Baarentuu Gadaa Irraa gessogeda@gmail.com ………………………………. Sadaasa 9 bara 2016, sadaasa 9 bara 2005 waggaa 11n dura guyyaa borii dhaabni qabsoo bilisummaa Oromoo adda durummaan gaggeessaa turee fi jiru ABOn Ummanni Oromoo keessumaa ilmaan isaa qeerroon akka gamtaan ka’anii mirga abbaa biyyummaa, hiree ofii, ofiin murteeffachuuf falamatan, akka mirga abbaa biyyummaaf FDG walirraa hin cinne gaggeessan guyyaa waamicha itti dhiheesse, ykn FDG itti labseedha. Gaafa waamichi ykn labsiin FDG kun itti labsamee booda kan baroota dheeraaf gabrummaa jala turee fi qabsoo walirraa hin cinne karaa gurmaayee fi karaa adda addaatin gaggeessaa ture ummanni Oromoo keessumaa qeerroon Oromoo FDG murna gabroonfattuu Wayyaanee irratti finiinsuu eegale. Baddaa-gammoojjitti, magaalaa- baadiyyaattii, dhiiraa dubartiin, xiqqaa-guddaan diddaa isaa itti fufuudhaan qabsoo hidhannoo gotichi WBOn gaggeessu cinaatti diina dhiphisuu eegalan. Inni tokko jedhe; lama jechuun waan hin oolleef , FDG waggoota 11n dura waamicha ABOn taasiseen eegale sun kunoo injifannoorratti injifannoo galmeesisaa har’a gaheera. FDG irraayis gara FXGtti cehee Wayyaanee waggoota 25n darbaniif nugoolaa fi nusaamaa turte kufaatii jalaan gaheera. Ummanni Oromoo keessumaa barattoonni dhaabolee barnootaa sadarakaa godaarraa kaasee amma Yunivarstiitti baratan FDG kana walirraa fuudhuun sadarakaa har’a qabsoon Oromoo irra jiru kanaan gahaniiru. Gaafii mirga abbaa biyyummaa, gaafii hiree ofii ofiin murteeffachuu, qabsoo dhugaa, qabsoo haqa ofii deeffachuu ummanni Oromoo barootaaf itti jiru kana; kuun harka duwwaa qalama qabatee waraana diinaa dura dhaabbachuun, kuun ammoo ogummaa Artii qabuun , kuunis fiigee yeroo injifatee galutti diddaa sirna wayyaaneef qabu argisiisuun, kan hafe ammoo beekumsaan, qabeenyaa fi dandeettii qabu maratti fayyadamee diinni akka baaragu,addunyaan akka quba qabaatu taasisaniiru. Keessumaa Sirni gabroonafataan abbaa irree Wayyaaneen akka dirqamee wal laaqu, waan qabee gadi dhiisu dhabu taasisuun waan amma Impaayeera Itiyoophiyaa keessatti argaa jirru kana akka arginu taasisaniiru. Kun Injifannoo safaramee hin dhumneedha. FDG Sabboontoonni Barattoonni Qeerroon Oromoo, manneen barnootaa sadarakaa gadirraa amma Yunivarstiilee akka Jimmaa, Adaamaa, Finfinnee, Amboo, Haramaayaa fi kanneen birootin eegalame kun babbalatee barattoonni yunivarstiilee Oromiyaa keessa jiranii fi manneen barnootaa sadarakaalee adda addaa hirmaachisee achirraayis gara guutuu ummata Oromootti cehee kunoo har’a FXGti cehe finiinaa jira. Sabboontonni qeerroon Oromoo FDG waggaa 11n dura waamicha ABOn taasise hordofanii eegalan har’as qabsoo injifannoolee gara garaa galmeesisaa gara FXGti cehe kana wareegamaa qaalii kaffalaa adda durummaadhaan gaggeessaa jiru. Sirna gabroonfattuu ummata Oromoo waggoottan 25n darbaniif saamaa, ajjeesaa fi dararaa akkasumas biyyaa godaansisaa turte tanatti xumura gochuuf kuffisanii kufaa jiru. Qeerroon Oromoo hidhaa, ajjeechaa fi dararaaf osoo hin jilbiiffatin inni tokko yoo kufu inni biraa itti darbaa qabsoo Oromoo, qabsoo haqaa, qabsoo mirga abbaa biyummaa, qabsoo hiree ofii ofiin murteeffachuu finiinsuun akka eenyufuu ifa ta’eetti kunoo balabala bilisummaarran gahaniiru. Qabsoon manneen barnootaa adda addaa keessatti keessumaa ammoo Yunivarstootaa fi koleejootoota keessatti nyaata dhaabuun, hiriira gaggeessuun, mormii adda addaa dhageesisuun eegale sun, gara daandii kutuu, dhaaboolee murna gabroonfattuu Wayyaanee gubuu, waraana Wayyaanee fi lukkeelee diinaa naannoo Oromiyaatii hari’anii baasuu fi adabuutti cehee kunoo sirnichi dhiphuurraa ka’ee labsii yeroo atattamaa baasee biyya bulchiinsa waraanaa jala jirti. Mootummaan baatilee muraasa dura ummanni biyyattii waan najaalateef kunoo 100 fi dhibbaan filatame jedhee humnaan paarlaamaa biyyattii dhuunfate har’ammoo mormiin natty ka’e jedhee ministeeroota erga muudamanii waggaa hin guutiin kaasee kan biraa muude. Gaafiin ummata Oromoo kana ta’uu baatus maddi isaa garuu FXG ummanni Oromoo gaggeessaa jirruudha. Kunis injifannoodha. Kan FXG ummata Oromoo keessumaa ammoo sochii qeerroo Oromoo kanaan baragee fi muddame murni gabroonfataa Wayyaanee guyyaa FDG kun eegaleerraa kaasee amma har’aatti sabboontoota,barattoota, qeerroo Oromoo adamsee hidhuu, dararuu fi ajjeesun qabsoo Oromoo kana dhaasuuf yaaluus hin milkoofne. Qabsoon hin dhaabbanne. FDG gara FXGtti cehee, ittuu cimee kunoo dhiiga keenyaan injifannoorratti injifannoo galmeessisaa jirra. Galanni kan qabsaawoota dhiiga isaanii dhangalaasaa turanii fi jiranii haa ta’uutii kunoo dinni dhiphatee, Oromoon ammo qabsoo ilmaan isaatin gammadaa jira, qabsoo caaluufis bakka jirutti allaa manatti wal ijaaree socho’aa jira. Kaayyoo gotoonni darbaa dabrsaan irratti kufaa turanis mirga abbaa biyyummaa galamaan gahuuf kutatee FXG eegale finiinsaa jira. Kunis Injifannoodha! Egaa Sadaasa 9 Waggaa 11ffaa Guyyaa FDG ABOn itti labsame ykn waamichi itti dhihaatee fi sabboontoonni daraggoonni Oromoo waamicha kana hordofanii qabsoo hadhooftuu murna gabroonfataa wayyaanee irratti itti eegalan yoo yaadannee ollu kan ta’uu qabu injifannoolee keenya kunuunfachaa isa hafeef waada keenya haaroomsaa, qabsoo caaluuf wal ijaaraa ta’uu qaba. Sadaasi 9 kan bara 2016 waggaa 11n guyyaan FDG itti labsame; jala bultii isaa sadaasa 8 bara 2016 irraa eegalee biyya keessaa fi bakka hawaasi Oromoo argamu maratti sagantaa adda addaatin akka yaadatamee oolu karoorri bahe ni muldhisa. Kanumaan wal qabatee Hundii keenyaa bakka sirna kana itti gaggeessinutti kan wal yaadachiisuu qabnu; adaraa, ykn imaanaa gottoota sabboontoota qeerroo kufanii gaafii ummata Oromoo, gaafii mirga abbaa biyyummaa dhiiga isaanii irratti gadi naqan, lafee isaanii irratti caban galamaan gahuuf waadaa keenya haaromsuudha. Goota yaadachaa kaayyoo goonni kuffeef galmaan gahuuf caalaatti hojjechuudha. Kan hunda dursuu qabu holola diinaaf gurra kennuu dhiisanii FDG waggaa 11 dura adda duree qabsoo Oromoo ABOn labsamee kan hara’a dhiiga qeerroo Oromootin FXG cehe Fiixa baasuuf Hojjechuudha. Isa santu imimmaan Oromoo haqa, isa santu dhiiga gootoota keenyaatti kabaja hora. Qabsaawan ni kufa qabsoon itti fufa! Kabajaa fi ulfina bara baraa qabsaawoota keenyaaf! IUO!


Yaadannoo Warraaqsa Uummata Oromoo

Abdii Boruutiin Akkuma beekamu fi yaadatamu, warraaqsi uummata Oromoo Sadaasa 12 bara 2015 handuura Oromiyaa Jalduu keessatti dhoowee kunoo waggaa tokkoof deemaa jira. Asirratti wanti hubatamuu qabu, akka waliigalaatti, Fincilli Diddaa Gabrummaa (FDG) kan jalqabe waggaa tokko yookaanis waggoota kudha-tokko yookaanis ammoo waggoota muraasa duraa miti. FDGn kan calqabe bifa adda addaatiin haa ta’u malee guyyaa uummatni keenya gabrummaa Habashaa jalatti kufee kaasee akka ta’e waan dhara ta’uu miti. Kan amma deemaa jiru kun garuu bifa qindaayeen kan deemaa jiru sochii biyyoolessaa waan ta’eef, sochii diddaa gabrummaa qofaa otuu hin taane, warraaqsa xumura gabrummaa ti. Kanaafuu, Fincila Diddaa Gabrummaa jechuurra Fincila Xumura Gabrummaa (FXG) yoo jedhamu kun sirrii dha. Haa ta’u malee, jechootni Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) jedhaman kun kan uumamani fi ittifayyadamuun kan jalqabe bara 2005 akka ta’en yaadhadha. Kanaafuu, warrii yaadannoo finicilli diddaa gabrummaa waggaa 11ffaa jedhanii dubbatan ykn barreessan hin dogoggorre jedheen yaada. Kan ta’es ta’u, wanti guddaan nuti yaadachuu qabnu gootota keenya kan diddaa gabruummaas ta’ee xumura gabrummaa kana keessatti wareegamanii fi wareegama adda addaas kaffalaa jiraniif ta’uu akka qabuu dha. Har’a yeroo warraaqsi uummata keenyaa biyya keessatti akka ibiddaa boba’aa jiru kanatti; diinni hamaan hanga funyaaniitti hidhate kun, maqaa “Labsii Hatattamaa” jedhuun yoomiyyuu caalaa uummata keenya reebaa, hidhaa, ajjeesaa fi qabeenya isaanii saamaa jiru kanatti; yeroo uummatni keenya Oromiyaa keessatti wareegama ulfaataa kaffalaa jiru kana keessatti, nuti warri biyya alaa jirru maal godhaa jirra? Maaliif gaafii kana kanan kaaseef sababa adda addaan qaba. Duraan dursee garuu, Oromootni karaa danda’ame hundaan carraaqqii walirraa hin cinne godhanii; warraaqasa uummata keenyaa kanaaf gargaarsa ta’an dirqama Oromummaa bahaa waan jiraniif galanni isaanii injifannoo uummata Oromoo haa ta’un jedha. Haa ta’u malee, dhugumatti garaa qulqulluudhaan wal haa gaafannu yoo jenne, Oromootni biyya ambaa jiraatan gumaacha gahaa gochaa jiruu? Gaheen isaan taphachaa jiran hunduu warraaqsa uummata keenyaa kanaaf tumsa ta’uu danda’aa? jennee gaafiilee kana yoo kaasne, deebii quubsaa argachuu akka hin dandeenyen amana. Kanaafan sababaalee adda addaan qaba jedhe. Isaan kanas tokko tokkon ibsuun yaala. Tokkoffaa, yeroo ammaa yeroo uummatni keenya biyya keessatti kaabaa-kibbaan; bahaa-lixaan; jiddugaleessaan; keessaa fi alaan tokkummaadhaan ka’ee waliif mirmachaa jiru kanatti, har’allee haala ulfaataa ta’e kana keessatti gandaa fi naannoodhaan walqoqqooduu yaaluu fi olola akkanaatiin diinaaf qaawwa baasuun ykn balbala banuun warraaqsa kanaaf tumsa ta’uurra isatti gufuu ykn danqaraa akka ta’u hubachuun nama hin rakkisu. Gochaa qaanessaa akkanaatiif ammoo waan namootni Facebook irratti godhaa jiran ragaa quubsaa ta’uu danda’a. Asirratti gaafiileen sammuu kiyya keessa deddeebi’an: Namootni akkanaa kun dhugumatti waan yaadani fi dubbatan beekuu, hubatuu? Waan isaan haasa’an kun bu’aa caalaa diigumsa akka fidu hubatanii jiruu? fi kkf. Jarreen akkanaa kun, ittiin beekamuu fi ofbeeksisuuf yoo ta’e malee bu’aa ololli akkanaa kun qabu natti hin mul’atu. Lammaffaa, har’a abbaan fedhe jaarmayaa kamuu haa qabaatu; miseensa kamiituu haa ta’u ykn haa deeggaru haa dhiisu; yeroo tokkummaadhaan uummata keenyaaf sagalee fi tumsa ta’uun barbaachisaa ta’e kana keessatti kun abalu sun abalu jechaa walqoqqooduun ykn olola walirratti oofuun amma yeroo isaatii miti. Akkuma dure barame sana jaaramayoota Oromoo addaan qoqqooduuf; akka tokkummaan hin uumamne gufuu ta’uuf, kun Shanee, kun Gantuu/Galtuu, sun abalu, … jechuun barbaachisaa natti hin fakkaatu. Shanee, Jahee, Torbee, Bitee, Mirgee, …. jedhanii waan Oromoof hin tolle lallabuun diinaaf malee uummata keenyaaf nu Oromoota hundaafuu bu’aa hin qabu. Rakkoo kana keessatti uumamuun kan miidhamu hunda keenya akka ta’u hubachuu qabna. Asirriit wanti hubatamuu qabu jaarmayootni keenya hundi isaaniituu dadhabbina ykn laafina akka qaban beekamaa dha. Haa ta’u malee, sirnaan qeeqanii dadhabbina isaanii akka fooyyessan gorsuu ykn yaada ijaaraa ta’een gadi bahuu dha malee olola diinni ittifayyadamuu danda’u afarsuun bu’aa hin qabu. Sadaffaa, qindoomina warraaqsa biyya keessaa ilaalchisee, hunduu beekaa fi abbaa itti ta’uu yaalu. Yeroo ammaa wanti hubatamuu qabu, akka ilaalcha kiyyaatitti, abbaan fedhe haa qindeessu; abbaan fedhe duuba haa jiraatu; Wayyaanee barbadeessanii; sochii uummata keenyaa kana injifannoo barbaadamutti geessuuf humna waliif ta’anii tokkummaadhaan hojjechuu dha malee, warraaqsa kanarratti walsaamuu fi uummata keenya afaanfaajjesuun bu’aa hin qabu. Sochii kana laaffisa malee cimsuu ni danda’a jedhee hin amanu. Dubbiin tun akka makmaaksa Oromoo “Allaattiin foon lafa jiruu dhiistee samiirratti walnyaatti” jedhuu ti. Afraffaa, mariilee fi yaa’iilee yeroo ammaa bakkee adda addaatti godhamani fi godhamaas jiran ykn godhamuuf deeman ilaalchisee, yaadolee waliin mormani fi waldura dhaabbatantu mul’achaa jiru. Asirrattis akkuman qabxii sadaffaa jalatti tuqe, nutu caalaa beeka; kiyyatu wayya jechuuf ta’eeti moo ammas yaalii kana keessatti walsaamuuf ta’ina laata? Moo dhugumatti kaayyoo dhokataatu duuba jiraa? Ani akkan ofii kiyyaa yaadutti, ittibahinsi isaa waanuma fedhe ta’ullee, Oromoon shanis ta’ee dhibba ykn kuma ta’anii walarganii waayee dhimma uummata keenyaa waliin yoo mari’atan rakkoon isaa maali? Ittibahinsa isaa otuu hin beekne maaliif dursinee gufuu walitti taana? Dhugaa dha, sochii (warraaqsa) uummata keenyaa kana gara hin taanetti jallisuuf yaaliin akka hin godhamne asirratti ofeeggannoo cimaa barbaachisa. Akka kun hin taane garuu me dura obsaan eeguu wayya jedheen yaada. Waraqaan (document) tokko yoo gadi bahe hanga uummatni bal’aan Oromoo hin fudhannetti hojiirra ooluu silaa hin danda’u. Kanaafuu, dursinee maaliif gufuu walitti taana? Egaa, barreeffama kiyya gabaabsuuf, Yaadannoo Warraaqsa Uummata Oromoo kana keessatti yaadannoo guyyaa qofaa otuu hin taane, gootota keenya kan yeroo kamiiyyuu wareegaman; akkasumas wareegama ulfaataa kaffalaa jiran yaadachaa; garuu hunda caalaa kaayyoo isaan itti wareegamaniif galii barbaadamuutti geessuuf, Oromoon hunduu dirqama Oromummaa beeknee, karaa danda’amu hundaan gahee keenya taphachuu fi qooda keenya gumaachuu qabna malee, yeroo ammaa gufuu walitti ta’uu fi walsakaaluun; olola walirratti oofuun diinaaf karaa baasa malee Oromoof bu’aa hin qabu. Galatoomaa! Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


Gareen maqaa qabsootiin Asmaraarraa ilmaan Oromoo sobaa baate, wayee koraa hawaasa Oromoo Atlaantaa laalchisee maal jedhu laata?

“HOGGANTOOTA OROMOO” JECHUUN,, MAAL JECHUUDHAA ?????? SEENAA Y.G (2005) Alam addunyaa Ummati Oromoo, Gootummaa Ijoollee isaa Biyya keessaatti boonaa, gama biraaan , gocha qaanfachiisaa beektoota isaa muraasaan ammoo hedduu gaddaa jira. Qabsoon Oromoo shira diinaas ta’uu firaan gufachuu irra taree , diinaaf yaaddoo ta’eera. Haqa kana eenyullee haaluu hin danda’uu. Wayita qabsoon akkas finiintee jirtutti, maal gochuun akka nama barbaachisu walitti himuun, warra gabrummaa jala waggaa 150f jiraateef qaaniidha. Qaaniin kana caalu ammoo gabrummaa jala waggaa 150 jiraatanii, akkaataa itti gabrummaa jalaa ba’aan ykn gabrummaa ofirraa kaasan wallaaluudha. Kachachalummaa beektoota keenyaa, Biyya keessaa nu mudataa turetti akka malee aaraa jiraanne. Har’allee warri Ummata isaaniif furmaata fidu jedhaman diina jala galanii , ijoollee isaanii irratti murtii hidhaa fi ajjeechaa dabarsaa jiran. sammuun namoota kanaa ega bratanii jalaa badee ta’ee, ega baratanii jalaa bade ta’ee waaqayyoo haa beeku. garuu yeroon isa kaaniif barnoota ta’anii itti qaanfatan fagoo hin taatu. Beektoonni keenya Biyya alaas, dhiheenya kanaa kaasee waan raajitti jiru. abbummaan qabsoo dhaaluuf fiigichii itti jiranu hedduu nama qaanfachiisa. Diinni lafa keenya dhaala. Isaan ammoo qabsoo dhaaluuf lafa ciru. Ani akka nama tokkotti, humni kamiyyuu of ijaaree furmaata Ummata Oromoof argamsiisuu irratti xiyyeeffatu irraa mormiis jibbas hin qabu. Nama dhuunfaanillee yoo ta’ee, waan furmaata jedhanii itti amanan Ummataaf dhiheessuun gonkumaa mormii hin qabu. Garuu waggaa 150 boodallee rakkoo hedduu qabnaa, Hogganoonni qabsoos hanqina hedduu qabuu jechaa , rakkina caaluu, kan qabsoo Ummatichaa fuudhee baduu yennaa arginu, bira taruun hin taatu.kanaafn mata duree har’aa kaase. Wal ga’iileen qabsoo Oromoo qajeelchuuf ykn araara buusuuf jedhamee gaggeeffamaa jiru irraa akka nama tokkotti gammachuu hin qabu. Ummati kiyyas gammachuu irraa akka qabaatu hin fedhu. Maaliif jennaan, adeemsa isaatu warra gabrummaa waggaa 150 irraa baratee furmaata waliif soqu osoo hin taanee, fonqolchaa fi saamicha dhiiga ijoollee irratti tapha taphatamu waan ta’eef. Ani holola gaggeessaa hin jiru. garuu beektoonni keenya gadi deebi’anii waan furmaataaf nuuf ta’uu wallaalani karaa hin taanee yennaa tarkaanfatan arguun hedduu nama qaanfachiisa. Wal ga’ii londoniif maallaqa meeqatu ba’ee ? furmaata maaliitu argame??? Isa boooda waaltu itti fufee ? warri waan kana yaadan itti milkaa’anii abdii ummataaf dhiheessan qabuu ? isaan mari qaama hundaa hirmaachisu jedhanii ega qopheessanii , inni Atilaaltaatti of waamu kunimmoo maalii ? maaliif durmaan yaada tokko hin qabaannee ? waan akkasii akka itti hin fufneef abdiin ykn wabiin maalii ? kana adda baasanii ilaaluu barbaachisa. inni amma atilaaltaatti gaggeffamaa jiru dolaara meeqa fixe ? bu’aan isaa maal taa’aa ? ammatti anaan kan natti mul’atuu , qabsichi bakka ga’ee jiru irraa itti fufsiisuuf maal gochuu qabnaa ? qofaatu furmaata jedheen fudha. Akka kanaan Doolaarri akka malee badaa jiru kun meeshaa fi qallaba waraanaa osoo bitee karaa nuuf hin gabaabsuu ? qeerroo Biyya keessaa dhumaa jiruuf wal ga’iileen lameen of tuulummaa irratti calqisan kun furmaata maalii fidu ? sa’aatii kanatti maaltu nurraa eegama ? kan amma itti jirruu kanaa ? Ummati Oromoo Biyya keessaa fi alatti qeerroo waliin dhaabbachuu akka qabu waamicha kanneen taasisaa turan, yaa’ii fi mariin qabamanii argamuun maal irraatii ? maallaqa waliitti guuraa jedhamee kan fiigamaa ture dhiifamee, har’aa wal ga’ii fi durgoof sochiin jiru maal irraatii ? Mee ilaalaa !!!!!!!!! “YAA’II HOGGANOOTA OROMOO” ammatti kan biyya keessaa gaggeeffamaa jiruu fi mata dureen kun maaliin wal sima ? hin jiru. wareegama dachaa gaafatamaa jirra moo …..Hogganummaa gaafatamaa jirra ? Hoggana Oromoo ta’uu eenyutu muuda ? akkamiin nuuti Hogganoota OROMOO ofiin jedhanii ba’uu danda’an ? eenyutu isaan file ? akka anaaf galutti Hogganoota Oromoo Oromootu Walabummaa booda filata. ABOnu waggaa 40 boodallee Hoggana Oromoo ofiin hin jenne. Hoggana qabsoo oromoo jedhe. Kana jechuu ni danda’a waan ta’eef. Warri umurii guutu itti ifaajjan kanneen hanga har’aatti Hogganoota Oromoo ofiin hin jenne. Maarree har’aa jechii kun eessaa dhufe ? furmaata barbaachaaf, mariif ega jedhamee mata duree cufamaa irratti mariin maalii ? ani akkan itti amanutti , wal ga’iin kunis itti bahaa tokkollee hin qabaatu. Ibsa ejjannoon xumurama. Isa booda akkuma waggaa 40 argaa jiraannee ta’aa. Isa dhugaa dubbachuuf,,,Oromoon dimokiraatawaa ofiin jenna malee , keessa hin jirru. OROMOON warra gadaan bulu jenna malee, keessa keenya hin jiru. beektoonni keenya qaamni sadaffaan ka biroo ammoo maal akka qopheeffatan arguuf teenya. Dhugaa hedduu nama qaanfachisa. Waggaa 5 fi 10 jedhanii shira diinaa raawwachiisuuf imaluun hedduu nama gaddisiisa . beektoonni keenya haalaa fi wareegama baasuu jibbaaf callisanii jiru malee, rakkoo guddaan dhalootaaf ta’aan isaanidha . beektoota yennaan jedhu muraasa . kaleessa beektoonni biyya alaatti jiganii jiran maaliif qabsoo kana keessatti sagalee tokkon hin hirmaatan ? jennee of gaafachaa fi walii keenya gaafachaa turre. Har’a deebii quubsaa argannee jirra.dhiigaan oromoo ta’uun gonkumaa amala habashummaa akka hin injifannee ifatti argaa jirra. Warri waan kana of keessatti injifachuu hin dandeenye, wareegamaa fi dhiiga ijoollee bishaanitti makuun hin hafu. Warri waan gaggeeffamaa jiru kana irraa abdii guddaa horatan waa hedduu jechaa fi katabaa jiru. ani akka nama tokkotti ofitti amanamummaan gorsuu , waa tokkollee akka hin jirreedhaa. Waan abdii qabaatu tokkollee hin jiru. shira harka dheeraa ABO irraa ummata galagalfatanii hojii biraa itti fufu qofaatu mirkanaa’aa jira. Wal ga’iin furmaata jedhamee gaggeeffamu hundinuu gonkumaa bu’aa Oromoof fidu miti. amma beekumsaa fi muuxannoo keenyaa hojjachaa hin jirru. Waan dursuu qabu hin dursine. Hoggana qabsoo oromoo kanneen ta’aniif jibbi wayyaanee fi nafxanyaa qabu keenyarraa adda ta’uu qaba.hanguma diinaa kana jibbina taanaan kun fayyummaa miti. diina caalaa hojjannee jigisuuf deemna taanaan kunis maraatummaadha. Karoorri ba;uu bifa kanaan ilaalamuu qaba. Hoogganoota qabsoo bakka dhabsiifnaa jedhanii saganteeffachuun, kakuu waliif seenuun oromummaadhaafii ???????maallaqi adeemsa kanaaf ba’uu dhuguma kiisha oromoo keessaa walitti bu’aa ?? maallaqi kun maaliif qabsoof olchinaatti hin luucca’uu ? Maaliif qeerroo ittiin hin ijaarru ? qeerroo ofii hogganaan maaliif barbaadu ? Hogganni Oromoo jedhamu kun boruu Oromoo bakka bu’ee haasaa wayyaanee waliin taa’amuuf dubbachuu danda’aa ? Ormoon yoom bakka isaan buufate ? ani namoota fayyaalessuummaan gama hundaan arreedaa jirtan , ni hojjannaatti qabsoo ummata keessanii gufachiiftuu ykn osoo hin beeknee nama waliin hiriirtanii diina gargaartuu keessa ilaalladhaa . Dhaamsi Ummata kiyya Biyya keessaa fi ala jiruuf qabuu, daandii eegaltee jabiinaan itti fufuun ala, furmaata biraa akka hin qabneedhaa. ABOn dadhabiin amma fedhee qabaatus, qaamaa qalbii qabatamaatti qabsootti jiraa haa jabeeffannu !!!!!! dorgommiin Hogganummaa , Dorgommiin jaarsummaa ,Ummataan murteeffama !!!! jaarsummaan kamuu jaarsumaan xumurama malee, galii kaayyoo ofiif jaarsummaa barbaachuun miti. Oromoo ofiin jennaan Oromoo ta’anii argamuudha. Amala habashummaan gonkumaa adeemsa Oromummaan walii galuun hin jiraatu. Oromoon bubbee waliin bubbiisuu waggaa 150 boodallee barachuu dhabee dhagaadhaa. Beekumsii fi dandeettiin gabrummaa keessaan dantaa ofiif nama fiigsuu dhugumatti maraatummaadhaa yaa firaa. GALATOOMAA !!!!!!!!! HORAA BULAA !!!!!!!!


Iccitii Abukaatootaa kana beektuu Laata??! (criminal defense) Baarentuu Gadaa Irraa// Uummata Oromoo Maraaf, Keessumaa Ammoo Maatii Sabboontoota Mana Hidhaa Jiraniif! Mootummaan Wayyaanee sabboontoota Ilmaan Oromoo Kumoota hedduun lakkaawwaman Kaampilee waraanaa, manneen hidhaa biyyattii Danuu keessattii fi Iddoolee dhoksaa hedduu nama itti dararan keechatti hidhuun miidhaa qaamaa qalbii irraan gahaa tureera, ammas kanuma jabeessee itti fufee jira. Sirni Saamtootaa kun Ilmaan Oromoo Hidhee dararaa jiru kana keessaa muraasa isaanii ykn kan lakkoofsan baayyee xiqqoo ta’an fakkeessiif “Mana Murtiitti”idhiheessaa jira. Namoonni manneen hidhaa adda addaa keessatti mankaraaraa jiranii fi darbee darbee mana murtiitti fakkeessiif dhihaatan kun irra jiraan isaanii ykn gutuumnmaa gutuutti karaa jechuun danda’amuun humna ittiin Abukaatoo dhaabbatanii falaman hin qaban. Irra jiraa isaaniif ykn guutummaatti kan hidhamtoota kanaaf Abukaatoo dhaabu mootummuma isaan hidhe kana. Gaafii Ijoon as jira….. Dubbii ijoon Abukaatoonni mootummaadhan hidhamtootaaf dhaabbatan kun eenyu isaan kan jedhuudha…? Abukaatoonnii kun irra jiraan isaanii ifaa fi dhoksaatti namootuma sirnicha waliin hidhata guddaa qabanii fi Basaastoota Wayyaaneen bobbaaftudha. Miseensa sirnichaa ta’an malee heyyamni hin kennamuufi. Hojii basaasummaa guddaa sirnichaaf hojjetaa jiru. Ilmaan Oromoo sabboontoota polisiin Reebee ykn tumee ragaa wayiituu irraa dhabe maqaa abukaatoo dhugaa isaanii falamu fakkaatanii iccitii sabboontoota tokko -tokko maqaa “Ani abukaatoo kee waanana ta’eef iccitii kee na hin dhoksin” jedhuun raga adda addaa irraa guranii wayyaaneef dabarsanii kennuun ilmaan Oromoo caalaatti akka murtiin dabaa irratti murtaayee barootaaf manneen hidhaa adda addaa keessatti manakaraaran ykn ajjeefaman ta’aa tureera, ammas akkasuma. Kanaafuu Abukaatoonni antummaa ummata Oromoo qaban hin jiran jedhamuu baatuus irra jiraan isaanii miseensoota wayyaanee basaastoota sirnichaaqf hojjetan waan ta’eef of eggannoo cimaadhan itti dhihaachuun baayyee barbaachisaadha.Yoo danda’ame ammoo Abukaatoo Wayyaaneen basaasummaa leenjiftee namatti bobbaaftu dhiisanii osoo Abukaatoota antummaa ummata Oromoo qaban, kan dhugaaf hojjetan barbaadanii dhaabbatanii bareeda ykn dansaadha!


BBC AFaan Oromoo Tamsasaa isaa bara haaraa Dhufu keessa 2017 Akkaa eegalu ifaa taheeraa.

Kana jechuun Qabsoo goone keessa isaa tokkoodha kun jechuun injjiffannoo guddaa dha. Ilmaan Oromoo hundii keessanuu hojii Kana irratti kan hirmaattanii fi kan hirmaachistan galannii keessan bilisummaa haa ta’u. Gabaasa BBC as tuqaa laalaa👇 http://www.bbc.com/news/entertainment-art ‘BBC’ (British Broadcasting Corporation)n tamsaasa Afaan Oromoon jalqabuuf Sagantaan tamsaasaa kunis babal’ina bara 1940 dhaabbatichi akka lakkaawwii Faranjootaatti taasisee as, inni kuni isa jabaadha jedhameera. Tamsaasni haaran kunis afaan Oromo, Amaaraa, Tigraay, Iigboo, Yooruubaa fi afaan Naayjeeriyaa Piidgiin jalqabama. Babal’inni kunis fandii mootummaa ‘UK’ irraa argateen akka ta’e himameera. Tamsaasni haaran kunis bara 2017 akka jalqabamu ‘BBC’n odeessera. Daayreektarri olaanaa ‘BBC’ Toonii Haal akka jedhanitti babal’inni ammaa kuni, seenaa dhaabbatichaa keessatti 1940n booda isa jalqabaa fi jabdicha. Jalqabbiin ammaa kuni sagantaa bashannanaa fi barnootaa akka sumas oduu dhaabbatichi ittiin beekamu hawaasa biiliyoona biraan ga’uuf murteessadha jedhani jiru daayreektarichi. Osoo diinni afaan nu qabuuf tattaafatuu miidiyaan addunyaa guddichi BBC’n Afaan keenya dubbachuuf ifatti murteesse. Oesmos Nasib, Ayub Abubkar, Abubakar Mussa, Haylee Fidaa, Shek Mohammed Rashaad Abdullee fi kanneen biroo kan afaan kun akka raadiyoo hin cabsine mirkaneesseefi guddisuuf osoo xaaruu wareegaman, har’a jannata keessaa yeroo gammachuudhaan seeqatan natti muldhata. Kanneen umrii isaanii guutuu afaan kana guddisuu irratti dabarsan, kan har’as lubbuun jiran, kan akka Ibsaa Guutamaa, Mahdii Muudee, Dr Abdulsamad Mohammed fi kkf gammachuun isaanii dacha dachaa akka ta’e nan abdadha. Warri karoorri BBCn baafate hojiitti akka hiikamuuf duula milkaayaa ta’e gara social media gootanis saba keenyarraa galata guddaa qabdan. Sabni Oromoo, biyti Oromiyaafi Afaan Oromoo guddinni isaanii ammas oluma!


Hawaasa Oromoo Ontarioo fii New York fii nannawaa,

Dargaggoonni Oromo ‘’Oromo Youth Association of Ontario’’ (Waldaa Dargaggoo Oromo Ontario) fii “Oromo Youth Association of New York (Waldaa Dargagoo Oromo New York), sagantaa agarsiisa aadaa mataduree ‘A Night in Oromiya’ jedhuun guyyaa dilbataa Muddee 30 bara 2016 qopheesse irratti akka nuuf argamtan kabajaan isin affeeree jirra. Bakki sagantichaa “3710 Chesswood Dr. Toronto, Canada” sa’aa 4:00 (sa’aa booda) haga halkan walakkaa sa’a 12:00 tti. Kaayyoon agarsiisa kanaa bal’innaa fi barreedinna Oromiyaan qabdu hundaa mul’isuu fi calaqqisisssuuf yoo ta’u, karaa sirbaa, dhiichisa, walaloo, mudhisa artii, dramaa fi sagantaawaan adda addaa biraas qabatee dhiyaata. Walumaa galatti qophiin kun bashannaansiisaa fi barsiisaa akka ta’uufii galagala addaa ta’ee akka yaadatamu abdii qabna. Waldaa Dargaggoo Oromo Ontario keessaa (OYA Ontario) fii Waldaa Dargaggoo Oromo New York kessaa gurmuu dargaggoota Oromoo xiyyeefannaa fi ka’umsi isa aadaa uummata Oromoo ifatti baasee agarsiisuu, qodaa fi hambaa Oromoo barsiisuu fi beeksisuu fi dargaggoo Oromoo humneessuu irratti hojjataa. Nuyi Dargaggoon Oromo Ontario fii New Yorktti argamnu sagantaa kana qopheesuuf yoo karoorfannu waldaaleen hawaasa Oromoo Hamilton, Kitchener/Waterloo, Ottawa fii New York sagantaa bareedaa nuu qopheesaa jiru irraati hirmaataa jiru. Kanaafuu sagantaa dargaaggoon Oromoo akka Oromootti of ibsan aaddaa fi eennyummaa Oromoo olqabuuf qopheessan kana deegartanii akka irratti argamtan abdachuun kabajaan isin affeerree jirra. Nullee dalagaa kana fedhii guddaan waan dalagaa jirruuf bakka isin itti argamtanitti kabajuuf barbaanna. Isiin akka keessummaa keenyaatti simachuu hedduu irraa gammanna, yoo gaaffii qabaattan gara emailii ykn bilbilaan akka qunamntan. Galatooma akka acii wal arginuu abdi qabna, Waldaa Dargaggoo Oromo Ontario fii New York To Oromos in and out/ around of Ontario and New York, The Oromo Youth Association of Ontario (OYA Ontario) and Oromo Youth Association of New York (OYA NY), extend our invitation to attend our upcoming Oromo cultural show, A Night in Oromiya, on the 30thof December of 2016. The event will be held at Montecassino Banquet Hall (3710 Chesswood Dr. Toronto, Canada) from 4:00 p.m to 12 p.m. The main objective of this show is to encompass and embrace the beautiful diversity within Oromia during the special evening through song, dance, poetry, art displays, and drama pieces in addition to others. All the while, this show will be entertaining as well as educational. This event is a charitable event where its proceeds will go the humanitarian needs back home such as hospitals and burial sites. The Oromo Youth Association of Ontario and New York is a committee of Oromo youth, a chained youth association all over the world, focused and motivated to bring the Oromo culture into light, heightening awareness and empowerment of Oromo youth. We, OYA Ontario and OYA New York, are hosting this event together with the Hamilton, Kitchener/Waterloo, Ottawa Oromo communities along with the community of New York and its’ surroundings, are also taking part in the creation of this wonderful show. We request for your attendance in hopes that you would like to support youths who identify as Oromos and are working to raise its awareness through keeping the Oromo culture alive. We have taken the duty to heart and would be pleased to share the celebration of our culture in your company. We would be honored to have you as our guest, please do not hesitate to forward your questions. If you have any questions email us or call us with the provided contact information at the bottom of the flyer. Thank you, hope to see you all, Oromo Youth Association of Ontario and New York Committee


Sirbaa fi Dhiichisaan Lafa Qaacceessuun  Gaafii Oromootif Deebii Hin ta’u!

Baarentuu Gadaa Irraa/// Ummanni Oromoo barootaaf mirga isaa, mirga dimookiraasii fi umamaa kabachiifachuuf qabsaawaa ture, ammas qabsoo hadhoofturra jira. Amma biyya abbaa isaa dhuunfatutti, hiree isaa ofiin murteeffachuu danda’uttis qabsoo kana akka hin dhaabne wanti yeroo ammaa kana impaayeera Itiyophiyaa keessatti muldhachaa jiru ragaa guddadha. WBOn, Qeerroon baddaa gammoojjii, baadiyyaa -magaalaatti qabsoo saboota cunqurfamoo biraatifuu fakkeenya ta’e murna gabroonfattuu wayyaanee irratti gaggeessaa turaniiru , gaggeessaas jiru. Murni gabroonfgattuu fi saamtuun Wayyaaneen waggoota 25n darbaniif ummata keenya weerartee, saamtee, hidhaa fi ajjeesaa turteetti. Ammas yoo danda’ame kanuma itti fufsiisuuf daaddifachaa jirti. Haata’uutii ummanni Oromoo hidhaa fi ajjeechaa murni tun waraana bobbaaftee gaggeessaa jirtuuf hin jilbiiffanne. Qabsoo Isaa, qabsoo hidhannoo; FXG finiinsee itti fufeera. Wayyaanee gabroonfattuu waggoota 25n darbaniif isa goolaa fi saamaa turte qarqara kufaatiirraan gaheera. Wayyaaneen har’a qabsoo Oromootin dhiphuu hamaa keessa jirti. Balaa guddaa qabsoon Oromoo irraan gaheenis kan qabdee gadi dhiistu wallaaltee asiif achi unkuramaa jirti. Dhiphachuun unkuramaa jiraachuu ishiitiif ammoo enyuyyuu caalaayyuu ragaa guddaan hojiidhuma ishiin waggaa guutuuf itti jirtu tartiibaan ilaaluun qofti gahaadha. Erga Qabsoon Oromoo, FXG baadiyyaa magaalaatti finiinuu eegalee asii qofaa dhiphuu itti buleen yoon humrii dheereeffadhe jettee hololaa fi tarkaanfilee baayyee gara jabummaa ishii argisiisuu fi kofalchiisoo ta’anii fi karaa kamiinuu qabsoo sabootaa dhaabuu hin dandeenye danuu fudhattee jirti. Dura namoota nagahaa karaa naghaa mirga isaanii gaafatan hidhuu, ajjeesuu fi dararuutti kaate, inni ta’uu dinnaan jijjirama gadii fageenyaa jettee hololuutti deebite. Innis fudhatama dhabnaan labsii yeroo atattamaa jechuun waraana amma funyaanitti hidhate bobbaafte ajjeechaa jumlaa (Genocide} gaggeessite. Isaaniis hin milkoofne qabsoon ittuma fufe. Baatii 6 fi 7 dura dhibbaa -100tti ummati nujaalatee nufilate jettee mootummaa dhaabde jigsitees kunoo fakkeessiif ergamtoota biroo maqaa Oromootinis, maqaa saboota biraatins muuddee jirti. Kanas kan gurra itti kennee gafii keenyatu deebi’e jedhee fudhate hin jiru. qabsoon mirga abbaa biyyummaa kunoo ittii fufee jira. Amma barri isaa; bara gaafii ummataa itti fakkeessuun, sobaa fi sossobaan akkasumas dorsisaan bira darbanii miti. Ummannis amma gaafiin isaa galma gahutti nama biraa hin hafu. Hafaas hin jiru. keessumaa ummanni Oromo yeroo ammaa kana hiree ofii ofiin murteeffachuuf, gaafii mirga abbaa biyyummaa isaa dhugonfachuuf qabsoon inni irra jiru kanneen hafaniifuu fakkeenya guddaa ta’aa jira. Ajjeechaan , hidhaa fi doorsifni ykn sobaa fi sossobaan qabsoo isaarraa isa gufachiisaa ykn dagaa hin jiru. Karaa kamiinuu ta’u qabsoo isaa finiinsee gaafii saa, gaafii haqaa galamaan gahachuun waan hin olle. Dhugaan Oromiyaa keessa jiru kanaa fi kana. Wayyaaneen waggoottan 25n darbaniif Mirga ummatootaa, aadaa, seenaa fi kanneen kana Kff…. kabajee kabachiiseen jira jettee hololaa fi sobaa turtee jirti. Keessumaa ammoo erga maqaa Sadaasa 29 guyyaa sabaa fi sablammootaa jettee hololuu eegaltee asii sobni ishiin maqaa sabootaatiin hin tarrisiin hin jiru. Waggaa waggaan sadaasa 29 guyyaa mirgi sabootaa fi sabalammootaa itti kabajame jettee sirbaa fi dhiichisaan lafa goosaa turte. Kan baranaatifis erga holola eegaltee oolee buleera. Haata’uutii Ummattoota cunqurfamoo biyyattii keessumaa ammoo ummata Oromoo dibbee sobaa dhaanamaa jiru kanaaf takkaawuu gurra kennee hin beeku. Kan baranaatifis sirbii fi dhichifni inni addabaabaayii bahee murna gabroonfattuu fi ajjeechaa jumlaa irratti raawwattu waliin sirbu hin jiru. Bara wayyaanee Oromoon hidhaa, ajjeechaa fi biyyaa godaansifamuu malee wanti buufate hin jiru. keessumaa ammoo barana ajjeechaa jumlaa hora arsadii ayyaanaa irreechaarratti waraana wayyaanee Aga’aaziidhaan raawwate dabalatee yoo xiqqatee Oromoon kumaa 2 ol yeroo waggaa tokko hin guunne keessatti waan ajjeeffameef, kuma kurnootaan madaahee, kuma hedduun mana hidhaa waan jiruuf gaddarra jira malee itti tolee sirbarra hin jiru. gaafiin isaas, gaafii mirga abbaa biyyummaati malee sirbaa fi dhiichisa waan hin ta’iniif waggaatti si’a tokkoo sirbuun wareegama Oromoon baasaa turee fi jiruuf deebii hin ta’u. Murni gabroonfattuu wayyaaneen of sobaa fi gowwoomsaa jirti. Inni ishiin guyyaa sbaa fi sablammootaa jettee akka waan gaafiin sabaa fi sablammootaa marti deebi’eetti waggaa waggaan sadaasa 29 jettee hololtu kun karaa kamiinuu fudhatama hin qabu. Gaafii sabootaatifis deebii ta’uu hin danda’u. Gaafiin saboota cunqurfamoo keessumaa ammoo gaafiin ummanni irratti wareegamaa turee fi jiru gaafii hiree ofii ofiin murteeffachuuti, gaafii mirga abbaa biyyummaati. Amma inni kun deebii argatuttis hololo bubuutun qabsoo isaa hin dhaabu. Sirbaa fi dhichisni fakkeessii waggaatti gaafa 1 magaalootarra deemaniii ergamtoonni sirnichaa lafa qaaccessaa olananiin Oromoo sobuun hin danda’amu. Guyyaan sirbaa, guyyaan dhiichisaa gaafa saboonni hiree ofii ofiin murteeffataniidha. Gaafa wayyaanee jalaa bahaniidha. Barri bara fakkeessanii, sobanii fi nama sossobanii ittiin jiraachuu danda’anii miti. Kan dorsisaan callisuus hin jiru.///


DHUGAA NI QAL’ATTI MALEE HIN CITTU: OBBOO YAAZOO IRRATTI MAALITU RAAWWATAME?

Oromiyaa keessatti ummatni keenya yeroo ammaa waraana Mootummaan nama nyaatan Woyyaanee irratti bane keessa jira. Haati Oromoo ilma isii tokkicha diina gara-nyaattoo dhala namaatiif hin qabneen dhala ofii dhabdee mar’imaan isii belbelaa ijji harmee Oromoo imimmaan fixattee coraan namummaa irraa dhumee, akka guuyyeetti ibiddaa gaddaatiin waxalamaa jirti. Qaroo fi hayyootni sabaa kan boru biyya teenyaaf abdii ta’an yakka tokko malee akka busaawaa bosonaatti adamsamanii karchallee diinaa keessatti doorsisaa fi ajjeechaaf saaxilamaa jiru. Kun osoo kanaan jiru, gochi ilmaan Oromoo baqaan biyyoota addunyaa kana irra faca’anii jiraachaa jiraanii yoo ilaallu ammoo waan garaa nama nyaataa fi nama qaaneessan heddutu dhagahama. Wal dhidhiibuu fi anatu si caalaan diyaaspooraa keessatti dhalate, atakaroon wal gufachiisuu akka uumaa ture namuu quba qabna. Halli kun Oromoo biyya alaa jiraataniif haara ta’u baatus, ummata keenya biyya jiruuf waan haaraa fi rifaatu yeroo uummu ni mala. Ololli dharaa yeroo dheeraaf hawaasa kana keessatti bifa duulaatiin mooraa qabsoo Oromoo laaffisuuf keessaa fi alaanis sududaan diinaan warra mindeeffamuun godhamaa turee jira, ammas haalli kun bifuma wali fakkaatuun adeemaa jira. “Du’aa fi hirriba booda kan aane waan heddu dhagaha ” akkuma jedhamee mammakamu, biyyoota alaa keessattuu biyyoota Afrikaa kan ollaa biyya teenyaa jiran kan ummatni Oromoo baay’een roorroo diinaa isa irra jiru jalaa baqatee, itti qubate keessatti waan argaa fi dhageettii, gurraa fi ija namaatti hin tollee dhagahuu fi argutti jirra. Maal jechuu hin oolitan? Dubbiin akkanaa: Baqataan Oromoo maqaan isaa Obbo Yaazoo Kabbabaa jedhamu biyy Masrii magaalaa Kaayroo keessatti qaama hin beekkamneen lilmoo summii qabuun, morma isaa irra waraanname oduun jedhu, suuraa isaa mana yaalaa ciisu agarsiisu facafamee ture. Kanuma irraa ka’udhaan, ilmaan Oromoo bakka gara garaa jiraatan, wal harkaa fuudhanii, maxxansuun marartoo fi miidhamuu ilma Oromoo kanaaf namuu gadda itti dhagahame barressee “Baga Rabbi Si Baasee” jechudhaan dhaamsa dabarsaaf turan. Kun osoo kanaan jiru, qaamoota gara garaatiin ololli jibbisiisaa gosa Arsii irratti xiyyeeffate hedduu hafarfamaa ture. Akkuma Obb. Yaazoo woraannamee kufeen, namootni dursaanii argan haala ijaan argan gaafadhee akkanatti ibsan. Namootni kun (name withheld for privacy reason) akkana jedhu: ” Anaa fi miiltoon koo magaalaa turree osoo gara mana keenyatti galuuf deemaa jirru Obbo Yaazoo bakka kufetti arginee bira geenyee, lafaa ol qabnee maal taatee?” jennee gaafanne. Obb. Yaazoon akkana jedhee deebise, “namoota eenyummaan isaanii ammaaf addaan baafachu hin dandeenyetu duuban dhufanii na ukkamsani wohiin na waraananii na biraa deeman” nuun jedhe. Namootni ragaa bahan kun itti dabaluudhaan “achi booda anaa fi hiriyyaan koo baajaajii kireeffannee, Obb. Yaazoo fuunee wayta gara mana yaalatti deemuuf imala eegalu, daqiiqaa muraasa keessatti hiriyootni Obb. Yaazoo kan wajjiin hooggansa Komaniitii (Cayaa community leaders) kan Caayaa Baqattoota Oromoo Masrii jedhamu keessa wajjiin dalagan fiiganii dhufan. Nuti bilbila nama tokkotis hin bilbille, eenyu akka bilbiles hin beeknu, akka lolaa didsaa dhufuu jara kanaa malee. Fedhiin keenya dursa namni kun ogeessa yaalaatiin rakkoo irra gahe kana qoratamee yaala akka argatu ture. Ogeessi fayyas qorannoo barbaachisu cufaa erga taasiseef booda Obbo Yaazoo rakkoo hamaaf akka hin saaxilamnee ogeessi erga mirkaneessee booda, gara mana isaatti galuu akka danda’u dubbate. Ergas, Obb. Yaazoon “na dhukkubaa jira ijji koo na argaa hin jirtu” nuun jennaan tole jennee gara mana yaala ogeessa fayyaa ijaatti geessine. Achittis ijji isaa yeroodhaaf malee yoo tasgabahee ni wayyaawa nuun jennaan, anaa fi waahilli koo hiriyyoota isaa wajjiin achumatti dhiifnee gara mana keenyatti galle. Barii yoo hirribaa kaanu wanti ta’ee fi ololli social-media gubbatti deemaa ture hedduu na rifachiise” jedha namni ani dubbise kun kan yeroo Obb. Yaazoo kufee kaasee hanga mana yaalatti waliin ture”. Biyya Masrii keessa ilmaan Oromoo gulaantaalee gara garaa keessa jiran kanneen diinaafis akka salphatti saaxilamu danda’an, Mootummaa Woyyaneetiin beekkaman hojii, maqaa, fuulaa fi ogummaa isaanii ifatti beekuu nama heddutu jiraata. Akka fakkeenyatti: Artistootni Oromoo bebbekkamoon kanneen akka Fayyisaa Furii, Meetii Jamamaa, Taajuu Shurrubbee, Kadir Sa’id Xiqqaa (Shibirree), Gaaddisee Shamsaddiin, Mohammed Morkama fi kkf, akkasumas aktivistoota, gaazexeesitootni, barreessitootni fi hayyootni ogummaa gara garaa qaban baay’etu jiru. Dargaggootni goototni qabsoo sabaatiif mallattoo warraqsaa ta’an kan firaa fi diinnis fuulaa fi gocha isaanii qajeelatti beekuu kan akka Darg.Gammadaa Waariyoo fi Fiqaaduu Shumataa fa’as achuma Kaayroo keessa baqattummaan jiraachaa jiru. Qabsaa’otni buleeyyiin kanneen akka Raggaatuu Roobaa fi Jaallaan qabsoo isaan wajjiin turan baay’eetu jiru. Dabalataanis, hayyootni fi qabsaa’otni Oromoo sadarkaa gurguddaa Mootummaa amma biyya bulchaa jiru keessattis tajaajilaa turaaniif, booda irra qabsoo Oromotti makaman, amma ammoo dirqama isaan irraa eeggamu bahaa jiran kanneen akka Obbo Yoonatan Dhibbisaa fa’as achuma Kaayroo jiraatu. Qabsaa’ota hanga sadarkaa ol aana ABO (murna Shanee), dubbi himaa dhaabichaa ta’uudhaan kan tajaajilaa turan, Obbo Boruu Barraqaas Masrii keessa baqattummadhaan jiraacha jiru. Ilmaan Oromoo qajeelatti bilbila Ambaasadara Itoophiyaa kan biyya Masrii, Mohammed Diriiriinis guyyaa guyyaan dorsifamanis achuma magaalaa Kaayroo keessa jiraatu. Oromoonni gummachaa gurguddaa qabsoo ummata keenyaatiif godhan, kan diinaan barbaadaman, kan sadarkaa ol-aanatti Mootummas tajaajilaa turan nagahaan magaala Kaayroo keessa jiraatu, maaliif Obb. Yaazoon isaaniin addaa of godhe? Obb. Yaazoon bu’aan inni qabsoo ummata keenyaaf buuse kan isaanii waan caaleef moo? Mee gaafii saliphaa tokko wal haa gaafannu, maali bu’aan qabatamaan Obb. Yaazoo ummata Oromootiif buuse? Gochi Obb. Yaazoo irratti raawwatame jedhame kun namoota halaala taa’an dhagahaniif dhugaa fakkaachuu ni mala. Garuu haqni jiru diraamaa baratamaa fi ololli akkas asiin duras biyyoota baqaa keessatti bifuma wali fakkaatun raawwatama ture. Fakkeenyaaf: Keeniyaa, Ugaandaa, Suudan,Somaaliyaa fi achuma Egypt keessatti baratamaadha. Gocha akkasi namootni baqattummadhaan UNHCR jalatti galmaa’an “Case” isaanii tolfachuuf jecha olola akkasi akka uuman warri baqattumma keessa dabre muuxannoo irraa ni beektu. “Protection” fi hiree biyya sadaffaa argachuuf wanni hin godhamne hin jiru. Dubartiin jaarsa hin qabne maallaqa namaa kafaludhaan ilmoo abbaa hin qabne ulfaa’udhaan dirqisiisanii na gudeedan jettee UNHCRtti iyyatti,warri dhiiraa kashlabboota biyya keessatti baqatanii, kan isaanitti dhiyaataniif maallaqa kafaluudhaan of tumsiisuu. Diraamaa sobaan uumamu akkas kun baratamaadha. Kana jechuun haala baqattumma keessatti, dubartootni hin gudeedaman jechuu kiyyas miti. Kan Obbo Yaazoo garuu diraamaa iskiriiptiin isaa yeroo dheeraaf barreessa cimaadhaan barra’ee, daayreektara cimaan deeggaramee kiroogirafara bilchaatan soname, ilmaan Oromoo afanfajeessuuf kan qophaa’ee ta’uu agarsiisa. Dhuguma akka Obbo Yaazoon gadi bahee Raadiyoo Simbirtuu jedhamu irratti dubbate sanatti hiree Baaroo Tumsaatu mudatee moo? Kan caalatti nama ajaa’ibu, namni kun lafumaa ol ka’ee sadarkaa hammas gahu ofii kennuu isaati. Tarii walitti bu’iinsi namoota dhuunfaa wajjiin qabaachuu mala, garuu yoo nama dhuunfaa tokkoon wal dhabbii qabaatee, dhimmicha san fuudhee gara ijaa fi gurraa saba keenyaa, OMN fiduunii fi OMN qeequn ija ummata keenyaa jaambsuu dha. Akka ibsa Yaazootti namootni gocha kana irratti raawwatan Garee OMN Kaayrooti. OMN’n erga yoomiitii waraana furgaatuu leenjifatee? Armaa dura, tuutni OMN kan Kaayroo yeroo jalqabaatiif akka inni biyyaa baheen, hiree inni ummataan wal baruu fi of beeksisu kenneef akka ture ni yaadatama. Obbo Yaazoo dhimmoota gara garaa irratti OMN’nitti dhiyeessanii yoo dubbisan argaa turre. Har’a garuu wayta inni OMN garee Kaayroo fi hooggansa ol-aanatu na ajjeesuuf shira narratti raawwatan jedhu ni qaanfadhe, ittis gaddee, tarii namni kun karaa kanaan dhageetti (attention) argadha jedhee ta’a jechuudhaan yaadus jalqabe. Akka baqatootni biyya Masrii jiran dubbatanitti haalli jiruu biyya sanii heddu jabaata, kanaafis, yeroo heddu baqatootni gargaarsa fira alaa barbaadu. Tarii Obbo Yaazoonis jiruun tun waan itti jabaatteef karaa kanaan Oromoon isaaf rifatee “Go Fund Me”n gargaarsa akka guuruuf woy barbaade ta’aa? Haasawa isaa fi waahilli isaa Raadiyoo sana irratti godhan yoo taajjabu,dhimma miidhama isaa dhiisee qaamaa fi dhaabbilee siyaasaa dhadheessutu keessatti hubatama. Kun ammoo shira kanaan duuba eenyu akka jiru ifatti saaxile. Gaazexeessaan Raadiyoo sanaas qaamuma diraamaa sanaati. Sababi isaa Raadiyoon kun kan hoogganamuun Murna Shanee jedhamuun akka ta’e, Oromoon tolichee beeka. Raadiyoon kun biyya Holland irra darbaa. Miidiyaan kunis miidiyaa ololaati malee kan walabaatii miti, kanaafis ragaan, gaafiilee Gaazexeessaan Raadiyoo sanaa Obbo Dassuu Duulaa Obb. Yaazoo dhiyeessaa ture kan yaada madalawaa hin qabne, daraanu dhimmicha dhaadheessutti kan xiyyeeffate akka ta’e, namni dhaggeeffate ni hubata jedhee amana. Dhuma irratti, gochi Obb. Yaazoo irratti raawwatame diraamaa ta’e jedhamee qindaawe, tokkumma ummata Oromoo addaan diiguu fi qabsoo ummatni keenya woloodhaan biyyatti godhaa jiru danquu fi karaa maallaqa ummata irraa ittiin sassabachuuf jecha ta’e jedhamee shira tolfame akka ta’e ummata Oromoo bal’aan itti dammaqee jira. Shirri akkasi moora qabsoo Oromoo keessatti waan baratameef, tooftan akkas kun amma dulloomee jira. Kan isin baasu, shira akkasii irra of-qusatanii, ummata keessan dhiifama gaafattanii, tokkummaa ummata keenyaatiif yoo hojjatan gaarii ta’a. Fiixaa Leenjisoo


#Saphaloo / Abdulbasit Kediriin Wellisaa Abraahim Baadiyyaa Eenyu? “Yaa waaqayyoo nu gargaari, Gabrummaan affeelamne Oromoonii, Takka faraqaan nu haa geessu bilisummaani…” —— “Yaa Oromoo gantuu Saba isiitti qabsoo qabdu, Bilisummaa dura dhaabbattu, An Oromoodha ifiin jettii, Oromoo dhiiga cunfattii, Hijaan yoom nu garaa baddi..” —– “Jette jettee faradduu Funaantuu oduu dharaa, Meeqaatam waliin dhooytee Facaafte garaa gara…..” —– “Biyya abbaa kiyyaa Oromiyaa, Tola malee numa abbaan biyyaa, Dhunfadhu malee’n cittu qabsoon tiyya, Halkaniif guyyaa itti fufuu kiyyaa…” —– Yeroo mara sirba Abraahim Baadiyyaa yoon dhageeffadhu dubbiin seenaan isaa dhokachuu kun sammuu koo na waraanti. Namni sabaaf waan gaarii hojjatu tokkolleen seenaan isaa reeffa isaa waliin awwaalamuu hin qabu. Seenaa wellisaa kanaa namni guutuu ol baasu akkamitti dhabame laata? Jedhee nama komachuu irra Seenaa isaarraa xiqqo yoon isiniif qoode hoo? ——- Wellisaa #Abraahim_Baadiyyaa wellisaa jaalatamaa qofa osoo hin taane walaleessaafi yadaleessaa sirbaa cimaadha. Wellisaa qofaas osoo hin taane qabsaawaa, sabboonaafi quuqamaa sabaa ture. Artist Abraahim Baadiyyaa wallee warraaqsaa baayyee hojjate. Tahuus garuu wellisaan kun akkuma wellisaa Usmaayyoo Muussaa faa wallee warraaqsaa waan sirbe qofaaf shira wayyaaneen itti xaxxeen yeroo dheeraaf mana hidhaatti darbatamee mana hidhaa Harar fi kan biraa keessatti baayyee cafaqamaa ture. Sababuma kanaan illaawee dhukkubsachaa turee bara 1994 A.L.H itti du’aan addunyaa kanarraa boqote. Abraahim Baadiyyaa Harargee Bahaa Aanaa Kombolchaa araddaa Tuulaa (Ammad-Suur) ti dhalate. Tuulaan ganda shuunaa magaalaa Harar irraa gara kallattii Kaaba-Bahaatti fageenya KM 10 irratti argamtu yoo taatu Harar irraa gara Kombolcha, Malkaa Raafuutti yoo imaltu Muuxii, Hassan-Geey, Dirree Xayyaaraa dabartee osoo bakka Faaxee hin geenye meeyxuu Ammad-Suur’iin gara harka bitaatti gortee xiqqo deemtee dhaqxa. Tuulaan oomisha jimaatiin baayyee kan beekkamtu yoo tahu magaalaa Harar, Kombolchaafi Aaw-Wadaay dabalatee Jijjigaaf illee gosa jimaa filatamaa fi jaalatamaa dhiheessuun beekkamti. Qonnaan bultoonni araddaa Tuulaa bishaan boollaa baafachuun kuduraa adda addaa kan akka dinnichaa faa ni oomishan Akkasumaas midhaan akka boqqolloofi bishingaa oomishuuniis hin komatamtu. Tuulaan ganda baadiyyaa tahuus amala magaalummaatti hiixachuu kan qabduufi jiraattoonni isii qabeenyaan kan badhaadhaniidha. Konkolaataan manuma qonnaan bulaa mara dura dhaabbata. Qotee bulaan gariin konkolaataan ooyrutti bobbahee galgala nyaata beeyladaafi akaafaa irratti fe’ee gala. Wellisaa Abraahim Baadiyyaas ganda amala magaalatti hiixachuu qabu kana keessatti dhalatee hojii artiitiin sirbaas hojjachaa, ooyruu isaas qotachaa ture. Weellisaa Abraahim wellisaa seenaa guddaa qabu tahullee seenaan isaa garuu akkuma ukkamamtetti hafteedha. Namni seenaa Artistii kanaa guutuu beeku yoo barreessitan galata guddaa argattu. Suuraa isaas namni qabu yoo naaf ergitan jaalala Oromummaan isiniif qaba. Mee eega Tuulaa dhuftan xiqqo isin siqsee Malkaa Raafuu isin geessuu? Yoo Meeyxuu Tuulaa bira dabartee Bakka Faaxee dhaqxa. Bakka Faaxee jechuun maqxuu Ammad-Suur bira dabartee xiqqo deemtee kan geessu yoo tahu moggaasni maqichaa maqaa dubartii Faaxee jedhamtu tan iddoo san teessee jimaa bitaa turte irraa maqaan moggaafameef. Bakka Faaxee dabartee hadaammii karraatiin yoo achi qaartu araddaa Sibiiluu seenta. Sibiiluun naannoo afaan karaatti magaalaa xiqqoo Biiftuu jedhamtu qabdi. Biiftuun magaalaa maqaa walda daldaltoota Jimaa Biiftuu Diinshoo irraa moggaafamte yoo taatu dur jimaan walda Biiftuu Diinshoo waan itti hojjatamuuf magaalaa oowwituu turte. Biiftuu dabartee Magaalaa Malkaa Raafuu seenta. Hundaafuu Welliisaa Abraahiim Baadiyyaa naannoo kanatti dhalate jechuufi malee waa’ee seenaa naannoo kanaa haasawuuf miti. Barbaachiisaa yoo tahe immoo yeroo biraa itti deebina. #Yaadachiisa: Namni suuraa Wellisaa Abraahim Baadiyyaa qabdan yoo naaf ergitan galata Oromummaa waliin kabajaa sabummaa guddaan isiniif qaba. Dabalataan seenaa wellisaa kanaa namni beeku waanuma beeku irraa yoo naaf qiqqiccan walitti qabee seenaa isaa guutuu barreessee isiniif dhiheessuuf wa’adaan seena. “Seenaan nama Oromoof waan gaarii hojjatee reeffa isaa waliin awwaalamuu hin qabdu!” Mudde, 2016


Dhiigaa fi Dafqa  Sabboontoota Oromootin Bu’aa siyaasaa Argachuuf Hololuun Of Gowwoomsuudha.

Baarentuu Gadaa Iarraa/// Ummanni Oromoo aadaa, seenaa, afaan fi duudhaa isaa dhiigaa fi dafqa isaatiin tikfataa as gahe. Funduraafis dhiiguumaa fi dafqa isaatiin tikfataa jiraata. Ni guddifatas. Weertoonni ummata Oromoo weeraranii qayee isaarra jiraachaa turanii fi jiran Waggoota 130n darbaniif aadaan, afaan, seenaa fi duudhaa isaa walumaa galatti eenyummaan isaa balleessuuf hedduu carraaqan. Weeratoonni kun amma Wayyaanee har’aattis toftaa haa jijjiratan malee duulli Oromoorratti taasisan hin dhaabbanne. Aadaa, seenaa, afaanii fi duudhaa walumaa galatti abbaa biyyummaa isaarratti kalees har’as yakka raawwachaa jiru. Ummanni Oromoo biyya isaa keessatti akka lammii lammaaffaatti hacucamaa, biyya isaarratti mirga wal qixummaa, mirga hiree ofii ofiin murteeffachuu dhabee mankaraarfamaa jira. Oromoon saba guddaa, saba seenaa, aadaa, afaanii fi dhuudhaa addunyaaf fakkeenya ta’u qabuu dha. Ummanni aadaa bonsaa, sirna waliin bulmaataa baayyee ammayyoome kan akka Sirna Gadaa qabu kun guyyaa Habashoonni “Nafxanyoonni” qawwee warra lixaatirraa argataniin itti duulaniirraa kaasee aadaa, seenaa, afaanii fi duudhaa isaa, walumaa galatti biyya isaa weertootarraa bilisa baasuuf, akka hin bannee eeguuf wareegama ulfaataa safaramee hin dhumne baasee jira. Baasaas jira. Aadaa, aafaanii fi duudhaa akkasumas biyya isaaf jecha wareegameera, cabeera, dararameera, itti salphifameera, biyyaa itti godaansifameera. Walumaa galatti jiruu fi jireenyi isaa itti dhabeera. Ilmaan isaa qaqqaalii danuun itti dhiiganiiru, Ammalleen eenyummaa isaa tikfachuu fi biyya isaa deeffachuuf ilmaan isaa baddaa gammoojjitti wareegama gurguddaa kaffalaa jiru. Akka dhiiga isaanitiin mirgi abbaa biyyummaa Oromoo milkaawus shakkiin hin jiru. Akkuma eenyuyyuu quba qabutti Habashoonni ilmaan nafaxanyootaa kaleessaas ta’ee Wayyaaneen har’aa aadaa, afaan , seenaa fi duudhaa Oromoof jaalalas at’e kabaja hin qaban. Lafa Oromoo malee, qabeenya Oromoo saamaa jiran malee aadaa, seenaa, afaanii fi duudhaa Oromoof kabajaa fi jaalala hin qaban. Kabajuu, Jaalachuu fi akka qabeenya saboota Impaayeera sana keessa jiranii keessaa isa tokkootti ilaaluun hafnaan akkuma aadaa, seenaa, afaanii fi duudhaa saba addunyaa kanarra jiru isa tokkoottuu fudhachuuf fedhii hin qaban. Waan Oromoo Jibbaan guutamanii ilaalu. Aadaa fi duudhaa isaatii mitii Oroomoodhumaawuu akka abbaa biyyaa biyya isaatti hin fudhatan. Kanarraa ka’uunis barootaaf karaa walirraa hin cinneen Oromootti duulanii lafa isaa qoofa odoo hin taane, aadaa, seenaa, afaanii fi duudhaa isaa balleessuuf carraaqaniiru. Carraaqqii isaanii kana milkeessuufis hayyoota Oromoo, Abbootii Gadaa, qabsaawoota Oromoo hedduu hidhaniiru,ajjeesaniiru, dararaniiru. Lafa safuu; Ardaa aadaa fi duudhaa Oromoo mancaasanii balleessuuf tattaaffii guddaa taasisaniiru. Qaaluu Oromoo galma irratti diiguu fi gubuuniis yakkoota seenaan hin daganne raawwataniiru. Wayyaaneen har’aas Abbaa Gadaa hidhaa, irreecharratti dhukaasa bantee nama ajjeesaa jirti. Ilmaan Oromoo qaroo guddina aadaa, seenaa fi duudhaa saba Oromootif halakanii guyyaa hojjetan kumoota hedduun lakkaawwamanis hidhaa, ajjeesaa fi biyyaa godaansisaa jirti. Walumaa galatti kalees har’as yakkoonni danuun aadaa, seenaa, afaanii fi duudhaa Oromoorratti raawwachaa jiru malee wanti bu’uurrarraa fooyya’e hin jiru. Haata’uutii garuu wayyaanee har’aas ta’e weerartoonni kaleessaa akka yaadanii fi barabaadanitti milkaawuu hin dandeenye. Galanni gotota Oromoo dhiiga isaanii dhangalaasaa turanii fi jiraniif haata’uutii eenyummaan Oromoon guyyaarraa gara guyyaatti akka biiftuu ganamaa calaqqisaa jira. Ummanni Oromoo qabsoo isaatiin aadaa,afaan, seenaa fi duudhaa isaa guddifachaa jira. Murni har’a impaayeera itiyoophiyaa afaan qawweetiin bitaa jirtu tun waggoota 25n darbaniif yakka meeqa akka ummata Oromoos ta’ee saboota cunqurfamtoota kaanirratti raawwachaa turtee fi jirtu eenyu jalaawuu dhokotaa miti. Maqaa sabaa fi sabalammootaatiin siyaasa hattummaa gaggeessaa jirtuun akka waan aadaa, seenaa, afaanii fi duudhaa sabootaa ishiin deebifteetti hololataa turte. Hololataas jirti. Odoo saboota mirga isaaniif qabsaawan keessumaa ammoo ilmaan Oromoo manneen hidhaa keessatti kumootaan hiitee darartuu, ajjeeftuu fi biyyaa godaansiftuu anatu mirga keessan isinii kabachiise jechaa turte, jechaas jirti. Waggaa waggaaniis guyyaa 1 ergamtootaa fi gaaraaf bultoota walitti qabdee, kaanis humnaan hiriirsitee sirbiisiisuun akka waan mirgi sabootaa kabajameetti irraa hololatti. Dhugaan lafarra jiru garuu bara Wayyaanee keessa sabni mirgi isaa kabajameef hin jiru. kan aadaan, seenaa fi duudhaan isaa seeraa fi sirnaan akka ofii beekuu fi barbaadutti deebi’eefis hin jiru. Toftaa fi tarsiimoon isaa gara gara haata’u malee kalees bara wayyaanee har’aas dhiittaa mirgaa, hacuccaan aadaa fi seenaa, saamichi jiru tokkuma. Keessumaa ummanni Oromoo kalees har’as hacuccaa hanga hin qabne keessa jiraachuun eenyufuu ifaadha. Wayaaneen safuu, maal naan jedhanii hin beektu. Sobduudha, fakkeesituudha. Gara jabeettidha. Akkuma waggoota 25n darbaniif dhimmoota gara garaarratti kijibaa fi fakkeessaa baate ammas soba hin fakkaanne sobaa jirti. Kunoo “guyyaa sabaa fi sablammootaa” jechuun hololli gaggeessaa turtee fi jirtu itti hanqannaan tibba kana ammoo waan itti hin dhiigiin waan itti hin dafqin qabattee abbaa itti ta’uuf Oromoo sobuu fi sossoobuuf hololaa jirti. Soba afarsaa jirti. Garuu itti hin milkooftu. Akkuma hunduu quba qabu Sirni Gadaa Oromoo sirna waggoota dhibboota hedduu lakkoofsise, sirna Oromoon addunyaa kanaaf gumaacheedha. Eegaa Sirna Gadaa, sirna akkanaa sirna dhiheenya kana qabsoo ilmaan Oromootiin yuniskootti galamaawe wayyaaneen butattee kaatee hololaa jirti. Sirnichi dhiigaa ilmaan Oromootiin tikfamee kan as gahe ta’uun osoo beekamuu ishiin akka waan ofii uumtee, ofii kuniinsitee, kakka’umsa ishiitiin yuniskootti galmeessiteetti holola irraa tolfattee of faarsaa jirti. Holola fokkisaa fudhatama hin qabne gaggeessaa jirti. Dhugaan jiru garuu gadaan kan galmee yuniskootti galmaawe dhiigaa fi dafqa ilmaan Oromoo, ifaajjii hayyoota Oromootinii. Murni tun afaaniin aadaa, seenaa, afaan fi duudhaa akkasumas mirga sabootaa kabajee kabachiisaan jira jettus qabatamaan garuu takkaawuu muldhatee hin beeku. Inumaawuu dalgaan ishii martuu kan kanneen duubatti harkisuudha. Kan fakkeessiif hojiirra olanis qabsoo ilmaan sabootaa taasisaniin kan dhufe malee kan wayyaaneen jaalattee goote ykn hojiirra olchitee miti. Yuniskootti hambaa ilma namaa addunyaa kanaa ta’ee Galamaawuun sirna Gadaa Oromootis bu’aa qabsoo Oromoo, dhiiga gootoota kalee fi har’aa malee kan wayyaanee Oromoo fixaa jirtuun hojiirra oolee miti. Hololli har’a wayyaaneen Anatu gadaa yuniskootti galmeesise, anatuu dimookiraasii isiniif fide, sirna kiyyatu aadaa, seenaa, duudhaa fi afaan ummattootaa deebiseenis waan fakkaatuu miti. Holola dharaa akkasii bara kana keessa gaggeessuunis of gowwoomsoo yoo ta’e malee bu’aan siyaasaa inni ishiif fidu hin jiru. Oromoon wayyaaneen diina innikaa aadaa, seenaa, afaan fi duudhaa isaa akkasumas eenymmaa isaa ta’uu tolcheet beeka. Diina isa balleessuuf hojjechaa jirtu ta’uus himtuu hin barbaadu. Waan diinummaa wayyaanee beekufis kunoo qabsoo waliraa hin cinne, FXG fi qabsoo roga maraa irratti gaggeessaa jira. Eenyu akka itti dhiigee, itti cabee Gadaa asiin gahe waan beekufis Holola bu’a hin qabne wayyaaneen anatu yuniskootti galmeesisee jettuufis gurra hin qabu. Amma Guyyaan sabaa fi sablammii inni dhugaa, abbaan biyyummaa, mirgi hiree ofii ofiin murteeffachuu milkaawuttis qabsoo isaa kan itti fufu ta’uu dhugaan har’a impaayeera Itiyoophiyaa keessa jiru ifatti mirkaneessa. Kan ta’uu qabus isuma kana.


Warri kalee ABOn dhugaa nuhi, siimiti nu’i jedhee ummata jeeqaa bahe ammas waliirratti duula banan

Maqaa ABOn Afanfaajjii Uumuun Qabsoo Bilisummaa irratti Yakka Raawwatuu dha! (Ibsa ABO) (SBO/VOL – Mudde 08,2016) ABOn baroota dheeraaf QBO humneessuun galii isaatiin gahuu irratti ifatti hojjatuun kanneen sababa adda addaan dhaaba irraa adda bahan walta’iinsa uumuun dhaabatti akka deebi’an taasisaa akka ture ifaa dha. Waltahiinsota QBO jabeessan adda addaa godhaman keessaa Waltahiinsa Shanee ABO fi QC-ABO Waxabajjii bara 2014 Berlinitti tahe isa tokko. Waltahiinsa ifatti hawaasa duratti godhame kanaanis miseensotni gam-lameenii walitti deebi’uun caasaan dhaabaa hundi sadarkaa ol aanaa irraa hanga gadiitti wal fudhachiifamee waliin dirqama fudhatuu fi hojjatuutti bobbahame. Kunis mooraa qabsoo bilisummaa jabeessuuf kan gumaachu tahuun hawaasa keenyaan itti amanamee deggersa bal’aa irraa argatuun hin dagatamu. Haa tahu malee murni gabaabaan walii galtee godhame diiguudhaan dirqama dhaabaa fudhachuu diduun sirna dhaabaa cabsuutti tarkaanfate. Haala kana daddaffiin furmaata itti godhuuf dhimma kana KHRn ilaalee murtii GSf dhiheesse. Qaamni dhaabaa ol aanaa kunis Koreen Seeraa fi Toannoo (KST) qaama lameen irraa ijaarame dhimma kana qoratee GS-ABOf akka gabaasu ajajuu irraa Koreen Seeraa fi To’annoos qorannoo gaggeessee qaamni qurrama qabu kun teessuma GS irratti yaada isaa dhiheeffatee furmaatni akka itti barbaadamu akeeke. GSn yaada akeekame kana irratti hundaa’uun gartuun sirna cabsuun dirqama fudhatuu dide Koreen itti ijaaramee teessuma GS irratti hirmaatuun rakkoo qaban akka ibsatan afeerame. Tattaaffii seera dhaabaa irratti hundaa’uun taasifame kana gartuun seera dhaabaan ala of taasise kun seeraa fi sirna dhaabaan ol of godhuudhaan waamicha godhameef diduun furmaata karaa nagaa, sirnaa fi ilaa fi ilaameen dhibdee jira jedhamu akka furamuuf fedhii dhaabni agarsiise gufachiise. Akka kanaanis yeroo ummatni Oromoo guddaa-xiqqaan golee Oromiyaa hunda keessatti tokkummaan diina kokkee qabaa jiru kanatti, murni seeraa fi sirna dhaabaaf abboomamuu dide kun, maqaa ABOn ibsa ammas marraa lammaaffaaf mooraa qabsoo bilisummaa keessatti afanfaajjii uumu Muddee 6, 2016 baasee jira ABO ibsi seeraa fi sirnaan alatti maqaa ABOn baafame kun kan fudhatama hin qabnee fi seeraa ala tahuu hubachiisuu barbaada. Kanneen qabsoon bilisummaa ummataa finiinuu irraa hirriibaa dammaqan akkanaanis miseensotnii fi deggertootni, waliigala ummatni Oromoo tarkaanfii gaafatama-dhablee akkanaaf gurra laachuu dhiisuun qabsoo diina irratti itti jirru finiinsuu irratti akka fuulleffatamu ABOn yaadachiisa. Kana waliin kanneen ABOn teessoo fi bakka bu’aa beekamaa akka qabu osoo beekanii ibsa dabre kana osoo adda hin baafatin miidiyaan labsuun yakka tahuu ABOn hubachiisa. Fedhii aangoof jecha shirri qabsoo bilisummaa Oromoo irratti hojjatamu kamuu akka hin milkoofne seenaa kanaan duraa irraa baratuun ummatni Oromoo akkuma kanaan duraa tokkummaan QBO jabeeffataa, qabsoo bilisummaa Oromoo fi walabummaa Oromiyaa ABOn hogganamu akka finiinsu ABOn shakkii hin qabu. Injifannoo Ummata Oromoof! Adda Bilisummaa Oromoo Muddee 8, 2016


JAAL GALAASAA DILBOO; YEROO LAMMAFFAAF RAAJII AKKA HOJJATAN ABDANNA!

(Saphaloo Kadiir’iin) ABO-Qaama Cehuumsaa Jaal Galaasaa Dilboo dura bu’aa godhatee shuumuun isaa waan gaariidha. Jaal Galaasaan qabsaa’ootaafi guddiftoota qabsoo Oromootiifi beektoota lafa buleeyyii keessaa tokkoofi hangafa. Jaal Galaasaan, bara 1970’moota keessa ABO itti kan makame yoo tahu lafa buleeyyii dhaaba kana daaddeen ol kaasaniifi guddisanii asiin gahuu keessatti shoora guddaa taphatan, qabsaa’ootaa hangafaafi ijoo tahan akkasuma kan muuxannoon guddaa jaarmaya keessatti horatan keessaa tokko akka tahan ni beekkama. Sochiifi jijjiirama dhaabicha keessatti fidaa fi hojii gaarii hojjatuun Oromoo biratti yeroo mara ni kaafama. Akkuma ABO’tti makameen bu’aa boonsaa kan argamsiise, nama murannoofi kutannoo sirantuu qabuu dha. Akkaatuma isaa kana irraa kan ka’e itti amantummaan mudamaaf qaadhimamee jalqaba bara 1980’moota gara hoggansa ol aanaa dhaabbichaatti fidame. Yeroon inni gara qaama hoggansa ol aanaa jaarmaya kanatti dhufu dhaabni ABO sadarkaa yaaddeessaafi abdi kutachiisaa keessa jira ture. Bara 1978 sababa wareegamuu hoggansa ol aanaa Jaal Baaroo Tumsaatiin dhaabni ABO fi IFLO tahuun bakka lamatti gargar caphe ture. IFLO’n kan Jaal Jaarraa Abbaa Gadaatiin hogganamu yoo tahu dhaabni kun naannoo Baha Oromiyaatti ‘Oromoo Jaarraa’ ykn gabaabumatti ‘Jaarraa’ jedhamuun beekkama ture. Sababa dhaabni lamatti caphe kanarraa yeroon isaa san dhaaba qabsoof kanaaf baayyee hamaa ture. Ilaalchoonni wal dhaboon yeroo itti dhaaba keessatti finiinaa ture waan taheef shoorarkaafi hokkora addaatu mooraa qabsoo Oromoo keessa ture. Akkasumaas Ebla, 1980 keessa osoo Galaasaan hoganummaa isaatiinuu muuxannoo hin cimsatin rakkoon addaa hamaan biraa dhaabicha mudate. Ji’a Bitooteessaa 1980 keessa hoggantoonni dhaabichaa sadarkaa adda addaa irra jiran walitti dhufuun haala itti jaarmaya kana cimsan irratti yoo mari’atan biyyoota ollaa waliin firummaa uumuufi mooraa qabsoo Oromoos babal’isuun murteessaa akka tahe irratti waliif galame. Kana milkeessuuf jilli tokko gara biyya Soomaaliyaa, Maqdashotti ergamee osoo imalanii gammoojjii Shinnigatti shiftoota Ogaadeeniin galaafataman ture. Jilli gara Soomaaliyaa deemu kun guututti qaama hoggansa dhaabichaa yoo tahan hayyu duree ABO, Magarsaa Barii fi Itti Aanaa isaa dabalatee waliigalatti namoota 11 guutuu irratti murruqiin hamaan raawwatamee ture. Yaadannoo murruqii hoggantoota kana arrallee ‘Guyyaa Goototaa Oromoo’ jedhamuun Ebla 15 bara baraan akka kabajamuuf ABO’n moggaafamee hanga arraa ni yaadatama. Kana malees mootummaan dargii yeroo biraa caalaa wayta ABO lafarraa dhababsiisuuf waranaa isaa lafaafi qilleensaan labsuun duula irratti bane akka tahe ni yaadatama. Galaasaan wayta fottoquu, wareegamuu hoggantootaafi labsii duula Dergii dabalatee haaloota biroo baayyeen rakkoon dacha dachaan dhaaba mudatee turetti, wayta ABO’n sadarkaa yaaddeessaafi eewaluuf illee rakkisaa tahe jiru kanatti ture gara gaggeessaa dhaabichaatti kan dhufe. Rakkoolee olitti tuqneefi kan biraa baayyeen wal gubbaan mudachuu irraa kan ka’e mooraan waraanaa haphattee, wal dhahiinsi keessoo dhaabaa hammaatee, miseensoonni dhaabichaas harca’ee, diinni alaa itti duuluus baayyachaa dhufuun wayta qaawni diigamiinsaa hamaan dhaabichatti baname tahuu daran jaarmayni du’uuf afaan qilee wayta gahee fi deebi’ee jiraachuu rabbiitu beeka hanga jedhamu takka gahee akka ture ni beekkama. Wayta sanitti dafanii dhaabicha humneessuufi ijaaranii qaawa kana duuchuun balaa irraa dandamachiisuun, mooraa qabsoo humneessanii bayyanachiisuun ulfaataa tahuus Jaal Galaasaaf garuu kan abdii kutachiisu hin turre. Yeroo gabaabatti mooraa waraanaa goguuf aaggatte guutanii, waraana baayyinni isaa dhibbootatti gad bu’e kuma dhibbootaan guddisanii, wal dhabdee, hamiifi nyaara walitti butuu dhaaba keessatti uumame araarsanii, miseensoota, deeggartootaafi dabballoota dhaabichaa kuma kumaan horatanii ABO hanga liphuutti akka dhiiratti gootoomsanii diinaa waliin qabsoo wal qabdee akka moohattu taasisan. Baroota kana keessa ture Addi Bilisummaa Oromoo sabaaf abdii, diinaaf yaaddoo tahuun injifannoo danuu kan galmeessees. Rakkoolee siyaas-diinagdee dhaabicha sakaalaan furuun, ilaalchoota walitti bu’iinsa keessoo mooraa qabsoo Oromootti mudachaa turun qulqulleessuun, rakkoo dhaabicha keessatti cawwee tahuuf hiixattu wal’aanuufi hanqinoota biroo danuu dhaabicha keessaa xaharuun hojii itti fufan. Mooraa waraanaa zoonii Bahaa tan rushooytee turte cimsuun dabalata zoonii dhihaa haarawatti ijaaruun humna waraanaa hidhannoo fi meeshaa waraanaa danuu waliin sadarkaa boonsaa irraan gahan. Ajajoota waraanaa jaalatamoofi sabboonummaan faayaman kan akka Jaal Guutamaa Hawaas, Jaal Nadhii Gammadaa, Jaal Buruuysoo Boruufi kan biroo baayyee horachuun gama danuun itti duulu injifachuun danda’amee ture. Wayta san akka ammaatti ummanni keenya bayyanoota qabsoo sirnaan hin qaban ture. Mirqaanaafi hubannoo gahaa akka ammaa qabaachaas hin turre. Wayta ummanni Oromoo gabrummaa oowwifateefi diriirfatee ta’aa ture tahuu daran bahaafi dhihatti, kaabaaf kibbatti akka ambaatti wal mil’achaa turan. Miira tokkummaatiin qabsotti hirmaachuus tahee mi’aa bilisummaa kan wal qixa hubataniis hin turre. Waytiin dura Galaasaan gara hoggansa dhaabaatti dhufe akkuma baroota dhihoo dabran kanatti Oromoon gara jaarmaya qabsootiin bilisummaa dhuftu hawwuu irraa soomanuuf yaaduu jalqabaniifi warraaqsa qabsoo irraa abdii kutachuuf fittee irra jiran tahuu daran yeroo adeemsi qabsoo Oromoo dhibameefi dhaabni qabsoos du’aaf sakaraatu ture. Eega dhaabichi Galaasaan hogganamuu jalqabe irraa immoo dabballoonni baayy’een mana manatti deemuun maalummaa ABO hawaasa barsiisaa turan. Qabsaa’oonniis jecha dabbalootaa san gochaan mul’isuun qabsoo Oromoo dhiiga warqiitiin cululqsaa, injifannoo danuus galmeessuun mirkaneessaa turan. Akeekaafi kaayyoon ABO fooniifi lafee ummata Oromoo keessatti dhiigaan kan galmooytees barootuma san keessa ture. Rakkoolee wal xaxoofi wal qasoo baayyeen dhaabicha keessatti uumamuun gufuu imala qabsoo sakaaltu tahuuf yoo yaaltu tooftaafi tarsiimoo bilchaattuun fayyadamanii furaa turan. Qoodamiinsa aangoo qaama siyaasaa, ajajoota waraanaa, dippiloomaasoota, hoji raawwattoota, ogeessoota, hojjattoota dabalatee caaseffamma dhaabichaa barbaachisoo tahan mara haala danda’amuun kutaalee Oromiyaa wal qixxummaafi ifaaf bilisaan ilmaan Oromoo keessatti hirmaachisuun qabsoon Oromoo Oromummaa qofa wiirtuu akka godhattu taasisaa turan. Ilaalchoonni yaraan arra qaamuma hoggansa dhaaba qabsoo Oromootiin uumamee hidda gandummaa, gosummaa, amantaa, lagummaafi k.k.f saarfattee qabsoo diigaa jirtu tun wayta san akka ammaa kanatti qabsoo Oromoo sakaaluu hin dandeenye. Inumaatuu ilmaan Oromoo Oromiyaa kallatti maraan wal jaalalaafi tokkummaan akka bishaan laga tokkootti walitti dhangala’anii imimmaan dhugaatiin irbuu Oromummaa bara itti haaroomfachaa turanii dha. Yoo akka tasaa wanti qabsoo Oromoo qancarsuufi walitti bu’iinsa mooraa qabsoo Oromoo keessatti uumu argame tooftaafi maloota gaariin osoo hin finiinne akka namuu garaa gahutti furama ture. Qabsaa’oonni marti diina irratti malee wal irratti qabsaa’uufi adeemsa qabsoo danquun akka ammaa kun hin mul’atu ture. Yaadaafi komiin marti gaafas akka mi’aa dheedhiitti fudhatamanii irratti hojjachuun rakkoo hundee irraa gogsuuf yaalu malee akka arraa kana waan ilmi oromoo quuqama qabsoof qabu irraa yaada kaaseefi komii dhiheesseef diinoomsuufi balaalleeffatamuun, lukkee diinaa jedhamee farrajamuun kun hin mul’atu ture. Dhaaba diina irratti xiyyeeffatee qabsoo finiinsuun dheebuu bilisummaa ummata baasuuf warraaqu, kan hadhaa gabrummaa waggaa dhibbaa fonqolchee Oromoo mara mi’aa bilisummaa dhandhamsiisuuf carraaqu, jaarmaya gabrummaa jaarraa tokkoo hundeen buqqisee biiftuu bilisummaa Oromoof ibsuuf qabsaa’u malee ABO’n akka arraa xiyyeeffannaan isaa ilmaan sabaa irratti tahee hin turre. Dhaaba of ijaaraa, Oromoo haqaaraa deemu malee dhaaba torbaaniin diigamu, kan guyyaan miseensa harcaasu hin turre, ABO bara san. Guutumatti hoggansa Galaasaa jalatti ABO’n dhaaba guddaa sabaan jaalatamuufi diinaa sodaatamuufi xiiba Oromummaa Oromoo jiddutti firfirsu malee dhaaba cuqun dibee Oromoo walitti ajeessuufi diinoomsee duugdaaf garaa godhu hin turre. Walumaagalatti Jaal Galaasaa Dilboo nama tooftaafi adeemsa sirnaawaa qabu, Oromticha jaalala Oromummaa malee qadhabaa gandummaafi naannummaa hin qabne, kun keenyaa malee kun kiyyaa nama hin beekne, gamna namaa abbaa qabsoo Oromooti. Gamni kun waytii murteessaa kanatti gara geengoo qabsootti deebi’uu isaaf baga nagayaan dhufte jenne simachaa imala qabsoo fuul-dura akka tarkaanfachiisan abdii qabna. Kanumaan wal qabatee jaal Galaasaan muuxannoo isaanii cimsuun arraas injifannoo addaa dabaluun kan kaleessaa caalaa mooraa qabsoo Oromoo baroota dheeraaf shilimsite tana akka dammaqsan ni abdanna. Akeekaaf kaayyoo ABO tan kaleessaa san galmaan ga’uuf gootichi tarsiimoo adda addaatiin qabsoo utaalchisaa ture kun arraas daran hojjatanii injifannoo dachaan akka dabalan abdanna. Ilaacha yaraafi yaadoota gogaa qabsoo Oromoo keessatti calaqqisaa turan san darbuun dhaaboolee qabsoo Oromoo ABO jalaa damaawanii walirraa qoorrifachaa turan akka walitti araarsanii moora takka keessatti deebisuun waliin diina haleelaniis ni abdanna. Keessattuu qabsoon yeroo ammaa waraana humna fi hidhannoo qabeessa barbaaddi waan taheef akkuma dur mooraa qabsoo Oromoo waraana quuqama sabaa qabuun guutan san arraas humna waraanaa irratti akka xiyyeeffatu abdii qabna. Ajajootaafi leenjiftoota waraanaa kaleessa ABO keessatti hogganummaa isaatiin horatan kan arra namni isaan mil’atu dhabame baayyee gara qabsoo afeeruun qeerroo harka duwwaa diina dura dhaabbatanii dhumaa jiran kana akka leenjisaniifi hidhachiisan shakkii hin qabnu. Jaal Galaasaan hawwiifi fedhii Oromoo gurra dhageeffatuufi sammuu dhahannaa onnee Oromoo sagalee faayda qabeessatti jijjiiruu dandeessu akka qaban ni beekna. Kanarraa ka’uun caaseffama dhaabbichaa sirnaan gad diriirsuun dhaloota qubee akka rasaasaa furga’uufi kaayyoo galmaan ga’uuf harka duwwaa diina dura dhaabbatan kana ujummoo aangoo keessaas galchuun gubbaa hanga gadiitti akka mudaniis ni abdanna. Dhaloota qubeetiifi hayyoota qaroo tahan ofirraa dhiibuun qabsoo keessatti akka bu’aa hin qabne Jaal Galaasaas tahee Oromoon ni beekan. Qabsoon kallattii takkaan qofa deemtuufi geengoo takka qofa keessatti daangooyte sossoo’uu akka hin dandeenye seenaa kaleessaa irraa beekna. Daran immoo qabsoo baroota kurna lamaan dabran kana gaggeeffame keessatti sirnaan mirkaneeffannee jirra. Kanaaf yeroo gabaabaatti adeemsa qabsoo xuraawe kana qulqulleessanii, kan maqe karatti deebisaa galma kaleessa Oromoon baateef sanitti akka geessan abdii guddaa qabna. Dimshaashumatti gootichi kun seenaa qabsoo Oromoo keessatti raajii lammaffaa hojjachuun abdii teenya karatti qancarte akka biqilchan abdanna. Goolabe. Horaa Bulaa!! “Oromiyaan ni bilisoomti! Gadaan gadaa walabummaati!” #Saphaloo_Kadiir Mudde, 2016


Kaayyoon keenna tokko

Bilisummaa Kaayyoon keenna tokko Hin faca’inaa lammii koo Gamtaan haa sochoonuu Walii haa tumsinuu Yoggasii kan moonuu!! (2) Dhaabbannee fiduuf bilisummaa Hifannee hin dhiifnuu yoomumaa Yoomumaa yoomumaa!!! Goota abaaboo abaaboo Gabrummaa deebite gaboo Goota abaaboo falmataa Gabrummaa of irraa gataa!!!!! Qabsoon hedduu ni hadhooftii Hin fidnaa hadhaa dhandhamaatii Gootni meeqaa Wareegas kaffalleetii Ganzaba guurrattee isaan gad nu dhiittii Isaan gad nu dhooftii Qabeenna hattee wal hachiiftee Soba haasoftii amma itti bariitee!! Bara baraanuu maluma jijjiirtii Ilmaan durii ilmaan masaafintii Ilmaan durii ilmaan makuwaanintii Ilmaan durii kan abbaa lafaa Kan durii durii kan ammaa fafaa!!!!! Tan teessumatti jibbine Kaatee maa nutti sirbine Maalif siyaasa siyaasa jenne!!!!! Bilis bilisummaa Hawwiin koo isimaa Yoomumaa yoomumaa Eennutu gabrooma Eennutu gadi dhiitama? Hunduu ka’ee haa finciluu Gabrummaan eennuunuu hin maluu Dhaloonnis hin dhaaluu Dargaggoo jabaadhuu jabeessi irree Bilisummaan galuuf egeree Argachuu qabaadaa bilisummaa Argachuu qabaadaa birmadummaa Wawarraaqii qabsoon argamaa Gabrummaa caccabsii darbadhuu Jajjabaadhuu Rabbii guddaa kadhadhuu!!!!!(2) Gamteessaa Sabaatiin


KANA KAN ISINII ERGE GAMTEESSAA SABAATI!!!!!!!!!!!!!!

HIN HAMADHU HIN HAMACHIISU Dureessaa fooqii koree oolaa Achii gadi ilaaalaa Hiyyeessa garatu isa goolaa Goolaa goolaa………………….. Dureessi gamoo meeqa ijaaraa Hiyyeessi kana bira gayuuf hin xaaraa? Dureessaa butaantaan dhibba lama Kaalsiin ammo diigdama Xiqqaa xiqaa ibsutu salphataa Jajjabaa himuun ni ulfaataa An kankootuma dubbadhee Orma yoom isinitti hamadhe ………………………………………….. Hin hamadhu hin hamachiisu Hamiin anaaf hin barbaachisu!!!!! Dogongora koon sirreessaa Hiyyeessaaf hojii banuun barbaachisaa Muka dhaabuun naannoo koo kunuunsaa!! Hin hamadhu nanxaara Akkasitti waa jijjiiraa Xaarachuu xaarachuu Hin fedhu an nama hamachuu Garuu ammo nama irraa barachuu!!!!! ……………………………….. Ummanni jeeqamee Hedduu hahammacamee Jiruu jireenyi sabaa jeeqamee Malli fooyyeen osoo argamee Dureessi hedduu muraasaa Hiyyeessi harka kadhaa raasaa ……………………………………………. Jiruun kunoo garagaggaltee Hedduu hedduu hammacamtee Mala ikonomii kamtu fooyyessaa filatte? Gibiraan dureessaarraa kaasuu Namas gatii gaariin qaxarsiisuu Qabeenyaa naannoo illee kunuunsuu Mukoota mimmishaa naannoollee magarsuu ………………………………………. Waa heddutu badaa Natti himaa gadaa Gaafadhaa qaallus barbaadaa Nama heddu hammaatee Gadaatu nu komatee Namuu fooyyee osoo hojjatee Rabbuma guddaa osoo sodaatee!!!!! (2) ALA FACA’O Ala faca’o Mana manca’o Homaa hin qabuu gaarii marxoo Hoxxeen keessa galuu hoxxee fanxoo Kan nyaadhu qorsoo Huubaa konsoo Narratti dhuganii farsoo!! Namni ganzaba horate Kuunis hatate Kuun saammatee Hiyyeessi rarakkate Jiruun hahammaatte!!!!!!!!!!!!! Oduun dharaa maal faaydaa qaba Namaaf tahaa ganzaba? An isinitti kolfu jira Kan baattanii deemtan dhara Isinumatu itti kasaaraa!! An dhugatti nan gaddaa Yoom natti tolee gammadaa Keessi koo na madaa!!! Dhara keessan achi qabaa An Rabbuma qabaa!!!!!!!!!!!!!!!!!!! KAN NA SODAACHISU!! Kan barumsa dhuge na haa ajjeesuu Maal kuunii kuun kan albee agarsiisu Maali kuunii kuun koommaandi poostii jedhee kan dhiichisu Kan na sodaachisu!! Beekkumsi isaanii guddaa garbaa Maal anis cilfaan qicadhu maal qabaa? Karaa dheeraa qaxxaamuree isaan bira gayee Anis beekumsa isaanitiin yoo qulqullaayee Xurii lafa kaayee!! Kijiba ol tuulaa Naannoo isaa guulaa Maal wonti kun abshaala Moo wallaala? Afaaniin haasayuun mirgaa? Akka fedhanitti natti bananii laagaa? Hiyyeessi koomaandi postii jedhee uu’uu Honti kun nurraa haa ka’uu Hallayyaa haa bu’uu!!!!


QABSOO HAQAA, DHUGAA QOFAAN GALMAAN GEENYA!

(Saphaloo Kadiir’iin) Qabsoo Oromoo bara dheeraa fadhiidooytee daaraa keessaa ka’uu dadhabde turte barana ilmaan Oromoo sunsuma jidduu ol kaasanii wareegama meeqaan akka miilaan tarkaanfattu godhan. Akkuma miilaan oofuu jalqabsiisan kana saffisa tarkaanfannaa isii dabaluun galma sabni barbaadu saniin gahuuf immoo furtuu gurguddaa dhugaa fi haqa jedhamu qabaachuufi itti fayyadamuu nu barbaachisa. Dhugaa irra dhaabbannee haqa walitti himuun daandii suduudaa irra adeemsa sirnaawaa akka imallu, galmaaf galmee barbaada yaanu akka qajeelatti milkoofnuus nu taasisa. Namni haqa isaa kan dhabe qabsoo dhugaatiin barbaadu sobaafi dhara irraa fagaachuu isa barbaachisa. Waa’ee dhugaafi haqaa kana waliin wal qabatee gaaroomminaafi ulfina isaan Oromoo biratti qaban irratti yoo makmaaksaan ibsan. – “Karaan sobaan dabran deebii nama dhiba!” – “Dhugaa dubbatanii bakka itti namatti dhiite bulan!” – “Dhugaa dubbatan firummaan hin baddu!” – “Dhugaa irraa rabbiin karra bane!” – “Dhugaafi dullumti galgala galti! – “Sobni takka malee lama nama hin bulchu!” – “Haqni afaan qaban funyaaniin dubbata!” – “Haqni ni qal’ata malee hin citu!” – “Namni dhugaa hin quufne dhuguullee hin quufu!” – “…………………………” jechama hedduutu dhimma kana ibsuuf jedhama. Maakmaaksaaf jechamni haqaaf dhugaa irratti dubbatamu danuudha waan taheef silaa ammallee oofne itti fufa. Maakmaaksoonni kun marti barbaachisummaa haqaafi dhugaa dagalchuuf qofa osoo hin tahin Oromoof haqaaf dhugaafiis hangam gatii akka qabu namattiis mul’isa. Gama biraatiin Oromoon waardiyaa dhugaafi haqaa akka tahan akkasumaas hariiroon qaban cimaa tahuus mirkaneessee, raggaasisa. Dhugaa dhiisanii dhara xibaaruun, haqa gatanii shiraan wal abaaruun safuu dha. Dhugaa dubbachuun wanti barbaachisuuf saalfiif safuu eeggachuuf qofa osoo hin tahin boqonnaa surriitiis argachuuf barbaachisa. Sammuun boqonnaa gaariin guutamte immoo gara guuttannaa arraa qofaaf osoo hin tahin hegeree fuul-duraatiif tilmaama gaarii dhooyti. Dhugaa kana bu’ura irraa waan beekuuf Oroomoon sobaafi cubbuu hin jaalatu. Gama tokkoon yoon taajjabu qabsoo Oromoo keessatti yeroo baayyee dharaafi cubbuu gurguddoo walakkaa wiirtuu qabsoo Oromootti biqilchuun warraaqsa keenya kan nurraa qancarsuuf wixxifachaa jiran namoonni gariin ni mul’atu. Shirri amma handhura qabsootti dagaaguuf meermeeraa jiru kun duriis biqila qabsoo meeqa maxachaa, meeqa gogsaati ture. Kana yoo ilaallu sochiif adeemsa qabsoo keenyaa wanti yeroo hedduu gaadi’ee qabe cubbuuf dhara jechuu ni dandeenya. Namni gariin immoo yoo dhugaan baafamee dubbatamu waan Oromoo diiguufi qabsoo Oromoo danqu dubbachuun yeroo ammaa hin barbaachisu jedhee yaada. Waan dhugaa dubbachuun diigamiinsa Oromoof akka sababa tahetti warri yaadaniis ni jiru. Garuu eenyulleen wanti beekuu qabu yoo jiraate qabsoo keenya kan haqaaf godhaa jirru kana dhugaa qofa qabannee malee dharaaf cubbuun galmaan gahuu akka hin dandeenye beekuu qabna. Dhugaa walitti himuu dhiifnee sobaan qabsoo gaggeessuuf yaaluun boolla irra citaa afnee akka gubbaa tarkaanfachuuti waan taheef gaaga’ama hamaa fida. Kanaaf qabsoo keessatti dhugaa walitti himaa deemuun dirqama. Kan balleesse balleessite, kan tolcheen immoo tolchite jechaa waliin deemuun dirqama Oromoo maraati. Warri gariin qabsoo sabaa gaggeessina jechaati “Ani maleeykaadha! Hir’inaas hin qabu, ani tasuma hin dogoggoru waan taheef nan tuqinaa” jechaa qabsoo Oromoo gaggeessuu kajeelan. Namni isaan irratti yaada, qeeqaafi komii kaasu kamuu farra qabsooti. Osoo ati itti hin dhihaanne akka qoree doobbiitti haalalatti nama gubu. Kan dhugaa itti hime mara immoo gaalaatu ka’an. “Nan tuqinaa! Isin hin tuquu” dhaadannoo jedhu waan qaban fakkaatu. Oromoo bilisoomsuuf akka waan waaqni isaan qofa ergeetti of ilaalu. Warreen kun afaaniin “Oromoof qabsoofna” jechaati gochaan akka warra nafxanyoota kaleessa “Nuti qulqulluu sanyii waaqni file kan namni muduus yakkuus hin dandeenyeedha” jechuun Oromoofi Oromiyaa miidhaa turan san fakkaatu. Namni hir’ina isaanii tuqe immoo namuma nabiyyii tuqe. Warreen akkanaa kun ololaafi dharri isaan qabsaa’oota Oromoo irratti afuufaan waan addaati. Ni qabsoofna jechaa Oromoo diiguu barbaadan. Hayyootaafi beektoota Oromoo, dhaabbataafi miidiyaa sabaaf gaarii yaaduufi hojjatu mara cubbuun maqaa xureessuufi shiraan gaadi’uuf qofa yaadan. Kanaaf nuti yeroo ammaa olola sobaa wal irratti oofuu dhiifnee warreen akkanaattiis dhugaa himaa deemuu qabna jedheen yaada koo goolaba. #Saphaloo / Abdulbasit Kedir Mudde, 2016


Masrii: magaalaa muummittii biyya Misra Kaayroo keessatti Oromoonn bala ibiddaan du’an

Oduu Gaddaa Guyyaa Har’aa biyyaa Maasrii magaalaa kaayiroo keessaatti baqattotin Oromoo baala ibiddaa Gamoo isaan irraa jirtan irrattii ka’ee midhaa cimaan irraa gahee jira baqattotin kun bayyee waan midhamnii jiruf Du’aa’ii nuuf godhaa jedhuu du’aa’ii godhaafi Yaa sabaa kiyyaa nuu hunduu waan tanu hin beeknu


Ob. Ibsaa Guutama welcomes Jaal Galaasaa Dilboo as leader of “true OLF”

The following are bilingual Facebook posts of Obboo Ibsaa Guutama, the veteran Oromo political leader and author of “Prison of Conscience,” a book that narrates the politician’s decade-long life behind the Ethiopian maximum-security prison known as Maikelawi in the 1980’s as a Prisoner of Conscience. The posts speak about the elections of Jaal Galaasaa Dilboo and Jaal Mulugeetaa Moosisaa as leaders of the “true OLF” (using Obboo Ibsaa’s term to denote the OLF led by Jaal Galaasaa Dilboo). Obboo Ibsaa also shunned criticisms targeting the ages of the leaders. Ramaddii yeroon fedhu: Yeroon rakkoo jabaa warraaqxota jajjaboo feesisa. Maqaa jaalbiyyoota lamaanii, Galaasaa Dilboo fi Mulugeetaa Moosisaa hogganoota ABO isa dhugaa tahanii filamuu dhagahuun aaga guddaa dha. Goototi qabsichaa kun, irbuu ummataa fi jaallewwan saanii kufaniif galan utuu hin ganinii; utuu gara hin gaggalinii fi qabsoo Oromoo irraa hin dheessiin hamma hardhaatt jiraatan. Jaallan, kabajaan “Ishoo!” isiniin jedhaa, bara hamtuu baraarammi sabichaa danqama keessa jirtu kana akka milkiin hulluuqxanin hawwaa. Qabsoo keenya akka jalqabnett injifannoon xumurra! Oromiyaan ni bilisoomti! Jarmoti sochii bilisummaa bulcha Gadaa irraa addaa. Gadaan bulcha dhaabbataa fi tasgabaawaan jiraachuu heda. Jaarmoti bilisummaa dhaabota fedhaan hiriiraniiti. Isa jalqabaa keessatt angoon kan qabaatamuu namoota dhaloota tokkoonii. Isa lammaffaaf miseensoti hanga biyya ofiif aarsaa baasuuf fedhaanitt dhaloota kam irraayyuu galmaawuu dandahu. Tahus jarri kunis eegalee demokraasii akka seeraan bulmaataa, walqixxummaa miseensotaa, kennata hoggansaa, yeroon aangoo irra turamu murtaawuu, keessaanlaalummaa fi shakala demokraasii keessaa ulfeessuu qabu. Waggaa dhalootaa kan fedhaan itt seenanii murteessuun rakkisaa dha. Bobbaan kan tolfamu miseensota fedhaan galmaawan qofaan waan taheef filmaati hedduun hin jiru. Timely assignment: Hard times require hardened revolutionaries. It is great to hear two names of Oromo patriots Galaasaa Dilboo and Mulugeetaa Moosisaa elected to lead the true OLF once again. These heroes of the struggle had never gone back on their promises for the nation and their fallen comrades, nor neither flip-flopped nor quit the Oromo struggle for so long. I salute you comrades and wish you all the best during this hard time when survival of the nation is in jeopardy. The Struggle we started we shall take to the finish victoriously! Oromiyaa shall bee free! Shortcomings of liberation movements: Liberation movement organizations are different from Gadaa government. Gadaa Government assumes established stable administration run by same generation. Liberation organizations are formed by volunteers registered from all ages to sacrifice for freedom of their country. But, even these must adopt some elements of the Gadaa, like rule of law, equality of members, leadership by election, and limited terms of office, transparency, and internal democratic practices. As to age of actors no limit can be put on volunteers joining it. Because operations are done only by registered volunteers there is no much choice.


#OromoRevolution #OromoProtests #Ethiopia: Waamicha Qeerroo Naanoo Amboo

********************************** “Duula sanyii Oromoo lafa irraa fixuuf Agaaziin nu irratti labsite jalaa ba’uuf qeerroon naannoo Amboo waamicha lammummaa oromiyaa hundaaf akka nuu ga’uu hundii keenya walitti akka nuuf labsiitanii waamicha dhiyesneera.’’ “Hunda keenya gara mana hidhaatti dabareen guruuf, keessaa ajjeesuu, dirqamaan reebaani of jalatti nu bulchuuf Wayyaneen karoorsite raawwachaa jirti. Qabsoon calqabame laafeera jechaa jirtii. Kanaafuu du’aa jala lammii baraarsuuf jecha qabsoo calqabame “tooftaa haara’aan” ittii fufsisuuf karoorfannee jirra. Torbee dhufuu qabee bifa haara’aan hanga Dr. Merara fi hidhamtoonni siyaasaa keenya hundii mana hidhaatii gallakkifamaniitti….. 1. Daandii hundaa walkurfeessuun halkanii fi guyyaa ittii fufuun cufuu 2. Akka hin saaxilamneef fuula ofii hucuun ykn festaalaan ija ofii qofa hanbisuun of dhoksuun raawwachuu 3. Keessumaa halkan bifa kurfaa’een qabeenyoota jalee Wayyaanee fi basaastotaa jara irratti tarkaanfii fudhachuu 4. Sadarkaa Oromiyaa guututti guyyaa tokkoof bifa walfakkaatuun raawwachuu , 5. Face book fi madia jiruun hunduu tumsaa fi kakkaasuun akka nu bira dhaabattan haa ta’uu. Bakkuma hundatti torbee kanaa eegalee akka hojii irra oolu tumsa hunda keessanii gaafanna.” Qabsson itti fufa


Hundeeffama adda bilisummaa oromoo (ABO)

ummanni oromoo erga kiyyoo gabroomfataa habashaa jalatti kufee kaasee kharaale gara garaatiin diina ifirraa ittisaa ture haa tahuu garuu bifa ijaarameen yknjaarmaya tokko jalatti bifa qindaaween waan hin turiniif humniti isaa faffaca’aa turuun diina isaaniirratti ijifannoo galmeessuuf gahaa hin turre kanumarraa ka’uun sabboontonni ilmaan oromoo rakkoo saba isaanitiif quuqaman walitti dhufanii falli jiru qabsoo oromoon bifa faffaca’aa taheen godhaa jiru qindeessuun caayaa takka jalatti ijaaramuun barbaachisaa fi dirqama akka tahe hubachuudhaan sabboontonni ilmaan oromoo baha oromiyaa adda durummaa sooreessa jaarraa abbaa gadaa fi elemoo qilxuutiin Bara 12/12/1969 Adda Bilisummaa Oromoo (A.B.O) biyya Soomalee magaalaa Magdashoo keessatti hundeessuun qabsoo bilisummaa oromoo fi walabummaa oromiyaa bifa qindaawaa tahe takkoon jalqabanii itti fufan haatahuu garuu ilaalchi mootummaan biyyattii oromoo fi eenyummaa oromootiif qabu gaarii waan hin turiniif dura dhaabbannaa gara garaa irratti godhaa turan akkasumaan garuu sabboontonni ilmaan oromoo kun rakkoo tanaaf osoo hin jilbbiiffatin fala barbaacha jalqabanii achumaan hariiroo diplomaasummaa biyyoota biroo waliin uumuuf dirqamanii elemoo qilxuu gara biyya yaman(adan)akka deemu murteeysanii ergan jaal elemooniis dirqama isaa fudhatee biyya yaman dhaqe akkuma dhaqeen mootummicharraa dhageyamtii waan argateef achitti if ijaarun ilmaan oromoo dammeeysuu jalqabe bifuma saniin itti fufuudhan biyyoota akka iraaq,suuriyaa,falasxiin hunda qunnaman keeysattuu haalaan mootummaa iraaqirraa fudhatama waan arkataaniif murni Sooreeysa jaarraa abbaa gadaatiin hogganamu gara biyya Iraaqitti imalan Mootummaan Iraaqiis haalaan ifitti fuutee waan isaan hin yaadin isaaniif gumaacha goote eegas jabahaa Falasxiin biyya Suuriyaa keessatti carraa barnoota lolaa arkatanii jalqaban akkuma xumuraniin imala isaanii gara biyya Masrii godhatan achittiis qabsoo barattoota oromoo univarsity Masrii baratan ijaaruu jalqaban akkuma xumuraniin gama biyya Iraaq 2 deebi’anii barattoota oromoo kan Iraaq keessatti argaman ijaaranii meeshaa waraanaa mootummichaa argatan markaba guutuu waliin adanitti deebi’an Erga meeshaa waraanaa Aden fidanii booda gama biyyaatti galanii qabsoo hidhannoo jalqabuuf haala tokko tokko qindeeyfachaa osoo iccitiin bifa hin beekkamneen jalaa baate isaaniis iccitiin bahuu dhageenyaan teeysuma hatattamaa godhanii murna sadihitti wal qoodan akka tasaa Yoo murni duraa milkaa’uu baate murni lammaffaa akka bifa jijjiiree itti fufuufi murni sadaffaas akkasuma tahuu murteeyfatan Murni jalqabaa kan Sooreeysa Jaarraa Abbaa Gadaatiin hogganamu yoo tahu isaaniis nama 36turan guyyaa17 /10/1970tti Aden irraa ka’anii gama baha oromiyaa osoo imalaa jiranii guyyaa lama Bahara india keeysa eega deemanii booda 19/10/1970tti kallattiin jalaa baddee dogoggoraan Bahara Soomaalee Barbaraa fii Zeeylaa (Afdaal) jidduu bakka Bul’haa ja’amtutti bu’an. Mootummaan Soomaalee waan iccitii tana arkateef humna waraana lafaatiifii qilleensaatiin irratti bobbahee dhunfate achumaan fuudhee gara mana hidhaa Mandheerraa ja’amuutti galche guyyaan kuni seenaa qabsoo adda bilisummaa Oromoo keessatti seena qabeessaafi kan hin dagatamneedha sababni isaas guyyaa jalqaba namni kan maqaan isaa ramadan hussen kalid(abdoosh) jedhamu dhukaasa diinaatiin wareegameedh Murni duraa qabamuu akkuma dhagayaniin murni 2ffaa kan Elemoo Qilxuutiin duurfamu warroota hidhaman kana baasuuf tattaaffii adda addaa godhuu jalqaban garuu milkaawu hin dandeenye isaaniis osoo abdii hin murin yaalii isaanii itti fufan Augast 1973 murni 2ffaa kan Elemoo Qilxuutiin duurfamu Aden irraa ka’anii Bahara diima qaxxaamuruudhaan qarqara Asabitti bu’ani milkiidhaan meeshaa waraanaa Gaala 18 fe’atanii naannoo gammoojjii hamtuu affaar keeysa qaxxaamuranii naannawa laga arbaa dhufan meeshaa waraanaatiis asumatti dhooyfatanii namoota takko tokko 3 qunnamuudhaan gara kaayyoo fi akeeka bilisummaa oromootti ummata dammaysaa jaarmaya itti fufan. Lola jalqabaa kan maqaa ABO tiin lolame(lola xirroo) Hararagee dhihaa Gubbaa Qorichaa bakka Xirroo ja’amututti lolli seena qabeeysa tahe yeroo duraatiif maqaa Adda Bilisummaa Oromootiin (ABO) godhame. Fuulbana (sept )5 bara 1974tti guyyaa seena qabeeysa qabsoo Oromoo keessatti lolli yeroo duratif qeeyroo baha Oromiyaatiin Xirrotti godhame siree gabroomfataa Habashaa sossoose waan tahef guyyaan kuni guyyaa gootota oromoo ja’amee seenaa Oromoo keessatti bekkamee bara baraan akka yaadatamuufi khabajamu taasifame ‘’seenaa abbaan hin himanne anbiti namaaf hin himtu‘’ ja’e Sooreeysi Jaarraa Abbaa Gadaa Lolli guyyaa kana godhame gabroomfataa Habashaa nama150 ol irraa galaafatuun seenaa qabsoo Oromoo dhiigaan akka barreeyfamtu taasisan Jaallan lola kana keessatti murtii guutaniis Rageeyfataan nama 5 turan Jaal Elemoo Qilxuu lola kana keessatti osoo loluu dhawamee jaallan isaatiin ani dhawamee galmee fuudhaa deemaa niin wareegama jachuudhaan achitti hafe. Waraanni mootummaa achitti marsee yeroo isaan isarratti walitti qabaman kilash isaatiin olii gad deebisee dhumarratti boombii lama itti dhoosuun achitti nama 42 ajjeesee murtii guutee wareegame Gootonni guyyaa lola xirroo murtii guutanii wareegaman keeysaa 1 – Jaal Elemoo Qilxuu(Hassan ibraahim). 2 – Jaal Ahmed Taqii (Hundee saabaa). 3- Jaal Sheek Jamaal Alishoo 4 -Jaal Umar Adam Koree. 4 5 – Jaal Sh. Mohammed Bushra. Guyyaan kun akka guyyaa Goototaatti bara baraan Oromoon marti akka kabajju maaliif taasifame? 1 –guyyaa jalqaba Maqaa bilisummaa Oromiyaatifii Oromoo maraatiin lolame waan taheefi 2 –Maqaan Oromoo kan awwaalamee ture guyya itti awwaalaa baafamee Oromoo Baha- dhihatti, Kaabaafii kibbatti oromotti maqaa fi gurra godhe waan taheef 3 –guyyaa itti ilmaan oromoo Mootummaa Habashaa shoorarkeessanii rooraasan waan taheef 4- guyyaa Habashoonni ummata Oromoo hamma dhumaatti akka gabroomfachuu hin dandeenye hubachiisan waan taheef 5 –If jaaranii maqaa adda bilisummaa Oromootiin sossoha adda addaa godhaa waan turaniif alaaba (ABO) Alaabaan Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) haayyoota Oromootiin laafa khaayamtee, Hayyoonni Oromoo Alaabaa addaa bilisummaa Oromoo lafa khaayaaniis 1,Jaarraa Abbaa Gadaa 2,Haaji Huseen Suuraa 3,Abdallah Mahammad(Luungoo) 4,Mahammad Umar Qaadi 5,Sheek Mahammad Adam 6,Sheek Husseen warsamaa 7,Elemoo Qilxuu ( Hassan Ibraahim). Isaan kanaanii biyya Soomaalee magaala magdashoo keessatti hojjatamte Kanaaf ummanni oromoo gabroomfataa habashaa yeroo ammaan tanaa ilmaan oromoo dhiiga dhangalaasaa jiru firraa 5 buqqaasuuf karaa qabsoo daandii jalqabaa kan sooreessa jaarraa abbaa gadaa jalatti hiriiree akka sossoohuu qabu waamicha keenya isiniif goona galatoomaa – ALAGAAF GABROOMUU DINNE 111 – – BILISUMMAA TEENYA SIMANNE 111 – – TOOKUMMAAN HUMNA 111 B.B.S. JAARRAA ABBAA GADAA S.U.L.F.O :- MULLISAA JAARRAA Muddee 12/12/ 2016 Ref no :- 0102/W./S.U/16


Dhiigni Saba keenyaa Dhanagalahee Hin Hafu!!!

Baarentuu Gadaa Irraa// ………………………..~…………………… Dhiigni saba keenyaa dhanagalahee hin hafu, inni dhiiga ilmaan Oromoo dhagalaasaa turee fi jiruus kan harka isaa argachuun hin oolu. Eenyuyyuu jireenya isaa keessatti kan harka isaa, bu’aa hojii isaa argachuun waan hin hafne ta’uu ifatti argaa jirra. Kan gaarii hojjete akka gaarummaa isaatti, kan haangoon qaba, barri naaf kenne jedhee yaraa ykn yakka dalages akkuma hojii isaatti adaba isaa malu, dhumarratti salphina keessaa hin baane akka haguggatu shakkiin hin jiru. Dhugaan addunyaa kanarratti muldhachaa turee fi jirus kanuma raga nuuf baha. Hunduu bu’aa hojii isaa oolee haa bulu malee numa sassaabbata. Keessumaa warri abbootii irree, warri qawwee fi humna yeroof qabanitti fayyadamanii oftulummaan yakka namarratti hojjetan, dhiiga ilma namaatiin harka dhiqatan deebi’anii harka namaatti kufuun waan hin oollee dha; dhugaan akkasii ammoo biyyoota gara garaa keessatti muldhateera, muldhataas jira. Abbaan irree ummattoota biyya isaa daangaa malee fixaa ture Saadaam Huseen, dhumarratti namootuma fixaa tureen bollaa hantuutaa keessatti qabamee du’a hin taane du’e. Ardii keessa jirru Afrikaa keessattis abbaa irree isa dhumaa ta’uun inni ilma namaa akka tiitisaatti ilaalaa ture kan waggaa 40 ol biyya Libiyaa dhiitee bitaa ture haaluma wal fakkatuun bo’oo bishaanii keessatti reebamee karaarra butamee du’e. Pireezidaantii Laayibeeriyaa kan ture abbaan irree nama fixuun beekamu Chaarlas Teelaris kunoo yakka ummata Laayibeeriyaa irratti raawwachaa tureef mana murtii idil addunyaan himatamee the heeg jira. Xumurri Wayyaanee har’a haangoo fi qawween harkaa qaba jettee ummata Oromoo, akka waliigalaatti ammoo sabaa fi sablammoota impaayera Itophiyaa keessaa jumlaan fixaa jirtus kanumaaf deemti. Wayyaaneen waggoota 25n darbaniif keessumaa ammo waggoota 2n darbaniif FXG fiiniinaa jiruun wal qabatee yakki Oromoorrattii hin raawwatin hin jiru. Haa ta’uutii yakka waggoottan 25n darbaniif raawwachaa turte kana maraawuu akka itti gaafatamtu, xumurri ishiis akka Saadaam Huseen, akka Chaarls Teeleer, akka Mahaammad Gaadaafii ta’uun ishee shakkiin hin jiru. Kan yakka hojjete hunduu yeroof nama biraa miidhaa itti fakkaatuus deebi’ee akka isa waraanu muldhachaa ture, muldhachaa jiras waan ta’eef kan wayyaaneettis deemaa jiru kanuma. Eenyuyyuu qabeenyaa fi haangoo abdatee, qawwee harkaa qabuun nama miidhuu, ajjeesuu saamuu roorrisuu danda’a. Akkuma wayyaanee harraa jechuudha. Wayyaaneen har’a Oromoo ajjeesaa fi saamaa jirti boru garuu kan harka ishii, ummanni Oromoo ammoo dhiiga ilmaan isaa, isa dhugaaf jigee fi jigaa jiru kanaan numa bilisummaa isaa gonfata. Abbootiin irree yeroo qawwee harkaa qaban, yeroo nama ajjeesuu, hidhuu fi dararuu danda’anitti aangoo isaaniitti aduun waan dhiitu itti hin fakkaatu. Inni qawwee harkaa hin qabne nama isaanitti hin fakkaatu. Daangaa malees yakkoota hedduu dalagu. Wayyaaneen waggoota 25n darbaniif ummata Oromoo mankaraarsaa turte har’as maqaa labsii yeroo atattamaatiin itti bobbaatee saamaa fi ajjeesaa jirti. Waraanni wayyaanee nama nagahaa dhukaasee ajjeesuu, reebee qaama hirrisuun alatti saamichaa fi dubartii abbaa qabdu humnaan qabee gudeeduu baldhinaan gaggeessaa jira. Wayyaaneen ofii ishiitiif dhukaaftee nama ajjeesuu, hiitee dararuu fi saamuun alattis saboota biyyattii keessa jiran walitti buusuun shiroota hedduu dalagaa turteetti. Ummattoota biyyattii keessumaa ummata Oromoo mirga isaaf qabsoo geggeessu ammoo addatti irratti xiyyeeffattee yakki ishiin waggoottan 25n darbaniif hin raawwatin hin jiru. Yakkii fi shirri ishii kamuu garuu qabsoo ummattoota cunqurfamoo keessumaa kan Oromoo laaffisuus ta’e dhaabuu hin dandeenye. Hin danda’us. Oromoon kalees har’as qabsoorra jira. Qabsoon kunsi amma Oromoon bilisummaa isaa argatutti kan dhaabbatuu miti. Wayyaaneen jaallattees jibitees irree cunqurfamtootaatin akka boolla bu’uuf jirtu haallii qabatamaan yeroo ammaa kana Oromiyaa akka waliigalaatti ammoo impaayerattii keessa jiru ifatti muldhisa. Wayyaanee har’a haangoo fi qawween harkaa qaba jettee yakkoota dalagamanii hin dhumne nurratti dalagaa jirus haree akka boolla buusu shakkiin hin jiru. Hunduu kan harka isaa numa argata waan ta’eef. Ummanni Oromoo dhugaa isaa, mirga abbaa biyyummaa gaafii haqaa gaafachaa tureef yeroon deebii itti argatu akka biiftuu ganamaa dhiiga ilmaan isaatiin qarreerraan anga’aa jira. Goonni tokko yoo wareegamu goonni kumaa kitilli biqilaa akkuma muldhachaa jiru, anatu ummata kootiif dursee wareegama kan jedhee qabsoo bilisummaa Oromoo finiinsaa jiru lakkoofsa hin qabu. Oromoon qabsoo ilmaan isaatiin yeroon inni mirga abbaa biyyumaa isaa gonfatus fagoo miti. Murni weeratuun gabroonfattuu fi saamtuun waggoottan 25 darbaniif hidhaa, ajjeechaa, dararaa fi saamicha gaggeessaa, dhiiga ilmaan Oromoo dhugaa malee dhangalaasaa turte Wayyaaneenis hojii ishii, isa waggoottan 25n darbaniif facaasaa turte, haammachuu eegalteetti; yeroon itti isa dhumaa haammattus fagoo hin jiru. Wanti yeroo ammaa kana murna gabroonafattuu tana ofirraa buqqisuuf nu hafe waa xiqqoo qofa; innis ibidda itti qabate, FXG gutummaa Oromiyaa keessatti finiinaa jiru kana caalaatti afarsanii guyyaa xumuraashii gabaabsuudhaan akka summii faacafatte yeroo dhumaaf haammattu godhuu dha. Ummanni keenya akka gabrummaa jalaa dafee bahuuf qabsoo eegalle, qabsoo hidhannoo, FXG, qabsoo dipiloomaasii keenya bakka jirrutti jabeessinee itti fufuu dha. Hundi keenya sababa walirra barbaaduu dhiifnee essattuu, haala kam keessattuu waliin dhaabbachuu, afaan tokko haasa’uu dha. Dinnee didaa jechuun fincila jabeessuu dha. Qabsoo keenya qabsoo haqaa, qabsoo bilisummaa dhiigaa fi lafee gootoota meeqaa itti dhangalaafnee fi cabsine galmaan gahuuf cichoominaa fi murannoon qabsaawuu dha! Haala kanaan caalaatti sochoonaan nus sanyii dhiiga keenya gadi naqnee, lafee Kenya itti cabsinee facaafne, bilisummaa fi mirga abbaa biyyummaa keenya ni gonfanna. Kanaafuu qabsoo keenya haa finiinsinu! Harka wal qabannee diinarrtti haa fulleeffannu. Abbaa irree qabsoo malee falli gateettii ummataarraa buusu hin jiru waan ta’eef oduurra hojiin iddoo marattuu haa cimu jenna.