Bu’ureesitoota Waldaa Maccaa fi Tuulaama Keessaa Tokko han Ta’an, Obboo Baqqalaa Mokonnon Wasanuu Du’an Boqatan

Obboo Baqqalaa Mokonnon (1930 – 2016) Yaadawwan Ilaali Obboo Baqqalaa Mokonnon (1930 – 2016) Yaadawwan Ilaali Obbo Baqqalaa Mokonnon Wasanuu, Shawaa Kaabaa- Salaalee, bakka Oborii jedhamutti dhalatanii guddatan. Akkuma Umuriin isaanii barumsaaf gaheen Finfinnetti galanoii amma sadarkaa lammaffaatti mana barumsaa Tafarii Mokonnon jedhamutti baratanii, booda Koleejii Hojii Daldalaa ykn Commercial College ka jedhamutti barachuun Akkaawuntingiidhaan ebbifaman. Waaldaan Macaafi Tuulama as Washington DC-tti Sambat-duraa darbee kana sirna yaadannoo Obbo Baqalaa dha qopheesse ture. Sirna yadanoo kanarratti firoottanii fi hiriyoonni Obboo Baqqalaa akasumas miseensooni Waldaa Maccaa fi Tulama argamaniru. “Obbo Baqqalaan abbaa firaa, xinna wajjin xinnaa, guddaa wajjin guddaa ta’e kan hasahuu beeku,” jedhu, Firottan Obboo Baqqala Gadda fuula isaanirra mullattu liqimsanii, of jajjabessa. Obbolaawwan isaatiif akka abbaa ture, firottan hunda biratti jalatamaa fi dhageetti kan qabu, mirga Oromoof immoo antummadhan odoo hin ta’in wal-qixxumaa dhala nama irratti hunda’uun umurii isaa guutuu kan dhama’aa ture tahuu dubbatan. Pop-out player Namoota sirna yadanno kanaratti argaman keessa Obbo Lubee Biruu fi Obbo Ibsaa Gutamaa dubbiseen ture. Oboo Lubeen “Yeroo Baqaqalaa Mokonnon, Janaraal Taddasaa Biruufaa wajjin dhimaa Macaa fi Tulamaaratti hojjatan da’iman ture. Anifi hiriyooni kiyya akka obbo Baqqalaa Mokonnon ta’u hawwaa guddanne,” jedhanii, Obbo Baqqalaa Mokonnon waan abshaalaa fi goota tureef, Waldaa Macaaf Tulama keessatti, hojji tikaa nagaatti bobba’uun akka qophilleen waldicha nagaan geggesaman ka gochaa turan tahuu yaadatu. “Baqqalaa Mokonnon abbaa isaanii Mokonnon Wasanuuttin addan hin laalu. Warrii Mokonnon Wasanuu dhimma mirga Oromooratti cimtoota fi kan fira jalatani,” kan jedhan immoo Obbo Ibsaa Gutaamaati. Mootummaan Haylasilaasee, yeroo hoggantoota Macaafi Tulamaa akka Tadasaa Biruu, Mamoo Mazamir fi abbaa obbo Baqqalaa Mokonnon Wasanuufaa guree hidhaatti naqe, Obbo Baqaalaa Mokonnon fi hiriyotaa isaa immoo kophaa baasee hidhee ture. Sababni isaas Baqaalaan faa akka sobanii ragaa bahan dirqisiisudhan wabii godhate hoggantoota Macaa fi Tuulamaa irratti murtii soba dabarsuf yaaduudhaan ture, Guyyaa san garuu Baqqalaa Mokonnon Karoora motummaa fashaleessudhan seenaa hojjachuu isaa namonin achitti argaman raga bahan. San booda, Baqalaa Mokonnan mana hidhaatti deebisanii waggaa 10 itti murteessan. Motumaan Haylesilaasee kufee Dargiin angoo qabannaan bakka itti hidhamee turee bahee Finfinnetti deebi’e. Erga dargiin kufe booda haadhaa manaa isaa wajjin gara biya ingiliziitti baqate. Obboo Baqqalaan erga baqateeyis dhimma Oromoo irraa hin fagannee, namoota biyyaa baqatanii achitti gargaarsa dhaban gargaara, Oromoota naannoo Landan jiraatan ijaaraa fi walitti fidaa turean jedhu, obbo Ibsaa Gutamaa. Seenaa walda Macaa fi Tulamaa keessatti abbaa fi ilmaan hidhamuudhan Baqalaa fi abban isaanii Obbo Mokonnon Wasanuu kan duraas kan dhumaas akka ta’an dubbatu namooni sagantaa yaadanoo Obbo Baqalaa Mokonnon qophahe irratti argaman. Reefii Obbo Baqqalaa dheengada gara biyyatti ergamee, harra, biyya itti dhalatee guddatee Shawaa Kaabaa, Oboriitti han dhihoo jiru – Gadaamii Dabre-Libaanositti sirna o’aadhan awaalaman. Matii fi firoottan Obbo Baqqalaa Mokonnonif jajabina hawwa, biyyeen itti haa salphattun jedha. Buu’ureesitoota Waldaa Maccaaf Tuulaama keessaa tokko han ta’an Obboo Baqqalaa Mokonnon Wasanuu dhalatee oggaa 86-tti dilbata torban dabree – Amajjii 24, 2016 bakka jiraachaa turan Biyya Ingilizii, magaala Landdanitti adnunyaa kanaraa du’aan boqatan. Awwaalchi isaanii, har’a bakka dhalata isaanii, Salaaleetti raaw’atame. Obbo Baqqalaa Mokonnon Wasanuu, Shawaa Kaabaa- Salaalee, bakka Oborii jedhamutti dhalatanii guddatan. Akkuma Umuriin isaanii barumsaaf gaheen Finfinnetti galanoii amma sadarkaa lammaffaatti mana barumsaa Tafarii Mokonnon jedhamutti baratanii, booda Koleejii Hojii Daldalaa ykn Commercial College ka jedhamutti barachuun Akkaawuntingiidhaan ebbifaman. Waaldaan Macaafi Tuulama as Washington DC-tti Sambat-duraa darbee kana sirna yaadannoo Obbo Baqalaa dha qopheesse ture. Sirna yadanoo kanarratti firoottanii fi hiriyoonni Obboo Baqqalaa akasumas miseensooni Waldaa Maccaa fi Tulama argamaniru. “Obbo Baqqalaan abbaa firaa, xinna wajjin xinnaa, guddaa wajjin guddaa ta’e kan hasahuu beeku,” jedhu, Firottan Obboo Baqqala Gadda fuula isaanirra mullattu liqimsanii, of jajjabessa. Obbolaawwan isaatiif akka abbaa ture, firottan hunda biratti jalatamaa fi dhageetti kan qabu, mirga Oromoof immoo antummadhan odoo hin ta’in wal-qixxumaa dhala nama irratti hunda’uun umurii isaa guutuu kan dhama’aa ture tahuu dubbatan. Pop-out player Namoota sirna yadanno kanaratti argaman keessa Obbo Lubee Biruu fi Obbo Ibsaa Gutamaa dubbiseen ture. Oboo Lubeen “Yeroo Baqaqalaa Mokonnon, Janaraal Taddasaa Biruufaa wajjin dhimaa Macaa fi Tulamaaratti hojjatan da’iman ture. Anifi hiriyooni kiyya akka obbo Baqqalaa Mokonnon ta’u hawwaa guddanne,” jedhanii, Obbo Baqqalaa Mokonnon waan abshaalaa fi goota tureef, Waldaa Macaaf Tulama keessatti, hojji tikaa nagaatti bobba’uun akka qophilleen waldicha nagaan geggesaman ka gochaa turan tahuu yaadatu. “Baqqalaa Mokonnon abbaa isaanii Mokonnon Wasanuuttin addan hin laalu. Warrii Mokonnon Wasanuu dhimma mirga Oromooratti cimtoota fi kan fira jalatani,” kan jedhan immoo Obbo Ibsaa Gutaamaati. Mootummaan Haylasilaasee, yeroo hoggantoota Macaafi Tulamaa akka Tadasaa Biruu, Mamoo Mazamir fi abbaa obbo Baqqalaa Mokonnon Wasanuufaa guree hidhaatti naqe, Obbo Baqaalaa Mokonnon fi hiriyotaa isaa immoo kophaa baasee hidhee ture. Sababni isaas Baqaalaan faa akka sobanii ragaa bahan dirqisiisudhan wabii godhate hoggantoota Macaa fi Tuulamaa irratti murtii soba dabarsuf yaaduudhaan ture, Guyyaa san garuu Baqqalaa Mokonnon Karoora motummaa fashaleessudhan seenaa hojjachuu isaa namonin achitti argaman raga bahan. San booda, Baqalaa Mokonnan mana hidhaatti deebisanii waggaa 10 itti murteessan. Motumaan Haylesilaasee kufee Dargiin angoo qabannaan bakka itti hidhamee turee bahee Finfinnetti deebi’e. Erga dargiin kufe booda haadhaa manaa isaa wajjin gara biya ingiliziitti baqate. Obboo Baqqalaan erga baqateeyis dhimma Oromoo irraa hin fagannee, namoota biyyaa baqatanii achitti gargaarsa dhaban gargaara, Oromoota naannoo Landan jiraatan ijaaraa fi walitti fidaa turean jedhu, obbo Ibsaa Gutamaa. Seenaa walda Macaa fi Tulamaa keessatti abbaa fi ilmaan hidhamuudhan Baqalaa fi abban isaanii Obbo Mokonnon Wasanuu kan duraas kan dhumaas akka ta’an dubbatu namooni sagantaa yaadanoo Obbo Baqalaa Mokonnon qophahe irratti argaman. Reefii Obbo Baqqalaa dheengada gara biyyatti ergamee, harra, biyya itti dhalatee guddatee Shawaa Kaabaa, Oboriitti han dhihoo jiru – Gadaamii Dabre-Libaanositti sirna o’aadhan awaalaman. Matii fi firoottan Obbo Baqqalaa Mokonnonif jajabina hawwa, biyyeen itti haa salphattun jedha.


By Billisaa Mohammed Fincilli Diddaa Gabrummaa guutuu Oromiyaa keessatti qabsiifamee ture erga qabbanaawee booda:- 1.Hidhaa fi ajjeechaan ilmaan Oromoo irratti geggeeffamu daran jabaatee itti fufee jira. Kunis kan hammaachuu danda’eef wayyaaneen waraana isii kan ilmaan Tigraay qofa Oromiyaa keessatti bobbaasuudhaani Poolisoonni Oromiyaa ummata haleeluu didan akka hidhannoo hiikkatan erga taasifaman boodadha. 2.Poolisoonni Federaalaa fi waraanni wayyaanee dhalootaan Tigree tahan manneen abbootii qabeenyaa sakatta’uudhaan qabeenya Oromoo saamaa akka jiran qabatamaan irra ga’amee jira. 3.Manneen abbootii manaa gara hidhaatti guuramanis halkan cabsanii seenuudhaan gochaa dirqisiisanii gudeeduu(rape) dubartoota irratti raawwachaa akka jiran ifaan ifatti irratti dhaqqabameera. 4.Kaabinoonni OPDO sangoota qonnaan jiraattota Oromoo irraa saamuudhaan wayyaanota nyaachisaa jiran. 5.Namoota ciccimoo hayyoota achi buutee godhaa jiru. Kanaaf qabsoon keenya qabbanaawuu hin qabu. Wal gurmeeysinee qabsoo keenya cimsuu qabna


Hoogganoota moo Hoongayoota?  Leaders or Loosers?

Hundeen bu’urayuu dhaabota siyaasaa angoo siyaasaa dhuunffachuufi ta’ullee kan soboota gabrummaa jalatti kufanii ammoo ummaticha gabrummaa jalaa baasu kan jedhu saganteeffata.Kana milkeessuufi ammoo namoonni qaroo sabaa keessaa walitti dhufanii sagantaa siyaasaafi tarsimoo qabsoo diriirffatu. Namoonni kun akkumma dandeetti isaaniitti hoogganoota ufi keessaa ummatanii qabsoo geggeessuu Kan oromoolle kanarraa addaa miti. Bifumma walii galaatti namoonni Hoogganna jedhaman xurree sadi gugguddaa keessatti ramadamu. 1ffaa Hooggna hayyuu ( Wise leader), 1ffaa Hooggana qaroo ( shrewd leader) 3ffaa Hooggana kennaa qabu (gifted Leader). Akkumma beekkamu hoogganni kun hunduu beekkumsa kana takkaa wajjiin dhalata yookaan ammoo leenjiidhaan hooggana ta’a.. Hoogganoonni sadanuu dandeetti adda addaa qabu. Hoogganni hayyuun carraa uumuutti dandeetti qaba,hoogganni qaroon carraa uumamutti dhimma bayuutti dandeetti qaba,hoogganni kennaa qabu ammoo carraa uumamuu deenda’u tilmaamutti dandeetti qaba. Kana hundaa godhuu kan hindandeenye inni hooggana ufiin jedhus hooganaa hinjedhamu. Nuti ummanni oromoos akkumma ummata adunyaa biroo jaarmaya siyaasaas qabnna ,jaarmanni siyaasaa kun ammoo hoogganas qaba. Hooganoonni siyaasaa dhaabota keenyaas tarreeffama sadan gubbatti lafa kaayame kana keessaa tokko keessatti yookaan lama keessatti shalagamuu qabu. Garuu kana sadanuu godhuufi yoo hindandeenye jechuun yoo carraa uumuu hindandeenye yookaan carraa uumamutti dhimma bayuu yoo hindandeenye yookaan carraa dhufuu deemu tilmaamamnii ummata qopheessuu yoo hindandeenye Hooganoota jennaan ree? Arra haalli hoogganoota oromoo irraa argaa deeminnu kan hedduu abdii nama kutachiisu yoo ta’ellee, qabsoon ummani keenya gootummaan diina dura dhaabbachaa jiranii fi dammaqiinssi isaanii kan abdii nama horachiisu ta’ee muli’ata. Arra carraan guddaan uumamee jira,carraa kana gootonni uumani galata qabu, carraa uumuu yoodadhaban ammoo carraa uumametti dhimma bayuu dadhabuun hooganoota keenyaa maal akka jennuun mata duree kiyyarra filmaanni jira. Wayayanneen yeroo akkumma keenya dhaaba siyaasaa bilisummaa ummata Tigraayiif qabsaawu egalitte ummanni jalatti hiriiruu didee yeroo dadhabidu mala lafa kaayachuudhaan ta’e jettee jimlaadhaan ummata ufii lakkoofisaan hedduu ta’e mootummaa dargiitiin ficcisiifitee akka ummanni aaree qabsoo isaaniitti dabalamu godhuudhaan deeggarssa ummata horattee arra abbaa biyyaa abbaa angoo taatee ummata keenya laffarraa duguuguutti jirrtti. Keenya ammoo faalla kanaa ta’ee ummanni dammaqee qawwee malee diina dura dhaabbachaa tumssaf dhaabota sibilisoomissa jedhee dhaaddatutti iyyachaa jiraachuu yeroo agarru hooganoota keenyaan hoogganoota moo hoongayoota jennaan ree? Da’immaniifi dubartootaafi mangoddonni oromoo dandii konkolaata irratti rasaasaa wayyaaneetiin gonbifamaa jiran osoo ijaan dawwannuu humnna qabaannee diina irraa rukutuu dadhabinullee akkumma ummanni keenya tokkummaadhaan diina dura dhaabbatetti garaagarummaa lakkifinnee ,ufitullummaa keenya liqimisinee, abjuu dhiiga ijoollee kanaatiin anngoo yaabbachuu lakkifinnee, ibsa ejjannoo,guyyaa goototaa fii dhaadannoo tarkaanfiin duuba hinjirre kanaan ufiifi ummata keenyalle sobuu dhiifinnee humnaafi dandeettii keenya walitti dabalannee tokkummaan dhaabbachuu dhabuun keenya hooganoota moo hoongayoota nujechisiisa ree? Obboleeyyan koo mootummaan wayyaanee diina hiddi isaa gadi fagoo ta’ee jira. Wayyaanonni adunyaa nuti alaa kanaa itti wayiwaachaa jiru kanaafi michuu cimtuudha. Adunyaan arraa kan mirgi ilma namaa fedhii biyyoota guggudoo maqaa ( national interest) jedhuun idda bu’ee jira. Warri West ummanni oromoo hundi lafarraa dhumee fedhiin isaanii yoo kan wayyaneen eeggamu ta’e irra hinkaayanne. Guyyaan isaan nudhagayan yoo wayyaaneee daysinee fedhii isaanii dukkaneesinee jenne gaafa san fira nugodhachuufi nudhagayu malee akkanatti nudhagayuufille hindeeeman. Warri West hanga nutti ufi beeyinnu caalaa nubeeku akka nuti jaarmaya cimaa hinqabnne akka nuti hooggana dhugaa murataafi kutataa hinqabne akka hawaasa hinijaaramin taane bareechanii nuhubatu. Hawaasa hinjaramin kan ijaaru ,jaarmaya jabaa qabsaaye kan ummata qabseessu kan qopheessuu hooggana. Ummanni keenya ijaaramuu dhabuun jaarmaya cimaa qabaachuu dhabuun keenyaf ammoo namoota maqaa hoogganummaa ufitti maxxansanii sabqunnamitti irratti ufi dhaadhessan caalaa eenyu itti qaanffachuu qaba ree? Namoota kanaan hoogganoota moo hoongayoota jennaan ree? Maqaa maaliin akka yaamaman hujiin isaaniituu qulqulleessee agrsiisuu deema garuu ijibbaataafi dhaamssi ani qabu carraan wayyaanee wajjiin hojjannaa fii wayyaanee sirnna dimokraasiitiin irratti qabsoofinnaa jedhu guyyaa J/Leencoo Lataa qabsoo nagayaa geggeesuufi ufi kennanii biiya deeman biyya isaanii irraa galituun tigraayi irraa dhufitte isaanii deebifitte xurree nagayaa akka maletti madaaye dhukkubsatee amma ammoo guyyaa Obbo Baqalaa Garbaa deebisanii mana hidhaati darban karaan nagayaa wayyaanee wajjiin du’e jedheen amana. Kanaafi obboleeyyan koo carraa tokkochi nuuf hafe hawii fii abjuun xurree adda addaatiin qabsoofinne milkoofinna jedhu dhumatee jira amma carraa tokkochi nuuf hafe qabsaawonni hundumitti qabsoo ummata oromoo geggeesina jennu moora tokkottitti deebinee Hooggana hayyuu,qaroo fii kennaa qabu qabsoo keenyatti horuudhaan qabsoo dhaloota haaraya dhaalichifinnee wareegama jaallan qabsoo irratti wareegamanii itichinee gumaa ijjoollee teenyaa dhumanii akka baafinnu Hoongayoota osoo hinta’in hoogganoota jedhaminnee akka galmee seena irratti kaayaminnu akka tokko taanu isinitti waywaadha. A.Jundi


JECHOOTA ajaa’ibaa kan taaksii keessatti barreefamanii jiran. 1 Ni jiraanna jenneeti malee balleesinee baduun nun dhibu. 2 Umurii nuti qabnu jeequmsaaf mitii jaallachuufu nun geessuu. 3 Qophummaan kan bareedu mana fincaanii keessatti qofa. 4 Aangoon kan ittiin uummata bulchan malee kan ittiin uummata doorsisan miti. 5 Kanan rafuuf kan hin rafne gooftaa waanan qabuufi. 6 Hangam yoo tureyyuu harmii fi mootummaan kufuunsaa hin oolu. 7 Fuula inaaffaan guraachesse qibaatiin hin cululysu! 8 Utuu durbi lafa qotuun argamti ta’ee dhiirri hunduu qote bulaa ta’ee dhuma. 9 Nama hin tuffatin hinjiraanniyyuu surree nama hiikachiisti. 10 Bara re’ee ta’amutti hoolaa hin ta’in. 11 Utuu barnootni dulaadhaan namaa gala ta’e harreen piroosoofera taati turte. 12 Utuu baalli mukaa qarshii ta’ee dubarri qalamee jaallatti! 13 Anaan hiyyeesa nan jette atimo boorsaa duwwaaf daalleekee malee maal qabda. 14 Utuu daawitii (of ilaalii) dhaaf ni kaffalama ta’ee dubartootni meeqa kaffalu? 15 Hangafti tooftaa jireenya wal danda’ud


Manni Murtii Oromiyaa keessa jiran qajeelfama haaraatiin akka hojjatan ajajni itti kenname.

#OromoProtests Xalayaa Mudde 1 bara 2015 barreeffameen akak eerametti, himannaa dhiyaatan irratti mirga wabii kan eegamu adeemsa seera yakkaa hordofuun otuu hin taane, Qajeelfama haaraa bahe kanaan ta’a. Kunoo, Qajeelfama maqaa Mana Murtii Waliigala Oromiyaatiin manneen murtii Oromiyaa keessa jiraniif kenname kun kan qaamni hoji raawwachiiftuu qaama seera hiiktuu akka fedhetti ajaju ta’uu saaxila. Qajeelfamni haaraa Mana Murtii God.Sha.Lixaa, kan Amsaaluu Olaaniitiin mallatteeffamee bahe kunis akkamiin qaamni seera raawwachiisu qaama seera hiiku akka ajaju ragaa dha. Eehee, laga gama sanaa waanti tortore foolii kennaa jira….


#Oromoprotest TORONTO

Oromoota fi deeggratoota oromo kan magaalaa Torontoo fi Naannawaa Toronotoo, Kanaadaa keessa jiraattaniif akka mormii fi sagamtaa ibsaa ibsuu gootota Oromoo wareegaminiif ta’u irratti hirmaattan waamicha isiniif goona. Mootummaan Itoophiyaa ammas uummata Oromoo humna waraanaa fayyadamuudhaan halkanii fi guyyaa ajjeechaa, reebicha, fi hidhaa itti fufee jira. Kunis kan ta’e sababa mormii ‘’Maaster Plaanii Finfinnee’’ mormuun calqabameeni dha. ‘’Maaster Plaaniin kun buqqa’uu uummata hedduu fi lafa qotee bulaa Oromoo heektaara millioona lama ol ta’uuf fudhachuun, gosti fi sanyiin Oromoo qe’ee isaa irraa buqqa’ee aadaa fi seenaa isaa akka haqamee naannoo sanaaf badu gochuuf deema. Nutis namoonni qophii kana irratti argamuuf deemtan akka gurraacha uffattanii fi mallatoo fi alaabaa Orommos akka qabattanii argamtan kabajaan isin gaafanna. Barattoonnis borsaa fi barullee isaanii qabattanii yoo dhuftan ijoolleen akka keessanii mirga isaanii karaa nagaan mormanii akka ajjefamaa jiran agarsiisuuf tola. Guyyaa: December 29th, 2015 Sa’a: 1pm Bakka: Queen’s Park We call upon all Oromos and supporters of the Oromo diaspora in Toronto, Canada and the Greater Toronto Area (GTA) to participate in this protest/ candlelight vigil to remember all Oromo heroes and heroines and peaceful protesters. These protesters are still being met with government directed military forces whom are killing, beating, and arresting protesters for protesting against the ‘Addis Ababa (Finfinnee) Master Plan’. The ‘Addis Ababa Master Plan’ has induced loss of two million hectares of Oromo land, two million displaced Oromo farmers which also caused the disappearance of clans; indirect ethnic cleansing and all in all, has created a social and economic genocide. We also ask everyone to come wearing black and bring your banners and flags. Also, we ask students to come with their backpacks to signify that students just like us are being killed for practicing their basic human rights. Date: December 29th, 2015 Time: 1pm Where: Queen’s Park


#Second Round Oromo Protest To Be Continued

Breaking News: Oduu Ammee =========================  Guyyaa har’aa,27-12-2015, Oromiyaa bakka adda addaa keessatti Fincilli Diddaa Gabrummaa Kan marsaa lammaffaa haala ho’aa ta’een beellama Fincilli diddaa gabrummaa guyyaa boruu,28-12-2015 godhamu deemu dursee taasifamaa akka jiru ibsame. Keessattu Fincilli Univarsitii Ambootti guyyaa kaleessaa jalqabe Shororkeessitoota motummaa wayyanee kan maqaa AGAAZII jedhamuun waammamu heelakooptraan barattoota Yunivarsitii Amboo marsuun isaa barattoota Oromoo Yunivarsitoota 34 keessatti argaman dallansiisee akka barattoota Yunivarsitii Ambootif birmatan kakaasera. Karaa biraa hogganootni KFO abbaa quba Shani 7 Baqqala Garbaa, Dajanee Xaafaa, Dassitaa Diinqaa fi kkk dabalatee kadhimamtoota fi miseensootni Dhaaba KFO jedhama seera malee mana hidhaatti guurramani bishaan danfisani qaama isaanirratti naquun akka belbelani boqonnaa dhabaa jiran hidhamtoota akka malee miidhamuun taa’uu hin dandeenye, dhaabbachuus hin dandeenye, ciisuus hin dandeenyee fi dubbachuullee hin dandeenye ijaan arguun keenya waan meeqaf akka nu kakaasaa jiru hunda keenyaafu ifaaf bilisa waan ta’eef dubbii dheeressuun nu hin barabaachisu. Incinniitti Fincila ho’aa jirun walqabatee namootni 102 akka hidhaman himama. Wallagga Bahaa, Wallagga Dhihaa, Shawaa Dhihaa, Shawaa Kaabaa, Walloo KAMISEE, Harargee Lixaa fi Bahaa, Arsii Lixaa fi Bahaa, Gujii fi Borana, Ilu Abbaa boora fi Asoosarratti qophiin FDG guyyaa boruu godhamuuf karoorfame mootummaa wayyaanetti mataa dhukkubbii qoricha hin qabne ta’eet jira. FDG maalif wayyaanee boqonnaa dhoowwee jettanii yoo kan gaafattan ta’e deebiin kunoo akkasi. Wayyaaneen waggaa 24 dura QUMXAA fi BARABAASSON Oromiyaa Seentee turte: 1. Naannoon Tigraayii ammaan tana Faabrikaa 54 qabdi 2. Nannoo Tigraayii buufata Xayyaaraa Idul-Addunyaa 5 qabdi 3. Janaraalota 60 amma biyya keessa jiran keessa Jeneraalotni 59 Tiigredha. 4.Abbooti murtii mana murtii olaanaa 54 keessaa 50 Tiigredha. 5.Yeroo ammaa Miliyenarootnni 22,000 kan FinFinnee keessatti fooqii Tarree galxhanii ijaaraa jiran Hundi Tiigreddha. 6. Itoophiyaa keessatti biliyeeneroota 10 argaman keessa ALLAAMUDDIN malee sagal Tiigredha. Azab Masfin fi Intalti Mallas Zeenaawwi sadarkaa lammaffaafi torbaffaarratti argamu. 7. Yeroo ammaa Oromoon Miliyoona shanii ol ta’an kan digirii fi Dippiloomaman eebbifaman hojii hin arganne. Garuu Tiigreen Miliyoonni 5 kan digirii fi dippilomaa hin qabne hojii dhabanii hin beekan. Kana argaa Oromoo yoo callifne lafarraa nu balleessani borurraa qabnee Fincila marsaa lammaffaa kana yaa fininisinuun dhaamsa lammuummaati. #MasterPlanHafusAmmaBoodaWayyaaneenHinBullu #WeSayNoToNotOnlyToMasterButToWoyaneToo


Tokkummaa mooraa qabsoo fi qabsa’otaa jabeessuuf labsa walii-galtee ABO fi IBSO

Waamicha ummati oromoo jaarmiyaalee siyaasaa Oromoof taasisaa turee fi jiru ka’umsa taasifachuun, qabsoo Oromoo gara fuuladuraatti tarkanfachiisuuf, tokkummaan jaarmiyaa Oromoo murteessaa ta’uun isaa ifaadha. Kanumaaf jecha ABO (jaarmiyaalee oromoo arfan tokkooman) fi IBSO marii baldhaa fi bilchaataa eega taasisanii booda, murtee seena qabeessa irra geenyee jirra. Bifuma Kanaan, akka jaarmiyaa siyaasaatti qophaa qophaa deemuu irra hirree tokkummaan, diina keenya falmannee bilisummaa Oromoo milkeessuu fi biyya keenya Oromiyaa ijaarrachuuf, adda tokko huumnee, sagantaa jaarmoleewwan lameenuu jiddu galeessa ta’e baafannee waliin wajjin ojjachuun bilisummaa uummata keenya mirkaneesuuf qabxiiwwan kanaan gaddi irratti walii-galleerra.  Mirga saba biraa otoo hin tuqiin biyya Oromoo, Oromiyaa ijaarachuu fi bilisummaa Saba Oromoo dhugoomsuu akka dandeenyu, kanaafis akka qabsoofnuu; mala tarsiimoo fi toftaa galma gahiinsa kanaaf waadaa waloo masakama chaartara keenyaa ta’a;  Masakamni keenya sirna dimokraasii fi dandeettii qabsoo sabaa tarkaanfachiisuu danda’uu irratti kan hutubamu ta’a;  Giddu-galli qabsoo keenyaa, Oromoo humneessuu (hidhachiisuu, dammaqsuu, dirree qabsoo dachee Oromiyaa keessatti gadi dhaabuu fi waraana bilisummaa Oromiyaa jabeessinee ijaaruu dha;  Qabxiilee kanaa olitti tuqaman dhugoomsuuf ijaarsa Waraana Bilisummaa Oromiyaa, hojii dippilomaasii fi dinagdee qabsoof malu karoora waloon kan hoogganamu akka ta’u gochuuf waliigallee jirra.  Dhaabbilee siyaasaa Oromoo qaama tokkummaa kana keessatti hin hirmaanne ammas humna tokkoon akka mooraa tokkummaa qabsa’otaatti makaman jajabeessinee waamicha goona. Hunda dura, abbaa qabsoo kan taate uummatni Oromoo biyya keessaa fi biyya alaa jiraattan, qabsoo bara dheeraaf haarsaan guddaan itti kaffalame galmaan gahuuf carraaqaa turtan, qabsoo bilisummaa jabeessuuf hirmaannaa roga hundaa akka gootan waamicha isiinii goona. Keessumaa dhaloonni harawaan itti gaafatama seenaa sirra jiru bahuuf akkuma yeroo ammaa haarsaa qaqalii kaffaluudhaan xurree goototi kaleessaa saaqan galmaan gahuuf, ijaarsa bifa hundaa keessatti hirmaachuu fi caasessuun akka Qabsoo Bilisummaa Oromoo galiin geessu waamicha addaa siif goona. Qabsoo bilisummaa fi abbaa biyyummaa dhugoomsuuf dhaabni kee IBSO fi ABOn bifa harawaan hooggansa qabsoon gaafatu kennuuf qophii ta’uu isaa siif dhugoomsa. Dhaabbileen siyaasaa Oromoo bifa gara garaan ijaaramtanii Qabsoo Bilisummaa Oromoo gaggeessaa jirtan, yeroo kamuu caala tokkummaan qabsa’otaa murteessaa ta’ee jira. Kanaaf jecha, qabsoo Oromoo galii isaan gahuuf walirratti xiyyeefachuun dhiifamee akka diina keenya waloo humna taanee irra aannu waamicha goona. Dhuma irratti mootummaa Wayyaanee yeroo ammaa aangoo qabachuudhaan ilmaan Oromoo fi Oromiyaa balleessuuf duula bifa hundaa Oromiyaa irratti banee jiru, oolee bulee itti gaafatama jalaa akka isa hin baafne beekee, badii irratti badii dabalchuu irraa akka dhaabbatu akeekkachiisaa, ilmaan Oromiyaa yeroo ammaa guca bilisummaa qabsiisuudhaan haarsaa qaqalii kaffaltanii Oromiyaaf falmaa jirtan roga hundaan isin cinaa dhaabbanna. Ilmaan Oromoo beekas ta’ee, otoo hin beekiin, sirna cunqursaa Wayyaanee tajaajilaa jirtan itti gaafatama seenaa jalaa bahuuf jecha, diinaaf tumsa taatanii jirtan keessaa baatanii, akka mooraa qabsoo Oromiyaati dabalamtan waamicha Oromummaa isiniif taasifna. Waamicha ilmaan Oromoo isiniif godhaa jiru dhagahuu yoo diddaan, badii irratti badii dabalachaa kan deemtan yoo ta’e, bifa kamiinuu murtii uummata Oromoo jalaa kan hin miliqine ta’uu keessan akka beektan isin hubachiifna. Kanaaf jecha, yeroon otoo hin darbiin akka mooraa qabsoo Oromoo keessatti qooda fudhatan waamicha isiniif taasifna. Injifannoon kan Ummata Oromooti! Adda Bilisummaa Oromoo Ijaarsa Bilisummaa Saba Oromoo abosperson@gmail.com Ibso.oplo@yahoo.com


TOOFTAA HOJJATTOONNI MOOTUMMAA QABSOO KEESSATTI HIRMAACHUU DANDA’AN

Ilmaan Oromoo hedduun daa’immaan guddifachuuf jecha osoo hin fedhin mootummaa kanaan mindeeffamanii hojjachaa jiraachuun ni beekama.Maddi galii isaanii mootummaa waan ta’eef garaan isaanii qabsoo Oromoo bira osoo jiruu ifatti bayanii mormuuf ni rakkatu. Kana jechuun garuu tooftaan osoo hojii ofii hin gaaga’inif hirmaannaan isaanii irratti hin beekamin qabsoo keessatti ittiin hirmaatan hin jiru jechuu miti. Tooftaalee hojjattoonni waajjiroota sirna abbaa irree keessa hojjatan qabsotti hirmaataniin keessaa tokko hojii laaffisuu ( procrastination) dha. Fakkeenyaaf gaafa nagayaa barreessittuun ( secretary) takka waraqaa fuula lamaa barreessitee fixuuf sa’a takka yoo itti fixe amma harkifachuun sa’a lama tursiisuu. Shooferri waajjira mootummaa tokko Finfinneerraa meesha fe’ee Adaabbaa dhaquuf guyyaa tokko yoo itti fudhate, sababa uumee karaa buluun guyyaa lama balleessuudha. Yookin ammoo waan hojjatanirratti dogongoroota hoojii hinqisan uumaa deemuunis tooftaa biraati. Dubbiin isiniif galtee mii? Kun akkamiin mootummaa miidha seetan. Mootummaa jechuun akka makiinaa fe’iinsaati. Biyya cunqursee bulchuudhaaf goommaan, buloonni, mariin, maarshiin, daaw’itiin hundi akka tolfamanitti hojjachuun dirqama. Biloonni keessaa laaffataa yoo deemu, goommaan yoo uratu, mariin yoo goggogu makiinaan sirnaan deemuu dadhaba, boodas dhhabbata ykn harca’a. Mootummaanis ummata cunqursuuf hojjattooni saffisaafi haala barbaachisaa ta’een dalaguun murteessaadha. Kun ta’uu baatee hojjataan bakkuma jiru waan itti jiru yoo laaffise, humni sirnichi itti biyya cunqurse bulchu laafaa deema. Tooftaan kun bu’a qebeessa yoo ta’u hirmaattota miidhaaf hin saaxilu ( effective and low risk tact) jedhama.


Websa’itiin DhRTVO-Dhaabbata Raadiyoo fi Televizhinii Oromia ukkaafame www.orto.gov.et

#OromoProtests-Oromia Radio and Television Organisation website has been hacked by Oromohacktivist-go to the website- www.orto.gov.et ==== Maddi Ololaa OPDO kan ta’ e website Oromia Radio and Television Organisation humna diddaa fi mormii barattootaa deeggaruun butamee jira; yeroo ammaa sirbi Eebbisaa Addunyaa irraa dhagayama ajira: “siifin lolaa Oromoo narra hin gortu!” jedhu irraa dhagayamaa jira. ——–


#OromoProtests Shira lukkeelee Wayyaanee kana ilaalaa.

Bakka biraattis waan akkanaa yaalun isii waan hin oolleef of eeggannoon guddaan haa godhamu “Harka fuune Jawaar keenya Guyyaa kaleessaa 27/12/2015 Godina Arsii Aanaa Muunessaatti Qur’aana ciranii magaalaa Qarsaa keessatti gatan ammas har’a guy. 28 ciramee magaalaa keessatti argame ummanni dallansuun ka’ee qorannoo osoo geggeessan gara sa’atii 7tti mucaa tokko harkatti qur’aanni cirame qabame mucaan kun ilma poolisiiti, waan nama ajaa’ibu OPDOn oso wanti kun hin raawwatamin guyya 3 dura dhageenye jedhu nama shoorarkeessaa tokkotu Asallaa irraa dhufee kana dalaguu heda jedhanii nutti himan jedhu jarri akka barataan waa hin dubbanne guyya nuti hiriira baana jennee qophoofne p.federaalaa manaa bahuu nu dhoorkanii barnoota torbaan 2fi cufan amma sodaa isaanii karaa kanatti dabsuuf shira kana xaxaa jiru”


GARGAARSA: Al Amuddin qabeenya keenya saamuu bira dabree kunoo ummata keenya ficcisiisaa jira

Maallaqa Wayyaaneen faranjii ittin bitattu ( lobby) isatu kafala. Maallaqa OMN ittin cufsiisan isatu kafale. Yeroo ammaa kanas waraana gara Guji geeffamaa jiruuf geejjiba isatu baase. Kanaafuu duulli cimaan qabeenya isaatirratti banamuu qaba. duula yeroo ammaa ummata keenya Oromoo Gujiitirratti banameef tumsuuf qabeenya isaa Oromiyaa godinoota biroo keessa jirurrattis duuluu feesisa. Mee qabeenyi isaa Oromiyaa keessa bakka kam faa akka jiru nu beeksisaa. ( maqaa kubbaaniyyaa, Godina, Aaanafi ganda keessatti argamu)


Agazi forces are firing at peaceful Protesters in Bulehora town. Gun fire is still going on. One have been reported killed and two injured so far in the protest.

Besides demanding justice for victims of Oromo protests and Release of all the political prisoners, the Gujii condemn exploitation of minerals and pollution on the environment by Midroc Gold mining companies and others! They demand economic and condemn privatization of ￼national wealth and not benefiting local population. The following were main points of the protest in Gujii: 👉🏿We don’t allow #exploitation of our #mineral resources while we don’t benefit anything. 👉🏿Stop killing and arresting Oromos, #Free all political prisoners and opposition party leaders 👉🏿bring perpetrators to justice and compensate victims, take responsibility . 👉🏿Withdaw all the federal Police and Agazi from Oromia regional state and *********************************** Bulee Horaa keessatti keessatti mormiin gaggeeffamaa jira! Gaaffiin Uummanni Kaasaa ture: 👉🏿Hidhaa fi Ajjeechaan haa dhaabbatu! 👉🏿Hidhamtoonni Siyaasaa fi hoggantoonni paartii mormituu haa hiikkaman 👉🏿Saamichi albuudaa (Laga-Danbii, Saakarroo fi Okkotee haa dhaabbatu) Midrok nurraa haa bayu! 👉🏿Humni woraanaa fi poolisiin Federaalaa Oromiyaa gad-dhiisee haa bayu! 👉🏿Yakkamtoonni hiriirtota Nagaa ajjeesanii seeraaf haa dhiyaatan ! Fi kkf Midrok wolqabatee rakkoon inni fidaa turee tana: 1. Misooma hawaasummaa keessatti hirmaachuu dhabuu (Community development). 2. Ummata naannootiif Hojii uumuu dhabuu (job creation). 3. Fayya uummataa, horiitiifi naannoo uumamaa miidhuu (human, livestock and environmental Health). Hojiin Medrok bisaaniifi qilleensa faalaa. Horiifi namni bishaan san dhugaa. Kanaaf furmaati: Jarri amma magaalaa Burii Karroo keessa deemuun mana cufsiisaa jiran. Qabsoon Itti fufa !


Angawoonni magaalaa Adaree fi kan Bulee Horaa maal jedhu? Walisoon maal keessa turte?

Hiriira Mormii Oromiyaa Yaadawwan Ilaali Bulchaan magaalaa Adaree Obbo Warqinaa Qajeelaa waa’ee kanaa gaafatamanii namoota magaalattii keessatti ba’a baachuun jiraatanii fi kanneen baadiyyaa irraa magaalaatti galantu Sambata, Dilbataa fi Kibxata darbee galgala galgalaa daandilee irratti bobba’uun sirboota tuttuqqaa of keessaa qaban dhageesisaa akka turan dubbatan. Jarreen kun dhuma irratti poolisii magaalaaa wajjiin walitti bu’uu isaanii fi poolisiin tokkoo fi namni tokko mada’uu dubbatan. Sana boodas waajiira bulchiinsa magaalaatti dhakaa guruun akkasumas galmeelee komputaraa fi kanneen biroo guban jedhan. Namoonni qoratamaa jiran akka jiranii fi haalli humnaan ol yeroo ta’u humni Federaalaa akka seenu godhamuus dubbatu Obbo Warqinaa Qajeelaa. Gama kaaniin Godina Boranaa magaalaa Bulee Horaa keessatti namni biskileeta motaraa oofaa ture Alamuu Yeboo dogoggoraan rasaasaan rukutamuu bulchaan magaalaa Bulee Horaa Obbo Daadhii Dhaddachaa ibsanii jiru. Konkolaataa Kontroobaandii fe’ee ture tokko dhaabsisuuf kan dhukaafameetu isa galaafate jedhu. Kanas kan dhukaase poolisii Federaalaa yoo ta’u to’annaa seeraa jala oleera jedhan. Kun ta’uun kan isa mufachiise uummanni humna nagaa eegsisuu waliin walitti bu’iu ibsanii namni Nigusee Guyyee jedhamu rasaasaan rukutameera isa jedhus qorachaa jirra jedhan. Yeroo kanattis qabeenyaa mancaasuu fi gubuun akka ture dubbatanii jiru. Godiina shawaa Lixaa keessatti barattonni manneen barnootaa sadarkaa lammeessoo Garasuu Dhukii fi ka qophaa’inaa akkasumas kan garaa garaa hanga kaleessaa jechuun Guraandhala 4 bara 2016tti hiriira ba’uun rakkoo adda addaa himachaa turan. Waraannii FAXINOO jehdamu hiriirtoota kana irratti gaazii imimmaan ilaa namaa keessaa ooftu itti biiftee bittinneessaa hidhaa fi kaan dhaanuu isaa dubbatu jiraatonni magaalaa Walisoo.


Akkamitti akka gareen shanee maqaa qabsootiin daldala jirtu caqasi..

Miseensi WBO Musxafee M.Badhaasoo ykn Dinnichoon WBOn jaallatee akka Shanee Jalatti hin bulleef badii isaan qabsoo Oromo irratti hojjataa turan ,Heeraa fi seera ABO miseensa irratti malee qondaala biratti 100% akka cabsamee irra deemmamaa turee fi jiru ta’uu hooggana Shaneetti himamuu ni sirreessina jedhanii wadaa seenuu malee daranuu guyyaa guyyaatti akka sharafaa jiran. Waraana bilisumma Oromo qabsoo Oromo laamshate kana General Kamal Galchu wajjiin hiriirree fuundurratti ni bunnaa laata jedhanii yaalanii fedhiin Karaaa yaadame ta’uu sababolee hedduuf dhabamufi haala kana mariin otoo hin taane shira warra Shabiyaa fi Shanee xaxame keessatti qondaaltota WBO dabalatee 26 battalumatti ajjeesuu fi dhibbootaan kan lakkaawwaman ajajaa kumaa Abbee Qassim faati achi buutee itti dhabaman yakka seenaan dhiifama isaaniif hin goonee fi qoratamee atatamaan warri balleessi murtitti akka dhiyaatu shanee wadaa seentusi akka hujitti hin hiikin. Kora Saba waggaa 4 darbuu hin qabne aangoo dabarsuu diddaa waggaa 13 caala irra turuu isaaniif,WBOn akka leencaa Zoo ta’ee busiif gargaarsaan funaanuu malee qabsoo hawwameef akka godhaa hin jirre addeessee jira kuni sagalee ijoollee Oromo hidhaa Eritrea keessaa sagalee dhabaniif akka ta’u abdii qabna.


Hiriira Jalduu fi Bulee Horaa, Deebii Angawaa Gujii

WASHINGTON, DC — VOA Shawaa Lixaa aanaa jalduu keessatti har’a barattoonni manneen barnootaa sadarkaa lammaffaa fi qophaa’inaa akkasumas sadarkaa tokkoffaa walitti dhufuu dhaan dhaadannoowwan adda addaa dhageessisaa turan. Jiraataan Magaalaa Jalduu tokko haala ijaan argan ibsaniiru. Haala uumame jedhame kana gama mootummaan deebii kan kennan bulchaa aanaa Jalduu obbo Girmaa Lataa ti. Godina Boranaa magaalaa Bulee Horaa keessatti har’a humnootiin Nageenyaa nama Mootara biskileetaan deemaa ture tokko eega rasaasaan rukutanii booda mormiin uummataa ka’uu jiraatonni dubbatanii jiru. Mormii kana irratti uummataa fi humnootii nageenyaa giddutti walitti bu’iinsa uumameenis namni lammataa ka biraan rasaasaan ajjefamuu dubbatanii jiru. Lakkoofsa namoota hidhamanii fi mada’anii baruuf rakkisaa ta’uun ibsamee jira. Gama kaaniin Godina Gujii aanaa sabbaa Boruu keessatti uummanni projeektiin qonnaa warqee haaraan Okkotee keessatti jalqabamuuf qophiin xumuramuu mormuun kaleessa hiriira ba’anii turan. Reebichaa fi hidhaan humnootii nagenyaan xumuura hiriiraa irratti nu irratti gaggeeffame jedhu jiraatonni. Itti gaafatamaan waajiira nageenyaa kan aanaa obbo Dhekkamaa Waaqoo deebii kennaniin namni humnaan tarkaanfii fudhate hin jiru jedhu.


Reefki barataa Ibrahim Usma’i maati isaatiif kennamuu didame

#OromoProtests Guyyaa kaleessaa (Feb 4, 2016) reeffi barataa Ibrahim Usma’il, barataa keemistirii waggaa 1ffaa University Dillaa, gara iddoo dhaloota isaa Harargee Bahaa Aaanaa Midhaaga Tolatti geeffamee jira. Reeffi isaa kun konkolaataa Yunivarsiitii Dillaatiin fe’amee yommuu fidamu konkolaatota waraana mootummaatiin marfamee ture. Eegasii gara waajjira ganda Leencaatti geeffame. Itti gaafatamaan bulchiinsa nageenyaa Harargee bahaa maatii barataa Ibraahimitti ilmi isaanii akka du’a uumamaa tahe du’e dubbate. Hogguu maatii fii firri akkasumas jaarsoliin biyyaa reeffa nuuf kennaa gandi keenya ganda Fachaasii qe’etti galanneetiin awwaalannaa jedhanii gaafatan garuu reeffi isaanif kennamuu dide. Eegasii yoo xinnaate salaata janaaza irratti salaannaa nuuf kennaa jechuun gaafatan. Sanis yunivarsiitii keessatti sirni janaazaa isaa raawwatamee jira jechuun eeyyamuufii diduun ammuma asitti awwaalamu qaba jedhan. Dubbii osoo akkasitti jirtu milishaan gandaa iddoo awwaalaa dhihoo bulchiinsa magaalatti argamutti akka awwalamu murteessan. Maatiinis taaziyaa moonaa bulchiinsa gandaa keessatti malee akka mana isaanitti galanii hin teenye godhan. Yommuu kuni hundi tahu milishaan gandaa fii humni agaazii sochii ummatni naannoo sanatti taasisu danqutti turan. Moonaan bulchiinsa gandaa fii iddoon awwaala ammas eeggumsa cimaa keessa jira. *Hubachiisa:- Ibraahim Usmaa’il barattoota yunivarsiitii Dillaa to’annaa jala oolan keessaa isa tokko ture. Hiriyyootni isaa manuma hidhaa keessa jira jechuun yaadaa turan. Yoo xinnaate maatiin isaa du’aan isa dhabuu beekanii jiran. Garuu maatiiwwan oromiyaa kumaatamatti laakkawaman ijoolleenii fii firootni isaanii kan humna mootummaatiin to’annaa jala galan lubbuun jirani moo du’anii maal irra akka jiran takkaayyuu quba hin qaban. ( Gabaasa kana Afaan Oromotti kan hiike Ramu Na naa galateeffadhaa)


Muktar Kadir torban darbe irraa eegalee Bangkok, Thailand wal’aanamaa jira jedhu

#OromoProtests Oromia regional state president, Muktar Kadir, is out of the country for the emergency treatment since last week. Sources say Muktar is receiving medical treatment in Bangkok, Thailand. It was recall that Alemayehu Atomesa, former president of the Oromia region and one of the youngest executive members of the ruling party died of “typhoid fever” at the age of 45 in March 2014. Since last week, OPDO and Oromia regional state is led by Mr Bakar Shale. It has been known that Oromia is under the state of Command post since last November 2015. Mr Bakar Shale is the executive committee member of OPDO. Pirezidaantii Oromiyaa kan ta’e Ob Muktar Kadir hiree Ob Alamayoo Atoomsaa argate isa dhaqabe. Muktar Kadir torban darbe irraa eegalee Bangkok, Thailand wal’aanamaa jira. Yeroo biyyaa bahus sharafa biyya alaa dhabee akka ture, Booda keessa doolaara baankii Baankii Hojii gamtaa Oromiyaa (CBO) irraa sharafameen baheera. Ammaaf biyya kam akka ta’e hinbeekamne. Yeroo ammatti Muktaariin bakka bu’ee hojii “gaggeessaa” kan jiru Darekitarin olaanaa abbaa taayitaa Gumurukaa fi Gaali Itiyoophiyaa Ob Bakar Shaal’ee ti. Innis bakka bu’ummaa fudhatee magaalaa Adaamaa dhiphisaa jira. #Bakara Shaalee kanaan dura mana hidhaa keessatti Oromoota hiraarsisuu fi reebsisuun beekama. Haalli ka’umsa Bakar Shaalee basaasummaa ture. (Gara booda odeeffannoon dabalataa itti fufa)


Faayidaa-Addaa Oromiyaan Magaalaa Finfinnee irraa argachuu qabdu

(Sultan Abdo) Finfinneen Magaalaa guddoo Oromiyaa akka taate heera Mootummaa Naannoo Oromiyaa fooyya’e labsii lakk.94/1997 kwt.2(3) irratti tumameera. Heerri mootummaa RDFI kwt. 49(5) jalatti Finfinneen gidduu Naannoo Oromiyaatti kan argamtu waan taateef Faayidaan-Addaa Oromiyaan Finfinnee irraa argachuu qabdu ni eeggama jedha. Faayidaan-Addaa kuniis tajaajila hawaasaa, qabeenya uumamaa, bulchiinsa waliinii fi dhimmota biroo kana fakkaatan akka ta’e heerichi ni tuma. Tarreeffamni isaa immoo seeraan akka murtaa’u tumameera. Haa ta’u dhimma kana ilaachisee hanga ammatti seerri bahe hin jiru. Yeroo ammaa garuu Mootummaan faayidaa kana qoratee seera baasuuf hojjachaa jira. Kanaaf anis seerri bahu dhimmoota armaan gadii hammachuu qaba yaada jedhu qaba. Isaanis:- 1. Tajaajila hawaasaatin (social service) walqabatee bu’uraaleen misooma Magaalaa Finfinnee kanneen akka ibsa, daandii, giddugala fayyaa, manneen barnootaa fi kkf; Hawaasa Naannoo Oromiyaa keessatti argamaniis fayyadamaa taasisu qabu. 2. Qabeenyi uumamaa Magaalaa Finfinnee hawaasa naannoo ishee jiraniifis ooluu qaba. Gama biraatin warshaaleen Finfinnee keessatti argaman qabeenya uumama Naannoo Oromiyaatti fayyadamu. Qabeenya uumamaa fi hawaasa naannoo irratti miidhaa qaqqabsiisu. Kanaaf galii warshaalee fi qabeenya uumamaa kanneen irraa argamu hammi ta’e faayidaa ummata Naannoo Oromiyaatiifiis haalli itti oolu danda’u uumamuu qaba. 3. Bulchiinsa Magaalaa Finfinnee keessatti Oromiyaa barcuma (reserved seat) qabaachuun barbaachisaadha. 4. Finfinneen handhuura Oromiyaa fi Magaalaa guddoo Oromiyaa waan taateef aadaa fi afaan oromoo babal’achuu qaba; iddoowwan seenaa fi eenyummaa ummataa agarsiisan babal’achuu qabu. 5. Manni murtii dhimmoota Oromiyaa ilaalu Finfinnee keessatti hundeessuu. Keessattuu seerri deemsa falmii yakkaa manni murtii Oromiyaa yakkoota wajjiraalee fi qabeenya naannichaa irratti raawwataman ilaaluu akka danda’ u beekkamtii kennuu qaba. 6. Faayidaalee biroo kana fakkaatan. Kanaafuu seerri bahu faayidaalee Oromiyaan argachuu qabdu ifatti kan tarreessu ta’uu qaba. Seericha hojirra oolchuuf caaseffamaa fi sirna diriirsuu qaba. Seerotni Bulchinsa Magaalaa Finfinneetiin bahan faayidaa kana calaqqisuu qabu. Karoorri hojii fi bajataa Magaalaa Finfinnee faayidaa kanaa fi kkf haammachuu qaba. ********* * Sultan Abdo is a Training Coordinator at Oromia justice Sector Professionals Training and Legal Research Institute. He obtained LL.M in law and development at University of Warwick.


ABO Fi KFO Bishaan Isin jettan Haa Hojjatuu Jiraatota Magaala Gimbii

Mootumaatis buliichiinisa aanaati dhimma kana humanuu ilee yeroo gaafa filannoon isanii gahuu sanatti proojakitii kana akka yeroo dhihoo keesatti xumuramee ummataaf tajaajila laatuutti himaama ture. Garuu gaafa filannoon boyyoollesaa dhumee isaniis angoo ofii harka isanii keessa ta’uu baranii proojakii kana addaan kutanii akka hojjatamee ummataafi tajaajila hin kenninee godhanii jiru. Erga fillanoon dhummtee bishaan fii ibsaa dhabinne dararamaa jira jedhujiraatonni. Deebiin qaama mootummaa wayyanee irraa argachaa jiru, ABOn fi KRO dhufanii isiniif haa hojjatanii bishaan qulqulluu isin jechaa jirtanis isiniif haa hojjatanii maaf nu bira dhufitanii gaafii nuuf dhiheesituu jechuudhaan wajjira isaanii keessa nu baasuu jedhu jiraatonii Gimbii. Kanumaan wal qabatee manneenii nyaata fi wajjiroonii waldhanaa tokko tokko cufamanii jiru tajaajila gahaa kennuu hin dandenyee rakkoo bishaanifii ibsa dhaan kan ka’ee. Jiraatonis ummata waamanii dhimma kana irrati marisisuuf tataafii godhanii illee itti hin milkoofinnee. Ammas jiraatonnii kun abdii hin murrannee akkuma isaan jedhan abo fi kfo akkaa angoo qabatee gaafii isaniitiif deebii kennuu ummanii yeroo amma kanati wal kakaasafii wal gurmeesaa jira. Darbeesi moo wajiroota olaana guddaa irra kan jiran hunduu lamii Oromoo otuu hin taanee lamii ykn saba biraa itti muudanii jiru. Kanumaan kan ka’ee Oromoon waan tokko komii isaa dhaggeesifatee akka salphaati idhaafi ajjeechaadhan saaxilamaa jira. Ummata keessati kan gaafiiguddaa ta’aa jiru lamiin Oromoo otuu jiruu maaf saba bira akka bulichiinissa irrati ramadaniif deebii hin arganne. Alemayehu Tilahun – See more at: http://www.caboowanci.com/2016/02/07/abo-fi-kfo-bishaan-isin-jettan-haa-hojjatuu-jiraatota-magaala-gimbii/#sthash.LCrEiZyx.dpuf


Dhaloota seenaa boonsaa galmeessaa jiru

Abdii Boruutiin Qabsoon Bilisummaa Oromoo (QBOn) bu’aa bayii hedduu keessa dabartee as geessullee, waggoota shanii jaha ofduuba garagallee haala ture yoo yaadannu, qabsoon teenya laaftee abdii kutachiisaarra waan geesse fakkaata ture. Sababni isaas jeequmsa mooraa QBO keessumaayuu mooraa Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) keessatti uumameen diina dhiisanii walirratti duuluun faashinii yeroo sanaa waan tureefi. Isuma sana wajjin walqabatee, diinni nu tuffatee; jiraachuma keenyayyuu gaafii keessa galchee qabsoo keenyas caalaatti dadhabsiisuuf yeroo muratee ka’e ture. Asirratti diina yoon jedhu ammoo Wayyaanee nama nyaattuu qofaa otuu hin taane; diinotni keenya kan dur, har’allee otuu carraa argatanii nutti deebi’anii kan dur caalaa nu gabroonfachuuf warra hawwaa jiranii dha. Galanni Waaqa fi akkasumas Sabboontota keenyaaf haa ta’uu, erga sochiin “Oromo First” eegalamee kaasee haalli jijjiiramaa dhufe. Sochiin kunis bu’aa guddaa argamsiisee, OMN dhalche. Dhalachuun OMN ammoo hir’ina miidiyaa guutuu qofaa otuu hin taane, akkuma Sabbontichi keenya Obboo Jawaar Mahaammad dubbate, OMN qilleensa Oromiyaa bilisa baase. Qilleensi Oromiyaa bilisoomuun ammoo sammuun Oromootaa caalaatti akka bilisoomu fi waayee/dhimma ofii akka hubatan taasise. Oromoo kaabaa kibbaa, bahaa lixaa fi jiddugaleessaa akkasumas kan biyyaa fi alaa walqunnamsiise. Jidduudhaanis waayeen Maastar Plaanii Finfinnee fi godinaalee Oromiyaa addaa ifatti gadi baanaan, OMN badii Maastar Plaaniin kun fidu uummata keenya hubachiisuudhaan akka tokkummaadhaan ka’anii, isa kana dura dhaabbatan taasise. Kunis hojiidhaan mul’atee, kunoo bara 2014 kaasee uummatni kenya keessumaayuu barattootni Oromoo qabsoo mormii Plaanichaa kana bifa adda ta’een gaggeessaa jiru. Qabsoon kunis sadarkaa olaanaatti cehee, har’a gaafiin uummataa fi barattoota keenyaa isa kana birallee dabree gaafii Abbaabiyyummaa Oromoo ta’ee jira. Wayyaaneen humna waraanaa fi humna tikaa ishiitti fayyadamtee uummata keenya hidhaa, dararaa fi ajjeesaa jirtullee, uummatni keenya keessumaayuu ammoo dhalootni Oromoo haaraan kutannoo fi gootummaadhaan qawwee fuuldura dhaabbatanii falmuudhaan seenaa boonsaa hojjechaa jiru. Xayyaara waraanaa fi taankii qabaachuu baanullee, artistootni keenya sirba warraaqsaa kan rasaasa caalan gadibaasuudhaan qabsoo akka ibiddaa boba’aa jirtu kana keessatti gahee guddaa taphachaa fi qooda guddaa gumaachaa jiru. Dhibboota keessaa sirba Sabbonticha keenyaa Caalaa Bultumee kan mata dureen isaa “# Oromo Protests Caalaa Bultumee (Qeerransoo)” jedhu https://www.youtube.com/watch?v=rzLNMoTa8E4 akka fakkeenya tokkootti kaasuun ni danda’ama. Akka hubannoo kiyyaatitti, sirbi kun hangama onnee Oromoo akka tuqu gaafii waan qabuu miti. Asirratti fakkenya kana yoon dhiyeessu kan biraa dagachuu fi tokko kan biraa caalchisuu kiyaa miti. Gaheen artistootni keenya walumaagalatti qabsoo kana keessatti taphatan durumaa kaasee bakkee guddaa waan qabuu dha. Egaa, karaadhuma fe’eenuu haa ilaalamu, qabsoon wareegama Sabboontota Oromootiin (dhiiga fi lafee isaaniitiin) eegalamtee sadrakaa kana geese tun har’a bifa adda ta’een, dhaloota haaraatiin akka ibiddaa boba’aa jirtu tun seenaa saba Oromoo keessatti boqonnaa haaraa galmeessitee jirti jechuu dha. Sochiin yeroo ammaa deemaa jiru kun gadi xinneeffamee akka sochii mormiitti (Protest) kan ilaalamu qofaa otuu hin taane, kana bira dabree akka warraaqsa Abbaabiyyummaa Oromoo ta’ee jira yoo jedhame dhara hin ta’u. Maastar Plaaniin ka’umsa dubbii haa ta’u malee, sochiin uummata keenyaa qabsoo xumuruu gabrummaa ta’ee jira jechuu dha. Caalaatti kan jedhamuu danda’u ammoo qabsoon yeroo ammaa taasifamaa jirtu kun qabsoo jiruu fi jireenya Oromoo ta’ee jira. Yookaan Oromoo fi Oromiyaa badiirraa oolchuu yookaan badanii dhabamuu dha. Badanii dhabamuun filmaata waan hin taaneef, injifannoon kana boodaa Oromiyaa harka ilmaan Oromootti deebisuu dha; gabrumma xumuranii Abbaabiyyummaa ofii mirkaneessuu dha. Akkan ofii kiyyaa ilaalu fi hubadhutti, qabsoon uummata keenyaa fi sochii barattootni keenya godhaa jiran kun, waa baay’ee caalaatti nu hubachiise jedheen yaada. Inni kunis Oromoon wal malee gargaarsa biraa akka hin qabnee fi ormarraa gargaarsa eeguun akka hin danda’amne dha. Dhimmi keenya dhimmuma keenya ta’ee jira. Nu sodaataniis haa ta’u nu tuffataniis callisuun saboota impaayara sanaa nu dinquu hin qabu. Maaliif nu bira dhaabbachuu dhiisan, maaliif nu wajji ka’uu didan jennee isaanirraa waa eeguus, isaan kadhachuus hin qabnu. Haa turu haa daddafu malee, Tokkummaa keenya qofaatu injifannootti nu geessa. Tokkummaan keenya humna keenya akka ta’e fi ta’u yoomiyyuu caalaa hubachuu qabna. Dhugaa dha, yoo abbaan iyyate ollaan namaa mirmata (dirmata) kan jedhamu akka waliigalaatti ni hojjeta. Kunoo nu jabaannee sochoonaan Addunyaanuu xinnoos ta’u fuula nutti gargalchite. Haa ta’u malee, kun akkuma jirutti ta’ee, wanti hubatamuu qabu garuu ormarra waa eeguun galii barbaadnutti nu hin geessu. Yeroo tokko tokko yoo dubbatamu, sabni Amaaraa maaliif ka’ee sochii Oromoo kana waliin hin dhaabbanne jedhama. Akka tooftaa fi tarsiimootti yoo ilaalame, sabootni gurguddoon kun waliin dhaabachuun Wayyaanee kuffisuuf murteessaa ta’uu mala. Haa ta’u malee, wanti nuti dagachuu hin qabne, tokkffaa sabni Amaaraa saba shakkii nurraa qabu waan ta’eef, yoo sochii Oromoon eegale kun injifannoon xumurame, sodaan isaanii Oromoon impaayara tana diiguuf deema waan jedhu dha. Lammffaa, mee dhugaa haa dubbannuu Amaara waliin sochooneeti bilisummaa keenya deebisnee arganna jechuun ni danda’amaa? Bilisummaa fi abbaabiyyummaa keenya humnan nurraa fudhatanii akka gabrummaa keessatti kufnu kan nu taasisan humnoota saba kana keessaa bahanii mitii? Akkamitti isaan nu bira dhaabbachuu danda’u jennee yaadna ree? Nu waliin dhaabbachuu kan barbaadanillee yoo ta’e tooftaa mataa ofiitiif jedhanii yoo ta’e malee, dhugumatti Oromoon mirga qaba jedhanii amananii waan fudhatan natti hin fakkaatu. Asirratti kan na dinqu yoo jiraatelle, maaliif sabootni cunqurfamoon kan akka Ogaadee, Sidaamaa, Gaambeellaa faa… callisanii taa’anii nu ilaalanii dha. Isaan hoo maaltu sodaachise? Moo isaanis ammallee tuffii fi/ykn shakkii nurraa qabu? Jaarmayootni saboota kana keessaa bahan kan akka Adda Bilisummaa Biyyoolessa Ogaadeen (ONLF), Adda Bilisummaa Sidaamaa (SLF) fi kkf. dhiyoo kana ABO waliin tumsa uumanii turan (PAFD). Tumsi jaarmayootaa kun saboota biratti maaliif hin jojjetin? Sabootni kun maaliff waliif hin tumsin? Maaliif wal bira hin dhaabbatin? Yoo Obboleewwan isaanii ilmaan Oromoo hidhamaa, dararamaa, ajjeefamaa jiran kanatti; yeroo sochiin uummata keenyaa yoomiyyuu caalaa cimaa jiru kanatti maaliif sochii kanatti hin hirmaatne? kan jedhan gaafiilee sammuu kiyya keessa deddeebi’anii dha. Yeroo Wayyaaneen waan qabduu fi gadidhiistu wallaalaa jirtu kanatti silaa tumsi saboota hundaatu umurii ishii gabaabsuu danda’a ture. Garuu callisuun kun maaliifi? Barreeffama kiyya xumuruudhaaf, dhaamsi ani carraa kanaan jaarmayoota Oromootiif dabarsuu barbaadu, yeroon ammaa yeroo isin sagantaa keessan irratti cichitanii kaayyoo keessan galmaan gahuuf qofa hojjettan otuu hin taane, kaayyoon saba Oromoo kan hatattamaa, Oromoo fi Oromiyaa badiirraa oolchuu waan ta’eef, sagantaalee keessan bukkeetti dhiisuudhaan; dhimma waloo dhimma hatattamaa tokkorratti waliigaltee uumatanii qabsoo uummata keenyaan gaggeeffama jiru kana akka gargaartanii dha. Walabummaan yoo biyyi teenya Oromiyaan jiratte; Bilisummaanis yoo uummatni keenya jiraate qofaa waan ta’eef, qabsoon har’a uummatni keenya gaggeessa jiru QABSOO JIRUU FI JIREENYAA ti. Dhugaa kana hubattanii, yoo danda’ame TOKKUMMAA, yoo yeroodhaaf rakkisaa ta’e ammoo TUMSA jaarmayoota Oromoo ijaaruudhaan uummata Oromoo biyya keessatti kufaa jiraniif hamilee akka taatan dhaamsa Oromummaa isiniif erguu barbaada. Humna keenya qofaadhaanis haa ta’u gargaarsa biraatiin, injifannootti deemaa waan jirruuf yoomiyyuu caalaa tokkummaa keenya jabeessinee, harka walqabanee qabsoo hundee Wayyaanee sossoosaa jirtu tana finiinsinee gabrumma bar-dhibbee tokkoo ol nurratti fe’ame kana xumuruun yeroon isaa amma. Dhalootni seenaa boonsaa galmeessaa jiran kun injifannoo xumuraas galmeessanii abbaabiyyummaa Oromoo akka mirkaneessu shakkin hin jiru. Injifannoon xumuraa kan uummata Oromoo ti!!! Galatoomaa! Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


Hiriirawwan Har’aa Oromiyaa Keessaa fi Tarkaanfii Humnoonni Mootummaa Fudhatan, Jedhame

WASHINGTON, DC— Oromiyaa keessatti bakkawwan har’a hiriirri itti geggeessame keessaa tokko – Harargee Lixaa, aanaa Doobbaa, magaalaa Biyyoo-Karaabaa ti. Hiriirichi, waaree sa’aa ja’a irraa jalqabee haga waaree booda sa’aa sagalii fi walakkaatti geggeessamuu isaa ka nuuf ibse – hirmaataan hiriirichaa fi jiraataan magaalaa Doobbaa – qonnaan-bultoota kumaan lakkaawaman tu hiriirichatti jedha. Hiriicha bittimsuudhaaf, jalqaba poolisoonni araddaa namoota reebuu fi rasaasa dhukaasuu isaanii, booda immoo humna dabalataa – poolisoota Oromiyaa fi ka Federaalaa waammachuu isaanii dubbata – jiraataan magaalaa Biyyoo Karabaa kun. Himannaa jiraattota aanaa Doobbaa, magaalaa Biyyoo-Karabaa kanaaf deebii argachuuf – aangawoota Godinaa Harargee Lixaa fi kan aanaa Doobbaatti deddeebisnee deebii argachuu hin dandeenye. Gama biraatiin godina Gujii aanaa Gooroo-Doolaa magaalaa Har-Qalloo keessatti baratonni har’a hiriira mormii dhageesisanii jiru.Gaaffiin barattoota kanaas hojii warqee qotanii baasuu kan Sheek Alaamuddiin gaggeessan haa dhaabatuu, kanneen hidhaman haa hikaman, gaaffiin keenya deebii haa argatu, kanneen jedhanii fi kanneen biroo ta’uu barattonni ibsanii jiru. Maanguddoota barattoota waliin hiriiruun gaaffii isaanii aangawootaaf ibsuuf turan aangawoonni “wal geenya” jechuun erga barattoota irraa adda baasanii booda humna Federaalaa nutti waamuun nu reebsiisan jedhu barattonni. Mgaalaa Har-Qalloo eegumsaa fi muddamsa jabaa jala kan jiru ta’uunis ibsamee jira. Hiriira kana ilaalchisee, aangawoota Mootummaa Godinaa Gujii dubbisuuf carraaqqii goone iyyuu, haga ammaa hin arganne. Gama biraatiin, jiraattonni Godinaa Shawaa Lixaa, magaalaa Jalduu akka jedhanitti – “Haga barattoonni fi Oromoonni kaan hidhaman hiikamanitti, haga kanneen ajjeesamaniif gumaan ba’utti hin barannu” jechuudhaan kanneen kamisa dabre kana hiriira mormii bahanii turan – barattoonni manneen barnootaa sadarkaa tokkoffaa fi lammaffaa magaalattii keessaa, Har’a illee “gaaffiileen keenya deebii hin arganne” jechuudhaan, manneen barnootaa isaanii gad-lakkisanii bahan. Barattooti tun Gurrandhalaa,7,2016 walgahanii mana barnoota isaaniitti himan. Manii barumsaa deebii kenna jedhullee deebii quubsaa hin kennine jedhan jiraattotii tun. Rakkoon jedhaman deebii argachuu dhabnaan hardha mana barumsaa dhiisanii bahan.Tana irratti gama bulchiinsa naannoo deebii argachuu hin dandeennee. Gama bulchoota aanaa Jalduu keessaa bulchiinsa mana barumsaa fi bulchiinsa poolisii aanaa irraa deebuu argachuuf yaallee hin taane.


Ibsa ejjennoo Jaarmaya Hawaasa Baqattoota Oromoo Adan Yaman Kibbaa!

JAARMAYA HAWAASAA BAQATTOOTA OROMOO ADAN YAMAN OROMO REFUGEES COMMUNITY ADEN IN YEMEN ـــ الیم عــدن في الأورومــو اللاجئــین مجتمع Ibsa Ejjennoo: Jaarmaya Hawaasa Baqattoota Oromoo Adan-Yaman irraa kenname: Mootummaan Abbaa irree ABUT/TPLF erga gaafa aangootti dhufee kaasee ilmaan oromoo dararuun ajjeesuu, Hidhuu,Gara dabarsuu,Qabeenya isaa saamuu, Qotee bulaa Oromoo lafa abbaa isaa irraa beenyaa tokkoon maletti buqqisee kadhataa taasisuun ofii ittiin doroomaa jira. Akkuma hundi keenya quba qabnu waggaa dabre dhimma mormii Master Plan Finfinneetiin wal qabatee lubbuun barattoota 80 dabruun fi dhimma kanaan walqabatee barattoonni hedduun hidhamuu fi barumsa isaanii irraa arihamuun ni yaadatama.Kun kanaan osoo jiruu Caffeen Oromiyaati kan ofiin jedhu qaamni ergamtoota diinaa maqaa Master Plan Finfinnee maqaa misooma guddina waliinii magaalaalee Oromiyaa jedhuun golguun/haguuguun raggaasise.Akka labsiin kun baheen Qaamni Federalaa Master Plan Finfinnee hujii irra oolchu,Federal Land Bank and City Develoment Corporation jedhamu hundeeffamee hujii jalqabuuf qophiin akka xumurame labsame. Dhimmi kun dhimma Eenyummaa keenya balleessu (jiraachuu fi dhabamuu Oromoo) waan taheef,Mormiin Maaster Pilaanii Barattoota Oromoon Mana Barumsaa Sadarkaa 2ffaa Gincii irraa qabatee gara Wallaggaa Magaalaa Mandiitti tarkaanfatee yeroo gabaabaa keessatti ummata bal’aa Oromoo irraa deeggarsa guddaa argatee akka Ibidda Saafaa boba’uun guutummaa Oromiyaa waliin gahuun wayyaanee qaanyessee sal-phina haguuggachiisee jira Wayyaanee TPLF dallansuun kaatee tarkaafii humnaa fudhatteen barattootaa fi ummata nagaa hiriira irraa qooda fudhatan 85 ol ajjeeftee hedduu madeessuun,ummataa fi barattoota irraa 37000 ol akka hidhatti darbatte odeeffannoo sabaa himaalee ummataa fi ibsa jaarmayaaleen mirga nomoomaaf dhaabbatan adda addaa baasan irraa argaa jirra. Jaarmayaan Hawaasaa Baqattoota Oromoo Adan Yaman (J.H.B.O.A-Y) kana irraa ka’uudhaan dura dhaabbannoo Master Plan Finfinnee fi Deggarsa barattootaa Oromoof qabnu mul’isuuf, Hiriira mormii fi marii hawaasaa geggeessuuuf Galma/Qaa’aa Bilqiisitti Muddee 25/2015tti waame! Akkuma saganteeffametti Hawaasni Oromoo Aden Yemen haala ulfaataa biyyattiin kun keessa jirtuu fi rakkoon nuti qabnu lammii keenya kan biyya keessaa waraana Wayyaanee Agaazii fi Federaalaatiin ajjeefamaa fi hidhamaa jiru irraa nu hin hambsu jechuudhaan dhaadannoo qabannee yaalii hiriira nagaa P a g e 1 | 3 dirree irratti geggeessuu goone hin milkoofne.Kunis haala rakkoo nageenyaa Magaalaa Adeniin walqabatee sagantaa hiriiraa keenya haquuf diraqamuu keenyatti ni gaddina!Sanas ta’ee garuu akeeka qabannee kaaneef irraa of duuba nu hin deebisne.Itti fufuun,…. Sagantaa Marii bakka hawaasni keenya Xiqqaa,Guddaan,Dardaraa, Shamarran,Hawwan fi Manguddoonni Oromoo argaman Galma/Qaa’aa Bilqiisitti haala bareedaan gaggeeffanne! 1.Wal gahiin keenya akka Aadaa Oromootti Eebba Manguddoon jalqabe! 2.Itti aansuun D/Ta’aan Community Oromoo Aden-Yemen,Obbo/Abdulbaasix Mahammad Boruu,Itti Gaafatamtuun Dhimma Dubartootaa Aadde Fooziyaan fi Itti Gaafatamaan Koree Hawaasaa Ob/Qawweettii Manaa haasaa baniinsaa fi akeeka walgahii hirmaattootaf ibsa kennanii jiru! 3.Manguddoota oromoon dhimma Master Planii Finfinnee Midhaa Qotee Bulaa Oromoo naannawa Finfinnee irrattii qabuu fi walii gala Oromoo fi Oromiyaa irratti qabu ibsi bal’aan kennamee hirmaattonni walgahii hubannoo akka argatan taasifamee jira! Akkasumas Walaloon Hamilee nama kakaasan fi bashannansiisan Sab-boontota Oromoo Ob/Abdii Abdurrahmaan, Sh/Abdulqaadir, Ob/Mahammad Nyaamoo fi Ob/Faamiin dhihaatanii jiru! 4. Buusiin Battalaa,Barattootaa fi Ummata keenya biyya keessaa dhumaa jiran deeggeruuf waltajjiin baname.Akka kanaan haala rakkisaa kana keessatti hawaasni Oromoo bal’aan naanoo Adan jiraatan gargaarsa Barattoota Oromoo Madaa’an, Hiidhaman, Barumsa irraa arihaman fi ummata keenya miidhaman cinaa dhaabbachuuf kan oolu gumaachi Dinagdee Kuma Dhibba Sadi fi Kuma Digdamii fi Torbaa fi Dhibba Ja’a. (327.600RY) walitti buufame.Ji’atti fiduuf kan waadaa galame Kuma Shantamii fi Torba(57000RY) Walii Gala/TOTAL=Kuma Dhibba Afurii fi Kuma Lamaa fi Dhibba Ja’a (402.600RY) Walitti qabuun,Ibsaa ejjennoo qabxii sagalii (9) asii gadii baafachuun walgahii keenya milkii fi injifannoon xumuranne! 1.Maaster Pilaanii Finfinnee ilaalchisee Fincilaa fi diddaan barattoonni Oromoo qabsiisan fi ummata bal’aa Oromoo hirmaachise kun hujii eebbifamaa fi seena qabeessa!Waan taheef waan barbaachisu hundaan ni deeggarra;cinaas dhaabbanna! 2. Ummatni Oromoo biyya keessaa barattoota ilmaan isaa cinaa dhaabbachuu qofa osoo hin taane adda duree tahuun diina eenyummaa isaa balleessuu fi lafa Akaakilee fi Abaabilee isa eege irraa buqqisaa jiru EPRDF/TPLF kutannoo fi murannoon hamma dhumaatti dura dhaabbachuu akka qabu yaadachiifna! 3.Baqattoonni Oromoo Adan-Yemen,Gumaachi goone kan jalqabaati malee kan xumuraa miti! Nuti karaa keenyaan waan nurraa barbaaddamu hundaa gumaachuuf hanga wareegama lubbuutti saba keenya cinaa dhaabbachuf qophii tahuu mirkaneessina! P a g e 2 | 3 4. Ummtni Oromoo biyya alaa/biyya baqa keessa jiraannu harka walqabannee keessumaa warren biyya Dimkraatawaa mirgi dhala namaa keessatti kabajamu keessa jirtan Qabeenyaan, Yaadaan walitti fufiinsaan Barattoota keenya abdii hegeree biyyaa fi sabaa ta’an cinaa akka dhaabbannuu fi sagalee taanuuf isin yaadachiifna! 5. Gochaa gara jabeenyaa fi suukanneessaa ABUT/TPLFn Ummata Oromoo irratti raaw’achaa jirtu saaxiluu fi gargaarsa mootummaa nama nyaataa kanaaf godhaa jiran hatattamatti akka dhaabaniif Jaarmayaalee mirga namoomaaf dhaabbatan fi Mootummoota Adduunyaatti beeksisuu akka hojjatamu dhaamsa dabarfanna! 6. Sababaa kanaan walqabatee warren hidhaman fi walumaa gala hidhamtoonni siyaasaa oromoo akka hiikaman gaafanna? 7. Dhaabbileen siyaasaa faffaca’anii maqaa Oromoon socho’aa jiran yoom iyyuu caalaa miidhaa diinni ummata keenya irraan gahaa jiru hubachuun yeroo osoon hin fudhanne humnaa fi qabeenya qaban gara mooraa tokkootti deebisan gaafachaa? Haala aanjaa uumametti fayyamuun qabsoo bilisummaa finiinsan gaafanna! 8.J.H.B.O.A-Y rakkoo hamaan biyya keessa jirruu osoo nu hin daangessine hanga mirgi abbaa biyyummaa Oromoo dhugoomu fi Oromoon abbaa biyyaa fi mirgaa tahutti dirqama QBO nu gaafattu bahachuu fi deeggarsa Barattoota keenyaaf goodhamu cimsinee itti fufna! 9. Xumura:-Akeekni eebbifamaan walitti dhufneef kun akka galma isaa ga’uuf jalqaba irraa kaasanii,Yaadaan, Ogummaa fi Qabeenyaan kanneen nu bira dhaabbatan hundaa galateeffachaa, Hawaasa Oromoo Adan naannawa Adan jiraatu waamicha keenya kabajanuun argamaniiniif J.H.B.O.A-Y galatni keessan bilisummaa Oromoo fi Oromiyaa haa ta’u jedha! Tokkummaan Humna !!! Oromiyaan Ni Bilisoomti !! Injifannoo Ummta Oromoof !! *JAARMAYA HAWAASA BAQATTOOTA OROMOO ADAN-YAMAN! Muddee 25/2015 QUNNAMTIIF/CONTACT: OROMO REFUGEES COMMUNITY IN ADEN-YEMEN E-MAIL:oromoyemen2000@gmail.com, Mobile: +967-8070710 (+967-771605410) P a g e 3 | 3


Bu’uura Qabsoo Oromoo Haaraa

Dargaggoon Oromoo, bu’uuraa qabsoo gurguddoota qofatt hin dangahamne, kan guutummaatt ummati qooda keessatt fudhatu uumteettii. Bulula waan taheef gufuu karaatt itt dhufu hunda liqimsuu dandaha. Baroota Oromoon guutummaatt gadi qabaa halagaa jala oolanii, mirga waan jedhamu hunda mulqaman, nammi mooraa koloneeffataa keessaa bahe afaanumaaf illee “maaloo hilaafii” jedhe hin turre. Hacuuccaa daangaa hin qabne keessaa gara itt bahan yoo dhabanitt, dargaggoon saanii jaatamoota keessa kahan karaa saaqanii, bilisoomuun akka dandahamu abdachiisan. Sana fiixaan baasuuf sagantaa malbulchaa baafatanii, utuu Republik Oromiyaa demokratoftuu walaba hin dhaabin akka duubatt hin deebine irbuu seenanii. Yeroo kana argan, Itophiyaanoti golee hundaa tuffii fi arrabsoon itt bobbahani. Hardhas isaan keessaa dhugaa qabu, badiin ummaticha irratt addan tolfamaa jiraa, imaammata keenya sirreeffannee furmaata waaraa haa soqnu kan jedhan hin jiran. Waa’ee tokkummaa hedduu hodeessuu, garuu tokkumichi gidduu saaniitt malee qabeen saa Itophiyamitoota hin dabalatu. Isaan keessaa nammi tokko, barataan Walalliny Mokonin jedhamu, jaatamootaa keessa waa’ee mirga sabi hiree ofii ofiin murteeffachuu barreesuu saaf hardhallee abaaranii jiruu. Gaaffii sabichi abbaa biyyummaaf qabu gara dabarsuuf ummatooti Itophiyaa hundi rakkina waan qabaniif miiddhaan Oromoo irra gahe waan addaa miti, qabsoo gitaan irra haanama jedhan. Dargaggoon Oromoo kanaan sobaman lola saanii loluufiitt duudanii turanii. Boda ganamanii rukutamanii. Kan irraa hafan hangi tokko, jara gaaffii saani bilisummaa fi walabummaatt cichanitt dabalamanii jiru. Kanneen jalqaban keessaa qabsoo itt fufuu, dhiibbaa hin beekamneen danqamanii kan harca’an haajiraatan malee, kan qabsoo walabummaati dabalamaa jiraan kumaa fi kitila. Halagaan hardhas galtuu hawwachuun hiriirsuuf itt fufuu yaala jira. Garuu hanga kan aggaamamef harka hin gahin duubatt deebi’uun hin jiru. Dargaggoo angafoota saanii dabarsanii fi eenyummaa saaniitt caalaa boonantu as bahaa jiru. Gaaffichi gaaffii Wayyaaneen ukkaamsuu dandeessu utuu hin tahin, jireenyuma seetiifuu ni sodaachisa. Hirreen ummataa akka ulee Agaaziin hin dachane beektii; kanaaf qabsichi iseef miixuu isa dhumaa fi bala’amaa tahuutt fudhattee wacca’aa jirti. Warraaqxoti Oromoo Demokratik Republik Oromiyaa keessatt, ulfina fi mirga namoomaa Oromiyoo nambiyyaa tahan hundaaf akka dhugoomu kakuu seenan. Akkasumas mirgi ilmaan nama bakkallee biyya itt kabajamu malee akka Empayera Itophiyaa kan itt ukkaafamuu fi salphifamu akka hin taane abbooliin qabsichatt jaarmaa ijaaran, iggitii seeraa itt tolchaniiru. Oromiyaan mirgoota kana kabachiifachuuf eenyu irraayyuu hayyama haa tahuu yaada hin eeggattu. Mirgi sabootaa hiree ofii ofiin murteeffachuu mirga uumaa malee kan nammi nama badhaasu akka hin taane dargaggoon hubachiisaa jirtii. Sabootii fi sabwooti itt firoomuu barbaadan kana fudhachuu qabu. Oromiyaan biyya of dandeesse malee lata eenyuu miti. Seenaan, halagaa ofitt fudhatee seera ofiin walqixummaan bulchuu malee nama ofirraa dhiibuuttt hin beekamu. Oromoo biratt nama hafee, uumaa kamu tuquun seeraa ala, safuu dhas. Kanneen sana beekaa Oromiyoo wal dhabsiisuuf fullisan jiru. Kana ofirraa faccisuun dirqama Oromiyoo, dhalootaan Oromoo tahanii fi Oromoomitii nambiyyaa tahan hundaati. Kun seera ofii kabachiisuuf malee eenyuu sodaatamee miti. Oromoo biratt kan seeraan hin bulle hundi walqixxee itt gaafatama. Oromoon akka ummata walaba tokkoott eenyummaan saa fi Oromiyaa irratt abbaa biyyummaan saa beekamuu baannaan jiraachuun maljecha akka hin qabne murteeffateera. Yartuu fi gantuun gad qabamanii, jireenya demokraatawaa akaakilee saanii mulqamaa lamuu hin jiraatanii. Kutannoo kana sirinyaatt fudhatanii kan of sirreessuu eegalan jiru. Kun injifannoo ilmaan Oromootii. Gurguddoon Itophiya tokko tokko waliin jiroo ofii of duuba hiriirsuu jedhanii, biyyoota yeroo Empayera diriirfatan of jala galchan, ammayyuu “qabeenya handhuuraa keessaniiti” jedhanii abbooliin saanii kan itt buufan irra deebi’aa jiru. Kanaaf qabsoo kolonooti eenyummaa saanii kabajchiifachuuf godhan, “qabsoo eenymmaan biyyi hin uumamu” jedhanii gadoodu. Kun eenyummaan wallaalchifne se’an gad bahuun akka rifachiise agarsiisa. Oromoon Oromummaa mirkaneeffachuu caalaa kan lolatuuf hin jiru. Oromummaa jechuun walitt qabaa, lafa, seenaa, afaan, aadaa, namooma, fi qabeenya saanii jechuu dha. Kanneeniif kan hin lolannee maaliif akka lolatu eegama laata? Akka eenyummaan Oromoo Oromiyaan uumamtu, eenyummaan Itophiyaas, Itophiyaan uumamti. Eenyummaa Oromoo macalaqsitee Itophiyaa uumamuu feetu garuu, Oromoon fudhataniis hin beekanii hin fudhatanis. Kolonoti hidhaa kutataniiru. Oromoo “damboobaan”, si’achi isaan gargaaree Oromoo hidhatt oofuf dandeettii qabu hin jiru sun Goobanaan raawwate. Amma bu’uurri qabsicha isa qabaa jalqabaa irraa jijjiiramuu agarsiisa. Mamiin tokkummaa Oromoo Badii gidduutt dhalachuutt kahe, dargaggoon Oromoo salleesitee, jabaa akka sibiilaa tahu mirkaneessiteettii. Oromoon waanti qabsaawaniif tokkicha tahu, abbaa biyyummaa fi mirga badde kan hiree ofii ofiin murteeffachuu hanga walabummaatt , deebisanii gonfachuu tahuu gad jebeessuun ifaa tolchiteettii. Dargaggoon Oromoo waa’ee walabummaa malee waa’ee “fottoquu” hodeesitee hin beektu, maal jechuu akka tahes hin qayyabatu. Balleessaa salphisaa Obbo Goobana Daaccii sirreessuuf malee deebisanii qooda saa taphachuuf miti. Sun isaafuu hin tolle, ni galaafateen. Halagaan qabsaawota Oromoo haala 1998 fakkaatuun “karisootaa” fi “dambooboo” jedhani gargar hiraa jiru. Isa Oromoon sabboona fi galtuu jedhu tahuu saati. Yeros qabsaawoti Oromoo wal gidduutt sana otoo hin hubatin malbeekoo halagaa irraa dhagahame. Isaan taheera jennaan tahe. Hin turree ni babanka’anii. Kanaaf utuu hin tuffatin, harka halagaa karaa galtuun dhufuu dandahu, ofirraa ittisuuf qophaawuu dha. Oromoon, kan of irratt eeggatu Wayyaanee qofa kan jedhaniifis gurra qeensuu miti. Kan mirga Oromoon walaboomuuf qabuun mormanis nammi Oromoo hundi lagachuu qaba. Hanga hoggansi qabsoo Oromoo waloon gadi bahee imaammata hariiroo halagaa waliin ummatichi qabaatu ifsutt eenyuu yaada Oromoo walii galaa akka bakka hin buune beekuu qaba. Kanneen olhantummaa Itophiyaa deebisanii diriirsuu barbaadan yoo hin tahin, ummatooti cunqurfamoo hundi, biyya ofii akka itt cunqursaa jalaa baasaniif yaadda’uu qabu. Sanaaf itt gaafatammi sadarkaa jalqabaa kan ofiitii. Hundu gara saatiin tattaafannaan naannaa nagaa, walqixxummaa, jaalalaa fi gammachuun itt dagaagu uumuun hin dhibu. Itophiyummaa dirqiin ummatoota irratt fe’ame hardhas kan keessa deebi’uu yaadan, yoo buukumsan ni dhagahamu. Oromoon bara dheeraaf madda angoo roorrisaa fi duubatt harkiftuu tahee tajaajilaa ture. Amma garuu Oromoo harki caalaan aangoo saanii bilisummaa ofii argamsiisuuf oolchuutt dacha’aniiru. Kan hafte yoo jiraatte, isee daagii waan taatuuf, ba’aa malee halagaaf humna hin taatuu. Kanaaf Oromoon akka bu’uura qabsoo malbulchaa haaraa baafate beekamuu qaba. Itophiyaan akka walqixxeett malee akka cunqursaa fi cunqurfamaatt walitt dhihaachuun ni hafe. Mootummaan aangoo irra jiru meeshaa inni hin tuullanne hin jiru. Garuu sun aangoo ummata kutatee hin dabsatu. Sich ummatoota godinicha akka Afrikaanotati, ollaa gaarii tahanii nagaa fi araaraan itt jiraatan mijjeesuutu baasaa. Hariiroo Oromoo waliin qaban akkuma duriitt deebisuu yaalu taanaan ummata ofii irratt balaa buusuu dandaha. Oromiyaa deebsnee yaabbanna jedhanii waan hin dandahamnett rakkachuu manna, tooftaa fi tarsimoo sanii sirreeffachuu isaanii wayya. Dargaggoon yooma itt yaaddee hin tahin, bakka lallaafaa mootummoota Dhihaa tuttuquun gaaffii Oromoof xiyyeeffannoo argamsiisteettii. Murtoon Parlaamaa Awuropaan dhiheenya darbe Minilikii fi Haala Sillaasee isin irratt fe’uu keenyaaf gaabbine kan jedhan fakkaata. Ameerikaanis imaammata saanii “fedhi saba ofii hunda dursa” kan jedhuun xaxamanii, akeeka safuu qaban cinaatt dhiibuun deggersa Itophiyaaf qabnu itt fufna haa jedhan malee, haalli Oromiyaa keessaa akka isaan quuqaa jiru hin dhossine. Bulee, isaanis tarkaanfii kan Awurophaa fakkaatu fudhachu haalli sanaan dhalatu ni dirqisiisa jennee abdanna. Lachanuu waaan deemaa jiru kan ilaalan fedha ofii irraa kahaniitu. Ummati Oromoo balaan itt bu’aa jira. Wayyaanee goolii keessa facaaftee halkaniif guyyaa birdhataa jiraataa. Manni haadha Oromoo hundi mana gaddaa ta’eeraa. Laalaa madaa bakka da’atett fi hidhaa keessatt guraarama irra gahuun, weeraraa fi gadoodaa jira. Warraa fi maatiin hidhamaa, beelaa fi dheebuun gidiraa argaa jiru. Sirni barumsaa jeeqamee Oromiyaa dhaloota tokko duubatt deebisaa jira. Sabboonaan kamuu rakkinoota kanaaf kkf furmaata itt soquu durfannoo akka godhatu eegamaa. Wal qabatanii ka’uun saanii abdachiisaa tahullee, humna waligituun yoo ofirraa qolachuu hin jalqabnee yeroo malee qabsoo irraa dheessuun ni mala. Yeroo kana kan barbaachisu cinaa dhaabbatee jabaadhu kan jedhuu fi waliin mala dhahuuf malee halaalaa isa itt jeekkaru miti. Hobbaatiin turu dandaha, injfannoon garuu isa dhugaa qabuuf akka tahu waan hin oolee. Dhaaboti malbulchaa Oromo ammayyu isuma duriitt jiru. Ummata biyyaa tokkummaan lolachaa jiru isaan asii haa tokkomnu jedhanii reef dibbee rukutaa jiru. Sun haa tahu malee tokko tokkoon saanii yabboo hundaa irratt sooresa tahanii mullachuu waan barbaadaniif ofiffummaan saanii tokkummaa dhaaba bososaa jiru keessatt liqinfamuu hin barbaaduu, walitt dhufi jedhamu kan garaa irraa ka’e hin tahu. Rakkina barsiifata waggoolii darbanii keessaa of baasuutu irraa mullata. Isaan keessaa kaasaa dhaabbanneef jedhaniif dirree qabsoott kan walitt bu’an hin jirani. “Foon lafa jiru allaattiin waaqa irratt wal haati” isa jedhan fakkaata. Waliin yaadu qabsichi fedhu dhiisanii mata mataan yoo yaadan agarraa. Maaliif ABO keessaa yaa’anii Odaa bubbucuu dhaabatanii ofumaa biyya alaa jiraachuu isaan feesisee? ABOn demokratummaa fi garaa namaa nahuu mudata kan jedhan jiru. Sun amma eenyuunuu yaaddessuu hin qabu; haala biyya keessatt dhalateen seenaa tahee jira. Amma gaaffiin dhihaachuu qabu biyyatt deebi’anii gahee ofii taphachuu yk malbulcha irraa fagaachuu dha. ABOf yaadda’uu mitii, barbaannaan jara biyyaa irratt gudata. Yeroo saanii gara caaluu hirpha funaanuu irratt dabarsaa waan turaniif yoo bu’aa harcaatuu sabichaafis ni argamsiisa tahe sana itt fufuu ni dandahu taha. Yeroo ammaa, Oromoon battala kan roorroo baqatu itt simatu qabaachuutu irra ture. Waggaa waggaan loltuu diinaa ajjeesnee malee lafa qabanne hin jedhamu. Iyyaatiin dhihaatus yeroon soba tahu jira. Fakkeenyaaf, bar tokko qabsaawota nyaataaf gaala qalatanii nutt agarsiisanii turani. Gaalli sun qabsoo fayyisuuf duute jennee amanne. Edaa iseen baalcha kadhachuuf waan daldalaaf uumamte turte. Garuu sana booda maaltu tahee? Qawwee ummati hidhachiise fudhatanii toora galuun diinaf hirkisuuf yoo yaa’anis nu agarsiisanii. Ergasii wanti qabsoo bilisummaan wal hin fakkaanne hedduutu tahe. Mootiin Jimmaa Abbaan Jifar akka karoorfameefitt Abbaa Joobir xiqishuun galaalche walgahii dhufnaan, “Noor Abbaa Jobir ulfinni manaa ka’aa” jedhe ol ka’ee teessise jedhamaa. Inni kan ka’e nammi taa’ee ilaalu akka hin jirre hubadha. Hoggansi kanneen itt dhihoo akka itt qaban hin beeknee fi ulfina tahuuf hin kennineef, waamich tokkummaa kanneen fagoof godhan dhugaa dha jedhanii fudhachuun waan hin fakkaanne. Tokkummaanis jaallummaanis yoo mana ka’u amansiisa. Waan hanga yoonaa tahe hundaaf ummatatt bahee kan abbaawummaa fi itt gaafatama fudhate hin jiru. Dhaabi malbulchaa naamusa cimaa fi keesaanlaalummaa gaafata. Naannaa seera ofiin bulan yoo hin jirre miseensa taraa haa tahu kan hoggansaa tolaafis hamaafis akki itt gaafatan rakkisaa dha. Kanaaf yoo seera cabsan wanti namarra gahuu dandahu dhibuun, kaasaa caccabaa keessaa tokko. Yoo “walitt baqanis” asumatti gad jabeessanii hololaan gurra nurraa ciruuf malee, biyyaaf waan hanga hardhaa hin buufne buusu jechuun ummata sobuu fi daguu taha. Hooggansi biyyaa biyya kan jiraatu, yoo dandahan achitt deebi’anii of dhaabuu dha. Akka amma jirutt jarmota Itophiyaa fi jaarmota Oromoo Badii gidduu garaagarummaan ilaalchaa hin muldhatu. Jarmotis, gurguddoon Oromoos garee Habashaan hidhata ummachuuf wal oo’saa jiru. Sochiin baratootaa fi qoteebulaa, carraa itt Wayyaanee bakka bu’uun empayera jabeessan kan kennuufitt fudhataa jiru. Silaa sirna empayeraa diiguuf yeroo nyaapha fagoott qaban ture. Dhiigaa fi dafqi ilmaan Oromoo eenyuu kan ittiin dhoofsisu tahuu hin qabu. Oromoon Oromiyaa irratt abbaa biyyummaa saa dursanii kan beekaniif qofaan haasa’uu dandaha. Dhaaboti maqaa Oromoon mormituu tahanii hojjetaa jiran Itophiyummaan saanii haalamee Oromummaan gidiraa argaa jiru. Roorroo guyyuu ummata Oromoo irra gahaa jiru isaantu dhandhamataa jira. Isaantu barbaadeen malee Itophiyaan akka miiltoo walqixxeett Oromoo kamiinuu hin barbaanne agarsiisaa jirtii. Miseensota jaarmaa seera iseen baafteen galmeeffaman namooti akka Baqqala Garbaa, Dajanee Xafa, Baqqala Nagaa, Addisuu Bullala, Dasta Dinqaa, Darajjee Margaa, Gurmessaa Ayaana Oromummaa saaniif tarree hidhamtoota durii irrati dabalamuun himamaa jira. Baqqalaa Garbaa qabsoo nagaan gaggeessa jedhee walakeessa 2015 addunyaa dura dhaabbatee irbuu seenee galee. Shororkeesituu akka Wayyaanee waliin ejjaajjee heera hojii irra oolchuuf yaale. Qabsoo ummati Oromoo gaggeessu kakaaste jette fakkaataa, hiitee amma du’aa fi jireenya gidduu jira. Ilma Oromoo jagnummaan saa hin haalamnee; imaammata dogoggore jedhamaa malee saba saa gane hin jedhamu. Yero Oromummaan, tuffatamaa fi salphataa jiru kana akka sodaatamuu fi ulfaatu gochuu kan dandahan Oromiyoo dha. Ijoolleen Oromoo sanaaf wareegama isa dhumaa baasaa jirtii. Yeroon saa kan hamajaajii wal irratt dhiisan miti. Oromoo hundi Baqala fi jaallewwan saa guraara diinaan gidiraa argaa jiraniif birmachuu qabu. Isaanis akkuma hedduu keenyaa warraa fi maatiis, abjuus qabu. Kan isaa fi jaallewan saa irra gahu didhaa nu qabsiisutu irra jira. Kaayyoo waggaa shantama dura sagantaa itt baafanne, manguddoon tokko tokko haa gufattu malee dargaggoon isumatt jirti. Yeroo ammaa kana qabsoo finiinaa jirtuuf adda addummaan ilaalcha warraaqtotaa hin mullatuu. Wayyaaneef haa galatuu kan mamanillee dhiibdee seexaa itt bulchaa jirtii. Faarri amma jiru yoo xinnaate yaadanmaliin akka waan waliigalanii sagantaa gajjallaa tokko baafatan fakkaataa. Maganuun waan hin baafneef hundi leeyuuf ofirraa diina qolachuun dirqii dha. Dhiigatu lola’ee, ummata guddaa kanatu salphatee, jaarsaa jaartii fi daa’immantu wal duukaa dhaaname, nafii Oromoon itt amanu hundatu caccabee. Halagaa safuu hin beeknetu qabateenii. Kanaaf du’a hin oolleef hin jilbeenfannu jedhanii kan sarmuu didanii. Halagaan kaasaa fedheen mandhee nyaaphummaa Oromiyaa keessatt akka ijaarratuu gad dhiisuun harkaan of hudhuu taha. Humna Nyaaphaaf Oromiyoon meeshaa tahuu filatanis balaa irra gahuuf itt gaafatammi kan ofiitii. Oromoon dudhaan kan nagaan itti dhufee ni kabajaa eegumsa barbaachisus ni kennaaf. Oromoon eenyummaa nama tokkoof eenyuunuu faanfananii hin beekanii. Kanaaf ulfina fi bu’aa isaan kennaniif, kan of jalatt eegu abbaa dha. Oromummaan dhiiga mitii, walabummaa, walqixxummaa fi ilaalchaa Demokraatummaa Gadaatii. Kan hin beekne haa baratu, kan beekaa waliin dhahu, kan harka saa hin dhabu. Oromoon akka ummata moo’umaa sabaawaa qabuutt tokkummaa saanii caalaatt cimfachuun waan filmaata hin qabne. Oromoon Itophiyaa fi olloota see biroon sadarkaa itt tokkummaa uummattuu murteeffachuuf dura ofii bilisoomuu qabdi. Biyya walaba qofatu biyyoota biraan dhoofsisuu dandaha. Tokkummaan halagaa waliin fulduratt uumamu waldhaqiisa fedha bilisaan sirnaan kanneen qooda fudhataniin mallatteefamu irratt yoo hundaawe fiixaan baha. Tokkummaan Oromoo haa lalisu. Qabsoon injfannoo as hin dhaabbatu! Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu! Ibsaa Guutama Hurandhala 2016


Guyyaa WBO fi bara haarawaa 2016 ilaalchisuun dhaamsa Adda Bilisummaa Oromoo

2015 xumurree, 2016 yeroo jalqamnu akkuma hunda keenyan hubatamu gaddafi gammachuu uf duuba deebine itti yaadannu, kan itti deemnu bifa haarayaan simannu ykn saganteefannu taha. dhaabni keenya ABOn seenaa boonsa tokkummaa qabsaaa’ota kan Ummanni keenya hawwaa turan xurree saaqne keessa isa tokko, hardhaas akkuma kaleessaa qabsoo roga hundaan haqaafi abbaa biyyumma Oromoo dhugoomsuuf goonu Falmaa hadhawaa adda hin cinne godhaa turre, ammaas itti jirrudha. Guyyaan WBO fi barri haarawaan mooraa qabsoo Oromoo fi ummata Oromoo biratti ulfinaa guddaan kabajama. Guyyaa WBO lafee ilmaan Oromoo sirna garboonfattuu cabsuuf caccabde yaadachuu duwwaa osoo hin taane, dhaamsa isaan nu qabsaawota hardhaaf dabarsan haaromfannee haqa Oromoo isaan kaleessa irratti darban akka galmaan geenyu dirqama keenya wal yaadachiisuu fi irrattis wal jajjabeesuuf kabajama. Guyyaa WBO bara 2016 seenaa qabsoo Oromoo keessatti waanti adda isa taasisu, dhalooti qubee qabsoo abbootiin isaanii irratti wareegamanii asiin gahan, dhaamsaa fi hirbuu gootota wareegamanii golee Oromiyaa hunda keessatt, kaabaa kibbaatti, bahaa lixaatti lubbuu itti wareegamanii tokkummaan mooraa Wayyaanee yeroo diigaa jiranitti kabajama. Goototni ilmaan Oromoo abbaa biyyummaa fi bilisummaa Oromoo amma galma isaa gahutti qabsoon roga hundaan finiinee kan itti fufu ta’uu isaa addunyaaf ifa taasisanii jiru. qabsoon roga hundaa yeroo ammaa Oromiyaa keessatti finiinee jiru, humni kamuu dhaamsuu akka hin dandeenye dhugoomee jira. Wayyaaneen amma feete dhugaa fi haqa ilmaan Oromoo humnaan sarbitee aangoorra jiraachuuf tattaaffii taasiftuus, dhalootni qubee haarsaa qaqqaalii kaffaluun yeroo dhumaaf akka sirna bittuu Wayyaanee awwaalu dhugoomsee jira. kun ummata Oromoo fi qabsa’ota isaaf injifannoo guddaa dha. Guyyaa eebbifamaa kana sababa taasifachuun ABOn dhaamsa aarmaan gadii qabsa’otaa fi ummata Oromoof dhaama. Diinni keenya kan nurra bubbulee fi bara baraan kan nu ajjeessaa, saamaa fi biyyoo biyya keenya irraa nubuqisaa jiraateef tokkummaa dhabiinsa qabsoo keenyaa ti. Diinni keenya yeroo kamuu mooraan qabsoo fi ummati Oromoo akka tokkummaan dhaabbatu hin barbaadu. Kana hubachuudhaan akkuma ilmaan Oromiyaa dhalooti qubee tokkummaan dhaabbachuun mooraa diinaa raasaa jiran, ilmaan Oromiyaa martuu garaa garummaan xixiqqoon xaxamuu keessaa baanee akka tokkummaan diina keenya falmannu waamicha taasisa. Diinni keenya qabeenyuma keenyaan ilmaan Oromiyaa fi biyya Oromiyaa bitaa jira. qabeenya diinni keenya ittiin nugarboomsaa jiru mooraa qabsoo bilisummaa Oromootti deebisuun fardii dha. kanaaf dinagdee diinni keenya ittiin nurratti goobe hongeessuudhaan akka tinnisa mooraa qabsoo Oromoof taasifamu waamicha godha. Humna Oromiyaa fi ummati Oromoo qabnu ofirratti beekuu qabna. Wayyaaneen humna Oromoo fi Oromiyaan qabnu akka ofirratti beeknu tasa hin barbaadu. Empaayera Itiyoophiyaa keessatti kennaa sabni kamuu hin qabne ummati Oromoo fi Oromiyaan qabna. Humna namaa, dinagdee fi taa’umsa lafa keenyaa gara humna qabsootti jijjiiruu qabna. Humna sadeen qabnu kana dhimma qabsoof yoo itti gargaaramne diinni keenya guyyaa tokkoof dachee keenya irra buluu fi qubachuu hin danda’u. kanaaf humna qabnu gara fayidaa qabsootti jijjiruun fardii dha. Walabummaa,bilisummaa fi abbaa biyyummaa Oromiyaa dhugoomsuuf jecha daandii injifannoo dhalooti qubee saaqee jiru galii isaan gahuuf ilmaan Oromiyaa biyya alaa fi keessa jirtan, qabsa’onnii fi dhaabbileen siyaasaa mirgaa fi bilisummaa Oromoof falmiirra jirtan, akka tokkummaa dhaabbannee waanjoo garbummaa ofirraa kaafnu waamcha Oromummaa dhiheessina. Dhumma irratti Addi Bilisummaa Oromoo akkuma kaleessa waadaa ummata Oromoof gale, hanqinootaa fi dadhabbina qabsoo keessatti numudatan dhoksaa tokko malee ummata Oromoo wajjin tahuudhaan sirreeffachuuf qophii dha. akkasumas qabsoo Oromoo daran tarsiimoo fi toftaa isaaf malu maddisiisuudhaan, ummata Oromoo, ijaaruu fi hidhachiisuudhaan Oromoo humneessuuf qophii dha. Sirni Wayyaanee ummata Oromoo ajjeessuudhaan, hidhuu fi qe’ee isaa irraa buqisuudhaan yakka irratti yoo yakka dabalate malee, bifa kamiinuu qabsoo Oromoo akka galii isaa irraa dhaabuu hin dandeenye seenaa irraa barachuu qaba. Wayyaaneen eega aangoo qabatee kaasee, yakkaa fi duguuggii sanyii ilmaan Oromiyaa irratti dalagaa jiru murtee ummataa jalaa akka hin bane irra deebinee akeekkachiifna. Carraadhuma kanaan lammii Oromoo taatanii yeroo dhihee jiru kanatti, badii kaleessaa irraa barachuu dadhabdanii, ammas Wayyaanee wajjin tahuudhaan yakka seenaan dhiifama isiniif hingoone namootiin raawwachaa jirtan,( keessumaa miseensi OPDO) akka ammas yakka lammii keessan irratti dalagaa jirtan irraa dhaabbattan ABOn isin hubachiisa. Kana irra darbitanii garuu ammas saba keessan gantanii namootiin diina wajjin ilmaan Oromiyaa fi Oromiyaa balleessuuf murteeffattan murtee seenaa jalaa akka hin bane hubadhaa. Injifannoon ummata Oromoof! Adda Bilisummaa Oromoo Mudde 30, 2015-Amajjii 1, 2016


Fincila Diddaa Gabrummaa dhuma 2015

Biyyaa fi Qabeenya humnaan sarbame Oromoon humnumaan deffata. Oromoo irratti sanyii daguuggaa, Oromiyaa samuu fi mancaasun kan eegale minilik irraa jalqabee ti. Kana malees lakoobasa oromoo heddummate kana fixanii gad xiqeesuun akka dandahamu kan dhaadate Mallas Zeenawii ti.Haa tahu malee boolla oromoof qote egale san dafee ofumaaf seene.Warra hafan ammoo dhiignni ilmaan Oromoo Oromiyaa irratti dhangalaa jiru galaana tahee akka isaan daguugee Oromiyaa keessaa dhabamsiisu shakkin tokko hin jru. Haa tahu malee Oromoon irraa fi jalaan kan inni diinaan dhumaa ture,haga kana hunda diinotinni Oromoo uummtnni kun gaaf tokko kahee harka wal qabatee akka isaan irra galagalu abjootanii hin beekan. ”kanaaf kan itti hin baacanii, kahu galanaa nama nyaata uumtnii” kan jdhmeef. Ammas wareegama kan xiqqeessuf oromoon oromiyaa maraa kahee hojjetan, barsisaan, qotataan poolisnni, waraanni ittisa biyyaa diina hamaa oromoo dhabamsiisuuf kahe kana yeroo tokkon xumura itti gochuun Oromoo fi Oromiyaa bararuun amma.. Kan biraan FDG kanan duraa kan fudhachuun itti milkahaa ture Oromoo osoo hin taane ilmaan minilkii fi yohannis qofa ture. Inni ammaa garuu Oromoo dhumaan qopha’ee isumaan hogganamee Bilisummaa Oromoo fi Walabummaa Oromiyaan akka goolabamu shakkiin hin jiru. Gaaffi Uummta Oromoo ykn Qeerroo nu hin saamina mana keenya diigdanii hin gurguratina ,karaa irratti kadhattu gootanii nu hin darbatinaa lafa akaakile keenya fi abaabilee keenya irraa dhalle seenaa,aadaa fi afaan keenyan wal qabatee jiru irra nu dhiibdanii ykn nun godansiftanii ofiifis tahe halagaaf hin raabsina,hin gurguratinaa kan jedhu ture Deebiin Sibat neggaa fi abbay tsahaye rasaasa waan taheef amma uummatnni oromoo fi jarri kun abddaa fi cidii dha mariin jawwee nu liqimsuu fi warabeessa nu nyaatu waliin tahu hin jiru jedha uummtnni oromoo.deebi gaaffii kana kan deebii argatu uummatni oromoo wareegama kamuu kaffalee biyya isaa irratti abba biyyummaa isaa mirkaneffachuu dha. Kan biraan uumtmatni oromoo qabenyaa warri wayyanee uummata oromoo irraa saamanii ittin duromanii fi duroomaa jiran sana irraa bituu fiitti gurguruu dhabuu waliif labsaa jira, kun ammoo oromoo biyya keessa qofa osoo hin taane kan biyya alaa jiru irratti illee hojii irra ooluu qaba. Asi irratti dubbii guddan jiru FDG amma kahe kana Oromoon harka wal qabate,iyyee iyya dabarse ,waliif dirmate wal irratti dhumuun biyya isaa dhunfachuu qaba. Fincilli kun kan Uummta Oromoo ti ,Haa tahu malee Ummata Oromoo, Qeerroo fi ABO gargar baasanii ilaaluun barbachisaa miti. Qeerroo fi Ummatnni Oromoo karaa isaa, ABO fi WBOn akkasuma Dhaaboti diina irratti dhakaa darbatan hundi karaa dandahameen diina waloo irratti bobbahuun kufatii diinaa saffisiisa. Rakolee biroo fi garaagarummaa xixiqqaa jiru bulfatanii sabaa fi sablamota hunda waliin hariiroo gaarii uumun waliif dirmachuun karaa dha.Walumaa gala warri keessaa fi alaan halagaaf ergamtu maqaa daysforan of samanis tahe warri umurii diinaa dheeressuu fedhan daddaffiin waraaqsa uummata isaaniitti akka makaman dhamnaaf .Sabaa fi sab-lammiin oromiyaa keessas tahe ollaa oromiyaa jirus yammuu inni uummata wajjin nyaatee dhugee fi Oromiyaa irraa nyaatee dhugeef dirmatee waliin hamaaf tolaa dhannammu harra jenna. Bara baraan bo’uu fi aaduu irra wareegama kaffalanii dhaloota dhufuuf dabarsuun gochaa eebbifamaa dha ,Rabbi illee qabeenya kee ,biyya kee fi maatii kee irratti du’i jedha. Gabrummaa dhaalaman waliif dabarsuun abaarsa fi fafa kanaaf yaa oromoo kahaa waliif dirmadhaa tuffii jalaa of baasaa kunoo baratooti barumsi bilisummaan booda jedhanii wareegamaa jiruu. Dhuma irratti diina qaraa dhufee harra ilmaan oromoo biyyaa, qabenyaa fi haqa isanii gaafatan fixaa jiruu fi saba keenya irratti sanyii daguuggaa, saaminsa qabenyaa fi gurgurtaa lafaa oromoo fi oromiyaa irratti rawwachaa jiran kana guyyaanakka Sadam Husenfaa lakkobsa itti laatinee adabuu fi gumaa lammii keenyaa baafnu fagoo miti. Kanaaf oromoon harka wal qabatee roorroo jaarraa tokkoo ol oromoo irratti rawwatamaa turee fi jiru kanatti xumura waaraa goonu harra. Dhaloota fincilaa kan onneen abiddaa, Warra waliif galee diinatti hime diddaa. Dhalota fincila kan sammuun bilisaa, Warra lubbuu kennee lammiif tahe ibsaa. Sanayferii fi boombii shimalan qoltee Gotummaa isa durii dhiigan haaromsate. Inni giddu galaa dhaamsa dabarfatee Inni dhihaa kahee bahaan wal qabatee Kan kibbas dammaqe kaabatti dhamtee Wal jala awwachun bakka iyyuu dirmate Kan qabsooti jiran hirreen haa jabatu Hunda wareegaman seenaan haa yaadatu. Qabsawaan ni kufa qabsoon itti fufa. Gadaan gadaa bilisummaa ti !!! Injifatnnoon Uummata Oromoof !!!