‘Gargaarsi midhaan nyaataa nuuf dhiyaataa ture nurraa hirratee beelaaf saaxilamaa jirra’ Baqattoota Buufata Baqataa Keeniyaa keessa jiraatan

Jaarmayaan Gargaarsa Dhiyeessa Midhaan Nyaataa Addunyaa gargaarsa isaanirraa hirrisuun beelaaf akka saaxilaman baqattoonni buufataalee Keeniyaa keessa jiran dubbatan. Baqataan lammiin Oromoo Buufata Baqataa Keeniyaa Kaakumaa jedhamu keessa waggaa 12 jiraatan tokko, ‘hir’achuu gargaarsa kanaatiin maatii isaanii deeggaruun akka itti cime dubbatanii, baqattoonni hedduunis rakkoorra jiraachuu dubbatu. Walakkeessa Hagayya darbe kanaa buufataalee Baqataa Keeniyaa keessa jiran ka daawwatanii turan Hoogganaan Dhaabbata Baqataa UNHCR Filiippoo Giraandii ‘dhimmi gargaarsa midhaan nyaataa baqattootaaf taasifamaa ture hirrachuu yaaddessaa akka tahe himanii waan kun akka fooyya’u waadaa seenanus haga yoonaa garuu baqattoonni rakkoon kun akka hin furamne dubbatu. Baqattootaaf midhaan gargaarsaa ka dhiyeessu Sagantaan Dhiyeessa Gargaarsa Midhaan Nyaataa Addunyaa (WFP)’n rakkoon kun ka mullate maallaqni gargaarsaa dhabamuun akka ta’e dubbata. Maartiin Kaariimii Dubbi Himaan Sagantaa Gargaarsaa Midhaan Nyaataa Addunyaa Damee Keeniyaa ‘Baqattoota Buufata Baqataa Keessa jiran ji’a ja’aaf gargaaruuf baasiin gaafatame argamuu baannaan rakkoon kun kanarra cimuu akka danda’u akeekkachiisaniiru. Galmoo Daawit gabaasa itti aanu Naayiroobiidhaa nuuf ergeera. No media source currently available


Shamarran Hidhaa Ba’an Maal Jedhu?

Shamarran Oromoo guyyaa kaleessaa hidhaa gadhiifaman keessaa tokko Dirribee Ittaanaa waggaa kudhan dura qabamte.Himannaan Dirribee fi namoota ka biroo shan irratti dhiyaatee ture biyyattii keessa iddoo garaa garaa deemuun waraana ABO gargaartuu akkasumas buufata boba’aa gubdan kan jedhu ture. Dhuma irratti adaba kennameen Dirribee Ittaanaa, Obboleessa ishee Darguu Ittaanaa fi Shamarree Urgee Abbabaa adaba du’aatu irratti murame.Kanneen biroon Girmaa Raggaasaa Hidhaa umrii guutuu Indaalee Nagarii hidhaa waggaa kudhanii akkasumas Warqinash Guutee wabiin eega gadhiifamtee booda biyyaa waan baateef lafa isheen hin jirreetti hidhaan waggaa lamaa irratti murame. Garu guyyaa kaleessaa du’an kan adabaman Dirribee Ittaanaa fi Urgee Abbabaa akkasumas kan yeroo hidhaa isaa xumuree Indaalee Nagarii gadhiifamanii jiru. Gama kaaniin Raadiyoo sagalee Qerroo gargaaramuun Gaazexxessummaa fi Artiin dahaatanii uummata kakaasuun mootummaa kuffisuuf yaalan kan jedhaman himatamtoota torba keessaa afuur kaleessa gadhifamanii jiru. Kanneen gadhiifaman kunis Qananii Taammiruu, Seenaa Solomoon, Isaayaas Kifluu fi Baahiluu Naccoo yoo ta’an Oliyaad Baqqalaa, Ifaa Gammachuu fi Mo’ii Bulii hin ba’iin hafan. Shamarran sadii wajjiin gaaffii fi deebii gaggeeffame caqasaa. No media source currently available


Hoji-dhaabinsi Mormii fi Hiriirawwan Oromiyaa Keessaa Guyyaa Sadaffaaf Itti-fufanii Oolan

Godinaalee Oromiyaa hedduu keessatti, har’a, hoji-dhaabinsi mormii itti fufuu isaa fi hiriirawwan geggessamuu isaanii jiraattonni nuuf ibsanii jiran. Hiriirawwan kun gama tokkoon Obbo Baqqalaa Garbaa faa hiikamuutti gammachuu isaanii ibsuutti ka fuuleffate gama biraatiin immoo, gaaffiilee guguddoo furmaata hin argatiin jiran gaafachuutti ka fuuleffate tahuu dubbatan. Godinaa Gujii Lixaa keessa ka jiru aanaan Dugda Daawwaa, Godinaa Wallagga Lixaa, aanaa Boojii Dirmajii keessa ka jirtu bakki dhalata Obbo Baqqalaa Garbaa – magaalaan Biilaa, Godinaa Horro_Guduruu Wallaggaa, aanaa Jimmaa Gannattii keessa ka jirtu – magaalaan Haratoo kanneen har’a hiriirri keessatti geggeessamaa oole keessaa haga tokko. Godinaa Shawaa Kaabaa, aanaa Kuyyuu, magaalaa Garba Gurraachaa keessatti immoo aangawoonni aanaa uummata mormiitti hirmaate reebuu fi hiraarsuutti turan – jedhu jiraattonni. Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa.


Godiina Baalee Ganda Maddaa Keessatti Kan Nama Ajjesee fi Madeesse Raayyaa Waraanaati. Angawaa Nageenyaa

Godiina Baalee aanaa Madda Walaabuu ganda Maddaa jedhamu keessatti Wiixata darbe Raayyaan waraana biyyaa uummata lafa gabaatti daldalaa ture irratti meeshaa konkolaataa irratti hidhee dhukaasa baneen nama 3 ajjesuu fi kanneen birooi 7 madeessuu isaanii aangawaan waa’ee bulchiinsaa fi nageenyaa aanaa madda walaabuu Obbo Maammuyyee Balaayneh ibsanii jiru.Jiraattonni akka jedhanti garu lakkofsii namoota ajjefamanii 4 kan ga’e yoo ta’u kanneen mada’anis 15 ta’u dubbatu. Sababaa haleellaa kanaas ennaa ibsan ammaan dura Sukkaarri kuntaala shantama dhoksaan( Kontroobaandii) fe’amee madda walaabuu seene to’annaa jala oolchuun kanneen gocha kana keessaa harka qaban himatamanii waan adabamaniif jecha gocha haaloo ba’iinsaa kana raayyaan ittisa biyyaa nu irratti fudhate jedhan. Namoota rasaasaan mada’an torba keessaa shan wal’ansa dabalataaf gara Nagallee Boranaatti ergamuu isaan keessaa immoo lama midhaa hamaa isaan musateef gara Awaasaatti ergamu Obbo Maammuyyee Balaayneh ibsanii jiru. Gaaffii fi Deebii Caqasaa No media source currently available


Ustaaz Ahmaddiin Jabal, Obbo Tamaam Abba Bulguu fi Obbo Olbaanaa Leellisaa Maal Jedhu?

Mootumman Itiyoopiyaa waltajjii siyaasaa bal’isuuf jecha kanneen mana hidhaa keessa jiran hanga tokko himannaa isaanii addaan kutuun kaan immoo dhiifaman kan gad dhiisu ta’uu beeksisuun isaa ni yaadatama. Haala kanaan koree furmaata barbaadu kan dhimmoota musliima Itiyoopiyaa dabalatee walumaa galaan galmee obbo Abubakar Ahmed irratti himatamanii kan hanga har’aatti mana hidhaa jiran namoonni afur Ahmaddiin Jabal, Ahmad Musxafaa, Mohaammad Abaatee fi kaaliid Ibraahim har’a gadhiifamanii jiran. Kanneen galmee obbo Abubakar Ahmed irratti himatamaniif jalqaba Abukaatoo kan turan Obbo Tamaam Abba Bulguu himatamanii seeraan hojii isaanii akka dhaban irratti murtaa’ee kan ture yoo ta’u amma garu hojii isaaniijalqabuu dubbatu. Gama Kaaniin waggaa kudhaniif mana hidhaa keessa kan turan obbo Olbaana Leellisaa har’a ituu hin labsamin gadhiifaman.Oromoonni ka biraanis gad dhiifamuun dubbatamaa jira.Hordoofnee ka dhiyessinu ta’u beeksiifna. Gabaasa Guutuu Caqasaa No media source currently available


Moromiin Oromiyaa Keessaa Guyyaa Lammaffaaf Itti  Fufe

Godinaalee Oromiyaa hedduu keessatti hoji-dhaabinsi mormii fi bakkawwan haga tokko keessatti immoo, hiriirawwan mormii, guyyaa lammaffaaf itti fufanii jiran. Kan kaleessa hiriirri guddaan keessatti geggeessame – magaalaa Naqamtee keessatti gaaffiilee hiriirtonni dhiheessan qaamni mootummaa dhaggeeffachuu simachuu isaa jiraattonnii fi aangawoonni nuuf ibsanii jiran. Magaalaa Buraayyuu keessatti immoo, humnoonni mootummaa Federaalaa dargaggoota kaleessa mormiitti hirmaatan hedduu akka hidhanii jiran tu dubbatama. Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Wantii Hundumtuu Uummata Keenyaan Ta’e, Guddaa Galatomaa. Obbo Baqqalaa Garbaa

Hogganoota KFO dabalatee namoonni torba himannaan irratti dhiyaate ture addaan cite akka hikaman kaleessa Wiixata Guraandhala 12 bara 2018 akka labsameetti har’a gadhifamuu isaanii beekamee jira. Obbo Dajanee Xaafaa, Obbo Gurmeessaa Ayyaanoo, Obbo Baqqalaa Garbaa, Obbo Addisuu Bullaallaa , Obbo Bayyanaa Ruudaa, Obbo Geetu Gaarumaa fi Obbo Tasfaayee Liiban har’a Gadhiifamuu isaanii itti aanaa dura ta’aa Kongreesii Federaalawaa Oromoo Obbo Mulaatuu Gammachuu ibsanii jiru. Obbo Baqqalaa Garbaa yaada Raadiyoo Sagalee Amerikaaf kennaniin wantii ta’e hundumtuu qooda fudhannaa uummata keenyaan waan ta’eef baayyee baayyee galateeffadha jedhan. Galmee Obbo Gurmeessaa Ayyaanoo jalatti kanneen himatamanii turan namoota 22 keessaa Dargaggoo Darajjee Margaa irraa kan hafee hunduu gadhiifamanii jiru.Dargaggoo Darajjee margaa mana hidhaa keessatti dararaa guddaan irra ga’aa akka ture gareeleen mirga dhala namaaf falman gabaasaa turan. Abbaan Dargaggoo Drajjee Obbo Margaa Dabaloo himannaa ka biraan mana hidhaa Qilinxoo keessa jiru. No media source currently available


Hoji-dhaabinsi Hiriirri Mormii Har’a bal’inaan Oromiyaa Keessatti Geggeessame. Madda-Walabuutti Namoota Sadii Tu Ajjeesame

No media source currently available Godinaalee Oromiyaa hedduu keessatti, hidhamtoonni siyaasaa haal-duree tokko malee akka hiikaman gaafachuudhaan, akkasumas, gaaffiilee mormii hedduu kaasuudhaan manneen hojii fi geejjibawwan guutummaatti cufaa ooluu isaanii jiraattoni dubbataa jira. Manneen hojii mootummaa, manneen barnootaa, suuuqiileen daldalaa, hoteelonni cufaa tahuu isaanii dubbatu - jiraattonni. Magaalaalee akka Buraayyuu, Holotaa, Sabbataa, Galaan, Bishooftuu, Amboo, Sulultaa, Shaashemannee, Jimmaa, Roobee, Gobbaa, Shaambuu, Naqamtee, Dambi-doolloo -- akkasumas – godinaalee akka Buunoo Beddellee, Illu-abbaboor, Arsii Lixaa, Harargee Lixaa fi ka biroo keessattis hojii-dhaabinsi mormii kun ka geggeessamaa oole tahuu tu dubbatama. Hoji-dhaabinsi mormii Oromiyaa keessatti bal’inaan geggeessamuu, bakkawwan tokko tokkotti immoo hiriirawwan geggeessamuu madda Oduu Mootummaa Oromiyaa – OBNf kan ibse - Biiron Bulchiinsaa fi Nageenyaa Oromiyaa immoo, Godinaa Baalee, aanaa Madda_Walaabuutti hiriirtoota mormii fi qaama naga-eegumsaa mootummaa gidduutti walitti-bu’insa uumameen namoonni sadii du’uu dubbatee jira. Guutummaa qophii keenyaa dhaggeeffadhaa.


Mooraa Hammaareessaa Keessatti Lubbuun Namootaa Darbuuf Konkoolaatawwan Sababaa Ta’an Eeenyuutu Bobbaase?

Dilbata Guraandhala 11 bara 2018 kokolaattonni midhaan fe’an mooraa Hamaarreessa keessa yeroo seenanti kanneen mooraa sana keessa jiraatan gargaarasatu nu dhufee jechuun simachuuf ba’anii kan isaan eeggatee haleellaa rasaasaa ta’u dubbatan.Eenyu akka kokolaataan fe’umsaa torban akk mooraa sana seenan akka godhe qoratamaa jira. Humnii mootummaa gargaarsii kun isinif miti jechuun ittisuuf dhukaasa banuu isaa fi namoota 7 ajjesee kanneen 25 ta;an madeessuu dubbatan.Hedduu amma iyyu mada’anii ooyruu Jimaa fi suqa suuqa keessaa barbaadamaa akka jiran dubbatanii jiran. Dhukaasa banamee dheessuun kanneen fiiganii mooraa sana keessaa dheessan guutummaatti ituu hin deebi’iin akka jiran kanneen ajjefaman keessaa tokko Polisii Oromiyaa akka ta’e warra madaa’ee keessaas polisiin Oromiyaa tokko akka jiru ibsamee jira. Bulchiinsii Godiina Hararage Bahaa qorannaan gaggeeffamaa waan jiruuf ibsa bal’inaan kennuu akka hin feene ibsee namnii torba ajjefamanii kudha tokko madaa’uu ibsan.Garu dhalli namaa tokko iyyu du’uun sirrii akka hin taaneefi qoratamee yeroo xumuuramuu ifa ta’uuf akka jiru ibsee jira. No media source currently available


OPDO Waliin Marii Geggeessuuf Qabxiilee Sadii Lafa Keenyeerra: KFO

Koreen hoji raawwachiistuu Kongresii Federaalawaa Oromoo wal ga’ii godhateen haala yeroo ilaalchisee dhaabbata dimokraasummaa uummata Oromoo DhDUO waliin qabxiilee ijoo sadii irratti mari’achuuf karoorsuu isaa beeksise. Qabxileen marii isaanii ka jalqaba kanaa waltajjiin siyaasaa akka bal’atu, miseensonnii fi hoogganoonni paartii kongresii federaalawaa Oromoo akka hiikaman akkasumas filannoon walabaa akka geggeessam ta’uu itti aanaa dura taa’aan paartichaa Mulaatuu Gammachuu ibsanii jiru. Gama biraan hojjettoonni biirolee naannoo Oromiyaa irraa walitti dhufuu dhaan kan waggoota lama ta’uuf mana hidhaa keessa turan dura taa’aa kongresii federaalawaa Oromoo Dr. Mararaa Guddinaa mana hidhaatii gad dhiisamuu isaaniif gammachuu itti dhaga’ame ibsuuf kaleeassa mana jireenyaa isaanii- tti argamuu dubbatu. Simannaa kana kan qindeessan keessaa abbaa taayitaa geejjiba Oromiyaa irraa obbo Lalisaa Margaa mana Dr. Mararaa dhaquu dhaan ergaa maalii dabarsuu akka barbaadan illee ibsanii jiru. No media source currently available


Galfata Warra Hidhaa Keessatti Nu Biraa Hafee Of Harkaa Qabna: Warra Ba’e Keessaa.

No media source currently available Waggaa lama dura galmee Obbo Fraaol Daanieel jalatti himannaan shoroorkeessummaa irratti dhihaatee mana murtiitti deddebi’aa kan turan namoota saddeet keessaa manni murtii torban darbee afur bilisaan gadhisee jira. kanneen galmee kana irraa mana hidhaa keessatti hafan arfan ragaa ittisaa akka dhiyeeffatan manni murtii ajaje . Saddeettanuu himannaan ituu irratti hin dhiyaatin baatii saddeet Maakalaawwii keessatti dararamaa akka turan keessumaa himatamaan inni tokko kan kan galmee kana irra ture umriin isaa 60 ta’uus reebamaa ture jedhu. Kanneen torban dabree ba’an keessaa tokko jireenyii Maakalaawwii fi mana hidhaa Qilinxoo keessa sukanneessaa ta’u dubbatan. Kanneen nu biraa hidhaa keessatti hafan galfata nutti kennatan qabu.“Haala keessa jirru uummata keenyatti nu himaa” jechuun dhaammatan jedhan. Uummanni sagalee tokkoon akka baanuuf nuuf haa iyyu jechu isaanii ibsan. Gama kaaniin mannii murtii fedeeraala Olaanaa Lidetaa dhaddachii 4ffaan kanneen galmee kana irraa hidhaa keessatti hafan arfan keessaa tokko himannaan isaanii gara yakka idileetti jijjiruun guyyaa har’a inni haga ammaatti hidhaman ni ga’a jechuun biliisaan baasuu isaa abukaatoonn ibsanii jiru. Kanneen hafa sadeen immoo baatii dhufu ragaa ittisaa akka dhiyeeffatan bellamamee jira.


Magaalaa Arjoo Keessatti Hiriirri Gaggeeffamee jira

No media source currently available Godina Wallaggaa Bahaa aanaa Jimmaa Arjoo magaalaa Arjoo keessatti har’a hiriirri uummataa gaggeeffamee jira.Gaaffiileen dhiyaatanis Haaroomsii sadarkaa oliiti jalqabame aanaa keenya dhaqqabuu qaba, bu’an misoomaa argamee uummataaf ooluu qaba, kanneen hidhaa keessa jiran haa gadhifaman kan jedhu fi kanneen biroo kan of keessaa qabu ta’uun ibsamee jira. Godina Wallaggaa Bahaa aanaa Jimmaa Arjoo magaalaa Arjoo keessatti har’a hiriirri uummataa gaggeeffamee jira.Gaaffiileen dhiyaatanis Haaroomsii sadarkaa oliiti jalqabame aanaa keenya dhaqqabuu qaba, bu’an misoomaa argamee uummataaf ooluu qaba, kanneen hidhaa keessa jiran haa gadhifaman kan jedhu fi kanneen biroo kan of keessaa qabu ta’uun ibsamee jira. Bulchaan aanaa Jimmaa Arjoo Obbo Beenyaa Tasammaa gaaffiin hiriirtootaa kana keessaa sadarkaa aanaatti kan hojjatamuu maleef maallaqnii akka ramadamuu kan deebii qaama olaanaa barbaadu immoo dabarsuuf ka jiran ta’u ibsanii jira.


Mana Hidhaa Keessatti Rakkadhee Namas Rakkisuu Mannaa Du’u Naa Wayya :Obbo Qanaasaa Raggaasaa

No media source currently available Namoonni mana hidhaa Qilixoo keessatti dhukkubsatanii wal’ansa fayyaaargachuuf jecha dhaddacha mana murtii duratti wawwaatan arguun waan baratamaa dhufe ta’e jira. Godiina Wallaggaa bahaa magaalaa sibuu siree irraa waggaa lama dura kan qabaman Barsiisaa Qanaasaa Raggaasaa mana hidhaa keessatti dararaa irra ga’een kan ka’e milli isaanii lamaan lafa ejjechuu waan dideef jecha hidhamtoota isaan waliin jirantu baatee iddoo barbaachisaa ta’etti isaan geessa. Duraan okkolaa mana murtii duratti dhiyaataa fi iyyataa turanis baatii lamaa as garu gonkumaamana murtii durattis ta’e maatii isaan dubbisuuf gara Qilinxoo dhaquutti hin mul’atan.Namatuu baatee isaan geessuu qaba. Nama umriin 53 fi abbaa ijoollee shanii kan ta’an Obbo Qanaasaan ofiis rakkadhee namas hin rakkisu du’un qaba jechuun guyyaa shaniif midhaan lagatan. Ilmii isaanii kana dhaga’e kutaa biyyaa irraa gara Qilinxoo deemuun “ na agarsiiftan malee” jennan baatanii fidanii itti agarsiisan. “Bellama qaba” jechuun sagalee dadhabaan asaasan malee dubbachuu hin danda’uu jedhe.Ammaan dura Hospitaala geessanii yeroo turanti bellama ji’a lamaatu kennameef, warri wajjiin jiran iyyannaan torban lamatti kan bellamamee ta’uus kan isa dhaqqabuu hin fakkaatu yaaddoo jedhu qaba. Abukaatoon Barsiisaa Qanaasaa kan ta’an Obbo Wandimmuu ibsaa erga dhaddachatti dhiyaate ji’a lama ta’a jedhu. Manni murtii meeerree jedhee yeroo gaafatu manni hidhaa ni dhukkubsata jechuun deebii akka kennu dubbatu. Manni murtii ajaja yoo kenne iyyu hojii irra oolfamuu keessatti duubatti harkifannaan akka jiru muuxannoo irraa beekna jedhu. Gama kaaniin Baqqalaa Garbaa Hospitaala Ergamanti geessamuun wal’ansa argachuu isaanii maatiin ibsanii jiru. Gabaasa guutuu caqasaa


Ibsa Ejjannoo Yaa’ii Koree Giddu-galaa DHDUO Ija Xiinxalaatiin

No media source currently available Koreen giddu galaa kan Dhaabbata Dimokraatawaa Ummata oromoo walgahii guyyoota 10f gaggeessaa ture murtii adda addaa dabarsuun xumuruu isaa kaleessa gabaasnee ture. Akka dhaabichi sabaa-himaalee biyyattii keessaa fi marsariitii isaa irratti ibsa kennetti, dhaabicha keessatti Itti gaafatamummaa sadarkaa barbaachisuuttii mirkaneessuu, akkasumas bifa itti fufiinsa qabuun gara fuulduratti socho’uu haala dandeessisuun koreen giddugaleessaa Dh.D.U.O miseensota mana maree A.D.W.U.I. kanneen turen 14 kaasuudhaan, kanneen ga’eessummaa cimaa qaban ka biroodhaan akka bakka buufaman murteessuu isaa beeksisee jira. Miseensota koree Giddugaleessaa Dh.D.U.O Afur hanga yaa’ii itti aanuutti akka ittifamaan turan murteessuu isaa, miseensii koree giddugaleessaa tokko akeekkachiisa Of-eeggannoon akka bira taramu murteessuu isaa illee dubbata. Mormitoota biyya keessas tahe biyyoota alaa jiraniinis, “yeroon isaa yeroo qormaataa ti” – jechuudhaan, miiraan kaka’anii hojjechuu irraa haala fagaateen wal-dhaggeeffatanii waliin hojjechuun barbaachisaa akka tahe ibsee, DHDUOn gama kanaan murachuu isaa akka irra- deebi’ee waadaa seenu isaa beeksisee, ibsawwan ejjennoo ka biroo illee baasee jira. Ibsawwan ejjennoo ka biroollee tarreessee jira. Kana irratti hayyuu seeraa fi xiinxalaa siyaasaa – Dr. Awwal Aloo, biyya Briteenka jiru – Kiil Yunivarsitii irraa haasofsiisnee jira.


Galmii Goolloo kitaaba dhiyoo baase keessatti dansooma, midhaaguma waan ufii,qarooma arga-dhageettii fi jabeenna tokkummaan qabdu barreesse

No media source currently available Dhugaa Waarsuu Geedalaa kitaaba fuula 147 qabu ka durii durii, mammaassa, gorsa,qarooma,galata, aadaa fi seenaan keessatti barreessan. Kitaaba kana Galmoo Goollootti barreesse. Galmii ijoollee lafaa dhuftu ta dansooma waan ufii,qaroomaa fi jabeenna tokkummaan qabdu barreessuutee faaya Oromoo gamuma gamaa walti guurtuu keessaa tokko. Wal tahiinsa Afaan Oromoo jabeessuuf Oromiyaa gama cufaa dubibi afaanii barreeffamaan baasee akka wali dabarsanii gamuma gamaan faaya Oromoo,aadaa fi aartii Oromoo guddisaniif barreesse jedha. Dhugaa waarsuu Geedalaa murnya torba qaba; Maalummaa Geedalaa Ollooma bineensa-alaaa Imalta jaarrol qeeramsaa Du’a gaandidduu Takka dhaqabnii takko sirriqi cubbuu Kun caphu kanaan qaladha geedalaa Gudduu dullacha daduu, mala jaarrolee hantuutaa Kitaabii kun hagii tokko durii durii qaba.Durii durii yoo hedduu waan lama wal bira qabanii walti himan; fkn sabdii fi miiraa, daallee fi daafanaa,raatuu fi qaroo, jannaa fi daafanaa fi waan akka akkaa wal bira qaban. Bara rakkootti bineensa nama fakkeessanii yaada garaa ufii dubbatanii tun aaduma aartiitii ta duruu jirtu. Fkn yoo baraa fi cubbu wal bira qaban akkana fa jedhanii jedha Galmii Barii dhugaa dabsee Cubbuun onnee argattee Dharaan wal qabattee Addunyaa dabsattee Dubbiin jajjabaattee Sirriiqitti korattee Sirriiqi ittuma dhuftee Cubbichaan dabartee Cubbun arraabamtee Dhugaan kokoblatte. Murnya Du’a Gaandidduu keessatti –geedaltii nyeenca gaandidduma ufiitiin ijjeefte jedha Galmii.Gaandidduun du’uu jechuun akka jecha kitaaba Galmaatti nama ykn saba adoo jiruu hin jirre,faayii isaa,jabeennii isaa,qaroomii isaa beekamuuf dadhabe ykn ammoo adoo beekanii guddachuu irraa dhowwan. Fedhiin Galmaa guddoon akka jecha isaatti waltahiinsa Afaan Oromoo jabeessuuf jechoota gama gamaa walti guuranii kitaabaan barreessaa nama jalaa oli dhufu barsiisuu. "Gama kanaan Oromoo haga duriillee caala afaanii fi aadaan tokkochoomsuu dandahan.”Kitaabii Dhugaa Waarsuu Geedalaa yaadannoo barreeffameef qaba jedha Galmii. Hariyoota dhugaa barbaadaaf mandheen mana taateef, dardara garaa-haadhaa baddaa gammoojjiin, dabraa- galaanii fulaa taheef faaf barreeffame jedha. Mataan dhalootaaf lafa gahe du’aaf lafa hin hanqatu, Habuuruun fala Imaltuun mala Maahessii sooressa hin qamne Takka yaahee alaa hin galle. “Yaadannoon tiyya karfaffittii akka mandiidsuu gannaa, angaatu akka kobla sulee ti,” jedha. Galmii mammaassa Booranaa ka “Aadaa nama hin dadhabdu yoo namii isii dadhabe male,” jedhutti hirkatee barreesse. “Waan abbootiin teenna asiin geette durattiin deemuu malle” jedha.“Namii tokkuma hin qamne muka hurraaheen wal fakkaata.” Yoo waan ijoollee lafaa oli dhuftu;kuusaa, kahimaa, dardaraa, ykn qeeroo caqasuu malaniif dubbatu ammoo “Shantama gadi deemu mannaa, shanii oli deemtu wayya,” jedha. Warrii lafa bulchu dubbii ijoollee qeeroo akkuma aadoo caqasuu malee jedha Dhugaa Waarsuu Geedalaa. Fedhiin Galmaa akka jecha isaatti qarooma Oromiyaa gamuma gamaa walti guuruu.Tana ammoo Biiroo Aadaa fi Tuurizimii Oromiyaatii fi Biiroon Barnootaa qaroomaa, argaa-dhageettii, jabeenna afaanii fi aadaa teennaa Oromiyaan wal barsiisuu malan jedha.


Koreen Giddu-galaa Dh.D.U.O Miseensonni Afur Akka Ittifaman Murteesse

Koreen giddu galaa kan Dhaabbata Dimokraatawaa Ummata oromoo walgahii guyyaa 10f gaggeessaa ture murtii adda addaa dabarsuun xumuramee jira. Dhaabicha keessatti Itti gaafatamummaa Sadarkaa barbaachisuuttii mirkaneessuuf, akkasumas bifa itti fufiinsa qabuun gara fuulduratti socho’uuf haala dandeesisuun/ koreen giddugaleessaa Dh.D.U.O/ miseensota mana maree A.D.W.U.I. 14 kanneen ga’eessummaa cimaa qaban ka biraatin akka bakka buufaman Murttoo dabarseera. Miseensota koree Giddugaleessaa Dh.D.U.O Afur hanga yaa’ii itti aanuutti akka ittifaman kan murteesse yoo ta’uu/ miseensii koree giddugaleessaa Dh.D.U.O Tokko akeekkachiisa Of-eeggannoon akka bira darbamu murteesse. Dhaaba keessaa Dimookraasii caalaatti baballisuuf, tokkummaa ilaalchaa fi hojii hoggantootaa daran cimsuuf haala dandeesisuu irratti gad fageenyaan mari’atamuun ibsamee jira.


Obbo Baqqalaa Garbaa irratti hidhaan baatii ja’aa dabaltaan muramuu isaa balaaleffanna: Miseensa Mana Maree Yunaaytid Isteets

Mana-maree Yunaaytid Isteets miseensi sadarkaa ol’aanaa koree dhimmotoa alaa Iliyeet L. Engil manni-murtii Itiyoophiyaa itti aanaa dura taa’aa Koongiresa Federaalawa Oromoo mana hidhaa jiran Obbo Baqqalaa Garbaa irratti hidhaa baatii ja’aa dabaltaan muruu isaa balaaleffachuun har’a ibsa baasanii jiran. Yeroo hidhamtoonni kumaan lakkaawaman hiikamaa jiranitti manni-murtii Itiyoophiyaa Obbo Baqqalaa Garbaa “mana-murtii tuffate” jechuun hidhaa dabalataa baatii ja’a itti muruun isaa kan hedduu nama gaddisiisu jedha ibsi miseensichi mana-maree Yunaayitid Isteets Iliyeeet L. Engil baasan. Hoogganaan Koongiresa Federaalawa Oromoo Baqqalaa Garbaa Mudde bara 2015 yeroo mootummaan mormii bulchiinsota naannoo Oromiyaa fi Amaaraa keessatti keessatti geggeessame irratti tarkaanfii fudhatetti eega hidhamanii as akka dhukkubsataa jiranis ibsi bahe kun addeessee jira. Koomishina Mirga Dhala-namaa Toom Laantosiin Obbo Baqqalaa Garbaa nama yaada sammuu isaaniif hidhaman yokaan “Prisoner of Conscience”tti galmeessamuun isaaniis ibsa har’a bahe keessatti himamee jira. Namoota kabajamuu mirga dhala namaatiif falman kanneen akka Baqqalaa Garbaa dhimma Yunaayitid Isteets Itiyoophiyaa waliin dubbattu isa adda duree akka tahuu qabu kan dubbatan miseensi mana maree bakka bu’ootaa Yunaayitid Isteets Iliyeet Engil “kanaaf jecha seera mana-mareetti dhihaate kan Itiyoophiyaa dabalee kabajamuu mirga dhala-namaa deggeru namaoota dhiheessan keessaa tokko ta’uu kootti nan boona” jedhan.


Buufata Baqataatii gara Kaardif Yuuniversitiitti – Seenaa Dargaggoo Elemoo Jaakoob Seeroo

Kan inni dhalate Arsii Nageelletti; abbaan isaas biyyatti hojiin isaanii barsiisaa turan; bara 2001 maatiin isaa Arsii Negeellee dhaa gara Keeniyaatti yoo baqatan daa’ima ganna tokkoo ta’ee jiruu baqaa keessatti guddate. Sana boodas barnoota isaa buufata baqattootaa keessatti jalqabee ka sadarkaa tokkoffaa qabxii gaariin waan xumureef Dhaabbati gargaarsaa Jesuit Refugee Service carraa barnoota sadarkaa lammaffaa isaaf mijeesse. Sanaanis haga bara 2015tti utuu barataa jiruu maatiin isaa carraadhaan gara Ingiliz dhaqan, daa’imti barumsaaf fedhii addaa qabu kun yoo maatiin Ingiliz gahanus, barnoota sadarkaa olaanoof dorgomee qabxii gaarii waan galmeessiseef carraa Barnootaa Yuuniversiti Kaardif’tti argate. Kun Seenaa Elemoo Jaakoob Seerooti Elemoon ‘buufata baqataa keesatti guddachuun baayyee ulfaatu ta’us, maatii barnoota jaalatu keessaa dhalachuun koo sana keessa cimee akkan darbu na taasiseera’ jedha. Obboloota Elemoo keessaa sadii amma barnoota sadarkaa olaanaa hordofuutitti jiru. Quxubaa Jaakoob obboleettiin hangafa Elemoo, ‘Elemoon uumamaan kennaa dafee waa baruu akka qabu’ dubbatti. Gabaasaan VOA Naayiroobii Galmoo Daawit turtii isaa waliin taasise irraa qophii itti aanu nuuf ergeera . No media source currently available


Israa’el Koolu Galtoota Afriikaa Biyya Ishee Keessaa Baasuuf Murteessite

Koolu galtoonni kuma 40 ta’an erga Israa’el doolaara 3500 gatii tikeetii xayyaaraa kennuufii dhaan guyyoota 60 keessatti gara Rwaandaatti akka imalan ykn hidhaan akka isaan eeggatu beeksistee booda egereen isaanii waan beekamu hin qabu. Koolu galtoonni kun irra hedduun biyya waraanaan bututan Sudaanii fi Ertraa irraa kurna tokko dura Israaliin kan seenan seeraan ala ture. Hedduun isaanii gara Afriikaatti deebi’uun filannoo keenya miti, kanaaf filannoo hamtuu kenname lamaan keessaa kan salphaa ta’e filanna jedhu. Mana hidhaa Israa’elin seena jedha kan Daarfuur irraa gamas dhaqe Katir Abdullah. Rwaandaan biyya isaa miti. gamasitti kan isa eeggatu daraeraa, hoji dhabiinsaa fi hiyyummaa dha jedhe. Israael erga Rwaandaan biyya amansiisaa dinagdeen ishee guddataa jiru ta’uu qorattee booda koolu galtoota gamasitti erguuf murteessiti. Rwaandaan immoo kan Israael koolu galtoota simatti jetti haaltee jirti. Lammiin sudaan Adam Ahmad uummati biyya kee akka gad dhiisaniif maallaqa kennuufiin gantummaa dha jedha. Uummati Israa’el uummata Afriikaa ykn lammiiwwan Afriikaa dahata siyaasaa gaafatan gurguraaf dhiyeessuun kan nama gaddisuusu. Israael lammiiwwan Afriikaaf dahata siyaasaa kennuu diduu dhaan koolu galtoota jireenya wayyaawaa barbaada dhufan malee gaqattoota miti ittiin jette. Angawoonni akka jedhanitti uummata Juushotaaf bakka qubsumaa ta’uuf uumamte malee jamaa hiyyummaa Afriikaa keessaa baqateef miti jedhan. Minsiteera dhimma biyya keessaa kan ta’an Aryeh Deri akka jedhanitti dirqamni Israael inni jalqabaa uummata isaafi. Lammiiwwan Afriikaa lootee seentota kanneen yakkaa fi daandiiwwan Tel Aviv kibbaa irratti rakkoo uumani jedhan. Qabsaa’onni mirga namaa gamasii akka jedhanitti garuu Israa’el ofii ishee iyyuu baqattoota Juushotaa kanneen fixiinsa Naazii jalaa miliqaniin ijaaramte waan ta’eef lammiiwwan Afriikaa gargaaruuf kan jalqabaa ta’uu qabdi. Colette Avital dhaabbata warra fixiinsa Naazii irraa oolan kan Israa’el keessaa hoogganu. Ennaaa waraan addunyaa 2ffaa addunyaan callqisuu isaa hubannee jirra. Israa’el immoo callisuu akka hin qabaanne akeekkachiisuu dhaan jedhan Avital kanneen gargaarsa barbaadaniif dhaqqabuu qabdi. No media source currently available


Haallii Dhaddacha Keessaa Abukaatotaaf Iyyu Sodaachisaa Ta’a Jira. Obbo Abdul Jabbaar Huseen

Bellama darbee irratti dubbatanii dhaddacha jeeqxan jedhamuun mata mataatti hidhaa baatii ja’an kan adabaman hoogganoonni kongresii Federaalawaa oromoo arfan har’a immoo ni calliftan jedhamuun adabii ka biraa kan baatii ja’aa dabalataan dhaddachi irratti muree jira. Obbo Gurmeessaa Ayyaanoo, Obbo Dajanee Xaafaa, Obbo Baqqalaa Garbaa fi Obbo Addisuu Bullaallaa maqaan keessan yeroo waamamuu owwaachuu akkasumas dhaabachuu diduun hojii mana murtii daqiiqaa soddomaaf lafa irra harkiftan jechuun adabii kun kennamuu abukaatoo kan ta’an Obbo Abdujabbaar Husseen ibsanii jiru. Hidhamtoonni garu yeroo maqaan isaanii waamamu harka ol baasuu ibsanii akkasuma abukaatoon jarreen arfanii dhaabatanii waan jiraniif jecha hagas adaba akkasii kan kennisiisu hin turre jedhan. Keessumaa inni har’a kun murtii isa dhumaa dhaggeefachuuf waan ta’eef yeroo itti abukaatoon iyyu ta’aa itti jedhaman akka ture muxannoo qaban irraa Obbo Abdul Jabbaar ibsanii jiru. Ituu himatamaa haaraatu yeroo duraaf dhaddachatti dhiyaata ta’e adda baafachuuf jecha akka dhaabatu akkasumas eenyuummaa isaa akka mirkaneessu gochuun barbaachisaa ta’u ibsanii waluumaa gala deemsa dhaddachaa falmuuf abukaatoon yeroo dubbatu haallii sodaachisaan uumamaa akka jiru ibsamee jira. Kunis dubbachuuf carraa dhorkamuu daddabalee taa’ii ajajii jedhu akka kennamuu abukaatoleen haasoofsiifne lameen dubbatanii jiran.Silaa Manni murtii “ Kabajamuu malee Sodaatamuu hin malle” jedhu. Galmee wal fakkaataa irratti kan har’a murtii dhumaaf dhiyaachuun irra ture himatamtoonni biroon Obbo Geetuu Girmaa, Obnbo Bayyanaa Ruudaa, Obbo Tasfaayee Liiban fi Obbo Darajjee Margaa manni hidhaa yeroo lammataaf hin dhiyeessina hafuu isaa abukaatoo kan ta’an Obbo Wandimmuu Ibsaa ibsanii jiru. Isaan arfan keessaa ragaa ittisaa kan dhiyeessanii hin xumurree ituu jiranii dhaddachi murtii dhumaa kennuuf bellama qabee jedhu.Himatamtoota saddeettan irratti murtii dhumaa kennuuf bellamnii Ji’a tokkoo qabamee jira. Gaaffii fi deebii gaggeeffame caqasaa. No media source currently available


Hogganoota KFO Hidhaa Dabalataa Kan Baatii Ja’an Adabaman: Abukaatoo

Kanneen galmee Obbo Gurmeessaa Ayyaanoo irratti himataman silaa har’a murtii dhumaatu kennamaaf jedhamee kan har’atti bellamamee ture ta’uus xumuura hin argatin hafee jira. \n\nSababiin isaas hogganoonni KFO arfan dhaddachii maqaa isaanii yeroo waamu owwaachuu fi ka’anii dhaabachuu didan jechuun tokkoon tokkoon isaanii hidhaa baatii ja’an har’as adabuu isaan ta'u abukaatoon isaanii dubbatanii jiru. Himatamtooni garu yeroo maqaan isaanii waamamee ture harka ol baasanii akka turan ibsamee jira. Himatamtoota galmee sana irratti dhiyaachuun irra ture ka biroo afur manni hidhaa hin dhiyeessiin hafe.Waluumaagala himatamtoota saddettan irratti murtii dhumaa kennuuf bellamnii ji’a tokkotti qabamee jira. Gabaasa dabalataa dhiyeessuuf jirra.


Imbaasii Ameerikaa: Qindoominnii fi Iftoominni Gama Mootummaa Itoophiyaatin Jiraatu Malee Buqqaatota Qarqaaruun Nu Rakkisa

"Lammiiwwan sababa walitti bu’iinsa daangaa naannoo Oromiyaa fi Somaalee Itoophiyaatiin buqa’anii haala hammaataa keessa jiraanii hawaasni addunyaa in birmanne" jedhan, qeeqxonni. Odeeffannoon marsariitiin 'Relifweb' baase akka jedhutti sababa walitti bu’iinsatin Hagayya darbee qabee walumaagala namoonni kumni 857 naannoo Oromiyaa fi Somalee Itoophiyaa keessaa buqahanii gara mooraa 370 keessa qubatanii jiran. Buqqaatonni tajaajila gahaa malee ji'oota hedduu darbaaniif mooraa yeroo keessa jiraachuu, keesumattuu lakkoofsa namoota buqa’anii an biyyoota kaanittin walitti madaaludhan lammiiwwan 'Oromoo kuma 700,000 ol qehee fi qabeenya irraa buqananii jiran irraaffatamaniiru,' jechuudhan falmitoonni mirga dhala namaa biyyatti karaa miidiyaa hawaasummaa fi bifa gara garaatiin iyyachaa jiran. Dhimma jabaa, hojii atattamaa barbaadu kana akkasumas walumaagala dhimma walitti bu’iinsa dangaa naannoo lamaanii irratti hubannoo Yunaaytid Isteets qabdu akkasumas qarqaarsi godhaa jirtu jiraachuu addaan baafachuudha dubbi-himaa imbaasii Ameerikaa Finfinneetti argamuu Niik Barneet dubbisneerra. Gabaasa guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Obbo Baqqalaa Hospitaala Dhunfaatti Geessuu Mannaa Doktoora Kliinika Dhunfaa Mana Hidhaa Qaallitti Geessan. Abukaatoo

Obbo Baqqalaa Garbaa dhukkuba ija isaanii miidhe hospitaala dhuunfaa “Biruh Vision” jedhamu dhaquun akka wal’aanaman hakiimni Hospitaala Minilik ajaja kennuu kaleessa gabaasnee turre. Garuu, Manni-hidhaa Qaallittii hidhamtoota gara hospitaala mootummaatti malee kan dhuunfaatti hin erginu jechuu isaatiin kan ka’e Obbo Baqqalaan amma illee wal’aansa hatattamaan argachuun irra ture hin arganne jedhu Abukaatoon isaanii. Abukaatota isaanii keessaa tokko ka tahan Obbo Abdu-jabbaar Huseen akka jedhanitti hakiimni dhaabbata fayyaa dhuunfaa kan hakiimni hospitaala minilik ajajeen ala tahe Hospitaala Mana-hidhaa Qaallittii deemuudhaan ija Obbo Baqqalaa ilaalee jira. “Kliinika Waagaa” jedhamu irraa dhufan kan Dr. Amaanuu’eel ija Obbo Baqqalaa eega ilaalanii booda wanni irra ga’an isuma hospitaalli Miniliik jedhe waliin wal fakkaataa ta’u Obbo Abdujabaar ibsanii hatattamaan wal’ansa fayyaa hin argatan taanaan midhaa hanga gonkumaa arguu dhabuu akka ga’u Obbo Baqqalaatti himan jedhan. Doktoorichii Wal’ansa ija bitaa kanaaf qarshii kuma kudhan kan gaafatan yoo ta’u manni hidhaa Qaallitti kana kennuuf hin ehamnee Obbo Baqalaanis lafa hospitaalli Miniliik ajajeen ala dhaquun wal’anamuu akka hin feene ibsanii jiru jedhan. Gaaffii fi Deebii Gaggeeffame Caqasaa No media source currently available


Namoonni Mana Murtii Duratti Hin Dhiyaatin Amma Iyyu Maakalaawii Keessa Jiru.Abukaatoo

Namoonni torban tokko dura yeroo jalqabaaf mana murtii duratti dhiyaatanii fi himannaan shororkeessummaa irratti banamee akka jiran abukaatoo kan ta’an obbo Wandimmuu ibsaa beeksisan. Namoonni kun baatii Hagayya darbee bakka adda addaa irraa qabamanii baatilee shaniif maakalaawii keessatti qorannaan irratti gaggeeffamaa kan ture ta’u ibsamee jira. Haga ammaatti mana murtitti duratti dhiyaatanii hiamannaan kan irratti hin saaqamiin hidhamtoonni tilmaamaan jaatama ta’an Maakalaawwii keessa ka jiran ta’u odeeffannoo qaba jedhu Obbo Wandimmuun. Gaaffii fi Deebii Gaggeeffame Caqasaa No media source currently available


Obbo Baqqalaa Garbaa Wal’ansa Fayyaa Dhabuun Nu Gaddisiisa: Maatii

Obbo Baqqalaa Garbaa ija isaanii irra miidhaa dhaqqabeef wal’aansi sadarkaa ol aanaa akka isaan barbaachisu Doktoroonni itti himan iyyuu hanga ammaatti manni hidhaa Qaallitti hin ergin jira jechuu dhaan intalli isaanii Shamarree Boontuu Baqqalaa ibsitee jirti. Dhiibbaan dhigaa ol ka’e ituu hin wal’anamiin hafuu Obbo baqqalaa irraa kan ka’e ija isaanii gara bitaa dandeetti arguuf qabu irratti midhaa dhaqqabsisuun isaa kan dubbatan ogeessonni fayyaa hospitaala dhunfaa dhaquun akka gargaarsa sadarkaa olaanaa argatan gorsanii waraqaa barreessan. Manni hidhaa Qaallitti garu gara hospitaala mootummaatti malee hidhamaa gara hospitaala dhunfaatti erguu hin dandeenyu jechuun isaa ibsamee jira. Waa’ee dhukkubsachuu obbo Baqqalaa Garbaa kan ilaaleen deebii gama mana hidhaa Qaallittii argachuuf yaaliin goone hin milkoofne. Gama kaaniin haala Obbo Baqqalaa Garbaa mudate kana kana kan ilaaleen dullii tokko har’a sabaa himaa haawaasummaa irratti gaggeeffamaa jira. Gabaasaa Guutuu Caqasaa No media source currently available


Qarooma Teeknooloojii Fi Dargaggoota Oromoo

Manni barumsaa “Finfinnee Space Education” jedhamu dilbata darbe jechuun Amajjii 28 bara 2018 eebbifamee jira. Dargaggoota Oromoo lama Eliyaas Yirdaaw fi Saamu’eel Margaa jalqabaa kaasee carraaqqii godhaniin sadarkaa Afriikaatti ka jalqabaa kan ta’e manni barumsaa kun hundeeffamuu danda’ee jira. Manni barumsaa kun saatalaayitiin waan gargaaramuuf gama barnoota ammayyaa fi quunnamtii adunyaa waliin jiruu fi quunnamtii ammayyaan biyyattiif bu’aa guddaa kan argamsiisu ta’uun beekamee jira. No media source currently available


Gamtaan Madrak Ibsa Baase

Paartiin Itiyoophiyaa Bulchaa Jiru sababaa falaasama komunistii hordofaa jiruun rakkoo biyyatti keessaaf furmaata arguu hin danda’u jechuun Madrak ibsan baasee jira.Yaada furmaata jedhee kan dhiyeessaa jiru biyyatti bulchuu itti fufuuf kan haala mijeessuuf male waan biraa miti jedha. Biyyatti keessatti rakkowwan jiraniif furmaanni kan argamu sadarkaa biyyooleessaatti paartileen siyaasaa haqaaf hojjatan waliin mariin yoo gaggeeffame qofa jechuun paartii biyya bulchaa jiruuf waamicha dhiyeessee jira. Gabaasa Guutuu Caqasaa No media source currently available


Geerarsi Haacaaluu Ka Dhiyeenyaa Sabaa himaa Uummataa Irratti Dhiyaachuu Hin Qabu Ture: Angawaa

Haala qabatamaa Itiyoophiyaa keessaa fi akkaataa itti sabaa himaan gabaasaa turan kan xiinxalee Konfraansiin tokko dhiyeenya kana Finfinnee keessatti gaggeeffamee jira. Abbaa taaytaa Broodkaastii Itiyoophiyaaf Daayreekteera ka ta’an Obbo Zar’aay Asgeedom sabaa himaa biyyatti keessaa hanga tokkoon waan ta’u hin mallee gabaastan, kaaniin gonkumaa gabaasuu dhiiftanii calliftan kanneen biroon immoo hanga gabaafamuu qabu hin gabaafne jechuun qeeqan. Sabaa himaa qeeqnii irratti dhiyaate keessaa tokko OBN ture. Kunis waa’ee walitti daangaa Oromiyaa fi bulchiinsa naannoo Somaalee, waa’ee walitti bu’iinsa Bunnoo Baddallee akkasumas walleen Haacaaluu Hundeessaa kallattiin galama Milliniyamii keessaa uummataaf darbuu hin qabu ka jedhu irratti fulleeffate. Gama kaaniin qeeqnii kun kan irratti dhiyaataa ture oduu gabaastoonni OBN gara walgahii kanaatti hin afeeramne.Booda garuu gaaffii dhiyaateen waamamanii akka seenan ta'e. Qeeqii dhiyaataa ture Ija Heeraa fi Seera biyyattiin attamiin ilaalama?Maraafu gabaasaa guutuu caqasaa. No media source currently available


Mootummaan Naannoo Oromiyaa Hidhamtoota Kuma Lamaa Ol Hiikuuf Murteesse

Bulchiinsi mootummaa naannoo Oromiyaa namoota kuma 2000 ol kanneen himannaan adda addaa irratti dhiyaatee itti murtaa’ee fi qorannaa jala turan himannaa isaanii addaan kutee akka hiikaman har’a murteessee jira. Namoonni hiikaman kun kanneen itti murtaa’e jiru, kannen poolisii dhaan qorannaa irratti geggeessamaa jiruuf beellamaan mana murtiitti deddeebi’aa turan himannaan isaanii addaan citee kan hiikaman ta’uun beekamee jira. Hidhamtoonni siyaasaa sadarkaa adda addaa irra jiran illee akkuma mootummaan waadaa seenetti adeemsaan kan hiikaman ta’uu isaaf kunis araara biyyoolessaa akkasumas waltajjii siyaasaa bal’isee misooma biyyaa gabbisuuf tola jechuu dhaan sadarkaa itti aanaa biiroo haqaa Oromiyaatti abbaa adeemsa hojii kominikeeshinii obbo Taayyee Danda’aa ibsanii jiru. No media source currently available


Godina Shawaa Bahaa aanaa Booraa Fi Godina Boranaa Magaalaa Moyyalee Keessatti Namni Lama Ajjefamaniiru: Jiraattoota

Godina Shawaa Bahaa aanaa Booraa mana barumsaa sadarkaa duraa Bootee keessatti kibxata Amajjii 23 bara 2018 ganama alaabaa fannifamuu qabu kan ilaaleen waldhabdee barattoota giddutti uumameen mooraa gadhisanii ba’uu isaanii kannen ijaan argan ibsanii jiru. Kunis alaabaan fedeeraalaa ammaan booda fannifamuu hin qabu fi fannifamuu qaba kan jedhuun ta’uu dhuma irrattis barattonni Oromoo daandilee irra hiriiruun gara mana barumsaa sadarkaa lammaffaatti qeejeelaa ituu jiranii polisoonni dhaabsisuuf yaalii godhaniin barataan kutaa torbaa ajjefamee kanneen biroon madaa’uu beekamee jira. Kanneen ijaan argan poolisiitu ajjesee kaanis madeesse jedhan iyyu waajirri polisii garuu poolisii miti jedhee jira. Gama kaaniin godiina Boranaa magaalaa Moyyalee keessatti Wiixata darbe dargaggeessi tokko raayyaa ittisaan ajjefamuu fi kanneen biroo madaa’uu jiraattonni ibsanii jiru. Dorgommii kubbaa millaa godinaa torban darbe gaggeeffama tuee dilbata darbee yeroo xumurameetti injifatee waancaa kan argatee gareen Moyyale gaafa Wixataa magaalaa isaatti deebi’ee daandilee irratti gammachuu isaa ibsaa yeroo jiruutti Somaaloonni bulchiinsa naannoo shanii dhagaa itti darbachuu jalqabuu isaaniitu walitti bu’insaa fi ajjechaan kanaaf ittiin ka’uumsa ta’uu dubbatu kanneen ijaan argan. Bulchaan aanaa Moyyaalee Obbo Huseen Guyyoo tarkaanfii kana kan fudhate raayyaa ittisaa malee hidhataan biraa hin jiru jedhan. Raayyaan ittisaa garuu nu miti jechuu isaa ibsamee jira. Raayyaa ittisaa waliin bulchiinsi aanaa Kamiisa borii Amajjii 25 bara 2018 ganama walgahii taa’uuf akka jiran hubachiisanii jiru. Gbaasaa Guutuu Caqasaa No media source currently available


Kanneen Butamanii Eessa Buteen Isaanii Dhabamees Yaadatamuu Qabu: Ligii Mirga Dhala Namaa

Liigiin mirga dhala namaa kan Gaanf Afrikaa (HRLHA) Dilbata darbee Amajjii 21 bara 2018 ibsa baasee jira. Kunis mootummaan Itiyoophiyaa namoota 528 eega hikee booda ture. Namoota sababaa siyaasaan waggoota dheeraaf hidhaman akkasumas ituu himatii irratti hin dhiyaatiin dhoksaan ka’amanii jiran yaaadatamauu qaba jedha jaarmayaan kun. Keessumaa kanneen bara 1991 kaasee haga ammaatti butamanii fudhatamuun haga ammaatti eessa buuteen isaanii hin beekamne yaadatamuu qabu jechuun yaadachisee qaamoonni dhimmi ilaaluu dhiibbaa akka godhan gaafata. Gaaffii fi deebii Obbo Gaaromaa Waaqasaa waliin gaggefefame caqasaa. No media source currently available


Dr.Tewdroos Adihaanom: Namni Hundi Tajaajila Wallaansa Fayyaa Akka Argatu Gochuun Hin Danda'ama

Hogganaan Jarmaayaa Fayyaa Addunyaa, Dr.Tewodros Adihaanom biyyoonni miseensa jaarimayichaa caasaa tajaajila fayyaa hundaa Yuniversaal Heelz Keer jedhamu akka simatan waamicha dhiheessan. Gabaasa Liisaa Shilaayin bakka walgahiin koree kanaa torban tokkoof itti geggeeffamaa jiru,Jenevaa irraa ergite Tigist Gammeetu dhiheessa. No media source currently available


Uummati Somaalee fi Oromoo Diina Walii Miti: Miseensota Hawaasa Lamaanii

Omar Dol dhaabbata afaan Somaaleen “Dul Mided” jedhamu kan hiiki isaa “gaaffii haqaa” jedhuuf dura taa’aa dha. Xumura baatii sadaasa darbee kan hundeeffame dhaabi isaanii prezidaantiin naannoo Sanaa nama isaan gaafatu tokko utuu hin qabaatin uummata naannoo Sanaa irraan miidhaan isaan ga’an akka dhaabatu gochuuf furmaata waariinsaa fiduuf kan yaadame ta’uu dhubbatu. Nuti kan wal geenyeef, prezidaantii mootummaa naannoo Somaalee Abdii Mohamed Umaariin raawwatamaa kan jiru miidhaa hagas ga’u callisnee ilaaluu hin dandeenye. Sababaa kanaan wal geenyee, maal gochuu wayya? Attam goonee uummata deggeruu dandeenya jennee ti dhaaba kana kan hundeessine. Dhaabbata kanas biyyootii adda addaa keessatti hundeessuu dhaan uummanni bulchiinsa naannoo Somaalee keessaa kan yeroo ammaa aangoo irra jiraniin dhiibbaa irra ga’een rakkoo guddaaf saaxilamuun akka dhaabatu tattaafataa ka jiran bu’uursitoonnii fi miseensonni dhaabqa kanaa ibsaniiru. Torban lama dura kutaa Minisootaa keessatti kan argaman maanguddoonnii fi dardarri Oromoo fi dhalattoonni bulchiisa naannoo Somaalee walitti dhufuu dhaan walitti bu’iinsa daangaa ilaalchisee attamiin furmaanni argamuu akka danda’uuf yaada wal hubannoo irra ga’uu isaanii nuuf ibsaniiru. Kanneen wal ga’ii sana irratti hirmaatan Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf akka ibsanitti sabi kun lamaan duruu hollummaa fi walii galteen wal wajjiin jiraataa kan ture ennaa ta’u dhiibbaa bulchiinsa naannoo sana jiruun walitti bu’iinsi gidduu isaaniitti uumame jedhan. Nuti dhalati hawaasaalee lamaanii biyyoota alaa keessa jirrtu walitti dhfuu dhaan jaalalaa fi tokkummaan saba kana gidduu yeroo dheeraaf ture rakkoo namoonni dhuunfaan fedhii isaanii guuttachuuf jecha uumaniin uummatichi miidhaan akka irra hin geenye wal hubatee akkuma kana duraa akka waliin hojjetu tattaaffii gochaa jirra jedhan. Kanas kanneen hawaasa lamaan irraa walitti dhufan lammiiwwan Oromoo fi Somaalee walitti dhufanii mari’achuun wal hubannaa irra ga’uu isaanii dubbataniiru. Uummati inni biyya jirus akkasitti akka wal hubatu gochuuf gama danda’ame maraan ergaa akka ittiin ga’an illee itti dabaluun beeksisaniiru. No media source currently available


Kanneen Hidhaa Ba’an Maal Jedhu?

Abba Alangaa Mummicha kan Federaalaa Obbo Getaachoo Ambaayee ulagaa ka’aman arfan irratti hunda’auun himatamtoonni 115 sadarkaa Federaalaatti akkasumas kanneen biroon 413 bulchiinsa nannoo uummattoota Kibbaa irraa himannaan isaanii marsaa duraa irratti akka addaan cite ibsan Wiixata darbe beeksisuun isaanii ni yaadatama. Sana booda Roobii Amajjii 17 fi 18 bara 2018 Hogganaa KFO Dr. Mararaa guddinaa dabalatee namoonni 580 hiikamuu sabaa himaan mootummaa ibsaanii jiran.Kanneen yakkii isaanii addaan cite akka ba’an ta’e kun gara manneen jireenya isaanii fi godiina jiraataa turanti ennaa deebi’an uummata biraa simannaa ho’aa argataa jiru. Maanguddoo umriin 87 kan magaalaa Arsii Nagallee irraa qabaman Obbo Dhaqqaboo Waariyoo, haadha ijoollee lamaa Finfinnee keessaa qabaman Aaddee Lalisee Baahiruu akkasumas Yunivarsitii Wallaggaa Keessatti gosa barnoota afaan Ingliffaan PHD kan qaban Dr. Rufaa’eel Disaasaa Warabuu haasoofsiifnnee jirra. KFO maal jedha? Gaaffii fi deebii gaggeeffame caqasaa. No media source currently available


Qabsoo Uummati Hiikamuu Keenyaaf Geggeesse Hamilee Na Cimse: Dr. Mararaa Guddinaa

Dr. Mararaa Guddinaa kaleessa jechuun Amajjii 17 bara 2018 mana hidhaatii gad dhiisamuu isaanii gabaasuun keenya ni yaadatama. Hiikamuu isaaniif maal akka itti dhaga’ame gaafannee bu’aa qabsoo uummata keenyaa ti jedhan. Dadammaqiinsi uummati keessumaa Qeerroon agarsiisan jalala uummati keenya nuuf qabu ennaan ilaalu kan ani silaa soora ba’uuf ka’e na irraanfachiisee qabsoo karaa nagaan geggeeffamu akkan itti fufu hamile na cimse jedhan. Kanaaf qabsoo keenya itti fufna. Mootummaanis waltajjii siyaasaa nan bal’isa walii galtee biyyoolessaa uumuuf dimokraasii dagagsuuf namoota hidhaa dhaa hiikuuf waadaa seene kanneen mana hidhaa keessatti hafan hiikuu dhaan cicha qabu ni mul’isa jedheen abdadha. Hiikamuu koottis gammadeera jedhan. No media source currently available


Akka Himatamtoonni Har’a Bellama Qaban Hin Beeku: Mana Hidhaa Qilinxoo

Kanneen galmee Obbo Gurmeessaa Ayyaanoo irratti himataman hogganoota KFO fi kanneen biroo irratti murtii Kenniina Jechuudhaan manni murtii federaalaa Lidataa dhaddachii 4ffaa torban darbe murteessee ture.Kunis hogganoota KFO arfan irratti mana murtii jeeqxan jechuun mata mataatti hidhaa baatii ja’aan eega murteesse booda. Garuu bellama har’atti qabame irratti manni hidhaa Qilinxoo himatamtoota hin dhiyeessiin hafe. Maaliif akka hin dhiyeessin hafe manni murtii kan gaafate yoo ta’u looltuun waa’ee dhimmi mana hidhaa qilinxoo raawwatu deebii kenneen akka har’a dhiyaachuu qaban hin dhageenye jedhee jira.Sana booda manni murtii bellama ka biraa kennee jira. Gabaasa Guutuu Caqasaa No media source currently available


Rakkoo Akkaan Jabaaa Keessa Jirra: Godina Baalee Irraa / Kutaa 2ffaa

Hidhattonni Liyyu Haayl kan bulchiinsa naannoo somaalee daangaa godiina Baalee irratti baatilee darban torbaaf haleellaa gaggeessaa turan jiraattonni dheessan akkasumas bulchiinsa nannoo somaalee keessaa jiraataa turanii oromoonni ari’aman anaalee adda adda addaa kan godiina Baalee keessa qubatanii jiru. Gama kaaniin Oromoonni Wucaalee Somaaliilaand keessaa jiraataa turanii ari’aman keessaa 300 kan ta’an baatii Fulbaana darbee kaasee godiina Baalee keessa qubachuu isaanii dubbatu. Garu rakkoo jabaatu nu argatee jechuun kan isaan dubbatan kaleessa dhiyeessuun keenya ni yaadatata. Bulchaan Godina Baalee Obbo Abdulqaadir Huseen jarreen lakkofsaan kuma shantama caalan kana gargaaruuf yaalii jabaan godhamaa akka jiru ibsanii gargaarsii kennamee ga’aa ture jechuun hin danda’amu jedhan. Kanaaf Oromoon biyya keessaa lammiin lammiif jechuun gargaarsa gumaachaa jiraniif galateeffatanii akka itti fufan gaafachuun Oromoon biyya alaa keessa jiranis gargaarsaaf akka harka isaanii hiixatan gaafatanii jiru. Gaaffii Deebii Gaggeeffame Caqasaa. No media source currently available


Rakkoo Akkaan Jabaaa Keessa Jirra: Godina Baalee Irraa/ Kutaa 1ffaa

Godina Baalee keessatti naannoo gammojjii if daangaa irraa sababaa walitti bu’iinsa daangaatiin kan ka’e haleellaa Liyyuu polisii bulchiinsa naannoo Somaalee dheessuun yeroo ammaa Raayituu, Daawwee Qaachan, madda Walaabuu, Daawwee Sarar fi addallee keessatti jiraattonni qubatan rakkoo jabaa keessa akka jiran ibsamee jira. Gama kaaniin Oromoon wucaalee Somaaliilaand irraa ari’amanii ba’uun gara Itiyoophiyaa seenan keessaa kanneen 300 ta’an godina Baalee keessa qubatanii jiru. Isaanis rakkoo guddaa keessa jirra jedhu. Bulchiinsii godina Baalee rakkoon akka mudatee ibsuun gama gargaarsa dhaqqabsisuun yaalii humnii eyyame kennamaa jira jedha.Oromoon kam iyyu birmachuu akka qabu hubachisanii jiru. Gabaasa Kutaa 1ffaa Caqasaa No media source currently available


Dr. Mararaan Simannaa Ho'an Godhameef

Dura taa’aa Kongresii Federaalawaa Oromoo Dr. Mararaa Guddinaa himannaan irratti dhiyaate addaan citee har’a hiikamaniiru. Deggertoonni isaanii hedduuf miseensonni KFO naannoo mana isaaniitti argamuu dhaan simataniiru. isaaniin dabalatee shakkamtoonni 114 himannaan isaanii addaan citee har'a ma’a hidhaatii gad dhiisamaniiru. Dr. Mararaan guyyoota 413f hidhaa keessa erga turanii booda himannaan yakkaa isaan itti shakkaman addaan citee har’a gad dhiisamaniiru. Oduun hiikamuu isaanii dursee sabaa himaa mootummaan waan beeksisameef deggertoonni isaanii hedduun bakka manni jireenyaa isaanii argamu magaalaa Finfinnee bakka Ashawaa Meesaa jedhamuttu wal ga’anii simachuuf qophaa’anii kan turan ta’uu Meleskachoo Ammahaa bakka sanatti argamuun kan daawwate ta’uu ibseera. Keessumaa daandii gara Wallaggaatti geessuu irratti kan argaman miseensonni KFO fi deggertoonni Dr. Mararaa T-shirt suraan isaanii irra jiru uffachuu dhaan gammachuun eeggataa turan. kanneen keessaa Hawwinet Addunyaa VOAf akkana jechuun ibsite, "kan ani asitti argameef Dr. Mararaan ni hiikamu jechuu waanan dhaga’eef gammachuu jiru hirmaachuufan dhufe. Isaan kan hidhaman uummataaf jecha. Utuu dhimma dhuunfaaf hidhaman ta’ee uummati hagas ga’u ba’ee gammachuu isaanii hin hirmaatu ture." Kanaaf uummataaf gooti hidhaman kun waan gadhiifamaniif gammachuu isaanii hirmaachuuf as jirra jette. No media source currently available


Mummichi Ministeera Itiyoophiyaa Daw’annaaf Masrii Seenanii Jiru

Obbo Haayla Maariyaam Dassaaleny Kamiisa borii prezidaantii Masrii Abdulfattaah El Si sii wajjiin akka wal argan kan ibsamee yoo ta’u kaayyoon walgahii kanaa walgahii marsaa 5ffaa waggaa sadii dura komishinni biyyoota lameenii gaggeesse irratti walii galtee toora adda addaan tolfamanii turan xiinxaluuf akkasumas walii galtee haaraa mallatteessuuf akka ta’e ibsamee jira. Waa’een ijaarasa hidha laga Abbayyaa sadarkaa sadaffaa irratti kan irratti dudubbatamu ta’uus fi itti fufiinsa walaghilee ammaan dura gaggeefamaa turanii akka ta’e fi waan haaraa godhamee ilaalamuu hin qabu jechuun dubbii himaan ministrii dantaa alaa Itiyoophiyaa Obbo Mallas Alam ibsanii jiru. Gabaasa guutuu caqasaa No media source currently available


Dr. Mararaan Hidhaadhaa Gadhiifaman

Dura-taa’aan Koongiresa Federaalawa Oromoo, Dr. Mararaa Guddinaa dabalatee namoonni ammi tokko guyyaa harraa hidhaadhaa gadhiifamaniiru. Dr. Mararaan bakka jireenya isaanii, magaala Burraayyuu yeroo gahan simannaan oo’aan godhameefira. Deeggartoota isaanii dabalatee hawaasni addunyaa gadhiifamuu isaanii gammachuudhan simachaa jira.  Xalaayaan wajjirri Abba Alangaa Mummichaa Federaalaa mana murtii federaalaa ramaddii Lidataatii erge, “fayidaa ummataa fi mootummaatii jecha himannaan Dr. Mararaa irratti banamee ture addaan citee akka hidhaadhaa bahan murteeffameera,” jedha. Maanguddoon Oromo, Obboo Dhaqqaboo Waariyoo jedhamani fi gara oggaa lamaatii mana hidhaa turaniis namoota harra gadhiiffaman keessayi. Ballina oduu kana gara boodaa itti deebina.


Artistoota Oromoo Jajjabeessuf Sirni Badhaasa “Odaa Award” Jedhamu Geggeeffame

Artistoonni Oromoo toora aartii adda addaa keessaa filataman Dilbata darbe jechuun Amajjii 14 bara 2018 badhaasa “Oda Award” jedhu badhaafamaniiru. Badhaasa kana qopheessuun aartistoota kana kan badhaase kan haaraa hundeeffame dhaaba “Bashaatuu Multimedia” jedhu yoo ta’u sirni badhaasa kanaas Finfinneetti kan argamu galma giddu gala aadaa Oromoo keessatti geggeessame. Bu’uursituun dhaaba badhaasa kana kenne gaazexeessituu Bashaatuu Tolamaariyaam dhaaba kana kan ani hundeesseef fakkeenyaaf Afaan Amaaraan badhaasawwan hedduun qophaa’anii kan kennaman yoo ta’u kan Afaan Oromoo garuu xiqqaa waan ta’eef kanatu na kakaase jetti. Badhaasi dhaaba dhuunfaan Aartistootaaf kennamu kun kan jalqabaa yoo ta’u gara fuula duraatti kana caalaa jabaatee itti fufa jetti Bashaatuun. Badhaafamtoota keessaa tokko wellisaa Haacaaluu Hundeessaa ti. Badhaafamuu kootti hedduun gammada, jabaannee akkasitti dhiyaachuun keenya weellistoonni angafoota ta’an wareegamaa isaan baasaniin jedhee jira. No media source currently available


Shakkamtoonni 528 Lenjii Haaromsaa Guyyaa Lamaa Booda Gadhiifamu: Abbaa Alangaa Mummicha

Abba Alangaa Mummicha kan Federaalaa Obbo Getaachoo Ambaayee ulagaa ka’aman arfan irratti hunda’auun himatamtoonni 115 sadarkaa Federaalaatti akkasumas kanneen biroon 413 bulchiinsa nannoo uummattoota Kibbaa irraa himannaan isaanii marsaa duraa irratti akka addaan cite ibsan. Ulaagaan ka’aman arfan Kunis 1ffaa, rakkoo uumamee keessatti lubbuu namaa kan hin galaafanne akkasumas midhaa qaamaa olaanaa kan hin geesiifne. 2ffaa, bu’uura dinagdee gurguddaa mancaasuu keessatti kallattiin kan hin hirmaannee ykn gocha kana kan hin gaggeesine. 3ffaa, heeraa fi mootummaa heera irratti hundaa’ee humnaan kuffisuuf sochii ta’e keessatti hoggantummaan irra deddebi’ee kan hin hirmaanne. 4ffaa, mootummaan waan hojjachuu qabu ituu hin hojjatiin hafuu isaan kan ka’e kaayyoo fi fedhii kanneen biroon kakaafamanii kanneen keessatti himataman carraa ba’u marsaa kanaa argatanii jiru. Ulaagaan kun kanneen bulchiinsa naannoo adda addaa keessatti hidhamanii jiraniifis kan hojjatu ta’uun ibsamee jira. Deemsii hidhamtoota gadhisuu kun ammaa kaasee haala walitti fufiinsa qabuun baatilee lamaaf kan itti fufuu ta’uun ibsamee jira. Dhimma hidhamtoota oromiyaa keessaa kan ilaaleen biroon haqaa oromiyaa qophiitti akka jiru ibsee jira. Gabaasa guutuu caqasaa. No media source currently available


Hojii Naga Eegumsaa Waaltaa Ajajaa Tokko Jala Galchina: Ministeera Itiisaa Itiyoophiyaa

Oromiyaa fi naannoo bulchiinsa Somaalee dabalatee walitti bu’iinsa biyyattii keessatti mul’ataa jiru furuuf hojiiwwan naga eegumsaa sadarkaa federaalaa fi naannoo jiran waaltaa ajajaa tokko jalatti akka bulan ajaji darbuu isaa ministiriiin ittisaa Siraaj Fageessaa beeksisaniiru. Itti gaafatamaa waajjira nageenya biyyoolessaa kan ta’an ministrichi torban kana akka beeksisanitti daandileen gurguddoon balaaf saaxilaman to’annaa humnootii naga eegumsaa Federaalaa fi naannoo jala akka seenan taasisameera. Siraaj Fageessaa dhimma naannolee walitti bu’iinsi keessatti mul’atu kutaalee biyyattii keessaa kan dubbatan sabaa himaalee biyya keessaaf ibsa kennaniin ture. Walitti bu’iinsawwan uumamaa jiran mirga sochii lammiiwwanii ugguranii turuu ministrichi ibsaniiru. Kanaafis hojiin nagaa fi nageenyaa sadarkaa federaalaaf naannoo jiran waaltaa ajajaa tokko jala kan galfaan. No media source currently available


Qeerroon Hin Rakkate Malee Rakkoo Inni Fide Hin Beeknu Nuy: Angawaa Oromiyaa

Komiishinni polisii Federaalaa sochii garee dargaggoota Oromoo ittiin jedhe Qeerroo Harargee Bahaa irratti qorannaa gad fagoo jalqabuu isaa komiishinera waajjirichaa kan ga’an obbo Asaffaa Siyyuum dubachuu isaanii gaazexaan Riportar Amajjii 7 bara 2018 gabaasee jira. Qorannaa jalqabamee jedhame kana bulchiinsii mootummaa Oromiyaas ta’e waajirri haqaa kan oromiyaa kan hin beekne ta’u sadarkaa hoogganaa itti aanaa biiroo haqaatti abbaa adeemsa dhimmoota komunikeeshinii ka ta’an obbo Taayyee danda’aa ibsanii jiru. Qeerroo jechuun dargaggeessa gaa’iila hin dhaabiin qaama hawaasaa ta’u malee Qeerroo gareen gurmaa’ee badii gesisaa jiru hin beeknu jedhan.Qerroon godina Harargee Bahaa keessa qofa kan jiru otoo hin taane guutuummaa Oromiyaa keessa jiraachuu dubbatan. Bulchiinsii mootummaa naannoo Oromiyaa ituu hin beekin akkasumas gargaarsaaf ol iyyannaa ituu hin dhiyeeffatin attamitti polisiin Federaalaa qorannaa kana akka gaggeessaa jiru hin beeknu. Mirga seeraa fi heeraan kenname cabsaa olaantummaa seeraa kabajsisuuf jecha carraaqna jechuun akka hin danda’amnees ibsanii jiru. Kanneen nuti Qeerroo dha jedhanii ergama addaa qaban garu uummanni of eegganaan ilaaluu akka qabu hubachisanii jiru. No media source currently available


Lammiwwan Amerikaa Gara Biyyoota Alaatti Imaluu Dura Maal Hubachuu Qabu?

Ministriin dantaa alaa yunaaytid Istetes, lammiwwan Amerikaa gara biyyoota alaatti ituu hin imaliin dura, of eeggannoo akka godhaniif biyyoota addunyaa irra jiran haala nagaa fi nageenyaa qaban irratti hunda'uun sadarkaa 4tti ramadusa Finfinnee kan jiru Embaasiin Amerikaa Ibsee jira. Lammiwwan Amerikaa walitti bu’insa uumamuu malan kan ilaaleen dameewwan qunnamuu qaban akkasumas biyya ofiin ala yeroo deeman qunnamtiin jiru akka addaan hin cinne taasisuuf of-eeggannoo barbaachisu gochuuf kun qophaa’uu isaa ibsamee jira. Haaluma kanaan ramaddii tokkoffaan of-eegganoo baratamee gochuu; ramaddii lammaffaan off egannoo dabalataa kan gaafatu; ramaddii sadaffaan bakka rakkoon nageenyaa olanaa qaban akkasumas imala sageeenteffatanii jiran keessa deebi’anii xiinxaluu; akkasumas ramaddii arfaffaan tasa gara sanittii deemuun hin barbaachiisnee jedhee ramadamee jira. Itiyoophiyaan ramaddii lammaffaa keessa kan jirtu yoo ta’u achuuma Itiyoophiyaa keessatti bulchiinsii naannoo Oromiyaa godina Harargee bahaa fi bulchiinsa naannooAffaar, akkasumas naannoo Somaaleen sadarkaa 3ffaa fi 4ffaa walduraa dubaan ramade. Gabaasaa guutuu Nugusuutu dhiheessaa. No media source currently available


Itoophiyaan akka namii biyya alaa ijoollee isii Guddifachaan biyyaan hin baamne seeratte

Awurooppaa fi Amerikaatti ijoollee Itoophiyaa hedduu Guddifachaan guurratan. Amma gannuma gannaan ijoolleen haga 100 akka kanaan biyyaa bahan malee durii isumaa gannatti ijoollee haga 400 akka kanaan Guddifachaan biyyaa baafatan. Amma ammoo akka ijoollee Itoophiyaa Guddifachaa jedhee namii biyya alaa hin fudhanne kalee Paarlaamaan Itoophiyaa mure.Yaadii kun seera tahee hin baane malee qaraa woma lafa jiraati. Akka jecha Ministera Ijoollee fi Dubartii Itoophiyaa obboo Alemaayyoo Maammootti irra jirtii ijoolleetiif jedhanii paarlaamaan Itoophiyaa tana irra gahan. “Waan dhoorreef keessaa tokko ijoollee tana humnuma ummata keennaatiinu arduma jaraattuu ummatinuu guddisuu dandahaa jennee walii galle.Ijoolleen tun rakkoo hedduu keessa dabarti. Eennumaa ufiitiifuu hin wallalaan.Hidda dhaloota isaanii wallaanan.” Ijoolleen tun jireenna dansaa waadaa galaniif sun argachuu fi dhibaachuu, guddisa dansaa argachuulleen waan Paarlaamaan laalee keessaa tokko.Seerii kun gaazexaa Negaaritti irratti eegi baheen duubatti seera tahee baha. Gama kaaniin ammoo lammiin Itoophiyaa biyya alaa jiran Itoophiyaa keessaa ijoollee Guddifachaa biyyaa baafachuu fi dhibaachuu isaanii seeri kunuu diidessee dubbachuuf deema.


Ministriin Dantaa Alaa Sadarkaa akeekkachiisa Imalaa Baasuun Lammiiwwan Isaa Akeekkachiise

Minsitriin dantaa alaa Ameerikaa imala kan ilaaleen ija nageenyaa fi daawwannaan ilaalee biyyoota addunyaa irra jiran sadarkaa afuritti qoodee jira. Ministriin dantaa alaa Ameerikaa labsiin baase akka jedhutti akkaataan hojii haaraan kun nageenya lammiiwwan Ameerikaa caalaatti eeguu irratti kan akeekkate dha. Kanaaf lammiiwwan Ameerikaa gara biyya alaatti imaluu isaanii dura nageenyaa fi dhimmootii biroo, ramaddii ba’u kana keessa ilaaluu danda’u. Akkuma kanaan sadarkaa tokkoffaan of eeggannoo baratame kan godhamuu qaru, Sadarkaa lammaffaan caalaatti of eeggannoo gochuu, Sadarkaa sadaffaan of eeggannoo ol aanaa fi sadarkaa nageenya guddaa ka qaban imala saganteeffatan keessa deebi’anii ilaaluu ka barbaachisu, Sadarkaa 4ffaan gonkumaa itti imaluun kan hin danda’amnee fi lubbuuf yaaddessaa kanneen ta’an jedhameera. Ramaddii biyyoota kanaas har’aa jalqabee ifa kan godhu ta’uu Finfinnee keessa kan jiru Embaasiin United States beeksisee jira.


‘Warshaan Baala Shaayee Gumaroo Faayidaa keenya akka nuuf eegu gaafannaan Humna Agaazii nurra qubachiise’ Jiraattota Aanaa Aallee

Komiin Warshaa Baala Shaayee Gumaroo fi Jiraattota Godina Iluu Abbaa Boor Aanaa Aallee gidduu jiru kan bara dheeraati. Jiraattonni Naannoo Warshichaa; Warshaan kun haala qacarrii irratti loogii jiraattota naannoo irratti raawwata; darbees dhiyeenya kanammoo lafa qonnaan bultootaa akkasumas lafa Ummataatti daangaa darbuu jiraattonni komii qaban kaasu. Dhimma kanaan wal qabatees jiraattonni naannoo warshaa kana jiraatan gaaffii gaafataa ka turan yoo ta’u, ji’a lamaan duras warshaa kanarraa faayidaa nuu malu hin argannee jechuun hiriira bahanii gaaffiilee dhiyeeffatanii turan. Hiriira kana boodas bakka bu’oonni hawaasaa Gaggeessitoota Warshichaa waliin mariyatanus warshichi garuu osoo gaaffii nuti kaafne deebisuu qabuu humna waraanaa fidee nurra qubachiisee jedha jiraataan naannoo warshichaa tokko. Torbee darbe kana keessas humnootni raayyaa ittisaa kun isaa fi dargaggoota mana keessa turan reebanii qabeenyallee barbadeessuu dargaggoon Acaaluu Isheetuu jedhamu VOA’f himeera. Komiin jiraattotni kaasanka dhibiin, warshaan kun beenyaa gahaa utuu hin kennin bara 2000tti gandootii naannoo warshichaa jiranirraa humnaan qonnaan bultoota buqqisee lafa fudhateera jedhu. Keessumaa gandoota baadiyyaa Saggii fi Oobee jedhaman irraa warshaan kun seeraan ala akka lafa fudhate jiraattonni ni dubbatu. Dassaaleny Zawudee ganda Oobee ka warshaa kanatti aantee jirtu keessa jiraata; lafti maatii isaa gara hektaara 16 tilmaamamu warshaa baala shaayee gumaroon waan jelaa fudhatameef, maatiin isaa bittinnaawuu dubbata. ‘Lafa hektaara 16 beenyaa tokko malee kaartaatu gale jedheetiyyuu ofiisaatiini fudhate. Lafa sanarraa kan nuyi qabnu, baargamoo hin qabna turree, buna qabna nuyi, irratti jiraataa turree jechuudha. Maatiin keenyammoo; abbaan keenya sababiidhuma kanarraa kan ka’e maraate.’ Komii jiraattonni naannoo kaasan kana bakka bu’aa warshaa baala shaayee gumaroo ka ta’an obbo Addis’n gaafachuuf yaallus, Obbo Addis garuu ‘Saba himaaf odeeffannoo kennuu hin danda’uu’ jedhan. Waa’ee jiraattonni komataa jiran kanaas waajjira Investimentii Aanaa Aalleetti itti gaafatamaa Deeskii ka ta’an Obbo Fiqaaduu Asmaraa yoo gaafannu, ‘warshaan kun walii galteen isaa bulchiinsa mootummaa federaalaa waliin kan mallatteeffame waan ta’eefi, Waajjirri investimentii Aanaa faayidaa uummata naannoo warshichaa jiran kabachiisuu irratti itti gaafatamni inni qabu murtaa’aadha illee jedhan. Waa’ee Raayyaan Ittisaa warshicha keessa qubachiifamuu fi Komii lafa warshichi humnaan fudhate jedhu ilaalchisees Bulchaa Aanaa Aallee Obbo Taaddalaa Gaaddisaa gaafannee turre, isaanis komii waa’ee lafaa ka’e ka ganda Saggiirra ture furuu dubbatanii, dhimmi lafa ganda Oobee irraa warshichi qabiyyee isaatti dabale qorannaarra akka jiru dubbatani. Waa’ee Raayyaa ittisaa garuu Bulchiinsi Naannoo quba hin qabu jedhan. Warshaan Baala Shaayee Gumaroo duraan qabeenyummaan isaa kan harka mootummaa ture yoo tahu, bara 1994 tti Kaampaanii MIDROC f gatii haga yoonaa sabaaf ifa hin godhaminiin Abbaa Qabeenyaa dhuunfaaf ka gurgurameedha. No media source currently available


Hamma Hojjannee Jijjirama Argamsiifne Qofa Jiraanna.Uummanni yeroo Hundumaa Nu Baachuu Hin danda’uu: Prezidaant Lammaa Magarsaa

Gaaffii fi deebiin itti gaafatamtoota jaarmayoota arfan ADWUI keessaa gaazexxesoota waliin gaggeessan kutaa lammaffaa fi sadaffaan Mata dureelee waa’ee murtii haqaa fi haala mana hidhaa keessaa akkasumas malaamaltummaan ilkee gad fageeffate jiraachuu ibsee jira. Kutaa 1ffaa qophii kanaa Jimaatadarbe dhiheessun keenya ni yaadatama. Obbo Lammaa Magarsaa: Uummatni Rakkoon Isaaf Yoo Furmaata Dhabe Finciluun Waan Oolu Miti Walitti bu’iinsa daangaa bulchiinsa naannoo Oromiyaa fi kan bulchiinsa naannoo somaalee hammaachuu isaaf sababaan hogganni biyyatti yeroon tarkaanfii fudhachuu dhabuu isaa akka ta’e kana malees gareeleeen bu’a dhunfaa isaaniif jecha uummata walitti buusan akka jiran dubbatamee jira. Kunis hanga tokko waliin hidhata akka qabu gama kaaniin immoo daldallii Kontrobaandii dinagdee biyyatti irratti danqaa waan ta’eef tarkaanfiin fudhatamuu akka qabu walii galle jedhu. Uummata irratti humnaan gargaaramuu mannaa quqqaa isaa ifatti akka dubbatu akkasumas carraa dhaga’amuu akka argatu gochuu baannaan uummanni umrii isaa guutuu nu hin baatu jechuun Obbo Lammaa Magarsaa hubachisanii jirru. Jiraachuu ka dandeebyu hanga jijjira argamsisuu dandeenye qofaatti ta’u ni beekna jedha. Gamaagama kana yeroo seennuu akka nama itti gaafatamnii irra jiru tokkotti malee qosaaf akka hin turre kunis biyyattiin rakkoo keessa seentee waan jirtuuf carraan jiru biyya oolchuu ykn baduu ture jedhu.Gabaasa guutuu caqasaa. No media source currently available


'Mootummaan humnuma Maaykelaawiin cufee hidhaa namaan baasuu suniin lola daangaa ka Oromoo kuma dhibba hedduu baqachiisellee dhaabuu male’

No media source currently available Bulchotii paartii biyya bulchitu ADWUI-n kora guyyaa 17 taa’aniin rakkoo biyya keessaa hedduuf fala barbaaduuf jedhanii ibsa baasan. Rakkoolee tana keessaa tokko mana hidhaa Maaykelaawii cufanii,abbootii siyaasaallee hiikuuf labsan. Tana namuu abdiin eegachuutti jira.”Ibsii isaan baasan gaariidha garuu nama hin baasan jedhanii hin baasenee eegaa jirra." Kaan ammoo mootummaan nama siyaasaan hidhame hin qabu jedhee eegee ammoo akka qabu amanuunuun waan waan tokko jedha. Mootumaan humnuma Maaykelaawwiin cufee,abbootii siyaasaallee hiikuuf qabuun lola daangaa Oromiyaatii fi Somaalee nama kuma dhibba hedduu baqachiisellee biyya irraa cufuu malee ka jedhulleen hedduu. “Hangoo ammaan tana Maaykellaawiin cufuuf qabaate tana daangaa Oromiyaa; Mooyyalee haga Harargee Bahaa lubbuun namaa irratti baduutti jirtullee dhaabuu qaba.” Namii ibsa paartii ADWUI akka akkaatti laala;hagii tokko waan namaan doorsisan jedhaa kaan ammoo waan abdiin eegatan qabaa mootummaan balleessaa ufi fudhachuun fkn dansaa jedha. Gama kaaniin ammoo namii hagii tokko wanni obboo Abduulaa Gammadaa hujiitti deebi’eef waan gaafiin innii gaafate fudhatama argatteef jedha. Warra dubbii tana keessa beenna jedhe keessaa nama Rooba jedhee Finfinnee yaada kana nutti hime. Abaan Duulaa waan jaha gaafate 1.Akka warra siyaasan hidhan gadi dhiisan 2.Akka mootummaan Federaalaalleen Oromiyaa waliin tahee Oromoo ka daangaa Somaalee irraa baqachiisan gargaaru 3.Warrii wal dhaba daangaa irratti nama ficcisiisee baqachiise seeraan gaafatamu 4.Faaydaan Oromoon Finfinnee irraa argattu mirkanaahuuf 5.Lammiin Itoophiyaan mirga seerii kenneefiin sodaan malee hujii irraa ooluuf 6.Waraanii Itoophiyaa keessaa gostii cuftii qooda walqixxee akka qabaachuu malte ka jedhu fa.Obboo Roobii dubbii ufillee keessa beekaa namilleen tauma jedhaa jedha. “Tokko taanee warra biyya dura yaa’u ka akka obboo Lemmaa, Dr.Abdiyyi, obboo Warqinee fi obboo Abbaa Duulaa jabeessanii nuun deemuutti jiran caqsuu malle,” jedha Roobii.


Mootummaan Waadaa Seene Eeguu Qaba: Gumii Mirga Namaa Itiyoophiyaa

Gumiin mirga namaa kaleessa gara galgalaa marsariitii irratti barreeffama maxxanseen ibsi kun koreen hoji raawwachiistuu paartii biyya bulchu IHADEG ibsa inni baase irratti hundaa’uu dhaan ibsa gumii mirga namaa dhimmootii yeroo ilaalchisuun kenname. Hidhamtoota yaada sammuu fi siyaasaa hiikuuf akkasumas waggoota 40 oliif waaltaa qorannoo Maa’ikelaawwii kan lammiiwwan lammiiwwan keessatti dararamaa turan cufuuf kaka’umsi mootummaan godhe jajjabaachuu akka qabu amantii isaa ta’uu gumichi beeksiseera. Itti fufuu dhaanis mootummaan loogii fi ilaalcha siyaasaa tokko malee hidhamtoota siyaasaa fi yaada sammuu mara walaba gochuun murannoo dimokraasii fi walii galtee biyyoolessaaf qabu akka mirkaneessu gaafatee jira. Keessumaa ragaa Maa’ikelaawwii of harkaa qabu tuquu dhaan yakki suukaneessaan waaltaa keessatti raawwatamaa turee fi raawwatamaa jiru ta’uu ibseera. Ibsi kun akka jedhutti iyyannaa yeroo yerootti isa ga’u irratti hundaa’uun qorannaa geggeesse adeemsa mana murtii ilaalchisee ba’ii qorannaa argateen mana hidhaa Maa’ikelaawwii keessatti dararaa hamaan raawwachuu isaaf lammiiwwan qaama hi’achuu, miidhaa yaada sammuu fayyuu hin dandeenye darbees kan keessatti du’an ta’uu hubachuun danda’ameera. Ibsi sun gara jabinaan dararaan kan raawwatamu Maa’ikelaawwii keessatti qofaa utuu hin taane buufataalee poolisii Federaalaa fi ka naannoo mana hidhaa hidhamtoonni yeroof keessatti hidhaman kan dabalatu ta’uu ibsee jira. Qorattoonni waaltaalee keessatti gocha suukaneessaa kana raawwataa turanis murtiitti akka dhiyaatan gaafata. No media source currently available


Kan Biyya Bulchu Eenuyuun Akka Ta’e Wallaalle: Jiraattota Horroo Guduruu Wallaggaa

Godina Horro Guduruu aanaalee garaa garaa keessatti humnoonni kora bittinneessaa bobba’uun sababaa tokko malee dargaggoota dabalatee namoota mana hidhaatti guuraa jiraachuu jiraattonnii fi maatiin hidhamtootaa nuuf ibsaniiru. Mootummaan namoonni hidhaa jiran ha gadhiisamu jedha, godinaan keenya immoo nama hidhaatti guura. Eenuy akka nu bulchu wallaalle jedhu jiraattonni. Bakka bu’aa KFO kan godhina Horroo Guduruu Wallaggaa obbo Dagbaas Waaqoyyaa haala gamas jiru ennaa ibsan mootummaan ibsi inni baasu sadarkaa godinaa fi aanaatti ennaa gad bu’u hojiitti hin hiikamu jedhanii nama biyya bulchu wallaalleerra jedhan. Godinuma Horo Gduru Wallaggaa aanaa Jimmaa Gannatii keessaa ilmi isaanii Dhuguma Mikaa’el jedhamu kan duraa hidhame obbo Mikaa’eel dhaabaa ilmi isaanii sababaa tokko malee halkan manaa fudhatamuu isaa ibsanii mootummaan hidhamtoonni haa hiikaman jedha nu biraa garuu nama mana hidhaatti guru jedhaniiru. No media source currently available


Sirnii fi Qondaalonni Dararaa Geggeessan Hin Jijjiiraman Taanaan Manni Qorannaa Maa’ikelaawii Cufamuun Qofti Furmaata Hin Ta’u, Jedha Dargaggoon Dur Achitti Hidhame

Mootummaan Itiyoophiyaa, namoota siyaasaa hidhamanii jiran hiikuuf akka jiru fi mana hidhaa Maa’ikelaawii akka cufu ibsa kennuun isaa ni yaadatama. Bara 2006 mana-hidhaa Maa’ikelaawii qabamee mana hidhaa Maa’ikelaawii keessatti akka dararamaa ture ka dubbatu – dargaggoo Lammii Beenyaa waa’ee ibsa mootummaa kanaa fi jireenya inni mana hidhaa keessatti dabarse irratti haasofsiisee jira. Manni hidhaa gara waggoota 27f lammiwwan Oromoo fi lammiwwan biyyattii ka birootiif iddoo dararaa fi gidiraa tahee jiraate cufamuun waan gaarii dha. Garuu, kan sana bakka buusamu manni dararaa ka biraan magaalaa Finfinnee, bulchiinsa Aqaaqii, Kondomiiniyeemii Galaan biratti ijaaramaa jira. Sirnii fi qondaalonni isaa dararaa geggeessan hin jijjiiraman taanaan, manni cufamuun faayidaa hin qabu, jedha. Dhaggeeffadhaa . No media source currently available


Obbo Lammaa Magarsaa: Uummatni  Rakkoon Isaaf Yoo Furmaata Dhabe Finciluun Waan Oolu Miti

Prezidaantiin Oromiyaa fi Dura-taa’aan Dhaabbata Dimookiraatawa Uummata Oromoo yokaan OPDO – Obbo Lammaa Magarsaa, hoogganni wanna lama hojjeta. Rakkoo adda baasee beekuu fi rakkoo hiikuu – jechuudhaan ibsa isaanii jalqaban. Garuu, kun qofaa isaa gahaa akka hin tahinillee hubachiisanii jiran. Hoogganni yaadawwan haaraa maddisiisuun gara uummataatti geessee, karaa dimookiraasummaa qabuun uummatni irratti mari’atee akka kan isaa godhatuu fi hojii irra oolchu gochuunis dhimma barbaachisaa akka tahe eeran. Kana irraa ka’uudhaan sadarkaa hoogganni EHADEG irra jiru ibsan. “Toora kanaa ennaa ilaallu, sadarkaan hooggana keenyaa, qabiyyeen isaa walii-galaa, sadarkaa uummatni irraa eeggatuu fi tilamaamu irraa gadi tahee argamuu isaa rakkoon guddaan. Hanga itti eegamnu irraa gadi taanee argamuu keenya.” jedhan – Obbo Lammaa Magarsaa. Kanneen rakkoo kanaaf paarticha saaxilan sababaaleen hedduu akka tahe illee dubbatan. Rakkoon tokko rakkoo dimookiraasii akka tahe eeranii, dimookiraasummaan babal’ataa guddachaa deemuu irra quucaraa deemuu isaa dubbatan. Dhaabbaticha keessatti dimookiraasiin babal’ataa, cimaa hin deemu taanaan, namni, hoogganni, dhimmicha irratti ifatti dubbachuu hin danda’u taanaan, haalawwan sana daangessan eennaa uumaman, dimookiraasiin daraaraa, cimaa deemuu irra qancaraa deema. Kun ifatti mul’atee jira. Hoogganni Neet-woorkiin yokaan wal-quunnamtii dhuunfaatiin hojjechuun isaa, Kan ani jedhe malee, jechuudhaan of qofa beekaa godhee dhiheessuun, taayitaa isaa akka qabeenyaa dhuunfaa hin jijjiiramneetti ilaaluun, haala kanaan taayitaa irra turuutti cichuun dhukkuba-kuukkii paartii kanaa isa ijoo tahee arginee jirra,” jechuun ibsan. Qaamota uummataa adda addaaf ilaalchi akka hin kennamiin illee hubachiisan. “Qaamawwan hawaasaa adda addaa, humni boor biyyattii simatu – dargaggeessi, hammam dhaggeeffatama? Hamman yaadi isaa dhaga’ama? Yaada isaa dhaggeeffachuu, dhaga’uu, furmaaata itti barbaaduu gama ilaaleen rakkooleen akka jiranis hubannee jirra. Kana qofa miti. Beektota hagam hirmaachisnee jirra? Bu’aalee beektota irraa dhufan hagam argannee jirra, itti gargaaramnee jirra, hirmaachisnee jirra? Jennee ennaa ilaallu rakkoolee hedduu tu jira.” Jedhan. “Waa’ee walitti-bu’insoota biyyattii keessatti ka’anii fi sababaa isaaniis dubbatanii jiran. “walitti-bu’insootaas of irra deebinee yoo ilaalle, kanneen walitti-bu’insootatti geessan maal maali? Uummatichi fincilaa waan ta’eef moo rakkoon waan jiruufi? jedhanii ilaaluun barbaachisaa dha. Rakkoon isaa dhaga’amee, rakkoon isaaf furmaatni hin kennamu yoo tahe, filannoon isaa dhumaa gara fincilaatti galuu dha. Wanni yeroo hundumaa ukkaamee cuqaasamu, gaaf tokko dho’uun isaa waan hafu miti,” jedhan. Gama biraatiin immoo, quunnamtii garee uummachuun Adda Bilisummaa Uummata Tigiraay keessatti uumamee rakkoo fide, OPDO dabalatee gara paartiilee ka birootti illee babal’achuu isaa hubachiisanii jiran. Gabaasaa dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Itiyoophiyaan Miseensota Paartilee Siyaasaa Hanga Tokkoof Dhiifama Gochuuf Ka Jirtu Ta’uu Beeksiste

Motummaan Itiyoophiyaa himannaalee miseensota paartiilee mormituu yakkaan imataman hanga tokko irratti dhiyaate irraa kaasuu ykn dhiifama kan godhuuf ta’uu beeksise. Gabaasi duraanii akka mul’isutti Itiyoophiyaan hidhamtoota siyaasaa mara hidhaa dhaa gad dhiisti kan jedhu yoo ta’u, sunis yaada muummichi ministeeraa ennaa roobii darbe tuuta oduuf ibsa kennan dhiyeessan dogoggoraan hiikamuu isaa ture jedhameera. Mootummaan takkaa hidhamtoonni siyaasaa jiru jedhee hin amanne. Dhiifaman godha jechuun mootummaa qabsaa’ota mirga namaa, gareelee mirga namaa fi mootummoota ka biroo qalbii hawatee ture. Dura taa’aan koree dhimmootii alaa kan mana maree US Ed Royce ibsa barreeffamaan kennaniin akka jedhanitti Itiyoophiyaan dhuma irratti hidhamtoota siyaasaa qabaachuu ishee amante jedhanii, mootummaan battala isaan hiikuuf cichaan hojjechuu qaba jedhan. Haayilemaariyaam Dassaaleny akka jedhanitti mootummaan namoota hanga tokko hoogganoota paartilee momrituu kanneen paartilee siyaasaa waliin hidhata qaban dabalatee dhimma isaanii ni xiinxala.


Kan Hidhamee Ni Hikamaa Maakalaawwiinn Ni Diigamaa.Hikii Isaa Maali?

Mummichi ministeera Itiyoophiyaa Haayla Maariyaam Dassaaleeny Roobii darbee Amajjii 3 bara 2018 itti gaafatamtoota jaarmayoota arfan paartii biyya bulchaa jiru ADWUI keessa jiran waliin wa’ee namoota hidhaman gadhiisuu fi mana hidhaa beekamaa Finfinnee keessa jiru Maakalaawiin gara Muziyamiitti akka Jijjiramuu ibsanii turan. Kana ilaalchisee sabaa himaa hawaasaa irratti keessumaa Feesbukiin waajiira mummicha ministeeraa biraa barreefamnii dhimmi kana irratti maxxanfamaa turan jijjiramaa turan.Inni jalqaba ba’e fi inni sana hordofee ba’aa turan adda addummaa hikaa waan qabuuf jecha hubannoo argachuuf rakkoo uumee jira. Jechoota ibsa sana keessatti dubbatamaa turan kan akka hidhamtoota siyaasaa, hogganoota siyaasaa hidhaa keessa jiranii fi kanneen biroo irratti hiika gama seeraa jiru irratti ibsa akka nu kennaniif Yunivarsitii Melbarn kan Awustraaliyaa keessatti hayyuu seeraa kan ta’an Dr. Xagaayee Araarsaa haasoofsiifnee jirra.Caqasaa. No media source currently available


Gamoo Maa’ikelaawwii Cufuun Jijjiirama Dhugaa Hin Fidu: Mormitoota  Manni Hidhaa Maa’ikelaawii Muuziumiitti Jijjiirama: Muummicha Ministeeraa Itiyoophiyaa  Kanneen hidhaa keessaa hiikman akkasumas mana hidhaa maakalaawii gara Muziyamiitti jijjirra jechuun Mummichi ministeera Itiyoophiyaa Haayle Maariyaam Dassaaleeny dubbatanii jiru. Prezidaantiin mootummaa bulchiinsa oromiyaa Obbo Lammaa Magarsaa immoo uummata dhaabbanneef qabsoofneef qabna. Dhamaanee hojjechaa, kufaa ka’aa rakkoo hedduu keessa seennee jirra. Kan nuti gara xiinxala kanaatti seenne, taphiisaaf miti. Kabajaa nama dhuunfaas ta’e aangoon eenuyuu iyyuu boolla haa seenu. Biyyaa ol miti jennee, eenyuun keenya iyyuu aangoo fi kabajni keenya biyyaa gadi jennee herreguun itti seenne jedhan Kanneen mana hidhaa Maa’ikelaawwii keessatti dararamaa turanii hiikamuun amma biyya ambaa keessa jiraatan illee manni hidhaa sun bakka ilmlaan Oromoo dararaa hamaan keessatti irratti raawwate cufamuun isaa gaarii dha. Garuu manni hidhaa ka biroon keessatti dararman ka biroon qophaa’uu fi dhiisuuf wabii maaliitu jira jedhan. Maatiin firoottan isaanii hidhaa keessa jirani illee labsiin kun jijjiirama fida abdii jedhu hin qabnu yoo jedhan paartileen mormituu biyya keessa jiran illee gamoon cufamee waa biraatti jijjjiramuu utuu hin taane gochi hammiinaa fi jijjiirraan mootummaa yoo godhame malee jijjiirama dhugaati jechuun hin danda’amu jedhan. No media source currently available


Ogeeyyii Seeraa: Hoogganoonni Ol’aanoon IHADEG Badii Itti-gaafatama Fudhataniif Taayitaa Gad-lakkisuu Qaban

Koreen hoji raaw’achiistuu ADWUI yokaan IHADEG mariin gamaaggamaa guyyoota 17f geggeessa ture xumuruu isaa beeksisee dhuma torban dabree irra ibsa bal’aa baasee ture. Ibsawwaan kana keessa dhimmoota adda addaatu kaasame. Tarkaanfileen ni fudhatamu jedhamanis ni jiru. Har’a immoo mootummaan Itiyoophiyaa kanneen ammaan dura maqaa yakkaanis ta’e siyaasaan hidhaman gadin lakkisa jedhee labsee jira. Ibsi har’aa kun hoogganoota paartiilee miseensota ADWUI tan afuriiin ka gaazzexeessota biyya keessaaf kenname ennaa tahu, akka ibsa bahe kanaatti namoonni siyaasaa biyyattii keessa jiran kan hikaman tahuu fi Maa’ikelaawii jedhamuun ka beekamuu, manni hidhaa namoonni siyaasaa hedduun itti dararamaa turan ka cufamee gara muuziyeemiitti jijjiiramu tahuun himamee jira. Kana ilaalchisee Finfinnee irraa abukaatoo fi ogeessa seeraa obbo Ibsaa Gammadaa, biyya Finland ka jiru, East Finland University irraa immoo barataa seeraa ka doktoorummaa ka tahan – Obbo Huseen Turaa haasofsiisnee jirra. Dhaggeedhaa. Kutaa Duraa: No media source currently available  Kutaa Lammataa: No media source currently available


Hidhamtoonni Ni Hiikamuu Manni hidhaa Maakalaawii Muziyamii Ta’a.Obbo Haayla Maariyaam Dassaaleeny

Waltajji Dimookraasii jiru ballisuuf jecha namoota siyaasaa hidhaa keessa jiran gadhisuuf akkasumas mana hidhaa beekamaa maakelaawii jedhamu cufauuf ka jiru ta’u mummichi ministeera Itiyoophiyaa Haayle Maariyaam Dassaalemy labsanii jiru. Dhiittaa mirga namoomaaf kan himatamaa turte Itiyoophiyaan mormitoota afaan qabsisuuf jecha namoota walitti qabdee hiitii akkasumas mana hidhaa maakalaawii kan Finfinnee keessatti darartii jedhamuun himatamaa turte. Mootummaan har’a haala hin eegamneen kan labsee kana ilaalchisee mummichi ministeeraa Itiyoophiyaa Haayle Maariyaam Dassaaleny tuuta oduuf ibsa kennanii jiru.Akka kanaanis namoota ammaan dura yakkamtoota jedhamuun hidhamanii yakka ilaalacha eeggataa turan martii himannaan irratti dhiyaate kaafameefi jira. Gama kaaniin Namoonnii Siyaasaa seera duratti dhiyaatanii hidhaa keessa jiran ni gadhiifamuu kan jedhan Obbo Haayle Maayiyaam manni hidhaa beekamaan Maakelaawii jedhamu cufamee gara Muziyamiitti jijjirama jedhu. Yeroo ammaa namoonni meeqa mana hidhaa MaakalaawiiKeessatti hidhamanii akka jiran hin beekamuu jechuun gareen mirga dhala namaaf falmuu Hiyumaan Raayitis Waach namoota qabaman irratti mala qorannaa seeraan ala ta’eetu achii keessatti irratti gaggeeffama jechuunn bara 20113 keessa gabaasee ture. Gareeleen mirga dhala namaaf falman Humaan Raayitis Waach fi Amneestii Internaashinaal mootummaan Itiyoophiyaa seeraan ala namoota walitti qabee hidhaa, ni dararaa yakka ilaalcha seeraana ala ta’e mormitoota siyaasaa irratti gaggeesa jechuun himatu. No media source currently available


Godina Horroo Guduruu Keessaa Namoota Hidhuu fi Hiraarsuun Itti fufe: Jiraattota

Godina Horroo Guduruu Wallaggaa aanaalee Horroo fi magaalaa Shaambuu keessatti namoonni hidhaatti guuramaa kaanis reebamaa jiraachuu, manneen barnootaa illee ijoolleen shororkaa’uu dhaan kan ka’e cufamanii jiraachuu jiraataan magaalaa shaambuu nuuf ibsanii jiran. Sukkaarri seeraan ala magaalattii keesssaa ba’aa ture uummataan dhaabsisamuu isaatiin humnoonni mootummaa tarkaanfii fudhataniin lubbuun namaa baduu jiraattonni nuuf ibsuun isaanii ni yaadatama. Itti gaafatamaan poolisii magaalaa Shaambuu Inspekter Shibbiruu Namee namoonni hidhaatti guuraman kun sukkaara seeraan alaa utuu hin taane naannolee Oromiyaa Ka birootti ergamaa kan ture dura waan dhaabataniif to’ataman jedhu. Balleessaan isaanii adda baafamee kan gad dhiisaman ennaa ta’uu kanneen badii dalagan garuu fuula murtiitti dhiyaatu jedhaniitu. No media source currently available


Sharafi Alaa Itiyoophiyaatti Akka Hin Ergamne Waamichi Gurmuu Sadarkaa Addunyaa Tokkoon Taasisame

Qindeessitoota gurmuu uggura maallaqaa keessaa tokko obbo Faasikaa Geetaaneh namoota naannoo addunyaa jiran attamiin dhaqqabuun akka danda’ame duula sadarkaa addunyaa kana galmaan ga’uuf sabaa himaalee lammiiwwan Itiyoophiyaa dhuunfaan hoogganan jiru akkasumas caasaaleen uummataa jiru gama kanaan duula keenya geggeessina jedhan. Duula kanas jedhan obbo Faasikaan marsaa duraa irratti baatilee sadiif geggeessina sochii kanaanis ergaan kun lammiiwwan Itiyoophiyaa biyyootii alaa keessa jiraatan mara akka dhaqqabu barbaanna jedhaniiru. Akkuma kanaan maallaqa baankilee paartii biyya bulchuutti dhaqa jennee yaadnu keessaa harka dhibba irraa hanga 20-25 gad xiqqeessuu dha karoorri keeny6a jedhan. Waggaa waggaatti maallaqi hagamii gara Itiyoophiyaatti akka ergamu obbo Faasikaan gaafatamanii madden adda addaa irraa ragaan argamu adda adda ta’us sirnuma biyyattii bulchu irraa illee waggaatti hanga biliyoona 4.5 kan ga’u ennaa ta’u waaltaaleen addunyaa ka biroon immoo lakkoobsa kanaa gadii kan tuqan ta’uu dubbatan. Kunis kan lammiiwwan Itiyoopiyaa maatiiwwan isaaniif ergan hanga biliyoona 4 ga’a jennee tilmaamna jedhan. No media source currently available


“Dukkana keessa taa’ee waaniin barreesseef” dogoggoora Qubee uumameef na ofkalchaa:Obbo Dajanee Xaafaa

Barreessaa Koongreesa Federaalawa Oromoo kan ta’anii fi yeroo ammaa mana-hidhaa Qilinxoo keessa jiran Obbo Dajanee Xaafaatiin kitaabni haaraan barreeffame fi maxxanfamee Dilbata dabre Muddee 31 bara 2017 eebbifamee jira. Obbo Dajaneen Kitaaba isaanii “ Ekeraa Dimokraasii” jechuun moggaasan kana keessatti waa’ee deemsa Dimokraasii biyyatti keessaa, haala mana hidhaa keessaa akkasumas qabsoo oromoo waliigalaa irratti kan fulleffatan ta’u miseensoota koree eebba kitaaba kana keessaa tokko ibsee jira. Obbo Dajaneen kitaaba isaanii kana keessatti barreefama ka’aniin dukkana keessa taa’ee waaniin barreesseef dogoggoora Qubee uumameef na ofkalchaa jechuun dhiifama gaafatanii jiru. Sirna eebba Kitaaba kana irratti Kan argaman Ijoolleen Obbo Dajanee uummanni lakkofsaan haganaa eebba kitaaba abbaa keenyaa barreesse irratti argamuun akka qofaa keenya hin ta’iin nu agarsiisa eega jadhanii booda “ Humnii Uummataa Bombii Nukleeraa Caala” jechun dubbatan. Haatii warraa Obbo Dajanee Aaddee Assallafach Mulaatuu seenaa qabsoo abbaa warraa isaanii ibsanii jiran. No media source currently available


Ibsi Koreen Hoji-raaw’achiistuu ADWUI Baase Rakkoo Biyyattii Hammateef Furmaata Hin Ta’u Jedhu Hoogganaan Paartii Mormituu

Koreen Hoji-raaw’achiistuu ADWUI yokaan EHADEG, walga’ii guyyoota 17 geggeessaa ture eega xumuree booda, Sanbata dabre kana ibsa ejjennoo qabxii 8 qabu baasee jira. Balaawwanii fi yaaddoowwan dadhabina hooggansaatiin uumaman dhabamsiisuu ka dandeessisuu waliigaltee fi walta’insaan gamaaggama isaa xumurachuu isaa dubbata. Naannoolee biyyattii hedduu keessatti dhabamuun nagaa fi tasgabii, akkasumas, dhabamuun lubbuu lammiwwanii wanna guyyaa guyyaatti mul’atu ta’uu isaas ibsi koree kanaa beeksisee jira. Gamaaggama isaa sana keessqatti, sadarkaalee paartichaa adda addaa keessatti rakkoon dimookiraasii hidda gad-fageeffachuu akka jiru hubachuu isaa dubbata. Kun ammoo waltajjjiilee qabsoo akka daangessuu fi tokkummaan yaadaa fi hojii akka jaarmayicha keessatti hin uumane gufuu tahuu isaa eeree jira. Taayitaan tajaajila uummataaf oolfamuu balaaf saaxiluu isaa illee tuqee jira. Faayidaalee barbaachisoo hin taane irratti kanneen hundaawan – walitti-hidhata gurmuulee, kaayyoleen jaarmayaa fi misoomaa haala gahinsa qabbuun akka hojii irra hin oolfamne danqaa guddaa uumuu isaa dubbata – ibsi Koree hoji-raaw’achiistuu ADWUI kun. Dhabamuu nagaa fi tasgabii biyyattii keessaas tuqee jira. Eega yeroo dhihoo tii as, naannoolee biyyattii hedduu keessatti dhabamuun nagaa fi tasgabii, akkasumas, dhabamuun lubbuu lammiwwanii wanna guyyaa guyyaatti mul’atu ta’uu isaa dubbate.. Kunis, jiraachuu biyyaa afaan badii irra geessisuu isaa fi humna alaaf akka saaxilamu gochuu isaa kan eere – ibsi Koree hoji-raaw’achiistuu EHADEG, “kanaaf jecha, yeroo gabaabaa keessatt nageenya biyya gara haala amansiisaa baratameetti deebisuun barbaachisaa dha” jedha. Ibsa kana dhaabonni mormitootaa biyyattii keessaa akkamitti ilaalan? Miseensa Koree Hoji-raaw’achiistuu Koongiresa Federaalawa Oromoo ka tahan – Obbo Xiruneh Gamtaa, Finfinnee irraa haasofsiisnee jirti. Gabaasaa walga’ichaa fi deebii paartii mormituu dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Dr. Marararaa Irratti CDwwan Kudhan Akka Ragaatti Dhiheeffamuuf Deeman

Dura-taa’aa Koongiresa Federaalawa Oromoo – Dr. Mararaa Guddinaa irratti himannaa dhihaate ilaalchisee, abbaan-alangaa akka dhimmi isaa gara murtiitti deemu eega gaafatanii guyyaa 13 booda, CDiiwwan kudhan akka ragaatti dhiheeffachuun isaa abukaatoolee Dr. Mararaaa biratti mormii kaasee jira. Manni-murtii federaalaa, dhimma kana ilaaluuf kaleessa har’atti beellama qabee ture. Oolmaa mana-murtii kan har’aatiin irratti akka CDwwan sun akka ragaatti dhihaatan ka murteesse yoo tahu, abukaatooleen dursanii CDwwan sana argadhuu danda’uu fi dhabuu murteessuuf garuu, beellama ka biraa kenne. No media source currently available


Godinaalee Oromiyaa Adda Addaa keessatti Hiriirri Mormii Geggeessamaa Jira: Jiraattota

Godinalee Oromiyaa garaa garaa keessatti har’a hiriirri mormii geggeessamuu isaa jiraattonni nuuf ibsanii jidran. Akkuma kanaan Godina Qelleem Wallaggaa, aanaa Hawwaa galaan, Godina shawaa lixaa aanaa Baakkoo Tiibbee, Horroo Goduruu magaalaa Shaambuu irraa namoota dubbisnee jirra. Horroo Guduruu magaala shaambuu keessatti uummati konkolaataa sukkaara fe’atee magaalattii dhaa ba’aa ture dhaabsisuuf yaalii godheen lubbuun namaa baduun gabaasamee jira. Gama biraan godina Horroo Guduruu wallaggaa magaalaa Shaambuu keessatti konkolaataan sukkaara fe’atee deemaa tokko magaalaa dhaa akka hin bane uummataan dhaabsisamuu isaa jiraattonni dubbatanii jrian. Sukkaarri fe’ame kun kontorbaandii waan ta’eef ba’uu hin qabu jechuu dhaan dura dhaabbannaa uummati godheen humnoonni ittisa biyyaa dhukaasa bananiin lubbuun nama tokkoo darbuu jiraataan magaalaa shaambuu ibsanii jiran. Angawoonni godinattii garuu deebii kennuuf fedhii hin agarsiisne. No media source currently available


Adaamaatti maqaa karaatii fi maqaa ollaa hedduu akkuma duruu Oromoon baafattetti deebisuufiitti jiran

No media source currently available Akkuma aadaattuu maqaan lafaa, ka horiitii fi ka namaalleen akkuma warrii ykn abbaan baaseefitti taa’uu male. Oromiyaa fulaa hedduu keessaa jabaa soodduu dhaabaa, maqaa badee deebisaa, ka dedhame qaabachiisaa maqaa lafaati fi ka karaa akkuma Oromoon duruu baafatetti jijjiiruutti jiran. Mootummaan naannoo Oromiyaalleen Biiroo Aadaa fi Tuurizimii jalatti akka maqaan akkuma duruu abbaa baafatetti deebi’ee qajeeluu male jechuutti jira. Obboo Gosaa Baalchaa itti aanaa itti gaafatamaa bulchiinsa magaalaa Adaamaati. “Aadaa fi seenaa ummata Oromoo bakka maratti akka calaqqisuu fi akka mullatu hooggasni naannoo Oromiya yeroo adda aaddaa kallattii kaa’aa ture,” jedha. Akkuma kanaan akka magaalaa Adaamaallee keessaa eennummaa fi aadaan Oromoo mullattu hojjachaa bahan jedha obboo Gosaan. “Kanaaf maqaa gandaa lakkoofsaan waamamaa turan akkuma ganamaa Oromoon waamunitit akka waamamu taheera,” jedha. Maqaa bade deebisu kana akka obboo Gosaan jedhutti Jiddu Gala Aadaa,Yuniversti Adaamaa damee Saayinsii fi Teknooloojii fi hayyoota Oromootti qorate. Adaamaan ollaa 14 qabdi.Olloota kana lakkoofsa 01-14n yaamaa bahan.Lafa lakkoofsaan yaamuu mannaa maquma abbaan duruu baafateen yaamuu wayyaa jedhanii qoratanii irratti walii galan. Akkuma kanaan ollaa durii ganda 01-jedhaniin Goorootti jijjiiran 02-Golba Migiraa 03-Gaara Luugoo 04-Dhaddacha Araaraa 05-Dagaagaa 06- Gurmuu 07-Badhaatuu 08-Odaa 09-Caffee 10—Biiqqaa 11-Barreechaa 12-Gadaa 13-Caffee 14- Anagaatuu Karaa gugurdaa sagallan Adaamaa keessa jirullee akkuma Oromoon duruu baafateetti deebisan. Karaa sagallan Adaamaa keessaa maqaa Oromootti deebisan 1.Siiqqee 2.Karrayyuu 3.Maammoo Mezemmir 4.Atileeti Waamii Birraatu 5.Alamaayyoo Atomaasaa 6.Dr.Alii Birraa 7.Elemoo Qilxluu 8.Adaamaa Buttaa 9.Daandii Abbaa Gadaa Akkuma kanaan kutaa magaalaa Adaamaa jahallee maqaa Oromootti deebisan. 1.Kutaa magaalaa Abbaa Gadaa 2-Kutaa magaalaa Boolee 3.Kutaa magaalaa Danbalaa 4. Kutaa magaalaa Magalaa Daabee 5. Kutaa magaalaa Luugoo 6. Kutaa magaalaa Bokkuu Maqaan kun biirolee mootummaa naannootii fi biirolee federaalaa keessatti maquma kanaan yaamnii jennaan; “Jijjiiramii kun ulaagaa maqaa eeggatee kaabinee mana maree magaalaa fi Biiroo Aadaa fi Tuurizimii Oromiyaalleen waan mirkananaaheef garuma cufattu maqaa seeraan bahe taha,” jedha obboo Gosaan.


Yuniversitii Adaamaatti guyyaa dallaa keessaa galgala ammoo doormiiyyuu gadi nama hin baasani poolisiin ijoollee hedduu achi hiite jedhan

No media source currently available Barattootii yuniversitii Adaamaa dhiyoo tana barumsatti dachaane jedhan dhiyoo tanallee waan hedduu himachuutti jiran. Jarilleen akkuma barattoota yuniversitii Oromiyaa hedduu ummata rakkoo keessa jiru gargaarra jedhee baruma dhiise keessaa tokko.Barattoota hedduutti rakkoo himachuutti jira. “Erga barumsatti deebinee torbaan lama caalee jira. Barumsa yeroo tokko tokko seenna malee barumsii hin jiruu ijoolleen hin seentu. Nageenyii gibbii teenyaa haala gaarii keessa hin jiru jedhanii bahuu nama dhowwan.Ijoollee hedduu shororkeessoo jedhanii hidhan,” jedhan. Rakkoon dhibiin ijoolleen himattu ammoo ta guyyaa fi galgalallee dallaa fi doormii bahuu dhowwan jedhan. "Gibbii irraa bahuu hin dandahamu.Gibbuma keessatti ugguramnee taa’aa jirra..Seenuu malee bahuun hin dandahamuu.Barattoota hedduu doormii irra deemanii tuman.Fkn barattuu waggaa 4ffaa applied biology(damee barumsa biloojii) Daraartuu Abbayyaa akka malee tumamtee miidhamtee amma hospitaala Adaamaa jirti,” jedha barataan yuniverstii Adaamaa. Akka jarii jedhutti poolisi federalaa akkana nama dhaana ijoollee hedduu hidhanillee. Isin ashabbaarii jedhanii ijoollee nagaa tuman.” Itti aanaan pirz.Yuniverstii Adaamaa Dr.,Shiferrawu rakkoo tana silaa damee yuniversti ta dhibiitti deebi kennuu male jedha. Taatullee galgala wannii saatii 2n duubatti ijoollee doormii bahuu dhowwaniif hajaja ministera barnootaa irraa dhufe. Yuniversitii Itoophiyaa haga tokko keessatti akka lafti nagaa taatutti ijoollee galgala saati lamaan duubatti alatti bahuu dhowwan jedha. Dr.Shiferrwau barattoota hidhamab quba hin qabu jedha taatullee wannii innii quba qabu "ka ani quba qabu warrii adeemsa baruu fi barsiisuuf gufuu tahan adda bahanii akka gibbiidhaa bahan taheera,” jedha. Akka barattootii jedhanitti waraanii federaalaa hedduu yuniversstii Adaamaa keessa jiraa waan hedduun ijoollee rakkisuutti jira jedhan.


Dhimma Dr. Mararaa Guddinaa fi Hogganoota KFO Har’a Mana Murtii Federaalaa ti Ilaalame

Manni murtii olaanaan kan Federaalaa inni Lidataa jiru har’a waaree dura waa’ee Dr. Mararaa Guddinaa irratti waaree booda immoo waa’ee hogganoota Kongreesa Federaalawaa Oromoo irratti bellama biraa kennee jira. Dr. Mararaa irratti himannaan dhiyaate kan shoroorkeessumaa akka hin ta’iin ibsamaa turuus dhimmi isaanii garu dhaddacha waa’ee shoroorkaa ilaalamaa jira.Dhimma Dr. Mararaa Jimaata borii jechuun Muddee 29 ilaaluuf bellamnii kennamee jira. Gama kaaniin dhimmi Obbo Baqqalaa Garbaafaa irratti ragaa ittisaa ta’uun kan silaa har’a dhiyaachuun irra ture aangawoonni oromiyaa hin dhiyaatiin hafanii jiran. Xalalaa ergataniin dhufnee ragaa ba’u ni barbaanna.Garu amma hojii arfachisaan waan nu qabatee jiruuf jecha gara fuula duraatti dhiyaannee akka ragaa ba’u dandeenyuutti haala nu mijeessaati akkasumas bellama nu jijjiraa jedhan. Manni murtiis akkaataa itti aangawoonni fi Obbo Anduualeem Araagee itti dhiyaachuu danda’an irratti torban tokko booda dubbachuuf Muddee 27 bara 2010 bellama kan kenne yoo ta’u ragoonni kun baatii Guraandhala gaafa 5-9 bara 2010 ti guyyaa shaniif kan dhaga’amuuf jiru ta’uun ibsamee ira. Namoota galmee obbo Gurmeessaa Ayyaanoo irratti himataman keessaa lama immoo ragaa ittisaa hin dhiyeessinu kanaaf murtii dhumaa nu kennaa waan jedhaniif jecha Amajjii 10 bara 2010 bellamamanii kennamee jira. Gabaasa guutuu caqasaa No media source currently available


Godina Walaggaa Lixaa fi Horroo Guduruu Wallaggaa keessatti Hiriirri Geggeessame

Godina Horroo Guduruu Wallaggaa aanaa Jimmaa Raaree, aanaa Abbaay Coommanii fi Guduruu keessatti har’a hiriirri mormii geggeessamee jira. Aanaa Gufuruu fi Abbaay Coomman keessatti nagaan geggeessamee kan xumurame ennaa ta’u fallaa kanaa Jimmaa Raaree keessatti immoo hiriirri bakka humnoota mootummaan bittinnaa’uu isaa jiraattonni nuuf ibsaniiru. Kaleessa immoo Godina Wallaggaa Lixaa aangaa Boojjii Coqorsaa keessatti hiriirri wal fakkaatu geggeessamee nagaan xumuramuu isaa jiraattonni naannoo nuuf ibsanii jiran. No media source currently available


Angawoonni Oromiyaa Ragaa Ittisaa Ta’uun Kamisa Dhiyaachuu Akka Malan Naa Ibsanii Jiru : Abukaatoo

Hogganoota sadarkaa olaanaa Kongreesa Federaalawaa Oromoo (KFO) keessaa tokko kan ta’an Obbo Baqqalaa Garbaaf ragaa ittisaa ta’uun har’a dhiyaachuu kan irra ture aangawoonni Oromiyaa arfan hin dhiyaatin hafan. Sababaan kennanis walgahii koree hojii rawwachiiftu ADWUI waliin waa’een mana murtii duratti dhiyaachuu kun wal irra waan bu’eef muddamasa sagantaa qaban irraa ta’uun ibsamee jira. Kanas kan beeksiisan abukaatoon Obbo Baqqalaa Garbaa Obbo Abduljabaar Heseen Jimaata borii dhiyaachuuf aangawoonni carraaqqii danda’ame mara akka godhan ta’u baannaan garu walgahii gaggeefamaa jiru sana booda ituu ta’e yaada jedhu akka qaban ibsanii jiru jedhu.Kunis dhiyaachuu jibba ykn dhiibaa’iina irraa akka hin ta’iin naa ibsanii jiru jedhan Obbo Abduljabaar. Ragaa Obbo Baqqalaa ka biraa kan ta’e Andu'aalam Araagee yeroo ammaa mana hidhaa Qaallitti keessa kan jiru yoo ta’u manni hidhaa ituu hin dhiyeessiin hafe. Kanaafis sababaan maal akka ta’e manni murtii polisoota gaafannaan Andu'aalam nama adaba jabaa jala jiru waan ta’eef dhiyeessuuf rakkisaa dha kanaaf ajajajii haaraan bulchiinsa mana hidhaaf haa ergamuu jedhan. Manni murtiis akka dhiyaatuuf ajaja dabalataa kennee jira. Waa’een fayyaa Obbo Baqqalaa kan ilaaleen gaaffiin barreefamaan mana murtiif kan galee ta’uus bor murtii kennuuf akka jiru manni murtii beeksisee jira. Gaaffii fi deebii guutuu caqasaa. No media source currently available


Itiyoophiyaa Keessatti Kanneen Hidhaa Keessa Jiran  fi Mana Hidhaa Keessatti Lubbuu Ofii Dhaban Haa Yaadannu

Itiyoophiyaa keessatti namoota sababaa yaada sammuu isaaniif jecha qofa hidhaman, du’an akkasumas ilaalcha siyaasaa fi amantii qabaniif hidhaman yadachuuf Robii har’a Muddee 27 bara 2017 duullii gama marsariitii hawaasaan gaggeeffamaa ture.Kanneen hidhaa keessatti lubbuu ofii dhabanis qiyyaafata duula guyyaa tokkoof gaggeeffamee turan. Itiyoophiyaa keessatti Lakkoofsii namoota hidhamanii dabalaa akka jiru, seenaan namoota hidhaa keessa jiranis ta’e kanneen hidhaa keessatti lubbuu ofii dhaban kan ilaaleen namnii hunduu waan beeku akka barreessuu akkasumas hidhamtoota dhaqanii gaafachuun har’a yaadatamee kan oolee ta’u kanneen kan irratti hojjataa jiran keessaa Dargagaggoo Girmaa Guutamaa ibsee jira. Namoota biyya keessatti hidhaa keessa jiran sirritti baruun rakkisaa akka ta’e sababaan kanaas iddoo namoonni dhoksaan hidhaman waan jiruuf ta’u hubachisee jira.Kanneen hidhaa keessatti dararamaa jiran akkasumas hidhaa keessatti lubbuu ofii dhaban yaadachuun hidhamtootaaf jajjabiina qaama dhimmi ilaaluuf immoo odeeffannoo dabarsuu waan ta’eef qooda gaarii qaba jedha Girmaan. Gaaffii fi deebii gaggeeffame caqasaa No media source currently available


Obbo Baqqalaa Garbaa Dhukkubsatan Iyyuu Wal’ansa Hin Aragatin Jiru : Maatii

Hogganoota sadarkaa olaana paartii Kongreesa Federaala Oromoo (KFO) keessaa tokko kan ta’anii fi yeroo ammaa mana hidhaa Qiliinxoo keessa kan jiran Obbo Baqqalaa Garbaa dhukkubsachuu isaanii gidduu kana dhaga’amaa jira. Intalli isaanii Shamarree Boontuu Baqqalaa Garbaa akka jettutti sambata darbee kaasee dhiibbaan dhiiga isaanii ol ka’uu isaan abbaan ishee dhukkubsataa akka jiran ibsitee jirti. Yeroo torban tokko ta’uuf wal’ansaaf akka ergaman obbo Baqqalaan gaafatan iyyuu manni hidhaa garuu didee qoricha duraan guyyaatti yeroo tokko fudhataa ture yeroo lama fudhu ittiin jedhan jetti. Akka durii dhaabatee nu hin haasofsisuu kan jettu Bontuun morma na dhukkubaa mataa na bowwaafataa ija koo na qaba jechuun nutti himeera jetti. Obbo Baqalaa nama fayya buleessa manaa qabanii to’annaa jala eega olchanii booda dhukkubaan rakkachuu jalqaban jetti Boontuun. No media source currently available


Hiriirri “Haleellaan Raayyaa Ittisaa Nu Irraa Haa Dhaabatu” Jedhu Oromiyaa Keessatti Itti-fufee Jira

Godinaalee Oromiyaa keessatti hiriirawwan mormii qeerroon qindeessan, jedhamanii fi uummata naannoo hirmaachisan dhuma torban kanaa fi guyyaa har’as itti fufanii oolan. Ka godinaa Horroo-guduruu Wallaggaa keessatti argamtu – magaalaan Shaambuu kanneen hiriirri keessatti geggeessame keessaa tokko. Jiraattonni akka jedhanitti, uummata har’a ganamaan buqqa’ee yaa’ee hiriiruu jalqabe adda-facaasuuf humni ittisaa mooraa Yunivarsitii Wallaggaa keessa qubatee jiru itti bobba’ee aara imimmaansuun adda facaasuuf yaalaa ture. Hoogganaan waajira poolisii godinaa Horroo-guduruu Wallaggaa garuu, “humni ittisaa naannoo sana hin jiru. Kan mooraa Yunivarsitii Wallaggaa keessa humna poolsii federaalaa lakkoobsaan digdama hin caalle. Isaanis mooraa keessaa gad hin baane. Ka dargaggoota hiriira ba’an tasgabbeessuu fi gorsuu yaalaa ture humna kora bittimmeessaa fi poolisii Oromiyaa ti,” jedhanii, hiriirichi nagaan jalqabamee nagaan xumuramuu dubbatan. Akkasuma, Godinaa Qellem Wallaggaa, aanaa Jimmaa Horroo, magaalaa Nuunnuu keessatti Sanbata dabre kana hiriirri mormii guddaan uummata aanichaan geggeessamuu, jiraattonnii fi aangawaan naannoo sanaa nuuf ibsanii jiran. Waa’ee hiriirawwan lameenii, gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa. No media source currently available


Liyyuu Haayl Haleellaa Gaggeessee Qabeenyaas Saamee Jira : Angawaa

Godiina Harargee Bahaa aanaa Mettaa araddaa falmattu sabaa keessatti Dilbata Muddee 24 bara 2017 humni bulchiinsa naannoo Somaalee obbolaa lama rasaasaan dhahuu fi manneen jireenyaa 115 qorqorroo irraa buqqifatee deemuu isaa aangawaan nannoo beeksisanii jiru. Kunis kan ta’e dursanii haleellaa banuun obboaan lamaan eega madeessanii fi akka uummanni dheessee ba’u taasisanii booda ta’uun ibsamee jira.Ummanni sodaatee mana fi qehee ofii irraa dheessee ba’e abbaa warraa dhibba lama ta’u haga ammaattis qe’e oditti hin deebi’iin akka jiran ibsamee Jira. Gabaasa Guutuu Caqasaa No media source currently available