“OPDOnlleen OMN keessa hojjatuuf mirga qabdi” jedhu bulchitoonni OMN

Haala yeroo ammaa OMN irratti deemuu laalchise bulchitoonni OMN gara Paaltookin ummataaf ibsa kennan. Deggarttoonni OMN eega hamii fii jettejetteen waayee namoota achi keessa hojjachaa turan arihamuu isanii laalchisee isaan yaaddeesse hogganoota OMN gara waltajjii sarara Paltalktti afeeruun waanni hafarfamaa jiru kun dhuga moo sobaa gaafiif deebisa waliin taasise….garuu haa tahuu malee haala amma OMN keessatti dhalatee jiru kana qorachaa jirra jechuu malee wanni ka’e kun sobaas dharaas ummataaf adda hin baafne.


OMN: “Joohariin akka feetan balaaleeyfadhaa malee OMN amantii, kutaa fii gandaan hin yakkinaa”!!

Haalaa hamii fii jatte jattee dhiheenya kana sabaa himaa Oromoon Jaarte (OMN) keessatti dhalaterra hogganootiin OMN miidhaa kana wal’aanuu fii dandamachiisuuf jihaa hundaan yaalaa jiru. Haa tahuu malee haga ammaa madda dhibdee rakkoon kun irraa dhalatteef kan abaaramaa jiru yoo jiraate gochaa diinatu kana dalage jedhu. Haga amma Himataa fii himatamaan rakkoo dhalattee kanaaf ummata duratti yookiin fuulletti as bahnii waan dhalatee kana soba tahuu fii dhara tahuu wanni ummataaf mirkanaawe hin jiru. Gaafiif deebisaa Sarara paltalk bu’ureessaa fii xiinxalaa siyaasaa kan tahe Obboo Joohar Mohammed waliin taasise guutuu isaa…


Sadaasa 20,2014 Sagalee Diddaa Gootota Qeerroo,Barattoota Oromoo Yuuniversiitii Wallaggaa

Sochiin Warraqsaa FDG Sadaasa 20,2014 galgala har’aa Mooraa Yuunibarsiitii Wallaggaa keessatti gootota barattoota Oromootiin qabsiifame hanga halkan keessa sa”aa 4:00tti waraana Wayyaanee humnaan mooraa barattoota seenee jiru waliin wal dura dhaabbachuun itti fufe, goototni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Wallaggaa wallee warraaqsaa dhageesisuun diina dura dhaabbachuun mooraa keessa waraana waliin wal kaachisaa ykn arihaa jiraachuu Qeerroon Gabaasa.


Qabsoon Bilisummaa Oromoo garamitti deemaa jirti?

Abdii Boruutiin Erga uummatni Oromoo gabrummaa Habashoota jalatti kufee kaasee hanga har’aatti qabsoon bilisummaa saba Oromoo bu’aa bayii meeqa keessa dabree akka har’a gaye seenaatu ragaa ta’a. Bu’aa bayiin kun har’allee bifa adda addaatiin cimee ittfufaa jira malee wanti fooyya’e ni jira jedhee yaaduun na rakkisa. Bu’aa bayii QBOn keessa dabarse kana keessatti ammoo lubbuu ilmaan Oromoo hamma kana jedhamee hin himamnetu galaafatame; har’allee galaafatamaas jira. Wanti kana ta’eef ammoo sababni inni guddaan diinotni keessaa fi alaa qabsoo kanatti jabaachaa fi hammaachaa deemuu dha. Diinota keessaa fi alaa yoon jedhu maal jechuu kooti? Qabiyyeen barreeffama kanaa waayee kana ibsuuf waan ta’eef, isa kana keessatti gaafii cimaa kanaaf deebii kennuun yaala. Diinota alaa kanan jedhu diinota kaleessa nu bitaa turani fi har’allee otuu carraa argataii, nutti deebi’anii haala hamaa ta’een nu gabroonfachuu warra barbaadan nafxanyoota moofaa dha. Isaan kun gabaabumatti, akka meediyaalee isaanii gara garaarratti ibsaa jiranitti, jiraachuu uummata Oromootuu warra hin barbaadne; warra ifaa ifatti saba keenya baleessuuf hawwii qabanii fi kanarrattiillee halkanii fi guyyaa hojjechaa jiranii dha. Isaan kun, akkuma barreessitootni Oromoo tokko tokko ibsanitti, Minilikoota haaraa dha yoo jedhaman kun dhara waan ta’u natti hin fakkaatu. Diinotni biraa kan alaa ammoo, nafxanyoota haaraa kan bara 1991 jalqabee hanga har’aatti dhiiga ilmaan oromoo dhangalaasaa; lafee ilmaan keenyaa caccabsaa; lubbuu Sabboontota Oromoo kumaatamaan lakkaawwamu galaafachaa; uummata keenya hidhaa fi dararaa; biyya abbaa isaaniirraa ari’aa; biyya keenya Oromiyaarratti ammoo abbaa biyyaa fi qabeenyaa ta’anii sooramaa warra jiran Wayyaanota dha. Diinota keessaa kanan jedhu bifa adda addaatiin; gareelee adda addaatti hiree ibsuun yaala. Diinotni keessaa kun ammoo, karaa ifa ta’eenis haa ta’u karaa biraatiin yookaanis ammoo beekaniis ta’ee otuu hin beekin warra diinota alaatiif meeshaa ta’anii qabsoo bilisummaa keenyaatti gufuu ta’anii dha. Jarreen akkanaa kun dhalootaan, dhiiga fi fooniin Oromoo haa ta’an malee; yaadni isaan qabani fi gochaa isaan dalagan yoo hubatame, warra farra Oromummaa ta’anii dha. Asirratti wanti sirriitti hubatamuu qabu, Oromoo ta’uu fi Oromummaadhaan bilchaachuun garaagarummaa guddaa qaba. Akka ilaalcha kiyyaatti, Oromoota warra Oromummaa hiika isaa hubatan, isa kana kabajan, jaalatani fi isaaf dursa kennantu hiika Sabboonummaa guutuu danda’u malee, yoo ulaagaalee kana hin guutne abalu ani Saboonaa /Sabboontuu dha yoo ofiin jedhe/jette kun hiika qabaachuu hin danda’u. Diinotni keessaa inni guddaa fi cimaan ammoo warra Oromummaa irratti gaaga’ama fidani dha. Oromummaan gaaga’amnaan QBOnis gaaga’ama guddaa keessa akka galu waan nama mamsiisu natti hin fakkaatu. Egaa, akkuman kanaa olitti tuqee dabre, diinota keessaa, kan Oromummaarratti rakkoo fidani fi sababa kanaan ammoo QBO gaaga’ama keessa galchan gareelee adda addaatti hiree ibsuun yaala. Garee tokkoffaa: Warra Oromummaa dagatanii, naanummaa, gandummaa fi amantiidhaan wal qoqqoodanii karaalee adda addaatiin walirratti duulaa jirani dha. Isaan kun jaalatanis jibbanis, amananis amanuu baatanis, hubatanis hubachuu baatanis, beekanis wallaalanis, dhugaa jiru fudhatanis dhiisani warra diinota alaatiif qaawwa uuman, karaa baasani fi balbala bananii; diinotni alaa akka nu keessa seenanii gargar nu hiran warra taasisanii dha. Beekaniis ta’ee otuu hin beekin warra diinota alaatiif meeshaa ta’anii dha yoon jedhe waanan dogoggore natti hin fakkaatu. Garee lammaffaa: Warra karaa fuudhaa fi heerumsaatiin, karaa amantii hordofaniitiin akkasumas karaa hawaasummaatiin Habashoota wajjin walitti makamanii sababa kanaan rakkoo eenyummaa (identity crises) qaban; warra bilisummaa Oromootti amanuun hafee waayee kana dhagyuullee hin barbaadne; warra diinota alaatiif xurunbaa ta’anii waan diinotni alaa jedhan lallaban; warra dhimma saba Oromoo hin beekne ykn hin hubanne; kan hiikni Oromummaa isaanii hin galle, akka galuufillee hin feene fi kkf. Garee sadaffaa: Warra dhimma saba Oromoo sirriitti beekan; garuu rakkoo dhuunfaarraa kan madde yookaanis olola warri garee tokkoffaa keessa jiran afarsaniin gowwoomanii, Sabboontotarratti hamii fi duula oofanii dha. Jarreen kun warra Facebook, Paltalk fi Skype irratti akka qabsaa’ota dhugaatti of dhiyeessan; ofiif hojjetanii bu’aa tokko otuu hin argamsiisne warra dhugaadhaan qabsaa’an yookaanis hojjetanii bu’aa tokko argamsiisan irratti olola bananii akka sa’aa mar’achaa oolanii dha. Gootota Facebook, Paltalk fi Skype!!!! Garee afraffaa: Warra karaa adeemsa qabsoo fi siyaasaatiin waan goototni keenya wareegamaniif xiqqeessanii, bu’aa dhabeeyyii godhanii; ofiif beekaa fi xinxalaa of fakkeessanii; karaa kanaa mitii kan biraa wayya jechuudhaan qabsaa’ota irratti duula godhan; ofiif garuu karaa gaarii dha jedhanii lallaban sanaan bu’aa tokkollee fiduu warra hin dandeenye warra yaadaana daakaa oolanii fi bulanii dha. Akka dubbatani fi ofibsanitti isaan malee beekaa fi abbaan malaa akka hin jirre godhanii ofmul’isu garuu hojii isaanii kanaan qabsoo haqa qabdu kana jallisuu fi karaarraa maqsuuf dalagaa akka jiran yookanis hin hubanne ta’a, yookaanis ammoo otuu beekanuu olola akkanaatiin qabsaa’ota fi Sabboontota dhugaatti gufuu ta’uu warra barbaadanii dha. Egaa, gareeleen asitti tarreeffaman kun akka hubannoo fi ilaalcha kiyyaati malee warri amaloota fi ilaalcha adda addaatiin diinummaa QBO dalagan kana qofaa miti. Kan ta’es ta’u, karaadhuma fi bifuma fedheenuu haa ta’u warri Oromummaa dagatanii faallaa isaa dalagan hunduu diina QBO kan keessaa ti jechuu ni danda’ama. Karaa biraatiin ammoo, warri garee tokko keessatti mul’atan garee biraa keessattillee argamuu malu. Sababni ani mata duree kana filadhee akka gaafiitti dhiyeesse fi waayee diinota alaa fi keessaa kaaseef, torbeewwan dabran kana keessatti wanti nama gaddisiisan dhagayamaa waan turani fi jiraniifi. Ijaaramuu OMNtti aansee; sababa Maastar Plaanii Finfinnee wajjin walqabatee tokkummaa uummatni keenya Addunyaa mararratti agarsiisan waan baayee nama gammachiisu fi abdii namtti hour ta’ee otuu jiruu, dhiyoo kana mooraa keenya keessatti haalli nama qaanessu uumamuun isaa baay’ee na gaddisiise. Yoo kan dabrerraa barachuu hin dandeenye; yoo dhimma saba keenyaatiif hin quuqamne; yoo dhiiga ilmaan Oromoo Oromiyaa keessatti dhangala’aa jiru hin yaadanne; yoo gadadoo fi rakkoon uummata Oromoo nutti hin mul’anne; yoo gabrummaa yoomiyyyuu caalaa hamaa ta’e kana keessaa bahuuf tokkummaadhaan wal bira hindhaabbanne; yoo har’allee akkuma kaleessaa naannoo, gandaa fi amantiidhaan walqoqqoodne; yoo Oromummaadhaaf dursa hin kennine, akkamitti qabsoofneeti gabrummaa kana keessaa bahuu dandeenya? QBOn garamitti (karamitti) deemaa jirtii? Dhugaa dubbachuudhaaf, mooraan QBO, mooraa hunduu beekaa itti offakkeessu waan taate natti fakkaata. Fakkeenyaaf, namootni tokko tokko lafumaa ka’anii Addi Bilsummaa Oromoo (ABOn) diigamuu qaba; inni diigamu ykn badu malee bilisummaan Oromoo argamuu hin danda’u jedhu. Kun qaanii guddaa dha!! Ani miseensa ABO ta’ee jaarmayicha kanaaf falmuuf ykn isa ittisuuf otuu hin taane, warri akkanatti dubbatan kun dhugumatti baay’ee na gaddisiisu. Jarreen akkanaa kun qabsaa’ota offakkeessanii keessi isaanii waan biraa yaada ta’a malee, akka ilaalcha fi hubannoo kiyyaatti ABO jechuun uummata Oromoo bal’aa jechuu dha. Namootni jaarmayaa kana gaggeessan balleessa dalaganillee, maqaan ABO jedhu fi kaayyoon inni ijaarameef onnee fi sammuu Oromoo hundaa keessa jira jedheen amana. ABOn akka kaayyoo isaatti jaalatamuu fi deeggaramuu qaba malee akka namoota isa gaggeessani ykn hoggananiitti ilaalamee sababuma fedheenuu jibbamuu hin qabu. ABO jechuun anaaf farra gabrummaa ti. Amma gabrummaan jirutt ABOnis baduu hin danda’u. Kan biraa ammoo kan na gaddisiise tokko, OMN ilaalchisee waan yeroo ammaa mul’achaa jiru dha. Namootni dhuunfaadhaan rakkoo walirraa qabaataniif jecha, miidiyaa walaba ta’e kan uummatni Oromoo ittiin boonu kana gaaga’ama keessa galchuun dhugumatti kunis qaanii guddaa dha. Warra tattaaffii walirraa hin cinne godhanii miidiyaa kana dhugoomsan keessaa inni hangafti Obboo Jawaar Mohaammad ta’ee otuu jiruu, Sabboonticha keenya kanaaf bakkee guddaa fi kabaj guddaa kennuufiin hafee isarratti olola oofuun hammam diinaafillee meeshaa akka taanu akkamitti hubachuu dadhabna? Haala fokkisaa, qaanessaa fi diigaa kana keessatti qabsoofneeti gabrummaa keessaa bayuu dandeenya jennee amannaa? Moo otuu gabrummaan nutti taphachaa jirtuu gabrummaa hamaa kana keessa teenyee walsukkumuu filannaa? Facebook fi Paltalk irra taa’anii qabsoo kana galii hawwamutti geessuun hin danda’amu. Warra biyya keessatti, keessumaayuu Qeerroo Oromiyaa, kan diina hamma funyaaniitti hidhate dura dhaabbatanii falmachaa jiran yaadachuu dhiisnee; biyya alaa biyya xinnaatullee nagaan bahanii galuun danda’amu keessatti walirratti duuluun; naannoo, gandaa fi amantiidhaan gara gara wal hiruun namoota hojii badaa akkanaa dalaganiifis ta’ee uummata bal’aa Oromootiif bu’aa takkallee hin fidu. Kan kanarraa bu’aa argatu diina QBO qofaa dha. Egaa, warri hojii qaanessaa akkanaa dalagan kun, yookaan diinota QBO kan keessaa ti yookaanis ammoo harka diinota alaatu keessa jira malee, Oromoon sammuun isaa sirriitti yaaduu danda’u fi Oromummaadhaaf dursa kennu hojii qaanessaa akkanaa hin dalagu. Yoo haalli kun akkanatti kan ittifufu ta’e qabsoon keenya garamitti akka deemaa jirtu hubachuun nama hin rakkisu. Deebii gaafii kanaas uummata Oromootiif dhiisuun fedha. Galatoomaa. Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


Akka sabaatti ijaaramnee,oromummaa fi Oromoo duwwaa abdannee, gooboo garee fi maqaa qabsoon daldaaltuu, hundeen diiguu qabna.

….kutaa sadaffaaf xumuraa. Mata duree kana jalatti bareefama kutaa lamaan qoodee dhiyeessuu kiyya ni yaadatama. Kutaa lammaffaa jalatti rakkoolee danqaa nutti tahan keessaa sadan tokko kan fuundura natti muldhatan lafa kahuu yaalee jira. dhugaa dubbachuuf rakkoon jiran sadan sana duwwaa otoo hin taane, kallattii gara garaa fi maddi isaaniis akkasuma dhimma gara garaa wajjin kan wal qabatan tarreessuun ni danda’ama. Jirus. Barreefama gabaabaa kana keessatti garuu, bakkuma sadiitti qoodee barruu kiyya kutaa lammaffaa keessatti akeekuu yaale. Wal yaadachiisuuf jecha : “Hunda dura aadaa yaada addaa dhaggeeffachuu fi mareef qophii ta’uu dhabuu ti.”, “Akka Oromootti yaaduu irra ilaalcha, garee, wal beekumsa, gandaa fi amantaan yaaduun tokkummaa qabsa’otaaf rakkoo olaanaa ta’ee jira.”, “Hooggansa QBO keessatti, garaa garummaa (generation gap) uumamee jiru dhiphisuu fi dhaloota harawaa guutummaatti aangessuuf murannoo fi qophii dhabuu” . kan jedhan ilaaluu yaalee jira”. Barruu kiyya kutaa xumuraa kana keessatti amma naaf danda’amee fi tahuu mala jedhee yaaduutti, maal gochuutu karaadha jedheen yaada kiyya ibsuu yaala. ka’umsi yaada kiyyaa rakkoolee qabsoo keessatti yeroo dheeraaf numudachaa jiranii fi haala fuundura keenyatti nu eeggataa jiran yaada keessa galchuu yaalee jira. Rakkoo harkaa nuqabdu irra aanuuf, maal haa godhu?, haa googu?, maal wajjin haa raawwannu? Akka jaarmiyaattis tahee akka lammii oromiyaa tokkootti gahee maal haa gumaachu?… gaaffilee of gaafachuu qabnuu fi deebii isaa nama biraa otoo hin taane, ofumaa itti argachuu qabnuu dha. kan namni lammaffaa ykn sadaffaan namatti himu irra, kan abbaan ofiif of gaafatee ofiif deebii itti argatutu irra bu’a qabeessa. Yeroo gaaffilee kana of gaafannu garuu akka kana duratti of beeknuu fi of muunnetti otoo hin taane, akka qabsoon keenya muddama rakkoon qabamtee jirtuu fi qaama falaa tahuuf of qopheesseetti tahuu qaba. kana irraa kaanee yoo fala barbaanne rakkoolee jiraniif fala harka keenya akka jiru ifatti argina. Akkuma baratame garuu, rakkoo dhalchaa kan jiru nama biraa malee ana bira ykn garee koo keessa hin jiru jennee, qaama biraa sababeeffachuu ykn of qulqulluu goonee qaama biraa qulqulleessuuf yoo ni abballa tahe ammas rakkoo irratti rakkoo biraa dhalchuuf beellama waliif tolchuun ala fayidaa hin qabu. kanaaf mana ofii qulqulleessanii kan ollaatti cehuun eddu barbaachisaa dha. kanaaf yeroo fala barbaannu, qaama rakkoo akka taane of amansiifnee qaama falaa tahuuf of qopheessuu dha. akka ilaalcha kiyyaatti dhimmoota kanaa gadii irratti yoo hojanne qaama falaa taana: Dhuma irratti dhugaaf dhaabbannee dhugaaf abboomamuun gootummaa dha. siyaasa fakkeessii dhiifnee, siyaasa oromummaa fi oromiyaa fakkaatu gaggeessuuf qophii tahuu qabna. Akka sabaatti ijaaramnee, oromummaa fi Oromoo duwwaa abdannee, gooboo garee fi maqaa qabsoon daldaaltuu, hundeen diiguu qabna. Camadaa Hundee camadaa@gmail.com


Waamicha Uummata Oromoo fi Firoottan Qabsoo Oromoo Maraaf godhame

Qabsoon uummata Oromoo Abba biyyummaa isa kabachifachuuf godhu yeroo dheeraaf deemaa jiraachuun isaa ni beekama. Haala kana ilalchisee mata-duree: Qabsoon Ummata Oromoo eessa irra ka’e, har’a maal-irra jiraa, gara fuula duratti maal fakachuu qaba kan jedhuun Workshopii fi marii hawaasaa tokko Kaaba Kalifornia (North California), naannoo Bay area ti qopha’ee jira. Workshopii kana irratti hayyuun seenaa fi qabasoo bilisummaa Oromoo kan ta’ee Prof. Mekuria Bulchaa barrumsa mata-dureen isaa armaan olitti caqafame irrati bal’inaan ni kennu. Itti dabalees, tarsimoo mootumotiin Impayeera Itoophiyaa dhufaa-darbani itti fayyadamaa turanii fi jiran ilalchisees barruun ni keennama. Koottaa hayyuu keessan irraa wa’ee seenaa saba keessani/qabsoo saba keessani baradhaa, yaada fi gaafii qabdanis dhiyefachuun qooda keessan bahaa. Guyyaa: Sadaasaa 29, 2014 Sa’aa: 1:00 – 6:00 pm (PT) Bakka: Walda Oromoo Bay Area Tessoo: 100 Hacienda Ave, San Lorenzo, CA, 94580 Koree qindeesittuu Workshopichaa


Amma maalin jedha maaluman dubbadha Dubbiin gara galtee tam irraa qabadha?

Arra maalin dhagahe maaltu maal ta’e? Mataan na oowwee garaan na boba’ee Obseen dadhabee imimmaan harca’ee Teenya tun na dhibdee maaltu nutti bu’e? Akkan hin callifne garaan na gubatee Akkan hin dubbanne walitti laaqamtee Wanni Oromoodhaa ji’a saddeet taatee? Har’a tan jaaramte boruma diigamtii Tan abdiin eeggannus dirreerratti haftii Irratti gad-neeynee tan itti dhadhahanne Argannee gammadaan tan itti dhadhaaddanne Dirretti hambisuuf guyyaa lakkaayyannee Maaltu nutti bu’ee tana hunda mudanne? Duuba Iccitii maaliitu keessatti dhokate? Dubbii ifa baasaa callisuun maa taate? Namuu tokko tokkoon harka keessaa fuudhee Duubaan maaltu jira maaltu akkas godhe? Bilisaan Ifaan ifatti dhugaa sabaaf himaa Akkas ta’uu baannaan teenya humaa humaa. Fala haa barbaaduu namuu huluma jirutti Callisuun hin taatu dhimma nu maraatii! ~~~~~~~~~~~~~~~ By Sirkanan Ahmed


Atileetotii Naannoo Oromiyaa Addunyaa Fiigichaan Moohumatti Jiran

25.11.2014 04:53 Abbebee Biqilaa,ilmaan obboo Dibaabaa,Daraartuu,Qananiisaa,Hayilee dabalee yoo dorgommii fiigichaa maqaa dhaahan yoo hedduu Oromiyumatti mooha. Dorgommii biyya keessaa fi biyya alaallee taatu yoo hedduu jaruma. Akka leenjisaa Toleeraa Dinqaa Finfinnee dubbatetti dorgommii ‘ Great Run’ Finfinneetti qopheessan 14essoo Wuddee Ayyaalewoo tokkeessoo Netsaanneti Guddataa(Oromiyaa) irraa lammeessoo bahe. Dhiiraan ammo Azmaraa Beqqelee tokkeesoso,Addunyaa Taakkelee lammeessoo. Maratoonii km 21 Indiitti dorgoman Guyyee Adoolaatti atileetota Keenyaa caalee tokkeessoo tahe. Gama kaaniin ammoo Federeshiinin atileetiksii biyyoolessaa atileetota Marakaash, Morookoo fi Hiyugin Amerikaatti dorgomani moohan badhaase. Gama kaaniin Federeshiiniin Atileetiksi Itoophiyaa naannoon Oromiyaa akka naannootti baranllee atileetiksiin mootee badhaasa argatte. Maratooni km 21 ta Indiitti dorgoman ammo Guye Adoolaa(Oromiyaa) irraa tokkeesso bahee moohe,akka kilabiitti ammoo kilabii Poolisii Oromiyaatti moohe. Dorgommii Waancaa Afrikaa bara 2015 Kubbaa miilaa keessaa ammo maanajera Kilabii kubbaa miilaa Masrii ya hujii irraa buusanii,Naajeriyalleen ka ufii buusuuf mudduutti jirti. Maanajerii Naayjeeriyaa,Istfeen Keyshi Kilabii isaa Waancaa Afrikaatii jabeessee hin qopheessinee jedhanii akka innii irraa bu’u mudduutti jiran. Bafanaa Bafaana Afrika Kibbaa,A’aarbii Ayvoorii Koosti,Hurjiin gugurraalleen Gaanaa,nyenyeecnii Kameruun Rasaasii Zaambiyaa fi walumatut biyya 16 dorgommii tanaa qophiiti jira. Federeshiiniin kubbaa miilaa Naayjeriyaa Keeshi ulfinnaan huji irraa bu’uu wayyaa jedhe itti dhaame.Keeshiin kun durii Naayjeeriaa taphataa eegee kilabi Toogoollee leenjsiee nama ganna 52ti. Farahoos,kilabiin kubbaa miilaa Masrii dorgommii waancaa kubbaa miilaa Afrikaatiif hin dabarre manaajera isii Shawikyii Gaharibiitti balleessaa muranii hujii irraa buusan.Gaharib nama ganna 55 bara 2013 hujii tana itti kennan. Masriin Waancaa Kubbaa Miilaa Afrikaa marroo torba mootee barana hin taaneef. Maaliin ammo tan waliin marroo torbaaf Waancaa Afrikaatiif dabarte.Maanajerii isaanii Seydoyu Keitaatii kilabii Roomaatii taphata.Yoo akka afaan keennaatti yaamne hurjiin gugurraalleen Gaanaa jennuun kilabii Toogoo 3-1 mootee dabarte. Woma taateefuu dorgommii waancaa Afirkaa bara 2015 ta bara dhufuu biyya 16 dabre.Kudhanii jahaanuu Afrikaa gama Kaabaa,Kibbaa,Jidduti fi Dhiyaatti dabree Afrikaan gamii Bahaa fiigichaan addunyaa dura jirtu kubbaa miilaatiin ammoo addunyaa eegee jirtu baranallee hin dabarre. Dorgommii baranaa Iquwaatoorilyaal Giinitti qopheessan.


Gurmeessuun namoonni akka waa waliin hojjatan walitti fiduudha…….

GURMEESSUU YKN IJAARUU ( ORGANIZING ) Humni namoota hedduu yoo wal ta’ee hojjate jijjirraa fiduudhaf gahaa yoo ta’u namni tokko garuu waa xiqqoo hojjachuu danda’a……. Yeroo hedduu sirrii ta’un /yaada sirraawaa qabaachuun/ kee dhugaa ta’un isaa qfaan injifannoo si gonfachiisuuf qooda xiqqaa qaba. Namoonni aangoo fi “mirga” qaban yeroon dabarsanii keennan hedduu xiqaadha. Sababiin isaas akkas gochuun waan “sirrii” ta’eefi. Gaafin jiru ati humna qabdaa? kan jedhu ta’a. Yoo humna qabaatte waa hojjachuu dandeessa. GURMAA’UN HOJJATAA? Karaa gaarin /mishaan/ gaafii kana itti deebisun danda’amu eenyu akka gurmaa’efi eenyu akka hingurmaa’in naannoo keessan hubattanii laaluudha. Walumaa galatti namoonnii angoo /humna/qaban namoota akka gaaritti gurmaa’an akka ta’an argitu. Fakkeenyaaf:- fagoo oto hindeemiin, TPLF waan gurmooftef murni xiqqoon saba bicuu keessaa baate ummata miliyoona 90 ol ta’u akka hingurmoofne dhoorkitee, kan gurmaa’u yaalan, hidhuun, dararuun ajjeessuun, shororkeessuun qabeenyaa saanii saamuun bita jirti. DIINNI AKKAMITTI HUMNA ISAATTI FAYYADAMA? Diinni karaa hedduu nus jiruu keenyas toowachaa jira. Humna isaa kan hojiirra olchuu qabeenyaa toowachuuni. Warshaafi hojii daldalaa toowachuun humna hojii argachuuf naga’an hojjachuu ummataa toowachuu kennaafi. Qabeenyaa ummamaa-kan akka albuudaa, cilee, mukaa, lafaa, bishaanii, zayta boba’aa, ….toowachuun gatii murteessuuf aangoo kennaafi, kuni ammoo bu’aa guddaa akka argatu mirkaneessee dhiyeessifi fedhii akka toowatu fi wanti jireenya ummataati barbaachisu akka hanqatu taasisa. Humni hojii kanaa toowannaa adeemsa siyaasaatin deggerama. Kunis dabaree isaatin humna maallaqaa, maallaqaa harkaa qabaniin murtaa’a. *Aaangoon qabeenyaa toowachuun hojiirra oola. *Yoo hojii dhablee taate milki dhablee taata. *Yoo lafarraa buqqate karaarra jiraatta. *Yoo dulloomte eessattu iddoo hinqabdu. *Yoo iyyeessa taate, iyyeesuma taatee hafuun kee hinoolu. *Yoo tuffatamte, jireenya gadhee jiraatta. ……Yeroo humni gurmaa’e jireenya keenya karaa hedduun toowatu, fuuldura dhaabbachuuf namni tokko humna homaatu hinqabu. GURMAAUN UMMATAAF FAYYADAA? Warraaqsi Ameerikaa akkanumatti hindhoone. Ni qindeeffame /gurmeeffame/. Namoonni gurmeessan walgayii taa’aniit, tarsiimoo baafatanii, hooggana ijaaranii, haala walqunnamtii tolfatanii, waan sochii kanaa isaan kaase tareessuun lafa kaa’anii, sududaan tarkaaniifi fudhatanii,qaama waayee warraaqsichaa ummataa ibsu ijaaranii, horii barbaachisu baasani, qaamolii adda addaa waliin tumsa ummatanii-akkuma har’a hawaasa ijjaarru kanatti hojjatan jechaadha. BU’AAN GURMAA’U MAALI? Gurmaa’un bu’aa yeroo gabaabaf dheeraa qaba. Yero gabaabaa keessatti meeshaa cimaa waan barbaadamu hojjachuuf nu fayyaduudha……… Rakkoon akka namtokkootti guyyuu nu mudatan gurmaa’un furamuu danda’u. Kana malees gurmaa’un bu’aa biraa kan yeroo dheeraaf barbaachisaa ta’e qaba. Gurmaa’u keessatti ummanni waayee mataa isaa waan haar’a barata. Daddarbbamuu/ tuffatamuu/ irraa gara kabajamuutti tarkaanfata. Dandeetti/ogummaa/ qabutti guutumaa guututti dhimma bahuun namoota biraa waliin hojjachuu, amansiisuu, waan garaa of haasa’uu mirga ofii falmachuu jalqaba. Gurmaa’ina keessa ummanni of bara, of ta’u jalqaba. Eenyu akka ta’e eessaa akka dhufe, eenyummaa isaa, seenaa saa, hundee saa, aadaa isaa baruu/arguu/ jalqaba. Waan maatii isaa keessa ture, waayee saalaa, gitaa, lammii ykn garee afaan walfakkaataa dubbatanii, sanyii isaa kan humna ta’uuf argauu jalqaba. Seenaa qabsoo fii diddaa isaa yaadata. Hundi keenyaa waanuma yaadni keenya nuu ibse taane. Waanuma taatan jedhamee nutti himame taane jennee fudhanne. Kanaafuu gareen keenya gonkumaa dambalii huumee ykn rakkina kakaasee , aanga’ootatti gaafii dhiyeessee hinbeeku jedhamee nutti himamnaan nutis ammarree akkasumatti jiraachuu qabna jennee yaadne/amanne/. Yeroo gareen keenya waan hundumaa ofumaaf fudhata, waan hundumaa ofumaan hojjata jedhamee nutti himamu gaafii kaasuuf hinkakaane. Garuu seenaa dhugaa ummata biyya kanaa (ummata US jecuu saati ) waanuma itti kenname callisee kan fudhatu oto hinta’in deebisee kan mormuudha. Kuni dhugaa warraaqsa Ameerikaa keessatti mul’ateefi har’as lafarra jiruudha. Garuu irra jireessi keeyna dhaala falmachuu sana dagannee jirra. Karaan Ameerikaan qabattee jirtu karaa hundi keenyaa waltaanee wal-gargaaruun gaarumaa biyyaattiif hojjannu jedhamee nutti himame. Kanaafuu qooda keenya raawwachuuf, wareega baasuuf, rakkoo dhufu baachuuf, kadhaa dhiyeessurra dabarree akka mirgaatti waa gaafachuu irraa akka of qusannu/callisnu/ taasifamne. Kuni hundi eenyu fayyada? Mootummaa jireenya keenya karaa hundaanuu toowatu fayyada……. Gurmaa’u keessa fedhii keenya guutamuu qabuufi gaafii keenya deebii argachuu qabu arguu/ilaaluu/ jalqabna. Akkas gochuun jabina keenya, hundee keenya, dhaala abbootii keenyaa arguu dandeenya. Ogummaa wal-qarqaarsaa /walii-tumsu/ waliin sochoo’u, waliin hojjachuu,wal deggeru barra. Beekumsifi muuxannoon kuni jalqaba humna ta’u ummataati. Gurmaa’un ummata rakkina qabuuf akka mi’a waa ittin hojjatataniiti, akka meeshaa waraanati, akka maalaatti qarqaara. EENYUT GURMAA’U DANDA’A? Wanti gaariin eenyumtuu gurmaa’utti dhimma bahuu danda’u saati……..gurmuu gaariin karaa itti hojii hojjatu kan waan walxaxaa ta’erraa bilisa ta’u saati. Hanga tokko ogummaa bu’uraa hedduun keenya qabnurratti kan hirkateedha. Gurmaa’uf seerri Waaqaa bu’e jiraachuu baatuyyu haala adda addaa keessatti tarkaanfiwwan fudhatamuu barbaachisan akka jiran dagatamu hinqabu. Tarkaanfiwwan kunis namoota barmoota badaa hinqabneen kan baratamuu danada’aniidha. Namoonni hedduun ofii saani akka nama waa gurmeessuu danda’utti of hin ilaalani. Dhugumatti namoonni hedduun gonkumaa akka nama waa gurmeessuu danada’utti of hin ilaalani. Gurmeessuun akka waan hojii humnaa olii ta’ee balaa qabuufii yaada guddaa barbaadutti ilaaluu……. Ameerikaa keessatti seenaan gurmeessuu seenaa ummata umrii, saala, bifa, lammi, amantii, afaan fi saba hundati. Gurmeessu cimaan jiruu namoota kumoota hedduu jijjire, kan hojjatame barattoota sadarkaa lammaffaatin, namoota qaamaa hir’atan, maanguddota waggoota 70, 80 fi 90 keessa jiranin, gootota waraanaa, man-dhabloota, namoota hawaasarratti hojjatan, qotee-bultoota, barsisiistota, hojjattoota waraqaa ragaa hinqabneen, hojjattoota ,baqattoota fi namoota beekkamoo hinta’iniin hundumaa hojjatamuu danda. Sababiin namoonni beekkamo hinta’in gurmeessota cimoo ta’u jedhamuuf ogummaan gurmeessuu ogummaa guyyuu baratan waan ta’eefi. Ogummaan kuni akaaku ogummaa jiruu maati keessatti, jiruu manaa keessatti, michuuwwan keenyaan waliin iddoo hojiitti namoota wajjin walii galteen hojjachuuf nu qarqaara. Namoonni namoota biraa waliin walii galuuf dandeetti qaban ummata gurmeessuurratti cimoodha. Eenymtu gurmeessu danda’a. Abbaan fedhe sirna bu’uraa gurmeessuu baruu danda’a. Meeshaan kana caalaa hojjatu hinjiru. Akammitti akka hiriyoota kee injifattuufi namoota amansiiftu baru dandeessa. Yaada kuusaa qabdu beekuu qabda, amala kee sirreessuu dandeessa, yaada kee ciminaan tarkaanfaccisuu baruudha. Garuu, wanti akka namoota karaa kee qabatanii deemuu fedhaniifi waliin hojjachuun galii barbaaddan gahuu dandeessan argachuu caalaa jiruu kee jijjiru hinjiru. “Ani gonkumaa gurmeessuu ykn hoogganuu hindanda’u” ofin jechaa turtee. Namoonni hedduun har’a hoogganaa hawaasaa, warshaalee, manneen barmootaa, jaarmolee adda addaa ta’an akkuma ati yaaddu kanatti yaadaa turani. Ummata fuulduratti dubbachuu hindanda’u jedhanii yaadaa turani. Namoota ittin falman fuuldura dhaabbachuu hindanda’u jedhanii amanaa turani…….Walgayii hoogganuu, ajandaa baasuu hindanda’u yaada jedhutu itti dhagahamaa ture. Namni tokkoyyuu na hindhaggeeffatu, na hinhordofu, ykn yaada koo hinfudhatu, yaada jedhu waan qabaachaa turaniif gonkumaa sochoof nisodaatu turani. Yaadni kuni hundumtu qaama haala keessatti guddannee ta’e kan gatii nu baasisaniidha. Kuni hundumtuu kophaa kophaatti hojjachaa waan turreef walitti dhufanii waliin hojjachuun galma waloo akka hinqabaanne taasifamuu keenyarraa madda. Yaa ta’u malee dhugaan jiru namoonni hedduun of keessaa dandeetti guddaa waliin hojjachuu, hooggansa kennu, kaka’insa huumuu, namoota biro gurmeessuu qabu. NAMOONNI MAALIIF GURMAA’U? Namoonni sababa adda addaatiif gurmaau. Yeroo tokko tokko namoota gurmaa’a (nigurmoofana) jedhaniin gaafatamu. Namoonni gaafatan kuni ollaa, michuu, nama waliin hojjatan, firaafii kkf ta’u danda’u. Gaafin isaanis salphaa ta’u danda’a. Namni tokko akkas jedha, “ani maraadhee (aaree)jira. Mee walgeenyee waan kanarratti yoo waa gochuu dandeenye yaa ilaallu”, jedha. “Lakki ani ofii kiyyaa yoon hojjedhe wayya”, jechuu danda’a inni gaafatame. Baay’een keenya wal shakkina……..yaa ta’u malee yeroo hedduu deebiin gaafii kanaa “tole” kan jedhu ta’a. Akkataa gaaficha itti dhiyeessinurratti hundaa’a, maal goona jennee akka itti gaafanaufi maal akka gochuu qaban akkaataa itti himnutu murteessaadha. Yeroo biraa, karaan hundi yoo nutti cufame (waan biraa gochuu yoo dadhabnu) gurmaa’u jalqaban. Ofii keenyaa rakkoo tokko furuuf hanga beeknuun waan dandeenye hundumaa hojjannee …….homtuu fala fidu yoo dadhabe jechuudha. Dhumarratti namoota biraa gaafachuu jalqabne …. Wanti barres fala tokko fiduuf wanti ta’e hojjatamuu akka qabu kan yaadaniifi aaraa jiran nu qofaa akka hinta’in hubanna. Namoonni …..akka keenyatti yaadan iddoo hunda jiru. Hiikaa dhabuu saanitiin hedduu mufatanii jiru. Waa tkko akka godhamu /hojjatumu/ barbaadu. Gurmaa’un kanarraa jalqaba. Ifaajjen dhuunfaa akka hinhojjanneefi falli isaa waliin hojjachuu akka ta’e buruurraa madda. NAMOONNI MAALIIF GURMAA’U DHIISU? Nmni rakkoo qabu hundi hingurmaa’u. Namoonni gariin itti milkaa’u danda’anis rakkoo saanii furuuf hiikaa mataa saanii kennuu yaalu. Namoonni gariin ammoo sirumaa nuffanii dhiisuun waan biraa yaaduutti ka’u. Namoonni gurmaa’u diduuf qabata hedduu qabu. Namoota hedduuf waan haara’a waan ta’uuf nisoodaatu. Gonkumaa waan hojjatanii hinbeekne waan ta’eef hojjachuuf yaaduun waan ulfaataa ta’ee itti mul’ata. Namoota biraatti ammoo gurmuu keesstti wayi akka hojjannu gaafatamna jedhanii yaadutu isaan sodaachisa. Itti gaafatama ummataa humna keenyaa ol ta’e akka fudhannu gaafatamana jedhanii sodaatu. Akka wallaalatti nama waan hojjatu hinbeekneetti laallamna jedhanii sodaatu. Sababii guddaan ummanni gurmaa’u diduuf ofirratti amantii dhabuufi sodaa haala haara’a hinbeekne keessa seenuu waan qabuufi. Sababiin biraa gurmaa’ina booda waan ta’uu deemuus nisoodaatu……. Maqaa xureessiin, goolii-huumtota, kakaaftoota, jedhamanii waammammuufi namoota keessaa filatamani hiraarfamuuf doorsifamuu karaa diinaa (mootummaa) irra gahuu deemu sodaatu. Yeroo tokko tokko sodaan kuni dhuga qabeessa. Hiraarfamuuf, doorsifamuun namoota gurmaa’u yaalan hundarraatti raawwatamaa tureera, namoota walda’a hojjattootaa, gurmeessan qofaa oso hinta’in namoota haala biraatin gurmaa’an hundumaa ilaallata. Namoonni waayee gurmaa’u waan dhagahanirraa ka’anii yeroo tokko tokko sodaan saanii garmalee guddata. Warreen aangoo qaban- korporeshinoota, hooggantoota waraanaa, birookiraatota siyaasaa, fi kkf,-iccitii gurmaa’u ofumaaf qabatu. Namoonni aangoo hinqabne gurmaa’un hafee yaada saatuu akka hinyaadne taasifamanii jiru……..,. Karaa keenyan ummanni gurmaa’u akka shororkaa waliin walqabsiise ilaalu itti himama……. irra deddebi’amee rakkoo keenyaf hiikaa dhuunfaa akka barbaannu nu kakaasani /nu uggani/. Akka nam-tokkeetti malee akka gareetti akka hin hojjannee /hinsochoone/ barsiifamne. Yaa ta’u malee dhugaan jiru garuu hojiin nam tokkoo kan bu’aa buusuu darbee darbeet. Yaadni kuni akka addaan fagaannu fi jijjirraa bu’uuraa dhugaatti ta’u qabu akka fiduu hindandeenye nu taasise. (“Namni tokko sagalee tokkoo” fi “fadareeshiinii walitti dhiyeenya lafaan malee sabarratti hundaa’u hinqabuu” nafxanyoonni faarsan saniin walfakkata.) Rakkina keenya furuuf akka tarkaanfii nam-tokkee fudhannu hawaasichi kan nu kakaasuuf sababa biraa qaba. Rakkinni nam-tokkee oto sirna jirurratti jijjirraa bu’uraa hinfidin furamuu adanda. Hojjtaan warshaa tokko wayee mindaa saatiif hoogganaa isaatti yoo kophaa isaa gaafii kaase, mindaa isaa xiqqoo dabaluun ykn hojjaticha gara sadarkaa hoogganaatti olbutuun, hedduu salphaadha. Yoo gara hoogganaa dhaquurra muuxannoo /ogummaa/ hoogganumaa qabdutti dhiimma bahuu murteeffatte, yeroo sana hund saanitiifu mindaa dabaluun barbaachisaa ta’a. Sababiin biraa hiikaa nam-tokkee kan hafarsaniif namoonni rakkoo mataa saaniiti ofuma akka abaaran taasisuufi…….. Kanaafuu “oso xiqqoo cimnee hojjannee, uffata gaarii uffannee, dubbi xiqqoo wayyaa ta’e dubbannee rakkooleen suni nifuramu turani”. Sirnichi ta’e jedhee yaada kana calaqqia. Hojjattoonni yoo omisha saanii xiqqoo dabalan, guddinni kennamuufi danda’a jedhamee itti himama. Dubartoonni yoo qulqulina manneeni fooyyasan abbootiin warraa saani calaatti jaalachuu akka danda’an itti himama. Sabooti bicuun karaa sirri yoo deeman rakkinni saanii suuta suuta dabareedhan akka furamu danda’u itti himama. Hojii gaarii argachuu dhabuu, hawaasa keenya keessatti sagalee gahaadhabuu keenya oto arginu jireenya manaa gaarii jiraachuu dadhabuu keenya akka dadhabbina dhuunfarraa maddeetti ilaalaa jirra. Kuni ammoo akka namoota biyya bulchan, warshaalee, manneen barmootaa hooggananitti namoota gaarii ta’u dhabuu keenya akka amannu nu taasise. Waan hundumaa akka isaan hojjatan akka isaanirratti dhiifnu yoo nutti himan sirrii ta’innu laata jennee shakkuu jalqabne.Waan fedhan haamurteessan. Waan isiniif mala jedhan yaa nuuflaatan haala jedhurraa geenye. Kanaafuu hundi keenyaa waan ta’u dandeenyuu gadi taanee argamne. Dhimma keenya harkatti fudhachuuf afirratti amantaa dhabne. Addaan faffacaanee walitti halagaa taane. Diina walitti dhiyeenyan hojjatu, kan tarsiimoo waliin baafatu, kan aangoo walii qoodee ittin dhimma bahun wallaansoo wal qabnee waan jiruu keenya hadheesse jijjiruu dadhabne. Ammarree wanti hawaasa keessaa baanee akka nam-tokkeetti dhaabbanu kan nu jajjabeessan sababa biraatu jira. Namoonni aangoo qaban akka namaa hinqoodne yoo namoonni biraa xiqquma aangoo sana dhandhamatan waan ta’u deemu sirriin beeku. Yeroo tokkicha namoonni gurmaa’ani waan xixiqqo jijjiruu barannaan waan gurguddaas jijjiruuf yaaduu jalqabuun saanii akka hioolle beeku. UMMATA TOKKO GURMEESSUUN KAN UMMATA BIRAARRA SALPHAADHA? Akkuma waan biraa keessatti mul’atu gurmeessuu keessattis “margii dallaa ala jiru yeroo hundumaa magariisaa fakkata” yaada jedun walfakkata. Dhugaatti garee kamuu gurmeessuun salphaa miti. Yaa tau malee garee kamuu gurmeessuun waan hindanda’amnees miti. Gareen hundinu jabinaafi rakoo adda addaa qabanitu qaama gurmeessu ta’u qaba. Garee fedhee wajjinu yoo hojjattu wantoonni gurmeessuuf salphaa ta’aniif akka hingurmoofne dhoorkan nijiru. Wanti barbaachisaa ta’e jabinaafii rakkina garee tokko keessa jiru baruudha. Wanti garee tokko keessatti hojjate garee biraakeessattis ni hojjata jettee hin yaadin. Akkuma namni tokko isa kaanbiraarraa adda ta’eefi akka nama dhuunfaatti ilaalamu qabu sana hawaasni tokko, araddaan tokko, ykn gareen ummataa tokkos amala (quality) adda addaa qaba. Amala kana baruuf waliin hojjachuun hojii gurmeessuu mijataafi milka’a taasisa. Ummata tokko yeroo tokko gurmeessuun salphaa yoo ta’u yeroo biraa ammoo ulfaataa ta’ee argama. Ummanni hanga isaan ilaalltutti yoo gurmaa’uf sababa gaarii (gahaa) qabaatan gurmeessuun slphaadha……. Ummanni yeroo hedduu yoo waan tokko huummame gurmaa’uf fedhii horatu- sadrkaa jiruu saanii jijjiruuf, sirna jireenya saani eeggachuuf ykn yeroo waa tokko akka argatan beekan. Ummata gurmeessuun kan salphaa ta’u yeroo milkiin injiffannoo itti mul’atuudha. Ummanni hedduun rakkinoota baachuu danda’aniifi kan baachuu hindandeenye qabu. Rakkinoota kanaaf furmaata argachuu barbaadu. Yaa ta’u malee wanti jireenya irraa baratan akka agarsiisutti furmaanni suni waan hin argameeneedha……….Waan qabatamaatti hojjachuun danda’amufi hindanda’amne addaan baafacurratti sirri ta’u yookin dogoggora qabaacu danda’u. Yaa ta’uutii yoo homtuu hinhojjatamu jedhanii yaadan caalaa wanni tokko raawwatamuu danda’a jedhanii yoo yaadan gurmaa’uf kaka’insa guddaa qabbatu. Hawaasonni akkauma namoota dhuunfaa yeroo /waqtii/ itti sochoo’anii fii yeroo itti boqotan /tasgabbaa’n/ qabu. Akkuma namoonni yeroo tokko tokko dandeetti waan ulfaataa dalaguuf of kennan, waan haar’a kallaquuf yaalan, karaa isaanii irraa goran, akkasuma hawaasnis yeroo tokko tokko karaa waan haar’a ittin waa hojjatan fudhachuuf, walta’anii rakkoo dhufu dura dhaabbachuuf fedhii qabu. Yeroo biraa ammoo hawaasonni akkuma namoot dhunfaa of eeggatu……… Sochiin humaa hawaasaa akkuma sochii humnaa nama dhuunfaa duula gurmaa’u qideessuu keessatti barbaachisaafi waan haalan hordofamuu qabuudha. EESSAA HAA KAANU? Gurmeessuu jalqabuuf iddoo gaariin bakka jirturraa ka’uudha. Namoota dhimmituuf irraa, dubbi /gochaa/ si aarsaa jirurraa, waan jireenya keetif jireenya namoota wjjin jiraattu keessatti akka jijjirramu barbaaddurraa ka’u qabda. Namoota wajjin hojjatu, waliin jiraattu, namoota sifakkaatan, kan yaaddoo keetifi fedhii kee qooddatan irraa ka’i. Gurmuun tokko milkaa’uf baay’e guddaa /bal’aa/ ta’u hinqabu. Gareen namoota muraasan ijaarrame hojii guddaa hojjachu danda’a. Wanti gurmaa’u adda taasisu, erga gurmaa’un jalqabamee booda namoota meeqatu qooda keessaa fudhachaa jira kan jedhuudha. Namoonni hedduun jireenya saanii jijjiruuf wayi hojjachuuf fedhii qabu. Kan biraa hedduun ammoo wanti gochuu danda’an akka hinjirre ykn waa xiqqoo akka ta’etti yaadu. Kanaafuu hirkatani taa’un namni biraa akka waa godhuuf eeggatu, ykn maal gochuun akka irra jiru namni biraa akka itti himu barbaadu. Yeroo hedduu tarkaanfii nam-tokkoo kan kanaan dura yroo tokkoyyu waan akkasii waa tokko hojjatee hinbeekin fudhatamutu duula gurmaa’u qabsiisa. Waggoota muraasa dura, yeroon magaalaa Fannin jedhamtu Georgia keessatti argamtu keesa jiraadhu bulchaan magaalatti gibira qabeenyaa irratti dabalu isaa labse. Hundi keenyayyu ni maraanne. Naanno warshaa tiraaktaraa gungumaa oliif gadi adeemaa turre. Namni hundinu waayee kanaa dubbataa ture. Yaa ta’u malee namni waa tokko gochaa ture hinjiru ture. Dhumarratti miseensi walda’a hojjattoota madaabi baasani /copper mining/ tokko beeksisa sararaa sadi qabdu takka waraqaarratti barreessee. Hangan yaadadhutti akkas jetti, “waayeen gibira kanaa waan namaraachaa jiruuf waa tokko gochuun fedha. Isinis yoo waa gochuu feetan, har’a galgala sa’aa 8:00 waajira bulchiinsatti wal yaa arginu.” Namoota dhibba sadi’itu iddo sanatti walgaye.haalli suni jalqaba sochii barbaachisaa kan gibira jijjirsisu qofaa oto hinta’in kan bulchiinsa magaalattiyyu jijjire ta’e argame. Namni hunduu waa gochuu barbaada ture, hundumtu aaree ture, yaa ta’u malee aarii sana gara sochiitti ceesisuuf tarkaanfii nam tokkoo qofaa fudhate. Gurmaa’un yeroo hunda hin hojjatu ta’a. Waraana hunda injifachuun hindanda’amu. Rakkoon hundi hiikaa hin argatu. Yaa ta’u malee yeroo hedduu yoo tarkaanfii jalqabaa fudhatte namoonni biroo si hordofu. AKKAMITTI JALQABNAA? Seenan gurmeessu haga tokko gurmeessitootan barreeffame, yaada oto gurmeessuu hinjalqabin dura ogeessa gurmeessuu argachuu /qabaachuu/ qabda jedhu keessatt arguun nimala. Nama dursee ogummaaf muuxannoo akkasii qabu argachuuf waliin haasa’un rakinicharratti waliin yaaduun, tarsiimoo walin karoorrachuufi tooftaa waliin tolfachuun waan nama qarqaaruu dand’u yaa ta’u malee wanti guddaan sochiileen hawaasiifi siyaasaa biyya kanaa (US jechuu saati) keesstti gurmeessuun kan jalqabame namoota aangoo maleeyyi qofaa saanii turaniini. Kana malees hedduun keenya walda’a hojjattootaa, duula siyaasaa, garee jiraattotta ollaatuu gurmeessinee beekuu baannuyyu, muuxannoo gurmeessuu ofirrtti beeku daganne hedduu qabna turre. Hedduun keenya manneen amantii adda addaa keessatti miseensota ta’uun, miseensota waldaalee hojjattootaa ta’un, waldaa mana barmootaa maatii-barsiistota-barattoota of keessaa qabu keessatti, kilaboota tajaajilaa keessatti, waldaalee qottootaa ykn goototaa keessatti fii jaarmolee adda addaa keessatti qooda fudhachaa turreerra. Ogummaa guddaan jaarmolii kana ittin ijaaruuf itti dhimma baane ijaarsa amma haasa’aa jirru kanaaf barbaachisaadha. Waaye jireenya keetii yaaditi, yeroo miseensa jaarmiyaa taatee turte waliin yaadaa of duuba deebi’iti waan raawwatteefi waan baratte xiinxali. Tarii ogumaa gurmeessuu waan qaba jettee yaaddu caalaa akka qabdu of argita. Ogummaan kuni jalqaba ilaalcha ijaaruu ofii keetii hojjadhu jedhu ta’u danda’a. Qabiyyeen barruu kanatti aanee dhufu akkamitti ofii keetii akka hojjattu fii suns maaliif akka ta’e ibsa. Dhugaatti dhoksaaf iccitiin kana keessa hinjiru. Hundi keenyaa beekumsaaf muuxannoo Addunyaa keenya ittin jijjirru qabaachuufi guddifachuu akka dandeenyuufi jijjirraa kana keessatti gahee barbaachisaa ta’e taphachuun akka nurra jiru argina. Hundi keenyaa ogummaa fii dandeetti yaadaa Addunyaaf qabnuufi waan cimsinee barbaannuu, wal hinfakkaanne qabna. Yaata’u malee hundi keenyaa waliin hojjanna, hawaasa hunda keenyaa ta’u ijaaruu keessatti hooggantoota ta’u dandeenya. Galiin gurmaawwuu bilisummaaummata Oromoo fi walabummaa Oromiyaatif kan akeekatame ta’ee ABO jabeesuu fi humnoomsuuf ijaarsa ummataatiin kabuun barbaachiisaa dha. Taa’annii dhaaba eeguun dirqama bahuu akka hin taane dhalii Oromoo bilisummaa dhuunfaa fi saba isaaf dhaabate ana irra bnamni itti aannu hin jiru jechu qaba.Sabni hin ijaaramne kadhatummaa irraa hin bahu. IUOf.


Oromoo fi Oromummaan Haadursu!

Rakkoon tokko tokko OMN keessa akka jiru erga gurra nu buutee bubbultee jirti. Rakkoo hanga tokkos nu warri miidiyaa kana dhiheenyatti beeknu hubachuu dandeenyeerra. Rakkooleen OMN keessatti ka’an kunneen, kanuma jaarmayaa kamiyyuu keessatti uumamuu danda’ani dha. Yoo itti siqamee, bira ga’amee ilaalame rakkoon jiru akka miidiyaalee gara garaa irratti hafarfamaa jiru jabina hinqabu. Dhugaa dubbachuuf yoo ta’e, baatiiwwan 8 darban kana keessatti OMN, qormaata ciccimaa keessa darbee as gaheera. Borus rakkooleen hineegamne uumamuuf akka jiran tilmaamuun nama hinrakkisu. Hunda caalaa kan hedduu garaa na nyaatu, namoota (hooggantootaa fi ogeessota) yeroo, qabeenyaa fi beekumsa isaanii bilisaan ummata isaaniif aarsaa gochaa jirani dha. Isaan kana jajjabeessuu fi bira dhaabbannee dhiphina isaanii irraa hirmaachuun ga’ee keenya dha jedheen amana. Warreen fagoo irraa jeequmsa uumame kanaan raafamaa fi yaadda’aa jirtan, adaraa ilaalcha OMNf qabdan hinjijjiirinaa. Waanuma jaarmayaa kamuu keessatti uumamuu malu malee wanti haaraan ta’e hinjiru. Akka Oromoo tokkootti, hunda keenyarraa wanti eegamu ni jira. Yommuu rakkoon kamuu uumamtu osoo walitti dhiyaannee irratti mari’achuu aadaa godhannee, silaa ololli humna godhatee gidduu keenya deemee nu diiguu fi abdii nu kutachiisu ulaa argachuu hindanda’u ture. Guyyaa har’aa kanatti, Waldaa Hawaasa Oromoo Minnessota tti Oromoonni lakkoofsaan hedduu ta’an walgeenyee turre. Mariin bal’aan dhimmoota OMN raasaa jiran ilaalchisee geggeeffamee ture. Namoonni gaaffiilee hedduu qabatanii dhufanii, deebii argatanii galuu danda’aniiru. Obsaa fi naamusa Oromummaatiin namuu wal dhaga’aa oolle. Fuula namoota keenya tokko tokkoo irraa gaddii fi naasuun yoo mul’ate illee, abdii kutannaan hinturre. Hunduu rakkoolee kana bifa ittiin waliin furuu dandeenyu irratti xiyyeeffatee waan dhufe fakkaata. Walumaagalatti, OMN akka kan ofii isaatti ilaalee, itti amanee dhufe namni hundi sun nama jechisiisa, adeemsi ture. Walgahii keenya har’aa irraa waanan hubadhe tokkon isiniif ibsuu fedha. Ummatni Oromoo, OMN irratti “abbummaa” isaa akeekaan hubateera. Namni argame hunduu jechuun ni danda’ama; faayidaa miidiyaan kun qabu itti amaneera. Itti fufiinsi miidiyaa kanaas hedduu barbaachisaa ta’uu isaa hunduu jala muree kaa’aa ture. Yaa Oromoo, ololaan jeeqamuu irraa ol guddachuu qabna. Namoota nu hoogganan itti amanuu, dhaga’uu, obsaan dhaggeeffachuu fi jala deemnee jajjabeessuu qabna jedheen amana. Beektotaa fi guguddoota keenya utubnee qabuu tu nurraa eegama. Rakkoo uumame gabbisuu irratti osoo hintaane furmaata isaa irratti dafnee tarkaanfii fudhachuu qabna. OMN diinota guguddaa akka qabu hundi keenya ni beekna. Diinotni Oromoo, miidiyaa kana qilleensa irraa dhaamsuuf yaalii cimaa akka gochaa turan nu agarsiisanii jiru. Kana beeknee odeeffannoo gara garaa waliif hiruun waljajjabeessuun gaarii ta’a. Dhuma irratti, OMN, xiqqoo raafame malee homaa hintaane. OMN akka sagalee ummata keenyaa ta’e diinni illee waan nu caalaa beekuuf gara fuuladuraa illee rakkooleen bifa jijjiirratanii dhufuu malu. Oromoon garuu jaarmayaa keenya kana tikfachuun gateettii keenya irra jirti. OMN hincufamu! Sagaleen ummata keenyaa hindhaamu! Rabbi nu haagargaaru.


IFLO shoorarkeessuuf yeroon isaa dhumee jira.

Ibsa koree dandamachiiftuu IFLO ilaalchisee ibsa dhaaba ULFO irraa kenname. Addi Islaama bilisummaa Oromiyaa IFLOn dhaabbiilee siyaasaa hangafoota QBO tiif falmaa turan keessaa isa tokko. Sochii QBO keessatti qoodni IFLOn kennaa ture laayyootti kan ilaalamuu miti.Gameeysaa fii goota biyya jaalatu, Leenca guyyaa hamaa kan qalbii sabboontotaa keessaa yoomille hin banne J/J/Abbaa Gadaatiin hogganamaa turan. Gameeysa kanaan hogganamuun qabsaawota IFLO keesstti jaalala biyyaa, Gootummaa, wal jaalachuu fii yaadd-qalbii bilisa ta’een qabsaa’uu isaan gonfachiise ture. IFLOn biyya jaalachuufii gootummaan loluu keessatti lammiilee Oromiyaa qofa osoo hin taane diinni Oromiyaa kan IFLO waliin battala seene waan baay’ee himuu danda’a. IFLOn yeroo dirree qabsoo irra turetti sirna mootummaa abbaa irree adamsee haleelaa ture. Kanaan alatti Yeroon inni hordoftoota amantaa biraa irratti fuulleffate hin jiru. Biyya teenya keessatti rakkoon akka amantiitti uumame hin turre.Haga ammaatti rakkoon turee fii ammaas jiru akka sirnaatti malee akka amantaa ykn akka sabaatti miti. IFLOs tahee ummanni Oromiyaa isa kana sirritti hubata jennee amanna. Garuu qabsoo bilisummaaf godhamu keessatti kutaalee hawaasaa keessaa isa tokko waan taheef hordoofttoota amantii hundaa hirmaachisuun barbaachisaadha. Kana jechuun hordoofttoonni amantaa biraatiis waan danda’aniin qabsoo isaanii akka tinnisan kan akeekuudha.Waan kana ta’eef lakkoofsa ummata biyyattii keessaa lakkoofsa guddaa qabaachuun kan beekkamu ummanni islaamaa humnaafii qabeenya isaa qabsoo walabummaa biyyaatiif akka oolu gochuufii galii qabsoo shaffisiisuun alatti ergaa biraa hin qabu. Kuni waan qabanitti fayyadamuun Sirna abbaa irree cabsuuf nama gargaara. Oromiyaa walaboomte irratti sabaafii sablammoota amantaa garagaraa qaban waliin jiraachuun hawwii hunda keenyaati. Ragaa kanaatiif IFLOn Sagantaa isaa keesaa keeyyata loogii amantii mul’isu tokkollee qabaachuu hin turre, Hin qabaatuus. Hawaasni gabrummaa jala jiru bifa hundaan ijaaramee sirnicha irratti qabsaa’u qaba. Kanaaf bakka teenyee quba walitti qabuu osoo hin taane dirrqama yeroo beekuu qabna. Garaa garummaan akka dhaabaattiis ta’ee akka amantaatti jiru kan numiidhu osoo hin taane qabsoo irratti kan nugargaaru ta’uu qaba. Wanni jabaan isa kana akkanatti hubannee hordooftoota amantaa garagaraa qaban hunda kan isaan fayyadu malee kan isaan miidhu akka hintaane barsiisuu fii hujiin mul’isuun hujii jabaa dhaaba dhaaba IFLO eeggatuudha. Wanni gaariin yeroo wal dhabbiin dhaaba lamaan jidduutti ta’es kan ture garaagarummaa ilaalchaa malee kan amantii hin turre. Kuni fuul duraafiis hin jiraatu. Har’ammoo inni kunuu jijjiiramee qabsoorratti waliif tumsuuf gara hundaan qophiin godhamaa jira. Akkuma garaagarummaa ilaalchaafii amantii qabnutti kaayyoo takkittii waliin qabnuuf waan gara garaa argamsiifnee qabsoo bilisummaa xumuruu qabna. Kanaaf milkaawina kora IFLO kanaaf akka dhaabbiileettiis ta’ee akka hawaasaatti qooda keenya bahachuun barbaachisaadha. Hogganootoofii miseensota IFLO kan turan hundaan dirree dorgommii siyaasaa kan bilisummaafii walabummaa Oromiyaa irratti deebi’uu keessaniif baga gammaddan. IFLOn amala gaarii biyya jaalachuu fii gootummaan loluu J/J/Abbaa Gadaa irraa barate sana dhaloota haaraa dhaalchisee Oromiyaa walaboomsuuf qabsoo itti fufuu qaba. Tokkummaan Humna. !!! Oromiyaan Ni walaboomti. !!! KHR/ULFO 24 – Nov – 2014


Ibsa koree dandamachiiftuu IFLO ilaalchisee ibsa dhaaba ULFO irraa kenname. Addi Islaama bilisummaa Oromiyaa IFLOn dhaabbiilee siyaasaa hangafoota QBO tiif falmaa turan keessaa isa tokko. Sochii QBO keessatti qoodni IFLOn kennaa ture laayyootti kan ilaalamuu miti.Gameeysaa fii goota biyya jaalatu, Leenca guyyaa hamaa kan qalbii sabboontotaa keessaa yoomille hin banne J/J/Abbaa Gadaatiin hogganamaa turan. Gameeysa kanaan hogganamuun qabsaawota IFLO keesstti jaalala biyyaa, Gootummaa, wal jaalachuu fii yaadd-qalbii bilisa ta’een qabsaa’uu isaan gonfachiise ture. IFLOn biyya jaalachuufii gootummaan loluu keessatti lammiilee Oromiyaa qofa osoo hin taane diinni Oromiyaa kan IFLO waliin battala seene waan baay’ee himuu danda’a. IFLOn yeroo dirree qabsoo irra turetti sirna mootummaa abbaa irree adamsee haleelaa ture. Kanaan alatti Yeroon inni hordoftoota amantaa biraa irratti fuulleffate hin jiru. Biyya teenya keessatti rakkoon akka amantiitti uumame hin turre.Haga ammaatti rakkoon turee fii ammaas jiru akka sirnaatti malee akka amantaa ykn akka sabaatti miti. IFLOs tahee ummanni Oromiyaa isa kana sirritti hubata jennee amanna. Garuu qabsoo bilisummaaf godhamu keessatti kutaalee hawaasaa keessaa isa tokko waan taheef hordoofttoota amantii hundaa hirmaachisuun barbaachisaadha. Kana jechuun hordoofttoonni amantaa biraatiis waan danda’aniin qabsoo isaanii akka tinnisan kan akeekuudha.Waan kana ta’eef lakkoofsa ummata biyyattii keessaa lakkoofsa guddaa qabaachuun kan beekkamu ummanni islaamaa humnaafii qabeenya isaa qabsoo walabummaa biyyaatiif akka oolu gochuufii galii qabsoo shaffisiisuun alatti ergaa biraa hin qabu. Kuni waan qabanitti fayyadamuun Sirna abbaa irree cabsuuf nama gargaara. Oromiyaa walaboomte irratti sabaafii sablammoota amantaa garagaraa qaban waliin jiraachuun hawwii hunda keenyaati. Ragaa kanaatiif IFLOn Sagantaa isaa keesaa keeyyata loogii amantii mul’isu tokkollee qabaachuu hin turre, Hin qabaatuus. Hawaasni gabrummaa jala jiru bifa hundaan ijaaramee sirnicha irratti qabsaa’u qaba. Kanaaf bakka teenyee quba walitti qabuu osoo hin taane dirrqama yeroo beekuu qabna. Garaa garummaan akka dhaabaattiis ta’ee akka amantaatti jiru kan numiidhu osoo hin taane qabsoo irratti kan nugargaaru ta’uu qaba. Wanni jabaan isa kana akkanatti hubannee hordooftoota amantaa garagaraa qaban hunda kan isaan fayyadu malee kan isaan miidhu akka hintaane barsiisuu fii hujiin mul’isuun hujii jabaa dhaaba dhaaba IFLO eeggatuudha. Wanni gaariin yeroo wal dhabbiin dhaaba lamaan jidduutti ta’es kan ture garaagarummaa ilaalchaa malee kan amantii hin turre. Kuni fuul duraafiis hin jiraatu. Har’ammoo inni kunuu jijjiiramee qabsoorratti waliif tumsuuf gara hundaan qophiin godhamaa jira. Akkuma garaagarummaa ilaalchaafii amantii qabnutti kaayyoo takkittii waliin qabnuuf waan gara garaa argamsiifnee qabsoo bilisummaa xumuruu qabna. Kanaaf milkaawina kora IFLO kanaaf akka dhaabbiileettiis ta’ee akka hawaasaatti qooda keenya bahachuun barbaachisaadha. Hogganootoofii miseensota IFLO kan turan hundaan dirree dorgommii siyaasaa kan bilisummaafii walabummaa Oromiyaa irratti deebi’uu keessaniif baga gammaddan. IFLOn amala gaarii biyya jaalachuu fii gootummaan loluu J/J/Abbaa Gadaa irraa barate sana dhaloota haaraa dhaalchisee Oromiyaa walaboomsuuf qabsoo itti fufuu qaba. Tokkummaan Humna. !!! Oromiyaan Ni walaboomti. !!! KHR/ULFO 25 – Nov – 2014


Jawaar Mohamed ”Yoo miidiyaa kana keessa jiraachun kiyya  gufuu ka tahu  tahe hanga dhimmi kun qoratamee furmaanni kennamutti miidiyicha keessaa nan baha” jedha

Waa’ee OMN Guyyaa November 23, 2014 mariin waa’ee OMN magaalaa lakkuu Galma Hawaasa Oromoo MN keessatti saatii 2 irraa jalqabee gaggeeffameera. Matadureen walgahii kanaa ”Rakkoo OMN keessatti uumame irratti uummata Oromo MN mari’achiisuu” dha. Mariisistoonni: 1. Dr. Sintaayyoo ( Executive Council-Resource mobilization Head) 2.Girmaa Taaddesee (Executive Council -Director) fi 3. Ob. Mohamed Abdosh (Deputy director of Executive Council) turan. Kora kana kan bane dargaggoo Bareentoo jedhama. Hoggana koree deeggarsa OMN kan state MN(local chapter committee) dha. Walgahii kanarratti caasaa ijaarsa OMN irratti ibsi ballaan taasifameera. Isaanis akka armaan gadii ti. The Oromia Media Network (OMN) is governed through three layers of leadership: The Board of Trustees, Executive Council and Editorial Board. Made up of fifteen individual members, the Board of Trustees are guardians of the foundation entrusted with law/rule making power and supervise the work of the organization. The nine member Executive Council is responsible for planning and implementing the day-to-day operations of the foundation. The Council is led by an Executive Director. The Editorial Board will be independent and is made up of journalists, cameramen and editors working for the organization. The Editor-in-Chief leads the editorial board, and represents the department in the Executive Council. BOARD OF TRUSTEE OMN board of trustee nama 15 of keessatti qabu qabaachuusaa. Koreen kun qaama olaanaa dhaabbata kanaa ta’uusaanii ibsameera. Boordiin kun dhimmoota murteessaa ta’an qofarratti murtee dabarsa. Kan filamus karaa local chapter/koree deeggarsa state gara garaa tiin hawaasa ballaa keessaayi. Dayirektariin boordii kanaa Dr. Hamzaa dha. Miseensonni boordii kaffaltii malee tolaan hojjatu. EXECUTIVE COUNCIL OMN Executive Council namoota sagal (9) qabu qabaata. EC n kun adeemsa hojii miidiyichaa kan dhiyotti kan hordofu. Hojjattoota qaxaruuf ari’uunille gahee koree kanaa ti. Dhimmoota jajjabaa garuu gara boordiitti geessanii murteessisiisu. Director: Girma Tadesse Deputy Director: Ahmed Abdosh Resource Mgt: Dr. Sintayehu Bedane Finance: Leyila Abawari Treasurer: Rammy Mohammed Legal Adviser: Henok Gebisa Fund raising committee: Jawar Mohammed Member: Murad Damina Member: Birhanu Olana etc. ECnille kaffaltii malee tolaan dalaga. EDITORIAL COMMITTEE Jarri kunin qaxaramanii hojjatu. Gazeexessitoonnii fi gulaaltonni hunduu as keessatti hammatamu. Editor-in-chief: Dr. Birhanu Manager of studio: Befikadu Moreda fi gazeexessitoota Abdii Fiixee, Alamayyoo Qannaa, Usmaan Ukkumee fi kkf Waa’ee kanarratti ibsi ballaan erga kennameen booda yeroo ammaa kana Ahmed Abdosh rakkoon uumame hanga furmaata argattutti waajjira miidiyaatti argamee kan too’atu ta’uun himameera. Hoggantoonni miidiyichaa koreen nama sadi qabu dhaabbachuusaa himanii koreen kun rakkoo jiru qoratee yo dhiyeesse furmaata kennuuf waadaa galaniiru. Ob. Jaawaarille maqaan isaa deddeebi’ee ka’uudhaan wolqabatee dhimma jirurratti deebii akka kennu yeroon kennameefii deebii kenneera. ”Yo jiraachuun kiyya miidiyaa kanarratti gufuu ta’u taate hanga dhimmi kun qoratamee furmaanni kennamutti miidiyicha keessaa nan baha” jedheera. Haasawa Jaawar jiddutti garuu mormiin qunnameera. ” Miidiyaa kana kan jeeqaa jiru si’ii; keessa ba’i, Nu diktaatarummaa nama tokkoo hin barbaannu; hanga ammaatti sababa kee namni 8 miidiyaa keessaa bahe. kanaafuu nama 8 dhabuurra osoo ati baate wayya, bakka namootni sii qeeqan hin jireeti waa;ee isaani dubachuun kee sirrii miti isaaniis waltajii akkanaa irratti afeeramani yaada isaani ibsachu qabu, bakka isaan hin jireeti dubachuun sirri motii.” gaafiin jedhu ka’e. Obboo Jaawaris ‘’yo isin miidiyaa kana keessaa bahi kan jetten taate nan baha’’ jedhee stage irraa bu’e. Gaaffilee korarratti ka’an keessaa: Boordii kana eenyutu file? Executive Committee eenyutu file?Boordii fi EC eenyuttu file gaafilee jedhaniif Dr. Sintaayyoo fi Girmaan miidiyaan kun bar jalqabarra jira jechuudhaan filamtoota(hand-pic) Jawaar ta’uu isaanii mirkaneessaniiru. Gabaasa Finance (Financial report) barbaanna. kan jedhanu yo ta’u. Gaaffii kanaaf deebiin hin kennamne. Asirratti wanti beekkamuu qabu maallaqni OMN account OMN keessa kan hin teenye ta’uu isaa ti. Maallaqni OMN harka Leyilaa/Jawar taa’a. Dhimma kanarratti baldhinnasaa armaan gaditti isiniif ibsina. Account OMN keessa mallqni jiru kuma $27 qofa ta’uu fi mallaqni irraa hafa harka namoota dhunfaa jiraachuu keessa beektonni ni himu. OMN haga ammaatti uummatarraa meeqa argate? Meeqa baase? Meeqa qaba? Wonni beekkamu hin jiru. Maaliif qabeenya uummataa yo ta’e uummataaf ibsamuu qaba. Garuu qabeenya dhunfaa Jawaar ta’utti jira jedhu keessa beektonni. Wolumaa galatti korri kun uummanni Oromoo hunduu OMN kan jaallatu ta’uu; Jawaar shoora guddaa inni taphateef kan dinqisiifatu ta’uu garuu waa hundaa too’atee miidiyicha akka qabeenya ofiitti qabachuu yaaluusaa kan balaaleffatu ta’uu agarsiiseera kana malees rakkoo Jawaar fi namoota dalagaa OMN keessatti hirmaanaa guddaa qabaachaa warra turan jiddu jiruuf furmaani hatattamaa akka keenamu kan gaafate ture . kanaafuu koreen boordii fi ECn fedhii ummaaa kabajuun tarkaaffiilee barbaachisoo akka fudhatan kan dhaame ture. OMN abdii Ummata oromoo Maraati !!!


Dimookraasii, Filannoo fi Angoo Siyaasaa Maaliif Barbaachisa?

————————————————————————————————- ————————————————————————————————- ‘’Garaagarummaa ilaalchaa mormuun uumaa rabbii mormuu dha’’ …………………………………………………………………………………….. Mootummoonni Abbaa irree misooma fiduun rakkisaa dha: ————————————————————————————- ————————————————————————————- Namoonni baayyeen uummanni yo jabaatee hojjate ni misooma ni badhaadha; angoo siyaasaa, dimookraasii maalxuqusee wonni jedhamu kn waan quufa duuba dhufu jedhan. Kun garuu dogongora. Mootummoonni Abbaa irree misooma fiduun rakkisaa dha. sababni: 1. Uummanni press hin qabne ykn mirga yaada ofii ibsachuu hin qabne angawoota qeequu hin danda’u; kun ammoo angawoonni gufuu/lugaama tokko malee akka fedhan corrupt akka ta’an taasisa. 2. Olaantummaan seeraa yo hin jiraanne, tasgabbiin jiraachuu hin danda’u yeroo maraa uummata hidhuu fi uukkaamsuu dha, Investeroonni ammoo hegeree qabeenya isaaniitiif waan sodaataniif; gaafa tokko fincilli yo dhoo’e nageenni boorawe qabeenyi keenna ni bada ykn ammoo osoo dhimma wayiif rakkannee mana murtii dhaqnee haqa hin argannu jedhanii waan sodaataniif invest hin godhanu. 3.Beektonni ilaalcha sirna/mootummaa sanaa morman ukkaamfamaa fi hacuuccaa baqatanii biyyaa yaa’u. Eenyutu barsiisa? Eenyutu misoomsa. Namni biyyi sun maallaqa meeqa itti jigsitee barsiiste ” an lakkii farra-ngaa, farra-misoomaa, seelii diinaa” fi kkf jedhamaa akka quum-isranyaatti as keessa hin jiraadhu jedhaa biyyaa baqata. Kun biyyittii humna nama baratee irraa xiqqeessa misooma ishii duubatti hambisa. Itoophiyaa keessatti ammaan tana uummata alaa dhiisiitii miseensonnii fi angawoonni ADWUI illen waanuma ta’an dhaban malee garaan madaaweera, keessi isaanii gubateera. Dhara odeeffamu waan beekaniif namoota dhalootaan dharaaf dhalatan kan namummaa hin qabne yo ta’an malee namni nama ta’e hundi of jibbeera. Kanaafuu biyyittiin hiyyummaa keessaa bahuu hin dandeessu…………………………………………………………………. ————————————————————————————————– Mootummoonni abbaa -irree(dictators) ta’anu gosa sadii: ………………………………………………………………………………. 1.Tokko, kanuma deeggarsa uummataatiin gara aangoo dhufanii erga aangoo qabataniin duuba abbaa-irree ta’an. Sagalee uummataa caqasuu didan, aangoo gad-dhiisuu didan, malaammaltummaadhaan cuuphaman. 2. Gosti lammataa ammoo kanneen matoomarraa kaasanii irreedhaan/uduudaan gara aangootti dhufan. Kan akkasuma abbaa-irree ta’anii itti fuufan. Isaan kun osoo dimookraatessuu fedhanii hojii gaarii yo hojjatan osoo angoorraa hin buune dimookraatessuu danda’u. 3. Humnaan gara angoo dhufan, humnaan angooorra jiru; osoo angoo gad hin dhiisne carraa dimookraatessuulle hin qaban. ……………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………. Biyya tokko dimookraatessuuf yo murteeffatte sagalee uummataa dhaga’uuf qophii ta’uu qabda. Yo uummanni sagalee isaatiin angoorraa bu’i siin jedhe bu’uuf qophaawuu qabda. Uummanni yaada isaa akka ibsatu dhiibbaa fi sossodaachisaa tokko malee, shira tokko malee akka uummanni yaadasaa ibsatuu fi filannoo gaggeessu eeyyamuu qabda. Isa kanaaf fakkii guddaa kan ta’u pirezdaatii Naayijeeriyaa Oliiseegun Obaasaanjoo dha. Naayijeeriyaan erga uummata adii jalaa bilisa baate booda yeroo dheeraaf fonqolcha mootummaatiin jeeqamaa turte. Saniya Baachaa, Babangidaa fi kkf angorra erga turaniin duuba Obaasaanjoon fonqolchaan gara angoo dhufe. Jeneraalonni duraanii martinuu erga fonqolchaan angoo qabatan booda filannoo sobaa kan gaggeessaa turan ta’us Obaasaanjoon filannoo bilisaa gaggeesse. Ummanni Naayijeeriyaa silattuu loltuun gad hindhiistuu gaafuu filannoo jedhaa nu sobdi jedhee obaasaanjoo kuffise. Obaasaanjoon angoo gad dhiise. Ummanni Naayijeeriyaalle hin dinqisiifate. Addunyaalleen ajaa’iba jette. Afrikaa keessatti namni angoo gad dhiise Mandeellaa dura hin turre. Uummanni Obaasanjoo baayyee jaalate. Nama sagalee keenya kabaje jedhee faarse. Woggaa shaniin duuba Obaasaanjoon dorgomnaan harka dhibbaan filatame. Maaliif seetan? Akka inni uummata jaalatu akka inni nama dhugaa ta’e uummanni mirkaneeffate kaa!!………………………………………………………………………………………………. Filannoo ————- ————- Sabni mirga filachuu yo argate namoota/dhaaba cimaa ofii jaallatu fi kan uummata jaallatu, kan dandeettii qaban filata. Namoonni akkasii kun bakka bu’oota (representative) isaa ti. Namoonni kun dhimmoota diinagdee, siyaasaa fi hawaasummaa irratti seera jajjabaa uummataaf fayyadu tumu. Angawoota jajjabduu filu. Qaama hojii raawwachiiftuu toowatu. Angawoota malaammaltummaadhaan laaqaman hojiirraa ar’u. Wolumaa galatti ol’aantummaa seeraa mirkaneessu. Miidiyaa Rabbiin ilma namaa kana akkuma bifa garaagara godhee uume kana yaadaa fi amalallee akksuma gara gara godhee uumeera. Dandeettiin hubannoolleen akkasuma gara gara. Kanaafuu Waanuma tokko irratti namni ilaalcha garagaraa qabaata. Kun uumama rabbii ti. Akka mootummaan Woyyaanee yaadu ilmaan namaa duuchii ilaalcha tokko akka qabaatanu yaaluun uumama Waaqaatiin mormuu dha. Miidiyaan bilisaa jiraachuun/mirgi yaada ofii bilisaan ibsachuu (freedom of speech) yo mirkanaawe 1. namoonni mootummaa morman yaada isaanii siyaasarratti, diinagdee fi hawaasummaa irratti sodaa malee ibsatu. Poolisii/tersiimoo misoomaa mootummaan ittiin deemurraa gaggaarii ta’an qabatanii fulla’uu danda’u. 2. Uummanni haala bulchitoota isa, haala diinagdee fi siyaasaa qaama garaa garaarraa dhaga’uudhaan beekkomsa argata. Waan tokko jibbuu fi jalachuun ykn filachuun yo odeeffannoo fi beekkomsi jiraate dhufti. Namni makiinaa/konkolaataa gosa tokko qofa beeku saniin ala konkolaataa gosa biraa yaaduu hin danda’u. Mootummaan biyya bulchu garuu hawaasi biyya sanii akka odeeffannoo gara biraa hin dhageenye ilaa fi gurra duuchee miidiyaalee akka VOA fi Raadiyoo Jarmanille ukkaamsee(jam godhee) filannoo biraa /yaada biraa akka isaan hin beekne dukkana keessatti mana itti cufee raatessee bulcha. Dur Hayilesillaaseen faa ilmaan isaanii fi kan angawoota guguddaa qofaaf barnoota eeyyamanii uummata biraa dukkana keessatti dhoowwanii ‘’nu Waaqarraa ergamnee, sanyii addaatii’’ nuuf sagadaa jedhanii sagachiifataa bitaa turan. Ijoolleen diqqoon ila banatte garuu cunqursaa san mormitee sirna san burkuteessite. Namni yo ilti hin banamin wa mormuu hin danda’u, maaliif? Waan lafa hin dhaggineef. 3.Miidiyaan bilisaa malammaltummaa fi gochaalee seeraan alaa kan mootummaaf qaamonni bulchiisaa dalagan waan saaxiluuf itti gaafatamummaa mirkaneessa. Yo miidiyaan wolabaa jiraate angawoonni daba garaa garaa hojjatan baayyee of eegan. Amma garuu kan mootummatti dhiyaatu isaan waan ta’aniif nama yakka isaanii morme mormituu/shororkeessituu jedhanii hidhuu fi hiraarsuu danda’u. 4. Wolabummaan pireesii fi yaadaa filannoof dhagaa bu’uuraa ti. Angoo Siyaasaa ———————— ———————– Aangoo siyaasaa dhunfachuun seera biyyi ittiin bultu murteessuu nama dandeessisa. Poolisii fi tarsiimoo siyaas-diinagdee fi hawaasummaa biyyittii murteessuu dandeessisa. Qaamni angoo siyaasaa harkaa qabu poolisii diinagdee, hawaasummaa fi misoomaa bifa barbaadeen boca. Yo barbaade poolisii fi tarsiimoo garee tokko qofa duroomsitu boca. Yo barbaade ammoo poolisii uummata maraaf fayyadu kan wolqixxummaa, bilisummaa fi dimookraasii mirkaneessuu dandeessisu boca. Kanaafuu uummanni mootummaa abbaa irree buusee mootummaa fedhii uummataarratti hundaawe ijaarrachuuf qabsaawuu qaba. Mootummaan akkasii kun Dimookraasii, Olaantummaa seeraa, kabaja mirga namoomaa, bilisummaa yaada ofii ibsachuu, misoomaa fi badhaadhinna fiduu danda’a. Kanaafuu uummanni carraan inni qabu jabaatee wol-ijaaree mootummaa abbaa-irree kana ofirraa darbee mootummaa dimookraatawaa ijaarrachuuf qabsaawuu qaba.


Tarsiimoo Siyaasaa (Kutaa Qaraa)

——————————————————————————————- ……………………………..…………………………………………………………………… Siyaasni beekomsa barbaada. Siyaasaa gaggeessuuf garuu beekomsi qofti gahaa miti.Tarsiimoo ykn art(qarummaa) gaafata. Siyaasni yo qarumma hin qabaanne wareegama guddaa fi gaaga’ama cimaa namootaa fi hawaasarraan gaha. Wanti an dargaggoota Oromoo gorsu tokko. Dargaggoonni Oromoo amma sabboonummaa ni qabdu, fedhii fi jaalala bilisummaa ni qabdu, mirga uummata keessaniif falmachuu fi murannoo qabdu. Kanaan isiniin boonna. Waan hafaatti jira. Innille beekumsa siyaasaa ti. Gorsa- pls seenaa qabsoo biyya garaagaraa dubbisaa. Isaan kana keessaa Kitaaba Qabsoo Chaayinaa kan Mao Zedong; Long way to freedom kan Mandella; Satiyagraha, the way of Truth kan Mao; X-Speaks fa dubbisaa. Qabsoo Afrikaa kibbaa, Qabsoo gurraacha Ameerikaa fi qabsoo biyyoota gara garaa irraa waa hedduu barattu waan ta’eef isaan dubbisaa. Wantoota armaan gadii kanneeniif xiyyeeffannaa guddaa kennuu qabna: 1. Yeoo kam eenyuun akka lollu (The when-and-who) beekuu …………………………………………………………………………………………………… Yeroo tokkotti diina lamaa fi sadiin loluun gowwummaa dha. Kanaafuu yeroo tokko diina tokko qofa lolla. Asirratti dubbii Dr Mararaa takka keessa buusa: WORAABESSI TOKKO AMMA NU NYAATAA JIRA. WORAABESSI BIRAA NU NYAACHUUF ILKAAN QARACHAA JIRA. KAANILLE OFUMARRATTI EEGGACHAA AMMA ISA NU NYAACHAA JIRU KANA OFIRRAA BUUFACHUU QABNA. Dubbiin hayyuu akkasi. Xiyyeeffannaan keenya ammatti mootummaa abbaa irree qofarratti ta’uu qaba. Mootummaan kun kan hagana angoorra tureef qabsoo saboonni gugurdaan lamaan wolirratti godhanuun ta’uu beekuu qabna. Ammaan tana sabni biyya san keessa jiru marti mootummaa abbaa irree woyyaanee akka irraa bu’u barbaada. Worri duraan nu qorqaa bayelle irratti qabsaawaa jiru. Nu ammoo kan amma nu ajjeesaa jiruu fi nu saamaa jiru dhiifnee waa’ee siidaa fi waa’ee worra ammaan tana angoorra hin jirree haasofna. Worra angoorra jiruu fi kan dur angoorra ture ka amma garuu angoorra hin jirrelle lamaanuu bakka tokkotti loluu yaalla. Inni kun dogoggora tarsiimoo waan ta’eef haa sirreeffannu. Siidaa Minilik Oromoon yo biyya san keessatti angoo qabate galgala tokkoon diiguu danda’a. Maaltu nu dhoowwa? Garuu mootummaa ta’uudhaaf hojjachuu nu barbaachisa. Yeroon ammaa woyyaanee qofa irratti haa duullu. Worri maqaa tokkummaatiin daldalulle haa qabsaawan. Tumsa nuuf ta’u. Diinuma nu lollu lolan waan ta’eef isaan rifachiisuu hin qabnu. Yo nu amma isaanirratti duulle Oromoorra worrumma amma jiru nuuf woyya jedhanii worra kanarratti qabsaawuu dhiisu. Nu’uuf isaan kan wol lollu eerga kan amma jiru kun kufeen booda ta’uu qaba. Hanga kan amma jiru kun kufutti woraabessa ilkaan qaratu san hin tuqinaa. 2. Diina xiqqeessuu fi fira baayyisuu …………………………………………………………………………………………………….. Hogganaa paartii Kommunistii Chayinaa Maa’oon akka jedhutti : Qabsoo keessatti qaama 4 tu jira. Isaanis: 1. Nu Qabsaawota (we) 2. Deeggartoota keenya(our supporters) 3. bench sitters (worra taa’ee ilaalu kan gama lamaanuu hin eeggarre) 4. Diina (the enemy) Nu kan gochuu qabnu deeggartoonni akka nutti makaman gochuu- bring the supporters into we; benchi sitters akka gara deeggartummaatti dhufanu hojjachuu- bring bench sitters into our supporters. Yo gara deeggarummaa keenyatti dhufuu dhabanille gara diinaatti akka hin makamne kan godhu ta’uu qaba tarsiimoon keenya. ——————————————————————————————— …………………………………………………………………………………………………….. Dubbiin kun nullee hin ilaallata. Keessattuu tarsiimoon keenya namoota/saboota qabsoo keenya hin deeggarre ykn hin mormines kan akka sabootaa fi sablammoota kibbaa kanneen kan hawwatu ta’uu qaba. Fkn. Sabni Kafaa akkum keenya sirnoota darbanii fi kan ammaa keessattille cunqurfameera. Osoo qabsoo keenya tumsee hin jibbu. Garuu yo nu waan keenya qofa haasofnu taate yo hegeree bilisummaa nu wojjiin akka qabaatu itti himamuu fi hammatamuu baate; yo gaafa balaan isaanirra gahu nu dhimma keenyaa moti jennee callisnu taate gara keenyatti makamuurra gara cunqursitoota kaleessaa (worra maqaa tokkummaatiin daldaluu) santi makama jechuu. Gedi’oonille akkasuma; Hadiyyaanille akkasuma. Konsoo fi Burjiilleen akkasuma. Saboonni kunneen saboota dhiigaanille Oromoon wolmakanii jiranu dha. Saboota Kuushi dha. Garuu yo nu tarsiimoo isaan ittiin hammannu hin qabaanne taate gara humnoota kaanii nurraa deemu. ———————————————————————————————- “Oromoo fi Oromummaa ni jaalanna; garuu saboota biraalle ni hmmanna!” ——————————————————————————————— Qabsoo keessatti yeroo maraa diina xiqqeessuu fi fira baayyisuun barbaachisaa dha. Sabboonummaan keenna kan beekumsaa fi bilchina qabu ta’uu irra jira. Kan nu irratti qabsoofnu namoota muraasa angoorra bahanii abbaa irree ta’aniin malee saba isaan keessaa bahaniin akka hin taane hubachuu fi hubachiisuu qabna. Duraanille namoota muraasa saba amaaraa keessaa bahanii qawwee hidhatan, loltuu fi angawoota Minilikii fi Hayilesillaasee ta’anittu badii raawwate malee saba amaaraa hundaa miti. Ammallee kan irratti qabsoofnu namoota Tigraay keessaa bahanii sirna biyyittii too’atan irratti malee saba Tigraayi irratti miti. Kun akkasitti hubatamuu qaba. Akka badiitti kan ilaalamu garuu miseensonni saba sanii badii angawoonni saba isaanii keessaa bahan dalagan san deeggarru. Saniif jennee nu isaanirratti duuluu hin qabnu. deeggartoota tuffanneetuma jara mataa irratti xiyyeeffatuu qabna. …Itti fufa……………….


Oduu Gaddaa Sadaasa 19/2014

Obbo Abdulaxiif Ahamed Sa`iid erga yaro dheeraa dhukkubaan dararaamaa ture sadaasaa 19/2014 ganamarraa sa`aati lamatti Hospitaala Joglaa Magaalaa hararitti Du`aan addunyaa kanarraa boqatee jira. Sirni awwaalcha Isaas guyyuma kana waaree boda Aanaa Sibilu Araddaa Galmotti sirni awwaalcha isaa bifa miidhagaan raawwatee jira. Obbo Abdulaxiif Ahamed sa`iid nama ganna 42ti. kan dhalatee guddatees baha Oromiyaa Harargee dhihaa Aanaa Ciroo Araddaa Rukhelle ja`amutti dhalatee guddate. Bulchiinsa Dargii keysaa biyyarra baqatudhaan Somaaliyaa Jibuutii Ertirea Yamen fii Sa`udii Arabiyaa keysatti baqattummaan jiraachaa ture. Obbo Abdulaxiif ahamed sa`iid Abbaa ijollee Afuriti 4ti. Jolleen isaa baqattummaan Magaalaa Cairo keysatti jiraachaa jiru. Dutii waan hin olleef Obbo Abdulaxiif Du`aan dhabuu kenyaaf heeduu gaddina.Sadaasa 19/2014 Du`aan Addunyaa kanarraa boqachuun isaa firaa fii Aalii isaa hunda gaddisisee jira. Sirni gaddaa isaa Biyya Bakka dhalota isaa kan taate Rukhelle fii Riyaad ganda Manfuuhaa ja`amu Akkasumaasa Magaalaa Cairo ganda Ma`aadii ja`amu keysatti sirna miidhagaan gadgeyfamaa jira. Nuus gama kenyaan Obbo Abdulaxiif ahamed Sa`iidif Araarama kadhachafii maatii fii firottan isaatif jajjabina hawwina. Hegeree Oromiyaa sadaasa 19/2014


YAASIR, SUMEYYAAH, AMMAAR

Abbaan Ammaar Yamanirraa obboleeysa Isaa barbaada Obboleyyan Isaa lamaa waliin Makka dhufee. Obboleeysa dhabnaan Haarisii fii Maalik gara biyyaatti hoggaa deebi’an Yaasir ammo Makkatti hafe. Makkatti hafuu Isaa saniin seenaan hanga guyyaa Qiyaamaatti waan gaariin akka Isa dubbattu Rabbiin sababa Isaaf godhe. Yaasir Makkarraa firaa fi aanaa waan hin qabneef Abbaa Huzeyfaa ilma Mughiiraa kan Gosa Makhzumitti gosa gale. Akka nagayaan Makka keessa jiraachuu danda’uuf. Abbaan Huzeyfaa Gabrittii Isaa tan Sumeyyaa bintu Khibaax jedhamtu Yaasir fuusise. Yaasir fii Sumeyyaan Ilma Ammaar jedhamu argatanii gammadan. Gandi Yaasir haaluma kanaan Abbaa Huzeyfaa jalatti gosa galanii jiraataa Osoo jiran, Makka keeysaan Ifaan Adunyaa fi Ilma namaa dukkanaa baasu Ife. Nabiyyiin Alamaaa Muhammad s.a.w ergame. Yaasir fi Sumeyyaan dulloomanii jiran. Ammaar dardara, waa’ee Rasuulaa s.a.w dhageenyaan bakka Rasuulli s.a.w jiru ganda Daarul Arqam ibnu Abii Al-Aqam dhaqee Rasuula s.a.w qunnamee waan Inni dhufeen dhageenyaan Shahaadaa godhe: <haqaan gabbaramaan hin jiru Allaah malee Muhammad Ergamaa Isaati> jechuun Ragaa bahee. Haadhatti dhaqee Islaamatti yaame Sumeyyaan daftee qeebalte, Abbaa Isaatis ni yaame Innis dafee qeebale. Manni Isaanii guutuun mana Islaamaa tahe. Imaanaan Ife. Gandi gosa itti galan gandi Abbaa Huzeyfaa Islaama tahuu Isaanii dhageenyaan akka malee dallanan. Gosti Makhzuum tan gosa itti galan ni kakkatte, takkaa Islaama dhiisuu qaban, takka ammoo balaa itti dhuftu qeebaluu qaban jechuun murtii itti dabarsan. Balaan Isaan Itti dalagan waan Bineensatti namni hin daleyne ture. Qaama Isaanii Sibiila uffisanii aduu gammoojjii akka malee owwiitu san keessatti affeelaa olan, Bishaan dhuguu dhorgan hanga kokkeen Isaanii gogoggoydutti, gogaan Isaanii hanga babbaqaqutti, hanga dhigni irraa dhumutti achuma tursiisan. Achitti Isaan dhiisanii biraa galan borumtaa itti deebi’an. Azaabni Isaanii haaluma kanaan itti fufa. Gaafa tokko Rasuulli s.a.w Maatii Yaasir tan cunqurfamaa jirtu, Isaanii Azaabbamaa jiran argeeti, homaa Isaaniif godhuu waan hin dandeenyeef akkana jedheen: “Obsaa Yaa Maatii Yaasir Bellamni keeysan Jannata”. Qalbiin Isaanii roorroo san hunda keeysatti osoo jiranii jecha Rasuulaa s.a.w kan dhagayan kanaan gammaddee bohaarti. Maanguddoon lamaan Azaaba saniin hin turree. Haatii Isaa Sumeyyaan Osoo Azaaba san keessa jirtuu Abuu Jahal dhufee Isii arrabsinaan akka nama hin dhageenyetti tufatte jalaa uste. Abuu Jahal Lallabaa fi arraba kiyya na tuffattee uste jechuun eeboodhaan waraanee Shahiidee Islaamaa tan dura taate. Kun Sumeyyaaf ni gaha shahiideen duraa Islaama keeysatti Isiidha. Faaruun kanaa olii hafee?!!! Abbaan Isaa Yaasir Ammoo Osuma cunqursaa fi Azaaba san keessa jiruu shahaadaa qabachaa ajjeefame. Ammaar jarri Kaafiraa Azaaba itti cimsuudhaan Rasuula s.a.w akka xiqqeesee, Taaboota Isaanii akka faarsuu gaaftan, Ammaar waan Isa qunname akkanatti Rasuulaaf s.a.w Ibsa. “ Na Azzaban hanga natti jabaattutti, hammeenyi Isaan natti dalagan Osoo gaara irri kaayan ni faca’a, Adawwiin Allaah Aduu keessatti na gubuun Isaaniif gahuu dhabee Ibbidaan qaama kiyya guban, Akkasitti na gubuu fi na rakkurraa hin deemne hanga ani (Arrabaan) siituqee, Taaboota Isaanii faarsutti, Anis natti jabaannaan waan Isaan fedhen godhee dhufe Yaa Rasuula s.a.w”. Rasuulli s.a.w: “ Qalbiin tee akkam si yaaddi yaa Ammaar?” jechuun gaafate. Ammaaris: “Yaa Rasuula Allaahaa Qalbiin Tiyya Islaamummaan sabattuudha”. Rasuulli s.a.w akkana jedheen: “ Badiin takka sirra hin jiru, yoo sitti deebi’an, waan jette sanitti deebi’ii je’i.”. Rabbiin Ammaar Qulqulleesuuf Ayaata tan buuse: “Namni eega Amanee Allaahatti Kafre, nama dirqame malee haala qalbiin isaa Iimaanaan sabatuu taateen, Ammoo namni qooma Isaa kufriif bane, Isarratti Dallansuun Allaahaa taatuudha, Ammas Isaaniif Azaaba guddaatu jira.” An-Nahl: 106 Ammaar gaafa gara Madiinaa Hijiraan hayyamamtu amantii Isaatiin gara Madiinaa goodaane. Masjidni Qubaa akka Ijaaramus Isaatu yaada dhaleysee Masjidni duraa Islaama keeysatti Ijaarame. Madinaatti Rasuula s.a.w waliin osoo addaan hin baane jiraachaa ture, duula Rasuulli s.a.w godhu waliin duula. Rasuulli s.a.w Isa jaalata hoggaa Isa arge “dhufe bareedaan bareechamaan” je’a. Rasuulli s.a.w “Ammaar Iimaanni mataa hanga miilaatti Isa guuttee jirti” je’e Isaaf ragaa bahe. Gaafa Rasuulli s.a.w Adunyarraa gara Rabbii Isaa godaane, Museylamaan ani Nabiyyii jedhes lola san keessatti hanga gurri Isaa muramtuu Jihaada godhee jira, duratti deemee sodaan malee jihaada godhee warra sodaates jajjabeysee hanga Museylamaan Kijibaan ajjeefamutti Jihaada guddaa godhe. Rabbiin Irraa haa Jaalatu Ammaarii fii Abbaa fi Haadhaa Isaa. Seenaan Ammaar barreesanii hin dhumu garuu asumatti haa gabaabsinu. Mee nuti yoo akkam jirra dargaggoonni Amantii teenyaaf maal daleyne? Maangudoon ? dhalaan? Eysa jirti tan akka Sumeyyaa?? Islaamummaan amantii haqaati, Jannata Isiidhaan malee hin argatan, garuu jannanni qaaliidha, akka Maatii Yaasir [Yaasir, Sumeyyaa, Ammaar] kanatti Rakkoo boodaan ballootti bahan, Jannata argatan, Adunyaarratti seenaan maqaa bareedaan nama ka’a. Osoo maatiin Yaasir Islaamaaf rakkachuu baate silaa arra namni maqaa Isaanii beeku hin jiru, garuu Islaama taanee dhumna je’anii roorroo hunda waan obsaniif, arra Ilmaan ifii namni Sumeyyaa fi Ammaar baasu heddoommina Isaa Rabbiin haa beeku. Rakkoon Islaama Itiyoopiyaa harkaa qabdus tanuma Qabsoorratti Obsuu malee dheysuu, kaafaruu, du’a sodaaf Munaafiqa tahuun karaa Islaamaati miti. Namni hedduun Islaama Rabbitu eega maaltu nun gahe jedhan, Rabbiin Zamana Rasuulaa s.a.w rakkoo hoggaa itti fidu qabsaawanii Rabbitti irkataa turan, Rabbiin Amantii isaa ni eega dhugaadha garuu nuti harka marannee Amantiin teenya yeroo Yahuudaan balleesuuf deemtu usnee teenyaa??? Qabsoon teenyaa fi roorroon nurratti deemaa jirtu tanuma duraan karaa godhamte, Inumaa teenya tan maatii Yaasir irra xiqqoodha. Garuu Isaan Islaamarratti Obsanii seenaan Isaanii faarfamaa tahe, nuti yoo akkam tahuu qabna? Karaa Maatii Yaasir haa yaanu moo? Karaa Munaafiqaa fii Kaafiraa? Karaa Ahbaashaa?? Moo karaa Kaabinee? Qabsoon Islaama biyya teenyaa hanga mirga argannutti ykn hanga shahiidee taanutti itti fufa. Allaahu Akbar!!! Injifannoon tan Islaamaati!!!!


“YOO DUBBANNE BUUBBEE YOO CALLIFNE BUQQEE”

“Akka hin nyaanne Zangaadaa marqitee Akka hin dhiifne Waa itti carreessitee” Kunoo dubbiin tiyya Tan akkasii taate Gad baasee himachuu Maalaatu na dhibe, Callisee obsuus Garaatu dadhabe Furmaata hin garre Malaa-marii dhabee. Osoo wanni jedhan Dilli tokko jiruu Akka itti jedhantu Nama dhiba garuu “Yoo dubbanne buubbee Yoo callifne buqqee” Akkas narraa taate Tanaatu na cinqe. Obsuun silaa gaarii Yeroo makmaakanii Akki Oromoon jatte, “Obsan warroomanii” Yoo obsines garuu Hin jiru furmaanni! Yoon baasee dubbadhe Furmaanni ni jiraa? Nama meeqaatu Yaada koo deeggara? Natti wal qarqabdee Sammuutoo diddiraa Tana sossodaadheen Afaan qaphe firraa. Dhugaa lafa jirtu Yoon baasee dubbadhe Silaa bar gaarumaa Furmaata argadhee Kan fashalsuu dhufa Dubbii faallaa godhee Tana hundan argaan Obsuun ciniinnadhe! Meeqaatu obsee Callisee hususe Akka jedhu dhabee If keessatti sase Ana qofaa miti Baay’eetu callisee Shira xaxxuu sodaa Firraa itti dhiise. Obsuun barbaachisaa Hanga yoom obsinaa? Mataa lafat qabnee Usnee ciniinnannaa? Tan natti jirtulleen Kunoo dubbii tanaa Dubbachuu moo obsuu Tamtu irra as aana? Onneen too haphatte Yaanni keessa guutee Sammuun too jeeqamte Yaadaan booji’amtee Naaf himaa yaa firaa… falli yoo jiraate. Naaf himaa yaa firaa… yoo falli jiraate.


Waamicha hiriira mormii magaalaa Berliinii kan guyyaa 03/12/2014

Kabajamoo fi jaallatamo hawwaasoota/jiraatoota Oromoo biyya Berliin, Jarmanii, Awuroopaa fi firoota oromoo hundaaf, Duran dursee nagaan oromummaa bakka jirttan maratti isiin haa qaqabu. Itti aansuun yeroof akka „Mumicha Ministeera Itoophiyaa“ jedhamee beekamuu fi ergamtuu Wayyaanee kan tahe Hailemariam Dessaalanyi gaafa 02-03/12/2014 magaalaa Berliin akka dhufuu/argamu fi akka Piresidaantii biyya Jermanii kan tahe Jochim Gauck duukaa akka marii qabaan odeefanoo mirkana’e qabna. Nuti hawaasnni Oromoo magaalaa Berliin kan biyya Oromiyaatti taha jiru (Sarbaminsa Mirga namumaa,Ajjechaa,Hidhaa siyaasaa, gidiraa, dhabamsiisa fi saamicha) fi kessumaa kan yeroo dhiyoo dura karaa AI „Amnesty International“ yakka umaata oromoo iratti otoo wal-iraa hincitiin tahaa jiru otoo hin irranfatiin mormii keenya wal-cina dhabachuudhaan sagalee guddan akka dhageesisnnuf akka irratti argamtaan isin afferra.Dirqamni lammummaas nurra jira. Guyyaa:03.12.2014 Sa’aa: 09:00 – 13:00 Edoo: Balbala Piresidaantii Jarmanii ful-dura Spreeweg 1, 10557 Berlin KHG-HOB


HAQOO HAQ, SHIROO SHIR! IJJI WAA GARTU OMN DUUBAAN MAAL ARGITI？

By EDITORIAL BOARD OF OromoTV.com Afraasa 06 br 2014 Cancala ykn luugama fuunaan fardi beekee jeama. Akkuma mataduree irraa hubatamutti, OMN eega maqaa dhoofne adeemsi barruu kanaatiis dhimma sabaahimaa ykn sab-qunnamtii ykn media kanaa gulaaluuf akka tahe shalaguun nama hindhibu. Mataduree kana filachuun keenyaas jidduu kana gurri ol galuu fii kan gad galuus wanni hafarsu kanuma waan taheef dhimma kana irratti xinxala gama keenyaa gumaachuuf jenneeti. Akkaatuma kanaan barbaachisummaa odeeyfannoo tii fii shoora sabaahimaa irraa jalqabuudhaan, haala yeroo OMN fii isa duubaaniis eenyu yakkinee eenyu faarsuu akka qabnu osoo hintahin adeemsi kun garam akka nugaggeeysaa jirru eeruu barbaadneeti. Akkeekni barruu kanaatiis dhimma kana irratti akka oromootti ija ogummaatiin hubannoo waliigalaa horachuuf qooda gama keenyaa gumaachuuf haalli yeroo waan nudirqisiiseefi. Barbaachisummaan odeeyfannoo yoomiyyuu taanaa, kan wal nama gaafachiisuu miti. Hawaasni tokko akkaatuma bara keeysa jiruutiin jireenya isaa milkeeysuun dirqama isaa kan namoomaati. Fakkeenyaaf akka hawaasaatti jiruu ofii gaggeeffachuuf oomishachuun dirqama eega tahe, odeeyfannoo haala qilleensaa argachuuniis hammasuma takka dirqama taha. Eega oomishame ammaas bitii fii gurgurtaan waan feesisuuf odeeyfannoo magaalaa barabaaduun waan hafinsa hinqabne. Kanaan maddittiis qunnamtiin hawaasaa fedhii garagaraa waan ammattuuf odeeyfannoo dhihana walaansaa, kan barnootaa tii fii kan akka barbaachisu ni amanama. Hammasuma takka ammaas hariiroon ummataa taligaa siyaasaatiin ala tahuu waan hindandeenyeef odeeyfannoo siyaasaa heluun fedhii osoo hintahin dirqama sabummaa akka tahe shakkiin hinjiru. Haqa uumamahawaasummaa kana irratti hundaauudhaan hawaasni kamiyyuu taligaa odeeyfannoo kan mataa isaa qabaachaa akka ture shalaguun nidandayama. Daandii seenaa keeysa ifbooda deebinee yomilannu taligaan ittiin odeeyfannoo waliif gumaachaa turan bakkuma itti waqunamanitti wal odeeyfachuu irraa eegalee walitti qabamanii yaada waliif gumaachuuniis ifiifuu gaafasiif sabaahimaa bara saniiti ture. Lakkuma barri marmaa deemuuniis, lakkoosa ummataa qofa osoo hintahin, qaroomni teknooloojiitiis guddachaa dhufuudhaan taligaan odeeyfannootiis waltajjii gandaa irraa gama sab-qunnamtii biyyaatti guddachuun ittibaha adeemsa kanaati. Biyyaaleysummaa qofattiis osoo hin hornogamin arra taligaan odeeyfannoo tii fii shoorri media addunyaan guutuun ganda tokko taate hamma jeamtu takka irra gaheeti jirsa. Kana jechuun ammaas guddina qarooma roga kanaatii wajjiin, barbaachisummaan odeeyfannoo sadarkaa ittiin gargaaraminsaa bira taree hammuma nyaataa fii dhugaatii takka ulaagaa jiruu fii jireenyaa taheeti jira jechuun nifdandayama. Eegasiifuu jaarraa odeeyfannoo kana keeysatti hanqinni odeeyfannoo dhibaayyuu akkam muduu dandaya? Gaafiin jettuus kauun nimala. Gaafii ulfaattuu taattullee deebisaan isii garuu laaftuudha. Maaliif yojeame, jaarraan keeysa jirru umrii odeeyfannoo eega tahe, odeeyfannoodhaan alatti ummata zabana kanaa tahuun waan hindandayamneefi. Dhugaadhaa, akka ummata naannoo tokkootti asoosamanii jiraachuun nimala taha. Akka qaama addunyaa tanaatti garuu dammaqaan hirmaatanii fedhii ofii guuttachuuniis tahe mirga ofii gonfatanii malaggaa dorgommii ardii tanaa fullahuun kan yaaddamuumiti. Akka waliigalaatti, sababa hedduu tarreeysuun dandayamullee, oromooniis akka sabaatti illima hiyyummaa tii fii maraammartoo siyaasaa keesaa bahuu hanqachuu isaatiif sababni tokko kanuma. Ragaa hamma tokko eeruudhaafiis, dhugaadhaa, lolli bar dhibbee dabre keeysa oromootaa fii nafxanyoota jiddutti gaggeeyfame sun, jecha gabaabaadhaan, lola qawwee fii eeboo jiddutti adeemsifame tahullee, habashootni eega lola kana qaamaan injifatan booda duulli walfaannoommii qabu kan isaan oromoo irratti gaggeeysaa turanii fii ammallee ittifufaa jiran duula sammuu akka tahe beekkamaa dha. Kanaaniis akka sabni kun eenyumaa isaatiin walhinsimnee fii faffacaee hafu godhuudhaan oggolchuudha ture tarsiimoon isaanii guddoon. Amantiilleen osoo hinhafin gosaa fii naannoodhaan gargar dhilliyanii maqaa garagaraatiin yaamuudhaan wal afaan dachaasuudha ture tooftaan isaanii fokkattuun. Haalli kun akka isaan harkaa hinfashalleefiis malli tokko oromoon akka sabaahimaa hinqabaanne taasisuun qaama tarsiimoo tanaa hoggaa tahu, yo afaan isaaniitiin sab-qunnamtiileen wahii banamaniis afaan oromoo radiyoona cabsa hamma jean takkatti saba kana media irraa fageeysuudhaaf tattaafachaa akka turan yaadanoo yeroo gabaabduuti. Silallettuu dubbiitu dubbii kaasaa, dhimma kana kaasuun keenya eega hin oolamin, afaan oromoo raadiyoona akka hincabsine hujiidhaan kan mirkanaawe br 1970 moota keessa eega raadiyoonni Mogadishu baname booda hoggaa tahu ololla moottummaa Somalia ololaan ittisuuf jecha nafxanyootni br 1974 keeysa raadiyoona Harar banuudhaaf dirqamuun isaanii ooluu baattullee, akka kutaallee oromiyaa kanneen biraa keeysatti hindhagayamne Laga hawaashii gaditti hornoguudhaan, ammaas tahu akka sabni wal hinsimne shira madhawuun isaanii hinoolamne. Warraqsa dargii boodaas tahu afaan oromootiin tamsaasa raadiyoonaa finfinnee irraa jalqabuudhaaf haalli isaan dirqisiisuus gama TV osoohintarkaanfatin hamma br 1991 akka ture hubannoo kaleeysaati. Achii asiis tahu Tv fii radiyoonaan wanni tamsau yolaalame ummataaf odeeyfannoo gumaachuuf osoohintahin, sab-qunnamtiilleen wayyaannee tun afaan oromootiin oromoo afanfaajjeeysuu irra matuma galeehuu osoo cufamanii irra caalaadha yojeame dogoggora nutti hinfakkaatu. Kanumaan walqabatee imaammata mataa isaanii kan ittiin hundaawan qabaachuun isaanii osoo hindagatamini, sabaahimaalleen diidaa kanneen akka VOA damee afaan oromoo tii fii kkf qilleesa irra jiraatanillee gabaabina yeroo isaanii tii fii ammaa amma ukkaamsamaa jiraachuu isaanii caalaa biyya keeysatti agabaaftota gayaa bobbaasanii hojjachuu dhoowwamuu isaaniitiin hamma silaa tajaajiluu malan takka sossoohuu hanqachuu isaanii mootummaa USA dabalatee hawaasni addunyaa hundi ragaa bahaati jira. Radio fii Tvn asmaraatiis akkuma raadiyoona Mogadishu kan dur sanitti afaan oromoo dubbachuu irraa kan hafe, kan olola motummaa isaaniitiin muddame malee kan dantaa oromuutiif dhimmamu waan hintahiniif oromooniis isaan irraa waan eeggatu hinqabu. Hamma yeroo gabaatti sab-qunnamtiin akka kan oromootti maqaa dhawamu yojiraate sagalee bilisummaa oromoo, SBO dha. inniniis tahu tamsaasa halaa kan qulqullummaa dhaan hindhagayamnee fii ummata isaa irraa fagaachuu caalaa hammuma VOA takkallee biyya keeysaa gabaasuuf carraa kan hinqabne tahuu daran kan siyaasaa dhaaba tokkoo qofa leellisu taachaa, walaba tahee fedhii oromoo guututti nicalaqqisiisa jechuun hindandayamu. Tamsasini radio fii Tv kan community fii matayyaa tokko tokkoos adungaa halaalaa keeysa jiraachuun isaanii tattaaffii nama jajjabeeysitu hoggaa tahu ummata oromoo kan internatii dhiisiitii human tirikaatu hinqabne dhaqqabuu akka hindandeenye beekkamaadha. Karaa biraatiin zabana globalizationii kana keeysatti hawaasni kamiyyuu odeeyfannoodhaan alatti addunyaa wajjiin tarkaanfachuu dhiisiitii, jiraachuuhuu akka hindandeenye jala murameeti jira. Sabni oromooniis qaamuma hawaasa addunyaa tahuu daran qabsoo hadhooytuu keeysatti argama. Qabsoo bilisummaa. Kanaafuu haala akkanaa keeysatti sab-qunnamtiin ciccimoon hedduun akka isa feesisu shalaguun eega dandayame, matuma galeehuu sabaahimaa dhabuun ammoo hangam takka akka isa miidhu hubachuun nama hindhibu. Haala danqaa fii abdii nama kutachiisu kana keeysatti ture gaa, karoorri Oromo media network, OMN, hundeeysuudhaa kan as bahe. Baqqattootni oromoo kanneen biyya ambaa keeysa jiraataniis maaliif? Akkamitti? Eenyuun? Osoo hinjain karoora milkaawaa kana dimshaashumaan ofitti fudhatee tii fii gumaata barbaachisu hunda arjoomee yeroo muraasa keeysatti akka hujii irra oolu wanni taasiseefiis ummata oromoo miloyoona 40 olitti shalagamu kana dhabsuu odeeyfannoo kan yeroo dheeraa keeysaa baasuudhaafi. Dhugumattuu warri karoora kana ulfaayee fii hawaasni oromoo kan ulfa kana deeysisees hundi isaaniituu galatni isaanii hoonga hinqabu yojenne yo itti xiqqaate malee itti hinbaayyatu. Karoora milkaawa kanaan duuba eenyufaatu jira? Gaafiin jettu hamma ammaattiis tahu ifatti deeb’iuu baattullee Jawaar Mohamediis dabalatee Mohamed Ademo fii fakkaattota isaanii hamma okko akka turan nihimama. Yeroo gabaabaadhaa as maqoon gariin takka takkaan as babahuu eegaltulle jalqabuma irraahuu gaafa karoorri kun ifatti hujii irra oolu Mohamed Adamoo ogummaa isaatii wajjiin media kanaan ala tahuun isaa quurrama guddaa uumuun hindagatamu. keeysumattuu Jalqaba irraa kaasee galii maddisiisuu irratti shoora guddaa taphachuu dhaan kan beekkamu, xixalaa siyaasaa kan tahe, Jawaar Mohamed hoggaa tahu eeyba projectii kanaa irratti hooggana sabaahimaa kanaa irraa ala ofgodhee asbahuun isaa waan hin eeggamin tahullee gam tokkoon hujiin media ogummaa isaatiin ala waantaheef karaa kaaniin ammaas jahataniin oromoo guddaan hujii siyaasaa waan taheef projectii kana galmaan gahee, hujii fii hojjataa walitti kennee gama roga inni caalmayaan itti barbaachisutti deebiuufi jechuudhaan maqaa caalaa abdii guddaas horachuu dandayeeti ture. Akkaatuma kanaan hoogganni ol aanoon ummata duratti muudamanii irbuudhaan hujii kana ofitti fudhatan dura buaa boordii Dr Hamza Abdurazaaq irraa eegalee namoota hingoomne, warra ogummaa fiinxee qaban, namoota beekkamoo fii kabajamoo hedduu waan ammatuuf Jawaar alatti of hanbisuun isaa dhugumattuu tarkaanfii bilchalaan fudhatamte taatee akka deeggramte dhaamsa garagaraa kan guyyaa eeybaa san caqafame irraa hubachuun nidandayama. Dandeeyytiin hooggana kanaa kan madaalamu raawii hujii sabaahimaa kanaatiin waan taheef yeroo gabaabaa jia saddeetii kana keeysatti baasa baasuun irraa eeggamuu baatullee, hariiroo hujii bareeddaa fii tasgabbii bulchiinsaa gaarii uumuu dadhabuun ofiifuu hanqina guddaadha yojenne dhugaa irraa nuhinfageeysu. Haala kanaan ammaas sabaahimaan kun laphaalapheeysa ummataa caqasee hujii milkooytuu mulisuu daran mudaammuddii caasaa isaa tan keeysaati kulkulchuu irratti xiyyeeffachuuf dirqamama malee tajaajjila ummataa kan isa irraa eeggamu irratti fuulleyfachuu hindandayu. Sabaahimaan kun jaarmaya qonyee hawaasaa irratti irkatee jiraatu waan taheef lakkuma tajaajilli isaa babalatuun galiin isaa dagaagdee umriin isaatiis akka dheeratu niamanama. Hammasuma takka ammaas lakkuma tajaajilli isaa kottoonfachaa dhufuun harkki isa tinisuus dadachaee umriin isaatiis gabaabbachaa akka deemu shakkii hinqabu. Rakkinni media kana mudachaa jiru kun fuulleedhatti dura kan calaqqise tuuta editorialii keeysaan tahulle hanqina murna ogummaa kanaaf suduudaan kan ittigaafatamu koree bulchiinsaa waan taheef gamuma qaama dhimmi ilalu kanaa xiyyeeffachuun hinoolamu. Koreen bulchiinsaatiis tahu qaama isaa olii kan ola’antummaa dhaan ittigaafatama waliigagalaa baadhatu jalatti waan argamuuf ittigaafatamni maayyiidhaa kan jigu boordii daayreektarootaa irratti tahuun kan wal nama gaafachiisuu miti. Ibsa dureen boordii kanaa kan duraanii Pr Hamzaa Abdurazaaq walfaana baasan irraahiis kan hubatamu kanuma. ittigaafatama isaanii lakkisuun isaaniitiis sababuma kanaan akka ture nibeekkama. tarkaanfiin isaanii kuniis aalii OMN hunda jabo gaddisuu hin oolle. Ibsa Dr hamzaa tii fii quurrama hojjattootaa qofa osoohintahin, akka keeysa beektotni hedduun anaannachaa jiranitti ammoo sababa rakkina kanaatiin Pr Hamzaan angoo lakkisuu caalaa wanni daran nama gaddisiisu rakkina kanaan duubatti kan qubni itti laatamaa jiru Jawaar Mohamed tahuu isaati. Akka ibsa isaanii irraa hubatamutti Dr Hamzaan ittigaafatama isaanii lakkisuuf kan dirqaman rakkina OMN mudate kana furuudhaaf tattaaffii walfaannoommii qabdu heedduu eega godhaniin booda tahuu isaati. Tattaaffiilleen hundinuu milkaawuu dhabuuniis akka Pr Hamzaan ibsanitti boordiin isaaniin hoogganamu leenca daadee hinqabne tahee waan argameefi. haalli caasaa OMN keeysatti mulatuu taligaa hooggnasa mootummaa wayyaanee kan jalaa ol ajajamaa hojjatu saniin walfakkaata warri jauus nijira. Dr Hamzaaniis taatu akkaataa itti miilli mataa ajaju eeruun isaanii haaluma kana cimsa. Walfakkaachuu qofa osoo hintahin taligaan akkanaa tun muuyxannoo mootummaa wayyaneeti warri jauus tokkoo fii lamaa miti. Inumaahuu harkki mootumma wayyaanee nukeeysa seenuu hin oolle jechuudhaan warri shakkii gara biraa keeysa galees hindhabamne. Shakkii malee garuu wanni ragaadhaan ifa tahe waan hinjirreef ammaaf kanumaan bira tarree ittibaha isaa eeguun dirqama taha. ”Dubbii baha hin dhoorkanii, galuma eeganii” jedhaa mii ree oromoon hoggaa maymaaku. Tarkaanfii Pr Hamzaa Abdurazaaq fudhatan ilaalchsee achii as yaadni garagaraa garayyu irraa dhagayamaati jira. Rakkina mudate kana furuu waan hindandayiniif jecha angoo lakkisan kan jau irraa yojalqabne furuu akka hindandayin isaaniis hinhaale. Wanni laalamuu qabu ammoo sabababa dandayuu dhabaniif hoggaa tahu caasaan sun caasaa miilli mataa itti ajaju taachaa ibsuun isaatuu gayaadha nutti fakkaata. Jaarmaya seeraan hudaawee fii biyya olaantummaan seeraa itti sirane keeysatti miila mataa ajaju san irratti tarkaanfii fudhachuun akkamitti dadhabame gaafiin jettuus kauu hinoolle. Haatahuu malee bakka boordiin silaa kana hunda raawachuuf angoo guutuu qabdu leenca daadee hinqabne taatetti dureen kophaa isaanii wanni murteeysuu dandayan waan hinjirreef haala kanaan amaanaa ummataa baadhatanii taauun garamitti nama oofa? Jechuudhaan gaafii tana gaafiidhaan warri deebisuus hammasuma takka baayyeedha. Ittigaafatama ittiin hojjachuun dadhabame baadhatanii taauun of rakkisuu caalaa dantaa ummataatiis qancarsuu akka tahe hubatamuudha qaba. Haala kanaaf dargaggoota yeroo wajjiin tarkaanfachuu dandayan ofdura buusanii duubbee gaarii tahuun osoo dandayamuu hoogganoota hangafoota qabsoo oromoo kanneen jahatanii qabsoo daran daadarkaan umriirtiis osoo isaan qucaaccuu angoo irratti cichaa jiran akka fakkiitti warri maqaa dhahuus nijira. Kanaafuu ittigaafatama tokko ittiin hojjachuun eega dadhabame baadhatanii taauun bolola angoo ykn fedhii gurraa yotahe malee gamnumaa tahuu hindandayamu. Eegasiifuu tarkaanfiin Dr Hamzaan fudhatan sun tarkaanfii sirri tan amaanaa ummataa kabajuudhaan fudhatamte akka taate hubachuun nama hindhibu. Dr Hamzaa jechuun hayyuu olaanaa, saniifuu profeserii harvard, kan ogummaa isaatiin aalii daran ambitilleen qooda olaanaa laateef, namoota qaqqaalii oromoon akka sabaatti abalufaa dhaan qaba jettee lakkaawwattu keeysaa tokko akka tahan kan shakku hinjiru. Yojiraatees kan sammuun isaa hanqina qabdu yotahe malee kan biraa tahuu hin dandayu. Pr Hamzaan jaarmaya xiqqaa akka OMN kana osoo hintahin gamna oromoon taligaa biyyaa tan boruutiif abdatu, sadarkaa biyyaa qofattiis osoo hin hornogamin hayyuu hawaasni addunyaatiis sadarkaa fiinxee qaroomaatiin irraa barachaa jiru taachaa university harvard eeruu caalaa ragaa biraa dhiheeysuun kan barbaachisu nutti hinfakkaatu. Fedhii ofiitiin ittigaafatama isaanii lakkisuu kanaaniis wanni godhan yojiraate, akkuma guyyaa irbuu seenan ”isinitti hinkijibu” jechuudhaan waadaa galanitti amaanaan ummataa maqaa isaatiin akka hin a’amne hawaasa isaan amanetti haqa himanii harka qulqulluu fii maqaa gaariidhaan keeysaa bahuu isaaniiti. Eekaa ”dubbii ambaa dandayan fayyisaniiti galalanii, dadhaban ammoo fayya irraa galanii” ja’an moo akkam? Karaa biraatiiniis fedhii ofiitiin angoo lakkisuudhaan Dr. Hamzaan waanni garsiisan hujii isaanii kan university keeysatti waraqaa irratti Ameerikaanota barsiisaa jiran lafa irratti Oromoota barsiisuu isaaniiti. Akka sabaatti sirna gadaa irraa dhaaluu baannullee, rakkoollee siyaasaa kanneen gita bittaa habashaa akkeeysuudhaan keeysa galle keeysaa inni tokko angoo irratti cichuudhaan qabsoo ummataa balleeysanii baduudha. Xaxoo akkasii kukkutanii keeysaa bahuun ammaas dandeeytii guddaadha gaafata. Kanaafuu aadaa booddeysituu nurratti sirantee taligaa hawaasa keenyaa waliin waarte tana injifatee bahuudhaan Dr. Hamzaan wanni mirkaneeyse tan biraa dhugumattuu goota gootaa olii tahuu isaati. Kanaafuu hoogganoota qabsoo oromootiis dabalatee ittigaafatamtootni jaarmayoota hawaasaatiis tahe qondaaltotni sadarkaa garagaraa irratti argaman hundinuu tarkaanfii Dr. Hamzaan fudhatan tana irraa barnoota fudhachuu akka qaban miilanaan dhaamsa dabarfachuu barbaadna. Mayyii irrattiis malaggaan ar’a OMN muddatte tun laaftuu faakkaatullee yo akka lamuu hindeebinetti wal’aanamuu baatte ammoo gufuun isiin awwaaltee dabartu kan xurree boruu keenyaa akka jabaa danqitu akka taate hubachuu nufeesisa. Wanni biraa haftu yo sabaahimaan kun fashale kan biraa hundeeysuuf hawaasa amansiisuun niulfaata. Dhaloota qubee mataan haabuluutii boruuf oromoon Jawaar hedduu fii Hamzaa hedduu qofa osoo hintahin kanneen dachaa meeqaantamitti isaan caalan hedduu horuu akka dandayu shakkiin hinjiru. Haala amma keeysa jirruun ammoo kan Jawaar caalaa amansiisuu dandayuu fii kan Hamzaa caalaa amanamuu dandayu harka irraa waan hinqabneef, OMN eewaluudhaaf ammaas tahu kubbaan eenyuyyuu caalaa miila isaa lamaanii jidduudha jirti jenneeti amanna. Keeysumattuu Jawaar hanguma kalee hundaawisa isaatiif shoora guddaa taphate takka arraas OMN eewaluudhaaf irra daddeebi’ee ittiyaaduutu isa irraa eeggama nutti fakkaata. Boordiin baananiis osoo ifii bakkatti argamanii koree biraa dhaabuun maaliif akka barbaachise nuuf galuu baatullee, koree dhaabne jechuu malee murtii haqaa takkaan as bahuun kan isii dhibe fakkaatan. Lakkuma isaa dhibaawaniin ammaas kufaatiin media kanaa as dhihaachaa akka deemu ammoo kan hubatan hinfakkaatan. Haqoo haq shiroo shi jechuun keenyaas kanaafi.


Finfinneetti har’a balaan Ibiddaa mudate

Finfinnee Muddee 01,2007(FBC) Balaa Ibiddaa har’a magaalaa Finfinneetti mudateen iddoowwan daldalaafi manneen jireenyaa irratti miidhaan akka ga’e himame. Itti gaafatamaan sab-quunnmatii abbaa taayitaa ittisa balaa Ibiddaa bulchiinsa Magaalaa Finfinnee obbo Nigaatuu Maammoo akka himanitti balaan kun kan mudate iddoo piyaasaa jedhamuudhaan beekamutti. Balaa kanaan manneen gurgurtaa warqeefi manneen jireenyaa naannichatti argaman akka miidhaman obbo Nigaatuun himaniiru. Hojjettoonni ittisa balaa Ibiddaa abbaa tayitichaa balaa kana too’annoo jala oolchuuf carraaqqii taasisaniin balaan Ibiddaa kun akka hin babal’anne taasisuu isaaniis himaniiru. Wayita ammaas hojiin ittisaa itti fufee akka jiruufi balaan kun guutummaatti too’annoo jala akka hin oolle obbo Nigaatuun himaniiru. Miidhaan balaa kanaan mudate hanga ammaatti hin beekamne. Gulaalaan:Birhaanuu Hurrisaa


Dargaggoo Oromoo Dirriibii Nagaasaa Mul’ataa Oromummaa keen wareegamte,gumaa kee isa jirutu baasa!

Oduu Gaddaa: Qabiin ilmaan Oromoo qabe hadhooftuu burqee hin dhumne,madda laga bal’aa qabudha. gidduu kanas gadda cimaa tokkotu lootee dhuftee,keessa keenya ciincessite. Dargaggoo Oromoo kan ta’e Dirriibii Nagaasaa Mul’ataa kanaan dura sababa oromummaa isaaf mana hidhaa ma’akalaawwii fi qalliitti bara 2011 irraa qabee hanga bara 2013tti namoota 69 wajjiin shakkii miseensummaa Addaa Bilisummaa Oromootin hidhamanii turan. mana hidhaa nyaaphaa keessatti dararrii fi reebichi guddaan isaa irraa waan gaheef dhukkubsatee mana yaala ciisa akka ture fi achis bahee dhukkubbii miidhama isaa kana irraa fayyu dadhabuun yeroo adda addatti mana yaalatti deddebi’un yaalamus wayyaa’u hin dandeenye. kunoo guyyaa kaleessaa kana osoo mana yaala Godina Shawaa lixaa aanaa caalliyaa magaalaa Geedootti yaalama jiru addunyaa kana irraa du’aan boqotee jira. sirnii awwalcha isaa guyyaa boru (11/12/2014) bakka dhaloota isaa Godina Shawaa Lixaa aanaa Caalliyaa naannoo Magalaa Geedootti akka ta’ees odeessi achii madde ni addeessa. Kanaaf Oromoon naannichatti argamtaan reeffa sabboonaa kanaa kabajaan akka gaggeessitaan maqaa Oromummaan isiin gaafanna!! Warri fagoorra jirrus kadhanna sammuu fi yaadannoo akka goonuuf gamanumaan dhaamuun fedhe! Egaa Seenaa Jireenyaa Guutuu Dargaggoo keenya kanaa Yeroo gabaabduu keessatti isin biraan geenya! Dargaggoo Oromoo Dirriibii Nagaasaa Mul’ataa Oromummaa keen wareegamte,gumaa kee isa jirutu baasa,lubbuun kee jennata keessa nuuf haa boqattu!!