Harás Borus Biyti Teenya Oromiyaa, Ummanni Keenya Oromoo, Kaayyoon Keenyas Bilisummaadha!

Qabsoon bilisummaa Oromoo ABOdhaan hogganamu waggoota afurtamman dabran gargaarsa tokkoon maleetti fi duula diinota qabsoo kana dhabamsiisuuf irratti faraqaan bobba’an lakkoobsaan hedduu fi dandeetti guddaa qaban irra aanee hundee sabboonummaa hin buqqaane gad dhaabuu danda’ee jira. Hundeen sabboonummaa kunis Oromummaa fi hawwii (aspiration) bilisummaa Oromiyaa ti. Har’a barri itti Oromoodhaan ati Oromoo dha, biyti tee Oromiyaa dha jedhanii barsiisan dabarteetti. Akkasumas faallaa kanaan afaan alagaa tahanii Oromootti gadi bahuun, ati Itoophiyaawiidha, biyti tees Itoophiyaa dha jechuun kan qabsoo Oromoo dura dhaabbatanii maqaa Oromoo dhawatuun lallaban deddeebi’anii mul’atan illee mul’atni isaanii fudhatama hin arganne; har’as fudhatama hin qabaatu. Galanni jaallan hundee Oromummaa jabaa kana akka hin buqqaanetti gad dhaabuuf jecha wareegama qaalii baasanii fi har’s kaayyoo kanatti cichanii baasaa jiraniif haa tahuutii, har’a Oromoon eenyummaa saba isaa fi biyya isaa baruu bira dabree waan isaaf tahumurteeffachuuf illee gahummaa dammaqinsa siyaasaa amansiisaa horatee argama. Kun injifannoo hangafaa fi bu’uuraa kan milkaawina qabsichaaf akka furtuutti ilaalamuu dha. Sabboonummaan Oromoo har’a bakkayyuu daraare diinnan Oromoo yoo yaaddessu lammiif ammoo abdii ol’aanaa dha. Sochiin diddaa gabrummaa barattoonni Oromoo yuniversiitiilee, kooleejotaa fi manneen barnoota sadarkaa adda addaa keessatti taasisaa jiran kanaaf ragaa hangafaa taha. Har’a ‘Dhaloota Qubee’ jechuun kan beekamu dhaloonni jalaa ol dhufaa jiru injifannoolee hangafootaan galmeeffame dhaalee tiksuu fi injifannoolee dabalataa galmeessuuf Oromiyaa mara keessaa of qopheessuu irratti argama. Dhaloota hangafaa kan qabsoo baroota dheeraatiin hundee sabboonummaa hin daddaaqamne kana gad dhaabeef kabajaa fi mararfannoo guddaa kan qabu dhaloonni Oromoo haaraan, tarkaanfiin itti aanu hoo maali, jedhee wal gaafachuu fi mariyachuutti jira. Sabboonummaan Oromoo kaayyoo bilisummaa Oromiyaa mirkaneessuu irrattijaarame akkamitti dhugooma kan jedhu irratti dhaloonni haaraan dirqama seenaan isa irra keesse bahachuuf sochiitti seenee akka argamus ifa galaa dha. Diinni deemsa QBO bifa abdachiisaa kanaan deemaa jiru doomsuuf ijibaachuu irraa wayta itti duubatti jedhe hin qabu. Tarkaanfii humnaa fi haxxummaatiin sabboonummaa Oromoo kolaasuu carraaquu irraa dhaabbatee hin beeku. Tarkaanfii humnaa fudhatee lubbuu qabsaayota hedduu gaaga’eera, qaama hir’iseera. Kumoota hidheera, kumoota biyya irraa baqachiiseera. Tarkaanfii haxxummaa fudhateenis dargaggootaa fi sabboontota Oromoo baay’ee kaayyoo QBO ABOdhaan durfamuu irraa maqsuuf jecha doorsisaanis tahee gowwoomsaadhaan miseensummaa dhaaba bixxillee isaa OPDO guuchifateera. QBO keessattis lukkeelee qabsicha keessaan diigan kumaan kadhimmatee jeequmsa ulfaataa mooraa QBO keessatti gaggeessaa bahee jira. Tarkaanfiileen humnaas tahee haxxummaa kun marti garuu daranuu sochii sabboonummaa fi falmaa mirga Oromummaa finiinsisanmalee duubatti deebisuu hin dandeenye; gonkumaas hin dandayani. Diinas tahe kanneen bitamanii shiroota kana irratti itti fufinsaan bobba’an kana akka gaariitti beeku. Jijjiiramni mirgoota aadaa, afaanii fi ‘ofiin of bulchuu’ kan mootummaan Wayyaaneegurra guddisee lallabatu keessi isaa maal akka fakkaatu eenyu illee caalaatti dubbachuuf kan hamilee itti qabu ummata Oromoo biyya keessaa isa abidda cunqursaa Wayyaanee jala jiru dha. ‘Laalaa madaa ibiddaa isa gubatee beeku tu beeka’ akkuma jedhamu, haalli siyaasummaa, dinagdee fi hawaasummaa ummata keenyaa maal akka fakkaatu ummatichummaan haa dubbatu. Haala sirna siyaasaa cubbamaa impaayera Itoophiyaa keessatti kan affeelamaa jiru Oromoon Itoophiyaa irraa takkaa kabajas tahee galata argatee beeku hin qabu. Kaleessaa hanga har’aatti Itoophiyummaa dirqiitiin dabaa fi cunqursaa guutee dhangala’e keessumsiisuu irraa kan hafe guyyaa takkaaf illee akka lammii biyyaatti mirga siyaasaa abbaa biyyummaa gonfatee oolee hin beeku. Warri kaleessa impaayera tana jaaree fi har’as impaayerattii dhaalee bulchaa jiru lakkoofsaanwayyaboomuu fi dinagdeedhaan lafee dugdaa tahuu Oromoo osoma itti hadhaawuu liqimsuuf haa dirqaman malee, takkaa mirga siyaasaa fi kabajaa saba guddaa fimurteessaa kanaaf malu Oromoof deebisuu yaadanii hin beekani. Har’a bara itti Oromoon xiqqaa guddaan of baree dabaa fi shira mootummoota Itoophiyaa A hanga Ztti gingilchee hubate kanatti kan Oromoo Itoophiyummaaf kaadhimu yoo jiraate, humni akkasii dura dursoo ummata Oromootiinuu sirriitti waan wal beeka hin fakkaatu ykn osoo beekuu dantaa ummta Oromoo gurguratuuf kan gabaa of baase qofa dha. Yeroo keessa jirru kanatti, dantaa ofiif jedhee Oromoo jilbatti kufee ‘badii kaleessaaf dhiifama nuuf godhii, maaloo si waliin akka bullu nuu eehami’ jedhee kadhachuun kan irraa eegamu, warra jaarraa tokko caalaaf saba kana cunqursaa fimadeessaa bahe malee, Oromoo isa cunqursaa seenaan hin daganneen madaa yoomuu hin fayyine madeeffamaa yoona gahe miti. Oromoo irraa kan eegamu humna isaa kurfeeffatee waaroo ulfinaa ofitti deebisuuf qabsaawee wareegama hanga har’aatti itti baase galiin gahuu dha malee, warra waaroo ulfinaa irraa mulqee waaroo salphinaa itti aguugeef jilbeenfatee kadhachuu miti. Humnoonni siyaasaa Itoophiyaa kan kaleessa aangoo irra turanis tahee kan har’a aangoo harkatti galfatan Oromoodhaaf tuffii sodaan guutame qabaachaa turan. Tuffiin isaanii kun har’as akkuma jabaatee itti fufetti jira. Oromoon hangamuu baay’atu, hangamuu baratu, hangamuu dachii dinagdee murteessaadhaan badhaadhe irra jiraatu toyannaa keenyaan ala bahuu hin danda’u jedhanii of amansiisanii jiru. Kayyoon qabsoo Oromoo bilisummaa sabaa fi walabummaa Oromiyaa akeekkates isaan biratti “abjuu” dha. Kun amaluma cunqursitootaa ti. Hanga dirqamanitti ummata cunqursaa isaanii jala jiruuf beekkamtii gaaffii mirgaa hin kennani. Qabsaayichi Hindii Mahatma Gandhi amala cunqursitootaa kana jechoota gabaaboodhaan lafa kaaéera. “First they ignore you, then they laugh at you, then they fight you, then you win. [Jalqaba gurra si dhowwatu, itti aansuun sitti kolfu, itti aansuun siin lolu, itti aansuun ni mootaan.] Dhugaa kana irraa wanni hubatamu diinni yoomuu kadhaa fi magantaadhaan kan hin injifatamne tahuu isaa ti. Kadhaa fi magantaan hafnaan osoma muratanii qabsaayaniiyyuu hanga humni namaajabaatee isa raasutti kan nama tuf°fatu tahuu isaa jechi Gandhi kun illee ragaa baha. Diinni eenyummaa ofii lakkisanii eenyummaa isaa ergifachuudhaanis garaa namaaf hin laafu. Sun daranuu akka diinni nama tuffattu gumaachuu irraa kan hafe akka matayyaattis tahee akka sabaatti ulfina namaaf hin kennisiisu. Eenyummaa fi kaayyoo ofiitti cichanii karaa hundaan muddanii yoo qaban malee diinni hanga namaa beekuu hin dandeessu. Humnoonni siyaasaa tokko tokko kan har’as jaarraa kanatti bifa kanaan of gowwoomsanii ummata Oromoos gowwoomsuu barbaadan maaliif seenaa ofiifuu nama barsiisaa turan irraa barachuu akka dadhaban namaaf hin galu. Sadarkaa dammaqiinsi Oromoo har’a irra gahee argamus beekaa ija itti dunuunfatan. Har’a hafnaan kaleessa bara dukkanaa sanayyuu yaaliin walfakkaataan akkasii kun Oromoo gowwoomsee kaayyoo qabsoo ABOdhaan hogganamuu irraa maqsuu hin dandeenye. ABOn gaafa jalqaba dhalatee lafaa ol ka’us didhaalee fakkaatoo keessatti of arge. Garuu didhaalee sana mara irra aanee dhawaatumaan jabaataa yoona gahe. Har’as didhaan kun irraa hin hafne. Haa tahu malee har’aa fi kaleessi tokko miti. Kaleessa ABOn harka tokkoon Oromoo Oromummaa isaa barsiisaa harka kaaniin ammoo diinota bif- daneeyyii lolataa bahe. Har’a garuu yoo xiqqaate Oromoo Oromummaa isaa barsiisuutti milkaawee jira waan taheef didhaalee akkasii kana irra aanuun hanga kaleessaa san ulfaataa hin tahu. Waan hunda caalaa ummanni Oromoo dammaqe cinaa isaa jira waan taheef ummatichiyyuu sochii qabsoo isaa danquu fi duubatti harkisu argaa hin callisu. Qabsichi kan isaa tahuu waan hubateef isumatu qabsaayata. Kun ammoo waggootii 20 darban keessatti deddeebi’ee mula’atee jira. Ummanni Oromoo bara keessa jirru kanatti anatu-siif-beekaa humnoota siyaasaa alagaas tahee kanneen Oromoo keessaa dhalataniituma dogoggoranii saba dogoggorsuu hawwaniif akka murtee hatattamaa kennuu danda’u fakkeenyonni ragaa tahan baay’ee dha. Akka fakkeenya guddaa tokkootti waan jalqaba bara 2012 keessa tahe yaadachiisuun ni danda’ama. Murni dhaaba irraa bahe tokko maqaa ‘ABO’ jedhu ofittimaxxanfatee ‘Bara haaraatti mul’ata haaraa! Har’a irraa qabee kaayyoo ABOjijjiireetin jira, kana booda kaayyoon ABO Itoophiyummaa malee Oromiyummaa miti…’ jechuun labsatee humnoota siyaasaa tokkummaa Itoophiyaaf dhaabatan gammachuudhaan burraaqsisuun isaa yaadannoo yeroo dhihoo ti. Kanaanis humna siyaasaa Itoophiyaa kan kufaatii ABO arguu hawwuuf onnee dabalee ABO irratti dhadachiisuunis waan dagatamu miti. Miidiyaaleen Afaan Amaaraa kan mormituus tahee kan idil addunyaa humna kanaaf yeroo qilleensaa gadhiisii kennanii akka garaa isaa akka of beeksifatu gargaaranii turan. Haa tahu malee ummanni Oromoo humna akkasitti kaayyoo bilisummaa Oromoo fi walabummaa Oromiyaa gurguratee galma diinaatti gale akkasiif deebii hatattamaa kenne. Didichaan miidiyaalee alagootaas hamilee Oromoo cabsuu hin dandeenye. Akkasitti humni sun galaana sabboonummaa Oromummaa biyya keessaa fi alaa keessaa tufame. Qurxummii bahaara keessaa baate tahe. Maayyiin isaas akkuma hanga yeroo dhihootti garre dhabama seenaa tahee hafe. Diinni murna kana dogoggorsee burraaqsisee waliin burraaqaa bahes amma wal fudhatanii mukukkula bishaan bu’e tahan. Cal calammii tahe! Namas tahee murni qalbii qabu tokko kana irraa waan guddaa barata. Oromoon maal akka barbaadu dhugaa kanaa fi kana fakkaatan irraa ifee mul’ata. Oromoon kan barbaadu ABO kaayyoo isaa haqaa jabeeffatee irree gurmaaween diina irratti bobba’u arguu dha malee dhaaba irraa cabanii deemanii faaruu kaayyoo siyaasaa diinaa jajjabeessu diina waliin faarfachuu miti. Diina dagaaginni sabboonummaa Oromiyaa yeroo irraa gara yerootti jabaataa deemuu argee abdii murachuudhaanakka soogiddaa baqaa jirutti dhaqanii, ‘Itoophiyoomneerra, gammadi’ jedhanii abdii itti horuun kaayyoo fi fedhii ummata Oromoo akka hin taane ifa galaa dha. Kun Oromoo qalbii Oromummaa guutuudhaan walabummaan yaadu qofa osoo hin taane, Oromoo isa OPDO keessatti jaarameemooraa Wayyaanee keessa jiruufuu kan liqimfamu hin tahu. Heerri Wayyaanee kan keeyyata 39ffaa jalatti maqaafuu tahu kaa’ameyyuu deemsa keessa gaaf tokko waliin jiraachuun yoo rakkoo tahe gargar galuun akka jiraatu kaa’uu isaatiin warra ifatti labsatee of Itoophiyoomse caalaa akeeka qabsoo Oromootti dhihoo dha yoo jedhame dhugaa irraa fagaachuu hin tahu. Sagantaan ABO bara 1976 keessa bahe namoota akka Goobanaa Daaccee gantummaadhaan lafa kaa’eera. Goobana gantuu jedhamee kan ibsameef fedhii ummata Oromoon alatti Minilikiif tumsee walabummaa biyya Oromoo humnaan cabsisiisee Itoophiyaatti dabalchiisuu isaatiif akka tahe hin haalamu. Namoonni wayta sanitti sagantaa siyaasaa kana wixinanii fi har’a ABO irraa adda bahan dhugaa kanatti ni amanu jedhamee yaadama. Goobanaa jagnummaa loltummaa malee dammaqiinsa siyaasaa homaatuu hin qabaatin sanaanuu ‘gantuu’ dha eega jennee bara har’a qaroome kana keessatti kanneen dammaqiinsa siyaasaa osoma horatanii jiranii ilaalcha faayidaa ummata Oromoo miidhee kan warra kaanii guutuf dursa kennaniin hoo maal jenna ree? Addi Bilisummaa Oromoo harás borus biyti teenya Oromiyaa, ummanni keenya Oromoo, kaayyoon keenyas bilisummaa dha jedhee amana. Warra kaayyoon isa fakkaatu waliinii fi kanneen dimokrasii dhugaa fi mirga hiree murteeffanaa ummtootaa fudhatan waliin tumsa jaarratee qabsaayaa ture, ammas ni qabsaaya. Warra kaayyoo isaa dura dhaabbatanii fi kaayyoon isa hin fakkaanneef jilbeeffatuun garuu salphina tahuutti hubata. Qabsoon addunyaa kana irratti tahaniis kanuma keessa darbanii akeeka isaanii bakkaan gahan. ‘Akka abaluuttin sirbaan morma nama jal’isa’akkuma jedhamu, bara jireenya ofii dheeraa Oromiyaaf qabsaayanii galgala keessa Oromiyaa hallayyatti darbanii Itoophiyaa mirga Oromoo beekuufii diddee guyyuu ummata qabsaawaa jiru mana hidhaatti guurtuu fi ajjeessaa jirtuuf dursa kennuun akkeessaa fuggisoo fi abaaramaa tahuu isaa jala muruu feena. ABOn mirga warra kaanii eeguuf jecha mirga haqaa ummata Oromoo irraa muree waan kennuuf hin qabu; mirga warra kaanii tiksuuf jecha mirga siyaasaa Oromoo sharafuun barbaachisaa tahees hin dhihaatu. Yeroma mirga saba ofiif falmatanitti mirga warra kaaniifis dhaabbachuun akka danda’amu ifa galaa waan taheef, mana waloo ollootaa jaaruuf jecha mana maatii ofii of irratti diiguu ABOn ni morma. Sochii mana Oromoo diiguuf wixxifatamus qabsoonmaseensa. Mirga ummta Oromoo guutuu kan bilisummaa fi walabummaa jedhu argamsiisuuf akkuma kaleessaa har’as murannoo irra daran belbeleen ni qabsaawa. Kana hundi akka hubatu irra deebiin ibsata. Ummatni Oromoos dhaaba isaa fi qabsoo isaaf kan durii caalaa wardiyyaa dhaabbatee tikfachaa qabsoo isaa ni finiinsa. Injifannoo Ummata Oromoof! Infoo Deeskii ABO Bitootessa 31, bara 2012


HUNDA DURA, BIYYAA FI UMMATA KIYYAAF !!!!!!

Y.G(2005) Namni ykn humni yk Biyyi tokko , Qabsoo gaaffii mirgaa wayita gaggeessu, bu’urri murannoo isaa mata duree har’aa kana ta’uu, kan haalu jira natti hin fakkaatu. Humni ykn namni ejjannoo kana irratti hin hundoofne, adeemsi isaa fixeensa ganamaatii. Namoonni ykn murni ykn dhaabni ejjannoo kana akka dhaadannottis itti hin gargaaramiin hin jiru. “HUNDA DURA BIYYAA FI UMMATA KIYYAAF !!!!!!” sadarkaa addunyaattu jechuudha. Ejjannoo kanatu namni tokko murteeffatee Qabsoo saba isaatti akka makamu taasisa. Yk deeggaraa fi sagaleen ummata isaa akka dhaga’amuuf karaa gara garaa carraaqa. Ykn yaadaan ykn Dingdeen ykn bifa gara garaan akka carraaqu isa taasisa. Faallaa kanaa ejjannaan firii ol aanaa argamsiisu danda’u kun garuu waanuma rakasaa tokkon danqamu danda’a. Namni “hunda dura Biyyaa fi Ummata kiyyaaf ” jedhu tokko , gaafa waan dhuunfaa keessa fiduu eegalee , ejjannaan kabajaa Ummata biraa nama goonfachiisu kun, biyyeetti makamti. Abbaa sanas salphifti. Mata dureen kabajamaan kun, waanuma dhuunfaan summooftee, saba tokko ykn qabsoo saba tokko gaaga’uu dandeessi jechuudha. Kanatu umama namaa kumaantamaan dirree salphinaa hiriirse. Biyyoonni gurguddanne jedhanii Addunyaa kana akka fedha isaanii hammacaa jiran hundi, Mata duree kana ejjannaa isaanii taasifatanii ,badhaaftootaa fi hundeessitoota Dimokiraasii of taasisan, ejjannaan isaanii kun isa kaan keessa akka hin jiraanneef irratti hojjatan. Biyyaa fi Ummata isaanii har’aa mitii, isa waggaa 200 booda dhufaniif jecha, isa kaan hiyyummaa fi sirna wal nyaachuu keessa akka jiraatan taasisu. Isaaniif sabni ykn dhaabni ykn Biyyi ejjannoo kana qabu, saamichaa fi ol aantummaa isaaniif yaaddoooodha waaaannn jedhaniif bara lakkaawwatanis haa ta’u irratti duulan. Adeemsa kana kan wallaalu jira natti hin fakkaatu. Adeemsi kun garuu kaleessa fageenyaan qabsoo keenya irrati baawuzaa ibsee nu tu’ataa turee, har’a ofitti nu makatee nu dhamaasuuf jedhaatii of eeggachuun gaariidhaa, Qabsoon Maanguddoonni keenya cichoomiinaan asiin ga’an kan har’aaf bu’uraa, inni har’aa ammo isa boriif hundeedhaa, inni borii isa hegareef firiidhaatii waan fageessinee ilaaluu qabnu har’a mata duree kana jalatti waliif dhaamuun dansaa ta’aa jedhee yaade. Hunda dura BIYYAA FI SABA kiyyaaf !!!! namni jedhu tokko ykn ejjannaa isaa taasifate tokko , Qabsoo saba sanaa keessatti kan wal dhabuu danda’u maal irratti ? yoo Biyyaa fi saba isaaf dursa kenna ta’ee , yoo xiqqaate adeemsa qabsoo waliin tarkaanfachuu danda’a jechuudha. Eessayyuu haa jiraatu, dhimma Biyyaa fi saba isaaf dursa kennee waan dursuu qabuu fi duuba irra aanuu danda’u irratti waliin mari’achuu danda’a jechuudha. Kan Biyyaa fi saba ISAAF dursa kennu qabsoo isaatti cichee jira. Inni waan dhuunfaa itti ida’e ammo, kufeeras ka’eeras. Inni Biyyaa fi saba isaaf afaaniin qofa lallabu ammo, har’allee dirree salphinaa keessa gangalataa jira. Inni waan kun akka jedhamu dhaga’u malee ofii jedhee hin beekne ammo, halgaattu of fudhatee dibbee achii reebamu kan isaa se’ee akkuma kaleessaa isaanuma waaqeffataa jira. Yk akka tasaa yoo sirba Qooqa Oromoo dhaga’e ISKISTAA rukuta. Ykn Itoophiyaa ye-Habashoochi hagar jedhanii isa keessaa moggeessanis , sagalee ol fuudhee waliin weeddisa. Ejjannaan “ Hunda dura Biyyaa fi Ummata Kiyyaaf !!!” jedhu qabaachuun , keessattu har’a hedduu barbaachisaa natti fakkaata . Ilaalcha siyaasaa nu keessatti mul’achaa jiruu(dhorkuun bu’aan isaa diinaaf waan ta’uuf) fi hegareefillee haaraa umamu danda’uuf bu’ura ykn furmaata waliigaltee Angafaa ta’uu danda’aa jedheen yaada .namni Mata duree kana ejjaannaa isaa taasifate, halagaatti hirkatee obbolaa isaa diiguuf ykn abaaruu hin yaadu. wal dura dhaabbatanii wal falmuuf ykn seenaan akka nama gaafattu taasisuun ni danda’ama. Dhimmi wal dhabdee ykn rakkoon jiru waan Biyyaa fi Ummata ofii gaaga’u yoo ta’e, dhimma kanaaf dursa kennanii waan wal irraa fi qabsoo ofii irraa ittisan madaa hin godhatu. Waan Biyyaa fi Ummata ofii irratti dhufu wal irraa ittisuuf , tarkaanfii fudhachuufillee bu’ura ta’uu danda’a jechuu kiyya . Biyyoonni har’a gurguddatanii addunyaa bulchaa jiran kun, adeemsa siyaasa keenyaa waan nu qofa keessatti umame taasifnee , waan hunda keessaa of baafnee harka marannee akka teenyu nu taasise keessa akka dabran seenaa isaanii tarrisuu dandeenya. Lammii Ameerikaa ykn Faransaayi tokkon Biyyi kee eessa ? yoo jedhaniin deebiin isaanii Maqaa Biyya isaanii waamu malee , bakka itti dhalatan hin waaman. Ummata isaaniis yoo gaafataman akkasuma . keenyatti yoo deebine har’a fooyyee qabaatus , Ejjannaa BIYYAA FI UMMATA dursa kenninuuf sana irratti dhiibbaa taasisee nu miidhaa jiraachuu argaa jirra. Waggaa 150 boodallee nu rakkisaa jira. Diinnis karuma kana nu seena. Kana cufachuun ni danda’ama. Kan cufu dhaaba ykn humna biroo odoo hin taane, dhalli Oromoo of irraa eegalee ykn of qulqulleessuu eegaluun ta’a. Biyya ykn Ummata dursa kennuuf yaannus “Oromiyaa fi Ummata Oromoo” isa jedhun xumura itti laachuu barbaachisa. Rakkoon kun jiraachuun dhaabbileen siyaasaa Oromoo rakkoo kana dhabamsiisuuf irratti hin hojjannee miti. Hojjataniiru. Kun laafina nama tokko irraa kan madduudha. Kana irratti shirri diinaa jira. Kana malees kan dhimma dhuunfaa isaaf jedhee karaa qaxxaa muraa ittin deemu barbaadus ni jira. Sababaa gara garaan har’a ga’eera. Dhaloota itti aanu keessa garuu jiraachuu dhiisuu mala,ykn itti ce’uu hin qabu. Bu’ureessitoota Qabsoo Oromoo waan dinqisiifadhuun qaba. Waa sadii , maqaa dhalootaa dhalootatti dabre umuun, seenaa yoomillee hin buqqaanee fi hin banne kaa’aaniiru. 1. Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) 2. Sagalee Bilisummaa Oromoo (SBO) 3. Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) Moggaasi Maqaa kun of eeggannoo hedduu of keessaa qaban . kan Oromoo ta’uu isaanii qofaa kan ibsan. Biyyaa fi Ummataaf dursa kennu illee of keessaa qaban. Bakka dhalootaa , Amantii , dantaa kkf of keessaa hin qaban. Kun jabiina isaaniitii . jabiina kana waliin kan jiran jiru. Maqaa seena qabeessa kana halgaa jala ruuquu kan abbaluus jira. Kan maqaa kana saamuu barbaadus ni jira. Kan maqaa haaraa baafatees jira. Kana irraa bilchina sammuu nama keenyaa nu hubachiisee jira. Falmiin isaanii ABO qabchuu moo Ummataaaf ka’uu isaanii . kana keessaan, Biyyaa fi Ummataaf yoo dursa kennu ta’ee, saamicha maqaa maaltu fidee isa jedhuus kaasu hin hafu. Gama biraan, Kun hundi odoo hin umamnee waan nuuf hin tollee fi tolu hin hubannu turre. Qalbiin ilmaan Oromoo har’aa kan kaleessaa irraa hedduu fagaate jira. Waan nu toluu fi hin tollee akka gaariitti hubataa jirra. Miidhama nu irra ga’u irraa waa hedduu haa jennu malee , qabsoon Oromoo odoo mana isaa keessatti wal hin salphisiin, alumatti waa hedduu irraa barataa jiraachuu dagachuun hin barbaachisu. Yoo xiqqaate akka somaaliyaa hin taanu. Kana keessaan waan dafee nuu galee wal sirreeffannee waliin tarkaanfachuu odoo dandeenyu, karaa ofitti dheereessaa jiraachuun keenya akka jirutti ta’ee jechuu kiyya. Qabatamaan yoo keenyes, walitti dhufuun dhaabbilee siyaasa OROMOO hunda kan gammachiisaa jiruuf, wal danquuf jennee halgaan odoo nuun hin jenne nuuti of irratti hololluun osoo hin taane, waan keessa dabran irraa barachuu irraati. Waggaa 2 faa’aa booda ammo, hundumtuu ilaalcha walii deeggaree.,TUMSA qabsoo irratti akka walii galuun shakkii hin qabu. Maaliif yoo jedhame, wal malee waan qabnu hin jiru. ADDUNYAA dantaa isaaf jedhee, kan ummata fixu dantaa isaaf jedhee jiraachisee, kan isaaf hin taane, garuu ummata isaaf ta’u konkolaachisu odoo arginu, wanni jibba bara baraa nu keessatti uumu jira jedhee waan hin yaannefidha. Har’a irra dhaabbannee kan kaleessaa busheessinee bu’aan argannu tokkollee hin jiru. Qabsoo Ummata Oromoo miliyoomaan sochoosaa jiru kanaaf bu’urri qabsoo kaleessaa fi qabsaa’oota kaleessaa fi har’as itti jiranitti. Kana amannee fudhachuu nu barbaahcisa. Eenyuf jennee wal rakasiisuuf fiigna. Oromoon sadarkaa diina irratti wal hamatuu kan dabree waan jiru fulleettiwalitti himee tarkaanfachutti ce’uu qaba. Namni diina ummata kanaa har’a illee hin hubatiin yo jiraate, waa’eema qabsoo illee kaasuu osoo dhiisee wayyaaf. Biyyaa fi Saba ofiif dursa kennanii tarkaanfachuun yoo eegalame, tarii diinni gama hundaanu albee nutti qarachuu akka jabeessu beeku barbaachisa. Albee qarannaan isaa qabsoo Oromoo irratti malee, dhaaba keessaa filatee akka hin taane hubachuu nu feesisa. Tarii humna waan isaan jedhan fudhatu ofitti qabanii isa kaan dhaamsuuf yaaluun ni jira ta’a. kanaaf waan ta’uuf deemu kana qolachuuf fakkeenya tokko tokko kaasuun dansaadha. Baatii xumurree kana keessa , Obaamaan Biyya Israa’eel dhaqanii , dhimma Filtsixeem kaasanii jiru. Dhimmi israa’eelii fi Filtsixeem waggaa hedduu lakkofsisee jira. Nama hedduttu dhumes. Garuu rakkoon kun maaliif furmaata hin argatu ? kun seenaa mataa isaa qaba. Haa ta’utii Obaamaan dursaa Filitsixeemootaa , Mahaammud Abbaas waliin ibsa laataniiru. Wanni nama gaddisiisu, kan Filtsixeemoonni itti dhumaniif kan murteessu qaama fageenyaan isaan tu’atu ta’uu isaatii. Ani Ameerikaan Israa’eeliin deeggartee , Filitsixeemootatti arraba miidhagfattee itti dhihaachuu ishee odoo hin taane, waan Filtsixeemoonni ta’aa jiran , hegaree keenyaaf sodaachiisaa waan ta’eefii . Obaamaan dhuunfaatti waan kanaaf murtii laadhaa odoo jedhamanii akka har’aa kana namni osoo dhumu waliin haasa’aa kan jedhan natti hin fakkaatu. Bakka jirantu Biyyaa fi Ummata isaaniif dursa kennu taate , waan jedhan jedhanii deeman. Obaamaan akka jedhanitti , “isin Mootummaa mataa keessanii dhaabbattanii akka jiraattan ni feena. Kun mamii hin qabu . garuu Israa’ee waliin haas’auu qabdu . kun walii galtee lameen keessan irratti hundaa’aa ” jedhan . itti fufanii ammo “isin, garee abbaasiin jechuu isaanitii, isin HAMAAZIN balaaleffachuu qabdan. Hamaaz terarstiidha. Inni odoo jiru akkamiin dhimmi keessan hiikama. Israa’eeliin kaleessallee bombin reeba. Kun furmaata hin ta’u. kanaaf Ummati Filtsixeem HAMAAZIN balaaleffachuu qaba” jedhan. Mahaammud Abbaas ammo akkas jedhanii deebii laatan. “ yaadi keessan kun dhuma hin qabu. Biyya ta’uu dandeessu jettu. Garuu Israa’eel Biyya keenya irratti mana ijaartee fudhachaa jirti. Ni dubbattu garuu furmaata hin fiddan. Waliin haasa’aa kan jedhu kana nuffine jirra. Haasaan keessan kun abdii qofaadha. Hojiin hin jiru. Nuuti waan isin irraa eeggannu maraaf obsa fixanne jirra . ummati keenya guyyu tumamaa jira. …….” Jedhan aariidhaan. Obaamaan guyyuma sana, yunivarsitii Israa’ee tokko dhaqanii Dargaggoota Israa’eeliin akkas jedhan. “ Nageenyi israa’eelii fi Filtsixeem isin harka jira. Dargaggoonni Filitsixeem akkuma keessan barnoota , tekinolojii, jireenya gaarii kkf ni barbaadu. Kana milkeessuuf nagaan waliin jiraachuu barbaachisa. Nagaa kana bor argamsiisuuf , har’a isin walin mari’achuu qabdan. Waliif yaadu qabdan. Gargaaraanii. Obbolaa keenya jedhaatii mootummaa keessanitti himaa !hamaaziin dhaabuuf warra beekumtii isiniif kennaniin walii galaa. (garee abbaas jechuudha.) jedhanii gorsan. Dargaggoonni kun amma guddatanii ANGOO qabatanitti rakkoon kun hin hiikamu jechuudha. Warri Rippaabilikaaniis odoo dhufanii kanuma jedhan . mee yaada kana keessa shirri meeqa akka jiru ilaalaa . kana keessaan jabiinni warra Filtsixeem hangam irriiba akka isaan dhawwee jiru nutti mul’isa. Keessattu gareen abbaas , hamaaziin wal dhaggeeffachuu eegaluun isaa irree isaanii kan jabeesse fakkaata .Angoo waliif qoodu danda’un isaanii diina isaaniif summii ta’e. yeroo qopha qophaa turan sana garuu maal akka ta’aa turan inuma beekama. Isaan amma jabiinaan kan irratti waliif galan, Biyyaa fi Ummataaf dursa kennu irratti. Bu’aa Biyya isaanii dursan. Kun ammo walitti isaan fidee, ajandaan isaanis dhaabbata Mootummoota Gamtomanii keessatti dhaga’ame. Dantaa ta’ee Ameerikaan har’a isaan gorsitu, bilisummaa isaanii dhorkite. Adeemsi kun Ameerikaa qofaan odoo hin taane, chaayinaa,Jaappaan,Ingilizii, Raashiyaa ….dabalatee hegaree keenya irratti gaadidduu uumuu waan danda’uuf, Biyyoonni gurguddatan kun dantaa isaaniif jedhanii , tokko ofitti qabanii isa kaan fageessuu irraas baratanii toftaa boruu waan umamu maluuf waliif birmachuu fi wal dhaga’uuf karaan har’uma saaqamuu qaba. Gibtsi har’a rakkoo hamaa keessa jirti. Akka mootummaatti waan waamamu iyyuu hin qabdu. Garuu bu’ura jabaa tokko qaban. Ummati FI waraanni Biyyaa , dursa kan kennaniif qaban. Ummati mubaarakiin ega buusee booda maqaa siyaasaanis ta’uu Amantiin kan itti dhufe , dursa Biyyaa FI ummataaf kennu dadhabuu isaanii irraa hunda balaalefatee haqa isaa argachuuf falmachaa jira. Waraanni har’a maalis ta’u Biyyumaaf dhaabbate. Dantaa Biyyaa eegsiisaa jira. Ummati Biyya keessaas ta’ee alaa haala kanaan Biyya seena qabeetti kana bakkatti deebisuuf falmachaa jiran. Diyaaspooraan isaanii dhaabuma ijaaramaa bulu waliin fiiganii kufaatii isaanii fi diigamu isaanii hin baayyifne. Kan itti dhufe sirnaan dhaggeeffatanii dhaabbadhu jedhuun. Biyya dhalootaan waliin hin dirrisan. Kana irraa barachuun dansaadha. Adeemsa siyaasaa Biyya alaatti gaggeeffamu kanaan Biyyaa fi Ummata dursu dhabuu irraa meeqatu meeqa waliin fiige kufee ykn abdii kutatee ykn karaa wallaalee hafe. Dhaaba tokkof utubaan deeggaraa fi miseensa isaa ta’uu beekun barbaachisaadha. Biyyoonni gurguddatan yeroo baayyee warra Biyyaa fi Ummata isaaniif dursa kennan hin jaallatan. Kanaafis, Addunyaa irratti kan jibban tumanii , ajjeesanii kan barbaadan Lammii Biyya barbaadanii Biyya isaanii keessatti leenjisanii kan qopheessan dursaa Biyya tokko taasisan. Yoo fedhanis mormii sirna tokko irratti kaasanii , Ummati akka balaalefatu taasisanii irraa kaasanii maqaa dhaabbilee mormitootaan waan barbaadan irra keewwatu. Kun hundi Biyya tokko irratti qofaa kan dhaabbatu odoo hin taane, dhaabbilee siyaasaa irrattis inuma gaggeeffama. Dhaloota tokko kuffisanii dhaloota itti aanu itti ijaaran . kun hundi boruu kan nu eegatuudha. Wanni har’aaf jennee wal gufachiifnu , boruu nu miidha. Waanni hojjnnu hundi dantaa keenyaa fi adeemsa keenya irratti kan hundaa’u ta’uu qaba. Ajandaan nu kennamee socha’uun jalqabamnaan rakkoo biraatu nu eeggata. Dubbii harreetti hin fe’anii na ga’a. “HUNDA DURA BIYYAA FI SABA KOOF” bu’ura walii galtee ta’uttan fudha. Burqaa430@gmail.com


Afaan Ofii barachuun manarraa eegala.

Keessumaa biyya Alagaatti alagaa fuudhanii irraa dhalanii daa’ima ofii afaanii fii aadaa ofii barsiisuu jechuun sabboonummaa fii cichummaa gaafata. Keessuma dhalli Oromoo Ka abbaa fii haatilleen Oromoo ka biyya anbaatti dhalte dhiisi ka eega guddatee gara biyya anbaa dhufe ka afaan isaa lagatee lakkooysa hin qabu. Oromoo inni amaara fuudhe ni amaarawa, ka Suumaalee fuudhe ni Sommalawa, ka Adaree fuudhe ni Adaraawa, ka Faranjii fuudhe ni faranjaawa, dhalaan Oromoos isuma heerumte fakkatti malee shanyii isii hin fakkattu…Abbaan toltu fakeenya oromoon ittin buunu qofa odoo hin taane kan irraa barataniidha… Abbaan Sabboonaa fii Aadee Tooltuu tufaaf Hegeree gaari.. Gaafif deebisaa Aadde Toltuu Tufaa TVORO


Garaagarummaa Bilisummaa Biyyaa fi Ummataa  Yaada Ifsa ADO irratt kenname

Gidduu kana jaarmaan maqaa Oromoo maxanfate tokkommoo gadi baheera. Bara darbe 2012 jalqaba irratt akkasuma dhaabi bira maqaa Adda bilisummaa Oromoo utuu gad hin dhiisin daaya (vision) walfakkaataan gadi bahuun ni yaadatama. Ifsi lachannu qubqabsiis ambaa kennan illee waanuma barreessaa tokkoon qophawe fakkaata. Dhaabichi amma of mullise kun ummata Oromoon “Laamsha’iinsa qabsoon amma keessa seenne keessaa ba’uuf mul’ata haaraa, mala qabsoo haaraa kan si aangessu qabannee kaanee jirra. Akeeka si angessuuf karoorfanne kana dhugoomsuuf murannoodhaan daran qabsoo keenya haa finiinsi” jedhe. Kanneen isa duraa kan jedhan nammuu ni irraanfata jedhee yk ofumaa irraanfatee ta’a. Yaadachiisuuf akeeka walfakkaataa kan qaban dhaabota Oromoo biyya keessatt ijaaraman jiru. Fakkeenyaaf sagantaa OPDO, OFDM fi OPCO kan jedhaman ilaaluu dha. Seenaa keessaas OBDN (Sochii Demkratawaa Saba Oromoo) jira. Hundinuu tokkummaa Ityoophiyaa keessatt mirga Oromoof qabsoofana jedhu, Akki isaan sanatt deeman adda ta’uu ni danda’a. Garaagarummaan qooqa babbaqsuun becca’anii dhiheessan itt gala akeekkatan hin jijjiiru. Sarettii qeeraa dhaqxee ariinaan baqattee bakka tokko erga geessee tiruu o’aa naaf ergaa jette dhaammate jedhan sana yaadachuu dha. Tarii garaagara nu godha kan jedhan akaakuu funaansa walitti dhufee fi hogganoota saa ta’uu ni danda’a. Sanneen tokko tokkoon duubbee saanii quwachuun deebii ni kenna ta’a. Garuu amma sanaaf hin kaane. Aarrii fi xiiqiin adda addaa manii isa guddaa nama irraanfachiisuus ni danda’a. Sanas gamaggamuu hin dhaqnu. Amma akeekii ilmaan Oromoo kurnan afuurii oliif qabasaawaafii fi wareegama guddaa itt baasaa dhufan kan isaan himataniin fardaa fi lafa ta’uusaa agarsiisuu dha. Dhuma ifsa saanii keessatt “Garaagarummaa xixxiqqoo marii fi haasawaan furachuu danda’amu irratti humna keenna fixuu irraa of qusannee qabeenyaa fi yaada keenna tokkoomsinee akka injifannoon baanu ADOn waamicha isiniif godha.” jechuun dimshaashumatt dhaabota Oromoof waamicha godhanii jiru. Sun ABO dhugaas akka ilaaluuf kan barreeffame jedhama taanaan ummati Oromoo dursee dhugaa jiru hubachuu qaba. Jara kanaan akka dhiihessan kanatt garaagarummaa ABOn qabu guddaa fi akki inni isaanitt dhihaatu adda ta’a. Kanneen garaagarummaa akeekaa xixiqoo waliin qabaniin yk hin qabannen akka ittiin wali ilaalaniin tokko hin ta’u. Akki ABOn ummata Oromoo itt ilaaluu, kaayyoon qabsoo sabaa inni itt amanu, malli furmaataaf inni dhiheessu waliigalati daayi saa kan saaniitiin adda adda. ABOn ummati Oromoo saba of danda’e biyya of danda’e kan koloneeffataa irra timjii addaa qabu, seenaan, aadaan, dudhaa fi afaaniin adda ta’uutt amana. Sana sagantaa saa bara 1976 irratt akeeka malbulchaa saa keessatt “Republika Demokraatawaa Oromiyaa” dhaabuu ta’u mirkaneessee jira. Bilisummaa ummataaf malee kan biyyaaf hin kaane jedhama taanaan kan barruun jiru kana haaluu ta’a. ABOn saboota biraa waliin tokkummaa malbulchaa walqixxummaa, fedhaa walii walii kabaju fi akeeka fedhaa bilisaan hidhata ummachuu irratt hundaawe uumuuf akka qabsaawu sagantaa sanuma, boqonnaa hariiroo alaa keessatt lafa kaa’eera. Imaammata akkasii kanneenuma amma jaarmaa haaraa hogganna jedhan waliin kan diriirfate waan ta’eef haaluun hin danda’amu. Hin jedhamneerra yaada jijjiirannee yoo jedhan boonsaa ta’a. Oromoon duubbee sirna demokratawaa Gadaa jedhamuu qaba. Kanaaf walqixummaa ilmoo nama fi nagaaf hawwu eenyu isa hin gorsu. Qaccee saa keessa waan jiru. Garuu mirga saa walabummaaf qabu dabarsee halagaatt galfata hin kennatu. Akki ABOn mirga hiree murteeffanaa itt ilaalus kan jaraan adda. ABOn mirga kana, jijjiiramuu dhiisuu maqaa empayeraa irratt akka hundaawutt hin fudhatu. Wayyaaneetu yaada jijjiirrachuu dide malee uumaan empayeraa jijjiiramee ture kan isaan jechuu barbaadanis hin fudhatu. Empayerri Habashaan ijaarame kan jijjiiramu gaafa ummatooti inni irratt ijaarame walabooman qofaa malee “Republika Ummataa Demokraatawaa, Republika Federaala Demokraatawaa” koloneeffataan ofiin jedheef miti. Akka amma barruun dhiheeffatett jaarmaa haaraan kun mirga Oromoo haalee empayerri utuu hin diigamin federeeshina ijaaruu abbala. “Federeeshina, confedereeshina” yk biyyoota ofiin buloo ijaaruun erga Oromoon mirga hiree sabummaa ofii ofiin murteeffachuu mirkaneeffatee booda kan ilaalamu ta’uu amana. ABOn Oromoon anatu isinii beeka jedhee hin beeku. Carraa bilisummaan kan barbaaddan murteeffachuu argachuu qabdu jedha. Sabboonoti namootuma faallaa kanaaf qabsofna jedhaniin dammaqsiifamanii wareegama isa dhumaa walakkaa jaarraaf baasaa hardha gahani. Kaan harkaa fi miilla dhabuun naafatanii, dhukkuba jireenya guutuu fayyuu hin dandeenyes keessa jiru. Hardha walabummaaf utuu hin ta’in nuuf dhumtanii, nuuf naafattanii hammatii isin argamsiifatan qabannee mirga diinaa fi kan biroof dura qabsoofna jedhaa jiru. Hardha wayyabi gootota Oromoo lafeen saanii bakki itt kufee fi maqaan saanii illee hin beekamu. Ka’anii Ayyaana ofii irraa hamaa faccisuu waan hin dandeenyeef sun qooda jaallewwan saanii kaayyoo isaan itt kufanitt cichaa jiranii fi dhaloota bilisa baasoo haaraa ta’a. Jaarmaa haaraan kun, boqonnaa haaraa qabsoo Oromoo keessatt saaqa haa hajedhan malee akka gubbaatt dhoofnee waan haaraa utuu hin ta’in irra deddeebi’ame kan nuffisiise. Sababoota qabsoon Oromoo itt laasha’e keessaa isaan qulqulluu mitii. Tiksa saanii jalatt daddaaquu eegale. Sun jechuun beekaa akka bitintiru itt dhiisan jechuu dha. Sagantaa malbulchaa hojii irra olchauuf jallewwan du’anii fi jiran waliin kakatan jiraatuyyuu walabummaa Oromiyaaf qabsoofne hin beeknu ammas sanaaf hin qabsoofnu jedhuu. Isaaniif ummati Oromoo olloota saa irraa addumaa hin qabu. Hunduu nambiyyummaa hin qaban, gabbaarota jedhu. Kanaaf hundi saanii nambiyyaa walqixxee akka ta’an qabsoofna malee Oromoof addati wanti godhamu hin jiru jedhu. Nuti hundaaf malee Oromoo qofaaf hin qabsoofnu jedhanii ifatt kaa’anii jiru, “… haqaa orma biraa, keessattuu kan ollaa, dagatanii kan ofii qofaaf qabsaawuun faayidaa waaraa hin argamsiisu. … qabsoon hiree murteeffannaa isaatiif Oromoon geggeessu kan haqa namootaa fi saboota hundaaf falmuudhaaf isa dandeessisu akka ta’utti hiikaa haaraya kenninaaf.” jechuun akkuma koloneeffatoo kan tumaa addunyaa irra jiru busheessuuf kakataa jiru. Mirgi hiree murteeffannaa kan seeraan beekame. Seera kan jijjiiru qaama baase malee malbulcheessoo fedhaa ofiin machaawan miti. Bara Dargii miseensoti ABO dhiphoo jedhaman hadheeffamaa guraaramaa hidhamaa, ajjeefamaa turani. Jarri kunis hardha ilaalcha dabbaloota ABOn dhiphoo jedhuuf holola qopheeffataa kan jiran fakkaata. Akka jedhanitt “…ejjennaa humnoota mirga hiree murteeffannaatiif hiika biyya walaba dhugoomuu qofatti dhiphisan irraahis ni maqa.” Jarri kun ilaalcha saanii cimfachuuf waan wal hin fakkanee walitt butuu fedhu. Ummatooti humnaan walitt qabaman ilaalchi bulchootaa demokratawaa haa ta’uu abbaa hirraawaa, walabummaa ofii gaafachuun kan hafu miti. Fakeenaaf “…Federalummaa-demokraasii-maleessa hojii irra oolcuudhaaf carraaqqiin Yugoslavia duraanii keessatti kajeelamee dhiiga hedduu dhangalaasuudhaan akka hoonga gahe oggaa yaaddannu imaammatni Wayyaanees haala fakkaataatti geessuudhaaf akka malu sodaanna.” jedhu. Erga Marshaal Tiitoon du’e Yugoslavia sabooti jalatt gumaawan dura taa’ummaa wal jijjiiranii gaggeessu turan. Garuu sun emapayerummaa Serbiyaa irratt jijjirama hin fidne. Kan garaagarummaa fidu abba tokkoota hogganan utuu hin ta’in jijjiirama caasaa waliigaltee ummatootaa qabu. Kanaaf gaaffiin walabummaa sabaa dhiiga dhangalaasise. Wayyaaneen kan hin demokraatofneef qabsaawoti Tigraayi jara kanaa gaditt demokratawoo ta’uu dhabuun utuu hin ta’in empayera irratt mataa ta’uu dha. Sunimmoo bu’aa saanii waan eeguuf diiguu hin feene. Empayerri diigamu malee demokratummaan akka hin jirre mirkaneessa. Nagaan diiguun yoo didame dhiiga lolaasuun hin hafu. Nambiyyumaa Itiyoophiyaa utuu hin walabummaa Oromiyaatu nagaa fi araara buusaa. Oromoo haaraan kun empayera maqaa jijjiirraan mirgii ummatootaa “ofkaasaan” (automatic) jijjiirama kan jedhan fakkaata. Demookratummaan koloneeffataa bulchaa fedha ummatootii walabummaaf qaban akka hin dhaabne, waan Catalina, Quebec, Scotland fi Wales itt jiran ilaaluun ni gaha. ABOn 2001 gargar cabuuf jarri amma “mullata haaraa” qabna jedhan harka keessaa qabu. Ergasiis murni jijjiirama jedhamu Shanee Gumiitt finciluu keessaattis akkasumaa. General Kamaal Galchuus dhiddhiibban bakka jiruun kan gahan isaanumaa. Sun ABO lamshessuuf mala dhaawatan dhahamen as gahe. ABOn dhiigaa fi lafee gootota Oromoon waan ijaarameef akka isaan yaadanitt hundee hin buqqaane. Sagantaa isaan qabatanii bahan haaraa miti. Kanaaf malli ittiin dura dhaabbatan haaraan dhahamuu hin gaafatu. Ilmoon nama hundi kan itt amanu abba tokkummaan haata’u waldaa ijaarratee itt bobba’uun mirga hin mulqamne. Kanaaf isaanis karaa fedhan deemuun mirga saaniiti. Iyyannoo nambiyyaa (citizen) Itiyoophiyaa ta’uuf dhiheeffatan jarri hayyamnaaniif gaafachuunis itt galuunis mirga saaniiti. Qabsoon ummata Oromoo fi kanneen walabummaa saaf qabsaawan akka hin jirrett halaakun daangaa darbuu ta’a. Ummati maqaa saatiin kan qabsawan garaa garummaan saanii maal akka ta’e baruu qaba. Gaaffiin maaliif tokkummaan hin socha’an jedhu beekumsa sanan deebii argachuu danda’a. Kanneen kaayyoo tokko jalatt hiriiran garagarummaa xixiqoo qaban walhubannoon irra cehuu dandahu. Garagarummaan saanii guddaa kan ta’e karaa karaa saanii akeeka saanii fiixaan baasuuf carraaquu malee ammaaf furmaati biraa hin mullatu. Garuu bulee dhugaa jiru kan hubate of sirreessuu ni danda’a ta’a. *Yaadii kanaa olitt dhihaate akka miseensa ABO turoo tokkoott malee dhaabicha bakka bu’ee kan dhihate miti. Oromiyaa bilisi haa jiraattu! Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu! Ibsaa Guutama Bitootessa 2013 Ibsaa Guutama miseensa dhaloota saganta ABO isa jalqabaa baasan keessaa tokkoo.


Jabana xibbaa-xibboo

Seena Oromoo keesati jabana xibbaa-xibboo jedhame kan beekamu bara sirni gadaa laafatee gadaan lagati gale,bara abbootiin gadaa aangoo irra umurii isanii turfachuuf yaalii gochaa turan,bara Oromoon diinati duulu dhiisee walii isaa loluu jalqabe,bara beekan walaala ta’e,bara walaalan beeka ta’e,bara jaarsii ijjoollee ta’e,bara ijjoollee jaarssa ta’e,bara gootii dabeessa ta’e dabeesii immo goota ta’e fi bari safuun bade bara xibbaa-xibboo jedhamee beekama. Egaa Oromoo haala kana irra kan ka’e tokkumaan isaa laafee halagaan booji’amee gita bita habashaa jalati kufe.Giti bittootii habashaa kunis akka Oromoon Oromumaa isaa walaalu,akka afaan isaa lagatee kan hormaa dubatu fi habashaaf garba ta’e jiraatu ta’e.Haa ta’u garu haalii kun akka wari gita habashaa itti yaadan ta’u hafee gootootin Oromoo bilisumaa saba isaanii deebisaanii goonfachuuf qabisoo bilisumaa geggesuu jalqaban.Haala sabin Oromoo aadaa isaa ,afaan isaa fi safuu isaa dhiisee keessati qabisoo bilisumaa Oromoo geggesun baayyee rakkissa ture.Haala kana irra kan ka’e sochiin yeroo gara-gara gootoota oromoo geggefama ture osoo bakkan hin ga’iin fashalaa ture. Jalqaba bara 1970 keessa yeroo jalqabaa fi sochii bilisumaa Oromoo bifa jaarmiyyan maqaa ABO jedhu mogafachuun saganta siyaasa qopheefate qabisoo hidhannoo jalqabe.Haali kunis yeroo biraa caala kan nama jajabeesuu fi Oromoo kan waalteese ture.Akkuma bara Haile Silaasee keessa waa’ee Oromoo fi falmuun cubbu gudda ta’e jaginnoota heddu galaafate, bara dargii keesatiis maqaa Oromoon qabisaa’uun bala gudda qaba ture.Kanaafiisi qabissoon bilisumaa Oromoo bara dargii keesati geggeefama ture haala rakkisa fi dhokissa guddan geggefama ture.Bara dargii keessa qabissoon ABOn geggeefama ture Oromoota heddu fi keesumaa ture.Dargiin guyya tokko illee Oromoon na lola jira jedhe yeroo inii itti dubate hin jiru.Kunis kan ta’ef sabin Oromoo hubannoo ga’a waa’ee qabissoo kana akka hin arganee fi ture.Dargiin qabisoo ABOn geggefama ture maqaa waanbadee fi shiftaa itti kenne waama ture.ABOn egaa haala rakkissa akkasii keesati dargiin wal-falmaa ture. Haa ta’u garu bara 1991 Seena Oromoo keesati kufaatii dargiin wal-qabatee carran guddan argame.Bara 1991 ABO mootumaa ce’umissa seenuun carraa argame kanati gargarame akka sabini Oromoo Oromumaa isa baru,akka Oromoon afaan isaan dubatu ,akkasuma illee daanga Oromoo Oromiyaa jedhamitee akka beekamitu godheera.Haa ta’u garu ABOn mootumaa ce’umissa kana keessati dhiiba guddan waan irra ga’e fi mirgoota armaan olii saba Oromoo goonfachiisee mootumaa ce’umissa keesa ba’u dirqameera. Egaa akkuman armaan oliti ibisuu yaalee ABOn mootumaa ce’umissa seenuun isaa carra gudda saba Oromoo fi akka argamisiisee eenyuu iyyuu haaluu hin danda’u.Keesumaa haala saba Oromoo bara dargii keesa ture namooti siriiti adda baafachuu danda’aniif namootii yeroo kana keessa qabisoo irra turan bareechanii beekuu.Haala ABOn ittin dirqame mootumaa ce’umissa keesa ba’esi namootii yeroo kana qabisso kana irra qooda fudhachaa turanii fi haalii qabisoo kun keessa ture beekan hubachuu danda’u.Haa ta’u garu yeroo kana kaasee namootiin dhimmi isaa illaalu caala namootiin haala qabisoo kana gadi fageenyaan hin beekinee ABO irrati qeeqa fi olola geggesuu jalqaban.Keesumaa namootii hubana siyaasa ga’a hin qabine waan hooganttootii Wayanee fi OPDOn itti himitu duwa dhaga’un maqaa ABO fi hogganttoota ABO xureesu jalqaban. Namootiin guyya tokko qabisoo kana irra qooda hin fudhanee fi seena qabisoo Oromoo illee hin beekine mana mashataa fi mana caatii ta’anii ABO isa mana isaanii dhufee Oromumaa isaanii isaan barsiise irrati ololuun jalqabame. ABOn mootumaa ce’umissa keesa ba’uun irra hin ture ,abaluutu nu gurgure deemee,abaluutu moora nu gashe fi kan kana fakkatu diina irraa isaa dhagaa’an deebisanii Oromoota hubannoo siyaasa ga’a hin qabine abdii kutachiisuun hojjii guyya guyya ta’e.Ololi kunisi moora qabisoo keessa seenuun akka wal-shakii fi wal dhibideen qabisaa’oota gidduti dhalatu godhe.Keesumaa Oromoon biyya ambba bakka gara garati argaman olola kana babalisuuf qooda gudda qabu.Hanga harratis hojjii akkasii irra osoo ofi hin qusatiin itti fufanii Oromoo addan baasuu fi wal jibisiisu hojjii isaanii godhatanii jiru.Haa ta’u garu wagga digidama darbe calissanii ta’anii nama irrati ololuu irra kan hafe ofii isaaniif injifannoo ABOn argame irra dhaabatan qabissoo kana finiinsuuf tataafii isaan godhan hin mulatu.Biyya alaa ta’anii jireenya mijataa jiraachaa nami bira bilisummaa akka manati isaaniif fiddu barbaaduu.Oromiyaa ishee nami bira itti wareegame keessa bashananuu barbaadu.Ofii isaaniif immo maalaqan illee qabisoo bilisumaa kana jabeesuu fi fedha hin qaban. Qabisoon kami iyyu bu’a fi bahii heddu keessa darbuu ni danda’a.Haalii ABO mudatees kana ala mitti.Bor haalii jijiramu ni danda’a.Haa ta’u garu wali irrati ololuu fi hamillee wal buusuun hojjii diinummaa malee hojjii ijjarssa mitti.Keesumaa haala qabisoo keenya yeroo amma irra jiru, kan jabana xibba-xibboo waliin wal fakkata.Yeroo itti Oromoon safuu walaalee jiruudhaa.Hundumitu waan hojjetu waan walaale fakkata.Harra tokko maqaa tokko bixillee asi ba’a,bori immo isa tokkotu as ba’a.Oromoo bakka dhaabatu walaale jira.Beeka fi wallalan walii walaalameera.Goota fi lunisi walaalameera.Hundumituu karaa mata isaa deema malee tokkumma kan fedhu hin jiru. Jaarsii Oromoo nama araarsuu yeroo itti dhibeedha.Safuun badeera, hundumitu akka itti dhufe haasa’a akka itti dhufe olola.Haali akkasii immo eessan nu hin ga’u.Giddu kana dhaabii Oromoo ODF jedhamu hoggonttoota ABO duraniin bu’urefamee asi ba’uun isaa hangam harras wal-dhibidee fi wal –hubana ga’an akka Qabissoo bilisumaa Oromoo giddu hin jire agarsiisa. Haala kana hunduma kan fide wal-dhaga’u dhabuu fi olola wal- irrati oofuudha.Osoo wal-dhageenyaa ta’e waggoota digidama darban kana keessat bilisumaa keenyaa goonfachuu ni dandeenyaa ture.Kanaafiisi maaloo wal haadhageenyuu!!Wal haa gorfanuu!!Wali irrati qabisaa’uu dhiisinnee diina irrati haa qabisoofiinu!!Harca’uu dhiisinnee tokkumaa keenyaa haa jabeefanun jedha. I.U.OF QANNOO WAAQJIRAA IRRA


MANNI GOGAA HARREEN IJAARAME,  GAAFA WARAABEESSI YUUSU DIIGAMA !! Y.G(2005) Kutaa 2ffaa

Addunyaan har’a keessa jirru kun , tokko isa tokko liqimsee, bakka bal’ifatee kan itti jiraachuu barbaadudha yoo jenne, dhugaa irraa fagaachuu hin ta’u. haqi addunyaa kana irraa eegaa jirru , dantaan takaalamtee afuura baafachuu isheen qofaa jirtii jennee dubbachuu dandeenya. Adeemsa hannaa kana hubatanii fi addunyaa dantaa ishee waliin arreedaa jirtu kana waliin harka keessa naqatanii hegaree isaanii kanneen dagatan “wayyaanoonni” , guyyaan isaa haa dheeratu malee, addunyaa kana keessaa adda durummaan , kan harka isaanii akka argatan hin shakkisiisu. Wayyaaneen har’a humnaan jiraachuuf waraana ijaarrachuu fi Dinagdee biyyaa tu’attee isa kaan harkattoota ishee qofa taasisuu qofaa odoo hin taane, kan na dura dhaabbata jettu hundumaa dhabamsiisuu, dadhabdu ammo, diiguu akka qabdu beektiif, karaa gara garaa duula gara garaa gaggeeffataa jirti. Kan ishee dura dhaabbate kaasuuf , hidhaa fi godaansiisu irra dabranii, akka nama rashanuu danda’an, Addunyaan dantaan takaalaman hayyamuufii ragaa hedduu tarrisuun ni danda’ama. Adeemsa addunyaa hannaan guutame kana keessatti addu durummaan miidhamuun keenya waan hin hafneedha. Kan miidhamne ammoo , waanuma sirnoonni hundi ittiin nu miidhaniin yennaa ta’u , kan wayyaanee garuu ija kan baaseedha. Qabsoo Oromoo diiguuf bara wayyaanee kana yaaliin taasifame waan ifa jiru. Yaalii wayyaanee fi dadhabiina keenyaan waan nu irra ga’e , waan keessa jirru irraa herreeggachuun hin ulfaatu. Irra jireessi isaa garuu , kan kaleessaa irraa barachuu dhabuu keenya irraa kan maddaniidha yoo jedhame, dhugaa irraa fagaachu hin ta’u. kanaafidha, akkuma mammaaksa Oromoo “ MANNI GOGAA HARREEN IJAARAMEE , GAAFA WARAABEESSI YUUSU DIIGAMAA ” san, hundumtuu of labsee deebisee yeroo gabaabaa keessatti bakka itti of yaadu irraa kan of dhabe. KUTAA 1ffaa barreeffama dabree keessatti , kan dabre irraa barachuuf waan sirreeffachuu qabnu, qabxiilee 3n tokko kaaseera. Namoonni hedduunis yaada hedduu irratti gumaachitanii jirtani, GALATOOMAA ! Warra har’allee qalbii arrabsoo “Ganda marqaa jennaan, ijoolleen boojitoo qabattee yaate ” san keessa warra gangalataniif, kan jedhu hin qabu. Sababaan waa sadiif. Halagaa Afaan Oromoo katabanii dubbisan heddummaachuu irraa , Qalbiin isaanii obboloota isaanitti waan hin kalaa’iniif, Kaayyoo halgaan oofamuun waggaa 150 booda illee waan hin galiiniif. Garuu adeemsi itti jiran waanuma waggaa 150 oliif keessa gangalannu waan ta’eef, isaanu kana keessaa of baasanii ilaa fi ilaameef of qopheessuu qabuun jedha.qabxiileen ka’an:- =WAAN FOOYYEEFFACHUUN NU IRRAA EEGAMU:- 1. FEDHII UMMATAA GADI FAGEESSANII BEEKU : 2. ABOn, KUDHAAMA UMMATA OROMOOTI ! 3.ILAALCHAAN ADDA TA’UUN, OROMUMMAAN ADDA TA’UU MITI ! 4.TOKKUMMAA HOJIIN ARGISIISUU: Tokkummaan hiikkaa biro fi ulfaataa hin qabu. Barbaachisummaa isaatti amanuun , tarkaanfii jalqabaatii. Tokkummaa wayita jennu waan qorannoon addunyaa biraa irraa ergifannee odoo hin taane, waan nu keessa ture haa deeffannudha. Osoo bakka ofii laannee ofiis yaannee, tokkummaa ummachuun kun nuuf waan hunda irra salphaa ture. Waan salphaa kana hojii irra oolchuuf kan nu gufachiise inni duraa laafina dhuunfaa kaafnee qabnuudha. “Oromoon tokko” wayita jennu , Addunyaa biraa irraa finnee walitti baqsina odoo hin taane, Dhiigni keenya tokko jechuu keenyadha. Gama biraan addunyaa akkas wal hirtee mataa cabdu keessatti , Ummati Oromoo miliyoon 45 ol ta’u tokko ta’a jennee eeguun rakkisaadha. Hubadhaa gama ilaalchaan malee dhiigaan jechuu kiyya miti. Ani hanga har’aatti, Oromoo , Oromoo dhiigaan tokko miti jedhee dubbate dhaga’ee hin beeku. kana jechuun ammo, hundeen rakkoo keenyaa kan ta’een waliif gallee, isa nu rakkisuu hin qabneen dhama’aa jirra jechuudha. Ani Oromoon ilaalchaan adda ba’uun yakkaa hin jedhu. Yakkaa kanan jedhuu fi ummata kanaaf balaadha jedhu, kan GANDAA FI AMANTIIN, wal qoodee diinaaf humna ta’u qofaadha. Ilaalcha diinaaf huna ta’aa jiru kana of keessaa baasuun murtee guutooti. Waan kana ga;ga;a tokkotti of keessaa baafna jennee yaannaanis yaadaan gabaabbachuu ta’a. of irraa eegalanii dhaloota itti aanu baruutu furmaata guddaadha ! Ilaalchi akkasii kun irra jireessa halagaan nu keessa haa facaasu malee, nuutis ilaalcha gadi aantummaa kana keessaa ba’uu dadhabuun keenya qaaniidha. Waan akaakilee keenya irraa eegalee nu miidhaa jiru irraa fayyuu dadhabuun keenya nu hin taajjabsiisu ?. ilaalchi kun addatti warra waa hubatan biratti itti fufun isaa nama hin gaddisisuu ? kun nu keessaa buqqa’uu qaba. TOKKUMMAAN dhaadanno irra dabree hojiin mul’achuu qaba. Sammuun kana keessa marqamus akka godhachuu qaba. Dhaloota itti aanu haala kana keessaa baraaruun barbaachisaadha. Tokkummaa hojii irra oolchuu jechuun, sadarkaa dhunfaa fi olmaa keenya irraa eegala. Hojii guyyuu gaggeessinu irraa eegala. Dubbiin sadarkaa dhuunfaa fi maatii ofii irraa eegaluu gaafata. Kana jechuun ammo, sadarkaa dhunfaa eegallee , diina keenya dura dhaabbachaa jiraachuu keenya mirkaneessa. Qooda gumaachuun jechuun kanuma. Mee ijoollee keenya ykn maatii keenyaaf kana ibsinee beeknaa ? laafinni asi eegala. Waa’ee tokkummaa bara baraan dhaabbileen siyaasa Oromoo nutti himaa jiraachuu hin qaban. Kun hojii hawaasummaan dhaabbachuu danda’uudha. Waan salphaa hubannoo dhabuu irraa waggaa amma kana nu jilbeenfachiisee jiraachuun isaa hedduu nu qaanfachiisuu qaba. Keessattu Diyaaspooraan dhukkuba kana keessaa ba’ee sochii jiru jabeessu qaba. Oromoo ta’uu keenyatti ni amanna ega ta’ee, maaf Gandummaan nu mo’a ? maqaa gandummaan maaliif Oromoo wal caalchifna ? loqoda dhageenye amma yoomitti wal foona. ? amma yoomitti Amantiin wal foonee waan keessa ofii walii ibsuuf ulaagaa godhanna ? kan hedduu nama gaddisiisu, halagaan nu gabroomsuuf warra fagoon wal ta’uuf daboo waammata. Nuuti ammo gabrummaa sana jalaa ba’uuf , wal fo’uu keenyadha. Adeemsa kana keessaan salphina meeqa arginee jirra. Kana keessaa of baafnee qabsoo furgaasuuf, diinni ,qabxiilee bara baraaf dhiiga keenyaan wal makee akka jiraatu barbaadu kana of keesaa dhabamsiisuuf hojjachuudha. Tokkummaan nuuf hiikkaan isaa , Oromoo ta’uu keenya fudhachuudha. Waan kana booda jiru hundaan wal dhabuu hin qabnu. Oromoonni Biyya keessaa yennaa hidhaman ykn hiriira gara garaa yennaa yamamu, eenyutu waameen odoo hin taane, dhimma Oromoo ilaallatuudhaa jedhanii waliin dhaabbachuutu diina mogolee jalatti cabsa. Hundi namaa waan nu mudatu hundaa irratti yaadi fi fedhiin keenya hundi bu’aa OROMOO FO OROMIYAA irratti yoo hundaa’e, yeroo gabaabaa keessatti humna taana. Wal irraa qollifachuun gonkumaa tokkummaatti amanu keenya hin argisiisu. Hojiin dhaabaa kan biraati. Hojiin ummataa waan biraati . miseensummaan waan biraati . dhimma ummataaf wal tumsuun waan biraati. YOO DUUNE BANNE ILLEE, DHIMMA OROMOO FI OROMIYAA irratti eenyufu garaa laafuu hin qabnu . bu’ura keenyas haa godhannu. kun kakuu keenya taanaan, waan kana booda umaman hundi nu diigu hin danda’an.Kanaaf yaada keenya bal’ifachuu qabna. Addunyaa hannaa maqaa ummata biraan wal ijaaranii nu dhabamsiisuuf kanneen deeman keessatti akkamiin haala jiruun of baraaruu dandeenya. Haxxummaa fi shira galma keenyaatti nu geessan barachuu qabna. Waan galii keenyatti nu geessu hundaa keessaan dhimma ba’uuf Oromoo ta’uu qofa irratti wal hubachuun ga’aadha.bara baraan diigamuu qofaa odoo hin taane, diigus barachuu qabna. Kana hundatti kan nu geessu garuu , tokkummaa hojiin mul’atu qofaadha. Kan sadarkaa dhuunfaa irraa eegalu. Namni dhunfaa isaatti hiikkaa tokkummaatti hin amaniin , bakka jamaan baayyatutti akkamitti amanu danda’a. tokkummaa kan fidu, tokkummaatti kan amanan qofaadha. Yaadi gabaabaa dhuma irratti qabuu , Ummata Oromoo hundaa tokkomsinee Bilisummaatti deemna yoo jenne bara baraanu gabrummaan nu irraa hin ka’u. garuu ammi qalbii qabu yoo walii galee beekumsaa fi dandeetti isaa humnatti geeddaree yeroo gabaabaa keessatti Bilisummaa bira ga’uun ni danda’ama. Waan hundaan humna ta’ee kan of ijaare , ummata cinaa isaa hirirsuun mamii hin qabu. Kun mataan isaa Bilisummaa lubbu itti horee nu keessa akka burraaqu taasisuu danda’a jedheen amana.seenaa addunyaas yoo ilaallee amma walii galeetu humna ta’ee ummata isaa BILISA BAASE . 5 .MATA DUREE ADDUNYAAN NU UMTUUN WAL TAKAALUU DHAABUU : Addunyaan keessa jirru kan warra humnaati. Haqi bakka dhabdeetti . kanaaf, humna addunyaa kana irra jiru hundumaa , warri humna qaban akka ofii barbaadanitti sochoosuu barbaadan. Kaan, har’ayyuu lubbuun jiraachuutu isa rakkisa. Isaan ammoo,dhaloota isaanii waggaa 100 fi 200 boodaaf dhiphatu. Garaagarummaan addunyaa keessa jirutu hangana bal’ata. Kana keessatti of ilaaluun egaa waan hin hafne. Addunyaan qabsoo keenya ega hubattee bubbultee jirti. Ega qabsoon keenya eegalee miti , ega Oromoon abbaa biyyummaa isaa sarbamee kaasanii rakkoo itoophiyaa keessa jiru ni beekan. Garuu dantaa isaaf jecha waan lama nu dura qabanii jiru. Immiyyee Itoophiyaa isaanii tikifachuuf jecha, kaayyoo keenya akka jijjiirru ni fedhan. Kaayyoo keenya geeddarrus ammoo , Ummati Oromoo gabrummaa diduu irraa , minilikiin jibbee , Islaamummaa fudhachuu irraa, hordoftoonni Amantii islaamaa baayyachuu keenyaanis nu sodaatan. Kana malees Oromoon Biyya isaa dhunfachuus ta’ee, Itoophiyaama iyyuu bulchuutti ce’uu fi waan Afriikaa keessatti raawwataniin wal bira qabanii , hegaree AFRIIKAA saamuu keessattis shakkii ni qaban. Kanaan alas beektoonni keenyaa fi qabsaa’oonni waan isaan mudate irraa dubbatan hedduudha. Amma nuuti asi keessaa kaasuu kan dandeenyu, ykn akka gaariitti qalbeefachuu kan nu barbaachisu, walii galteef illee bu’uura kan ta’uu, yeroo gabaabaa keessattis ta’uu yeroo dheeraa keessatti, bu’aa har’aa fi dhaloota borii kamtu nu qajeelacha isa jedhu gadi fageessanii hubatanii waliin deemuudha. Warri dhihaa dantaa isaaniif jedhanii wayyaanee yakkamaa jiraachisaa jiran. Kana ofitti deeffachuuf, waan jedhamne guunnee harka laachuu nu wayya ? moo jabaannee humna keenya argisifnee qalbii ADDUNYAA humnatti amantuu hawwachuu qabna ? kan jedhu irratti marii gochuu nu barbaachisa. Marii akkasii kanaaf dhaabni qooda mataa isaa qabaatuyyuu , beektoonni dhiibanii waan ta’uu qabu kennuu fi akeeku qaban. Dhimmi , dhimma Oromooti. Egaa addunyaan dantaa isheef arreedduu akka adeemsa ishee keessa galluuf gargaarsa fakkeessaa laachuun akkuma jirutti ta’ee, nu diiguu irratti akka hojjatanis beekuun dansaadha. Warri addunyaan nu harka jirti jedhan faashinni har’a hordofaa jiran, mootummaa tokko kaasanii , lammiilee Biyya sanaa garuu Iyidolojii isaaniin guddatan angoomsuu akka ta’e argaa jirra. Nuus kana keessaa qabna. Oromoon Bilisummaa gaafachuu isaatti gammachuu qabu jechuun rakkisaadha. Kunis gaaffii jiru irraa rakkoo qabaatanii odooo hin taane, dantaa isaanii hegaree keessatti ilaallatanitu. Kanaaf , ilmaan Oromoo Biyya ambaa jiran irratti duulli qor-qalbii Oromummaa dhabamsiisuu akka irratti gaggeeffamu danda’u hubachuu barbaachisa. Maaf dhaabaa kana dhiftanii , gurmooftanii Ummata keessan hin bulchitan ? jedhamuun akka jiru beeku barbaachisa. Kana kan wallaalu hin jiru. Inni guddaan hubachuu qabnu, waan fedhe jedhamu waan gurmuu keenya laaffisu keessa seenu miti. Akka wal nyaanuuf waan nu qopheeffamu keessa seennee joonja’uu hin qabnu. Obsuma biyya keessaa sanaan jiraannee wal gorfachuu qabna. Akka faranjootaa kaanee xarapheezzaa tumuun umama keenya miti. Daandii fi waltajjii irratti akka farnjoota salphoo ta’anii san , wal salphisuun gonkumaa beekumsas ta’ee qaroomiin ta’uu hin danda’u. Angafummaa fi maanguddummaan wal salphisuun aadaa isaanii yoo ta’ee, kan keenya garuu miti. Namni biyya alaa ba’eef keessii isaa hundi jijjiiramee qilleensa irra of kaa’ee yoo ta’ee , namni akka isaa salphatee qilleesa irra ba’ee waliin dubbatu hin jiru. Waan hundaafuu, meeshummaan yoo qalbiii nu mootee, Ummata keenyaaf meeshaa haa taanu. Humna alaa wayita isiniin jedhu , warra faranjii qofaa miti. Warra nu waliin dhalatee guddates ta’uu mala. Humni kamuu waan isaaf jedhee nuun nu micciiree , obbolaa keenyaan akkamiin walitti nu dira ? waan hundaa Dantaa Ummata keenyaa fi Oromiyaa irratti hundoofnee gulaallee waliin haa mari’annu . yoo akkas goone, MANNI GOGAA HARREEN IJAARAME,…… kan jedhu mammaaksa qofaa ta’a. Burqaa430@gmail.com . kutaan 3ffaa fi kan xumuraa itti fufa.


Baay’inni Ummata Oromoo 400,000 – 2,000,000 Hin Caalu Jedha Amaartichi Geetaachoo Raddaa Malkaa jedhamtu

Gabrummaa fi cunqursaa dabalatee rakkinaa fi gidiraa dhala namaa irra gahaa turee fi jiru hundaaf sababootaa fi maddeen gurguddoo tahan keessaa tokko ofittummaa dhala namaa kan daangaa hin qabnee dha. Osoo ofittummaa dhala namaa isa daangaa hin qabne kana dhabamsiisuun danda’amee, addunyaan dhala namaa hundumaaf iddoo jireenya jannataa fi qananii tahuu ni dandeessi. Waa’een kanaa hedduu bal’aa fi gadi fagoo, kan kitaabban hedduun irraa barreeffamuu danda’an waan taheef, isa hanganumatti dhaabee gara yaada ijoo barreeffama kiyyaatti dabruun filadha. Ummatni keenya (Oromoon) humna Habashootaa kan gargaarsa Warra Adii (Warra Baar-gamaa) argateen mohatamee gabrummaa jalatti kufuun seenaa gaddisiisaa tahu illee, seenaan gaddisiisaan akkasii baasa addaa kan Oromoo qofa mudate miti. Ummatootni Addunyaa kanaa irra hedduun isaanii jaarraa hedduudhaaf alagaadhaan gabroomfamanii akka turan seenaan ragaa baha waan taheef. Haa tahu malee yeroo ammaa Impaayera Itoophiyaa irraa kan hafe addunyaa bakkoota kaan hundatti waa’een gabrummaa/colony seenaa tahee dabree jira. (waa’ee gabrummaa harka wayyaa jalaan ykn. Indirect Colonial System yoo dubbanne malee jechuu dha.) Impaayerummaan Itoophiyaas qabsoo diddaa gabrummaa ummatoota gabroomfaman (keessattuu Oromoo) irraa isa mudateen akka maleetti madaawee jal-bultii dhabamuu/awwaalamuu isaa irra gahee akka jiru dhugaa dirreetti mul’atuu dha. Bilisummaa, Nagayaa fi Mirgoota Dimokiraasii Oromoo fi ummatoota Impaayera Itoophiyaa keessatti hidhamanii jiran hundumaa gonfachiisuuf guutummaatti dhabamsiifamuun sirna Impaayera Itoophiyaa fala tokkicha filmaata biraa hin qabnee dha. Waan taheef dhabamsiifamuun Impaayerummaa Itoophiyaa sabaa fi sab-lammoota achi keessa jiraataniif gammachuu guddaa fi abdii hegeree jireenya isaanii ti. Nam-tokkee fi murnoota dhukkuba ofittummaa dhala namaa kan daangaa hin qabne olitti jennu kanaan dhibamanii rakkataniif garuu, waa’een dhabamsiifamuu sirna Impaayerummaa kun hedduu rifaasisaa, yaaddessaa fi gaddisiisaa qofa osoo hin taane akka waan Jireenyi Addunyaa kanaa dhumachuuf deemuutti fakkaatee itti mul’ata. Waan taheef waa’ee qabsoo bilisummaa Sabootaa (keessattuu waa’ee QBO fi Oromummaa) arguu fi dhagahuun eebicha daran itti hadhaawa. Akeekni barreeffama gabaabduu tanaa nam-tokkeewwan akkasii keessaa tokkoo lama maqaa dhawuudhaan eenyummaa isaanii namuu hubatee sochii fi gochaa diigaa isaanii akka jala bu’ee hordofu akeekuu dha. Namootni barreeffamoota dhimma QBO ilaalchisuun marsaalee interneetii adda addaa irratti mamaxxanfaman hordoftanii dubbistan akkuma quba qabdan, dhihoo kana namni maqaan isaa Dr. ‘Fiqiree’/Fiqiruu Tolossa jedhamu dhimma ODF wajjin wal qabsiisee Dr.Bayaan Asoobaatiif xalayaa tokko barreessuu isaa ni yaadattu. Barreeffama nama sanaa akkan dubbisee hubachuuf yaaletti qabiyyeen isii tan akkaataa itti of ajjeesan ODF gorsitu dha. “Akkan beekuttin of ajjeesa jette jaartiin haada miilatti dhawattee jalalii garbuutti of hiitee.” Isa jedhan tokko dhageessanii jirtuu laata? Baatiilee muraasa dura dhaabni maqaa ODF jedhuun ijaarame bu’uuressitoota isaa keessaa hangi xiqqoon tokko namootuma bu’uuressitoota ABO turan tahuu fi kaayyoo ABO duraan ittiin masakamaa turres dhiisnee/lagannee jirra jechuun isaanii yeroo dhagahame mooraan humnoota Habashaa kanneen Impaayerummaa Itoophiyaa tiksuuf carraaqanii gammachuudhaan guutame. Tarkaanfiin hoogganoota QBO duraanii keessaa gariin isaanii ODF dhaabuudhaan fudhatan kun hiikaan isaa haada mormatti dhawatanii of fannisuu/ajjeesuu dha jedhanii waan hubataniif gammadan. Maaltu itti aana? (maaliin gadi bahan?) jedhanii oggaa hordofan garuu, jarri maqaa dhaabaa haaraa baafachuu malee Qubee, Alaabaa, Oromiyaa, Jecha Itoophiyaan Impaayera jedhu……kkf. amma iyyuu gadi hin lakkisne jechuu hubatan. Yeroo kana isaan keessaa tokko (‘Fiqiree’/Fiqiruu Tolossa) aaree “Duuba of ajjeesuun yoom akkanatti taate? Kuni hoo mammaksuma jaartii isa “Akkan beekuttin of ajjeesa.” Jedhu sana fakkaattee.” Jedhee lafaa ka’e. “…..Waan akka Qubee, Alaabaa, Oromiyaa….fi kkf sun gaarii mitii sana sana of irraa dhiisaa, of ajjeesuun akkasitti dafee dhugooma waan taheef…” jedhee Dr.Bayaaniif (maqaa kiristinnaa Bayyanaa Suubaa jedhu waliin) barreessee ergeef. “Daandii hantuutni baaste irra bofti mana namatti seena.” moo maal? Akka jedhamu (Mammaaksa kana dagadheeraa yoon dogoggore warri beektan na qajeelchaa) xalayaan Dr.Fiqiruu kan akkaataa of ajjeechaa ODF gorsu kun, hundeeffamuu ODF sababsatee Dr.Bayaaniin riqicha godhatee haa dhufu malee, kan inni ajjeesuuf irratti xiyyeeffatu Oromummaa fi QBO tahuun isaa sab-boontota Oromoo jalaa waan dhokachuu danda’u waan hin taaneef sab-boontota ilmaan Oromoo bakka adda addaa jiran irraa dheekkamsaan qolatame. Yaadota bifa kanaan sab-boontota Oromoo irraa darbataman keessaa tokko kan namni maqaa isaa Y.Jamaal (B.B) jedhamu Amaarinyaadhaan barreessee dha. Xalayaan Y.Jamaal (B.B) kun ammoo namoota Habashaa kan Dr.Fiqiruu Tolossa waliin ejjennoo fi ilaalchaan wal fakkaatan hedduu aarsitee jibbaa fi hammeenya garaadhaa nuuf qaban akka bulgaafataniif gumaachite. Kanneen akkanatti jibbaa fi hammeenya garaadhaa nuuf (Oromoof) qaban bulgaafatan keessaa tokko nama Geetaachoo Raddaa jedhamu dha. Barreeffama Geetaachoo Raddaa kan barreeffama kiyya kanaaf ka’umsa tahe guutuu isaa xumura barreeffama kiyyaa kana jalatti kaa’ee waanin jiruuf dubbisuu dandeessu. Sana dura garuu, yaadaa/ilaalchaa fi ejjennoo namni kun QBO fi walumaagala dhimma Oromummaa irratti qabu kan barreeffama isaa kana keessaan ifatti mul’atu ilaalchisee waan natti dhagahamu xiqqoo jechuun fedha. Namni kun (Geetaachoo Raddaa) akka barreeffama isaa armaan gadii kanaa fi kanneen biroo inni amma duras yeroo adda addaatti barreessu irraa hubatamutti waa’een sab-boonummaa Oromummaa fi QBO nama kamuu caalaa isa waan yaaddessee fi hirriba dhorke fakkaata. Dhugaa kana caalaatti hubachuuf barreeffama isaa armaan gadii kana qofa osoo hin taane waan namni kun yeroo adda addaatti barreessaa turee fi jiru warri quba hin qabne hanga isiniif danda’ame barbaaddanii (‘search’ gootanii) akka dubbistan gadi jabeesseen isin gaafadha. Leellistootni sirna Impaayerummaa Itoophiyaa hedduun Oromummaa fi QBO irraa yaaddoo fi sodaan qaban maali? Gaaffii jettuuf namootni hedduun “Ejjennoo ABO isa Walabummaa Oromiyaa ykn. ‘Oromian Independence’ gaafatu sana qofa waan jibbaniifi.” Jedhu. Waan namtichi kunii fi fakkaattotni isaa hangi tokko yeroo adda addaatti barreessan irraa akka hubatamutti garuu, wanti jarri mormuu fi dura dhaabbatu guutummaadhuma jireenya Sabummaa Oromoo (Oromummaa) dha malee ilaalcha siyaasaa (ideology) waliin hidhata hin qabu. Fakkeenyaaf Dhaabotni Siyaasaa Oromoo biyya keessatti Heera Wayyaanee jalatti gurmaawanii sosso’an kanneen akka OFDM fi ONC (yeroo ammaa OFC tahanii jiru) gaaffii walabummaa/’independence’ Oromiyaa kaasanii hin beekan. Jibbiinsi hadhaawaan namni Geetaachoo Raddaa jedhamu kunii fi fakkaattonni isaa jara sanaafis qaban garuu kan ABOf qaban irraa homa takka adda addummaa hin qabu. Osoo mormiin jiru ilaalcha siyaasaa irratti hundaawa tahee silaa Dhaabotni siyaasaa Oromoo kan Kaayyoo fi Galii siyaasaa gara garaa qaban hundi bifa tokkichaan akkamitti mormamu? Itoophiyaan Impaayera (Mana hidhaa Sabootaa ti). Saboota achi keessatti gabroomfamanii/hidhamanii jiran keessaa tokko Oromoo dha. Kanaaf nuti (Oromoon) akka Sabaatti sirna Impaayerummaa kana jalaa of walaboomsinee mirga Sabummaa keenyaa guutuu gonfachuu feena jedhee Oromoon of ijaaree falmachuun yoo cubbuu dha jedhamee mormame, Lakkii Itoophiyaan Impaayera mitii, Nuti hundi walumaanuu Itoophiyaanota, Garuu akkuma lammiiwwan Itoophiyaa hundaa nuti Oromoonis tokkummaa Itoophiyummaa jalatti sabummaa keenyaan of gurmeessinee mirga polotikaa keenyaaf falmachuu feena jedhanii Oromummaadhaan ijaaramuunis yoo sanumaan qixa cubbuutti fudhatamee mormame, Nam-tokkees tahe murni filmaata armaan olii lachuu Oromoof hin quudhineef Oromoon maal akka tahu barbaada??? Nam-tokkeewwan ejjennoo akkasii qaban, kan Oromoodhaan “Nu waliin jiraattees nuun qixa mirga polotikaa gaafachuu hin dandeessu, Nu irraa bilisoomuus hin dandeessu…” jechaa jiran keessaa tokko nama kana (Geetaachoo Raddaa) ti. Kun yaadaa fi ilaalcha maal irraa maddu? Wallaalummaa?, Of-tuulummaa?, Ofittummaa?, Maraattummaa?? Wanti namni kunii fi fakkaattotni isaa qaanii tokko malee ifatti dubbachaa jiran “Oromoon Oromummaadhaan ijaaramuu hin qabu.” ejjennoo jedhuu dha. Polotikaas tahe dhimma kamiifuu Oromoon eenyummaa Sabummaa ofii irratti hundaawee gurmaawuun jarreen akkanaa biratti akka cubbuu ol’aanaatti fudhatamaa jira. Garuu maaliifi ? Oromoon akka sabaatti ijaaramee aangoo polotikaa sadarkaa sabummaa isaatti isaaf malu yoo gonfate kuni rakkina maalii fida jettanii dura dhaabbattu? Jedhamanii yoo gaafataman deebisaan amansiisaan isaan kennuu danda’an jiraa? Dhukkuba ofittummaa dhala namaa daangaa hin qabne jennuun dhibamanii “Ana Malee!” jechuu irraa yoo tahe malee sababaan amansiisaan isaan ejjennoo isaanii kanaaf dhiheessuu danda’n gonkuma hin jiru. Qabsoon nuti gaggeessaa jirru (QBO) hundeen isaa bilisummaa ummata keenyaa (Oromoo) haa tahu malee gaafa galma isaa gahu itti bahi (result) xumura isaatii ummatoota ollaa Oromoo jiraatan hundumaaf bilisummaa, nagayaa fi dimokiraasii argamsiisuu keessatti qooda ol’aanaa qabaata jedhamee amanama. Hawwiin keenyas ofii keenyaa fi ummatoota ollaa keenyaa qofa osoo hin taane dhalli namaa hundumtuu bilisummaa fi nagaya keessa akka jiraatuu dha. Ummatoota hegeree gaarii akkasii hawwinuuf keessaa tokko ummata Amaaraa ti. Gitni bittuu Habashaa kan jalqaba sirna Impaayerummaa Itoophiyaa gadi dhaabe gita bittuu ummata Amaaraa kana keessaa bahe yoo tahe illee, Qabsoon Bilisummaa Oromoo fi ABOn, Bilisummaa fi nagaya, akkasumas, jireenya sabummaa Oromoof gufuu fi yaaddoo kan tahe sirna Impaayerummaa Itoophiyaa dhabamsiisuu irratti qiyyaafachuu malee, takkaa ummata Amaaraas tahe ummata kamiinuu jimlaatti diinomsatee ykn. akka ummata koloneeffataatti ilaalee fi ramadee hin beeku. Namni kun (Geetaachoo Raddaa) garuu ABO fi QBO qofa osoo hin taane walumaa gala Oromoonii fi Oromummaan akka waan diina ummata Amaaraa tahaniitti dhiheessuuf yaala. Ofii isaa ammoo akka waan Ummata Amaaraaf waardiyyaa dhaabbateetti of dhiheessuu yaala. Har’a ummatni Amaaraa fi Oromoon ummatoota ollaa walii fi wal keessas qubatanii jiraachaa jiranii dha. Hariiroon ummatoota kana lamaanii inni dabre tolaa fi hamaan isaas seenaa dha. Isa tolaa isaatti dhimma bahanii isa hamaa godaannisa isaa dhinsuudhaan ummatootni kun bilisummaa, nagayaa, kabajaa, jaalalaa fi wal-qixxummaadhaan yoo tole/danda’ame waliin yookaan ollummaa gaariidhaan akka jiraatan taasisuun seenaa dhalootni har’a jiru dalaguu qabu dha. Nam-tokkees tahe jaarmayaan ykn. murni kamuu ummata isa tokkoof waan dhimmamu of fakkeessaa kan ummata isa kaanii garuu mirga qofa osoo hin taane jireenya isaa iyyuu kan haalu yoo tahe namni, jaarmayaan ykn. murni sun diina/farra ummatoota lamaanii qofa osoo hin taane bilisummaa ummatootaa fi nagaya naannawa kanaa hundaaf inni farra/gufuu dha. Jireenya Oromummaa haaluu fi xiqqeessuuf ‘formula’n Geetaachoo Raddaa itti gargaarame hedduu nama kofalchiisa. QBO hangam akka isa yaaddessee fi gara maraachuutti isa oofaa jirus namatti agarsiisa. Akka cuunfaa ‘Formula’ isaatti Oromoon kan lakkoofsi isaa akkana baay’ateef ummatoota biroo lolaa fi haala adda addaan ofitti dabalee Oromeessee Afaanii fi aadaa isaa barsiiseeti. Dhiirti Oromoo tokkichi niitii hedduu (kan lakkoofsa hin qabne) fuudhuudhaan, ilmaan hedduu (dhibbafaa) garayyuu walitti haree guddifachuudhaani. Haalli kun yeroo dheerina keessa warra dhiiga Oromoo qulqulluu qaban xiqqeessaa deema. Kanaaf har’aan tana ummata Oromoo jedhamee Afaan Oromoo haasawu keessaa osoo lakkaawamee Oromoon qulqulluun 1-5% irraa gadi taha. Lakkoofsa keenya kan Geetaachoon nuuf tilmaame kana baay’ina lakkoofsa Oromoo kan yeroo ammaa 40,000,000 ol taha jedhamuun oggaa herregnu 400,000 – 2,000,000 jechuu dha. Hangumti kun jiraachuu keenya amanee nuuf quudhuu isaatiifuu haa galatoomu akka hin jenneef ammoo afaanuma kana jedheen itti fufee akkas jedha: “…I would be surprised if there is any Ethiopian oromo who claims 100 % pure oromo ethnicity,….” Hiikaan isaa: “Yeroo ammaan tanaa Itoophiyaa keessaa namumti tokko kan ani Oromoo qulqulluu dha ofiin jedhu yoo argame hedduun raajeffadha.” Kkkkk. Amma namni akkanatti haasawu kun maraatuu moo fayyaa dha jettu ? Saayinsii hawaasummaa dhala namaa, argaa-dhageeytii fi seenaadhaan akka hanga ammaa beekamutti ummatni tokko ummata isa irra guddaa taheen liqimsamee achi keessa dhabamuun ni jira. Akka Geetaachoo Raddaa amma nutti himutti ammoo Ummatni guddaan tokko ummata isa irra xiqqaa liqimsee kanuma ofii liqimse kana keessa badee dhabamuunis ni jirti. Kan nama raaju, namni tokko yaada maraattummaa akkanaa barreessee maxxansuu isaa miti. Maraataan tokko dhagaa fi eeboo gabaa walakkaatti darbachaa fi manneen guggubaa yoo deeme nama hin ajaa’ibu. Garuu akkana gochuu irratti yoo deggertoota/tifozo qabaate dhimmichi dhimma biraa (kan maraattummaa caalaa hamaa) taha. Yeroo yaadni jallaan eenyuufuu hin tolle akkanaa mooraa Habashootaa keessaa dhagahamu, isaanuma keessaa ka’ee “Lakkii kun nuufis tahe eenyuufuu hin toluu dhaaphu!” jedhee kan sagalee isaa dhageessisu arguu dhabuun hedduu nu yaachisuu qaba. Nama kana qofa ammoo osoo hin taane namootni akka Prof. Geetaachoo Haile, Prof. Mesfin Weldamariam, Dr.Birhaanuu Naggaa, Andaargaachoo Tsigee….fi wkf. Hedduun yaadumaa fi ejjennoo fakkaataa kanaa akka qaban yeroo adda addaatti kitaabban, media fi wal-tajjiilee adda addaa irratti argaa fi dhagahaa jirra. Kan namoota maqaa dhawaman kanaas tahe kanneen ammaaf maqaa isaanii hin dhawin hundaa irratti ragaa dhiheessuun yoo feesise gara fuul-duraatti hunda tokko tokkoon dhiheessuun ni danda’ama. Oromoon sabummaa isaatiin ijaaramee mirga polotikaa hanga har’aatti sarbame falmachuun isaa maaliif jarreen akkanaa biratti akka cubbuutti fudhatamee mormama? gaaffii jettu irraa ka’uudhaan gaaffiilee bu’uraa jajjaboo nuti of gaafannee deebisaas itti kennuu danda’uu qabnutu jiran. Isaanis: Dhuguma QBO fi Oromummaan akka jarri kun ibsanitti waan hammeenyaan deemanii fi ummatoota Oromoo hin tahiniif yaadessoo ykn. sodaachisoo dhaa? Dhugumattuu waan jibbamnuuf fi waan sodaatamnuuf ykn. waan ummatootni biraa nu irraa yaadda’aniif qabnaa? Lakkii nuti waan jibbamnuuf hin qabnuu, namoota alagaa olola nu irratti oofan kanneentu hammeenyaa fi ofittummaa mataa ofii irraa ka’uudhaan nu jibbee olola nu irratti oofaa? Yoo akkasii namoota alagaa kan haqa keenya (haqa qabsoo ummata keenyaa) nuuf hubatee nu bira goruudhaan warra yaada maraattummaa akkanaatiin olola dharaa nu irratti oofu kana of irraa faccisuu irratti nuuf tumsu hangam qabna? Habashootuma keessaas taanaan namootni yaadaa fi ejjennoo haqa irratti hundaawe madaalawaa (rational) qabaachuudhaan haqa qabsoo bilisummaa ummata keenyaa irratti nuuf quudhan maaliif mul’achuu dadhaban? Nu warra bilisummaa Oromoof qabsoofnutu haqa QBO alagaa fagoo fi dhihoo hunda biratti hanga malu beeksifachuu irratti (hojii diplomacy) homaa hin hojjetinii? Oromummaa ittisuu irratti malee Oromummaan orma biratti akka karaa qajeelaa taheen fi bal’inaan hubatamuuf Oromummaa beeksisuu/dhaadhessuu (Advertise gochuu) dadhabnee? Dhalli Oromoo hundi bakka jiru hundatti gaaffii isa kana jabeessee of gaafachuudhaan deebisaa isaa irratti hojjechuu qaba. Waa’ee keenya, waa’ee ummata keenyaa fi waa’ee haqa QBO bakka geenye hundatti nama hundatti beeksisuudhaan hubannoo qajeelaa, deggersa, mararfannoo fi jaalala akka nuuf horatan gochuun hojii qabsoo hedduu barbaachisaa dha. Lakkii kanneen asii olii hundi sababa mitii, hariiroo humnoota Habashaa (Itoophiyummaa) fi humnoota QBO gidduu ilaalchisee haalli deemaa turee fi jiru kun waanuma tahuu male ykn. aaduma/normal dha. Akeekni ani barreeffama kana dhiheessuuf, gaaffiilee armaan olii of gaafannee, deebisaa isaaniis bilchinaa fi bayyanootaan itti barbaadnee, diinaa fi fira, gufuulee fi haallan mijjatoo jiran hunda sirriitti addaan baafachaa, waan gochuu qabu yeroo isaatti gochaa tarkaanfachuun barbaachisaa akka tahe akeekuufi. Kanatti dabalee, hammeenya hammeenyumaan, arraba arrabumaan, jibbas jibbumaan deebisuu hin qabnu kan jedhu ejjennoo kiyya gadi jabeessee ibsachuun fedha. Sun aadaa keenya miti. Guddinaa fi qaroominas miti. Milkaawina QBO shaffisiisuuttis hin gumaachu. Nuti dhukkuba ofittummaa dhala namaa isa daangaa hin qabne kan madda rakkinoota addunyaa isa guddaa tahe irraa jabeessinee of eeguu qabna. Aadaa wal dhageeytii fi wal kabajuu, hoodaa fi safuu dhala namummaa fi aadaa dimokiraatawaa sirna Gadaa keenya durii deebisnee dagaagfachuuf yaaluu qabna. Yoo akkas goone goone akeeka eebbifamaa QBO dafnee galmaan gahuu dandeenya. Gaafa sanatti milkoofne ammoo, of bira dabarree, warri dhukkuba ofittummaa dhala namaa daangaa hin qabneen dhibamanii rakkatan illee dhibee kana irraa akka fayyaniif qooda ol’aanaa nu irraa eegamu gumaachuudhaan isaan wal’aanuu dandeenya. Xumura: Akka hubannaa kiyyaatti, yeroon ammaa yeroo sab-boonummaan Oromummaa fi QBO bifa gara garaatiin humna dambalii callisaa fi dhokataa taheen suuta suuta humnaa fi shira diinota isaa liqimsee irra aanaa jiruu dha. Dambaliin galaana QBO ariitii akkamiitiin akka isaan irra gara galaa jiru nu caalaa diinota keenyatu dafee arga. Rakkinoota xixiqqaa mooraan QBO keessa ofiitti qabus nu caalaa isaan warra ala irraa as ilaalutu hubata yoo jenne soba hin tahu. Kanaaf: Jeekkaraa fi waywaatni isaanii QBO sadarkaa duubatti deebisuun hin danda’mne irra gahuu fi Oromoon jal-bultii Bilisummaa isaa dhaqqabuu arguu irraahi. Dhugaa dirreetti mul’atu amananii osoo itti hadhaawuu liqimsuudhaan gochaa shiraa fi diinummaa irraa abdii kutachuu didanii hanga maayyiitti wixxifachuun ammoo rakkinoota xixiqqoo mooraa QBO keessatti mul’attutti dhimma baanee hanga dandeenyu gufachiisuu qabna jedhanii murteeffachuu irraa tahuu danda’a. Yaadaa fi ilaalcha, akkasumas, ejjennoo siyaasaa hammeenyaan guutame akkanaa (kan bilisummaa, nagayaa fi hariiroo ummatootaa irratti miidhaa fi balaa guddaa hordofsiisu) namootni tarkaanfachiisan eenyufaa akka tahan sirriitti jala buunee beekuunii fi adeemsaa fi gochaa hammeenyaa isaanii fashalsuun, rakkinoonnii fi kufaatiin siyaasaa, hawaasummaa fi dinagdee hanga ammaatti Ummatoota Impaayera Itoophiyaa keessa jiraatan irrattii fi naannoo isaaniitti dhaqqabe akka gara fuula duraattis daran hammaatee itti hin fufnee fi bilisummaan ummatootaa, nageenyi waaraan, sirni bulchiinsa haqaa (dimokiraasiin dhugaa) fi guddinni waloo naannawa kanatti akka mirkanaawu taasisuuf qooda ol’aanaa qabaata. Hubachiisa: Mata-duree barreeffama kiyyaatiif waa’ee lakkoofsaa sana haa filadhu malee xiyyeeffannoon kiyya waa’ee lakkoofsaa sana osoo hin taane waa’ee ejjennoo fi ilaalcha dhimma lakkoofsa keenya ibsuu kanaan duuba jiruu (Akka ofii feenetti ijaaramnee eenyummaa fi jireenya sabummaa keenyaa tikfachuuf mirga akkuma Saba kamiittuu qabnu akkuma mulqamnetti akka hafnuuf ijibbaata taasifamu irratti) akka tahe qabiyyee barreeffama kiyyaa guutuu irraa


Jaarraan maalif qabsoo hidhannootti ciche?

Waxabajjii 11, 2013 – Haasawa walgahii Yaadannoo Jaarraa Abbaa Gadaa tan Altanta, USA irraatti dhihaate Jawaar Muhammad Bu’ureessitota qabsoo Oromoo kanneen tarree duraarratti maqaan isaanii dhawamu keessaa, tokko, Jaarraa Abbaa Gadaati. Wanni Jaarraan qabsoo tanaaf addatti gumaache maali? jennee yoo of gaafanne adeemsa dheeraa Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) jaaruuf godhame keessatti carraaqqii godhamteefi milkii argamteef shoora sadarkaa duraa tapahcuu isaati hubanna. Roorroo Oromoorra gahuuf joollumamaadhaan laalachuu isaatiin ganamaan qabsoof bobbahe; bara 1966 Asabootirraa Minishir bitatatee qabsaa’ota barbaadee dirree falmii Baaleetitti makamee lolee lolchiise. Qabsoodhaaf meshaafi leenjii lolaa garayyuun ammayyee taate qabaachuun akka barbaachisu waan hubateef gargaarsa barbaacha gama Somaaliyaa, boodas Bahar Diimaa ceehee Adan, Baagdaadifi Damaasqoo dhaqe. Achirraahis akeeka tokkooni qasaawoota leenji’amaniifi meeshaalee lolaa ammayyee tahan waliin deebi’uuf karaa bu’e. Akeekni sunis Qeeyroo Ganamaatiin Qabsoo Hidhannoo Eegaluudha. Wanni argame ammoo, milkii osoo hin tahin harka mootummaa Soomalee bu’anii hidhamuu tahe. Mudannoon hamtuun waggaa shaniitiis murannoo diina Oromoo qabsoo hidhannootin cabsuuf qabu isa keessatti hin laaffifne. Bara 1976-tti yeroo haalli Warraaysaa biyyattii jijjiiree hamilee qabsoo hidhannootiif jirtu laamshesse sanitti, sirni jiru hiddaan buqqa’u malee Oromoof furmaanni hin jiru jechuudhaan, qawwee lameen Elemoo Qilxuufaarraa gaafa lola Xirroo hafte bakka itti awwaalamanirraa baafatee daggalatti galee WBO humnaafi caasaadhaan ijaarutti seene. Jaarraan gaafa yeroo duraatiif Asabootitti Minishir bitaterraa eegalee hamma guyyaa du’aan addunyaarraa galetti goota dawaan cunqursaa qawweedha jedhee amanu ture; saba isaatinis hidhadhaa “ qarshiin jahaannam haa dhayxuu qawwee bitadhaa daggala seenaa” jedhee dawwaaqaati jiraate. Akeekni barruu tanaa seenaa Jaarraa Abbaa Gadaa (Abdukariim Ibraahim Haamid) barreessuu miti. Gumaacha inni qabsoo Oromootif godhes guututti keessa deemuu hin hedu. Barruun tuni waa tokko qofarratti fuulleeffatti: Jaarraa Abbaa Gadaatiifi Qabsoo Hidhannoo bifa waliigalaatin mil’achuudhaan sababoota gootichi kuni maloota qabsoo keessaa kan hidhannootitti akka gamuufi ittiis cichu isa godhan maal akka tahan xiinxaluudha. Kanatti aansinee sababoonni Jaarraa Abbaagadaa qabsoo hidhannoo akka fardeeyfatu goadhan maal fa’a akka ta’an xiinxaluuf yaalla. Sababoonni wahitti nama kaasan hedduudha. Kan wahitti akka cichan nama godhanis akkasuma. Akka hubannaa kiyyaatti waa afuriitu ilaalcha Jaarraan qabsoo hidhannootiif qabu qare. Afranis: Sababoota afran kana armaan gaditti takka takkaan gabaabsinee haa laallu. –For Full Speech Click Gulele Post


Gareen  ADO (OPDO)  haarayti biyya alatti hundoofte walgahii koo milkiin xumure jetti

Posted by ODF on Friday, June 14, 2013 · Leave a Comment Adda Demokiratawaa Oromoon yaamamee Munich German keessatti kan gaggeeffame walgahii Miseensota, Deeggarrtootaa fi hawaasa Oromoo milkiin xumuramuu isaa oduun achii nu ga’e addeesse. Walgahii kana irrattis miseensotnii fi deeggartootni Adda Dimokiratawaa Oromoo biyyoota Awurophaa adda addaa, kan akka Norway, Swizerland, Holland, England, Sweeden, France fi magaalota German adda addaa irraa dhufanii kan qooda fudhatan yoo ta’u Hawaasni Oromoo Magaalaa Munich fi naannoo isaa jiraatanis baayyinaan argamanii walgahii kana irraa qooda fudhataniiru. Walgahiin miseensota Adda Dimokiratawaa Oromoo sadarkaa Awuroophaa, Munich Germany’tti, Waxabajjii 7 bara 2013 gaggeeffame kun Addi Dimokiratawaa Oromoo akka dhaabaatti erga dhaabbatee booda Awurophatti kora isa jalqabaa ti. Waan ta’eefis, korri miseensotaa kun diiriirsa Caasaa ADO, Sagantaa Siyaasaa, Heeraa fi Seeraa fi akkasumas Mul’ata ADOn qabatee irratti hojjechaa jiru irratti gad fageenyaan mari’atee murtee adda addaa dabarsuun xumurachuun isaa hubatame. Borumtii isaa Waxabajjii 8 bara 2013 Walgahii ummataa taasifame irrattis Pirezdantiin ADO obbo Leencoo Lataa fi Itti anaan isaanii Dr.Diimaa Nogoo dhalootaa fi imala Adda Dimokiratawaa Oromoo, akkasumas ADO dhaabota Biyya Ethiopia irraa maaltu adda akka isa taasisu irratti bal’inan ibsa kennan. Hirmaattota walgahichaa bakka adda addaa irraa afeeramanii dhufan keessaas kanneen akka Luba Dr. Tasgaraa Hirphoo, Dr. Jamal Abbaa Garoo fi kan biroonis dhimmoota adda addaa irratti haasaa taasisuun isaaniis hubatame. Ummanni walgahicharra tures, gaaffii fi yaada qabu of qusannaa tokko malee dhiheessuun mare bal’aan taasfamee walgahichi akeeka yaamameef guutuun milkiin xumuramuun isaa hubatame. Wallisaa Ababee Abbashuus halkan sana waleelee warraaqsaa fi bo’aarsaan ummata gam- machiisaa turuun isaas oduun Germany irraa nu ga’e addeessee ibsa. Guutummaa walgahii kanaa RBO tamsaasa Waxabajjii 12 bara 2013 darbe irraa dhaggeeffadhaa.


MIRGI UMMATA OROMO NAMOOTA HAGOON HIN MURTAA’U

Ummanni Oromo gabrummaa motummoonni ‘Habashaa’ irraan gayan jalaa of- baasuuf bara afurtamaa ol qabsoo hidhannoo deemsisaa jira. Barriin dheera kana keessa mirgootni ummanni dhiiga isaa dhangalaasuun gonfate hedduu ta’uun hubatamaadha. Ummanni Oromo of- onnachuun, hawwii bilisummaaf qabu guddiffachuun, kaayoo isaa jabeessuun, caalatti tokkoomuuf tilmaamachuun, afaan isaa guddisuun, aadaa isaa babal’isuun, addunyatti of -beeksisuun, hawaasaa isaa bifa gara garaatiin ijaaruunn,… kkf mirga isaa beekuu fii dhuunfachuu mul’isa. Mirgoonni asii olitti tuqaman kanneen argamsiisuuf wareegamni ummanni Oromo baase baayyee ulfaataa fii hadhaa’aa ta’uun ilmaan Oromo biratti guututti yaadatama. Qabsoo Oromo bakka ardha irra jirtu kanaan ga’uuf Jeegnonni kumaan lakkaa’aman itti madaawanii, itti naafawanii, itti lafee cabsanii, lubbuu isaanii mi’ooytuu itti dhabanii kanneen dabraniis akkasumatti heddudha. Isaan haa dabrani malee dhaams isaan nuuf dhaaman fii irbuun nuti waliin seenne nu wajji jira. Akka aadaa fii kaayoo hawaassummaa Oromoottis safuun kun waan irraan tarkaanfachuu hin qabne jennee laalla. Ar’a yeroo hammaattee tarkaanfii mul’attu argamsiisuun xiqqatullee, irbuurraan tarkaanfatanii, Oromiyaa calalaqxuu kaleessa baaneef hallayyatti gatuun amala doofaati. Har’a akka ifumaanuu dhiibate ala bahetti diinni qabsoo bilisummaa Oromo alagaa qofa akka hin ta’in hubachuun barbaachisaa ta’a. Namoonni dhala Oromo himatan zamana Minilik irraa jalqabee ummata keessatti dhokachuun yaroo danda’metti diinaaf harka mirgaa tahanii kaayoo bilisummaarratti harka laachuun waan baratame ta’e mullata. Ardha murni xiqqaan tokko maqaa Adda Dimokraatawaa Oromo jedhu baafatee tilmaama alagaa ummata Oromo irratti dhiibuuf tattaaffi gochuun isaa waan dinqiitti laalamu ta’uu hin qabu. Qabsoon ummata Oromo haga isaan hin hubannee caalaa guddinna, jabeennaa fii bal’inna qabdi. Qabsoon Oromoo kana duraas tooftaalee diinni keessaa fii alatti baafatee ittiin facaasuuf yaadu mara irra aanuu dandayee ture, ar’aa fii borullee ni dandaya. Duraanillee qabsoo fii kaayoo isaa eeggatee kan ar’aan gahe ummatuma Oromootiifii qabsaawoota isaatti. Har’aa fii borullee qabsaa’otaa fii ummanni Oromo qabsoo isaanii eeguu fii tiiksuuf wareegama barbaachisu godhuu qaba jenna. Ummanni Oromo haala argame kana fashalsiisuu fii abdii kutachiisuuf caalatti of ijaaruu qaba. Qabsaa’onni dhugaa garaa garummaa isaanii xiqqeessanii waliin dalaguu fii tokkoomuun dirqama isaanii ta’a. Ummanni Oromo akka qabsaa’onni dirqama isaanii fudhatanii qabsoo isaa tiiksuu danda’an dhiibbaa feesisu gochutu irraa eeggama. Gama birootiin tarkaanfiin murna ODF jedhamuun (Bitooteess25, 2013) fudhatame kun ilmaan Oromo hedduu akka gaddisiisu ni hubatama. Kaleessa ‘Gobanoonni’ diina aanfatanii ummanni Oromo akka kufee jilbiibfatu godhanii jiru. Ardha ammoo ayyaan-laallattoonni qabsoon Oromoo kuftee akka isaaniif buddeenni ba’u abjuu guddaa godhaa jiru. Kan nama dinqisiisuu ayyaan laallattoonni ardha faalla of-deebisanii mirgi Oromo argame yookin bilisummaan Oromoo hin feesisu jedhu warruma kaleessa ummata keessatti dhokatee mirga Oromootiif imimmaan-nyaacha boo’aa ture ta’uu isaaniiti. Waa’een isaan jalaa gale yookin dhokate yoo jirate, ummanni Oromo walabummaa isaa gonfachuuf namoota akka isaanii akka hin feene hubachuu dadhabuudha. Ardha qabsoon Oromo ummata keessa gadi seenuu irraa kan ka’e hawwan, shamarran, qeerroon fii manguddoon, walumaa gala ummanni Oromiyaa marti qabsoo tana daranuu akka jabeessanii laalan hubachuun barbaachisaa ta’a. Tokkummaan Humnoota Bilisummaa Oromiyaa (THBOn) ummanni Oromo qabsoo isaa tiikfatee akka galamaan gayu mamii tokkollee hinqabu. THBOn gara isaatiinis qabsoo ummata Oromo bakkaan ga’uufii dirqama isarra jiru ba’uufis waan qabsoon irraa eegdu godhuuf tattaaffi feesisu ni godha. Dhumarratti qabsaa’onni, jaarmayoonni kaayoo bilisummaa Oromoo akeeka godhatan, hawaasoonni Oromo hundi duumeeysa qabsoo ummtaa irratti kufe kana bittinneessuuf akka dirqama caalu baadhatan gaafanna. Tokkummaan Humna Oromiyaan Nibilisoomti Tokkummaa Humnoota Bilisummaa Oromiyaa (THBO) Caamsaa 1, 2013 TOKKUMMAA HUMNOOTA BILISUMMAA OROMIYAA UNITED LIBERATION FORCES OF OROMIYAA ULFO’s Statement On The Foundi romo Democratic Front (ODF) April 1st, 2013 The Oromo national liberation struggle has gone through unprecedented upheaval through its recent history, particularly over the last forty years. Through out the years, despite limping and appearing to have lost a propelling energy, the struggle has come through in many ways. A notably overarching way in which the Oromo liberation struggle has survived is that it has accrued a ballooning political capital over the years. True enough, despite long-drawn- out yearning of the Oromo nation, the liberation struggle has not yet registered its ultimate goal – the liberation of the Oromo nation and the establishment of the independent republic of Oromiyaa. However, short of the independence of Oromiyaa, the liberation struggle has secured considerable gains and reached irreversible political sphere and in due course attaining its goal is inevitable. One resounding fact that attests to this inevitability is that the aspiration for bilisummaa/walabummaa is intrinsically anchored in the heart and mind of the Oromo people. Therefore, the struggle that enjoys such a consummate backing of the Oromo mass will remain to endure the political war of annihilation from within or without. Expectedly, the external war waged by the arch enemy of the Oromo nation and its struggle, the Abyssinian-led colonial order, is bent on derailing the struggle from its course. We have witnessed that the Abyssinian-led regimes of all political stripes, the past and present, have left no stone unturned to eclipse the Oromo struggle to oblivion. Yet, years of Stalinist political gag and machination, economic marginalization, discrimination- laden social policies, and policies of genocidal intent that they have instituted failed to stamp out the Oromo struggle. If anything, the Oromo issue has remained the most daunting political task for the existing regime and aspirants in the opposition camp drooling to seize the political power of the empire state of Ethiopia. While externally weathering through the apocalyptic political avalanche of the Ethiopian state, the Oromo liberation struggle has been sustaining internal blows from time to time and reeling and yet thrusting forward. Without overly dwelling on historical accounts, three examples should suffice to illuminate the extent in which internal scuffle has stunted the development of the liberation struggle of the Oromo people. First, the Oromo liberation struggle has been deprived of a genuinely nationalist leadership with unflinching commitment of liberating Oromiyaa. Within the rank of the OLF leadership, some have worked in stifling such a leadership not to emerge. For two decades, from early 1970s when the Oromo movement culminated in the formation of the Oromo Liberation Front (OLF) to 1991 when the front joined the Ethiopian Peoples Revolutionary Democratic Force (EPRDF) and formed the Transitional Government of Ethiopia (TGE), the OLF leadership barely renewed itself. Visionary and vibrant rank-and-file members were kept at bay from assuming the leadership. With the benefit of a hind sight coupled with anecdotal evidences, it wouldn’t be farfetched to state that some elements in the OLF leadership had no ideological conviction in the liberation of Oromiyaa and so had to deny those with competing political persuasion a space in the leadership. During this early epoch, had it not been for lack of a solid ideological conviction on the part of the leadership of the front, the Oromo liberation struggle could have taken a qualitative leap. The struggle was dwarfed during this era mainly due to the fact that the OLF leadership was suffering from the bout of ideological bipolar disorder and/or infusion of the Ethiopianist agenda via embedded elements in the front. The leadership hardly gave its full heart and mind to the liberation cause and industriously worked to mobilize the mass to achieve the objective clearly set out in the political program of the front. If there was no two-tier ideological stance and lack of seriousness of purpose in the struggle on the part of the OLF leadership, just as its peer fronts that left the Ethiopian political scene in early 1970s and raised arms in their respective backyards eventually succeeded, the OLF too could have undoubtedly succeeded in achieving its goal. Second, the OLF leadership in the high echelon began tampering with the OLF political program. Under the pretext of the change of the world political order following the disintegration of the Soviet Bloc and ‘the uniquely evolving post-1991 political dynamics within the empire state of Ethiopia’, a campaign of revising the OLF program has been launched. For well over a decade, from the time spanning when the OLF left TGE in 1992 up to the year 2004, the campaign was extraordinarily intense. All this time the OLF was shackled and minimally running its organizational work due to unsettled ideological wrangling within the front. Although not substantively altered as adherents of the revision sought, the program was eventually tweaked. It was made to subtly reflect duality in its goal – self-determination was stated to mean either seeking political accommodation within the Ethiopian political context or attaining the independence of Oromiyaa. Such a duality in turn brought havoc within the front and its supporters. Ultimately disintegration of the front became the order of the day which further arrested the liberation struggle from making any major stride. Third, the ‘founding fathers of the OLF’ exhausted their cool and went on vendetta for the debacle of the front. Contrary to the work of retiring hayyuus in the Oromo Gadaa tradition who advise on the progress and well-being of the nation, when a complete watering down of the original OLF program was not possible, the retired ‘OLF founding fathers’ dispatched their political progenies to embark on further eroding and disintegrating the OLF. As a result, since 2004, factions of the OLF have preposterously mushroomed and filled the Oromo political arena. With the OLF as such internally hemorrhaging profusely, the national liberation struggle has sustained yet again a major blow. While we leave the rest to history to deliver the true account of what has transpired in the course of the Oromo national liberation struggle over the last 40 year, we would like to state that the birth and declaration of the Oromo Democratic Front is a consummation (ODF) of the four decade work of adulterating the OLF political objective and the aspiration the Oromo nation for bilisumma/walabumma at large. It was the introduction of ideological divide at the outset that has hindered the struggle of our people to this date. We believe that the birth and declaration of the ODF will further fortify the division and delay the fruition of our national struggle. In the face of public demand for brining all nationalist political forces in to one camp and elevating the liberation struggle to a renewed state, much to the chagrin of the Oromo public, creating a new organization is an insult to injury. The underlying problem of the Oromo struggle is not lack of political organizations. We have enough of them. What we lack is a settled and winning ideology backed with a firm commitment of getting into the trench and securing tangible deliverables. Many had already pursued the path that ODF charted for itself. Yet all have failed to secure what they have set out to achieve. In the early 1970s, Oromo intellectuals who had rejected the liberation agenda, joined in drown the Ethiopian political organizations, and attempted to seek a political redress mechanism for the Oromo nation perished in vain in the hand of the military regime of Ethiopia. The Oromo People’s Congress (OPC), ardent supporter of the Ethiopian unitary state and fighter for the emergence of democratic polity in Ethiopia, has been frustrated since the day of its inception in 1996. The TPLF-led regime of Ethiopia has literally strangulated the organization leaving merely handful of its leadership to breathe. With its members killed, rounded up and jailed, and fled the country, the OPC has been incapacitated. Similarly, the Oromo Federalist Democratic Movement (OFDM), which in many ways shares the vision and mission of the ODF, has paid hefty price in the hand of the TPLF regime. It has been reduced to fight, not for the Oromo people, but for its own survival in the corridors of the TPLF kangaroo court. Given this substantial experience, we find it utterly difficult to fathom how the ODF can implement its ‘new-found vision’. It remains to be seen the unique political calculus it would employ to succeed in its mission. Yes, it stated in its declaration that unlike the Oromo political organizations ‘seeking self-determination in exclusivist and statist sense’, it would inclusively and radically address the self-determination issue of the ethno-national multitudes in Ethiopia. However, this political venture needs partners to tango with. As far as we know, the political landscape in Ethiopia is barren to find ideal partners, particularly partners of Abyssinian- led political organizations. Ideal as it may look, given what history has attested, pursing this path is futile. Therefore, only bridging ideological chasms, mending the fracture within the Oromo polity, and working on the ‘liberation platform’ with determination will set free the Oromo people from the colonial bondage of the Ethiopian empire state. With the Oromo nation freed from the bondage, the prison gate of the empire will be wide open for ethno-national multitudes who share similar fate with Oromo to escape. It has such a cascading effect that the freedom for Oromo means the freedom for all. When we know all too well that there is no democracy in Ethiopia and the present rulers would not open up for a democratic order to emerge, begging for democratic change alone would prolong the misery of our people. We should not expect the liberation of the Oromo people through the ballot box. The regime that came to power through violence is bent to remain in power with all what it takes. It is only when we close rank and stand in unison against the TPLF-led regime that we set our people free. A call to all Oromo liberation forces We call upon all OLF factions and groups to look into the urgency of reconstituting all forces within the liberation camp and make a pragmatic move as soon as possible. Time is of the essence. Dragging feet and failing to pass the test of time at this crucial period will lead us all to the dust bin of history. We urge all stakeholders to pitch in constructively in the pursuit of consolidating the liberation camp. A call to the Oromo people Acknowledging that you have been paying ultimate sacrifices for the cause of your liberation; Cognizant of the fact that your aspiration for liberation is still at all time high, despite repeated setbacks our national struggle has experienced over the years; Realizing that your active participation in the struggle ultimately decides the course of the liberation struggle: We call upon you to exert pressure on all organizations to come together and work for the collective good of the nation and its liberation. Unity is strength!!! Oromiyaa Shall be Free!!! United Liberation Forces of Oromiyaa (ULFO) April 1st, 2013