Ogbarruu fi Artii Oromoo Guddisuu Irratti Mootummaan Gahee Isaa Bahaa Hin Jiru Jedhame

Waldaaleen Artii fi Ogbarruu Oromoo naannoo Oromiyaa keessatti ijaraman kanneen akka waldaa Fiilmii fi Tiyaatiraa Oromoo,waldaa barressitota Oromoo fi kanneen biroon motummaan Artii fi Ogbarruu Oromoof xiyyeeffannaa hin kennine, jechuun dubbatu. Biiroon Aadaa fi Turuzimii Oromiyaa gama isaatiin rakkoolee ka'anirratti deebii kenne jira. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Korri Institiyuutii Qorannoo Oromoo Yunivarsitii Jimmaatti Geggeeffamaa Jira

Institiyuutiin Qorannoo Oromoo, kora isaa waggaa 4ffaa Yunivarsitii Jimmaatti geggeeffamaa jira. Jijjiirama sirna mootumma keessatti mirga sabootaa wal-qixatti kabajuu fi araara biyyoolessaa buusuun baay’ee barbaachisaa dha, jedhu hayyoonni kora kana irratti waraqaa qorannoo dhiheessan. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Komii Hidhamtoota Mooraa Leenjii Poolisii Sanqallee

Hidhamtootni Mooraa Leenjii Poolisii Sanqallee jiran tokko tokko sababoota hanqina nyaataa fi qabaa gaarii hin taaneen dhukkubsachaa jirra jedhan.\n\nMootummaan\nakka dafee gadi dhiisuun; hanga sanattis qabiinsa isaanii fooyyessu gaafataniiru.\n\nMiseensi\nkoree Hojii Raawwachiiftuu Paartii Kongirasii Federaalistii Oromoo Bakka bu’ootni paartichaa bakka adda addaa jiran hidhamuu himanii, haala qabiinsa isaanii beekuuf akka rakkatan himan.\n\nItti Aanaan Hoogganaa Biiroo Nageenyaa Oromiyaa gama isaan“mirgi namummaa hidhamtootaa ni eegama” jechuun '\n'Namni\nsababa miseensummaa paartii siyaasaa isaaf hidhame hin jiru' jechuun VOAtti himan.\n\nNaakoor Malkaa dabalata qaba No media source currently available


‘Namootni Hidhamaa Jiru, manni Jiraattotaallee Gubataa Jira’ Jiraattota Gujii Lixaa

Jiraattonni Godana gujii Lixaa; haalli nageenyaa naannoo ammas yaaddessaa dha jechuun dubbatan. Keessumaa Aanolee Qarcaa, bulee Horaa fi Malkaa Sooddaa humni Mootummaaa Nageenya Kabachiisu mana jiraattota maqaa ABO deeggartu jedhuun gubaa akka jiru, maatii namoota shakkamaniis hidhaa akka jiru himatan. Bulchiinsi Godina Gujii Lixaa garuu humni nageenyaa seera kabachiise male qabeenya uummataa hin tuqnee jechuun deebii kenne Galmoo Daawit dabalata qaba. No media source currently available


Shawaa Lixaa Aanaa Meettaa Walqixxee Keessaa Nama 100 Caalu Hidhan: Jiraattota

No media source currently available Godina Shaawaa Lixaa aanaa Meetaa Walqixxee keessatti, namoonni 100 tatan humnootni nageenyaa mootummaan hidhamuu fi irra jireessi mooraa Leenjii Poolsisii Sanqalleetti erguu dubbachuun komatu, jiraattonni VOAtti himan. Akka qonnaa hin qotannef humnoonni kun danqaa ta'a jiru, jedhu.Bulichiinsi aanaa meetaa waliqixxee gama isaatiin rakkoon nageenyaa jirachuu ibsee, garuu kan nageenyaa boressaa jiru humnoota mootummaa miti, jedha. Tsahaay Daamxoo tu gabaase. Caqasaa.


ABO - Qaama Cehuumsaa fi ABO-n Tokkomee Hoggansa Waloo Filatan

Addi Bilisummaa Oromoo Qaama Cehuumsaa fi Addi Bilisumma Oromoo Tokkomee erga akka Dhaaba tokkotti walitti Ititaniin booda kora waliini taasisaniin hoggansa waloo filatanii jiru. Kora Tokkumma Adda Bilisummaa Oromoo jedhame waamame kana irratti, haal duree tokko malee moraa qabsoo Bilisuma Oromoo ijaaruu fi Jaallan Adda Bilisummaa Oromoo walitti tokkoomsuuf kan hojjatan ta’uun himamee jira. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Yaa'iin Caffee Oromiyaa Dhimma Nageenyaa fi Tasgabbii Irratti Fuleffate

Yaa'ii idilee 10ffaa waggaa 4ffaa bara hojii 5ffaa caffee Oromiyaa ta'amerratti miseensoonni caffee Oromiyaa dhimma nageenyaa fi tasgabbii godinalee Oromiyaa Liixaa fi Kibbaa irratti gaffiilee gaffataniii jiru. Gaffiillee miseensotaa caffee irraa ka'aniif itti annaa pirezandantiin naannoo Oromiyaa Obbo Shimallis Abdiisaa deebii kennaniru. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Bunnoo Beddellee Aanaa Cawwaaqaatti Namoonni Ajjeefamnuu Jiratoonni Dubbataa Jiran

Godina Bunnoo Beddellee Aanaa Cawwaaqaatti, Torban darbe keessa Namootni sadii Hidhattoota mootummaan ajjeefamanii, manneen 280 gubatan, jechuun jiraattotni tokko tokko dubbatanii jiran.\nGodinichumatti “Namootni soddoma hidhaman” jechuun jiraataan Beddellee tokko VOAtti himan.\n\nNamoota hidhaman keessaa ‘Abbaa Gadaa Mokonnin Qana’aa erga hidhamanii torban sadii darbullee hanga yoonaa hin gadhiifamne ykn mana murtiitti hin dhiyaanne’ jechuun mucsyyoon isaanii dubbattee jirti.\n\nItti aanaan Bulchaa sanaa Cawwaaqaa namootni ajjeefamuu ilaalchisee akka odeeffannoo hin qabne dubbatanii, “manni jireenyaa gubate hin jiru, Shiftootni saddeet ammoo qabamaniiru,” jedhan. Bulchaan Godinichaa obbo Shaafii Huseen gama isaaniin,” qaamni seeraa nama yakka raawwate qulqulleessaa jira,” jechuun dubbatan. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Waldaan Qorannoo Oromoo (OSAn) Seenaa Isaa Waggoota 33 Keessatti Yeroo Duraatiif Finfinneetti Kora Taa’uuf Deema

Waldaan Qorannoo Oromoo yokaan OSA, eega hundeessamee waggoota 33 booda yeroo duraatiif, kora isaa waggaa, Finfinneetti geggeeffaffachuuf qophiitti jira. Adoolessa 26 haga 28tti geggeessama kora geggeessamu kana ilaalchisee – Prezidaantii OSA bara kanaa – Dubree Kuulanii Asaffaa Jaallataa, Niwu Yoork irraa bilbilaan dubbiseen jira. Waldaan qorannoo Oromoo, gurmuu hayyootaa fi barattootaa mirga Oromoof falman, kanneen beekumsa fi qorannoo waa’ee Oromoo guddisuu fi babal’isuutti cichaniin bara 1986 as Yunaayitid Isteetis keessatti hundeessame. Bara sana keessa, waraqaaleen qorannoo dhihaatan, barruulee fi kitaaboleen maxxansaman, kanneen seenaa Oromoo ukkaamsanii irra cehan yokaan jal’isanii dhiheessaniif, Takkummaa Itiyoophiyaa eeyummaan sabootaa keessatti hin mul’anne waan tureef, OSAn hundeessamuun isaa, ilaalchawwan kana dura dhaabachuuf, akkasumas, beekumsaa fi qorannaa waa’ee Oromoo guddisuuf dhaabbata bu’uraa tahe, jetti – Prezidaantiin Waldaa Qorannoo Oromoo yokaan OSA bara kanaa – durbee Kuulanii Jaallataa. Boordii fi hoogganni OSA yokaan Waldaa Qorannoo Oromoo, maaliif kora bara kanaa gara Itiyoophiyaatti geessanii, Finfinneetti geggeessuuf akka murteessan ennaa ibsitus, “yeroo ammaa, biyyattiin yeroo cehumsaa addaa fi jijjiiramaa tokkotti galtee jirti. Carraan baname kun akka dhufu kan taasise sochii mormii Qeerroo fi Qarreen tahuu isaa dubbachuun qaba. Bara dabre mootummaan Abiyyi jijjiiramawwan hedduu, kanneen akka hidhamtoota siyaasaa hiikuu, dhaabota mormitootaa fi falmitota mirgaa yokaan rogeeyyii biyyoota alaa jiraatan akka biyya seenan afeeruu fi seerawwan hacuuccaa tokko tokko haquun isaa, carraa waan baneef, lammaffaa immoo: qabiyyeen mata-duree kora baranaa “Daangaa haaraa: deemsa jijjiirama waaraa argamsiisuu,” kan jedhutti hayyootaa fi dhaabbatoota biyya keessa jiran hirmaachisuun barbaachisaa waan taheef,” jetti. Qophii guutuu caqasaa. No media source currently available


Godina Harargee Lixaatti Namoonni Hidhamuu Maatii fi Bakka-bu'aan ABO Dubbatan

Godina Harargee Lixaatti maqaa Adda Bilisumaa Oromoo fi yaalii fonqolchaa naanno Amaaraa waliin hidhata qabdu jedhuun namoonni hidhamaa akka jiran, maatii namoota hidhamanii fi bakka-bu’aan ABO Oromiyaa Bahaa dubbatanii jiran. Angawaan godinichaa gama isaaniin namoota yakaa adda addaan shakamanii hidhaman malee sababaa dhaaba siyaasaan kan hidhame hin jiru jedhu. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Uummata Affaar fi Oromoo Giddutti Walitti Bu’insii Uumamee Lubbuu Namootaa Galaafatee Jira

Wiixata darbee jechuun Adooleessa 8 bara 2019 Bulchiinsa naannoo Affaar Dawwee jedhamtuu fi godina saba Oromoo Dawwee Haarawwaa keessatti walitti bu’insa uumameen lubbuu namootaa darbuu itti gaafatamaa waajiira nageenyaa kan bulchiinsa naannoo Affaar Obbo Ahmad Mahammad beeksisanii jiru. Ummata Oromoo fi kan Affaar gidduu hariiroo gaariin akka ture garu haala hin yaadaminiin walitti bu’iinsa ka’een gama namoota Affaar irraa 11 ajjeefamanii 6 madaa’uun ibsamee jira. Bulchaan bulchiinsa saba Oromoo ObboAhmad Hassan walitti bu’iinsa oomisha Cilee waliin wal qabatee uumamee Kana tasgabeesuuf hojjatamaa akka jiru ibsa.Oromoota keessaa 6 ajjeefamuu fi 5 immoo madaa’uu ibsanii jiru.


Warra Ajjeechaa Tibba Darbe Beenishaangul Gumuzitti Raawwatameen Shakkaman Keessaa 14 Qabamuun Himame

Naannoo Benishaangul Gumuz Godina Matakkal Aanaa Maanduraa keessatti Dilbata darbe namoota torba ajjeessuutti kanneen shakkaman namootni 14 qabaman, jedha - Biiroon Nageenyaa Naannichaa. Meeshaaleen isaan itti fayyadaman, jedhamee fi xiyyaawwanis qabamuu isaanii dubbatee jira. Gama biraatiin, jiraattonni aanaa Maanduraa ganda Gannete-Maariyaam, “nageenya keenyaaf sodaanne” jechuudhaan gara naannoo Amaaraatti baqataa jiru, jechuun jiraataan tokko dubbatee jira. “Naannoo Amaaraa wajjin mari’achuun haala jiru tasgabbeessuuf jirra” jedhu – aangawaan Naannoo Benishaangul. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


"Gaffii Tokko Malee Ji'a Tokkoo Oliif Mooraa Leenjii Keessatti Dararamaa Jirra"

Namoonnni “hidhattoota ABO” waliin quunnamtii qabdu, jedhamuun qabamne, jedhanii fi maqaa leenjiittin mooraa Sanqalleetti akka ugguramanii jiran dubbatan, kalessaa irraa jalqabanii akka nyaata lagataa jiran Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himan. “Gaffii tokko malee ji'a tokkoo oliif mooraa leenjii kana keessatti dararamaa jirra,” ka jedhan – namoonni kun, namoonni mooraa sana keessatti hidhamanii jiran kuma afur akka tahanii fi hiriirfamuu malee leenjiin iaaniif kenname akka hin jirretti dubbatu. Biiroon Bulichinsaa fi Nageenyaa Oromiyaa immoo, mooraa Sanqallee keessatti namni nyaata lagate hin jiru, jedha. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Oromiyaa Keessatti Mariin Nageenyaa fi Misoomaa Geggeeffamaa Jira

Mariin nageenyaa fi misoomaa akka naannoo Oromiyaatti bulchinsa magaalotaa fi godinaalee keessatti gaggeeffamaa jira. Mariin kun nageenya waaraa fiduu, olaantummaa seeraa kabachiisuu fi ummatni misooma isaa karaa guutuu ta'een akka itti fufu gochuutti ka fuuleffate, jedhu – hogganaan Biiroo Dhimmoota Kommunikeshiini motummaa naannoo Oromiyaa - Obbo Adimasuu Daamxoo. Partiileen siyaasaa morkatootaa kennaan akka ABO fi KFO immoo mariin kun guutuu ta'e Oromiyaa keessatti gama nageenyaan furmataa waaraa fidu yoo barbaadame qamootiin huni afeeramanii itti hirmaachuu tu irra ture, jechuun Raadiyoo Sagaalee Ameerikaatti himan. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


‘Maqaa “Leenjiitiin” Namootni Nurraa Hidhamaa Jiru’ Jiraattota Godinaalee Gujii fi Booranaa

Jiraattonni Godinaalee Gujii lameenii fi Booranaa humnootni nageenyaa mootummaa jiraattota to’annaa jala oolchaa akka jiran dubbatan. Akka jiraattonni Sagalee Ameerikaaf himanitti, namootni qabaman mana murtiif utuu hin dhiyaatin maqaa leenjii jedhuun bakka gara garaatti fudhatamaa jiru. No media source currently available


Buqqqaatonni Naannoo Benishaangul Gumuzitti Deebi'an Gargaarsa Argachaa Hin Jirru jechuun Komatan

Buqqqaatonni Naannoo Benishaangul Gumuz, Aanaa Baloo Jagamfooyitti deebi’an gargaarsa midhaan nyaataa argachaa hin jirru, jechuun komatan.\n\nMootummaan meeshaalee qotiisaa fi sanyii facaafamu akka nuuf kennu ka waadaa galee ture tahus hanga yoonaa nuuf hin kennine jechuun VOAtti himan. Gama biraatiin, namootni gara Ganda Angar Shonkoraa jedhamutti deebi’anii turan olaantummaan seeraa waan kabajamaa hin jirreef, deebinee bahuuf dirqamneerra, jedhan. Itti gaafatamaan Waajjira Hooggansa Sodaa Balaa Benishaangul Gumuz garuu, gargaarsi midhaan nyaataa gandoota aanaa Baloo Jagamfoyii lama irraan kanneen hafan kaaniif yeroo lama raabsamee jira, jedhu. Sanyii qonnaan-bultootni facaafatan kennuurratti harkifannaan jira jedhanii, “sanyii Boobee kennuuf jirra” jedhu.Uummatni nagaa isaa haa eeggatuu; yeroo rakkoon isa quunnamu ammoo qaama nagaa eegsisutti haa himatu, jedhanii jiru – aangawaan kun. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Namoota Yakaan Shakaman Walititti Qabanii Leenjii Kenuun Ni Danda'amaa?  Ogeeyyii Seeraa Mari"achiisne

Tibba kana namoonni heddun qabamanii hidhamaa jiru, mana murtiittis hin dhiyaanne, komii jedhu maatii hidhamtootaa fi dhaabota adda addaa irraa dhihaate gabaasuun kenna ni yaadatama. Abban aalangaa waliigalaa naanno Oromiyaa, shakamtooni yakka xixiqaan shakaman leenjii akka fudhatan taasisamaa jiraachuu Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf hime Namoota yakaan shakaman walititti qabanii leenjii kenuun ni danda'amaa? Tumaan seeraa dhimma kana deegaru hoo jiraa? Qabxiilee kanneenii fi ka biro irratti Muktaar Jamaal ogeessota seeraa lama dubbisee qabaasaa erge qabna. Caqasaa. No media source currently available


ABO fi KFO : Miseensonnii fi Deeggertoonni Keenya Seeraa Ala Mootummaadhaan Hidhamaa Jiru

Addi Bilisummaa Oromoo fi Koongirasiin Fedaraalawa Oromoo “miseensonnii fi deeggertoonni keenya seeraa ala Mootummaadhaan nu irraa hidhamaa jiru,” jechuun komatan. Haala kanaan namoonni hidhamanii jiran kuma lama akka ta’an kan himatan dhaabonni siyaasaa kun, “namoonni hidhaman kun Mana Murtiitti hin dhihaanne,” jedhu. Abbaan Alangaa waliigalaa naannoo Oromiyaa immoo gama isaatiin, “namoonni hidhaman sababaa yakkatti shakkamaniif malee sababaa miseensumma Siyaasaaf miti” jedhu. Muktaa Jamaal tu qaamota hunda dubbisuun gabaase No media source currently available


Itiyoophiyaatti Lakkoofsi Namoota Dhibee Koleeraatin Qabamanii 871 Gahuun Ibsame

Itiyoophiyaatti namooni dhibee koleeraatin qabaman 871 gahuu isaa Institiyuutiin Fayyaa Hawaasaa Itiyoophiyaa beeksise jira. Inistiitiyuutichi akka ibsetti Godina Hararagee Lixaatti talaliin dhukkubichaa kanamuu eegalee jira. Talaalichi eegalamuu ka beeksise, Wajjirri eegumsa fayyaa Godina Harargee Lixaa, “garuu, gahaa miti” jedha. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Manni Barnoota Janaraal Taaddasaa Birruu Finfinneetti Argamuu Da'imman 669 Eebbisiise

Bulchinsaa magaalaa Finfinnee kutaa magaalaa Gulaalleetti kan argamu - Manni Barnoota Janaraal Taaddasaa Birruu, kan afaan Oromoon leenjise da'immaan 669 xumura turban dabree irra eebbisiise. Manni barnootaa kun, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti bara 2011, barattoota 4000 ol olmaa da'immaanii irraa hangaa kutaa 10ffaatti simatee barsiisa ture. Mana-barnootaa haaraa waan taheef hanqinoota adda addaaf akka saaxilamaa turee fi amma hagi tokko akka furmaata argate dubbatu - Itti gafatamaan wajjira barnoota kutaa magalaa Gullallee - Obbo Adimasuu Dachaasaa. Tsahaay Daamxoo tu gabaase No media source currently available


Dhimma Namoota Wallagga Bahaati Komaand Poostiin Qabamanii

Itti gaafatamaan qorannaa yakkaa fi murtii haqaa poolisii magaalaa Naqamtee - Inspeekter Maarqoos Waaqgaarii Komaand poostiin qabamuu, namni soda nageenya isaaniif jecha akka maqaan isaanii ifatti himamu hin feene tokko dubbatan. Godina Wallagga Bahaa Aanaa Diggaatti namootni afur eega qabamanii hidhamanii guyyootiin shan dabranillee hanga yoonaatti Mana murtiitti hin dhiyaanne jedhu – maatiin isaanii. Namootni qabaman, rakkoo nageenyaa, Lixa Oromiyaatti uumamee tureen wal qabatee kanneen shakkamani – jedhu - Bulchaan Aanaa Diggaa. Komaand poostii Lixa Oromiyaarraa waa’ee nhidhaa kana deebii argachuuf yaaliin godhe hin milkoofne, jedha – gabaasaan keenya – Naakoor Malkaa. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


'Shaashemanneetti Torbaan Darbe Irraa Jalqabee Namoonni Maqaa Miseensummaa Paartiilee Mormituun Hidhamaa Jiru'

Bulichiinsa magaalaa Shaashemanneetti torbaan darbe irraa jalqabee namoonni maqaa miseensummaa paartiilee mormituun hidhamaa jiru, jedhu – maatii fi firoonni isaanii. Kanneen keessaa maanguddoon baatii saddeetii dura mana hidhaatii hiikamanii fi Wixata torban dabree qabaman – jechuun maatiin isaanii dubbatan – maanguddoo Obbo Dhaqqaboo Waariyoo jedhamani. Qajeelichii poolisii magaalaa Shaashaamannee immoo, gama gama isaatiin, “namoonni kan qabaman sababa yakkatti shakkamaniif malee sababaa miseensa paartii mormituu tahaniif miti” jedha. No media source currently available


'Yaaliin Fonqolcha Mootumma Naannoo Amaaraatti Taasisame Oomiyaattis caasaa isaa diriirsee Ture'

Yaaliin fonqolcha mootumma naannoo Amaaraatti taasisame hanga naannoo Oomiyaattis caasaa isaa diriirsee akka ture Koomishiniin Poolisii Oromiyaa ibsa Sanbata dabre kenneen beeksise jira. Gama biraan, meeshaalee waraanaa fi kaneen biroo seeraan alaa kuufamanii turan tohannaa jala oolchuu isaallee dubbate. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Muummichi Ministeeraa Dr. Abiy Ahimed Paarlaamaaf Ibsa Kennan

Mummichi ministeeraa Itiyoopiyaa Dr. Abiy Ahimed raawwii bajata waggaa mootummaa isaanii mana marii bakka bu’oota uummataaf dhiyeessanii jiran. Gabaasa isaanii keessatti jijjiirama argametti aansuu dhaan hoogganoota mormii uummataaf ittiin ka’umsa ta’an jijjiiru fi akkaataa hojii waaltaalee fooyyessuun tarkaanfiiwwan fudhataman keessaa hanga tokko ta’uu ibsaniiru. Fonqolcha mootummaa raawwatamee fi uummata qe’ee ofii irraa godaanan ilaalchisees ibsa kennaniiru. Amantiiwwan addaa addaa keessatti adda addummaan jiru dhiphaachuu isaa illee ibsaniiru. Jijjiirama Kanaan lammiiwwan biyyattii kuma 45 ol ta’aan dhiifaan lammiiwwan biyyattii keessaa kuma 100 immoo hidhaa dhaa gad dhiisamuu gabaasa isaanii keessatti ibsaniiru. Torban darbe keessa hooggana naannoo amaaraafi hoogganaa raayyaa waraanaa irratti ajjeechaa raawwatame ilaalchisee jijjiirama kana irraa bu’aan argadhe qaama jedhee labse irraa qormaata akkasii hin eegne jedhanii kanneen haleellaa raawwatame keessaa harka qabu jedhamuun shakkaman hojiin adda baasuu itti fufeera jedhaniiru. Itiyoopiyaa ishee ammaa keessatti fonqolcha mootummaan raawwadha jechuun maratummaa dha kan jedhan muummichi ministeeraa Abiy, dhugaa qabannee hojjenna waan ta’eef kan nu dhaabsisu hin jiru, Waaqni biyyattii illee nu waliin jira jedhaniiru. No media source currently available


ABOn Kora-sabaa Addaa Finfinneetti Geggeeffate

Addi Bilisummaa Oromoo eega biyya galee as yeroo jalqabaatiif Korasabaa Addaa taasisuun akka seerri filannoo Itiyoophiyaa gaafatutti heera ittiin bulmaataa isaa haareffaftee fi hoogganoota isaas irra-deebiin filatee jira. Dhaabichi filannoo dhufutti hirmaachuuf ulaagaalee guutuun barbaachisu keessaa kun hojii bu’uraa tokko tahuu isaa fi taajjabdoonni Boordii Filannoo Itiyoophiyaa kora kana irratti argamuu hooggansi dhaabichaa beeksisee jira. Filannon sagalee uummataa kabajuu fi haqa-qabeessa tahe akka biyyattii keessatti geggeessamu shoora gama isaanii akka bahatan dubbatan – hoogganoonnii fi miseensonni dhaabichaa korichatti hirmaatan. No media source currently available


Itiyoophiyaa Keessatti Lakkoofsi Namoota Dhibee Koleeraatiin Qabamanii Dabalaa Jira

Itiyoophiyaa keessatti namoonni dhibee Koleeraatiin qabaman dhibba torbaa fi torbaatami shan gahuu Inistitiyutiin Fayyaa Hawaasaa Itiyoophiyaa beeksise. Dhibeen kun naannoo Oromiyaa fi Finffinee keessatti kan dabalaa jiru tahuu isaa fi aannooleen Amaara fi Tigraay ka tohataa jiran tahuu ka beeksise Inistitiyuutichi naannoo Affaar keessatti immoo akka haaraatti dhibeen kun dabalataan mul’ate, jedha. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Humnootni Naga-eegumsaa Mootummaa  Nuhiraarsaa Jiru: Jiraattota Godinaalee Wallaggaa

Kanneen Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf yaada isaanii ibsan jiraattonni godinaalee Wallaggaa humnootni naga-eegumsaa mootummaa nu hiraarsaa jiru, jechuun himatan. Abbaan hoogganaa Waraana Bilisummaa Oromoo Oromiyaa Lixaa, abbaa Kumsaa Dirribaa – Obbo Dirribaa Lammeessaa kanneen rakkoo kana himatan keessaa tokko. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Hiriira Nagahaa Tibba Darbe Dambi Doollootti Geggeeffame

Hiriira Dambi Doollootti geggeeffameen akka mariin araaraa humna hidhatee bosona keessa socho'uu fi mootummaa geggeeffamee araarri bu’u gaafatamee jira. Hiriirri nagaa kun kan uummatni fedhii ofiitiin bahe, jedhan Itti gaafatamaan Ijaarsaa fi Siyaasa Baadiyyaa Godina Qellam wallaggaa. Hiriira kanaan qaamni bosona keessa socho'uu fi mootummaan araara buusanii akka nagaan godinichatti deebi'u gaafatamuullee himanii jiran - aangawichi. Gama biraatiin n, hiriira Waraana Bilisummaa Oromoo bosona keessa socho'u balaaleffachuuf Laaloo Assaabii Innaangootti waamame irratti namoonni hiraachuu didan hidhaman jechuun namni maqaan isaanii akka hin himamne gaafatan tokko dubbatanii jiran. Aangawaan aanichaa akka kanaaf deebii kennan gaafatamanii tole hin jenne. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Wallagga Bahaatti Bakka-bu’aan KFO Komaand Poostiin Qabamuun Himame

Bakka-bu’aan Koongiresa Federaalawa Oromoo, ka Wallagga Bahaa – Obbo Fiqaaduu Ayyaanaa, turban dabre Komaand Poostiin qabamuu maaatiin isaanii fi miseensonni Koree Hoji-raaw’achiistuu paartichaa VOA-tti himanii jiran. Hakiimonni Hospitaala Ispeeshaaliizidii Naqamtee lamaa fi Abbaan kilinika dhuunfaa ‘Yoomiyyuu Dhugaasaa Kilinik’ jedhamuu qabamuunis himamee jira. Walumaagalatti namoonni 60 tahan, magaalaa Naqamtee, mooraa Masaraa Kumsaa Morodaa keessatti akka hidhamanii jiranii fi haga ammaatti qaamni seeratti isaan dhiheesse akka hin jirre, dubbatu maatii fi waahiloonni isaanii. Aangawoonni mootummaa sadarkaa adda addaa irra jiran immoo dhimmicha hin beeknu, jedhu. Gabaasaa guutu caqasaa


Waa’ee Ajjeechaa Dhiheenya Baahirdaar fi Finfinneetti Aagawoota Irratti Raaw’atamee Dhaabonni Siyaasaa Oromoo Maal Jedhu?

Yaalii fonqolcha mootummaa naannoo Amaaraatti geggeessamee, hoogganoonni naannoo sanaa fi kan Raayyaa Ittisa Biyyaa galaafate ilaalchisee, Jaarmayaaleen siyaasaa Oromoo maal jedhu? Gama biraan, kan ajjeechaa sana hoogganan – jedhamanii fi booda ajjeefafman – Jeneraal Asaamminew Tsiggee kaleessa Laalibalaatti sirni awwaalcha isaanii raaw’atamee jira. Ka dur Raayyaa Ittisaa Itiyoophiyaa keessatti Jeneraal Asaamminew Tsegee waliin hojjetan – Jeneraal Kamaal Galchuu waan jedhan qabu. Guutummaa qophichaa caqasaa No media source currently available


Waa’ee Nageenya Oromiyaa Dhiyaa fi Kibbaa Hayyonni Maal Jedhu?

Haala nageenyaa Oromiyaa Lixa fi kibba keessaa jiru kan ilaaleen marii hayyoonni Yuniversitii Finfinnee, Yuniversitii Amboo, Yuniversitii Mattuu keessaa yaada isaanii ibsanii jira. Marii kana keessatti sababaalee boora’uu nageenyaa maali? Eenyutu nageenya booressa? Furmaati isaa hoo maal? kan jedhu of keessaa qaba. Marii gaggeeffame kutaa duraa caqasaa  Kutaa 1ffaa: No media source currently available No media source currently available


Haala Yeroo Irratti - Gaafii fi Deebii Prof. Mararaa Wajjin

Hookkara yaalii fonqolcha mootummaa naannoo Amaaraatti ka’ee hoogganoota bulchiinsichaa galaafatee fi magaalaa Finfinnee keessattillee hoogganoota Raayyaa Ittisaa ol’aanoo galaafate ilaalchisee, dura-taa’aan Koongiresa Federaalawa Oromoo – Prof. Mararaa Guddinaa maal jedhu? Gaaffii fi deebii Proofeesar Mararaa waliin geggeessine caqasaa. No media source currently available


Imbaasin Yunaaytid Isteets Finfinnee Jiru Haala Nageenyaa Laalchisee Ibsa Baase

"Dahoo qabadhaa, qajeelfama angaawonnii mootummaa dabarsan hordofaa" Imbaasiin Yunaaytid Isteets Itoophiyaa jiru guyyaa harraa Finfinnee keessatti dhukaasni dhagahamuu gaabaasamaa jiraachuu quba qabna jechuudhan hojjattonni mishinichaa dahoo akka qabatan gorse. Kana malees, odeeffannoowwan miidiyaalee biyya keessaatti gurra akka qaban fi qajeelfama angaawonnii mootummaa naannowwan jiranii dabarsan akka hordofan gaafateera. Oduu walfaakaatun naannoo Amaaraa magaala Baahir Daaritti guyyuma harra yaaliin mootummaa fonqolchuu fashalauuu ibsi waajira muumme ministiraa Itoophiyaa irraa bahe beeksise.


KFO: Godina Gujii Lixaa Miseensonni Keenya Hiraarfamaa Jiru

Godina Gujii Lixaa aanaa Galaanaatti miseensonni keenya akka socho’anii hojii siyaasa hin hojjanneef hiraarfamaa jiru jechuun Kongresiin Federaalawa Oromoo himatee jira. Hooggansi Mootumaa aanichaa gama isaan namoonni seeraan dhaabicha bakka bu’anii dhufan aanaa keenya keessa hin jiran. Ragaas hin dhiheeffanne jedha. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Bulchiinsii Finfinnee akka dhoqodhoqqee eeyyama hin qamnee fi makiinaa fahiisa gugurdaan saatii malee Finfinnee keessa hin yaane hajaje

Dubbii tana guyyaa dheengaddaa muran.Akka itti aanaan biiroo dinagdee fi geejjiba karaa FinfinneeDr. Solomoon Kidaanee jedhetti makiinaa wal irraa sablisuuf fi nagaa warra karaa yaahuu eeguuf hajajii kun bahe. Waan karaa Finfinnee dhiphese keessa akka Dr Solomon jedhetti tokko dhoqdhoqqee. Dhoqdhoqqeeyyuu karaa yaahuu dhowwuufi mitii seera jiru adaba qabsiisuuf bahe. Finfinnee fi olloota Finfinnee keessa warra eeyyma qabu malee dhoqdhoqqeen seeraan hin galmaahin hin chochootu. Warra eeyyama qabu waraana biyyaa, warra nagaa lafaa eegu,tiraafikii fi warra kakkanati.Jarilleen milkeeta beekaniin qabaachuu male. Manneen poostaa fi embaasiilleen eeyyama baafatanii oofan. Warrii dhoqdhoqqee oofee tanumaan bulu ammoo akka Dr.,Solomoon jedhetti milkieeta dhaaba ufii baafatee galmaahee oofuu dandaha.Akka waldaa jaarranii eeyyma hin argatani tolchuuf hujiitti jiran. Dhoqdhoqqee malee makiinaan fahiisa gugurdaalleen saatii malee Finfinnee keessa hin yaa’u. Makiinaan fahiisaa gugurdaa ganama akka saatii Itoophiyaatti 12:30-galgala saatii 2 Finfinnee keessa hin chochohu. Karaa Finfinnee gugurdaa irra dhaabachuu hin dandahu,hin fa’atuu mi’allee hin buufatu. Makiinaan gugurdaan ka kintaala 35 caala fahatu.Makiinan fahiisa didiqqaa Isuzu gadiilleen ganama saatii ganama 4-10 yaa’a.Achiin duubaatti hin yaahu hin dhaabatullee. Seerii kun akka henna Itoophiyaatti Waxabajjii 30,2011 hujii jalqaba. Godina Booranaatiifi Gujiilleetti dhodhoqqee ya karaa yaahuu dhowwan. Odeeffannee isanittiin dachaana. dhodhoqee karaa yaahuu dhowwuu kan Booranaa fi Gujiillee tanuma keessatti dhageennaa isanittin dachaana.


Baqattoonni Itoophiyaa Dahoo Godhatanii Jiraatan Hojii Misoomaa Irratti Akka Hirmaatan Hojjatamaa Jiraachun Ibsame

Baqattoonni Itiyoophiyaa keessa jiraatan hanga rakkoon irra baqatan furmaata argatutti lammilee biyyatti waliin hojii misoomaatti hirmaachuudhaan akka jiruu fi jireenya ofii geggeeffatan kan isaan gargaaru Itiyoophiyaan seera fooyyessite baasuuf hojjetaa jirti, jedha Ejensiin Dhimma Baqatootaa fi Kanneen Baqaa Deebi’anii kan Itiypphiyaa beeksisee jira. Muktaar Jamaal Itti-aanaa Daareektaraa Ejeensichaa Obbo Addisuu Qabbanessaa dubbisee jira. Guutummaa isaa caqasaa No media source currently available


‘Maatii Buufata Baqataa Keessa Jiraatu Gidduutti Guddachuu, Abdii, Barnoota Fi Dargaggummaa

Kaaba Baha Keeniyaa kutaa Bulchiinsa Garrisaatti kan argamu Dadaab keessa Baqattoota Kuma 200 fi Kuma 50 oltu jiru. Isaan keessaa baqattoonni Itiyoophiyaa gara Kuma 10tti tilmaamamu. Baqattoonni Oromoo as jiraatanis gara maatii 150 ti jedhu; bakka bu’aan baqattoota Oromoo Dhadhaab. Maatii baqattoota Oromoo Dadaab keessa jiraatan ka horan dargaggoonni hedduun Kaampii Dadaab keessa jiraatu. Haalli jireenyaa, barnoota fi kaan mijachuu baatus carruma arganneen egeree keenya milkeeffachuuf dhamaana jedhu.


Ilmaan Oromoo bara 1960 keessa Afaan Oromootiin Moqaadishoo oduu addunyaatti himaa baate 'obsaa,ciniinnachaa' keessa dabran

No media source currently available Afaan Oromo akka henna biyya alaatti bara 1967 keessa Moqaadishoo dabarsuu jalqaban. Bara sun Afaan Oromoo kana maqaa akka akkaatiin himan,eegee ammoo Sagantaa Afaan Oromoo jedhanii moggaasan. Barii sun bara mootummaa Somaalee Itoophiyaan wal hadhuu fi qabsoo ABO miila gadi dhaabachaa deemte jedhan. Mootummaan Somaaleelleen akka waan jiraa Afaan Oromootin biyyatti himan bajata kennee ministera odeeffannoo Somaalee keessaa Afaan Amaaraa waliin dabarsuu jalqaban. Namii bara sun Afaan Oromootiin hujii tana bara 1960 keessa jalqabe,Ayub Abubakar. Ayub akka gaazexeessaa Abdii Huseen jedhetti nama ganna 20 keessa jiru.Kophaa ganna hedduu Afaan Oromootiin Moqaadishoo oduu dabarsaa bahe. Barii sunitti Afaan Oromoo daqiiqaa 5 qofa dabrsan. Ayub Abubakar mootummaa Itoophiyaatti nama itti bitee isaa fi miilota isaa bisaan garba Indii daakatu keessatti ijjeesan jedhan. Isaa fi Abdii Huseen haga ji’a sadii waliin hojjatan. Ayub ijjeesee jennaan Abdii Huseen itti dabre. Namii bara 1967 keessa sagantaa Afaan Oromoo Moqaadishoo dabru gargaaru, keessa hojjatu cufii ijoollee kahimaati. Hagii guddaan warra ganna 20 keessa jiru. Hindiyaa Ahmed: Bara sun akka gaazexeessaa Abdiin mala muretti nama 18. Niitii Shantama Shuubbisaati. Dhiirsa isii Moqaadishoitti hidhanii jennaa isa barbaada Dirree Dhawaatii Moqaadishoo dhufte. Achumaan itti gortee Sagatanaa Afaan Oromootti gargaarte. Gaafas sagantaa Xalayaa qopheessiti.Bara 1972 keessa jalqabdee ganna sadii hojjattee biyyatti deebitee lubbuu dhabde. Dhiirsii Hindiyaa,Shantama Shuubbisaa Jaarraa Abbaa Gadaa fa waliin ABO gargaaratan jedhanii Yemenii qabanii Somaaleetti hidhanii ganna shaniin duubatti gadi dhiisan.Jaarraa Abbaa Gadaa qabsoo bara dheeraatiin duubatti lubbuu dhabe. Shantama Shuubbisaan amma Awustiraaliyaa jira jedhan. Umer MohamedUsmaan:Innii akka jecha obboo Abdiitti nama ganna 19ti.“Dhufee nu gargaara, yoo tokko tokko oduu dubbisa.Waggaa 3-4 hojjatee eegee ammoo barumsaaf jedhee deeme. Yoo tokko tokko sagantaallee hin hojjata. Aybuu Abubakr innilleen gannii isaa mana 20 keessa. Gaafa innii Moqaadishootti Afaan Oromootiin hojjchuu jalqabe gannii isaalleen mana 20 keessa jira. Bara sun Afaan Oromoo daqiiqaa 5 qofa. Abdiin bara 1967-1976 hojjate. Isaa fi Aybuub ji’a sadii waliin hojjatan.Bara sun Afaan Oromoo daqiiqaa 5n jalqabanii eegee saatii tokko tahe. Mootummaan Somaalee jigee jennaan Abdii fi jaartiin isaa Itoophiyaatti galan. Ji’a sagal hidhanii gadi dhiisan. Obboo Abdiin bahee jennaan eegee media Itoophiyaa keessa hojjate. Mootummaa IHADEG dhufee jennaan obboo Abdiin Itoophiyaa bahee Amerikaatti galee amma ijoollee isaa, akaakowwan isaatii fi maatii isaa waliin Amerikaa.MN jiraataisaa, jaarsa ganna 76ti. Warrii bara sun keessa sirba Afaan Oromootiin rakkoo jirtu sirbaan himaa bahe hedduu keessaa Yuunis Abdullaahi AbdullaahI Arusii Shantama Shuubbisa Sagantaan Afaan Oromoo Raadiyoo Moqaadishoo irraa dabarsan: Haasaa maanugddoo,filannoo xalayaa, Sirba qabsoo Geerarsa kkf Barumsa amantii Quraan ammoo (Sheek Mohaammad Rashaad) irraa bita. Sheek Mohaammad bara sun mana barumsa sadarkaa lammeessoo Moqaadishoo Afaan Arabaa barsiisa achumaan Afaan Oromootiin amantii barsiisaa bahe. Shantamaa Shuubisaa.Gaafas gannii isaa mana 20 keessa jira.Amma Awustiriyaalaa. Jarii Bilisummaan aananii abbaa beekuutti dhuga jedhee miilota isaati.


‘Maatii Baqate Keessatti Guddachuun Waan Akkamii Qaba?’ Jiruu Dargaggoota Maatii Baqattoota Oromoo Dhadhaab jiranirraa Dhalatan

Buufata baqataa keessatti haalli jiru mijachuu baatus, nuti haga dandeenye jireenya keenya eger fooyyeffachuuf barumsarratti xiyyeeffachuu yaalla jedhu ijoolleen baqattoota Oromoo buufata baqataa keessa jiraatan. Odu gabaasaan VOA Galmoo Daawit Keeniyaa Kutaa bulchiinsa Garrisaatti ka argamu kaampii baqataa Dadaab dhaqee ijoollee kana faana haasayee jira; kunooti. No media source currently available


Dhibeen Koleeraa Naannoo Oromiyaa Keessatti Babal’ataa Jira

Dhibeen koleeraa naannoo Oromiyaa keessatti babal’ataa jira jedha Instiitiyuutiin Fayyaa Hawaasaa Itiyophiyaa. Akka Institiyuutichi jedhutti Godinaa addaa naannawa Finffineetti weerarro Kooleeraa kanaa babal’atee jira. Talaaliin dhibee Koleera Finfinneetti boor irraa jalqabee ka kennamu tahuus beeksiee jira. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Bulchaan Magaalaa Dambii Dolloo Rasaasaan Mada’an, Hoggansa Adda Addaa Irra Kan Jiran Angawoonni 8 Butamanii Fudhataman

Jimaata darbee Waxabajjii 7 bara 2011 Godina Qellam Wallaggaatti bulachaan magaalaa Dambii Dolloo kan ta’an Obbo Taaddalaa Gammachuu haleellaa rasaasaan mada’anii jiru.Itti gaafatamaan ijaarsaa fi siyaasa baadiyyaa godina Qellam Wallaggaa Obbo Gammachuu Baqqalaa haleellaa kanaaf ABO Shanee shakkanii jiru. Guyyuma bulchaan magaalaa rasaasaan mada’an kana sadarkaa godinaatti hoggansa adda addaa irra kan jiran aangawoonni 8 aanaa Anfilloo irraa leenjiif jecha geejiba uummataan gara Finfinneetti imalaa ituu jiranii magaalaa Muggii fi Ashii giddutti qaama hidhateen iggitamanii fudhatamuu isaanii fi haga ammaatti eessa buteen isaanii dhabamuu Obbo Gammachuu Baqqalaa ibsanii jiru. Tarkaanfii kanaaf aangwaan kun kan shakkan ABO Shanee deebii gama isaa akka kennuuf yaaliin ta’e hin milkoofne jedha Naakoor Malkaa. Gabaasa guutuu caqasaa No media source currently available


Obbo Shimalis Abdisaa Godiina Baalee Dawwatan

Itti aanaa prezidaantiin mootummaa naannoo Oromiyaa Obbo Shimalis Abdisaa godina Baalee keessatti uummata waliin marii gaggeessanii jiru. Laga Yaadoo fi Walmar irraa hojii jallisii baasii qarshii Miliyoona tokko baasisuu akka gaggeeffamuuf jalqabsiisan.Hojiin kun waggaa lama ykn sadii keessatti yoo xumuramee Baalee fi olloota akka Barraaqii fi Dalloo Mannaa akkasumas baadiyyaa hedduun faayidaa keessaa akka argatan ibsamee jira. No media source currently available


Obbo Ahmad Alii Du’an Boqotan

Abbaan mummicha ministeera Itiyoophiyaa Obbo Ahmad Alii Wiixata Waxabajjii 17 bara 2019 addunyaa kana irraa du’an boqochuun isaanii gabaafamee jira. Obbo Ahmad Alii dhukkubsatanii hospiitaala speshaalaayzidii Jimmaa keessatti wal’ansa argachaa eega turanii booda umrii isaanii 105 lubbuun isaanii darbe. Reeffii isaanii gara qe’e dhaloota isaanii aanaa Gommaa ganda Bashaashaa tti kan gaggeeffamee yoo ta’u sirnii awwaalcha isaaniis har’a gaggeeffamuuf akka jiru midiyaaleen mootummaa gabaasanii jiru.


Godinii Arsii barana yoo gannii tole midhaan kintaala miliyoona 20 oli galfachuuf kurfoo jira

No media source currently available Godinii Arsii lafa jiituu Oromiyaan qabdu hedduu keessaa tokko. Midhaan Arsiin facaafattu hagii guddaan Qamadii fi Garbuu. Lachuu sanyii akka akkaa qaba. Arsiin bokkaa Arfaasaa fi Gannaatiin midhaan facaafata. Bokkeen lachuu akka silaa fedhanitti biyyaa hin buunee amma haguma qarxii kuma 50 qofa facaasan. Silaa Gannii Gurrandhalaa keessa akka aadoo rooba.Akka itti gaafataman biiroo qonna Arsii ,Abbaabbuu Waaqo jedhetti amma Caamsaa wadhakkaa jiranii taatullee ammatti bokkeennii akka dansaa roobuutti jira. Warrii baddaa fi gammootii bokkaa yoo gara garaa argata.Yoo barii tole lafa qarxii ykn kuma 500 fi 90 facaasuuf kurfoo jiran. Yoo barii tolee bokkeennii dansaan roobe lafa tana irraa midhaan akka obboo Abbaabbuun jedhetti maasaa qonnaan bulaa irraa argatan kintaala miliyoona 20t caala.Midhaan kun hagii guddaan qamadii fi garbuu. Arsiin sanyii qamadidi gosa hedduu qabdi: qamadii daabboo,qamdii biiraa,paastaa fi mokkoroorii fi kkf. Qabeenna uumata Arsii Gaara Cilaaloo,Gamsaa baddaa,laga Kasaaraa.laga Qalaxaa,Geedala Diimtuu,nyaaeca fi hedduu. Cilaaloo barana hektaara 4,000tti gubate wagga itti aanu biqiltuu tana dhaabuuf waadaa gala.Bokkeennii Golochaa fi Dhummuugaa roobe manneen hedduu jisse Akka obboo Abbaabbuun jedhetti bokkeennii lafa gammoojjii roobe Golochaa fi Dhummuugaa keessaa manneen heddu irraa qorqooroo guurrate.Garee tana qorattu itti erganii laaluutti jiran. Arsiin aanaa gammoojjii 23 fi aanaa magaalaa sadii qabdi.Midhaan Arsii yoo heddu biyya qallaban.


Lakkoofsii Namoota Koleeraan Qabamanii Dabalaa Akka Jiru Ibsame

Itiyoophiyaa keessatti namoonni dhukkuba Koleeraan qabaman kan duraan 366 ture amma 525 ga’u Institiyuutiin Fayyaa Hawaasa kan Itiyoophiyaa beeksisee jira. Bulchiinsa naannoo Oromiyaa Godiina Harargee Dhiyaa aanaa Ciroo keessatti nama 58, aanaa Odaa Bultuum keessatti nama 125, Me’esso keessatti nama 20 akkasumas magaala Baddeessaa keessatti namnii 34 waluumaagala namoonni 236 Oromiyaa keessatti Koleeraan qabamuun gabaafamee jira. Namnii lama dhukkuba Kanaan Oromiyaa keessaa du’uu isaanii instititiin fayyaa Itiyoophiyaa beeksisee jira.Godiina Wallaggaa Bahaa fi bulchiinsa naannoo Beneshaangul Gumuz dhukkuba Koleeraa irra walaba ta’uun gabaafamee jira. Dhukkuba Koleeraa, haqqee fi baasaa arifachisaa ilaalchisee marii Dr Mootummaa Baqqalaa speshalistii wal’anssa keessoo qaamaa Hospitaala walii-galaa fi kooleejii fayyaa Adaamaa irraa ibsa kennan kutaa lammataa caqasaa. No media source currently available


Soodduu Jaatanii Alii Yaaballotti dhaabanii eebbisan "soodduun isaa hin buqqaane ammoo qalbii teena keessa jirti"

No media source currently available Shaalaqaa,Kumaalaa Jaatanii Alii adoo jiraate jaarsa silaa nama ganna 78. Adoolessa 2, 1992 Naayroobii Keenyaatti galaafatan. Mootummaa duriitti miilota isaa itti guurratee ijjeesisee f ijjeesise jedhanillee ebelutti tanaan qabamee seeraan himatame hin dhageenne. Jaatanii Alii,abbaan Hawwii baruma ijjeesan sun ummatii bahee Naayroobiitti awwaalan.Akka nama wanjala hojjatee ijjeesan Yaaballotti ulfinnaan soodduu dhaabaniif. https://www.voaafaanoromoo.com/a/eegii-jaatanii-ali-ijjeesanii-dhaloota-isaa-kuma-hedduutti-dhalate-gorsii-jaatanii-hardhallee-baddaa-gammoojjii-booranaa-keessaa-lallaba/4600171.html Jaatanii Alii,akka namii hedduun yaamuunitti jabaa fi janna biyyaati.Namii biyya bulchu akka abbaan Gadaa Booranaa,Kuraa Jaarsoo jedhutti nama aadaa fi dhugaan biyya dura deemu. "Jabaan hin dhalata." Wannii cuftii akka abbaan gadaa jedhutti aadaa keessa jirti."Seerii diqqaa guddaa,nadheenii ijoollee…aadaa keessa jira." Waan Shalaqaa Jaataniin beekan hedduu keessaa sadii:Ijoollee barsiifadhaa, mana diratti jaarradhaa,beesee baankii keeyyadhaa. Soodduun Yaabalotti jaaraniif akka bulchaan godina Booranaa aabba Guyyoo Galgaloo jedhutti birrii miliyoona sadii olitti itti bahe. "Goota dacheen Booranaa biqilchite,Jaatanii Alii goota akka Taaddasaa Birruu fa waliin seenaan yaadata,"’jedha aabba Guyyoo Boruu.Shalaqaan nama bara hamaa keessa ciniinachaa biyya bulchaa bahe. Warrii beeku Jaatanii Alii jabaa guyyaa lolaa, qaroo gaaddisa koraa, tolaa akka galanaa fulaa bahe cufa guutee biyyaa malkaa dabarsuun beeka. Bulchiini Booranaa ka ammaa Gadaa isaa addunyaafuu fakkeenna taate bulchiinsa Jaatanii Alii fi bulchiinsamootummaa ammaa walti dabalatee akkamiin Boorana bulchitan jennaan: Sooduun tun hujii Jaatanii cufaa fulaa bu’uu baattullee soodduun hin buqqaane onnee teenna keessa jirti, jedha aabba Guyyoo. Bulchaa dansaa jechuun ka ufi kennu,ka ciniinnatee bara hamaa fi tolaa keessalleetti biyya gargaaru.Abba Guyyoo akkuma Jaatanii ciniinnatee biyya gargaare gargaarufu waadaa gale. Maatii Jaatanii Alii Gaafa shaalaqaa Jaatanii ijjeesan,intaltii isaa,Hawwiin nama ji’a torbaa jedhan. Isii fi haadha isiitiif gargaarsa ummataa itti dabaltanii Yaaballotti mana jaaruuf qophii jiran. Namii Jaatanii ijjeese qabamee seeraan gaafatee hin dhageenne Ijjeechaa shalaqaa Jaatanii nama hedduu keessatti himan.Akka aabba Guyyoo jedhutti warii qabso Oromoo gufachiise,nama miidhe, lubbuu galaafate ammaaf dahatullee gargaarsa ummataatiin seeratti hinuma dhiyaata.Olaantummaan seeraa hin kabajama. "Jara Jaatanii ijjeeseef hardha guyyaan ka gaddaati,nuuf ammoo ammoo gammachuu aarsaa akka isaa bahuuf hundi keenna hin hojjana.” Abbaa Gadaa Boorana Kuraa Jaarsoo: Abbootii Gadaa Booranaa godaanna jilaatiif Liiban jirti. Amma Liibanii dachaatee ardaa jilaa oofii jirti.Abbootin Gadaa fiixee sadeen haga jirtii hobbaatutti jila keessaa hin yaatu,taatullee fuluma jiranitti “gammachuu sooddoo jaatanii ulfeeffachuutti jirra,” jedha abbaan Gadaa Kuraa Jaarsoo. https://kichuu.com/omns-looking-back-life-legacy-late-jatani-ali-tandhu/ Jaataniin akka Abbaan Gadaa jedhetti nama gosa cufa walqixxeetti laalu,gosa durii waliin qubattu,Arsii,Boorana,Gujii fi Gabraa ffi gosa dhibiillee tokko tolchee hojjachaa bahe. “Namii biyya dura deemu aadaa fi dhugaan biyya bulchuu male.” Eebba Soodduu Shaalaqaa Jaatanii Alii malee OBN ammoo istuudiyoo Yaaballotti banate hardha eebbise. Tana maleellee waajjira fooqii sadi qabu achitti banachuuf hardha dhagaa yayyabaa kaahan.


Artist Iteenash Girmaa Dhukkuba Waggoota Shanii Booda Du'an Boqatte

Artist Iteenash Girmaa dhibee fayyaa ishee mudateen baatiilee haga tokko eega yaalamaa turteen booda kalessa galgala Finffineetti du’aan boqatte. Sirni awwaalcha ishee har’a raaw’atamuunis beekamee jira. Abbaa-warraa ishee Artiist Demmeree Leggesee fi artistoota Iteeneshiin dhiheenyatti beekan dubbisuun, Muktaar Jamaal, Finfinnee irraa nuuf gabaasee jira. Guutummaa isaa caqasaa No media source currently available


Yeroon Paarlaamaa Keessa Ture Waaniin Jalqabee Hin Xumuriintu Jira. Kanaaf Filannoo Dhufuutti Hirmaachuun Fedha: Obbo Bulchaa Dammaqsaa

Hayyuu Oromoo akkasumas siyaasa Oromoo keessaatti beekamaa kan ta’an Obbo Bulchaa Dammaqsaa Umriin isaanii 88 guutee jira.Waa’ee seenaa isaanii fi karoora gara fuula duraatti qaban kan ibsan Obbo Bulchaan yeroon paarlaamaa keessa tureetti waaniin jalqabee hin xumuriin hafee waan jiruuf filannoo dhufuutti akka nama dhunfaatti Bojjii keessatti dorgomuun fedha jedhan. Saayinsii siyaasaa(polotikaal saayiins) fi barnoota seeraan yunivarsitii Finfinnee irraa digrii duraa lama kan qaban Obbo Bulchaan Yunaaytid Isteetes keessatti immoo barnoota Dingadee ykn Ikonomiksiin digrii lammaffaa (maastars Digrii) argatanii jiru. Barnoota isaanii Amerikaa keessaa eega xumuranii booda biyyatti deebi’anii Jalqaba ministeera maallaqaa kan Itiyoophiyaa keessatti hojii jalqabuu isaanii achiis waajiiraa Baankii addunyaa Amerikaa keessaa akkasumas waajiira haadhoo kan Tokkummaa mootummotaa isa Niiw yoork jiru keessa hojjataa turan. Dhuma irrattis biyyoota Afrikaa sadii keessatti waggoota kudha lamaaf bakka bu’aa tokkummaa mootummotaa ta’uun hojjatan. Dhuma irratti sorataan gara biyyaatti deebi’an.Umriin koo 88 ta’uus sammuun koo sirritti waan yaaduuf akkasumas fayyaan koo guutuu waan ta’eef filamee hojjachuun danda’aa jedhu. Gaaffii fi Deebi Guutuu Caqasaa No media source currently available


Barattuu Deessee Daqiiqaa 30 Booda Qormaata Kutaa Kudhanii Fudhate

Barattuu kutaa 10 kan taate Almaaz Darrasaa qormaata biyyaaleessaa kallessa guutummaa Itiyoophiyaatti eegalame deessee daqiiqaa 30 booda hospitaaluma keessatti deessetti qoramuu ishee Raadiyoo Sagaalee Amerikaatti himtee jirti. Almaaz jiraattuu godina Iluu Abbaa Boor Magaalaa Mattuu ti. Umuriin ishee ganna 21. Guyyaan qormaati biyyaalessaa itti kennamu fi guyyaan dahumsa ishee akka tasaa walirra bu'uu isaa dubatte, Almaaz. Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Miseensooni WBO Xollaay Turan Leenjii Xumuran

Miseensooni WBO duraan mooraa leenjii Xollaay galfamanii ji'otaa 4f leenjifamaa turan leenjii xumuru isaanii Raadiyoo Sagaalee Amerikaatti himanii jiran. Miseensooni WBO kunneen yeroo ammaa daamee hojii adda addaatti bobba'uuf rammadi ka fudhatan tahuu Obbo Adimaasuu Daamxoo Hoogganaan Biiroo Dhimmoota Koominikeeshinii Motummaa Naannoo Oromiyaa ibsanii jiran. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Nama 100 oli dhiyoo tana Booranaa qabanii ‘leenjiif Xollaayittiin' dabran keessaa tokko Diida Jaaroo, nama dhibamee ciisu Eelwayyee qaban

No media source currently available Bulchiinsii godina Booranaa karooruma mootummmaa cehumsaa 'hubannoo walii kennuuf itti jiruun leenjiif walti qaban jedha. Maatiin nama irraa qaban ammoo nama isaaniituu eessatti akka hidhan hin beekan namii hagii qaban hagii guddaan nama baaddiyaatii aanaalee Booranaa keessaa nama 5-10 walti qaban. Namii akka jaarsaatti Yaaballoo leenjii tanaaf jedhaniif qaban tokko Huqqaa Dooyyoo, abbaa ijoollee afuriiti. Akka intaltii isaa Sootii Huqqaa VOAtti himtetti akka innii womaa keessa hin jrree onaa fi ollaatti beekaa. Namii dhibiin aanaa Eelwayyee ganda Gooroo-Hara-Gurraachaa baaddiyaa qaban. Footoo tana Ebla 2,2019 isaa hospitaala Yaaballootti kaasan. Akka obboleettiin Diidaam,Elemaa Jaaroo jettetti Diidii marrimaan fulaa sadiitti citeef wallaanachaa bahe siree keessaa qaban. ”Diidii ijoollee raabaatii dhiyoo gurra urate.Nama gogaa jiidhaati. Waan qabaniif hin beennu.Bulchiinsa gadnaatii fi aanaatti qabe." Maatiin isaa gara innii jiruu fi waan inni keessa jirullee hin beekan.“Yoo qabaniiyyuu oli ejjuu hin dandahu.” Suniin duratti akka maatiin isaa jedhutti bulchiinsii naannoo 'Diidii nu doorsisa' jedhanii asiin durattu akka malee siree keessatti dhaanan. Eelwayyee keessaa akka warrii lafaa jedhutti Diida fi nama 8 waliin qabanii leenjii jedhanii oli fa'an. Namii dhibiin isa waliin qaban akka obboleetiin Diidaa jettutti Jaarsoo Haasummaa ka dhiba garaa qabu. Dubuluqi Hidhaa dhiyoo tana aanaa Dubuluqi keessallee torbaan lamaan duratti nama hedduu qaban. Barataan kutaa sagalii maqaa himachuu hin fedhin ka 'Shanee waliin jirtan' jedhani nu qaban jedhe waajjira poolisii Dubuluqiitti guyyaa afur hidhamee. Tantoomuu na dhaanan kopheen lafatti na dhidhiitan.Poolsiitti akkana na dhaane." Warrii Dubuluqi akka jecha barataa kanaatti bulchiinsa dansaa qabaachuu fedha, akka gibirii ummata irraa diqqaatu fedha. Hidhaan Booranaa tun eegii waraanii ABO fi mootummaa torbaan lamaan duratti achitti wal hadhe gula dhufe. Akka barataan maqaa himachuu hin fedhin kun jedhetti eegee ammoo bulchiinsii ummatatti gadi bu’ee warra lafaatiin wal mari’atee waan walii hin galinillee wal hubatee "amma laftii nagaa."


Buraayyuutti Meshaaleen Waraanaa Seeraa-alaa To'annaa Jala Oolfaman

Meshaaleen waraanaa seeraa-alaa nageenya ummataa balaa irra buusuu danda’an magaala Buraayyuutti tohanaa jala ooluu isaanii Wajjirri Bulchiinsaa Nageenya Magaala Burraayyu beeksisee jira. Itti gaafatamaan wajjirachaa Salamoon Taaddasaa Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf akka himanitti, meeshaaleen tohalaa jala oolan Shuguxii 148, Rasaasa Kilaashii 3, 844 fi Qawwee kilaashi 3. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Walllagga Bahaatti Marii Miseensotaa Geggeesuuf Eeyyama Nu Didan: Bakkabu’oota KFO

Bakkabu’oonni paartii Kongirasii Federaalawa Oromoo Godina Wallagga Bahaa aanaalee Diggaa fi Nuunnuu Qumbaa keessatti miseensota isaanii waliin mari’achuuf eeyyama gaafatani ka dhorkan tahuu Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himan.\n\nBulchaan aanaa Diggaa, bulchiinsi Aanaa eeyyema hin dhorkanne, yeroo kamittuu mirga miseensota isaanii waliin mari’achuu qabu erga jedhaniin booda, kan isaan geggeessuuf turan duula nu filadhaa waan taheef dhorkatamanii jedhaniiru. Bulchaan Aanaa Nuunnuu Qumbaa immoo, “miseensota isaanii tu hin argamiin hafe malee nuti galma hin dhowwanne” jedhu. Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Muummichi Ministeeraa Abiy Ahimad Sudaaniin Daawwatan

Kan har’a Sudaanitti imalan muummichi minitraa Itiyoophiyaa Abiy Ahimed hoogganaa gumii mootummaa waraanaa ka Ce’umsaa Sudaan Letnaant Jeneraal Abdul Fattaa Al Buraanii waliin wal arganii mari’atanii jiru. Muummichi ministeeraa Itiyoophiyaa Abiy Ahimed Kaartumiin kan seenan har’a ganama ture. Maal irratti akka mari’atan garuu hin ibsamne. Muummichi ministeerichaa turtii isaanii Kanaan humnoota mormitootaa waliinis wal arganiiru. Mariin sun kan geggeessame humni waraanaa bulchiinsa siviliitti akka dabarsu gaafataa kan jiranii fi bakka bu’oota walabummaa fi humnoota jijjiiramaa kanneen jedhaman waliin ture. Muummichi ministeerichaa marii Kanaan Itiyoophiyaan naannoo kana keessatti nageenyi akka buufatu gochuuf murannoo qabaachuu isee ibsuu isaanii waajjirri isaanii ibseera. Sudaan keessatti nageenya fiduuf dhimmi ijoon tokkummaa ta’uu isaa illee cimsanii yaadachiisaniiru jedha ragaan waajjira muummicha ministeeraa irraa argame beeksiseera. Muummichi ministeera Itiyoophiyaa Dr. Abiy Ahimed yeroo isaan Kaartumitti imalan haalli siyaasa Sudaan wal xaxaa ennaa ta’etti. No media source currently available


Nama Artiist Daadhii Galaan Ajjeesuun Himatametti Hidhaa Umurii Guutuu Tu Murame

Manni-murtii olaana godina Shawaa Bahaa himatamaa Artiist Daadhi Galaan ajjeesuun himatame irratti hidhaa umrii guutu murteessuun beekamee jira. Abbaan Artiist Daadhi Galaan, Obbo Galaan Wadaajoo, murtichatti quufuu dhabuu isaanii fi ol iyyanno kan gaafatan ta’uu Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf himanii jiru. No media source currently available


Taphataan Kubbaa Miillaa Naqamtetti Rasaasaan Ajjeesame. Boombiin Hoteelatti Dhohemmoo Namoota Hedduu Madeesse

Kaleessa galgalaa magaalaa Naqamteetti eega Boombiin hoteela Faakt jedhamutti dhohee booda, naannawa sanatti dhukaasa miseensi Raayyaa Ittisa Biyyaa baneen lubbuun taphataa kubbaa miillaa tokko dabre, jechuun leenjisaan isaa VOAtti himan. Leenjisaan kun Boombii hoteelichatti dhoheen madaa’uu isaaniillee dubbatanii jiran. Hospitaalli Naqamtee Namni tokko du’uu fi namootni madaa’an torba ka yaalaman tahuu dubbate. Waajirri dhimma Komunikeeshinii Bulchiinsa Magaalichaa boombiin hoteelichatti dhohuu fi booda dhukaasa banameen taphataan sun ajjeesamuu ibsee, garuu eenyu akka gochaa kana raaw’ate akka hin qulqulleeffatiin dubbate. No media source currently available


Dhukkuba Koleeraa Akkasumas Haqqisaa fi Baasaa Arifachiisaa

Itiyoophiyaa keessatti bulchiinsa naannoo Amaaraa, Oromiyaa, Tigraay, Somaalee, fi Finfinnee keessatti dhukkubii Koleeraa, haqqee fi gara yaasaa ka’uu Institiyuutiin Fayyaa Hawaasa kan Itiyoophiyaa beeksisee jira. Bulchiinsa naannoo Amaaraa keessatti namoonni 197, Oromiyaa keessatti namoonni 122, Finfinnee keessatti namoonni 6 Somaalee keessatti namoonni 33 akkasumas Tigraay keessatti namoonni 8 walumaa gala namoonni 366 mallattoo dhukkubichaa agarsisuu isaanii ibsamee jira. Sababaa dhukkuba Kanaan namni 15 du’uu kanneen keessaa 14 bulchiinsa nannoo Amaaraa irraa tokko immo Oromiyaa irraa ta’uun ibsamee jira. Oromiyaa keesssaa dhibeen kun godina Harargee lixaa aanaalee Ciroo fi Odaa Bultuum akkasumas bulchiinsa magaala Baddeessaa ta’uun beekamee jira. Dhukkuba Koleeraa, haqqee fi baasaa maali? Dr Mootummaa Baqqalaa speshalistii wal’anssa keessoo qaamaa Hospitaala walii-galaa fi kooleejii fayyaa Adaamaa irraa ibsa kennan caqasaa. No media source currently available


"Waan mootummaan deggersa barbaachisaa nuuf hin godhiiniif deebinee ba’uuf dirqamaa jirra"

Namootni Wallagga Bahaa buufataalee qubannaa adda addaa turanii gara Benishaangul Gumuz Baloo Jagamfooyitti deebi'an hagi tokko, “waan mootummaan deggersa barbaachisaa nuuf hin godhiiniif deebinee ba’uuf dirqamaa jirra” jedhu. Kana malees, amoonni duraan yakka hojjatan ammas haawaasa keessa socho’aa jiru – jechuun akka nageenya isaaniif yaaddoo qaqan dubbatan. Itti gaafatamaan waajjira Hooggansa Sodaa Balaa Godina Wallagga Bahaa koree dhimma kana qulqulleeffatu hundeessinee garasitti ergaa jirra jedhu. Hoogganaan Biiroo Nageenyaa Naannoo Benishaangul Gumuz immoo namoota yakka hojjatanii uummata keessa dhokatan har’a irraa eegallee hidhaa jirra jedhu. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Balaa Ibiddaa Warshaa Huccuu Shunfaaraa

Har'a warshaa Huccuu Shunfaaraa irratti balaa ibiddaa dhaqqabeen ibiddi sa'aatii lamaa oliif osoo hin dhamiin turee miidhaa dhaqqabsiisee jira. Warshaan kun Bulchiinsa Magaalaa Dukam Zoon Istarn Idaastirii keessatti argama. Balaa ibiddaa kanan namoota 2 irra miidhaan qamaa cimaan dhaqqabuu isaa isaa Waajjiri Dhimmaa Hojjetaa fi Hawaasumaa Magaalaa Dukam Raadiyoo Sagaalee Amerikaatti himee jira. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Daraartuu Tulluu VOAtti gortee wal haasomne durii miila duwwaa cirracha irra fiigaa addunyaa moo'aa baate “obsaa fi kaayoon asi gahe"

No media source currently available Atileetii Daraartuu Tulluu atileetii Boqojjiin horattee Oromiyaa bira dabaratee Itoophiyaa fi addunyaan geette hedduu keessaa ta qaraati.Dorgommii Olompikii Barseloonaa, Sidnii fi metirii hedduu moohachaa asi geette. Amerikaa dhuftee istuudiyoo VOAtti gortee oduu wal irraa fuune.Daraartuu durii miila duwwaa,istaadiyoomii cirracha irra fiigaa asi gahee jette. Yoo obsaan,kaayoo qabaatan,ciniinnatan fulaa hin geenne hin qaban jette. “Jireennii bu’aa fi bahii qaba,tolee toluu baatus galma gahuuf obsaan hojjachuu qabda.” Koloneel Daraartuun amma itti aantuu pirezidaantii Federeshiinii atileetiksii Itoophiyaati. Koloneelummaallee hujii guddoo isii atileetiksii keessatti hojjatteef kennaniin. Rakkoo atileetota Itoophiyaa furuuf ittuma jirraa jetti.Rakkoon atileetotaa,wayaa ispoortii,horii harkatti leenjiif namaa kennan(pocket money),istaadiyoomii itti leenjihanii fi hedduu. Isaatdiyoomiin atileetotii itti leenjihan amma kama Finfinneetti jira.“Kun atileetota harka kudhaniifuu hin gahu.” Amma istaadiyoomii tokko Laga Xaafootti hojjachuutti jiran.Tanaafuu rakkoo atileetotaa hinuma beenna “nuuf obsaa jennaan.” Koloneel Daraartuu badhaasa dhaabii Siid jedhan qopheessuu fudhachuuf Itoophiyaa dhufte miilota isii waliin dhufte.Warrii badhaafame akka jecha isiitti warra biyaa bu’aa buusee, namaa fakkeenna tahe. Bara nama uwwaa (dubartii) 14 kenna. Badhaasii kun beekamtii fi waancaa. Waancaan kennamu kun ka Koloneel Daraartuun dorgommii ispoortii addunyaatin tuulattetti dabalamaaf. Atileeti Daraartuun,haatii Qananii amma nama ganna 47ti.Waancaa fi medaaliyaa ganna 20 caalaa keessatti badhafamte manii gamii tokko guutuu jiraa haga akka taheeyyuu hin beeku jettee kofalte. “Yoo dhufte ammoo biratti footoo kahuu dandeetta malee keessa hin fuutu,” jechaa akkuma duruu gammaddu kofalte.


Ayyaanna Id Al-Faxir

Ayyaanni Id Al-Faxir waggaa kuma tokkoo fi dhibba afurii fi afurtamaffaan, bakka uummatni Musliimaa argametti Solaata Iidiin ayyaaneffamee jira. Sirna ayyaaneffannaa Istaadiyeemii Finfinneetti geggeessame irratti prezidaantiin dursaan Mana-maree waliigalaa Dhimmoota Islaamummaa Itiyoophiyaa – Muftii Hajii Umar Idirisii fi Itti-aanaa Kantiibaan magaalaa Finfinnee – Obbo Taakkelee Uummaa argamanii haasawa godhanii jiran. Gama biraatiin ayyaanni Id Al Fexir 1440ffaan kun akka naannoo Oromiyaatti magaalaa Buraayyuu bakka Ashawaa Meedaa jedhamutti kabajamee oole. Ayyaanna kana sababeffachun hordoftootni amantaa kirstaana eega salaatni xumurame bodaa harka dhiqachiisuun affeerra nyaataa fi dhugaatii qopheessaniin hawaasa Musliimaa soomana hiiksisanii jiru. Itti aanaan Pirezidaantii Bulchinsa Motummaa Naannoo Oromiyaa Obbo Shimaliis Abdiisaas sirna kana irratti argamanii jiran. Gabaasaalee bakkawwan lameenii guutummaa isaa caqasaa.


Finfinnee Keessatti Angawoonni fi Poolisoonni Weerara Lafaatin Shakkaman Qabamaa Jiraachuu Bulchiinsi Magaalittii Beeksise

Magaalaa Finfinnee keessatti, lafa weeraranii manneen seeraa-alaa ijaarrachuutti kanneen shakkaman – aangawoonni mootummaa fi poolisoonni ka qabamaa jiran tahuu, bulchiinsi magaalattii beeksisee jira. Humnoonni tokko tokko, dantaa siyaasaa ittiin tarkaanfachiifachuu fi qabeenyaa ittiin guurrachuuf, weerara lafaa kanatti akka gargaaraman beekameera – jedhu – dubbi-himtuun Waajira Kantiibaa magaalaa Finfinnee – Feeven Tashoomee. Gabaasa guutuu caqasaa No media source currently available


Kitaabni Asoosamaa ‘Qarree’ Jedhamuu Naqamteetti Eebbifame

Kitaabni Asoosamaa ‘Qarree’ jedhamu kan obbo Charinnat Waaqwayyaatiin barreessame Caamsaa 25 bara 2019 magaalaa Naqamteetti eebbifame. Gama biraan, do’iin yokan tityaatirri ‘Raawwii’ jedhamu, ka barattoonni Yunivarsiitii Wallaggaa muummee Barnoota Tiyaatiraa hojjetan barreessanii fi qopheessan galma bulchiinsa magaalaa Naqamteetti eebbifamee jira. Gabaasaa Naakoor Malkaa caqasaa. No media source currently available


‘Godinaa Booranaa Aanolee Gara Garaa Irraa namni Hidhamaa Jira’ Jedhu Jiraattonni

Godina Booranaa Aanolee adda addaa keessaa namootni hidhamaa fi humnoota nageenyaatiin butamaa jiruu jechuun jiraattonni dubbatan. Aanolee akka Yaa’a Balloo, Dilloo, Waacillee fi kaanirraa namootni butamanii eessa buuteen isaanii dhabamaa jiraa jechuun maatiin firoottanii Sagalee Ameerikaaf himanii jiru. Bulchiinsi Godina Booranaa deebii kennee jiraa; Galmoo Daawit No media source currently available


Ajjeechaa Namoota Jahaa Muggiitti Raaw’atameef Mootummaa fi WBOn Tokko Isa Kaan Balaaleffataa Jiran. Godinaa Qellam Wallaggaa Aanaa Anfilloo magaalaa Muggiitti kan Mootummaan “ABO Shanee” ittiin jedhu hidhattoonni Waraana Bilisummaa Oromoo - WBO Boombii darbachuun namoota jaha ajjeesan, jedhan Itti gaafatamaan Sab-quunnamtii Paartii Dimookiraatawaa Oromoo godinichaa. Dabballeen WBO Zoonii Lixaa gama isaaniin lola geggeeffameen waan WBOn injifatamaniif yeroo gara magaalaatti deebi’an namoota nagaatti dhukaasanii ajjeesanii jechuun dubbatan. No media source currently available


Koreen Araaraa Gabaasa Xumuraa Dhihessee

Koreen araaraa wal-dhibdee Adda Bilisumaa Oromoo fi Mootummaa naanno Oromiyaa jiddutti uumame furuuf hundaa’ee socho’aa ture gabaasa isaa kan xumuraa dhihessee jira. Addi Bilisumaa Oromoos waraana caasa isaatiin hogganamu kan bosonaa hin qabne ta'uu dubbatee, nageenya biyyattii tiksuuf kan mootumaa naannoo Oromiyaa waliin hojjatu ta'uu beeksisee jira. Muktaa Jamaal tu gabaase. Caqasaa No media source currently available


‘Haalli Nageenyaa Amma Jiru Hammaataadha’ :Jiraattota Godinaalee Gujii Lameenii

Oromiyaa Godinaalee Gujii Lameen keessatti haalli nageenyaa waan hammaatee jiruuf, rakkoo jabduu keessa jirra, jedhu – jiraattonni. Godinaalee lameen irraa kanneen Sagalee Ameerikaatti dubbatan, “wal-dhabbiin humna Waraana Bilisummaa Oromoo fi Mootummaa jidduu jiru nu yaaddessaa jira,” jedhu. Aangawoonni Mootummaa fi WBOn gamaa fi gamanaa rakkoo sanaaf wal-himataa jiru. Galmoo Daawwit tu qaamota dhimmi ilaallatu dubbisuun Naayiroobii irraa gabaase. No media source currently available


Gaafas biyyitii rakkoo hamtuu keessa jiraattullee waaqa,biyyaa fi ummata Itoophiyaa abdadhee itti gaafatama kanatti seene: MM,Abiy Ahmed

No media source currently available No media source currently available Dr., Abiy eegii biyya bulchuu jalqabe amma ganna tokko yaayyuu caale.Waan hujii isaa irratti waan hedduu VOAn wal dubbate. Bara kanaa fi bara dabre walti ilaaluun nama dhibi jedha.“Demokirastiin hardhaa fi gaafasii waan hedduun gargar jirti.Gama miidiyaatiin,mala jireennaatiin biyya rakkoo hamtuu jirtutti amma mataa oli qabachuutti jira.” Jireenna hardhaa fi kalee wal bira qabuu qofa adoo hin tahin boriif jiraachuu wayyaa jedha. Akka jecha Dr Abiyitti hardhaa qilleensa nagaatti jira,namii ya foorfate.“Jireenna kana miila gadi dhaabanii akka innii nama cufa gahu guddisuutti asi aana.” Itoophiyaa jiguu geette,waraanaatiin bultu bulchufu maanti onnee sii kenne jennaan… “Dhugumaa itti gaafatama kana fudhachuuf waan nama sodaachisaatti jiraa jedha.Ha taatuutii ammoo... “Ani wa sadii abadadhe.Tokko waaqa uumaa, namuu akkuma amanti ufiitit yaammatu turullee Itoophiyaa irraa hafaa jedhee hin herrgu.Ka lammeessoo biyya abadadhe.Namii biyya hin jibbaatu.Midhaaguma biyya ormaa keessa jiraattullee yaadaa fi qalbiin biyya te si jirti.Kun herrega kiyya qofaa hin sehu.Wanni sadeessoo ani abdadhe ammoo ummata.Keessattu namii ummataa Itoophiyaa irraa abdii hin kutatu.” Akka Dr Abiy jedhutti egerillee waan kana sadeen irraa abdii qabaachaa deemaa jedha. Gaafii maaf ammallee EHADEG qoftii biyya bulchitu jennaan fkn nama wal fuudheetiin deebii kenne. “Fuudhii gammachuu fi jarjarsuu hedudu keessa dhufe maruma maree jaalalaa fi wal dandeetti warra wal fuudhee irratti hafa.” Jijjiiramii miila gadi dhaabachuuf yoo warrii jijjiiramaan dhufe hujii durattiin nama deemtu hojjate qofa jedha. Warrii wal fuudhe gaafa fuudha isaanii lakkoofsa nama dhufee heduu qofaa mitii mitii dhiphuu fi bal’inna hedduu keessa dabaranii yo fulaa jabduu gahan qofa fuudhii lubbuu bula jedha Akka Dr.Abiy jedhetti jijjiirama biyyitii keessa jirtu namii cuftii qooda keessaa qabaachuun barbaachsaa.”Tana caala jabeessuu qamna.” Bulchiinsa yuniverstii keessa paartileen mormituulleen hinuma jiran. “Taatullee akka namuu jijjiirama keessaa qooda qabaatu wal mari’achaa,wal gaafachaa yaa’uutti caala.”


Siidaan Janaraal Taaddasaa Birruu Eebbifame

Siidaan Janaraal Taaddasaa Birruu fi Galmi Aadaa Oromoo Salaalee godina Shaawaa Kaabaa magaalaa Fiicheetti ijaarraman eebbiffamaniru. Jiraatotni magaalaa Fiichee siidaan Janaaraal Taaddasaa Birruu ijarramun nu gammachiseera,Garuu bakki itti ijaarramu qabu handhura Oromiyaa Finffinnee keessatti ta'uu qaba ture jedhan. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


‘Tajaajjilli Geejjiba Mootoraan Kennuu Dhoggamuun Nu Miidheera’ Jedhu Gujii 2n Keessatti Warri Hojii Kanaan Bulu

Hojiin tajaajila geejjibaa mootoraan kennuu godinaalee gujii lameen keessatti erga dhowwamee rakkoo keessa buunee jedhu warri hojii kanaan bulan. Jiraattonni hojii kanaan maatii keenya bulfanna jedhan mootummaan fala nuuf barbaadu male maatii keenya bulfachuu dadhabnee jechuun komii qaban dhiyeeffatanii jiru. Bulchiinsi Godinaa deebii isaaiif kenneeti jiraa; Galmoo Daawit. No media source currently available


Waltajjii Marii Obbolumma Oromoo fi Afaar

Waltajjiin marii Obbolumma Oromoo fi Afaar har’a magaalaa Adaama Galma Abba Gadaatti geggeeffamee jira. Kan marii kana irratti haasawa godhan itti-aanaa prezidaantiin bulchiinsa naannoo Oromiyaa – Obbo Shimallis Abdiisaa, “Hawaasni Oromoo fi Afaar Ummata aadaa fi dudhaa heddun walitti hidhata qabuu fi rakkoof gammachuus waliin dabarse” jechuun, obbolummaa kana cimsuun deemsa barbaachisaa tahuu dubbatan. Muktaar Jamaal tu Adaamaa irraa gabaase. Caqasaa No media source currently available


Himannaa Barsistooni fi Hawaasa Koleejjii Teeknikaa fi Ogumaa Allaagee

Barsistooni fi hawasni koleejjii Teeknikaa fi Ogumaa Allaagee, Filanoo Biyyalessaa Itoophiyaatti gaggeffamaa ture irratti hirmaannee hin beeknu, jedhu. Kunis sababaa kolleejichi ganda, aanaa fi godinaa hin qabneef tahuu Raadiyoo Sagalee Amerikaatti himan. Kolleejichi bal'inaa lafaa hektaraa 4000 irraa qubatee ka jiru yoo tahu, lafa kana keessaa dhibba irraa harki 75 ka naannoo Oromiyaa ti. Garuu, mootummaa Federaalaatiin bulfama, jedhu – namoonni VOAf haal jiru ibsan kennan. Bulchiinsi koolejichaas deebii kennee jira. Tsahaay Daamxoo tu Kamisa gabaase. No media source currently available


Haala Nageenyaa Oromiyaa Lixaa

Haalli Nageenyaa Oromiyaa Lixaa jiru yaaddessaa tahuu dubbatu, barsiisonnii fi qorattoonni Yunivarsitii Wallaggaa lama. Mootummaa fi qaama mootummaa mormu jidduutti Akka Lakkoofsa Itoophiyaa Fulbaana bara 2011 irraa eegalee walitti bu’insa uumamaa jiruun uummatni Oromiyaa Lixaatti argamu gama diinagdee fi hawaasummaan guddhaa akka miidhamaa jirullee dubbatan. Wallaggaa Yunivarsitiitti, barsiisaa fi qorataa mirga namoomaa – Dr. Gammadaa Fiqaaduu fi Barsiisaa Saayinsii siyaasaa fi qorataa nagaa fi tasgabbii – Obbo Galataa Gammachuu, VOAf ibsa kennnaniin, Namootni nagaan walitti-dhukaasa qaamota lamaan jidduutti deemsifamuun kan ajjeefaman yoo tahe hawaasni mootummaa biyya geggeessurraa abdii kutataa deema, jedhu. Gama lamaanuu yoo waraansa dhaabuun gara mariitti deebi’anii rakkoo mudataa jiru hin dhaabne boora’uun nagaa Oromiyaa Lixaatti mullatu gara bakkawwan biroottis akka baballachuu malu hubachiisan. Waan furmaata tahuu mala jedhanillee dubbatanii jiran. Naakoor Malkaa tu hayyoota lameen waliin marii geggeesse. No media source currently available


Baqattummaan Yemen ganna 22 Jiraachuu

Akka bakka buutonni baqattoota Oromoo yemen jiran jedhanutti Yemen buufata baqataa Al Karaz jedhamu keessa baqattoota Oromoo kumaa oltu jiru. Baqattoonni kun duraan gargaarsa malu ka argataa turan ta’us amma garuu lolli biyyattii keesatti deemaa jiru rakkoo waan fideef baqattoonni gargaarsa argachuun, darbees hojii muraasaan of bulchuullee dadhabnee jedhu. Galmoo Daawit baqataa Oromoo Yemen ganna 22 ol jiraatan obbo Mohaammed Usmaan haasofsiisee waan baqattoonni Oromoo Yemen keessa jiran nuuf ergeera. No media source currently available


Mootummaan Naannoo Oromiyaa Hidhamtoota Kuma Torbaa Oliif Dhifama Gochuu Beeksise

Mootummaan naannoo Oromiyaa hidhamtoota kuma torbaa fi digdamii sagal ta'aniif dhifama gochuu isaa beeksisee jira. Itti aanaa Prezdaantiin Naannoo Oromiyaa Obbo Shimallis Abdiisaa akka ibsanitti, dhiifamni kun ka taasisame eega hidhamtoonni amala gaarii agarsiisan boordiin adda-baasamanii mirkanaa’ee booda. Muktaar Jamaal tu gabaase. No media source currently available


Kongirasiin Federaalawa Oromoo Paartilee Oromoo Walitti Fiduuf Carraaqqiin Godhamaa Jiru Haala Abdachiisaa Uummu Beeksise

Dhaabbileen Oromoo hundinuu dantaa sabichaa irratti xiyyefachuun waliin akka hojjatan Kongirasiin Federaalawa Oromoo akka carraaqqii gochaa jiru beeksise. KFOn waamicha dhiheessuudhaan, haga ammaqatti dhaabota Oromoo guguddoo akka Oromoo Dimokratik Partii (ODP) fi Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) Obbo Daawud Ibsaan hoggananu waliin mata mataatti dubbachuu isaa fi haalli abdachiisaan uumamuu dubbata. Gabaasaa guutu caqasaa. No media source currently available


Waltajjiin Marii Walitti Dhufeenya Naannoo Oromiyaa fi Gaambeellaa Geggeeffame

Waltajjiin marii walitti dhufeenya Naannoo Oromiyaa fi Gaambeellaa cimsuurratti fuuleffate magaalaa Gaambellaatti kaleessa deemsisame. Pireezidaantonni naannolee lamanii nagaa fi misooma waliinii irratti akka hojjatan beekisisaniiru. Namoonti waltajjichatti hirmaatan tokko tokko gaaffilee gaafataniif deebii argachuu isaanii dubbatan. Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa. No media source currently available


“Gujii Bahaatti Namoonni 7 Ajjeefaman” Jedhu Jiraattonnii fi Maatiin

Godina Gujii Bahaa Aana Gooroo Doolaatti rakkoo nageenyaa mudateen nami torba ajjeefamuu jiraattonni dubatan. Namoota ajjeefaman jedhaman kana keessaa jaha jiraattota yoo ta’an tokko ammoo miseensa raayya ittisa biyyaa ta’uu jiraattonni akkasumas bulchiinsi aanichaa mirkaneessanii jiru; Galmoo Daawit No media source currently available


Dhabamuu Nageenyaatu Rakkoo Kana Fide: Angawaa Naannoo

Baatilee arfan darban keessa kondomiiniyemiin isaanii namoota hin beekaminiin duraa fudhatamee kan ture jiraattonni Harar-Galmashiiraa manneen isaanii deebi’eefii jira. Barsiistotaa ijaaramaa kan ture kondominiyemiin jaatamaa fi namoota dhuunfaaf dabarsamanii kennamanii kan turan kondoon 75 martinuu namootaaf deebi’ee jira. Mootummaa naannoo irraa amantaa dhabuun namoonni waa’ee mana jalaa fudhatamee utuu hin gaafatin hafan kanneen biroon illee gaaffii dhiyeessuu eegalaniiru. Gabaasa guutuu caqasaa No media source currently available


Dhima Balfa Bulchiinsia Magaalaa Finfinnee

Bulchiinsi magaalaa Finfinnee ammaa booda balfa Godinaalee addaa Oromiyaa ka naannawaa Finfinnee irratti hin gatu, jedhaan prezidaantii itti-aanaan naannoo Oromiyaa Obbo Shimallis Abdiisaa. Kaleessa magaalaa Finfinnee dabalatee guutummaa Itiyoophiyaa keessatti duulli naannawa ofii qulqulleessuu geggeessamee jira. Kana ilaalchisuun gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Ogessoni Fayyaa Naannoo Oromiyaa Hooggansa Naannichaa fi Federaala Wajjin Mari'atan

Ogeessonni fayyaa naannoo Oromiyaa rakkooleen bulchiinsa gaarii hojmaata isaanii danquu fi haalli jiruu kaffaltii isaani hin madaalle rakkoo guddaa isaanitti ta’uu dubbatan. Ogessoni fayyaa Naannoo Oromiyaa hooggansa naannichaa fi Federaala waliin Finffinee galma Wajjira Prezdaantii naanno Oromiyaatti mari’atanii jiru. Gaaffiileen isaanii akka dhawaataan deebii argatan waadaa galameefii jira. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Nageellee Booranaa guddoo 'hiyyoomate',aanaa Liibanii fi Gumi-Eldallo guddina dirii tokko silaa argachuu male hedduu dhabde

No media source currently available Nageellee Booranaa dira ganna 100 duratti yayyaban. Akka warrii lafaa jedhutti rakkoon gugurdoon dira kanaa bisaan,ibsee, istaadiyoomii,karaa fi waan laftii tokko argachuu malte hedduu. Aabba Afatuu Kasee jaarsa lafaati.Istaadiyoomiin ganna hedduun duratti ardaa Simintootti jaaran hardha moonaa lonii fakkaata. “Hin haareffamne sunuu dallaa hin qabu.” Hospitaala Nageellee Booranaa Hospitaalii kun maqaa guddaa tahullee akka warrii lafaa jedhutti qorsa alaa bitatanii akimii gahaallee hin qabu. Nageellee karaa dira keessaa km 10 jaaruuf karoorfatan keessaa amma asfaaltii km5 ya galchaniif.Karaan ollaa keessa coble stone hin qamne hedduu. Akka aabba Afatu jedhetti manneen gandaa ka armaan duratti qorqooroon jaaran hardhallee qorqooroollee itti hin jijjiirre. “Manneen sun hardhallee barmeenaa xaliyaatti gubbaa jiraa Nageelle yaayyuu qancarte.” Aanaleen godina Gujii Bahaa ka bu’uura misoomaa hin qamne jedhan hedduu. Ardaa Madheeraa,Gumii Eeldalloo. "Istaadiyoomii kana bara dargii keessa hindheensa badda mana quubsaatiin jaaranii amma dallaa loonii fakkaata.” Aanaaleen Gujii Bahaa ka walti dhiyaatanilleen rakkoo ibseetiin akkuma tokko jiran. Diidii xuyyuuraa Diidii xuyyuuraa Nageellee Booranaa ardaa Simintootti lafa hektaara 200 irratti biriri miliyoona 10n jalqabanilleen akka warrii lafaa jedhutti haga dhaabate ji’a shan. Aanaa Liiban Akka bulchaan aanaa kanaa,abba Mallicha Diqqaa jedhutti aanaan kun rakkoo hedduu qaba. Rakkoo bisaanii, daangaa,ibsee,karaa fi waan hedduu. “Baajeta aanaa keennaa bara kana wannii fixe bisaan raashinaan waraaban." Ardaan akka dhungoo,Qurquraa, fi Haya aananii faatii rakkoo akkanaa keessa jiran. Karaan Nageellee Booranaa gara Bulbulaatin dhaqanii fi Dirreetiin taakkan karaa qallaa rooba hin taakkisiimne. Rakkoon dhibiin godina Gujii Bahaa ammoo yuniversitii.Yuniversitiin cuftii,Hawaasaa,Dillaa,Bulee fi Madda Malaabuu aanaa gammoojii Gujii Bahaa irraa km 300 fagaatan. Aanaa Liibaniitti rakkoon daangaa haga ammaa hin dhaabane jedhan. Aanaa Gumii eeldalloo Aanaa gammoojjii kana ganna sadiin duratti yayyaban. Akka warrii lafaa jedhutti rakkoo gama gamaan itti dhuftuufuu aanaan arraba ilkaan jidduu tahe.“Haga hardhaallee namii kuraazii bobeeffata.” Itoophiyaatti naannoo hedduutti rakkoo ibsee qaba.Humnitii elektirikii biyyaa rakkoo faluutti jira jedha. Rakkoo bisaan godina Gujii Bahaa ammoo akka interpiraayiziin bisaan Oromiyaa jedhetti hagii tokko,haga Nageellee Booranaa Waxabajjii dhufu bisaan hin argata.


Namoonni Sababa Walitti Bu'iinsaatin Naannoo Daangaa Oromiyaa fi Benishaangul Gumuzii Buqahan Qeheetti Deebi'aa Jiran

Namoonni Aanaalee daangaa Oromiyaa fi Benishaangul Gumuz irraa sababa walitti bu'iinsaan qe'ee isaaniirraa buqqa'anii turan akka deebi'aa jiran Waajjirri Qindeessaa Nagaa fi Misooma Waliinii naannolee lamaanii beeksise. Namoota Aanaa Yaasootti deebi'an keessaa hagi tokko akka mootummaan dafee isaan gad-dhaabu gaafataniiru. Itti gaafatamaan waajjirichaa obbo Tashooma Dassaalany akka Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himanitti hojiin deebisanii dhaabuu fi eega qehee isaaniitti deebi’anii booda hordofuun itti fufeera jedhan. Naakoor Malkaa Yaasoorraa gabaasaa qaba No media source currently available


Gargaarsa Arganneef Galata Guddaa Qabna: Hospitaala Naqamtee

Dhalattonni magaalaa Naqamtee kanneen Amerikaa fi Kaanaadaa keessa jiraatan meeshaalee tajaajiila eegumsa fayyaa adda addaa kan Doolaara kuma dhibba sadiitti (300,000) shalagamuu fi gargaarsaan argatan Hospitaala Speshaalaayzed Naqamteef ergan dhaqqabee jira. Meeshaalee kun baasii Doolaara kuma digdamii shaniin (25,000) Amerikaa irraa hanga Jabuutitti kan ergame yoo ta’u Jabuutii keessa man-kuusaa keessa turee sana booda Naqamtee dhaqqabuuf dabalataan Doolaara kuma shanii fi dhibba saddeet(5800.00) baasisuu isaa dhimmi gargaarsa kanaa kan qindeessaa turan Obbo Jigsaa Alamaayyoo Tolaa Atlaantaa irraa ibsanii jiru. Dhuma irratti meeshaleen wal’ansa fayyaa adda addaa kun torban darbe gaafa Caamsaa 8 bara 2019 Hospitaala Naqamtee dhaqqabuu isaa hoji gaggeessaan Hospitaalichaa Obbo Addaamuu Shifarraaw ibsanii jiru. Gaaffii fi deebii gaggeeffame caqasaa No media source currently available


Paartileen Oromoo Lama Komee Wal Irratti Dhiyeessaa Jiru

Partiin biyyaa bulchaa jiru ODPn torban dabre anga'oota isaa sadarkaa ganda qabee hanga naannootti jiraniif wayitaa leenjii kenna turetti waadaa boridii filannootti mallatesse cabsee jechuun ABOn himatee jira.Leenjii kenname keessatti maqaa ABO xuressee jira jechuun komeen jedhuutu dhiyaatee. ODPn gama isattin leenjii maqa baleessii ABO of-keessaa qabu hin laanne jedhee jira. Badii gama ABOn gaggeeffama ittiin jedhan sana callifnee ilaallee bira darbuu malee komeen dhiyaate sirrii miti jechuun ODPn Raadiyoo Sagalee Amerikaattif ibsera. Gabaasa Tsahaay Daamxoo Caqasaa No media source currently available


Godina Baalee Keessa Hanqiina Bishaaniitu Jira

Lammilee qeheef qabeenya isaani irra buqqa'an kuma soddomii saddeti ol ta'aniif tajaajila fayya kennu isaa Instutiin Fayya Hawaasaa Itiyoophiyaa beeksise. Instutichi akka beeksisetti Daa'imanii fi Hawwan hanqina nyaata qabanis jiraachuuf naannoleen qubsuma buqaatotaa kaneen akka Baalee aanaalee Daawwe Saraar, Sawwenaa fi Raayituu rakkoo hanqina bishaan dhugaati qulqullu keessa jiraachuu isaani beeksisee jira. Gabaasa Muktaar Jamaal Caqasaa No media source currently available


Gujii Bahaa Keessatti Humnoonni Mootummaa Lubbuu Namaa Galaafatan Jedha Maatiin

Gujii Bahaa Aanaa Gooroo Doolaatti Humni Naga kabachiistota mootummaa namoota irratti dhukaasee lubbuun namoota sadii darbuu jiraattonni himan. Ka’umsi waan kanaas Gooroo Doolaa ganda Nuuraa humbaa keessatti hidhattootni humna nagaa kabachiisuuf deemurratti dhukaasuu ta’uu himan. Maatiin namoota tarkaanfii kanaan lubbuun darbe garuu namoota nagaadha jechuun komatan. Bulchiinsi Aanaa Gooroo Doolaa dhimmicha qorataan jira. No media source currently available


Walitti Bu’iinsa Asalaatti Muudatee Ture Koreen Hundeeffamee Qorataa Jira: waajiira Polisii

Walitti bu’iinsa tibba kana Magaala Asalaatti mudatee du’a Lubbu namaa fi miidhaa qaamaaf sababa ta’e keessa kaneen harka qaban jedhee shakke tohanaa jala oolchuu isaa Qajeechi poolisii Bulchiinsa Magaala Asala beeksise. Gareen waliini dhimma kana qoratus addatti hundaaye kan hojjatamaa jiru akka ta’e himamee jira. Gabaasa Muktaar Jamaal Caqasaa No media source currently available


Mariin Gaggeeffame Wal Hubannoo Kan Argamsisee Ture:Angawaa ODP

Mariin Obbolumma naannnoo Oromiyaatti sadarkaa garagaraan taasifamaa ture milkaahaafi saboota judduttis wal hubanaa kan uume ta’uu isaa Wajjirri Giddu galessa ODP beeksise. Dubbi himaan wajjirichaa Obbo Taayye Danda’a ibsa hardha wajjira isaanitti sabaahimaaleef kenaniin akka jedhanitti, waltajjin akka kanaa wal shakiif wal Sodaa saboota jiddutti uumamuu malu kan hanbisuudha jedhan. Gabaasa Guutuu Caqasaa No media source currently available


Balaa Dhohiinsa Boombii Dambii Dolloo Keessatti Dhaqqabeef Gam Lama Wal Himataa Jiru

Magaalaa Dambi Doolootti kaleessa boombiin dho'ee nama tokko yeroo ajjeesu, lama ammoo madeesse jedha namni obboleessi isaa akka duraa madaa'e dubbatu. Namni kun eenyu akka darbate hin beeku jedheera-yaada Raadiyoo sagalee Ameerikaaf kenneen. Itti gaafatamaan Pablisiitii Paartii Diimookiraatawaa oromoo kan boombii kana darbate "ABO Shanee' dha jedhu.Dabballeen Waraana Bilisummaa Oromoo zoonii lixaa ammoo WBO'n kana hin godhu jedhan.\nGama biraan, Waajjirri Kongirasii Federaalistii Oromoo Godina Wallagga Bahaa miseensotni paartichaa sadii hidhamuu beeksiseera. Namoota hidhaman keessaa haati Warraa Haayilee Solomoon, abbaan warraa ishee akka mana murtiiti hin dhiyaatinii fi amma ammoo dhukkubsatee jiru Raadiyoo sagalee Ameerikaatti himteetti.\nKomaand poostiin godinichaa dhimmi kun na hin ilaallatu jechuun deebii kennuu baatus Haroo limmuutti garuu namni sababa siyaasaaf mana hidhaa jiru nu bira hin jiru jechuudhaan bulchaan aanichaa Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himaniiru.\nGabaasa Guutuu Caqasaa No media source currently available


Walitti Bu’iinsi Magaalaa Asallaa Lubbuu Galaafate

Walitti bu’iinsa magaalaa Asallaa keessatti uumameen lubbuun nama tokkee yoo darbu 20 ol kan ta’an madaa’uu isaanii poolisiin magaalattii beeksise. Sababaan walitti bu’iinsa sanaa bakka ijaarsa mana amantii ta’us ergama siyaasaa qabaa jedha qajeelchi poolisii magaalaa Asallaa. No media source currently available


Hoji Dhabeeyyiin Waldaan Gurmaa’an Maallaqi Ittiin Hojjennu Nu Hin Dhaqqabne Jedhu

Namonni hojii dhabeeyyin Waldaan gurma'anii hojii keessa jiran fi namooni gurma'anii osoo hojii hin egaliin waggaa tokko wajjira mootummatti deddebi'un yeroo isani balleessan, mallaqni maqaa hojii dhabeeyyin rammadame jedhamuun midiyaa dhaan dubbatamu malee, hojiin itti hojjetamuu hin agare jedhan. Hogganaan Biiroon Misooma Interpiraayizii fi Idustirii oromiyaa obbo Xilahuun Warquu Raadiyoo Sagalee Amerikaaf yadaa kennaniin, hojii dhabeeyyi hojiitti galchun ajandaa siiyasaaf miti, dinagdee dargaggota cimsuf, akkataan kanaan dura mallaqni itti liqiin kennamaa ture sirri miti kunis ni foyya'a jedhan. No media source currently available


Manii Murtii federaala Itoophiyaa daarektera nagaa biyyoolessaa ka durii Geetachoo Asaffaatii fi miilota isaa qabaa jedhee hajaja baase

Obboo Geetachoo Asaffaa fi miilotaa isaa amma hajajii itti bahe kun warra aramaan dura hin qabamin. Isaa fi nama 26 wanjalaa fi yakka akkaa akkaatiin himatanii qabuuf hardha hajajii bahe. Walumattuu nama 40 caalaa baleessa akkanaatiin himatanii dubbii isaanii mana murtiitti laaluutti jiran. Hojjatoota nagaa fi basaasa biyyoolessaa akka qabamana hajajamam kun warra armaan dura hin qabamin dubbii isaanii tana mana murtii federaalaa damee Lidetaatti laaluutti jira.Jara kana wanjala gugurdaan himachuutti jiran.


Dhaabbatoota Aadaa fi Artii Oromoo Misoomsuutti Fuuleffachuuf Gamooleen Sadii Finffinneetti Ijaarramuufi Jedhame

Biiroon Aadaa fi Tuurizimii Oromiyaa dhaabbatoota Aadaa fi Artii Oromoo misoomsuutti fuuleffachuuf gamoolee sadii Finffineetti ijaaruuf waliigaltee ijaarsaa mallatteessee jira. Giddu-galoonni sadeen Leenjii Artii Oromoo, Oomishaaf uffata Aadaa fi Oomisha nyaata aadaa Oromoof kanneen ijaaraman yoo tahu baajetni Qarshii miliyoona 700 fi miliyoona 38 kan ramadameef tahuu hoogganaan Biiroo Aadaa fi Tirizimii Oromiyaa Dooktar Garamoo Ulluuqaa ibsanii jiru. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


Baqaan Ganna Dheeraa Jiraachuun Dhiibbaa Maal Qaba?

Baqattootni Oromoo Keeniyaa ganna dheeraaf jiraatan ‘baqaan hagas turuun keenya dhiibbaa nurraan gahee jechuun dubbatan; baqattoonni ganna 8 ol Naayroobiin jiraatan lama VOA’f yaada kennaniin furmaata tokko malee ganna dheeraaf baqattummaan turuun bara jireenya isaanii keessatti waan jabduu ta’uu himan. Dhaabbati baqattoota gargaaru UNHCR baqattoota kana gargaaruuf haga danda’e itti jira jedha. No media source currently available


Itoophiyaan itti gaafatamaa basasaa isii ka durii, Geetaachoo Aseffaa fi miilota isaa nama 26 wanjalaan himachuutti jirti

Jara kana keessaa nama 22 qaraa qabanii hidhaa jiran.Walumattu nama 46 akka kanaan himatan. Namii fulaa isaan hin jirretti himatan daarektera tajaajila waajjira odeeffannoo nagaa biyyooleessaa: Geetachoo Aseffaa, Atsibihaa Gidey Aseffaa Belaay Shedhaay Lihul ammatti hin agarree garuma jiranitti himatan. Jara keessaa hagii tokko hujii seerii kenneef dhiisee waan hujii isaanii hin tahin keessa seenee ilmee namaa irratti wanjala guddaa hojjateen himatan. Akkuma kanaan obboo Geetaachoon itti gaafatama ministeraatti daarektera nagaa biyyoolessaa tahee hojjachaa bahe itti gaafatama guddaa itti kennana kanaan wanjala guddaa hojjate jedhan. Abbaan alagnaaa addaa Itoophiyaa jara kana fulaa sadiitti qoodee himate;itti gaafatamtoota wanjala qoratan,itti gaafatamtoota manneen hidhaa,itti gaafatamtoota tajaajila odeeffannoo nagaa biyyoolessaa fi hojjattoota jedhee gargar baasee himate. Warra harkaa qabanii garuma jiranitti himachuutti jiranillee mana murtii federaalaa Lidetaatti naqaashii itti yaammatee himachuutti jira.


Ogbarruu fi Artii Oromoo Guddisuu Irratti Mootummaan Gahee Isaa Bahaa Hin Jiru Jedhame

Barreessitoonni fiilmii Oromoo, akkasumas kanneen kitaaba barreessanii fi fakkii kaasan hojii ogbarruu fi artii Oromoo guddisuu irratti, “dhuunfaa keenyaan socho’uu irraa kan hafe, Biiroo Aadaa fi Tuurizimii Oromiyaa irraa deggersa argannu hin qabnu,” jedhu. Itti-aanaa itti-gaafatamaan Biiroo Aadaa fi Turizimii Oromiyaa, Obbo Kabbadaa Deessisaa deebii kennaniin, komeen ogeessota Oromoo kun sirrii tahuu eeranii, “Rakkoo kana furuuf jecha ijaarsi mana barnootaa artii Finfinneetti eegaluuf jira,” jedhu. Gabaasaa guutuu caqasaa No media source currently available


‘Lafa Itti Baanu Dhabne’ – Baqattoota Oromoo Liibiyaa Jira

Baqattoonni Oromii Liibiyaa jiran haalli nageenya biyyattii rakkisaa waan ta’eef lafa itti baqannu dhabne rakkataa jirraa jedhan. Magaala Guddoo biyyattii Tiriipoolii keessa Mana hidhaa baqattoonni keessatti uggaraman keessa ka jiran lammileen Oromoo kun, dhaabbatni baqataa baqattoota lammii biyya kaanii Tiriipoolii keessaa baasaa jiraachuu himanii nuun garuu gargaaruuf fedha hin qabaanne jechuun komatanii jiru. UNHCR komii baqattootaa kanaaf deebii kenneeti jiraa; Galmoo Daawit dabalata isaa qopheesseera. No media source currently available


Wallagga Lixaa Aanaa Laaloo Assaabiitti Sambata Duraa Darbe Namoota 10tu Ajjeefame: Jiraatota

Godina Wallagga Lixaa Aanaa Laaloo Assaabiitti Sanbata duraa dabre, namoonni kudhan otuu cirracha konkolaataa fe’isaatti fe’ataa jiranii ajjeesaman, jechuun – jiraataan yeroo ajjeechaan sun raaw’atamu ijaan arge – jedhan Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himanii jiran. Namoota ajjeefaman keessaa dargaggoon hojii humnaa hojjatee of barsiisu akka jiru, kan ani obboleessa isaa ti, jedhu namni ka biraan dubbatee jira. Itti gaafatamaan Waajjira Nageenyaa Godinaa Wallagga Lixaa immoo, waa’ee ajjeechaa jedhame kanaa akka qorannoo gochaa jiran dubbatanii, naannoo ajjeechaan sun itti raaw’atametti, gaafuma sana hidhattoonni isaan “ABO Shanee” ittiin jedhan lama qabaman, jechuun Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himan. Dabballeen Waraana Bilisummaa Oromoo, ka zoonii Lixaa gama isaaniitiin, “Namoota sana kan ajjjeese waraana Mootummaa ti. waraanni bilisummaa Oromoo mootummaan qabames hin jiru, ” jechuun deebii kennan. Waraanni Bilisummaa Oromoo, gara baatii tokkoo dura, hooggansa ABO qabsoo siyaasaa karaa nagaa geggeessuuf, Finfinnee jiru irraa ajaja fudhachuu dhaabuu isaa fi kanaafis qaama Ajaja Waraaraa Ol’aanaa WBO hundeessuu isaa labsuun ni yaadatama. No media source currently available


‘Ganna Dheeraaf Jiruu Baqaa Keessa Jiraannee Waa Hedduu Dhabne’ Baqattoota Oromoo

Akka Dhaabbati baqataa UNHCR ka Keeniyaa jiru jedhutti biyya Keeniyaa keessa baqattoota lammii Itiyoophiyaa kuma 27 oltu jira. Dhiyeenya haala siyaasaa biyyattii keessatti mullataa jiruun lakkoofsi lammilee gara biyyoota ollaatti rakkoo siyaasaan baqatanii hirratanus ammas baqattoonni duraan Keeniyaan jiran ‘jiruma baqannaa’ duraaniitti jiru. Hedduun baqattoota kanaa warra ganna hedduuf jiraataniidha. Baqattoota Oromoo as Naayroobii jiraatan keessaa nami lama ka wagga saddeetiif jiruu baqaa jiraatan ‘ganna dheeraaf baqataa ta’uun akkam akka ta’e VOA’f himanii jiru. Isaanis ‘Baqataa taanee ganna hedduu jiraachuun waan hedduu nu dhabsiise' jedhu. Dhaabbileen namoomaa silaa baqattoota gargaaran namoota akkas baqaan turan gargaaruullee malan jechaan komii kaanis himatu. Dhimma Baqattoota Kanaa ka hordofu dhaabbati UNHCR waan egeree baqattoota ganna hedduuf baqaan jiraatan kanaa waan sadii dubbate. Inni duraa baqattootni kun haalli nageenya biyya isaanii yoo fooyya’e biyyatti akka ofirra deebi’an gochuu, lammee; carraa biyya sadaffaatti dabarfamuu isaaniif laachuu; kun garuu akka dhaabbatichi jedhetti carraa baayyee murtaa’aadha. Bara darbe kana qofaa baqattoota silaa carraa kana barbaadan miiliyoona 1.2 keessaa kuma shantamii shan callaatu argatee jedha. Inni sadaffaan baqattootni biyya itti baqatan keessatti hawaasa isaan simate waliin xinnaatu karaa diinagdee akka hidhata godhatanii jireenya qajeelfatan gochuudha jedhe. Kanaaf fuulduree aqattoota kanaa kana jedhanii murteessuun amma rakkisaa ta’uus hime.


Mariin Obbolumaa Sabootaa Naannoo Oromiyaa Keessatti Taasifamu Harra Jalqabe

Mariin obbolumaa sabootaa naannoo Oromiyaa keessatti taasifamu hardha magaalaalee guguddaa sagal keessatti eegalee. Marii kana irratti saboonni naannichaa keessa jiraatanii fi kanneen daangaa ollaa keessatti argaman hirmaatanii jiruan. Mariin kun itti fufinsaan boor aanaalee 300 keesstti, iftaan immoo gandeen 7000 keessatti taasisafamuuf jira, jedhu aangawaan mootummaa naannoo Oromiyaa. Mukaar Jamaal tu Adaamaa irraa gabaase. Caqasaa No media source currently available


Mormii Magaala Goree

Magaalaa Goreetti hiriirri mormii guyyoota sadiif geggeeffamuun himamee jira. Buufatni xiyyaaraa Goree waggoota 13 dura sababaa hin beekamneen tajaajila dhaabe akka hojjatamee hojiitti seenu gaafatan, hiriirtonni. Hiriira kanaa booda Bulchaan godinaa Iluu Abbaa Boor akka jiraattota magaalaa Goree wajjjin marii taasisan Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himaniir jiran. Dhaabbatni Buufataalee Xayyaaraa Itiyoophiyaa qorannoo irra deddeebiin geggeesseen buufata xiyyaaraa Mattuu Saardoo bakka jedhamutti ijaaruuf kan murteesse tahuus dubbatanii jiru. Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Boqachuu Dr. Nagaasoo Ilaalchisuun Guyyaan Gadda Biyyoolessaa Labsame

Manni Maree Bakka Bu'oota Ummataa boqachuu preezdaantii FDRI duraanii Dooktar Nagaasoo Gidaadaa ilaalchisuun guyyaan har’aa gadda biyyoolessaa akka tahee oolu labsee jira. Haaluma kanaan har'a alaabaan Ripaablikii Itoophiyaa guutuu biyyattii keessatti, doonii Ityoophiyaa, imbaasotaa fi qoonsilaalee Itoophiyaa ala jiranitti gad siqsamee fannisamee oole. Sirni Awwaalchaa Dr Nagaasoo Gidaadaa Soolan bakka maatii, jaallattotni fi qondaaltonni mootummaa olaanoon jiranitti bakka awwaalchaa Wiingeet Phaawuloos We Pheexiroositti kaleessa raaw’atame. Gabaasaa Tsahaay Daamxoo caqasaa No media source currently available


Obsii Dr.Nagaasoo waan hedduu nama barsiisa "tanuma keessa argaa-dhageettii Oromoo barreessaa jedhee nama gorsa"

No media source currently available Pirezidaantiin Itoophiyaa ka durii,Dr., Nagaasoo Gidaadaa Soolan nama waan heduun himan.Amma fulaa dhugaa jira. Bara Hagayya 22,1995 – Onkololeessa 8, 2001. Guyyaa 10n duratti fuluma wallaansaaf dhaqe Jermenitti ganna 75essootti lubbuu dhabe. Ganna 45 caalaa siyaasaa Itoophiyaa keessa waan akka akkaatiin hojjachaa bahe. Gara bara 2014 siyaasaa keessaa bahe. Tokko dhiba itti dedeebi’uuf kanaaf garanaa garas deemuu dadhabee jedha. Ka lammeesoo ammoo wanni guddoo siyaasaa fi bulchiinsa ijoollee daragaggootiif dhiisuuf jedhee siyaasaa dhiise. Dr., Nagaasoon siyaasaa tanatti dhugeeffata “mirga keenna otuu hin sarbamsiisin,hin dhabin ka wa warra biras otuu hin tuqin tokkummaa dimokiraasummaa uummannee jiraacuun kan jedhu baayyee na gammachuiisa.” Dr.,Nagaasoon adoo bara hujii ufii hin fixin “akkii siyaasaan Itoophiyaa itti deemu hin feene,” jedhee hujii dhiise. Eegee seera cabsee siyaasaa keessa seenee jedhanii mindaa fi waan durii mootummaa irraa argatan irraa dhaaban. Makiinaa mootummaan kenneefillee irraa fudhatanii horiillee dhabee taaksiin deema, mindaan diqqaan jiraachaa bahe. “Otun kaayyoo qabaachuu baadhee nama maraatuun ture.Ykn biyyii kun kiyyaan miti jedhee nama biyyaa bahu ture.” Dr.,.Nagaasoo Gidaadaa yuniversitii obboo Dinquu Dayyaasa,Rift Valley keessatti daarektera jidduu gala qorannoo Oromooti.Dubrii Dr., Nagaasooti jedhe. Dr., Nagaasoon dura namii bara durii keessa seensaa Oromoo barreesse nama seeraa Dhiiphisaa Lephisa Abbaa-Joobir jedhan.“Isatti aanee Nagaasootti argaa-dhageettii Oromoo barreesse.” Dr.Nagaasoo obsii maan bahe? Akka Dr.,Gammachuun jedhutti obsa qabaachuu baateeyyuu asi hin gahu. Jidduu-Gala Aadaa Oromoo Dr.Nagaasootti gaafa pirezidaanii tahe akka jaaramu yaada dhiseesse Dr.Gammachuun. Dr.Nagaasoon akka Dr., Gammachuun jedhutti yoo hedduu akka seenaa fi argaa-dhageettii Oromoo barreessan namatti dhaamata. Dr., Gammachuu fi pirezidaanti Nagaasoo taaksii keessatti wal argan. Dr.,Gammachuu: Adoo haasahanuu akkana jedhe Dr., Gammachuun “Ibiddaa duru wal beeknaa utubaa narraa qabaa jettee eeleen manii gubatee jennaan.” Dr., Nagaasoo: “Nu hiyyoomsanis wallaansoo kana irraa boodatti hin deebinuu hiyyumaan duruu wal beeknaa jechuudhaa mitii?” naan jedhe. Dr.Nagaasoo obboo Dinquu Dayyaasaatti yuniversti ufii keessatti akka aadaa Oromoo jabeessan Dr., Gammachuu waliin qaxare. Pirezidaanti Nagaasoon gaafa pirezidaantummaa irra jiru yuniverstii Finfinneetti barattootaa fi barsiisota Oromoo walti yaamee cunqursaa gudodo keessa jiraatanillee Oromoon saba bal’aa.Akka saba bal’aa itti gaafatama qabuutti akka obsa qabaatan gorse.” Dr.,Gammachuun obsa Dr.Nagaasoon kana mammaasaa Abbaa Gadaa Booranaa,Adii Diidaatiin walti akeeka. “Namii aadaa keessatti du’e waan jiru fakkaata…tanaafuu Nagaasoon nama dhugaaf du’e,” jedhe. Waan Dr.Gammachuun jabeessee dhaamatetti jira “fakkeennummaa isaa kana warrii poropogaandaa fayyadamutti jira tana dhiisanii fakkeennummaa isaa biyyaan barsiisuu qabu.” Dr.Nagaasoo fi Dr.Gammachuun adoo innii lubbuu hin dhabin torbaaniin duratti wal argan “hamma dhuma isaatti wannuma biyya kanaa wannuma Oromoo kana yaadaa ture.” Anaa fi Pirez.Nagaasoo Gaafa ani(Soraa Halakee) gabaasaa TV Itoophiyaa tahee hojjadhu Dr. Nagaasoon dubbii tiyya tanaa fi akka wa itti himu guddoo jaalataan dhagahe. Jennaan gaafa tokko bilbilaan wal dubbifne. Ana: Dr.Nagaasoo baaraa fayyaa, nageennii badhaadhaa wa deemtaa? Dr.Nagaasoo: Dansaa,dansaa,dansaa... Dvn naan bahee Amerikaatti galuuf kurfeeffadhu bilbilaan wal haasomnee mana ufiitti na yaame.Akka guddinna Afaan Oromoo keessatti qooda guddaa qaaadhe,afaan Oromoo wal barsiiseef na galateeffatee “jabaadhu” jedhee na galateeffatee na eebbisee na badhaase. Akka Dr.Gammachuun jedhutti Dr. Nagaasoon nama jabeessee egeree yaadu.


Deemsi Walabummaa Preesii Oromiyaa Keessatti Maal Fakkaata?

Deemsa walabummaa preesii keessatti sabaahimaaleen Oromiyaa keessaa hojjatan deemsi hojii isaanii maal fakkaata? Heddumminaa fi dhaqqabinsa sabaahimaa Oromiyaa keessaa daran bal’isuuf hoo maal maal tu hojjetamuu qaba. Guyyaa Preesii Walabaa Addunyaa sababeeffachuun, gabaasaan Raadiyoo Sagalee Ameerikaa, qaamolee sabaa-himaa Oromiyaa keessatti hojiitti jiran adda addaa dubbisee jira. Guutmmaa isaa caqasaa No media source currently available


Itti Aanaa Pireezidaantiin Benishaangul Gumuz: Ajjeechaa Geggeessame Qulqulleeffachuuf Gareen Qorannoo Geggeessu Hundeeffame

Ajjeechaa Naannoo Amaaraa Aanaa Jaawwiitti geggeessame qulqulleeffachuuf gareen qorannoo geggeessu hundeeffamee marii jalqabuu isaa Itti aanaa Pireezidaantiin Benishaangul Gumuz, Obbo Adigoo Amsaayyaa Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himanii jiran. Itti aanaa itti-gaafatamaan Biiroo Nageenyaa fi tasgabbii Naannoo Amaaraa – Koloneel Aallebel Amaarees, gama isaaniitiin, “qaamni gocha kana raawwate qulqullaa'aa jira,” jedhan. Garuu, eenyummaa qaama jedhame kanaa hin dubbanne. Gabaasaa Naakoor Malkaa Caqasaa No media source currently available


Reefii pirz.Nagaasoo bori Finfinnee gahaa awwaalii Sanbata Guddaa irra oolaa

Pirezidaanti Dr.Nagaasoo Gidaadaa Ebla 27,2019 Firaankiferti,Jermenitti lubbuu dhabe. Itoophiyaa gadda guyyaa tokkootii fi akka Dr., Nagaasoollee ulfina waranii biyya itti dhufuun awwaalan hajaje. Reefii pirezidaanti Nagaasoo Jermen Firaankiferiti bahee bori ganama akka Itoophiyaa saatii 11:55tti diida Xuyyuura Boolee gaha.Maatii fi bulchoota mootummaatti bahee simata. Sanbata guddaa Iftaan jechuu akka Itoophiyaatti saatii 1-5:30tti mana jireenna isaatii fi hospitaalatti qophii akka akkaatti jira. Gaafasuma saatii 5:30 haga saatii 8 reefii pirezidaanti Nagaasoo galma Bara-kumee dhufa achitti reeffa laalanii jibbaatan. Achii ammoo awwaalaaf fulaa awwaalaa ka Finfinnee Phaawuloos geessan. Achii saatii sagalitti awwaala. Pirezidaanti Nagaasoo bara 1943 Dambii Dooloo,Wallaggaatti dhalte. Bara 1995 haa 2001 pirezidaantii Itoophiyaa tahee hojjachaa bahe.Bara 2005 jalqabee ammoo paartii momituu fulaa bu'ee hojjcahaa bahee eegee siyaasaa ufi irraa dhiise. Dr Nagaasoon abbaa ijoollee sadiitii dhibuma duruu wallaanachaa baheeniin ganna 75tti Jermen Firaankiferitti lubbuu dhabe.


Odeeffannoo Qabatamaa Uummataan Ga’uuf Walabummaan Preesii Barbaachisaa dha: Daarekteera VOA

Mootummonni rakkoo keessa jiran kanneen faallaa fedhii uummataa hojjatan waan ta’aniif fonqoolcha mootummaa, filmata wal falmisiisaa fi isaan mudatee preesii cufuu jedhan daayreekteerri VOA Amandaa Beenet. Waari akkasii odeeffannoo sirriin humna inni qabu waan hubataniif jecha uummanni humna guddaa akka hin horannee godhu.Kanaaf humna aangoo isaanii kana ofii dhunfachuuf jecha preesii cufu jedhan. Uummata biyyoota addunyaa keessa jiraatu dhibba keessaa harka kudha sadii qofti preesii walabaa akka qabu dhaga’uun rifaasiisaa dha kan jedhan Amandaan uummanni odeeffannoo isa barbaachisu akka argatu gochuuf hojjataa jirra jedhan. Oduu gabaastoonni VOA biyyoota adda addaa keessatti hojii gaggeessaniif jecha akka reebaman, hidhaman, meeshaan isaanii akka irraa fudhamuu fi yeroon itti ajjeefamanis jiraachuu dubbtanaii yeroo ammaa garu kan hidhame hin jiru jedhu. Gbaasa guutuu caqasaa No media source currently available


Korri Waldaa Ilmaan Kuush  Jigjigaatti Geggeeffame

Korri hundeessa Waldaa Ilmaan Kuush Naannoo Sumaalee, magaalaa Jigjigaa keessatti Dilbata dabre kana deemsisamee jira. Walitti dhufeenya soboota hidda Kuush cimsuun waldhabdee sabaa fi sablammoota Itoophiyaa hambisu dha jedhan hoogganoonnii fi miseensonni waldichaa. Kaayyoon waldaa kanaa saboota hortee Kuush aadaa, afaan, seenaa fi duudhaa isaanii wal-barsiisuu fi walitt-fiduun tokkummaa isaanii cimsuudhaa cinatti dinagdeen akka walitti hidhatan hidhatan taasisuuf akka tahe hundessan waldicha Sheek Kamaal Oliyyi Aliyyi yaada Sagalee Ameerikaaf kennaniin ibsanii jiran. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Pirezdaantiin Naannoo Somaalee Dararaa Hooggansa Darbeen Oromoo Irratti Raawwatameef Dhiifama Gaafatan

“Rakkoo fi dararaa waggaa dabre keessa naannno Sumaaleetti hoogganoota dabraniin ummata Oromoo irratti raaw’atameef dhiifaman gaafadha,” jedhan Itti Aanaan preezdaantiin Naannoo Somaalee - Musxafee Umar. Mariin Obbolumaa Ummata Oromoo fi Sumaalee magaala Adaamatti taasifamee jira. Ummatoota lamaan dinagdee fi hawaasumaan walitti hidhuuf kan hojjatan tahuus hoogganoonni gam-lameenii dubbatanii jiran. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Mariin Walabummaa Miidiyaa Itiyoophiyaatti Geggeeffame

Guyyaa Sabaahimaa Walabaa har’a Itiyoophiyaatti kabajama jiru sabbabeffachuunn Yunivarsitii Finfinneetti, Manni-barnootaa Ogumma Gazzexeessummaa fi Abbaan Taayitaa Birodikastii Itoophiyaa dhimma walabummaa miidiyaa irratti marii geggeessanii jiru. Marii kana irratti daarektarri darektoreetii dhimmota Koomiyunikeeshinii Abba Tayitaa Biroodkaastii Itiyoophiyaa Obbo G/Giyorgisii Abrahaa akka dubbatanitti, yaada dhuunfaa fi oguma gazzexeessummaa addan baasuu dhaabuun bilisummaa miidiyaaf qormaata tahee jira. Tsahaay Daamxoo tu bakka marii sanaatti argamuun, Finfinnee irraa gabaase. Guutummaa isaa dhaggeeffadhaa No media source currently available


Dubartoota Miidhma Qaamaa Qaban fi Hojii Isaanii

Qaamaa miidhamuun sammuu dhaa miidhamuu waan hin taaneef hojjatnee of jiraachisuurraa waan nu dhorke hin jiru jedhu, dubartootni miidhma qaamaa qaban yaada isaanii Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf kennaniin. Dhaabbatni Haaromsa Hawaasummaa “Vision” jedhamu ka magaalaa Ambootti argamu namoota qaamaa-miidhamtota tahaniif maallaqa ittiin ka’umsa hojii gumaachaa, akkasumas leenjii barbaachisu kennaa akka jiru itti gaafatamaan damee bulchiinsaa jaarmayichaa dubbatanii jiru. Naakoor Malkaa tu Ambo irraa gabaase. Caqasaa. No media source currently available


Oromoo fi Soomaleen waan Dirree Dawaatti wal isaan dhabsiise nagumaan falachuuf kakatanii walii galan

Dirree Dawaa magaala bulchiinsa addaatiin bultu. Laga Dechaatuu irra qubatti Dirreen. Lafa duriillee waan hedduun faarsan. Bara hedduu asi ammoo guddoo hiyyoommattee miidhamte.Warrii lafaa amma wal dhaba nama hedduu fixee,baqachisiee fi qabeenna hedduu balleessee irratti wal mari’atee falachuutti jira. Daarekterii Omn,Jawaar Mohaammad Istuudiyoo Omn achitti banuuf dhiyoo Dirree dhaqelleen warra lafaatii fi bulchiinsaan waan rakkoo Dirree irratti mari’ate. Bulchiinsii Dirreelleen warra lafaa marroo hedduu walti yaamee mari’achiise. Marii akkanaatiin keessattuu sanbata duraa ijoollee kahimaa Oromoo fi Somaalee akkuma aadoo nagaa irratti wal haasahanii nagaa lafaa eegachuuf walii galan. Marii tana daarektera Omn,Jawaar Mohaammadii fi bulchiinsii Dirree itti dhufee mari'achiisee walii galche. Ijoollee kahimaa Somaalee keessaa Ibraahim Semiiree akkana jedhe.”Dhugaa waaqaa isanii jedhaa,laftilleen soomaa nagaa Dirree walumaan eeganna.” Korii kun mari’achuma mari’atee eegee itti aanaan bulchiinsa Dirree Dawa Mahaadii Giree ijoollee nagaa irratti ijoollee waada aglachee kora hobbaafatan. Dirree Dhawaa biyya sabni cuftii Itoophiyaa qofa keessaa osoo hin tahin biyya Arabaa irraa,biyya Indii itti dhufu. Diiree Dawaa keessaa "Somaalee fi Oromoo ollaa jiraatu dhiisii.. bakka adda addaa irraa dhufee namuu carraaqqatee keessa jiraata.Namu wal dandahee dinagdee guddifachaa carraaqqachaa nagaa magaalichaa eegachaa waliin jiraachuun hedduu barbaachisaa.”


Leenjisaa Kubbaa Miilaa - Girum Tasfaayee

Kilaboota kubbaa miilaa garaa garaa keessatti kan hirmaataa turee fi Garee Kubbaa Miilaa Biyyaalessaa Itoophiyaa keessaa ka taphataa turetti fuuleffata qophiin keenya har’aa. Balaa isa mudateen miidhama jilba isaa irra gaheen bara 2004 kubbaa taphachuu dhaabus gara iddoo dhalata isaatti deebi’uudhaan dargaggoota leenjisaa jira, Girum Tasfaayee. Naakoor Malkaa tu Ambo irraa gabaase. No media source currently available


‘Ijoollee Keenna Waan Aadaa Barsiisuuf Qopheessine’ – Qopheessitoota Guyyaa Aadaa Booranaa Keeniyaa

Sanbata darbe kana Keeniyaa Naayroobiitti Qophii ‘Galgala Guyyaa Aadaa Booranaa jechaan qophaayerratti, dhalattoonni Oromoo Keeniyaa keessa jiraatan, ka Oromiyaas Itiyoophiyaa dhufanii irratti hirmaatanii jiru. Qophii kanarratti angawootni mootummaalleen irratti argamaniiru.  Keeniyaa Hawaasa Booranaa biratti maqaa masoo ‘Liiban’ jedhamuun ka beekaman Itti Aanaan Pirezidentii Keeniyaa ‘Wiiliyaam Ruuttoo, bulchitootni Kutaalee Bulchiinsaa Oromoowwan Keeniyaa keessatti argaman keessa jiran hedduunIrratti hirmaatanii jiru. Gama Itiyoophiyaanis Keeniyaatti Ambaasaadderri Itiyoophiyaa Melles Alem argamanii ayyaana kana gubbatti hirmaatanii jiru.


Tapha Guutuu Oromiyaa baranaa atileetota 5,000ti wal dorgome Bishooftuutti moo’e, kubbaa harkaa dhiiraa fi dhalaalleen Booranatti dabsate

Atileetota 5,000 tahanitti Istaadiyoomii Naqamteetti haaraatti walti yaa’anii guyyaa 15 walsigissaa bahe.Jimaata dabre dhumate. Akka itti aanaan koomishineera koomishiinii ispoortii Oromiyaa obboo Fissihaa G/Mikaahel VOA Afaan Oromootti himetti atileetotii tun bulchiinsaa magaalaatii fi godina 40tti dhufanii istaadiyoomii Naqamtee haaraatti wal dorgomaa bahe. Warqii hedduun fudhachuun magaalii Bishooftuu tana waliin marroo afur shaampiyoona tahe. Naqamteetti itti aanee,sadeessoo Shaasamannee. Shaashamannee fi Jimmaan eegee walti aananii Shaashamanneen qabxii hedduu lafaa qabuun moo’e. Godina Booranaa,Gujii fi Shawaan Kaabaa ammoo akka jecha itti aanaa Koomishineeraatti barana akka malee itti qophaahanii dhufan. Booranii kubbaa harkaa dhiiraan fi dhalaan moo’ee waancaa badhaafame. Aadaan tokkeessoo. Dorogmmii kubbaa miilaa diviziyoonii lammeessoo irratti ammoo Jimmaan walti hafee kubbaa hindiriffoo ykn adabbii kaahaniifii 5-4 moohan. “Gara fuulduraatti xiyyeeffannaa naannoo sanitti kenninee naannoo keennallee ijoollee bakka bu’uu dandahan uumuu akka dandahamu hubanne,” jehda obboo Fissihaan. Gujiin aadaan lammeessoo atileetiksiin guddoo jabaatee aadaan ammoo akka jecha itti aanaa koomishineeraati jaratti akka dansaa moo’e. Shawan Kaabaa dorgommii kubbaa miilaa diviziyoonaa tokkeessoo irratti guddoo jabaate.Dorgommii atileetiksii irratti ammoo lammeessoo bahe. Dorgommii Guutuu Oromiyaa bara 2012 magaalaa Sabbataatti qopheessa.


Pirezidantiin Itoophiyaa duraanii Dr.Nagaasoo Gidaadaa Du'aan Boqotan

Pirezidantiin Itoophiyaa duraanii Dr.Nagaasoo Gidaadaa biyya Jarmanitti wallansarra osoo jiranii, Sanbata dabre, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti Ebla 19 bara 2011 du'aan boqotan. Dr. Nagaasoon nama aantummaa sabaa qaban, kan bakka hundaatti sabboonummaa cimsuuf hojjechaa turani, jedhu namootnni itti dhiheenyaan isaan beekan ibsa Sagaalee Amerikaaf kennaniin. Gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available