti geggeessamaa jiru” kan jedhan – Obbo Dagabaas, humnoonni mootumaa sababaa ga’aa tokko malee “ati ABO dha” jedhanii nama yakkuu fi hidhuun waanuma aanaalee mara keessatti mul’ataa jiru ta’uu dubbatan. “Hiriira kaleessa barattoonnii fi jiraattonni magaalaa karaa nagaa ba’aniif deebii qajeelaa fi nagaa kennuu mannaa humnoonni poolisii aanichaa hiriirtota reebuu fi hari’achuudhaan adda facaasan. Kanneen miidhaman hedduu dha. Kaan immoo bosonatti baqatanii haga ammaatti dhokatanii jiru,” jedhu – Obbo Dagabaas. Bulchaan aanaa Jimmaa Gannatii, Obbo Gadafaa Goshuu garuu, ibsaan gara baatii tokkoo fi torban lamaaf bade ture sababaa traansfoormeriin gubateefi. Amma garuu, mootummaan jijiiruuf deebii kennee jira. Ogeessi dhufee qorachuuf jira.” Jedhu. Kanneen hiriira geggeessanis magaalattii keessaa garee xiqqoo – godinaa tokko qofa akka ta’etti dubbatu. Poolisiin hiriirtota addaan facaase – ka jedhames ni haalan. Qophii guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Walgayiin daldalaa fi guddina diinagdee ka gamtaa mootummootaa 14ffaan Naayiroobitti Geggeeffamaa Jira

Walgahiin kuni ka jalqabame kaleessa yoo tahu, Hoogganaan gamtaa mootummootaa Baankii muun dubbii dubbataniin ‘karoora guddina itti fufiinsaa Gamtaa mootummootaa karoorsee biyyoonni yoo hojiirra oolchan sirriitti lammilee isaanii hunda fayyadamoo gochuu danda’uu’ jedhan. Wal gahii kana ka Baanki Muun duuka banan pirezidentiiin Keeniyaa uhuuruu Keeniyaatttaa, biyyootiin daldala qaraxaan alaa akka hojiirra oolchaniif gaafataniiru. Guyyoottan afuran dhufan kana irrattis walgahiin kuni waa’ee biyyoottan guddataa jiran kaasuun gadi fageenyaan irratti mariyata. Walgahiin daldalaa fi guddina diinagdee gamtaa mootummootaa teessoon isaa Swiizerlaan Jeeneev yoo tahu, New York fi Finfinneedhaas waajiroota damee qaba. No media source currently available


Sab-quunnamtii hawaasummaa akka madda odeeffannootti; muuxannoo ogeesotaa fi dargaggoota Oromoo

Qobiyyeee fi maddi Oduu fi odeeffanoo hundi keenya guura itti qabnuu hookan immoo jala buunee hordofnnu adda adda. Oggoota dheera dha namoonni odeeffannoo argachuudhaafis ta’ee sagantaawwan bashannanaa hordoofuu dha, Raadiyoo, TV fi baruulee irratti hundahaa turan . Kun jijjirramaa dhufeera, keesumatuu dargaggota birratti. Akka fakkeenyatti kaasudha Qorannoon akka agarsiisutti Yunaaytid Isteetsitti ,dhaloonni mileenial jedhaniin (namoota umriin isaanii ogga18 – 34 jiran jechuudhaa) dhibba keessaa garri harka 74, addunyaan akka itti bulteef ooltee beekudhaa mobaayilii fi sab-qunnamtii hawaasummaa iratti hundaahan. Gara keenya hoo deebine hoo, dargaggoonni Oromoo Oduu fi Odeeffanno eessaa argatan? Waan argamuum hoo dhugaa ta’udhaaf dhiisuu isaa akkkamitti qulqulleeffatan? Dargaggota Oromo sab-qunnamtiiwan hawaasummaa, kessumatuu feesbuukii baayyinaaan fayyadaman lamaan tokko dubiseera. Hunda dura garu, akkuma beekkamu jalqaba torban kanaa barattoonni qormaata kutaa 12ffaa amma fixanitti sabqunaamtiin haawaasummaa cufameera.. Mootumaan Itoophiyaa barattoonni waan midiyaawwaan kana iratti deemuun odoo hin rirrifatin qormaata isaan irratti akka xiyyeefatanii murtee sanirra gahuu ibseeti han midiyaawwan kana yeroo murtahee cufe. Gammadaa Olaanaa ogeessaa kominikeeshinitif gaazexeessa dha. Namoota dhimoota aadaa fi artiratti Oromoo irratti fesbuukidhaan odeeffannoo baayyinaan hawaasa biraan gahan keessaa tokko. Haala guyyaa sadeen ture nuu ibseera. Kana malees, akkaataa fayyadama sabqunamitii hawwaasummaa dargaggoota irratti, Halleeluyaa Luulee, dhabbata Qorannoo Nageenyaa Afrikaatti (Institute of Security Studies) qorataa han ture akkasumas Gammachiis Fiqaaduu Naayyroobii irraa hasofsiisnerraa, armaan gaditti dhaggeeffadha. No media source currently available


VOA Afaan Oromoo Adoolessa 15, 1996 ganna, 20n dura guyyaa hardhaa hujii jalqabde

No media source currently available VOA,sabqunnamtii mootummaan Amerikaa afaan 45n oduu,TV,Raadonii fi Interneetii irratti fi odeeffannoo jirtu addunyaatiin himu. Bara waraana Addunyaa Lammeessoo bara 1942 keessaa hujii jalqabde.Waajjisa isii ta durii New York achii Waashington DC keessatti godaane waajjirii. Afaan VOAn oduun dabarsitu keessaa tokkoo Afaan Oromooti.Afaan Afrikaa keessaa Afaan Amaaraa,Afaam Tigree,Afaan Tigrinyaa, Siwaahilii, Hawusaa, Farnasaay,Keenyaa-Riwaandaa,Faransaay,Ingiliishi,Somaalee fa. Walumattuu VOA addunyaa keessaa afaan afaan 45n oduu dabarsti.Warraa gaafa VOA Afaan bara 1996 keessaa banan hujiin jalqabe keessaa tokko gaazexeessituu Tizzitaa Balaachooti. Mootummaan Amerikaa Oromoon saba guddaa tahuu isaa beekee sagantaa kenneef jette. “Watnii nama rakkisaa baayyeettuu ture…garuu garuu xiiqiidhaan jalqmane afaan kana.Namoonnii morman waan jiraniif.Maalii gaa afaan kana addunyaa irratti dhageessisuun maalif nama gara biraa quuqa ka jedhu baayee na dhibe turee xiiqiidhaan jalqamnee afaan kana garuu bal’atee asi gaheera.” VOA Broadcasting Board of Governors, Bulchiinsa Boordii Tamsaasaatti bulchaa mootummaa Amerikaatti horiin gargaara.


Lammiiwwan manni irratti diigameef Qubsuma kennuu qaba jedhe Paartiin MEAD

Kaleessa waaree irratti paatiin guutummaa tokkummaa Itiyoopioyaa MEAD kan Finfinneetti argamu waajjira isaa haadhoo irraa ibsi inni barreeffamaan raabse mata dureen isaa lammiiwwan manni isaan waggoota dheeraaf keessa jiraatan diigamee daandii irra buluuf dirqamuu cimsee balaaleffata jedha. Itti aansuu dhaanis yeroo dhiyoo kutaa magaalaa Laaftoo ganda 01 keessaa manneen kuma 20 ol ta’an garee mana diigu kan mootummaan akka diigaman taasisamuu isaaf kana keessattis qabeenyaan barbadaa’uu lubbuun namaa baduu tuquu dhaan gadda itti dhaga’ame ibsee jira. MEAD lammiiwwan qe’ee isaanii irraa buqa’an ittiin jedhe jireenya isaanii akka sirreessu mootummaan tarkaanfii adda addaa akka fudhatu gaafateera. Barreessaan paartichaa obbo Adaanee Xilaahun ibsa sana dubbisaan dhageessianiii turan. Lubbuu bade fi qabeenyaa barbadaa’eef sababaa kanneen ta’an angawoonni aangoo mootummaa irra jiran murtiitti akka dhiyaatan. Yeroo gannaa kana lammiiwwan daandii irratti gatamaniif mootummaan hatattamaan huccuu, midhaan nyaataa, qubsumaa fi kanneen biroon guutamuufiin irra jiru akka guutu, gara fuula duraattis kutaa biyyaa qabee hanga walakkeessa biyyaa Finfinneetti uummaticha qabeenyaa isaa barbadeessuu dhaan mana isaa diiguun hojii itti gaafatamni itti hir’ate irraa akka of qusatu MEAD cimsee yaadachiisa jedhaniiru. Obbo Alii Yusuf Yimer ka jedhaman kutaa magaalaa Nifaas Silk Laaftoo jiraataa ganda tokkoo ti jedhu. Ibsa tuuta oduuf kenname kana irratti ragaa MEAD dhiyeesse keessaa tokko. Namoota manni isaanii duraa diigame keessaa tokko ta’uu isaanii fi waggoota 20f kan keessa jiraatan ta’uu dubbatu. Haala naannoo santti uumame illee ibsaniiru. Guyyaa sana namni angawaa qaama ol aanaa ti jedhame dhufee ni haxaa’amtu nuun jedhe. Maal nuti dikee dhaa ittiin jenne. Ijoolleen gaaffii dhiyeessan hedduun to’annaa jala oolaniiru. Ammas kan barbaadamaa jiran jiru. Mootummaan Itiyoopiyaa uummata Eertraa addaan citee jiru illee qubsuma tolcheefii simataa jira. Nuti lammiiwwan biyyattii ittisa laga Abbayaaf gumaachinu irratti mootummaan keenya attamiin kana nu irratti raawwata? Ennaa jennu qubsuma isinii kenninaa utuu hin taane deebiin arganne ni haxaa’amtuu jechuu dhaan mana nu irratti diigan. No media source currently available


Teeknoolojii Koompiitari fi Afaan Oromoo; milkaa'inaa fi gufuu ogeessota muudatu

Teeknoolojiin guyyumaan jijjirama. Jijjirama kana haawaasni akka irraa fayyadamu Afaan adda addaattii jijjiruu fi wal-simsiisanii immoo qindoomina oggeessotaa gaafata. Dabalaa Tasfaayee ogeessaa teeknoolojiiti. Yunvarsiitii Jimmaa, kutaa ‘School of computing’ jedhamutti barsiisaa dha. Hiriyoota isaa ogummaa Kompiitarii fi teeknoolojii oddeeffaannoo (IT) irratti hojjatan wajjiin qorannoo bayyee hojjata. Yunivarsiitii Finfinneetti Ph.D isaattii qorannoo hojjachaa jiru as Ameerikaatti koonfiransii tokko irratti dhiheessu dhufe. Waayee qorannoo isaa, milkaa’inaa fi gufuuwwan firii qoraannoo gara hojiitti hiikuudhaaf hawaasni akka irraa fayyadamu gochuu laalchisee haasofsiisnerra. No media source currently available


Pirezdaantii OSA: Wanti Jawaarirratti raawwatame shiraas, loogiis, yakkaas

Haqni Afaan Qaban, Funyaanin Dubbata jedha Oromoon yoo mammaaku. Uggura hoggansa OSAtiin raawwatameen wal qabatees kan tahe kanuma. Namoonni hedduun shira raawwatame sana harka irra qabuudhaaf / defend godhuudhaaf/ yaalii guddaa godhan. Irra deddeebi’anii nu amansiisuudhaaf yaalii guddaa godhan. Garuu dhugaan nuti dhaabbanneef waan isaan dandamachuu dandahan hin taane. Silas, waan bu’uura haqaa hin qabnerratti cichinee hin morminu. Pirezidaantii OSA kan tahan Dr. Eebbisaa Aadduunyaa miidiyaatti gadi bahanii wanti raawwatame shiras, loogiis, yakkas akka tahe ifaan ifatti dubbataniiru. Akka Pirezidaantiitti kabajaan keessummoota kabataa godhee Jawaar fa’aaf affeerraa kan taasise isaan akka tahan, kana godhuudhaafis aangoo kan qaban akka taheefii Boordiin aangoo isaa malee uggura sana raawwachuu ifatti dubbatan. Marii Boordii waliin taasisaniinis namoonni tokko tokko mormii kaasan dhagaheera. Mormiin isaan kaasan garuu waan na amansiisuu dandahu hin turres jedhan. Hunda caalammoo OSAn dhaaba daneessummaan / divetsityn/ keessatti hin muldhanne akka taheefii sanis sirreessuuf yaalii guddaa akka godhaa jiru addeesse. Mormiin isaan kaasan na amansiisuu waan dideef, ana dhiisanii na duuba wal gahanii mari’atanii uggura sana raawwatan kan jedhe Dr. Eebbisaan, gama kiyyaan Jawaariin dhiifama guddaan gaafadha, Ummannis Jawaar qofarratti osoo hin tahin daba anarrattis raawwatame naaf hubachuu qabas jedhaniiru. Gaafiif qeeqni Ummatarraa ka’es guutumaan guututti sirrii tahuu eeranii Boordiin uggura kana raawwate maalif akka raawwate gadi bahee Ummataaf ibsa kennuu qabas jedhaniiru. Dabalata saniitiin Qaamni Hoggansa OSA walii galaa / General Bodyn/ dhimma kanarratti mari’atee namoota yakka kana raawwatan irratti tarkaanfii fudhachuu qabaa jedhaniiru. Anis, Dr. Eebbisaan gadi bahanii rakkoo uumamte ifaan ifatti Ummatatti himuu isaanitiiif galatoomaaa jechuuniin barbaada Kanuma Keenyas Oluma Hawi Anolee


“Alaabaan ABO, Mallattoo, Fakkii fi Qabeenya ABO fi Ummata Oromooti!

Waltajjii hawaasni qopheessu irratti namooti dhuunfaa ejjennoo dhuunfaa isaanii haasaahanis, ejjennoo isaaniif kan gaafatama guutuu fudhatu qaamuma haasawaa taasise dha malee hawaasa waltajjii sana qopheesse akka hin taane beekamuu qaba. Namni waltajjii sana irratti afeeramus gosa alaabaa kan waltajjiin sun itti faayamu murteessuu hin dandahu. Kanaaf, hawaasni Oromoo Alaabaa Oromoo fi ABO kana of dura qabatee deemuuf,kaayyoo ilmaan Oromoo itti wareegaman ittiyaadachuu fi tiksu akka ta’ee fi qaama seenaa fi jireenya uummata Oromoo ta’uu hubachuun feesisa. Yeroo hedduu kan ajandaa garagarummaa uummata Oromoo babal’isan, kan uummata Oromoo wal dura dhaabuuf bocan diinota Oromooti. Oromoo gargar qooduun karoora diinaa waan ta’eef; Oromoon dhimma amantaa, lagaa fi yaadota garagarummaa Oromoo gidduu dhalchan yeroo afarsu keessa hin jiru. Kaayyoo Oromoo wareegama ilmaan isaatti xumura itti tolchuuf, humna jabaatti of jijjiiruuf, irree isaa jabeeffachuun murteessaa waan ta’eef; yeroon kun yeroo Oromoon hundi roga hundaan ilaa fi ilaameen marihatee kaayyoo ilmaan isaa itti wareegamanii bakkaan gahuuf yeroo itti hojjetudha malee yeroo itti wal dura dhaabbatu akka hin taane ajajaan Ol’aanaa ABO-WBO gadi jabeessee hubachiisa.


“Hoggontoonni keenya afaaniin walbummaa fii bilisummaa Oromiyaa jedhaa isin sobaa turan”

1ffaa An isin sobuu hin barbaadu, sobaan akka harka naaf dhoytan hin barbaadu, feetan na jibbaa malee isinitti kijibuu hin barbaadu. 2ffaa Oromoo bakka turre fii bakka irraa kaane yaadachuun gaariidha, kalee jallaa ormaatti duula baane arraa ammoo jallaa keenyati qabsoo godhaa jirra 3ffaa obboleeyyan lama wal injifaachuu hin danda’an, sabaabni isaa maatiin bakka lamaatti qodama waan ta’eef jecha. Yoo orma tahee malee obboleeyyan lamaan jidduutti wal moohun hin jiru 4ffaa ormii walitti nu qabee “baala taraa” nun jedha, walumatti nu qabee nu arraabsa. Ummanni keenya ummata haqaati, waan wayyaanee nu goote oso hin dagatin, yeroo jallaan keenya ummata Tigray miidhu mootummaa kanaan mormun sirriidha 5ffaa Yeroo hedduu hoggontoonni keenya isin sobu, walabummaa Oromiyaa afaanin soban malee waan afaaniin dubbatan dalagaa fii ejjannoo qabatanii fuulduraatti deemanii hin beekan. Ar’a bakka isaan jiran isinuu ni gartan. Ani akka nama tokkotti sirna federaalizimi kana dimokraateessu qofaan karaa nagayaatiin rakkoo jirtu furuu qofa furmaanni jiru jedheen amana.


WARREEN WAAN JOHAR MUHAMMED TUQAMEEF DHAABARRAA UFBAAFTEE JETTANII KEESSAN NA GAAFATTAN HUNDAAF DEEBISAA KIYYA. Ani Johar Muhammed tuqame jedhee murtii kana hinfudhanne. Sababni dhaaba ABO irraa uf baasuu kiyyaa xalayaa dhimma Alaabaa ilaalchisee maqaa HD-ABOtin gara KFO ergamteedha. Kallattiidhaan sababa xalayaa kanaa ( in protest of this particlar letter) murtii ufii kiyyaa ABO irraa uf baasuu irra gaye. Dhimmi Alaabaa dhimma Johar yokin dhima KFO qofa miti. Dhimma Ummata Oromoo waliigalaati. Johar Muhammed nama uf gayee uffirraayu hafee ummata Oromoo miliona jahatamaaf qabsaayu. Abbaa fedhe akka fedhetti ufirraa deebisus nama dandayu. Inni tuqameef jecha wanni ani dhaabarraa uf baasuf hinjiraatu. Alaaban tun jalqaba Alaabaa ABO taatee beekamtus yeroo ammaa Alaabaa ummata Oromoo fi mallattoo qabsoo Oromoo taatee jirti. Kennaa ABOn qabsoo waggaa 50 olitiin ummata Oromoo badhaase keessaa Alaaban tun ta jalqabaati. Qubeen Afaan Oromoo ta lammataati. Kaartaan Oromiyaa ta sadaffaati. Namni alaabaa tanaaf jecha hedhamee fi ajjeefamee meeqa? Ka biyyaa baqate hoo meeqa? Ka har’a sababa alaabaa kanaa rashanamaa jiru hoo meeqa? Osoo kun tayee jiru alaaban tun ta ABO qofa qaamni biraa akka itti hinfayyadamne jedhanii xalayaa barreesun ummata Oromoo fi ABO duuydaa fi garaa taasisuun ala bu’aan isaa maali? Ergaa ummata Oromoo fi ABO walitti mufachiisu kana hoggansi dhaabaa osoo irratti hinmari’atin ergee? Yoo irratti mari’atamee ergame mariin sun ana maalif hanqate? Yoo hinmari’atamin dhimma ummata Oromoo gaddisiisu maalif nam tokkeen murtaayee faca’a? Ummanni waan kana akkamitti hubataan maalif madaalli kaasuu dhabe? Gaafilee kanaa fi kkf uf gaafadhe. Jaarmayaa sagalee keessatti hinqabnee maqaa qabadhee taa’uu irra xalayaa kana dura dhaabadhee ( protest) godhee dhaabarraa uf dhaabuu murteefadhe. Kana jechun komii biroo qabaachaa hinturre jechuu miti. Garuu ka dhaabarraa nabaasu hinturre. Obsaatuman har’a gaye. Kun ammoo waan obsaan bira dabrru naaf hintaane. Anaaf murteen kun murtee sirriidha. ABOn ummata Oromoo haala kanaan kan mufachiisu yoo ta’e eennuf qabsaayuf dhaabatti dabalamne? Akkuma namuu argutti dhimmi kun kan dallansiisaa jiru Joharis miti. KFOs miti. Hawaasa Oromoo Alaabaa tana jaaltu dallanne. Hanga yoomii Oromoon alaaban tiyyaa fi teeti mitiin waldura dhaabata. Kanaaf, dhaabarraa uf baasun kiyya Joharif tumsuu osoo hinta’in ummata Oromoo ergaa kanaan rifate deegaree, ergaa xalayaa kanaa diduuf ( in protest of the attached letter) tayuu warri na gaafataniif ummannis akka naa hubatu barbaada. Dhaabichis kanuma akka hubatun barbaada. Har’as borus alaaban ta ummata Oromooti. Galatoomaa!


Waraanni Bilisummaa Oromoo Zoonii Kibba Bahaatti humnoota mootummaarratti injifannoo gonfachuu beeksise.

WBOn akka jedhetti, Cibraan Madda Walaabuu Buttaan Jeneraal Waaqoo Guutuu fi Cibraan Hambaa Aanolee Buttaan Leenjisoo Diigaa Baalee fi Arsii Bahaa keessa socho’u waliin ta’uun tarkaanfii fudhataniiti jiru. Godina Arsii aanaa Shirkaa ganda Leemmuu fi Xijoo keessatti humnoota mootummaa sakattaaf bobba’an irratti kaleessa tarkaanfii fudhatameen loltoonni mootummaa 25 ajjeefamuu WBOn beeksiseeti jira. Warreen ajjeefaman keessaa dabballoonni aanaa waraana mootummaa waliin bobba’anis akka keessatti argaman himeeti jira. Kana malees loltoonni mootummaa 40 caalaan madaa’uu WBOtu hime. Qawween digdamni hidhannoo guutuu waliin, shugguxiin lamaa fi maallaqnis booji’amuu ibseeti jira. Poolisoonni sadii fi milishaan tokko immoo booji’amuu eagaan viidiyoo waraabame ni mul’isa. Bifuma walfakkaatuun humnoonni mootummaa bakkeewwan garaagaraatti Waraana Bilisummaa Oromootiin booji’amaa jiraachuun ibsameera. Salaale godina Shawaa Kaabaa aanaa Waacaaleettis milishoonni mootummaan bobbaase meeshaa waraanaa waliin booji’amuu ragaaleen waraanaa mul’isaniiti jiru. Humnoota mootummaa waraana keessatti booji’amaniin ala loltoonni hedduunis fedhiidhaan gara Waraana Bilisummaa Oromootti makamaa akka jiran WBOtu beeksise. Lakkoofsi loltoota mootummaa WBOtti makamaa jiranii yeroo gara yerootti dabalaa akka jirus beeksiseera. Kana malees WBOn qabsaa’ota haaraa hedduuf leenjii loltummaa fi siyaasaa kennaa akka jiru tibba kana himeeti jira. Maddi OMN


KFOn Alaa Manaan Hojitti Jira

Caasaalee godinaa deebisee ijaaruun guyyaa har’aa Godina Arsii magaalaa Asallaa irraa kan eegale yoo ta’u jilli KFO hooggantoota Olaanoo Obbo Xurunaa Gamtaa, Obbo Sulxaan Qaasim fi Obbo Gurmeessaa Ayyanoo ofkeessaa qabu gumii kana irratti argamee jira. Dameen KFO godina Arsii Gumii Waliigalaa 2ffaa Godinaa guyyaa har’aa gaggeesseen gabaasa erga caqase booda baldhinaan irratti mari’atee mirkaneesse; miseensota KHR Godinaafi miseensota Koree Naamusaaf Too’annoo filatee jira. Haala yeroo irratti, Ijjannoo KFOfi karoora ofduraa irratti baldhinaan maria’atee, ibsa ijjannoo qabxii shan of keessaa qabu baasee jira. Gumiin akka aadaa Oromootti eebba Jaarsotaan kan eegale yoo ta’u bakkabu’aan ABO godina Arsii fi Arsii Lixaa argamanii ergaa obbolummaa dabarsanii jiru. Sochii KFO caasaa gadii jajjabeesuufi deebisanii ijaaruu godinalee kaannin irrattis adeemsaan kan itti fufu ta’a. Imalli #galatoomaa hooggansa KFO ol’aanoo Obbo Jawaar Mohammadiin gaggeeffamu har’as kan ittifufee jiru yoo ta’u, marii hawasa Oromoo Biyya Noorway Magaalaa Ooslotti gaggessanii jiru. #KFO, Jaarmaya Wabii Egeree Oromoo!


Ummanni Oromoo jechoota Abiyyi dubbateen sobamuu hin qabu

M/Minsteeraa ta’uu kootu hafa malee Ummanni Oromoo waan isaaf malu dhabuu hin qabu. Ummanni Oromoo baayyinni isaa 35% ta’ee fi biyya kana keessatti sochii ijaarsa sirna diimookiraasii fi misoomaa taassifamaa jiru keessatti shoora olaanaa bahaa jiru. Hamma baayyina isaa aangoo sadarkaa Federaalaatti jiru keessatti gahee isaaf malu hin arganne. Kun gara fuulduraatti dhimma labsii fi seeraan sirraa’uu qabuudha. Oromoon sababan Muummicha Minsteeraa biyya kanaa ta’eef faayidaa isaaf malu argachuu hin qabu jedhanii warri olola gaggeessan, olola akkanaa oofuu irraa dhaabbachuu qabu. M/Minsteeraa ta’uu kootu hafa malee, ummanni Oromoo waan isaaf malu tokkollee dhabuu hin qabu” Lafee isaanii qabrii keeysaa guree mana galftee jechoota akkanaan kanaan ummata Oromoo gowwomsuu barbaadeeti moo irrumaa dhuga? Hanga ar’aa eeysa ture? moo falfalaatu amma irra gale… Dr.Abiy Ahimad M/Minsteeraa Toophiyaa.


Dhoohiinsa boombii magaalaa Deesstti lubbuun namoota shanii babarte

Boombii kana kan dhoosan hidhattoota to’annoo jala oolfaman poolisiin hiikkachiisaa jiru jedhameera. Akka Poolisiin jedhetti, haleellan boombii kun kan qaqqabe namoonni yakka lubbuu namaa balleessuutiin barbaadamaa turan erga qabamanii booda boombii darbataniinidha. Namoonni yakka kanaan shakkaman afur yoo ta’ataman, naannoo Dasee Aanaa Xid Gabayaa jedhamuu ka’anii gara magaala Daseetti seenun badii garaa garaa raawwachuuf osoo jedhanii tumsa Bulchiinsa Magaala Daseefi poolisiin Walloo Kibbaa taasisaniin to’atamanii qorannaaf buufata Poosilii 4ffatti geeffamaniiru. Erga buufata poolisiitti geeffamanii booda hidhannoo isaanii akka hiikkatan gaafatamanis diduudhan boombii hidhatanii jiran dhoosun shakkamtoota dabalatee poolisii idilee tokko, humni addaa tokko lubbuun darbuu danda’eera. Walumaa galatti namni shan yoo du’u, shakkamtoota keessaa namni tokko harka laatera jechuun Bulchiinsa Magaala Daseetti Itti-gGaffatamaa Waajjira Poolisii kan ta’an Komaandar Asmiin Mulaat ibsaniiru. Guutuu isaa asirraa dubbisi Maddii BBC Afaan Oromoo


Dhaloota akkanaa taanu malee Itti gaafatamummaa seenaa jalaa hin baanu

Maqaa fi Gumaacha Hayyuu, Qabsaawaa hangafaa fi Abbaa Qubee Afaan Oromoo kan tahe Dr Sheek Mohammed Rashaad Abdullee tiif beekkamtii kennuu, Hojiilee gaggaarii inni hojjate ummata isaa biraan gahuu fi Kaayyoo isaa galmaan gahuuf jecha “Faawundeeshiniin Dr Mohammed Rashaad Abdullee” hundeeyfameeti jira. Kun waan akkaan gaarii, waanuma Ilma jabaarraa eegamu tahuun isaa ifaadha. Faawundeeshinii kana akka cimee hojjatee Kaayyoo fi Akeeka Sheek Mohammed Rashaad galmaan gahuuf jecha hundi keenya deeggaruudha qabna jechuun torbaan dabre Ilma Sheek Mohammed Rashaad kan tahe Dura bu’aa Faawundeeshinichaa Obbo Khalid Rashad qaamaan dheeynee dubbifnee turre. Yeroo san Eeyba Kitaaba Bishaan Gubate ju’u kan Mahammad Siraaj barreeyse raawwanneeti walitti deebina waliin jennee waan beellamanneef amma dhimma Faawundeeshinichaatti fuula akka deeffannu haa deeffannu isiniin jechuu barbaanna. Kanumaan Nuti warri amma jiru kun dhaloota abbootii keenyaaf qooda kaayuu qabuu fi dhaloota bakka abbootiin keenya qaroomaan gayan bira dabruu qabu akka taane wal yaadachiisuun hin barbaachisu. Dirqama keenya kan yeroo hunda yaadachuu qabnu waan taheef. Kanaafuu hojiilee gaggaarii abbootiin keenya nu dura hojjatteef beekkamtii kanninee hojii isaanii sanii fi Maqaa isaaniitiis itti fufsiisuuf dirqama akka qabnu beeynee Faawundeeshinii Dr Sheek Mohammed Rashaad kan ji’oota muraasa dura hundeeyfametti miseensa tahuun, Kaayyoo qabatee hundeeyfame akka galmaan gahuuf gumaacha mataa keenyaa haa goonu. Dhaloota jabaa Abbootii isaanii kan waa isaaniif gumaachaniif gumaata galchu, Kan ofiifiis dhaloota dhufuuf waa gumaachu haa taanu. Dhaloota Jabaa akkanaa taanu malee Ittigaafatamummaa seenaa jalaa hin baanu. Yeroo unkaa kana guunnu odeeyfannoo barbaachisan guutuus tahee Kafaltii Miseensummaa Qar.100, Buusii miseensaa ji’a ji’aan Qar. 50 gara Account Baankii Daldala Itoophiyaa, Baankii Awaash Ykn Baankii Hojii Gamtaa Oromiyaatti kafaluun dirqama keenya. Kana malees Deeggarsa biroo yoo godhuu barbaaddan Account CBE, Awash Bank fi CBO keeysaa tokkorratti galchuu hin dagatinaa. Maqaa: Dr Mohammed Rashaad Abdullee Foundation Account No:CBE: 1000435507119 Awash Bank: 01425590861300 Coop: 1032300044843 Gama Interneetaatiin (Online) Galmaa’uuf; Hedduu Galatoomaa Adem Dhalate Waxabajjii 16,2022. Finfinnee


Galmee seenaarraa: Jeneraal Taaddasaa Birruu

Oromo Graphya Keessa, loltoota British, warra Ganaraal wingatiin hogganamuu wajjiin tahuun loltoota finfinnee walaba baasan keessaa nama tokko ture. Ganaraal taddassaa Birruu, Bara 1941 G.C. keessa, Akka loltuutti, bakkeen ramaddii isaa tan jalqabaa Harargee dhihaa magaalaa Ciroo keessa ture. Bara kana keessa naannoo carcaritti yeroo sochiin Mahmmad Jiloo ykn bara ” girgiriin Mahmmad Jiloo Bal’innaan deemaa turteedha. Bara 1941 G.C. keessa, magaalaa ciroo malee iddoo hedduun carcar keessatti sochii kanaan raafamaa turte. Ganaraal taddassaa Birruuiif sochiin tun mudannoo qofa ossoo hin tahiin yeroo duraatiif shira siyaasaa ityoophiyaa akka gaaritti akka hubbatu isa godhe.


Haxxishoo! Guddadhu!

Amaan Kamsareetiin Waan Mootummaa Bilxiginnaa Buqqiftee Aangoo Oromiyaa Fudhachuu Dubbadhu! Seenaa fi maalummaa riphee-lolaa ilaalchisee ammaan dura gulantaalee guddinna loltuu walabummaa babbay’suun kiyya ni yaadatama. Riphee-lolaan mootummaa cunqursaa buqqisee aangoo mootummaa qabachuuf sadarkaale tarsimoo 3 keessa akka qaxxaamuru akeekee ture. Gulantaan jalqabaa gulantaa malqaqqummaatii fi godaantummaati (embryonic and nomadic stage) jedhe ture. Riphee-lolaan guddinna gulanta kanarraati argamu tooftaa rukutanii dheessuu (hit-and-run) akka hordofu saayinsiin siyaasaa waraantummaa ni balbaloomsa. Riphee-lolaan guddinna sadarkaa kanaa irratti argamu qurxummii bishaan daakuun (hawweenuun) walfakkaata. Akkuma yaadatamu Mootummaan Bilxiginnaa galaana goggoysuu fi qurxummii qabuuf imaammatee ture. Gabaasaa ardhaa keessatti Shanee 1000 ajjeesuu hin dhoksine.Garuu qurxummiin sun kaayoo dhugaatii fi duubbee ummata isaa malee jogola dhaabbataa (fixed base) waan hin qabneef abjuun Bilxiginnaa marraa hedduuf fashalee jira Guddinni sadarkaa lammataa gulantaa lola socho’aati ykn lola godaansaati (mobile warfare) akka taye ibsuun kiyya hin dagatamu. Riphee-lolaan guddinna gulantaa kana gubbaa jiru duubbee dhaabbataa fi jogola socho’aa (mobile base) akka qabaatu babbay’suu kiyya ni yaadadha. Gulantaan sadeessoo gulantaa lola dhaabbataati (positional warfare)ti. Oduun ardha biyya irraa dhuftu akka addeessitutti loltoonni walabummaa Oromiyaatii fi Gambeellaa magaalota gurguddoo lama qabatanii jiru. Gaafiin guddoon “riphee-loltonni walabummaa kun magaalota kanneen keessa ni turan moo haleelanii bawu ta jettuu miti. Deebii gaafii tana isaaniif dhiifna! Garuu dhugaan diida jirtu ta armaa gadiiti Dhugaa tokkoffaa: mootummaan Bilxiginnaa galaana llee goggoysuu qurxummii llee qabuu dadhabuu muldhisa Dhugaan lammeessoo riphee-loltonni guddinna gulanta xumuraa irra gawuu fi madaalli humnaa conqola’uuf dhiyaachuu (strategic stalemate). Dhugaan sadeessoo Bilxiginnaan filmaata dhabamuu/jiraachuu keessa seenuu. Kana jechuun Bilxiginnaan kachachalaa fi sagaagalummaa siyaasaa dhiisee, gadi taa’ee OLA-OLF wajjiin mariyachuu ykn buqqa’uu dha. Sooqidda mi’aayi yoo didde dhagaadha! Feta accompli!