” Kaayyoon keenya Toophiyaa biyya sab-daneessatti jijjiiruudha”

Hogganaan ADO Obbo Leencoo Lataa gaaffiif deebii VOA irratti godhameef irraatti akkas jedhan “Kaayyoon keenya, Itoophiyaan erga gaafa dhalatteetii kaasee IMPAAYERA nuti kana jijjiirree biyya saboota hunda walqixatti tajaajiltu eenyummaa saboota hundaa mul’istu sirna federeeshenii sab-daneessaatti jijjiiruu feena” ADO ABO irraa kan adda nu godhu, miseensonni keenya gariin hooggana ABO turre, sagantaa ABO wixinuuf raggaasuu keessatti qooda qabnaa turre, gaafas hireen murteeffannaan bifa garaa garaa qabu akka hojiirra oolu ture, Dimookraasii Rippaabiliika Oromiyaa maddisiisuus ta’e akkaataa saboota wajjin itti bulamu lafa keenyee tuure. Boodas hoogganni ABO hiikaa hiree murteeffannaa dhiphisaa dhiphisaa dhufanii gara biyya walaba taate tokko qofa ijaaruutti fidan, isaan kan qabsaa’an Diimokraasii Rippaabiliika Oromiyaatiifi kun dhugaadha, garu nuti ammoo akkas jenna “Ummata Oromoof kan wayyu, hiree murteeffannaa biraa yoo goone wayya jenna”. Kunis sabootaaf namoota bulchiifamoo turan gara saboota SITIIZEN ta’aniiti jijjiiruudha. Kan ABO irraa adda nu godhu, bulchiifamaan kan namni biraan iddoo biraarraa dhufee qawweedhan bulchu waan ta’eef biyya sana keessattti dirqamamalee mirga hinqabu, nutiif saboonni kaaniis akkasi. Addummaan biraas, biyyattiin higga mengistii malee konistiitiwuushenii hin qabdu.kun kan mootummaan ittiin saba bulchuudha malee kan ofii ittiin bulu miti kanaaf heerri hunda keenya olta’e dhalachuu qabajenna, kanas bakka bu’oota saboota biroon waltaanee qabsaa’uu qabna jenna. Gara hiree murteeffannaa Oromootti yaroo dhufnu murtiin MAAYYI kan sabichaati, Toophiyaa keessa saboota biroon walta’anii sirna tokko jalatti buluus ta’e Oromiyaa akka biyya walabaatti gadi dhaabuu keessatti filannoon yoo ta’e kan murteeffatu Oromoodha.Gaafa Diimokraasiin Rippaabiliika Oromoo dhaadhalate, wanti umamuuf malu Oromoon ollaa baay’ee qaba, olloota kan hundaan ammoo walta’ee jiraachuu qaba. Walta’uu baannaan waldhabdeetu dhufa, kun Oromoo keessatti nagaaf sirna diimokraasii dhaga, kanaaf HEERRI saboota naannoo saanitti abbaa biyya godhu jiraachuu qaba.


Shirri Habashootni nurratti xaxan yoomuma nuuf gala laata?

Habashootni, tokkummaa ilmaan Oromoo laaffisuuf, qabsoo bilisummaa saba Oromoo dadhabsiisuuf yoo danda’an sirumaa dhabamsiisuuf halkanii guyyaa shira nurrtti hojjechaa akka turani fi jiran seenaatu ragaa ta’a. Kun dhugaa waliigalaa waan ta’eef, diinarraa wanti biraas waan hin eegamneef, nama hin dinqu. Kan nama gaddisiisu garuu beeknees ta’ee otuu hin beekin; hubannees ta’ee otuu hin hubatin shira diinaa kanaaf qaawwa uumuu, balbala banuu, meeshaa ta’uu, kanaaf of saaxiluu, kan dabrerraa barchuu dadhabuu keenya dha. “Namni yoo quba tokko nama biraatti qabu, qubni sadeen isumatti akka garagalan hin hubatu” akkuma jedhamu, hubannoon kan jalqabu bakkeen ykn iddoon (position) quba sadeenii kun yoo beekamee dha. Wantin jechuu barbaade, dadhabbii keenya otuu hin hubatin yookaanis dhokfachaa Habashaatti quba qabuun gahaa miti. Yoon akkana jedhu ammoo diinatti hin xiyyeeffannu jechuu otuu hin taane, gabaabumatti mee dura haala keenya haa hubannuu jechuun barbaade. Yeroo tokko tokko yoon waayee keenya gadifageenyaan ittiyaadu, balaa nutti deemaa jiru alaalatti arguu dadhabnee; hanga nubira gayutti teenyee eeguun rakkoolee dhuma hin qabneef akka nu saaxilee fi nu saaxilun hubadha. Balaa tokko alaalatti arganii ofirraa ittisuu yoo hin dandeenye; yoo nama bira gayee harkaan nama qabate, kana keessaa ofbaasuun rakkisaa ta’a. Akkuman armaan olitti tuqee dabre, Habashaatu akkana nu godhe, isaantu akkas nu godhe; Habshaatu naannoo, gandaa fi amantii dhaan akka walqoqqoodnu nu taasise; Habshaatu shira nurratti xaxee, akka mooraan keenya laafu taasise fi kkf dubbachaa ormatti quba qabuun homaa hin fidu. Wanti ofis walis gaafachuu qabnu, yoo isaan akkan nu godhan ykn nu taasisan kana maaliif shira isaaniitiif karaa baasna jennee of gaafachuun silaa gaafii duraa ta’uu qaba ture. Takka dogoggoruun uumaa ilma namaa keessa waanuma jiruu dha; garuu lammata gowwoomuun, kan dabrerraa barachuu dadhabuun dadhabbii mataa ofii ti. Wantan har’a waayee shira Habashootaa kaaseef sababan qaba. Barreeffama mata duree “OROMO MALLI MAALI ?” jedhuun Tokkicha Abbaa Milkiitiin dhiyaate Ayyaantuu.com irratti dubbisseen ture. Barreeffamni kun barreeffama biraa mata dureen isaa “Amna Dukkanaa’aa: Seenaa Dhokataa Ilmaan Oromoo Biyya Eritrea Keessaa” jedhuun dargaggoo maqaan isaa T.F YKN Addaamuu jedhamuun dhiyaate irratti hundaaye. Waayee barreeffama duraa, kan T.F ykn Addaamuu dhaan dhiyaate sana, gara boodaa itti deebi’ee waan tokko tokko jechuun barbaada. Qabiyyeen barreeffama Obboo Abbaa Milkii garuu akka naaf galetti ykn akkan hubadhetti waan Shaabiyaatti xiyyeeffatu fakkaata. Asirratti wanta Eertiraa keessatti godhamaa ykn ta’aa jiruuf ragaa waanan hin qabneef waayeen kun dhugaa dha yookaanis dhara jechuu hin danda’u. Haa ta’u malee, wanti hubatamuu qabu tokko, har’a abbaan fedhee biyyas ta’ee mootummaan kamiiyyuu dhimma mataa isaatiif ykn bu’aa irraa argatuuf jedhee yoo ta’e malee, dhugumatti garaa qulqulluudhaan qabsoo saba Oromoo ni deeggara jedhanii irraa eeguun ofgowwoomsuu dha jedheen yaada. Qabsoo bilisummaa Oromoo ilaalchisee, Eertiraan akka ofiif walabummaa argatetti, walabummaa Oromiyaas ni deeggarti yookanis hin barbaaddu jechuun ammaaf na rakkisa. Waan Shaabiyaan ykn Eertiraan Oromoof godhaa turte/jirtu badaas ta’ee gaarii seenaaf dhiisuudhaan, wanti hubatamuu qabu garuu, akka barreeffama lamaan sana keessatti ibsametti, TPDMs (Tigry Peoples Democratic Movement) ta’ee Shaabbiyyan maqaa Oromootiin jaarmayaa maxxannee ijaaruu yaaluun qabsoo keenyaaf baay’ee gaaga’ama guddaa akka ta’u dha. Karuma fedheenuu haa dhufuu, shirri akkanaa kun balaa guddaa nutti fiduu akka danda’u Oromoon jabeessee hubachuu qaba. Shirri akkanaa kun milkoofnaan; jaarmayaan akka OPDO deebi’aa ijaaramnaan, qabsoon keenya ammas bar-kurnee lamaa ol gara duubaatti akka deemtu shakkiin hin jiru. Kun sodaatanii nama sodaachisuu otuu hin taane balaa dorrobee jiru arguu danda’uu dha; yaaddoo ibsuu dha. Hin ta’a ykn hin ta’u; ni milkaaya ykn hin milkaayu jechuun tilmaama mataa ofii ti. Dhugaan lafarra jiru garuu dagatamuu hin qabu. Gaafiin barreessaan kaase, “Oromoo malli maali?” kan jedhu anaaf gaafii bu’uraa ti. Gaafii Oromoon hunduu hubachuu qabani fi deebii isaas barbaadanii argachuu qabanii dha jedheen amana. Akkan barruu kana dhiyeessu kan na taasisellee barreeffama mata duree kanaan dhiyaatetu qalbii koo na harkise. Dhiiroo, kun gaafii yeroo ti; akka laayyootti ilaalamuu hin qabu. Haalli keenyaayyuu walumaagalatti “Oromoo malli maali?” kan nama jechisiisu dha. Kaayyoon barreeffama kiyyaa Eertiraa balaaleffachuufii miti. Kana hin godhan jedhee isaanis amanuun na rakkisa. Har’a abaan fedhee, koodeen ofiituu bu’aa ofiitiif jedhee obboleessa ykn obboleetti isaa dabarsee kennuu danda’a. Impaayara Itoophiyaa tana keessatti biyya fi qabeenya Oromoo kan hin hawwine hin jiru. Bilisummaa fi walabummaa otuu hawwinuu kan caalu nutti dhufee; bu’aalee hanga har’aatti qabsoon kun galmeesseyyuu akka hin dhabne ofeeguu qabna, Oromoo. Ammas irran deebi’a balaa nutti dhufuuf deemaa jiru alaalatti arguu haa dandeenyu. Kun gamnummaa dha. Akkuman kanaa olitti tuqee dabre, barreeffama isa duraas, kan dargaggooT.F YKN Addaamuu jedhamuun dhiyaates dubbissen ture. Yaadolee heddoominaan achirratti kennamanis argee jira. Namootni barreeffama sana karaa adda addaatiin ilaalan. Kuun waan akka asoosamaatti dhiyaate fakkeessu; kuun waan gareen Obboo Leencoofaa dhiyeessan fakkeessu; kuun ammoo waanuma dhugaadhaan argame ykn argamaa jiruu dha jedhu. Dhgaa dha, wanti tokko yoo ragaa qabatamaa wajjin hin dhiyaatne tilmaama gara graa keessa nama galchuun hin oolu. Asirratti wanti dubbistootni barreeffama kiyyaa hubachuu qaban waan dargaggoon kun barreesse dhugaa hin ta’u jechuu kiyyaa akka hin taane dha. Akkuman dursee jedhe, wanta tokko dhugaa ykn dhara ta’uu isaa kan mirkaneessu ragaa wajjin dhiyaatu dha. Dhugaa dubbachuudhaaf, anillee yeroon barreeffama sana dubbisu waayeen kun garaa na nyaatullee, karaa biraatiin yaada adda addaa keessa na galchuun hin oolle. Barreeffama sana karaa adda addaatiinan ilaale. Tokkoffaa, akka barreessaan seenaa ofii ibsetti waanuma irra gaye barreesse malee fakkeessuu hin danda’u yaada jedhutu na keessatti uumame. Waan inni keessa dabre, keessumaayuu Oromiyaarraa gara Eertiraa; Eertiraarraa gara Suudaan; achirraa ammoo gara Keenyaa deemuun dhugumatti amanuun nama rakkisullee dhara ta’uu hin danda’u jedheen fudhadhe. Lammaffaa, akkuma namootni tokko tokko tilmaaman, anis tilmaamni ani qabaachaa ture, warri ABO (warri Eertiraa keessa jiran) walabummaadhaan socha’uu akka hin dandeenye; rakkoo akka qaban; sababa kanaan ammoo achi taa’anii qabsoo kana gara fuulduraatti oofuu hin danda’an jedhanii isaan qeequuf jecha gareelee biroorraa (diinarraaiys ta’uu mala) xalyaan akkanaa waan qophaayes natti fakkaate. Sadaffaa, dhuguma akkuma jedhamu, Eertiraa keessa rakkoon jiraatee; qabsaa’ota fi hoggantoota keenyarratti dhiibbaan uumamee; akka barbaadanitti socha’uu dadhabanii; sababa kanaan isaanuma keessaayuu rakkoo jiru gadi baasuuf jecha xalayaan kun akka qophaayu godhamees ta’uu mala jedheen yaade. Afraffaa, mootummaan Eertiraa hangam qabsoo bilisummaa Oromoo dhugumatti akka gargaaru beekuun na rakkisullee, ammaaf diina Wayyaanee waan ta’eef, maqaa Eertiraa xureessuf; akkasumas dargaggootni Oromoo akka achi hin dhaqne hamilee isaanii cabsuuf jecha xalayaan kun gara Wayyaaneerraa qophaayee waan barreeffames natti fakkaate. Egaa, kun tilmaama mataa kiyyaa ti. Wanti tokko dhugaa ykn dhara ta’uu isaa addaan baafachuun kan danda’amu yoo ragaa qabatamaan tokko jiraate dha. Karaa biraatiin ammoo, wanti akkanaa kun yoo uumamu qaamni tokko gadi bayee asirratti ibsa kennuun silaa waayee kana qulqulleessuudhaaf gaaarii ta’a ture. Garuu mee haa jennu, dhugumatti wanti dargaggoon kun barreesse yoo dhagaa ta’e; yoo dhuguma Shaabiyaan duuba jiraate ykn shira Habashootaa ta’e, hoggantootni keenya kan Asmaraa jiran waayee kanarratti ibsa kennuun isaan rakkisuu danda’a. Dhugaa dha yoo jedhan, waan iccitiin bayuuf, isaaniifuu gaaga’ama guddaa ta’a. Soba ykn dhara akka hin jenne ammoo, wanti barreeffame kun akka asoosamaattillee yoo dhiyaate, kun dhugaa jiru irratti waan hundaayuuf, dhara jedhanii sarar jala butuunis rakkisaa ta’a. Dhugaa ykn rakkoo jiru Waaqayyo/Rabbi qofaatu beeka. Kan ta’es ta’u, shirri Habashootni nurratti xaxan daangaa waan hin qabneef, ofeeggannoo guddaa barbaada. Dammaqinsaan haala keenya hubachuun baay’ee barbaachisaa fi murteessaa dha. Galatoomaa! Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


Ashaangullitiin Summi Nyachifamuun dhugadha jedhu

Dhugga Baasi Ani Miseensa OPDO ti wagoota 20 darban hunda gutuu akka hiree ta’ee dhaabba kana kessati qabsa’aa ture; ji’aa darbee Enyuut summi nyachisee ??http://www.oromoparliamentarians.org/Galmee%20Oduu/Oromia%20Perezdant%20Alemayo%20Atomsa%20Poising.htm erga maxanfameeeTPLF OPDO morma qabee icitiin esssan bayee jeechuun OPDO wal nyachuu egalee. Waan miseensa OPDO dhibee garuu waan birrati, gaafiin ka’uu qabuu enyuutuu Prezdaant Oromoya Summi nyachisee ta’uu qaba malee icitiin isaan bayee kan jeedhu gaaf ta’uu hin danda’uu kan jeedhu ture. Oromoon hundi hubadha! Gaafa baratoon Oromoo University Adama Summi nyatani akka caliifnuu godhamne icitiin qabuu yaalan, ama gaafa Prezdaanti Oromiyaa summi nyatuu ilee hojeeta mootummaa fi Miseensoota OPDO irra akka dhokatuu tasisan. Erga Gummin Paarlama Oromoo dhimma kana ifaa basee booda; enyuutuu icitii kan basee jeechun qoorannoti gadii ta’uu mali fakkata? qoorannoo godhamuu qabuu ture gartuun Alemayoo Baleesuuf hojeeta turan kessa wara kamtuu summi nyachisee? jeedhani qorachuu hin wayuu ture? kana deebi isaa TPLF/OPDO fi ummataa Oromoofin dhisaa. Dhugga habarbanuu Obboo Alemayoo Atomsa enyuu Summi Nyachisee?; summi atami nyatee ji’aa 4 gutuu fayuu Dadhabee? ; Maliif USA, UK German (Europa) ergamuu dhisee biyya Chainati ergamee? Lubu dhala nama keessatu Prezdaanti biyya tokko icitiin qabamuu duuba maltuu jira? Alemayoo Atomsa Malamaltumma kan hin jalanee, dhuggaf kan dhabatuu ta’uun isaa degersa in Dabalee fi ummata Oromoo irra qabuu irra hubachuun ni danda’ama. Ethiopian Malamaltumaa to’aachuu banan rakko Somaliya mudatee ishee mudachuu mala yaada jeedhu iyuu PM Meles Dura kan dubatee Alemayoo dha jeedhu namoon. Alemayoon diinoon isaa garuu Malamaltoota fi gartuu ilaman Habasha OPDO keessatiu dagagdee ta’uu beekamadha. Alemayyoon Malmaltoota 120 irrati yerro jalqabaf tarkkanfi fudhachuun isaa waarii garaa jiran ilee sooda keessa galchee jira. Akka GPO irra dubifneeti waarii sumii nyachisun shakman akkasi dhyatee ture “waar siyyassa TPLF oganan akka Meles Zenawi, Abootii qabeenya Oromoiya dhunfachuu feedhan, akka Ali Alemudin, Daldaltuu waan hundaa fi seeran ala Azeb Mesfin fi Nafxanyoota OPDO keessa caaraa argatani lafa fi nama Oromiyya keessa jiru utuu hin hafiin gurgurata jira wara akka Alemu Simee faati (grtuu malamaltumaan beekaman) waara lafa gurguran ” Haali Mootummaa nanoo Oromiya kessati Odeefama jiru garuu haala hama of keessa qaba. Kunsii egeree Oromoo fi Oromiyaa baleessuf Alemayoo dhabamsisuu kan jeedhu ture kara hundanuu. Waari Alamyoo dhabamsisan wara kam? sadarka ani ka’uu garuu akkasiti:- 1. Garee Malamaltoota gartuu ijolee Habasha Alemu Simee, Warqinee Gabayo, Damalash G/ Mikaeal; Muktar Kadire; Zalalem Jamane; kkf yamuu ta’ee ergami isaan wa lama of keessa qaba; tokko Almayoon Angoo irra ba’uun Oromoon qulqulun angooti dhufani uni achii ariatuu kan jeedhuun bakka ama jiran irrati hojeechuu akka itii hin fufnee waan sodatanf; 2faa Alemayoo umarii isaa gutuun Oromyaa jirachisuuf, samicha irra bararuuf malamaltuma dhabamsisuu qaban jeechuu isaa dhaga’ani jiru, kun jeechuun Oromoo lafa isaa irra buqa’ee lafi isaa samamee keessa gartuun kun ga’ee waan qabaniff; 2. Gartuu daldaltoota Oromiya gurgura jiran Azeb Masfiin, Alemu Simee, Junedin Sado, Jaama Abaso, Dawannoo Kadire,Aman Kadire kkf yaaka malamaltumaa fi samicha isaan Oromiyaa kesssati gegesan iciti isaan kan beeku yerro ama Alemayoo Atomsa qoofa ta’uu isaa waan beekanfi isaa dhabamsisuu keessa hirman gudda qabu jeedhama; 3. Abooti Qabenya wara akka Shik Ali Almudiin, Samueal Tafesse, EFRT group, Mega Kubaniya (Azeb Masfin) Djibouti Preezdaant and famile daldala isaan Alemu Simee kkf yamuu ta’uu gartuun kun wara Oromiya-Oromoo fi Nationalistoota Oromoo balessa jira yamuu ta’uu siirn barmusa Oromiyaa wayee enyumaa Oromoo ibsuu akka haqamee ijoolee Oromoo seena Tigra -Ethiopia akka baratuu wara goodhatuu keessati argama. 4. Gartuu Ogana TPLF yamuu ta’uu jarii kun qorqoroo waan ta’aanf waan isaan gargaruu ilee siirti hubachuu dhabani jiru malee Alemayoo Atomsa Preezdanti Oromiya ta’uun TPLF naggan Tigrayti galchuuf lamii Tigray ilee bala irra hunbisuu caara guda isaanf ture. Ummani Oromoo fi Miseensoon OPDO Alemayo Atmosa irra jalala male jaba waan hin qabneef jeequmsa ykn waraqisaa Ethiopia keessati dhalachuu malfi Almayon Lubu Melese faa olchuun ni danda’aa ture. Garuu jari caaraa kan siirti hin beekne kan isaan dursa keenafi yoo jeequmsii ka’ee waan uni isaa ajeejnuu fudhachuu diide ummataa Oromoo birra goruu danda’aa kan jeedhuu samuuti qabatani jiru; haqi jiru garu Alemayo Atomsa TPLF caalaa MADRAK ykn Ginbot 7 akka jubuu yoomi ilee tana Habasha Moofan akka deebiyuu kan hin feene ta’uu TPLF galuuf hin dandeenya sababin isaa warii TPLFtii duubbii dedebisaan hundi ijoole Habasha akka Warqine Gabayoo faa waan ta’aanf isaan amoo garumma Alemayo Atomsa Meleseti hin himan isaan Olola hama isaa irrati adeemsisun dhabamsisuu waan feedhanf. Yaadachisa: TPLF/OPDO Iciti Summi Nyachifamu Obbo Alemayo Atomsa gummi Paarlama Oromooti kan dhamee ana. Miseensa keessan akka isiin yaadan wara Alemayooti siiqan miti; Hadha mana isaasi miti; namoota isiin yaadan hundas miti; gaaf tokko TV Ethiopiati bayeen na argituu isaa dura garuu yakkota TPLF ijoolee Oromo balessu irrati hojeeta turee keessa yaali ajeecha Dr. Getachew jigi Demekssa irrati yerro 20 ol yaalamen isiin dhiyeessa iti ansee ergasii booda waraqa Enyumaa koo suura koo waliin TV Ethiopia irrati basuun yaala; Media Oromoo hundi garuu gocha TPLF akka saxilitan fi lammiin Oromoo hundi akka beekuu miseensoon OPDO milyona 3 ol ta’aan akka dhaga’aan SBO fi TV Eritreati akka nu dabarasitan kabajan isiin gafadha. Dhugga Baasi Finfinnee irra


INA LILAH WO’INA ILEH RAJI’UN

Dr Muhamed Rashad Kabir Abdule Mamaya Carcar gama Akhirat deeman Radio bbn Afaan Oromotin Biyat Itophi’a keeysat yeero jalqabaf qurana qulqulu Afaan Oromoti hikudhaan hawasa muslimafi kitaaban kan maxansan Dr Muhamed Rashad Kabir Abdule Mamaya Carcar gamaa Akhirat deeman. Dr Muhamed Rashad bara 1934 gandaa maqaan ise Jarjar jeedhamut kan dhalatanif barumsa amanta ykn dini ijoluman ture Abaa isaan Kabiri iraa kan baratan .Abaan isaanis ulama’ota gurgudoo iraa kan ta’anif imama masjidas turaan . Dr muhamed Rashad magaala Dire Dawat gargaris yaala kan kenamafi ture yeena ta’u murte Rabii ta’e guyaa har’at Camsa 25/ May 25 gamaa Akhirat deemaniru . Dr Muhamed Rashad beekumsa tafsira isanitin kan oli ta’anifi barumsa isaan Unversitiy Alhazart yeena xumuranis sadarka tokkofan xumuruudhan geeba harka Prezdanti Masri yeero san kan turan Obbo Jamal Abdul Nasir ira fudhatan ni beekama . Dr Muhamed Rashad bara jireenya isaan keeysati hawasa muslimatifi hojiwan heduu kan gumachan yeena ta’u isaan keysa murasa isinif ha tuqnu . – Hikaa Qurana qulqulu Afaan Oromotin qopheysan jiru . -Hadisa Afurtama (Arba’ina) hikuudhan hawasaf dhaqabsan jiru . -hikaa Towhida Afaan Oromotin barufi sagaleen dhaqabsan jiru . -Galmee jechota Afaan Somale -Afaan Oromo qopheysaniru. -Kitaaba akkata rawana haji fi umra iraa dubatu Afaan Oromotin qopheysaniru. -Seena Rasula (s.a.w) Afaan Oromootin qopheysaniru. -Seena Islaama Afaan Oromootin qopheysaniru . -Galmee jechota Afaan Araba-Afaan Oromo qopheysaniru. Dr Muhamed Rashad Kabir Abdule Mamaya Carcar hojiwan arman olit tuqaman kana hunda kan hawasa muslimatif gumaachan yeena ta’u, hawasa Oromo birat kan bay’ee jalatamanifi hawasin bay’een kan iraa fayadamefi beekumsa tafsira isaanitin hedun hawasa Oromoo kan isaanin hin bonin hin jiru ture ta’us lubun hundu du’a dhandhamu ishe kan iraa hin ole wanta ta’ef Dr Muhamed Rashad dhalatan hama dachi kanat dhufan umri isaan gutu hawasa muslima tajajila turan har’a Camsa 25 umri isaan 79 gamaa akhirat deeman jiru. Yaa Rabbi Araramif !!! Yaa Rabbi Araramif !!! Yaa Rabbi Araramif !!! Rabbin ha Araramuf !!! Yaa rabbi Janatal Fardowisin nu qananis !!! in sha Allah saganta Radio bbn Afaan Oromo irat saganta gutuu isinif dhiheysina !!


Guyyaa: May 22, 2013 Itti: Qabsaawota Bilisummaa Oromiyaa fi Ummata Oromiyaa tiif. Irra: Waajjira Gumii (Board) Hooggana FIDO 1. Eega Sooreysi keenya, angafaa fi bu’ureeysaa Qabsoo Bilisummaa Oromo kan tahan, Jaarraa Abbaa Gaddaa, Bitootessa 3, 2013 wareega hanga itti shalagamu hinqabne kafaluudhaan irbuu sabaa ta ganama seenan san guuttatani shahidumaa dhaan addunyaarraa nubiraa deeman booda, sirni awwaalcha isaani Oromiyaa kheeysatti kan nama dinqisiisu tahuu daran, kan seenaa haarayaa galmeeyse tahun niyaadatama. Rabbiin Jannata ol’aanaan isa haa gammachisu. 2. Warraa fi, maatii isaa akkasuma aana isaa hundaaf imaana fi sabri jechaa J/Jaarraa Abbaa Gadaa ka warra isaa qofaa osoo hintahin qabeenya dhuunfaa ummata Oromoo maraa waan tahaniif kan gootummaa fi qulqullominaan jireenya isaani guutuu Oromoofi Oromiyaaf if-kennanii seenaa boonsaa ummanni Oromoo ittin dhaadatu galmeeysanii waan dabraniif kan dhugumatti isa dhabe Oromoodha; Rabbiin fakkaata isaa bakka isinif haa buusu jenna. 3. Akkasumatti, ummanni Oromoo keessaa fi ala jirtan dhibama Sooressaa irraa jalqabee haga lubbuun isaa dabartutti, wal’aanuu, wal’aansisuu fi tajaajiluu irratti kanneen ijjibbaata guddaan gumaachitan galanni keessan Bilisummaa haa ta’u! Hojii boonsaa kanas seenaan bara baraan ni yaadata. 4. Beeysifni Gumiin/Boordiin hooggana FIDO ummatta Oromootif dabarsu jaarmayni hundee fi bu’ura J/ Jaarraa Abbaa Gadaa kan tahe FIDO taligaa siyaasaafi waraanaa tan alaa fi kheeysaa qindeeyfatee bakka bu’aa sooreysaa kan yeroo bakka buufatee hanga korri (yaa’iin) sabaa yaamamee nama bakka sooreysaa tahuun ummanni Oromoo filatutti, jaarmayni FIDO hujiisaa tan sirnaa barbaachisu biyya kheeysaa godhatee sirnaan hujii eegaluudha isin beeysifna. 5. Akkasumatti dhamsaafi beesinfni biraa J/Jaarraan Abbaa Gadaa dhaamsi isaa kan irraa booda keeysatti osoo warraa fi maatii isaa hindhaamatin qabsoo wareega qaaliidhan biqilchaa guddifnee asiin geenye tana akka lafatti hindhiifne, yoo asii booda haga takka hojjattan nibilisoomtan jechuudha dhaamatan. Kanaafuu jecha amaanaa J/Jaarraa Abbaa Gadaa fudhannee Oromoofiis dhaamsa dabarsina. 6. Waamicha adda hoogganoota fi miseensota dhaaba FIDO kan alaa fi kheeysaa kan sababa garaagaraatin bakka addaddaa qubattanii kanneen jirtan kunoo sooreysi keenya addunyaarraa nubiraa deeman; kan du’a oolu hinjiru. Gaddaa fi naasuu nutti buute tan wajjiin qoodanne akka qabsoo keenya egerees waliin tarkaanfachiifne, akkasumas yaada bilisaa fi walaba taheen dhaaba keenya utubuudhaan hujii qabsoo sabaa akka waliin tinnifnu isin afeerra. 7. Jaarmonni Oromoo walaba taatanis akkuma kanaan dura Sooressa keenya waliin qabsaa’aa turtanitti, ammas Oromiyaa walaboomsuuf waliin akka qabsoofnu dhaamsa keenya isiniif dabarsina. Galatomaa! Ibsaa Gammachuu Dura Taa’aa Boordii Izini Rabbitin Oromoofi Oromiyaan nibilisomti!


Xalayaa seenaa dhugaa ibsu moo kan Oromummaa diiguuf qophaaye dha?

Abdii Boruutiin Mata duree kanaan barreeffama kana akkan dhiyeessu kan na taasise, akka tasaa xalayaa Afaan Amaaraatiin barreessame tokko argee dubbisuu kiyya dha. Xalayichi kun kan barreessame nama maqaan isaa Dr. Fiqree Tolasaa Jigsaa (Afaan Amaaraarraa qubeetti jijjiireen barreesse) jedhamuun yoo ta’u, kan itti ergamuuf qophaaye yookaanis itti ergame? ammoo hogganaa jaarmayaa dhiyoo kana dhalatee, Adda Diimookraatawa Oromoo (ADO) Dr. Bayyaan Asobaa ti. Xalayaa kana akka PDFtti barruu kana wajjin waanan dhiyeessef, warri Afaan Amaaraa dubbisuu danda’an qabiyyee xalayichaa gutuu isaa arguu ni danda’u. Akka naaf galetti, qabiyyee inni guddaan xalayichaa seenaa saba ykn uummata Oromoo haaraa, kan duraan dhagayamee hin beekne kan ibsu yoo ta’u, kaayyoon isaa garuu bu’aalee qabsoon bilisummaa Oromoo (QBOn) hanga har’aatti argamsiisee gaafii keessa galchuudhaan tarii akka diigaman waan mul’isu fakkaata. Jalqaba xalayaa isaarratti, barreessaan yoo ibsu akkana jedha. Afaan Oromootti hiikuurratti yoon dogoggore dubbistootni akka na sirreessan dursee gaafachuun barbaada. “…Ana akka naaf galutti jaarmayaan keessan haaraan (ADOn) Itoophiyummaa keessanis ta’ee kan uummata Oromoo otuu asii fi achi hin jedhin amanee; biyyii Oromoos lafa ykn dachee dhiphoo Oromiyaa jedhamtu qofaa otuu hin taane Itoophiyaa guutuu akka ta’e fudhatee; hiree uummata Oromoo kan uummatoota Itoophiyaa hundaa wajjin walqabsiisee qabsaa’uuf uumame. Ejjannoon kunis uummata Oromootiif kaayyoo siyaasaa guddaa dha.” Ittifufuuudhaan, “Addi bilisummaa Oromoo (ABOn) durumarraayuu, ganamumarraayuu, dhalootumarraayuu kaayyoo ykn ejjannoo qulqulluu ta’e kana qabatee otuu jiraate, tarii kan har’a Itoopiyaa bulchu ykn hogganu isa ta’uu danda’a ture. Yoo akkan ta’e, deeggarsa fi gargaarsa uummatoota Itoophiyaa hundaatuu waan argatuufi. Kana caalaa ammoo dhiigni sun hunduu otuu hin dhangala’in; namootni hunduu otuu lafarraa hin buqqa’an; otuu biyyaa hin baqatini fi hin hidhamin hafa ture.” jedha. Barreessaan kun waayee seenaa haaraa yoo ibsu, ragaa qabatamaatu harka kiyya jira jedha. Haa ta’u, kana isumaafan dhiisa. Garuu, asirratti wanti nama dinqu, warri ADO ijaaran Itoophiyummaa amananii haa fudhatan malee, uummatni Oromoo Itoophiyummaatti amanee fudhachuudhaaf barreessaan kun ragaa qabaa laata? Uummatni Oromoo biyya ofiirratti abbaa biyyaa ta’uuf qabsaa’aa jira malee, daangaa dabree, dachee Oromiyaa dhiphoo baldhisuu fi Itoophiyaa dhuunfachuuf hawwii waan qabuu fi kanaafis waan qabsaa’u natti hin fakkaatu. Kaayyoon qabsoo saba Oromoo, bilisummaa fi abbaabiyyummaa uummata Oromoo, kan diinni humnaan irraa fudhate deebisee akka argatu taasisuuf malee, Oromiyaa dhiphoo bal’isee Itoophiyaa dhuunfachuufii miti. Namootni ykn gareeleen muraasni Impaayarittii tana bulchaa yoo turan, mataa fi dantaa ofiitiif ta’an malee uummata Oromootiif wanti bu’aa buusan hin jiru. Hanga sirni gabrummaa hundeedhaan buqqayee kufutti, ammas ta’ee gara fuulduraatti namootni muraasni aangoo qabataniif bu’aan uummat Oromootiif argamu hin jiraatu. Seenaa uummata Oromuu ilaalchisee, waan haaraadhaan gadi bayuu fi nu barsiisuu kan barbaadu yoo ta’e, barreessaan kun akkuma innuu jedhe ragaa qabatamaa wajjin yoo dhiyeesse ani kanarraa akka nama tokkootti, akka ilma Oromoo tokkootti rakkoo hin qabu. Waan inni xalayaa kana keessatti bal’inaan ibses warra beekumsa, barumsa fi ogummaa seenaa qabaniif dhiisuun barbaada. Haa ta’u malee, dhugaas ta’ee dhara, seenaan inni asitti ibse kun waa hunda gaafii keessa galcha. Kaayyoon xalayaa kanaa seenaa ibsuuf qofa waan dhiyaate hin fakkaatu. Seenaa kana wajjin walqabsiisee, bu’aalee QBOn argamsiise balleessuuf waan karoorfate fakkaata. Barreessaan xalayichaa, qubee Afaan Oromoo ilaalchisee, akkana jedha: “…Kabajamaa Dr Bayyaan Asobaa, gara dhimma guddaatti deebi’uudhaaf, wanti amma murteeffattan kun gaarii yoo ta’u, wanti hin hafne waan guddaa tokkotu jira…. Qubee amma Oromootni itti fayyadaman kana qubee biyyatti margeen bakka buusuuf irratti mari’attanii jirtuu? Deebiin isin gaafii kanaaf kennitan lakkii kan jedhamu yoo ta’e, irratti yoo mar’iattan gaarii dha…” jechuudhaan fedhii isaallee ibsuu yaalee jira. Wanti ifa ta’ee mul’atu, dhimmi guddaan inni jedhus qubee balleessuu dha jechuu dha. Oromoon qubee Afaan Oromootti fayyadamuu hin qabu; kun siriidhaa mallattoo gabrummaa ti; warra kanaan dura kolonii faranjii jala turantu qubee kanatti fayyadamu malee uummata Oromootiif kun barbaachisaa miti jechuun isaatuu kaayyoo maal akka duubaa qabu mul’isa. Barreessan kun, waayee seenaa, biyyaa fi qubee erga ibsuu yaale booda waayee alaabaas ibsuu yaalee jira. Ibsuu qofaa otuu hin taane, hogganaa ADO kanatti adaraa waan dhaammatu fakkaata. Dhimma kanas ilaalchisee akkan jedha: “…Kanaafuu, nuti warri sanyii Oromoo taane hunduu alaabaan Itoophiyaas alaabaa teenya akka taate beeknee fannisnee ittiin boonuu qabna. Adaraa keessan! Isini fi deeggartootni keessan (ADO)waayee alaabaa kana itti yaadaa. Alaabaan Itoophiyaa tun ol fagaattee qilleensarratti akka mul’atu goototni Oromoo baay’een waggoota 3400 dura itti wareegamanii jiru….” jechuudhaan dhaamsa cimaa dabarfatee jira. Alaabaa Oromoo mallattoo bilisummaa kan taateef, lubbuun ilmaan Oromoo meeqa itti galaafatmee otuu jiruu; lafeen meeqa itti caccabee fi dhiigni meeqa itti dhangalayee otuu jiru, isa kana dagachuudhaan yookaanis tuffachuudhaan; goototni Oromoo baay’een alaabaa Itoophiyaa kanaaf wareegamanii jiru jechuun isaa waan nama dinqu qofaa otuu hin taane waan nama gaddisiisuu dha. Namni kun dhuguma ilma Oromoo yoo ta’e, waan inni jechaa jiru kun anaaf qaanii guddaa dha. Barreessan xalayaa kanaa, dhuma xalayaa isaarratti erga waayee uummata Oromoo fi uummata Amaaraa ibsuu yaale booda, hogganaa ADO kanaa fi jaarmayichaaf gorsa kennuudhaan xalayaa isaa xumura. Isa kanas akkana jechuu dhaan ibsa: “…Dhumarratti, isini (Dr. Bayyaan) fi jaarmayaa keessan (ADO) wantan gorsuu barbaadu, seenaan Oromoo kan dhugaa ta’e, dameen sanyii fi aadaa isaa irradeebi’amee akka qoratamu dhaaba qorannoo tokko akka ijaartanii dha….. hojiin dhaaba qorannoo kanaa inni tokko Oromoota eenyummaa isaaniitiin afaanfaajja’an; eenyummaa dhugaa jechuun Itoopiyummaa isaanii akka hubatan godhuu dha…” jechuudhaan kaayyoo fi fedhii ofiif qabu ifa godhee hogganticha ADOtti barreessa. Oromoon eenyummaa ofii waan wallaalu natti hin fakkaatu. Eenyummaa ofii abbaan fedhee bituus gurguruus hin danda’u kun uumaadhaan argama. Kan afaanfaajjii eenyummaa qabu (identity crises) isuma barreessaa kana malee uummata Oromootii miti. Namni kun yookaan Oromoo ta’ee nama rakkoo eenyummaa qabu yookaanis ammoo nama maqaa Oromootti fayyadamee tooftaa haaraadhaan gadi bayuudhaan daldala siyaasaa godhuu barbadu dha jedheen yaada. Asirratti, dhaaba qorannoo seenaa ijaaruun yaada gaarii dha. Seenaa dhugaa fi dharaa addaan baafachuuf nama gargaara. Haa ta’u malee, dhaabni qorannoo akkkanaa kun walaba ta’ee hojjechuu qaba malee kan jaarmayaa tokkoon ijaaramu fi kaayyoo tokko bakkaan gayuuf gara tokkoon qorannoo gaggeessu ta’uu hin qabu. Barreessaan xalayichaa garuu, ADOdhaaf hojii manaa (home work) waan kennuu barbaade fakkaata. Dhaabni qorannoo tokko yoo garee tokkoon qofa kan ijaaramu ykn uumamu ta’e, kun ittibahinsa quubsaa fiduu waan danda’u natti hin fakkaatu. Yoo walaba ta’ee kan ijaaramu fi walbaanis hojii isaa gaggeessu ta’e, kun bu’aa tokko fiduu danda’a. Kanaaf, kun akka waliigalaatti yaada badaa miti. Afaanfaajjii seenaa dhabamsiisuuf qaamni qorannoo walabaa tokko murteessaa dha. Dhumarratti, ani akka hubannoo kiyaatti, akka yaada fi ilaalcha kiyyaatti, xalayaan kun xalayaa seenaa dhugaa ibsuuf qophaaye otuu hin taane, xalayaa Oromummaa balleessuuf; qabsoo bilisummaa uummata Oromoo dhabamsiisuuf; bu’aalee hanga har’aatti argamanillee diiguuf, kan tooftaadhaan itti yaadame fi barreeffame dha jedheen amana. Immiyyee Itoophiyaa lubbuu itti horanii jiraachisuuf, kun tooftaa bar-dhibbee diigdamii tokkoffaa ti. Kana bakkaan gayuuf ammoo meeshaa itti fayyadaman argatanii waan jiraniif kana hojiirra oolchuuf tattaaffatu. Shirri fi dabni qabsoo bilisummaa Oromoorratti hojjetamu daangaa hin qabu. Akkuma diinni QBO halkanii fi guyyaa hojjechaa jiru Sabboontotni Oromoos yoomiyyuu caalaa kan halkanii fi guyyaa hojjetan yeroon isaa amma ta’uu qaba. Xalayaa Afaan Amaarsaa dubbisuuf as Tuqaa> Bayaan-Asobaa.PDF Galatoomaa! Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


Waggaa 50 OAU-AU Wayyaanee ‘Rafrafeenna >Titanic’

Jajjaboo Sabaatiin Gurmuun gabroonfataa /Cunqursaa/ yoo maraa haguma haaganaan “RAFRAFEENAA” dhufuu bultii baafata. Wayyaaneen akkuma sirna gabroonfataa/cunqursaa biraa akka qawween biyyatti roorrisaa haga gaafa ‘Rafrafeenaa’ dhufuun hin oollee eeggattu mamaa hin qabu. Dur dur seenaa himaa Afaanii aadaa Orommotiin himamaa dhawaata dhufe keessatti yoo tokko seenaan“RAFRAFEENA” jedhan akka biyya lafaa mudate himan. Sanillee sanyiin namaa quufee, fuxuulee Waaqa sodaa diduun akka uumaa dallansiisee dirsaa roobaa haga itti dabarsuun lolaa fi bishaaniin bakka mara galaana godhee irra gargalchuu fi liqimsuun lafarraa haree dhabamsiisu adabe himama. Ammallee wanti nama maalalu sanyiin namaa haguma badiin jala geettellee badirraa deebisaa dide. Akka sirbuma irratti dhawameen akka badii gaayaa gaye ibsama. Osomaa akka Waaqatti yakkuun itti dallanee fi adabaa jiru uf arguu irraa deebii dadhabe. Akka dhiisuuf Waaqa ufii araarama kadhatuu lakkise. Seenaan “RAFRAFEENA” jedhan yoo Seenaa “Muuvii Hoolii Wuud /The Holly Wood Movie Titanic” jedhamu keessatti “Yabala /Doonii galaana dhidhimaa jirtu warri yaabbate sarmadee soofuu baraa /dance/ shubbisuu malee liqifamaa jiraatuu hin argine..” agarsiisuun wal fakkaata ‘ jedhan waa dhaadhessutti hin fudhatamu. Seenaa Rafrafeena san keessatti ilmaan namaa akkuma Waaqaan morkuu ‘Hinsirree dhiitaa’, ”Jilba na gaye, Mogolee dhaye, Hidha na gaye, Handhuuraan baye, Morma na gaye, “Sirbaa dhiitaa shigidee Roobee caamuu didee Biyyuma maraa Windisaa-nyagaraa Akkuma qaraa “Afaan dhaqqabee Funyaan na qabee Hafuura dhabee Dhugee dadhabee “ Biyyee booressee Nafa coollessee Huura itti haree Ijaa-addarra taree Matarraan raree “Akkana dhidhimsee Amma na liqimse….fi kanniin faa” jedhee dhawatu dhidhime. Mirqaanaa fi gammachuu malee osoo homaa hin suukanaayin dirsaan roobaa, bubbee, cabbii, hobonbolattii, hangaasu, mandiisuu /bakakkaa/ galaanaa /bishaan/, fottoqa lafaatii fi kanniin fakkaatuu lafarraa duubbayuu himan. Akkuma seensa irratti eerame gurmuun sirna gabrummaa /cunqursaa/ humnaa fi qawween biyya irratti diriirsuun akkasumaan itti wal jijjiiruun dhaalaan haga Wayyaanee ammaa dhawaataan dhaqqabe gaafa tokko’Rafrafeena /Titanic/’ galaana warraaysa hawaasaatiin liqimfama. Biyya teennatti haga ammaa akkaataan walii gala guutamuu dhabuun /hanqatuun/ marroo heddu sirna gabrummaa /cunqursaa/ fi gurmuu gabroonfataa ‘Rafrafeenaan’ raafamaa osoon liqnfamin as gaye. Keessattuu dambaliin galaana warraaysa hawaasaa humnaan uf ittisuu fi ukkaamsuun yoo gurmuu dullacha lubbutti haada dhawatu haarofni mirga hawaasaa harkaa saamee bakka dhaaluun akka ‘Rafrafeenaa’ hin liqmfamne baraaraa baasaa armaan gaye. Bara 1963 waggaa 50 ar’aa gurmuun hawaasa garaagaraa akkaataa hamaa ykn gaarii bara san keessa mudateen gaddaan ykn gammaachuun yaadata. Afrikaan Oromoo waliinuu bara Ijaaramuu “Tokkummaa Jaarmaya Afrikaa dur /OAU/”jedhamee beekamuutiin gammachuun yaadata. Oromoon garuu gammachuu qofaa mitii gammachuu fi gadda wal dhayeen yaadataa as gaye. Gaafa madhaa-maatiin hawaasa Baale lafaa fi waaqarraa humna waraanaa, bulchitootaa, tikaa, foolisa sirna gabroonfataa /Toophiyaa/ Tumsa Alagaa lammiidhan Israa’ilii fi Roophilaa/Xayyaatota/ waraanaa Biriiteen/waaqarraa bombii itti roobuun gubataa dhumaa ture.Cidha dhiiga irratti akka sirba gaafa Rafrafeenaa godhame fakkaata. ` Sanirraa Baale /Arsiin/ akkasumatti Oromoo maraa biratti hennaan TJA ijaarame gaafa Diddaan roorroo gabrummaa, Ittisaa, Falmaa Bilisummaa, Walabummaa fi Birmadummaa biyyaa gonfatuu maqaa “Lola Baalee marsaa 2ta, Dhoombir /Waaqoo Guutuu i/” jedhamuun beekame lola hawaasaatiin Sirna gabrummaa fi Mootii gabroonfataa H/Sillaasee raase gammachuun qaabatama. As irratti gaafiin Akkamitti osoo gurmuun sirna Nafxanyaa Mootii H/Sillaasee badii haga yakka waraanaan hawaasa irratti raawatu handhuura /Waajjira/ TJA /OAU/ akka taatu Finfinneen /Toophiyaan/ filatamte laata?, Hoggantoota Biyyoota Afrikaa gabrummaa biyyoota Awurophaa jalaa baasuu qooda guddaa gumaatuun beekkaman akka Dr Kwame N. /Gaanaa/ Ahmad S.T /Giinii/ Joomoo K/Keenyaa/ fi biraa waliin H/Sillaaseen harma sirna gabroonfataa-Biriiteen hagam qooda kenne? jedhu kanniin fakkaatu faa heddu kaasuun dandayama. Akkasumatti namuu deebisaa itti fakkaatu akka Biyyoonni Afrikaa hedduu yoo sanitti reefuu bilisummaa gonfatuun shaagalarra jiraatuun Toophiyaan eega Xaaliyaan lakkiftee baatee soba turuun filatamuu hin ooltu. H/Sillaaseen ammoo aadaa bulchitoota Abashaa yoo Faranjitti irkatan malee ifiin dhaabatuu,/ jiraatuu hin dandeennen/ gama biraatiin ammoo fuulaan Afrikaa fakkaataa garaa jalaan gooftota-Biriiteenii fi kanniin fakkaatuu basaasuun itti hin beekamne fakkaata jedhu faa kennuu ijibaata godhuu tilmaamuun nama hin dhibu. Ammallee TJA waggaa 50n dabarsine Biyyoota Afrikaa fagoo dhiisii roorroo bulchitoota Toophiyaatiin bobaa jalatti raawwatamu,osoo arguu hagam akka dhaabatuu fi furamu tattaaffi godhe laata? Jedhu gaafatuun itti aana.Akkasumaan deebii akka rakkoo hawaasaa fi biyyaa caalaa abukaattoo bulchitoota Biyyoota Afrikaa abboottii Irree turuu raga bayuu faa akeekuun walitti sufa. Barana 2013 waggaan 50fa ijaaramuu TJA waggaa 10 as eega gara “Gamtaan Tokkummaa Diinaggee Afrikaa-AU” jedhamutti jijjiirame deemsuma Seenaa dheeraa waggaa 50n keessa jira. Gadaa OAU bulchitoonni Afrikaa maqaa “rakkoo biyya walii keessaa harka naqatuu dhabuu” jedhuun diddaa roorrootii fi falmaa hawaasaa bakka maratti walii tumsaa /gobsaa ukkaamsuun wal ittisaa arma gaye. Ummanni Afrikaa gabrummaa biyyoota Awuroophaa hobbaafatullee gabrummaa diinagee fi bulchitoota sirna gabrummaa/cunqursaa haarawa irratti diriirsan jala jiraatuun walitti sufe. Biyyoota Afrikaa maraa keessatti rakkoon ‘map’ biyyoota Afrikaa humnoota gabroonfattoota duraatiin shooramee itti kennamerraa maddee fi bulchitoota gurmuu xiqqaa hawaasa /biyya guddaa irreen bulchaniituu bara “Lola qabanaayaa /Cold War/”jedhamurraa diriire dhawaataan dhaalamaa dhaloota amma jiru dhaqqabe. Biiyyoonni Afrikaa hedduu haga ammaa bulchitoota osoo jaalala hawaasaa /biyyaatiin hin filamin humnaa fi garagalcha waraanaatiinbiyya irratti bayaniin bulchamaa jiru. Rakkoon eeggomsaa fi nagayaa dhibdee guddaa Afrikaati. Qabeennaa fi diinaggeen Afrikas harki guddaan humna waraanaa bulchitoota akka bultii baafatan eegu ijaaruu, meeshaa waraanaa hammayyaa bituu, saamicha garee siyaasaa /biyya bulchuutiin affoollayaa as dhufe. Ammallee Irkattummaa diinagee jalaa hin bane. Akkuma bulchitoota duraa gurmuun Wayyaaneen jalqabumaa kaaftee yoo diddaa fi falmaa hawaasaa raasu humnaa fi qawween akka ‘Rafrafeenaan’ hin nyaatamne uf ittisaa as geette. Ammallee mirga namaa fi siyaasaa dhiituu, saamicha diinaggee /qabeennaa/ aadaa bulchiisa sirna dhabaa fi hawaasa maqaa abbootii qabeennaa /ivesters/ hawatuutiin faa akka dhukkuba dhagaa lixee /naqarsaa biyyaa /hawaasa/ balleesutti jirtu. Keessattuu lammiin Oromootii fi biyyaa guutuu- lafaa dhufaan humnaa fi sammuun waa dalagu yoo biyyaa baqatu, harki guddaan siyaasaa sirna Wayyaanee diduu fi mormuun shakkamee manniin hidhaatti rararamaa jiru, ammallee amantii keessattuu amantii Islaamaatti harka naqatuun gurmuu hawaasa cufa dallansiisuun sochoose. OAU-AUn akkuma bulchitoota Toophiyaa duraa gurmuun wayyaanee hawaasa/biyya ‘Bulchaa jirra’ jettu caalaa alagaa /Biyyootaa fi mootummoota/ ambaa gammachiisuu hidhaa cittu afaan dhara dubbatu malee dhugaa lagatu… gurra dhugaa dhagawu hin qabdu. Wanti gurmuun matoota /hoggantoota/ hawaasa Afrikaatii fi biyya lafaa garaa garaa sirna irratti argame marti dhiyeessu, dubbatuu fi Waahima /midia/ bulchitoota Wayyaaneetiin odeefamu walii fallaa. Yoo gurmuun hawaasaa fi waahima ambaa gama jabaa fi laafaa wal bira qabaa ibsu, hojjattoonni dhaabata waahima Wayyaanee aadama biyya gurra duuchuu baratteen gama laafaa lagatuun jabaa qofa dhaadhessu. Akkuma gaafa ijaaramuu /1963/ barana /2013/ yoo Afrikaan gammachuun wagga 50 ayyaanefatu Oromoo fi Toophiyaan gaddaa-imimmaaniin ooluu agarsiisa. Walumaa galaan yoo galaana warraaysa hawaasa Oromootii fi saboota Toophiyaatiin Wayyaaneen mataan gubbaa cabee raafamaa jirtu, ayyaanefamuun adda godha. Keessattuu Wayyaanee ijaa gurra qabattee laalcha hawaasa biyya lafaa gara balleessuu akka warra bara Rafrafeenaa ykn “Doonii /Titanic” jedhamtuun osoo sirbu dhabamee fakkaata. AAGAYU


BOOMBAA FII HINAAFTUU HUNDAAF

Urjii Ahmad Nama Osoo hin Beyne akka boombaatti afaan banurra, Boombiitu irra wayya. Sheekh Dr. Muhammad Rashaad Abdullee Gaafa jirus Rabbiin Jaalala Hawaasa Isaaf kennee jira. Du’etis Jaalalti Isaaf qabnu nu keessaa hin bahu. Ammoo Jaahiloonni Osoo kitaaba sheekhaa fula 1 hin dubbisin Afaan bantan hundi humaa hin fiddan. Sheekni Seenaa qaba. Isin Seenaa Isaa xureeysuu hin dandeeysan. Footoon Asi gaditti gartan hawaasa Isa Awwaaluuf jaalala Isaatiif bahe. Raadiyoo fii Tviidhaan beeysisni godhamee hin seehinaa. Ilmi namaa walumarraa dhagayu qofaan akkatti bahe. Sheekhaa fii Aqiidaa Isaa namni beekuu feetan Kitaabni Isaa Tafsiirri Afaan Oromoo fii Aqiidaan xahawiyyaa ni jira. Sheekni akka keessanitti Oduu afuufaa hin turre Muslimootaaf carraaqaa, saba Isaatiif rakkachaa jiruu Isaa guutuu dabarse. Seenaan hoggaa hunda kabajaan Isa kaafti. Arra Sheekni keenya du’us Kitaabni Isaa, Aqiidaan Isaa tan nu barsiisaa ture Kitaabban Afaan nuti beeynuun nu harka jira. Nama nuuf hiikuu hin barbaannu kitaaba lafaa fuunee dubbisuu qofa. San booda sheekni eenyuu ni beyna. Ahbaashiin Sheekaan naggaduuf yaalii gootus sheekni Isaanirraa qulqulluu tahuu Isaa Vidiyoodhaan, barruudhaan labsa baasee jira. Dhaamsi Isaa tan dhumaa kana ture “Yaa jaalawwan kiyya wanni isinii dhaamu akka maqaa waliin xureesine isiniin je`a. ammo yaada tokko tokko bakkan chiisutti nan dhagaya akka walitti hin mufanne kan ala jirtan, kan biyya keessa jirtan hundi yaada khiyya hiikkaa qur`aana kiyya itti deebi`aa laala” Vidiyoo keessatti ammoo “Aqiidaan tiyya Aqiidaa xahawiyyaa ani afaan oromootin hiike” jechuun ibsa adii akka aannanii ibsee jira. Adaamaarraa sababaan ari’amuu dandaheef Ahbaashii fii shira mootummaa irraa qulqullaawuu Isaatiif. Rabbiin rahmata haa godhuuf! Namni Sheekni Ahbaashiidha je’u nama 4 keessaa tokko: 1. nama Jaahila Ahbaashiin waan taate hin beeyne 2. Nama Sheekaa fii kitaaba Isaa dubbisee ykn dhagayee hin beyne. 3. Nama Sheeka guddaa kana maqaa xureeysuu fedhu “Hinaafaa” “Boombaa Afaan banaa” 4. Nama Oromoo jibbuu fii Afaan Oromoo jibbu. Sheekni hanga guyyaa qiyaamaa Muslimoota Oromoo qofaan osoo hin tahin nama Afaan oromoo beeku hundaaf barsiisaa tahaa jiraata. Rabbiin dalagaa Isaa irraa qeebalee Jannata ol aanaa haa kennuuf. Yoo Haqa namaa dubbachuu nutti ulfaate, Kijiba namarra kaayurraa haa of eynu.


Dr. Sheek Muhammad Rashaad Abduulle guyyaa ar’aa magaalaa Dirree dhawaatti awwaalaman

Abbaa Tafsiira qur’aanaa Afaan Orommo, Abbaan Qubee Afaan Oromoo, Hayyuu, beekaa, walaleessaa, gaazeexeessaa, sabaaf laalataa, ummata isaa dukkana wallaalaa keessaa gara ifaatti baasuuf jirenyaa isaa guutu ifajje ture, du’a nama hundarraa hin oolleen aakhiramee guyyaa ar’aa biyya isaa keessatti, saba dhamaa’aafii ture keessatti awwaalame. Rabbii caffee jannataatiin isa haa qananiisu, maatii isaa fii ummata Oromoo bal’aaf imaanaa sabrii


Dr.Sheik Muhammad rashaad arra du’aan addunyarraa galanis, wanni inni nuuf godhe yoomiyyuu sammuu keessaa nun baddu.

Amantii isaa nama akkaan jaalatuu fi saba isaatiifis nama hadoodu ture. Qubee Afaan Oromoo laatiinirraa gara afaan keenyatti akka nuuf mijjaawutti nama uumee bakka ammaa kanaan nuuf gahe. Garuu seenaan yoomiyyuu hin dhokattu. Warreen seenaa dharaatiin gurra nu duuchaa turaniif rabbi jazaa haa kafalu. Dr.Muhammad rashaad Abdullee Abbaa qubee Afaan Oromoo tahuu isaa O.P.D.O lleen bara 2001 ragaa baateefii Madaaliyaa warqii fi xalayaa ragaa kanniteefii turte. Warreen seenaa nama guddaa kanaa dhooysanii ukkaamsuu yaalan humaa hin tarre. Seenaan hin dhukattu. Nama hayyuu addunyaa fi mootoota beekkamuu addunyaa biratti dhageettii guddoo qabu kana akka isaanitti dhooysuu fedhan. Osoo qubee tanaan namuu hin baratin inni biyya Somaliyaa irraa qubee tanaan kitaaba maxxansee ture. Ragaan kana hundaa galmee seenaati. RABBI JANNATAAN HAA QANANIISU!!


Innaa lillaahi wa innaa ileehi Raaj’uun: Dr. Sheek Muhaammad Rashaad kabiir Abdullaahi guyyaa ar’aa gara biyya aakhiraa godaanan

Ummanni Oromoo hayyu guddaa, goota, abbaa qubee Afaan Oromoo, tafsiira/hiikkaa qur’ana Afaan Oromoo, Gaazeexeessaa yeroo duraatiif Raadiyoo Afaan Oromoo biyya Soomaalee keessaa dabarsuun ummata Oromoo walaallarraa baasuuf jireenya isaa guutuu miinda tokko malee saba isaa tajaajila ture guyyaa ar’aa addunyaa tanarraa gara biyya aakhiraa godaananii jiru. Rabbi jannataan isaan haa badhaasu….waayee seenaa isaa bal’inaan qabannee dhihaanna sheeka keenya guddaa Kan uumamaan hayyuu Waa’ee saba keenyaaf kan dhimmamu guyyuu Seenaa isaa himee fixuu hin dandayuu Xiqquman dubbadhaa namuu haa dhagayuu Kan inni dhalate,kudha sagal soddomii afuritti Abbaan isaa Kabiir Abdullee, ilma Mummayyaati Haati isaa Faxumaa, intala shurraati Bakki dhalootaa Oromiyaa, Carcar keessatti Laga Arbaati magaalaa muummittii Barnoota jalqabaa abbarraa baratee Daran cimsachuudhaaf hayyama gaafatee Beeytoota barbaada achi tarkaanfate Hayyoota jajjaboo heddurraas barate Sheik Bakrii Saphaloo isas dabalatee Beekkumsa jajjabaa achirraa horate. Barnoota biyyatti erga bakkaan gahee Daran cimsatuudhaaf biyya alaa bahee, Hayyama gaafate abbaa bira gahee Innis ni eebbise addaan bahuuf nahee Gaafa san jalqaba biyyarraa kan bahe. Yaman tarkaanfatuun Su’udii dhaqee Lubnaaniif Masrittis garasumaan maqee Yunivarsiitii jalqabaa barachuuf qunnamee Al-Azhaar keessattis akkaan jaalatamee Doktarummaa isaa itti badhaafame. Waan isaan nuuf godhan himamee hin dhumuu Irrumaan tuttuqaa haa dhagayuu namuu Arra guyyaa keessaa if waa hin barree Uumamumaan Rabbiin keessatti unkure Baradheen barsiisaaf tabba bahee raaree Rakkoo adda addaa hunda jala taree Kunoo arraan tana hedduut irraa bare. Gaafa afaan keenya dukkanatti qaban, Yeroo dubbatanii yakkatti laalaman, Biyya Somaalerraa raadiyoon dhawwaaqan. Qubee Afaan oromoon kitaabas maxxansan Yoomuu hin dagannu waan isaan nuuf godhan. Bara shantam dura kan inni dubbate Mee akkaan hubadhu yoo qalbii qabaatte “Bar seenaa kan kee baratuun si qabee Namni seenaan qabne nama jiruu dhabee Bar seenaa ifii baratuun wajabee Namni seenaan qabne nama bakka dhabee Yoo seenaan kan kee isa jabaa tayee Bar ati dureessaa nama samii bayee Yoo amanti’iin dura ati jabaa taate Eega amanti’iitii sumaaf aduun baate”. Akkas jechuudhaan dhaamsa dabarsate. Waggaa meeqa guutuu itti ifaajanii Afaan Oromootti qur’aana hiikanii Sagalee qulqulluun gurra nu buusani. Kana qofaa miti gumaachi isaanii Kitaaba adda addaas hedduu maxxansanii Himamee waan dhumu galanni isaanii Jiraadhuu nuuf turi dheeradhu umriinii. Galata kee haa galchu Rabbiin jannataanii Kan dhugaa dubbatu isa hin kijibne Kan haqa malee dharaaf raga hin bane, Namaat jala deema malee kan nama jala hin deemne, Horii fi bu’aadhaaf dantaa kan hin qabne, Soda diinaatiif qishif kan hin janne, Nuuf turi daranuu sumaan bayyanannee. Sheek Muhaammad Rashaad kabiir Abdullaahii Nuti si jaalanna dhugaan onnerraahii Umrii dheertuun barayyuu jiraadhu Bakka yaadde gahii wahayyuu argadhu! Kan si hordofee bobba’u Si faana deemee haa milkaa’u Kan si jibbu hundi haa du’u Hayyuun akka keetii bakka san haa bu’u. Mil’uun kee diina haa kuffisu Waaqni adawwii tee haa dhamaasu! Akkuma kanaan itti fufi Nyaapha keenyatti karaa cufi\ Kan si hordofan hiriirsi Diina kee wareersi!!


Dr. Sheekh Mohammad-Rashaad Abdullee- Buulessa Seenaa Oromoo ti

(Ibsa Adda Bilisummaa Oromoo) Addunyaa kana irraa duáan boqochuun hayyicha amantii, afaanii fi barnoota seenaa Dr. Mohammad Rashaad Abdullee, lammii Oromoo guddaa hanga xiqqaa mara biratti naasuu fi gadda guddaadhaan dha- gahame. Dr. Mohammad hayyuu kennaa guddaa qabanii fi sabboonaa Oromoo afaan, seenaa fi aadaa saba isaaniif hedduu gumaachani. Waan isaan sabaaf gumaachan keessatti barruulee, suur-sagaleelee (audio visuals) hiikkaalee, dokumentootaa fi hojiilee kan biroo hedduutu argamu. Sabboonummaa ummata Oro- moo ol guddisuu keessatti didhaalee fi doorsisa baayée dandamatanii qooda akkaan guddaa gumaachan. Ilma sheeka Baha Oromiyaa keessaa tokkoo kan tahan Dr. Sheek Mohammad Rashaad, sheekkotii bara isaaniitti beekkamtii qaban gurguddoo kan akka Sheek Bakrii Saphaloo fa’a harkatti baratan. Qubattoota kolonii gara jabeeyyii gidduutti guddatan waan taheef, bara joollummaa isaaniitti rakkoo guddaatu isaan irra gahe. Haala dirmataan homaatuu hin jirreef san keessati qalbii joollummaatiin hoggaa yaadan, fur- maanni jiru biyyaa bahanii beekkomsaa fi meeshaalee barbaachisoo horatanii guutummaatti of bilisoom- suu qofa waan taheef karaa bu’an. Jalqaba gara Saudi Arabiyaatti qaceelan. Achiin booda gara Siiriyaa fi maayyii irrattis gara Yuniversiitii Al-Azhar kan biyya Marsitti argamuu deeman. Kaayiroon bara sanitti magaalaa guddittii sochiilee bilisummaa Afriikaa turte. Bara 1960oota keessa wayta barataa turan san Masri keessatti qaama sochii barattoota Oromoo kan barbaachisummaa dhaaba Oromoo hundeessuu yaadanii fi tamsaasa Afaan Oromoo illee utubanii turan. Tamsaasni raadiyoo Afaan Oromoo bara sanitti eegalan giddu-seeniinsa mooticha Itoophiyaa Hayla Sillaaseetiin booda irratti addaan cite. Barattoota isaan waliin barachuu turan keessaa Mohammad Rashaad qabxii oláanaa galmeessuudhaan Presidaanticha Masri beekamaa Gamaal Abdul Nassir harkaa badhaasa fudhatanii turan. Eebba barnoota isaanii boodas Sooliyaa haarayatti bilisoomte keessatti bakka bu’aa Al Azhar tahanii muudaman. Dr. Mohammad Rashaad walitti dhiheenya jirutti dhimma bahanii seenaa fi aadaa saba isaanii qorachuu irratti kan fuulleffachuu eegalan gaafa Soomaaliyaa jiran sani. Dandeettii dafanii afaana haaraya bara- chuuf qaban irraas Afaan Soomaalii salphaatti dhuunfatanii gara boodaa keessa mootummaa Soomaalii biraayyuu dalagaa argatan. Hiree tanattis dhimma bahuudhaan, qooda qorannoo Oromoo irratti gu- maachaa turan ol guddisanii booda irrattuu waahillan isaanii gaazexessicha beekamaa Ayyuub Abu Bakar fi kan biroo waliin tahuun tamsaasa raadiyoo Afaan Oromoo haaraya eegalan. Oduun sochiin jagnummaa isaanii tun gurra Hayla Sillaasee waan buuteef, Itoophiyaa irraa humni ukkaamsituu Soomaaliyaa seenee akka qopheessitoota raadiyoo san ajjeesee tamsaasichas cufsiisu ergame. Humni Hayla Sillaasee sun Ay- yuubiin yoo ajjeesu Sheek Mohaammadiin osoo hin argatin dura Moqdishoo keessatti humna mootum- maatiin qabame. Tamsaasni raadiyoo Afaan Oromoo sun itti fufuu danda’e. Sheek Muhammad Rashaad qoophii raadiyoo jajjabduu kan ummata Oromoo onnachiiftuu fi sabboonummaa isaas jabeessitu qaroomi- naan qopheessanii tamsaasuunis itti fufe. Kun osoo addaan hin cinne bara sirnoonni Soomaaliyaa fi Itoophiyaa wal tahiinsa uummatanitti illee ittuma fufe. Sheek Mohammad Rashaad waytuma qophii raadiyoo Afaan Oromoo kana irratti hojjetan cinaadhaan ammoo mijjaawina qubeen Laatiin Afaan Oromoof qabdu qorannoodhaan irra gahanii barruulee qorannoo P. O. Box 6973 Asmara, Eritrea |Tel 2911 153848 | www.oromoliberationfront.org afaanii, amantii fi aadaa qubee tanaan maxxansiisuu eegalan. Kitaabban isaanii wayta sanitti dhiibbaalee adda addaa irraa bal’inaan raabsamuu hin dandeenye ture. Sirni Soomaalii bara sanii fayyadama maqaa ‘Oromoo’ jedhuu eehama dhowwate. Bakka ‘Oromoo’ jettu san maqaa ‘Soomalii Abboo’ jettu akka fudhatan dirqisiise. Kitaabni Sheek Mohammad Rashaad tokko kan waahila isaanii Abdushakuur jedhamu waliin maxxansan ‘Furaa Afaan Oromoo’ jedhamu haala kanaan irra deebi’amee qola isaa irratti maqaa ‘Soomaalii Abboo’ jettu qabatee akka bahu taasifame. Haa tahu malee jijjiirraa shaffisaa sanaan qabiyyeen keessa kitaabichaa ‘Furaa Afaan Oromoo’ akkuma jedhutti maxxanfamee bahe. Itoophiyaa keessatti barruuleen Sheek Mohammad Rashaadiin qophaawan haalaan dhorkamoo turan. Namni kitaaba isaanii takka qa- batee argame adabbii akkaan hamaatiin adabama. Gaafa Moqdishootti dhiibbaan gama lamaanii isaan irratti jabaattu qubsuma ofii gara Saudi Arabiyaatti jijjiirrachuudhaan achittis dhiibbaa addaa jalatti hojjechuu itti fufan. Gaafa Saudi Arabiyaa jiran san hojii hiikkaalee irratti xiyyeeffatan. Keessumattuu Qur’aana gara barruu fi sagalee (audio)tti hiikuu fi hojiilee amantii fi qorannoo afaanii biroo irratti ho- jjechaa turan. Achittis tahu ammas ergamtoota diinaa dhaabbata amantii keessa looyanii seenaniin didhaa ol’aanaa mudatan. Ergamtoonni sun ‘Muslimoonni Qur’aana baratuuf Arabif- fatti qofa dhimma bahuu qaban’ jedhanii falmuudhaan akka hojiin hiikkaa Qur’aanaa Afaan Oromootiin maxxanfamee hin baane dhorkisiisan. Kaayyoon jara kanaa barruu Afaan Oro- mootiin ummata Oromoo keessa facaatu ittisuu dha. Gariin isaanii inumaa loqoda Afaan Oro- moo Sheek Mohammad Rashaad ittiin hojjetan irratti gaaffii kaasuu yaalan. Kanaafuu hanga yeroo dhihootti hiikkaa sagalee kan kaaseetaan maxxafame qofa raabsaa kan turan yoo tahu, dhihoo kana maxxansi kitaabaas xumurameera tahullee ammas gahaatti raabsamuuf hiree hin arganne. Dr. Sheek Mohammad Rashaad dullumaa fi dhibdee fayyaa irraa ka’uun booda kana keessa bi- yyatti deebi’anii magaalaa Adaamaa qubachuun ummata isaanii waliin jiraachaa turan. Wayta mootummaan Itoophiyaa barsiisa amantii Islaamaa al Ahbash Muslimoonni akka fudhataniif dhiibu Sheek Mohammad Rashaad didanii mormuudhaan ejjennoo qajeelaa qabaachaa turanitti cichan. Kanaanis mootummaa biratti balaaleffatamuun qubsuma isaanii Adaamaa irraa buqqi- famanii hanga gaaf Caamsaa 25, 2013 umrii isaanii 79tti addunyaa tana irraa du’aan boqo- taniitti magaalaa Dirre Dhawaa jiraachaa turan. Dr. Sheek Mohammad Rashaad tarree sabboontota Oromoo hayyuu gurguddoo amantiilee Is- laamaa fi Kiristaanaa kan roorroo sirnoota dhufaa dabranii dandamatanii sabaaf gumaachuun beekaman keessatti ramadamu. Hangamuu humna alagaatiin dhiibaman iyyuu haqa amantii fi eenyummaa Oromummaa barsiisaa bahan. Kanaafis gatii qaalii baasan. Sabboontota amantii qooda akkasii osoo gumaachanii wareegaman keessaa tokko Luba Guddinaa Tumsaa kan kaay- yoo qabsoo saba isaaniif gatii hundaa ol qaalii taate lubbuu isaanii kennani. Kan biraa Sheek Bakrii Saphaloo kan kaayyoo wal fakkaataa kanaaf jecha hidhamaa fi bara dulluma isaaniitti illee kabajaa dhorkatamanii biyyaa ari’amuun mooraa baqataa keessatti boqotani. Haaluma wal fakkaatuun abbaa seenaa kan tahan Abbaa Gammachiis sababuma Oromummaa kanaan akka malee salphifamaa fi miidhamaa jiraatani. Kanneen biroos hedduu dha. Jarri kun marti buuleyyii seenaa Oromoo gurguddoo kan dhaloota amma jiruu fi itti aanu mara keessatti fakkeenya tahuun Oromiyaa walaba keessatti ifaa hin dhaamne qabsiisani. Nu hundi-nuu Dr. Sheek Mohammad Rashaadiin bara baraan yaadanna. Hojiin isaan ummata Oromoof dhiisanii dabran bara baraan kan jiraatuu fi miiliyoonota kan onnachiisu akka tahus shakkiin hin jiru. Injifannoo Ummata Oromoof! Adda Bilisummaa Oromoo Caamsaa 27, 2013


Sheekh Mahamd Rashaad Abdullee Rabbiin rahamata haa godhuuf nuufillee imaanaa sabrri jajjabuu nuuf haa khannu.

Ani Sh. Mahamd Rashaad akka khiyyatti akkaan isa laalutti khaznnaa Ilmmii Diinii dunyya, khaznnaa funuuna gurgguddaa, Deeraa ogooma waa heddu hanggan hin qabnnee. Library ulumaa’iin Rabbiin beekoomsaan badhaase beeytootin isa isaan beekamtte waan barnnoota Rabiin isaani hireef hangga dendeyan takka amaanaa irrati walitee yaboote dabarttee. Kha san hunddi gayuuf dhabee waan duraan qaburraati dabalachuuf Rabbi zidnnii ilmmaa je’ee biyyoota meeqantam kheeyssa baraa barsisiisaa dabeerree kha umrrii isaa Diin Islaam bal’isusf gumaache. Sanirraa dabrree falmmi haqaa ta ummata inni irraa dhalateetif qooda leencaa waar ABO jaare Mahamd Umar Qaadii Dr. Mahamad Adam, Dr. Mahamad Nuur. Dr. Umaan Qawwee, Abdullaahi Mahamd Adam Billi, Abdallaa Jadiid, Sh. Husseein Suraa, General Waaqo guutu Tuso, Colonel Hussein Bunee Daraaraa, Colonel Mahmudr Rubee, Colonel Umar Rubee, Abdushkur Sh. Ibraahim, faan wal maddii dhaabatee Alaabaa ABO ta Gararreen gurraatii gar jaleen diimttu walkkaan adi’ii buucaafii manccaa irra deeylla galchee karoorse. Tuuttoo ulamaa’ii tuuttoo falmmatootaa hiryya xiqqaa guddaa Abbaa dubrraa darddaraa, saahiba khiyya, Ramadaan hussein kaliil, Ahmad Abdullahi Ali Muudee, Mahmood Sh. M. Bookhee, Pro. Usmaili Abdulle Adam (Rabishii) Sh. Mahamad Rashaad Khabii Abdullee, bahar ilmmi kha batala yokhaan saahila hin qabnne Rabbiin tokkichi ol hafe rahmata haa gudhuuf.


Masnoo kan Jallisu abbuma Ooyruuti

Duraan dursee bilisummaa saba ballaadhaaf hawwaa, Dhaamsaan an Obboleetiiwwan fii Obboleewwaniif dabsuu fedhii qabuutu, barreefama kana akkaan barreessu na dirqe. Humna seenaan qabdu irraanfachuun akka beektoota ‘Habeshootaati’ nama godha. Kanarraa kan ka’e nuti ilmaan oromoo, seenaan waan nu barsiisaa turte irraanfachuu hin qabnu. Fakkeenyaaf yooniin takkaa-lama ja’e : wanni sammuu tiyya tanarraa achi hin seqne, seenaa ‘QEESONNI HABASHAA’ oromoof lachaa ture. Tuffiin isaan nuuf qabanirraa kan ka’e wannoota sammuun nama fudhachuu hin dandeenye nuun jechaa turan, ammallee jechuurraa if-duuba hin deebine. Barnoota ammayyaatiif galanni haa gayu, nutilleen humna barattee fii barachaa jirtuus ‘HABASHOOTA’ ol qabna! Oromoon wanni hubachuu qabdu – akkaan ani yaadutti – Habashaan Jaalattuus jibbituus OROMIYAAN biyya of dandeesse tahuuf teessi. If-qoltoonni Engeeneroota ethiopia boruuti if sehu, carraa kanatti fayyadamuudhaan akka dogoggoraa jiran isaniif ibsuun fedhu, isaan akka abdii sabaa kara ifiin fadhanitti jallisuu hin dandeenyees kanuma kessa itti himuun barbaada. An, akka nam-tokkeetti, seenaan ‘beeta kristiyaana amaaraa’ keessatti odeefamtu gurrarra na yaatu. Amata 3000 miti kumaatamanuu maaf hin herregamne! ,, ABC janneeti baranna, kanumaan guddana. Afaanuma keenyaan katabnee dubbifnaa” ja’eeti wallise wallisaan keenya beekkamaan Alii Birraan. Namni afaan mi’awaa kana, qubee akkanatti barreessuuf namatti toltu , qubee adunyaan harki irra-guddaan ittiin fayyadamu, tana dhiisaati fedela saba bicuutti fayyadamaan nuun jechuuf yaalii godhu, ni maaraate moo? manamaan (abjuudhaan) zabana ‘nafxanyootiin’ borcumarra teesse dhaqe? gaafilee tanneen innuumaan yoo kan hirriiba keessa jiru irraa ka’e nuuf deebisuu haa yaalu, silaahilettuu tuffataan akka tuffatamu of hin beeku. Dhumaratti namootiin oromoon akka gaafa ‘andenet’ lalisaa turee san jirti ja’ee yaadu, abjuu keessa jiru irraa akka ka’u waqayyoo kadhanaaf! Tokummaan ta Oromoon hawwaa jirtu tana yoo taate malee tokkomuu habashaan deemtuun diduu akka qabnuun dhaamsa dabarfachuu barbaada! Bilisummaan ta saba ballaati! Dargagoon Abdii saba Keenyaati! Barnootnni Afaanuma keenyaani! Abbaa Anaol


MANNI GOGAA WARAABEESSAAN IJAARAME,

GAAFA WARAABEESSI YUUSU DIIGAMA !! Y.G(2005) Sochiin Maqaa Oromoon gaggeeffamuuf yaadamu, garuu, Oromummaa kan of keessaa hin qabne, yoomillee ta’uu milkaa’uu akka hin dandeenye, seenaan waa hedduu akka ragaatti nu kaa’ee dabreera. Namni waan dabre irraa hin baratiinii fi of hin sirreessiin, seenaa Ummata mufachiise sana dabalee, tuffatamuun ala waan Ummata kanaaf argamsiisu tokko illee jiraachuu hin danda’u. namni ykn hawaasi ykn sabni ykn gareen kufaatii fi dogoggora irraa hin baratiin , bara baraan rakkoo ofitti dhalchaa fi of gaadi’ee bitintiraa jiraata malee, galii barbaadamu sana bira ga’uu hin danda’u. kanaaf kan kaleessaa irraa baratanii waan fooyyaa’aa hojjachuu qofaatu Ummata salphina keessaa baasu danda’a . Har’a rakkoo keenya dabre kaafnee yennaa katabnu, ykn dubbannu, namoonni hedduun, waan dabree amma yoomitti lallabaa jiraannaa ? jedhanii , yaada arrabsoo irraa hin fagaanne yennaa laatan , guyyuu taajjabaa jirra. Garuu hundeen har’aa , kaleessa ta’uu hubachuu dhabuu keenyatu, bakka tokko dhiitaa akka jiraannu nu taasisaa jira. kaleessa waan ittiin laamshoofnee namni nutti kolfee , daballee wayita irra deebinee rakkoo kan biraa ofitti fidinu , dhibeen jiru kan kaleessaa wallaalu ykn hubachuu dhabuu keenya qofaa Odoo hin taane, yoo hubannoo qabaanne iyyu, waan dantaa keenyaa irra gaafa geenyu, isa kaleessa abaaraa turre ofii akka dabalaa jirru seenaatu ragaa ba’a. kana jechuun ammoo, sochiin Maqaa Oromoon gaggeeffamu kamuu, Oromummaan hundee sochii sanaa yoo hin taasifatiin, amma ka’anii deebi’anii gadi taa’u ta’uu, ammas seenaatu waa hedduu nu argisee jira. Humna kamiifuu , badii ykn miidhaa ykn kufaatii yk dogoggoora kaleessaatu isaaf ka’umsa ta’a. kan kaleessaa odoo dubbannuu jiraannaa odoo hin taane kan nama komachiisu, waan waggaa 150 ol nu miidhe irraa barachuu maa dadhabne ? isa jedhutu namummaa keenyayyuu akka shakkinu nu taasisa. ammallee jabeessinee kan jennu yoo jiraate, kan kaleessaa irraa bu’aa malii argannee ? jedhanii yoo irratti walii galteen hin jiraatiin , boruu bu’aa argamsiifna jennee yaaduun , gawwummaa qofaa ta’u hubachuu feesisa. amma yaada kana hubatanii kan karaa jalqabanii fi hegaree qabsoo Oromoo gar-tokkotti luucceessuuf yaadaa fi wareegama baasaa jiran jiraachuun haqa . inni kaan ammo, sadarkaa yaada kanaa dhaqabu ykn yaadu dadhabee waan salphinaa irra deebi’aa jiraachuu inuma argina. Kaan ammoo haqa jiru odoo beeku, Qabsoof haa jedhu malee , obboleessa isaa irratti duuluuf ykn dhabamsiisuuf miidiyaa halagaa irratti yennaa lallaban argaa fi dhaga’aa jirra. Yaada wal irraa fagoo kana dhiphisuuf hanga irriibaa ka’anitti yaadachiisuun , haqa jiru itti himuun barbaachisaadha. Kanaaf waan kaleessaa irraa yk kaleessa waan nutti fakkaate hojjannee har’a salphannee waan jennu wallaallee, isa sochaa’aa jiru abaaruu irra kan hin tarree gorsuuf , kan kaleessaa kaasuun, waan qabatamaan ta’e irraa barachuu dadhabuu isaanii qofa osoo hin taane, Mammaaksuma Oromoo Umurii guutuu isaan waliin ture irraa barachuu yoo dadhaban “MANNI GOGAA WARAABEESSAAN IJAARAME, GAAFA WARAABEESSI YUUSU DIIGAMA ! ” jechuun keenya hin dhaabbatu. Mammaaksi kun , nuuf waan dabre ykn waan bu’aa ykn miira keessa keenyaa qofaan kaane hojjannu, boruu jiraachuu akka hin dandeenye wayita nu dhaamu, DIINNI garuu, bara baraan hiikkaa mammaaksa kanaa akka hin hubanneefi of-irratti akka hin dammaqneef nu irratti akka hojjatu wal yaadachiisuun dansaadha. Dogoggora dabre akka irra hin deebineef, dogoggorri duraanii namaa gadi nu gochuu isaa hubachuu qabna. Keenyas siinsallee kan addunyaas dubbisnee hegaree keenyaaf wal dandeenyee hin tarkaanfannu taanaan, beekumsaa fi dandeettiin keenya maalii ? beekumsi nuuti qabnu kan addunyaan itti fayyadamtee gabrummaa keessaa itti baasaa jirtuudha. Nu bira ga’ee maaf laamsha’ee nu miidhaa jiraata ? gaaffii hedduu tarrisuu dandeenya. Dhaloota itti aanu dhaqabuuf , rakkoo fi dogoggora dabre irra akka hin deebi’amneef dhalli Oromoo hundi hojjachuutu irraa eegama. WAAN FOOYYEEFFACHUUN NU IRRAA EEGAMU:- 1. FEDHII UMMATAA GADI FAGEESSANII BEEKU : Fedhii Ummata ofii wallaaluun Dogoggora hamaaf nama saaxila. Nama miiraan socha’u nama taasisa. Madda Ummata ofii tuffachuu ta’uu ni danda’a. keessa Ummata ofii wallaaluu irraa , halagaaa waliin teenye, ummata kana harka qabnee akka finnutti waadaa madda salphinaa nu seensisa. Kana jaallatee fudhataa ? yk sossobeen of jala hiriirsa jennee , habjuu ganama ka’aanii waan of biraa hin argannee nu habjochiisa. Sirnoota Itoophiyaa warri masaraa keessatti waliin sirban isa jiraachisuu akka hin dandeenye hundaa, namoonni nu marsanii harka nu rukutaniif jecha, qabsoo Ummata kanaa akka fedha keenyaatti micciirree , feenu diina jala galchinee, feenu kiisa keenya keessatti qabannee deemnaa jedhee kan nama yaachisiisu, fedhii Ummata ofii wallaaluudha. Gama kanaan bara 2000 kaasee waa hedduu dabarsine jirra. Har’a dhala Oromoo Addunyaa irra jiru addatti kan Biyya keessaa hiraarrii dhandhamaa jirutti, waa’ee siyaasa keenyaa,adeemsa siyaasaa Biyya Itoophiyaa jedhamtu fi addunyaa iyyuu , 1+1 = 2 JEDHANII tan itti himanii miti. Haala qabatamaa jiruun yoo ilaallee , Ummati OROMOO , dhaabbilee Siyaasa Oromoo hundaa yaadaa fi qor-qalbiin dabree deemu eenyullee haaluu hin danda’u. kan caalaatti nama raaju, Ummati Oromoo hangamuu jabiina qalbii fi yaadaa qabaatuu illee, rakkoo keessaa fi alaan dhaaba irra rakkoon gara garaa wayita dhaqqabu, dhaaba karaa qabsoo Bilisummaa itti argisiise KUDHAAMA isaa taasifatee abdachaa jiraachuu isaatii. Kan dagachuun nu irra hin jirree, hatattamaan adeemsa Ummataa kanaan wal qixxeessanii Ummata kana galii barbaadamutti yoo hin qajeelchiin yk hin dursiin, tarii Ummati kun obsa isaa fixatee, waa xiqqoon mirga isaa kabachiisuuf sochiin taasisu babal’ataa deemee yoo abbaa dhabe, deebi’ee isa miidhu akka danda’u hubachuun dansaadha.( Asi irratti ragaa tokko kaa’uun barbaada.) Bara 2000 keessa sochii Barattoota Oromoo haala qindaa’een eegalame, wayyaanee irriiba dhabsiisee turun hin dagatamu. Yeroo sochii sanaa Dargaggoonni Booranaa fi Gujii Maanguddootaaf yaada tokko kaasanii turan. “amma yoomitti akkasittin jiraanna ? hireen keenya nu harka jirti malee , halgaa harka hin jirtu, maaliif asumaa achi haxoofnee dachee isaanii irratti wal hin gaafannu ? Ilmaan Oromoo kana hojiin argisiisuu dadhabnaa ? Oromootti nu labsaa miidhaa kana of irraa dhaabnaa !” jedhaniin. Maanguddoonni mari’atanii kan jedhaniin, “Qaamni socha’uuf Mataan jiraachuu qabaa obsaa ” jedhaniin. Dargaggoonni yeroo sanatti mormanii turan. Garuu yaada nama bulee dhaga’uun aadaa dha jedhanii , diina qe’ee keessa isaan yaa’u odoo arganii callisan. 2. ABOn, KUDHAAMA UMMATA OROMOOTI ! Haqa kana kan hin hubatiin , kan Ummata kanaaf kabajaa hin qabaatiin qofaadha. ABO Ummata irraa adda baasuuf, sochiin gama hundaan hin taasifamiin hin jiru. Akkuman duratti kaase, “ABOn KUDHAAMA UMMATA OROMOO” ta’uu isaatiin, firaa fi diinoonni keenya, dogoggora seenanii jiru. Dogoggorri kun walii-lama ta’uu danda’a. Diinni , KUDHAAMII kun , kan fakkeessaatti fudhachuu irraa, ummata harkaa fudhachuu ykn isa irraa adda baasu yennaa yaalu, firri ammo, KUDHAAMI sun dhugaa ta’utti beekaaf, harkaa butee kan isaa taasisu keessa dogoggoran . hojii fafaas dalagan. Diinni kudhaama fakkeessi akka hin taane kan raga ba’ee, waggaa 22 ifaajjii taasise milkaa’uu dhabuu qofaan odoo hin taane, ABO maqaa gooleessaan galmee ASHABBAARII keessa galchuuf wayita tattaafatee fi Ummatichi daranu itti cimu irraatti . Nuutis hanguma qalbiin nu yaaddun, ABOn , KUDHAAMA UMMATA OROMOO ta’u isaatti amanuu irraa , waan fedhii keenyaa raawwachuuf jecha, warra qabsoo Oromoo bu’ureessee dhaabichi hojjatus dhiisuus gaggeessaa jiran odoma beekanu, Kudhaama kana butuuf jecha, dandii salphinaa meeqa kan seenan, ammallee halgaaf jecha dandii salphinaa kana keessa kan gangalatan ni jiru. Kun qalbii ummata kanaa tuffachuu irraa madda. Ummata kana qalbii cabsinee, ammuma iji nu ilaaltu yaaduu irraa , maqaa seenaan meeqa itti galmaa’e har’a lafaa kaanee, akka huccuu keenyaa butannee fiigu yaanna. Kun keessa Ummata ofii walaalu irraa madda. Ummata haala kanaan gawwamsinee diina jala hiriirsina jechuun mataa isaa badii guddaadha. Kanaaf , adeemsa bu’aan tokkollee hin argamsiifne kana irraa barachuun barbaachisaadha. Ummata ofii burjaajeessuu yaaluun , ummata ofiif yaadu miti. Addatti hawaasi Biyya alaa jiru , dogoggora kana sirreessuuf adda durummaan irratti hojjachuu qaba. Beektoonnis kana irratti hojjatanii waan ummata qalbii hirsiisuuf hojjatamu dura dhaabbachuu qaban. Seenaa Oromoo kan dubbannu ykn katabnu yoo taane, seenaa qabsoo Oromoo karaa irraa yennaa maqsifamu beektoonnis ta’u ummati callisee ilaalu hin qabu. Waan ifatti maqaa isaan daldalamu argaa callisuun ummata kanaaf yaadus miti. Abbaan fedhe maqaa baafatee haa gurmaa’u. garuu maqaa wal saamanii hojii manaa diinni nu kennu hojii irra oolachuu keessaa ba’uu qabna. Kana irratti yaadaa fi ejjannaa tokkoo qabaachuu qabna. Maqaa ABO saammachuuf qabsoo eegalle , kan jedhu yoo jiraate fayyummaa hin qabaatu. Kan fayyummaa hin qabne waliin kan fiigus , fayyaa hin qabu . fayyaa dhabuun kan abbaa ta’ee , warra fayyaa dhabeen ummati kun hiraaruun yakka . yakka seenaan nama hin dhifne. Kana gochuu keenyaan ammo , mammaaksa “MANNI GOGAA WARAABEESSAAN IJAARAMEE,,,,” dhugaa ta’uu amanu qabna. 3.ILAALCHAAN ADDA TA’UUN, OROMUMMAAN ADDA TA’UU MITI ! Mooraa qabsoo Oromoo keessatti ykn Ilaalchi siyaasa Oromoo keessa jiru , ani ilaalcha lama caalaa ni jiraata jedhee hin yaadu. Walabummaa Oromiyaa fi Bilisummaa Ummata Oromoo kan jedhuu fi Itoophiyaa Dimokiraatofte keessa jiraachuu dandenya kan jedhu. Lameen kana irratti kan murtee dhumaa laatu, UMMATA OROMOO qofaadha. Yaadi kun lameen kan milkaa’uu danda’an keessa yk fedhii Ummatichaa akka gaaritti hubachuu irraati. Waan hubachuu qabnu garuu , Inni walabummaa Oromiyaa jedhu, carraa Ummatoota Oromiyaa keessa jiraatanii dukkaneessuu akka hin taane wayita hubachiisan, warri Itoophiyaa Dimokiraatoofte keessa jiraachuu dandeenya jedhanis, mirga Ummata Oromoo dhiibanii milkeessuu akka hin dandeenye waliif amanun barbaachisaa ta’a. Ilaalchi kun lameen hangamu garaagarummaa qabaatan, OROMUMMAA wal irraa mulquu hin qaban. Jibbi diinaaf qabnu fi waliif qabnu hedduu wal irraa fagaata natti fakkaata. Kaleessa adda baanee wal gaarreeffannee , wal salphifnee, ……. Waan irraa arganne qabanaa ? yeroos miira kamiinu haa kaanu, ni ta’a jennee kan eegallee ta’eeraa ? kana yaadachuu qabna. Kana har’a wal irraa fagaates, boruu yerootu walitti fida. Diinni hojii manaa nu kaa’ee kana irra tarkaanfannee dachaa isaa yaannee , isa injifachuu qabna. Abshalummaan keenya hedduu dabaluu qabna. Jibba Ilaalcha irraa maddu hundumaa wal irraa kaafnee diinatti achi deebisuun, shirri diinni gama hundaan adda nu baasee umurii isaa dheereffachuuf tattaafatutti bishaan naqnee, kaleessa irra akka waliif jirru diinatti mul’isuun waan yeroon nu gaafattuudha. Keessattu , Biyyoota alaatti walirraa fagaachuu mul’ataa jiru kana dhaabamsiisuuf , ani akkasii jedhee kan utaalu waliin utaaluu irraa of qusatanii , waan deemamuuf dura hubatanii , lakkii dhaabbadhu jechuu qabu malee , yeroo hundaa akka dikee bishaan irraa ta’anii, ummata ofii taajjabsiisuun dhaabbachuu qaba. Kana malees beektoonnis ta’an kanneen hafan hundumtuu qabsoon kun na ilaallata jedhanii , yoo xiqqaate yaada laachuu irraa dhaabbachuu hin qaban. Gaaffii Ummata kanaa gama hundaan dhageesisuuf , miseensa qofaaf dirqama kennuun hin taatu. Miidhaa saba ofii dhageesisuuf Oromummaan ga’aadha. dhimma keenya irratti wal tumsuun waan hundaan olitti kabajaa sabummaa nu goonfachiisa. Dallansuun, maal na dhibeen, dhimma isaanitiin kkf hundi deebi’anii nu miidhaa jiran malee, waan nu fayyadan hin qaban. Mooraa qabsoo Oromoo jabeessuuf, rakkoo jiru xiqqeessun gaaffii jalqabaa ta’a. kun ammo nama dhuufaa irraa eegala. Amma hundumtuu kan yaade irratti hojjachuu qabu, diinni qaawwaa nu gidduutti uume akkamiin cufachuu dandeenya ? isa jedgu irrattidha. Diinni shiroota ittin adda nu baasan beekanii dursanii argamuudha. Wal jibbiinsa diinni nu hawwuu sana lafa kaa’anii , yeroo rakkoo waliin jiraachuu argisiisu qaban. Sochiin OSAn gochaa jiru kana , gama hundaan babal’isanii , dhimma keenya dhaaba qofa irraa eegu odoo hin taane bakka jirrutti irratti hojjannee , diina keenya qaanfachiisuu qabna. Kana irratti kan hubachuun nu barbaachiisu, rakkoo keenya cufachuuf yaadi ka’ee kun, mooraa diinaa keessa gangalachaa maqaa Oromoon, dantaa diinaa kanneen raawwachiisan hammachuu akka hin dandeenyedha. Kan kaleessaa irraa barachuun keenya keessa keenyaaf malee diina waliin waan nu baraaru hin qabu waan ta’eef.MANNI GOGAA WARAABEESSAAN IJAARAMEE……kutaa 2ffaan itti fufa. Burqaa430@gmail.com


Sareen Habashaa moo allaatiin biyya abbaa ofii yoo nama nyaatte wayyaa?

Tumsa Kaayyoo Bilisummaa Oromoo (TKBO) irraa Onkololeessa 2005 Habashaan biyyuma isaa keessatti illee jireenya dimookraatawaan jiraatee hin beeku. Erga biyyoota ollaa koloneeffatee empaayera tolfateemmoo irree saatiin irra jiraate. Empaayerri hundu akkasumatt jiraatan. Halagaaf demokraasii shaakaluun uumaa saanii waliin hin deemu. Sabooti demookraatawuuf carraa kan argatan erga empaayrerooti bososanii kufaniiti. Empaayera Habashaa bosose kanas kufaatii saa jarjarsuu malee kabeebsanii tursuuf yaaluun saba Oromo irratt daba tolchuu taha. Baroota dhihoo as murni empaayericha kabeebsee tursuuf carraaqu mooraa QBO keessatti dhiibbatee as bahuun isaa beekkamaa dha. Murni halagaa dantaa nurraa qabu, kan ofiin bulummaa Oromo hin deggerretti gale kun, Wayyaanee garaa laaffifatee saba Oromoof bu’aa tokko illee osoo hin galmeessin diina jalatt hojjechuuf kara-karaan jaarsa bobbaasaa jira. Biyyi inni kooluu itt gale, Norway jedhamus, jara kana harka kennachiisuuf qooda guddaa taphataa jira. Kan Norway raasaa jiru mirga Oromoo osoo hin tahin tokkumaa Itoophiyaati. “Warabessa maal nyaadhu jedhuu fi jaartii yaa waaq na nyadhu jettutu walitt dhufe” akkuma jedhamu kanneen ABO keessa taa’anii kiyyoo Habashaa keessa galchuuf wixxifataniif ayyaanatu argame. Mallasaanis, heera dur didanii deeman yoo fudhatanii fi qabsoo hidhannoo laganne jedhanii yoo kakatan, yakka yeroo darbee hojjetaniif akka “firdibeetiitti” deeddeebi’uu hin rakkanne karaa itti dandahamu ilaaluufii nin yaala” jedhee abdii kenneef. Akkasiin, North America keessa deemanii “haasaa nagaatti jirra; mootummaan addunyaa rakkoo keenya hubatee Wayyaanee irratti dhibbaa gochaa jira; …” fi kkf jechuun maallaqa funaannachuutti bobba’an. Murni kun, osoo bu’aa tokko ummata saaniitiif hin buusin “deebinee Habshaa jalatt bulla” jedhaa jira. Qaanii tokko malee, “kaayyoon ganama qabsaawota manaa basee sun kan yeroon itti darbe; galmee seenaatti haa dabalamu” nun jedhaa jira. Mirga guutuu altokko gaafachuu irra gumaa-gumaan yoo gaafanne nu hin dhorgatan jedhee mirga duulaan argame kabajchiisuu diidaa jira. Jarri kanaan dura ABO diiguuf karoorfatan amma bakka garaa saanii gahanii Oromoo Itiyoophiyaatti deebisanii gurguruuf kolomsiisaa jiru. Amaaraa moo Tigrawyitu caalaa nuu kenna jedhanii gabaa abuurutti jiru. Hariiroon jara lamaan, Amaara fi Tigree, gidduu waan hin calalleef garamitt akka goran isaan dhibuu malee sirnicha fudhachuuf murteeffatanii jiru. Kanneen dagamanii duukaa yaa’aa jiraniin Itiyoophiyaa keessatti yoo humna cimaa taane waan barbaannu gochuuf qoolloo duwwatu nu dangaha jedhaniin. Oromoon qabsoo dheeraa akka nuffe himuun harka kennatee kaayyoo itti dhume akka dhiisu gorsuunis ergama saanii keessaa tokko. Kanaan biyyatti deebi’anii kara Boolee galuun Oromiyaa koloneessotaa waliin qircachuuf batattisaa jiru. Hundaafuu hin milkaawan. Qabsoo malee kan boojuu dhiigaan argate dabarsee kennuuf hin jiru. Isaan tahee jarri isaan kooluu itt galuuf batattisan takkaa demokrasii shaakalanii hin beekani. Habashaan ammallee Oromoon isaan qixxee nama tahuu saa hin fudhanne. Kanaaf, angoos qabeenyas hin hiruuf. Isaanuu kan irratti walfixan maal taanaan nama maqaa abbaa biyyaa isaa dhahatu ofitti dabaluu? Oromoon hafee waliifiyyuu yoo humnaan tahe malee waliigalteen baallii walirraa fuudhanii hin beekani. Kanaaf ifaajiin Shanee Gumii Asmaraa harka kennachuu fi ummata guddaa akka Oromoo kana salphisanii hamilee cabsuu taha. Egaa, Shaneen Gumii qabsoo fudhate Asmaraa galee kanaan as bahaa jira. Kun qara lama qaba – karaa tokko diinota Oromoo irraa aarii Oromoo caamsa, karaa biraammoo qabsoo Oromoo fashalsiisee lafaa ka’uuf akka bara bayyee itt fudhatu abbala. Tarsimoon jara kanaa Oromoo Habasheessuu yeroo tahu tooftaan saanii Itiyoophiyaa demokratawaa keessatti gaaffiin Oromoo fala argataan nama gowwoomsuu dha. Kana bakkaan gahuufi baruma kana Kora waammatanii sagantaa kayyoon saa bilisummaa tahee jijjiraniirani. Murni Shanee Gumii jedhamu kun, ofuma isaatii kora kan jedhee moggaafatee, namoota yaada isaan wal fakkaataa qaban waammatee, sagantaa dhaabaa kan kaayyoo bilisummaa irratti hundaawe jijjiire. Saganattan Shanee Gumii inni haaraan, qabsoo Oromoo fiixaan baasuuf osoo hin tahin halaga gammachiisuuf kan yayyabame. Waan amma jedhan kana didanii kan mootummaa keessa bahan yoo tahu sababa saatiin lubbuu meeqatu bade; nama meeqatu biitteen dhibame; meeqatu hidhaatti itti roorrifamaa jira; meeqatu jireenyaa fi qabeenyasaa itt dhabe; jannoota turoo meeqatu qaanii kana hin baannu jedhanii osoo lolanii kufani. Dhiheenyuma kana illee ajaja kanneen amma “nagaa haasofna” jedhanii jalatti lola gaggeessaniif Wayyaaneen du’i itt murame guyyaa saanii eeggataa jiran jiru . Hogganooti mogooleen bu’e akka abba tokkootaatt biyya saaniiti galuun hamaa hin qabu. Maqaa ABOtin garuu diina waliin jaarsummaa taahuu fi harka itti kennachuuf mirga hin qabani. Jarsummaan ilaalamuu fi murtoon irra gahamu kan dantaa Oromoo eegu tahuu hundi irratt walii galuu qaba. Wal dhabdeen nagaan furmaata hin argatin kan jedhu hin jiru. Garuu furmaati argamu kan mirga Oromoo hin tuqne, kan saba boonaa kanatti salphina hin fidne, tahuu barbaachisa. Mootummaa Cehumsaa jedhanii waliin dhaaban sanaan walduukaa cehuullee hin barbaadne. Galtooti yeroo hundaa humni alaa akka isaan gargaaru dandahu himatu. Humni alaa jedhan kunis haaraa miti, jaruma Cehumsa keessaa diina Oromoo waliin sadee isaan ariisise. Bara sana itt male malee, akka isaan hin gargaarree beeku. Ammas yoo tahe nama of gargaaruu dandahu qofa gargaaru malee bu’aa malee santimii diimtu tokko illee hin baasani. Jarri isaan itt gadoodaa oolan nuffannii waan Wayyaaneen jettu akka fudhatanii galan dhiibaanii jiru. Yoo galan PDO amanamaa tahuuf dorgomuu malee, dhaaba ofirratt irkataa sana kan baalaa fi muki leellifate, ABO deebi’ani tahuun hin jiru. Yookan immoo keettoo halagaa tahanii hanga saxilamanitt iyyaatii dabarsaafii jiraatu. Hireen saanii kana irra hin darbu. OPDO malee maqaa Oromootiin kan sosso’an ammaaf dhaaba lamatu jira, lachanuu Itiyoophiyaanota. Inni tokko amma banka’ee. Kan caffate bahe dura tahaan saanii kayyoo Oromo jallisee ofirrootaan michoome jedhanii haddheessuun filmaata haaraa gaggeessine jedhani. Jarri sirna Habashaa keessa dhaqnee seenna jedhan hammana jechuu ni uggu laataa? Garagarummaan saanii maal fa’i? Garagarumaan saanii alatt dhaaba Oromoo diiganii galuu dha. Garagarummaan saanii dhaaba Oromoon akka ayyaanaati ilaalu xureessuu dha. Garagarummaan saanii kittallayyoo diinaa jedhani Oromoo kayyoo saanii gad hin dhiisin erga maqaa balleessanii ofii kittillayyoo diinaa isa dhugaa tahani as bahuu dha. Akkuma saanii Oromoo Itiyoophiyeessuu yala jedhamu illee inni biyatt uumame yaada daddaaqina hin agarsiifne. Bilisummaa Oromootti akka amanus labsee jira. Kanaaf isaan caalaa saba saatti haana jechuu dha. ABO eenyu yoo galtuu gochuu hin dandahu. Hanga qabsaawaan tokko hafutt kaayyoosaa ol kaasee labsaa jiraata. Kanaaf yoo isaan keessaa itt baha deemsa kana, kan hin hubatin jiraatan, osoo salphina kana hin unatin akka of xiinxalan gaafanna. Isa duuba Korri sabaa loogii hin qabne akkaataa filamee qajelfama hunda ilaalu kennu dandeessisuu irratt walii galuu dha. Dubbii Kora Sabaa hin loogneen gahuu malee furmaati biraa hin jiru. Kan kora sabaa akkaan hin filamneen ramadame seerawummaa hin qabu. Diqaalaa kan jedhan sana taha. Kan seeraan hin moggaafamin immoo nama hin dhaalu. Yoo nan dhaala jedhe jeeqama hin feesifine guddaa hawaasa keessatt kaasuu dandaha. Isaanis sabnis miidhamuu dadaha; hamileen hanga yoonaa ol kahee tures cabuun ni mala. Kunimmoo halaga malee eenyuunu hin gargaaru, kanaaf yeroon of sirreessuu kan caalu hin jiru. ABOn of tokkomsuun dhaabota Oromoo tokkoomsuu gargaara. Dhaabota Oromoo keessa isa guddicha waan taheef qulqullinnisaa qulqullina tokkumaa dhaabota Oromoo taha. Tokkummaan saas tokkummaa dhaabotaa qofa ososoo hin tahin tokkummaa Oromootiif anjaa qaba. Kan wal calalee dhihaate hunduu kaayyoo ganamaa kan bilisummaati geessu duuba hiriiruutu irraa eegama. Tooftaa, toftaa jechuun, malbulcha harka bartuun qabanii tarsimoo gaaga’uun yoo dhaabbate wayya. Jaallannus jibbinus hanga Oromoon harka halagaa jalaa bahutti qabsoon hin dhaabbatu. Ibdi waggaa soddoma dura qabsiifame ni dibame malee hin dhaamne. Boba’aan ergasii tuulamaa jiru daangaa hin qabu. Qabsiifamee kan durii caalaa balali’uun yeroo inni diinota keessaa fi alaa barbadeessu fagoo hin tahu. Oromoon bara baraan hoggana halaalaa dhaadatu eeggataa hin hafu. Kanaaf kan sin hooggana jedhu biyyati deebi’ee jireenya saa jiraatee roorroo irraa faccisuu qaba. Kunimmoo kan dandahamu ashakarri tahanii osoo hin tahin nakkarii yoo tahan qofa. Kana malee hooggana haalatu dhalcha, Oromiyaafis haalli jiru hoogganoota haaraa baasuun waan hin olle. Biyya jeeqamte harka maratee taahuu hin dandahu. Qabsaawoti kaayyoo waliin jiran turoonis kanneen galuuf batattisan caalu. Kanaaf Oromoon ammalee kophaa hin hafu. Kan kaayyoo saaniitiif tumsan hedduu dha. Waliin dhooftuu fi booressituun osoo keessa galtee, qabsoon caalaa calalee gad baha ture. Oromoon kan ofii malee kan nama biraa hin barbaadne. Mirga dhabe deeffachuuf dhiiga lolaasaa yoona gahe. Biyyi kamuu biyya Oromoo keessatt olhaantummaa akka qabatu demokratawaan fedhu hin jiru. Danuu seenaa tahee mootummooti alaa finnaa Itiyoophiyaa akka leellisan hin haalamu. Seenaan darbe isa ammaa irratt dhiibbaa akkamalee tolchuu hin qabu. Kanaaf akeeka fi kutannoo ofii humnoota halagaa sirriitt qayyabsiifachuun qooda qabsaawotaati. Qaamni hoogganaa amma galuuf jedhu waa’ee kana dhiisee waa’ee Itiyoophiyaa demokratessuu jara waliin mari’ataa bahe. Akkasitt dubbiin Oromoo karaatt hafte. Humnoota alaatt, bilisummaa keenya maaliinu akka hin jijjire yoo himanne malee, ilaalcha kanaan dura qaban akka jijjiratan dhimmi isaan dirqisiisu hin jiru. Kan waan barbaadnu beeknu nuyi malee isaan miti.Waan barbaadnu immoo tola hin argannu. Hawwa ummaticha bilisummaa barbaaduu dura gufuu kaa’uuf eenyu mirga hin qabu. Humnoota alaa waliin wal ulfeessinee walqixxummaan wal irratt hirkannee jiraachuun akka. Nagaa buusuus akka nu gargaaran gaafachuun sirrii dha. Kan ofii dubbanu, kan waan tole jennu kenninee, waan barbaadne fudhannu nuyi. Mirga namummaa keenyaa kana eenyuttu dabarsinee kennu jechuun nuti ummata of dandahe miti jechuu dha. Hanga kanneen bilisummaa fedhan keessaa nammi tokko hafett gaaffiisaa yk gaaffiisee kan afaanitti kutuu dandahu hin jiru. Kanaaf eenyu iyyuu harka eenyuunuu ibda qabachuu barbaaduu osoo hin tahin dubbiinsaa, kuunnoo golee Oromiyaa hunda keessa, kan ofiinbulummaa saatiif lolatu waan jiruuf danqaraa itt taatanii hariiroo keessaa fi alaa jala hin balleessinaa jenna. Meeshaa dhiiga ilmaan Oromoon argame hirkistanii hin galinaa jenna. Maqaa saatiinis harka hin kennatina. Hangi onneen isin gane maqaa biraa baafadhaa malee ABOn ammallee abbaa qaba jenna. Gabaabaatt kan ittiin deemtan kun qabsoo Oromoo kolaasa, tokkumaa Oromoo laaffisa, abba tokkee keesanitt bala hidhaa fi du’aa fiduu dandaha, madaalli humnaa cunqurfamtoota irraa gara ofirrootaatt duuffisa jenna. Akkuma OPDO, Oromoo isin hin deggerre guraaruuf adeemtu jenna. Kanaaf OPDO qofti hin gaha jenna. Ofii salphattanii Oromoo qaanii hin bane keessa hin galchinaa jenna. Kara Boolee harkka kennachuu irra harki goota Oromoo eenytuu hin kennamu jedhaa. Karaa lafaa obbolaa keessaniin mari’a dhaa ummatatt makadhaa jenna. Achiin dhaqanii waan dhufu simachuun ulfina qabaa isiniin jenna. Tokkummaa Oromoo irratt daba hojjetan qajeelchaa jenna. Oromoon tokkumaasaa yoo eege malee bilisummaa hawwaa jirate hin argatu. “Gorsa didda malee du’a hin diddu” akkuma jedhamu, diddanis deemaa, kan Habashaatti gale dhukkufatee du’ee waan hin beekneef, keessanis adda hin tahu. Saree Habashaa moo allaatiin biyya abbaa ofii yoo nama nyaate wayya laata? filachuun kan keessani! Oromo yoo tahe tokkummaasa jabeessee gara bilisumaatt ni joga’a. Injifannoo ummata Oromoof Qabsoon itt fufa bilisummaan ni dhufa!


Oduu barattoota Uninivaristii Jimmaa keessaa bahe

Akkumaa beekamuu Nuti baratootni Oromoo Yuunibaristii Jimmaa Miseensotaa fi Deegartootaa Dhaabbaata Dimookiraatawaa U/ Oromoo (DH.D.U.O) turree, sababootaa armaan gadii irraa ka.uun Guyyaa haraa irraa egallee miseensummaa DH.D.U.O guutummaatti dhaabuu keenya ni beeksifna,. 1. Mootummaan naannoo Oromiyaa Maqaaf malee Mirgaa Ummataa Oromoogamaa Siyaasaan,dinagdeen, qabinsaa mirgaa dhala namummaan, egumsaa naannoon, bulchiinsaa gaariin, mirgaa dimookiraasiin kabachiisaa waan hin jirreef miseensummaa dhaabaa dhaabuuf murteeffaannee. 2. Nuti jijjiraama barbaadna gama Siyaasaa Oromootiin jijjiiramnii karaa dhaabaa keenyaa Dh.D.U.O dhufaa kan hin jirree tauu waan hubanneef, keessaattuu ergaa Uummaannii Oromoo dhibeentaa (25%) miseensaa dhaabaa kanaa ta’ee boodaa Oromummaan akka yakkaatti akkaamee ilmaan Oromoo nagaan sabboonummaa qaban yakkamtootaa jechuun mana hidhaattii guuraman, dhaabbilee barnotaa ol aanoo keessaattii naf xanyaan kaleessaa nu bitaa turtee jechaa dulloomaa abootii ishee irraa dhaalteen uummata keenyaa arraabsaa jirti. Ergaa OPDOn mirga sabummaa keenyaa hin kabachiisuu ta’ee Oromummaa akka Yakkaattii lakkaawee ilmaan Oromoo mana hidhaattii guursisaa ta’ee miseensummaa fi buusiin miseensummaa dhaabaa kanaaf buusnu bu’aan isaa maalii? Mootummaan eenyuu nuti enyuu? 3. Akka UummataaOromoottii qoodamaangoo Feederaalaa keessaa teessoo olaanaa gara teessoo 178 ol paarlaamaa biyyaattii keessaa qabatee kanjiruu OPDO taee utuu jiruu qoodamnii aangoo biyyaatti keessaatti nuf kennaamee jiruu kan wali hin madaallee fi tasuma iyyuu sirna Federaaliziimii waliin kan wal faalleessuu ta’ee jira, Oromoon angoo dhabee moggeeffaamee jira, mee xinxaltootni Siyaasaa hubadhaa ilaalaa teessoo hanga kanaa baannee utuu jiruu yoo dhugaa dubbaannee aangoo Muummicha Ministeeraa Oromootu qabachuu qaba, warrii kaan teessoo paarlaamaa 38 , 125, 45 fi kkf qabatanii muummichaa ministeeraa, itti aanaa mummichaa ministeraa, fi ministerotaa garaagaraa dabalee wal muudaa jiruu, egaa Oromoon paarlaamaa biyyaattii ijaaree utuu jiruu maaliif aangoo waakkatamee? Ministeerotaa meeqatu Oromoodhaa? Miseensaa Jirmiyaa siyaasaa tokkoo ta’uun maaliif? Kanneen kun miseensummaa dhaabaa OPDO akka dhaabnu nu dirqanii jiru. 4. Mirgoonnii Dimookiraasii fi namummaa kabajamaa hin jirani, mirgii barataan tokkoo akka nama dhuunfaa fi gareen qabuu sarbamaa jira, garuu seerrii fi heerrii dhaabaa keenyaa waan kanaa hin eyyaamuu, Fkn namoonnii maqaadhaf Poolisotaa nuti nagaa egsiistootaa fi nuti dabbaallee Dh.D.U.O tii ofiin jedhaan guyyaa guyyaatti mirgaa baratotaa addaattii immoo mirgaa baratootaa Oromoo sarbaa oluu, yoo karaa itti fedhii dhuunfaa isaanii guutatan barbaadan baratootaa Oromoo sabboonummaa fi Oromummaa qabaniin isiin ABO dha, jechuun ID irraa fuudhuun qoratu, nyaataa illee akka ittin hin nyaannee fi dallaa yuunibarsiitii keessaa gadi bahaanii akka ol hin seenneef torbee lama hanga baatii tokkoo ID itti hin kennamu, dhimmaa dhuunfaa isaanii illee rakkoo siyaasaa gochuun siyaasaa dahoo godhatanii ilmaan Oromoo barnootaa irraa ariiachuun shiraa dalaguu, yoo barbadaan barreeffaamotaa barbaadan ofiin barreessuun maxxaansanii baratootaa gidduuttii goolii kaasuun kanaa sababeeffaachuun immoo jeeqummsatu ka’ee jechuu human nu dabaalaa, baajataa ittin tasgabbeessinuu nuf baasaa, jechuun mootummaa gaafatu. Ilmaan Oromoo nagaa ittin barnootaa irraa ari’uun akka hojii ciminaattii qabxii qabsiifachuun sadarkaa guddinaa ittiin mootummaa gaafatu. Haallii kun qabatamaan dallaa Yuunibarsiitii Jimmaa keessaattii raawwaachaa jiraa,kanaaf fakkeenyii gariin itti gafaatamaa Poolisii dallaa Yuunibarsiitii Jimmaa Kaliid A/Tamaam fi dabbalota Dh.D.U.O kan ofiin jedhan Barattota akka Badhaasaa Firaajaa,Dabalee Charuu, Caalii Rattaa,fi Haptamuu Rattaa fi kkf akka fakkeenyaatti kaasuun ni dandaama,namonnii kun dhugumaa Mootummaa fayyaduu isaniitii moo, fedhii dhuunfaa guutachaa jiruu? Qajeelfama seeraa mootummaa isaa kamtuu gochaa abbaa irruummaa kana deeggaraa? Yeroo garaa garaatti iyyataa dhiyeeffaannee deebii gahaa dhabuu irraa darbee rakkoo ilaalchaa qabduu jechuun waan qoratamaa jirruuf guutummaatti miseensa dhaabuu murteeffaanne. 5. Asiin fuulduraa ilaalchaa Siyaasaa fi gochaa keenyaan Ummataa Oromoo cunqurfamaa kanaa fi sabboontotaa goototaa Oromoo dhugaa Oromummaa isaanii fi Mirgaa Ummataa keenyaa kabachiisuuf qabsoo bilisummaa, nagaa fi dimookiraasii gaggeessuun arsaa kanfalaa jiran yoo deemsaa keenyaan isiin gadisiifneeraa taee dhiifamaa guddaa gaffanna. Akkaa mootummaatti Yakkamtootnii fi Shakkamtootni sanuu angoo irraa bobbaafamani siyaasaa dahoo godhachuun Dallaa Yuunibarsiitii Jimmaa keessaatti yakkaa garaa garaa baratootaa Oromoo irraatti rawwaachaa jiraan seeraatti akka dhiyaataan ammas cimsinee gaafanna. yoo tarkaanfii madaalawaan yeroo dhiyootti hin fudhatamin tarkaanfii mataa keenyaa kan fudhannuu ta’uu ni akeekna. GARAGALCHA -Presidentii Mootummaa Nannoo Oromiyaatiif -Waajjiraa DH.D.U.O Gidduugaleessaaf -Biroo Haqaa fi Naga.


Sagaleen teenya haa dhagayamtuu

Guyyaa har’aa Finfinneen ummata haqa dheeboteen hacuucamtee ooltee jirti. Caamsaa 25/2005 (June 2, 2013) Hiriirri nagahaa magaalaa Finfinnee guyyaa har’aa geggeeffamee seera qabeessa eeyyama qabuu dha. Waamicha hiriira nagahaa kana kan godhee fii kan eeyyamsiise paartii samayaawiiti. Paartiin kunis hiriira kana kan yaame gaaffilee gurguddoo afur qabatee yommuu ta’u gaaffilee kanneen keessaa gaaffiin tokko dhimma muslimaa yeroo ammaa wajjiin kan walqabatee dha. “Mootummaan harka isaa amantii islaamaa keessaa haa baasu. Komitee furmaata barbaadduu ummata muslimaa dharaan yakkamanii haa gadi lakkifaman” kan jedhuu dha. Hiriira guyyaa har’aa geggeeffame kana irratti ummanni hammana jedhamee himamuu hin dandeenye kan argame yommuu tahu hirmaannaan ummanni muslimaa godhe guddaa ture. Arat kiilo Ginfillee waajjira paartii Samayaawii irraa kan eegalame hiriirri nagahaa kun hanga piyaassaatti wal-qabatee dabree daandii churchill qaxxaamuree dirree waajjira tajaajila poostaa Itiyoophiyaa, waajjira televiziyoona Itiyoophiyaa, waajjira emigirashinii fii hospitaala tikur anbessaatiin marfamee kan argamu Araddaa kuubaa hamma qaqqabutti dhaadannoowwan garagaraa kessummeessaa oolee jira. Dhaadannoowwan dhageessifaman keessaa muraafni :- “komiteen haa hiikkamtu” “kan hidhaman haa hiikkaman” “mootummaan amantii keenya keessaa harka isaa haa baasu” “mirga ofii gaafachuun yakkaa miti” “nuti abubakar dha, nuti yaasin nuuru dha, nuti kaamil shamsuu dha,….” “osoo tokko tahuu baannee silaa nu nyaatan” kan jedhanii fii dhadannoowwan hedduu biroo hedduun dhageessifameera. Hiriira kanarrattis abukaatoowwan komitee keessaa tokko kan ta’e Doktor Yaaqoob Haylamaaryam hawaasa godhaniiru. Ummanni muslimaa xumura hiriiraa irratti salaata zhuhurii dirree bal’oo kuubaa irratti jama’aan salaatee jira (Akka footoo maxxanfame irratti mul’atutti). Xumura irrattis paartichi mootummaan ji’oota sadan dhufan keessatti gaaffilee kaafne kanneeniif deebii yoo kan hin kennine tahe sagalee keenya hiriira nagahaa olaanaa ta’e birootiin olkaafnee dhageessifna jechuudhaan hiriirri nagahaa guyyaa har’aa nagahaan jalqabamee nagahaan akka xumuramee fii kan milkaahe akka ture beeksiseera. Ummannis tasgabbiidhaan rakkoon tokko osoo hin uumne nagahaan adda yaa’eera. (footoowwan dabalataa hiriira nagahaa har’aa kana agarsiisan eeyyama Rabbiitiin ni maxxansina.) Allahu Akbar!


Ani ijaarumsa haqaa akka barbaadu irra deebii’ee qamaa nama dhunfaas gaafacha ture garuu deebii isaan waan nama qufsu miti haa ta’u namni tokko ijjannoo siyaasaaf gumaacha godhus nagaafte achii booda haala dhalachu ADO/ODF irra ka’ee nati usee Yaada kanaas ergeef deebii dhabee Mootiin Dachee Enyuu ? Milkofte Jirta baay’isee nama yaachisa garuu haalli keessa dabrte Obbooleessa kiyya anis seena akka kana qaba yoo karaa jirate anaafs ijaarama qabsoo haqaa waan barbaaduuf deebii naaf kenni .hibboo130@yahoo.co irrati Yaadni armaan gadii kan armaan duraa namaaf barreese deebii irra dhabee ilaali mee Waanta lubbuu qabuuf lubbuu hinqabne ,cufti mootii qaba.Waant lubbuu dhabeeyi itti makameef dhagaan matasaa mootii qaba. Oromoon yoo korma jalaa ajeesan ,gaafa guma gaafatu akkas jedha,”Kumaa gara qaba,kumaa lafa qaba ,daangaahinqabu,ambaa(lammii),diinaa dhalchaa itti naa jedhi” jedhan.Kun daandiif seera kaleesa kormi qabuuf gatii isaa ifaati gaafachuuf guma argachuu.Gaaffii kana an waa malee hin kafnee(gaafane).Mootii ofii beekuun barbaachisa.Oromoon waani dubaati hambisee inni tokko mootii ofii wallaalu irra kan ka’eef mootii isaatu diinaaf dabarsee yeroon itti kenna ture nijira wali-kennu Oromoo biraati OPDO waan baraatameef ittu jiran ammas Mamaaksa tokko haa jennu mee. Waa Sad nati hima 1).Imaaltun bate hanga amma hingaliin enyuu? 2).Ibidda bobahee(gubate) hanga amma ykn har’aa hin dhamne enyuu? 3).Haababoo(daraara) daraare hanga amma hin qaamoofne enyuu? Deebii isiin irra egaa??? Mootiin dachee enyuu isaa jedhuuf deebiin karaa(Xuure) dha.Addunyaa tana irratti sabni kamuu karaa waan tokko galman gahun karaa qaba.Oromoons akkasumma. Ummani Oromoos abdiin (karaan) isaa ABO akka ta’e ifa galadha.Ifatti an kan isiin gaafadhu ,Namni Oromoo ta’e kamuu maqaa dhaabaa kanan rakkoo irratti kufaa,kufnees, dhaabni waan hubaatuuf ,maliif sabaa ofiiti siiqe akka Oromoon marti kan isaa ta’e waan beekamuuf ,Oromoo kamiiyyuu hin dhiisan waan ta’eef maliif nuti kan ofii keenya beeknu legal member maliif ta’amee hojja hin hojjanne?? Karaa ta’u irra darbe, ABOn akka dhaabaa siyaasaa ganamaatti mallattoo eenyummati.ABOn Hundee Oromummaati.Raajiin ABO cufti barraahuu hindaanda’u,Safaramees hindhumu!!. Kanaaf miseensa ABO ta’un nu barbaachisu? Rakkanee jira abdii nuf kenna. Nagaa Wojjin Guri Yasyas irra


Bismillaahi Rahmaan Arrahiim Allaahu Akkubar, Allaahu Akkubar, Allaahu Akkubar walillaahil hamdu Eegaan Gooytaa Guddaa hiriyaafii qixxee fakkii hinqabne farfamaa faaruu haqa godhate faarsee booda , akkasumatti imaama adunyaatiifii Sooreysa mujaahidoota addunyaa Nabi Muhammadiifii warreen kharaa isaa qabatan hundarratti Nagayaafii rahmata Gooytaa buusnee (khadhanneef ) booda. Akkasumattii Sooreysa Adda Islaama Bilisummaa Oromiyaa (AIBO \IFLO) tii fii Soreysa Tokkummaa Humnoota Bilisummaa Oromiyaa (THB O \ULFO) Shahiida (rageeffataa ) Jaalle Jaarraa Abbaa Gadaa goota gootummaan isaa hiriyaafii qixxee hinqabneefii akkasumatti warreen isaan wajjiin tahuudhaan wareegama hadhaawaa khafaluudhaan lubbuu isaanii ta baatu hin deebinee itti baasuudhaan lafee isaanii itti caphsuudha an dhiiga isaanii itti dhangalaa suudhaan ummata Oromootiifii Oromiyaa magariisa biliso omsuufii walaboomsuuf jecha khanneen lubbuu isaanii wareegaman hundaratti nagayaafii Rahmanni Gooytaa isaani irratti hajiraatu jachaa. Labsa ejjannoo AIBO (IFLO) fii THBO (ULFO) bakka bu’aa gadaameeysa Qabsoo Oromoo Sooreysa Jaarraa Abbaa Gadaa ( gooytaan Jannataan isaan Haa qananii ysu ) jechaa :- Koreen huji hobbaaftuun AIBO (IFLO) tan Sooreysa Jaarraa Abbaa Gadaatiin hogganamaa turte. 12-04 -2012 rratti ULFO ciinatti bifa haarayatti tooftaa baraneedhaan if jaartee koreelee hunda jaarrattee heera bulmaataa haarayattit umattee huji oofaa osoo jirtuu Dhibdeen Sooreysaa nu afaan dhuftee, Sooreysi Oromoo fii Oromiyaa guutuu 03-03 -2013 duniyaarraa boqate Gooytaan isa filatee. Shaahaadaa booda qabsoon akka ittii fufuu qabdu dhaammatee shahiide. Akka heera bulmaata AIB O keewata 12:2:2 ffaan ju’utt i: – 2:2 -Itti Aanaan sooreysa Dirqamoota Sooreysaa bakka inni hinjirretti geggeeysa 2:3 – Itti Aanaan sooreysaa,Yoo kan sooreysi huji fedhii isaatiin gallakkise yoo kan Sooreysi hujii isaa sirnaan geggeeysuu Dadhabe fii yoo Sooreysi du’e sooreysa bakka bu’ee Sooreysumman Yaa’ii sabaatiin Muudama. Kanumaafuu koree AIBO teeysuma hatattamaan Magaalaa guddittii Sana’a Yamanitti guyyaa 15 -03 -2013 godhameeti itti Aanaa Sooreysa Jaarraa Abbaa Gadaa Hanbaa Qabsoo Oromoo Jaal Jamaal Kharruu (Mullisaa Jaarraa Abbaa Gadaa) Akka bakka bu’aa Sooreysa tahuudhaan Muddamee jira . Kanumaafuu ummannii Oromoo biyyaafii ala jirtan hundinuu, sabaafii sablammoonnii gutuun Oromiyaa keeysa qubbattan hundinuu kanneen sabboontoota taatan hundinuu fii kanneen qabsoo Sooreysii Jaarraa Abbaa Gadaa jalqabe itt ifufuufii bakkan gahuu jaalattan hundinuu, akka bakka bu’aa , Sooreysa Jaarraa Abbaa Gadaa fii Qabsoo AIBO \IFLO fii THBO\ULFO cinaa Lubbuun, Dinagey fii Yaadaan Waan dandeeysaniin hundaan bira dhaabbattan, gargaartan fii tinnistan maqaa Gooytaa Ol’aaneetiin isiin gaafannaa. Qabsoo Sooreysa Jaarraa Abbaa Gadaa itti wareegamee jiraachisuudhaaf. Galatoomaa , galanni ummata Oromoo Gooytaan bilisu mmaa haa godhuu Iznii Gooytaatiin Oromoo fii Oromiyaan Magariisnii Nibilisoomt ii !!!! All aahu Akku bar, Allaa hu Akkub ar, Allaahu Akku b ar wali lla ahi lha mdu!!!! Qabso on itt i fuuft ii!!!!! Tokkummaan humnaa!!! Koree Hobbaftuu AIBO \IFLO t ii fii ULFO \THB O Sana’a, Yeman Email : j.shaxa2007@yahoo.com Email :jamaaludiin@yahoo.com Kanuumaafuu


Daldaaltota dhiigaa

Tuesday, 03.26.2013, 04:39am (GMT) daldaaltota dhiigaa Bitamee gurguramee Qarshitti gedderamee Dhigatu daldalammaa Bu\’aatu irraa argamaa Bara dhigni qaala\’e Gabaatu dhigaa ta\’e Namni dhiga baatee naanna\’e Gabaa marsee wal ga\’e Daldalee buufatee Mallaqa kuufatee Heddun mana ijaaree Kaanis cimee jaaree Kaan ammo kasaaree Baayye ofitti haaree Daldaltootni dhiigaa Warri abbaa mirgaa Dhiiga waraabanii Soqanii bitanii Gabaatti gessanii Qarshin gedderanii Mallaqa horanii Dureessa beekamaa ta\’u Bakka fedhan ga\’u Mallaqaan duureeyyii Dhigan ammoo hiyyeeyyii Nyaattota akka yeeyyii Hamoo garjabeeyyii Maraatoo bineeyyii Dhiiga caalaa qarshitu isa marara Mallaqa filatee dhiigasaa gurgura


Jarraa Abbaa Gadaa jeeyna haati deyse

Du’a saa dhageenye heddudha gaddine Leenca sodaan qabne kan sabaaf if kenne Amantiin gabaroomuus takkaa tolen janne Kophaa Isaa ka’ee saba saa dammayse Bilisummaaf je’ee jiruu saa dagate Hadhaa meeqa argee sabasaa boonsise Adawwii baareysee hedduudha albaase Saballee dammeeysee hedduu qabsoof kaase Fakkeenya taheefii leencoota heddu baase Dhaaba Oromoodha kan duraa gad dhaabe Maqaa hunda dide Oromummaa malee Gaallaa fi Somaalee abboo hunda didee Oromoo Islaamaa jechuun saba boonse Mata ol qabachise adawwii salphise Qerroo ganamaatiin kophaa lafaa ka’ee Adawwii haleeluuf karaa dheeraa seene Gafa namni hundi saba saa wallaale Amantiin gabroomee shirrixaam ja’ame Enyu dura ka’e rooroo hunda jibbee? Jaarraa Abbaa Gadaati kan sodaa hin qabne Kophaa karaa seenee amana dheertuu deeme. Inaa Lillaah wa Innaa Ileyhi Raaji’uun Rabbii Jannataan Isa haa qananiisu Jarraa Abbaa Gadaa namuu sin dagatu.