IBSA WALGAHII KHR-ABO

Koreen Hoji-raawwachiiftuu Adda Bilisummaa Oromoo Guraandhala 19 – 23, 2015tti teessuma qabaate. Erga ABOn tokkoomee walgahiin akkasii tahuuf kun kan duraa tahuun walgahicha seensa-qabeessa taasisa. Shaneen Gumii ABO, Qaamni Cehumsaa ABO fi Koreen Yeroo ABO guutuutti tokkoomanii gaaddisa tokkicha jalatti walmarihachuun murtiilee qabsoo keenya jarjarsaa dabarsuu danda’uu fi waliin hojiitti hiikuuf waliifgaluun mooraa qabsichaa keessatti danboobaa fi seexaa eda’eera. Wanneen yammuu tokkoomne fuula duratti raawwachuuf murteeffannee turres hojiitti hiikuuf walgahiin kun haala aanjesseera. Tokkummaan humnoota qabsoo bilisummaa Oromoo daran akka dagaaguf qajeelfamni Gumiin Sabaa ABO lafa kaa’e itti fufee kan hojiitti hiikamuuf dalagamu tahuunis irratti waliifgalame. Walgahii kana irratti gabaasaan WHD kan haala yeroo waliigalaa fi adeemsa qabsoo keenyaa ibsu dhihaate. Akkasumas gabaasaan KQKS fi dameeleen hojii isaan ilaalu irratti gabaasaa manaaf dhiheese. Gabaasaaleen hundinuu gadi-fageenyaan gamaaggamaman. Haalli Itiyoophiyaa, gaafa Afrikaa fi Addunyaa bal’inaan xiinxalaman. Haallan gaggaarii jiranitti dhimma bahuu fi gufuulee jiranis irra aanuun qabsoo keenya finiinsuuf qajeelfamoonni gargaaran tolfamaniiru. Sadarkaa hundattuu qabsoo keenyaaf firaa fi tumsa horuun yoomiyyuu caalaa fardeeffamee kan irratti hojjetamuu qabu tahuun murtaaweera. Haalli jaarmaa ABO waliigalattii fi haalli hooggana ABO yeroo ammaa addatti ilaalameera. Jaarmaan keenya jajjabeeffamee waldhuunfannoon qabsoon keenya diina haadhoo irratti aggaammatee socho’aa jiraachuun hubatame. Hir’inaa fi laafina mul’atan guuttannee fi sirreeffannee caasaan Dhaabaa martinuu dirqama ofii shaffisaa fi gahummaan akka fiixa- baasan qindoominni barbaachisu godhame. Walgahiin KHR ABO gochaa gara-jabinaa mootummaan EPRDF/TPLF ummata keenya irratti walitti fufiinsaa fi bakkayyuutti raawwataa jiru irra deebi’ee qaabateera. Isaan keessaa hangi yaroonis: ummata keenya sababaa xixinnoo adda addaa uumuun hiraarsuu fi hidhaatti guuruu, lafa isaa fudhatuu fi gurguratuuf beenyaa malee qe’ee isaa irraa buqqisuun ummanni akka godaanee biyyaa bahu ykn karaa irra bulu gochuu, master plan Finfinneef yaade hojii irra oolchuutti gamuu fi miidhama dinaggee fi siyaasaa ummata Oromoo irraan gahuu bira kutee eenyummaa fi aadaa sabichaa balleessuu fi Oromiyaa cicciruu, ummataa fi barattoota mirga isaanii falmachuuf nagaan hiriiran rasaasaan fixuu fi hidhuu, barattoota Oromoo Yunvarsitootaa fi Koollejjoota adda addaa keessaa arihuu, Oromoo fi ummatoota biraa walitti buusuun diinummaan akka gidduu isaanitti babal’atu beenzina itti firfirsuu, warra keessa hin beeknetti dimokraatawaa of fakkeessuuf akkuma baretti aangoo irra of tursuuf filmaata shiraan guutamee fi farra-dimokiraasii tahe geggeessuuf jaarmota siyaasaa biyyattii biroo fi ummata sodaachisuu fi jeequutti bobbahuu faa dha. Kun ummanni beelaan, hiraariin fi ajjeechaan akka lafa irraa duguugamu gochuun jal’ina hiriyaa hin qabne raawwachuu dha.Gochaaleen kanneen hatattamatti ummata keenya irraa dhaabachuu qabu.ABOn gochaalee nyaaphaa kanneen iggituu fi tuuta of-tuultota qabeenyi Oromiyaa quubsee fi macheesse adabachiisuuf wareega barbaachisu hunda baasuuf qophii tahuu mirkaneessa. WAAMINSA: Miseensota ABOf, Har’a roorroon daangaa dabarte ummata keenya irratti raawwatamaa jiraachuu irraa kan ka’e keessaa fi alaa filmaanni diina qabsoon of irraa dhaabuu akka tahe hubatee ummanni keenya diddaa fi fincilaan diina muddee argama.Socho’iinsa ummata keenyaa kana milkeessuu, qarriffaa diinaa irraa buqqisuuf yoomillee caalaa tarree duraa irra hiriiruun saba keef fakkii gaarii tahi. Hafuurri tokkummaa fi hamileen qabsoo Dhaaba keenya keessatti mul’achaa jiru waltajjiilee fi dirreelee falmaa hunda irratti hojiitti jijjiiramee akka argamu bakkayyuu of-kenninsaa fi murannoon warraaqi. Heera/seera, qajeelfamaa fi karoora bahe hojiitti hiikuu fi kabajuun haalaan barbaachisaa dha. Wanneen hir’atan qabsoon guuttachaa malaa fi qaroominaan diinaa fi jaleelee diinaa jilbeenfachiisuuf jabaannee qabsaawuu dha. Ummata Oromoof, Yaa ummata keenya, roorroon haga jiraatetti of irraa fonqolchuuf falmachuun dirqama seenaa tahuu beektee fincila geggeessaa jirtu ni dinqisiifanna. Utuu wal irraa hin kutinii fi wal irraa hin hafin harka walqabadhuu itti fufi. Hangam illee hidhatu gabroomfattuun ummata bal’aa mootee waan hin beekneef wacabbaraa fi heddummina hidhannoo diinaa ilaaluun hin sodaatin. Gabrummaan jiraachuu waggoota hedduu irra bilisummaa guyyaa tokkoo wayya isa jedhu yaadadhuu walyaadachiisi. Dhaabaa fi walii kee qabdaa hin sodaatin. Diinni keenya duula ifatti nu irratti geggeessu malee harka lafa jalaa fi tooftaa gara garaan tokkummaa ummata keenyaa diiguu,ololaa fi dantaa yeroon namoota keenya hawwatee of bira dhaabuun gurmuu keenya haphisuuf hirriba dhaba. Kanatti bayyanachuun akeeka diinaa hongeesuun barbaachisaa dha. Akkasumas humnoonni eenyummaa fi akeekni isaanii sichi adda bahu maqaa amantiin ummata keenya hiriirsanii kaan irraa adda baasuuf socho’uun ni mul’ata. Kanneen akkasittis dammaqi. Kan tokkummaa kee diigu kamiifuu gurra kennuu fi duukaa bu’uu irraa of eeggadhu. Filmaata dharaa Wayyaaneen umrii bittaa isee dheereffachuuf goochaa jirtu irraa hirmaattee hayyama gurmuu kee irra turuu hin kenniniif. Hirmaachuuf yoo dirqamtemmoo Wayyaanee fi jaleelee iseef sagalee kee hin kennin. Ilmaan Oromoo haala jiruun dirqamtanii bulchiinsa diinaa jalatti hojjechaa jirtan roorroo diinni saba keenya irraan gahaa jiru liqimsitanii taa’uu dadhabdanii dura dhaabbannoof sochiin isin fuula jirtan maraan gootan ummata keenya biratti dhageettii fi galata isiniif argamsiisaa jira. Mana hojii, jaarmaa waraanaa fi paartiin utuu adda hin bahin bakka jirtan maraa walgurmeessuun nafa isaa kan taatan ummata keenya bira dhaabbachuu keesan akka itti fuftanii fi falmaa geggeeffamaa jiru keessatti qooda keessan akka ol kaaftan yaaminsa isiniif goona. Ummatoota Ollaaf: ABOn hundeeffama isaa irraa jalqabuun ummatoota ollaa Oromoo cunqursaa alagaa jalatti argaman waliin hariiroo fi tumsa qabsoo uummatee gabrummaa fi cunqursaa dhabamsiisuuf tattaafataa har’a gahe. Kanaanis milkiin hin tuffatamne galmaa’ee jira. Kana caalaatti jabeessuu fi fuula dura furgaasuun barbaachisaa waan taheef, diina waloo irratti waloon akka qabsoofnu ABOn waamicha isaa irra deebi’ee dhiheessaa, kanneen mootummaa gabroomfataan sobamanii ummata olla isaanitti duulan gochaan isaanii diina malee isaan kan hin fayyadne tahuu ABOn yaadachiisuu fedha. Ambaaf, Haqa ofii tikfachuu malee mirga ummatoota biroo sarbuun aadaa isaa kan hin taane saba Oromoo keessaa kan dhalate ABOn kan qabsaawu sirna roorroo alagaan ummata keenya irratti diriirse ciruu fi balleessuufi. Kun mirga uumaan hundinuu qabu waan taheef irratti gargaaramuu fi jajjabeeffamuun haqa.Diinni qabsoo itti jirru ukkaamsuuf tarkaanfiilee boodessoo mara, doorsisaa hanga duguuggii sanyiitti dhimma bahaa jira. Ummattoonni, jaarmoleeni fi mootummoonni olloota keenyaa fi idil addunyaa kanneen gochaa ummata keenya irratti raawwatamu hordoftanii mararfannoo fi tinnisa nu agarsiiftan galateeffataa kanneen dhageessanii fi argitan hunduu bittaan miidhaa fi saamichaa EPRDF/TPLFn ummata keenya irratti fe’ame akka iggitamu dhiibbaa akka gootan waamicha goona. Roorrifamuun tokkoo kan hundaan adda bahamee ilaalamuu hin qabu. Injifannoo Ummata Oromoof!! Adda Bilisummaa Oromoo Gurraandhala 28, 2015


Waa’ee Koree Caayaa wal qabate hubachiisa

Jaallan Gaddaa/Ayyaantuu.com Nagaan haa dursu Rakkoo Kaayroo keessaa jechuun Koree Caayaa baqattoota Oromoo biyya Masrii waan facaase dubbisnee jirra .Nuhi kan amma Kaayroo jiru fi isin kan biyya Faranjii jirtanis ilmaan Oromoo tahuu caalaa hamma tokko jiruu baqattummaa keessa baatanii akka dabartan fi muuxannoo kanas akka qabdan dursinee hubanna. Kaayroo keessatti Waldaaleen Oromoo jiran inni tokko “Waldaya baqattoota Oromoo biyya Masrii“ kan bara 2004 dhaabbate yoo tahu, inni kuun kan bara 2011 Waldaya irraa fottoqee maqaa “Caayaa tokkummaa baqattoota Oromoo biyya Masrii“ baafatee dha. Asirratti kan isin yaadachiisuu feenu garuu jiruu baqattummaa rakkisaa kana keessatti, rakkoo jiru waliin hiikuu kan dandayu numa baqataa Oromoo biyya kana jiru malee, kan biraa akka hin jirree dha. Koreen Caayaa maqaa dhayee Waldaya jechuus yoo baate “Jaarmaa Oromoo kan naannoo kana jiru fi kan farreen tokkummaa fi basaasota Wayyaanee ammate“ jechuun maal akka itti yaadame beekuun yoo isin kan biyya Faranjii jirtaniif tahe malee nuuf gaafii miti! Barattoota Oromoo barmootaan biyya kana dhufanii (Universitii Azharitti) utuu baratan baqattummaatti hafan irraa kaasee, baqattoota Oromoo waggoota dheeraa Saudii Arabiyaatti jiraatanii Saudiitti jiruun itti jabaannaan biyya Masrii dhufan, dabalatee, kanneen yaroo dheeraa Suudaaniif Ertraa turan fi kanneen 1990 dura irraa kaasee Paaspoortii Soomaliyaa baatan waliin baqattoonni Oromoo hedduutu biyya kana jira, yoo kun Embasii Itoophiyaaf hojjachuu tahe, yookaan basaasummaa tahe, Oromoon biyya alaa keessattuu biyyoota Arabaa keessatti jiraate fi jiraataa jiru hundinuu basaasa Itophiyaa, kan Ertraa kan Suudaan jechuu dha. Dhimma Hafooshaa kaasanii hafarsuu caalaa, xiyyeeffannaan ololaa “Suuraa nama tokkoo jedhu“ eenyuun akka hafarsamaa jiru beekna, waa hunda dura garuu Hafooshaan waan nannoon hundi qabu waan taheef sababii Hafooshaan wanni badu yoo jiraate madda galii malaan nyaattotaa waan taheef gara keennaa hojjatanii jiraachuu qabu jenna, kanumaanuu Kutaaleen Oromoo hundi kaluutti wal toohatuu fi wal gargaarsa jireenyaaf jedhanii Hafoshaa jaaratuun waan jiru yoo tahu “Suuraa nama tokkoo kan jedhame Suuraa Abbaa Jifaar “waan taheef, dabballeen odeeffannoo san isinii erge dursee dura dhaabbatuu kan qabu, baandaa bahaa kan ol, aantummaa joollee “Biiftuu Bahaa” ture. Dhimma firummaa fi farrummaa ABO kan jedhames, waan haaraya miti. Dabballoota ABO kanneen ufiin jedhan Asmaraa fi Kaatuum Saudii Arabiyaa irraa dhufanii as jiran, biyyi Masrii nutti kennameera Jaarmaya hawaasaa diignee jaaruu qabna jedhan, tarkaanfii duraa maadhee Elemoo Qilxuu jedhu fi Biiftuu Bhaan eegaluu caalaa, olola dhimma baqataa Oromoo irratti dhiibbaa fi miidhama geessu irraa uf eegnee akka baqataa jiraachuun mirga keenya, baqataan Oromoo Kaayroo jiru hafee baqataan Itoophiyaa kan fayyadamaa jiru (Oromo Case) tahuun beekkamaa dha, kanaaf jecha jaarmaya hawaasaa kan ilaallu akka jaarmaya hawaasaa baqataa malee akka maadhee dhaabaa waan hin taaneef olola farrummaa fi firummaan wal xureessuu yaroon isaa eega dabre waggaan laakkayame dhiifnee waan yaroon amma itti jiru yaaduu fi hojjattuu barbaachisa. Sababiin wal dhabbii Waldaya fi Caayaa kana jennee isinii erguu yoo dirqamne, rakkoo keenya himatuuf ummata Oromoon gayuu mirga keenya akka nuu kabajjan gaaftaa, san gayuu dura garuu rakkoon baqataa Oromoo Mooraalee fi Magaalota biyya baqattummaa keessatti argamtu ololaan akka hin hiikkamne beekanii Koreen Caayaa fi dabballoonni geggeessan baqataa Oromoof nagaa akka kennan gaafataa isin warri Meshaa sabqunnamtii geggeessitanis odeeffannoo bilisa hin taane burqaa nama tokkoo irraa fudhattanii utuu keessummeesssuu dhiistanii nutti tola. Dhuma irratti yoo barbaachise qaama dhimmi ilaalutti fi himanna kan jedhan, oduu irra turan waan taheef inni guddaan hujii isaanii fuuala dhugaa ilma Oromoo sodaachisuuf doorsisuu irratti kan hundaayee dha, itti milkaayuuf dhiisuullee muuxannoon isaanii ragaa harkaa qaban waan taheef murtii isaaniif dhiifna, UNHCR tahee biyyi Masrii baqataa hudaaf wal qixa waan taheef waan hojjatuu barbaadan isinitti dhaamuu utuun taane akkuma beekan kallattii dhaan yoo nutti ergan simatuu dandeenya. Galatoomaa Koree Huji Waldaya Baqattoota Oromoo Biyya Masrii


Ibsa Miseensota Adda Bilisummaa

Oromoo Godina Kaaba Ameerikaa Mootummaan dargii kufe erga wayyaanneen Aangoo qabatee waggaa sadii guutee osoo hin turni ummata miliyoona torbaa ol beelaan qabame jedhame lallabamee ture.naannoon beelli kun dhaqabe Oromiyaa keessa naannoo kanaan dura beelaa hin beene hadha beelayyee jechuun garaarsa maqaa ummata oromoon argamu gara Tigirayii tti fe’ataa turuun waan dirree jiru beekamaadha. Ummani beela’e yoo yeroo hunda gargaarsa mootummaa irraa kan eeggatu ta’e bulchuuf hin lafata jedhan waan amanaaniif Habashooni aangoo Impaayera Itoophiyaa qabatani bulcha turanii, wayyaannen si dalaga jirti. Waan tokko kani habashoota dura irra wayyaanee adda godhu Minilik, H/sillaasee, fi Dargiin qabeenya Oromiyaa keessaa saamaan bakka biraa kan geessanii fi duubee ittiin ijaaramaan hin qaban. Galtuun Habashoota (tigrootin)ammo waan Oromiyaa keessa jiru hunda samuun tigraayyiti galcha turanii amma ammo biyyaa keenna irra maqaa Misoomaa, Masterplani jedhuun Ummata naannoo Finfinnee buqisuuf karoora bafachuun isani Oromoo fi Oromiyaa suuta sutaan dhabamsiisuu waan ta’eef Nuti Miseensoni Adda Bilisummaa Oromoo (ABOn) B/G/ Kamaal Galchuu ttin Hoggannammu dhaaduu dhihoo kana Tigrichi Abayi Tsahayii jedhe wereegamma lubuu , qabeenyaa kenninee dura dhabachuuf waan qara caala mirkaneesinna. Oromiyaa irratti ba’aan hadha(har’a) jiru dacha dacha ta’aa jira. Tigirotiin Qabeenyaa keenna ufi xuuxaa turtee amma ammo olaa duraan nagayaan wolin jiranuu naannolee hundaa samsisuuf ummata kenna irratti duula maqaa Liyuu Milsha jedhun samsissa jirachuun waan namu beeku. Kanaaf Ummani oromoo haala kana keessa bahuuf qabeenya issa irratti abba ta’uuf abba biyyumma issa mirkanefachuuf sab-‐biccuu tigiroota ufi irra lolee kasuu malee kadhaan ykn maqaa filmaata kijibatiin akka hin taane Addi bilisummaa Oromoo (ABOn) waan amanee sabaa issa tiif qabsoo irra jiruuf nuti Miseensoni GKA dhaaba keenna cinna dhabanee Qabsoo Hogganummaa B/G/ Kamaal Galchutiin geggeffamtuun irree tokko taanee haala Duguggaa OROMO irratti Abayi Tsahayii Labsse dura dhabanna. Cunqursaan yeroo adda addaatti dhufani tooftaa fi maqaa gara garaa qabataniis akeekni isaanii mirgaa saba Oromoo ukkaamsanii bituu haga ta’etti dalagaan isanii tokkuma. Qalama adda addaa ofitti dibanii ummatta Oromoo gowwoomsuuf yaalanilee tasa hin milkaa’ani. Wayyaanneen osoo aangoo harkatti hin galfatiin dargii karaa danddtte hundaan balaaleffataa turtte,dhimmi dargii ittiin abaaraa turtte keessa ,Dargiin mirga dimokiraasii hin eegu kkf jechuun olola irratti oofaa turtte.dhuguma dargiin mootummaa cuqursa waan ta’eef mirga dhala namaa hin kabajamu ture.dalagaan dargii raawataa ture mormitoota hin gabbise malee waan huqqise hin qabu.dargiin ummata Oromoo fi Sab-‐biccuu tigire irraan midhaan gahe hin walaalamuu. Tigiroota beelaan fixuu caalaa wayyaanneen akka qullaatti haftuuf kumoota dhibbaan lakayamu buqqise lafa gara biratti geesuun qubachiise, ummata gabaa dhaqee wal bitee gururatuu boombiin dhahe fixuun waan seena bara dhihoo kanatti. Wayyaanneen haala yeroo sani dargiin irratti raawwataa ture amma ummata oromoo irratti gara jabinaa hiriyyaa hin qabneen raawwataa oromoota hedduu sababa ABO deggartu jedhuun yeroo dheeraa hidhuu, ajjeessu,biyyaa abba issa irra akka baqatu godhu namoota mana hidhaa keessa jiraan dalagaa fashistumaa raawwataa jirachuun waan Adunyaan guutuun beeku waan ta’eef asi irratti barreessun hin barbaachisssu. Sirna Impaayera Itoophiyaa keessa kan Dargii ilmaan oromoo maqaa milishaa jedhamuun lola isa hinilaalleefi hinbeekneen oofanii ficcisiisaa turaan, hadha (har’a)garuu oromoon kan du’aa jiruuf sababa inni of baree Bbilisummaa barbaaduuf ajjeessaa jiru. Kana irra dabree garu oromoon doorsisaa tigree didee Dhaaba Opdo ufiin jettu taan maxxantuu taatee ummata oromoo irratti wayyaannee mootii goote, ajajamuu didee dhaaba isaa ABO muldhaata harayaa (New Vision) akka deeggaraa jiru mamii hin qabu. Haata’u malee ABOn rakkollee keessatiif kan alaa ttin akka ummani baldhaan fedhutti deemee ummata kenna sab-‐biccuu wayyaannee jala baasu akka hin dandeene dhugaa dhokachu hin qabne. Haala kana irra kan ka’ee ABOn B/G/Kamaal Galchuutiin hoggannammu malaaf dhawwaa haali qabsoo gafatu hundaan qabsoo irra waan jiruuf nutti Miseenson Adda Bilisummaa Oromoo dhaaba keenna cinna hirirree wayyaannee hidaan buqqisuuf maqaa Misoomatiin lafa issa irra akka oromoo hin buqqifnee qabsoo keenna halakan guyyaa itti fufina. (A soft answer turnth wars: but grievous words stir up anger) gabaabatti haali amma Abayi Tsahayi ummata oromoo bakka jiru hundaa waan madaa issa itti kaasse fakkatta kanafuu madaa teena tana yerooma gabaabaa nuajjeessaniif nuarabsaan dubbachuu osoo hin taane akka Ijaaramuun diina kana ufi irra kafnee biyyaa teena keessatti sirna Gadaa debbiffanuuf dalaguun barbachissa dha. The tongue is more to be feared than the sword: akka galtuun tigiroota Abayi Tsahayi jedhetti ummani oromoo waan jecha isattin jilbifatuu itti fakkatte garuu duubbiin faala sani ta’udhaan ummani oromoo akka gaarii woligurmesee Masterplanii issa akka fashalsiissu nuti miseensoni ABO, Godina Kaaba Ameerikaa social media adda addaa irra waan argaa jiruuf daran ummata keenaaf qabsayuu qabna jenne abdii horee jira. The tongue is like a sharp knife … kills without drawing blood. Akka dhadanoo galtuu Abayi Tsahayi tti, ummata oromoo sodaciisuu akka hin dandeenee qabsoo keenna bakka hundanuu jabbanne itti fufu barbachiissa dha jennee waan amanuuf jallaan haala adda addaa irra kan ka’ee yeroof cal-‐jetanii teetaan dhaaba kessaan ABO goota moonaa wayyaannee diigee Ummata isatiif jecha jiru gaarii , maatii isa facaasee qabsoo irra jiru, B/K/ Kamaal Galchutiin Hoggannammu jalatti akka hiriruun Mater plani wayyaannee dura wolin dhabanu nuti Miseensoni ABO GKA isinyadachiffanna. Qabsoon bilisummaa ummatta oromoo wareegama ulfaata fi qabsaawotni oromoo baasaniin sadarka har’a irra gahe dhaqqabuu danda’eera ,wareegama gootoonii ilamaan oromoo Kaaba kibba, baha dhiha lubuu isaan qaalii itti dhabaan nuti Miseensoni ABO Godina Kaaba Ameerikaa , ‘’qabsaawaa malee qabsoon hin kuftu’’ jecha jedhuun dhaadatta qabsoo ummatta oromootiif godha jiru irra jechi sab-‐biccuu wayyaannee Tigirayi Abayi Tsahayi nu cimsa malee nu hirfacisu. Wolumagalatti akkatta mooyxannoo asiin dura argaa ture irra hubannetti kaayoon dharraasisaa fi maqaan cululuqaan callaan galama akeekkatameen nama hingawu.ka galama xiyyeeffatameen nama gawu yoo kayyoo xaliila irratti ijaaramani sirnaan, naamusaa fi murannoon hojjatan qofadha. ABOn B/G /Kamaal Galchu tiin hoggannammu jijjiirraa hundee ummata oromoo keessatti fiduuf waan qabsoo irra jiruuf nuti miseensoni ABO Godina Kaaba Ameerikaa, Murtii fi Ejjannoolee armaan gadii haala Master planii irratti dabarfanna. 1/haali wayyaanneen ummata oromoo irraan gaha tureef kan amma maqaa misoomaatiin qotee bula biyyaa abba issa irra kaaseef amalee kasuuf sagantaa bafatee suuta sutaan ummata oromootif oromiyaa dabamsisuuf deemu hanga wareegama lubuu itti kafaluun dura dhabanna. 2/ilmaan oromoo biyyaaf ala keessatti wayyaannee wolin ummatta keenna qe’ee isa irra buqisaa lafa bitachuun hirmataan akka itti gafatama seena jala hin bane beeka, gocha akana irra akka ufi qusataan hubachifnna. Dhabbolleen oromoo kan wayyeennee hidaan buqqissu qabna jetani amataan gara garumma xixiqqo siyaasaa dhiftanii akka diina woligala ummata oromoo TPLF sirna issa diiguu irratti fulleffatan nuti miseensoni ABO GKA wamicha lamumma isin goona 4/ sab-‐bontooni dhaaba Maxxantuu TPLF –OPDO keessatti falmii godha jirtaan ummatta keessan cinna dhabachuun wayyaannee irratti meeshaa woranaa fulleffataan itti gafatamaa seena jala akka bataan irra deddebi’aa wamicha isin goona. 5/jallaan asiin dura qabsoo bilisumma keessatti qooda heddu fudhataa turtaan sababaa adda addaa tin duuba ta’aa jirtaan akka qabsoo tessanitti debbitanii wolin qabsoo teena itti fuuffnuu nuti miseenson ABO B/G/Kammal Galchuuttin hoganamnuu, amallee qabsoon isin itti rakkata, hidhama, biyyaa oromiyaa irra bataniif galama hin geene koota wolin qabsayaa ummata keenna biyya abba issa irratti akka abba ta’uu goona jecha fedhi kenna isin dhamna. 6/ hawaasni oromoo adunyaa guutuu jirtaan, darggagoon darggagetiin abootiin hawotiin, baratan barsiisaan, qotee bulaan polisiin woraani bakka adda addaa keessatti sadarkaa qabdan, wolumagalat ummani oromoo bakka jirtaan hundaa haala Master planii wayyaannee dura akka dhabataan gadifagenaan isinitti dhamanna. Miseensota Adda bilisummaa Oromoo B/G/Kamaal Glachuu tin hogganammu Godina Kaaba Ameerikaa Injifannoon Ummata Oromof March/01/2015


Short Oromo Film- Mr .Master killer

Fiilmiin kuni waa’ee ” Master Plan” Maastar Pilaanii lafa Oromoo fi Duguggaa Sanyii Saba Oromoo irratti godhuuf gabroomftaa TPLFn labsame, Sabni Oromoo kan hin fudhanne ta’uu ittiin ibsachuuf kan qophaa’e. Diddaa roorraa Oromoo fi Saboota cunqurfamaa biraa irratti raawwatamu tokkummaan dura dhaabbachuun furmaata dhumaati. /TVORO TVO


Calii Calanqoo: Beekaa Irra Kutne Malee, Seenaann Hiyyeeysa Hinqabuu

OromoTV.com Bitootessa 1, Br 2015, Jaafar Ali, Norway Irraa Silaallee uleen caphee kan Abbaa Gadaa hincaphuu, Beekaa irra kutne malee, seenaann hiyyeeysa hinqabuu. Ja’a Alii Birraa bar kurnee afur dura irraa jalqabee hoggaa alalaasu. Dhuguma isaati seenaan hiyyeeysa hinqabu. Beekaa irra kutne kan ju’u laalchisee ammoo karaa hedduun xiinxaluun nidandayama. Tuffatneeti irra kutnee, jechuu isaati, akka hinjenne, nama tahee kan of tuffatu inima hinjirre. Sodaatneeti usne, jechuu isaati akka hinjennees, Oromoon gootummaa malee luynummaa dhaan akka hinbeekkamne, Calii Calanqoo qofa maqaa dhahuun gayaa dhaa oli. dhaadannoo muummittii gaafa sirna gadaa, tan maqaan baduu mannaa mataan baduu wayyaa, jettuus dabalatee, injifannoo adwaa kan Xaayituu Buxxulii fii Ras Aliin hooggananiis tahe, achii asiis seenaa lolaa kan Ethiopia keeysatti jabduu gurguddoo ar’aan tana habashootni boonaniin harka caalaa kan galmeeysan irreeyyii fii lafoo oromoo akka tahan eeruu caalaa ragaa biraa tarreeysuun hinbarbaachisu. Walumaagalattuu, eega lola baarudaa fii habalee jiddutti godhameen caphee asiis tahu, hamma fedhees dhimamu, oromoon gamtaaniis tahe matayyaa dhaan falmachuu dhiisee takkaa duuyda isaa shiireysee akka hinbitamin seenaan irra daddeebi’eeti ragaa bahaafi. Caliin Calanqoo tiis kan mirkaneeysitu kanuma. Kanaafuu Dr Alii Birraa beekaati irra kutne malee, jechuun isaa, sodaatneeti usnee, jechuuf akka hintahin hubachuun nama hindhibu. Eegasiifuu maal jechuu isaati!? Yo ja’ame innumtuu walaloo itt aantu keeysatti beekaa irra kutne malee garaan fayyaa nu hinqabuu, jechuudhaan maal jechuu akka barbaade kan ibse natti fakkaata. Dhalootni ammaatiis sirna roorrisaa san akka lamuu kabsachuu hindandeenyetti unkuteeysuu daran, haluu bahuudhaaf tahuu baatullee, irraa barachuu dhaaf jecha, godaannisa roorroo sanii dhalootaaf dabarsuuf, siidaa Grl. Taaddasaa Birruutiis dabalatee, kan Harma muraa Aanoleetiis tahe kan Calii Calanqoo tii fii kanneen biraatiis dhaabuu dhaan, seenaa ofii irra taruun akka hindandayamne, jechaan osoo hintahin hujii dhaan mirkaneeysuu irratti argama. Tarkaanfiileen seena-qabeeyyiin kuniis kan jalqabaa malee isa maayyii akka hintahin shalaguun nama hindhibu. Ijoon barruu tanaatiis jaarmaya siidaa yaadannoo gootota Murtiguutoo sababa godhachuu dhaan seenaa Calii Calanqoo gaggabaabsinee gilgaaluuf hoggaa tahu, Calanqoo Lolaa ykn Caliin Calanqoo ykn seenaan Murtiguutoo maal fakkaata laata? Lola Walloo hadhaawaa fii dheeraa kan baroowwan osoo hintahin jaarraallee marmaarfateen hangafee, Shira Goobanaa Daceetiin hoogganamu kan lixaa fii walakkeeysi oromiyaa akka gabbaran ittiin taasifamanitti aansee, seenaa oromoo keeysatti juuzni diilalleeysaan tokko murruqii Azullee ykn harma muraa fii harka muraa Aanolee hoggaa tahu, Weerartootni nafxanyootaa lola arsii kan gadaa tokko laawwate booda fuulli isaanii gama harar ykn akka waamicha gaafasiitti gama Fugug ture. Fugug jechuun sansalata tulluu ykn duuyda gaaraa kan Gubba Qorichaa irraa kaasee hamma Kaarra Marraa tti baha oromiyaa qaxxaamuru hoggaa tahu gaafas naannoon kun Fugug ja’ameeti beekkama ture. Eega sirni gadaa waaltinimmaan isaa raaw’atee bifa confederacy tiin mootummoota naannoo jaarrachuu eegale boodaas nannoon kun Odaa Bultum maadheeyfachuu dhaan bulchiinsa mataa isaa kan Raabaa-doorii Bultum ja’amuudhaan beekkamu qabaachuu akka ture yaadannoo bar dhibbee dabreeti. Bulchiinsi Bultum kan Laga Hawaasii gaditti hornogamullee, naannoo isaatti sirna gadaatiin taligamuu ture kuniis walakkeeysa br. dhibbee 18fa keeysa weerara arabootaatiin bakka lamatti gargar cituu dhaan godinni amma harargee bahaa ja’amee beekkamu kiyyoo humnoota Turko Egiptian jala hogga kufu gamni lixaa garuu yeroofillee tahu dandamateeti ture. Mataan weerarartoota nafxanyaa minilik 2fa tiis eehama warra lixaa irraa helee wajjiin eega arsii dhunfate booda bakki inni dura weerarees lixa harargee ykn Ona Ituu kana ture. Weerarri Ituu kan adeemsifame boqonnaa sadihiini ture. Kan duraa isa gama Arsiitiin dhufe hoggaa tahu kan hoogganamuus irreeysa nafxanyaa ol’aanaa Charinnatiini ture. Haatahu malee humna oromootaa kan jiraa Ituu Yaayyaa Alii Sireetiin durfamuun waan injifatamaniif matuma galeehuu bakka Arba Guugguu ja’amtu bira taruu hindandeenye. Kan lamadaa kan adeera Miniliik, Iraas Daargee dhaan hoogganamuu fii ona karrayyuu irraan gama laga Hawaas dhufe hoggaa tahu gama oromootiin kan dura dhaabbatte gameeysa Bultum beekkamaa, Mucee Ahmed Muceeti ture. Muceen humna daran nama tooftaadhaan lolu akka tureetu himamaafi. Akka manguddoon Ituu ammallee seeneysanitti, Muceen gaafa lola Arba Guugguutiis Charinnatii waliin marihatee tii fii nafxanyoota amansiisee, dura bu’ee fiduudhaan martii gaammee Yaayyaa Alii Siree keeysa galchuudhaan haabeen isaanii osoo hinhafin akka dhuman taasisuu caalaa lola tulluu fantaallee irraa hamma laga hawaasitti gaggeeyfame kan inni mataan isaa hooggane keeysattiis kanniisaanillee itti duuluudhaan tooftaadhaan akka injifate niseeneyfamaafi. Yeroo saniif barruu qabaachuu baatanillee afseenaa gaafasii keeysa mirriga Ituu kan Jarri waa karaa hinbeekuu, Mucee siitu daddeemaanii, Kanniisaan itti duulan yaayyaa Alii Siree faanii, Lafeen warseeysaa hincaphxuu walumaan cabsanii, Oromoo lammii tiyyaa waliin nucabsanii. Ju’u faa akka ragaatti lakkaawwachuu nidandeenya. Weerarri sadeffaa kan Generaala Miniliik beekkamaa Dajjaazmaach Waldagabrieel Abbaa Seexaaniin hoogganamuu fii humna cimtuu dannabsee Hawaas qaxxaamure hoggaa tahu gama oromootaatiin kan dura dhaabbate Abbaa duulaa kan mootummaa Bultum ittisaa roobaati ture. Lolli kan gaggeeyfame lafa Bordodde ja’amtu irratti hoggaa tahu Ittisaa Roobaatiis dabalatee wayyabni oromootaa rasaasaan waan dhumaniif waldagabreen gama haranfama ciroo furga’uu dandayeeti jira. Manguddichi Ituu tii fii qondaalli Bultum, Mucee Ahmed Muceetiis kan boojihame Ciro irratti hoggaa tahu, Waldagabreen maaliin akka isa adabu itti rakkachaa eega ture booda karaa guddaa keeysatti mormaa gad awwaalee loon akka irra bobbahan godhuudha murteeyse. Akkuma murtii isaatti mormaa gad eega awwaale booda waan dhaammattu yoqabaatte jennaaniin gurrattiin sitti himaa natti gad ji’i je’eeniiti hoggaa Waldagabreen jilbbiiffattee gurra isaa afaan bira fiduuf ol hiixatee gurra Waldagabree hundetti irraa ciqqaawe ja’ama Muceen ilkeedhaan. Aara saniin bakka awwaalametti akka gufuutti babbashaysanii ajjeesaniis irraahuu gabaabsanii, achiin booda dooluu gurra isaa dhokfachuuf jecha gulula marachuu mudate ja’ama Walda Gabreen. Hakaaffataan Ituutiis qalama qabaachuu baatullee, Walda Gabreen Amaaraa kan mataa bututtuu dhaa, Amaaraan goftaa jennee sakaraata lubbuu dhaa. Je’eeni darashii guuzaa keeysatti. Walda gabreen aarii tanaan qotee bulaa fii tiikfattee ituu irratti roorroo hadhooytuu gaggeeysuu caalaa oromootni garaa isaaniitiif bulanii bassaasummaa dhaan Ituu raasan hedduun waan jiraniif, Elemtuu diida Niinnii jabbiin duraa duutee, Gogaa jabbii sanii jabbii biraa gootee, Tolchi nitolchinaa jabbii mii Tolee dhaa, Obsi niobsinaa dubbii akka maleedhaa. Jetteeni ja’ama dubartiin Ituu hogga qooshaa daaktu dukkoo keeysatti. Tolee jechuun akka loqoda diida Niinniitti, Intalishee ameeysa jabbiin jalaa duuteen cophsiifachuuf gogaa jabbii sanii citaa itti guutanii tii fii mataa fii mancee itti baasanii, jabbii fakkeeysanii jala dhaaban san tahuu isiiti. Lolli ituu kan waggaa tokkoo fii ji’a jahaa kana booda fuulleen weerartootaa gama harargee bahaa ykn ona Afuran Qalloo hoggaa tahu, akka oborraa gayanittiis bakki isaan qubatan teyba olkaatuu gaara Gondolaa tii fii tulluu Obbii jiddutti arkamtuu fii Mudhii Bulee ja’amtu gubbaa dha ture. Gaafana walda Gabree qofa osoo hintahin qondaalli ol’aanaan nafxanyootaa, kan Miniliik eeysuma tahuuf, Raas Mokonniniis ajaja xaayituutiin duula kana hoogganuuf waraana kumaantamaan lakkaawamu dannabsee waan dhufeef jiraattotni Mudhii Bulee hundinuu naannawa san lakkisanii akka godaanan hoggaa taasifaman warri maaliif? Je’e uuda irratti walitti qanbamanii tti akka shoobdootti uleedhaan feeddagaman. Lafti suniis Mudhii Bulee ja’amuun isii haftee hamma ammaatti Muddhii Ulee taatee hafuun isiitiis achii asi ja’ama. Seenaa kanaas, Dadarii daaddiftaa mudhii bulee dhaa tii, Tan duriin walliftaa mudhii ulee dhaa tii. Jechuu dhaani dhalootaaf dabarse wallisaan darruu shaggooyyee keeysatti. Yeroo waraanni Mudhii Bulee ykn Mudhii Ulee battala godhatee jiru kanatti masaraa Inxooxxoo keeysatti mariin dheertuun akka adeemsifamte nihimama. Sababni marii tanaatiis muuyxannoo Arsii tii fii jiila Ituu irraa ka’uudhaan humna Afuran Qalloo tan Addeellee maadheyfatte argamtu akkamiin injifafachuun akka dandayamu irratti tarsiimoo karoorsuuf ture. humniti afuran qalloo tan Ituutii ol akka taate amanamullee, kan arsii caalee osoo hintahin, akka Xaayituun xinxiltetti, -Lola Arabaa wajjiin gaggeeysan irraa kan ka’e muuyxannoo cimtuu waan qabaniif, -Eega arabni bahe booda sababa amantii isaaniitiifillee tahu Amiirota Adaree Biyyoo wajjiin hariiroo gaarii waan qabaniif, -Humnootni Adaree jibir tahanillee madaafaas dabalatee qawweelee hamma tokkoos waan qabaniif, -Bulchiinsa Araboota jalatti Somaalota Ugaadeen, kan Ishaaqii fii Iissaa wajjiiniis caasaa takka jalatti buluudhaan walhubannoo hamma tokko waan horataniif, -Somaalota duubaaniis humnootni abbaa irree kanneen akka Ingiliizii fii Xaaliyaanfaan itti dhihoo waan tahaniif, -Humnootni kun akka waliigaltee Barliinitti Miniliikiif eehamanillee, naannoon kun dhihana magaalaa kan akka buna, loon, daadee arbaatii fii gogaa qeeyransaafaan kan duroome waan taheef saaqa isaaniitiin hidhannoo ammayyaa horachuuf carraa waan qabaniif, -Yo lolli kun dheerate ammaas humnootni Awrooppaa kun qabeenya naannoo kanaatiin hawatamanii ofiif dhunfachuuf yaaduun isaanii waan maluuf, -Sababoota kanneen hundaa wajjiin Fugug irratti yoinjifatamne jarri kun achitti nuijalaa hafuu dhabuu caalaa gaafa dheefaan shawaa seene jinniin rafte hundi nutti dammaquun waan maluuf, Gaallaan hinamanamtuu, kanneen nagayaan gabbaran jennuun hundi bakka takkaa nutti duulanii ankoobarrittuu duraa bahuu akka hindandeenye dagachuu hinqabnu. Kan ju’uun lolli kun yeroo gabaabaa keeysatti xumuramuu akka qabu murteesaniiti gama Amiir Abdullaahii, Amiirticha Adaree ykn Hararii tiin Wadaay Galmoo Kormoosoo, Abbaa Gadaa Raabaa Doorii Bultum kan yeroo sanii tiif xalayaa barreeysan. Ijoon xalayaa tanaatiis nagayaan akka gabbaran gaafachuuf hoggaa tahu, keeysumattuu akka jecha isaaniitti Gaallaan akka hinamanamne eeruudhaan Amiir Abdullahi gama isaanii goree waan biraa yohanqate bassaasummaa dhaan akka isaan gargaaruu fii yo kana godhe akkuma warra nagayaan gabbare hundaaf hayyamametti inniniis mootii mootowwanii tahuu Miniliik beekee naannoo kana irratti ammoo mootummaan isaa akka hintuqamne kan ibsuu fii yo kana didan ammoo akkuma Arsii fii Ituu hundatti adabni hadhaawaan akka isaan eeggatu kan dinniinu ture. Gaafiin tun gama Raabaa Doorii Wadaay Galmootiin hoogganamtu tan Addeellee madheyfattee jirtu biratti aarii guddaa kaasuu caalaa Amiirticha birattiis tahu fudhatama waan hin arkatiniif, eega Mudhii Bulee qubatan ji’a jaha booda, waraana Raas Mokonninii fii Waldagabreen harkaa qaban kan 30,000 tti shalagamu gubbaadhaan Miniliik mataan isaa waraana 15,000 niin dabaalamee akka dhufu taasifame. Akka Miniliik dhufettiis lafti dhooqaa, bal’oonii fii gaarraniin marfamte, tan dhukaasni madaafaa argachuu hindandeenyee fii qubsuma mootichaatiif mijjooytu filamteeti Calanqo qubatan. Amiir Abdullaahiis xalayaa isa dhaqqabde tana ugaazota somaalee kanneen dhiheenyatti argamaniis dabalatee, Abbaa gadaa Wadaay Galmootiifiis erguu caalaa lolaaf murteeyfateeti qophii mataa isaa kan jalqabe. keeysumattuu Abbaan Gadaa Wadaay Galmoo gama malkaa hundaa ajaja dabarsuudhaan dhiirti umriin isaanii lolaaf hayyamtuuf hindi yeroo gabaabaa keeysatti Hara Yaabataa irratti akka walgayan taasise. Akka ragaan barruu tan mataskaana kaatoolikaa isa Qbbanaawaa jiru maqaa dhahuudhaan galmeeffamte eertutti yeroo weerartootni Miniliik 2fa waraan madaafaas dabalatee takka dhooytuu kumaantamaan lakkaawamtu hidhatanii Calanqo irratti battala qabatanii turan tanatti goototiin Oromootaa kanneen Abbaa duulaa Baka Waareetiin hoogganamanii fii lakkoofsaan hammas hinhanqannees madaafa Amiir Abdulaahi shanan tokkoo fii qawwee 100 hincaalle malee mi’a biraa qabaachuu baatanille, dandayamu waliin injifachuu fii hanqattuus osoo wal irraa hindheeysine waliin wareegamuuf irbuu waliif seenaniiti MURTIGUUTO maqaa ju’u mogaafatan. Eeboo fii habalee isaaniitii wajjiin fageenya km 30 irratti Hara yaabataa madditti walgayaniiti qophii mataa isaanii ittifufan. Mataskaantittiin kaatoolikaa tan Qabbanaawaatiis muddaminsa kana laguudhaaf jecha manguddumma jalqabuun isii hin oolle. Manguddummaan tuniis kan fashalte gama Miniliikiin Raas Mokonin nagayaan yogabbaran malee ejjannoo jettu qabachuu caalaa gama Wadaay Galmootiiniis taatu keeysumattu Abbaan duulaa Bakar Waaree maqaan badduu mannaa mataan badduu wayya ejjannoo jettu waan qabatreef hoggaa tahu kana booda wanni dadaa hanqatteeti daranuu muddaminsi sirane. Ejjannoon Bakar Waaree loltoota Murtiguutoo kanneen Hara Yaabataa irratti walgayanii argaman biratti fudhatama guddaa argachuu caalaa, mooraa nafxanyootaa tan calanqotti bu’uramte keeysattiis shoorarkaa gudduu uumuu hin oolle. Kanuma irraa ka’uudhaan Miniliikiis yo Xaayituun dhufte malee kophaa isaa lola seenuu hinbarbaadne ture. Akkuma beekkamutti niitiin isaa Xaayituun mana eeyduu isaa osoo hintahin mala dhooytuu isaa waan taateef gaafa dubbiin jabaatte isiidhaan malettii hinsossoohu. Xaayituuniis ayyaana dhaloota goftaa iyyasuus kiristoos eega dabarsite booda waraana hamma tokko dabaltee akka dhuftu mirkananeeysiteete hamuunaan eeguu jalqanab. Tanaa fii tana jiddutti haalli hin eeggamin tokko isaan mudate. Guyyaan aduu ayyaana dhalootaati ture. Ayyaana gannaa kan kan br 1886. ALH tti taahsaas bultii 27 tahuu isaati. Torbaan waaxiqqoon dura irraa jalqabee qophii gochaa waan turaniif hujiin guyyaa kanaa nyaataa fii dhugaatii dhiheeysanii ittiin bashananaa ayyaana kana miidhasuudha ture. Haatahu malee waaree ykn orraa irratti foon dheedhiin waraanaaf waan hanqateef gantuu Murtiguuto keeysaa isaanitti dabalame, Ali Galmoo, ifdura buusaniiti bakka qubsuma nafxanyootaa irraa gama Murtiguutootti km 7 hincaallee fii Calanqoo Haraa ja’amtu dhaqanii sangoota oromootaa kan baqaaf achitti argamu a’auudhaaf sossoohan. Akka tasaatti eega Ali Galalmoon gane booda Loltootni Murtiguutootiis Yaabata irraa gama Laga Laaftoo ykn jecha achii asiitiin Calanqoo Lolaa, fuuldura sossoohuu daran, Bakar Waaree mataan isaatiis ilaaloodhaaf naannawa kanat waan argamuuf, Ali galmoon eegee kofa kaayee tinfa bahullee nafxanyoota kurna tokko akka bisingaatti morma shalabaniiti balachuu ayyaanaa san balaa dhatti jijjiiraniifi. Hoggaa kan dhagayu Miniliik isaa duraanuu sheeyxaanaa Ibliis achi aanu san taheeti, afeerra dhaabee lola labse. Akkaatuma kanaan tooftaan lolaa duraanuu karoorfamtee waan jirtuuf goblaa bitaa kan mirgaa tii fii fuulleedhaan fuuldura sossoohaniiti martii qil godhaanii dhukaasa banan. Dhukaasni kun isaanii ifirraa quba hinqabne waan taheef Murtiguutoof dhukaasa lafaa osoo hintahin bakakkaa samii irraa gadi roobdu fakkaata ture. Nama qofa osoo hintahin faradoon lolaatiis irra guddaan isaanii waan dhumaniif Murtiguiuto waan isaan mudateehuu hubachuuf yeroo hin arganne turan. Abbaa Gadaa Wadaay Galmoo Kormoosootiis dabalatee hoogganootiin ol’aanoon wayyabni isaanii guyyuma kana kufan. Akkasumaa wajjiin loltootni Murtiguutootiis madoo irraan gama reefkaa tarkaanfachaa tii fii gama madaafaa furga’uu dhaan nafxanyoota hedduu galaafachuu caalaa gama fuullee Qubbii Roobaa Qunbii ykn Qullubbii tiin hulee takka banachuu dandayaniiti turan. Dhiha irratti jiirkaan roobaa guddaan tokkoos waan gargaareef loltootni hammi tokko martii keeysaa bahuuf carraa argachuu hin oolle. Akkaataa sakattaa borumtii gantoota akka Ali Galmoo fii Kabiir Aadam Qusaa faan Laga Laaftoo irratti gaggeeyfamteettiin Amiir Abdullaahii fii Isaaqoo argoobbaafaa warra Yaabata ture kanneen akka dhukaasni banametti Aammadee Waleenbootii wajjiin baafate malee, Abbaa Barcumaa Roobaa Gaamootiis dabalatee goototiin beekkamoon akka Mareeny, Orfoo fii kkf hundi warra reefki isaanii lakkaawame keeysaahi. Abbaan Gadaa wadaay Galmoo Kormoosoo akka jabaa madaahullee lubbuudhaan qabameeti ture. Wayta Kabiir Aadam dhaqee isaa bishaan laga laaftoo maddiidhaa sakaraatu itti dhaadachaa dhumtaniimii kunoo ju’uun Wadaay Galmoo shahdaa qabachuu dhiisee BAGA DHUMNE osoo ju’uuti lubbuun keeysaa baate. Bishaan suniis hamma ammaatti BAGA ja’ameeti beekkama. Hulee takkitti banamteen Bakar Waareetii wajjiin kan bahe yojiraate Qondaala qondaalannii ykn Itti aanaa Abbaa Bokkuu Ibroo Shaxaa tii fii lafoo hamma tokko qofa turan. Borumtii irraa jalqabee Ibroo Shaxaa addeela hundaan miila qa’aa gad dhiisee dirmachuu garayyu irraa gama Laga Laaftoo dhuftu waraanatti akka dabalaman taasisuu irratti hoggaa bobbahu Bakar Waareetiis loltoota isa dhaqqaban Duusee irraa hamma Qullubbiitti dhawaataan ramadeeti tooftaan lolchiisuu ittifufe. Akka dabtaraan nafxanyootaa barreeysanitti lola daqiiqaa 10 ykn kan akka barreeysitootni gariin ragaa malee barreeysanitti lola cinaa guiyyaa osoo hintahin lolli kun ALH Afraasa bultii 27 guyyaa gannaa Laga laaftoo irratti jalqabameet ji’a itti aanu Amajjii bultii 19 guyyaa Gabreelii Qullubbii irratti xumurame. Ibroo Shaxaatii fii lafoon hammi hafaniis kan dhuman lola qullubbi kana irratti ture. Lola hadhaawaa qawwee fii eeboo jiddutti aduu diiddamiif gaggeeyfame kanaaniis gama oromootaa irra yoxiqqaate 25,000 yo guddate 35,000 murruq tahuun isaani gaddaan seeneyfama. Laga Laaftoo jechuun haftee Calanqoo lolaa ykn Calii Calanqoo moggaafamuuniis kanumaafi. Okkoynaan ona meettaa tan, Girgirii Calanqoo tan bultii diiddamii, Qawween dim dim jettii madaafni dirgimii, Keenyumaatu nufixee qarxam taane damii, Tokko garaad alii kuun Kabiir aadamii. Jettuus afseenaan kun kan dhugaa guddaa ifkeeysaa qabu akka tahe raggaasa. Bakar Waaree ammoo guyyaa kanaas hinkufne. Beekee osoo hintahin isaa fii fardi isaatiis ciinccaa baarudaatii fii shurufkaa reefka bubbuleetiin machaawanii waan turaniifi fardi ajajamuu dhiiseeti karaa irraa dhufe qaceeleeni. Fuullee gama dabbaaliin bakka ammallee IYYA ja’amtee beekkamtu hogga gayu dubartootaa fii joolleen lola kana as caqasaa turan itti iyyaniiti farda dhaabsisanii simatan. Jiraa isaanii lubbuu dhaan arkuu isaaniitiif gammadanillee miila isaa arginaan rifataniiti eeysatti muramte ja’aniini. Inni ifiifuu amma hoggaa isaan gaafatan arguu isaa waan taheef ajaaiba itti taateete ACHIBUUTE je’eeni ja’ama. ACHIBUUTEE MIILA BAKAR jechuuniis kan dhufte sababuma kanaan akka ture niseeneyfama. Gootni goototaa, Bakar Waaree wal’aansa aadaatiif gama Fadis geeyfamuus, eega Amiir Abdullaahiis dabalatee Isaaqoo Argoobbaa tii fii Aammadee Waleenboofaan harka kennatanii maaraman boodaa tahuu isaatii, abdii osoo hinkutatin, dirmachuu faffacaatee jirtu sassaabbatee akkanumaa wajjiin nafxanyoota Adaree Biyyoo qubatee jiru iratti lola biraa banuudhaaf osoo qophii lamadaa irratti argamuuti ture ji’oota shanan tokko booda duula nafxanyootaa kan odeeyfannoo argatee itti bobbaheen hordoftoota isaa 3000 hinhanqannee wajjiin kan galaafatame. Bakki suniis achii as Miidhagaa Lolaa ja’amteeti beekkamti. Calii lamadaa tii fii tan maayyii tahuu isiiti. Zabana boodaa kana maqaan Miidhagaa Lolaa ju’u sun jijjiiramee Miidhagaa Tolaa akka taheen dhagayaa jira. Tola jibbee osoo hintahin godaannisa seenaa keenyaa waan taheef jijjiiramuu hinqabu je’eetiin amana. Akka ilaalcha kiyyaatti maqaa jijjiiruu osoo hintahin akkuma Callii Calanqoottii siidaan dhaabbachuuf qaba. Yo hubannoo kana dhabuu irraa kan mudate tahees dafee akka sirraahuu fii bu’urri siidaa akka lafa kaayyamuufiin miilanaan dhaammachuu barbaada. Maayyii irrattiis walaloo shaggooyyee ykn Ammalelee dur keeysaa walitti funaanaman fii kitaaba kiyya kan DUBBII MIILA BAKAR ja’amu keeysatti kuusaman keeysaa tan itti aantu tana dabaluudhaaniin barruu tiyya goolaba. Halasnaa Bordoddee haloo Aanolee dhaa, Simaabaluu Ciroo tan Mudhii ulee dhaa, Yaa Miidhagaa lolaa Calanqoo calii dhaaa, Waa dheengaddaa mitii ar’aa mii kalee dhaa, Kaleen ar’aa mitii nattuu ammallee dhaa. Siidaa yaadannoo Murtiguutoo sababa godhachuu dhaan, Bitootessa 1, br 2015, Jaafar Alii, Norway irraa


Yaamicha Kora Hawaasa Oromoo biyya Suweedin

Jalqabarratti oromoota hunda bakkuma jirtanitti nagaya, fayyaa, quufaa fii badhaadhina isiniif hawwina. Akeekni barreeyfama kanaa akkuma beekkamu Hawaasni Oromoo Sweden kora hawaasaa bara baraan godhachuun isaa beekkamaadha. Korri baranaatiis akkuma barametti Oromoota biyyoota Awurooppaa adda addaa keeysa jiraatan hunda gara kora kanaa afeeruudha. Kora kana irratti sheekkoonni keenya bebbeekkamoon biyyoota akka England, Sweden, Norwey fii biyyoota Awurooppaa biraa irraa dhufan gorsa garagaraa mimmi’aawoo kanneen duniyaa fii aakhiratti faayda-qabeeysa tahan nuuf dabarsu. Akkasuma hayyoonni keenya kan garagaraa qophiilee bashannansiisoo fii barsiisoo tahan qabataniiti nuuf dhihaatu. Dargaggoonni keenyaafii daa’imman keenyaas wantoota garagaraa kanneen nama booharsan qabataniiti qophaawanii nu eegu. Keeysummoota walgahicha irratti hirmaatan maraaf haalli bultiitii fii akkasuma namoota daa’imman qabatanii dhufaniifiis wantoota daa’imman itti bashannananiifii eegmayni isaniitiis qophaaweeti jira. Saniif jecha Oromoonni marti kanneen biyyoota Awurooppaa keeysa jiraattan, warri Rabbiin haala mijjeeyseef hundi akka dhuftanii kora kanarraa qooda nu wajji fudhattan kabajaa fii jaalalaan isin afeerra. Magaalaan korri itti tahu: Göteborg/ Gothenburg Iddoon Korri itti tahu: Sjumilaskolans aula Friskväderstorget 13 Guyyaan korri itti tahu: Ebla/April 4 fii 5 bara 2015 Odeeyfannoo dabalataatiif: Boonaa Dagaa 0720530935 Musxafaa Adam 0730702202 Nejash Abdurahman 0769823405 Koree Qindeeysituu Koraa!


Hundeeffama Wagga Tokkoffa OMN moo kuffinsaa OMN wagga tokkoffa booda jedhama laata?

Ashama harka fuune jaallewan kiyya iddo jirtanittii Nageeyyi koo kan onnerra madduu isiin haa qaqabuu jecha yaada fi Oduu tokko isiniif dabarsuun barbaada. Dura otuu ijjoo dubbi kooti hin calqabiin, wa’ee OMN hin dubbadhuu jedheetani waada isiniif seene ture. Garuu waada san nan cabsa! Dhifamaa isiin gaafadha. Yaa #Dhugaa #Baasi keenyya waada nuuf galtee maaf cabsitaa jechuu keessan hin oolu. Maal ree ijjoo dubbi kooti kan harra akkas jedha. OMN ergaa hundeefamee wagga tokko guutera, anaafis ummata Oromoofis gammachuu gudda akka nuuf ta’ee ni ibsanna. Wagga tokko kana keessatti waa hedduutu dabarfamee. Isa guddan ammo, wa’ee rakkoole OMN kessa jiruu dha. Innis Journalist achii keessa hojjatuu mirga ykn dhiibba isaan irra gahama turee fi gahamaa jiruu. Bifa social Media dhan Oduun gara hawaasatti faffacha’ee ture. Gaazixeesan tokko akka jedheetti namnii nu hojjachiisa jiruu (technically Jawar) dha. Akkasumas hojiin raawwachiisa (Editorial Chief) ammo biyya Austraaliya waan jiruuf dhiibba heddutu nurra gahama jira. Yeroon nuuf aduun dhiitu Autraaliyati aduun baatii. Yeroo nuuf baatu ammo isaanif ni dhiitti kanaafu hojii sa’ati murtaa’een hojjachuun nama dhibaa. Hayyama nama Autraaliya jiruu eegachuu irra maaf asuma walumaan mariyanne hin hojjanne jechu dhan gaaffile gaggaafatan. Gaaffii kana waan gaafataniif Gaazixeesitoonni lama hojii irra ugguran. Gazixeessan Kadiro Elemo fi Ahmed Yasin ilaalcha adda qabdanii jechuu dhan akka hojittii hin deebine xalayaa barressanif turan. Kana malees hojjata sagantaa Afaan Amaara OMN fi manager studio kessa kan ta’e Befiqadu Morada namoonni quuqama Oromoofi Oromumma qabuu ittii qosa ture. Kuniis dhiibba Gaazixeesitoota keenyya irra gahaa ture. Guyya Kaleessa namnii kunii hojii isaa akka dhiise ragaale studio OMN kessarra nuuf hima jiru. Akkasumas Editorial Chief kan ta’ee Dr. Birhaanu Olaana Dirriba waggaa tokko booda hojii isaa dhiisera. Dr. Birhanuun ETV(EBC) keessa hojjata turee yoo ta’uu kan inni jiraatu biyya Austraaliyaa dha. Qeeqa Dr. Birhanu malee warri studio OMN kessa jiru hojii hojjachuu hin danda’amu. OMN erga hundeefame hanga amma Gaazixeesitoonni 2 hojii irraa uguraman yoo ta’uu Gaazixeesitoonni 3 hojii isaani dhiibba wan jiruuf fedhii isaanin hojii lakkisan. Akka ilaalcha keessanitti wagga tokko keessa Gaazixeesitoota 5 dhabuun laaffina OMN akka ta’ee hubadha. Nutii hundinuu OMN guddatee sadarkaa adunyyatti akka calaqisuu barbaanna garuu haala kanaan yoo itti fufe OMN kuni hin kufa malee hin guddatu. Rakko kana furuuf maaltu hojjatamuu qaba gaaffi sammu keessan kessa isiin ciinquu hin oolu. Hojii Raawwachiisa (Editorial Chief) biyya ameerika irra madduu qaba. Namnii tokko laga gama ta’ee laga asii kana hogganuu hin danda’uu kuni gonkumaa wan hin fakkaane. Kanaafu warri OMN wanta kana ciminaan itti hojjachuu qaba! Kan biras ammo Gaazixeesan tokko yeroo qacaramuu waada waraqa (contract) wagga 1 ykn 2 seenu qaba kun maaf barbaachisaa yoo yaaddan ta’ee. Namnii kontraata seene kontraata sana hanga dhumutti hojii isaa akka dhiisu hin hayyamamuf. Kunii jajjabinaa media kana guddisa. Namnii ammo otuu kontraatarra jiruu hojii irra ugguramee yoo jiraate nama saniif beenyyan(compensation) kafalamuuf qaba. Hundaafu OMN akka jabaatuu barbaanna. Hora Bula! Waada koo cabsuu kootif ammo dhiifama!


Oromia’s forests are burning, latest fire broke out in Hararge (Carcar)

Kun kan gubachaa jiru bosona Baaleti. Bosonni Cilaaloo inni Arsiitti argamus laboobni abiddasaa inni wayyaanen itti qabsiifte waan dhaamu hin fakkaatu. Wayyaanen sodaa ABO tu keessa riphee jiraata jedhuun ofumaa bosona cilaalotti abidda qabsiisun dadargaggoo Oromoo tokkotu gube jechuun sobdee uummata akkuma barte gowwoomsaa Jirti. Bosonni baales ta’e kan Cilaaloo Arsiirraa lachanuu laboobni abiddasaanii halkanii guyyaa Samiitti Ol ka’ee akka eddoo maratti gaarrenirraa fageenyatti muul’atu beekameera. Waggootan duratti barattoota Oromoo abidda bosona baalee dhaamsuf dhaqan akka wayyaanen rasaasan isaan fixxe beekamaadha. Ammas kinoo guyyoonni aangoo shiftaa wayyaanee xumurrisaa waan muul’ateef qabeenyaf uummata Oromoo lafarraa haxaa’un akka biyyasaanii Tigraay misoomtetti deebi’uu fedhan ifa galaadha. Yaa xiqqaa guddaa keenya uummanni Oromoo marti osoo hin lolatin dhumuun seenadhaafillee hin bareedu waan ta’eef qawwee, qottoo, albee, eebbof gaachanakee fudhuu manaa bahi. Yoo akkas ta’e qofaa mirgi Oromoo waggoota dhibbaatamaaf dheebotame, qabeenya Keenya saamamu gariin barbadaa’u, dhugaaf dhiigni saba bal’aa kanaa Walabummaa keenya waliin boojudhaan kan deebi’u ta’a. martuu wal kakaafna Xiqqaa guddaan ka’i meeshaakees qabadhu diina waliin dha’i maqaa gootota duriin kabajamii taa’i ! From all corners Oromia, Oromia forests are on fire! Bosonni Oromiyaa kan ibiddi ittin jirre hin jiruu, aboo iyyaa iyya dabarsaa! Wanni bosona fakkaata tan Oromiyaa keessaa tan ibiddaan waadamaan jirre nitakkataabar, oromoo walgaafadhaa! Saanatee,Chilalo, Carcar. What area is next? Carcar Xirroo fi Saaqata, lamaanuu bakka Wayyaaneen sodaattuu ibiddaan guyyaa kaleessaa yeroo walfakkaataatti gubataa oolan!shakkiin wayyaanee bosona Oromiyaa barbadeeysaa jirti! Bosona Cilaalo Hexoofi Birbirsa Saatofi. Ebicha Xooshinefi xiidi Mukoole qaqqaali Umriin hinqabne madaalli Lakkawe waa fixu Gosti isaa Heddu Umaan magaritu Bonaa ganna qabdu Badhaatu midhagdu Teesso bineessota Olibaate mul’dhatta Qabeenya ummata Oromoon lowwan itti olyaafata Manas ittin ijaarata Meesha qonnatille achirra tolfata Yokaan nibobeefata Kuni hojii diinati Gocha salpha miti Dawaa heddu qabda Sodaa mo?hinaaffa? Maalifi Sigubani? Argaa sijibbani? Misooma jedhani Gemii taphatani Yaa gaara Colaalo Sirraa sodaatan moo? Sitti Hinaafani? Isaan woyyaanonni Waa biyya hin qabani Biyya tenya irratti abba nutti ta’ee DIINNI waa nuhin hanbifanne Nama, Sa’a, Bineessa, Muka hin jenne Wolumatti. Qabee Oromiyaa irraa nuballeessu dhimmame Nuti kana hin fudhanne Hin balaalefanne Bosonni cilaalo Maafi gubata jenne! Bosonni cilaalo Maafi gubata jenne!


Osoo ABOn Dhalachuu Baatee Lakkoofsi Oromoo Amma Jiru Kun Ni Jiraa Laata?

2, Oromoon OdooGabronfattoota HabashaaHarkatti Kufuu Baatee Hoo Har’a Eessa Jira Laata..? Baarentuu Gadaa Irraa Yoon kaleessa yaadadhu, yoon waan Oromoon waggoota 100 oliif keessa turee fi darbe dhagahuu fi dubbisu lafatu naan mara. “Maal keessa dabarre?” jedheen dhiphadha, keesumaawuu yakka “Atsee Teediroos”?ummata Oromoo walloorratti dalage, Duguuggii sanyii(Genocide/ Miniliki Anolee, Calanqoo, ummata Oromoo Sulultaa fi Oromiyaa iddoolee garagaraatti raawwate hoon dhagahu na surura. Ajjeechaa nam-tokkeerraa kaasee hanga jimlaan fixuu dhalataa Oromoorratti Nugusni Habshootaa Haayila Sillaaseen bara bittaa isaa waggoottan 44 keessa raawwates yoon duubatti deebi’eeodeeffadhu Habashoonni qotanii akka jiraa nu awwaaluuf tattaafachaa turanii fi “lammata nama hinta’an” jedhanii nurraa sirbaa turanan hubadha. Taateewwan ummata Oromoo fi qabeenya isaarratti bara Mootummaa Dargii raawwachaa turanis baayyee isaa waanan dhaqqabee argeefuu walittii qabee siyaasa Habshoonni Oromoo fi cunqurfamtoota saboota kibbaarratti Ordofaa turan yoon ilaalu dhuguma duulli ilmaan Nafxanyootaatin Oromoorratti waggoottan 130n darban keessa gaggeeffamaa ture fi jiru akkaan qindaawaa fi kan Oromoo balleessuf wixinfamee hojiirra oolaa turee fi jiru ta’uu caalattan mirkaneeffadhe. Wayyaaneen ammoo duula Habashoonni karaa qindaayeen Oromoorratti calqaban galmaan gahuuf hojjechaa jiraachuun ragaa dabalataa fi qabatamaa yeroo ammaa kana muldhachaa jiruudha! Mee duubattii deebi’aatii yakka humrii keessan keessatti ummata Oromoorratti ta’aa turee fi jiru yaadadhaa,xiinxalaa, ilaalaa!? Yakka mootummoonni Habashaa raawwachaa turanii fi jiran kan seenaan katabee lafa kaa’es dhubbisaa, odeeffadhaa….|? Oromoo Walloo meeqatu dhiibbaa fi dhiittaa sirna Nafxanyaatin dhume,…? meeqatu dirqamaan maqaa isaa, maqaa Oromoorraa gara maqaa isa hinfakkaanneetti jijjiirame…? Meeqatu Aadaa fi duudhaa isaa akkasumas seenaa isaa gatee dirqamaan gara gabroonfattootaatti jige..? Lixa Oromiyaa Daangaa Suudaanirraa kaasee amma baha Oromiyaa Daangaa Sumaalee Laanditti, Mooyaalee kaasee amma kaaba Oromiyaa Raayyaatti Oromoo meeeqatu dhittaa fi dhiibbaa sirna Nafxanyootaatiin dirqamee maqaa isaa gatee maqaa halagaa taasifate, meeqatu aadaa, seenaa fi duudhaa isaa kan ganamaa, eenyummaa isaa kan Oromummaa isaa calaqqisiisu gatee kan gabroonfattootaa fudhate…? Meeqatu ammoo bara gabrummaa waggaa 100 olii kana keessa Oromummaa isaa akka dhiisu taasifamee saba biraa ta’ee hafe ….? Meeqatu Gadaa gate… meeqatu Ateetee irraanfate..? meeqatu Kallachaa fi Caaccuu mulqame..? meeqatu Irreechaa fi Hammachiisarraa fagaate…? meeqatu ammoo Rakoo fi Buttaa qaluu dhiise ..? meeqatu Foollee lagate…? Meeqatu ayyaantuu baqate….? Meeqatu akka waan ofii jibbee kan halagaa faarsu taasifame…? Mee wal haagaafannu Oromoo meeqatu Habshootaan qabamee akka Loonii Gabaa baafamee gurgurame….? O! Ummata Oromoo! cubbuu Irratti dalagamaa turee fi jiru manni haa lakkaawu! Oromoo meeqatu Osoo sirna gabroonfattootaa baqatuu Gammoojjitti hafe..? Oromoo meeqatu odoo hidhaa fi dararaa baqatuu Galaana Diimaan nyaatame..? meeqatu ammoo akka biyyaa baqatee baheen hafee biyya abbaa isaa Osoo hin argin du’ee hafe….? Oromoo ammamiitu mana hidhaa Habshootaa keessatti du’e…? ammas du’aa jira…? O! safuu ! cubbuu weerartootaa meeqa lakkoofna..?! Mee of haa ilaallu, maatii ollaa keenya jiru (Family) yaa ilaallu, dhaloota ABOn dura maqaan akka dhuunfaatti baafachaa turre maal fakkaata..?kan ilmaan keenyaa baasaa turre hoo maal fakkaata..? dinoonni keenya ilmaan Habashootaa hoo maal jedhanii nu waamaa turan…?ilaalchi aadaa, duudhaa fi seenaa keenyaaf qabnu hoo akkam ture..? meeqa keenyatu,maqaan keenya maqaa Oromooti..? meeqa keenyatu ammoo osoo Oromoo taanee jirruu maqaan keenya maqaa saba biraati..? Meeqa keenyatu aadaa, seenaa fi duudhaa Oromoodha nu jechisiisu gannee akka gabroonfattootaa fi akka saboota ollaa Oromoo jiran kan biraatti socho’aa(act) godhaa turre…? “Difaabbaachoo..Zargaabbaachoo….,Asaggiddaachoo,…..Astaaxqaachoo,….Aqnaachoo…. Naaqaachoo,….Geetaachoo….Nugusaachoo….” Maqooleen jedhanii fi kanneen biroo kan gonguma Afaan Oromoottin hiikoo hin qabnee meeqatu nuweeraree ture…? mee ofis walis ilaallee haa taajjabnu! Erga ABOn qabsoo bilisummaa Oromoo gaggeessuu calqabeehoo diinoonni keenya osoo hin jaalatin dirqamanii maaliin nu waamu…? Nutihoo jijjiramaa fi sabboonummaa ABOn ummata Oromoo gonfachiise ordofnee gama hundaanuu of ta’uu keessatti ammam akka tarkaanfanne hubanneerraa,,…? Wayyaanee har’a humnaan aangoo qabattee ajjeechaa fi saamicha gaggeessaa jirtu dabalatee duulli Nafxanyoonni Oromoorratti gaggeessaa turanii fi jiran qabeenya isaa saamuu qofaa hinturre, aadaa isaa, afaan isaa fi duudhaa isaa balleessuudha. Kana balleessuuf ammoo jechoota saba kana xiqqeessaanii fi ofitti amantaa ni dhabsiisu jedhanii yaadanitti fayyadamuun waamuu fi arrabsuu, akkasumas tasgabbii siyaasaa fi hawaasummaa dhorkuudha. Oromoo lafa isaarraa buqqisanii lafa Oromoorra qubachuun abbaa itti ta’uun dha.Saboota biroo fidanii irra qubsiisun, lakkoofsa Oromoo xiqqeessuuf yaaluudha. Walumaa galattii kan waggoottan 130 oliif Impaayeera Itiyoophiyaa keessatti bara Atsee Teediroosirraa kaasee hanaga Wayyaanee harraatti ummata Oromoorratti ta’aa turee fi jiru yoon of duuba deebi’ee ilaalu imaammata wal fakkaataa baafachuun Oromoo saamuu,hidhuu,ajjeesuu kaan ammoo biyyaa baqachiisuudhaan biyya Oromoorratti abbaa ta’uudha. Kanarraa ka’uun haalli Oromoon keessa darbee fi darbaa jiru baayyee dinqisiisadha. Duula Bahaa-Lixaan, Kaabaa-Kibbaan karaa qindaayeen irratti gaggeefamaa ture fi jirurraa ummata baraarameedha. Woggootuma muraasa duubatti deebi’ee yoon waan ummanni Oromoo keessa ture ilaalu wantan of gaafadhu keessaa tokko “Haala ilmaan Nafaxanyootaa Farad Fuuloo hin qabneen dachee Oromoorra gulufanii qabeenya isaa fi eenyummaa isaa balleessaa turan sanaan osoo itti fufanii jiratanii har’a akka Oromootti maalirra jirra” kan jedhuudha..? Osoo ABOn dhalatee gootonni gurmaawanii qabsoo hadhooftuu gaggeessaniin duula habshootaa ittisuu baatanii Habashoota kaleessaa dabalatee, ajjeeftuu fi saamtuun har’aa wayyaaneen silaa Oromoo akkam gooti..? amma yoonaa Oromoo meeqatu Oromummaa isaa akka gatu taasifama laata? odoo qabsaawoonni ABOn hundeessanii fi wareegama hadhooftuu kaffalaa turanii fi jiran kun bilisummaa saba isaanif dhiiga isaanii dhangalaasudhaan gulufa dinaa Oromoorraa qoluu baatanii guutuu ta’uu baattuus biyyi Oromoo,Oromiyaan amma jirtu tun ni jirtii..? Afaan Oromoo afaan ittiin baruu fi barsiisuu nii ta’aa..? Walumaa galattii Osoo ABOn dhalchuu baatee amma yoonaa Nafxanyoonni kaleessaa fi wayyaaneen har’aa yakkoota akkamit nurratti dalagu laataa….? Tilmaamufuu nan dhiphadha! Ummanni Oggaa 100 oliif “Aadaan, seenaan, afaan isaa fi eenyummaan isaa badeera, awwaalameera” jedhamee Nafxanyootaan irraa sirbamaa ture awwaala buqqisee bahuun dhaloota ABOn booda ta’uun eenyufuu ifaadha. Ummanni Oromoo jedhamus, lafti Oromiyaa jedhamtus biyya Nafxanyootan weerarmte Impaayeera Itiyoophiyaa keessa jiraachuun kan ifatti dubbatamee fi mirkanaawe bara gabrummaa fi weerara waggaa 100n booda injifannoo ABOtin ta’uun beekamaadha!. Kanarraa ka’uun Osoo ABOn dammaqee Oromoo dammaqsuu baatee, osoo gabrummaa wal xaxaa sabni Oromoo bara Minilkii kaasee hanga kufaatii Dargiitti keessa turee; ilmaan Oromoo sabboontonni ABO jalatti gurmaawan wareegama qaqqaalii kaffalanii maqaa Oromoo halluu hin haqamneen katabuu baatanii silaa akka Oromootti,… akka amma jiru kanatti nijiraayii laata……..? yoo jiraanne hoo lakkoofsa amma irra jirru kanarraa parsantii meeqa(%) hirdhanna laata……? Amma yoonaattii meeqatu dhiittaa fi dhiibbaa Habashootaatin, Habashaa ta’a ture…?meeqa keenyatu ammoo Oromummaa keenya gachiisiifamnee saba biraa taana laata..? O! Dubbachuufis tilmaamufis nama surura!!! Mee Oromoonni waan kana dubbisaa jirtan dhimma kana duubattii deebi’aa xinxalaa,yaadadhaa ykn tilmaamaa. Ooo ABOn jiraachuu ykn dhalachuu baatee maalirra jirtu…? Akka sabaatti maalirra jira..? nama dhuunfurraa kaasee amma sabaatti maqaan keenya yoona maal ta’a..? maqaa nama meeqaatu jijjiirama…? aadaan, seenaanii fi duudhaa keenya hoo yoona eessa jira…?Lafti Oromoo Oromiyaan hoo osoo ABOn dhalachuu baatee kaartaa Impaayeera Itiyoophiyaarratti hin argamtii..? Afaan Oromoo afaan baruuf barsiisuu ni ta’aa…..?, Osoo ammoo ummanni Oromoo Nafxanyootaan weeraramuu baatee akka uumaa isaa kan ganamaatti aadaa, duudhaa fi sirna ittiin wal bulchu, keessahuu osoo sirna Gadaatin amma yoonaa wal bulchaa jiraatee hoo; har’a silaa sadarkaan irratti argamnu maal fakkaata..? guddinni isaa, lakkoofsaan, qaroominaan, qabeenyaan…Oromoon yoona eessa jira laata..? Ani biyyoota Awuroopaa *Lixaa* qaroomanii gadi hin ta’un jedha isin hoo..?//


Yaa leenca gaafa durii ka gaara keessa galu ka kalaashiin qabatee habashaa mataa gadi raruu. General Husseen Bune Darara ********************************************************** Yaa Oromoo Leencatu dhabamee ka gaarri oromiyaa gubatuu,ka Husseen Bunee ka gaara keessa. Kalaashtu dhabamee laata ka Oromoon saba yartuuf gadaduu. Ka’ii Ol dhaabbadhuu mirga kee falmadhuu tokkummaa kee jabeessii bilisummaa gonfadhu. Yoo kana hin goone gabrummaan jiraanna baraa barumattuu.Maali jaarsattiin ka maqalee dhuftee oromotti dhaadattu. Mataa keessatti qabadhuu waan maanguddoonni jettu. Akkana jedhee laalaa leenci gaara galu. “ God create us, man enslaved us, God did not this man free and us enslave’’ General Husseen Bune said and explaining the movement’s purpose of his struggle. It is uproot this injustice that we embrked on the struggle for freedom and he considered himself why the Oromo continued to be suffer under this the most backward and savage settler ‘’.


Afaan maali?

OromoTV.com Contributor Jaafar Ali, Norway Irraa Afaan jechuun, akka saayinsiin afaanii barsiisu tti, waan biraa tokkollee osoo hintahin, mi’a qunnamtii ykn meeshaa ittiin waliigalan, kan ummatootni tokko muuyxannoo hawaasummaatiin hotate ykn gonfate tahuu isaa ti. Haatahu malee roga gara garaa irraa gadifageenyaan hoggaa mil’atamu, afaan mi’a ittiin walqunnaman qofa gadhanii hornoguun nama dhiba. Maaliif yoja’ame ilmi namaa beeyladaa fii busaawaa biraatiin adda bahee beekkamuun uumaa yaaddu waan taheefi. Niyaada hoggaa jennuus namni dura waan beeku yaada. Kana jechuuniis afaan beekuun yaada, akka aadaa isaatti yaada jechuu dha. Kanaaf fakkiin gaariin manaama ykn abjuu dha. Namuu abjuu niarga. Hoggaa manaamu ammoo afaanuma isaatiin malee namni afaan hinbeekneen manaamuu hindandayu. Hayyootni hawaasummaa namni afaan isaatiin yaada hamma ja’an takka irra gayuuniis kanaafi. Ilma namaatiif yaaduun qoftii ammoo gayaa miti. Waan yaadees kaaniif dabarsu qaba. Kanaafuu kan yaadees yaada isa qooduuf, kan caqasuus waan dhagaye san qooddachuuf afaan isaaniitiin walqunnamuun dirqama taha. As irratti namni afaan garagaraa dubbatu afaan lamadaatiin waliigaluu hindandayu jechuu kiyyaa miti. Gam tokkoon warri afaan lamadaa qabu dhibbeentaa hawaasa addunyaatiin hangam takka yojenne lakkooysa darree akka tahe kan wal nama gaafachiisuu miti. Afaan lamadaa qabaachuun ammaas ittiin yaaduufiis tahe ittiin yaada dabarfachuuf matuma galeehuu afaan ofii kan gitu tahuu hindandayu. Gara biraatiiniis nama tokko waan inni dubbatu iraa ka’uu dhaan hujii isaatiis tahe gita isaa, amantii isaa tii fii aadaa isaatiis, akkasumas nama biyya tamii akka tahee fii saba isaatiis hubachuun, yo hangam xinnaate shalaguun akka dandayamu hayyootni lugaa nibarsiisan. Ulaagaalee ummata tokko akka sabaatti gam tokko luucceysan, ykn saba tokko kaaniin addatti hornogan keeysaahiis tokkoo fii kan duraa afaani. Adaa jechuun akkaata hawaasni tokko waliigala jiruu fii jireenya isaa ittiin gaggeeyfatu eega tahe, aadaan afaaniin alatti ruuhii qabaachuu akka hindandeenye hubachuun nama hindhibu. Roga seenaa tiin yotahees seenaa jechuun daandii yeroo kan dhalootni tokko bu’aa fii bahee isaatii wajjiin irra as dhufe eega tahe seenaa ofii galmeeysanii dhalootaaf dabarsuufiis tahe warri qubee-maleeyyii tahee turees arraat-aadaa ykn oral traditionii dhaan seeneysuun kan dandayamu yo afaan ofii qabaatan qofa. Ragaa biraa tokko dabaluuf namni hawaasa isaa irraa fagaatee jiraatu tokko qaamaan hanga fedhe yo itti toltellee qalbiidhaan ammoo mjuu tahuu hindandayu. Jecha biraatiin assimilate tahanii jiraachuun dandayamullee eenyummaa laalchisee amoo qurxummii bishaan keeysaa baatete tahuun hinoolamu. Balaa nam-uumtee tahan kanneen sabni tokko muraasaan ykn dimshaashaan baduu itti dandayu ykn genocide keeysaahiis tokko tarsiimoo assimilationii kana hoggaa tahu, namni tokko assimilate tahuu hoggaa jalqabu wanni inni dura dhabu afaan isaati. Afaan isaa dhabnaan adaa isaa dhabe jechuu dha. Ulaagaalee kanneenii fii kkf hoongawe jechuun ammaas uunkaaleen inni an abalu je’ee ittiin ofmoggaasuus waan buxa dhabduuf gabaabdumatti eenyumaan isaatiis achi buutee miila bakar taate jechuu dha. Akka fakkeenyaattiis fagoo osoo hindeemne hiree saba Agaw mudatte qofa maqaa dhahuun gayaa dha. Agaw qofa osoo hintahin Argoobbaa, Harallaa, Gaaturii fii kanneen biraatiis tarreeysuun nidandayama. Kaaba wallootiin hangafee osoo jijjiiramni hammi kun dhufuu baatee sanbi oromootiis carraa gaddisiisaa kana mudachuuf amna jalqabeeti ture. Karaan balaa bifa kanaa irraa dandamachuun ittiin dandayamuus tokkoo fii guddaan afan ofii jiraachisuu qofaan akka tahe kan wal nama gaafachiisuu miti. Kanaafiis faca’insaa fii deebi’anii kasachuu Yahuudotaa qofa eeruun gayaadhaa oli. Akka seenaa isaanii irraa hubachuun dandayamutti yahoodotni balaa bardhibbee hedduu san irraa kabsachuu fii deebi’anii akka sabaatti dhaabbachuu kan dandayan gaafa akka callee cittee tti faffaca’anii turan hunda afaan isaanii tiis dabalatee adaa fii amantii isaanii irratti cichanii tiikfachuu waan dandayaniifi. Bifa kanaan fakkeenyaa fii ragaalee garagaraa hedduu tarreeysuun nidandayama. Walumaagalattuu afaan jechuun hammuma mi’a qunnatii tahe takka ulaagaa eenyummee ummatootaa akka tahees jala muruun haqa qofa osoo hintahin dirqama taha. Akka seensaa tti hammana eega jenne afaan mi’a hujii tahuun isaatiis haamil’annuu. Afaan ofiitiin hojjachuun hujii anjeeysuu caalaa afaan saniis dagaagsuu dha. Afaan tokko ammaas lakkuma dagaaguun hujii anjeeysa. Afaan hujii hoggaa jennuus ija siyaasaa qofaan kottoonfachiisanii ol’aantummaa gita bittaa ittiin mirkaneeysuu qofatti hornogamuu hinqabu hinqabu. Ijoon barreefama kanaatiif afaan Oromoo akka afaan hujii tti akkamiin hubatama? Gaafii jettuuf yaada hamma tokko gumaachuuf yaaddameetti. Ruuhii qaqqaalii wareegamtoota qabsoo bilisummaa Oromootiif galatni haagayuutii kaleen ar’aamiti. Gayaa tahuu baatuus Oromoon dur afann isaatiin dubbachuunuu dharraa itti taate ar’a afaan isaatiin hojjachuu mi’eeyfateeti jira. Mirgi kun naannoo Oromiyaa keeysatti akka lamuu ifbooda deebiuu hindandeenyetti habaqaalamuun waan tokko tahee, sadarkaa biyyaattiis yaaduun hinhammaatu. Kuniis kan burqu guddinaa fii wayyabummaa ummata Oromoo irraa ka’uu dhaan sabaa fii sablammoota biraatii wajjiiniis hariiroo gaarii qabaachuun eenyuufuu taanaan hinhammaatu ja’amee waan amanamuufi. Oromoon ummatoota gaafa afriikaa hundaa wajjiin hariiroo gadifageenya qabdu qooddata. Keeysumattuu sadarkaa Itiyoophiyaa tti roga diinaggeey, kan hawaasummaa fii siyaasaatiin tahuus somayyoo ykn utubaa fii dagalee biyyittii sanii taheeti dhaabbataani. Kanaafuu ummatoota biyyittii sanii hundaa wajjiin qunnamtii fii hariiroo fayyaaleysa taate uumuutu irraa eegama. Kun ammoo fedhii fii hawwii gama tokkoo qafaan kan milkaahuu miti. Fedhii fii dantaa gama hundaa irratti bu’uramu qaba. Oromoon akka hangafaa tti tarkaanfii takka fuuldura taree xurree saaquun dantaa ofii qofaaf akka hintahin ammoo beekkamuu qaba. Inumaa oromoo caalaa hariiroo tana irraa kan fayyadamu ummatoota biraati jechuun nidandayama. Gama Oromootiin dantaan ummatoota hundaa taligamuun dantaan Oromootiis taligamuu dha ja’amee ti amana. Ummatootni kuuniis amantaa akkasii qabaachuutu irraa eeggama. Kana jechuun, Itiyoophiyaa keeysa tti kan Oromiyaa hinjaalanne nijira jechuu fii miti. Lafa osoo hintahin ammoo jaalatamuu, barbaadamuu fii kabajamuu kan qabu ummata oromooti. Kanaafuu ummatootni biyyittii san keeysa jiraatan oromoo wajjiin hariiroo gadifageenya qabdu uummachuutu irraa eeggama. Kana godhuun isaanii oromoo hinmiidhu. Isaan ammoo nifayyada. Afaan Oromoo dubbachuun ammaas Oromoo wajjiin hariiroo hujii uummachuu fii cimsachuuf gargaaruu caalaa hariiroon sun akka waartuus taasisuu nidandaya. Fakkeenyaaf caasaa federaalaa keeysatti humniti namaa muraasa tahullee afaan oromoo afaan hujii yotahe, Oromoon mootummaa federaalaa keeysatti daran akka hirmaatu nigargaara. Hunda caalaa ammoo ummatootni biyyittii sanii naannoo oromiyaa bal’oofii badhaatuu keeysatti bobbahanii akka hojjatanii fii ittiin gargaaraman isaan dandeeysisa. Haalli kun ummatoota hunda caalmayaan walitti hidhuu dhaan tokkumaan biyyittii dhaa akka waartullee sababa tahuu nidandaya. Kana jechuun afaan Amaaraa hanqisanii Afaan Oromootiin bakka buusuu jechuu akka hintahiniis hubachuun barbaachisaa dha. Biyya takka keeysatti afaan ummata wayyabaa afaan hujii tahuun mirga sadarkaa addunyaatti fudhatamee ittiin hojatamaa jiru malee Itiyoophiyaa qofaaf kan karoorfame akka hintahiniis dagatamuu hinqabu. Biyyotni afaan hujii lamaa fii sanii ol qabaniis akka jiran hubachuun barbaachisaa dha. Kun tahuu dhabuun ammoo balaa silaa sodaatamtu san yoshaffisiise malee hinhanbisu . Gabaabdumatti Oromoon osoo mirga muraasotaa hinmiine mirgi wayyabummaa isaa akka kabajamuuf hawwa. Hawwuu qofa osoo hintahin kabajoomfachuufiis niqabsaawa. Kana jechuun ammoo oromoon akka Sirna habashootaa sanitti afaan isaa humnaan ummatoota irratti fe’uuf fedhii qaba jechuu miti. Garuu karaa mirgi isaa osoo hinsharafamne itti kabajamu barbaaduun isaa hin oolamu. Miilanaan oromoo fii afaan oromoo laalchisee sodaa jirtu takka takka mimil’achuuniis barbaachisaa dha. Gaafa yaadni kun dhawwaaquu jalqabe irraa kaasee sodaan guddoon kan callaqifte garee hanbaa sirna dabree tahan warra ammallee Brdh 21fa keeysatti biyya takka, alaabaa takka, amantii takka fii afaan tokko jechaa dhama’u irraahi. Ka’umsi isaaniitiis kan duraa tuffii ummataaf qaban hoggaa tahu yo mirgi akkasii dhugoome empiriin teenya nifacaati, empiriin facaanaan ammaas waan saamnu dhabna, siyaasaa jettu, siyaasaa booyyee tan Hassan Alii baanu saniin jaamuu dhaani. As irratti ammoo Nafxanoyoota malee, ummata Amaaraa bal’aa fii kabajamaa akkaan hinbaanne akka naaf beekkamuun dhaammachuu barbaada. Sodaan lamadaa tan murna biicuu amma biyya bitu kanaati. Murni kun akka imaammataa tti mirgoota bifa kanaa laalchisee rakkoo dilasii qabaachuu baatanille, hiree seenaa tahee yeroofillee tahu, angoon siyaasaa harka isaanii waan galteef carraa kanaan saammachaa turuuf jecha yaada kana ammaaf fudhahuun isaan dhibeeti jira. Sodaan isaanii guddoon oromoon carraa kanaan daran humna tahee akka isaan dura hindhaabbane bir’achuu hoggaa tahu, Fakkeenyaaf sadarkaa biyyaaleysaatti afaan oromoo afaan hujii yotaasifame presidenticha intalishee tahee taa’uus dabalatee keeysumattuu qondaala qondaallanii ykn muummicha ministeeraa irraa kaasee ministeerotaa fii irreeyyiin waraanaa ol’aanoon biyyittii afaan hujii kan mootummaa Itiyoophiyaa lamaanuu dubbachu qaban ulaagaan jetu dhufuun waan maluuf seera kanaan hornogamanii angoo diriirfatanii ittiin saaman tana irraa kottoonfachuun akka isaan hinmudanne eeggannaa gochuuf akka tahe shalaguun nama hindhibu. Kuniis shira wayyaanotaa malee rakkoo ummata tigraay akka hintahin beekamuu dha qaba. Amala mooteeqorkummaa isaanii irraa kan ka’e wayyaanotni waan gama isaaniitiin dhufu malee hamma fedhe murteeysaa tahuus yaada gara biraa fudhachuuf uumaan isaanii hinhayyamuufi. mirgoota ummataa shasharafanii akka badhaasaa ti tokko tokkoon gumaachuudhaan gaafa muddaman rakkoo yeroo sanii keeysaa ittiin ofbaasanii umrii angoo isaanii dheereyfachuuf waan ittifayyadamaniif amma tahuu baatulle gaafa waxxannaan isaan qabatte, afaan oromoo qofa osoo hintahin kan isaaniitiis dabalanii, afaan mootummaa sadeen keeysaa lama kan dubbatu angaahuu nidandaya kan ju’uun seera mejjeeyfatanii tooftaa siyaasaatiif itt dhima bahuun isaanii akka malu shalaguun nidandayama. Rakkoo dilas madaala kuffistu tahuu baattullee olola baroowaniif gabroomfatootni habashaa tamsaasan, keeysumattuu tarsiimoo wayyaanotaa tan ummatoota gargar dhilliyanii bituuf ololchaniin sabaa fii sablammoota aalii oromoo tahan hedduu keeysatti sodaan bu’ura hiqabne akka uumamtu carraaqqiin hingodhamin hinjirtu. Roga kanaan garuu, waliin jiraachuu daran waliin gabroomuu irraa kan ka’e ummatootni empira sanii fira malee abadan diina oromoo tahuu akka hindandeenye mirkaneeysuufiis tahe olola diinaa masheensuuf, adeemsa qabsoo bilisummaa oromoo keeysatti xiyyeeffannaan gayaan kan laatameef natti hinfakkaatu. Kanaafuu jaarmayoota siyaasaatiis tahe qaamowwan taligaa oromuu gaggeeysaa jiran hundi qaawa kana cuqqaaluuf irra daddeebi’anii itti yaaduu qaban amantaa jettuun qaba. Xumura irrattiis haala qabatamaa ar’a keeysatti argamnuun, xiyyeeffannaan Oromoo tahuu kan qabu afaan oromoo afaan Itiyoophiyaa taasisuuf osoo hintahin, mirgi roga kanaan Oromiyaa keeysatti gonfatame akka hinshasharafamne tikfachuu fii daran jajjabeeysuu dha. Afaan oromoo afaan oog-barruu, afaan siyaasaa tii fii afaan qorannaa saayinsi akka tahu dandeeysisuu dha. Akkaataa kanaan bal’ina naannoo kanaa tii fii guddina ummata kanaatii wajjiin Itiyoophiyaa qofaaf osoo hintahin sadarkaa gaafa Afriikaa tti afaan barbaadamaa tahuu akka dandayu carraaqqii addaan hincitnee fii walfaannoomii qabdu godhuutu feesisa. Oromoon tokkummaa hinbalfu. yomuddattees kuta bahee mirga isaa gonfachuuf eenyuyyuu caalaa carraa akka qabuus osoo hindaganne bifa qaroomeen sossoohuutu barbaachisa. Keeysumattuu dhalootni qubee yeroo fii seenaan amaanaa ulfaattuu akka isaan irratti jiiyse hubatanii tii fii mul’ata dheeraa sinqeeyfatanii qabsoo dhaaluutu irraa eeggama. Injifannoon ummata oromoo tiif!! Bitooteysa 11, Br 2015 Jafer Ali Hassen Norway irraa


Barnoonni bilaasha gama intarneetiin kennamu (MOOCs) qalbii namoota hedduu hawataara

Gosa barnoota kamuu hordofuuf dandeettii, fedhiifi intarneetii qabaachuu qofa gaafata Barnoonni gama intarneetiin kennamu (Massive Online Courses-MOOCs) yeroo dhihoo as hedduu babal’ataatiin kan dhufe. Gama intarneetiin barnoonni kennamu gosa hunda kan barnootaa hunda kan ammatu yoo ta’uu, bilaasha ta’uu isaati kan MOOCs adda taasisu. Gosa barnoota kamiiyyuu eenyumtuu, namni intarneetii qabu, mana ykn waajjira isaa keessa sa’aa isaa mijaatutti hordofuu nidanda’a. Biyyaafi dandeettiin barnoota gosa barnoota MOOCs kanniin hordofuu irraa kan nama daangessuu miti. Enyumtuu fedhiifi dandeettii ufiitti amana taanaan, hedduun barnoota MOOCs kan sadarkaa Yunivarsiitiitti kennamaniidha, gosa barnoota itti tole kamiiyyuu filatee fudjhachuu nidanda’a. Gosa barnootaa kanniin hordofuun faaydaan inni qabu irra jireessatti lama; namoonni dhimma kamiifuu fudhachuu nidanda’u. Hedduu namootaatiif kaayyoon guddichi MOOCs hordofaniif beekumsa dabalataa argachuudha. Inni lammataa, beekumsafi muuxxannoo haarawa argametti fayyadamuudhaan hiree dalagaa argachuu bal’ifachuudha. Guutummatti barumsa hordofee, qormaatas darbee woraqaa ragaa argate taanaan, namni tokko muxxannoo haarawa argatetti dhimma bahuudhaan dalagaa barbaadachuu ykn carraa dalagaa argachuu heduu bal’ifachuu ni danda’a. Fakeenyaaf namni gosa barnoota Ikonoomiksiin eebbifame tokko MOOCs muuxxannoo ‘programming’ bu’uuraa aragte taanaan hireen inni qaxaramuuf qabu hedduu kan ol ka’u ta’a. Barnoota bilaashaa gama intarneetiin kennamu Yunivarsiitonni kennaa jiran kanniin sadarkaa addunyaa irratti beekkamaniidha. Harvaard, Oxford, Yale, MIT, Princeton, Barkley, Colombia, Stanford fi kanniin biroos kutaa addunyaa hunda irraa MOOCs irratti hirmaataachuudhaan gosa barnoota addaddaa laatutti jiru. Hanaga yeroo dhiyootti bartoonni heddu guutuu addunyaa irraa gosa barnootaa Yunivarsiitonni kunniin laatan profeesaroota hedduu beekkamoo ta’an irraa hiree barachuu hinqabaatan ture. Amma garuu gosa barnoota isa kamuu mana taa’anii kafaltiin alatti profeesarroonni gurguddoon addunyaa yoo laatan duukaa bu’uun dhugaa ta’eera. MOOCs, dimshaashumatti, aabjuu ilmaan hiyyeessaa dheebuu barnootaa qaban gama dheebuu baasuudhaatiin milkii guddaa argamsiiseera jechuun nidanda’ama. Barnoonni gama intarneetiin kennamu qalbii barattoota guutuu addunyaa irraa kan hawwateedha. Akka fakkeenyaatti erga Coursera bara 2012 hundeeffamee kaasee barattoota miliyoona 22 ol ta’aniidha kan galmaayanii gosa barnoota 883 fudhatani. Kuni barattoota biyya 190 kan ammate ta’uu isaati kan ragaaleen agarsiisan. Yeroo kanatti Coursera wojjiin kan hojjatani dhaabilee barnootaa 108. Gosa barnootaa laatamu qofa osoo hintaane laakkofsi dhaabileen barnoota bilaashaa/bilisaa gama intarneetiin kennanis, keessumattuu erga bara 2011 as, heduu dabalaatiin kan dhufe. Isaan gurguddoon kanniin asii gaditti tarreeffamaniidha.Marsaa intarneetii dhaabbilee kanniinnii seentanii hubannoo dabalataa argachuu dandeettan. Kanniin fedhii waa barachuu qabdan ammoo galmooftanii gosa barnootaa isa kamuu hordofuu nidandeettu. Jaarraa intarneetii kanatti gufuun waa barachuu irraa nama daangessu fedhiifi hamilee dhabuu qofa. Hawwii maal barachuu qabda? Ykn dandeettii isa kam gabbifachuu feeta? Marsaalee asii gadii seenuudhaan gosa barnoota feetan filadhaa baradhaa. Hangas salphaadha! 1. Coursera Gosa barnoota kennamuu: hunda 2. Edx Gosa barnoota kennamuu: hunda 3. Udacity Gosa barnoota kennamuu: hunda 4. Khan Academy Gosa barnoota kennamuu: hunda 5. Open2Study Gosa barnoota kennamuu: hunda 6. Future Learn Gosa barnoota kennamuu: hunda 7. Code Academy Gosa barnoota kennamuu: Kompiitara 8. W3 Schools Gosa barnoota kennamuu: Kompiitara 9. Open Learning Gosa barnoota kennamuu: hunda 10. Iversity Gosa barnoota kennamuu: hunda Madddi: awashpost.com


DHIIRA DHIIRKOOLEE YKN FIINXEE DHIIRAA /ALPHA MEN/ KAN JADHAMU DHIIRA AKKAMIITI??

Gadaa Dirribaatiin Qoraasuma Jaalalaa Afaan ingiliffaan ‘alpha men’ jadhama. Afaan oromootiif akka mijjaahutti yoon hiikuuf yaalu fiinxee dhiira/dhiira dhirkoolee/ ja’een moggaase. Dhiira dhiirkoolee jachuun gosa warra dhiiraa keessaa kan mataa dhiirootaa tahanii fi kan dhiirri addunyaa marti tahuuf hamiltuu dhiira dhiiraati. Dhiira dhiirkoolee tahuun carraa fiinxa bahiinsaa hunda nama gonfachiisa. Dhiirti dhiirkoolee dhimma dubartii booji’uu qofarratti kan daangeeffamu osoon taane, dhiira jireenyi gaariin, beekumsi, milkaa’inni, ciminni, naamusni, bilchinni, falaasamni, haalaaf amalli marti guutumaa guututti amaloomeefii gad fageenyaa fi bal’ina guddaa kan qaban yoo tahu abbaa gahuumsa danuu dhiira taate dha. Dhiira dhiirkoolee tahuun roguma hundaanuu sadarkaa duraa irratti ramadama. Dhiirti hundi rushii dhiira dhiirkoole isaan taasisuu dandeessu waliin waan dhalataniif, carraa dhiira dhiirkoolee tahuu ni qaban. Garuu, rushii sanitti fayyadamuun sadarkaa dhiirkoolummaa irraan kan gahatan muraasa. Irra caalaan warra dhiiraa akka waan carraa kana hin qabneetti warreen sadarkaa dhiirkoolaa irra gahan dinqisiifachuu qofa irratti daangawanii hafan. Dhiirti dhiirkoolee, dhiira hundaan dinqiaiifamuu qofa osoon taane, dubartoonni marti gosa dhiiraa argachuu hawwanii fi jilbiibbataniifi. Dhiirti dhiirkoolee kan jannuun dhiira akkamiti? Ulaagaan dandeettii fi gahuumsa isaanii maal fa’a dha? kan jadhuuf qaphxiilee 33 filaman kanneen armaan gadiiti. 1). Abdii hin kutatu. Karoora jalqabe osoo galmaan hin geenye karatti hin muru. Laaftutti harka hin kennu. 2). Mataa isaatiis tahee maatii isaa kunuunsuuf eeguu sirritti dandaha. 3). Uunkaa fi fayyummaa qaama isaa sochii jabeenya qaamaatiin eeggata. Kanaaf, dhaabbina qaamaa bareedaa waan qabuuf laaftumatti ija dubartootaa booji’uu dandaha. 4). Kaayyoo isaa milkeessuuf ija jabinaa fi ciminaan hojjata. Kanaaf ni milkaawa. 5). Bashaashummaa qaba. Haasawa bareedaa daran mi’eessee haasawuu waan itti beekuuf namuu gurra dhaabee dhageeffata. 6). Imalaa fi haala adda addaa keessatti seenaa baayyee horata. Seenaa gaarii qalbii namootaa hedduu booji’u qaba. 7). Ifumaaf ifitti qoosa. Ifiif namuu dursee waan ifitti qoosuuf namni isatti qoosuuf ni rakkata. 8). Na arka, na arkaa hin ja’u. Ani hayyuudha, beekaadha, ani jabaadha, ani beekkamaa dha… ja’ee ifiin dhaadu. Ifirran dhawu. Nama kabaja, yaada namaa ni fudhata. Nama tasgabbaawaa dha. 9). Beekumsa hedduu jaalata. Yeroo hunda barataa dha. Ni dubbisa, ni barreessa, ni dhageeffata, ni hordofa. Beekumsa waliigalaa qaba. Dhimma hunda irratti xiqqaa hanga guddaa, dhiiraa hanga dhalaa, sheekaa hanga qeesii, qotee bulaa hanga profeeseraa kutaa hawaasaa jiran hundaa waliin dandeettii haasawuu fi waliigaluuti qaba. 10). Namni kamiyyuu yeroo isa waliin dabarsuu, waliin taphachuu fi isaan haasawuu hedduu jaalata. 11). Hedduu hin haasawu, sagalee isaa dhageessisuuf hin haasawu. Jechootaaf kabajaa qaba. Jechoota ni qusata. Maalayaanii hin haasawu. Haasawuun barbaachisaa tahuu sababa gahaa yoo qabaate qofa haasawa. Lallqbee/sagalee ol qabee haasawuu hin jaalatu. Suuta ja’ee waan haasawuuf haasawni isaa dandeettii dhuha nama seenuu qaba. Osoo haasawuus ni dhageeffata. 12). Nama kaayyooti. Kaayyoo isaa galmaan gahuuf yeroo isaa sirnaan itti fayyadama. Addunyaa tanarra maaliif akka jiraatu sirritti hubatee waan uumameef san fiinxa baasuuf ciniinnatee hojjata. Waan itti amanee fi nama kaayyoo isaatiif dhaabbatu waan taheef hojjataa cimaa dha. 13). Hin hadheeyfatu, ifin jibbu, ifiin hin citu. Waa hundi to’annoo isaa jala akka hin taane waan beekuuf, waan dandahu qofa hojjata. Waan hin dandeenye ni yaala garuu itti ifin dhiphissu. Guyyaa keessa jiru sirnaan itti fayyadamuun waan qabamuuf boruuf hin yaadda’u. 14). Birxee nama barbaadee jeequmsa hin uumu. Nama waliin walitti hin utaalu. Na qaba, na gad dhiisaa hin baayyisu. Yoo namni dubbii isa barbaade obsaan dabruuf yaala. Mataa isaa ittisuu qofaaf nama nama waliin harkaan wal gahuuf dirqama. 15). Haalli uffannaa isaa adda. Uffata isarraa bareedu ni beeka. Namni akka isa dinqisiifataniif ykn dubartii booji’uuf osoon taane if gammachiisuu qofaaf uffata. Garuu, namni hedduun akkaataa uffannaa isaa ni dinqisiifata. Ni hordofaniisi.


Ibsa waliif galtee hujii kan Dhaaba ULFO fii IFLO irraa kenname

I F L O /A I B O + ULFO/THBO Gumaan jaallan wareegamanii walabummaa Oromiyaatiin deebi’a Akkuma beekkamu Sooreeysi QBO J/J/A/Gadaa du’aan addunyaa kanarraa erga galan kunoo bara 2ffaa isaa xumurree jirra.Akka kanaan Yaadannoon hangafticha keenyaa kan bara 2ffaa dargaggoota Oromoo kan Sooreeysaaf jaalalafii kabajaa guddaa qabaniin kan qophaawe guyyaa 13/03/2015tti milkiin xumuramee jira. Qophiin kun hirmaannaa hawaasfii bakka bu’oonni dhaabbiileen siyaasaa adda addaa hirmaachuun qophii kanaaf miidhagina addaa kenne jira. Dargaggoonni Oromoo qophii kana qopheeysaniifii kenneen irratti hirmaatan haasawa itti fufinsa qabsoo, Walaloofii dhaadannoo gara garaatiin hegeree walabummaa Oromiyaatiif abdii guutuu mul’isaa oolan.Qophii kanarratti kan hirmaatan bakka bu’oonni dhaabiileefii hawaasaa haala qabatamaa yeroo irratti xiinxala bal’aa eega godhan booda hegeree QBO irratti murtiifii kutannoo qaban dabarfatanii jiran. Hayyootaafii manguddoonni Oromoo qophii kanarratti argaman kaayyoo hangafoonni keenya irratti wareegaman galmaan gahuuf dhaabbiilee siyaasaa Oromiyaa marti rakkoolee xixiqqoo jidduu isaanii turan maddumatti dhiisuudhaan biyya keenya kan alagaan bifa haarayaan irratti dhaadataa jiru kana hundeen buqqaasuuf qindoominaan akka qabsaawan dhaamsa lammuummaa dabarsanii jiran. QBOn akkuma qabsoo bilisa baasaa addunyaa hunda guyyaan hundeeffama QBO bara baraan yaadatamuu qaba.Akkasuma guyyaan gootota qeeyroo ganamaa kan dhukaasa xirroo Seenaa Oromomoo fii Oromiyaa keeysatti iddoo guddaa qaba.Guyyaan kun guyyaa gootonni keenya seenaa gabroomfata hashaa keeysatti reyfa nafxanyootaa lafarra bal’isanii baaraga zalaalam rifaatu uumaa gabroomfataa habshaatti uuman ture.Guyyaan kuniis GUYYAA YAADANNOO GOOTOTAA,tahee bara baraan akka yaadatmu dhaabotaa fii hawaasa Oromiyaa keeysaafii ala jiran maraaf yaamicha jabaa dabarsan Afraasa 12/12/1969 guyyaa hundeeffama QBO (ABO) Fulbana 5/1974 guyyaa goototaa (Dhukaasa jalqabaa guyyaa lola xirroo) bara baraan akka yaadataman bifa guutuun labsamee jira. Sochii qeeyroon bilisummaa biyya keeysaa ittifufaa jirtu dinqisiifachuun dhaadannoon hogganootni TPLF dhageessisan kun nama belbela ibiddaa keeysaa gadooduufii sirna ianiitiif ijibbaata maayii kan abdi kutannaati jechuu balaaleyfataanii jiran.Hogganni dhaaba IFLO gama isaatiin afanfaajjii baroota dabran kana keeysa dhaaba keenya mudatee ture xiinxalaa fii marii yeroo dheeraatiin furmaata itti kennee bifa harayaan hoggansa isaa filachuun hujii qabsoo itti fufee jira.Carraa kanaaniis miseensotaafii deeggaartoota dhaaba IFLO/AIBO tiin baga gammaddan jechuun dhaamsa isaa dabarsa.Miseensotaafii kanneen sadarkaa hoggansa adda addaa irra turaniis gara toora odeeffannoo hoggansa haarayaa hordofuun akka hujii qabsootti deebi’tan jechuun yaamicha jaallummaa dabrsee jira. Dhumarratti gamtaan koreen IFLO fii ULFO irree tokkoon diina haalaallee Oromiyaa walaboomte arguuf dhaabbiileen siyaasaa Oromoo kan biyya keeysaafii ala jiran maraaf yaamichaa jaallummaa kan hafuura qabsaa’otaa dabarsuudhaan dhaamsa isaanii xumuran . Tokkummaan humna!!! Iznii gooytaatiin Oromiyaan niwalaboomti!!! Koree gamtaa dhaaba IFLO& ULFO Bitooteysa 15/2015 Odeeyfannoo dabalataa Email:-mullisaa2@gmail.com ykn info.ulfo2012@gmail.com


Ibsa ejjennoo: Miseesotni ABO Konyaa kaaba Norway irraa

Guyyaa: 07/03/2015 Kutaa ABO Sikandiiniviyaattiif: Akkuma duraandursinee isiniif ibsuu yaallee guyyaa hara’aa, 07/03/2015 hawwaasni Oromoo kaaba Norway akkasumas miseensonni fi deggertootni ABO magaalaa Harstad itti geggeeffataniin dararaa fi dhiittaa mirga dhala namaa daangaa hinqabne mootummaa abbaa irree Wayyaaneen uummata Oromoorra ga’aa jiru bal’inaan irratti mariyataniiru. Walgayii kanarrattis miseensi gumii sabaa fi abbaan jaarmiyaa ABO naannoo Awurooppaa, jal Jireenyaa Guddataa toora skype irratti hirmaattota walgayichaaf haasaa bal’aa godhaniiru. Xumura irrattis hirmaattotni walgayii kanaa ibsa ejjennoo armaan gadii baafatanii walgayyii guyyaa har’aa raawwataniiru; Ibsa ejjennoo: Injifannoon uummata Oromoof ! Koree qindeessitota walgayicha irraa


Awaashpost: Jilli ODF ob.Leencoo Lataan dursamu gara Oromiyaatti qajeele

Jilli Adda Dimokraatawaa Oromoo (ADO) ob.Leencoo Lataatiin hoogganamu guyyaa har’aa gara Finfinneetti qajeeluu isaa oduun maddiilee amanamoo irraa arganne mul’isan. Jilli kuni hooggantoota ODF sadarkaa ol’aanaa keessaa eenyuun fa’a akka ammate ammatti wonti beekame hinjiru. Hunda hubachuuf hanga isaan Finfinnee gayaniif obsaan eeguuf dirqamna. Dhaabichi biyyatti qajeeluun isaa hubatamus ammatti garuu waa’ee simannaa biyyatti isa eeggatuu irraa wonti ibsame tokko hinjiru. ADOn ykn ODF yeroo woggaa lama dura hundeeffamu korri sabaa dirqama dhaabichaafi qabsoo Oromoo woggaa lama keessatti biyyatti deebisuu hooggana dhaabaatti kennuu isaati kan hooganni ADO irra deddeebi’ee dubbataa ture. Murtii sani dhugoomsuuf yeroo dheeraadhaaf itti dhama’aa turuu isaallee ibsa hoogganni yeroo adda addaatti laataa ture irraa hubatameera. Dirqama ADO yeroo murteeffame san keessatti biyyatti galchuu dhugoomsuuf dhaabichi mootummaa biyya bulchu wojjiin bifa adda addaatiin marii sadarkaa adda addaa geggeessaa turuu isaati kan kana dura himame. As kaluu kana garuu, perezidaantiin dhaabichaa ob. Leencoo Lataa yaaliin osoo biyyatti hin galin dura murtee tokko irra mootummicha woliin gayuu kan hinmilkoofne ta’u ibsanii, dhaabichi yeroo korri murteesse kessatti biyyatti galchuun kan hinhafne ta’uu VOAtti himuun niyaadatama. Mariin biyya alaatti mootummaa wojjiin godhamuuf ture hedduu lafarra harkifate, akka ibsa ob.Leencootti. Kana booda mariin mootummichaafi ADO jiddutti godhamu Itoophiyaa keessatti kan geggeeffamu ta’a jechuudha. Marii kanaaf haalli maaltu mijaaye akka jiru ammatti wonti ADOn ibse tokko hinjiru. ADOn biyyatti galus filannoo bara 2015 irratti carraan hirmaachuu baay’ee dhiphaa ta’uu isaati ob.Leencoo Lataa, perezidaantichi dhaabaa, kan dubbatan. Hoggantonni dhaabaa akka dhuunfaatti, haalli aanjawaan jiraata taanaan, filannoo irraa qooda fudhachuu kan danda’an ta’uu isaatis perezidaantichi kana dura ibsuun waan yaadatamuudha. ADOn filannoo as dhufaa jiru irratti akka hinhirmaanneef danqaan guddaan mariin harkifachuufi dhaabichi hanaga ammaatti biyyattii kessatti seera guutee galmaayuu dhabuu isaati. Dhaabichi yeroo adda addaatti qabsoo sabichaatti lubbuu horuuf biyyatti deebi’uun alatti filannoon fooyya’aan kan hinjirre ta’uu addeesse. Oromoon karaa nagaan biyya keessatti qabsayuun balaa saba irrati akeekkate faccisuu irratti gumaacha guddaa kan qabu ta’uu isati ob.Leencoo Lataa irra deddeebi’anii kan dubbataa turan. Egaa ergaa kana dhugoomsuuf, akka ibsa Leencooti, ADOn kan biyyatti deebi’uuf. Biyyatti deebi’uun balaa mataa isaa kan qabu ta’us hadhaa qabsoon fiiduu maltu hunda dhadhamuuf dhaabni isanii kan qophaaye ta’uus ob.Leencoon ibsaniiru. Qabsoo Oromoo dhaamuuf jiruutti lubbu horuuf haaluma rakkisa san keessatti qabsaayuun alatti falli biraa kan itti hinmul’anne ta’uu isaati ADOn kan irra deddeebi’ee ibse. Murteen ADOn fudhate deggarsaafi mormii Oromoota biraa, keessattuu isaan biyya alaa jiraatan biraa, kaasee jira. Worri akeeka ADO deeggaran dhaabichi qabsoo biyyatti deebisuuf labsuun, akkasumas haaluma rakkisaa ta’e san keessatti qabsayuuf murteeffachuun yaada bayeessaafi qabsoo funduratti tankaarfachiisuu danda’uudha jedhan. Kanniin murtee kana morman ammo haala dhabamiinsa dimokraasii biyya keessatti bal’innaan mudhatu kanatti, yeroo dhaabbileen biyya jiran irree mootummaan laamshayanitti, ADOn biyyattis galu jijjiiramni fidu tokkoyyuu hinjiru jedhu. Inumaa, hireen hidhamuufi dararamuu hoogganaafi deegartoota dhaabaa akka hinmudanne sodaatan. Nuti gama keenyaan hiree gaariifi milkaawina isaaniif hawwina.


Qabxiileen/Ajandaaleen Duula nu Filadhaa KFO Ifa-ta’e!

Kongiressiin Federaalistii Oromoo filannoo bara 2015/2007 kana keessatti ajandaalee kakaasii duula na-filadhaaf itti gargaaramu ifa godheera. (Katabbichi Baldhaa waan ta’eef isaan kana keessaa Fudheera) Ajandaaleen kunneen bifa lama qabu: I. Ajandaalee dhaabbatoo/permanent/ kan sirni biyya bulchu deebisuu hin dandeenye ykn woggoota 23n dabran deebisuu dadhabe. II. Ajandaalee wayitaawoo fi naannoo ykn godinaalee garaa garaa keessatti jiran. Kaadhimamtoonni naannoo garaagaraa keessa jiran dhimmoota godinaalee fi aanalee isaanii keessatti furmaata dhaban fi rakkoolee naannoo isaanii kaasanii ittiin uummata dammaqsuu fi kakaassuf mirga guutuu qabu. I. Ajandaalee Dhaabbatoo =================== KFOn yo filame: 1. Dhaabbilee dhiibamanii biyyarraa bahanii daandii humnaatiin qabsaawan dabalatee humnoota siyaasa biyyasanii jirjiiruuf qabsaawan maraa affeeruudhaan mootummaa ce’umsaa dhaabuudhaan biyyittii gara sirna dimookraasii fi sirna paartilee hedduu/multi-party system/ dhugoomsutti qajeelcha. 2. Bilisummaa sabootaa, mirga hiree murteeffannaa fi ofiin of-bulchuusabootaa fi Sablammootaa mirkaneessuu ykn Federaalizimii woraqaarra jiru dhugoomsuu! 3. Olaantummaa seeraa, mirga namoomaa, wolabummaa pireesii fi kkf maraayyuu kabajsiisa. 4. Afaan Oromoo afaan hojii mootummaa federaalaa taasisa. 5. Poolisii diingdee Qonnaan-bulaa jiddugaleessa taasifate garuu kan qaalawinna gatiii toowatu diriirsuudhaan guddinna diinagdee fida. (Baldhinnisaa Sagantaa Siyaasa KFO) Keessatti argama. 6. Rakkoo hojii-dhabdummaa furmaata kenna. II. Ajandaalee Waayitawoo ==================== 1. Mirga Oromoon Finfinneerratti qabu dhugoomsuu. Maastar-pilaanii aadaa,seenaa fi eennummaa Oromoo dhabamsiisuuf diriire kun akka haqamu ni hojjata. Finfinneen haala diinagdee, siyaasa, seenaa,afaanii fi aadaa Oromoo dagaagsitutti akka guddattu haala mijeessa. 2. Miidhamtoonni hunduu akka haqa argatan qabsaawa. (Justice for the victims of extrajudicial actions!) Angawoonni ilmaan Oromoo fi saboota biraa irratti fixiinsa raawwatanii fi namoonni barattootarratti tarkaanfii ajjeechaa fudhatan martinuu murtiif akka dhiyaatan ni hojjata. 3. Hidhamtoonni siyaasaa hunduu haal-duree tokko malee akka hiikaman taasisa.


“Namootni yertuun abdii ilaalchaa kutatan harka kennatannii biyyatti galan “

“Namootni yertuun abdii ilaalchaa kutatan harka kennatannii biyyatti galan ” qabsoo ala irraa biyyatti galchina” jedhannii yammuu dubbatan qaana’u dhabu isaanniitu na raajeessa. Ummatni Oromoo kan biyya keessatti faashistoota waliin wal hudhee jiru maal godhaa jiraa? Qabsaawaa hin jiruu dhaa? Gootowwan Barattootnii fi qeerroon Oromoo qabsaawaa hin jiran jechuuf adeema moo, dhiigni Barattoota Oromoo kan Amboo, Baalee, Harargee, Jimmaa fi kkf keessatti dhangala’e qabsoo “biyya alaa turteef turree? Qabsaawootni Oromoo gara 80, 000 ol mana hidhaa kan jiran qabsoo biyya keessatti osoo gaggeesannu ta’uun hafee, akka ummatni biyya keessa jiruu fi ture qabsoo ala ta’ee qabsoonis warra qabsicha dadhabsiisee humna WBO faccaasee maati isaa fudhatee alatti gadii ori’ee waliin qabsoon baqatee, amma ammoo jarrumaan gaaga’ama uummata Oromoo irra gahee Kanaaf herreega siyaasaa fi waraanaa gara kufaatiin Oromoo gahee hojjatan kadhaan yeroo faashistoota TPLF ti galan qabsoo ala irraa biyyatti galchina jedhannii dubbachuun tufii barattootaa fi ummata Oromoo kan biyya keessatti qabsaawaa jiranniif qaban agarsiisuu bira darbe “qabsoo” jechuun nuhi yeroo nuutti ala baane qabsoon ala baati, yeroo nuuti akka ta’eetu ” biyyatti gale qabsoonis nu waliin galti yaada jedhu tilmaamaa jiran kun siyaasaa torttoraa Yeroon isaa itti darbee fi dogoggora daangaa hin qabne jedheen amana. Waan gakaniif isaanniitu beeka. Ani Abbaan fedhe gara fedheetti galuuf mirga dhuunfaa fi walooti qaba. Garee fedheehu haa ta’uu waan dhimma Oromoo yeroo nan hojjadha jedhee dubbatuu fi hojjatu dhimmichi anas waan na ilaaluufin hanga kana jedhe. Qabsoo ummatni Oromoo eega isaannii ABUT qubachiisannii biraa baqatanni booda ummatni Oromoo biyya keessa jiru hin qabsoofne qabsoon amma biyyatti galchina jechuun kun doggoora fafaawaadh. Ani namoota bitaa fi mirga orri’an Kanaaf dhuunfaan kabajaan qabaafi. Yeroo dogoggora hojjatan garuu waliitti himuu danda’un badii irraa nama oolcha jedheen amana. Kan biroo waan irraa of qusachu qabanniitu jira Hardha tiksitoota impaayyeerichaa kadhatannii biyyatti galuun ” gootummaa” akka ta’ee fi Oromoota ala jiran kanneen ” alabaa baatannii hiriira bahan” akka lugnaa fi sodaattootaa dhiheesuuf olooluun dogoggora booda itti awaalamuuf jiraatan waan ta’eef irraa deebbi’u qabu. Sababa Oromoon biyya irraa hedduminaan itti baqachu danda’e dagachuu isaannii waan ka’uuf jiraatuufin akka gorsaatti kaasuu barbaade. Kanarraa kan hafe osoo waan ta’u hin beekne nama of hadheesuun gaarii miti. Boru alatti bahuunis ni mala. Waan bara charter TPLF qubachiisee isiin alatti gadii yaasees hin dagatinaa.


Aaddee Munaa Mohammed Ibro Bitoteysa 17/2015 biyya Masrii Magaalaa Kaayrotti Du’aan Addunyaa kanarraa Boqatte jirti .

Oduu Gaddaa : Bitoteysa 19/2015 Magaalaa Cairo: Aaddee Munaan kan itti dhalatte Baha Oromiyaa Aanaa Dadar Araddaa Soddomaa bakka ja’amtutti akka lakkofsa faranjjii 1996tti dhalatte. Kan itti guddatte ammo Magaalaa Dirre Dhawaa Ganda Garaadaa Ganda 01ti. Aadde Munaa Mohammed akkuma biro miidhaa Sirna Bulchiinsa Wayyaanee jalaa baqatudhaan 2014 keysaa biyya abbaa isii gad dhiistee Baqattummaan Biyya Masrii Magaalaa Kaayro keysatti jiraachaa turte. Garuu Duuti waan hin olleef Bitoteysa 17/2015 Iddo Hujii yk Mana Madaamitti Gamarraa Sa’aati 6tti Qaama dhiqatuuf akka Shaawara sentetti manaa shaawaraa keysatti hafte.( Lubbun Irraa Baate) Gutuun Oromota Magaalaa Kayrotti jiraatanii Du’aan Boqachuu Aaddee Munaa Mohammed akka dhageyaniin iddo hujii isii Ganda ” Gaarden Sitii ” ja’amutti walgeyan. Wayta Sa’aan Sa’aa Afur taatu makiinaa Motummaan fudhamtee Mana Reefkaa ” Zenhum Sayyida Zenab” geyfamte , erga Doktoronni Du’aan Boqachuu isii mirkaneysanii akka awwaalamtuuf hayyama baasan. Dhaabbanni Baqataa Addunyaa UNHCR dameen Cairotiis awwaalamu isitiif hayyama godhee jira. Haala kanaan Bitoteysa 19/2015 bakka Baqattonnonni Oromo Biyya Masrii baayyinaan argamanitti sirna awwaalcha isii raawwate. Bakki yk iddon sirni salaata ” Janaazaa ” isii itti raawwatame Masjiida guddaa “Hayyil Aashir Masjidu Salaam ” bakka ja’amutti irratti salaatameen bidatti iddo awwaalcha islaamota tan taate ” Maqbarat Rabi’a Al-Adawiyya ” ja’amtutti sirna miidhagaa fi bonssaan awwaalamtee jirti. Erga sirni awwaalchaa raawwatamee bodaan Aalimni Oromo Guddaan Shek Mohammed Saaniin Haala Du’artaa Gorsa gaarii hirmmaattota sirna awwaalchaaf godhanii jiru. Akkasuma Gutuun Hawaasa Baqataa Oromo Du’aan of biraa dhabuu Aaddee Munaa Mohammed Ibrotti kan gaddan tahuu ibsanii sirni awwaalchaa kuni bifa miidhagaa kanaan raawwatu isaatiif hojjattota Pistiikii fii shek Mohammed saanii fi warreen guyyaa sadii gutuu hamma sirni awwaalcha isii raawwatutti qodaa fi hirmmaannaa guddaa godhan hunda galatomffatanii jiru. Nus gara kenyaan Addee Munaa Mohammedif Araaramaa fi jannata kadhachaa Firaa fii Aalii isii hundaaf jajjabina hawwina.


Haala Yeroo Irratti Yaada Dhuunfaa Kiyyaa!!! ==================================== Dhaabbilee ykn Paartiwwan Mirga uummata Oromoo kabachiisuuf dhaabbatan keessaa tokko kan ta’e Paartiin Adda Dimookiraatawaa Oromoo(ADO) Biyya Keessa Seenee uummata waliin qabsoo jalqabuuf Ejjanoo isaa Ifatti erga ibsee Ganna Lama darbuuf adeema.dhimmi kun kan baayyee Wal falmisiiste taatus yoom akka Biyya keessa seenan garuu hunduma keenyaaf gaaffii turte.Adeemsa Waggaa Lamaa booda Kaleessa Galgala Jiilli Paartii ODF Jaal Obbo Leencoo Lataatiin durfamuu dhaan Magaalaa Finfinnee seenanii jiru!!! Waan Hundaa dura “Baga Biyya Keessan Ishee Dargaggummaa keessan Aarsaa itti Gootanitti Nagaan Dhuftan!!” Jechuun fedha.Mata Duree kanaan wal qabatee biyyattii kana keessatti Gidduu kana waa’een Uummata Oromoo Mata durree addaa taatee jirti.Mukiif Baalli wal harkaa fuudhee waa’ee uummata Oromoo isa darbee fi kan ammaa wal bira qabuu dhaan Fuulduratti maal akka ta’uu danda’u Tilmaamaa jiru.Kun anaaf Gammachuu guddaa dha.Amantanis Amanuu baattanis dhimmi gidduu kana Afarfamaa jiru Qabsoon uummata Oromoo haala kamiin iyyuu sadarkaa boodatti deebi’uu hin dandeenye irra akka ga’e agarsiisa!!! Gara Yaada kootti yeroon deebi’u Paartiin uummata Oromoo Jaal Obbo Leencoo Lataatiin hoogganamu(ADO) biyya seenee uummata biiyya keessa jiru waliin qabsoo jalqabuuf Murteessuun isaa akka dhuunfaa kootti waan ta’uu qabu dha jedheen fudhadha.Namoonni Hedduun Yaadannoo bara 1991 yaadachuu dhaan Adeemsa ODF irratti Mormii guddaa agarsiisaa jiru.yaadi Namoota kanneenii Yaada Oromoo hundaa taateefii yaada Sammuu uummata Oromoo keessatti Godaannisa guddaa keessee darbite dha.Haa ta’u Malee “Bishaan Darbe Hin Waraabani” jette Oromoon.Bara 1991 Chaartara biyyattii shiraan qopheeffame “Hin Fudhadhu” jechuu dhaan dhiitee kan ba’e Adda Bilisummaa Oromoo(ABO) dha.Dhaabni kun har’as kaayyoo isaafi Mul’ata isaa galmaan ga’uuf halkaniif guyyaa qabsoo hadhaawaa Adeemsisaa jira. haa ta’u Malee yeroo sana(1991) hoogganaa ABO kan turaniifii qabsoon uummata Oromoo hanga har’aatti akka Jiraattu kan Godhan Jaal Obbo Leencoo Lataa Hoogganummaa fi Dhaaba ABO keessaa erga ba’anii waggaa hedduu Lakkoofsisee jira.Obbo Leencoo Lataa Waggaa Muraasaaf qabsoo keessaa erga ba’anii booda karaa isaanitti fakkaateen mirga uummata Oromoo kabachiisuuf paartii haaraa dhaabanii socho’uuf murteessuun isaanii kan nama Jabeessu dha.haa ta’u malee namoonni tokko tokko “Obbo Leencoo Lataa qabsoo uummata Oromoo Wayyaaneetti gurgurachuuf jedha” jechuu dhaan holola fokkisaa ta’e yeroo hafarsitan dhageenya.Namoonni kunneen waa’ee uummata Oromoo waan beekan natti hin fakkaatu.Qabsoon uummata Oromoo yeroo ammaa kana qabsoo sadarkaa abbaan fedhe goyyomsuu danda’u irra miti kan jiru.osoo Goyyomsuu danda’anii warra OPDO’tu goyyomsa.garuu Qabsoon uummata Oromoo hanga isin hubachuu dandeessaniin ol akka ga’e isiniif mirkaneessuun barbaada.akkasumas Jaal Obbo Leencoo Lataa rakkina qarshii hin qaban.dulluma jala Waan uummataaf ni ta’a jedhanii itti amanan hojjachuuf yaaluun Isaanii akkuma durii Qabsoo uummata Oromoo fuulduratti tarkaanfachiisuuf malee biyya Ormaa keessa akka barbaadanitti jiraachuu Jibbanii miti.kanaafuu namoonni Adeemsa ADO irratti mormii qabdan karaa gaarii fi Ija namaaf toluun yaada keessan dhiyeessaa malee Holola hin taane Lammii keessan irratti oofuun isin madaalchifti!!! Akka dhuunfaa kootti dhimma Muraasa irratti paartii ODF dhaaf akeekuun barbaada.inni tokkoffaan dhimma Alaabaa Oromoo waliin kan wal qabatee dha.Alaabaan Oromoo waggaa hedduu dura dhimma Bilisummaa Oromoof kan dhaabbatte dha.Har’as Goototni hedduun Alaabaa kana jalatti walitti qabamanii Bilisummaa Oromiyaaf carraaqaa jiru.kanaafuu Paartiin ODF alaabaa kana kan gargaaramu yoo ta’e Cimsee nan Morma!!! Sababni isaas kaayyoo Alaabaa kanaatiif Lammiin Oromoo hedduun Aarsaa ta’ee jira.Kaayyoon alaabaa kanaa bakka hin geenye.kanaafuu Alaabaa kana biyya keessatti Ol kaasanii fannisuun dogongora seenaa kan biroo uumuu taati.akkasumas kaayyoon alaabaa kanaa Oromoon kan beeku “Bilisummaa Oromiyaa” dha.adeemsii fi Karoorri ODF garuu “Xoobbiyaa keessatti Oromiyaa Dimokiraasiin badhaate Ijaaruu” dha.kanaafuu kaayyoon Alaabaa Oromoo fi ODF wal dhiita waan ta’eef Alaabaa kana gargaaramuun gaarii hin ta’u!!! Inni Lammaffaan ODF adeemsa isaa keessatti Diina Oromoo irratti qabsaa’uu dha malee Paartiwwan Mirga uummata Oromoo kabachiisuuf kanaan dura dhaabbatan irratti Mormii fi dhiibbaa gochuun ana dabalatee Oromoo hedduu irraa Diinummaa horachuu taati.kanaafuu hanga dandeessanitti Paartiiwwan Oromoof dhaabbatan waliin walii galtee uumuu dhaan Diina irratti qabsaa’aa.sana yoo hin feenes akka isinitti fakkaatetti wal kabajuu dhaan daandii keessaniin Uummata Oromoof qabasa’aa.kana yoo gootan waggaa muraasa keessatti Hawwii uummata Oromoo bakkaan ni geessu!!! *****Carraa Gaarii*****