Meeksikoo keessatti Gaazexeessonni ajjeefaman 11 gahaniiru

Meekisikoo keessatti gaazexeessota lama torban kana ajjeefaman dabalatee Wagga tokko gidduutti gaazexeessitoonni ajjeefaman 11 gahuu isaanii haanga’onni biyyatti ibsaniiruu. Waajjirii aboottan alangaa kutaa biyyatti Veeraakruuz akka fuulaa Tiwuutarii isaa irraatti ibsetti, ajeechaan tibbanaa gabaasituu tokkoo fi daarekteeraa tokkoo irratti raawwatame qorachaa jiraa. Dubartoonni lamman ajeefaman kun dhaabbata oduu karaa marsaariitiin gabaasuuf hoojjatan, Yeseeniyaa Mooloonedo Faalkoonii fi Shee’ilaa Joohaan Gaarsiyaa Oliveeraa sababinii du’a isaanii gaazexeessitootaa waan ta’aniif qofaa akka ta’ee kan ibsee waajira abba alangaa Veeraakiruuz irraa Veerooniikaa Hernaandeez warren tarkaanfii ajjechaa kana fudhatan faanaa bu’uudhaan akka seeraatti dhiheesan ibsuun isaanii gabaasameera.


Imaammata Biyyoota Gama Dhiyaatu Tarkaanfii Fudhanneef Sababaa Ta’e: Putiin

Tarkaanfiin waraanaa Raashaan Yukreen keessatti fudhataa jirtuuf sababaan, imaammata biyyoota gama dhiyaa waan ta’eef jecha, tarkaanfii fudhachuuf dirqamne jechuun Prezidaantiin Raashaa Vlaadmiir Putiin dubbatanii jiru. Putiin kana kan dubbatan waggaa Naaziin Jarmanii itti injiifatamee waggaa 77ffaa Moskoo keessatti har’a ennaa kabajameetti ture. Looltoonni toora isaanii akkaan eeggatanii hiriiran waltajjii Dimaa jedhamee waamamuu irratti tartiibaan kan darban yoo ta’u kun waggaa waggaan guyyaa injifannoo gaggeeffamuu fi baratamee dha.Taankilee, konkolaataaa sibila uffatan kanneen meeshaan waraana irratti fe’amee, akkasumas kanneen misaa’eela Baalastiik kan ardiwwan keessa deemuu danda’uu fe’atanii mul’atan. Garu ayyaanni kun inni baranaa Raashaaf hiika addaa qaba.Prezidaant Putiin ayyaana injifannoo har’a kana irratti haasawaa dhageesisaniin, waraannii isaanii Red Armii jedhamu duula waraanaa humnootii Naazii irratti gaggeessee fi amma immi humnootiin Raashaa tarkaanfii Yukreen keessatti fudhataa jiru giddu irratti ibsan. Guyyaa injifannoo guddaa kanatti baga gammaddaniin isiniin jedha. Yeroo carraan biyya keenyaa kanneen biroon murtaa’uuf deemu waraanni biyya keenyaa kana ittisuuf jecha waraanuun isaa eebbifamaa dha jedhan.uummata keenya Donbaas keessaaf akkasumas nageenya biyya keenyaa Raashaaf waraanaa jirtu. Putiin weerara Yukreen keessatti gaggeessaa jiran biyyatti Naazii irraa walaba gochuuf kan gaggeeffamu jedhan.Yukreenii fi biyyonni gama dhiyaa garu Outiin duula waraanaa sababaa hin qabnee tuttuqqaan lafa jin turreetti labsee jedhu.


Meriipol Keessaa Namoota Baasuun Itti Fufee Jira: Antoniyoo Gutarrees

Magaala Yukreen gama kibbaa kan taatee Maripool keessaa fi warshaa sibilaa Azovstal kan magaalatti keessaa siviiloota jiran baasuu kan marsaa sadaffaa gaggeeffamaa kan jiru ta’u, barreessaa dureen tokkummaa mootummootaa Antoniyoo Gutarrees kamiisa kaleessaa gola naga eegumsaaf ibsanii jiru. Torban kana siviloonnii 101 Azovstal irraa kanneen biroon 400 ta’an naannoo cina jiran irraa tokkummaa mootummootaa fi garee fannoo dimaa kan addunyaatii baafamanii jiru. Waan dandeenya mara gochuun namoota iddoo iddoo ijaan arguuf namatti hin tollee Sanaa baasuu qabna jedhan Gutarrees,Ebla 26 Moskootti imaluun prezidaant Putiin waliin eega dubbatanii booda, Ebala 28 gara Kiyeevti imaluun prezidaantii biyyatti Volodmiin zeleenskii waliin wal argan. Yeroon prezidaant putiin waliin wal arge, gargaarsii dhala namaa seenuun akkasumas naannoo waraanan marsaman mara keeessumaa Meeripool keessaa namoota baasuun barbaachisaa ta’uun cimsee dubbadhe. Siviloota warshaa Azovstal keessa jiraniif karaan nagaan isaa amansisaa ta’e akka banamee lafa nagaatti akka ba’an jabeesseen gaafadhe.kun akka ta’u mirkanii argadheen jira. Raashaan Yukreen weeraruun abbaa biyyummaa ofii fi chaartara Tokkummaa Mootummootaa cabsuu akka ta’e kan dubbatan Gutarrees uummata Yukree Raashaa fi addunyaa guutuuf jecha lollii kun xumuura argachuu qaba jedhan.


Duula Raashaan Yukreen Irratti Gaggeesituun Afrikaan Rakkachuuf Jirti:Hogganaa Paartii Mormituu Afrikaa Kibbaa

Raashaan weerara Yukreen irratti gaggeessiteen kan ka’e dhiibbaa uuamuuf Lammiwwan Afrikaa qophaa’uu qabu jechuun hogganaan paartii mormituu guddichi kan Afrikaa Kibbaa Joon steenhuisen akekkachisanii jiru. Kanas kan akeekkachiisan imaltuu guyyaa 6f Yukreen keessatti gaggeessan kamiisa kaleessaa ennaa xumuranti ture. Mgaalaalee handaara magaalaa Kiyaav jiran irratti badiin dhaqqabe qalbii nama cabsa jedhan. Afrikaa fi biyyoota gidduu galeessa bahaa keessatti Muraa Daabboo jiru 3 keessaa tokko kutaa Yukreen keessa jirtu keessaa dhufa.Zayiita ittiin nyaata bilcheessan akkasumas xaa’oo qonnaaf barbaachisuu oomishuun beekamu. Kana malees Kutaa sana keessatti nageenyi dhabamuun gatiin boba’aaaa akka dabaluu taasisee jira jedhan. Afrikaan keessumaa kan miidhamtu sababaa hiyyuuma sadarkaa olaanaa qabduuf jedhan.Paartiin Afrikaa kibbaa bulchaa jiru ANCn duula waraanaa Raashaan Yukreen irratti rawwattee balaaleeggachuu diduun callinsaan ilaalaa yrtii jiru kanatti, paartiin mormiitu biyyatti kana jedhe.


Antoonii Biliinken Koovidiin Qabaman

Ministirrii Dhimmaa alaa yunaayitid Isteetes Antoonii Bliinkeen Roobii kaleessaa waan Vaayirasiin Koroonaa isaan irratti argameef namoottan irraa addaan bahanii mana isaanii keessaa akka jiran ministeerrii dhimmaa alaa beeksiseera. Biliinken talaallii marsaa sadaffaa fudhacuu isaanii kan hime ibsii ministeerichaa dhiheenyaa kan prezidaantii Bayyideniin akka wal hin argiinee ibseeraa. Biliinken ittu Vaayiresichii isaan irratti hin argamin duraan, Roobii kaleessaa Ministirii dhimmaa Alaa Siwuudin Aan Liindee wajjin, guyaa qibxataa immoo gitaa isaanii kan biyyaa Meeksikoo Maarseello Ebiraard wajjin wal arguun isaanii beekameera. Maarseeloo Ebiraard erga Biliinkeeniin wal arganii boodaa qorannoo Cooviid( PCR) taasisuu isaanii fuulaa tiwutarii isaanii irratti ibsaniiru. Bilinken kamisa har’aa haasaan bulchiinsa Chaayiinaa ilaalchisee gochuudhaaf turan yeroo biraatti darbuun isaa ibsameeraa. Itti aantuun prezidaantii yunaayitid Isteets kaamiilaa Haarsii fi Afaan yaa’ii mana maree bakka bu’ootaa Naansii peeloosii dhiheenyaa kana vaayiresii koroonaatiin qabamuun isaanii gabaasamuun isaa ni yaadatama.


Astiroonaatonni Gara Lafaatti Deebi’aa Jiru

Ji’oottan ja’an darbaniif buufata hawaa adduunyaa keessaa hawaa irra kan turan Astiroonaatonnii 4 garaa biyyaa lafaatti deebi’a jiraachuu isaanii ibsii NASA fi dhaabbta dhuunfaa qorannoo hawaa Spees-X irraa bahee beekisiseera. Xiyyaaraa hawaa irraa gara lafatti bu’aa jiruu Draagoon Kaapsuul jedhamu keessaa Astiroonaat Raajaa Chaarii,Toom Maarshibarn,Kayilaa Baaroon akkasumaas Ejensii hawaa Awuurooppaa irraa, Maatiyaas Maa’ureer akka jiran himameera. Naasaaniif Spees-X akka jedhanitti,xiyyaarrii Astiroonaataa baatee gara laffaati gadii fidu Diraagoon Kaapsuul ganamaa har’aa biyyaa awustraliiyaa oltii buufatta hawaa Adduunya irraa addaan cittee garaa lafaatii gugachuu jalqabdee sa’aatii 23 fi walakaa boodaa galaan irraa boqota.


Gamtaan Awurooppaa Raashaa Akka Adabu Dhaadate

Akka gargaarsii meeshaa waraanaa biyoottan lixaa yuukreeniif ergaa jiran galuu hin dandenye gochuudhaaf yemmuu Raashaan buufatalee baaburaa fi karaa meshaan itiin galuu danda’u biroo irratti haleellaa cimaa raawwachaa jirtu kanatti, gamtaan Awurooppaa qoqqobbii haaraa Raashaa irratti labsuu isaa prezidaantiin Komishiinii Awuroopaa Ursulaa, Voon Deer Liiyeen ibsaniiru. Voon Deer Liiyeen Fraans Magaalaa Straasboorg keessatti haasaa paarlamaa Awuroopaatif taasisaniin, biyyoottan miseensa gamtaa Awurooppaa ji’ootaa Jahaan dhufan keessatti jikitaa boba’aa Raashaarraa galchuu dhaabuudhaan, dhumaa wagga kanaa keessaa boba’aa Calalamee biyyaa biraatii galchanii akka itti fayyadaman dubbataniiru. Qoqqobbiin gamtaa Awurooppaa haaraan, baankii Raashaa guddichaa Sberbank Jedhamu gabaa maalaqa aduunyaa keessaa baasuu, ajajootaa ol aanoo waraana Raashaa wareen magaalotaa yuukreen Buuchaa fi Maarii’upool keessatti yakkaa waraanaa raawwataniiru jedahman addaan baasuu dabalatee waan ja’a akka of keessaa qabuu prezidaantin Konishiinii Awurooppaa ibsaniiru. Qoqqobbichii akka hojii irraa ooluuf biyyoottan gamtaa Awurooppaa sagalee guutuudhaan tole jechuu gabu.


Koriyaan Kaabaa Misaa’eel Furguggisuun ishee Biyyoota Ollaa Irraa Balaaleefannaa Kaasisee Jira

Koriyaan kaabaa misaa’eela Baalistiik har’a kan furguggiste yoo ta’u, Jaapaan fi koriyaan kibbaa akka gabaasanti, dhuukaas yaaliif yeroo adda addaa gaggeesitu keessaa inni ammaa kun biyyoota ollaa koriyaa kaabaa mufachisee Amerikaa biraa balaaleeffannaa jabaa hordoofsisee jira jedhu. Waraannii Koriyaa kibbaa akka jedhutti koriyaan kaabaa dhukaas misaa’eela Baalistiik kana naannoo Sunaan jedhamu kan cina magaalaa Piyoong yang jiru irraa gaggeesite. Iddoon kun dirree xayyaaraa guddicha kan biyyatti cinatti kan argamu yoo ta’u, dhuukaasii dhiyeenya kanaa martii achii gaggeeffama jedhan. Misaa’elli har’a kun fageenya kiloomeetra 470 kan furguggiifame ta’u fi lafa irraa ol fageenya kiloomeetra 780 ta’u odeeffannoon koriyaa kibbaa biraa argame kan ibse yoo ta’u odeeffannoo Jaapaan laattees wal fakkaataa dha. Lakkoobsii kunis missa’eelichi kan lafa fagoo deemu akka hin taane ibsa jedhameera.Koriyaan Kaabaa waan akkasii gaggeessuuf akka jirtu dursitee midiyaa ishee irratti kan hin labsiine yoo ta’u erga raawwattee guyyaa tokko booda ifa gooti.


Poopiin Waldaa Kaatoliikii  Vilaadimiir Putiin Wajjiin  Haasa’uu Akka Dedhan Dubbatan

Hogganaan walda akirstaanaa kaatoliikii Poop Fraansiis Presidaantii Raashaa vilaadimiir putiin wal arguudhaaf gaafii dhiheesaniif akka deebi ihin arganne dubbachhuun isaanii beekameeraa. Poop Fraansiis ,Erga Raashaan yukreeniin weerartee Torban sadii boodaa karaa dipiloomaatotaa Vaatikaaniin pezidaantii Raashaa wajjin walarganii akkaataa walwraansa dhaabuu irrati ihaasa’uudhaaf gaafatanus amma ammaatti debii akka hin argganne, baruulee biyyaa Itaaliitti maxxanfumu Kuriyeer Deelaa seeraa jedhahmuu wajjin gaaffi fi deebii taasisaniin ibsaniiru. Poop Fraansiis gaaffii fi deebii kana keesaatii ,vilaadimiir Putiin Caamsaa 9,2022 waraanaa xumuruudhaaf akka karoorfatan Muumee ministiraa biyyaa Hangaarii Viiktor Orbaan irraa dhagauu isaanii akka ibsan gabasameraa. Caamsaan9 bara 1945 guyyaa Raashaan Umnoottan Naazi iirratti injifannoo dhumaa galmeesitee ta’ee beekamaa. Yemoo Raashaan Yuukireen irraattit waraanaa jalqabdee Poop Fraansisi Embaasii mootummaa Raashaa isa magaalaa Room keessatti Argamu dhaquun isaanii ni yaadatama.


Poopiin Waldaa Kaatoliikii Vilaadimiir Putiin Wajjiin Haasa’uu Akka Dedhan Dubbatan


Prezidaant Baaydiin Yukreenfii Gargaarsa Haaraa Gaafatan

Kongreesiin Yunaaytiid Isteetes gargaarsa dabalataa kan nageenyaa fi gargaarsa dhala namaa Yukreeniif oolu Doolaara Biliyoona 33 akka raggaasisuuf prezidaant Baaydiin Kamiisa kaleessaa gaafatanii jiru. Gatii wal waraansii kun nu baasisuu salphaa miti. Garu weerarrii kun itti fuufnaan nutis akka ta’uuf karaa banna taanaan waan guddaa nu baasisuuf deema jedhan.Uummanni Yukreen akka biyya isaa kabajsiisuu gochuuf ykn Rashaan gocha gara jabinaa fi weerara Yukreen irratti gaggeessitu akka itti fuuftu gochuu keessaa filachuu qabna jedhan Baaydin. Barreessaa dureen tokkummaa Mootummootaa Antoniyoo Gutarres Kamiisa kaleessaa Kiyaav keessa kan turan.Kan seera tumtoonni Amerikaa ehaman Doolaarrii Biliyoona 13.6 dhumuutti dhiyaatee jira jechuun kamiisa kaleessaa itti gaafatamtuun preesii kan masaraa Waayit Haawuus Jeen Saakii kamiisa kaleessaa dubbatan. Grgaarsii haaraan gaafatamee kun Doolaara Biliyoona 8.5 deggersa dinagdeef Biliyoona 3 immo gargaarsa dhala namaaf akkasumas immo Doolaara Biliyoona 20 immo gargaarsa waraanaaf ta’uuf ibsamee jira.


Biriteen Namoota Dahata Siyaa Gaafataan Ruwaandaa Keessa Akka Turan Ajajje

Briteen namoota dadhata siyaasaa gaafatan kanneen kumaan laka’aman maayilii kumaan laka’amu fageessuu dhaan dhimmi isaanii gamasitti akka ilaalamuuf gara Rwaandaatti ergitee jirti. Kuns koolu galtoonni kun yabala xixiqqoo dhaan gara Briteen kibbaatti akka hin ceene ugguruuf jecha jedhameera. No media source currently available


Sirni Awwaalcha Ministirii Haajaa-alaa Yunaayited Isteets Duraanii Maadiliin Oolbrayit Geggeeffame

Sirnii Awwaalchaa Ministirii dhimmaa alaa Yunaayited Isteets duraanii Maadiliin Oolbrayit Roobii har’aa yemmuu kaatediraalaa Biyyoolesaa Waashingtoonti raawwatamu presidaant Joo Baayiden ulfinaa fi kabajaa isaniif qaban ibsaniiru. Joo Baayiden dua’a Oolbraayit ilaalchisuudhaan ji’a darebe ibsaa kennaniin, "yemmuun waa’ee ishee yaaduu Amerikaan Biyaa hedduu barbaachistuu ta’uu irratii Amantaa isheen qabduun yaada," jedahniiru. Ministirrii Dhimmaa alaa Antoonii Bliinken Qebxaa kaleessaa yemmuu Ministirii Dhimmaa alaa Reppaabiliik Chee Jan Lippaaviskii simatan ulfinaa Oolbraayitiif qaban Ibsaniiru. Hojii waliin hojjachaa jirruuf yeroon kun barbaachisaadha. Asitii isin arguu keenyaa waan guddaadha. Wantii boroo isin as fidee sirnaa gegeesaa kabajamtuu muchaa Repabiliikii Chek, akka sumaaf Yunaayitid Isteets kan ta’an Maadiliin Ool braayiti. Nama gamoo kanaafii Raakaa kana keessatii heduu kabajamtuu ta’an. astii araagamuun keensan waan guddaadha." jedhaniiru Antoonii Bilinken. Wagga 84 ti ji’a darbe kan boqotaniif dhalattuu Reepabliikii Cheek kan ta’an Maadliin Oolbiraayit bara 1996 yemmuu Prezidaantummaa Biil Kiliinten dubartii ministirii dhimmaa alaa US kan jalqabaa ta’uudhaan ministirii dhimmaa alaa biyyatti 64ffaa ta’anii tajaajiluun isaanii ni beekama.


Kooriyaan Kaabaa Agarsiisa Humna Waraanaa Taasiste

Biyyii Kooriyaa kaabaa wagga 90ffaa hundeeffamuu umnaa waraanaa biyyaatti kabajuudhaaf jechaa misaa’elootaa Baalastiikii gurgudoo dabalatee agarsiisaa hiriiraa umnaa waraanaa guddaa taasisuu ishee miidiyaaleen biyyatti ibsuun isaanii beekameeraa. Magaala Piyoongyang keessatti hiriira umna waraanaa galgala taasifamee kana irratti hargamuudhaan haasaa kan taasisan Prezidaantiin biyyatti Kiin joong Un umnaa meeshaa nukleeraa biyyatti harfachiisaadhaan guddisuun akka barbaachisuu dhaadachuu isaanii dhaabanni oduu mootummaa biyyatti ibseera. Erga bara 2017 as yeroo jalqabaatiif Ji’a darbee keessaa kooriyaan kaabaa yaalii furguggeessuu misaa’elaa Baalastiikii biyyaa qaxxaamuru taasisuun ishee gabsameera. Akka haanga’oonii Yunaayit Isteets jedhanitti,kooriyaan kaabaa dhihenyaa keessaatis misaa’elaa fageenyaa deemuu danda’u dabalatee yaalii nuukileeraa taasisuudhaaf qophaawaa jirti. Haanga’onii kun gochichii nageenya naannoo sanatiif yaaddessaa akka ta’e ibsun isaaniis beekameera.


Doonald Traamp Irratti Murtiin Adabbii kennameera

Prezidaantiin Yunaayitid Isteets duraanii Doonaald Traamp qabeenya isaaniitiin walqabatee himannaa isaanii irratti dhihaateef akkaa deebii kennan ajaja mannii murti dabarsef deebii kennuu diduu isaanitiif, amma deebii kennanutti guyyaa guyaadhaan akka Doolaaraa 10,000-n adabaman abbaan murti dahddacha magaalaa Niwu yoork ajaja dabarseeraa. Galii Qabeenyaa prezidaanti duraanii ilaalchisee gabaasinni mootummaadhaaf dhihaachuu qabu waan dhugaa irratti hin hundoomnee ta’uu isaatiif akka ragaa gahaa qaban ibsuudhaan kan galmee himannaa banan attii alangaa olaantuun magaalaa Niwu Yoork Letitiyaa Jems akka jedhaniti, qabeenyii Tramp bakka Golfiin itti taphatamuu isa magaalaa Niwu Yoorkii fi Iskootilaand keessaa jiru,akkasumasi,manneen jaarmiyaan Niwu yoork keessatti kireessamuu dabalatee gabasiinii dhihaachaa ture kan sirrii hin taanedha. Doonaald Traamp balleesaan isaan raawwatan akka hin jirre ibsaanii himannaan isaan irratti dhihaate dhiibaa siyaasaatiin jechuun isaanii gabaasameeraa.


Haanga’oonnii Yunaayitid Isteets fi Afrikaa Kibbaa waliin maryatan

Gorsaan dhimmaa tika nageenyaa yunaatitid Isteets Jaak Suliivaan gitaa isaanii gorsaa dhimmaa nageenyaa mootummaa Afrikaa kibbaa Syidinii Muufaamaadi waliin guyyaa har’aa maryachuun isaanii beekameeraa. Waltii dhufeenyaa yunaayitid Isteets fi Afrikaa kibbaa jabeessuu irratti ijjannoo hogantoonii biyyoottan lamanii qaban irratti hundaa’udhaan marii taasifame kana irratti, balaa lolaa roobaa dhiheenyaa kana kutaa biyyaa Afrikaa kibba Kwaa Zuuluu Naatal midhaa qaqqabeef U.S akka deggersa taasiftuu Jaak Suliivaan akka dubbatan gabaasameera. Karaa biraatiin Rakkina Yukireen keessatti dhalateen walqabatee us Afrikaa kibbaa waliin dhiheenyatti hojachuudhaaf qophooftuu ta’uu ishee Jaak Sulivaan ibsaniiru. Tunaayitid Isteets, karaa daldalaatiin, inveestimentiidhaan, karaa eegumsaa fayyaatiin, karaa jijjiiramaa qileensaa, karaa tarkaanfii farraa shororkeesummaa, akkasumas karaa nageenyaa naannoo irratti Afrikaa kibbaa wajiin akka hojatuu kan ibsee gabaasinii kun, walwaraansii Yukreen keesaa jiruu mi’aawwan barbachisaa ta’an irratti gatiin inii dabalchiiseef, wabii midhaan nyaataa ilaalchisee dhiibaan innii Afrikaa irratti uumee marii haanga’ootaa lammanii keessatti ka’uun isaa ibsameera.


Yunaayitid Isteets fi Biyyoottan Lixaa  Jarman Keessaatti Walgaahii Taasisanii Jiru

Erga diplomaatonni ol aanoon fi haanga’oonni ittisaa biyyaa Yunaayitid Isteets yukireeniin deemanii gargaasaa waraanaa dabalataa gochuudhaaf waadaa seenanii boodaa, akkaataa yukireeniin caalaatti hidhachiisuun danda’amuu irratti biyyootan hedduun waliin maryachuudhaaf guyyyaa har’aa Jarman keessatti, walgahii taasisanii jiru. Ministirrii ittisaa U.S Lilooyid Oo’ustin fi Ministiriri dhimmaa alaa Antoonii Bilinken erga prezidaantii yukrieen Volodiymiir Zeleniskii waliin marii taasisanii booda , biyyoottan lixaa deggersaa yukireen irratti gurmeesuudhaaf biyya Jarman Buufataa xiyyaaraa Raamistiin keessaatti walgahiin har’aa kan qopha’e. Yemuu yukireeniin daawatan Ministirrii itisaa U.S prezidaantii yukireen fuulaatii haasaa taasisaniin… "Dhiheenya kana akka isin jettanitti, waneen biraa nu gonee iraatti dabalamee gargaarsa nageenyaa doolaaraa Biiliyooni tokko baasuu taasifneerra. Marii keenyaa irratti hunda’udhaan Yemuun asii deemuu ministiroota ittisaa fi ajajoota ittisaa walin akkaataa gargaarsa dabalataa irratti akka marii taasifnuuf deemnu quba qabdu ta’a. Isin beekuu qabdu, ummanii yukireen beekuu qaba, akka isin irraa aantan waan danada’amee hundayyuu gochuu itti fufna," jedhaniiru. Yaadaa Liiloyid Oo’ustin irratti dabaluudhaan kan dubbatan Antoonii Biliinken, walgahiin isaan prezidaantii Yukireenii fi haanga’ootaa biroo waliin taasisan gargaarsa Yunaayiitid Isteets amma ammaatti taasiftee ibsuudhaa fi fuula duratti waan yuukreen barbaadduu baruudhaaf akka ta’e himaniiru. Walgahii kana irraatti kan hirmaatan durataa’aan ajajootaa waraana Yunaayitid Isteets Jeeneraal Maark Miilar gama isaaniitiin, yukireen akkaa waraaniicha moo’uu dandeessu deggersii kamiyuu taasifamuufii qaba jechuudhaan Oduu gabasitotatti himuun isaanii gabasameeraa. Walgahii kanna irraatti barreesaa ol anaan NATO Jeens Stooltenberg fi ministirri Ittisaa Yukireen Oleksii Rezniikoov akka hirmaatan himameera.


Qonnaan Bultoonni Ameerikaa Xaafii Oomishuu Jalqaban

Kutaa Nevaadaa dabalatee kutaaleen Yunaayitid Isteetis adda addaa yeroo ammaa xaafii oomishuu jalqabanii jiru. Xaafiin nyaata madaalamaa kan fayyuummaaf barbaachisu ta’uun isaa beekamaa waan dhufeef qonnaan bultoonni Ameerikaa hedduun illee sanyii midhaanii kana oomishaa jiru. Waahilli keenya sagantaa Tigirinyaa Teweldee Tesfagabiir dhiyeenta gara kutaa Nevadatti imaluu dhaan qonnaan bultootaa dubbisuun akka gabaasetti xaaffiin suuqilee Yunaayitid isteetis keessatti gurguramuu jalqauu isaa fi lafa hektraara hedduu irra illee qotamuu jalqabamee jira.


Maakroon Filannoo Prezidaantummaa Marsaa Lammataaf Injiifatan

Filannoo prezidaantummaa Faransaayii keessatti gaggeeffameen Imaanu’eel Maakroon mormituu isaanii Mariin Lee Peen injifachuun irra deebi’uun filatamanii jiru. Maakroon sagalee 100 keessaa harka 58.5 kan argatan yoo ta’u Lee Peen immo harka 41.5 argatan. Kunis filannoo wal fakkaaraa bara 2017 gaggeeffame sana waliin ennaa ilaalmuu ba’iin amma argamee walitti dhiyoo dha. Waggaa 20 keessatti prezidaantiin Farnsaayii marsaa lammataaf aangoo qabate kan duraa Maakroon ta’uun ibsamee jira.Isa duraa bara 2002tti prezidaanticha duraanii Jaak shiiraaq abbaa Le pen injifachuun angoo qabate. Prezidaant Maakroon tokkummaa biyyatti eegsisuuf dhaadatan.Wa’ee lammiwwan keenya sagalee hin kenniin hafan hundumaas yaadaan jira.Calliinsii isaanii filachuuf diduu isaanii agarsiisa waan ta’eef deebii itti kennuu qabna.Dhuma irratti warra Le Peeniif sagalee kennan kanneen galgala kana mufannaa akka qaban beekamaa ta’ees kaniin ilaaluu ta’a jedhanii jiru. Filannoo prezidaantummaa marsaa sadii keessatti dorgomanii kan hin milkoofne Lee Peen Inni kaleessaa kun kan sagalee guddaa itti argatan ture.Isaanis akka jedhanti yeroo kamiin iyyu caalaa murannee jirra.Uummata Faransaayiif dhaabchuuf feedhiin qabnu caalaatti jabaatee jira.Har’a hinaaffaa ykn xiqiin na keessa hin jiru.Injifatamuu kana irraa abdii horadheen jira jedhan Lee Peen. Maakroon fi Lee peen imaammata biyya keessaa fi alaa kan ilaaleen garaagarummaa guddaa kan qaban ta’u falmii Robii dabree gaggeessan irraa hubatamee jira.


Baaraak Obaamaan Maal Jedhan?

Addunyaa irratti hogganoonni aangoo dhuunfatan odeeffannoo dogoggooraa gargaaramuun Deemookraasii hundee garagalchuu fedhu jechuun prezidaantiin Yunaaytid Isteetes duraanii Baaraak Obaamaan akeekkachisanii jiru. Yunivarsiitii Staanfard keessa kan jiru Instiitutii Freemaan Spogli jedhamu kan waa’ee qorannaa addunyaa keessatti barattootaa fi Faakaltiif ennaa dubbatan, prezidaantii Amerikaa duraanii Donaald Traamp irratti qiyyaafatan. Prezidaantiin Angoo irra jiru ba’iin filannoo gaggeeffame kan ifa galaa ta’e dhorkamee, mana mree Yunaaytid Istees keessatti hokkara kakaasuuf gargaarsa taasifamuu argaa jirra. Sana qofa mitii, paartii isaa keessaa harka caalaan kanneen waajiira olaanaa biyyattiin qabdu qabatanii jiran seera qabeessuummaa filannoo darbee Sanaa irraa rakkoo akka qaban ibsuu itti fufanii jiru.Kana moo sababaa godhachuun, seera sagalee kennuu ugguran gargaaramuu fedhu jedhan. Obaamaan akka jedhanti, midiiyaa hawaasaa akka madda oduu fi odeeffannoo isa jalqabaa gochuun itti fayyadamuuf, dura odeeffannoo sirrii hin taanee fi soba ta’e akkasumas jallisnii dhiyeessuu fi shirrii Intarneettii irratti gaggeeffamuu dhaabachuu qaba. Akka lammiwwan Amerikaatti, madda oduu adda baafannee xiinxaluun ijoolleen akkamitti waan sirrii ta’e yaaduu akka danda’an barsiisuun feedhii ofii irraa ka’uun kan odeeffamuu fi kan dhugaan odeeffamu akka adda baafatan gochuu qabna jedhan Obaamaan.


Yukreeniif Gargaarsii Dbalataa Akka Kennamuu Ibsamee Jira

Preezidaantiin Yunaaytid Isteetes Joo Baaydin gargaarsa nageenyaaf kan ooluu Doolaara Miliyoona 800 dabalataan Yukreeniif akka kennamu Kamiisa kaleessaa labsan. Kunis meeshaalee waraanaa gurguddaa, kokolaataa waraanaa fi xayyaara nam-maleeyyii kan waraanaa dabalata jedhamee jira.Raashaan kutaa Daanbaas irratti qiyyaafachuun waraanuu kan feetu ta’uus, Meeshaaleen kun fedhii Yukreen kan deggeran ta’u Baaydin dubbatan. Moskoon Yukreen gama bahaa keessaan tarkaanfii fudhattu jabeessuuf tooftaa kan jijjiirte yoo ta’u looltoonni Yukreen lakkoobsa isaanii kutaa Luhansk keessaa dabalaa jiru. Prezidaant Baaydiin waa’ee deggersa kennamuu ennaa dubbatan Yukreen kutaalee Bahaa fi Donbaas keessatti dandeetti qabdu caalaatti jabeessuun akka waraantuuf Doolaara Miliyoona 800 dabalataan kennama Kunis isa torban dabree akka kennamu labsamee Miliyoona 800tti dabalata.Gargaarsa maallaqaa Yukreeniif ooluu jedhamee dhiyaate Biliyoona 13.6 Baaydiin baatii Bitooteessa dabreee mallatteessuun gara seeraatti jijjiiran.Kana keessaa Biliyoonni 3.25 gargaarsa waraana Yukreeniif yoo ta’u Biliyoona hedduun immo dinagdee , gargaarsa dhala namaa fi gargaarsa nageeyaa kanneen biroof oola.


Magaala Meeriipol Qabannee Jirra: Putiin

Kan marfamtee tuurte Magaalaan buufata Donii Yukreen Meeriipol, wal waraansa baatii lamaa booda biliisa ba’u ishee prezidaantiin Raashaa Vlaadmir Putiin labsanii jiru.Garu warshaan sibilaa magaalattii keessaa Azovstal jedhamu amma iyyu harka looltootaa fi siviiloota Yukreen keessa jiraachuu ibsan. Warshaa kana haleeluu manna marsanii akka turan kan ajajan Putiin, titiisii illee seenuu akka hin dndeenyetti eegumsii jabaachuu qaba jedhan.Taajjabdonni waa’ee tarsiimoo akka jedhanti, kana gochuun humnootiin Raasahaa du’a irraa olchuun, looltootaa fi siviiloota Yukreen warshaa sana keessa jiran baleessuuf ta’a jedhanii amanu. Gama kaaniin aangawoonni Yukreen akka jedhanti, awwaallii namoonni hedduun keessatti awwaalaman handaara magaala Mariipoolti argamee jira.Suuraan Maaksaar Teeknooloojii jedhamu biraa argamee fi kaampaaniin saatalaayitii Yunaaytid Isteetes fakkii inni kaase, magaala Maanhush keessaa awwaallii haaraan yoo xiqqaate 200 ta’an agarsisee jira. Prezidaantiin Yukreen Volodmiir Zelenskii Kamiisa kaleessaa Baankii Addunyaaf akka himaniitti, biyyi isaantii ji’atti deggersa Doolaara Biliyoona 7 akka ishee barbaachiisu , kana malees weerara Raashaa irraa bayyanachuuf Doolaara Biliyoona dhiibba hedduu barbaaddi jedhan.


Yunaayitid Isteetis Kuubaa Wajjin Marii Taasisaa Jirti

Yunaayitid Isteets walgaltee dhimmaa godaantotaa biyyaa kuubaa waliin qabaachaa turtee akka haaromsuuf adeemtu minstirri dhimaa nageenya biyyaa keessaa Alehaandiroo Mayoorkaas ibsaniiru. Walgahii bakka bu’oota biyyootan Laatiin Amerikaa panama keessatti tasefame irraatii dhimma kana kan dubbatan Maayoorkaas kamisa har’aa Waashington keesssatti Kuubaa fi Yunaayitid Isteets marii taasisu. Dhimmaa kana ilaalchisee mayoorkaas yemuu dubbatan akkana jedhaniiru. Marii Yuunaayitid Isteets fi kuubaa gidduutti taasifamuu dursuu hin barbaadu. Garuu akka kuubaa waliin walgaltee dhimmaa godaantotaa qabaachaa ture hunduu ni beeka. Walgalteen addaan cite sun akkaataa itti fufu irratti fala barbaanna. Sunis fedhii nu karaa seeraa , hojiidhaa fi namummaatiin qabnu agarsiisa. Kanaafuu lammilee kuubaa dabalatee namoonnii galaana irraan imalaa balaqabeessa ta’e taasisuun isaan irraa hin jiru jedhan. Bulchiinsii Prezidaant Baayidan dhimmaa baqattootaa fi godaantotaa irratii akka xiyyeeffanaa kenuu ibsee biyyoottan walakkeesaa Amerikaa gargaaruudhaaf Doolaaraa Biliyoonii 1.2 ramaduu isaa beeksiseera.


Waldorgomtoonni prezidaantummaa Ferensaay Duulaa Filannoo isaanii goolabaa jiru

Filannoo prezidaantummaa Firaansiif kan walfalammaa jiraan Prezidaantiin biyyatti Emanu’eel Maakroon fi Maariin Lee peen duula na filadhaa isaa dhumaa guyyaa har’aa taasisanii jiruu . Roobii kaleessaa haasan Saa’tii 3 kallatiidhaan Televijiinii irratti darbaa tureen waa’ee walti dhufeenyaa Raashaa fi wa’ee mataa Aguuggannaa Musliimotaa irratti walfalmii jabaa taasisaniiru. Emanu’eel Maakaroon Paartin Maariin Lee peen filannoo bara 2017n duraa Baankii Raashaa irraa qarshii liqeefachuu isaanii qeequudhaan duubataniiru. Maariin Lee Pen gama isaaniitiin Deebii kennaniin baankiwwan biyyaa isaanii waan liqii kenuuf didaniif baankii Raashaa irraa liqeeffachuu isaanii ibsaniiru. Maariin lee peen Yoo prezidaantii biyyatti ta’anii filataman, aguuggannaa mataa musiliimotaa ykn hijaabaa keewwachuu seeraan akka dhorkamaa taasisan ibsaniiruu. Yaadaa Lee peen kanaaf deebii kan kennan Emaanu’eel Maakroon biyyaatti keessatti wal waraansii akka ka’u sababa ta’uudhaaf deemaa jirtaa ?jechuudhaan qeequun isaanii gabaasameeraa. Filannoo Dilbata dhufu taasisamuu kana irraatti Emanuu’eel Maakiroon dhibeentaa 10 ol caalmaa argachuudhaa marsaa lammafaadhaaf akka filatamuu danda’an tilmaamamaa jira.


Israa’eel Haleellaa Xiyyaara Waraanaa Geggeeitee Jirti

Kamisaa har’aa ganamaa ergaa Rookeetin daangaa palastaayin keessaa garaa Israa’eltti furgugeessamee boodaa xiyyaaronni waraanaa Isiraa’el walakkeessa Gaazaa haleeluu isaanii haanga’onii Hamaas fi maddaawan waraanaa Israa’el beeksisaniiru. Akka waraanii Israa’el jedhetti haleelaan xiyyaaraa kan raawwatame bakkeewwan kellaa eegumsaa fi bakkaa mootorri Rookeetii itti homishamuu, akkasumas bakka leenjii hidhattota Hamaas. Balaa kanaa miidhaan qaqqabee maal akka ta’ee amma ammaatti kan hin ibsamnee yemuu ta’u hokkorri fi wal tuttuquun tibbana kana umnoottan Palastaayinii fi Israa’el gidduutti adeemaa jiru garaa walti bu’iinsa baldhaatti akka hin guddanne sodaatamaa jiraachuun isaa gabasameera.


Antoonii Bliinken Waa'ee Baqattootaa Irratti Mari'achuuf Paanamaa Jiru

Ministirrii dhimma alaa Yunaayitid Isteets Antonii Blinken waa’ee baqattootaa iraatti bakka bu’oota biyyoottan Laatiin Amerikaa 20 wajjin haasa’uudhaaf Panamaa deemanii jiru. Antonii Bilinken ittu walgahichii hin jalqabamin dursanii haasaa taasisaniin akka jedhanitti dhimmi baqattootaa rakkina naanichaa qofa itti hin ta’in rakkina adduunyaa maraa akka ta’e dubbachuun isaanii gabasameera. Itti gaafatamaa nageenyaa biyyaa keessaa Alehaandiroo Maayoorkaa waliin kan imallan Bilinken preszdaantii biyyaa Paanamaa Laawurentiinoo Koorteezoo waliin wal arganii marii taasisaniiru. Walgahiin amma kun walgahii Amerikaanootaa isaa waxabajjii dhufuu yunaayitid Isteets magaalaa Loos Anjeles keessatti taasifamuuf karoorfamee dursee kan taasifammaa jiruudha. walgahichii dhimma dhibee koronaatiin walqabatee dhorkii daangaa Meekiskoo fi U.S irratti kaa’amee ture irrgaa laafsamee isaa jalqabaati. Panaamaan biyyoottan Laatiin Amerikaa baqattootaa hedduu keesumeessan keessaa ishee tokko.


Lammiiwwan Ameerikaa Hidda Dhalata Afriikaa Sanyiin Ofii Eenyummaa Ofii Ibsa Jedhu

Lammiiwwan Ameerikaa hidda dhalata Afriikaa irra hedduun shaakala adda addaa fi akkaataan guddina isaanii adda adda ta’us gurraacha ta’uun giddu galeessa eenyummaa isaanii ta’uu dubbatu jedha waaltaan qorannaa Pew haaraan ba’e. Guraachonni afur keessaa sadii eessa irraas haa dhufan dinagdeen ykn barnoonni isaanii sadarkaa isa kamiinuu haa ta’u martinuu yaada wal fakkaatu qabu. Dhibba irraa harka 14 kan ta’an gurraacha ta’uun hang tokko kan isaan fayyadu ta’uu yoo dubbatan dhibba irraa harki sagal immoo dhiibbaa tokko iyyuu hin qabu jedhu. Kunis lammiiwwan Ameerikaa hidda dhalata Ameerikaa koolu galtoota gurraachotaa gosoosta adda addaa, kanneen paartii siyaasaattii hidhata qabaniif umuriin isaanii wal caalu gidduu yaadi jiru adda adda ta’uu isaa ibsa. No media source currently available


Amerikaan Saatalaayitii Tajaajila Tikaaf Gargaaru Furgugguuftee Jirti

Saatalaayitiin basaasaa ykn tikaa kan Yunaaytid Isyeeyes Dilbata kaleessaa hawaatti ergamte jirti. Kunis Rookeeta duraan itti gargaaramaa turan kan maadhee waraanaa Kaaliforniyaa keessa irra deebi’anii gargaaramuun ergan. Rokeetiin moggaafama maqaa Ze Faalkan (The Falcon) jedhamte kun, buufata humna Hawaa Vandenberg jedhamu irraa Dilbata kaleessaa laftii ituu hin bari’iin dura furguggifamte. Rokeetiin kun Saatalaayitii waajiira faana bu’iinsaa kan waraanaa baattee jirti. Rookeeta duraan itti gargaaramanii turan imala akkasiif irra deebi’anii gargaaramuuf kun ka duraa ta’u waajirri kun beeksisee jira. Ergama saatalaayitii kana kan ilaaleen nageenya biyyattiif barbaachiisa jechu bira dabree gad afageenyaan waan ibsamee hin jiru.


Magaalaan Meeriipool Harka Eenyuu Jirti?

Magaalaa Meeripool keessa kannee jiraatan Dilbata kaleessaa haleellaa mana jireenya isaanii diigee jalaa ennaa dheessan reeffa siviiloota hedduu bira darbanii deemaa turan.Humnootiin Raashaa akka jedhanti maagalttu buufata Donii taatee kana guutuummaatti to’achuutti dhiyaachuu dubbatu. Raashaan Sambata dabree akka jetteetti naannoo magaalatti to’achuu isaanii kan dubbatan yoo ta’u, looltonni Yukreen achitti hafan galaana Azoov achii gad ilaalaa jiru. Waraannii Yukreen kannen magaala Mariipool keessaa meeshaa akka lafa ka’aniif bellama Raashaan laatteef diddaa kan qaban yoo ta’u, mummichi miniateeraa Yukreen immo, magaalattiin guutuummaan to’annaa humnootii Raashaa jala hin seenne jedhan. Raaashaan akka jettutti, Sambata dabree kaasee Yukreen looltoota kuma 4 magaalatti keessatti dhabdee jirti.Mootummaan Kiyaav keessaa immo looltonni guutummaa biyyatti keessatti haga ammaatti dhabne, Sanaa gadii ta’uu ibsuun 2500 fi 3000 gidduu ta’u beeksisee jira.Gam lameen kan jedhan kana madda walabaan mirkanii hin arganne. Rashaan Magaala Mriipool qabachuu jechuun Bufata Donii guddicha kan kutaa Donbaas to’achuu waan ta’uuf tarsiimoo qabeessa ta’uun beekamee jira.


Laviiv Misaa’eelaan Haleelamte

Haleellaan Misaa’eelaa magaala Laviiv rukuteen yoo xiqqaate namnii 6 ajjeefamuu aangawoonni Yukreen gama dhiyaa ibsanii jiru. Kunis weerara Raashaan yeroo baatii lama guutuuf jedhu keessatti hokkara hamaa dhaqqabee keessaa eega miliqxee booda. Bulchaan kutaa Laviiv Maksiim Kozystiky akka jedhanti misaa’eelli sadii naannoo caasaan waraanaa jiru kan rukuute yoo ta’u inni hafee tokko immo mana Gommaa dhohee itti suphan rukutee. Yukreen bakka hafeetti walitti bu’iinsii jiru keessaa siviiloota baasuuf yaaliin ta’u guyyoota walitti aanan lammataaf wiixata har’as dhaabatee jira.


Tunisiyaa Keessatti Doniin Boba’aa Feetee Dhidhimtee Jirti

Tunisiyaa keessatti doniin zayiita boba’aa tonii kuma tokko fe’e deemaa ture bishaan biyyatti keessatti eega dhidhiimee booda, faalama qilleensa naannoo dhaqqabuu malu ittisuu irratti gargaarsa kennuu kan fedhu waliin kan hojjatu ta’u beeksisuu ishee ministriin ittisaa ka biyyatti Dilbata kaleessaa beeksisee jira. Doniin kun Jimaata dabree Iquaatoriyaal Ginii irraa kaatee Maaltaatti qajeelaa kan turtee yoo ta’u, magaalaa handaara galaanaa Geebs jedhamu dhaqqabuuf kilo meetra 11 lafa hafeetti bishaaniin liqiimfmte.Humnii galaana Tunisiyaa gaaffii na dhaqqabaa isa ga’een hojjattoota Donicha irra turan 7 baraarsuu danda’ee jira. Gareen Ogeessoota ooguma addaa qabanii galaana keessa seenuun yoo boba’an kun dhimmisuu jalqabeera ta’e ilaalaa jiran. Ministeera Geejiiba biyyatti kan ta’an Raabiii Majidii Dilbata kaleessaa tuuta oduuf ibsa ennaa kennaniitti Donii sana irraa wanni dhangala’aa jiru akka hin jirre mirkaneessan.


Itiyoophiyaa fi Ertiraa Keessatti Dhiittaan Mirga Namoomaa Hamaan Raaw'ate, Jedha Gabaasaan Ministirii Dhimma-alaa Yunaayitid Isteetis

Ministriin dantaa alaa kan Yunaaytid Isteetes qabiinsa mirga namoomaa bara 2021 kan ilaaleen gabaasa waggaa kan biyyoota addunyaa irra jiranii Roobii dabre ifa taasisuu isaa, oduu keenya guyyaa sanaa keessatti himnee turre. Itiyoophiyaa fi Ertraa keessatti dhiittaa mirga namoomaa hamaan aangawootaa fi gareelee hidhataniin dhaqqabee jira, ka jedhu tarreessee jira - gabaasichi. No media source currently available


Hooggantoonii Biyyootii Durooman kan G-20 Dhimma Yukireen Ajandaa Ijoo Godhachuu Malu

Bulchiinsi Baayiden dhiibbaa dinagdee addunyaa weerarri Raashiyaa dhaqqabsiise akkasumas Yukireeniin deebisanii ijaaruun ajandaa gumii biyyoota duroomanii kan G-20 irratti mari’achuuf waan qophaa’e fakkaataa jedha gabaasi Paatsii Widaak-swaaraa White House irraa ergame. Waraansichi ennaa Yukireen keessatti ka’u, prezidaanti Joo Baayiden Raashiyaan gareeelee biyyoota dinagdeen durooman 20 keessaa akka haqamtu akkasumas dhimmi weerara sanaa ajandaa gumii hoogganoota duroomanii kan G-20 keessatti akka hammatamu barbaad jechuu dhaan dubbi himtuun White House Jeenn Saakii VOAf ibsaiiru. Dhimmootiin kan akka Yukireenii fi Raashiyaan Yukireeniin weeraruu hawaasa addunyaa irra dhiibbaa kaa’uu waltajjiiwwan addunyaa irratti dhimma ijoo ta’uun waanuma baratame. Dinagdee Yukireen deebisanii dandammachiisuu fi deebisanii dhaabuu keessatti hawaasi addunyaa hirmaachuu fi dhimma furmaata itti kennuu qabu jedhan. Kun immoo dura taa’aa fi qopheessaa gumii G-20 fi kan waggaa kana baatii Sadaasaa keessa Baliitti geggeessamu prezidaantii Indooneesiyaa Joko Widoodoof danqaa dha. Isaanii fi miseensonni sadarkaa giddu galeessaa irra jiran ajandaa ofii isaanii qabu. Deggersa Beejiiniin, prezidaantiin Raashiyaa Vilaadmiir Putin hamma ammaatti gumii sana irratti hirmaachuuf yaadaa jiru. Prezidaant Baayiden isaan waliin kutaa sana keessa hin jiraatan. Muummichi ministeeraa Kanadaa Justin Turuudoos hin argaman jedheen yaada. Warreen Awrooppaa hedduunis akkasuma. Kun immoo Jakaartaa haala rakkisaa keessa galcha jedhan. Qeeqa warreen gama dhiyaa guutuuf Mooskoo moggaatti qooduun ajandaa gumii sanaa danquu dhaan adda addummaa uumuu mala jedhameera.


Yunaayitid Isteets Yukireeniif Gargaarsaa Meeshaalee Waraana Laateetti

Yunaayitid Isteetes gargaarsa meeshaa waraanaa dabalataa Miiliyoonii 800 ta’u Yukireeniif ergaa jiraachuu ishee prezidant Joo Baayiden beeksesuun isaanii gabasameeraa. Presidant Baayiideen Roobii kaleessaa Presidantii Yukrenn Volodmiir Zelenskii wajjin haasa sa’aatii tokko ta’u iragga taasisanii booda Yunaayitid Isteetse , yuukireen akka weerara Raashaa of irraa ittisuu dandeesuuf gargaarsaa ishii akka itti fuftu ibsaniiru. Gargaarsa meshaalee waraanaa kana ilaalchisee ibisi Peentagoon irraa bahe akka jedhetti, gargaarsa kana keessaa Misaa’elootaa 500, Xiyaaraa nam-malee ykn diroonii 300, konkola’atootaa waraanaa 300, Helikoopterootaa 11 , akkasumas wanneen keemikaalaa nukireeraa irraa of ittisuu dandeesisan 30,000 ta’aniidha. Itti gaafatamaan dhimmaa preesii peentaagoon Joon Kerbii ,gargaarsii meeshaa kun yemuu Raashaan helikoopterootaa dabalatee biyyaa Beelaa Ruus keessatti umna waraana ishee deebistee ijaaraa jirtutti akka ta’e himaniiru. Odeeffannoo walqabateen dooniin Raashaa misaa’elaa Kiruuzer Mooskiivaa jedhamu baatee galaana gurrachaa irraa ture irratti haleelaa raawwatameen midhaan irraa gahuu isaa haanga’onii umna ittisaa mootummaa Raashaa beekisisaniiru. kutaa biyyaa Yuukireen kan taatee bulchaan Odeessaa dooniinRaashaa kun kan haleelamee kiruuz misaa’elii lamaan akka ta’e himuun isaanii gabaasameera. Misaa’elootaa sana eenyuu akka dhukaasee hin ibsamne.


Jilli Addaa Gaanfa Afrikaa Haanga’otaa Itiyoophiyaa Waliin Marii Taasisaniru

Hojii isaanii gad lakkisuuf deemaa jiraachun isaan kan ibsame gaanfaa Afrikaatti jilli addaa Yunaayitid Isteets Ambaasadar Deeviid Saatarfiild Haanga’otaa mootumma Itiyoophiyaa waliin marii taasisuuu isaanii dubbi himaan ministeeraa dhimma alaa Itiyoophiyaa Ambaasadar Diinaa Muftii ibsaniiru. Ambaasadar Diinaan Ijoo marichaa baldhinaan ibsuu baatanus, wa’ee gargaarsaa namoomaaf jecha lola dhaabinsaa taasifamee fi dhimmota biroo irratti akka ta’e eeraniiru. Itiyoophiyaatti argamuu Ambaasadar saatarfiild ilaalchisuudhaan Embaasii yunaayitid Isteets finfineetti argamuu irraa ibsii bahe akka jedhetti, daawannaan isaanii qaamaa rakkina kaabaa itiyoophiyaa keessa jiruuf fala xumuraa barbaachuu irratti yaalii US taasisaa jirtuuti. Haanga’onii Itiyoophiyaa TPLF naannoo Affaar keessatti bakkeewan qabatee jiru akka gadi lakkesee bahuu Yunaayitid Isteets akka dhiibaa gootu gaafachuun isaaniis gabaasameera. Ambaasadar Deeviid Saatarfiild, Jila addaa gaanfa Afrikaa Ta’anii ergaa ramadamanii ji’a muraasaa gidduutti sababa isaan oji isaanii gad lakisuuf murteessan mootumaan Itiyoophiyaa akka hin beekne Ambaasadar Dinaa Muftii himuu isaanii Kenedi Abatee gabaaseeraa. Karaa biraatiin waa’ee hojii gadi lakkisuu Deeviid Saatarfiild kan gaafataman Dubbii himaan Ministeeraa dhimma alaa yunaayitid isteets Niid Praayis, Ambaasadar Saatarfiild fi Itti Anaan isaanii Paayiton Noof yeroo amma dhimma gargaarsa namoomaa, dhimma wal loliinsaa dhaabuu fi nagaa buusuu , qorannoo sarbiinsa mirga namoomaa ilaachisee , haanga’ota mootummaa Itiyoophiyaa bakka bu’ootaa dhaabbilee gargaarsaa namoomaa fi diplomaatotaa wajjin marii taasisaa akka jiranjiran himuun isaanii beekameera.


Qabiinsa Mirga Namoomaa Ilaalchisee GabaasniiWaggaa Ba’ee Jira

Ministriin dantaa alaa kan Yunaaytid Isteetes qabiinsa mirga namoomaa bara 2021 kan ilaaleen gabaasa waggaa kan biyyoota addunyaa irra jiranii har’a ifa taasisee jira.Itiyoophiyaa fi Ertraa keessatti dhiittaa mirgii namoomaa hamaan aangawootaa fi gareelee hidhataniin dhaqqabuu isaa ibsee jira. Itiyoophiyaa ilaalchisees Sadaasa bara 2020 waraana ittisa biyyoolessaa fi humnootii TPLF gidduutti lolli geggeessame biyyattii gama kaabaa keessatti walitti bu’iinsi yeroon isaa dheerateen wal-qabaatee dhiittaaleen mirga namaa cimaa fi suukanessaa ta’an gabaasamuu dubbate - gabaasaan kun. miseensonni naga eegumsaa garuu dararaa hamaa raawwachuu isaanii kan mul’isu gabaasaalee qabatamaatu jira jedhee, Walitti bu’insi sun gara naannolee ollaa Amaaraa fi Affaaritti kan ce’e yoo ta’u miidhaa hamaan dhaqqabuun gabaasamee jira. Gama biraan walitti bu’iinsi polotiikaa fi sabummaa irratti hundaa’e keessumaa naannolee Benishangul Gumuz, Oromiyaa fi naannoo uummattoota kibbaa keessatti jeeqama kakaasee, waggaa guutuu dhiittaaleen mirga namaa raawwatamuu isaaf gabaasaaleen qabatamoon dhihaatanii jira, jedha. Ertraa kan ilaaleen , Ertraan walitti bu’iinsa Itiyoophiyaa gama kaabaa keessa waan seenteef jecha, kabajamuu mirga namoomaa kan ilaaleen haalli keessa jirtu gara hamaatti jijjiramee jira.Humnootiin ittisaa kan Ertraa dararaa mirga namoomaa hamaan dhaqqabuu fi bal’inaan gaggeeffamuu isaaf itti gaafatamoo ta’uu isaanii, kunis siviloota Itiyoophiyaa keessaa irratti ajjeechaa humnaan gudeeddii, fi dararaa dhaqqabe dabalata jedha gabaasnii ba’e. Dhiimmotiin dararaa mirga namoomaa dhaqqaban kanneen gabaasa qabatamaa qaban kun, seeraan ala beekaa nama ajjeesuu, humnaan dhabamsisuu, dararuu, haala hamaa fi lubbuu namaaf sodaachisu keessatti hidhuu, haallii mana hidhaa keessaa rakkisaa ta’u, ajaja seeraan ala nama hidhuu, namoota siyaasaa hidhuu, walabummaa caasaa haqaa dhabamssuu, dhimmi dhunfaa keessa seeraan ala seenuu, wallitti bu’iinsa keessatti, dararaa hamaa geesisuu,kan jedhuu fi kanneen biros tarreesse jira. Walaba ta’anii yaada ofii ibsachuu daangeeffamuu fi midiyaa irratti saansurii gochu, walba ta’anii walgahuu fi gurmaa’uuf mirgi akka hin jirre ibse. Jaarmayoot ngo fi kan hawaasaa, uggurri jabaan kan jiru ta’uu fi walabummaan amantii akka hin jirre ibse. Mootummaan aangawoota dhiittaa mirga namoomaa dhaqqabsiisan qoratee seera duratti dhiyeessuun adabsisuuf tarkaanfii fudhate hin qabu jechuun gabaasii kun lafa kaa’ee jira.


Biyyoota Gaafa Afrikaatti Jilli Addaa Kan Yunaaytid Istees Angoo Gadhiisaa Jiru

Kutaan gaanfa Afrikaa siyaasaa fi hanqiina gargaarsa dhala namaan muddamsa keessa yeroo jiran kanatti jilli addaa kan Yunaaytid Istees kutaa sanaaf ramadaman Deevid Satarfiild aangoo gadhiisaa kan jiran ta’uun gabaafamee jira. Eega muudamanii baatii 3 booda gadhiisaa kan jiran ta’u aangawoota maqaan hin ibsamiin kan ammaa fi duraanii barruu Fooreeyin polisii jedhamuuf ibsanii jiru. Saatarfiild aangoo kana Diploomaatii gameessa kan Yunaaytid Istees Jefrii Feelman kan bakka buufaman yoo ta’u, Feeltman yeroo waggaa tokko hin guunneef jila addaa kan gaanfa Afrikaa ta’uun tajaajiilaa turan. Barruun kun akka jedhutti itti aanaa jila addaa kan ta’an Peeytan Naaf yeroof bakka bu’anii hojjachuuf jiru.Sattarfiild aangoo gadhiisuu isaanii fi maaliif akka gadhiisan dubbii himaan ministrii dantaa alaa Yunaaytid Isteetes mirkaneessuu fi ibsuu didanii jedha barruun Fooreeyiin Polisii jedhamu kun. Jalqaba bara 2020 tti kan jalqabamee walitti bu’iinsa mootummaa Itiyoophiyaa fi ABUT gidduu kan ilaaleen walii galteen akka tolfamuuf hojjataa kan turan yoo ta’u, sana booda gara wal waraansa siviilitti babal’atee uummata miliyoonni lama manaa fi qe’e ofii irraa godaansisee jira. Biyya ollaa kan taatee Sudaan erga baatii Onkolooleessa keessa mootummaan ce’umsaa siviilootaa fi waraanaan hundeeffame irratti fonqoolchi mootummaa gaggeeffame as, jeeqamsa keessa jirti.


Polisiin Niiw Yoork Qorannaa Itti Fufuu Beeksisee Jira

Poliisonni Niiw york hidhataa namoota 10 madaa’uuf itti gaafatamaa ta’e adda baafachuuf yaalaa jiran. Buufata baabuura imaltootaa Brooklin keessatti dhuka’aa aara maddisiiisu gargaaramuun sana booda dhukaase jedhu. Barbaachii yeroo ammaa Polisiin gaggeessaaa jiru hanga tokko nama Fraank Jeems jedhamu kan kokoolaataa tarii hokkara kanatti hidhata qabaachuu mala jedhame Kireeffatee irratti. Qorattonni akka hubachiisanti, Jamees haleellaa namoota irratti gaggeeffameef itti Namoota rasaasaan rukutaman keessaa 5 haala hamaa keessa kan jiran yoo ta’u lubbuun hafuu jedhamee eegama.Namoonni yoo xiqqaate 12 ta’an kanneen haleellaa kana jalaa miliiqan immo aarrii somba isaanti waan seeneef akkasumas madaa ka biraaf wal’ansa argataa jiru. Polisiin waan nama haleellaa kana waliin hidhata qaban kan akka qawwee harkaa, rasaasa, dhuka’aa aara maddisisuu fi furtuu kokoolaataa dhaabataa turee argatee jira.Haleellaa buufata baabuura imaltootaa kanatti rawwatame ilaachisee nama odeeffannoo kenneef Doolaarri kumnii 50ni kan kennamu ta’uun ibsamee jira.


Raashaan Meeshaa Keemikaalaa Nu Irratti Gargaaramuu maltii: Zeleeniskii

Raashaan Yukreen irratti meeeshaa Keemikaalaa gargaaramuu maltii sodaa jedhu kan qaban prezidaantii Yukreen Volodmiir Zeleenskii Raashaan meeshaa akkasii akka hin gargaaramne ittisuuf biyyonni gama dhiyaa ugguura daran jabaa akka irra ka’aniif gaafatan. Magaalaa Yuukreeen gama kibbaa fi buufata Donii kan taatee Mariyupool keessatti Raashaan meeshaa keemiikaalaa gargaaramtee jirti kan jedhu gaabaaasnii mirkanii hin argatiin eega ibsanii booda, zelenskii Wiixata Kaleessaa galgala kana dubbatan. Isa kana akka dhimma jabaatti ilaalla kan jedhan Zelenskiin kaniin hogganoota addunyaa yaadachiisu fedhu Raashaan meeshaa Keemiikaalaa gargaaramuu inni jedhu dhimma irratti mari’atame ta’u isaati jedhan.Kanaaf deebiin weerara Raashaaf jabaa fi kan hatattamaa ta’u qaba jedhan. Ministeera ittisaa kan Yunaaytiid Isteetesiif itti gaafatamaa preesii kan ta’an Joon Karbii meeshaa keemikaalaa gargaaramuu gabaasa jedhu ammatti Amerikaan mirkaneessuu hin dsndeenye. Garu kun dhuguumaan ta’eera taanaan akkaan yaaddeessaa dha jedhan.


Mariin Amerikaa fi Hindii Giddu Akka Odeeffamu Sana Miti Jedhamee Jira

Raashaan Yukreeniin eega weerartee booda, Hindiin Raashaa irraa zayiita boba’aa bittu akka hindaballe gaaffii prezidaantiin Amerikaa mummicha ministeera Hindii gaafatan kan ilaaleen walii hin galle oduu jedhu gama lameen gad xiqqeesuun ilaalanii jiru. Inuumaayyuu walgahii Wiixata kaleessaa sana booda, Diploomaatonni sadarkaa olaanaa qaban, duula waraanaa gaggeeffamu xumuursisuuf deggersa gochuu irratti fullaaffachuun, Yukreeniif gargaarsa dhala namaa kennuu isa jedhu irratti qiyyaafatan.Ministeerri haajaa alaa Amerikaa Antonii Bliinkan akka jedhanti Yukreen keessatti ajjeechaan siviiloota gaggeeffamu balaaleeffachuun gocha gara jabinaa gaggeeffame qorannaa walabnii akka gaggeeffamuuf ministeerich paarlaamaa Hindii duratti gaafatan. Aniis Hindiin gargaarsa dhala namaa guddaa yukreeniif akka laattu hubadheen jira. Kunis Dawaalee akkaan barbaachisoo ta’an fi gaaftamaa jiran dabalata. Hindiin attamitti rakkoo kana dura akka dhaabattu ofii ishee murteeffachuu qabdi. Nutii duula waraanaa Putiin gaggeessaa jiru kun maal akka hordoofsisuuf jiru fi gocha gara jabinaa uummata Yukreen irratti gaggeeffae kan ilaaleen yaada walii galaa qabnu waltaatootaa fi michoota keenya hundumaa waliin qoddanna jedhan Bliinkan. Wiixata kaleessaa galgala ministeerri haajaa alaa Hindii dhimmakana ilaalchisee akka dubbatanti waa’ee zayiita bituu dubbataa akka jirtan hubadheen jira. Madda eneerjiif jecha waan Raashaa irraa bitannu ilaalaa jirtu taanaa, qiyyaafanni keessan Awuroopaa irratti akka ta’uun yaada dhiyeessa jedhan.


Amerikaan Waan Gaafanne Nu Guutuun Murteessaa Dha: Zeleeniskii

Humnootiin Raashaa Yukreen gama bahaa keessatti duula waraanaa guddaa gaggeessuuf socho’uuf akka jiran kan akeekkachiisan prezidaantiin Yukreen Volodmiier Zeleeneskii, waraannii keenyas qophii gochuun deebii kenna jedhan. Dilbata kaleessaa galgala dhaamsa vidiyoon dabarsaniin, guyyonni fullee keenya dura jiran, akkuuma duula waraanaaa torban 6 lakkoobsisee Sanaa, murteessoo dha jedhan. Teeleeviziiyoona CBS jedhamu waliin Dilbata kaleessaa galgala gaaffii fi deebii kan gaggeessan Zeleeniskiin, jiraachuun Yukreen meeshaa Amerikaan hatattamaan nu ergiituu irratti kan hundaa’ee ta’u fi waan Yukreen barbaaddu ilaalchisees, tarreessanii prezidaant Baaydiinti kennamuu isaa dubbatan. Prezidaant Baaydiin waan tarreefamee of harkaa qabu kan jedhan Zeleenskiin, akka nama tokkotti, Uummata Yukreen isa injifatee biyya ofii qabaachuu filatee cina dhaabachuun seenaa hojjachuu danda’u.Kunis waan isaan irraa argamuu irratti hirkata jedhan. Ministeeronni haajaa alaa kan gamtaa Awuroopaa Wiixata har’a walga’uun Raashaa irra ugguura kaa’uu isa jedhu irratti marii marsaa biraa gaggeessuu.Gama kaaniin, chaansilariin Ostriyaa Karl Nehammer Moskoo keessatti prezidaant Putiiniin kan argaa kan jiran yoo ta’u, kunis erga Raashaan Yukreen irratti dhuma baatii Guraandhalaa weerara bantee as hogganoonni Awuroopaa gamas ennaa seenan kun kan jalqabaa ti.


Yunaayitid Isteetis Ajjeechaalee fi Miidhaalee Jumlaa Tigiraay Lixaa Keessatti Raaw’ataman Ilalchisuun Ibsa Baaste

Yunaayitid Isteetis miidhaaleen sab-lamummaa irratti hundaa’anii biyya Itiyoophiyaa, Tigiraay gama Lixaa keessatti aangawoota Amaaraatiin raaw’atamuu gabaasaaleen ba’an itti fufuun guddaa yaaddoo qabaachuu ishee dubbachuun ka jalqabu, ibsi Ministirii Dhimma Alaa Yunaayitid Isteetis irraa har’a bahe kun, gabaasaalee waloo gidduu kana dhaabbatoota mirga namoomaa lama – Hiyuumaan Raayitis Wachii fi Amnestii Internaashinaaliin bahe akka wabii tokkootti eeree jira. Keessumaa immoo, gochaaleen raaw’ataman sadarkaa duguuginsa sab-lammiitti akka ilaalaman gabaasaaleen kun adda-baafachuun guddaa na jeeqee jira, jetti Yunaayitid Isteetis. Lammiwwan Itiyoophiyaa sab-lammii Tigiraawaay kumootaan lakkaawaman Tigiraay Lixaa keessatti murtii seeraa malee qabamanii haala lubbuu isaaniif sodaachisuun hidhamuu itti fufuu rifaatuu guddaadhaan hubannee, jirra jedha – ibsichi. Namoonni haala akkanaan ammallee hidhamanii jiran akka hatattamaan hiikaman kan gaafatte Yunaayitid Isteetis to’attoonni idil-addunyaa manneen hidhaa mara seenanii ilaalan, akka aangawoonni dhimmi isaa ilaallatu eyyamaniif cimsitee akka gaafattu kan ibsite Yuanaayitid Isteetis, rakkoo uumame sanaaf akka qaama furmaata tokkootti qorannaalee amanamoo tahan akka geggeeffamanii fi qaamni waraanichatti hirmaate gochaa raaw’ateef akka itti gaafatamu ejjennoo cimaa duraanuu qabnuun itti fufna, jetti. Mootummaan Itiyoophiyaa ogeeyyii Koomishinii Tokkummaa Mootummootaa dhimma mirga namoomaa Itiyoophiyaa qoratan akka deggeru jajjabeessina, jedha ibsi Ministirii Dhimma Yunaayitid Isteetisiin bahe kun. Waliigaltee lola dhaabinsaa mootummaa Itiyoophiyaa fi bulchiinsa Tigiraayiin dhiheenya tolfame jabeessinee deggerra, jedhee humnoonni hidhatan kamuu dhiittaalee mirga namoomaa fi hookkara uummata Siivilii irratti geggeessamu akka balaaleffatanii fi irraa of dhaaban Yunaayitid Isteetis irra-deebitee gaafatti, jedhee jira.


Mana Murtii Muummichaa Kan Haaraa Filataman Dubartiin Gurraachi Jalqabaa Har’a White House-tti Haasaa Dhageessisuuf Jiru

Kan haaraa haadha murtii mana murtii muummicha Yunaayitid Isteetis ta’uun muudaman Ketaanii Biraawon Jaaksen muudama isaanii seena qabeessa ilaalchisuu dhaan jimaata har’aa White House irraa haasaa dhageesisuuf jiru. Prezidaant Joo Baayidenii fi itti aantuu prezidaant Kamaalaa Hariis isaan waliin ta’uu dhaan qooda ol aanaa Jaakesen mana murtichaa keessatti qabaatan yaada leellisu kennuuf jiru. Senetiin Yunaayitid Isteetis kamisa kaleessaa saglee 53-47n Jakseniin gilachuu dhaan dubartii lammii Ameerikaa hidda dhalata Afriikaa jalqabaa mana murtii ol aanaa biyyattiif muudaman taasiseenii jira. Demokraatonni senetii keessaa sagalee walakkaa isaan qaban sagalee itti dabalaa kan Harris isaan barbaachisuu baatus, Jaaksen filatamuuf senetii keessaa sagalee walakkaa kan qaban dimokraatoonni sagalee itti dabalaa kan Haris barbaaduu baatanis, Haris yeroo seena qabeessa kana itti siqeenyaan hordofaa turan. Ripaablikaanonni sadii, Sudaan Koliins, Liissaa Murkowiskii fi Miit Raamnii kan waggaa 51 haadha murtii kanaaf sagalee kan kennan yoo ta’u, seenaa mana murtii muummicha keessatti nama gurraacha sadaffaa ta’aniiru. \n\nJi’a darbe koree mana murtii seeraa duratti yeroo arfaffaaf dhiyaachuun dhuga ba’umsa kennaniin, dimokraatonni muuxannoo gad fagoo Jaaksen qabaniif galateeffatanii jiran. Hoogganaa garee senetii ripaablikaanotaa kan ta’an Mitich McConnel kamisa kaleessaa mormii dhageessisaniin galmeen isaanii seeraa loogii dhaan guutuu dha jechuun qeeqn. Baayidenii fi dimokraatotaaf yeroo Jaaksen injifannoo kana gonfatan yeroo marsaa hojii rakkisaatti ture. Hoogganaan garee dimokraatotaa ka senetii Chak Suumer akka jedhanitti guyyaa gammachuu fi murteessaa dha jedhanii, kun dhaloota kana duraa keessatti ta’uu qaba ture jedhan. Tokkummaa mootummootaatti ambaasaadderi Yunaayitid Isteetis Linda Toomaas Giriinfiild, boonuutti natti dhaga’ama, miira koo tuqeera jechuun VOAtti himaniiru. Jaaksen dubartoota haadhotii murtii mana murticha ol aanaa keessaa Sotomayor, Kagan fi Amy Coney Barrett-tti dabalamuu dhaan yeroo jalqabaaf manni murtichaa dubartoonni afur wal faana akka keessa jiraatu taasisaniiru.


Raashiyaan Buufata Baabura Imaltoota Yukireen Haleelte

Angawoonni daandii Baaburaa Yukireen, haleellaa rookkeetii Raashiyaan buufata baabura imaltootaa irraan geesseen namoonni 30 ta’an yoo du’an kanneen biroon 100 madaa’uu beeksisan. Daaniin baaburaa sun namoota bakka balaan itti dhaqqabee baasuuf tajaajila. Rookkeetiin lama buufata baaburaa Kramatoorsk keessaa haleeluun ibsamee jira. Namoonni kumaan laka’aman gara bakka amansiisaatti deemuuf jecha buufata baaburaa sana jechuun bulchaan naannoo Donetsk dubbachuu isaanii Rooyiters gabaasee jira. Prezidaantiin komiishina gamtaa Awrooppaa Ursullaa von der Leyen fi hoogganaan imaammata alaa gamtaa Awrooppaa Jooseef Booreelii deggersa qaban mul’isuuf gara Kiivitti ennaa qajeelan, gamtaan Awrooppaa jimaata har’aa uggura itti dabalaa Raashiyaa irra kaa’uu isaa beeksisee jira. Tarkaanfiiwwan haaraan kun cileen dhakaa fi mukaa akkasumas keemikaalonni gara biyyatttii akka hin seenne kan ugguruu fi baankilee Raashiyaa afur waliin daldala geggeessamu irra uggura kaa’ame ta’uun ibsameera. Loltoonni Raashiyaa kanneen Yukireen keessaa Yukireen gama kaabaa keessaa ba’uu dhaan gara Beelaarus fi Raashiyaatti deemuu isaanii ministriin ittisaa Briteen har’a beeksisee jira. Gabaasi basaasaa akka mul’isutti, humnoonni kun hangi tokko Yukireen Raashiyaa waliin wal daangessu Donbaasitti lola geggeessuuf gara baha Yukireenitti bobbaafamanii jiru. Loltoonni Raashiyaa guutummaa dhaan Yukireen gama kaabaa dhiisanii gara Beelaarus dhaquu isaanii fi Zelenskyy-n kamisa galgala akka dubbatanitti haalli magaalaa Borodiankaa keessaa kan Bucha caalaa hamaa dha jedhan. bakki kun Kyiv kaabaa irraa fageenya km 60 irratti kan argamu yoo ta’u namni hedduun du’uu mala jechuun Zelenskyyn dubbataniiru. Weerartoota Raashiyaa irraa illee akkasuma hedduun miidhamuuf jiru jedhan. Ministriin dhimma alaa Yunaayitid Isteetis Antonii biliinken kamisa kaleessaa biyyattii waraanaan bututte Yukireen keessaa siiviloonni hedduun miidhaa Raashiyaan dhaqqabsiisteen dhumuu isaanii gabaasi qabatamaan jiraachuu akeekkachiisanii, guyyaa tokko garuu Mooskoon itti gaafatamti jechuun dhaadatna. Raashiyaan Buchaa keessaa siiviloonni hin duune jechuun haaltee jirti. Ministeerri haajaa alaa Yukireen Dmytro Kuleebaa uggura warreen dhiyaa Raashiyaa irra kaa’an galateeffatanii, tarkaanfiin itti dabalaa akka fudhatamu gaafachuu dhaan, gurgurtaa boba’aa fi gaazii Raashiyaa baankilee ishee irra uggurri guutuun akka kaa’amu gaafataniiru. Doonilee Raashiyaa fi meeshaa isheen alatti ergituuf illee buufataaleen galaanaa akka cufaman gaafataniiru.


Senetiin Yunaayitid Isteets Dhimma Kadhimamtuu Mana Murtii Muumee Irratti Sagalee Kennuuf Walgahee Jira

Senetiin Yunaayitid Isteets dhimmaa kaadhimamtuu haadha seeraa mana murtii Muummee Keetaanjii Braawon Jaaksan irratti sagalee dhumaa kennuudhaaf guyaa ha’aa walgahii taa’ee jira. Senetii keessatii garee caalmaa qaban kan hogganan Chaak Shuumar Roobii kaleessaa galgalaa guyaa har’aa ilaalchisuudhaan Senetii irratti akka haasaa taasisaniini , “guyyaa gammachuu ta’a, gammachuu seenetii, gammachuu mana murtii muumee, gammachuu Amerikaa ta’a. Haata’u malee Ammayyuu karaa dheeraa deemuun nurra jiru qabna. Amerikaan biyyaa caalaa gaarii ta’uudhaaf guyaa borii tarkaanfii guddaa fudhatti” jedhaniiru. Keetaanjii Braawon Jaksan yoo sagaalee gahaa argatanii filataman mana muritti isa dhumaa Yunaayitid Isteets keessatti dubartii guraatii idda dhalootaa Afrikaa qaban jalqabaa ta’uu. Akkasumas seenaa mana murtichaa keessatti lakkoofsaa dubartootaa irratti 6ffaa yemuu ta’an, lakkoofsa dubartootaa yeroo ammaa hojii mana murtichaa irra jiraniif 4ffaa ta’a.


Angawaan Mootummaa Yukreen Gargaarsa Meeshaa Waraana Akka Barbaadan Himan

Ministirrii dhimmaa alaa Yuukreen Dimiytiroo Kuleebaa, biyyoottan “Raashaadhaa wajjin walitti nubuusaa” jechuudhaan gargaarsaa meeshaa waraanaa biyaa isaanttif gochuu irratti murteesuu hin dandeenyee komataniiru. Walgahii biyyootan Miseensotaa NATO irratti barreesaa ola aanaa NATO Jeen Stooltenberg cinaa ta’uudhaan kan dubbata Dimiytiroo Kuleebaa, yoo gargaarsaa meeshaa argatan lammiileen Yuukreen ofii isaaniitii lolachuu akka danda’an himaniiru. Itti dabaluudhaanis ,”Ajandaan koo baayee salphaadhaa. Waa sadii qofaa of keesaa qaba. Meeshaa, Meeshaa fi Meeshaa. Karaan ammaa yukireeniin gargaaruun danda’amu meshaa kennuudhan.Prezidaantii Raashaa Vladimiir Putiin dhaabuudhaaf waraana Raashaa Yukreen keessatii moo’uudhan garaa braatii akka hin babaldhanee gochuu akka dandeenyu amantaa qabna” jedhaniiru.\nBarreesaan NATO Jeen Stooltenberg, biyoottan michooman karaa ittisaa lola qileensaa qileensa irraa kan akka xiyyaaraa waranaa fi qolannaa misaa’elaa, karaa meeshaa farra taankii, akka yukereenii gargaaran gaafataniiru. Ministirrii dhimmaa alaa Yukreen, qoqqobbii biyyoottan lixaa Raashaa irratti taasisaniif galateeffatanii, fulduratis Zayitii boba’aa Raashaa, Fayyadama TWIFT baankota Raashaa fi dooniwwan Raashaa akka buufata doonii kamiiniyyuu irraa hin dhaabbanee gochuu irratti qoqqobiin akka itti fufu gaafataniiru. Yunaayitid Isteets qabeenyaa maqaa mucaa durbaa Viladmiir Putiniin jiruu dabalatee sochii inveestimentii Amerikaa achi jiruu irratti qoqqobii haaraa labsuun ishee ibsameera. Karaa biraatiin, Ministeerrii haqaa Yunaatid Isteets ragaalee yakka waraanaa Raashaan raawwachuu ishee agarsiisu waltti qabuu irratti mootummaa yukreen, michoowwan biyyoottan Awurooppa, akkasumas Minsteeraa dhimma alaa Yunaayitid Isteets gargaaraa jiraachuu isaa Abbaan Alangaa Muumee Meeriik Garlaand ibsuun isaanii Gabasameeraa.


Prezidaantiin Yaman Aangoo Isaanii Dabarsanii Kennan

Prezidaantiin mootummaa Yaman Abdrabuh Mansuur Haadi, aangoo isaanii mana maree prezidaantumaatti dabarsanii kan kennan yemuu ta’uu, manni marichaa wal loliinsa biyyatti keessaa jiru xumuraa itti kennuudhaaf akka garee mormitootaa Huutii waliin hasaa walii galtee taasisu aangoo kennuun isaanii gabaasameera. Ibsii Kamisa har’aa karaa dhaabataa Oduu Mootummaa SABA jedhamuun bahee akka jedhetti, gorsaa prezidaantichaaf ministiraa dhimmaa biyyaa keessaa duraanii kan turan Rashaad Al Aliimii mana maree miseensotaa 7 of keessaa qabuu akka hogganan ramadamaniiru. Prezidaant Haadin aangoo Prezidaantii Itti aanaas mana mariichaatiif dabarsaanii ergaa kennanii booda, dhimmaa yaalii nageenyaa irratti akka mana marichaa gargaaru qaamaa miseensotaa 50 of keessaa qabu hundeessun isaanii beekameera. Yamanitti bakka bu’aa dhaabbata mootummoota gamtoomanii kan ta’an Haans Gruudberg, ji’oottan lammaf gareewan wal waraanaa jiran gidduutti labsiin dhukaasaa dhaabuuf taasifame hookkara hirdhisuu isaa dubbatanii , yeroo ammaa walakkeesaa biyyatti keessatti akka adeemaa jiru kan gabaasamee wal loliinsii dhaabatee gareen hunduu dhukaasaa akka dhaabuu qaban Roobii kaleessaa gaafachuun isaanii gabaasamera. Bara 2014 gareen huutti magaalaa gudditti Yaman yemuu qabatanii turan Prezidaant Haadin gara Sa’udii Arabiyaatti baqatanii turan. Mootummaan Sa’udii bara 2015 lola waraana qindaawaa ta’e taasisuudhaan Haadin aangootti akka deebi’an taasisan. Wal loliinsaa Yaman keessaa taasifamaa jiruun kan ka’ee, namoonni kuma 150,000 ol kan du’an yemuu ta’u, yeroo ammaa Yaman adduunyaaa irratti biyyoottan dararamnii namoomaa hamaan keessatti mul’atu keessaa tokko akka taate gabaasameeraa


Yunaayitid Isteetis Gargaarsa Doolaraa Miiliyoonii 100 Yukireeniif Kennuu Beeksiste

Ministiroonni dhimmaa alaa biyoottan Miseensota NATO walgahii guyyaa lamaa taasisuuf yemuu Braasels keessatti wal arguuf jiranitti Yunaayitid Isteets gargaarsaa waraanaa Doolaaraa miiliyoonii 100 ta’u Yukireeniif kennu ishee beeksifteetti. Walgahii NATO kana irratti hirmaachuudhaaf kan Beeljiyeemiin deeman Minsteerrii dhimma alaa Yunaayitid Isteets Antoonii Blinken Roobii har’aa minstira dhimma alaa Beeljiyeem Soofii Wiilmes waliin bubachuun isaanii gabaasameeraa. Antonii Biliinken, diplomaatotaa ol aanoo Austiraaliyaa, Fraans, Jarman, Itaali fi Yunaayitid Kiingdam waliin marii taasisaniiru. Antonii Biliinken gara Braaselsitti imaluu isaaniitin dura , ibsa kenanin umnoonnii Raashaa bakka Buuchaa jedhamuti dhumiinsii raawwatan waan adduunyaa mara naasiseedha jedhanii loltoonii Yukreen bilisumaadhaa fi ulfinaa daangaa biyyaa isaanitiif falmiin gochaa jiran akka degeramuu qabu himun isaanii gabaasameera.


Mannii Maree nageenyaa har’a walgahee jira

Dhaabbata mootummoota gamtoomaniitti mannii maree nageenyaa weerara Raashaan Yukireen irratti taasifteen walqabatee dhimmaa siviilotaa ajjefamanii irratti guyyaa har’aa maryachaa jira. Walgahii har’aa irraatti barreesaan muummee dhaabbatichaa Antoniyoo Guterees, itti gaafatamaan dhimmaa gargaarsa namoomaa Maartiin Girrift kan hirmaatan yoo ta’u prezidaantiin Yukireen Volodimiir Zeleniskiis akka dubbatan gabaasameera. Mannii maree nageenyaa qibxataa har’aa dhimmaa walwaraansaa Raashaa fi yukreen Irratti yemmuu marii taasisaa jiru kanatii prezidaantiin Yunaayitid Isteets Joo Bayiden , Prezidaantiin Raashaa Viladimiir Putiin yakka waraanaatiin akka himataman waamicha dhiheesaniitu. Dubbii himaan minsteeraa dhimmaa alaa Yunaayitid Isteetes Niid Praayis Ajeechaa bakkaa Buuchaa jedhamu irratti raawwatameeraa jedhamee ilaalchisee ibsa kennaniin , gochichii dogoggora loltuutiin kan raawatamee ittuu hin ta’in, qaamaa duulaa isa baldhinaan taasifaa jiruuti jedhanii, warreen gochichaa raawwatan itti gaafatamumaatti dhihaachuu akka qaban gaafachuun isaanii gabaasameera. Karaa bitaatiin Raashaan akka miseensummaa maree mirgaa namoomaa dhaabbataa mootumootaa gamtoomani keessa baatu Yunaayitid Isteets gaafachaa jiraachuun ishee gabaasameera. Koree mirgaa namoomaa dhaabbata mootummootaa keessatti Hirmaannaan Raashaan waan leeyyaasisaadhaa kan jedhan dhabbataa mootummoota gamtoomaniitti Ambaasadarii Yunaayitid Isteets Liindaa Toomaas Griin fiild yaa’iin walii galaa dhaabbatichaa yeroon Raashaa koree mirga namoomaa keessaa baasuu qabu amma jechuudhaan biyyi isaanii akka amantu dubbataniiru. Ambaasadar liindaa Toomaas haleellaa umnootin waraanaa Raashaa raawwataniiru jedhameen Magaala Buuchaa keessatii ajeechaa sivilotaa irratti raawwate akka fakkiitti dhiheesaniiru. Raashaa miseensummaa koree mirga namoonaa keessaa baasudhaaf meseensota 193 keessaa harkii sadii ol sagalee isaanii kennuu qabu.


Raasahaa Irra Ugguura Dabalataa Keenya: Tokkummaa Mootummootaa

Raashaa irra ugguura marsaa haaraa ka’uuf har’a marii kan gaggeessu ta’u Gamtaan Awuroopaa har’a beeksisee jira.Kunis magaalaalee Yukreen kanneen to’annaa humnootii Raashaa jala turan keessatti ajjeechaa gara jabinaa gaggeeffamuun eega gabaafamee booda. Gamtaa Awuroopaaf aangawaa imaammata alaa kan ta’an Joseef Boreel ibsa baasaniin, gamtaan Awuroopaa dhimmi kana akka hatattamaatti fudhatee uggurrii dabalataa Raashaa irra akka ka’amuuf hojjata. Ajjeechaan magaala Buuchaa fi magaalaalee kanneen biroo kan Yukreen keessatti gaggeeffame, gocha gara jabinaa biyyoo biyyoota Awuroopaa irratti rawwatamee keessaa tokko jedhamee galmeeffama jedhan Boreel. Uggurri Raashaa irra ka’amuu maal akka ta’u torban kana irratti mari’atamma. Boreel ibsa baasaniin, gamtaan Awuroopaa abbootii seeraa Yukreen kanneen yakki waraanaa gaggeeffamuu isaaf raga funaanaa fi ka’aa jiraniif deggersa ni kenna. Kana malees yakka gaggeeffame kana ilaalchisee, manni murtii yakka qoratuu kan addunyaa akkasumas komishinni mirga dhala namaa kan Tokkummaan mootummootaa qorannaa gaggeessuuf gamtaan Awuroopaa deggerse akka taaasisuu ibsamee jira. Ministeerri hajaa alaa Amerikaa Antonii Bliinkan Dilbata kaleessaa Raashaa akka jabaatti kan balaaleeffatan yoo ta’u, humnootiin Raashaa gadhisanii eega ba’anii booda, handaara magaala Kiyeev Buuchaa keessatti reeffa lammiwwan Yukeen kanneen ajjeefamanii daandiilee irratti gataman hanga tkko addunyaan akka argaee jedhan.


Baqattonni Yukreen yakka Seeraan Ala Nama Deddebisuuf Saaxilamanii Jiru

Raashaan erga Yukreen irratti weerara gaggeessuu jalqabdee as, uummanni biyyatti Miliyoona afuur baqatanii ba’u isaanii gabaasnii Tokkummaa Mootummootaa hubachisee jira. Irra hedduun isaanii dubartootaa fi ijoollee ta’u fi isaan kunis keessattu seeraan ala nama deddebisuun yakka hojjatamuuf saaxilamuun ibsamee jira. Dubartoota dheessanii ba’an keessaa tokko kan taatee Mariyaa Viechnaya amma Raashaa keessa kan jirtu yoo ta’u, akka isheen jettuutti/ haallii jiru hamaadha, waan jedhu kan biraa hin qabu garu filannoo biraa waan hin qabneef jecha lubbuu ijoollee keenyaa olchuuf baanee jetti. Erga weerarrii Raashaa kun jalqabamee kaasee, qabsaa’onni waa’ee mirga dhala namaa akeekkachiisa kennaa turaniin, baqattonni kanneen seeraan ala nama deddebisaniif saaxilamuu maluu jechaa jiran. Polisiin Polaand baqattoota keessaa lama humnaan gudeedamuu isaanii galmeessee jira. Kanaaf jecha Polisoonni kun haallii akkasii isaan mudachuu akka maluu dubartootaaf odeeffannoo kennuu irratti hojjataa jira. Namoota fedhii isaanii baqattoota gargaaraa jiran keessaa Liliyaan Boulard akka jettuutti, Dhiiroota suuraa dubartootaa fi shamarranii kaasan arginee jirra. Battalumatti gochi seeraan ala nama deddebisuu jiraachuu akka maluu nu galee jette.


Michoota Waraanaa Maaliitiin Dhiittaan Mirga Namaa Geggeessamaa Jiraachuu Hoogganaan Tokkummaa Mootummootaa Akeekkachiisan

Biyyi Afriikaa dhiyaa waraansa warreen Jidhaadaa waliin geggeessu keessatti dhiittaa mirga namaa raawwatamu ilaalchisee yaaddoon jiru dabalaa waan deemeef jecha muummichi barreessaan tokkummaa mootummootaa Maalii fi michoonni ishee dirqama isaanii kan sadarkaa addunyaa akka ba’an gaafataniiru. Antooniyoo Gutereesh, haleellaa hedduun finxaaleyyii dhaan geggeessamuu isaa amananuu isaanii gola naga eegumsaaf ibsanii, yaalii Maaliin farra shororkeessummaa ilaalchistee gootu, uummata siivilii irratti daafoo hamaa dhaqqabsiisa jechuu isaanii AFPn gabaasa icitii argateen beeksiseera. Muummichi barreessaan kun akka jedhanitti mootummaan itti gaafatamummaa cimsuuf akkasumas sochii waraanaa michoota isaa lamaan waliin geggeessu ilaalchisee dirqama sadarkaa addunyaa irra jiru ba’uuf waan danda’e mara akka godhu cimseen gaafadha jedhan. Michoota isaa lama jechi jedhu kanneen Kiremliniif dhiyoo dha jedhaman gareen Wagner kan Raashiyaa fi biyyattii keessa mindeeffamanii garee sosso’an akka ta’e amanama. Tarkaanfii humnaa garee finxaaleyyii kanaa dura dhaabbachuuf humnootii naga eegumsa biyyoolessaan gochaaleen raawwataman dhiittaa mirga namaa hamaa dhaqqabsiisaniiru jechuu dhaan hoogganaan tokkummaa mootummootaa ibsanii jiru.


Prezidaantiin Tuuniisiyaa Paarlaamaa Erga Diiganii Booda Filannoon Ammatti Hin Geggeessamu Jedhan

Prezidaantiin Tuniisiyaa torban kana erga paarlaamaa diiganii booda baatilee sadii keessatti filannoo kan hin geggeessine ta’uu kamisa kaleessaa ibsanii jiru. Trkaanfiin kun sirna dimokraasummaa boodatti dhiisuu dhaan gara bulchiinsa nama tokkootti kan geessu ta’uun ibsamee jira. Paartileen waltajjii siyaasaa Tuniisiyaa fi waldaa hojjettoota cimaa biyyattii irraa walitti dhufan, heera biyyattii tuquu dhaan prezidaantichi erga roobii darbe paarlaamaa diiganii booda hatattamaan filannoon akka geggeessamu gaafataniiru. Kamisa darbe dubbi himaan ministrii dhimma alaa Yunaayitid Isteetis Ned Price akka jedhanitti, Saa’id paarlaamaa diiguu isaanii ilaalchisee yaaddoo qabu Washington yaaddoo qabu ibsanii jiran. Price viidiyoo dhaan ibsa kennanii marsariitii irratti maxxanfameen, paarlaamaa filatame dabalatee gara mootummaa heera irratti hundaa’etti deebi’uun bulchiinsa dimoktaatawaa dhaaf murteessaa dha jedhan. Yunaaytid Istetis bara 2011 keessa warraaqsi biyyattii dimokraasii mu’iseen booda Tuniisiyaa akkaan kan gargaartu yoo ta’u, mootummaan Saa’id rakkoo maallaqaa ittisuuf deggersa maallaqaa addunyaatu isa barbaachisa jedhan.


Prezidaantiin Tunisiyaa Parlamaa Mootummaa Isaanii Diigan

Prezidaantin Tunisiyaa Kaa’is Sa’iid parlamaa mootummaa biyyatti diiguu isaanii ibsaa guyaa har’aa kennaniin beeksisaniiru. Prezidaant Kaa’is ibsaa heeraa biyyatti Keeyyata 72 irratiti hundaa’uudhaan paarlamaa biyyatti diiguu isaanii labsanii, kanas kan godhan nageenyaa biyyaatti fi jarmiyaaleetiif ta’uu isaa dubbataniiru. Prezidaantii Tunisiyaa tarkaanfii kana kan fudhata, ergaa mana maree biyyatiitti bakka bu’oonii paartii mormitootaa walagahii taasisanii , prezidaantichii aangoo dhuunfachuu akka yaadaa jiran ibsanii booda. Mormii siyaasaa taasifamuu malu irratti kan akeekkachiisaa kennan prezidaant Ka’iis warreen sochii mormmii qindeessan akka seeraan gafataman ibsaniiru. Adoolessa 25/2022 haaromsaa siyaasaa karoorfame irratti akka sagalee murtoo ummata kenisiisaan kan waadaa galan prezidaant Kaa’iis filannoon bakkaa bu’ootaa haaraa Muddee 1 /2022 akka taasifamuus beekisisaniiru.


Amerikaa Keessatti Nama Fannisanii Ajjeesuu Seera Dhorku Baaydeen Mallatteessan

Nama fannisanii ajjeesuun yakka jibbaa kan sadarkaa fedeeraalaa ta’e akka ilaalamuuf prezidaant Joo Baaydiin seera dhiyaate mallatteessanii jiru. Kunis seerrii kun yeroo jalqabaaf eega dhiyaatee waggaa 100 caalaa booda ta’uun ibsamee jira. Dargaggeessii gurraacha dubartii aadii tti fooricee ykn siiksee jedhamuun yakkamee ajjeefamee Emmet Till jedhamuun seerri kun moggaafame.Baatii Bonaa kan bara 1955 Misisiipii keessatti kan ajjeefame yoo ta’u bara mirga siviilootaaf qabsa’amu sana keessa, mufannaa guddaa hodoofsisee jira. Prezidaant Baaydeen Kibxata kaleessaa haasawaa dhageesisaniin Gurraaachoota irratti ajjeechaa hokkaraan guutamee gaggeesuun, dorsiisanii akka isaanii ba’anii sagalee hin laanne taasisan jedhan. Ajjeechaan gocha shoroorkaa soba namnii Amerikaa keessatti dhalatee kam iyyu wal qixxee miti jedhu jajjabeesuuf itti gargaaramanii dha.shoroorkaa sochii mirga Dhiira, dubartootaa fi ijoollee nagaa muka irratti funyoon fannisanii, reeffa isaanii guban, bishaan keessa buusan, kolaasan kan jedhan Baaydiin. Sagalee akka hin laannee, mana barnootaa akka hin seennee hojii dhunfaa akka qabaanne dhorkuu fi akka macaafa qulqulluu hin lallabne taasiisan jedhan. Kana amalees sobaan nama ajjeesan meeshaa waraanaa qabu akkasumas saamiinsa gaggeessan jecuun gurraacha waan ta’aniif jecha yakku jedhan.


Antonii Bliinkan Giddu Galeessa Bahaa fi Afrikaa Kaabaa Daawwatan

Iraan meeshaa Nukleera akka hin arganne gochuuf mallei gaariin, walii galtee Nukleera Iraan isa bara 2015 keessa tolfame jajjabeessuu akka ta’e ministeerrii hajaala alaa Amerikaa Antonii bliinkan hogganoota Israa’eelii fi kan biyyoota naannoo galaanaa irra deebi’anii amansisuuf hojjataa jiru. Amerikaan weerara Raashaan Yukreen irratti gaggeessaa jirtu irratti ennaa qiyyaafattee jirtuutti Bliinkan maaaliif giddu galeessa bahaa fi Afrikaa kaabaa akka daawwatan ennaa ibsan kutaa addunyaa kan Yunaaytid Isteetes fedhii akkaan barbaachisaa irraa qabdu akkasumas, hiriyyonni keenya kan baayyee nutti hidhata qaban keessatti argamuu waan ta’eef jedhan. Yunaaytid Isteetes kutaa kana keessatti hojjachuu akkasumas, haariroo jiru jabeessuu itti fuufna. Kunis tasgabii gidduu galeessa bahaa fi Afrikaa keessatti tasgabii buusuuf dhimmi ijoo dha. Bliinkan Kiibxata kaleessaa Morokoo kan daawwatan yoo ta’u, achittis Abuudaabiif gonfoo mootii dhaaluuf kan jiran Mohammed Bin Zayed Al Nahyan waliin wal aegan.Hayyuun tokko RSA akka ibseetti, weerara Raashaan gaggeessitu Kanaan kutaan Afrikaa Kaabaa addumatti kufaatii dinagdee ishee mudachuuf jira.


Raashaa fi Yuukreen Tarkii keessaatti Mariitti Jiru

Yemmuu walwaaraansii Raashaa fi Yukreen gidduutti taasifaama jiru itti fufee kanatti bakka bu’oonii biyootan lammanii dhimaa araara buusuu irratti maryachuudhaaf biyya Tarkii magaalaa Isataanbul keessaa jiru. Marii guyaa har’aa taasifamaa jiru kanaan duraa prezidaantiin Yuukreen Volodimiiyr Zeleniskii ergaa Viidiyoodhaan dabarsaniin, biyyii isaanii garee kamiinuu wajjin akka dhaabbacuu hin barbaanne labsuudhaaf, carraa kutaa biyyaa isaanii Donbaas jedhamuu isa gara baha biiyyattiiti argamu irratti maryachuudhaaf qophaa’aa ta’u isaanii ibsaniiru. Ergga walwaraansichii jalqabamee as biyyootan lamman yeroo sadii Beellaa ruus keessatti , yeroo tokko immoo karaa Viidiyootiin marii taasisanii turan. Inni guyyaa har’aa Istaanbul keessatti jarqabame yeroo shanaffadhaaf yemuu ta’u tarkiin biyyootan lamman giduutti araara buusudhaaf sadarkaa aduunyatti biyyoottan dhimmatanii hojjatan keessaa ishee jalqabaa jedhameera.


Prezidaantiin Hunduraas Duraanii Akka Yunaayitid Isteetisitti Dabarsamanii Kennaman Murtaa'e

Manni murtii muummee biyya Hunduraas presizaantiin biyyatti duraanii akka dabarfamanii Yunaayid Isteets ti keenaman murteeseera. Akka dubbii himaanna mana murtichaa jedhantii prezidaantiin duraanii Juan Orlaandoo Hernaandeez akka dabarfamanii kennaman kan morteeffame sagalee gootuu abbootii seeraa 15n. Amajii bara 2014 amma Amajjii bara 2022 itii aangoo irra kan turan Hernaandeez baala sammuu namaa Adoochu ykn Diraagii biyya Veenzuweelaa fi Kolombiyaa irraa ka’ee garaa Yunaayitid isteets ti dabarfamuu akka biyyaa isaanii keessaa darbuu eeyyamaniiru, kanaafimoo qarshii Doolaaraa Miiliyoonnatti Lakkawamuu wareen baalaa sana daldalan irraa mattaa fudhataniiruu jedhamanii himatamaniiti. Xalaayaan Haadhaa warraa isaaniitiin barreefamee Midiyaa hasaaummaa irraatti bahe akka jedhutti, Henaandeez irratti himannaan dhihaatee haaloo ba’uumsaa wareen baala sammuu namaa Adoochuu daladalan wareen bara aangoo isaanii irra turan qabanii Yunaayitid Isteets ti dabarsaanii kennaniiti. Yoo dabarfamanii U.S ti kennaman adabbii Umurii guutuu dachaa sadii akka isaan irratii murtaa’u Hernaadeez himaniiru. Bara 2019 obboleesii isaanii Ju’aan Antoniyoo Hernaandeez yakkaa baala sammuu namaa adoochuu fi meeshaa waraanaa daddabarsuudhaan himatamee U.S magaalaa Niwu yoork keessatti hidhaan Umurii guutuu itti murtaa’ee yeroo ammaa mana hidhaa keessa yemmuu jiru, gallmee isaa keessatti obboleessi isaa Prezidaantii Hunduraas alasiis himatamuun isaanii gabaasameera.


Prezidaant Baayiden Prezidaantin Raashiyaa Ka Dubbatan irratti Ibsa Kennan

Magaala Braaselsii fi biyya poolaand keessatii Walgahiidhaa fi daawwanaa taasisaa kan turaan Prezidaantiin Yunaayitid Isteets Joo Baayiden kaleessaa yemuu Waashingtoonitii deebia’n haasaa wa’ee prezidaantii Raashaa Viladimiir puutiin aangoo gad lakkisuu qabu jedahn irratii ibssa kennaniiru. Prezidaant Baayiden yemuu guyyoottan sadiif Awuroopaa turaan, keessumaa haasaa Bitootessaa 26 taasisan keessatii > jedahnii turan. Jechii isaanii kun, Yunaayitid Isteets mootummaa Raashaa jijjiiruu akka barbaaduutti fudhatamee toora diplomaasii irratti dubbatamaa akka ture kan hubatan Joo Baayiden, akkumaa Waashingitoonitti deebi’aniin Jechaa isaanii irratti Ibsa kennaniiru. Wantii an boodatti deebisaa jiru hin jiru. Dhugaan dhimmichaa, gochaa suukanneessaa Putiin ijoleewwaan yuukreen keessa jiran iraatii raawwachaa jiruuf aarii hamelee natti dhagahamee ibsuu kooti. Akka maati sanaatti of ilaaluu iraan ka’e. garuu ifa gochuun barbaada. Ala sanas ta’e waa’ee imaammata jijjiruu hin dubbanne , ammas dubbachaa hin jiru. Aarii haamilee natti dhagahamen ibsaa ture. Kanaaf dhiifamnii an gaafadhu hin jiru>> Jedhaniiru. Haasaan prezidaant Baayden kun Diplomaasii yuunaayitid Isteetsf gaarii akka hin taane xiinxaltoonni himuu isaanii kan ibsee gabaasinn Aniitaa powel kan waabeffate , jaarmiyaa wirtuu Tarsiimoo fi qorannoo adduunyaa irraa Andrewu Lohseen , biyyoottan Awurooppaa warreen michuu Yunaayitid Isteets ta’an Ammii tokkoo jechii rakkinaa dheeresuu danda’uu akkana fayyadamuun akka hin barbaachifne dubbachuu isaanii akka himan gabaasameera.


Dubartoonni fi Sabxiqqaaleen Badhaasa Akaadamii 94ffaa Irratti Seenaa Hojjatan

Sirni badhaasa Akaadaamii fiilmii filatama “CODA” jedhamuu fi kanneen gurri isaanii dha’auu dhabe bakka bu’uu fi kabajaa kennu irratti taatolee filatamoo kanneen ta’an badhaasee jira. Haalawwan mula’atan keessaa waan hin eegamne kan raawwatamee fi dubartoonni , barreessitoota fiilmii filatamoo fi wallee filatamaa ka dhiyessan kan badhaasa Oskaarii kan itti injifatan ture. No media source currently available Seenaa Daawitii fi Gooliyaad irratti kan hundaa’e kan oguma fiilmii dhufaa jiru agarsiisu fiilmiin CODA jedhamuu fi gara nama raasu kaadhimamaa oskaarii sadii warra filatamanii ful dura jiran keessaa badhaasa best pcture jedhamu fiilmii filatamaa ta’ee jira. Gama biraaiin, kaadhimamaa oskarii 12 kan ta’e diraamaan xiin sammuu warra dhiyaa kan ‘The Powr of Dog” jedhamu Daayirikteera filatamaa qabaachuun Oskar tokko injifatee jira. Sirni badhaasa Akaadaamii fiilmii filatama “CODA” jedhamuu fi kanneen gurri isaanii dha’auu dhabe bakka bu’uu fi kabajaa kennu irratti taatolee filatamoo kanneen ta’an badhaasee jira. Haalawwan mula’atan keessaa waan hin eegamne kan raawwatamee fi dubartoonni , barreessitoota fiilmii filatamoo fi wallee filatamaa ka dhiyessan kan badhaasa Oskaarii kan itti injifatan ture. Seenaa Daawitii fi Gooliyaad irratti kan hundaa’e kan oguma fiilmii dhufaa jiru agarsiisu fiilmiin CODA jedhamuu fi gara nama raasu kaadhimamaa oskaarii sadii warra filatamanii ful dura jiran keessaa badhaasa best pcture jedhamu fiilmii filatamaa ta’ee jira. Gama biraaiin, kaadhimamaa oskarii 12 kan ta’e diraamaan xiin sammuu warra dhiyaa kan ‘The Powr of Dog” jedhamu Daayirikteera filatamaa qabaachuun Oskar tokko injifatee jira.


Taalibaan VOA Fi BBC Ugguree Manneen Barnootaa Shammarranii Cufee Jira

Buufannii Televiziyoona dhunfaa kanneen Afgaanistaan keessaa oduu Raadiyoon Sagalee Amerikaa fi Bii Bii Sii (BBC)akka hin tamsaafne dhorkee jira. Gocha Taalibaan kan balaaleefate RSA murtii isaa kana keessa deebi’ee akka ilaaluu gaafatee jira. Eeggattuu Daayreekteerri RSA Yolaandaa Loopeez ibsa baasaniin yaada ofii bilisa ta’anii ibsachuuf mirga uummanni Afgaanistaan qabu Taalibaan ugguuruu yaala jedhan.RSA oduu daqiiqaa 30 torbanti guyyaa 5 dabarsa. Gama kaaniin kan Afgaanistaaniin bulchaa jiru Taalibaan shamarran barnoota sadarkaa lammaffaa akka hin baranne ittisuun kan akkaan isa yaaddesse ta’u golli naga eegumsaa kan Tokkummaa Mootummootaa Ibsee jira. Taalibaan gama isaan sababaan kenne dhimmi shamarran barachuu jedhu kun ijaseera Islaamaan ilaalmuu qaba jedha.


Zelenskiin Nagaa Brbaanna Jedhan

Raashaa fi Yukreen marii marsaa haaraa gaggeessuuf yeroo jedhan kanatti dhimmi abbaa biyyummaa fi daangaa Yukreen kan ilaalchii duraa itti kennamu ta’u mummichi ministeeraa Yukree vidiyoo waraabamee Dilbata kaleessa galgala dhiyaatee irratti beeksiisan. Tarkii keessatti walgahii kallattiin wal fullee ta’anii gaggeeffamu barbaanna kun hamaa hin qabu jedhan. Gargaartoota Zalaniskii keessa tokko akka jedhanti Yukreeniif dhimmi nageenyaa kan ilaaleen biyyoota amanamoo ta’an keessaa Tarkiin tokko.


Hiriirri Mormii Weerara Raashiyaa Balaaleffatu Naanoo Addunyaatti Geggeessamaa Jira

Mormitoonni kumaan laka’aman Raashiyaan weerara isheen Yukireen irratti eegalte mormuu akkasumas deggersa warra Yukireeniif qaban ibsuuf jecha daandilee naannoo addunyaa irratti ba’anii jiran. Kamisa waaree booda Biraasels keessatti kan wal ga’an deggertoonni Yukireen kanneen 300 ta’an, hoogganoonni gamtaa Awrooppaa fi NATO kannee wraansa Yukireen keessaa mari’achuuf achitti wal ga’an, biyyattiif meeshaa waraana fi jeettiiwwan waraanaa akka dhiyeessn ykn godinaa balaliin irraa dhorkame tolchuu haan daran akka gargaaran gaafataniiru. "Dursee, hoogganoonni gamtaa Awrooppaa fi NATO hamma danda’ametti Yukireeniif deggersa akka godhan gaafanna. Uggura dinagdee ta’uu mala, meeshaalee waraanaa ykn deggersa maallaqaa ta’uu mala, uggura boba’aa fi gaazii ykn waraana kana injifachuuf kan nu gargaaru kamiinuu ta’uu danda’a jedhan. Alaabaa Yukireenii fi kan Awrooppaa mirmirsuu dhaan barruulee Yukireeniin deggeran qabatanii hiriirtonni mormii kumaan laka’aman magaalaa galma mootummaa Bulgaariyaa, Soofiyaa keessatti kamisa har’aa wal ga’anii ssagalee isaanii dhageessisuu dhaaan deggersa yukireeniif qaban mul’isaniiru. Baqattoonni lammiiwwan Yukireen kanneen 60,000 ta’an illee hiriira sanatti makamaniiru. "Yukireen kan iseen gaafattu, sadarkaa maratti deggersa. Jaarmolii sadarkaa addunyaa, biyyootaa, mootummoonnii fi lammiiwwan martinuu Yukireeniin akka gargaaran. Jedhan Kamisa kaleessaa mgaalaa Mexicotti, leellistoonni mirga namaa kan Amnesty International hiriira mormii kan farra weeraraa embasii Raashiyaa fuulleetti geggeessametti makamaniiru. Mexico-tti daayrikterri Amnestii Edith Olivares f Erret mootummaan Mexico walitti bu’iinsa kana ilaalchisee ejjennoo boodatti harkifachuu inni qabu qeeqaniiru. As Yunayitid Istees keessaa bulchaan Niw Yoork Kathy Hochul hojjettoonni mootummaa gamoowwan mootummaa hedduu biilsa mana maree, biilsaawwan hooggana ol aanaa fi kan nageenya biyyaa fi waajjiraalee haadhoo tajaajila yeroo hatattamaa dabalatee alaabaa Yukireen akka fannisan ajajaniiru.


Yunaayitid Isteetisii fi Komiishinni Awrooppaa Putiiniin Moggaatti Qooduuf Cichaan Hojjenna Jedhan

Prezidaantiin Yunaayitid Isteetis Joo Baayiden prezidaantii komiishina Awroopaa Ursula von der Leyen waliin Biraasels keessatti erga wal arganii booda jimaata har’aa gara Poolaanditti qajeelaniiru. Baayidenii fi von der Leyen Awrooppaan gaazii uumamaa Raashiyaa irratti hirkachuu gad xiqqeessuuf gurmuun hojjetu hundeessuu labsanii jiran. Baayiden akka jedhanitti prezidaantichi Raashiyaa Vilaadmir Putin, madda boba’aa irraa bu’aa argamuun Yukireen keessatti waraana geggeessuuf itti gargaaraman jedhan. Baayiden itti dabaluu dhaan uummati Ameerikaa Putin uummata Yukireen irratti kan geggeessan waraana gara jabinaa fi kan haqaa hin taaneef qaama gumaachu ta’uu akka hin barbaanne ifa gochuun barbaada jedhan. Von der Leyen gama isaaniin, waraana gara jabinaa Raashiyaan geggeessitu mormuuf murannoo qabachuu keenya agarsiisuuf kaaneerra jedhan. waraansi kun Putiniif kufaatii tarsiimoo ta’a jedhaniiru. Yunaayitid Isteetis waggaa kana Awrooppaa dhaaf gaazii uumamaa cubic meters biliyoona 15 gumaachistee jirti. Poolaand keessaa Joo Baayiden naannoo daangaa Yukireen waliin wal daangessu magaalaa gama bahaa Rzeszow dhaquuf jiru. Michuu NATO kan taate Poolaand baqattoota Yukireen miliyoonaan laka’aman simattee jirti. Kamisa galgala daayirkiterri ol aanaan dhaabbata enerjii atoomika addunyaa Raafaa’el Marianoo Groossi akka jedhanitti, Yukireen dhaabbata isaaniif akka himtetti humnoonni Raashiyaa naannoo sanatti kan argamu madda Nukileraa Chernoobil keessa kanneen hojjetan naannoo isaan jiraatan magaalaa Silaavutichi irra kan jiru keellaa sakatta’aa Yukiree haleelanii jiran. Kun immoo balaaf waan isaan saaxiluuf hojjettoonni itti dabalaa naannoo sana keessa akka hin sossoone ittisa. Deebiin addaa akka kennamu sababaa ta’a jechuu dhaan Baayiden gaaffii gaazixeessota irraa kennameef deebii kennan. NATOn Yukireenitti ce’uun humnoota Raashiyaa dura dhaabbataa? Yoo ta’e gaaffichi yeroo isaatti kan murteessinu ta’a jedhan. itti dabaluu dhaanis waajjira haadhoo kan NATOtti ibssa kennaniin Raashiyaan garee biyyoota dinagdeen badhaadhan 20n keessaa baafamuu dhaan Yukireen wal ga’ee biyyoota duroomanii kan G-20 akka hirmaattu eeyamamuu qaba jedhan. Baayiden, Raashiyaan Yukireeniin erga weerartee ji’ia tokko ennaa guutee jiru kanatti dhimma isaa hoogganoota addunyaa waliin wal ga’ii geggeessame irratti ka’uu isaa mirkaneessaniiru. White House kamisa kaleessaa kampanilii Raashiyaa 48 fi namoota siyaasaa beekamoo Raashiyaa 400 irra uggura kan keesse yoo ta’u Baayiden akka jedhanitti tarkaanfiin kun gamtaa Awrooppaa waliin wal ta’uun akka ta’e beeksisaniiru.


Yunaayitid Isteetis Raashiyaan Yakka Waraanaa Raawwachuun Isee Mirkana Jette

Yunaayitid Isteetis miseensonni waraana Raashiyaa erga ji’a darbe Yukireeniin weeraranii booda, yakka waraanaa raawwachuu isaanii xiinxaluu dhaan kanniin badii dalagan seeratti akka dhiyeessitu dhaadattee jirti. Raashiyaan mannii siivilotaa magaalaalee Kiiyiiv fi magaalaalee Yukireen ka biroo haleeluu ennaa itti fuftee jirtu kanatti angawoonni ministrii dhimma alaa haleellaalee kana Yakka waraanaa ti jechuu dura galmeelee fi qorannaatu barbaachisa jedhan. Ambaasaadderri Yunaayitid Isteetis Beth Van Shaack haqa yakka hojjetamu kan addunyaa irratti fuuleffatan. Torban darbe senetii dhaan aangoo isaanii kan mirkanaa’e Schaack, hojii jalqabanii guyyaa lammaffaa isaanii irratti labsii barbaachisaa ka beeksisan qabu turan. Xiinxalli of eeggannoon guutame amma geggeessameera jedhan. “Har’a gara ganamaa, ministriin dhimma alaa Bilinken ragaalee yeroo ammaa irratti hundaa’uu dhaan Mootummaan Yunaayitid Isteetis humnoonni Raashiyaa Yukireen keessatti yakka waraanaa dalaguu isaanii xiinxaluu isaa labsanii jiru jdhan. Van Schaack akka jedhanitti Yunaayitid Isteetisii fi michoonni ishee suraalee humnoonni Raashiyaa hospitaala dubartoonni keessatti dha’anii fi muuziyemii fi manneen barnootaa aartii dabalatee naannoo siviilotaa kan Maripool keessaa haleeluu isaanii mul’isutti rifatanii jiran jedhan. Viidiyoowwan hospitaalonnii fi keellaaleen ummataa boombiin haleelamuu isaa mul’isu jiraatus, Raashiyaan beekaa siivilota irratti hin fuuleffanne jechuun haaltee jirti.


Dubartiin Lammii Ameerikaa Jalaqaba Ministrii Dhimma Alaa Ta’uun Tajaajilan Du’aan Boqotan

Dubartii lammii Ameerikaa jalqabaaf ministii dhimma alaa ka turan Madeleine Albright, roobii kaleessaa umurii isaanii waggaa 84tti du’aan boqotan. Imaammata ministrii dhimma alaa Ameerikaa qopheessuu fi yaadannoo hedduuf kaka’umasa ta’e dhiisanii darban. Madeleine Albright bara 1996 keessa diplomaatii Yunaayitid Isteetis gameettii ta’uuf ennaa prezidaant Bill Clinton-n muudaman, seenaa mootummaa Ameerikaa keessatti dubartii hojii sadarkaa ol aanaaf waamaman ta’anii jiran. Hojii isaanii waggaa afurii keessatti waraansa Balkaans keessatti geggeessameef deebii Ameerikaan kennite hoogganuu akkasumas kan meeshaa nukileraa qabdu kooriyaa kaabaa fi finxaalessummaa giddu galeessa ba’aa keessatti hammaataa adeeme dura dhaabbataniiru. Albright roobii kaleessaa dhibee kaanseriin rakkataa erga turanii booda bakka maatiin isaanii jiranitti lubbuun isaanii darbee jira. Kabajamoo ministrittii dhimma alaa jechuu dhaan naannoo addunyaatii yaadannoo isaaniif ergaan ergamaa jira. Tokkummaa mootummootaatti ambaasaaddera Yunaayitid Isteetis kan ta’an Linda Thomas-Greenfield, Albright hedduu jajjabeessaniiru jedhan. “Isaan hooggantuu fi beektuu , Ministrii dhimma alaa ta’uun kan hojjetan dubartii jalqabaa turan. Addunyaa ti tokkummaa mootummootaaf ashaaraa hin banne dhiisanii darban. Biyyi keenyaaf tokkummaan mootummootaa sababaa tajaajila isaan kennaniif ciman jedhan. Jireenyi Albright, kan hundaa’e dararaa namoomaa keessa darbee ti. Praag Czechoslovakia-tti kan dhalatan Allbright bara 1937 erga Naaziin bara 1939 biyyattii weeraree booda maatii isaanii waliin gamasii baqatan. Sana booda akaakayyuu akaakilii isaanii sadii fixiinsa Naaziin dhabuu hubatan. “Akkawoon koo gara Prague-tti akka nafidan ta’e. namni martinuu borsaa tokko qofa qaba. Baabura imaltootaan gamasii ba’an. Akka isaan natti himanitti yeroo dhumaaf maatii isaanii kan argan yeroo sana Jedhan. Maatiin Albright baqattoota ta’uun gara Yunaayitd Isteeyis dhufuu dhaan Denver, Colorado keessa qubatan. Bara bulchiinsa Clinton, jalqaba tokkummaa mootummootaatti ambaasaaddera Yunaayitid Isteetis sana booda immoo ministrii dhimma alaa ta’uun tajaajilaa turan jechuun Saaleem Solomon gabaasteetti.


Wixinee Seeraa Manni Maree Murtii Seeraa Ameerikaa Baase Mormii Fi Deggersi Isa Mudatee Jira

Koreen hariiroo alaa mana maree murtii seeraa Yunaayitid Isteetis Itiyoopiyaa keessatti nagaa fi dimokraasiin akka babal’atuuf mata duree jedhuun dura taa’aa koree sanaa kan ta’an Seneter Robert Mendeziin kan dhiyaate wixineen seeraa s. 3199 jedhamu ilaalchisee raga baatota irraa dhaga’uuf har’a beellami kennamee ture. Haa ta’u malee mootummaan Itiyoopiyaa rakkoo Itiyoopiyaa keessaa furuu fi Ameerikaa fi Itiyoopiyaan walii galtee wayyaawaa dhaan hojjetaa ennaa jiran kanatti wixineen seeraa kun mariif dhiyaachuun yaalii jiru kan gufachiisuu fi hariiroo biyyootii lamaanii kan miidhu ta’uu isaa fi qaamotiin dhimma isaa hordofan immoo seerri sun yoo raggaasisame Itiyoopiyaan gara nagaa fi dimokraasiitti akka adeemtu kan jajjabeessu ta’a jechuu dhaan deggersa qaban ibsaniiru. Ministriin dhimma alaa Itiyoopiyaa tuuta oduuf ibsa kennee jira. Dubbi himaan ministrichaa ambaasaadder Diinaa Muftii wixinee seeraa HR 6600 jedhamu lammiiwwan Itiyoopiyaa biyyootii alaajiran akka morman waamicha dabarsaniiru. Wixineen seera sun jireenya lammiiwwan Itiyoopiyaa balaa irra buusa jedhan. Gama biraan nagaa fi haqaa jedhamuuf garee Yunaayitid Isteetis keessaaf itti aanaa prezidaantii kan ta’an Mulugeetaa GerbreIgzaabeer, VOAf akka hibsanitti wixineen HR6600 fi S 3199 jehdamu lammiiwwan Itiyoopiyaa adabuuf kan qophaa’e miti jedhan. nageenya fiduu, waltajjii siyaasaa bal’isuu, marii biyyoolessaa hunda hirmaachise ka biyyattii keessaaf dhiibbaa gochuu akkasumas rakkoo biyyattii keessaa furuuf angawoonni cicha akka qabaatan dirqisiisuuf kan yaadame jedhan.


Baqattoonni Gaanaa Yukireen Keessaa Gara Poolaanditti Baqatan

Biyyattiin Rashiyaa dhaan weeraramuu ishee dura Yukireen keessaa barataa ykn hojjetaa kanneen turan baqattoonni Afriikaa jireenya amansiisaa argachuu fi jirenya haaraa jalqabuuf jecha gara Poolaandii fi biyyootii hollaatti baqataniiru. Odu gabaastuun VOA Meerii Magaawee barattoota Afriikaa lama kanneen oguma fayyaa baratan haasofsiistee jirti. Yeroo ammaa, maatii biyya Poolaand magaalaa saaydaans keessaan simatamanii jiru.


Hiriirtonni Raashaa Morman

Yemuu wal gahiin biyyottan miseensaa NATO fi biyyootan garee G-7 magaala Braasels keessatti taasifamuuf jiru kanatti gareewan Raashaa irratii Mormii qaban sagalee isaanii Dhageessisaniru. Kaleessaa jalqabee fuullee gamoo komishineerii Awurooppaa fi Mana maree Awurooppaa, bakka walgahiin Hoggantootaa biyoottan Awurooppaa fi Prezidaantiin Yunaayitid isteets itti taasisanti mormiin taasifamaa ture kan xiyyeeffate wa’ee boba’aa biyyoottan Awurooppaa Raashaa irraa bitan akka ta’e gabaasameera. Sirana mormii kana ilaachisee daarekteeraa qindeessaa mormichaa "sochii Avaaz" jedhamee waamamuu kan ta’an Paaskaal Vollenweider ibsa kennanii akkananiin "Hoggantootaa Awurooppaatiif ergaa ifaa ta’ee dabarsuudhaaf Galagala kana as Andhuuraa Awurooppaatti kan argamane. Zayiitii Putiin dhaabaa. Guyyaa guyyaatti Yuuroo Miiliyoonaa 250 saanduuqa waraanaa putiiniti ergaa jirra. Namoonnii magaala Maari’upool fi bakkeewwan birootii waraana keessatii qabamanii jiru. Yeroon harfachaa jiraa. Hoggantoonii Awurooppaa torban kana , Amma akka tarkaanfii fudhatan barbaanna," jedhaniiru. Qindeesaan mormii kanaa dabaluudhaan , maalaqinni gara Raashaatti dhaqqa jiru akka dhaabbatuuf qoqqobiin akka jabaachaa deemu gaafachuun isaanii gabaasameera. Yemuu hoggantoonii biyyoottan Awurooppaa walgaahii taasisan kanatti mormiin baldhaan biroo jiraachuuf dhiisuu isaa irratti wantii beekamee amma ammaatti hin jiru.


Prezidaantiin Yunaayitid Isteets Awurooppaa deeman

Prezidaantiin yuunaayitid Isteets joo Baayiden dhimmaa Wal waraansaa Raashaa fi Yukreen irratti biyyoottan lixaa warreen Yunaayitd Isteetsii waliin dhaabatanu wajjiin marii taasisuudhaaf gara Braaselsii fi Waarsootti imalaniiru. Magaala Braasels Keessaatti kan taasifamuu walgahii atattamaa biyyoottan miseensaa NATO irratti kan hirmaatan Joo Baayiden ,hoggantootaa biyyoottan Dureeyii Torbanii Wareen G-7 jedhamanii beekamanuu fi hoggantootaa gamtaa Awurooppaa walii maryachuuf akka ta’e kan ibsan gorsaan dhimmaa nageenyaa yunaayitid Isteets Jaak Suliivan sababa imala prezidaant Baayiden akkana jechuudhaan ibsaniiru. "Qoqqobbii dabalataa Raashaa irra kaa’uudhaa fi akkaataa isaa kanaaduraas jabeessuudhaaf danda’amuu fi akkataa weerara Raashaa cabsuun danda’mu irratti shariikotaa keenyaa waliin dubbachuuf deemu. Akkaataa egereen qaama umnaa NATO gara lixaa keessatti cimuu danda’u irratti wareen nuu wajjin dhaabbatanii jiranii waliin hojjatu. Akkaataa nageenyaa enarjii guddisuufi akkaataa biyyoottan Awurooppaa fulduratti fayyadama gaazii Raashaa keessaa bahuu danda’an ijjannoo waloodhaan fudhatamu ifa taasisu." Prezidaant Baayden waa’ee gargaarsaa baqattoota waraanaa miiliyoonaan lakkawamanii irratti maryachuudhaaf gara biyyaa Poolandti imaluudhaan magaalaa Waarsoo keessatti, Prezidaatii Poolaand Andrzej Duudaa waliin akka maryatan gabaasameera. Prezidaant Baayiden Mooraalee baqattootaa poolaandiin keessa jiran daawwachuu maluu tilmaama jedhu Masaraan Waayit Haawus hin mirkaneesine.


Keetaanjii Jaaksan Koree Seeraa Duratti Har’a Gaaffiif Dhiyaatu

Barcuuma mana murtii mummichaaf kan maqaa dhahaman Ketaanjii Braawun Jaaksan Kibxata har’a koree seeraa kan seeneeta Yunaaytid steetes fuula duratti dhiyaachuun gaaffii fi deebii gaggeessuuf jiru. Seera tuumtonni kun tokko tokkoon isaanii Jaaksamiif gaaffii dhiyeessuuf daqiiqaa 30 kan qaban yoo ta’u, guyyaa qabameef 4 keessaa kun kan guyyaa lammataa fi ganamaa qabee hanga galgalaa tura jedhamee eegama. Mana murtii ol iyyannoo Yunaaytid isteetes kan dame waashiingtan Dii Sii(DC) keessaa murteessitu kan ta’an Jaakson, dubartii gurraatti kan jalqabaa, akkasumas gurraachoota barcuuma mana murtii sadarkaa olaanaa Amerikaaf maqaa dhahaman keessaa immo sadaffaa ta’u isaanti.


Prezidaant Baaydiin Akeekkachiisa Kennanii Jiru

Raashaan weerara Yukreen irratti gaggeessite baatii tokko guutuuf yeroo jiru kanatti, haleellaa gama saaybarii dhaabattoota Amerikaa irratti rawwachuu akka dandeessuu akkasumas meeshaalee Keemikaalaa fi kanneen biroo Yukreen irratti gargaaramu akka maltu prezidaantiin Yunaaytid Isteetes Joo Baaydin akeekkachisanii jiru. Baaydiin hogganoota daldalaa kan Yunaaytid Isteetsiif Wiixata kaleessaa akka ibsanti, prezidaatiin Raashaa vlaadmir putiin tarkaanfii Yukreen irratti fudhateef mormii tokkummaan isa mudatuu kan hin eegne itti ta’e jedhan. Dandeetti qaba garu itti gargaaramuu hin dandeenye.Nuu fi michoonni keenya kan addunyaa tarkaanfii irratti fudhanneef deebii kennuuf jecha Raashaan sochii ykn tarkaanfii gama saaybarii gaggeessuuf dandeetti akka qabdu akeekkachiisuun fedha jedhan. Mootummaan Fedeeraalaa waan irraa eegamuu gochuun qopha’aa jira kan jedhan Baaydiin warri dhunfaas of-irraa ittisuuf jecha battalumatti waan barbaachiisu akka taasisan gaafatan. Gara dhuma torban kanaatti prezidaant Baaydiin walgahii Neetoo fi kan biyyoota dureeyyii G-7 jedhamanii fi kan kaawunsilii Awuroopaa irratti argamuuf gara Braasalsitti imalu. Walgahiin kun hundumtuu haala Yukreen keessaa ilaalchisee kan dubbatu yoo ta’u sana booda Polaanditti imaluuf jiru Baaydiin. Gama kaaniin prezidaantiin Yukreen Volodmiir Zeleniskii Televiziyoona naannoof wiixata kaleessaa akka ibsanti, putiin waliin dhimmoota adda addaa irratti dubbachuuf qophii dha. Kunis walii galtee dhukaasa dhaabinsaa tolfachuuf akka ta’uutti, yikreen miseensa Neetoo akka hin taanee ibsuu dabalata jedhan.


Guyyaa Kafaltii Mindaa Qixaa, Bitootessa 15

Bitootessa 15 darbe guyyaa kafaltii mindaa qixa ta’eetu yaadatamee oole. Prezidaantiin Yunaayitid Isteetis illee guyyaa kana yaadatanii jiru. Guyyaan kun dubartoonni dhiira qixxee akka kaffalamuuf hagam akka hojjetan mul’isa. Waaltaalee kan akka industrii nyaataa fi saayinsii dabalatee, dubartoonni lammiiwwan Ameerikaa mindaa isaan argatn kan dhiiraatiin gadi. Giddu galeessaan dubartiin lammii Ameerikaa doolaara tokko dhiirri argatutti kan isaan argatan saantima 83 qofa. Adda addummaan kun innumaa dubartoota gurraachotaa, dubartoota lammiiwwan Ameerikaa ganamaa, warren laatiinoo fi sabxiqqaalee warra Asiaa biratti daran bal’aa dha.


Handaara Magaala Kiyeevti Dhohiinsi Dhaqqabee Jira

Vidiyoon warabamee Dilbata kaleessaa dhiyaate dhohiinsii guddaan Dilbata kaleessaa dhaqqabuu, kanneen ibidda dhaamsanii fi baraarsitonni namoota caccabaa gamoo keessatti qabaman ennaa baasan agariisa. Kantibaan magaala Kiyeev akka jedhanti haleellaan gaggeeffame manneen jireenyaa fi suqilee kan konyaa Podiil kan Kiyeev haleeluun yoo xiqqaate nama tokko ajjeesuu ibsan. Weerara Raashaanaashaa Yukreen irratti bantee lubbuu namoota kuma hedduu galaafatee miliyoona sadii caalaa godaansisee. Kun immo Raashaa fi Neetoo akkasumas Amerikaa giddutti wal-dur dhaabannaa hammeessa sodaa jedhu umee jira.


Ambaasaddar Lindaa Toomaas Griinfiild Dhimma Yukireen Irratti Gam-tokko Dhaabachuu Dhiisuun Hin Danda'amu, Jedhu

Tokkummaa Mootummotaatti Ambaasaaddarri Yunaayitid Isteetis, waa’ee Raashiyaan Yukireeniin weeraruu ilaalchisee akka humnoonni Raashiyaa haatattamaan Yukireen keessaa ba’an jaarmayichi addunyaa ennaa murtii ejjennoo dabarsetti biyyoonni Afrikaa gara walakkaa tahan sagalee kennuu irraa of qusachuu isaanii ilaalchisee maddi oduu BBC gaaffii dhiheesseef ennaa deebii kennan, “akka ani hubadhutti akka biyyoonni kun dhiibbaa waraansi Raashiyaan Yukireen irratti geggeessit akka hubatan hojii dabalataa hojjechuu qabna. Biyyoonni sun baay’een sagalee kennuu dhiisuu akka waan gam-lamaaniifuu hin loogiin akka galaalchummaatti ilaalalan. Dhimma kana keessa galaalchummaan hin jiru,” jedhan. Biyyoonni baay’een waraansicha ni balaaleffatn, garuu gama ejjennoo siyaasaatiin galaalchummaa yokaan gam-kamiifuu looguu dhiisuu filatan. Kun yaadannoo lola addunyaa qabbanaawa namatti fida, jedhu biyyoonni Afrikaa, fakkeenyaaf biyyoonni akka Yugaandaa faa. Ejjennoo galaalchummaa qabaachuun mirga isaanii mitii gaaffii jedhuufis, Ambaasaaddar Liindaa Toomaas Griin Fiild, “Eyyeen, dhugaa dha. Sana gochuun mirga isaanii ti. Garuu ammoo dhiibbaa inni seerratti sadarkaa addunyaa irrattti qabaatu ilaaluunis waan sirrii dha. Dhiibbaa waraansi weeraraa kun qabu itti dhaga’amaa jira. Garuu, amma sagaleen isaanii dhaga’amutti, Raashiyaan hanga sagalee isaanii dhageessutti, akka isaan ishee deggeranitti ilaaluuf jirti.” Jedhanii jiru. Lola Addunyaa qabbanaawaa nama yaadachiisa ka jedhame ilaalchisees ennaa dubbatan, “Lola Addunyaa qabbanaawaa miti kun. Kun dorgommii Yunaayitid Isteetisii fi Raashiyaa gidduu, dorgommii Addunyaa gama Lixaa fi Raashiyaa gidduu miti. Kun haleellaa Raashiyaadhaan biyya ollaa ishee irratti geggeessame. Kun haleellaa Raashiyaadhaan safuu ijoo Mootummoota Gamtoomanii irratti geggeessame. Kun haleellaa Yukireen irratti geggeessame. Kun nu mudatee jiru kana dha. Kun waraansa Raashiyaa fi Yunaayitid Isteetis gidduutti geggeessamaa jiru miti. Jechi akkanaa waan haala yeroo ammaa lafatti mul’atu wajjiin wal-simatu miti,” jedhan – Ambaasaaddar Liindaa Toomaas Griin Fiild.