Siiriyaan Uummata Kumaan lakkaa’amu Galaafatte: Amnestii Internaashinaal

Gareen mirga namaaf falmu Amnesty International mootummaan Siiriyaa hidhamtoota kumaan laka’aman ajjeesee reeffa isaanii jamaan walitti qabee awwaale jechuu dhaan yakka waraanaa hamaa fi yakka farra namoomaa raawwate jedhee jira. Gabaasi sun akka jedhutti bara 2011-2015 giduu yroo jirutti hidhamtoonni 5000 hanga kuma 13 gidduu kan ajjeefaman yoo ta’u manni hidhaa Saydnaya kan dugdee Damascus jiru cufame jedhanii amanuun rakkisaa dha jedhee jira. Amnestiin akka jedhutti irra hedduun namoota dhumanii siiviloota kenneen mootummaa prezidaant Bashar al-Assad moarman jedhamee amanama. Gabaasi ragaa namoota 80 irratti hundaa’uun barreeffame. Kanneen keessaa waardiyyaalee duraanii, hidhamtoota, abboota murtii fi abukaatooleen keessatti argamu.


Traamp Putiniin Deggeruun Nu Yaaddesse: Gareelee Mirga Namaa fi Seera Tumtoota US

Gareeleen mirga namaa, seera tumotoonni US hedduu, gadamoojjiwwan generaalota waraanaa fi ambaasaadderoonni Ameerikaa duraanii prezidaanti Donald Trump prezidaantii Raashiyaa Vladimir Putiniif falmuun kan isaan yaaddesse ta’uu beeksisan. Trump kaleessa gaaffii fi deebii dhaaba oduu Fox jedhamu waliin geggeessaniin kabajaa Putiniif qaban irra deebi’uun dubbataniiru. Gaaffii qopheessaa sagantaa Sanaa kan ta’e Bill O’Reilly dhiyeesseef prezidaantiin Raashiyaa nama ajjeesuu jedhuuf Trump ennaa deebisan namoota nama ajjeesan nutuu hedduu qabna maal yaadda? Biyyi keenya qulqulluu dha jechuufii jedhan. Kremlin dhaabi oduu Fox yaada nama mufachiisuu fi fudhatama hin qabne dhiyeesseef dhiifama akka gaafatu barbaada. Qopheessaan sagantaa Sanaa O’Reilly himannaa sana fudhatama dhabsiisuu dhaan Raashiyaan kana naannoo bara 2023 naan haa gaafattu jechuun deebise.


Haleellaan Of Wareegaa Lubbuu Galaafate Mana Murtii Kabul Cinatti Raawwate

Haleellaan of wareegaa biilsa mana murtii muummicha Afganistan kan magaalaa galma mootummaa Kabuul cinatti dho’e yoo xiqqaate namoota 20 galaafatee ka biroo 40 madeessuu angawoonni biyyattii beeksisaniiru. Irra hedduun miidhaan irra ga’ee hojjettoota mana murtichaa ta’uun gabaafameea. Balaan sun attamiin akka dhaqqabe hin ibsamiin jira. Kanneen du’an keessaa dubartoonni lamaa daa’immi tokko jiraachuun gabaasameera. Prezidaantiin Afganistan Ashraaf Ghanii haleellaa sana balaaleffachuu dhaan gocha gara jabinaa fi dhiifamni godhamuufii hin malle jedhan. Balaa sanaaf battala itti gaafatama kan fudhate hin jiru. Balaan sun kan dhaga’ame erga tokkummaan mootummootaa hookkara Afgaanistan keessatti ka’een namoonni kuma 11 fi 400 ta’an du’an jechuun gabaasee booda.


Manni Murtii Ol Iyyannoo US Falmii Uggura Imalaa Traamp Dhaga’uuf Jira. Hayyoonni Seeraa Dhimmichi Manna Murtii Muummichaan Ilaalamuu Mala Jedhan

Manni murtii ol iyyoannoo US ajaja ol aanaa prezidaant Trump dabarsan kan baqattooni biyya irra jireessi musliima ta’an torba irraa akka hin seenne dhorku ilaalchisee falmii jiru dhaggeeffachuuf jira. Himannaa gabaabaan ministrii murtii haqaan dhiyaate uggurri sun mirga Prezidaantiin qabu kan baqattoonni US seenuu ilaalchisee qabu ka sirnaa ti jedhee jira. Murtii abbaan murtii Federaalaa uggura sana rarraasuu dogoggora ittiin jedha. Kutaan Washington fi Minnesota himannaa kana kanneen dhiyeeffatan. Himannaaleen ka biroon iyyannaa isaanii kana deggeran kutaalee ka biroo 15 dabalatee waldaa walabummaa uummataa Ameerikaa fi garee kampanilee 100 biraa mana murtiif dhiyaatee jira. Ministeeronni dhimmootii alaa duraanii, John Kerry fi Madeleine Albright ajaji sadarkaa ol aanaa sun dalga kan hubatame, hojii irra ooliinsi isaa kan dadhabaa ta’eef, dalga kan ibsame ittiin jedhan. Ibsa barreeffamaan kenneniin ajaji sun innumaa nageenya biyyoleessaa keenya qooda eegsisuu balaa irra buusa yoo jedhan kan Trump nageenya biyyoleessaa fooyyessa jedhan waliin faallaa dha. Hayyoonni seeraa martinuu prezidaant Donald Trump ajaji ol aanaa isaan baqattoonni biyyoota irra jireessa musliima ta’an torba irraa US yeroof akka hin seenne dabarsan mana murtii Federaalaan murtaa’a jedhanii walii galan. Dhimmootii hedduun kan imala ugguraa Kanaan wal qabate manneen murtii hedduutti dhiyaataa jira. Kanneen keessaa tokko mana murtii muummichatti dhiyaachuuf jira.


Ministarri Ittisaa Yunaayitid Isteets Bulchiinsi Traamp Hariiroo Biyyi Isaanii Kooriyaa Kibbaa Waliin Qabdu Akka Cimsitu Beeksisan

Ministarri Ittisaa Yunaayitid Isteets – James Maatis, yeroo ammaa ennaa Koriyaa Kaabaa irraa tuttuqqaan Kooriyaa Kibbaatti hammaatee jiru kanatti, bulchiinsi Traamp hariiroo biyyi isaa Kooriyaa Kibbaa waliin qabdu cimsuu irratti ka cichee hojjetu ta’uu dubbatan. “Yeroo ammaa kanatti, doorsisi yokaan sodaachisni biyya keessanii fi biyya keenya dura dhaabbate dhugaa isaa ifatti baasuu qabna. Walcina dhaabbannee sodaachisa kana of irraa deebisna” – jechuudhaan, Muummicha-ministaraa Kooriyaa Kibbaa -- Hwaang Kiyoo-aan cina dhaabbatanii dubbatan. Muummichi-ministaraa Kooriyaa Kibbaas, waa’ee sodaachisa Kooriyaa Kaabaa irraa mudataa jiru of irraa aggachuu irratti, Yunaayitid Isteetsii fi Kooriyaa Kibbaa gidduutti akka mariin geggeessamu gaafatan.


Muummichi-ministaraa Awustraaliyaa fi Pireezdant Doonaald Traamp Dhimma Baqatoottaa Irratti Telefoonaan Mar'atan

Muummichi-ministaraa Awustraaliyaa – Maayikil Turnbuul, waa’een haasawa telefoonaa Doonald Traamp fi isaan gidduutti geggeessamee eega wal-famsiisaa ta’ee turee booda, har’a ibsa kennaniin, Prezidaant Traamp akka telefoona gurra isaanii irratti hin cufiin dubbatan. Baqattoota gurmuudhaan otuu gara Awustraaliyaatti imalanii karaatti qabaman deebisanii qubachiisuuf walii-galtee tolfame hojii irra oolchuuf illee Prezidaant cicha qabaachuu dubbatan. Wali-galteen sun yeroo bulchiisna prezidaant Obaamaa ka tolfame yoo tahu, achii booda, prezidaat Traamp baqattoota Yunaayitid Isteetsitti simachuun yeroof akka rarraafamu ajaja hooggana ol’aanaa dabarsuu tu yaaddoo guddaa uume. Garuu, nama sana galchuun walii-galtee ammaan dura Yunaayitid Isteets sadarkaa Addunyaatti mallatteessite hojii irra oolchuuf taanaan, dhimmi isaa addatti ilaalama – jedhanii turan – Traamp.


Prezidaantiin Yunaayitid Isteets Iraan Yaalii Misaahela Gochuu Isheetiin Ilaalcha Yunaayitid Isteets Jala Galuu Dubbatan

Kaleessa, gorsaan Naga-eegumsaa biyyoolessaa Prezidaant Traamp – Maayikil Fliin, yaalii dhukaasa misaahelaa Iraan geggeessite balaaleffachuudhaan ibsa kennaniin, “gochaan kun, Yunaayitid Isteetsii fi michoota ishee naannawa sanaa doorsisuuf gochaalee baatiilee ja’an dabaran keessa geggeessaa turte keessaa kun isa tokko” jedhanii turan. Prezidaant Taamp, karaa Tiwiiterii dhaamsa daddabarsan keessatti, Oomisha Niyuukilaraa Iraan ugguruuf walii-galtee Prezidaant Obaamaan, biyyoota Addunyaa irratti humna-qabeeyyii ta’an shan waliin ta’uudhaan ammaan dura Iraan waliin mallatteessan balaaleffatan. “Iraan, otuu yeroo sana uggurri doolaara biliyoona hedduu ishee dhabsiisu irraa hin kaasamne tahee, kufinsatti dhihaattee turte. Kanaaf walii-galtee sana galateeffachuu tu ishee irra ture” – jedhan – Traamp. Iraan, Niyuukilara oomishuuf qophaawaa jirti – yaaddoo jedhu irraa walii-galteen, akka Iraan Yuraaniyeemii gabbisuutti daangaa gootu dirqsiisu sun mallatteessame. Bakka sanaa immoo, uggurri dinagdee Iraan irraa ka’aamee ture irraa kaasame.


Prezidaant Doonaald Traamp Ajaja Uggura Baqattootaa Dabarsan Irratti Falmii fi Qeeqi Dhiyaatu Hammaataa Jira

Omar Al Muqdad humnootii naga eegumsaan nama barbaadamaa jiraate. Mootummaan Siiriyaa bakka argametti akka ajjeefamu yeroo sadii ajaja irratti dabarsee jira. Balleessaan isaa hoo maal ture? Prezidaant Bashar al Assadiin mormuu isaa ti. Har’a garuu biilsa mana maree bakka bu’ootaa Ameerikaa keessa walaba ta’uun deddeebi’a. Al Muqdad lammii Siiriyaa baqattummaan gara Ameerikaa dhufe. Ani as ga’eera. Lammiiwwan Siiriyaa kanneen biroon garuu shorokeessonni isaani waliin makamanii dhufu sodaa jedhuun dahata Ameerikaan naa kenninte waan argatan natti hin fakkaatu jechuun dhiphataa jira. Dhaabi “Federation for American Immigration Reform” jedhamu lammiiwwan biyya alaa akkaan gara Ameerikaa seenuun nageenya biyyoleessaa keenya balaa irra buusa. Carraa hojii, barnootaa fi eegumsa fayyaa eegumsa naannoof kkf ilaalchisee lammiiwwan Ameerikaa miidha jechuu dhaan waggoota 35n darbaniif imaammati immigration ta’uu qaba jechuu dhaan jechuun dhaaba falmaa ture. Dan Stain itti gaafatamaa dhaaba kanaa ti. Biyyi keenya biyya waraanaan raafamaa jiru irraa nama dhufu mara sirriitti qorachuu hin dandeessu jechuu dhaan baqataa kan ta’e Omar kan jedhuun walii hin galan. Prezidaant Donaald Trump-s ajaja sadarkaa ol aanaa dabarsanii fi baqattoota biyyoota torba irra jireessa hawaasa musliimaa ta’an irraa Ameerikaa akka hin seenne ugguruu isaanii falmuu itti fufan. Demokraatichi Senator Chuck Schumer kaleessa ennaa Trump ajaja dabarsan akka hambisan gaafatan imimmaan isaan hudhaa ture. Ajaji sadarkaa ol aanaa sun jimaata kan mallatteeffame ennaa ta’u baqattoonni guyyoota 120f USn akka hin seenne ka rarraasu yoo ta’u guyyoota 90maaf immoo biyyoota kan akka Iraq, Iran, Syria, Simalia, Sudan, Libya fi Yemen irraa Ameerikaa akka hin seenne uggura. Ajaja kana hojii irra oolchuun keessumaa buufataalee xayyaara biyyattii keessatti yaada wal dha’aa uume. Namoonni green card qabanii fi eeyama seeraa biyya kana jiraachuu qaban buufata xayyaaraa utuu gad hin ba’in naga eegumsa biyyoolessaatu gaaffiin isaan sarde. Ministeerri naga eegumsa biyyaa Kelly-n dilbata darbe ibsa baasaniin imaammata jiru yaaluu dhaan kanneen eeyama seeraa qaban biyya kana seenuun danta biyyoolessaa waliin wal simuu qaba jedhan. Gabaasa guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Masjiida Kaanaadaa Keessatti Namonni Ajjefaman Kaan Mada’an

Magaalaa Kebek kan kaanaadaa keessatti hidhattonni Dilbata kaleessaa gara galgalaa Majiida tokko haleeluun nama 6 ajjesanii kanneen biroo 8 madeessan. Dubbii himtuun polisii akka jedhanti shakkamtoonni lama hidhamanii jiru. Garu eenyummaa isaanii fi odeeffannoo guutuu hin laanne. Dhimmi kun qoratamaa akka jiru kan ibse polisiin odeeffannoo dabalataa akkasumas ragaa funaannataa akka jiru beeksise. Hogganaan waaltaa aadaa Islaama Kebek akka jedhanti namoonni sagada galgalaaf walitti qabamanii ituu jiranii dhukaasii irratti baname. Polisiin akka jedhutti nama 53 tu masjiida sana keessa ture.Mummichi ministeera biyyatti haleellaa shoroorkaa musleemoota irratti gaggeeffame ittiin jedhan balaaleffatanii jiru.


Maqaa Isaa Har’a Ifatti Beeksisufiin Jira:Doonaald Traamp

Prezidaantiin yunaaytid Isteetes Donaald Traamp Kamiisa har’a Amajjii 31 bara 2017 waaree booda nama aangoo abbaa alangaa mummichaaf qopheessan maqaa dhahuuf akka jiran ibsanii jiran. Manni murtii mummichi miseensoota 9 kan qabu yoo ta’u waggaa darbe jechuun bara 2016 keessa miseensii tokko du’an waan boqoteef jecha iddoo banaa tokkotu jira. Baaraak Obaamaan nama aangoo kanaaf ta’aa jedhan maqaa dhahanii turan. Garu seeneetni warri Ripaablikaanonni itti heddumaatan fudhatama dhabsiise. Sababaan yeroo sana kennanis prezidaantii haaraa muudamuutu aangoo kanaaf nama dhiyeessuu qaba kan jedhu ture.


Murtiin Koo Sirrii Dha : Prezidaant Traamp

Baqattootaa fi namoonni biyyoota Musleemaa beekamoo torba irraa gara Yunaaytid Isteetes akka hin seenneef ajaja kan kennan prezidaant Donaald Traamp murtiin koo sirriidha jechuun falmaa jiru. Gareeleen mirga dhala namaaf falman garu hojiin deggersa seeraa qabu hojjatamuu qaba jedhu.Guutummaa Amerikaa keessatti tarkaanfii Traamp fudhatan kana mormuun uummanni kumii hedduun hiriira nagaa ba’aa jiru.Demokraatonnis ugguura ka’ame kana seeraan falmuuf qophaa’aa jiru. Prezidaant Traamp wiixata har’a ergaa hedduu gama Twitariin kan dabarsan yoo ta’u Ministeerri nageenya biyyaa Jaan Keliin rakkoo xinnoon ala hunduu haala gaariin gaggeffamaa akka jiru naa ibsaniiru jedhu.Rakkoo guddaan buufataalee xayyaaraa mudatan immo rakkoo Komputaraan ta’u ibsan.


Mormii Amerikaa Keessaa

Uummanni kuma hedduun Dilbata kaleessaa whaayit Haawus cinatti kan hiriiran yoo ta’u magaalaalee Amerikaa hedduu keessattis guyyaa lammataaf itti fufee jira.Kunis prezidaantiin Amerikaa Donaald Traamp biyyoota musleemaa 7 irraa namnii Amerikaatti hin seenne uggura ka’an mormuun ture. Dhaadannoleen dhagesisaniis jibba dhaabaa, sodaachisuu dhisaa, baqattonni simatamoo dha, kan jedhu of keessaa qaba.Kunis baqataan kam iyyuu hanga guyyaa 120 ykn baatii 4tti Amerikaa akka hin seennef kan ugguru of keessaa qaba. Kana malees namoonni Vizaa qaban kannen lammummaa Iraan, Libiyaa, somaaliyaa, Iraaq, Sudaan fi Yaman qaban kam iyyu akka Amerikaa hin seenne dhorkamee jira. Hiriirri mormii kun New York keessatti gaggeeffamaa kan jiru yoo ta’u Losaanjalas, Fladeelfiyaa, Hiwustan, Bostan, Atlantaa, Luwisvil fi Ditroyiite keessatti gaggeeffamaa jira. No media source currently available


Walgahii Traamp fi Muummittii Ministaraa Briteen

Muummittiin ministaraa Briteen – Teresaa Mey, har’a, Waayit Haawus keessatti prezidaantii Yunaayitid Isteets – Donaald Traamp wajjiin walga’aa jiran. Waliin ta’uudhaanis tuta gaazzexeessotaaf kan ibsa kennuuf jiran yoo tahu, daawwannaa kanaan – eega Traamp taayitaa prezidaantummaa qabatanii booda, hooggantuu biyya alaa prezidaanticha wajjiin wal-ga’an isaan jalqabaa ta’uuf jiran. Hoogganoonni lameen, keessumaa, karaa daldalaa hariiroo biyyoota lameenii cimsuu irratti mari’achuuf jiran. Briteen Gamtaa Awurooppaa keessaa ba’uuf murteessuun ishee fi Traamp, walii-galtee daldalaa qaxxaamura Tuujii Paasifik, ka biyyoota 12 hirmaachise keessaa ba’uuf mallatteessuun isaanii, akka biyyoonni lameen guutummaa Addunyaa irratti walii-galteelee haaraa tolfachuuf dubbatan dirqsiisa – jedhama. Mey Gamtaa Awurooppaa keessaa ba’uuf murteessuun, godaantota gara Briteenitti yaa’an irra irratti to’annaa qabaachuuf akka tahe dubbatame iyyuu, haga ammaatti imaammata isaanii kana ifattti hin dubbanne.


Hariiroon Addaa Briteen fi Amerikaa Gidduu Haara’uu Qaba: Mummittii ministeera Briteen

Mummittiin ministeera Briteen Tereesaa May hariiroo addaa biyyi isaanii yunaaytid Isteetes waliin qabdu akka haara’uuf gaafachuuf jiru. Kunis Briteen gamtaa Awuroopaa gadhiisuuf qophaa’aa yeroo jirtu kanatti akkasumas Traamp prezidaantii Amerikaa ta’uun yeroo hojii jalqabe kanattti jedhu. Mummittiin ministeera Briteen har’a gara Flaadelfiyaatti kan imalan yoo ta’u kunis Jimaata borii white House ituu hin daw’atiin dura ta’uu isaa ti. Anagawooti biyya alaa kan Traamp prezidaantii eega ta’anii as Washington keessatti argamuuf jiran ka jalaqabaa ta’uuf jiru. Kongreessa Amerikaa keessa kan jiran miseensoonni paartii Ripaablikaan har’a Falaadeelfiyaa keessatti sagantaa bashannanaa qabaatan irratti Tereesaa May haasaa dhagesisuuf jiru. Prezidaant Traamp fi itti aanaan isaanii sagantaa bashannanaa kana irratti kan argaman ta’uun beekamee jira.


Traamp Ajaja Haaraa Mallatteessaa Jiru

Godaantoota seeraan ala Amerikaa seenan ittisuuf Prezidaantiin Yunaaytid Isteetes haaraan Donald Traamp biyya isaanii fi Meeksikoo gidduu daangaan gama kibbaan jiru akka ijaaramuuf Robii kaleessaa ajaja kan kennan yoo ta’u giti isaanii kan Meeksikoo immoo biyyi koo maallaqa tokko kanaaf hin laattu jedhan. Traamp ajaja kana kan mallatteessan waajiira nageenya biyyaa yeroo daw’ataniitti ture. Waajirri kun kan mootummaa Federaalaa yoo ta’u waa’een kabajamuu daangaa biyyaa kan isa ilaallatu ta’uun beekamaa dha. Daangaan Ameerikaa gama kibbaatiin rakkoo keessa jirra jedhan Traamp. Godaantoonni seeraan Amerikaa waaltaa irraa seenuun nuufis ta’e meeksikoof miidhaa geesisaa jira jedhan. Kanaaf tarkaanfiin amma fudhataa jirru nageenya biyyoota lameenii ni foyyeessa jedhanii kan amanan ta’uu ibsanii keessumaa Meeksiskoof gaarii dha jedhan. Gama kaaniin Prezidaantiin yunaaytid Istetes Donald Traamp namoonni biyyoota Musleemaa gurguddoo ta’an irraa Amerikaa akka hin seenne seera ugguru mallatteesuuf jiru. Traamp Televiziyoona ABC jedhamu waliin gaaffii fi deebii gaggeessaniin biyyoota shoroorkaa guddaan keessa jiru fi biyyoota namoonni keessa darbuun gara keenya dhufan akkasumas rakkoo jabaa uuman ittiin jedhan maqaa dhahan. Kanneen wixinee ajaja kanaa keessa beekan akka jedhantti ajajai kun erga hojii irra oolee kaasee namoonni Iraaq, Iraan, Liibiyaa, Siiriyaa, Somaaliyaa, Sudaan fi Yaman irraa gara Amerikaa seenuu fedhan yoo hagam xiqqaate guyyoota 30 turuu qabu. Traamp yeroo duula filannoo gaggeessaa turantti namni biyya musleemaa kamiin iyyu irraa Amerikaa seenuu hin danda’uu jedhanii turan.


Sagaleen Filannoo Prezidaantummaaf Kenname Dogoggorsamee Jira, Jedhu Prezidaant Traamp

Filannoo biyyoolessaa Sadaasa dabre geggeessame irratti, Donaald Traamp sagalee bakka-bu’oota kutaalee biyyaa “electoral vote” jedhamu 306 argatan. Paartii Dimookiraatii irraa kan isaan dorgoman – mormituun isaanii, Hilarii Kilinten sagalee 232 argatan. Sagaleen kun, akkaataa falmsiisaa hin taaneen injifachuu isaanii mirkaneesse. Garuu, ba’iin lakkoobsa sagalee gara boodaatti ifa bahe akka agarsiisettti, Hilarii Kilinten, sagalee uummataa gara miliyoona sadi’iin ka Donaald Traamp caalanii argaman. Eega Jimaata dabre kakuu fudhatanii, Prezidaantummaatti muudamanii booda, Doonaald Traamp --- “ba’iin sagalee sun dogoggora yokaan gochaa seeraa alaa calaqqisa” jechuun dubbatan. Kana malees, bulchiinsi Traamp, sirna aangoo walitti-dabarsuu yokaan muuda prezidaantummaa bara kanaa irratti baay’inni uummata argamee kan ammaan dura takkaa huu argamee hin beekne, jechuutti cichee jira. Gabaasaaleen sabaa-himaa fi suuraaleen kaasaman garuu, wanni isaan ibsan faallaa kanaa ti. Hedduun akka tilmaamanitti, lakkoobsi uummata mormii dubaratootaa, guyyaa muuda prezidaantummaa Traamp tii booda geggeessame baay’ee guddaa ta’uu, lakkooba uummata muuda prezidaantummaaf ba’e gad-xiqqeessee mul’ise. Paartii Ripublikaanii irraa – dura-taa’aan Mana-maree – Pool Raayaan dhimma kana dubbachuu dhiisuu yaalanii jiran. Battaluma immoo dubbii isaa wanna biraatti geddaran. Garuu, dimookiraatonni ergaa cimaa prezidaantichatti dababarsan. “Wanna dubbataniif itti gaafatama fudhachuu qabu” – jedhu – mana-maree murtii-seeraa Yunaayitid Isteets keessatti, hoogganaan gurmuu sagalee-xiqqaa Dimookitaatotaa – Chak Shuumer. Dhimma sagalee filannoo dabree irratti, wanna prezidaant Traamp dubbatanii fi deebii gama Dimookitaatotaa kennamaa jiruu kana ilaalchisee --- ogeessa seeraa fi xiinxalaa siyaasaa, Dr. Bayaan Asoobaa, Koomishina Mirga Namoomaa kutaa Ohaahiyoo irraa dubbisnee jira. Kana cuqaasuun qophii guutuu dhaggeeffadhaa No media source currently available


Mariin Araaraa Siiriyaa Kaazaakitaanitti Jalqabame

Mootummaan Siiriyaa fi bakka-bu’oonni mormitootaa, marii araaraa Raashiyaa fi Tarkiin karoorfametti hirmaachuuf jecha har’a magaalaa galma-mootummaa Kaazaakitaan keessatti walga’anii jiran. Akka maddeen mormitootaa jedhanitti, mariin araaraa kun kan kallattiin walitti-dhufuun dubbatamu miti. Mariin magaalaa Astaanaatti geggeessamu kun, walii-galtee dhukaasa-dhaabinsaa, baatii dabre keessa, jaarsummaa Raashiyaa, Iraanii fi Tarkiin tolfamee haga ammaatti hojjetaa jiru daran gad-jabeessuu irratti fuuleffata – jedhama. Mariiwwan araaraa sana duraa, wal-waraasa bara 2011 biyyattii keessatti jalqabame sana dhaabsisuuf qoodni gumaachan baay’ee xiqqoo turan.


Koreen Manna-maree Yunaayitid Isteets Nama Traamp Ministarummaa Dhimma-alaati Dhiheeffate Raggaasisuuf Harra Sagalee Kenna

Koreen Hariiroo alaa, kan Mana-maree murtii seeraa Yunaayitid Isteets, kan prezidaant Donaald Traamp – ministarummaa Dhimma-alaa Yunaayitid Isteetsiif dhiheeffatan – abbaa-qabeenyaa daldala boba’aa – Reks Tilirten taayitaa sanaaf raggaasisuu fi dhiisuu irratti har’a sagalee kennuuf jira. Rippuublikaantichi – Senaator Maarkoo Ruubiyoo akka deggeranii sagalee kennan waan mallattoo agarsiisaniif jecha, Tilirten ministarummaa dhimma alaaf raggaasisamuun isaa hin oolu – jedhama. Tilirten Raashiyaa waliin hariiroo qabaachuu isaaniitti ka duraan yaaddoo isaanii ibsanii turan – Seneetar Joon Mikkeenii fi Seneetar Liinsii Grahaam, kaleessa ejjennoo isaanii murteeffachuun akka muudama Tilirten deggeran beeksisan.


Donaald Traamp Biyya Isaanii Gurmuu Daldalaa Paasifiki Keessaa Baasuuf Mallatteessan

Prizidaantiin Yunaayitid Isteets – Donaald Traamp, har’a torban hojii haaraa ennaa jalqabanitti, biyya isaanii kan biyyoonni 12 keessa jiran – gurmuu daldalaa Paasifik, kan “Pacific Rim” jedhamu keessaa baasuuf qophaa’uu isaanii beeksisan. Walii-galteen daldalaa ka biyyoota Paasifik gamaa waliin tolfame kun, bara 2009 ennaa prezidaant Obaamaan taayitaa irra turan ka dubbatame yoo tahu, miseensonni mana-maree Yunaayitid Isteets, garii mormuudhaan kaan irraa of qusachuudhaan waan deggersa dhowwataniif haga ammaa otuu hin ragggaasisamiin ture. Sillaa otuu waliigalteen kun raggaasisame tahee, Yunaayitid Isteets – Jaappaan, Awustraaliyaa, Niwuuzilaand, Maaleetziyaa, Chiilii, Kanadaa, Meksiikoo fi biyyoota ka biroo afur waliin hariiroo daldalaa tolfafttee hojjetti turte. Addunyaa irratti walii-galtee dinagee isa bal’aa jedhame kun --- dinagdee Addunyaa keessaa dhibba irraa harka afurtama, daldala Addunyaa irraa immoo gara sadii keessaa harka tokkoo qabata – jedhamee ture. Kan kana dhaadhessaa turan – Prezidaantiin Yunaayitid Isteets duraanii – Baaraak Obaamaa, “qajeelfama dinagdee Addunyaa biyyoonni akka Chaayinaa barreessuu hin qaban. Nu tu haala kanaan barreessuu qaba” – jedhanii turan. Kan Jimaata dabre taayitaa qabatan – Prezidaant Traamp immoo, waliigalteen akkasii, “kaanpaaniileen guguddoon humna rakasa barbaacha hojii isaanii gara biyyoota alaatti godaansisan godhee, hojjetoota Ameerikaa hojii isaanii dhabsiisa” – jechuun yeroo dheeraaf mormaa turan.


Liibiyaatti Haleellaa Yunaaytid Isteetsiin Loltoonni ISIL Gara 80 Ajjeefaman

Xayyaaronni B-2 Boombii harcaasanii fi xayyaaronni waraanaa nama of keessaa hin qabne ka Yunaayitid Isteets --- maadhee garee fiinxaaleyyii Islaamummaa, ka biyya Siiriyaa magaalaa Sirte irraa kiiloo-meetira 45 fagaatuu kaleessa haleeluu isaanii, aangawaan Ministara Ittisaa Yunaayitid Isteets beeksisanii jiran. Shororkeessota ISIL haleellaa kun itti xiyyeeffate keessaa gariin isaanii – kanneen magaalaa Sirtee irraa gara gammoojjii sanatti dheessanii, deebisanii of gurmeessuu yaalaa turan tahuu ka dubbatan – dubbi-himaan Pentaagoon – Piiter Kuuk --- “biyya Liibiyaa, biyyoota naannoo sanaa fi Yuunyaayitid Isteetsiif kanneen bala’amoo ta’an” jedhan. Akka aangawaan waraanaa Yunaayitid Isteets kun jedhanitti, xayyaaronni Yunaayitid Isteets, mooraalee fiinxaaleyyii Islaamaa lama haleelan. Waraanni Yunaayitid Isteets, bu’aa haleellaalee sanaa xiinxalaa jira – kan jedhan – Kuuk, xiinxalli duraa akka agarsiisuutti haleellaan sun milkaawaa ta’uu dubbatan. Haleellaalee sanaan hidhattoonni ISIL kurna hedduun ajjeesamuus dubbatanii jiran.


Prezidaant Obaamaan Gaazzexeessotaaf Ibsa Xumuraa Kennan

Gaazzzexeessota Waayit Haawus irraa gabaasan waliin gaaffii fi deebii isaanii xumuraa geggeessanan kanaan – Prezidaantichi Yunaayitid Isteets yeroo bulchiinsa isaanii xumuratan – Baaraak Obaamaa, Prezidaantii haaraawa Boor muudamanii hojii jalqaban – Donaald Traampiif gorsa isaaniif danda’ame mara kennuu isaanii dubbatu. Garuu, kanas ta’ee, xumura irratti kan irra-caalaa humna qabaatu, gorsa gurmuu Traamp irraa dhihaatu tahuu hubachiisan. Ilaalchawwan isaa irra-caalaan yaada gorsitoonni isaa, namoonni naannawa isaa jiran kennaniif irratti hundaawa – jedheen yaada. Kanaafi, aagawoota inni dhiheeffate mirkaneessuuf gaaffii fi deebiiwwan mana-maree duratti geggeessamanitti ilaalcha kennuun barbaachisaa ka tahe – jedhu – Obaamaan. Daldalaa abbaa-qabeenyaa manneenii ka ta’an – Doonaald Traamp, yeroo taayitaa prezidaantummaa biyyaa qabatanii geggeessuuf jiran kanatti gargaarsa akka isaan barbaachisu illee – Prezidaant Obaamaan hubachiisanii jiran. Hojiin kun hojii baay’ee cimaa waan ta’eef, waan qofaa hojjechuun danda’amu miti – jedhu. Hanna odeeffannoo fi iccitii karaa interneetii Yunaayitid Isteets irratti geggeessamu, ka biyyoonni akka Chaayinaa fi Raashiyaa geggeessan irraa of eeguuf imaammata eegumsa Saayiberii yokaan “Saayiber-sekiyuuriitii” baasuun biyyattiif barbaachisaa tahuu illee hubachiisanii jiran. Raashiyaan deemsa filannoo Yunaayitid Isteets dhiheenya kanaa gidduu seenuus balaaleffatan. “Prezidaatiin Raashiyaa – Vilaadmiir Puutiin, ejjennoo farra-Yunaayitid Isteets qabatanii waan jiraniif, hariiroo Raashiyaa waliin qabaachuun rakkisaa tahe” – jedhan. Gabaasa guutuu dhaggeeffadhaa


Pirez.US haarahii Iftaan kakatee hujii jalqaba,nama kuma dhibba hedduutti hiriira mormiitiif itti yaahuutti jira

Teessoon mootummaa Amerikaa,Waashingiton,DC dhiyoo tana nama kuma dhibba hedduutti itti yaahuutti jira. Amerikaan pirezidaantii isii 45essoo filattee eebbiftee,kakachiiftee hujiitti gadi dhiisuuf kurfoo jirti.Warrii pirezidaabtii haara,Doonaldi Tiraampi deeggaru kuma hedduutti dhufuutti jira. Gaafa pirezidaantii Obaamaan filatame bara 2008 nama miliyoona lamatti dhiyaatutti qophii gammachuu sun daawwachuu,deeggruu dhufe. Bara Tiraampi kana nama kuma 800-kuma 900 tahutti dhufa jedhanii eegan. Amerikaan gaafa pirezidaanti eebbiftee,kakachiiftee hujitti gadi dhiiftu qophii gammachuu hedduu tolchitiif.Yoo innii kakatee irraa bahe karaa mirgaa fi bitaallee ummatii guute mirgaa fi bitaalleen waraanii marsee ka duraa fi duubaan ammoo baandii sirba faana yaatu irra deema. Pirezidaantii filame tolullee hammaatullee yoo innii filame nagumaan baallii itti kennan. Pirezidaanti Obaamaan ganna 8n biyyaa bulchaa bahe Jimaata itti yaanu kana fxataa nama itti aanu Doonaldi Tiraampitti dabarsa.Gaafa nama hujii isa irraa fuudhu, Tiraampi Capitol Hill,Galma Walgahii Kongireessi Amerikaatti geegessee hagnoo itti kenna. Obaamaan Ammajii 20,2017 bulchiinsa Amerikaatti pirezidaantii haaraa, Doonaldi Tiraampitti kennee achumaan maatii guurratee boqonnaatti dabra. Gaafa asiin duratti ummata Ameriakatti nagaa dhaamateeyyuu akkuma durii biyya abdiin bulchuuf kakate ammallee abdii lallabee baallii kenne.\n"Isanii milkooftanii huji tana keessaa qooda qabaattanii fi itti dhiyaattanii argitan mee wa isaniin jedhoo..tun waan nama jabeessee durattiin nama deemaati.Waan cufa caalaa abdiin isan Amerikaa fi ummati isii irraa qabdan hunada qabaattee mirkanfoofti. Amerikaatti pirezidaantii haaraan hujii jalqabu ummata duratti baasanii eeyee biyya nagaa fi walqixxummaa seeri kenneefiin bulchaa waaqa na qarqaarii jedhanii ummata kuma dhibba yoo tolte ammoo miliyoona duratti baasanbii kakakschiisanii eebbisani hujiitti gadi dhiisan. Namii pirezidaantii Amerikaa tahuuf deemu,Tiraampi nama afaan hamoo,ka dhiiraa fi dhalaalleen afaaniin hin hanqanne jedhanii waan hedduun jibban.Taatullee nama miliyoona hedduutti filate. Warra innii waliin hin galleon keessaa tokko gaazexesitota.Gaazexeessitota CNN faan isan warra dhara odeessu jedhee gaafii warraatuu dhiyoo tana jalaa fuudhuu dide. Tiraampilleen gaafa asiin druatti waan karoroa mootummaa isaa gaazexeessitootatti hime guyyaa kakchaaa fi hujii jkqabu sun guyyaa name hin deene tolchaa jedhe. "Ammajii 20n kun guyyaa akka malee dansaa akka malee dansaa guyyaa addaa tolcha.Gumii guddootti itti dhufaa maan jennaan wa argutti jirra.Sochii addunyaanuu takka argitee hin beenne.” Ammajii 20,bara 2017 gaafa pirezidaantiin Amerikaa kakatee hujii jalqabu nama kuma hedduutti pirezidaanti kana irratti hiriira mormi bahuuf kurfoo jira. Miseensii kongireesii Amerikaa paartii demokiraati 50 caalan guyyaa Tiraampi innii kakatee hujii jalqabu kana hin dhufnu jedhanii didan. Nama dhibba hedduutti ammoo Tiraampi irratti hiriira bahuuf kurfoo jira.Fkn sanbata diqqaa ka Tiraampi akka hardhaa hangoo fudhate dubaroota kuma 200 tahanitti hiriira mormii baha. Woma taateefuu warra isa deeggaruu fi isaan mormu kumii hedduun dirree irratti walti dhufa.Achitti maanti tahuuf deemaa?Walumaan eegannaa.


Sirni Muuda Pireezdaantii Ameerikaa Ija Ummata Addunyaa Hawwatu Jimaata Dhufu Geggeeffama

Amajji 20 iftaanii, ummati Aduynaa millionaa hedduutti lakkaawamu osoo fooddaa Televisionaan ilaaluu sirna kakuu kongresaa Amerikaatti gaggeessannin Donaald Traamp Presidantii Amerikaa isaan 45ffaa ta'uuf jiru. Eebbi presidantii Amerikaa mallattoo sirna aangoo walii dabarsuu akkasumas yeroo jijjirama politikaa biyaattii ta'ee fudhatama. Gabaasaa Jim Malon ergeetu jiraa, Nigusuu Tamiretuu dhiheessaa, kana cuqaasuun dhaggeeffadhaa No media source currently available


Raashiyaan Filannoo Biyyoota Ka Biroo Gidduu Seenuu Malti: Joo Baaydan

Itti aanaa prezidaantiin Ameerikaa Joo Baaydan biyyoonni Awrooppaa Rashiyaan akkuma filannoo US gidduu seenuu dhaan Trump akka aangoo qabatan gargaarte filannoo isaanii irratti dhiibbaa akka hin goone qophee akka godhan akeekkachiisanii jiran. Biyyoonni Awrooppaa keessaa hedduun waggaa kana filannoof qophaa’aa ennaa jiran kanatti Raashiyaan adeemsa demokraatawaa jeequuf yaaluun hin oolu. Kkun immoo dhuguma ta’uuf jira jechuu dhaan haasaa isaanii xumuraa Davos Switzerland keessatti dhageessisaniin beeksisan Joo Baaydan. Itti dabaluu dhaanis Raashiyaan qajeelfama madaalawaa kan sadarkaa addunyaa dhabamsiistee sirna kanneen humna qaban biyyoota harka jala akka galfatan godhutti akka deebi’u feeti jedhan. Hookkara Raadhiyaan biyyoota holloota ishee kan akka Ukrain irratti ooftu tuquu dhaan Biden akka jedhanitti dhiyeessii enerjii akka meeshaa waraanaatti fayyadamti.


Obaamaan Ibsa Tuuta Oduu Isa Dhumaa Kennan

Prezidaantiin US Barack Obaman akka hoogganaa Ameerikaatti har’a ibsa tuuta oduu isa dhumaa kennuuf jiran. Kan prezidaantummaaf filataman Donald Trumpiin ilaalchisee akkasumas miseensa waraanaa galmee waraanaa icictii miliqsee baaseef araraara gochuu isaanii irratti gaaffiin dhiyaachuufiif jira. Obamaan waggaa saddeetiif White House keessa erga jiraatanii booda Jimaata dhuftu hojii dhaabuuf jiru. Trump immoo kakatanii aangoo qabachuuf jiru. Demokraatichi Obaamaan ennaa duula filannoo Republikaanticha Trumpiin dureessicha gurgurtaa manaa irratti bobba’aan jajaa waraana walii galaa kan US ta’uuf ga’aa miti ittiin jedhan. Haa ta’u malee filannoo booda Obamaan Trump waliin wal arguu dhaan aangoo nagaan walitti dabarsuuf mari’atanii jiran. Ennaa yeroon prezidaantummaa Trump dhiyaataa dhufe kanatti garuu keessumaa tarkaanfii sadarkaa ol aanaa Obaamaan fudhatanii Kongresii dhaan raggaasisame kan akka insuraansii eegumsa fayyaa “Obama Care” jedhu hambisuuf dhaadachuu isaanii ilaalchisee muddamni hoogganoota lamaan giduu hammaatee jira.


Tweeteriin Trump Deddeebisan Imaammatatti Jijjiramaa laata? Mootummoota Awrooppaa

Mootummoonni Awrooppaa kan haaraa prezidaantummaa Ameerikaaf filataman Donald Trump xumura torban darbee gaazexaalee Awrooppaa lamaaf ibsi kennan imaammatatti jijjiramuu fi dhiisuu isaa xiinxaluuf yaalaa jiran. Trump white Housiin seenuun isaanii dhiyaachaa ennaa dhufe kanatti yeroo duula filannoo isaanii gamtaa Awrooppaa fi kan yeroon itti darbe ittiin jedhan NATO irratti qeeqa dhiyeessaa turan ni tasgabbeessu jedhanii abdataa ka turan ta’uu hoogganoonni Awropaa ibsaniiru. Ilaalchi isaanii kanneen haaraa filataman angawoota naga eegumsaa isaanii hanga tokko waliin keessumaa ministeera ittisaa isaanii General Games Mats waliin walitti dhiyaataa deema jechuun yaadachiisanii turan hoogganoonni kun. jeneraalichi torban darbe Senetii duratti dhiyaachuun dhuga ba’umsa kennaniin prezidaantiin Raashiyaa Vladmir Putin tokkummaa warra dhiyaa diigaa jiru jechuun yakkan. Utuu NATOn jiraachuu baatee har’a hundeessuutu nu irraa eegama ture jedhan. Haa ta’u malee Trump gaazexaa London Sunday Times fi gaazexaa Germany Bildf ibsa kennaniin gamtaa Awropa fi NATO qeequu itti fufuun isaanii kan akka ministeera dhimma alaa Germany Frank Walter Steinmeier-n mufachiiseera. Kan Trump waa’ee NATO dubbatan kan ministeerri isaanii haaraa filataman ka dubbatan waliin wal dha’a jedhan ministerichi haajaa alaa Jerman Frank Walter.


Tattaaffiin Lola Dhaabins Yemen Jalqabame: Tokkummaa Mootummootaa

Tokkkummaan mootummootaa Yemen keessatti wal waraansa irraan kan ka’e lubbuun namaa darbe kuma kudhan ga’uu sababeeffachuu dhaan jila addaa jarmiyichaa Ismael Uld Sheek Ahmed gamasitti imalaniiu. Uld Check Ahmed baatii Ebla darbee walii galtee mallatteeffametti akka deebi’an gaafachuuf jecha kaleessa presidentii Yemen Abdii Raabuu Mansuur Hadiin dbalatee angawoota biyyattii haasofsiisaniiru. Hoogganoonni siyaasa Yemen beekamoon uummaticha balaan amma irra ga’e caalu akka irra hin geenye ittisuuf biyyattiif eegumsa gochuu akkasumas furmaata karaa nagaa barbaaduuf itti gaafatamatu irra jira kan jedhan jilli tokkummaa mootummotaa kun haalli siyaasaa yeroo ammaa danqaa waan uumeef jecha guyyaa guyyaatti lubbuun namaa darbaa jira jechuun yaadachiisaniiru. Dararaan uummata Yemen dhaabachuu kan danda’u gareen martinuu lola dhaabuuf ennaa walii galan qofa jedhan. Uld Sheek Ahmed torban kana bakka bu’oota garee wal fincilan lamaanii haasofiisuf karoorfachuu isaanii beeksisan. Tokkummaan mootummootaa akka beeksisetti waraana yemen keessaan waggoota lama dura Saudii dhaan kan hoogganame haleellaan samii irraan geggeessamee fi duulli lafoo uummata kuma kudhan galaafate.


Itti Aanaa Prezidaantiin Amerikaa Yukreenti Imalan

Hawaasnii addunyaa weerara Raashiyaa dura dhaabachuu qaba kan jedhan itti aanaa prezidaantiin Yunaaytid Isteets Joe Biden Donaald Traamp deggeraa jabaa gochuun yukreen waliin michooma akka uumaniif gaafatan. Biden har’a Kiiyv keessatti prezidaantii yukreen Petro Poreshenko cina dhaabachuun akka dubbatanti yukreen kaansarii kan ta’e malaamaltummaa fi weerara kreemliin waliin wal waraanaa jirti jedhan. Traamp Gazexaa Loondonii fi kan Jarmanii waliin gaaffii fi deebii gaggeessanin waa’ee Yukreen kan ilaaleen Raashiyaa waliin dubbachuu akka fedhan kana malees sagantaa Nukleeraa irratti walii gallaan Moskoo irra uggura ka’ame akka kaafamuuf kan dubbatan ta’u ibsan.


Walgahiin waa’ee Siriyaa Gaggeeffamuuf jira

Riphxee looltoonni Siriyaa marii nageenyaa wal waraansa Siriyaa keessatti waggaa 6 guutuuf jedhu xumursisuu kan torban dhufu Kaazaakistaan keessatti gaggeeffamu irratti kan argaman ta’u beeksiisan.Aangawoonni Riphxee looltootaa har’a akka jedhanti walgahiin Amajjii 23 bara 2017 magaalaa galama mootummaa Kaazakistaan keessatti jalqabamu dhukaasa dhaabiinsa argamsisuu fi waa’ee gargaarsa dhala namaa akkasumas hojii seeraana alaa mootummaan gaggeessu irratti qiyyaafata. Dilbata kaleessaa kanneen haala jiru to’ataa jiran akka jedhanti humnootiin mootummaa Siriyaa meeshaalee gurguddaa gargaaramuun bakka dahannaa Damaasqoo cina jiru haleelan.Yeroo kanattis yoo xiqqaate siviloota 30 kanneen wal waraansa dheessuun bakka daahannaatti dheessan ajjesan.


Traamp Falmii Haaraa Keessa Seenan

Prezidaantii Amerikaa 45ffaa ta’uuf kan filataman Donaald Traamp kakatanii aangoo qabachuuf guyyaan 4 lafa hafeetti hawaasa tika nagaa biyyaa waliin falmii haaraa keessa seenanii jiru. Daayreekteerri tika nageenya biyyooleessaa ykn CIA Jaan Brennan Dilabata kaleessaa gaaffii fi deebii gaggeessaniin Traamp sodaa Raashiyaan addunyaa irratti uumte ballifatanii hubachuu hin dandeenye jedhan.Kana malees waan hin taane dubbachuu fi barreessu irratti fulleefatan kun immoo fedhii yunaaytid Isteetes miti jedhan. Brennan kana dubbatanii sa’atii xiqqoo keessatti Traamp gama Twitteriin deebii kennaniin kan yeroo dhiyoo keessatti bakka buufamuuf jiru namnii kun oduu sobaa gidduu kanaa isatu baase laataa? Jechuun gaafatan.Angawoonni tika nageenyaa garu nuti icciticha hin baafne jechuun falmaa turan.


Chaansilarittin Jarmanii maal jedhan?

Kan haaraa filataman prezidaantii yunaaytid Isteets Donald Traamp kakatanii aangoo eega qabatanii booda yaada walii galtee qabaachuu kan fedhan ta’u chaansilarittiin Jarmanii Amgelaa Markal har’a waadaa seenan.Garu aangawaa kana waliin adda addummaan jiraatuus Awuroopaan karaa gara fuula duraatti ittiin tarkaanfattu lafa ka’atti jedhan. Traamp dhuma torban darbee waa’ee gamtaa Neetoo irratti akkasumas deebii Jarmaniin baqattoota Awuroopaa seenaniif laatte dogoggora jechuun irra deebi’anii qeeqanii booda Markal deebii kana kennan.Akka natti fakkaatuutti nuti warri Awuroopaa itti galii keenya of- harkaa qabna.Kanaaf walii wajjiin dhabachuu qabana jedhu. Berlin keessatti tuuta oduuf Markal akka ibsanti miseensoonni gamtaa Awuroopaa qabsoo farra shoroorkeessumaa irratti walii wajjiin hojjachuu qabna jedhan.


Israa'el Maadhee Koo Waraanaa Haleelte Jetti Siiriyaan

Israael maadhee waraana Siiriyaa Damascus cina jiru samii irraan haleelte jechuu dhaan waraanni siiriyaa himatee jira. Ibsa baaseen waraanichi Israel gareelee shororkeessota Syria keessaa haleellaa boombii akka raawwatan gargaarte jechuun himate. Sabaa himaan mootummaa akka gabaasetti haleellaan sun laga Teberias kan Israel gama kaabaa irraa ti jedhee jira. Buufati xayyaara Siiriyaa maadhee naannoo Ripxe loltootaa kan Damascus keessaatti irratti rookkeettii furguggisan ta’uun tajaajila.


Prezidaant Obaamaan Imaammata Falmisiisaa Dhimma Koolu Galtoota Kuubaaf Fala Dhahan

Imaammata falmisiisaa kan lammiin Kuubaa tokko dachii US irra miilli isaa yoo ejjete VISA qabaachuu baatu iyyuu eeyama biyya kanaa argata jedhu ilaalchisee rakkoo jiru furanii jiru. Akka seera US-tti lammiiwwan Kuubaa kanneen seeraan ala US seenan biyyaa baafamuu akka qaban president Obamaan ibsa kaleessa kennaniin beeksisaniiru. Tarkaanfii kana fudhachuu dhaan koolu galtoota Kuubaa akkuma koolu galtoota biyyoota ka birootti akka ilaallu nu gargaara jedhan. Lammiiwwan Kuubaa kanneen yoo biyya ofiitti deebi’an ni hidhamna jedhanii sodaatan Ameerikaa keessa turanii dadhata siyaasaa akka gaafatan eeyamameeraaf.


Afgaanistaan Keessatti Haleellaan Waraana Waltaatotaa Sadaasa Keessa Siviloota Hedduu Ajjeesuu fi Madeessuu Yunaaytid Isteets Dubbate

Haleellaa gamtaa humnoota waraanaa jalqaba baatii Sadaasaa dabre, Afgaanistaan gama Kaabaa keessatti geggeessameen, haala gaddisiisaa ta’een, Siiviloonni lammiwwan Afgaanistaan 33 ajjeesamuu fi 24 madeessamuu, Yunaayitid Isteets har’a beeksistee, haala haleellaa sanatti geesses ibsitee jirti. Kutaa Kunduuz, magaalaa Booz keessatti haleellaan geggeessame sun, manneen kurna hedduu biyyootti make – jedhan – jiraattonni fi reiphxee-loltoonni garee Taalibaan. Akka aangawoonni Afgaanistaanii fi Yunaayitid Isteets jedhanitti, haleellaan waraanaa gamtaan geggeessame sun – hoogganoota riphxee-loltoota Taalibaan, kanneen bulchaa kutaa Kunduuz qabuuf shira hookkaraa xaxaa turanitti xiyyeeffatee kan geggeessame ta’uu dubbatu. “Humnoonni Yunaayitid Isteets, hoogganoota Taalibaan, kanneen manneen uummata Siivilii dahoo godhachuun nutti dhokaasan of irraa deebisuuf akkasumas humnoota Afgaanistaan irraa deebisuuf, dhukaasan” jedhe – waraanni Yunaayitid Isteets, ibsa har’a kenneen.


Ministarri Ittisa Biyyattii Donaald Traamp Dhiheeffatan Mana-maree Yunaayitd isttets Duratti Gaafii Dhihaateef Deebisaa Oolan

Kan filatamaan prezidaantummaa Yunaayitid Isteets – Donaald Traamp, ministarummaa ittisaa biyyattiif dhiheeffatan – gada-moojjiin waraanaa – James Maatis, har’a, mana-maree Yunaayitid Isteets duratti gaaffiilee dhihaataniif ennaa deebii kennanitti, madaaliin humnaa Addunyaa irraa, eega waraana Addunyaa lammaffaa tii as yeroo duraatiif yoom iyyuu caalaa haala sodaachisaa keessa keessa galee jira – jedhan. “eega waraana Addunyaa lammaffaa tii as haleellaa isa hamaa dha. Kun immoo Raashiyaa irraa, gurmuulee shororkeessotaa irraa fi ka Chaayinaan bishaan Chaayinaa gama Kibbaa irratti geggeessitu irraa ti” – jedhan – Maatis. Of irraa ittisuun, dhimma barbaachisaa dha – ka jedhan – Maatis, humni waraanaa biyyattii danqaalee kana dura dhaabbachuuf humni inni qabu ga’aa akka hin ta’iin dubbatan


Traamp Tuuta Oduuf Ibsa Kennan

Prezidaantii Amerikaa ta’uuf haaraa kan filataman Donaald Traamp yeroo baatii 6 ta’uuf jiru keessatti yeroo duraaf Robii Amajjii 11 bara 2016 tuuta oduuf ibsa kennanii jiru. Raashiyaan filannoo baatii Sadaasa darbe gaggeeffame keessatti akka Traamp injiifatan gargaarte kan jedhu ilaalchiseen gaaffiin dhiyaateefii jira.Kana malees daldala dhunfaa sadarkaa addunyaatti qabanii fi aangoo prezidaantummaa Amerikaa attamitti wal faana deemsisuu akka danda’an gaafatamanii jiru. Traamp tuuta oduuf yeroo dhumaaf ibsa kan kennan Adooleessa 27 bara 2016 yoo ta’u mormituu isaanii Hilarii Kliintoon jechaan dhauun jalaqaban. Prezidaantoonni Amerikaa kanneen dhiyeenya kanaa filannoo gaggeeffameen injifachuu isaanii erga labsamee guyyaa muraasa keessatti tuuta oduuf ibsa kennu.Traamp garu erga injifatanii booda dhaamsa Twitarii irratti fulleefachuun 1600 barreessan.


Pirez.Obaamaan imimmaan xuruurrachaa nagaa dhaamatee ‘abdiitti jira’ jedhee jaalalaa fi tokkummaa labse

No media source currently available Gaafa ganna 8n duratti hujii tana itti kennan godina keessaa filatame fi keessa guddachaa dhufe ummata Chikaagootii fi nama miliyona hedduu addunyaa keesaa TV daawwatu duratti bahee abdii labse,jijjiirama dubbate, waldandeettii haasahee tokkoummaa faarse akka ummatii mirga seerii kenneefi falmatu dhaamate. "Gurraachaa hin jiennuu,Adii hin jennu daalacha hin jennuu,paartii tanaa fi paartii sun hin jennuu dhiiraa fi dhalaa hin jennu nu akka namaatti nama tokko,” jedhe gaafa siyaasaan guddachaa oli bahe 2004 keessalleetti woma tokkummaati fi wal dandeettii labse. Yoo kalee galgala bara pirezidaantummaa ufii fixachuuf ummata Amerikaa duratti bahee nagaa dhaamate waan bara ufii keessa ummataa hojjate,waan itti dadhabe,rakkoo akka bulchaatti keessa dabre, waan amma biyyitii keessa jirtuu fi itti deemuu dandeettu maqaa dhahaa warra waliin hojjate,maatii isaa faarsaa imimmaan ittifachaa,xuruurrachaa dubbate. Kalee galgalallee lafuma siyaasaan guddachaa dhufe ummata Chikaagoo ka gammachuun galma walgahii guute duratti bahee dubbate. “Kunoo qaheetti deebinee waan dansaa galata argadhaa jedhe,”pireizdaanti Obaamaan. Amerikaan akka jecha pirez., Obaamaatti haga gaafa innii pirezidantummaa fudhate irra amma wayyaa qabdii jabduullee. Waan pirezidaanti Obaamaan bara bulchiinsa ufii faarsee dubbate keessaa; Jireenna Amerikaa wayyeessee miiala gadi dhaabuu, warshaa makiinaa Amerikaa jabeessee guddisuu,namii miliyoona lama caalu huji argachuu, mootummaa Kuubaatiin walti araaramuu,warshaa nukileera Iraan ado qawween hin tokkahin cufsiisuu,itti gafatamaa guddaa al-qaayidaa, Osaamaa Binlaadin ijjeesuu,nama Amerikaa miliyoona 20 tahuu wabii fayyaa isaanii kennuu fa. Waan demokiraasii Amerikaa irratti ammoo akka namii Amerikaa waan irratti walii galuu irratti dubbatu gaafate.Demokiraasiin ammoo “waan yoo cufa irratti walii galuuf eegatiiniti miti,” jedha. Pirez. Obaamaan demokirasin Amerika gama mala jireennaatii fi gama nama akka namaatti walqixxee laaluu dhabuutti balaa keessa jirti. Amerikaan biyya qabeennaan badhaate, addunyaa irralleetti durummaan beekmati qabeenna kana keessaa akka ummatii cuftii wal qixxeetti faaydaa qabaatu mootummaan nama cufaa faaydaa walqixxee kennuu male. Obaamaan ammallee waan jabdu ummata Amerikaatti dhaamate.Waan hin tolchina jenne ya tolchine. Ummata Amerikaatin ammoo dhugaa fi haqa abbootiin Amerikaa yayyaban durii barreessanii lafa nu kaahaniin jabeessinee hojjachuu malle jedha. “Dhugaa abbootiin Amerikaa yayyaban galmeessanii lafa kaahan,dhugaa garbootaa fi warrii akka garbummaan haftu garaa keessatti gungume,ka baqattootaa fi warri dhugaa barbaadu sirbaan dubbate,jabeenna loltootii teenna dirree waraanaa fi ji’a gubbaa koranii alaabaa Amerikaa dhaabaniin, dhugaa namii Amerikaa garaa qabu afaanii baafatee hin barreeffaminiif cufaa walti qamnee eeyee hinuma dandeenna isaniin jedha.” Eeyee akkuma jennee hinuma dandeenna jennee eeyee ya tolchin(Yes we can! Yes we did!) jedhee nagaa dhaamate pirezidaantiin Amerikaa 44essoon,Baraak Obaamaa.


Pirez.Obaamaan bara hujii isaa ganna saddeettan guyyaa 10n duubatti fixataa galgala kana nagaa dhaamata

Baraak.Obaamaa guyyaa 10n duubatti hujii pirezidaantummaa biyyaan bulchaa bahee fixataa hardha galgala nagaa dhaamata. Ganna saddeetiin duratti ummata Chikaagoo naannoo Grant Park keesatti walti bahe durattii fi umamta Amerikaa miliyoona hedduu ka TV daawwatu duratti bahee abdii labse. Abdii tanatti abbaa kiyya Keenyaa fuudhee Ameikaatti glache,abdii sunitti akka ani pirezidaantii Amerikaa tahu qalbi na kaase jedhee abdii labse, pirezidaanti Obaamaan.Barii sun deemuma deemee ganna saddeeti tahe.Gannii saddeettan Obaamaan Amerikaan bulchaa bahe dhumachuuf bultii 10 qofatti hafe. Pirezidaantii Obaamaan galgala kana TV irratti bahee ummata Amerikaatti nagaa dhaamatee nama itti aanu,pirezidaantii Amerikaa 45essoo Doonaldi Tiraampii baallii dabarsa. Akka bulchiinsii mootummaa Amerikaa White House jedhutti nagaa dhaamitii tun ta egeree Amerkikaa ta egerii durattiin deemtu. Obaamaan akkuma durii abdii labsee itti gaafatama fudhate ammallee abdii labsee nama itti aanutti dabarsa. Akka gorsituun bulchiinsa Obaamaan olaantuun Valeri Jaareti kalee jettetti Obaamaan waan ganna 8n dabaran bulchiinsii isaa hojjate gabaabsee dubbata. Tana maleellee akka ummatii Amerikaa mirga seerii kennefiitiin ufii qabsaahu gaafata. Obaamaan edana akka saati Amerikaa 9PM irratti,aammaa jalqabdee saatii torbaan duubatti nagaa dhaamata. Nagaa dhaamachaa tana godina isaa Chikaagoo moohannaa keessaa labsate keessaa dubbata. Magaalii ammoo McCormick place galma wal gahahii Chikaagoo keessa. Obaamaan guyyaa 10n duubatti bara hujii fixatu kun dubbii galgala dubbatuuf Chikaagoo dhaqaa achiin duubatti haga bara hujii ufi fixatutti DC hin bahu.Yoo bara hujii fixatellee haga intaltii isaa maandhaan Maliyaan mana barumsa sadarakaa lammeessoo fixatutti DC taaa. Hagasitti ammoo Waashingiton DC keessatti biiroo kireeffatee keessattuu akka paartiin isaa, Demokiraati humna jabeeffattu tolchuuf waan hedduu hojjata jedha. Doonaldi Tiraampi ka pirezidaantii Amerikaa tahuuf deemu Ammajii 20 guyyaa 10n duubatti kakatee biyya bulchuuf deema.Tiraampi nama gosaan nama jibbuu,ka baqataa biyya alaaa jibbuu,ka nama tuffatu,ka dureessa qofaaf dhaabate jedhanii hiriirii itti bahaa bahe.


Beekamtoota Dhoksaman

Jalqaba bara 1960mootaa irra dorgommiin hawaa US fi tokkummaa sooviyeet gidduu akkaan cimaa ture. Sooviyeetitti aansuu dhaan NASAn yeroo jalqabaaf gurmuu gara hawaatti ol baasuuf qopheesse jedha gabaasi Hiriyoonni koo dubartootaa qophee dha kan jedhan dubartii lammii Ameerikaa hidda dhalata Afriikaa hojii hawaa sana to’atan keessaa Dorothy Vaughn turan. Yeroo akkaan cimaa ta’e sna keessatti egaa dubartoonni lammii Ameerikaa hidda dhalata Afriikaa sadii imala NASAn gara Hawaatti geggeesse keessatti qooda ol aanaa kan qabaatan. Kan badhaasa Oscar jedhu badhaafamte Octaviea Spencer manaajera NASA ta’uun kan hojjetan akka Dorothy Vaughan ta’uun fiilmii “Hidden Figures” ykn Beekamtoota dhoksaman jedhu irratti hirmaatte. NASA keessatti danqaa turetu cabe. Addunyaan namoonni kun eenyaan akka ta’an beekuu dhabuun amma iyyuu hojiin hojjetamu jirachuu nu hubachiise jette Spencer. No media source currently available  Katherine Johnson hayyuu herregaa fi seenaa kana keessatti nama ijoo dha. Bakka Katherine ta’uun fiilmii kana kan hojjette Taraji Henson yoo taatu haadha ijoollee sadii fi nama sammuun qaraa galma kaayyatee sosso’u turan. Rakkoo jiru furuu dha kaayyoon isaanii dura. Dorgommii cimaa isaan geggeessan kan jalqaba hawaatti ol ba’an lafa naanna’an lammii Ameerikaa John Glenn nagaan akka hojii isaanii hojjetan gargaaran. Haadha ijoollee lamaa dubartii Ameerikaa hidda dhalata Afriikaa yeroo jalqabaaf injinera NASA ta’an Mary Jacson-n bakka bu’uun fiilmii “Hiden Figures” ykn beekamtoota dhoksaman jedhu keessatti kan hirmaatte Janelle Monae ti. Ijoollee durbaa keessumaa durboota sabxiqqaalee yeroo ammaaf ergaa qabdu dabarsitee jirti. Hayyuu herregaa, kan Saayinsii, Injinera ta’uu dandeessa. Technooloojii keessaa qooda qabaachuu, addunyaa jijjiiruu ni dandeessa. Qaroominni bifa gogaa ykn saalaan adda hin baasu. Hamma ati hojii hojjechuu itti fuftetti. Dhuma irratti injifannoon kan kee ti jette.


Prezidaantiin Iraan Duraanii Akbaar Hashemii Raafsaanjaanii Kaleessa Du’aan boqotan

Prezidaantiin Iraan duraanii – Akbaar Hashemi Raafsaanjaanii, umurii isaa waggaa saddeettamii-lamaatti, dhukkuba onneetiin Kaleessa du’aan boqotan Du’a isaanii labsuuf ka sagantaa isaa gidduutti kutee ture – Televiiziyoonni mootummaa biyyattii, “umurii isaanii guutuu otuu hin boqotiin karaa Isaalaamaa fi Warraaqsaatti bobba’anii hojjetaa dabarsan” jedhe.  Bara 1989 haga bara 1997 toorbaatti prezidaantii Iraan ta’uudhaan ka tajaajilan – Raafsaanjaaniin, sana dura immoo Warraaqsa Islaamummaa bara 1979 biyyattii keesssatti geggeessame kan hoogganan – Ayaatolaa Ruholla Koomiiniif, akka gorsaa ijootti ilaalamaa turan.


Waa’ee Yaalii Dhukaasa Misaahela Irratti Wal-muddinsi Yunaayitid Isteetsii fi Kooriyaa Kaabaa Edduutti Jabaachaa Dhufus Biyyoonni Baha Eeshiyaa Callisuu Filataniiru

Waa’ee yaalii dhukaasa Misaahela “Intercontinental Ballistic Missile” yokaan ICBM jedhamuu geggeessamuu malu irratti wal-muddinsi Yunaayitid Isteetsii fi Kooriyaa Kaabaa gidduutti mul’ataa jiru, biyyoota Eeshiyaa gama Bahaa irraa deebii cimaa kakaase hin qabu. Kooriyaa Kabbaa, yaalii dhukaasa Misaahela “ICBM” jedhamuu, yeroo feetetti bakka feete irraa geggeessuu akka maltu, kaleessa dubbachuu ishee – dhaabbatni oduu KCNA, dubbi-himaa ministrii dhimma alaa biyyattii maqaa-dha’uun dubbatee jira. Ministarri Ittisaa Yunaayitid Isteets – Aash Kaarter deebii kennaniin, dhukaasni yaalii “ICBM” Kooriyaa Kaabaa geggeessuuf dhaadattu kun, “doorsisa cimaa dha” jechuudhaan, yoo dhukaasni sun daangaa Yunaayitid Isteetsii fi michoota isheetti ka ce’u yoo tahe, misaahelicha haleeltee kuffisuuf tarkaanfii waraanaa fudhachuu akka maltu illee akeekkachiisan.


Dubbi Himaan Pirezidaant Puutiin Himannaan Yunaayitd Iteets Raashiyaa Irratti Dhiheesite 'Dhugaa Irraa Kan Fagaate' Jechuudhan Balaaleffatan

Dhaabbatni basaasaa Yunaayitid Isteets, Raashiyaan dhimma filannoo prezidaantummaa Yunaayitid Isteets keessa seentee, akka Doonaald Traamp filataman gargaartee jirti – jechuu isaa, Mootummaan Raashiyaa oduu hundee hin qabnee fi oguma-dhablee, jechuudhaan balaaleffatee jira. Dubbi-himaan Kireeminliin – Dimitirii Peskoov, har’a ibsa kennaniin, “himannaa hundee hin qabne, kan homaa of keessaa hin qabne, kan oguma deemsa hojii naga-eegumsa of keessaa hin qabnee yokaan how’a qalbiitiin kaka’e dhihaate” jedhan. Himannaalee akka kanaa nuffinee jirra illee – jedhanii jiran. Hawaasni tika-nagaa Yunaayitid Isteets, “Prezidaantiin Raashiyaan – Vilaadmir Puutin, deemsa filannoo dimookiraasumama Yunaayitid Isteets cabsuuf jecha, duula kana ofumaa ajajuu isaanii ofitti-amantaa cimaa qabna – jechuun eega dubbatee booda, gama mootummaa Raashiyaa irraa deebiin dhaga’amuun kun isa duraa ta’uu isaa ti.


Kuubaa fi Amerikaan ganna 50 duubatti gabayaa walti naqachutti jiran, dooniin kuubaa cilee mukaa fa’ate Amerikaatti gurgurachuuf karaa jira

Kuubaan biyya jireenna kooministiitiin bultu, ta mootummaan isii biyya tana addunyaan wal hanqisee ganna 50 caalaa maatiin bulchaa bahe.Jireennii isiilleen guddoo duuba jira.Waan namii argachuu male fkn ka interneetii fi waan hedduu hardhallee hin qabdu. Biyyootii akka Amerikaa fi hedduun akkii mootummaan biyya sunii Kuubaan bulchu jireenna badaa jedhanii biyya tana adaban. Waan biyyitii tun biyya alaatti gurgurattuu ka gabayaa itti barbaadachuutti jirtu keessaa tokko cilee mukaati. Amerikaa fi Kuubaan akkuma bulchiinsii Obaamaa duraan waadaa galeef torbaan laman duubatti walirraa wa bitachuuf walti gurgurachuu jalaban. Ganna 50 caalaa waan akkanaa waliin hojjatanii hin beekan.Dooniin Kuubaa cilee toonii dhibbaa baate deemuu torbaan lamaan duubatti gabayaa AMeikaa dhufa.Waan Kuubaan biyya alaattti gurgurattu keessaa tokko cilee muka Marabu jedhaniiti. Akkuma kanaan dhaabii Cilee mootummaa Kuubaa Cilee tooniin tokkichii $420 dhaaba daldalaa Amerikaa Cabana jedhanitti gurgurachuuf dhufa. Cileen muka Marabu tun cilee Piizaa fi daabboon waddan.Kuubaatti daldalii cuftii harka mootummaa jiraa dhaabii Kuubaa cilee mootummaatti gurgrata mootummaan Kuubaa ammoo Amerikaatti gurgurata. Dhaabii daldala Kuubaa kun bara dabare qofa cilee toonii kuma 80 Xaliyana, Jermenii fi biyya akka akkaa jahatti gurgurate. Dooniin Kuubaa ka qaraa Amajii 18,bara 2017 yoo Donaldi Tiraampi Amerikaa bulchuuf guyyaan lamaa hafu Amerikaa gaha. Tiraampi bara isaatti hariyummaa Amerikan Kuubaa waliin qabdu habisuuf fa dandaha.


Apple,dhaabii teknooloojii Amerika guddaan galiin itti diqqaannaan itti gaafatmaa isaa guddaa, Tim Cook irraa horii diqqeesse

Dhaabii teknooloojii Amerikaa beekamaan waajjira isaa guddaa Cupertino California qabu,Apple komputera, mi’a elekitiroonikis baasa,hin karoorsa,hin guddisa,hin gurgurallee. Mi’ii elektirooniksiin inni hojjatu: I phone, I pad, I pod,Apple Watch, Macintosh (komputra PC bara 1984bahe) Apple TV, I pad Mini, Keynote, Quick Time, Final Cut pro, Key Note (bara 2016 bahe) fi waan hedduu hojjatu. Galiin Apple silaa bara 2016 keessa argachuuf kajeele $biliyoona 223.6 taatullee waan abdate harka %3.7 dhabe.Horin hujiin hojjachuuf qabate $miliyoona 60.3 keessaa %0.5 irraa hanqate. Horii kana fulaatti deebifachuuf ammoo Apple horii itti gafatamaa isaa guddaa Tim Cook kennu harka dhibbaa keessaa %89.5 kenneef. Tanumaaf Tim Cook horii silaa bara 2016 keessa argachuu male $miliyoona 10.28 keessaa $miliyoona $8.75 qofa argate. Horiin kun mindaa isaa $miliyoona 3 fi horii badhaasaa fi gannuma gannaan mindaa irratti dabalaniif fa.\n\nApple, I phone silaa innii bara 2016 gurgurachuuf karoorfatetti akka dansaa gurguramuu dadhabe. Apple nama sadii: Steve Jobs, Ronald Wayne, Steve Wozniak Ebla, 1, 1976 Kaalifoorniyaatti jalqbe. Galiin Apple bara 2016 argate $biliyoona 215.6 qofa.


Doonaald Traamp Guyyoota Prezidaantummaa Isaanii 100 Ka Jalqabaa Keessatti  Carraa fi Danqaaleen Qaban Maal Maali?

Filatamaan Prezidaantummaa, Donaald Traamp, qormaata cimaa ka guyyoota prezidaantummaa isaanii dhibba isaan jalqabaatti, carraa gaariiddhaan deemaa jiran. Kunis, manni-maree Yunaayitid Isteets, yokaan Kongiresiin ol’aantummaa paartii Ripaabilikaaniin ka to’atame ta’uu isaa ti. Jalqaba baatii Muddee irratti afaan-yaa’iin mana-maree Yunaayitid Yunaayitid Isteets – Pool Raayaan, filatamaa prezidaantummaa Donaald Traamp wajjiin, gamoo isaanii Niw-yoork jiru, ka “Traamp Taawor” jedhamu keessatti eega wal-arganii booda, hafuurri tokkummaa waan gidduu isaaniitti uumame fakkaata. Biyya kana deebisnee gad-dhaabuuf, haga bara 2017 jalqabnutti jarjarree jirra – jedhu – Pool Raayaan. Prezidaantiin Yunaayitid Isteets haaraan kun, sadarkaan milkaa’ina isaa dhimmoota hedduu irratti hundaawa. Kanumaa, Traamp, akkuma duraan dubbataa turan, karoora eegumsa fayyaa, ka prezidaant Obaamaan dhihaatee raggaasiksamee ture, kan namoonni “Obaamaa Keer” jedhanii waaman guutummaatti diiguuf deemuu? Ripaabilikaanonni, ol’aantummaan isaan mana-maree murtii seeraa keessatti qaban, sagalee baay’ee xiqqoodhaan waan ta’eef, waa’ee imaammata Obaamaa kana tarkaanfiin fudhatan yoo of eegganaan hin taane, proojektiilee isaanii ka biroo gara fuul-duraatti dhiheessan irratti danqaan isaan mudatuu mala – jedhama. Miseensonni Kaabinee, Traamp dhiheessan, mana-maree murtii seeraa yokaan “Seneetii” Yunaayitid Isteets duratti gaaffiilee ciccimoo tu eeggata. Gama mana-maree bakka-bu’ootaa tii illee, ka Pool Raayaan – sagantaalee mootummaa gad-muruuf yeroo dheeraaf dhiheessaa turan, dimookiraatonni cimsanii dura-dhaabbachuuf jiran. Gama kaaniin immoo, sagantaaleen akka Pool Raayaan cufuu barbaadan, ka Donaald Traamp itti-fufsiisuuf waadaa seenaa turani. Dhimmoonni Traamp tarkaanfachiisuuf waandaa seenaa jiran irra-hedduun isaanii, ka Rippaablikaanonni Mana-maree keessaa fedhan waan hin taaneef, gaaffiin jiru “Dhimmoota Traamp itti dhiheessuuf deeman kana keessaa haga fudhachuu diduudhaan, prezidaanticha danqu?” ka jedhu. Deebiin kanaan immoo, eega prezidaantichi taayitaa qabatanii hojii jalqabanii booda, guyyoota 100 duraa tii booda, Ripublikaanonni hagam akka tokkummaadhaan turan irratti hudaandwa – jedhama. Gabaasa guutuu dhaggeeffadhaa


Balaa Istanbuul Tarkiittii Guyyaa Ayyaana Waggaa Dhaqqabeef Islaamik Isteetes Itti Gaafatama Fudhate

Mana dhiichisa halkanii kan Istaanbuul Tarkii irratti guyyaa ayyaana waggaa haaraa Dilbata darbee balaa dhaqqabeef gareen Islaamik Isteetes jedhamu har’a itti gaafatama fudhatee jira.Balaan kun lubbuu nama 39 kan galaafate yoo ta’u kanneen 70 ta’an mada’anii jiru. Aangawoonnis nama haleellaa kana geesisee miliqee faana dhahaa jiran. Sabaa himaan Tarkii akka gabaasanti haleellaa kana waliin wal qabatee namnii saddeeti to’annaa jala oolanii jiran.Garu inni dhukaase jedhamee shakkame kanneen qabaman kana keessa hin jiru. Haleellaan kun Dilbata kaleessaa ganama kan jalqabamee yoo ta’u kunis hidhataan kun polisii tokko fi nama sivilii tokko mana dhichisaa duratti eega ajjesee booda mana dhiichisa halkanii sana ol seene.Achii keessa namoota 600 ta’antu ture.Hangi tokko lubbuu ofii oolfachuuf jecha galaanatti utaalan


Prezidaantii Ameerikaa 44ffaan, Baraak Obaamaan Bara Pireezdantummaa Isaanii Xumuraa Jiran

Prezidaantii Ameerikaa isaan 44ffaa kan ta'an Baraak Obaamaan torbanneen gidduutti aangoosanii gad lakkisuuf deemu. Obaaman dhimmoota gugguddo rawwaachuun biyyaaf alaa dinqisifannaafi fudhataama guddaa gonfaataniiru. Gama biraatiin namni isaan dhaaluuf jiraan Donald Trump hojiwwaan president Obama haga tokkoo haquuf akka jiraan ibsa turan. Obamaan Hariiroo Amerikaan biyyoota akka kuubaafa waliin waggota dheeraaf addaan cite ture haromsuunis seenaa hojjetaniiru. Gabaasa guutuun kinooti


Shakkamaan Haleellaa Berlin Gad Dhiisame

Angawoonni Jarmanii yeroo gabaa ayyaana dhaloota Gooftaa Yesuus Berlin keessatti nama konkolaataa gara jamaatti oofee balaa geessise Aniis Amiir waliin hidhata qaba jedhamee to’annaa jala kan oole lammii Tuuniisiyaa gad dhiisanii jiran. Aniis Amiir waliin hariiroo qaba jedhamuun namni shakkame illee isa akka hin ta’in adda baafanne jedhan. Amiir lafa gabaa jamaan itti heddummaatetti konkolaataa itti oofee namoota kudha lama galaafatee kanneen 58 ta’an madeessee jira. Haleellaa sana raawwachuu isaa dura illee kan inni viidiyoon waraabeef amanamummaa hoogganaa garee finxaaleyyii IS Abu Bakar al-Bagdaadiif qabu ibse argamee jira.


Haleellaan Shorokeessoota Chaayinaa Keessaa Lubbuu Galaafate

Chaayinaa naannoo gama dhiyaa Xinjiang jedhamu waajjira warra koministii keessatti haleellaa shororkeessotaan namoonni afur ajjeefamuu sabaa himaan biyyattii beeksisee jira. Angawoonni naannoo akka jedhanitti garee leellistoota Islaamummaa afurtu boombii mana keessatti hojjettame dhoosuu dhaan nama tokko ajjeesanii sadii madeessan jechuu dhaan dhaabbanni oduu Xinhua gabaasee jira. Gabaasi sun akka jedhutti poolisiin booda irra kanneen haleellaa sana raawwatan afur itti dhukaasuun ajjeese jedhee jira. Waggaa dhiyoo as naannoo daangaa Xinjiang hookkara musliimota uummata Uighur fi lammiiwwan china Han gidduutti hookkara ka’een namoota dhibbaan laka’amantu du’an. Mootummaan jeeqama sanaaf hawaasa Uighur kanneen china jalaa walaboomuu fedhan himate. Gareeleen mirga namaa fi kanneen baqatanii biyya ka biroo jiraatan hookkarri sun sababaa mootummaan amantii warra Uighur fi aadaa isaanii hacuucuuf jecha jedhan. chinaan garuu haleellaa sana haaltee jirti.


Balaan Xayyaara Raashiyaa Irra Ga’e Shororkeessummaan Wal Hin Qabatu: Rashiyaa

Xayyaarri Dilbata darbe galaana keessatti kuftee namoota irra turan 92 galaafatte keessatti dhuka’aan kan hin turre ta’uu angawoonni waraana Raashiyaa har’a beeksisaniiru. Kan komiishina waraanaa balaa sana qorate hoogganan Lt. Gen. Sergei Bainetov akka jedhanitti saanduqa sagalee waraabukan balalii sana irraa irraa xiinxalli argame sababaan balaa Sanaa shororokeessummaan wal qabachuu isaa hin beeksisin jira. Qorattoonni sababaan isaa tarii boba’aa gaafii hin ta’in, dogoggora paayileetii ykn ka biroo qorataa jiran. Xayyaarri Sochi dhaa ka’ee gara Siiriyaatti balali’aa ture sun miseensotaa garee baandii waraanaa kanneen ayyaana waggaa irratti agarsiisa muuziqaa dhiyeessuuf deeman baatee ture.


Hoogganaa Gameessi IS Siiriyaa Keessatti Ajjeefame

Hoogganaan IS kan magaalaa Raqqa Siiriyaa keessa haleellaa humnootii wal taatotaa samii irraan geggeessaniin ajjeefamuu angawoonni US beeksisaniiru. Ibsi gamtaa humnoota US biraa har’a ba’e akka jedhutti Abu Jandal al-Kuwaiti kan ajjeefame haleellaa samii irraan Wixata darbe Tabqa Dam cinatti geggeessameen ta’uu ibsee jira. Gabaasi sun akka jedhutti Abu Jandal miseensa koree waraana IS duraani ture. Abu Jandal haleellaa of wareegaa konkolaataan geggeessamu, meeshaa keemikaalaa fi dhukaatotaa keessaa harka qaba. Du’I isaas dandeettii gareen ISIL Raqqaa qabatee gamasi irraa biyyoota gama dhiyaa irratti haleellaa oofuuf karoora qabu dadhaabsiisee jedha ibsi sun.


Siiriyaa Keessatti Walii Galteen Lola Dhaabinsaa Labsame

Mootummaan Siiriyaa fi gareeleen ripxe loltootaa hedduun jimaata borii qabee lola dhaabinsa guutuu biyyaa tolchuuf walii galtee irra ga’an. Akka lola dhaaabinsa kana duraatti walii galteen sun waraana Siiriyaa fi ripxe loltoota mootummaa morman irratti kan hojii irra oole yoo ta’u gareelee leellistootaa kan akka IS fi al-Qaida garuu hin ilaallatu. Kan presidentii Raashiyaa Bashaar al Assad deggertu Raashiyaa fi kan ripxe loltoota deggertu Rurkiin lola dhaabinsi sun akka jiraatu mirkaneessaniiru. Lola dhaabinsi sun kan dhaga’ame Turkii, Siiriyaa fi Raashiyaan torban darbe akka jedhanitti wal waraansa waggoota ja’aa sana dhaabuuf jaarsummaan gidduu seenuuf qophee ta’uu beeksisan.


Ministarri Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets Yeroo Taayitaan Isaanii Xumuramuutti Dhihaate Kanatti Dhimma Isiraa’elii fi Faalastiin Laalchisee Haasawa Cimaa Godhan

Ministarri dhimma-alaa Yunaayitid Isteets – Joon Keerii, waa’ee Isiraa’elii fi Faalastiin akka biyyoota lamaatti wal-cina jiraachuu irratti karoorri bal’aan baafame akka itti fufu gaafachuuf kaleessa yeroo taayitaan isaanii xumuramuutti dhihaate kanatti haasawa dhageessisanii jiran. Haasaan har’a Keeriin waajira ministirii dhimma-alaa Yunaayitid Isteets irraa dhageessisan kanaan – haala itti wal-dhibdeen yeroo dheraaf ture furamuu danda’u irratti mul’ata walii-galaa ka dhiheessan yoo tahu, gama biraatiin Yunaayitid Isteets, dhimma kanaa irratti murtii golli naga-eegumsaa Tokkummaa Mootummoota dabarse, kan Israa’el ijaarsa manneen qubinsaa babal’isuu qeeqe keessaa ba’uuf murteessuu irratti qeeqa dhihaataa ture of irraa deebisuutti fuuleffatan. Hojiin dippiloomaasii yeroo xumura Prezidaantummaa Obaamaa kanatti mumul’atu, kan Israa’eliin qeequ kun – hoogganoota Israa’el, akkasumas seera-tumtoota Dimookiraatii fi Ripubilikaanii irraa qeeqa hordofsiisee jira.


Raashiyaan Ajjeechaa Ambaasadar Andreel Laalchise Ibsa Xumuraa Kennuuf Yeroon Akka Hin Geenye Beeksiste

Nama Turkitti ambaasaaddoara Raashiyaa itti dhukaasuun ajjeese ilaalchisee ibsa xumuraa kennuuf yeroon hin geenye jechuun Raashiyaan beeksistee jirti. Kan boqonnaa hojii irra ture angawaan poolisii Ambasaddor andrel Karlovtti dhukaasuun kan ajjeese Wixata darbe ture. Namni ijaan arge VOAf akka ibsetti namni itti dhukaase sun Aleppo hin dagatin, Syria hin dagatin dacheen keenya nagaa hin qabu taanaan atis nagaa hin taatu jechuun iyyaa ture jedhe. Muummichi ministeeraa Turkii kaleessa ministeera dhimma alaa US John Kerryf bilblaan akka ibsanitti namni ajjeechaa sana raawwate hoogganaa amantii Musliimaa Fehullah gullen kan US keessa maadheffateef yaalii fonqolcha mootummaa baatii Adoolessaa Turkey keessatti raawwateetti hidhata qaba jedhan. US Gulen sababaa US keessa jiraataniif ajjeechaa sana deggeran ykn keessaa harka qabu isa jedhu fudhatama dhabsiiste.


Hojiin Siviilootaa fi Ripxe Loltoota Aleeppoodha Baasuu Guyyaa Tokkoo Dhabbatee Turus, Harra Itti Fuufe

Siiviilonnii fi ripxe loltoonni Syria magaalaa Aleppo gama kaabaa keessaa ba’uun guyyaa tokkoof erga boodatti harkifatee booda itti fufee jira. Atoobisiin namoota fe’atee Aleppo gama dhyaa keessaa ba’aa jiraachuu angawaan TM kan Syria keessaa Reutersf ibsaniiru. Britin keessa kan maadheffate qareen mirga namaa siiriyaa keessaa qoratu akka jedhetti atoobisiin 60 ta’u qilleensa hedduu qabbanaa’u kan Aleppoo keessaa baasuuf qophaa’anii jiran. Magaalattiin waggoota afur dura ripxe loltootaan qabamte. Namoonni gamasii ba’anii ennaa xumuran president Bashar Al assad Aleppo guutummaan akka to’atan taasisa. Uummati gamas dhiisanii ba’uun akka walii galtee Rashiyaa fi Turkey-n tolfametti ta’a. uummati kuma 37 ta’u Aleppo dhiisanii ba’uu muummichi ministeeraa Turkii Mevlut Cavu-so-gul beeksisaniiru. Wal waraansa geggeessameen biilsaaleen Aleppo gama dhiyaa dhibba irraa harki 70 ol barbadaa’aniiru.


Jarman Haleellaa Wixata Darbee Nama Geechisee Barbaadumattii Jirti

Poolisiin Germany haleellaa Wixata Berlin keessatti raawwatame ilaalchisuun shakkamaa haaraa barbaadaa jiraachuu ministeerri dhimma biyya keessaa biyyattii beeksisanii jiran. Gabaasaalee sabaa himaa kan lammii Tunisiyaa dahata siyaasaa gaafateef garee leellistoota Islaamummaattii hidhata qabu garu hin mirkaneessin hafan. Angawoota humnootii nagaa eegisisan biraa ibsi erga kennameefii booda Thomas de Meziyer akka jedhanitti poolisiin shakkamaa isa haaraa adda baaseera, garuu shakkamaa ta’uu isaa fi nama ajjeechaa raawwate jechuu miti jechuun cimsanii dubbatan. Meeziyeer gabaasaa sabaa himaa mirkaneessuu ykn haaluu baatanis seera tumtoonni kan akka Stephan Meyer akka jedhanitti shakkamaan sun hordoffii poolisii jala kan turee fi waraqaa eenuymmaa kijibaa hedduutti fayyadamaa ture.


Raashiyaa fi Tarkiin Ajjeechaan Ambaasaddari Raashiyaa Irratti Raawwatame Hariiroo Isaanii Irratti Midhaa Akka Hin Qabaanne Beeksisan

Preziodaantonni Raashiyaa fi Tarkii, Ambaasaddarri Raashiyaa ka biyya Tarkii kaleessa ajjeeesamuun, hariiroo biyyoota lamaan gidduu irratti akka miidhaa hin qabaanne walii-galanii jiran. Akka dhaabbatni Oduu Faransaay gabaasetti --- hoogganoonni biyyoota lameenii eega telefoonaan mari’atanii booda, “Dhimmoota Raashiyaa wajjiin waliif-tumsinu, ka bal’ataa deemaa jiru – keessumaa ka Siiriyaa keessaa irratti akka miidhaa hin qabaanne, Mr. Puutiin wajjiin hubannaa wal-fakkaataa qabna.” – jedhu – Prezidaantiin Tarkii – Resep Xayyib Erdogaan. Har’a, magaalaa Moskoo keessatti immoo, ministaroonni dhimma alaa biyyoota lameenii – fakkii Ambaasaddaricha, kaleessa, Tarkii keessatti, dhukaasa poolisii hojii irraa boqonnaa irra tureen ajjeesamanii, kan Andree Kaarloov irra bissii abaaboo ka’anii jiran. Poolisiin Tarkii Ambaasaddaricha ajjeese, haleellaa Raashiyaan Siiriyaa keessatti geggeessaa jirtu mormuun ta’uun beekamee jira.


Hizbollaan Magaala Aleeppoo Naannoo Mormitootan Qabamee Jiruti Haleellaa Banuuf Akeekkachiisee

Gareen hidhattootaa Libaanon – Hizbollaan, humnoonni Siiriyaa akka uummatni bakka loltoonni momitootaa to’tan – aanaalee Aleeppoo gama Bahaa keessa jiraatan gad-lakkisanii ba’an ajaja xumuraa kennan – jechuudhaan, lafa Aleppoo mormitootaan qabatamee jiru isa dhumaa irratti haleellaa banuuf akeekkachiisee jira. Sodaachisni garee Izboollaa irraa dhihaate kun, magaalaa waraanaan marsamtee jirtu – Aleeppoo keessaa uummata Siivilii baasuutti danqaa ta’uu mala – jedhama. Wal-waraansa gara waggoota ja’aaf Siiriyaa keessatti geggeessamaa ture keessatti, humnoonni hidhattootaa Hizbollaah, waraana Prezidaanticha Siiriyaa – ka Bashaar Alashaad deggeruun lolaa turan. Qabsaa’onni Siiriyaa akka jedhanitti, kanneen bara 2012 irraa jalqabanii finciltootaan Aleppoo Bahaa keessatti iggitamanii jiran – gara kuma sadii ta’an.


Doonaal Traamp Pireezdaantii 45ffaa Ta’ee Filamuu Raggaasisuuf Baka Bu’oonni Ummataa Harra Sagalee Kennaa Jiran

Kan oduun isaa ho’ee dubbatamaa jiru filannoon prezidaantii yunaaytid Isteets ka baranaa har’a sagalee bakka bu’onni ummataa kan kutaalee irraa kennaniin ifatti murteeffamuuf jira. Kunis dureesichi Amerikaa Donaald Traamp prezidaantii Amerikaa isa 45ffaa ta’anii filatamuu mirkaneessuuf jira.Traamp Amajjii 20 fullee keenyaa kakachuun whaayit Haawuus qabachuuf akka jiran lammiwwan Amerikaa baatii sadaasa jalqaba irraa kaasanii beeku.Ta’uus garu bakka bu’oota uummataa kan kutaalee sahntamaan malee sagalee dhunfaa uummanni guutummaa biyyattiitti kenneen Traamp hin injifanne. Sagaleen bakka buutonni 538 kutaalee 50 irraa kennan heddumiina lakkoobsa uummataa irratti hirkachuun waan ta’eef har’a sagalee kennuuf jiru


To’attonni Tokkummaa Mootummotaa Battalumatti Akka Aleeppoo Seenaniif Golli Naga Eegumsaa Raggaasisee

Aleeppoo gama bahaa kan Siriyaa keessa to’attonni tokkummaa mootummotaa battalumatti akka seenaniif golli naga eegumsaa sagalee guutuun raggaasisee jira.Faransaayiin akka jettutti tarkaanfiin kun fixiinsa uummataa kan humnootiin siriyaa fi hidhatonni geesisan ittisuuf gargaara. Maadhee riphxee looltootaa ishee dhumaa kan taate Aleeppoo kan Siriyaa keessaa har’a uummata baasuun kan itti fufee yoo qabsaa’onnii fi aangawoonni nannoo akka jedhanti uummata awutoobuusa digdamaan Aleeppoo gama bahaa irraa gara naannoo mormitootaatti geeffamanii jiru. Uummanni kumnii hedduun amma iyyu Aleeppoo gama bahaa keessa kan jiran yoo ta’u iddoo sana bara 2012 kaasee riphxee looltotaan kan bultu ta’uun ni yaadatama.Garu duula humnootiin mootummaa gaggeeessaa jiraniin lafa qabatan mara dhabaa jiru. Uummata Aleeppoo keessaa baasuuf mootummaan gama isaan gaaffiin dhiyeesse kanneen kutaa Idlib Kaaba-dhiyaa Fouaa fi Kefrayaa keessatti siviloota dhukkubsatanaii fi madaa’an akka ba’aniif ehamamuufi qaba jedhe. Kanaaf jecha uummanni Awutoobuusa kudhaniin har’a magaalaalaee kana lamaan keessaa baafamu Briteen keessa kan maadheffate gareen siriyaan obsarvaatorii foor hiyumaan raaytis jedhamu beeksisee jira.


Ambaasaaddarri Raashiyaa Tarkii Keessatti Ajjefaman

Tarkiitti Ambaasaaddarri Raashiyaa Andree Kaarloov Wiixata har’a agarsiisa ykn egzibishinii aartii Ankaaraa keessatti daw’ataa ituu jiranii rasaasan rukutamanii du’u ibsamee jira. Ambaasaaddarri Raashiyaa kun ergaa rukutamanii booda gara hospitaalaatti geeffamu gabaasaaleen ibsanii jiru.Dahaabatti oduu Raashiyaa akka jedhanti namoonni ka biroon illee haleellaa Kanaan mada’anii jiran.


Mootummaan Siiriyaa Uummata Sivilii Aleepoo Keessaa Baasuu Yeroof Dhaabee

Eega dho’insawwanii fi dhukaasaaleen gar-tokkoo magaalaa Siiriyaa lammaffaa – Aleepoo keessatti belbelanii booda, Mootummaan Siiriyaa har’a, uummata ssivilii magaalattii gama Bahaa keessaa baasuu yeroof dhaabee jira. Gurmuuleen finciltootaa lamaa fi mootummaan biyyattii, walii-galtee dhukaasa-dhaabinsaa cabsuutti wal-balaaleffataa jiran. Ka deemsa araaraa Aleepoo keessaa qooda guddaa qabdu – Tarkiin ammoo, siiviloota achii baasuu dhaabuun kun yeroof qofa malee, namoonni hedduun amma illee akka achii ba’uu fedhan dubbattti. Siiviloota achii baasuun kun yoon akka deebi’ee jalqabamu waan beekame hin jiru.


Parlaamaan Awurooppaa akka mootummaan Itoophiyaa waan Dr.Mararaa Guddinaa hidhanii fi amma keessa jiru diidessee itti himu gaafate

Itti gaafatamaa KFO fi itti aanaan dura taa’aa Medrek Dr.Mararaa Guddina torbaan lamaa fi wayiin duratti isaa biyya alaatii galu Finfinneetti hidhanii ammallee Finfiannumati hidhaa jira. Mootummaan Itoophiyaa Dr. Mararaan seera yoo muddamsuu baafatan ka Itoophiyaan baafatte cabseef hidhan jedha.Paartiin isaa ammoo seerii baana ka Dr. Mararaan cabse hin jiru jettee mormiteef. Paarlaamaan Awurooppaallene hidhaa Dr. Mararaa tana irratti mootummaa Itoophiyaatti xalyaa barreesse.Xalyaa tana pirezidaantii Paarlaamaa Awurooppaa Marin Shultizitti barreesse. Akkana jedhe Xalyaan kun Dr.Mararaa Sadaasaa keessa Brussle dhufee miseensota paarlaamaa Awurooppaalleen wal dubbatee Itoophiyaatti deebihee hidhame. Miseensotii Paarlaamaa Awurooppaa akka jecha Pirezidaantii Paarlaamaa isaaniitti hidhaa Dr.Mararaa tanatti yaaddahnii akka pirezidaantii isaanii waan kana quba qabaatu xalyaa barreessaniif. Pirezidaantiin Paarlaamaa Awurooppaa hojjattootii paarlaamaa isaa ambaasaaddera Itoophiyaa Biraaselsi jiru waan Dr.Mararaa gaafannaan “warra biyya nagaa dhowwun” wal dubbateef hidhan jedhan jedha. Akka xalyaan Paarlaamaan Awurooppaa barreesse jedhutti Waldaan isaanii waan nagaa eegusma mootummaa Itoophiyaa keessa seenuu baatullee “Dr. Mararaa waan Parlamaaa Awurooppaatiin wal dubbateef” hidhan fakkaatti tun ammoo waan tahuu malee miti. Pirezidaantii Waldaa Awurooppaatti Martin Schultz “Paarlamaaa Awurooppa Mana Diimokiraastii ka namii yaada akka akkaa keessatti wal dubbatuu fi wal caqasullee,” jedha. Yaada kana ammoo bakka buutota mootummaatii fi paartilee mormituullee irraa dahgeennaa wal dubbannaa tana isanti himuu fedhaa jedhee Xalyaa tana pirezidaantii Itoophiyaa Dr.Mulaatuu Teshoomeetti barreesse Pirezidaantiin waldaa kanaa. Akkana jedha Xalyaa kun “akka mootummaa keessanii fi paarlaamaa Awurooppaa wal gargaaru tolchuuf waan Dr.Mararaan amma keessa jiruu fi waan himatan akka diidessanii natti himan fedha.” Paarlaamaan Awurooppaa bara 1952 keeess hujii jalqabee miseensa 751 qaba Waldaa biyyoota Awurooppaa 28 keessaa fialta qaba. Waldaan Awurooppa ammoo amma British waldaa kana keessa baate malee miseensa 28 qabaa ganna shan shanitti pirezidaantii filataa. Pirezidaantii ammaa kana ganna lamaan duratti filatan.


Aleeppoo,magalaaa Siiriyaa ta bobahuutti jiru taan keessaa nama kuma hedduu baqachiisuutti jiran

Duruu kuma hedduutti keessatti dhumatee kuma kuma hedudutti akkuma tahu tahee keessaa baqate,ammallee kuma hedduutti lola duraa bahuu dadhabee du’aa fi jireena jidduu jira. Aleeppoo,magaalii Siiriyaa guddoon lammeessoo lafa mootummaa Siiriyaatii fi waraanii mootummaa kanaan wal hadhu wal irraa fudhachuuf irratti wal balleessuutti jiru. Warrii wal hadhu lola wal irraa dhaabuu didee namallee baqachiisuu dadhaban.Amma akkuma taateefuu haga namii baqatutti jedhanii lola dhaabanii nama bassuutti jiran. Ambulaansii fi otoobusiin mootummaa hedduutti jra kana akkana nama baqachiisani madooleelleen hedduu. Milishootii mootummaa Siiriyaa gara galchuuf lolan magaalaa Aleeppoo gama Bahaa keessatti cibraa teessifatanii irratti dhowwatanii mootummaa Siiriyaa ufi irraa hadhuutti jiran. Akka Koree fannoo Diimtuu fi baati diimtuu jettutti warra baqachiisan kun amma ya lafa nagaa gahee amma madoolee hospitaalatti akimuuti jiran.Taatullee akka qasaahotii mootummaa Siiriyaa gara galchuuf lolan waraanii mootummaa waraana nama baqachiisu karaatti hadhan. Akka dhaabii fayyaa addunyaa jedhutti otoobusii 21 fi ambulaansii 19 waraana duraa nama baqachiisuutti jira.Aleeppoo keessatti nama kuma 50 caalutti waraana jidduutti marfame. Mootummaan Siiriyaa ganna 50 caalaa maatiitti walii dhaalaa biyya bulchaa bahe jedhanii fi milishootii mootummaa kana gara galchuu fedhan ganna shan caalaa hadhaa bahan. Nama kuma dhibba hedduutti dhumatee miliyoona lamaa caalaatti baqate.


Doonaldi Tiraampi bulchiinsa isaatti kaabinee filachumatti jiraa kaleellee bulchoota dhaabbilee teknooloojii Amerikaa hedduun wal mari’te

Doonaldi Tiraampi,jaara ganan 70 ti,addunyaa keessa durummmaan beekama. Pirezidaantii Amerikaa 45esso tahuuf filatame. Ammajii 20,2016 hujii jalqaba hagasittuu kaabinee qixeeffachumatti jira. Kalee itti gaafatmatoota dhaabbilee teknooloojii Amerikaa bebeekamoon walti dhufee wal dubbate. Akka itti gaafattootii waajjira Tiraampi jedhanitti akka hujii uumanii fi qarooma jabanaa dabalaniin irratti wal dubbatan. Bulchootii teknooloojii Amerikaa bebeekamoo Tiraampi kalee waajjira isaa New York keessatti wal dubbate;Facebook, Amazon, Googlee fa. Tiraampi jara kora waliin taahe kana akkana jedhee faarse; “ama akka jara kanaa hin jiruuyyuu.” Jarii kun warra qarooma jabanaa gama teknooloojiitin uumu.Bulchootii sun waan kora sunii hin dubanne hagii dubbate ammoo maroo bu’aa qabdu qofa jedhee calllise. Adoo tana dubbannuu bulchootii Amerikaa hedduun bulchiinsa mootummaa Obaamaallee dabalee Raashiyaan akka Tiraampi filannoo pirezidaantummaa dhossaan isa gargaaraa bahanii jedhanii qorachiisuuf kurfoo jiran. Tiraampi ammoo tun dharaa adoo silaa Raashiyaan filannoo Amerikaa jalaa hattee bulchiinsii Obaamaa maaniif haga ammaa turaa jedhee gaafate.Woma taateefuu qorachuuf jiran.


Mootummaa Siiriyaati fi waraanii isaan wal hadhu walumatti jiraa nama kuma 50 tahutti tana jidduutti marfamee karaa baqatuun dhabe

Ganna shan caalaa wal hadhan nama kuma dhibba hedduutti dhumatee miliyoona lama caalaatti baqate.Kuma dhibba hedduutti ammallee waranaa jidduutti marfamee du’aa fi jireenna jidduu jira. Warra mootummaa wal irraa fudhachuu fedhutti akkana wal hadhuutti jira.Waraanii guddaan amma magaalaa guddoo Siiriyaa lammeessoo Aleeppootti eegee aane. Lafa tana milishoota mootummaa gara galchuuf lolanitti harkaa qaba.Ganna tokko irratti wal hadhan. Raashiyaan mootummaa Siiriyaa gargaarti. Siiriyaan Aleeppoo gama bahaatiin fudhacuuf fagoo hin jirt Nama waraana jidduutti marfame amma achii baqachiisuutti jiran. Otoobisiin nama baqachiisu ka qaraa ya achiin bahee nama magaalaa Idlibitti baqachiisuutti jiran. Addunyaalleen jira kananaan wal irra dhaabaa jettee dadhabde. Taatullee silaa hardha nama hedduu lola kana duraa baafna jedhanii itti deemanillee hin taane.Warrii wal hadhu kun hardhallee lola wal irraa hin dhaabnee nama kuma dhibba hedduutti lola kana jidduutti marfamee karaa bassaniin dhabe. Warrii wal hadhu kun;mootummaa Siiriyaa Raashiyaa fi milishoota Shi’aati irraa gargaarsa argata.Milishootii mootummaa Siiriyaa hadhan ammoo milishoota SUnniiti fi Iraan irraa gargaarsa argata. Koree muddamsuu Tokkummaa Mootummootaa marii dhiyoo teetteen Raashiyaan ammallee mootummaa Bashaar Al-Asaad gargaartee nama ficcisiisuutti jirtii jette. Amabaasaadderii Amerikaa Tokkummaa Mootummoota Samantaa Paaworilleen akkana jettee dallansuun bakka bu’aa mootumma Raashuiyaa Tokkummaa Mootummootaa keessa jiru dallansuun gaafatte. "Tun funnoo namaan ijjeesan,Miseensota mana marii Tokkummaa Mootummootaa keessa jiran saditti funnoo tana morma nama nagaatti hidhuutti jira.Tun waan si ceersee si fokkisiifahcuu male.Sii ceersu mannaa isumaa ufiin guguddisuutti jirta.ISuma ammalle nama fixuuf qophii jirta.Hin ceertullee.Dhiiddoollee nama ahin qabduu? Moo wannii si ceersaayyuu hin jirtuu? Ijoollee qaqqaluutti hin jiranii? Tana adoo argituu tolchuutt hin jiranii? Dhartii ati dubbatte tokkollene hin jirtuu?” Ambaasaadderi Raashiyaa ka isiin Tokkummaa Mootummootaa keessaa qadu Vitaly Churkin ammoo oduun biyyootii dhiya Raashiyaan nama ficcisiistee jedhan tun olola odeessanii afaan tokkosan jedha. Waraanii mootummaa Siiriyaa kun magaalaa Aleeppoo tana lolulma lolee harkatti deebifate jechuun loli ganan hedduu kun dhaabate jechuu. Milishoota mootummaa Siiriyaa gara galchuuf lolan tana waraana Shihaatetti gargaaraa waraana Raashiyaati fi ka Shihaate ammoo Iraanitti gargaara. Woma taateefuu warrii mootummaa wal irraa fudhchuuf wal hadhaa ummatii ammoo karaa waraana kanaan baqatuun dhabee jidduutti rakkachuutti jiraa falaa ittuma barbaadutti jiran.


Donaald Traamp ka yeroo tokko mormituu isaanii turan Rick Perry Ministara Inerjii akka ta’an filatan

Filatamaan prezidaantummaa Yunaayitid Isteets, Donaald Traamp, ka yeroo tokko mormituu isaanii turan bulchaa kutaa Teksaas duraanii Rick Perry Ministara Inerjii akka ta’an filatanii jiran. Kana dura, "Ministriin kun akka kosii gatii hin qabneetti dhabamsiisamuu qaba," jedhanii turan Perryn. Akkuma dorgommiin prezidaantummaa marsaa ammaa jalqabametti Kan yeroo lama prezidaantummaaf dorgomanii turan Ripubilikaantichi Rick Perry, “Traamp – warra safuutti cichaniif kaanserii dha” jechuun balaaleffataa turan. Garuu, sagalee ga’aa dhabuudhaan akkuma dorgommii prezidaantummaa keessaa ba’anii otuu hin turiin, Traampiif deggersa isaanii beeksisan Perryn. Akka Perry-n, Ministirii Inerjii hojjetoota kuma dhibba tokko qabu hoogganan, har’a sirnaan beeksisan – Traamp.


Bulchiinsii Doonalid Tiraampi ministera haajaa alaa Amerikaatiif itti gaafatamaa dhaaba Exxon Mobil, Rex Tillerson filate

Reksi W.Tilerson,nama ganna 64.Barumsaan injineeringi qaba. Ammatti itti gaafatamaa dhaaba zayiti addunyaa beekamaa Exxon Mobil Corporation ti.Dhaabii kun addunyaa keessaa guddinna gabayaatiin shaneessoo. Hujii tana ganna 41 hojjachaa bahe.Namii kun jaala pirezidaantii Amerikaa Puutin beekamaa.Ganna 15 wal beekan. Doonaldti Tiraampi namii kun, Tillerson nama dhaaba addunyaa guddaa keessa hojjachuun beekamu nama akka addunyaan keessa ooltee bultu akka dansaa beeku nagaa naannooleef hojjatu. Taatullee namii kun biiroo mootuma fi hujii siyaasaa gugurdoo akkanaa keessa hojjatee hin beeku. Raashiyaa fi Amerikaan ammoo waan hedduu irratti walii hin galle.Filamiitiin isaa tun nama hedduuf yaaddoo guddoo. Senetrootii Amerikaa hedduun ka akka Joon Makkeeyin faatii Tiraampi jaala Raashiyaa kana fialchuun waan nama yaaddessaa jedhan. Hagii tokko ammoo Tilerson waan hedduun faarsan. Woma taateefuu konigireesiin Amerikaa nama kana fudhachuu fi dhibaachuu dandahaa irratti wal falmuuf deema.


Dorgommii UEFA baranaaf biyya 16 walti hafe tapha EPL guyyaa lamaa irratti ammoo goolii 39ti gale

Chaampiyoon Liigii, dorgommii Waldaan Kubbaa miilaa Awurooppaa (UEFA) qopheessu. Dorgommii baranaa ji’a torbaan duratti biyyitii 78 jalqabde haga ammaatti goolii 278 gale.Amma torbaan shaneesso keessa jiran. Arsenal fi Bayern Munich;Man City v Monaco; Leicester City fi Sevilla faatti walti. Arsenal ganna dabre Bayer Munich 2-0 biyyaa fi biyyee isii irratti moote biyya Munich dhaxxee ammoo 5-1 itti fahanii galchan. Badhaasa kubbaa Warqii(FIFA Ballon d'Or) Ball D’or dorgommii kubbaa miilaa taphattootii addunyaa bebeekamoon irratti wal dorgomanii kubbaa warqii itti badhaafaman.Dorgommii tana FIFA-ti waldorgomsiisa. Baranalee taphattoota hedduutti irratti dorgome.Baranallee Linool Meesii fi Kiristiyanoo Ronaaldootti haga guddaan wal worgomuutti jira.Meesiin qaraayyuu marroo shan badhaasa kana moohee Ronaaldoon ammoo marroo lama moohe.Tapahttootii hedduulleen keessuma jiran.Kana keesaa tokko taphataa kilabii Leister Cityti. Badhaasa kana barruullee Faransaay tokkotti tapahttoota kubbaa miilaa addunyaa jajajboo jedhee wal dorgomsiisa. Tapahtoota wal dorgomuutti jiran keessaa ka Leicester City Jamie Vardy, Riyad Mahrez faatilleen keessa jiran.Abbaa moohu dhiyoottu beekama. Dorgommii tana gaazexeessitota ispoortii addunyaa 173 tahanitti wal dorgomsiisa. Waldorgommii kubbaa miilaa humna waraana Lafaaifi galaana Amerikaa Guyyaa dheenagddaa humna waraana Amerikaa gugurdaa lamatti kubbaa miilaa waliin taphate. Waraanii Lafaa Amerikaa goolii 21 galfatee waranaa galaana Amerikaa goolii 17 moo’e.Dorgommii tana eegii wal dorgommiin ispoortii koolleejjii fi yuniversitii Amerikaa dhumatteen duubatti yo hedduu Muddee torbaan jalqabaa keessa wal dorgoman. Humnitii waraana Amerikaa U.S.ARMY waan ganna 14 argatee hin beenne humna waraana galaana Amerikaa U.S.NAVY 21-17 moohee seenaa hojjate. Dorgommii kubbaa miilaa kilaboota Ingiliiz(EPL) Dorgommi kilaboota kubbaa miilaa EPL eegi jalqabanii torbaan 13essOo keessa jiranii kalee fi guyyaa dheengadda qofa goolii 36 gale. Akkuma kanaan Leicester Cityn Manchester City 4-2 irraa galchite.Swansea City Sunderland 3-0 moote gangalfatte. Aresenal Hull City fi Crystal Cityn ammoo 3-3 gargar galan.Guyyaa lama keessatti goolii 39 galchan. Atileeti Fayyisaa Leellisaa ya dorgommiitti deebihe Honololuu magaalaa godina Hawaahii keessaa tokko.Maratoonii km 43 kalee,sanbata guddaa name kurnya hedduu irratti wal dorgome dhiiraa fi dhalaalleen Keenyaatti moo’e. Dhiiraan Lawrence Cheroot 2:9:39.Dhalaan atileetii Keenyaa beekamtuu Brigid Kosgei 2:31:11.Atileetii Amerikaa amma Singapporii dorgomtu Lindsey Scherf itti aanee lammeessoo. Itoophiyaa keessaa Deribe Roba Olompikii baranaa irratti madaaliaa meeti argatetti sadeessoo tahee. Atileeti Fayyisaa Leellisaa jiha hedduun duubatti dorgommiitti deebhe ammoo afreesso bahe.Hawaaiin godina Amerikaa keessaa 50n keessaa tokko. Hawaahiin dorgommii akkanaa 44 qopheessite.


IAAF Almaaz Ayyaanaatii fi atileeti Useen Boolti Atileetota Jajjaboo Baranaa jedhee Jimaata dabre keessa badhaase

Duraan Ganzabee Dibaabaatii fi Meseret Deffaaritti ammo ammo Almaaz Ayyaanaatti itti dabalame. Federeshiiniin Atileetiksii Addunyaa,IAAF baruma baranaaa atileetoa jajjaboo jedhee badhaasa. Atileetotii Itoophiyaa badhaasa IAAF argachumatti jiran.Federeshiiniin kun baranallee kaaniin Iatileetii guddachuutti jiru jechaa,kaaniin ammoo atileetii jabaa fi jabduu jechaa badhaasa kenna. Haga tokko badhaasa maqaa pireziudaantiin badhaasa,kaan maqaa nugusaatiin badhaasa. Almaaz Ayyaanaa hin ceetu hinbarriftii Useen Boolti,atileetiin Jameeyikaa hin cehuu hin xinniqa jehdaniin.Jara lamaaniinuu Athlete of year 2016 jedhanii badhaasan Almaaz Olompikii Biraazi baranaa irratti metirii 10,000 rekordii haaaan moote.Dorgomumm Riyoo sun irratti metiri kuma 5000 irralleetti naasii argatte. Atileeti Almaaz Ayyaanaa nama ganna 25ti, fiigichaa metiri 3000, 5000 fi 10,000 irratti moohachuun beekamti. Gama kaaniin atileetiin Jameeyikaa Useen Boolti ka duruu akka qaanqee xinniqa jedhaniinilleen baranallee athlete of year jedhamee badhaafame.Tana waliinmarro jaha badhaasa kana argate. Olompiki Riyoo baranaa irralleetti metirii 100, 200 fi metiri 400 ta ulee walti kennaanaa cehan ufumatti qabahdaadhatee warqii guurrate. Barana moohameetuu hin beeku “Gammachuu tana arguuf jiraadhe yo ani istaadiyoomiin bahe nama na simachuuf dhuqqisee lafaa kahe arge. Wannii ani ammallee dorgommii tana dhiisuu dadhabeef gammachuu namaa tanaaf”jedhe Useen yoo badhaasa fudhachuuf dhufe. Gammachuu tanatti dorgommii tana dhaabuu na dhowwee jedhee dabale. Useen Boolti nama ganna 30ti magaala moglee dhedheeraatii yoo fiigichaa bahu nama isa hin qolchu


Pirez.,Kuubaa dhiyoo du’een kaan ‘badaa harkaa dhiigaa’ jedha kaan ammoo ‘tokkicha dhibbaan hin jijjiirre’ jedha.Isan eennu jettaniin?

Kuubaa, biyya diqqoo gabra jidduu qubattu nama miliyoona 11 caalaa qabdu tana keessa jriaataa.Biyya Alaabaan gadi siissanii fannisanii, manneen nyaataa dhugaati ka farsoollee cufanii guyyaa 9 sagaliif boohuutti jiran. Pirezidaantii isii ka gadaa abbaa shanii caalaa biyya sun bulchaa bahee, Jimaata dabre lubbuu dhabe,Fidel Alejandro Castro Ruz, guyyaa dheengaddaa ganna 90ti lubbuu dhabee huji tana obbolessa isaa innii pirezidaantii tolchee bara 2008 filate Raahul Kaastrootti labse. “Hariyoota teenna Amerikaa haga addunyaa jirtan.Guddaan qabso ummata Kuubaa,Fidel Kastro Ruz ya du’e.Reeffa isaa akkuma aadaa teennaatti gaafa innii du’ee boriyyaan barraaqaan guban.Ammallee akkuma durii moona!” Du’a isaa tana warri bulchiinsa isaa baqatee fi bulchiinsa isaa faarsu afaan akka akkaatiin hima.Cuba si! Castro no!Warrii durii innii biyya baqachiise kuma hedduun akkuma du’a isaa dhagaheen Amerikaa karaa magaalaa Mayaamiitti baafate baga hamaan harka sibiilaa nurraa du’e jedha. Warrii isa jaalatu ammoo abbaa qabsoo ummata Kuubaatti lubbuu dhabee jedhee jabeennaan faarsa. Akka bulchootii jedhanitti basastota Amerikaa CIA dabalee hedduutti ijjeesuuf itti gamee dadhabe.Marroo 638 waan inni dhugu keessa, sigaaraa innii xuuxu keessa, haroo bisaan innii daakatuu keessaa hadhaa ykn kemikaala naqanii ijjeesuuf itti gamanii dadhaban. Amerikaalleen mootummaan Kuubaa ilmaan namaa taphatee jireenna irraa hammeesse jettee biyya sun kophaatti qabdee ganna 50 caalaa addunyaan wal hanqiftee,wa irraa bituu fi itti guguruu dhoortee akka mootummaan isaa addunyaa keessaa qoodaa hin qabaanne tolchaa baate. Kuubaan haga Kuubaa taatee beekmatee bulchiinsumaa fi paartii tokkoon bulti. Maatiin biyya bulchan.Warshaa fi daldalaa fi wantii hedduulleen ka mootummaati. Bulchiinsa Koominiyusti keessa jirti ammallee. Akkuma taateefuu bulchiinsii pireszdaanti Obaamaa bara 2015 “waan dabre bira walii dabarre” jedhee mootummaa Kuubaatii fi ka Amerikaa walti fidee.Obaamaan bulchoota Amerikaa ganna 50 keessatti Kuubaatti imaltuu dhaqe ka qaraati.Akkana jedhe Obaamaan gaafa Kuubaa dhaqe. “Harcaa dubbii poropogaandaa afaaniin wal hadhanii awwaaluuf asi dhufe.Harka Hariyummaa ummataa Kuubaatii diriirafacuuf dhufe.” Bulchiinsii Amerikaa haaraahii dhufuutti jiru, ka Doonald Tiraampi ammoo Hariyummaa Amerikaa fi Kuubaan waliin qabu jijjiiruu fa dandadah.Tiraampi gaafa pirezidaantii tahuuf dorgomuuyyuu Kuubaan waan irraa eegamaa guutuu baannaan hariyummaa sun hin jijjiirraa,jedhe. “Wantii nu isaan irraa feenu akka walabummaa amantii fi siyaasaan biyya sunii jijjjiiramtee namii siyaasaan hidhamelleen hiikamu.” Amerikaa fi Kuubaan ammoo diqqaattullee waan hedduu waliin qaban.Bulchiinsii mootummaa Amerikaa haarahii,Doonaldi Tiraampi ammoo hariyummaa tana jijjiiruu dandaha. Woma taateefuu Fiidel Kaastiroo bara 1959 keessaa mootummaa abbaa irraa Fulgencio Batista gara galchee ufii itti dabre. Bara 1959 haga 1976 keessa muummee minsitera biyya isaa tahee hojjacha bahe. Eegee ammoo 1976 haga bara 2008, ganna 6n duratti pirezidaantii tahee hojjachaa bahe. Bara hujii ufii fixannaan obboleessa isaatti dabarse. Waan Fiidel Kaastiroo du’eenilleen hin beekamne jaarrumaa fi hoorii duruu dhibdu ta waanilleen namatit hin himne taatu hin beekan. Akka aadaa fi amantii isaatti reeffa isaa guyyaa dheengadda guban daaraa reeffa isaa ammoo karaa kuma 1,126 gula deemmaa karaa guyyaa sadii geessanii biyya isaa gama Bahaatti geessan. Karaan kun ka isaa fi waraanii isaa bara mootummaa Batistaa moohatan sun irra deemaa teessaa mootummaa Kuubaa Havaanaa seena irra dhufan gaarren Sieraha Mhestiraa irratti bahanii simataa keessa dabara. Daaraa reeffa isaa sun Muddee 4 guyyaan 6n duubatti biyya isaa gama Kibbaa Bahaa awwaala naannoo Santa Ifgeniya jedhan keessatti awwaalan. Namii Kuubaa kuma hedduutti bulchiinsa mootummaa Fiidel Kaastoroo baqatee ala jira.Jarii kun dootii Fiidel egeree biyya isaaniitii gammacuu taati jedhee abdata. Jose Sanchez warra bulchiinsa Kuubaa baqate Amerikaa jiru keesaa tokko. “Bulchaan hamaan ganna 60 caalaa ummata Kuubaa harkatti deebifatee bulchaa bahe kaan ya nurraa du’e.Tanaafuu ummatii Kuubaa asii achi mirga isaa mi’eeffachaa jiraata.” Afrikaan bulchiinsa Kaastirootiin maan jetti? Akka itti aanaan Koomiashineerii komishiina Waldaa Afrikaa Erastus Mwencha jedhutti Fiidel Kaastiroo maqeeffatanii barreessan malee seenaa qajeelaa irra deebihanii barreessuun dhiba. Kaastiroon,gaafa Afirkaa hariyaa dhabdee ykn hariyaa diqqoo qabdu Afirkaa hariyaa tahe jedha Erastuun. “Akkuma atuu beettu Kuubaan gargaarsa isii doktoroota nuu erguun jalqbdee sun qofaa mitii dotktoraa Afrikaa Kuubaa keessatti leenjisuutti dabarte.Gaafa Eboolaan Afrikaatti baafate kaanillee adabii jalaa jirattee akka feete nama isii gara feete erguu baattulee biyyitii qaraa rakkoo tana itti himatan isii.Gaafa misoomaatii fi bilisummaallee Kuubaan hariyaa teenna.” Mootummaan Itoophuyaalleen du’aa Kaastiroo tana irratti waan heddu jedhe.Muummeen ministera Itooopohiyaa Hayilee Maariyam Desaalenyi, Kaastiroon gaafa Itoophiyaan hariyaa barbaadetti hariyaa jabaa tahee nu waliin dhaabatee jedhe. Pirezidaantiin Itoophiyaa Dr.Mulatuu Teshoomeelleen gaafa Itoophiyaa fi Soomaleen wal aate sunitti galata Kaasiroon Itoophiyaa tolche waan dedhanii miti jedha. Namii hedduun Fiidel Kaastoroo,nama harka dhiigaa ummata isaa addunyaan wal hanqisee moggaatti baasee itti dukkaaneessee bira taa’ee kaan fixee,kaan biyyaa baase jedha. Kaan ammoo tokkicha dhibbaan hin jijjiirre,jabaa akka sibiilaa bulchaa dansaa jedhaan. Isan eennu Fiidel Kaastoriitiin eennu jettan? Warrii durii Kuubaa barate,ka biyya addunyaan wal hanqatte tana keessa jiraatee arge maan jedha?Mee waan quba qabdan nutti himaa.


Pireezdaantiin Kuubaa Duraanii Fiidal Kaastiroo Oggaa 90ti Adduyaa Irraa Du’aan Boqatan

Fiidal Kaastiroo Ruuz Hagayya 13,1926 dhalatan. Fiidal sirna cunqursaa biyya Kuubaa bulchaa ture falmaa guddatanii, bara 1959 gareen riphee lolaa isaanin hogganamaa ture sirna cunqursaa san moo’udhaan angoo erga harka galfatee boodaa pireezdaantii Kuubaa ta'ani oggoota 50 biyyatti bulchaniiru.\n\nYeroo san, milkaa’uun Fiidal Kaastiroo addunyaa ajaa’ibsiisee oduun Havaanaa (Kuubaa) oduu addunyaan gurra itti qabde ta'uu qofa odoo hin ta'in qabsaa'ota biyyoota kaanii haala wal-fakkaataa keessa turanitti onnee hore. Mootummaan Fiidal battaluma sirna kooominisimii hojjaa irra oolche. No media source currently available Sirni kominisimii mootummaa Fiidal Kaastiroo, yaalii weerara Yunaaytid Isteets baqattoota Kuubaa hidhachiisidhan itti karoorsite, yaalii ajjeechaa hooggantoota irratti xiyyeeffate akkasumas qoqqobbii diinagdee baroota dheeraa dhaa irratti murteesite dandamachuun as gahe. Kuubaanif Yunaaytid Isteets bara bulchiinsa Kaastiroo walitti dhufeenya gaarii hin qabaanne. Oggoota hedduu booda garuu baraana walitti dhufeenya diploimaasii haaromfatanii pireesdaantiin Yunaaytid Isteets Kuubaa dawwate. Fiidal Kaastiroo walitti dhufeenya seena qabeessa kana luubuudhan odoo jiruu argeera.  Fiidal Kaastiroo boqachuu isaanii oboleessi isaanii, han amma pirezdaantii Kuubaa ta’an,Raawul Kaastiroo erga ifa godhanii pirezdaantiin Yunaayitd Isteetis Baraak Obaamaan gadda itti dhagahamee ibsuudhaan ummata Kuubaati ergaa dabarseera. Obaamaan,“ Harra, gadda nutti dhagahamee maatii Fiidal Kaastirootii ibsina, Waaqnii lammiiwwaan Kuubaa akka jajjabeessu kadhanna,” jedhee walitti dhufeenyi biyyoonni lamaan barana jalqaban akka cimee itti fufuu waan danda’e hundaan bira dhabbachuudhaa waadaa galeera.


Amerikaatti kaleen Guyyaa Galataati (Thanksgiving)hardhitii ammo Guyyaa Gabayaati (Black Friday)

Guyyaan Galataa(Thanksgiving) eegii Amerikaatti jalqabee ganna dhibba ya caale. Guyyaan kana ganna hedduun duratti warrii durii lafa Amererikaa irra qubate midhaan galfateef galafeeffatee bara itti yaa’u abdachaa waan qabu waliin gahaa galateeffachuu amaleeffate. Guyyaa Galtaa cufaa biiroolee mootummaatii fi dhaabilee hedduun cufaa. Nama kuma dhibba hedduutti guyyaa akkanaa kana firaa,fiixaa fi hariyaa waliin oolee buluuf karaa yaa’aa. Guyyaa Galataatiitti aanee ammoo guyyaa gabayaati(Black Friday)dhufa. Suuqilee fi dhaabbilee daldalaa hedduun mi’a gurguran harka hedduu irraa namaa bu’anii guguran. Kamisa galagalaa jalqabee namii kuma fi fulaa tokko tokkotti ammoo dhibbii hedduun gabayaa keessaa wa bitachuuf hiriira irratti waluma caaccabsa.\n\nDhaabbileen daldalaa akka JCPenney, Best Buy,Target fi hedduun mi’a isaani hedduun gatii rakasaatin gurguran.Fkn gabayaa Macy's jedhan New York jirtu duratti nama 16,000 gagala Kamsaatii jalqabee hiriira keessa bulee baniitii gabayaa eegachaa bule. Akka waldaan gabayaa Amerikaa jedhutti guyya Galataa akkana kana wantii gurgurama harka 3.6 dabaltii gabayaa ganna dabree doolara biliyoona 655.8n caalti. Jimaatti aanee ammoo Cyber Monday jedhan ka interneeti irraa gatii laaftuun wa bitatanitti itti aana.Wiixatii dhufu, Sadaasaa 28,2016 guyyaa akkuma Balck Friday jedhan dhaabbileen daldalaa gati waan haga durii gurguraniin irraa gatiin diqqoon bitatan. Taatullee namii hiririra galee eegachaa bahe cuftii akkuma fedhe waan bitachuu dhufe argataa jechuu miti.Ka waan bitachuu dhufe irratit wal saamee, dhaanee wal hobbaasu,wal caaccabsuu fi tana jidduutti jigee miidhamee galulleen hedduu. Malumaan bitadhaa jenna. Waan interneetii iraa bitatanillee akka warrii tana jidduu sobee horii nama irraa fudhatu jidduu hin seenne ufi eegachaa bitachuu wayya.


Doonaald Traamp, ka wal-mormii cimaan yeroo dheeraaf guutame dorgommii filannoo Yunaayitid Isteets injifachuuf sagalee hin yaadamiin argachuun isaanii lammiwwan waadaa namoonni siyaasaa biyyattii filafnnoolee ammaan dura turan irratti seenanii hojii irra oolchuu hanqatanitti dal’anuu isaanii fi nama siyaasaa keessa hin turiinii fi yaada garaa isaanii dubbate filachuu isaanii agarsiisa, jedhu – xiinxaltoonni siyaasaa. Kan ammaan dura kutaa Teksaas irraa seneetara Yunaayitid Isteetsiif dorgomanii turanii fi ammaa Koolin Koolejitti proofeesara barnoota dinagee ta’uun hojjetan – Dr. Mohaammed Xaahirhoo bal’inaan haasofsiisnee jirra. Filatamuu Donaald Traamp, Ija Xiinxalaatiin: Kutaa 1ffaa Filatamuu Donaald Traamp, Ija Xiinxalaatiin: Kutaa 2ffaa


Donaald Traamp Prezidaantii Yunaayitid Isteets Ta’uuf Filatamuu Addunyaan Maal Jedha?

Kaadhimamtuu paartii Dimookiraatii akka filatamtutti eegamaa turan – Hillarii Kilinten injifachuun Prezidaantummaa Yunaayitid Isteetsitti filataman – Doonaald Traamp, hoteela magaalaa Niyook walakkaa jiru, ka Mid-town Hotel Manhattan – jedhamu keessatti sirna injifannoo isaanii labsuuf qophaa’e irratti Har’a barii barraaqa ennaa dhihaatanii dubbatan gammachuun guutamanii tuan. Duuressichi Abbaan-qabeenyaa beekamaan – Traamp, dorgomtuu isaanii Hilarii irraa itti bilbilamuu isaa ennaa dubbatan, “ministarittiii Hilarii Kilinton irraa amma naaf bilbilamee ture. Baga gammaddan nuun jettee jirti. Kun waa’ee keenya, waan injifachuu keenyaa. Anis waa’ee dorgommii filannoo baay’ee jabaa geggeessanii, ishee fi maatii isheen baga gammadde jedheen jira” jedhan. Injifannoo Traamp kana biyyyoonni Addunyaa akkamitti ilaalan? Afrikaa keessatti hoo dhiibbaa maalii qabaata? Kanneenii fi ka biroo irratti gabaasaalee qindaawan qabna. Kana cuqaasuun dhaggeeffadhaa


Filannoo Prezidaantummaa kan bara 2016

Filannoo Ameerikaa kan guyyaa har’aa geggeessamuuf lammiiwwan biyyattii sagalee kennaanii jiru. Kanneen keessaa garee lamaan jechuun Repaablikaanii fi demokraatotaaf kanneen sagalee kennan lammiiwwan Ameerikaa yaada isaanii nuuf hiranii jiran. Adeemsa filannoo kana asuma Washington DC ganda Shaaw jedhutti kanneen argaman keessaa kaadhimamtoota lamaan utuu hin taane kan dorgommii kana itti hin milkaa’in hafan senator Sandersiin kaardii isaanii irratti kanneen barreeffatan illee turan. Maatii tokko keessaa abbaan warraa fi haati warraa paartii adda addaa deggeran keessaa kan har’aaf keessummaa godhanne qabna. Waggootii 23f walakkaa dhaaf qondaala humna galaanaa US ka turanii fi barnoota “Chemistry” kan qaban obbo Amaanuel Bayyanaa Badhaasoo Taampaa Filooridaa irraa ti. Paartii Repaablikaanii irraa ta’an iyyuu barana sagalee koo demokraatotaafan kenna jedhu. Gabaasa guutuu caqasuuf kana cuqaasaa


Bayiin Godiinoota Filannon itti xumuramee Hilaarii Kiliintani fi Doonaal Trampii ammaaf qabxii walfakkaataa irra jiraachuu agarsiisa

Hilaarii Kiliintani fi Doonaald Trampii qabxii wal-fakkaataa irra jiran ammaf: Hilaariin 75, Doonaal 76 argatanii jiru. Kaadhimamaa 270 argateetuu mo’a. Hiilariin Godinoota Illinoos, Roodaaylaand, Deelweerii, Masachuuseet, Neew Jarsii, fi magala guddittii Yunaaytid Istetis Diisii moote. Tramp immoo Saawiz Kaalooraayinaa, Mizzurii, Alabaamaa fi Tennisii moo’era. Bayii mooudhaa barbaachisuu 270. Doonaald Traampi 76, Hiilaariin 75 gahaniiru. Godiinootaa falmisiisoo ta’an han akka Flooridaa, Pensilveeniyaa fi Noorz Kaaloraaynaa amma ammatii bayiin filannoo hin beekamne.


Adda-addummaa Siyaasaa Ameerikaa Dirree Filannoo Irratti

Kibxata boorii, uummatni Ameerikaa yaadaan addaan qoqqoodamee jiru Prezidaantii haaraa filachuuf, gara waaltaale filannoott yaa’ee sagalee kennuuf qophiitti jira. Kaadhimamaa paartii Ripublikaanii – Donaald Traampii fi kaadhimamtuu paartii Dimookiraatii – Hilarii Kilinton keessaa tokko injifachuun adda addummaa siyaasaa waggoota kurnaniif Yunaayitid Isteets keessa ture akka jijjiiruu hin dandeenye dubbatu – hayyoonni Kana cuqaasuun dhaggeeffadhaa


Wal-falmii Kaadhimamtoota Prezidaantummaa Marsaa Xumuraa

Wal-falmii kaadhimatoota filannoo prezidaantummaa lameen – jechuun, ka paartii Ripublikaanii bakka-bu’uun dorgoman – Donaald Traamp fi ka paartii Dimookiraatii bakka-bu’an – Hillary Kilinton gidduutti geggeessame, marsaa safaffaa, jechuun ka xumuraa kana xiinxaltoonni siyaasaa akkamitti ilaalan? Bara 2014, kutaa Teksaas irraa akka dorgomaa dhuunfaatti, Seneetarummaa Ameerikaaf ka dorgomee turee fi yeroo ammaa, achuma kutaa Teksaas ka jiru – Kooliin Koolejitti, barsiisaa Dinagdee ka tahe – Proofeser Mohammed Abbaa-jabal Xaahirootti telefoonaan haasofsiisnee jirra. Akka Proofeeser Mohaammed jedhutti, Hilarii Kilinton waan dubbattu itti yaaduun, itti qophaa’uun yeroo kennameefitti akka gaariitti dhimma ba’an. Doonaald Tiraamp garuu, ennaa Kilinton waa dubbatanii fi mormii irratti dhiheessan of irraa ittisuu qofatti fuuleffatanii, carraa guddaa of jalaa dabarsan. Gaaffii fi deebii guutuu kana cuqaasuun dhaggeeffadhaa