Senegaal injifannoo Ikkuuwaador yaadannoo Paappaa Buubaa Diyooppiif oolchite

Taphattootni Senegaal injifannoo Ikkuwaadoor irratti argatan yaadannoo taphataa duraanii biyyichaa Paappaa Buubaa Diyooppiif akka tahu himan. Kibxata kaleessaa biyyi Afrikaa Lixaa Senegaal, morkattuu ishee Ameerikaa Kibbaa, Ikkuwaadoor 2 fi 1’n injifachuun garee ishee keessaa gara biyyoota 16tti makamte. Senegaal tapha itti aanu morkattuu jabduu kan taate Ingilaandi waliin kan taphattu yoo tahu, taphni kun waggaa lammaffaa du’a taphataa sarara gidduu umurii wagga 42’n boqatee irra oole. Waggaa 20 dura Senegaal Faransaayiin yeroo injifattu tapha jalqabaa isaa irratti Diyooppi galchii injifannoo lakkoofsisee ture. Senegaal kunoo wagga 20 booda Waancaa Adunyaa irratti garee ishee keessaa darbuu dandeesse. Dursaan taphattota Senegaal Kaaliiduu Kuulibaaliin tapha Ikkuwaadoor waliin taphatan irratti irree isaa irratti kan hidhatu [armband] adda tahe lakkoofsa ‘19’ qabu hidhatee gale. Kun lakkoofsa uffata Diyooppi ture. Kuuliibaaliin galchii injifannoo Ikkuwaadoor irratti lakkoofsisuun taphataa cimaa tapha kanaa [man of the match] tahuun badhaafameera. Badhaasa isaa kana yaaddannoo Diyooppiif akka tahuuf maatii isaaf dabarsee kenne. ‘’Guyyaan yaadannoo du’a isaa kun maatii isaaf baay’ee barbaachisaa akka tahe ni beekna,’’ jedhe taphataan sarara ittisaa Cheelsii Kuulibaaliin. ‘’Yaadannoo isaaf gochuu barbaanne, yeroon ijoollee ture akkan abjuu akkasii qabaadhu na godheera. Taphataa jabaa tahuu isaaf yaaddannoo gochuu barbaanne. Kubba miilaa Senegaal keessatti taphataa seena qabeessadha,’’ jedhe. Diyooppi biyyi isaa Senegaal Waancaa Adunyaa Kooriyaa Kibbaa Fi Jaappaan qopheessan irratti nuusa xumuraaf dhaqqabsiiseera. Kun ammoo Afrikaa irraa biyya Afrikaa lammaffaa sadarkaa kanaaf dhaqqbde ishee taasiseera. Isa dura Kaameeruun bara 1990 sadarkaa kana irra gahuun biyya Afrikaa jalqabaa taatee ture. tti aansuun biyya lammaffaa ishee taasisa. Diyooppi kileboota Ingilizii akka West Haam, Fuulhaam, Birmiingihaamii fi Poortismaawuziif taphateera. Akka gareetti maatii keenyaafi maatii Paappaa gammachiisuuf tapha murteessaa ture jedhe.Taphni erga xumuramee taphattootni Senegaal baanerii suuraa Diyooppi ofirraa qabu qabatanii gammachuu isaanii agarsiisaa turan. Xumura tapha waancaa Afrikaa bara 2002 irratti Diyooppi galchii sadii lakkoofsisee ture. Baanerii isaan qabatan kunis ‘’9Leenci dhugaan tasumaa hin du’u’ jedha. Yeroo sana dursaa taphattootaa kan ture Aliyuu Siiseen ammoo amma garee Senegaal leenjisuun sadarkaa kanarra dhaqqabsiise. Bara darbe kana Waancaa Afrikaas garee kana leenjisuun injifataniiru. Amma Waancaa Adunyaa irratti seenaa haaraa galmeessaa jiru. Senegaal taphataa cimtuu fi galchii 34 biyya isaaf lakkoofsisuun jalqaba irra jiru Sadiyoo Maanee miidhaman dhabuun Waancaa Adunyaa Kaataar kana irrtai hirmaataa jiru. Maaneen tapha dursuun taphattoota Senegaaliif dhaamsa dabarseera. Qaamaan nu gidduu jiraachuu baates yaadaan nu waliin jira jedhe Kuuliibaaliin waa’ee Maanee yoo dubbatu.


Waancaa Addunyaa biyyoota jajjaboo Beljiyeemiifi Jarman yeroon qe'eetti gaggeesse

Waancaa Addunyaa Kataar qopheessaa jirtuun Beljiyeemiifi Jarman yeroon yoo gaggeeffaman kanneen hin eegamne Morookoofi Jaappaan marsaa itti aanutti darbaniiru. Waancaa Addunyaa si'a afur kan ol kaafte Jarman baranas yeroo lammataaf walitti aansitee ramaddii ishee keessaa darbuu dhabde. Waggaa afur dura Waancaa Addunyaa Raashiyaan qopheessitee irratti waan walfakkaataatu mudatee ture. Waancaa Addunyaa isa dura turerra garuu wanti akkanaa hin mudanne. Guyyaa Kamisaa Kostaa Rikaatiin 4fi 2’n injifattuus garaagartee galchiin Ispeeniin caalamanii dorgommii keessaa bahaniiru. Leenjisaan Garee biyyaalessaa Jarman Hansi Filiik ‘’Dafnee hin bayyanannu. Fuldurri keenya waan fakkaatuufi akkamiin akka yaada keenya hojiirra oolchinu ni ilaalla,’’ jedhan. Biyyi Ardii Eeshiyaa Jaappaan marsaa itti aanutti darbuunis waan ajaa’iboo ta’an keessaati. Biyyi Awurooppaa biroo Beljiyeem tapha sadaffaa ramaddii ishee Kirooshiyaa waliin galchii malee adda baatee osoo hin darbiin hafteetti. Biyya taphattoota ciccimoo qabduufi sadarkaa FIFA’n addunyaa irraa lammaffaa taate kanaaf kufaatiidha jechuun xinxaltoonni ispoortii qeequtti jiru. Kirooshiyaan Waancaa Addunyaa Raashiyaan qopheessite irratti Faransaayin mo’amte waancaa dhabdedha. Yeroos Beljiyeem sadaffaan xumurte. Beljiyeem Waancaa Addunyaa amma adeemaa jiruun gara mo'anii darbuutti darbuuf mo’un ishee barbaachisa ture. Miidhamarra kan deebi’e Romeloo Lukaakuun jijjiiramee seenee irra-deddeebiin yaaluus hin milkoofne. Kirooshiyaan marsaa itti aanutti darbuuf qabxiin tokko waan ishee barbaachisuuf isa argatteetti. Leenjisaan garee biyyaalessaa Beljiyeem Robertoo Maartineez tapha kana booda itti-gaafatamarraa ka’u himaniiru. Leenjisaan lammii Ispeen gareen isaanii waancaa Addunyaa baranaa irratti galchii takka qofa galche. ‘’Tapha kiyya xumuraa waan tureef miira keessa nama galcha. Murteen kuni Waancaa Addunyaa dura kan murtaa’edha,’’ jedhan. Morokoon Senegaal itti aantee biyya Afrikaa lammataa marsaa biyyoonni 16 taphatanitti dabarte taateetti. Morokoon Kanaadaa injifachuuni tapha mo’anii darbuutti kan dabarte. Tapha sadaffaa ramaddii isheen guyyaa Kamisaa Kanaadaa kan morkatte Morokoon 2fi 1’n injifatte. Ramaddii ishee keessaa Kirooshiyaafi Beljiyeem galchii malee waan adda bahaniif ramaddii ishee qabxii 7’n dursuun, Kirooshiyaan immoo qabxii 5’n itti aante darbani. Akkuma Jarmaniifi Beljiyeem, Kanaadaanis yeroon qe’eetti deebi’uf dirqamte. Taphi har'as itti fufee Kaameroon biyya darbuu mirkaneeffatte Biraazil walin akkasumas Gaanaan Uraagaay waliin morkii taasisu. Sarbiyaan Siwizarlaand waliin akkasumas Kooriyaan Kibbaa biyya darbuu mirkaneeffatte Porchugaal morkatti.


Atileet Xirunash Dibaabaaf gulantaan Komaandarummaa kennameef

Komishiniin Mana-Sirreessaa Federaalaa Atileet Xirunash Dibaabaatiif badhaasa niishaanii addaafi gulantaa komaandarummaa kenneef. Komishiniin Mana-Sirreessaa ateleetoota miseensa kilabii ispoortii dirree irratti bobba’aniin qabxii olaanaa galmeesiisan 78f badhaasa maallaqaafi niishaanii addaa kenneeraaf. Kilabiin isoopoortii Mana-Sirreessaa waggoota sadan darban keessatti warqee 26, meetii 31, naasa 38, walumaagalatti meedaaliyaa 95, waancaawwan 8 fi dippiloomaawwan 47 dorgommiiwwan biyya keessaafi biyya alaa irratti argachuun himameera. Sirna badhaasichaa irratti Atileet Xirunash Dibaabaatiif niishaanii addaa kan kennameef yoo ta’u, Koomishinichatti sadarkaan Komaandarummaas kennameefiira. Komaandar Xirunash Dibabaas sadarkaa kennameefitti gammaduu kan ibste yoo ta’u, kilbii ispoortii Mana-Sirreessaa keessatti daa’imummaan qacaramuun sadarkaa amma irra geessee qaqabuu kaaftee jirti. Kaayyoon badhaasichaas atileetoonni dargaggoonni kilabicha keessaa cimanii akka hojjatan, akka jajjabeefamaniifi sadarkaa fooyya’aa irra akka gahan ni taasisa kan jette Atileet Xirunash, atileetoonni Komishinichaa dameewwan dorgommii adda addaatiin milkaa’oo ta’usaanii ibsite jirti. Komishinichi isporteessitoota 34f saajiinii ittaanummaa irraa kaasee hanga gulaantaa komaandarummaaatti guddina yoo kennuuf, ispoorteessitoota 19f ammoo badhaasa maallaqaa, akkasums 13f ammoo guddina gulantaafi maallaqatu kenname. Badhaasni niishaanii addaa Xirumashiif kenname kunis Komishinara gargaartuu Daraartuu Tulluutti aanee yeroo lammaaffaatiif kan kennammee akka ta’e Federeshiniin Atileetiksii Itoophiyaa ibseera. Xirunash Dibaabaa bara 1985 kana dhalattee yoo taa’u, atliileetii seenaa atileetiksii keessatti umurii ijoollummaatiin shaampiyoonaa dubartootaatti makamuun, dorgommiiwwan Oloompikii fageenya meetira 5,000/10,000 milkaa’u dandeesse kan jalqabaati. Isheenis atileetii dubartii fiigiicha dheeraa lamaan dorgommii  tokko irratti mo’achuu dandeesse kan jalqabaati. Xirunash Dibaabaa Asrii magaalaa Boqajjiitti dhalatte. Boqojjii bakkeen Xurunash itti dhalatte kun bakka atileetoota bebbeekamoo biyyattii kan akka Daraatuu Tulluu, Qananiisaa Baqalaa addunyaa atileetiksii keessatti maqaa horatan irraa argamaniidha. Xirunash milkaa’ina fiigiichaa ishee kanaaf kan gumaacheef wayita tokko yoo dubbatteetti, ‘‘mana barnootaan booda guyyaa hunda haadha koo bishaan lagaa waraabuun gargaaruuf dhaqaa gala fiigaan gudadhee," jettee turte. Xiruunash maatii ishee keessaa kan atileetitksiin hawwatame ishee qofaa miti. Obboolaa ishee dubaraa afur waliin addunyaa atileetiksii keessatti milkaa’inaan maatii maqaa gaarii horatedha. Xirunash malee, Ejigaayyoo, Ganzabee, Haannaa fi Meelaati obboolooteshee maqaan qee’ee atileetiksii addunyaarratti yeroo huda kaafaman keessaati.


Qulqullinni warri Jaappaan 'jiruufi jireenya isaaniin akka boonan taasiseera'

Jaappaan Waancaa addunyaarratti Jarmaniin duubaa kaatee injifachuun seenaa guddaa ta'us, deeggartoota aadaa fi barmaata isaanii raawwachuurraa hin danqine. Dirree kubbaa miilaa keessatti taphni yeroo xumuramu istaadiyoomiin balfa adda addaan guutamee, deeggartootni qaamni biraan akka qulqulleessu achumatti dhiisanii bahuutu baratamaadha. Warra Jaappaan biratti garuu faallaadha. Balfa arginaan bira hin darban. Qulqullinni guddisa isaanii keessatti iddoo guddaa qaba. Kanas guyyaa jalqabaa Waancaan Addunyaa Kaataar eegale Ikuwaadoor keessummmesituu dorgommichaa yeroo injifattee taphni xumuramu, warri Jaappaan Istaadiyoomii keessaa wanna itti fayyadaman yeroo sassaaban mul'ateera. Roobii kaleessaas gareen biyyaalessaa Jaappaan injifannoo seena qabeessa Jarman irratti yeroo galmeessu, gammachuun machaa'anii barsiifata isaanii hin dhiifne. Gareen isaanii injifannoo booda dirree gadhiisee bahus deeggartootni Istaadiyoomii Kaliifaa Internaashinaal keessatti waan itti fayyadaman mara sassaabaa qulqulleessaa turan. Waancaa addunyaarratti deeggartootni Jaappaan gocha kana yoo raawwatan kan Kaataar kun kan jalqabaa miti. Waancaa Addunyaa Raashiyaa bara 2018 irrattis gareen isaanii ramaddii isaarraa darbee Beeljiyeemiin 2-3 yeroo injifatames akkasuma istaadiyoomii qulqulleessanii bahan. Deeggartoota qofa miti, taphattootni Jaappaanis kutaa huccuu itti jijjiiratan injifannoo Jarman kaleessaa booda qulqulleessanii hoteela miidhagaa fakkeessanii bahan. Jaappaanitti qulqullinni qaama aadaa isaaniiti. Ijoollummaa irraa qabee ittiin guddatu. Yunivarsiitii biyya Jaappaan Osaakaa keessatti ogeessa qorannoo hawaasaa kan ta'an Iskoot Noorz, bara 2018 dhimma aadaa qulqullinaa warra Jaappaan irratti BBC'f yaada kennaniin ''jiruufi jireenya isaaniin akka boonan taasiseera'' jedhanii ture. ''Tapha kubbaa miilaa booda qulqulleessuun amala mana barnootaatii fudhatanii bahaniidha, ijoolleen mana barnootaatti daree isaaniifi koriidarii mara qulqulleessanii bahu,'' jedhan. Amalli warra Jaappaan kun miidiyaa hawaasaa gubbaatti leellifamaa jira. Gareen Jaappaan kan Jarmaniin injifate ramaddii E jalatti Dilbata dhufu Koostaarikaa, Kamisa itti aanu ammoo Ispeen morkata. Gareen kun qabxii kamiyyuu ammaa booda osoo argatee deeggartootni biyyattii garuu guutuu addunyaatti hojii gaarii isaaniin injifataniiru.


Taphataan seena qabeessi Biraazil Peleen hospitaala seene

Taphataan Biraazil seena qabeessi Peleen hospitaala seene. Haa ta’u malee, dhimmi mana yaalaa isa geesse ‘’arifachiisaa’’ miti jechuun intalli isaa himte. Dhiitoo qaama isaarratti baheen Peleen Hospitaala Albart Ayinistaayin Saa’o Poloo jiru geeffamuu gaafa Roobii ESPN Biraazil gabaasee ture. Intalli isaa Keeli Naasimento fuula Inistaagiraama ishee irratti barreessiteen waan hamaatu isa qunname miti jechuun ibsite. Fulbaana keessa mar’umaan isaa keessaa xannachi akka bahu taasifamee ture. Eegasii hospitaalatti yaala irra deddeebiin hordofu qaba. ‘’Miidiyaan har’a waa’ee fayyaa abbaa kiyya ibsu,’’ gabaasa baasaa jiru jechuun himte intalli isaa kuni. Haa ta’u malee, inni ''wal’aansa fayyaa idilee hordofuutti jira.'' ''Waggaa haaraaf [kan faranjootaa] achi nan deema. Suuraa isiniifan qooda,'' jette. Akka gabaasa ESPN Biraaziilitti taphataan ganna 82 rakkoo fayyaa onnees qaba. Wal’aansi taasisu furmaata argamsiisaa hin jiru jechuunis gabaase. Peleen taphataa Biraazil galchii hedduu galchuun dursuudha. Taphoota 92 irratti galchiiwwan 77 kan galche yoo ta’u taphattoota biyyattii 4 Waancaa Addunyaa afur irratti galchii lakkoofsisan keessaa tokkodha.


Kaataar deeggartoota baasii hunada danda'uun  biyyoota garaa garaarraa fidderraa maal eegdi?

Sirna baniinsa waancaa addunyaa Kaataar irratti teessoowwan  Al-Baayit Istaadiyeem  hedduun duwwaa ta’anii mul’achusaaniifi  deeggartoonni kubbaa miilaa "soabaafi fakkeessuu"  baasiin isaanii hundi kaffalameefiif dhufan jedhaman  daandiiwwan gurguddoo magaalaa Dohaa guutanii mul’achun isaanii dubbii ijoo ta’eera. BBCn dhimma namoota kanfalamuufiin sobaan deeggaraa jiru jedhaman kanneenii ilaalchisuun qorannoo gaggeesseen, Kaataar sababii waancaa addunyaatiin maqaashee caalaa guddiftee agarsiisuuf yaalii taasisaa jirtu hubachu danda’eera. Kanaanis Kaataar deeggartoota kubbaa miilaatiif tikeettii xiyyaaraa bilisaa fi baasii hoteela saanii danda'uun gara biyyaatti akka dhufan affeertee jirti. Deeggartoonni kunneenis miidiyaalee hawaasaa isaanii irratti waa’ee taphawwanii irratti odeeffannoo gaarii akka qoodaniifi odeeffannoowwan wal fakkaatan kaan ‘Like’ fi ‘share’ akka taasisan irraa eegama. Osoo sirni baniinsa qophichaa fi taphii  jalqabaa hin eegalamiin duras deeggartoonni hedduun alaabaa mirmirsuun faarfachaa daandiiwwan Dohaa irratti mul’atanii ture. Viidiyoon toora miidiyaa hawaasaa Fifa irratti bahee akka agarsiiseetti, namoota mul’atan keessaa irra caalaan isaanii kan jidduugala bahaa fi Kibbaa Eshiyaa irraa dhufan ta’anii osoo jiranuu, attamiin deeggarsa saanii gareewwan addunyaa mara irraa dhufaniif taasisan gaaffii jedhu kaasee ture. Maatiinsaa Indiyaa irraa kan ta’e Aroon Farnaandeez namni jedhamu fi Kaataar kan jiraatu, yaadniiwwan akkasii kunis haala qabatamaa biyyoota naannichaa sirriin hubachuu dhaburraa kan madduudha jedhe. Kanas yoo hubachiisuu, namoonni hedduun biyyoota garaa garaa irraa dhufuun Kaataar akka biyyasaaniitti lakkaa’uun baqattummaan kanneen jiraatan, yoo gareewwan adda addaa deeggaran kan baayyee wal nama gaafachiisu ta’u hin qabaatu. Lammiileen biyyoota Kibba Eshiyaatti argaman jaalala ispoortii kirikeetiif qabaniin beekaman illeen, namoonni baayyeen ammo kubbaa miilaa ni jaalatu. Kanaafis agarsiiftuun biyyoonni akka Indiyaa jiran dorgommii waancaa addunyaa irratti hirmaatanii beeku baatanilleen, gareewwan jaalatan hedduu deeggaruudhaafi taphawwan ilaaluuf ni imalu. Aroon mataansaa deeggaraa kilaboota lamaa yoo ta’u, sagantaalee sochii deeggartoota Fifaa fi Kaataariittis sagantaa deeggartootaa keessatti ni hirmaata. Gareewwan kunneenis kan Fifa fi qopheessituu waancaa addunyaa bara kanaa kan taatee Kaataariin hundeeffamaniidha. Aroon sagantaa deeggartoota Fifa keessatti hirmaachuuf waliigaltee mallatteessee yoo ta’e wayita gaafatameetti, ‘‘Sochiilee akkasii keessatti wayita hirmaatamu ittigaafatamaa ta’un kan hin oolleedha. Haata’u malee waanti hundinuu kan ispoortii waliin wal qabateedha. Kunis waggootaaf taasifamaa kan ture yoo ta’u, akka waan guddaatti ilaalamu hin qabaatu’’ jedheera. Aroon deebii ifaa ta’e kennuu baatulleen, miseensiinni sagantaa deeggartootaa keessatti hirmaatan waliigaltee kan mallatteessan yoo ta’u, qopheessitoota dorgommii irraa faayidaalee akka argatan BBCn ragaa argateera. BBCn sanadoota ilaaleefi qondaaltoota dorgomiiwwan qopheessan hedduu irra mirkaneeffachuu akka danda’eetti, deeggartoonni biyya alaa hedduun gara Kaataar imaluuf tikeettii xiyyaaraa bilisaafi baasii hoteelaasaanii ni kanfalamaafi. Kunis ‘‘guyyoota deeggartoonni itti turan kan isaaniif mijatu taasisuudhaaf’’ jechuun qopheessitootaan kan raawwatame ta’u ibsameera. Deeggartoonni kunneen ammo ‘‘miidiyaalee hawaasaa isaanii irratti qabiyyeewwan koree olaanaan qophii dorgomichaa baasan maxxansu’’ fi qabiyyeewwan warra kaanii jaalachuufi qooduuf akka waliigalan waliigaltee mallatteessu. Koreen olaanaa kan jedhamuf dorgommii waancaa addunyaa Kaataariitti gaggeeffamaa jiru kana kan keessummeessudha. Deeggartoonni affeerraman kunneenis, ‘‘akka gochaawwan koree olaanaa ykn waancaa addunyaa Fifa 2022 saaxilan hin raawwaneef’’ kan waliigalan yoo ta’u, ‘‘dubbi himtoota Kaataar ta’u irraa akka hin eegamnes’’ itti himameera. Waldaan Kubbaa Miilaa Beeliyeemiitti oggeessa sabaa himaa kan ta’an, Piitar Korneez akka jedhaniitti, deeggartoota kanneenif ‘‘tikeettiin bilisaafi sirna baniinsaa bilisaan akka irratti argaman taasifamaniiru.’’ Kennaan kunis kan taasifame deeggartoota kubbaa miilaa Beelijiyeen qofaaf osoo hin taane ‘‘biyyoota waancaa addunyaa irratti hirmaatan hundaafiidha’’ jedhan. Hirmaattoonni haala kanaan affeeraman hundi akka waliigalte mallatteessan akka hin taasifamnes himan. Qopheessummaan waancaa addunyaa Kaataariif kennamu hordofee, haala qabiinsa gadaanaa hojjattoota lammiilee biyya biraa Kaataariitti argamanii, ejjannoo jaalattoota saala walfakkaataa irratti qabdu fi bilisummaa yaada ibsachuu irratti qeeqni irratti ka’aa ture. Miseensa deeggartoota boordii Awurooppaa kan taate Maartaa Yanis akka jettuutti, haalli akkasii dorgommiiwwan gurguddaa kanaan dura turan irratti raawwatamu gonkumaa dhageessee hin beektu. ‘‘Kun sochii deeggartootaa osoo hin taane waliindhahuu deeggartootaati’’ jechuun, ‘‘waan haaraadha, sirriis miti’’ jetti. Haata’u malee koree olaanaan qaama qophii dorgommichaa ta’e, ‘‘affeerran kun fedhiifii gaaffiiwwan deeggartoota biyyoota 59 keessatti argamanii akka hubannu nu taasiseera’’ jechuun deebii kenne. Itti dabalunis, ‘‘deeggartoonni qabiyyeewwan adda addaa miidiyaalee hawaasaa irratti baasuunii fi qoduudhaaf waliigaltee dirqisiisaa kamu hin mallatteessine. ‘‘Kanneen Kaataar dowwatan hundis, akka keessummaatti waan isaani ilaalluf, neef waan fedhii mataasanitiin raawwataniidha’’ jechuun kanneen afferraman dirqama akka hin qabne haalan.


'Maanchestar Siitii seenuf hamma xiqqootu na hafee ture'- Kiristiyaanoo Ronaaldoo

Kilaba isaa duraanii Manchestar Yunaayitiditti osoo hin makamin dura Manchestar Siitii galuuf fiixerra gahee akka ture hime. Kirataanon miidiyaa Talk TV irratti dhiyaachun kilabichi akka isaa dhiibaa jiru dubbachuun isaa torbee kana mata dubbii ta'ee ture. Kilaba Manchestar siitii seenuf akka ture kan himu, "Dhuguma achitti makamuuf baay'ee dhiyaadhen ture" jedhe. Kiristaanoo Ronaaldoo Hagayya 2021 kilaba Juventus irraa waggaa 11 booda kilaba isaa duraanii Manchestar Yunaayitiditti deebi'e. Yeroo sana leenjisaa Maanchestas Siitii kan ta'e Pep Gariyoolan qunnamee Kiritiyaanonis tole jedheenii akka turetu himame. Boodarra leenjisaa Yunaayitid duraanii Aleeksi Fargusan waliin erga mariyatanii booda gara kilaba isaa duraanitti deebi'uu hime. "Fargusan waliin dubbannee, Manchestar Siitiitti makamuun siif hin ta'u naan jedhe. Anis tolen jedheen," jedhe Kiritiyaanon. Waa'ee taphattoota dargaggoonni ilaalchanis ta'ee ogummaadhan baay'ee akka dhimmanii hin hojjanne dubbate. Namoota umuriin isaan dursaniif illee "kabaja hin qaban" jechuun komate. "Fedhiin isaanii adda. Akka natti fakkaatutti waan hundumaa salphisanii ilaalu... dhimma hin qaban. "Tapahattoota muraasa Manchestar Yunaayitid keessa jiran qofan osoo hin taane, kanneen liigii addunyaarra jiran maraadha, dargaggoonni amma jiran kan yeroo kiyyaa irraa adda. "Garuu isaan komachuu hin dandeessu, sababni isaa qaamuma dhaloota ammaatti waan ta'eef, teekinolojiin ammayyaas isaan harkisa," jedhe. Garuu ammoo dargaggota keessaa kan Kiritaanon jaju akkauma isaa dhalataa Portugaal kan ta'ee fi Manchestar Yunaayitidif tapahatu Diyaagoo Daalot dha. \nLisaandiro martineez fi Kaasimiiron dargaggooota Kiristiyaanon jaju keessayi. Kiristiyaanoo Ronaaldoo akkuma Yunaayitiditti deebi'een  leenjisaa kilabichaa kan ture Olegonar Soolshayer kaafamee Raaf Rangnik bakka bu'e. Leenjisaan haaran kun muudamuu isaa Kiristiyaanon hin jaalanne. "Namni kun leenjisaa hin turre. Kilabni guddaan akka Maanchestar Yunayitid leenjisaa ispoortii [kana] fiduun isaa ana qofa osoo hin taane addunyaa maratti gaaffii ta'ee ture" jedhe. Sana dura waa'ee leenjisaa kanaas homaa akka hin beekne dubbate. Waa'ee leenjisaa kanas homaa akka hin beekne dubbate. Kiristiyaanon taphattoota kilabichaa duraanii Waayinii Ruuni fi Gaari Neevil qeeqee ture. Sababni isaa ammoo taphattoonni kun amala Ronaaldon agarsiisu irratti qeeqa waan isa irratti dhiyeessaniifi.


Arjantiinaa mo'achuu hordofee Sa'udi Arabiyaatti bor hojiifi barnootni cufaa akka ta'u murtaahe

Sa’ud Arabiyaan haala seenaa Waancaa Addunyaa keessatti kanaan dura hin baramneen dubaa kaatee biyyaa marroo lama waancaa fudhatte Arjentiinaa 2 fi 1’n injifatte. Injifannoo kana hordofees Manni Maree Ministirootaa biyyattii guyyaan boruu ayyaana ta'ee akka oolu murteessuu Ejeensiin Pireesii Saawdii gabaaseera. Dhaabbileen barnootaafi manneen hojii seenaa haaraa gareen biyyaalessaa Sa'udii raawwatte kabajuuf akka cufaman ibsameera. Yaadi kun pirezidantii Mana Maree Ministirootaa biyyattiin kan dhiyaate ta'uun gabaafameera. Taphni garee lamaan gidduutti otoo hin eeegaliin dura barri kun Li'oonel Messi ta'uuf akka jiru, Arjeentinaan ammoo erga bara 1990 as Waancaa Addunyaa fudhachuu akka maltu haasa'amaa ture. Sa'ud Arabiyaan ammoo injifatamuurra kan darbe filannoo akka hin qabneetti haasa'ama ture. Taphni daqiiqaa 90 ammoo haasaa kana guutummaatti geeddare. Waancaa Addunyaa Kuwaataritti dorgomamu kanaarratti biyyoonni lamaan Garee C tti kan ramadaman yoo ta’u istaadiyeemii Lusayiliyitti taphatan. Sa’ud Arabiyaan addunyaarratti kubbaa miilaatiin biyya sadarkaa 51'rra kan jirtu yoo ta’u, tapha Arjeentinaan waliin taphatte boqonnaan duraa haala gaarii jedhamurra kan turte ta’ulle, taphataan beekamaan Arjentinaa Li’oonel Messin penaalitiin galchii tokko lakkoofsise. Taatullee sarbubbuteeyyiin magariisni[Gareen Sa’udii] boqonnaan booda tapha geeddaran. Addunyaa raajan. Gareen Arjeentinaa addunyaarratti sadarkaa 3ffaarratti kan argamtu yoo ta,'u, dorgommii kanarratti gareewwaan filatamoo jedhaman keessatti kan eeramti, taphoota 36 darban otoo hin injifatamne seensa dorgommii kanatti kan dhufte. Kana qofaayyuu mitii Arjeentinaan COPA Ameerikaa bara 2021 injifatteetti. Arjentinaan bara 1986  kan injifatte yoo ta’u, erga bara asitii injifannoo abdii qaban kan itti eegsifatani, akkasumallee Messiif Waancaa addunyaa isa xumuraa ga’umsa isaa itti agarsiisu ta’u mala jedhama. Arjentiinaan Sambata dhuftu Meeksikoo waliin kan morkattu yoo ta’u, Sa’ud Arabiyaan ammoo Poolaand morkatti.


Kilabni Sa'ud Arabiyaa tokko Roonaaldoo mallatteesisuuf miindaa Birrii biliyoona 10 ol dhiyeesseef

Kiristaanoo Roonaaldoof kontiraatni hanga umuriin isaa waggaa 40 guututti taphachuu isa dandeesisu kilaba Sawud Arabiyaa Al-Naasir irraa dhiyaateef. Akka gabaasa CBStti kilabni kun kontiraata wagga sadii Roonaaldoof dhiyeesse. Roonaaldoon kilaba kana galuuf yoo murteesse waggaatti doolaara miliyoona 75 argata. Waggoota sadii keessatti ammoo doolaara miliyoona 225 [biliyoona 10 ol] kaffaluu akka barbaadu kilabni Al Naser kun ibseera. Amma murtoo Roonaaldoo eegu malee hoggantootni kilabichaa fedha guddaa akka qaban himaniiru. Yeroo ganna darbe keessas kilabni Sawud Arabiyaa tokko miliyoona 125 kaffaluuf akka barbaadu himamaa ture. Roonaaldoon amma waancaa Adunyaa irratti biyya isaa Poorchugaaliif taphachaa jira. Kontiraata kilaba isaa duranii Maanchister Yuunaayitid waliin qabu waan adda kuteef bilisaan kilaba barbaade galuu danda’a. Roonaaldoon kilaboota gurguddoo Awurooppaa keessa taphachuu barbaada. Haa tahu malee, kilebootni gurguddoon yeroo jijjiirraa waqtii gannaatti Roonaaldoo akka mallattesisuu hin barbaanne himaniiru. Tapha Poorchugaal Gaanaa waliin taphatte irratti galchii rukuttaa peenaaliitiin lakkoofsisuun walitti aansee Waancaa Addunyaa shan kan bara 2006, 2010, 2014, 2018 fi 2022 irratti lakkoofsisuun rikardii haaraa galmeesse. Roonaaldoon biyya isaaf galchiiwwan 119 lakkoofsisuun rikardii harkaa qaba. Kana malees akka addunyaatti taphataa kamiyyuu caalaa biyya isaa fi kilabaaf galchii lakkoofsisuun rikardii harkatti galfateera. Roonaaldoon kilaboota taphateef waliigalaan galchiiwwan 700 ol lakkoofsiseera. Roonaaldoon kilaba isaa Maanchister Yuunaayitid waliin waliigalteedhaan kontiraata isaa addaan kute. Roonaaldoon gaaffiifi deebii Piir Morgaan waliin godhe irratti ‘’akkan ganame natti dhagahama’’ jedhe. Itti aansee leenjisaa kilabichaa Erik Ten Haagiif kabaja hin qabu jedhe. Dubbiin isaa kun akka kilabichi kontiraata isaa addaan kutu godheera. Roonaaldoon bara dorgommii 2021/22 Maanchisteriif galchiiwwan 24 lakkoofsise. Bara kana garuu gahumsa ittiin beekamu agarsiisuu hin dandeenye.


Chaampiyoonsi Liigiin Awurooppaa Liivapuuliifi Riyaal Maadriid, Baayer Miiyunikiifi PSG walitti fide

Chaampiyoonsi Liigiin Awurooppaa ramaddii kilaboota 16 marsaa itti aanutti darbaniif baaseen falmattoota waancaa bara darbee Liivarpuuliifi Riyaal Maadriid walitti fideera. Naapolii, Ayaaksiifi Reenjers wwaliin kan ramadame Liivarpuul tapha ramaddiin qabxii 15 sassaabbatee gooliin Naappoiliin durfamee lammaffaa ta'uun marsaa kanatti ce'e. Riyaal Maadriid Shaampiyoonaan bara darbee ammoo ramaddii laafaadha jehdamu kan Seeltiik Shakataar Doneesk, fi RB Liipziig keessatti argaman keessaa qabxii 13 sassaabachuun tokkoffaa ta'un marsaa kanatti ce'e. Ramaddiin biraan cimaadha jedhamu kan tapha ramaddii jalqabaa hund akan injiffate Baayeer Miiyuunikii fi sarara fuulduraa sodaachisaa kan qabu hawwii shaampiyoonsi Liigii injifachuu guddaas kan qabiu PSG walitti fideera. Paaris Seenti Jerman [PSG[ V Baayern Munik\nLiiverpuul v Riyaal Maadirid\nRB Leezpizhig v Maanchister Siitii\nBoruushiyaa Doortimondi v Chelsii\nAC Miilaan v Tootenahaam\nEnterakti Firaankifarti v Naappolii\nInter Miilaan v Poortoo\nKilab Biruuj [Club Brugge] v Benefiikaa


Arsenaal moo Maan Siitiitu waancaa PL bara kanaa injifata?

Arsenaal bara kana haala gaariin yeroo dorgommicha eegalu xiinxaltoota kubba miilaa dabalatee namootni hedduun shakkaniiru. Haa tahu malee maayikil Arteettaan garee isaanii cimsuun dorgommii waancicha injifachuu itti fufaniiru. Taphoota 13 irraa qabxii 34 argachuun dursummaa liigichaa itti fufeera. Arteettaan taphaan booda taphattootni isaanii ''sadarkaa haaraa'' irra gahaniiru jedhan. Arsenaal kaleessa Chelsii yoo injifatu bara kana kun injifannoo 11ffaa Piriimer Liigii irratti argatanidha. Tapha tokko Maan Yuunaayitidiin yoo mo'aman, tokko ammoo Saawuzhampitan waliin qixa xumuran. ''Akka gareetti baay'ee fooyyofneerra, dorgommii bareedaa gaggeessaa jirra,'' jedhan. ''Ammaaf qabxii gaarii argataa jirra. Garuu ammallee imala fagootu nu hafa'' jedhan leenjisaan Arsenaal. ''Waggota jahan darban keessa waan Maan Siitiin hojjechaa jiru mee ilaalaa. Leenjisaa jabaa adunyaa kanaa fi garee cimaa adunyaa kanaa waliin tahuun.'' ''Tapha tokko tokkoo ishee irratti gahumsa isaanii agarsiisaniiru. Kabajaa guddaa isaaniif kennuu qabna,'' jedhan Arteettaan. Arteettaan erga Arsenaaliif taphataa turee soorama bahee gargaaraa leenjisaa Pep Gaardiyoolaa tahuun hojjetaa ture. Osoo hin turiin Unaay Imiree bakka bu'uun leenjisaa Arsenaal tahan. Maanchister Siitiin Fuulham waliin falmii jabaa gaggeesse. Jaayoo Kaanseloo kaardii dimaan kan dhabee ture Siitiin sekondii xumuraa irratti rukuttaa peenaaliitii argamte Haalaandi lakkoofsiseen injifate. Liiverpuul Tootanaamiin injifachuun hirmaannaa Shaampiyoonsi Liigiif falmii taasisu jabeeffateera. Gareen Antooniyoo Koontee sadarkaa arfaffaatti gadi yoo bu'u bara kana bifa addaan Niwkastil Yuunaayitid sadarkaa sadaffaa qabate. Abbaa qabeenyaa haaraa warra Sawudii jala erga galee kilabni kun leenjisaa Eedi Haaw jalatti fooyya'insa guddaa argisiise. Saawuzhamptaniin 4 fi 1'n injifachuun sadaffaa irra taa'e. Astoon Viilaan leenjisaa Arsenaal duraanii Unaay Imiree qacaree kaleessa Maan Yuunaayitid irratti injifannoon jalqabe. Aston Viilaan Istiifen Jeerard erga gaggeessee kun injifannoo lammaffaa isaaniiti. Chelsiin leenjisaa isaa duraanii waancaa Shaampiyoonsi Liigii injifatan Toomaas Tuhel hojiirraa gaggeessuun leenjisaa Biraayitan Giraam Pooter qacaran. Garuu amma qabxiin akka eegametti deemaafii hin jiru. Tahus miidhamaan taphattoota jajjaboo akka Riis Keemsi, Wesilii Fofana fa'a dhabaniiru. Waancaa Piriimer Liigii fi hirmaanaan Shaampiyoonsi Liigii argachuun lachuu akka injifannoo guddaatti ilaalamaa jira. Garuu kamtu mo'ata? Arsenaal, Maan Siitii? Chelsii, Liiverpuul, Tootanahaam, Niwkastil moo Maan Yuunaayitid hirmaannaa Shaampiyoonsi Liigii argata?


Waldaan Kubbaa miilaa Ingiliiz Yargen Kiloop irratti himate bane

Leenjisaan Liiverpuul Yargen Kiloop Waldaa Kubba Miilaa Ingiliziin himataman. Kiloop tapha kilabni isaanii Liiverpuul Dilbata darbe Maanchister Siitii wlaiin taphatan irratti kaardii diimaan dirreetii baafamaniiru. Liiverpuul taphicha 1 fi 0’n mo’atus balleessaa Mo Saalaa irratti adabbiin hin kennamne jechuun Kiloop gargaaraa murteessaatti wacaa turan. Murteessaan taphichaas naamusa badaa agarsisaniif kaardii diimaa kennuun dirreetii baasan. Kiloop erga taphichi xumuramee yaada yeroo kennan miira agarsiisaniif dhiifama gaafataniiru. "Wanti hamaan tokko taheera yeroo sana. Ofitti boonuu hin danda’u. Kaardii diimaan sun kanuma naaf maledha. Yeroo sana miirri agarsiise gaarii hin turre,’’ jedhan. Kiloop seera Waldaa Kubba Miilaa E3 jedhamu kan ‘’yaada sirrii hin taane kennuu, yaada tapha wal dhabdee keessa buusu kennuu arrabsoo, amala gadhee agarsiisuu’’ kan jedhan of keessaa qaba. Kiloop hanga Jimaata dhuftuutti yaada isaanii kan dhiyeessatan taha. Tapha leenjisaan ganna 55 lammii Jarman Kiloop tapha Liiverpuul Roobii boruu West Haam waliin taphatu irratti bakka dhaabbii isaanii tahuun taphicha hin gaggeessan. Injifannoo Maan Siitii irratti argataniin booda Kiloop gara leenjisaa Antoonii Teeyilar deemuun ‘’tasgabbii guddaan’’ akka itti dubbatan himaniiru. Taphichi guutuun gara sanatti xiqqoo na oofeera. Tapha akka malee saffisa qabu ture. Murteen adda addaa nuuf hin galle gama lamaaniinuu kennamaniiru’’ jedhan. Miira koo yeroo sanaan hin gammadne. Garuu waanti tahe akkuma namni hundi yeroo sana argedha.’’ Bara darbe waancaaf dorgomaa bahee qabxii tokkoof jedhee kan dhabe Liiverpuul bara kana qabxii 13 qofa taphoota sagal irraa argate. Maan Siitiin sadarkaa lammaffaa irra yoo taa’u, Arsenaal ammoo sadarkaa tokkoffaan liigicha dursaa jira.


Maan Yunaayitid cimina duraan beekamanitti deebiyaa jiruu?

Kilaboota Piriimer Liigii Ingiliiz keessaa sadarkaa addunyaatti baayyee beekamaa kan ta’e Maanchester Yunaayitid waggoota muraasaan asitti ayyaanna irraa fagaatee tureera. Tapha deeggartoota isaa biratti ittiin beekamuufi sadarkaa duraan ittiin beekamurraa erga fagaatee bubbuleera. Keessumaa erga leenjisaan duraanii kilabichaa Sir Aleks Fergusan sooramaan adda bahanii surraan kilabichaas irraa sokkee ture. Erga Fergusan Maanchester Yunaayitid gadhiiseen booda leenjisoota biroo jijjiiranii turan, garuu foyya’insi hanga tokko mumul’ateera. Haata’u malee, gara cimina isaa duraaniitti osoo hin deebiyiin tureera. Baruma taphaa Kana keessas jalqabii irratti dubbiin toora osoo hin galiiniif turuun gahumsatti deebiyuu dadhabee wayita rakkatu mul’ateera. Amma tooratti deebiyaa jiraa? Leenjisaan Maanchistar Siitii Peep Gaardiyoolaan Maanchistar Yunaayitid yeroo dheeraaf gatantaraa erga tureen booda dhumarratti ciminsa gaarii duraan ittiin beekamutti deebi'aa jira jedhe. “Maanchistar Yunaayitid gara sadarkaa olaanaatti dorgomaa ta'uuf karaa irra jira,” jedhe Peep Gaardiyoolaa. Yunaayitid bara 2013 booda Piriimiyer Liigii Ingiliiz kan hin injifanne yoo ta'u, waancaa isaanii inni dhumaa bara 2017 ture. Garuu erga Maanchester Darbii irratti Siitiin 6 fi 3n injifamtee as taphoota torba irratti osoo hin mo'amin jira. Jijjiiramni gaarii kun leenjisaa kilabichaa haaraa Erik ten Hag jalatti akka argamaa jiru Gaardiyoolaan raga bahaaf. ''Isa waliin miirri Yunaayitid deebi'aa jira. "Dhuma irratti Yunaayitid deebi'aa jira - Kamisa [Sheriff Tiraspol 3-0n injifate], akkasumas walakkaa jalqabaa irratti Cheelsii waliin [dhuma torbee darbee 1-1n qixa ba'e] argeera. "Yeroo ammaa kana waanan Yunaayitid irraa argu natti tola jedheen ture. Gareen akka Yunaayitid kun yeroo hedduu dorgomtoota cimoo ta’u. Kanaafidha Shaampiyoons Liigii Awrooppaaf darbuuf qabsaa'uufi waancaa kanaaf falmachuu kan qabdu." Gaardiyoolaan bara kana Niwukaasil waancaa argachiifis ta’e kilaboota afran duraa keessaa tokko ta’ee ba’uuf dorgomuuf miira wal makaa keessa akka jirtu akka argu dubbateera. ''Niwukaasil duruu achi jira,'' jechuun Gaardiyoolaan dabalee kan dubbate yoo ta'u, gareen isaa Siitiin waancaa Piriimiyer Liigii Ingiliiz yeroo sadaffaaf walitti aansuun argachuu barbaada. “Tootenhaam irratti isaan argeera. Ittisa giddu-galeessaa Keenii fi Saan waliin taasisaniin nama irraa namatti deeman homaa rakkoo tokko malee." "Tapha sadaffaa bara kanaa irratti isaan waliin taphanneerra. Eedii leenjisaa hangam gaarii akka ta'e ni beekna." "Taphattoota haaraa cimanii taphatan qabu. Kanaaf, dorgommii sadarkaa kana keessa ni jiraatu.” Gaardiyoolaan kilabni isaa milkaa'ina gaarii salphaatti argamsiisaa jiraniif galata maluuf argachaa hin jiran jedhee aaman. Dhuma torbee darbee Biraayitan waliin taasisaniin fakkeenya akkasii keessaa tokko ture. Siitiin 3-1n injifatee, Erling Haaland goolii lama galcheen morkattoota irratti injifannoo idilee fakkaatu agarsiiseera. ''Taphattoota Biraayitan booda kutaa uffannaa keessatti argeen ture, dadhabaniiru,'' jedhe Gaardiyoolaan. "Bilbilallee fudhachuu hin dandeenye. Mee hammam akka dadhaban mee yaadi - humna Instagram banuufillee hin qaban turan."


Baarselonaan gara Yirooppaa Liigitti bu'e, Liivarpuul milkaahe, Totanhaam qixxee bahe

Dorgommii Shaampiyoonsi Liigii Awurooppaan Baayeer Miiyuniik, Inter Miilaaniifi Viktooriyaa Palzeen waliin kan ramadame Baarseloonaan ramaddii isaarraa darbuu hanqatee gara Yirooppaa Liigitti gadi bu'eera. Tapha Roobii galgala dirree isaa Nuu Kaampitti Baayeer Miiyuniik keessummeesseen injifatee qabxii Intar Miilaan ilaalaa carraa darbuu dhiphaa kan qabu ture. Haata'uutii gooliiwwan sadii Saadiyoo Maanee, Choopaamootiingiifi Paavaard lakkoofsisaniin injifatameera. Inter Miilaan Viktooriyaa Palzeen 4-0 injifachuu hordofee Baarseloonaan bara walitti aanu lamaan ramaddii chaampiyoonsi Liigii irraa darbuu hanqatee Yirooppaa Liigiitti deebi'eeera. Tapha edaan Baayeer Miiyuniik yaaliiwwan goolii 14 taasisan keessaa saddeet gooliitti ka alaammatan ture. Baarselonaan garuu yaaliiwwan sagal qofa taasise sanuu tokkoon isaayyuu gooliitti kan alaammate hin turre. Kilaba maqaa guddaa qabuufi amma hanqina maallaqaa isa mudaterraa dhiibbaa keessa jiru kun gahumsiifi milkaahinni dirree maallaqa argamsiisuuf murteessaa ture. Barseloonaaf haallii hedduun gaarii mitii jedhu xiinxaltootni Kubbaa miilaa. Piriimiyeer Liigii keessatti taphoota hanga ammaan akka baroota amma duraa milkaahina dhabaa kan jiru Liivarpuul, Roobii galgala gara Amisterdaam imalee Ayaaksiin 3-0 injifatee deebi'e. Mohaammed Saalaa boqonnaa bahuu dura goolii jalqabaa lakkoofise. Miidhamarraa kan deebi'e Daarwiin Nuuneeziifi Haarvee Eeliyoota boqonnaa booda daqiiqaa jaha gidduutti goolii lama itti dabaluun Liivarpuul Naappoliitti aanee sadarkaa lammaffaan marsaa itti aanutti akka ce'u gargaaran. Tapha mo'anii darbuutti ce'uu, eenyuyyuu akka salphaatti fudhachuu qaba jedhee hin yaadu- akkaan ulfaataadha'' jedhan leenjisaan Liivarpuul Yaargan Kiloop. ''Ammas irra deebineerra, mataasaatti injifannoo guddaadha. '' Amma darbuu isaa kan mirkaneeffate Liivarpuul tapha ramaddii isa dhumaa hanga ammaa kan injifatamne Naappolii waliin taasisa. Tapha jalqabaan Nappoliin 4-1 Liivarpuul injifateera. Ramaddii D jalatti Ispoortiing, Firaankifeertiifi Maarseel waliin kan ramadame Tootenhaam eda dirree isaatti Isportiing waliin qabxii qooddachuu hordofee ammalle qabxii saddeetiin sadarkaa jalqabaarra jira. Ispoortiingiifi Firaankifart qabxii torba trba kan qaban yeroo ta'u, Maarseel ammoo jaha qaba. Qabxiin amma qabaniin gareeleen afranuu tapha itti aanu yoo injifatan hiree darbuu ni qabaatu. Tootenhaam tapha ramaddii marsaa dhuman gara dirre Maarseel imalee kan morkatu yeroo ta'u, qixxee bahuun isa gaha. Tapha edaa irratti yeroon idilee xumuramee yeroo dabalataa kenname keessatti Harii Keen gooliin lakkoofsisee VAR kufaa godhe leenjisaan kilabichaa Antoniyoo Koontee kaardii diimaan dirree akka bahan dirqisiiseera. Koonteen injifannoo kanaan gammachuu ibsatanii osoo hin turiin dheekkamuun isaanii kaardii diimaaf isaan saaxileera. Kubbaan Keen daqiiqaa 95ffaa gubbaatti lakoofsise ofsaayidiidha jechuun VAR kufaa godhuus Koonteen teeknolojii kana hadheeffatanii komataniiru. Ammaatti Naappolii, Liivarpuul, Kilab Biraagus, Poortoo, Baayeer Miiyuniik, Inter Miilaan, Cheelsii, Riyaal Maadriid, Maanchister Siitii, Boruushiyaa Doortimuund, PSG fi Beenfikaan gara marsaa 16'tti dabalamuu mirkaneeffataniiru.


Haaland moo Halland? Deeggartoonni maqaa taphataa sirnaan akka qubeessan gaafataman

Maqaan tokko kan taphataa kilabii Maanchistar Siitii eega kilabicha seenee taphoota 15 keessatti galchiiwwan 22 galchedha. Maqaan kan biraa garuu naannoo Siwiidin namoonni qarqara haroowwanitti bashannanidha. Dogongora qubee muraasaan namoonni intarneetirraa waa’ee taphataa kanaa odeeffachuu barbaadan waan biratti bahaa jiru. Halland maqaa naannoo Siwiidinidha. Maqaan taphataa lammii Noorwey garuu Haalandidha. Hoogganaan boordii tuuristii Siwidiish Jiimi Saandberg xalayaa banaa barreessuun ummanni, gaazexeessitoonniifi jaallattoonni Kubbaa miilaa ergaa erguu dura qubee sirnaan akka qubeessan gaafatan. '‘Nuti Halland dha. Innimmoo Haaland dha,’’ jechuun beekkamtiin taphatichaa dabaluun intarneeta gubbaa beekkamtii isaanii akka hube himan. ‘‘Yaaliin nuti Halland beeksisuuf taasisnu nu duraa badaa jira,'' jechuun dagatamuu akka malan yaaddoo isaanii ibsan. ''Naannoo bareedduu Siwiidin Halland keessa jiraannu yeroo barbaaddu wanti bakka hunda argattu Haaland dha,’’ jechuun waan intarneeta gubbaa isaan qunname BBC’tti himan. Erga inni Maanchistar Siitii dhufeefi galchii galchuu eegalee wanti kun mudatuu himan. Inumaa Obbo Saandberg Haalandiif waamicha waan taasisaniif jechoonni lamaan caalaatti walitti dhihaachuu danda’u. ''As akka inni dhufu barbaanna,’’ jechuun himan. ''Lammiileen Norweey hedduu wagga waggaan nubira dhufu,’’ jedhan. ''Haaland, bona dhuftu Hallanditti wal haa agarru?’’


Kaarim Beenzemaan badhaasa Ballon dOr bara 2022 mo’ate

Taphataan sarara duraa Riyaal Maadirid Kaarim Benzemaan badhaasa Ballon dOr bara 2022 mo'ate. Dubartootaan ammoo taphattuun Baarseloonaa Aleksiyaa Putelaas mo'atte. Bara darbe Liiverpuuliif taphataa kan ture taphataan ammaa Baayern Munik Sadiyoo Maaneen lammaffaa tahuun xumure. Kevin de Biriyuun Maan Siitii irraa sadaffaan yoo xumuru Rooberti Lewaandowiskiin kan amma Baarseloonaaf taphatu arfaffaan xumure. Beenzeemaan Riyaal Maadirid waancaa Laaligaa fi Shaampiyoonsi Liigii akka mo'atuuf shoora olaanaa bahateera. ''Abjukoo ijoollumaatu dhugoome. Namota fakkeenya naaf tahan laman qaba. Isaanis Ziinadiin Ziidaanii fi Kiristaanoo Roonaaldoodha,'' jedhe Beenzemaan badhaasicha yeroo fudhatu. Ziidaan leenjisummaan Roonaaldoo waliin ammoo taphachuun Riyaal Maadirid keessa turaniiru. Bara darbe qofa taphoota 46 irratti galchii 44 lakoofsiseera. Isaan keessaa 15 Shaampiyoonsi Liigii irrattidha. Beenzeemaan taphataa Faransaay shanaffaa badhaasicha mo’atedha. Beenzeemaan umurii wagga 34’n badhaasa kan yoo mo’atu erga bara 1856 as taphataa umurii ga’eessa akkasiin mo’ate jalqabaati. ‘’Umuriin lakkoofsadha,’’ jedhe Benzeemaan badhaasicha erga fudhatee. Dubartootaan taphattuun Baarseloonaa kan bara darbes badhaasicha mo'atte Aleeksiyaa Putellas bara kanas mo'atteetti. Dabalataan Sadiyoo Maaneen badhaasa Ballon dOr lammaffaan xumuruun dabalata badhaasa Sooqiraaxes jedhamu mo'ate. Badhaasni kun taphattoota deeggarsa namoomaa ykn hojii tola ooltummaan shaampiyoonaa tahaniif kennama. Bara darbe Liyonel Mesiin badhaasa Ballon dOr yeroo torbaffaaf mo'ate. Gama biraan Rooberti Lewaandoskiin badhaasa Gerdi Muular injifate. Kunis taphataa cimaa sarara duraa [striker] adunyaa tahuun filamuun yoo tahu, bara darbe qofa galchii 57 lakkoofsise. Isaan keessaa galchii 50 taphoota Baayern Munikiif taphate 46 irratti lakkoofsise. Karra eegaan Riyaal Maadirid Tiiboo Koortohaan karra eegaa cimaa tahuun badhaasa Yaashin kana karra eegaaf kennamu bara 2022 fudhate. Ballon dOr ammoo torbaffaa tahee xumure. Badhaasicha bara darbe kan mo'ate taphataa Chelsii Idwaardo Mendiiti. Mohaammad Saalaan Liiverpuul irraa kan filame yoo tahu, sadarkaa shanaffaa argateera. Sadiyoo Maaneen biyya isaa Senegaal waliin Shaampiyoonaa waancaa Afrikaa kan tahe sadarkaa lammaffaan xumure. Maanchister Siitiin taphattoota cicimoo jaha tahan badhaasa Ballon dOr’f filachiisuun kilaba cimaa bara 2022 tahuun yoo filatamu Liiverpuul ammoo lammaffan xumure. Maanchister Siitiin qabxii tokkoon qofa Liiverpuuliin caaluun waancaa Piriimer Liigii bara 2021/22 mo’ate. Liiverpuul ammoo xumuraaf dhaqqabuun Riyaal Maadiridiin mo’amee waancaa Shaampiyoonsi Liigii dhabe. Riyaal Maadirid waancaa Laaligaa fi Shaampiyoonsi Liigii mo’atus kilaba cimaa bara 2021/22 sadaffaa tahuun filame. Maan Siitii fi Liiverpuul badhaasa kanaaf taphattoota 12 filachiisaniiru. Isaan keessaa Sadiyoo Maanee fi Kevin de Biriyuuntu lammaffaa fi sadaffaa argate. Bara darbe waayila Maanee kan turee fi biyya Sadiyoo Maanee Senegaaliin mo’amuun waancaa Afrikaa fi hirmaannaa waancaa Afrikaa kan dhabe Mohmmad Saalaan shanaffaan xumure. Kiliyaan Imbaappeen jahaffaan xumure. Maaneen biyyi isaa Shaampiyoonaa Waancaa Afrikaa akka taatu gochuun dabalata Senegaal waancaa Afrikaaf akka darbituuf shoora olaanaa bahateera. Waggoota kurnan booda Liyonel Mesii fi Kiristaanoo Roonaaldoon yeroo jalqabaaf badhaasichaan ala tahan. Mesiin yeroo torba Roonaaldoon yeroo jaha badhaasa Ballon dOr mo'ataniiru.


Arsenaal 5 lakkoofsisee, Maan Yunaayitid ammoo cimina Raashford fi David de Hiyaan mirgaan galan

Tapha kilaboonni Piriimer Liigii gariin isaanii si'a 12ffaa, kaan ammoo 13ffaa taphatan kanaan Arsenaal 12 mo'atee, tokko walqixa bahee tokko ammoo mo'amee qabxii 31'n Liigicha dursaa jira. Shaampiyoonaan bara darbee Maanchester Siitiin ammoo qabxii 29 lamaffaarra jira. Taphoota 13 kan taphatan Tootenhaam fi Niiwukasil ammoo duraafi duubaan qabxii 26 fi 24n sadaffaafi afraffaa qabataniiru. Sadarkaa ammaa kanaan Maanchester Yunaayitid 5ffaa, Chelsiin 6ffaa, Liiverpuul ammoo 9ffaa irratti argamu. Piriimer Liigiin Ingiliiz guyyoota lamaan darban (Sanbataafi Dilbata) taphatame irratti wantoonni nama hawwatan mul'ataniiru. Arsenaal tapha Yurooppaa Liigii irratti Kamisa darbe PSVtiin mo'atamee ture. Kaleessa garuu Nootinghaam Forest irratti goolii 5 lakkoofsisuun gara mo'achuutti deebiyuu qofa osoo hin taane, gara Piriimer Liigii dursuutti debiyeera. Taphataan lammii Biraazil Gabri'eel Maartineelii daqiiqaa 5ffaa irratti kan Bukaayoo Saakaa qixeessee ergeef mataan qajeelchee rukkutuun goolii miidhagaatiin jaqaban. Taphataan dargaggeessi Ree'is Nelson kan Saakaa bakka bu'ee gale ammoo goolii lama itti dabaleera.  Nelson goolii lamaanuu wal walirratti kan lakkoofsise yoo ta'u, erga Sadaasa 2020 as garee isaa kanaaf kan lakkoofse jalqaba ta'uu isaati. Gooliiwwan Tomaas Paartee fi Maartiin Odegaard tokko tokko itti dabaluun goolii 5 itti roobsuun qabxii lamaan Maanchester Siitii caaluun dursaa jira. Forest ammoo taphawwan saddet mo'amuun dhuma Liigichaa irratti argama. Bukaayyoo Saakaa taphataa Reenaan Loodii irraa isa mudateen miidhamee hanga daqiiqaa 27tti si'a lama wallaansi taasifamuufillee oomaa wayyaa'uu waan hin dandeenyeef addaan kutee baheera. Saakaan goolii Maartineliin daqiiqaa 5 irratti lakkoofsise sirriitti mijeessee kenneeraaf. Miidhamuun Saakaa Ingilaad akka yaaddoo keessa galu ta'eera sababiin isaa ammoo dorgommiin Waancaa Addunyaa 2022 jalqabuuf torbeen sadii yeroo hafetti waan ta'eef. Nootinghaam Forest boqonnaan booda walumaa galatti ni mudhuke. Forest torban darbe Liiverpuuliin mo'atullee kaleessa garuu Arsenaaliif harka kenneera. Jalqaba tapha Piriimer Liigii bara kanaatiin dubbiin toora osoo hin galiiniif kan ture Maanchester Yunaayitid gahumsa isaatti deebiyaa jiraachuun isaa ifatti mul’ateera. Leenjisaan Maanchistar Siitii Peep Gaardiyoolaan Maanchistar Yunaayitid yeroo dheeraaf gatantaraa erga tureen booda dhumarratti ciminsa gaarii duraan ittiin beekamutti deebi'aa jira jechuun tapha kaleessa West Haam waliin taphateen dura yaada isaa kenneera. “Maanchistar Yunaayitid gara sadarkaa olaanaatti dorgomaa ta'uuf karaa irra jira,” jedhe Peep Gaardiyoolaa. Goolii Maaros Raashfoord lakkofosise Maanchester Yunaayitid West Haamiin 1-0n akka mo'atee ba'uuf gargaareera. Gooliin Raashoord kun kan inni Maan Yunaayitidiif lakkoofsise 100ffaa ta'uu isaati. Taphataan umuriin isaa waggaa 24 Ingilaandiif abdii ta'e kun boqonnaa ba'uudhaaf daqiiqaan torba yeroo hafutti kubbaa bareedduu Kiristiyaan Eriksan barreechee keneef mataan qixeessee manii keessa buuseera. Sababa miidhama Antooniitiin Kiristaanoo Ronaaldoon kaleessa jalqabarraa kaasee hiriirus goolii lakkoofsisuutti hin milkoofne. Keessumaa boqonnaa booda carraa goolii galchuu tokko maseenseera. Warri West Haam hedduu Maanchester Yunaayitid sardaa turaniiru. Goolii galchuudhaaf irra deddeebiin yaalii jajjabaa taasisaniiru. Garuu karra eegaan Maanchester Yunaayitid Daavid de Gea tasa kubbaan karra kiyya hin seentu jedheera. Kubbaa ciccimaa yaalame akka laastikaatti dhifamee qoalataa ooleera. Daavid de Gea kaleessa Maanchester Yunaayitid akka mo'atee galuuf gahee addaa bahateera. Leenjisaan garichaa Erik ten Hag "akka malee cimaadha" jechuun jajateera. Karra eegaan lammii Ispeen kun gooliiwwan sadii ol taphattoota West Haam irraa itti falfalaman karaatti hambiseera.  Maanchester Siitiin Sanbata darbe Leester Siitii waliin taphatee goolii 1-0n moachuun hanga kaleessa Arsenaal gara dursaatti deebiyuutti Liigichaan dura taa'ee ture. SGoolii tokkittii Siitiin Leesteriin ittiin mo'ate kan lakkoofsise, Keviin De Bruyne ture. Taphataan Maanchester Siitii sarara duraa dirree seenee osoo goolii hin lakkoofsisiin hin baane barana qalbii hedduu hawwate |Erliing Halaand miidhamaan hin taphatiin hafeera. Chelsiin amma taphoota 12 taphate keessaa sadiin mo'amee, sadii walqixa bahee, ja'a ammoo mo'achuun qabxii 21 qabatee sadarkaa 6ffaa irratti argama. Sanbata darbe Biraayitan waliin taphatee goolii 4-1n mo'amuun isaa ammoo hedduu hamilee isa buusteetti. Gooliin hedduun kun irratti lakkaa'amuu qofa osoo hin taane Chelsiin taphaanillee caalameera.  Keessumaa Biraayiten yaalii goolii taasisaniin Chelsii caalaniiru.


Arsenaal dursuu kan itti jabeeffafate, Maan Siitiifi Chelsiin kan itti mo'aman dabalatee Piriimer Liigiin torban kana maal fakkaata?

Piriimer Liigiin Ingiliiz Sadaasa 12, 2022 taphatameen Arsenaal garaa garummaa qabxii kilaba sadarkaa lamaffaarra jiru Maanchester Siitii waliin qabu gara shaniitti guddifachuun Liigicha keessatti  dursa qabachuu isaa jabeeffateera. Shaampiyoonaa bara darbee kan ta'e Maanchester Siitiin ammoo dirree isaarratti mo'amuu isa mudatee hin beekne fudhachuuf dirqameera. Namni kamiyyu Arsenaal garaa garummaa qabxii shaniitiin Piriimer Liigiii dursuu cimee itti fufuu isaa waan akka ajaa'ibaatti ilaalu, leenjisaan garee kanaa Mikeel Arteettaa garuu taphattoonni isaa inifannoo cimina isaaniitiin argatan kanatti gammadhuu qabu jedhe. Arsenaal tapha gara dirree isaanii deemuun Woolvis waliin taasiseen 2-0n kan mo'ate yoo ta'u, Maartiin Odefaard boqonnaa boodaa goolii lamaanuu lakkoofsiseera. Arsenaal boqonnaa dura Wolvis baayyee cufee ittisaa waan tureef yaaliin gooliin cimaan hin mul'atiin tureera. Boqonnaa booda garuu daqiiqaa 55ffaa fi 75ffaa irratti taphataan umuriin waggaa 23 Odegaard gooliiwwan Arsenaal dursa qabate cimsatee itti fufu taasisan lakkoofsiseera. Odegaard goolii lakkoofsisuu qofa osoo hin taane, qeellisaa (dursaa garee) Arsenaal ta'uutiinis taphattoota hamilee cimsuudhaan gahee isaa bahateera jedhe Mikeel Arteettaan. Sadarkaa amma Arsenaal amma qabatee jiru kun kilaba erga bara 2016 kaasee shanaffaa ol ta'ee xumuree hin beekneef milkaa'ina guddaadha. Amma Arsenaal taphoota 14 taphate keessaa 12 mo'atee, tokko mo'amee, tokko ammoo walqixa bahee qabxii 37n dursaa jira. Piriimer Liigii Ingiliiz Sambata taphatame kanarratti Maanchester Siitiin Bireentifoordiin mo'atamuun isaa waan hin eegamne ture. Maanchester Siitiin kubbaa of harka tursiisuun taphatanillee carraan goolii lakkoofsisuu isaanii bal'aa hin turre. Jifataan Maan Siitii Eerliing Halaand sarara ittisaa Bireentfoord darbuu hin dandeenye. Taphataan Bireentfoord umurii waggaa 26 Ivaan Toonii karra eegaa Maan Siitii irra deddeebiin qoraa turuun boodarra garuu goolii ajaa'ibaan harka kennachiiseera. Bireentifoord Maanchester Siitii goolii 2-1n mo'atee galeera. Kun ammoo Piriimer Liigii Ingiliiz keessatti qabxii lamaan caalamee Arsenaalitti dhiyaatee deemaa kan ture qabxii shaniin akka caalamu taasiseera. Tapha Piriier Liigii Ingiliiz Sambata darbee kanaan Tootenhaam Liids Yunaayitidiin 4-3n mo'ateera.Warri Liids Tootenhaamiin dirree isaaniirratti itti cimanii turan. Hanga dhumaatti dursanii lakkoofsisuun dursaa turaniiru. Dhuma irratti garuu mo'achuun tapha Waancaa Addunyaa Qaataariif jecha boqonnaaf bahaniiru. Niiwuukasil Yunaayitid Chelsii 1-0n mo'achuun sadarkaa sadaffaarra dhufeera. Niiwuukasil tapha 15 taphate keessaa qabxii 30 qabachuun sadaffaarra yoo ta'u, Chelsiin garuu tapha 14 keessaa qabxii 21 qabaachuun sadarkaa 8ffaa irratti gadi bu'eera. Liiverpuul ammoo Saawozhampitaniin 3-1n moateera. Kun garee Yargan Kilooppiif mo'icha boqonnaa sababa Waancaa Addunyaatiif bahuma dursa argate miyooftuudha. Gooliiwwan sadan Liiverpuun lakkoofsise keessa lama kan taphataa lammii Uraagaay Daarwiin Nuuneez turan. Tokko ammoo kan Roobertoo Firmiinooti.


Tapha Pirimerliigitiin Maan Yunaaytid fi Tootenhaam dabalatee eenyuti eenyuun mo’a?

Kan Maanchester Yunaayitid fi Tootenhaam gidduutti gaggeeffamu dabalatee Piriimer Liigii Ingilizii galgala kana ni taphatamu. Eenyutu eenyun mo’ata? Ogeessi BBC kubbaa miilaa tilmaamuun beekamu Kiriis Saatan akkuma yeroo kaanii tilmaama isaa kaa’eera. Taphni Piriimer Liigii torbee 11ffaa kaleessa galgala jalqabameera. Eda Biraayitan Nootinhaam Forest waliin, Kiristaal Paalaas ammoo Woolvis waliin taphataniiru. Tilmaamni Kiriis Saatan tapha lamaaniyyu ilaalchisee hin dhugoomiin hafeera. Tapha Biraataniifi Nootinghaam gidduutti taphatamu Biraayitan ni mo’ata jedhee tilmaamus jarri walqixa bahan. Kan Kiristaal Paalaas fi Woolvis gidduutti taphatame ammoo walqixa ta’u jechuun tilmaamee ture Saatan. Taphichi garuu Kiristaal Paalaas 2-1 Woolvisiin mo’ateera.  Taphawwan torban 11ffaa hafan ammoo Saatan akka itti aanutti tilmaameera. Tapha Arsenaal Maanchester Siitii waliin taasise jedhamee eegame ammas yeroo biraatti darbeera. Taphni kun silaa hedduu kan eegamuudha. Sababiin isaa ammoo yeroo ammaa kana Liigicha tokkoffaafi lammaffaa ta'uun dursaa jiru. Arsenaal taphoota 10 keessaa 9 mo'achuun qabxii 27 qabatee dursaa jira. Maanchester Siitiin ammoo qabxii 23 qabatee lamaffaarra jira. Barnmaawoz fi Saawozhampitan Bifa deeggartoonni Barnmaawoz kamiyyu hin eegneen gareen kun ni mo'ata jedheen tilmaamma koo kaa'a. Barnimaawoz tapha kana ni mo'ata. Warri Saawozhampitan tapha West Haam waliin tureen qabxii tokko argachuun isaaniiyyu carraa qabeeyyii isaan jechisiisa. Barnimaawoz tapha Fuulhaam waliin taphataniin gooliin jalqabaa ajaa'iba turte. Tilmaama:  2 – 1 Bireentiford fi Cheelsii Chelsiin Dilbata darbe Aston Viilaa mo'ateera. Bireentiford irraa maal akkan eegu hin beeku. Tapha Biraayitan waliin taphatan irratti sararri duraa isaanii deebiyee cimeera. Cheesliin cimina gaariirra ta'uu baannaan, BIreentiford ammoo cimee taphannaan qabxii tokko argatu jedheen yaada. Tilmaama: 1 – 1 Liiverpuul fi West Haam Tibba kana Liiverpuul irraa mormii baayyee na qaqqabeera. Liiverpuul tapha Meenchester Siitii waliin taphate irratti sarara duubaa isaa baayyee cimaa ture. Liiverpul gara dandeettii isaatti deebiyaa akka jiru mirkaneessera. Sararri duubaa West Haam haphachuun ammoo tapha har'aa kana irratti Liiverpuul ni gargaara. Tilmaama: 3-1 Niiwukasil fi Evartan Niiwukasil Maanchester Yunaayitidiin Oltiraaford irratti mo'achuu dhabuun isaa carra dhabeessa ta'uu isaa mullisa. Ittisuudhaan jaboo kan turan yoo ta'u, carraa goolii Maan Yunaayitid irratti lakkoofsisuus uumanii turan. Amma maaliif sadarkaa ja'affaarra akka ta'an ifadha. Taphawwan lamaan darban kan mo'aman warri Evartan, tapha kana irratti ni rakkatu jedheen yaada. Tilmaama: 2-0 Maanchester Yunaayitid fi Tootenhaam Maanchester Yunaayitid tapha Niiwukasil waliin taphatanirratti carraan waan isaan darbe natti fakkaata. Taphni Tootenhyaam dhimma biraati. Haarii Keen warra Tootenhaam carraa argannaan dandeettii goolii lakkoofsisuurra jira. Maan Yunaayitd ammoo akka ilkaan hin qabne torban darbe mul'ateera. Maan Yunaayitid Kiristaan Eriksaniin miidhamaan dhabuun isaa kan isa miidhu yoo ta'u, qaawwi uumamuu mala. Antooniyoo Konteen ammoo tooftaa deebiyanii haleeluutiin waan mo'atu natti fakkaata. Tilmaama: 1 – 3 Fuulham vs Aston Viilaa Warri Aston Viilaa tapha torban darbe Cheelsii waliin taphatan irratti hanga boqonnaatti gaarii turanillee, hanga dhumaatti garuu itti fufuu hin dandeenye. Leenjisaan isaanii Isteefen Jeraard dhiibbaa keessa kan gale yoo ta'u, deeggartoonni dugda itti galagalfataniiru. Kanaaf, tapha kanaan bu'aa gaarii eega. Fuulham fi Barnimaawoz tapha torban darbe taphataniin warri Fuulham akka malee cimoo akka ta'an argeera. Taphni kun walqixata ta'e jedheen tilmaama. Tilmaama:1 – 1 Leester vs Liidis Warri Leester taphataa isaanii dhiibbaa uumuu danda'u Jams Maadiisan sababa addabbiitiin hin argatan. kan Arsenaaliin mo'ataman irratti dabalee warri Liidsi tapha gaarii bara kana agarsiisaa jiraniin qabxii isaaniif malu argachaa hin jiran. Tapha borii kanaan kana haalli itti jijjiiran ni jiraata jedheen tilmaama. Tilmaama: 1-4


Piriimer Liigii Chelsii vs Arsenaal, Liiverpuul vs Tootenhaam walitti fiduun eenyutu eenyuun moa'ata?

Tapha Piriimer Liigii dhum-torbee kanaatiin dorgommiiwwan hawwataman ni gaggeeffamu. Isaan keessaas kan Chelsiin Arsenaal waliin, Liiverpuul Tootenhaam waliin taasisan akkaan eegamu. Bara kana ogeessi BBC eenyu akka eenyuun mo'atu tilmaamu Kiriis Saatan hedduu milkaa'aa hin jiru. Bu'aawwan tapha baayyee akka inni tilmaameen ala, yeroo tokko tokko ammoo faallaa ta'ee argama. Fakkeenyaaf, tapha Liids Barnimaawoz bor taphatu tilmaamuun isatti ulfaateera. Bu'aan isaa kan fedhes ta'e taphoota guyyoota itti aanan lamaan taphataman eenyu, goolii meeqaan akka mo'u tilmaama isaa kaa'eera. Isin ammoo kan isaa ilaalaatii tilmaama keessa kaawwadhaa of ilaalaa. "Deeggartoonni Liids fi Barnimaawoz tilmaama ani kennuun gammadoo miti," kan jedhu Saataan kan miilanaa kana garuu cimina isaanii torban dabee dhimmee ilaaluun akka tilmaamu hima. Torban darbe Liids Liiverpuuliin 6-1 mo'amu jedhee tilmaamee ture. Garuu dubbiin faallaa taatee warri Liids Liiverpuul dirree isaa Anfiild deeggartoota isaa duratti 2-1 mo'atanii galan. Goolii lakkoofsisanii mo'achuu qofa osoo hin taane tapha irrattis cimina gaarii agarsiisanii ture. Saatan Barnimaawoz torban darbe Tootenhaamiin 2-0 dursuu danda'ee turullee dhuma irratti garuu 3-2 mo'amuu isaanii yaadachuun tapha boruu kanaan ammoo Liids akka mo'atu kaa'eera. Tilmaamaa: 2 - 1 Maanchester Siitiin taphataa isaa sarara fuula duraa Eerling Halaand sababa miidhamaatiin taphoota lamaan darban osoo hin hiriirsiin hafeera. Ta'us garuu Halaand jiraates jiraachuu baates Siitiin wanti mo'achuu isaan dhorku hin jiru jedha Saatan. Warri Fuulham tarii goolii lakkoofsisuuf yaaluu danda'u garuu karra warra Siitiin kan eegu Endersan waan ta'eef  isaan rakkisa jedha ogeessi kubbaa miilaa kun. Tilmaama: 3 – 0 Nootingihaam Forest torban darbe Arsenaaliin 5-0 mo'amuun booda leenjisaan garee kanaa Istiiv Kuuppar dandeettii dorgomaa ta'uu garee isaa kanarratti gaaffii kaaseera. Forest osoo Arsenaal waliin hin taphatiin dura Liiverpuuliin dirree isaarratti mo'atee ture. Dirree isaaniirratti Bireentifoord ni mo'atu jedhee akkan hin tilmaamne torban darbe Arsenaal garaa garummaa goolii baayyee akkasiin isaan mo'achuun isaa akkan shakku na taasiseera jedha. Warri Bireentifoord ammoo bara kana dirree isaaniitiin ala mo'atanii hin beekan. Kanaaf, kilaboonni kunneen qabxii wal qixata ta'een adda bahu. Tilmaama: 1 -1 Torban darbe Wolvis Bireentifoord waliin qabxii tokko qabatee ba'uudhaaf baayyee qabsaa'e. Wolvis sadarkaa dhumaa irratti argamus akka gareetti ciminni qaban laafeera jedhee hin yaadu. Maqaa isaa 'aartuu' jedhuun kan beekamu Diyaagoo Kostaa kaardii diimaatiin ba'uun isaatiin waan miidhamaniif kun warra Biraayitaniif carraa gaariidha jedheen tilmaama. Tilmaama: 0 - 1 Leester Siitiin amma sadarkaa gadiirra jira garuu fooyya'insas agarsiisaammoo jira. Torban darbe mo'amanillee Shaampiyoonaa bara darbee kan ta'e Maanchester Siitii hedduu dhiphisaniiru. Ta'us garuu Everten dirree isaarratti ni mo'ata jedheen tilmaama. Everten torbanoota muraasa dura Kiristaan Plaasiin akkuma mo'atan injifannoo kana Gudisan Paarkittis ni dabalu jedheen eega. Tilmaama: 2 - 1 Bara darbe keessa Arsenaal gara dirree Chelsii Istaanfoord Biriij deemee si'a lama mo'ateera. Si'a sadii walitti aansanii mo'atu jedhee garuu ni mo'atu jedhee hin yaadu. Arsenaal mo'achuun isaa Bukaayyoo Saakaa dirreetti deebiyuu isaarratti hundaa'a. Erga Girhaam Pooter gara Chelsii dhufanii as fooyya'insa agarsiisaa jiru. Torban darbe osoo hin eegamiin Biraayitaniin mo'amanillee amma Arsenaaliin ni mo'atamu jedhee hin tilmaamamu. Tilmaama: 1-1 Maanchester Yunaayitid dirree isaatiin ala ni mo'ata jedheen yaada. Eriik Ten Haag garee cimaa ijaaraa jira jedheen yaada. Viilaan torban darbe Niiwu Kasiliin mo'ameera. Torbana kana leenjisaa duraanii Arsenaal Unaayee Emiriin qacaratus Maan Yunaayitidiin mo'amuun isaa hin oolu. Tilmaama: 0 - 1 Eed Hawu Niiwukasil keessatti wanti gochaa jiru baayyee kan jaallatamudha. Gareen kun yeroo ittisanis cimoodha. Jifataan isaanii ga'umsa guddaa agarsiisaa jiru Kaalem Wilsan garee biyyaalessaa Ingilaand waliin waancaa kubbaa miilaaf gara Qaataa deemuu qaba jedheen yaadayyu. Warri Saawozhampitan garuu dandeettii dhaabbataa ta'e agarsiisaa hin jiran. Kana yeroo hndan hima, takka ba'anii takkaa ka'u. Fakkeenyaaf, tapha Arsenaal waliin taphatan irratti gara jalqabaa caalamanii turan. Gahumsa Saawozhampitan tilmaamuun rakkisaadha. Niiwukasil Yunaayitd garuu cimina gaariirratti argamu. Kanaaf, Niiwukasil dirree isaarratti deemee mo'atee gala. Tilmaama: 0 – 2 Taphni bara kanaa erga jalqabee kaasee kilabiin dirree ofiitiin ala hin mo'atiin jiru Kiristaal Paalaasidha. Paatiriik Veeraan gara warra West Haam deemee rikkardii kana ni foyyeessa jedhee hin eegu. West Haam taphda Maanchester Yunaayitid waliin taphataniin osoo qabxii hin qooddatiin ba'uun isaanii carraa hin qaban nama jechisiisa. West Haam taphaoota 6 dirree isaanii Landan keessatti argamurratti taasisan mara mo'ataniiru. Tilmaama: 2 – 1 Hiyuug-Miin miidhamuun warra Tootenhaamiif balaadha. Jifattoonni biroon biraa akka Richaalisan fi Kuluseviksii ammoo miidhamaan akka hin hiriirre dagachuu hin qabnu. Deeggartoota Tootenhaam wanti gammachiisu ani tapha kana Liiverpuul ni mo'ata jedhee tilmaamuukooti. Sababiin isaa ammoo yeroo hedduu Liiverpuul ni mo'ata jedhee yoo ani tilmaame bu'aan isaa faallaa waan ta'uuifha. Liiverpuul Chaampiyoons Liigii irratti gahumsa gaarii agarsiisaa Piriimer Liigii irratti garuu mo'amaa jira. Liidsiifi Nootinghaam Forestiin mo'amuun isaa ni yaadatama. Tootenhaam ammoo Saan jiraates jiraachuu baatus dursa lakkoofsisanillee hanga dhumaatti mo'achuudhaaf wanti carraaqan hin jiru. Kanaaf, tapha kanaan Liiverpuul ni mo'ata jedheen tilmaama, garuu faallaa isaas ta'uu danda'a. Tilmaama: 1 – 2


Giiftii Elizaabet II du'aan boqannaan taphoonni Piriimer Liigii haqaman

Du'a Giiftii Elizaabet II hordofee kabaja isaaniif taphoonni Piriimer Liigii Ingilizii fi liigota kaanii haqaman. Taphoonni kudhan guyyaa Sanbata, Dilbataa fi Wiixata gaggeeffaman guyyaa biraatti dabarfamaniiru. Taphoonni shaampiyoonshiippii Jimaata har'aa gaggeefamuuf qabamanii ture. Akkasumas Jimaata, dorgommiin golfii gaggeeffamuuf ture haqameera. Dorgommiin kiriiketii fi guluffii fardaa Ingilaandii fi Afrikaa Kibbaa gidduutti gaggeefamuuf tures ni haqame. Giiftii Elizaabet II, giiftiin UK waggoota dheeraaf teessoo mootummaa irra turan Kamisa kaleessaa umurii ganna 96tti boqatan. Piriimer Liigiin kabaja ''jireenya dinqisiisaa Giiftii fi gumaacha isaaniif'' jecha dorgommii torbee kanaa haqana. Hogganaa ol aanaan Piriimarliigii Riichaardi Maastersi, ''nuyii fi kilebootni keenya tajaajila Giiftii waggoota dheeraafi dorgommii hin qabneef'' yaadachuufi gadda keenya ibsachuuf murtee darbedha jedhan. "Akka biyyatti qofa osoo hin taane uummata miliyonota hedduuf gadda guddaadha. Warra ishee jaalatan waliinii fi gadda waliin gadda keenya ibsanna jedhan." "Qajeelfamni biyyaalessaa mootummaa biyya kanaa taphoota haquun dirqama miti jedhan. Murtee isaa garuu kilaboota dhuunfaaf dhiiseera jedhan."


Isteediyeemii kubbaa miilaa Indooneeziyaatti wal-dhiibuufi walirra bahuun namoonni 174 ol  du'an

Wal-dorgommii kubbaa miilaa Indooneziyaatti wal-dhiibuufi walirra bahuun namoonni 129 lubbuun darbuun badii hamaa akka addunyaatti isteediyeemii keessatti yeroo dhihoo keessatti mudate jedhameera Wal-dhiibuufi walirra bahuun kan mudate kanneen jeequmsa uuman jedhaman bittimsuuf gaasiin imimmaanessitu erga biifameeti. Namoonni 180 tahan balaa kanaan kan madaa’an yoo tahu, kunis erga gareen Areemaa FC morkataasaa Surabaayaa Baha Jaavaatti mo’aten booda dha. Hogganaan ministeera nageenyaa namoonni 4000 tahan humna isteediyeemichi danda’uun ol dabalamaniitu tapha daawwachaa turan jedhan. Pireezidant Jookoo Widoodoo  dorgommiin liigiiwwan mummee gidduutti taasifamu hamma dubbiin kuni qoratamutti akka hin adeemsifamne ajajan. Viidiyoowwan gadhiifaman akka agarsiisanitti deeggartoonni dorgommiin erga xumuramee booda gara dirreetti yeroo fiigan agarsiisu. Kana booda poolisiin gaasii imimmaanessu gadhiise, kunis wal-dhukkaamsuufi walirra yaabuu fidee jedhan hogganaan poolisii Baha Jaavaa, Nikoo Afintaa. ‘’Seer-maleessummaan uumame. Qondaalota fa’i haleeluu, konkolaataa cabsuu jalqaban,’’ jechuun kanaan poolisoonni lama lubbuun darbuu himan. ‘’Namni hundi seera maleessa hin turre, kanneen 3000 tahaniif gara dirreetti fiigani dha rakkoo kan uuman,’’ jedhe. Deeggartoonni baqachaa turan hundi,’’gara balbala bahumsaatti fiigaa turan,’’ akkasiin namni dabalamaa deemee namni iddoo tokkotti gaafa kuufamaa deemu oksijiiniin hanqachaa dhufe jedhan.  Viidiyoowwan iddichaa gadhiifaman akka agarsiisaniitti deeggartoonni miliquuf jecha dallaa yaaban fa’i mul’ata. Viidiyoon kaan immoo reeffa lafa kukkufe mul’isu. Qaamni kubbaa miilaa addunyaa hogganu FIFA’n gaasiin imimmaanessu iddoo taphaatti biifamuu hin qabu jedhe. Waldaan Kubbaa Miilaa Inooneziyaa(PSSI) dhimma kana nan qoradha erga jedheen booda,’’waan mudate maqaa kubbaa miilaa Indooneeziyaa balleessee,’’ jedhe. Kubbaa miilaa Indooneeziyaa keessatti hokkorri waan haaraa miti. Deeggartoonni Peersebaayaa Suraabaayaa sodaa hokkoraa irraan kan ka’e tikeetii bituurra dhorkamanii turan. Balaan kuni seenaa hokkora isteediyemii keessatti mudatuun isa dhiyeenyaati. Bara 1964tti Arjantiinaatti haala wal-fakkataan namoonni 320 yoo du’an kanneen 1000 ol tahan miidhamanii turan. UK’tti immoo deeggartoonni Liivarpuul 97 Shafiild, isteediyemii Hiilsboorootti lubbuun isaanii darbeera.


Tigist Aseffaa rikardii cabsuun maraatoonii Berlin mo'atte, Eliyuud Kipchoogeen rikardii haaraa galmeesse

Eliyuud Kipchoogeen fiigicha maraatoonii Jarman magaalaa Berilinitti dorgomeen rikardii dhuunfaa isaa cabsuun tokkoffaan xumure. Fiigicha kana irratti atileetiin Itoophiyaa Guyyee Adoolaa morkii cimaa godha jedhamee eegamee ture hin milkaahiin hafe. Dubartootaan sa'a seenaa maraatoonii keessatti saffisa sadaffaa qabu galmeessuun kan mo'atte atileetii Itoophiyaa Tigisti Asaffaati. Rikardii Maraatoonii kan of harkaa qabu Kipchoogeen fiigicha kana sa'a 2:01:09 galuun xumure. Atileetiin Itoophiyaa Taadduu Abbaakee sadarkaa sadaffaan yoo xumuru atileetiin Keeniyaa biraan Maarki Koorir ammo Kipchoogeetti aanuun sadarkaa lammaffaan xumure. Maarki Koorir sa’a 2:05:58  yoo xumuru Taadduun ammoo 2:06:28 xumure. Dubartootaan ammoo atileetiin Itoophiyaa Tigist Aseffaa sa’a 2:15:37 xumuruun tokkoffaa bahuun xumurte. Atileetiin Keeniyaa Roosimeerii Waanjiruu 2:18:03 galuun lammaffaan xumurte. Tigist Abaayachew sadarkaa sadaffaan yoo xumurtu Warqinesh Iddeesaa sadarkaa arfaffaan xumurte. Kipchoogeen seenaa keessatti atileetii shanaffaa rikardii mataa isaa cabsu tahuun galmaa’e. Kana dura atileetii Biriiten Jiim Piitersi, atileetii Awustiraaliyaa Deerek Kilaaytan, dhalataa Morookoo fi lammii US, Kaalid Kaanoochii fi atileetiin Itoophiyaa Haayile Gabresillaaseen rikardii dhuunfaa isaanii cabsuun warra seenaa galmeessanidha. '‘Rikardii adunyaa Berlinitti cabsuukoof baay’ee gammadeera. Marsaa jalqabaatti saffisa guddaan bahuufan karoorse,’’ jedhe Kipchoogeen. tti aanee nama shanaffaa tahe. Erga bara 2015 as Berlinitti injifannoo arfaffaa galmeessuu isaati. '‘Ammayyuu dargaggummaan natti dhagahamaa jira, ogummaan yaaduu fi qaamnikoo ammayyuu shaakala hojjechuu barbaada.’’ Fiigichichi yeroo kiilometirri shan hafuyyuu adda citeera. Kipchoogee fi shaampiyoonaan kana duraa atileetii Itoophiyaa tahe Guyyee Adoolaa, Andamlaak Belihuu waliin tahuun morkataa turan. Fiigichi kun saffisa guddaa qaba ture. Guyyee Adoolaa gara boodaatti hafuun Andamlaak Belihuu itti fufe. Kun Kipchoogeen akka saffisu gargaareera. Andamlaak Belihuu sadarkaa arfaffaan yoo xumuru Limenii Getaachoo sadarkaa jahaffaan xumure. Guyyee Adoolaa kana dura shaampiyoonaa tahuun beekamus amma milkaa'uu hin dandeenye. Maraatooniin Berlin erga 1974 as wagga waggaan kan gaggeeffamu yoo tahu atileetotni jajjaboon morkii kan irratti taasisanidha.


Eliyuud Kipchoogeen dhiyeenyatti rikoordii addunyaa nan fooyyessa jedhe

Fiigicha maraatooniiratti rikoordii addunyaa kan harkaa qabu Eliyuud Kipchoogeen, ji’a darbe Berliinitti sa’aatii dorgommichaa sekoondii 30’n foooyyeessuun rikoordii haaraa galmeessisuu hordofuun dhiyeenyatti caalatti fooyyeessuu akka babaadu dubbate. Atileetiin Keeniyaa umrii ganna 37 Kipchoogeen, rikoordii amma bara 2018 qabatee ture fooyyessuf sa’aatii lama, daqiiqaa tokkoo fi sekondii sagal fiige. ‘’Ammayyuu daangaa sa’aatii kana cabsuun akka danda’amu addunyaatti agarsiisuun danda’a jedheen yaada,’’ BBCtti dubbate. ‘’Yeroo dhiyootti sa’aatii fiigicha koo nan fooyyeessa. Ammas irra deebi’een yaala,’’ jedhe. Waggaa afur dura Kipchoogeen rikkoordii lammii biyya isaa Deenis Kimettoon bara 2014 galmeessee ture 2:02.57 sekondii 78’n fooyyessee ture. Sana booda bara 2019 atileetii yeroo jalqabaatiif fiigicha maaratoonii sa’aatii lamaa gaditti fiigee xumure ta’e. Sa’aatiin Veenaatti galmaa’e sun ifatti rekkoordii idil-addunyaa hin taane. Kipchoogeen dorgommii maaratoonii Jarman magaalaa Barliinitti Fulbaana keessa gaggeeffame gartokkee isaa daqiiqaa 59 fi sekondii 51 fiiguun dorgommii fiigicha maaratoonii sa’aatii lamaa gaditti xumuruu danda’a jedhamee  yaadamu taasise. Kipchoogeen Berliinitti rikkoordii haaraa galmeessiisisuuf karoorsee akka ture himeera. ‘’Karoorri koo sa’aatii lamaa gaditti fiiguu hin turre, karoorri koo rikkoordii cabsuudha,’’ jedhe. ‘’Sa’aatii tokkoo gaditti walakkaa maaratoonii fiiguun akka dandeenyu hubadheera. Kun anaaf kaka’umsa guddaa uuma.’’ ‘’Fuulduraaf akeektuu gaariidha. Namootatti waantiin agarsiisu  akkuma gartokkee maaratooniirrarratti saffisaan fiiguun danda’amu, xumura irrattis waan gaarii hojjachuun ni danda’ama,’’ jedhe. Kipchoogeen ji’a dhuftu umrii ganna 38 guuta, bara 2024tti  Olimpikii Paaris injifachuun injifachuu barbaada jedhe. Dorgommiiwwan Olimpikii lamaan darban irratti injifateera. ‘’’Seenaa hojjachuun barbaada. Nama jalqabaaf walitti aansee marroo sadiif  deddeebi’ee injifate meedaliyaa warqee injifate ta’uun  fedha,’’ jedheera.


Arsenaal Waancaa Piriimeer Liigii baranaa injifachuu danda'aa?

Amma yerootti Arsenaal waancaa injifata jedhamee odeeffamu miti, garuu namni Arsenaal ji’oota 13 dura beeknu irraa kun adda tahuu beeka,’’ jedha Alan Shiirer. Arsenaal tapha Bireentifordi waliin taasise 3 fi 0’n injifachuun dursummaa gabatee Piriimer Liigiitti deebi’e. Tapha jalqabaa bara darbee irratti waan mudate ni beekna, Bireentifoordi yoo hin mo’anne illee isaan qoccolu. Waan hundumtuu addadha, Sarara duraa fi ittisni isaanii isa irratti ammoo akkaataatti taphicha to’atan waan addaati. Gama tokkoon gahumsi Bireentifordi agarsiisan gadi bu’aa tahuu agarsiisa. Garuu kana kan taasise Arsenaal haala gaariin taphachuu isaaniiti. Bireentifoordi akka bara darbe sana bahanii hin taphanne. Arsenaal bara darbee sanas miti kan isaan argatan. Gareen Arsenaal ammaa kun guddaa fi cimaa qofa miti. Dabalataan kaka’umsa guddaa qbau. Taphattootni Bireentifoordi sarara duraa Ivaan Toonii fi Biriyaan Imbemoo kubba argachuu hin dandeenye. Gabri’eelii fi Wiiliyaam saalibaan gahumsa guddaan kubba waan to’ataniif sochii homaa agarsiisuu hin dandeenye. Galchii Arsenaal lammaffaa fi sadaffaaf Bireentifoordi yeroo fi bakka qullaa bal’aa kennaniiru. Tapha bara darbee irratti taphattoota hirmaatan keessaa afur qofatu tapha kaleessaa irrattis hiriire. Been waayit, Keeran Tiyeernii, Giraanaayit Zhaakaa fi Gabri’eel Maartineelii qofatu bara darbee fi kan baranaa irratti taphate. Maayil Arteettaan haamilee taphattootaa guutummaatti jijjiireera. Bara darbe taphoota jalqabaa sadii mo’amuun kan jalqaban Arsenaal akka malee ceepha’amanii ture. Bara kana ammoo taphoota torba keessaa jaha mo’achuun jalqaban. Oduu biraan Everteen injifannoo jalqabaa argachuun dhiibbaa Firaanki Laampaardi irra jiru laffiseeraaf. Everten galchii 1 fi’0n West Haamiin injifate. Maanchister Siitiin Woolvisin injifachuun sadarkaa lammaffaa irra taa’e. Haalaandi galchii lakkoofsisuu itti fufuun walumaagala galchii 13ffaa isaa Maan Siitiif lakkoofsise.


Maan Siitii v Maan Yuunaayitid- Qabxiilee tapha jabaa kana irratti eegaman

Tapha jabaa bara kanaa keessaa tokko har’a Darbii Maanchister Siitii fi Maanchister Yuunaayitid gidduutti gaggeefamudha. Kilebootni lamaan gahumsa gaarii irratti argamu. Yuunaayitid taphoota jalqabaa lamaan mo’amee erga jalqabee booda fooyya’insa gaarii agarsiiseera. Tapha hunda irratti galchii kan lakkoofsisu Erliingi Haalaandi Maan Siitiin ammo Arsenaalitti aanee sadarkaa lammaffaa irra jira. Taphataan sarara ittisaa Maan Siitii Joon Istoonsi miidhama garee biyyaalessaa Ingiliz irratti isa mudateen har’a hin taphatu. Akkasuma gama Maan Yuunaayitidiin taa’umsa jijjiirraa irra kan ture Haarii Maguweer miidhamaan tapha har’aa keessatti hin hammatamne. Maan Siitiif Ayemrik Laaporti miidhama irraa deebi’uun shaakala jalqabeera. Tapha kanaaf garuu qophii tahuu dhiisuu mala. Erik Ten Haag Aantoonii Maarshaalii fi Maarkes Raashfoordi garee isaa har’aatti akka makaman godhaniiru. Lamaan isaanii miidhamanii turanis shaakala hojjetaniiru. Taphataan duraanii Liiverpuul Kiriis Suuton amma BBC irratti tilmaama Piriimer Liigii kan kennu Maan Yuunaayitid gahumsa kam irrayyuu jiraatan kan waliin morkatan Maan Siitiidha jedhan. Maan Siitiin ammo kilaba baay’ee cimaa Piriimer Liigii fi biyyattii keessati. Tapha kana duraa irratti Arsenaaliyyuu Maan Yuunaayitidiif qormaata tahanii ture. Carraa argatanitti hin fayyadamne malee. Kanaaf Maan Siitiin gahumsa isaaniin taphannaan Yuunaayitidiin amansiisani mo’atu jedhan. Maan Yuunaayitid deebisanii taphachuu [counter] yaalii guddaa taasisuu malu. Garuu mo’achuu hin danda’an jechuun tilmaama isaanii kennan. Maan Siitii 4 / 1 Maan Yuunaayitid- Jechuun tilmamaniiru. Tilmaama keessan kennuu dandeessu. Tapha darbii Landan kaleessa gaggeeffameen Arsenaal Tootenahaamiin 3 fi 1’n mo’atan. Arsenaal dhugumatti kilaba jijiiramee fi waancaaf morkataa jiru fakkaateera. Gareen Antooniyoo Koontee Tootenahaam kaleessa gahumsa isaanii kana duraa homaa Arsenaal irratti agarsiisuu hin dandeenye. Arsenaal gabatee liigichaa qabxii 21‘n dursuu itti fufeera. Gama biraan Liiverpuul qixa 3 fi3’n Biraayitan waliin qabxiii qooddatan. Liiverpuul haala kanaan kann itti ffu yoo tahe, hirmaannaa Shaampiyoonsi Liigii dhabuu mala. Cheelsiin leenjisaa isaanii haaraa Giraam Pooter jalatti injifannoon jalqaban. Chelsiin 2 fi1’n Kiristaal Paalaasiin mo’atan.


Liiverpuul Vs Maan Siitii, Baarseloonaa Vs Riyaal Maadiriid- Wantoota eegaman

Torban kanarra taphoonni gurguddoon akka adunyaatti eegaman gaggeeffamu. Piriimer Liigii Ingilaandii Liiverpuul dirree isaa irratti Maan Siitii waliin taphata. Maan Siitiin qabxii tokko qofaan Arsenaaliin caalamee qabxii 23’n sadarkaa lammaffaa qabatee jira. Liiverpuul ammoo haala dhiyeenya hin baramneen qabxii kudhaniin sadarkaa kudhanaffaa irra jira. Erliingi Haalaandi galchii Piriimer Liigii 15 ammumaan lakkoofsiseera. Gama Liiverpuuliin ammoo morkataa cimaa taha jedhamee eegamaa kan ture Daarwin Nuunez gahumsaa gaarii agarsiisaa hin jiru. Garuu Shaampiyoonsi Liigii Renjersi waliin taphatan irratti Mohaammad Saalaan daqiiqaa jaha keessatti galchii sadii lakkoofsisuun waliigalatti 7 fi ‘1’n mo’achuun isaanii Liiverpuul bayyannachaa jiraachuu agarsiisa jedhama. Leenjisaan Liiverpuul Yargen Kilooppi Erlingi Haalaandi dhaabuuf herraga mataa keenyaa qabna jedhan. Pep Gaardiyoolaan ammoo morkataan keenya biyya keessaa cimaan Liiverpuulidha jedhan. Maan Siitiin Erlingi Haalandi taa’umsa jijjiirraa irra kaa’uun tapha Shaampiyoonsi Liigii Koppenhaagen waliin taasise galchii malee qixa xumuran. Maan Siitiin waancaa Piriimer Liigii shaman darban keessaa afur mo’ateera. Liiverpuul yeroo lama qabxii tokkoon qofa caalamuun waancicha dhabe. Ji’oota dura waancaa Piriimer Liigii fi Shaampiyoonsi Liigiif dorgomaa kan ture Liiverpuul amma gahumsa sanarra hin jiru. Kilooppi jijjiirraa taphattootaan akka Maan Siititti dorgomuu hin dandeenyu garuu karaatti isaan wlaiin dorgomnu qabna jedhan. Tapha kanaaf Luwis Diyaaz fi Aleksaander Arnooldi hin taphatan. Baarseloonaan qabxii 22 qixa Riyaal maadirid waliin qabaachuun galchiin caalee tokkoffaa irra jira. Taphoota Jahan darban irratti galchiin irratti hin lakkaa’amne. Haa tahu malee kilebootni kunneen Riyaal Vaalaadolid, Kadiiz, Elchee fi Riyaal Maayolkaa tahuun isaanii Baarseloonaan qorumsa guddaan akka isa hin muddanne agarsiisa. Haa tahu malee, yeroo Shaampiyoonsi Liigii irratti kileboota gurguddoo waliin taphatu mo’ameera. Intermiilaan fi Baayern Munikiin mo’ameera. Kun Baarseloonaan kilaba deebi’ee jabaachaa jiru tahus ammayyuu kileboota jajjaboo kanneen mo’achuurra hin geenye jedhe xiinxalaan kubba Miilaa Ispeen Baalaguun.


Tapha Liiverpuul fi Maanchestar Siitii eegamaa jiruun eenyu mo’ata?

Taphoota Piriimer Liigii Ingilizii torban kanaatiin warra eegaman keessaa tokko  tapha kan Liiverpuul fi Maanchester Siitii gidduutti taasifamudha. Eenyuti mirgaan gala jettu? “Osoo gara dirree Arsenaal, Emirats hin deemiin dura warri Liiverpuul gara dandeettii isaanii duraatti deebi’u jechuun tilmaameen ture,” jedha Saatan. “Haata’u malee, hin milkoofne. Liiverpuul tapha Shaampiyoons Liigii Awurooppaatiin Liiverpuul Reenjarsiin 7 fi 1n mo’atullee fuuldura isaa tapha cimaatu isa eeggata.“ Saatan tapha kana dabalatee taphoota torbee 10ffaa hunda eenyu akka mo’atu tilmaameera. Tilmaama isaa kana sababa dhiyeesse waliin ilaaluun isinis of ilaalaa. Jimaata Bireentfoord vs Biraayitan Bara dorgommii kana dandeettii cimaatiin kan jalqaban warri Bireentfoord, tibba kana garuu hin milkoofne. Torban darbe Niiwukaasiliin eegalamaniiru. Leenjisaa haaraa kan muudatan warri Biraayitan ammoo imala akkamii akka qabaatan tilmaamuudhaaf rakkisadha. Yeroo hunda cimoo ta’anii waan dhiyaataniif tapha kana ni mo’atu jedheen tilmaama. Tilmaama: 1 - 2 Sambata Leester Siitii vs Kiristaal Paalaas Leester Siitiin dirree isaaniirratti Nootingihaam Forest waliin tapha taasisaniin gahumsa ajaa’ibaa argisiisanillee, Barnimaawoz waliin garuu dadhabanii ture. Wanti jiru waan jijjiiramu natti hin fakkaatu. Sarara isaanii duubaa laafee jennaan Wilfireed Zahaan carraa kanatti gargaaramuu malu. Kiristaal Palaas Liidsiin hanga mo’atanitti duubatti sigigaachuu jalqabanii ture. Gareen lamaanuu qabxii qooddatanii bahu jedheen tilmaama. Tilmaama: 2 - 2  Tootenhaam vs everten Tapha Maanchester Yunaayitid waliin taphataniin, keessumaa erga goolii lakkoofsisanii booda warri Everten hanga maluu gadi ture kan socho’na. Everten toorri ittisaa isaa fooyya’insa agarsiisullee, ammayyu banaa akka ta’e tapha Maan Yunaayitid waliin ture irratti mo'ateera. Tootenhaamiin dhaabuun salphaa ta’us Harii Keen fi Saan Iyuung-miin gahumsa gaariirratti arga. Kanaaf, kan milkaa’u yoo ta’u hangi goolii galchanii kan murtaa’u garuu daqiiqaa goolii jalqabaa itti lakkoofsisan irratti hundaa’u. Tilmaama: 3 – 1 Fuulhaam vs Barnimaawoz Warri Fuulhaam tapha Westihaam waliin taphataniin boqonnaa duraarratti gaarii turan. Leenjisaan Fulhaam Maarkoo Silvaa adabbiin peenaaliitii kennamuu isaatti aaranillee, kan inni aaruu qabu akeekkachiisa irra deddeebiin kennamee diduun dogoggora kan raawwate Andiriiyaas Perees irratti ta’uu qaba ture. Tilmaama: 2 – 1 Wolvis vs Niitingihaam Forest Warri Woolvis hanga ammaatti leenjisaa qabaachuu baatanillee hanga isaaniif malu kan hin socho’iin taphattoota ciccimoo qabataniiru. Sadarkaa gadiirra bu’uutti dhiyaatee kan jiru ta’ullee akka garee dandeettii qabu agarsiisanillee dadhabeettin ilala. Nootingihaam Forest ammoo haala kanaan addatti kanan ilaalu yoo ta’u, torban darbe Astonviilaa waliin qabxii argachuu isaaniitiif carraa qabeeyyii isaan taasisa. Taphattoonni Forest kan wal hin simatiin jiran yoo ta’an ofitti amanamummaan qabanis waan laafeeru natti fakkaata. Tilmaama: 2 – 0 Dilbata Aston Viilaa vs Chelsii Dhimmi leenjisaa warra Aston Viilaa  Isteefen Jeeraarid deeggartoota biratti murtoo ifa ta’e waan argateeru hin fakkaatu. Sababiin isaa ammoo akkaataa taphaa filatanidha. Piyeer-Emeriik Obaamiiyaang goolii lakkoofsisaa kan jiru yoo ta’u leenjisaa Girihaam Pooteriim dandeettii madaquu agarsiisaa jiru. Viilaan diibbaan dirree isaarratti mo’achuu qaba jedhu kan irra jiru yoo ta’u, dhiibbaan kun ammoo taphattootallee ni miidha. Tilmaama 0 – 2 Liids vs Arsenaal Warri Liids tapha warra Paalaas waliin taphataniin boqonnaa dura baayyee cimanii ture garuu hanga dhumaatti hin fullaane. Tapha kana irrattis ammoo Liids muddee taphachuuf carraaqullee itti baasuu hin danda’u. Sochii jiruufi bu’aa torban darbeen booda warri Arsenaal taphicha olaantummaadhaan akka xumuran tilmaama kooti. Akkan tilmaamutti warri Liids haleelanii taphachuudhaaf erga yaalaniin booda Gaabri’eel Maartineel fi Bukaayyoo Saakaa banaa argatu. Kun ammo Gaabr’eel Jeesus akka carraa uumu gargaara. Tilmaama:1 – 3  Maanchester Yunaayitid vs Niiwukaasil Tapha kana Maanchester Yunaayitid ni mo’ata jedhee hin tilmaamu. Gaaffiin jiru Niiwukasil qabxii tokkomoo qabxii sadii argata kan jedhudha. Maanchester Heriik Teen Haga jalatti foyyaa‘aa jiraachuu isaa nan fudhadha. Kana caalaa Niiwukasil haleelanii taphachuu jalqabuu isaaniifi tophoota lamaan darban irratti gooliiwwan sagal lakkoofsisuu isaaniiti. Leenjsisaan isaanii Hedii Hawii Oltiraafoorditti tapha isaanii ni jijjiiru jedhee hin tilmaamu. Kun ammo taphichi akka banamaa ta’u godha waan ta’eef Maanchester fayyadamuu danda’a. Tilmaama: 1 – 1 Saawozhampitan vs West Haam Kun tapha cimaadha. Saawozhampitaniin tapha Maanchester Siitiitiin gamaaggamuun cimaadha. Dhiibbaan leenjisaa Raalf irra jiru waan hin hir’anneef tapha kanarraa bu’aa eeggatu. Taphni kun walqixxeen xumurama jedhee tilmaamullee wanti jira gara warra West Haam jira. West Haam gara mo’ichaatti deebiyaniiru. Tilmaama: 1 – 2 Liiverpuul vs Maanchester Siitii Liiverpuuliin morkii waancaatiin ala taasisuun cimaa ta’ullee Siitiin gara Anfiild deemee mo’achuu dandeenyaan carraa hin qabaatan. Warri Siitii waan kana beekaniif itti fayyadamu. Eerliing Halaand walakkaa turban darbee kana boqonnaa waan argateeruuf tapha kanaaf qophii ta’a. Akkaataan tapha Liiverpuul Halaandiif waan mijatuuf of eeggannoo barbaachisa. Liiverpuul carraa uumuu danda’anillee dandeettii Maanchester Siitii qabuun ol ta’uu hin danda’an. Bara 2021 gareen Peep gaardiyoolaa goolii afur kan lakkoofsisan yoo ta’u, tapha kanaanis kanuman eega. Tilmaama: 1 - 4


Hidhannoon ispoortii xumuraa Mikaa'el Joordaan doolara miliyoona 10.1 gurgurame

Uffanni ispoortii Mikaa’el Joordaan uffachuun tapha xumuraasaa taphate doolaara miliyoona 10.1’n gurgurame. Hidhannoon ispoortii gatii hamma Kanaan yoo gurguramu kun seenaa keessatti kan jalqabaati. Dhaabbi hidhannoo ispoortii kana caal baasiif dhiyeesse Sotheby jedhamu uffanni kun ‘’dinqisiifannaa guddaa’’ argate jedhe. Hidhannoon kun dookimantarii Netflix keessatti ‘’The Last dance’’ jedhamuun seeneffameera. Joordaan hidhannoo Kanaan tapha xumuraa isaa bara 1998 taphachuun waancaa NBA si’a jahaffaaf mo’achuun booda soorama bahe. Sotheby uffanni ykn hidhannoon Mikaa’el Joordaan kilaba isaa Chigaakoo Buulsi namoota caalbaasicha irratti hirmaatan 20 argate jedhe. "gatiin rikardii haaraa tahe kun ..Mikaa’el Joordaan taphataa jabaa yeroo hundumaa tahuu isaaf gaaffii kan hin kaasne tahuu agarsiisa. Maqaan isaa fi leegaasiin isaa wagga 25 boodallee dorgomaa akka hin qabne mirkaneesse.’’ Uffanni ykn hidhannoon ispoortii kana dura gatii guddaa baase kan Diyeegoo maraadoonaa kan Waancaa Adunyaa bara 1986 irratti uffachuun taphate yoo tahu doolaara miliyoona 9.28’n ture kan gurgurame. Namoonni hedduun Mikaa’el Joordaan taphataa jabaa yeroo hundumaa tapha kubba Kaachoo jecuun waamu. Irra caalaa yeroo tapha isaa kan dabarse Chikaagoo Buulsi keessattidha. Maqaa NBA adunyaa irratti akka beekamus godheera. Joordaan tapha xumuraa isaa Utah Jaaz waliin taphachuun sekondiin 5.2 yoo hafu qabxii galmeesuun 87-86’n mo’achuun waancaa xumuraa isaa injifate. Mikaa’el Joordaan bara 1993 ji’a Onkoloolessaa keessa Kaaba Karoliinaatti abbaan isaa ajjeefamnaan yeroof soorama bahe. Joordaan kan amma ganna 59 tahe isa xumuraaf ammo kophee isaa kan fannise bara 2003ttidha.


Piriimer Liigii: Arsenaal Liiverpuuliin mo'achuufi Ronaaldoon seenaa haaraa galmeessisuu

Taphoota Piriimer Liigii Dilbata kaleessaatiin Arsenaal Liiverpuuliin, Maanchester Yunaayitid ammoo Everteniin mo’atanniiru. Tapha baayyee eegamaa ture kan Arsenaal dirree isaarratti Liiverpuuliin keessummeen Arsenaal 3-2 injifateera. Penaaliitii dabalatee Arsenaaliif gooliiwwan lama kan argamsiise ammoo Bukaayoo Saakaati. Arsenaal Liiverpuuliin mo’achuu isaa hordofee gara Piriimer Liigicha dursuutti deebiyeera. Kiristaanoo Ronaaldoo goolii Maanchester Yunaayitid ittiin Everten mo’ate yoo lakkoofsisu, gooliin isaa kun kilabii irratti gooliiwwan 700ffaa isaa ta’uun galmee haaraa akka qabatu isa taasiseera. Kiristaanoo Ronaaldoo bara taphaa ammaa kana keessa dubbiin osoo hin qajeeliiniif tureera. Maanchester Yunaayitid gadhiisuu mala jedhamee irratti odeeffamaa tureera. Erga taphni Piriimer Liigii jalqabees eeggataa ta’aa tureera. Deegartoonni isaafi kilabichaas maaliif eeggataa ta’a kan jedhu gaaffii kaasaniiru. Kaleessa garuu Antoonii Maarshaal waan miidhameef boqnnaadhuma dura jijjiiramee seenuun goolii lakkoofsiseera. Arsenaal taphni jalqabee osoo daqiiqaa tokko hin guutuun sekondii 58 irratti Gabri’eel Maartineeliitiin goolii jalqabaa lakkoofsise. Boqonnaa dura daqiiqaa 34 irratti kubbaa Luwiiz Diyaaz dabarseef Daarwiin Nuunez lakkoofsisuun walqaxxaatan. Saatiin tapha boqonnaa duraa dhumee daqiiqaa dabalamte keessatti Saakaan warra Arsenaal gara dursuutti deebisee boqonnaa bahan. Saakaan kubbaa Maartineeliin fuudhee ce’uun ittisa Liiverpuul raasee kenneefii gooliitti jijjiire. Boqonnaan booda taphataan jijjiiramee seene Roobertoo Firmiinoo Arsenaal irratti lakkoofsisuun ammas 2-2 akka walqixxaatan taasisee ture. Taphani dhumuuf daqiiqaan 14 yeroo hafu garuu Tiyaagoo Alkaantiraa Gaabri’eel Jeesusiin takaaluu isaatiif peenaaliitti argatan Saakaan lakkoofsiseef. Maanchester Yunaayitd kaleessa goolii Aleksii Iyoobii warra Everteniif lakkoofsiseen durfamaa turanii boodarraa ka’uun 2-n Gudisan Paark irratti mo’atanii galan. Maan Yunaayitidiif Kiristaanoo Ronaaldoon goolii lakkoofsisuutti deebiyuu isaa qofa osoo hin taane taphataan cimaan gatii guddaatiin Riyaal Maadiriid irraa dhufe Kasemiiroon tapha kaleessaan dhiibbaa guddaa uumaa tureera. Gareen Firaank Laampaard leenjisu Everten kubbaa to’achuu dhabuutii hanga kubbaawwan fuula duratti erguun maseensuutti gatii baasaniiru. Osoo kaleessa dirree isaaniitti carraa mo’achuu argataniiru ta’ee walitti aansuun si’a sadii mo’achuun Maan Yunaayitid fi Liiverpuul dursuu ture. Amma garuu Liigicha keessatti sadarkaa 12ffaa irra taa’aniiru. Piriimer Liigii sagal taphatameen Arsenaal qabxii 24 qabatee tokkoffaa, Maanchester Siitiin qabxii 21 lamaffaa, Tootenhaam qabxii 20 sadaffaa, Chelsiin ammoo tapha tokko isa hafuun qabxii 16 qabatee afraffaarra jira. Maanchester Yunaayitid tapha tokko osoo isa hafuu qabxii 15 qabatee gara shanaffaatti ol siqeera.


Goolii Mo Saalaa Liiverpuul Siitii ittiin mo'ate, Arsenaal dursuu itti fufuufi Maadiriid Baarsaa mo'achuu

Taphoota Piriimer Liigii Ingilizii hanga La Liga Ispeenitti dhuma-torbee darbe kana (Onkoloolessa 15-16, 2022) taateewwan mudatan gariin diraamaa fakkaatu. Piriimer Liigii Ingiliiz keessaa taphoonni Liiverpuul Maanchester Siitii waliin taphatan, kan Maanchester Yunaayitid ammoo Niiwu Kasil waliin taasisan, akkasumas Liigicha dursaa kan jiru Arsenaal Liids Yunaayitid taasise warra eegamaa turan; akkuma eegamanis tapha qalbii daawwattootaas hawwataniiru. La Liga warra Ispeen keessaa ammoo kilaboonni yeroo hunda masaanuu waliif ta'an Riyaal Maadiriidiifi Baarseloonaan walitti dhufaniiru. Liiverpuul vs Maanchester Siitii Taphani Dilbata dirree isaa Anfiild irratti Liiverpuul Maanchester Siitii simate morkii akkaan cimaa ture. Saffisa, humna, walitti bu'insaafi seetoo qaba ture. Leenjisaan Liiverpuul Yaargan Kiloop hanga kaardii diimaan itti baafamee dirree irraa ari'amutti geessiseera. Liiverpuul kaleessa Maanchester Siitii mo'achuu irraa dhaabeera. Hanga ammaatti dirree seenee goolii osoo hin lakkoofsisiin kan bahee hin beekne jifataan Siitii Eerliing Halaand miilana hin taaneef. Kubbaa karra eegaan Liiverpuul utaalee qabatee irratti kufe dhiitee inni [Halaand] harkaa baasuun Fiil Fooden galchellee tekinooloojii VAR ilaaluun warra Maanchester Siitii jalaa haqamuun ishee baayyee dirree jeeqxeetti. Kun shaampiyoonaa bara darbee kan ta'eefi bara kana ammoo Arsenaalitti aanee lamaffaa qabatee kan jiru garee Peep Gaardiyoolaatiif fudhachuuf rakkisaadha. Peep Gaardiyoolaan tapha Siisiin Liiverpuul waliin taphachuuf jiru irratti maal jetta jedhamee yaada kenneen morkiin cimaan akka isaan eeggatu himee ture. Dhugaadha, kan jedhe isaaf hin oolle. Halaand miila gogaa yeroo galu, Mohaammad Saalaah ammoo laphhee warra Liiverpuul fi deeggartoota isaa qabbaneesseera. Mohaammad Saalaa taphni dhumuuf daqiiqaan 14 yeroo hafutti kubbaa karra eegaan garee isaa Alisoon dhiitee fullaaseef ittisa warra Maanchester Siitii irraa qolatee dirree walakkaa irraa qabatee karra eegaa warra Siitii  Edersan waliin fuulaa fuula walitti bahan. Edersan filannoo biraa hin qabu, kufee jilbeeffatus, osoo inni ija 'cucul' godhee ilaaluu Mo Saalaan kubbaa irra qaxxaamursuun 'manii keessa buuse'. Mohaammad Saalaa karra eegaa Maanchester Siitii waliin fuulaa fuulatti kan argate yeroo goolii lakkoofsise sana qofa miti. Isa dura Edersan Mohaammad Saalaah qofaa isaa fuulaafi fuula itti dhaqee karra koo siif hin kennu jechuun dhowwateera. Mohaammad Saalaah yakki irra deddeebiin irratti raawwatamee garuu abbaan murtii callisee bira darbuu isaatti haaruu isaatiin Kiloop miira aarii keessa galuun itti waceera. Itti wacee garuu adabamuu jalaa hin baane. Abbaan murtii Antoonii Taayilar kaardii diimaan isa ari'eera. Kanaaf, Liiverpuul akkuma yaadame Maanchester Siitiidhaaf yaaddoo guddaa ta'u akkuma jedhaman jiru. Isayyu Liiverpuul taphataa isaa cimaa sarara fuula duraa Liwiiz Diyaaz, akkasumas sarara ittisaarraa Ibiraahim Kontee miidhamaan dhabee osoo jiruuti. Ta'us garuu Jaams Miliner, Joyi Gomez, akkasumas Virjil Vaan Diyaak sirriitti qindaa'anii qindoomina De Buruunee, Fiil Fooden, Silvaa, Halaand  fashaleessaniiru. Liiverpuuliin morkii waancaatiin ala taasisuun cimaa ta’ullee Siitiin gara Anfiild deemee mo’achuu dandeenyaan carraa hin qabaatan jedhee ture ogeessi kubbaa miilaa dursee tilmaamu Saatan. Eerliing Halaand walakkaa torban darbee boqonnaa waan argateeruuf tapha kanaaf qophaa'aa waan tureef ni lakkoofsisa jedhees eegee ture. Akkaataan tapha Liiverpuul Halaandiif waan mijatuuf of eeggannoo barbaachisa jechuun Manchester Siitiin Liiverpuuliin 4-1n mo'ata jechuun raagee ture. Garuu Liiverpuul Maanchester Siitiidhaan 1-0n moateera. Arsenaal vs Liids Arsenaal Liids mo'achuun taphoota 10 keessaa 9 mo'achuun qabxii 27 qabatee Piriimer Liigii dursuu itti fufeera. Taphni Dilbata kaleessaa Arsenaal fi Liids gidduutti taphtame daqiiqaa 40 barfatee jalqabe. Kanaaf ammoo sababiin, ibsaatu bade. Ibsaan hin jiru taanaan murtiin teknooloojiin deeggeramu VAR hin hojjetu jechuudha. Saatii jalqabamuun irra turerra darbee jalqabamuun isaa ammoo hamileefi miira qabbaneessa jedhe leenjisaan Arsenaal Mikeel arteettaa. Keessumaa garee isaa dirree Liids irratti simatamaniif burjaajii uumeera. Arsenaal goolii Bukaayoo Saakaa lakkoofsise. Kun ammoo Saakaaf tapha baranaa keessatti goolii shanaffaa isaati. Tapha Arsenaal fi Liids irratti wanti diraamaa ture saatii taphaa dhumuu jala wayita abbaan Murtii taphichaa Kiriis Kavanaag taphataa sarara ittisaa Arsenaal Gabri'eel kaardii diimaan akka bahu gdohe ture. Gabri'eel peenaaliitii keessatti taphataa sarara duraa Liids Paatrik Bamford yeroo isa dhiibu fuuduratti erga kufeen booda bakkuma kufee jirurraa miila itti erguun takaalee kuffiise. Kanumaan kaardii diimaa itti baafamee penaaliitiin warra Liidsiif kennamee ture. Garuu mormii warri Gaanars taasisaniin murtii tekinooloojiin gargaarame (VAR) fayyadamuun peenaaliitiin kennamuun hafee, kaardiin diimaa Gabri'elis gara kellootti jijjiirameera. Goolii Sakaan boqonnaa dura lakkoofsiseen alatti kaleessa Arsenaal taphaan hedduu caalamanii ture. Kana malees, Liids boqonnaan booda penaaliitti argatanii Paatiriik Bamford goolii maddiin ala jalaa baate. Kanaaf, Arsenaal carraanillee tolteettiif jechuun ni danda'ama. Warri Liids hanga daqiiqaa dhumaatti Arsenaal muddaniyyu cichanii ittisuun osoo gooliin irratti hin lakkaa'amiin mirgaan galuu gosa osoo hin taane dirree isaaniitiin alattillee walitti aansuun mo'achuu itti fufaniiru. Ogeessi kubbaa miilaa tilmaamu Saatan tapha Arsenaal fi Liids kana Liids muddee taphachuuf carraaqullee itti baasuu hin danda’u jechuun ibsee ture. Akkuma inni jedhe ta'e, garuu inni Arsenaal 3-1 mo'ata jedhee ture kan tilmaame. Maanchester Yunaayitid vs Niiwu Kasil Tapha dhum-torbee darbe eegame keessaa kan Maanchester Yunaayitid fi Niiwu Kasil taphatan ture. Taphichi akkuma eegame cimaafi hawwataa ture. Warri Niiwu Kasil Maan Yunaayitidiif laafanii hin argamne. Saatan tapha kana Maanchester Yunaayitid ni mo’ata jedhee hin tilmaamu jechuun 1-1 akka xumuramu tilmaame. Taphichi garuu 0-0n xumurame. Riyaal Maadiriid vs Baarseloonaa Oduu La Liga Ispeen keessaa ammoo Riyaal Maadiriid Baarseloonaa mo'ateera. Tapha  El Clasico 250ffaa kana irratti goolii Kaarim BenzemaanMaadiriidiif lakkoofsiseen mo'atanii dursummaa Liigichaa  Baarseloonaa irraa fudhataniiru. Ispeen keessatti kilaboota masaanummaan beekaman Riyaal Maadiriid fi Baarseloonaan tokko isa kaan mo'uu caalaa wanti isaan gammachiisu hin jiru. Kanaaf, gammachuun torban kana mana Riyaal Maadiriid galteetti. Kanaaf, ammoo gaheen Kaarim Benzemaa kan akka kilabni isaa bara darbe waancaa mo'atu gomaache galateefatamaeera. Benzemaan tapha kana bara kanaa irratti goolii hanga eegamu lakkoofsisuu baatus Baarseloonaa kan ittiin mo'atan murteessaa ta'een garuu deeegartoota isaaf kiisii baaseera.


Liiverpuul 14 galchuu danda'a ture, Haalaandi haatirikii, imala Arsenaal %100- Priimer Liigii Ingilizii

Injifannoo Liiverpuul kaleessa Barnimaz irratti galmeesse 9 fi 0 dura qabxii akka kanaa yeroo sadii qofa galmaa’ee beeka. Maanchister Yuunaayitid Ispichii fi Saawuzhampitan irratti galchii wal fakkaataa 9 fi 0 galmeessee ture. Kan biraan ammo Leester Siitiin Saawuzhampitan irratti kan lakkoofsise ture. Taphataan Liiverpuul Roobertoo Firmiinoon taphoota 20 darban taphate irratto galchii homaa hin lakkoofsifne ture. Tapha Barnimaz waliin godhan irratti galchii lama lakkoofsisuun sadii ammoo mijeessee kenne. Firmiinoon galchii lakkoofsisuun rikardii gaarii qabaachuu baatus taphattootni kaan isa waliin taphachuu jaalatu. Sababni isaa ammo ofittummaa waan hin qabneef kubba mijeessee waan kennuuf jedhe taphataan duraanii Cheelsii Paat Neevin. Paat ‘’Liiverpuul galchii 12,13,14 galchuu danda’u ture. Waan hundinuu haala gaariin jalqabee deemaafii ture. Barnimaw guyyaan akkasii seenaa keessatti akka irra deebiin isaan hin mudanne hojjetu jedheen abdadha’’ jedhe. Barnimaz irratti galchii hedduun akkasii yeroo lakkoofsifamu kun kan jalqabaati. Iskoot Paarker, leenjisaan kilabichaa waan akka kana ana mudatee hin beeku. Nama dhukkubsa jedhe. Dorgommiin bara kanaa jalqabee taphoota afur irratti galchii 16tu irratti lakkaa’ame. Maanchister Siitiin bara darbe Kiristaal Paalaasiin injifachuun itti cimee ture. Gareen Paatirk Viyeeraa tapha kaleessaa irrattis galchii lamaa fi 0’n dursa qabatee ture. Boqoannaa booda Erliingi Haalaandi galchii sadii lakkoofsisuun, Bernaandoo Silvaa galchii tokko lakkoofsisanii 4 fi 2’n mo’atan. Haalaandi paawondii miliyoona 51.5n Maan Siitii erga galee gahumsa isaa agarsiisaa jira. Taphoota afur irratti galchii jaha lakkoofsisuu isaati. Daarwin Nuunez Liiverpuul yoo galu, Haalaandi waliin wal dorgomuun kilaba isaanii waancaaf dorgomaa taasisu jedhamaa ture. Liiverpuul dorgommii kana irratti suuta jalqabe. Maan Siitiin qabxii 10’niin Arsenaalitti aanee lammaffaa irra jira. Nuunez adabbii kaardii diimaan Liiverppuliif taphataa hin jiru. Haalaandi ammoo milkaa’aa jira. Gama biraan Maanchister Yuunaayitid turban darbe Liiverpuuliin erga injifate kaleessas Saawuzhampitan mo’ate. Erik Ten Haag Roonaaldoo fi Haarii Maguweer taa’umsa jijjiirra irratti kaa’anii taphicha eegalan. Chelsiin taphataa tokko kaardii diimaan dhabus galchii Raahem isterliinhi lamaan Leester Siitii mo'ateera. Arsenaal bara 2003-2004 haala Kanaan jalqabuun waancaa injifatan. Bara 2004.05 ammoo haaluma Kanaan eegaluun lammaffaa tahuun xumuran. Waa’ee waancaa injifachuu amma dubbachuuf ammayyuu jalqabbii irra tahus Arsenaal jalqabbii gaarii agarsiisaa jira. Arteettaan ofumaanuu ammallee dorgommii waancaaf fagoo akka jiran himeera. Hirmaannaa Shaampiyoonsi Liigiif garuu ganamummaan waan imalaa jiran fakkaatu. Injifannoon Fuulhaam irratti goonfatan leenjisaa Arsenaal tahee Arteettaaf tapha 100ffaa isaati. Arsenaal keessatti ilaalchi taphattootni injifannoof qaban jijjiiramuu Arteettaan himeera. -  Arteettaan leenjisaa thee taphoota 50 jalqabaa irratti qabxii 75 argate. [ 21 mo’ate, 12 qixa bahe, 17 mo’ame] -  Taphoota 50 itti aanan irratti ammo qabxii 100 argate [ 32 mo’ate, 4 qixa bahe, 14 mo’ame] -  Leenjisaa Liiverpuul Kilooppi taphoota 100 jalqabaa irratti tapha tokko qofa Arteettaa caalaa mo’ate. -  Arteettaan taphoota 100 jalqabaa irratti Ole Guunar Soolshayer waliin taphoota wal qixa mo’achuun qabxii argateera. Garuu yeroo Maarushiyoo Poochetiinoon Tootenhaaam leenjisaa ture waliin yoo ilaalle Arteettaan tapha tokko isa caaluun mo’ateera. -  Taphoota 50 booda kanaa irratti Arteettaan Kilooppi, Soolshaayerii fi Poochetinoo caalaa qabxii argateera. -  Taphoota 51-100 jiran irratti Arteettaa caalaa kan mo’ate Gaardiyoolaa qofa yoo tahu, inniyyuu taphoota lama qofa.


Kaasemiiroo gara Yunaayitid, adabbii Tuuchel fi taphoota ciccimoo har'aa

Maanchestar Yunaayitid taphata Riyaal Madiriid lammii Biraazil Kaasemiiroo paawondii miliyoona 70n mallatteessisuuf kilabicha waliin waliigaleera. Taphataan sarara jidduu ganna 30 Kaasemiiroon erga bara 2013 as Riil Madiriid waliin waancaa Laaliigaa sadii fi Chaampiyoonsi Liigii shan injifateera. Gatiin ittiin waliigalame kafaltii jalqabaa pawondii miliyoona 60 fi miliyoona 10 ammoo yeroo keessa kan dabalamudha. Taphoota jalqabaa lama injifatamuun sadarkaa gabatee Piriimar Liigii miila jala kan jiru Yuunaayitid sarara jidduu isaa cimsachuuf Kaasemiiroo mallatteessise. Haata'u malee taphataan kun falaasama leenjisaa Yunaayitid Eriik Teen Haag waliin hagam wal simee kilabichaaf bu'aa buusuu danda'a kan jedhu irratti xiinxaltoonni kubbaa miilaa gaaffii kaasaa jiru. Kaasemiiroon waliigaltichi xumuramee Yunaayitid yoo dhufu Kiristiyaanoo Ronaaldoo fi Deeviid Dee Hiyaatti aanuun taphata kilabichaa mindaa ji'aa guddaa argatu ta'a. Taphatichi morkii Yunaayitid Wiixata Liivarpuul waliin taasisuuf hin dhaqqabu. Yuunaayitid Kaasemiiroo mallatteessisuun isaa yaalii taphata sarara jidduu Baarseloonaa Firankii De Joongi mallatteesisuuf gochaa turetti xumura gochuu mala. Kilabichi ammalee De Joongi duuka bu'uu dhiisuu baatus qondaalonni kilabichaa Kaasemiiroo fi De Joongi al tokkotti argachuun ulfaataa ta'uu hin haalani. Tapha torbee darbee irratti leenjisaa Tootanihaam Antooniyoo Koontee waliin wal-dura dhaabbannaa keessa kan lixe leenjisaan Chelsii Toomaas Tuuchel uggura tapha tokkoo fi maallaqa paawondii 35,000 adabameera. Leenjisaan Tootanihaam Koonteenis paawondii 15,000 adabameera. Leenjistoonni lamaanuu gochi isaanii sirrii akka hin turre amananii jiru. Adabbiin Tuucheel yeroof kan tursiifame ta'ullee, tapha kilabichi Dilbata Liids waliin taphatu irratti teessoo taphattoota jijjiirraarra taa'uuf dirqamu. Amajjii bara 2021 leenjisummaa kilaba Cheelsii Laampaard irraa kan fudhate Tuuchel kontiraata isaa dheeressuuf kilabicha waliin dubbachaa jira. Waliigalateen isaa amma jiru hanga 2024 kan turudha. Tapha piriimer liigii torbee sadaffaan har'a taphoonni jaha ni taphatamu.


Maaliif Liiverpuul haala kanaan akka mo'ame hubachuuf yeroo na barbaachisa- kiloop

Bara darbe Liiverpuul waancaa afur waggaa tokkotti injifachuuf fiixee irra gahee ture. Shaampiyoonsi Liigii xumuraaf gahuun Riyaal maadiridiin injifatamee dhabe. Ji'a afur booda garuu Kiloop gareen isaanii kun ''irra deebiin haaressuu'' barbaadaa jedhanii gaafachuu jalqaban. Roobii kaleessaa Liiverpuul tapha jalqabaa Shaampiyoonsi Liigii Naappolii waliin gaggeesse 4 fi 1'n injifatame. Taphataan sarara ittisaa duraanii Maan Yuunaayitid Riyoo Fardinaand Liiverpuul haala akkanaan mo'amuun ''waan namatti hin tolle'' jedhe. Kiloop erga bara 2015 Liiverpuul leenjisuu jalqabee milkaa'ina gaarii fidaniiru. Jalqabbiin baranaa kun garuu garicha haaressuu barbaachisaa? gaaffii jedhu kaasaa jira. Naappooliidhaan erga injifatamanii rakkoo jiru adda baruufuu ''yeroon itti yaadu na gaafata'' jedhan Kilooppi. "Boqonnaa dura tapha gadhee taphanne, yeroo baay'ee boqannaa dura galchiin sadii nurratti lakkaa'amee hin beeku,'' jedhan Kiloop. Kiloop taphattoota isaanii ciccimoo miidhaman dhabanii ture. Sadiyoo maaneen ammoo Baayern Munik gale. ''Aliisen karra eegaa fakkaatu qabaattee galchii hamma kanaa galuun waan hin fakkaanne. Irra deebiin mataa keenya rgachuu barbaachisa. Wantoota hedduu hir'atantu jira'' jedhan. Liiverpuul torbe kana ammoo Woolvis waliin taphata. Woolvis yoona kolfaa jiru, yeroo gaariin isaan waliin taphannu amma jedhu taha,'' jedhe Kilooppi. ''Kubba Miilaa keessatti yeroo hundumaa furmaatni jira. Haala gaariin hin taphanne. Kanumaaf mo'amne. Hojiin hojjetamu jira. Kun ittigaafatamummaakooti, garuu itti yaaduuf yeroo na gaafata,'' jedhan. Andii Roobertsan ''qabxiima nuuf malu arganne, dammaqnee taphataa hin turre. Gahumsa bu'uuraa keenyatti deebi'uu qabna,'' jedhe. Kilooppi garee isaa irraa kaka'umsaa fi kutannoo barbaadu argataa hin jiru kan jedhe ammoo Riyoo Ferdinaandidha. Tootenahaam morkataa isaa Maarsee galchii Riichalisan lamaan 2 fi 0'n mo'ate. Ayaaksi bara kana taphattoota cicimoo akka Lisandiroo Maartineez, Antoonii, Istiifen Haaler, Garvanech fi kaan gurgurus injifannoo irraa isa hin dhorkine. 4 fi 0'n bara kana dorgommichatti kan deebe Reenjersiin mo'ate. Har'a ammoo Liigii Awurooppaan taphni Maan Yuunaayitid Riyaal Sosedad waliin godhu eegama.