title: సుభద్ర (గ్రామము)

text:
సుభద్ర, విజయనగరం జిల్లా, బలిజిపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము.. జనాభా (2001)
- మొత్తం 1,095
- పురుషుల సంఖ్య 530
-స్త్రీల సంఖ్య 565
- గృహాల సంఖ్య 266


title: బడెవలస

text: బడెవలస పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:


title: బర్లి

text:
బర్లి, విజయనగరం జిల్లా, బలిజిపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము. జనాభా (2001)
- మొత్తం 2,512
- పురుషుల సంఖ్య 1,222
-స్త్రీల సంఖ్య 1,290
- గృహాల సంఖ్య 599


బర్లి


title: చెల్లింపేట

text:
చెల్లింపేట, విజయనగరం జిల్లా, బలిజిపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము. జనాభా (2001)
- మొత్తం 397
- పురుషుల సంఖ్య 200
-స్త్రీల సంఖ్య 197
- గృహాల సంఖ్య 90


title: తుమరాడ

text: తుమరాడ పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.


title: వెంగాపురం

text:
వెంగాపురం (ఆంగ్లం: Vengapuram), విజయనగరం జిల్లా, బలిజిపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము.. జనాభా (2001)
- మొత్తం 2,423
- పురుషుల సంఖ్య 1,196
-స్త్రీల సంఖ్య 1,227
- గృహాల సంఖ్య 552


title: పలగర

text:
పలగర (ఆంగ్లం: Palagara), విజయనగరం జిల్లా, బలిజిపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము.. జనాభా (2001)
- మొత్తం 5,730
- పురుషుల సంఖ్య 2,857
-స్త్రీల సంఖ్య 2,873
- గృహాల సంఖ్య 1,319


పలగర


title: నూకలవాడ

text: నూకలవాడ, విజయనగరం జిల్లా, బలిజిపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము..


నూకలవాడ


title: పెదపెంకి

text:
పెదపెంకి, విజయనగరం జిల్లా, బలిజిపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము.. జనాభా (2001)
- మొత్తం 6,445
- పురుషుల సంఖ్య 3,136
-స్త్రీల సంఖ్య 3,309
- గృహాల సంఖ్య 1,562


పెదపెంకి


title: భైరిపురం (బలిజిపేట)

text:
భైరిపురం, విజయనగరం జిల్లా, బలిజిపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము.. జనాభా (2001)
- మొత్తం 434
- పురుషుల సంఖ్య 209
-స్త్రీల సంఖ్య 225
- గృహాల సంఖ్య 110


భైరిపురం (బలిజిపేట)


title: అంపవిల్లి

text: అంపవిల్లి, విజయనగరం జిల్లా, బలిజిపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము..


title: అంపవిల్లి

text:
- మొత్తం 2,646
- పురుషుల సంఖ్య 1,316
-స్త్రీల సంఖ్య 1,330
- గృహాల సంఖ్య 608


title: జనార్దనపురం

text:
జనార్దనపురం, విజయనగరం జిల్లా, బలిజిపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము. జనాభా (2001)
- మొత్తం 508
- పురుషుల సంఖ్య 250
-స్త్రీల సంఖ్య 258
- గృహాల సంఖ్య 118


title: వెంగళరాయపురం

text: వెంగళరాయపురం, విజయనగరం జిల్లా, బలిజిపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము..


title: వంతరాం

text:
వంతరాం, విజయనగరం జిల్లా, బలిజిపేట మండలానికి చెందిన గ్రామం.
.జనాభా (2001)
- మొత్తం 2,442
- పురుషుల సంఖ్య 1,233
-స్త్రీల సంఖ్య 1,209
- గృహాల సంఖ్య 571


title: గంగాడ

text:
గంగాడ, విజయనగరం జిల్లా, బలిజిపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము.. జనాభా (2001)
- మొత్తం 3,595
- పురుషుల సంఖ్య 1,795
-స్త్రీల సంఖ్య 1,800
- గృహాల సంఖ్య 784


title: నారన్నాయుడువలస

text:
నారన్నాయుడువలస, విజయనగరం జిల్లా, బలిజిపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము.. జనాభా (2001)
- మొత్తం 1,355
- పురుషుల సంఖ్య 687
-స్త్రీల సంఖ్య 668
- గృహాల సంఖ్య 300


నారన్నాయుడువలస


title: గలవిల్లి

text:
గలవిల్లి, విజయనగరం జిల్లా, బలిజిపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము
- మొత్తం 4,921
- పురుషుల సంఖ్య 2,483
-స్త్రీల సంఖ్య 2,438
- గృహాల సంఖ్య 1,051


title: దేవుపల్లి

text: దేవుపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: గిట్టుపల్లి

text: గిట్టుపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: కనిమెరక

text: కనిమెరక, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము..


title: రాయింద్రం

text: రాయింద్రం, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


రాయింద్రం


title: చింతమరపల్లి

text: చింతమరపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: గ్రహపతి అగ్రహారం

text: గ్రహపతి అగ్రహారం, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: గ్రహపతి అగ్రహారం

text: గ్రహపతి అగ్రహారం అన్న పేరు గ్రహపతి అనే పూర్వపదం, అగ్రహారం అనే ఉత్తరపదాల కలయికతో ఏర్పడింది. గ్రహపతి అన్న పూర్వపదం ఒక పురుషుని నామాన్ని సూచిస్తోంది. వైదిక విద్యలు వ్యాప్తిచేసేందుకు, విద్యాప్రదర్శనకు మెచ్చుకోలుగా బ్రాహ్మణులకు రాజులు, జమీందారులు, సంపన్నులు దానమిచ్చిన భూభాగాన్ని అగ్రహారం అంటారు.


title: మూలపాడు కర్రివానిపాలెం

text: మూలపాడు కర్రివానిపాలెం, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


మూలపాడు కర్రివానిపాలెం


title: గుమదం

text: గుమదం పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:


title: మరువాడ కొత్తవలస

text: మరువాడ కొత్తవలస, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము..


మరువాడ కొత్తవలస


title: బుదతనపల్లి రాజేరు

text: బుదతనపల్లి రాజేరు, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: కిందం అగ్రహారం

text:
కిందం అగ్రహారం, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.
కిందం అగ్రహారం అన్న పేరు కిందం అనే పూర్వపదం, అగ్రహారం అనే ఉత్తరపదాల కలయికతో ఏర్పడింది. వైదిక విద్యలు వ్యాప్తిచేసేందుకు, విద్యాప్రదర్శనకు మెచ్చుకోలుగా బ్రాహ్మణులకు రాజులు, జమీందారులు, సంపన్నులు దానమిచ్చిన భూభాగాన్ని అగ్రహారం అంటారు.


title: రాచకిందం

text: రాచకిందం, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: రాచకిందం

text: గ్రామం లో ఉన్నత పాఠశాల ఉంది


title: రాచకిందం

text: వరి,చెరుకు.అపరాలు, కాయగూరలు


title: రాచకిందం

text: వ్యవసాయం వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు


title: చామలవలస

text: చామలవలస, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: తమటాడ

text: తమటాడ, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: ముద్దూరు

text: ముద్దూరు, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


ముద్దూరు


title: బిళ్లలవలస

text: బిళ్లలవలస, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: కెరటం

text: కెరటం, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: నెలివాడ

text: నెలివాడ పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:


title: గరుగుబిల్లి (బొండపల్లి)

text: గరుగుబిల్లి, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: కొండకిందం

text: కొండకిందం, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: ఒంపిల్లి

text: ఒంపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: వెండ్రం

text: వెండ్రం, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


వెండ్రం


title: అయ్యన్న అగ్రహారం

text:
అయ్యన్న అగ్రహారం, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.
అయ్యన్న అగ్రహారం అన్న పేరు అయ్యన్న అనే పూర్వపదం, అగ్రహారం అనే ఉత్తరపదాల కలయికతో ఏర్పడింది. అయ్యన్న అన్న పూర్వపదం పురుషనామాన్ని సూచిస్తోండగా, వైదిక విద్యలు వ్యాప్తిచేసేందుకు, విద్యాప్రదర్శనకు మెచ్చుకోలుగా బ్రాహ్మణులకు రాజులు, జమీందారులు, సంపన్నులు దానమిచ్చిన భూభాగాన్ని అగ్రహారం అంటారు.


title: అంబటివలస

text: అంబటివలస, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: రోల్లవాక

text: రోల్లవాక, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


రోల్లవాక


title: జియ్యన్నవలస

text: జియ్యన్నవలస, విజయనగరం జిల్లా, బొండపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: వెలగవలస (దరి) అడ్డుమండ

text: వెలగవలస (దరి) అడ్డుమండ, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


వెలగవలస (దరి) అడ్డుమండ


title: గొపాలరాయుడుపేట

text: గొపాలరాయుడుపేట, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: సీతయ్యపేట

text: సీతయ్యపేట, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


సీతయ్యపేట


title: లింగంవలస

text: లింగంవలస, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


లింగంవలస


title: కోమటిపల్లి (దరి) బొబ్బిలి

text: కోమటిపల్లి (దరి) బొబ్బిలి, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: కోమటిపల్లి (దరి) బొబ్బిలి

text: ఈ గ్రామములో తాండ్రపాపారాయ పాలిటెక్నిక్ కాలేజ్ గలదు. ఈ కాలేజి చాలా బాగుంటుంది. ఈ కాలేజిలో కందర్ప శ్రీనివాస్ అను వ్యక్తి ఇ.సి.ఇ. ఫాకల్టీగా పనిచేస్తున్నాడు. ఇతను చక్కటి అద్యాపకుడు.


title: కలవరాయి అగ్రహారం

text: కలవరాయి అగ్రహారం, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కలవరాయి అగ్రహారం

text: కలవరాయి అగ్రహారం అన్న పేరు కలవరాయి అన్న పూర్వపదం, అగ్రహారం అన్న ఉత్తరపదాల కలయికతో ఏర్పడింది. కలవరాయి స్థలనామాన్ని సూచిస్తూ ఉండొచ్చు. వైదిక విద్యలు వ్యాప్తిచేసేందుకు, విద్యాప్రదర్శనకు మెచ్చుకోలుగా బ్రాహ్మణులకు రాజులు, జమీందారులు, సంపన్నులు దానమిచ్చిన భూభాగాన్ని అగ్రహారం అంటారు.


title: వాకాడవలస

text: వాకాడవలస, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: వాకాడవలస

text: వాకాడవలస ముఖ్య రహదారిని ఆనుకొని మేడి చెట్టు నీడలో గ్రామదేవత దేవాలయం ఉంది.


వాకాడవలస


title: పక్కి (గ్రామం)

text:
పక్కి, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము. పక్కి గ్రామం లో బొబ్బిలి యొక్క మాజీ శాసన సభ్యులు శంబంగి వెంకట చిన అప్పలనాయుడు ఉన్నారు. అంతే కాక పక్కి గ్రామం చరిత్రపరంగా ఎంతోమంది అభివ్రృద్ధి చెందిన వారు ఉన్నారు. ఈ గ్రామం లో చదువు కున్న వారు చాలామంది ఉన్నారు. పక్కి గ్రామం లో ఒక జిల్లా పరిషత్ మరియు రెండు మండల పరిషత్ పాఠశాలలు ఉన్నాయి. జిల్లా పరిషత్ పాఠశాలలో చదివి ఎంతో మంది విధ్యార్ధులు మంచి ఉద్యోగాలలో ఉన్నారు. ఈ గ్రామం లో చదువు కోవడానికి పక్క గ్రామాల వారు కూడా వస్తారు. ఈ గ్రామం లో ఒక వసతి గృహం ఉంది. ఈ గ్రామం లో ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం కూడా ఉంది.
బొబ్బిలి మండలం లోని ఒక పెద్ద గ్రామం. పక్కి గ్రామం లో పాల ఉత్పత్తి దారుల సహకార సంఘం ఉంది. ఇది గ్రామం లోని పాడి రైతులకు ఉపాధి కల్పిస్తుంది. దీని ద్వారా ఎంతోమంది రైతులు ఉపాధి పొందుతున్నారు.
ఈ గ్రామం బొబ్బిలి మండలానికి 17 కిలో మీటర్ల దూరం లో ఉంది. ఈ గ్రామానికి దగ్గరలో ఎన్నో ఇంజనీరింగు కళాశాలలు ఉన్నాయి. అందులో తాండ్ర పాపారాయ ఇనిస్టిట్యూట్స్. వివేకానంద కాలేజి. భాస్కరా కాలేజిలు ఉన్నాయి.


title: పక్కి (గ్రామం)

text: పక్కి గ్రామం లో ఒక జిల్లా పరిషత్ మరియు రెండు మండల పరిషత్ పాఠశాలలు ఉన్నాయి.


title: పక్కి (గ్రామం)

text: ఈ గ్రామం లో ఒక వసతి గృహం ఉంది. ఈ గ్రామం లో ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం కూడా ఉంది. పక్కి గ్రామం లో పాల ఉత్పత్తి దారుల సహకార సంఘం ఉంది.


title: రాముడువలస

text: రాముడువలస, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


రాముడువలస


title: సివాడవలస

text: సివాడవలస, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కొండదెవుపల్లి

text: కొండదెవుపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కమ్మవలస

text: కమ్మవలస, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: ముత్తవలస

text: ముత్తవలస, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: పిరిడి

text: పిరిడి (ఆంగ్లం: Piridi), విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: జగన్నాధపురం (దరి) బొబ్బిలి

text: జగన్నాధపురం (దరి) బొబ్బిలి, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: పాత బొబ్బిలి (గ్రామీణ)

text: పాత బొబ్బిలి (గ్రామీణ), విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: చిత్రకోట బొద్దవలస

text: చిత్రకోట బొద్దవలస, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: దొంగురువలస

text: దొంగురువలస, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కసిదొరవలస

text: కసిదొరవలస, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: నారాయనప్పవలస

text: నారాయనప్పవలస, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: పారాది

text: పారాది (ఆంగ్లం: Paradhi), విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: బంకురువలస

text: బంకురువలస, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


బంకురువలస


title: భొజరాజపురం

text: భొజరాజపురం, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: గొర్ల సీతారాంపురం

text: గొర్ల సీతారాంపురం, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: గున్నతొటవలస

text: గున్నతొటవలస, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: రంగరాయపురం

text: రంగరాయపురం, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


రంగరాయపురం


title: కారాడ

text: కారాడ, విజయనగరం జిల్లా, బొబ్బిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: సుబ్బన్నపేట @ పిలకవాని అగ్రహారం

text: సుబ్బన్నపేట @ పిలకవాని అగ్రహారం, విజయనగరం జిల్లా, భోగాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: కొంగవానిపాలెం

text: కొంగవానిపాలెం, విజయనగరం జిల్లా, భోగాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము


ముంజేరు


title: ముంజేరు

text: ముంజేరు, విజయనగరం జిల్లా, భోగాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: ముంజేరు

text: [[వర్గం:విజయనగరం జిల్లా గ్రామాలు]


title: ముంజేరు

text:
Munjeru Village wisa bhutiful Villege
Sri SAI BABA TEMPLE super main raod munjru village
mujeru village good Village And super so may people are working village in andhra pradesh and them to like them village's NO.1 village in india and so are the agriculture famliys village.TO the many peoples are reading student's and other works in village devolememnt village in MUNJERU VILLEGE BHOGAPURAM MANDELAM VIZIANAGRAM DIST ANDHAR PRADESH (INDIA)


title: ముంజేరు

text: and student"s reading in MIRACLE EDUCATIONAL SOCIETY MUNJERU VILLAGE BHOGAPURAM MANDELAM VIZIANAGARAM DIST


title: ముంజేరు

text: so many people ARE working in MIRACLE SOFTWEAR SYSTEMS MUNJERU VILLAGE


title: ముంజేరు

text:
god is grate
Munjeru Village


title: చాకివలస

text: చాకివలస, విజయనగరం జిల్లా, భోగాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: గుడెపువలస

text: గుడెపువలస, విజయనగరం జిల్లా, భోగాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: అమతం రావివలస

text:
అమతం రావివలస విజయనగరం జిల్లా, భోగాపురం మండలానికి చెందిన ఒక చిన్న చాలా ప్రశాంతమయిన గ్రామము.
ఈ గ్రామములో మొత్తము 100 ఇళ్ళు వరుకు ఉన్నాయి. ఈ గ్రామానికి ఒక కిలో మీటరు దూరంలో జాతీయ రహదారి 5, ఉంది. 8 కిలోమీటర్ల దూరములో బంగాళాఖాతం ఉంది.


title: సవరవిల్లి

text: సవరవిల్లి, విజయనగరం జిల్లా, భోగాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము


పోలిపల్లి


title: పోలిపల్లి

text: పోలిపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, భోగాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: రాజాపులోవ

text: రాజాపులోవ, విజయనగరం జిల్లా, భోగాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: రావాడ

text: రావాడ పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:


బసవపాలెం


title: బసవపాలెం

text: బసవపాలెం, విజయనగరం జిల్లా, భోగాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: కవులవాడ

text: కవులవాడ, విజయనగరం జిల్లా, భోగాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కంచేరు

text: కంచేరు, విజయనగరం జిల్లా, భోగాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: కంచేరుపాలెం

text: కంచేరుపాలెం, విజయనగరం జిల్లా, భోగాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: మెండంగి

text:
మెండంగి, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: అలగరువు

text: అలగరువు, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: మూలవలస

text: మూలవలస, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


మూలవలస


title: దుగ్గేరు

text:
దుగ్గేరు, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: గుంటభద్ర

text: గుంటభద్ర, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: యెర్రసామంతుల వలస

text:
యెర్రసామంతుల వలస, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: పెదవూటగడ్డ

text: పెదవూటగడ్డ, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: బిరమాసి

text:
బిరమాసి, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=23


title: నంద

text: నంద, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


నంద


title: సీబిల్లిపెదవలస

text:
"సీబిల్లిపెదవలస"', విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: ఖవిరివలస

text: ఖవిరివలస, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: పెదఘసిల

text: పెదఘసిల, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


నందకొట్టుల ఘసిల


title: నందకొట్టుల ఘసిల

text: నందకొట్టుల ఘసిల, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: మార్కొండపుట్టి (మక్కువ మండలం)

text: గరుగుబిల్లి మండలానికి చెందిన మర్కొండపుట్టి గ్రామం. కొరకు చూడండి - మర్కొండపుట్టి (గరుగుబిల్లి)


title: మార్కొండపుట్టి (మక్కువ మండలం)

text: మార్కొండపుట్టి, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: సరాయివలస ( మక్కువ మండలం)

text: సరాయివలస, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: సరాయివలస ( మక్కువ మండలం)

text: జనాభా (2011) - మొత్తం 768 - పురుషుల సంఖ్య 375 - స్త్రీల సంఖ్య 393 - గృహాల సంఖ్య 188


సరాయివలస ( మక్కువ మండలం)


title: నాగుళ్లదబ్బ గడ్డ

text:
నాగుళ్లదబ్బ గడ్డ, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: అనాసభద్ర

text: అనాసభద్ర, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: లోవార్ఖండి

text:
లోవార్ఖండి, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: సిర్లం

text:
సిర్లం, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: దబ్బగడ్డ

text:
దబ్బగడ్డ, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: బంగారువలస

text: బంగారువలస, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: బట్టివలస

text: బట్టివలస, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: శంబర

text: సంబర లేదా శంబర (ఇంగ్లీష్: Sambara), విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము..


title: శంబర

text:
కళింగ ఆంధ్రుల ఆరాధ్య దైవము ఉత్తరంద్రుల కల్పవల్లిగ విరజిల్లుతున్న శ్రీశంబర పోలమాంబ జీవితచరిత్ర ఆశ్యర్యకరంతోపాటు ఆసక్తిని కలిగింస్తుంది. మహిమ స్వరూపిణిగా, శక్తిస్వరూపిణిగా ఘనతకెక్కిన శంబర గ్రామదేవత ఘట్టాలపై విభిన్న కథనాలు ప్రాచుర్యములో ఉన్నట్లు చరిత్రికారులు చెబుతున్నారు. అమ్మల గన్నయమ్మ ముగురమ్ముల మూలపుటమ్మ ఆదిశక్తి స్వరూపిణి పార్వతీదేవి అవతారమే పోలేశ్వరియని ప్రతిఏట లక్షలాది భక్తులు మొక్కులు చెల్లించి ముక్తిని పొందుతున్నారు.
తెలంగాణ ప్రాంతములో సమ్మక్క-సారక్క, అనకాపల్లిలో నూకాలంబ, విజయనగరం పైడితల్లి అమ్మవారి ఉత్సవాల మాదిరిగా శంబర పోలమ్మ సంబరాలు ఘనముగా జరుగుతాయి. పార్వతీపురం గిరిజన ఉపప్రణాలికా ప్రాంతానికి చెందిన మక్కువ మండలం శంబర ప్రాంతము పూర్వము దండకారణ్య ప్రాంతముగా ఉండేది. శంబాసురుడనే రాక్షసుడు ఈప్రాంతాన్ని పరిపాలించేవాడు. ఇతదూ మహా పరాక్రమవంతుడు, మాయావి, ఈయన పరిపాలనలో ప్రజలు, మునులు, ఘోరమైన చిత్రహింసలు అనుభవించేవారు. రాక్షస రాజు బారినుంచి రక్షించమని అప్పటి ప్రజలు, తపస్సంపన్నులు శక్తిస్వరూపిణిని వేడుకోవడముతో ఆమె పోలేరేశ్వరిగా అవతారమెత్తి, శంబాసుర రాక్షసుడుని సంహరించి సుఖ శాంతులు కలుగజేసింది. అప్పటినుండి పోలేశ్వరి పోలమాంబగ ప్రాచుర్యము పొంది ఈ ప్రాంతపు ఆరాధ్య దైవముగా పూజలందుకొంటుంది. శంబాసుర రాక్షసరాజు పరిపాలనలో ఈ ప్రాంతము ఉండటంతో ఈ ప్రాంతానికి శంబర అని పేరువచ్చింది.
సాలూరు పట్టణానికి 16 కిలోమీటర్లు, మక్కువ గ్రామానికి 6 కిలోమీటర్లు దూరంలో గోమిఖి నదీ పరీవాహక ప్రాంతాన ఇన్న శంబర గ్రామము. కొండదొరలు కుటుంబంలో శక్తి స్వరూపిణిగా అవతరించింది. సుమారు నాలుగు వందల సంవత్సరాల క్రితం స్వర్గీయ పృకాపు అప్పన్నదొర దంపతులకు పోలేశ్వరి జన్మించింది. ఆవతారమూర్తి అగుటచే ఈమె మెరుపుతీగ వలే దేవతా స్త్రీవలే గ్రామస్తుల మధ్య బాల్యం నుంచే ప్రత్యేక జీవన విధానాన్ని కనబరిచింది. ఇంట్లో పనిపాట్లు ఎప్పుడు ముగించేదో ఎవరికీ అంతుబట్టేది కాదు. తల్లిదండ్రులకు, చిన్ననాటి నుంచి తనతో పెరిగిన మేనత్తకు తప్ప ఆమె ఎవ్వరికంట కనిపించేందుకు నిరాకరించేది. స్పష్టంగా ఆమెను ఎవరూ చూడలేక పోయేవారు. యుక్త వయసు వఛ్ఛేవరుకు ఇదే మాదిరిగా వైవిధ్యమైన జీవన విధానం కనబరిచిన ఆమెను పలు ప్రాంతాల ప్రజలు భక్తిభావాలతో కీర్తించడము ప్రారంభించారు.


title: శంబర

text: పోలేశ్వరికీ యుక్తవయస్సు రావడంతో ఆమెకు వివాహం చేయాలన్న తలంపు తల్లిదండ్రులకు విండృది. కుమార్తె జీవన విధానంలో అమె మానవ స్త్రీ కాదని వారు తెలుసుకున్నారు. అందువల్ల ఈమె వివాహం ఎలా జరుగుతిందోనని ఆదిసక్తి స్వరూపిణి పైనే భారం వేశారు. ఆ రోజుల్లో శంబర గ్రామ మునసబుగా గిరడ చిన్నం నాయుడు బాధ్యతలు వహించేవరు. ఒకనాడు నీలాటిఋవున ఆయన దంతాదావనం చేసుకుంటున్నరు. ఆ సమయంలో మోభాసా మామిడిపల్లికి చెందిన కొండదొర కులస్తులు ఆ గ్రామనాయుదుగారితో కలసి పెళ్ళి సంబంధం విషయమై వృరొక పట్టణానికి ప్రయాణం సాగిస్తున్నారు. నీలాట రేవున శంబర మునసబు వారికి ఎదురవ్వడంతో కుశలప్రశ్నలు సంభాషణలో పోలేశ్వరీ గుణగణాలను తెలుసుకున్నారు. అంతటిరో వరి ప్;రయ్/అణాన్ని విరమించుకొని పేకాపు అప్పన్నదొర ఇంటికి వెఅల్లి లాంచనప్రాయంగా పోలేశ్వరిని తమ కోడలుగా చేసుకొనేందుకు సంబంధం ఖాయం చేసుకున్నారు.


title: శంబర

text: పోలేశ్వరి వివాహ లగ్నము సమీపిస్తున్న కొలది ఆ గ్రామ మునసబు చిన్నమ్నాయుడుతోపాటు చుట్టుఇప్రక్కల గ్రామాల ప్రజలంతా ఈ సారైనా ఆమెను చూడవచ్చని ఎంతో ఆనందించారు. అయితే వారికి నిరాశే ఎదురైంది. వివాహ లాంఛనాలకు అమె ఒప్పికోలేదు. గృహ జీవనానికి తాను పెళ్ళిచేసుకోవడంలేదని ముత్తైదువగా తాను నిర్వహించాల్సిన మహాకార్యమోకతి వున్నదని తల్లిదండ్రులకు ఆమె వివరించింది. ఎప్పుడూ వృదాంతి ధోరణిగా మాటలాడే కుమార్తె మాట ల్లోని మర్మాన్మి తల్లిదండ్రులు గ్రహించలేక పోయారు. వివాహ ముహూర్తసమయంలో పెళ్ళి పీటలపై ఆమె కూర్చొనక పెళ్ళికుమారుడితో ముట్టాబడిన మంగళసూత్రాలు, పూలదంశను ఒక పుణ్యస్త్రీతో తెప్పించుకొని ధరించింది.


title: శంబర

text: పోలేశ్వరి తాను మానవజన్మ ఎత్తి నిర్వర్తించాల్చిన పనులు పూర్తయినవని తలంచింది. తన తల్లి ఒడిలో చేరుకోవాలని అవతారాన్ని చాలించేందుకు భర్తతో సవ్వారిలో కూర్చొనేందుకు నిరకరించింది. అత్తవారింటికి పయణ్మైన సమయాన వాయువృగంతో మెరుపుతీగవలే పల్లకిలో ప్రవృశించింది. తనకు తోడుగా పృరంటాలుగా వచ్చేందుకు మేనత్త అయిన పెద్ద పోలమ్మను అంగీకరించినది, పల్లకి తలుపులు మూసుకిని వారు కూచొవడంతొ పోలేస్వరిని వూడాలన్న ఆసతో వున్న గ్రామస్తులకు నిరాశ ఎదురయ్యింది. పల్లకిని శంబర గ్రామం దాటి దక్షిణదిక్కుగా ఒక పర్లాంగు దూరం తీసుకువెళ్లగానీ గులివిందల పోలినాయుడు చెరువు, కిట్టలు తోటవద్ద సవ్వరిని దింపిఛ్చమని బోయిలకు మేబత్తచే ఆపించి ఆడ మరుగు నిమిత్తమని తలచి సవ్వారిని దించి బోయిలు దూరముగా పోయిరి .పోలేస్వరి మెరుపు వలృ బయటకు వచ్చి భుమాతను ప్రార్థించి దారిమ్మని కోరెను. ప్రశాంతమైన వాతావరణంలో ప్రకంపనలు రేగి ఆ ప్రాంతంలో భూమి బీటలు వారడంతో కంఠము వరకు పోలేశ్వరి భూమిలోదిగబడెను. మేనత్త పెద్దపోలమ్మ భయబ్రాంరురాలై భక్తి శ్రద్ధలతో పోలేశ్వరిని ప్రార్థించి తనను ఇక్యం చేసుకొమ్మని కోరెను. ఆమె మహిమా ప్రభావంతో పెద్దపోలమ్మ భూమిలో పూర్తిగా దిగబడెను. అనంతరము అక్కడకు చేరిన బోయిలు అ ప్రాంతనికి చేరుకొని కంథము వరకు దిగివున్న పోలేస్వరిని చూచి ఆశ్చర్యం ఆందోళనతొ భయకంపితులైనారు. భయపడవలదని బోయిలకు అభయమిచ్చి ముందుగ గుఋఋఅముపై వెళుతున్న తన భర్తను గ్రామస్తులకు జరిగిన విషయాలను తెలిప్;ఇ ఈ ప్రాంతానికి తీసుకురమ్మని ఆగ్యాపించింది. బొయిలు చెప్పిన ప్రకారం ఆమె భర్తను గ్రామ ప్రజలు అప్రదేశానికి చేరుకొని అంతా చూసి ఆశ్చర్యముతో భక్తిశ్రద్ధలటో పోలేస్వరికి నమస్కరించారు. పోలేస్వరి తన భర్తను పిలిచి నీతో సమ్సారిక కష్తసుఖాలను పంచుకొనేందుకు ఈరోజే చేరొక కన్యతో వివహం జౌర్గుతుందని తెలిపెను. అలాగే ఈ గ్రామానికి శంబర గ్రామ డేవత లేనదున శంబరపోలమాంబగా పిలవబడుతూ గ్రామ దేవతపై అన్ని ప్రాంతాలకు చెందిన భక్తులను సదా రక్షిస్తనని అభయమిచ్చెను. అలాగేగ్రామంలో తనను కొలిచే విధానాన్ని, క్రమాన్ని వవరించి భూమిలో కృంగి అవతారం చాలించెను. ఆమె చెప్పిన ప్రకారమే ఆ దినమే భర్తకు వివాహము జరిగెను. శక్తి స్వరూపిణిగా పోలమాంబ నమ్ముకున్న భక్తులకు కోరిన కోర్కెలు తీర్చే కల్పవల్లిగా కొంగుబంగారమై ముక్తిని ప్రసాదిస్తుందని చరిత్ర తెలుపుతుంది.


title: శంబర

text:
సంబర పోలమాంబ మహిమలు వర్ణింప శక్యము కానివి. ఆమె మహిమల్లో భాగంగా శంబర గ్రామాన్ని ఆనుకొని కొండపై వున్న రెండు పెద్దబండరాళ్లు పోతుకుడెరాళ్లుగా పిలుస్తూ పూజలందుకుంటున్నాయన్న సాక్ష్యాలు నేటికీ చ్వ్బుతునేచున్నారు. జలాశయంలో న్హాగమైన అమ్మవారి చెరువును నొళ్లించడానికి గ్రామము.లో ప్రతీ ఇంటివారిని ఏరును తోలుకొని రావాలని గ్రామపెద్దలు అపటి మునసబు గిరిడ చిన్నంనాయుడు ఆగ్యాపించారు. మొదటి రోజున ఊరందరూ తమ తమ ఎద్దులతో ఏరును తోలుకువెళ్లారు. అయితే పోలేశ్వరి తల్లిదండ్రులకు ఎద్దులేనందున ఏరును తోలుకు వెళ్లలేకపోయారు, తెల్లవారి పిలిపించి ఏ శిక్ష విధిస్తారోనని తల్లిదండ్రులు జన్నిపేకాపు అప్పన్నదొర దంపతులు దుఖ్ఖ్హించసాగారు. ఆ రాత్రి సమయంలో వారి కలలో పోలేశ్వరి కనిపించి త మేనత్త నల్లఎద్దుగా, తాను తెల్లఎద్దుగా అవతరించా మని హ్రామస్తులతోపాటు మీరు కూడా ఏరు తోలుకెళ్లమని చెప్పి అంతర్ధానమయ్యెను.వారు తిరిగి వచ్చి చూడగా దొడ్డిలో చూడముచ్చటయిన రెండు ఎద్దులు కనిపించాయి .వాటిని వారు ఏరుపోసి చెరువు వద్దకు తోలుకొనిపోగా అప్పటికే గ్రామస్థులు చెరువుపనిలో ఉన్నారు.జన్నికాపు అప్పన్నదొర ఏరు తోలుకొస్తుండడంతో వారికి ఎద్దులు ఎక్కడవని ఒకరినొకరు గుసగుస లాడుకోవడం మొదలైనది.. ఆ ప్రదేసానికి చేరేసరికి ఆ రెండు ఎద్దులు పులిలా గాండ్రిస్తూ పూసిన పూజ పెద్ద సర్పములా అక్కడివారికి కనిపించాయి.దీంతో గ్రామస్తులూ వారి వారి ఎద్దులూ ప్రాణభయముతో పరుగులెత్తాయి.విషయాన్ని తెలుసుకున్న మునసబు జరిగిన తప్పును ఒప్పుకొని క్షమించమని అప్పన్నదొర దంపతులను బ్రతిమాలాడరు.పోలేశ్వరి మహిమను మనషును ఎరిగిన తల్లిదండ్రులు ఆమెను ప్రార్థించి ఉగ్రరూపాన్ని విడిచిపెట్టమని ప్రాదేయపడ్డరు. పోలమాంబ శాంతించి తన మేనత్త పెద్దపోలమ్మతో ఎద్దులరూపములోనేకొండపైకెక్కి అక్కడరెండు పెద్దబండరాళ్లుగా మారిపోయారు.అప్పటినుంచి ఆ రాళ్లు అమ్మవారి ప్రతిరూపాలుగా భావిస్తు పూజలు జరుపుతున్నారు.నేటికీ వాటిని పోతుకుడెరాళ్లుగా పిలుస్తున్నారు.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: సన్యాసిరాజుపురం మరిపివలస

text:
సన్యాసిరాజుపురం మరిపివలస, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: ఖవిరిపల్లి

text: ఖవిరిపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కొండ బుచ్చంపేట

text: కొండ బుచ్చంపేట, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: సంతేశ్వరం

text:
సంతేశ్వరం, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: వెంకటభైరిపురం

text:
వెంకటభైరిపురం, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: కోయన్నపేట

text: కోయన్నపేట, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: కొండరాజేరు

text: కొండరాజేరు, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కాశిపట్నం

text: కాశిపట్నం, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: పాపయ్యవలస

text:
పాపయ్యవలస, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: ములక్కాయవలస

text:
ములక్కాయవలస, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: నారాయణ రామచంద్రరాజుపురం

text:
నారాయణ రామచంద్రరాజుపురం, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: బంటుమక్కువ

text: బంటుమక్కువ, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: చెముడు (మక్కువ మండలం)

text: చెముడు, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: మూకవలస

text:
మూకవలస, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: పాయకపాడు

text:
పాయకపాడు, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: చప్ప బుచ్చంపేట

text: చప్ప బుచ్చంపేట, విజయనగరం జిల్లా, మక్కువ మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: కన్నంపేట

text: కన్నంపేట పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.


title: తిమురువలస

text: తిమురువలస, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


తిమురువలస


title: కూనేరు

text: కూనేరు విజయనగరం జిల్లా, కొమరాడ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కొమరాడ నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పార్వతీపురం నుండి 22 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 277 ఇళ్లతో, 1131 జనాభాతో 942 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 526, ఆడవారి సంఖ్య 605. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 47 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 838. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581738[1].పిన్ కోడ్: 535521.


title: కూనేరు

text: గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు కొమరాడలో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల కొమరాడలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పార్వతీపురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, పాలీటెక్నిక్ పార్వతీపురంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల బొబ్బిలిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పార్వతీపురంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం కొమరాడలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.


title: కూనేరు

text: కూనేరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.


title: కూనేరు

text: గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.


title: కూనేరు

text: మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.


title: కూనేరు

text: పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటో సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.


title: కూనేరు

text: గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: కూనేరు

text: గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: కూనేరు

text: గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.


title: కూనేరు

text: కూనేరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:


title: కూనేరు

text: అడవి: 528 హెక్టార్లు వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 10 హెక్టార్లు


title: కూనేరు

text: వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 210 హెక్టార్లు


title: కూనేరు

text: బంజరు భూమి: 128 హెక్టార్లు నికరంగా విత్తిన భూమి: 64 హెక్టార్లు నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 128 హెక్టార్లు వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 64 హెక్టార్లు


title: కూనేరు

text: కూనేరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.


title: కూనేరు

text: ఇతర వనరుల ద్వారా: 64 హెక్టార్లు


title: ఉద్దంగి

text: ఉద్దంగి, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: ఉద్దంగి

text: జనాభా (2011) - మొత్తం 740 - పురుషుల సంఖ్య 365 -స్త్రీల సంఖ్య 375 - గృహాల సంఖ్య 188


title: పోరంలోవ

text: పోరంలోవ, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: పోరంలోవ

text: జనాభా (2011) - మొత్తం 29 - పురుషుల సంఖ్య 16 -స్త్రీల సంఖ్య 13 - గృహాల సంఖ్య 10


పోరంలోవ


title: కుంతినవలస

text: కుంతినవలస, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: చినమేడపల్లి

text: చినమేడపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: పెదమేడపల్లి

text: పెదమేడపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: పోరం

text: పోరం పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:


title: శీలవలస

text: శీలవలస, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: శీలవలస

text: జనాభా (2011) - మొత్తం 21 - పురుషుల సంఖ్య 11 -స్త్రీల సంఖ్య 10 - గృహాల సంఖ్య 6


శీలవలస


title: కొండలింగాలవలస

text: కొండలింగాలవలస, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: గాజంగుడ్డివలస

text: గాజంగుడ్డివలస, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: నిక్కలవలస

text: నిక్కలవలస, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: లోతుగెడ్డ

text: లోతుగెడ్డ, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: లోతుగెడ్డ

text: జనాభా (2011) - మొత్తం 1,789 - పురుషుల సంఖ్య 896 -స్త్రీల సంఖ్య 893 - గృహాల సంఖ్య 398


లోతుగెడ్డ


title: వంకసోమిడి

text:
వంకసోమిడి, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము
జనాభా (2011) - మొత్తం 49 - పురుషుల సంఖ్య 21 -స్త్రీల సంఖ్య 28 - గృహాల సంఖ్య 17


వంకసోమిడి


title: ఆండ్ర

text: ఆండ్ర, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: ఆండ్ర

text: జనాభా (2011) - మొత్తం 1,876 - పురుషుల సంఖ్య 897 -స్త్రీల సంఖ్య 979 - గృహాల సంఖ్య 494


title: జయతి

text: జయతి, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


జయతి


title: ఇప్పలవలస

text: ఇప్పలవలస పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.


title: జక్కువ

text: జక్కువ, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: గుర్రమ్మ వలస

text: గుర్రమ్మ వలస, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: పెదచామలపల్లి

text: పెదచామలపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


పెదచామలపల్లి


title: రబంద

text: రబంద, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: మీసాలపెట

text: మీసాలపెట, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: మీసాలపెట

text:
జనాభా (2011) - మొత్తం 727 - పురుషుల సంఖ్య 363 -స్త్రీల సంఖ్య 364 - గృహాల సంఖ్య 179
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: కొంపంగి

text: కొంపంగి, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: ఇద్దనవలస

text: ఇద్దనవలస, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము..


title: ఇద్దనవలస

text: [1] ఈనాడు కృష్ణా, డిసెంబరు-17, 2013.15వ పేజీ.


title: చల్లపేట

text: చల్లపేట, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: చల్లపేట

text: జనాభా (2011) - మొత్తం 1,789 - పురుషుల సంఖ్య 902 -స్త్రీల సంఖ్య 887 - గృహాల సంఖ్య 448


title: ఖాయిలం

text: కైలాం, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: ఖాయిలం

text: జనాభా (2011) - మొత్తం 804 - పురుషుల సంఖ్య 384 -స్త్రీల సంఖ్య 420 - గృహాల సంఖ్య 189


title: అమరాయవలస

text:
అమరాయవలస, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
జనాభా (2011) - మొత్తం 601 - పురుషుల సంఖ్య 317 -స్త్రీల సంఖ్య 284 - గృహాల సంఖ్య 141


title: చింతలవలస

text: చింతలవలస పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.


title: పిట్టాడ

text: పిట్టాడ, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: ఒణిజ

text: ఒణిజ, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: గుర్ల తమ్మరాజుపేట

text: గుర్ల తమ్మరాజుపేట, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: అగురు

text: అగురు, విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: వూటపల్లి

text: వూటపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: శ్యామయవలస

text: శ్యామయవలస, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


శ్యామయవలస


title: ఉత్తరవిల్లి

text: ఉత్తరవిల్లి, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము..


title: రాచగుమ్మం

text: రాచగుమ్మం, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


రాచగుమ్మం


title: గటడ (శ్రీరంగరాజపురం వద్ద)

text: గటడ (శ్రీరంగరాజపురం వద్ద), విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: రామయవలస

text: రామయవలస, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


రామయవలస


title: సోమలింగాపురం

text:
"మెరక తల్లి గుడికి ఈ గ్రామము ప్రసిద్ధి"'
సోమలింగాపురం, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


సోమలింగాపురం


title: సివ్వమొదరవలస

text: సివ్వమొదరవలస, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


సివ్వమొదరవలస


title: గొట్టిపల్లి

text: గొట్టిపల్లి పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.


title: బూదరాయవలస

text: బూదరాయవలస విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మెరకముడిదాం నుండి 2 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయనగరం నుండి 49 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 176 ఇళ్లతో, 727 జనాభాతో 275 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 373, ఆడవారి సంఖ్య 354. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 91 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 582621.పిన్ కోడ్: 535102.


title: బూదరాయవలస

text:
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.
సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు మెరకముడిదాంలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల గోపన్నవలసలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల భైరిపురంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు గరివిడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు విజయనగరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల గరివిడిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం మెరకముడిదాంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.


title: బూదరాయవలస

text: ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.


title: బూదరాయవలస

text: గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.


title: బూదరాయవలస

text: బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.


title: బూదరాయవలస

text: మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.


title: బూదరాయవలస

text:
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.


title: బూదరాయవలస

text:
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: బూదరాయవలస

text: గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: బూదరాయవలస

text: గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.


title: బూదరాయవలస

text:
బూదరాయవలసలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
బూదరాయవలసలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.


బూదరాయవలస


title: గోపన్నవలస

text: గోపన్నవలస, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: గోపన్నవలస

text:
==గణాంకాలు;
జనాభా (2011) - మొత్తం 1,091 - పురుషుల సంఖ్య 549- స్త్రీల సంఖ్య 542 - గృహాల సంఖ్య 272


title: కొండలవేరు

text: కొండలవేరు, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: శతమవలస

text: శతమవలస, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


శతమవలస


title: పుటికవలస

text: పుటికవలస, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


పుటికవలస


title: గొల్లలవలస

text: గొల్లలవలస, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: సిరిదేవిపురం

text: సిరిదేవిపురం, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


సిరిదేవిపురం


title: యదికి

text: యదికి, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


యదికి


title: భగీరధిపురం అగ్రహారం

text:
భగీరధిపురం అగ్రహారం, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.
భగీరధిపురం అగ్రహారం అన్న పేరు అనే భాగీరథిపురం అన్న పూర్వపదం, అగ్రహారం అనే ఉత్తరపదాల కలయికతో ఏర్పడింది. భాగీరథీపురం అన్న పదం గ్రామనామ సూచకం. వైదిక విద్యలు వ్యాప్తిచేసేందుకు, విద్యాప్రదర్శనకు మెచ్చుకోలుగా బ్రాహ్మణులకు రాజులు, జమీందారులు, సంపన్నులు దానమిచ్చిన భూభాగాన్ని అగ్రహారం అంటారు..


భగీరధిపురం అగ్రహారం


title: బదం

text: బదం, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


బదం


title: కొత్తకర్ర

text: కొత్తకర్ర, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: బిల్లలవలస

text: బిల్లలవలస, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


బిల్లలవలస


title: కుంచిగుమదం

text: కుంచిగుమదం, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: గర్భం

text: స్త్రీ, పురుష ప్రాకృతిక సంభోగం కార్యంలో పురుషుడు తన వీర్యాన్ని స్త్రీ యోనిలో స్కలించడం వలన స్త్రీకి మాతృత్వం సిద్ధిస్తుంది. పురుషుని వీర్యంలోని వీర్యకణాలు స్త్రీ అండాన్ని ఫలదీకరించిన తరువాత ఏర్పడిన పిండం స్త్రీ గర్భాశయంలో పెరగడం ప్రారంభిస్తాయి. దీనిని గర్భం లేదా కడుపూ' (Pregnancy) అంటారు. గర్భం ధరించిన స్త్రీని గర్భవతి లేదా గర్భిణి అంటారు. గ్రామాల్లో స్త్రీకి గర్భం వస్తే ' ఆమె నీళ్ళు పోసుకుంది ' అని అంటారు. కొంతమందిలో ఒకటి కన్నా ఎక్కువ పిండాలు తయారౌతాయి. ఫలదీకరణం తరువాత తయారైన పిండం పెరుగుతూ ఉండే కాలాన్ని గర్భావధి కాలం అంటారు. దీని తరువాత శిశువు జన్మిస్తుంది. దీనిని పురుడు అంటారు. క్షీరదాలన్నింటిలో క్షుణ్ణంగా పరిశోధన మానవులలో జరిగింది. ఈ వైద్య శాస్త్రాన్ని ఆబ్స్టెట్రిక్స్ (Obstetrics) అంటారు.


title: గర్భం

text: గర్భావధి కాలం తరువాత శిశువు జననం సాధారణంగా 38 - 40 వారాలు అనంతరం జరుగుతుంది. అనగా గర్భం ఇంచుమించు తొమ్మిది నెలలు సాగుతుంది.


title: గర్భం

text: ఫలదీకరణం తరువాత ప్రారంభ దశను 'పిండం' అంటారు. 'శిశువు' అని ఇంచుమించు రెండు నెలలు లేదా 8 వారాల తర్వాత నుండి పురిటి సమయం వరకు పిలుస్తారు.[1][2]


title: గర్భం

text: స్త్రీలకు ప్రతి నెల బహిష్టు (Menses) పూర్తైన తర్వాత గర్భాశయంలో అండం విడుదల అవుతుంది. ఆ సమయంలో స్త్రీ పురుషుడితో సంభోగించినప్పుడు గర్భం దాల్చే అవకాశం ఉంటుంది. చాలా దేశాల్లో మానవుల గర్భావథి కాలాన్ని మూడు ట్రైమిస్టర్ కాలాలుగా విభజిస్తారు. గర్భధారణ సమయం నుండి పన్నెండు వారాల వరకు మొదటి త్రైమాసికం అంటారు. గర్భధారణలో మొదటిగా ఫలదీకరణ చెందిన అండము ఫెలోపియన్ ట్యూబ్ గుండ ప్రయాణించి గర్భాశయం లోపలి గోడకు అతుకుంటుంది. ఇక్కడ పిండం మరియు జరాయువు తయారవుతాయి. మొదటి ట్రైమిస్టర్ కాలంలో ఎక్కువగా గర్భస్రావం జరిగే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. పదమూడవ వారం నుండి ఇరవై ఎనమిదవ వారం వరకు రెండవ త్రైమాసికం అంటారు. రెండవ ట్రైమిస్టర్ కాలంలో శిశువు పెరుగుదలను సులభంగా గుర్తించవచ్చును. ఇరవై తొమ్మిది వారాల నుండి నలబై వారాల వరకు మూడవ త్రైమాసికం అంటారు. మూడవ ట్రైమిస్టర్ కాలంలో శిశువు గర్భాశయం బయట స్వతంత్రంగా బ్రతకగలిగే స్థాయికి పెరుగుతుంది.[3]


title: గర్భం

text: శిశువు జన్మించడానికి ముందు తగు జాగ్రత్తలు తీసుకొనుట చాలా అవసరం. అనగా అదనపు ఫోలిక్ ఆమ్లం తీసుకొనుట, సాధారణ వ్యాయామం చేయుట మరియు రక్త పరీక్షలు చేయించుకోవడం[4]. గర్బవతులకు అధిక రక్తపోటు, మధుమేహం, అనీమియా, తీవ్రమైన వికారం మరియు వాంతులు వచ్చే అవకాశము ఉంది[5]. సాధారణంగా 37 మరియు 38 వారాలని అర్లీ టర్మ్ అని, 39 మరియు 40 వారాలని ఫుల్ టర్మ్ అని, 41 వారాన్ని లేట్ టర్మ్ అని అంటారు. 37 వారాల కన్నా ముందు శిశువు జన్మిస్తే వారిని అపరిపక్వ శిశువు అంటారు.


title: గర్భం

text: తెలుగు భాషలో గర్భం అనే పదానికి వివిధ ప్రయోగాలున్నాయి. గర్భము నామవాచకంగా వాడితే కడుపు అని అర్ధం. ఏదైనా ప్రదేశంగాని, వస్తువుగాని, ఇతరత్రా లోపలి భాగానికి గర్భం అని పిలవడం పరిపాటి. ఉదా: నదీగర్భము, గర్భగృహము, గర్భాలయం (గర్భాలయము), గర్భాగారం, గర్భశత్రువు మొదలైనవి. గర్బాధానము అనగా హిందువుల వివాహం సమయంలో పరాకాష్ఠ శోభనం కార్యక్రమము.


title: గర్భం

text: చాలా మందిలో గర్భధారణకు మొట్టమొదటి సంకేతం సరయిన సమయంలో రావలసిన ఋతుస్రావం కాకపోవడం. కొందరిలో కడుపులో వికారం, వాంతులు వంటివి అనిపించవచ్చును. దీనిని తేదీ తప్పడం అంటారు. క్రితం ఋతుచక్రంలో చివరి రోజుకు రెండు వారాలు కలుపుకుంటే ఇంచుమించుగా గర్భధారణ సమయం లెక్కించవచ్చును. ఈ తేదీల ఆధారంగానే వైద్య నిపుణులు అంచనా వేసి ఎప్పుడు పురుడు పోసుకునేదీ లెక్కకడతారు. దీనిని నేగలీ సూత్రం (Naegele's rule) అంటారు.


title: గర్భం

text: గర్భ నిర్ధారణ పరీక్షలు ఎక్కువగా జరాయువు నుండి తయారయ్యే హార్మోన్లు ఆధారంగా పనిచేస్తాయి. వీటిని రక్తంలో గాని, మూత్రంలో గాని కొద్ది రోజులలోనే గుర్తించవచ్చును. గర్భాశయంలో స్థాపించబడిన తరువాత, జరాయువు చే స్రవించబడిన కోరియానిక్ గొనడోట్రోఫిన్ స్త్రీ అండాశయంలోని కార్పస్ లుటియమ్ నుండి ప్రొజెస్టిరోన్ స్రావాన్ని ప్రేరేపిస్తాయి. దీని మూలంగా ఎండోమెట్రియమ్ మెత్తగా వాచి, రక్తనాళాలు వృద్ధిచెందుతాయి. దీని మూలంగా పిండాభివృద్ధికి కావలసిన ఆహార పదార్షాలు సరఫరా చెందుతాయి.


title: గర్భం

text: ప్రారంభ దశలో స్కానింగ్ పరీక్ష గర్భధారణ మరియు పిండం యొక్క వయస్సును కూడా తెలియజేస్తుంది. దీని ద్వారా పురుడు జరిగే సమయం కూడా నేగలీ సూత్రం కన్నా సరిగ్గా అంచనా వేయవచ్చును.[6] శాస్త్రబద్ధంగా పురుడు ప్రారంభమైన సమయం ఋతుచక్రం యొక్క తేదీల ప్రకారం 3.6 శాతం కేసులలో మాత్రమే జరుగుతుంది. అయితే స్కానింగ్ ద్వారా అంచనా కూడా 4.3 శాతంలో మాత్రమే సరైనదిగా తెలిసింది.[7]


title: గర్భం

text: స్త్రీలు పోషకవిలువలు కలిగిన ఆహారం తీసుకోకపోవడం జీవితంలో స్థిరపడాలనే ఉద్దేశంతో అమ్మాయిలు ఆలస్యంగా పెళ్ళి చేసుకోవడం. అమ్మాయిల్లో పొగ త్రాగడం, మద్యం సేవించడం వంటి దులవాట్లు పురుషుల్లో వీర్యకణాల లోపం దంపతుల్లో మానసిక ఒత్తిడులు


title: గర్భం

text: గర్భిణీ స్త్రీలకు తగినంత పోషక ఆహారాన్ని సమకూర్చే ఈ జనని సురక్ష యోజన పథకం కింద పేద తరగతులకు చెందిన గర్భిణీలకు ఆర్థిక సాయం అందిస్తారు. మూడోనెల నుంచి ప్రసవం వరకు గర్భిణీలకు పౌష్ఠికాహారానికి జనని సురక్ష యోజన' కింద 700 రూపాయలు కేంద్రం సుఖీభవ కింద రాష్ట్రం మరో 300 రూపాయలు రెండు కాన్పులులోపు వెయ్యి రూపాయల చొప్పున అందిస్తారు. మూడోనెల రాగానే గర్భిణీలు తమ పేర్లను నిర్దేశించిన కేంద్రాల్లో నమోదు చేయించాలి. ఆ వెంటనే ఈ పథకం కింద గర్బిణీలకు ఆర్థ్ధిక సాయం చేస్తారు.కుటుంబ నియంత్రణ శస్త్ర చికిత్సలకు ఇంతకుముందు 880 రూపాయలు చెల్లించేవారు. దీనిలో 600 రూపాయలు కేంద్ర ప్రభుత్వ వాటాకాగా, 280 రూపాయలు మాత్రమే రాష్ట్ర ప్రభుత్వ వాటా.


title: గర్భం

text: సరోగేటెడ్ ప్రక్రియకు సంబంధించి మనకు ఎలాంటిచట్టాలు లేవు. దత్తత ప్రక్రియ చాలా క్లిష్టంగా ఉండటంతో సరోగేటెడ్ ప్రక్రియకు మొగ్గుచూపుతున్నారు.


title: గర్భం

text: సరోగసీ ప్రక్రియను నిర్వహించే క్లినిక్‌లు డీఎన్‌ఏ ఫింగర్ ప్రింట్ల రికార్డులు నిర్వహించాలి సంతానం కావాలనుకునే దంపతులు, సరోగేట్ (గర్భాన్ని మోసే) తల్లి మానసిక స్థితి సాధారణంగా ఉండాలి. సరోగేట్ తల్లికి గర్భాన్ని మోసేందుకు అయ్యే పూర్తిస్థాయి ఖర్చును సంతానం కావాలనుకుంటున్న దంపతులు చెల్లించాలి. ఈ ఆర్థికపరమైన లావాదేవీలకు సంబంధించిన వివరాలు కూడా క్లినిక్‌ల వద్ద ఉండాలి. కానీ వీటిలో క్లినిక్ ఎలాంటి జోక్యం చేసుకోకూడదు. ఆర్థికలావాదేవీలన్నీ కూడా దంపతులు, సరోగేట్ తల్లి మధ్యే కొనసాగాలి. క్లినిక్‌లు కేవలం వైద్య సేవలకు మాత్రమే ఛార్జీలు తీసుకోవాలి. సరోగెట్‌గా వ్యవహరించే తల్లుల కోసం క్లినిక్‌లు ఎలాంటి ప్రకటనలూ ఇవ్వకూడదు. 30-40 ఏళ్ల మధ్య వయసున్నవారు మాత్రమే సరోగేట్ తల్లిగా వ్యవహరించాలి. సంతానం కావాల్సిన దంపతులకు జన్యు సంబంధం ఉన్నవారు, లేనివారు కూడా ఈ పని చేయొచ్చు. ముగ్గురికి పైగా సంతానం ఉన్నవారు సరోగేట్ తల్లిగా వ్యవహరించడానికి వీలులేదు...


title: గర్భం

text: వర్గం:శరీర ధర్మ శాస్త్రము వర్గం:సంస్కృత పదజాలము వర్గం:లైంగిక విద్య


title: భైరిపురం

text: భైరిపురం పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:భైరిపురం (బలిజిపేట)


title: పెదరవ్యం

text: పెదరవ్యం, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


పెదరవ్యం


title: చెల్లాపురం

text: చెల్లాపురం, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: చినరవ్యం

text: చినరవ్యం, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: చినబంటుపల్లి

text: చినబంటుపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: గొల్లపేట

text: గొల్లపేట, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: అప్పలరాజుపేట

text: అప్పలరాజుపేట, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: ఇట్లమామిడిపల్లి

text: ఇట్లమామిడిపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కొట్టక్కి

text: కొట్టక్కి, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: కొట్టక్కి

text: గ్రామంలో మూడు దేవాలయాలు మరియు ఒక మసీదు, ఒక చర్చి ఉన్నాయి.


title: కొట్టక్కి

text: దేవాలయాలుగ్రామంలో మొత్తం ఆరు పాఠశాలలున్నాయి. రెండు మండల పరిషత్ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, ఒక జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల, జిల్లా ప్రాథమిక విద్యా కేంద్రము, సరస్వతీ శిశు మందిర్ మరియు ఒక అంగన్‌వాడీ పాఠశాల ఉన్నాయి.


title: సమర్తుల చింతలవలస

text:
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12
సమర్తుల చింతలవలస, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: సోంపురం

text: సోంపురం పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:


title: నాయుడువలస

text: నాయుడువలస పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.


title: కొండపలవలస

text: కొండపలవలస, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: అరికతోట

text: అరికతోట, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: బూసయవలస

text: బూసయవలస, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


బూసయవలస


title: ముచ్చెర్లవలస

text: ముచ్చెర్లవలస పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:


title: కొండకెంగువ

text: కొండకెంగువ, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: ములచెలగం

text:
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12
ములచెలగం, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: పెదచెలగం

text:
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12
పెదచెలగం, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: ఎనుబరువు

text: ఎనుబరువు, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: లొల్లరపాడు

text:
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12
లొల్లరపాడు, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: చండాపురం

text: చండాపురం, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: కోటసిర్లం

text: కోటసిర్లం, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: పాతరేగ

text:
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12
పాతరేగ, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: రొంపల్లివలస

text:
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12
రొంపల్లివలస, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: లక్కవరపుకోట సీతారాంపురం

text: లక్కవరపుకోట సీతారాంపురం, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: గొల్జం

text: గొల్జం, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కల్లెంపూడి

text: కల్లెంపూడి, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కల్లెంపూడి

text:
కల్లెంపూడి జనాభా సుమారుగా 1500 నుండి 2000 మధ్యలో వుండును. మొత్తము వోటర్ల సంఖ్య 800.
ఇక్కడి ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయము. ప్రధాన నీటి వనరు వర్షము. ఇక్కడ చెరువు పేరు శ్రీ ముఖి కృష్ణంరాజు చెరువు.
ఇక్కడ శ్రీ సంతాన వేణు గోపాల స్వామి వారి దేవాలయము ఉంది.
ఈ గ్రామమునకు దగ్గరలో గల పట్టణము 8 కిలోమీటర్స్ దూరంలో గల శృంగవరపుకోట. చుట్టుపక్కల గొల్జాం, ముకుందపురం, చింతాడ మరియు ఓబలయ్యపాలెం అను గ్రామములు ఉన్నాయి.ఈ గ్రామమునకు 60 కిలోమీటర్స్ దూరంలో విశాఖపట్నం అను నగరము కలదు, ఈ గ్రామము జిల్లా కేంద్రమునకు 30 కిలోమీటర్స్ దూరంలో ఉంది.ఈ గ్రామములో ధాన్యము, నువ్వులు, మినుములు, పెసలు, రాగులు మొదలగు పంటలు పండును,


title: కొట్యడ

text: కొట్యడ, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: ఖాశాపేట

text: ఖాశాపేట, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము..


title: ఖాశాపేట

text: ఇది ఉత్తరాపల్లి నియోజకవర్గం లోని గ్రామం. (ఈ నియోకజకవర్గం శ్రింగవరపు కోట నియోకజకవర్గంలో కలిసిపోవడం వల్ల ప్రస్తుతం ఈ పేరుతో ఏ నియోజకవర్గము లేదు) . గతంలో అనేక మార్లు ఎమెల్యేగా పనిచేసిన కోళ్ళ అప్పలనాయుడు గారు ఈ ఊరు వారే. ౨౦౦౯ ఎన్నికల్లో గెల్చిన కోళ్ళ లలితకుమారి గారు వీరి కోడలే.


title: కిత్తన్నపేట

text: కిత్తన్నపేట, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: మార్లపల్లి

text: మార్లపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


మార్లపల్లి


title: చందులూరు

text: చందులూరు, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: కుద్దువలస

text: కుద్దువలస, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: పొతంపేట

text: పొతంపేట, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: నరసంపేట

text: నరసంపేట, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: లచ్చంపేట

text:
లచ్చంపేట, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.
ఈ గ్రామములో చాగంటి వారి కుటుంబాలు ప్రసిద్ధి.ఈ గ్రామములో పురాతన శివాలయం గలదు. అది చాలా బాగంటంది.సాయి బాబా కోవెల చాలా బాగుంటుంది.


title: నీలకంటాపురం

text: నీలకంటాపురం, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కల్లెపల్లి

text: కల్లెపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ నం. 535 183.


title: కల్లెపల్లి

text:
శ్రీ వేదమాత గాయత్రీదేవి ఆలయం. వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు


title: తామరాపల్లి

text: తామరాపల్లి పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.


title: గంగుబుడి

text:
గంగుబూడి, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.
ప్రస్తుతం doddi rambabu ఈ వూరి సర్పంచ్. ఈ వూరిలో మంచాలపట్టినేసే కార్మికులూ, వారికొక సహకార సంఘం ఉన్నాయి. ఈ వూరిలో పద్మశాలీలు, యాదవులు, అయ్యరక పాత్రుల్లు ఎక్కువ. ఈ వూరి నుండి శ్రీరంపురానికి, tamarapalli ki దారి ఉంటుంది. గంగుబూడి కొత్తవలస పోస్ట్ ఆఫీసు కిందకు వచ్చే గ్రామం.ఈ ఊరిలో ఒక కొండ ఉంది.ఆ కొండ పేరు "నంది కొండ". ఆ కొండ మీద శ్రీ సీతారముల వారి గుడి ఉంది.ఈ గుడి చుట్టు పక్కల ఊరులలో పేరు గాంచింది.ప్రతి యేటా ఈ ఊరిలో ఆ గుడి పేరుమీద భీష్మ ఏకాదశి రోజున ఉత్సవాలు జరుగుతాయి. ఈ ఊరిలో ఒక ప్రాథమిక పాఠశాల, ఉన్నత పాఠశాల ఉన్నాయి.చుట్టు పక్కల ఊరులవారు కూడా ఇక్కడ ఉన్న ఉన్నత పాఠశాలలో చదువుకుంటారు.ఈ ఉన్నత పాఠశాలను ప్రభుత్వం " సక్సెస్ స్కూల్ "గా గుర్తించింది. ఈ ఊరిలో ఒక ప్రైవైట్ పాఠశాల కూడా ఉంది.


title: మల్లివీడు

text: మల్లివీడు పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:


title: రెల్లిగవిరమ్మపేట

text: రెల్లిగవిరమ్మపేట, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: రంగరాయపురం అగ్రహారం

text: రంగరాయపురం అగ్రహారం, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన


title: రంగరాయపురం అగ్రహారం

text: ఇక్కడ ముఖ్యమైన పంట వరి.


title: కుర్మవరం

text: కుర్మవరం, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: లక్కవరపు కోట తలరి

text: లక్కవరపు కోట తలరి, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: దాసుళ్ళపాలెం

text: దాసుళ్ళపాలెం, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: గనివాడ

text: గనివాడ" (Ganivada), విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము..


title: గనివాడ

text: గ్రామంలో విద్యా అబ్యసిచడానికి ఒక్క ప్ర్దబుత్వ బడి కలదు. బడి ఫెరు " మండల ప్రజా ప్రజాపరిశ్త్ పాఠశాల'("M.P. U.P School")"'


title: గనివాడ

text:
ఈ గ్రామములో జరిగెపైడితల్లమ్మవారి జాతర ఛాలా వైభవమ్గా జరుగుతుమ్ది,
గ్రామంలో జరిగే అతి పెద్ద పండగ పైడితల్లి అమ్మవారి పండగ.ఈ పండగ మూడు (3) రోజులు అతి వైబవంగా జరుగుతుంది.
మొదటి రోజు జరిగే పండగ తోలిఎలుపు అంటారు. రెండవ రోజు జరిగే పండగ పెద్దపండగ అంటారు.మూడవ రోజు జరిగే పండగను దుమ్ముల పండగ అంటారు.
గ్రామంలో 2 శ్రీ రాముని ఆలయాలు ఉన్నాయి.


title: గనివాడ

text: ఊరు చిన్నదైనా, ఇక్కడ చదువుకున్నవారు ఎక్కువ. ఈ ఊరు మామిడి తోటలకు ప్రసిద్ధి. ఢిల్లీ నుంచి కలకత్తా నుంచి పెద్దపెద్ద పళ్ల వ్యాపార కమిషన్ ఏజెంట్లు మామిడిపూత దశకు ముందే వచ్చి అగ్రిమెంట్లు చేసుకునిపోతారు. ఇక్కడ పాండు రోగానికి మందు ఇస్తారు. చొక్కాకుల కృష్ణంనాయుడు ఈ ఊరికి చాలాకాలం సర్పంచ్‌గా పనిచేశాడు.ఈ ఊరిలో ఎక్కువ మన్ది ఛదువుకున్నవారు ఉపాధ్యాయులుగా ఉన్నారు. ఈ ఊరిలోనె జన్మిన్ఛి మొదతిగా ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో ప్రవెచిన్ఛిన పాసల రాములు గారు ఎక్కువ సమయము ఈ ఊరి లోనె ఉపాధ్యాయునిగా పనిఛెసి ఎంతో మందికి విద్యా దానముఛెసారు. వారితో పాటుగా ఇంకా చాలామంది వుద్యోగం నుండి విశ్రాంతి తీసుకున్న ఉపాద్యాయులు ఈ గనివాడ గ్రామంలో కలరు. ప్రస్తుతం గనివాడ గ్రామానికి గ్రామా సర్పంచిగా చొక్కాకుల మల్లునాయుడు కలరు.ప్రస్తుతం గ్రామంలో వున్న మద్యపానం పెద్ద సమస్యను ప్రాలతోలడానికి చాలామంది ప్రయత్నిసున్నారు కానీ గ్రామంలో కల కొద్దిమంది ముర్కులవలన అది జరగడం లేదు.


title: గనివాడ

text:
      మొదటి రోజు జరిగే పండగ తోలిఎలుపు అంటారు.
      రెండవ రోజు జరిగే పండగ పెద్దపండగ అంటారు.
      మూడవ రోజు జరిగే పండగను దుమ్ముల పండగ అంటారు.


title: గనివాడ

text: పండగ 12.03.2018 నుండి 14.03.2018 జరిపిచుటకు నిర్ణయ


title: గనివాడ

text:
ఆలయాలు:
   గ్రామంలో 2 శ్రీ రాముని ఆలయాలు ఉన్నాయి.
బడి:


title: గనివాడ

text: గ్రామంలో ఒక ప్రభుత్వ పాఠశాల (MP. UP. School) ఉంది. ఆ పాఠశాలలో ఒక్కటవ తరగతి నుండి ఏడవ తరగతి వరకు విద్య అబ్యసించుటకు ఉంది.


title: నిడుగట్టు

text: నిడుగట్టు, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: భీమాలి

text: భీమాలి, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: గుంకలాం

text: గుంకలాం, విజయనగరం జిల్లా, విజయనగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కొండకరకం

text: కొండకరకం, విజయనగరం జిల్లా, విజయనగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: కుకలమెట్ట లక్ష్మీపురం (గ్రామీణ)

text: కుకలమెట్ట లక్ష్మీపురం (గ్రామీణ), విజయనగరం జిల్లా, విజయనగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: సిరియాలపేట

text: సిరియాలపేట, విజయనగరం జిల్లా, విజయనగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


సిరియాలపేట


title: రాకోడు

text: రాకోడు, విజయనగరం జిల్లా, విజయనగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


రాకోడు


title: పినవెమలి

text: పినవెమలి, విజయనగరం జిల్లా, విజయనగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


పినవెమలి


title: సరిక

text: సరిక, విజయనగరం జిల్లా, విజయనగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


సరిక


title: జగన్నాధపురం @ జొన్నవలస

text: జగన్నాధపురం @ జొన్నవలస, విజయనగరం జిల్లా, విజయనగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: దుప్పాడ

text: దుప్పాడ, విజయనగరం జిల్లా, విజయనగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


దుప్పాడ


title: హాజీసాహెబ్ పేట

text: హాజీసాహెబ్ పేట, విజయనగరం జిల్లా, విజయనగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: చెలువూరు

text: చెలువూరు, విజయనగరం జిల్లా, విజయనగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: మలిచెర్ల

text: మలిచెర్ల, విజయనగరం జిల్లా, విజయనగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


మలిచెర్ల


title: జమ్ము నారాయణపురం (గ్రామీణ)

text: జమ్ము నారాయణపురం (గ్రామీణ), విజయనగరం జిల్లా, విజయనగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: మరిక

text: మరిక, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కొండగంగుపూడి

text: కొండగంగుపూడి, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: శృంగవరపుకోట సీతారాంపురం

text: శృంగవరపుకోట సీతారాంపురం, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: పెదకృష్ణరాజ పురం

text: పెదకృష్ణరాజ పురం, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: రామస్వామిపేట

text: రామస్వామిపేట, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: బొడ్డం

text: బొడ్డం, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: ఓబులయ్య పాలెం

text: ఓబులయ్య పాలెం, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: జక్కేరు

text: జక్కేరు, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కారకవలస

text: కారకవలస, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: చామలపల్లి (వేపాడ మండలం)

text: చామలపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: దబ్బిరాజుపేట

text: దబ్బిరాజుపేట, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: వీలుపర్తి

text: వీలుపర్తి, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: వెల్దం

text: వెల్దం, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: పెదదుంగడ

text: పెదదుంగడ, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: వావిళ్లపాడు

text: వావిళ్లపాడు, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: నల్లబిల్లి కాశీపతిరాజపురం

text: నల్లబిల్లి కాశీపతిరాజపురం, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: చామలదీవి అగ్రహరం

text: చామలదీవి అగ్రహరం, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: రాయుడుపేట

text: రాయుడుపేట, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: చినగుడిపాల

text: చినగుడిపాల, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: జమ్మదేవిపేట

text: జమ్మదేవిపేట, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: నీలకంఠరాజపురం అగ్రహారం

text:
నీలకంఠరాజపురం అగ్రహారం, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము
నీలకంఠరాజపురం అగ్రహారం అన్న పేరు నీలకంఠరాజపురం అనే పూర్వపదం, అగ్రహారం అనే ఉత్తరపదాల కలయికతో ఏర్పడింది. నీలకంఠరాజపురం అన్న పదం గ్రామనామాన్ని సూచిస్తోంది. వైదిక విద్యలు వ్యాప్తిచేసేందుకు, విద్యాప్రదర్శనకు మెచ్చుకోలుగా బ్రాహ్మణులకు రాజులు, జమీందారులు, సంపన్నులు దానమిచ్చిన భూభాగాన్ని అగ్రహారం అంటారు.


title: పెదగుడిపాల

text: పెదగుడిపాల, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: అంకజోశ్యులపాలెం

text: అంకజోశ్యులపాలెం, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కృష్ణరాయుడుపేట

text: కృష్ణరాయుడుపేట, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కుమ్మపల్లి

text: కుమ్మపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: బల్లంకి

text: బల్లంకి, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: బానాది

text: బానాది, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: మైచెర్ల సింగవరం

text: మైచెర్ల సింగవరం, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: వల్లంపూడి

text:
వల్లంపూడి, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము
వల్లంపూడిలో బస్ సౌకర్యం ఉంది.


title: వల్లంపూడి

text: వల్లంపూడిలో యస్.బి.ఐ బ్యాంకు, పోలీస్ స్టేషన్ మరియు మండల కార్యాలయాలు ఉన్నాయి.


title: వల్లంపూడి

text: గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు వరి, చెరుకు, వేరుశెనగ, పెసర ఉన్నాయి.


title: అరిగిపాలెం

text: అరిగిపాలెం, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: సింగరాయి

text: సింగరాయి, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: అతవ

text: అతవ, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: దారపర్తి

text: దారపర్తి, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


దారపర్తి


title: గుణపాడు

text: గుణపాడు, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: మూలబొడ్డవర

text: మూలబొడ్డవర, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


మూలబొడ్డవర


title: తెన్నుబొడ్డవర

text: తెన్నుబొడ్డవర, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


తెన్నుబొడ్డవర


title: చినఖండేపల్లి

text: చినఖండేపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కృష్ణమహంతిపురం

text: కృష్ణమహంతిపురం, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: జిరాయితీ కుమరం

text: జిరాయితీ కుమరం, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


జిరాయితీ కుమరం


title: పెదఖండేపల్లి

text: పెదఖండేపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


పెదఖండేపల్లి


title: కాపుసోంపురం

text: కాపుసోంపురం, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కొండమల్లిపూడి

text: కొండమల్లిపూడి, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: దాంపురం

text: దాంపురం, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


దాంపురం


title: బాలకృష్ణరాజపురం

text: బాలకృష్ణరాజపురం, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


బాలకృష్ణరాజపురం


title: తిమిడి

text: తిమిడి, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


తిమిడి


title: సంతగవరంపేట

text: సంతగవరంపేట, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: పోతనపల్లి

text: పోతనపల్లి పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:


title: ఎస్. కోటతలారి

text: ఎస్. కోటతలారి, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: వినాయకవల్లి

text: వినాయకవల్లి, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


వినాయకవల్లి


title: వాసి

text: వాసి, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


వాసి


title: ఉసిరి

text: ఉసిరి ఒక చెట్టు. ఉసిరికాయల గురించి వీటిని పెంచుతారు. ఉసిరి కాయను ఆంగ్లంలో The Indian gooseberry (Phyllanthus emblica, syn. Emblica officinalis), అనీ, హిందీలో "ఆమ్ల' అనీ, సంస్కృతంలో "ఆమలక" అనీ అంటారు. దీనిలో విటమిన్ సి. పుష్కలంగా ఉంటుంది. ఉసిరి కాయలను, గింజలను, ఆకులను, పూలను, వేళ్ళను, బెరడును ఆయుర్వేద ఔషధాలలో వాడతారు-ముఖ్యంగా చ్యవన ప్రాశ్‌లో. మలబద్ధకానికి ఉసిరి కాయ దివ్యౌషధం. షాంపూలో కూడా ఉసిరి కాయను వాడతారు. దీని శాస్త్రీయనామం ఫిలాంథస్ ఎంబ్లికా (Phyllanthus emblica). ఇది ఫిలాంథిసియా కుటుంబానికి చెందిన వృక్షం. ఇది మరీ పెద్దగా, మరీ చిన్నగా కాకుండా మీడియంగా ఎదిగే చెట్టు. సుమా రుగా 8 నుంచి 18 అడుగుల ఎత్తువరకు పెరుగుతుంది. ఈ చెట్టు ఆకులు చిన్నవిగా, ఆకుపచ్చ రంగులో ఉండి, కొమ్మలు విస్తరిం చి ఉంటాయి. దీని పువ్వులు పసుపు, ఆకు పచ్చ రంగుల సంమ్మేళనంతో కూడి ఉంటా యి. దీని కాయలు కూడా అదే రంగులో ఉండి, 6 నిలువుగీతలు కలిగివుంటాయి. ప్రతి కొమ్మకి అధికసంఖ్యలో ఉసిరి కాయలు కాస్తాయి. వైద్య పరంగా ఉసిరిక ఎన్నో ఔషధగుణా లున్న వృక్షం. ఆయుర్వేదంలోను, యునానీ ఔషధాల్లో విరివిగా వాడతారు. అలాగే ఈ చెట్టు కాయలు, పువ్వులు, బెరడు, వేరు అన్నీ సంపూర్ణ ఔషధగుణాలు కల భాగాలే. విట మిన్ సి, ఐ పుష్కలంగా ఉన్న ఉసిరి, జుట్టుకి మంచి ఔషధంగా ఉపయోగపడు తుంది. జుట్టు రాలడం, తెల్లబడడం, చుండ్రు లాంటి వి రాకుండా కాపాడుతుంది. అందుకే తలనూనెల కంపెనీలు ఆమ్లా హేరాయిల్స్ తయారీలో నిమగ్నమై ప్రపంచ వ్యాప్తంగా సరఫరాచేస్తున్నారు. అంతేకాక హెమరైజ్‌కి, మెన్‌రేజియా, లుకోమియా వ్యాధులకి, గర్భసంచిలో రక్త స్రావాన్ని అరి కట్టడానికి ఔషధంగా వాడతారు. దీని నుండి తయారుచేయబడిన నూనెని చాలా మంది నిత్యంవాడుతూ వుంటారు. తల భారాన్ని, తలపోటుని నిరోధించి, మెదడుకి చల్ల దనాన్ని ఇస్తుంది. సౌందర్యసాధనాల తయారీ లో, వంటకాలలో, మందుల్లో, ఇతరత్రా ఎన్నో విధాలుగా వినియోగిస్తున్నారంటే అతిశయోక్తి కాదు. నిజానికి ఈ సంపద అధిక భాగం మన భారతదేశానిదే అని చెప్పవచ్చు. ఇతర దేశాల్లో అక్కడక్కడా కొద్దిపాటిగా ఈ వృక్ష సంతతి వృద్ది చెం దింది. భారతీయులు సాంప్రదాయరీతిలో దీనిని పూజిస్తారు. దీనితో ఊరగాయలు పెట్టి ఇతర దేశాలకి ఎగుమతి చేస్తున్నారు. ఇంకుల తయారీలో, షాంపూల తయారీల్లో సాస్‌లు, తలకి వేసుకునే రంగుల్లో కూడా దీనిని విరివిగా వాడు తున్నారు. దీనితో తయారుచేసిన ఆమ్లా మురబా తింటే వాంతులు, విరేచనాలు తగ్గి ఎంతో ఉపశమనం చేకూరుతుంది. ఉదర సంబంధవ్యాధులకి ఎక్కువగా వాడతారు. దీనితో తయారైన మాత్రలు వాడటం వలన వాత, పిత్త, కఫ రోగాలకి ఇది దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది. అత్యధిగంగా ఎగుమతి అవుతు న్న ఆమ్లా ఉత్పత్తులు ప్రపంచమార్కెట్లో అధిక లాభాల్ని అర్జింస్తున్నాయి. ఈ ఉసిరిని నిత్యం అన్ని రకాలుగా వినియోగించుకుంటే, మనిషికి సంపూర్ణ శక్తిని ప్రసాదిస్తుందన డంలో ఎంత మాత్రం అతిశయోక్తికాదు. ఉప్పులో ఎండ బెట్టిన ఉసిరిని నిల్వచేసుకుని ప్రతిరోజు ఒక ముక్క బుగ్గన పెట్టుకుని చప్ప రిస్తూవుంటే, జీర్ణశక్తి పెరుగుతుంది. అజీర్తి రోగాన్ని నిర్మూలిస్తుంది, ఎసిడిటీ, అల్సర్ వంటి వ్యాధులు సంక్రమించకుండా కాపాడు తుంది. అసలు ప్రతి ఇంటిలో ఒక ఉసిరిని పెంచమని శాస్త్రజ్ఞులు అంటున్నారు. భార తీయ వాస్తుశాస్త్రంలో కూడా దీనికి అత్యంత ప్రాధాన్యత ఉంది. ఇంటి పెరటిలో గనుక ఉసిరి చెట్టు ఉంటే, ఆ ఇంటి వాస్తుదోషాలు ఏవి ఉన్నా హరిస్తుందని జ్యోతిషశాస్త్రం, వాస్తుశాస్త్రం వక్కాణిస్తున్నాయి. . ఉసిరి కాయను ఆంగ్లంలో The Indian gooseberry (Phyllanthus emblica, syn. Emblica officinalis), అనీ, హిందీలో "ఆమ్ల' అనీ, సంస్కృతంలో "ఆమలక" అనీ అంటారు. ఉప్పు రుచి తప్పించి మిగిలిన ఇదు రుచులను కలిగి ఉంది . అత్యధికంగా "సి " విటమిన్ ఉంటుంది . రోగనిరోధక శక్తి పెంచుతుంది . రాసాయనికముగా నారింజలో కన్నా ఉసిరిలో ౨౦ రెట్లు ఎక్కువగా విటమిన్ సి ఉంటుంది . యాన్తి ఆక్షిదేంట్లు, ఫ్లవనాయిడ్లు, కెరోటినాయిడ్స్, టానిక్ ఆమ్లం, గ్లూకోజ్,కాల్సియం, ప్రోటీన్లు దీనిలో లభ్యమవుతాయి.


title: ఉసిరి

text: ఉసిరిచెట్టు 8 నుండి 18 మీటర్ల ఎత్తు పెరుగుతుంది. ఆకులు 7-10 సె.మీ. ఉంటాయి. పువ్వులు ఆకుపచ్చ-పసుపు రంగులో ఉంటాయి. ఉసిరికాయలు గుండ్రంగా లేత ఆకుపచ్చ-పసుపు రంగులో గట్టిగా ఉండి 6 నిలువుచారలు కలిగి ఉంటాయి. ఇవి ఉసిరికాయలు పుల్లగా పీచుతో ఉంటాయి. ఉసిరిలో అనేక పోషక విలువలతోబాటు ఔషధ గుణములున్నందున దీనిని అమృత ఫలమంటారు.


title: ఉసిరి

text: ఉసిరికాయలో విటమిన్ సి చాలా ఎక్కువగా ఉండి ఆరోగ్యానికి మంచిది. ఆయుర్వేదంలో చ్యవన్ ప్రాస్ దీని నుండి తయారుచేస్తారు. దక్షిణ భారతదేశంలో ఉసిరికాయను ఊరగాయ క్రింద లేదా ఉప్పు, కారంలో ఊరబెట్టి తినడానికి చాలా ఇష్టపడతారు. హిందువులు ఉసిరిచెట్టును పవిత్రంగా భావిస్తారు. కార్తీకమాసంలో వనమహోత్సవాలలో ఉసిరిచెట్టు క్రింద భోజనం చేయడం శ్రేష్ఠం అన్ని నమ్ముతారు. ఉసిరి కాయలను పచ్చడికి, జాం, జెల్లీ, సాస్ తయారీల్లోకూడ వుపయోగిస్తారు. ప్రతిరోజు ఉసిరికాయ తినడం వలన మలబద్ధకం తగ్గుతుంది. ఉసిరికాయ కంటి చూపును పెంచడములో సహాయపడుతుంది. 2 చెంచాల ఉసిరికాయ పొడిని 2 చెంచాల తేనెలో కలుపుకొని రోజుకి మూడు లేక నాలుగు సార్లు తాగుతూ ఉంటే జలుబు తగ్గుతుంది. ఉసిరికాయ రోజు తినడము వలన రోగనిరోధక శక్తిని పెరుగుతుంది. బరువు నియంత్రణకు: ఉసిరి తీనటం వలన శరీరంలోని అదనపు కొవ్వును కరిగించుకోవచ్చు, అలాగే నిధానంగా బరువు కూడా తగ్గించుకోవచ్చు.


title: ఉసిరి

text: ఉసిరి కాయలలో విటమిన్ 'సీ' అధికముగా ఉంది. దీన్ని తిన్నందు వల్ల శరీరానికి రోగ నిరోధక శక్తి పెరుగును. శరీరానికి చల్లదనాన్నిచ్చి మల మూత్ర విసర్జన సక్రమముగా జరుగును. చక్కెర వ్వాది గ్రస్తులు దీనిని వాడినందున ఇంసులిన్ ఉత్పత్తికి అనుకూలించి రక్తంలోని చెక్కెరను తగ్గించును. జ్ఞాపక శక్తినిచ్చే మందులలో దీనిని ఎక్కువగా వాడుతారు. అదే విదంగా కురుల ఆరోగ్యానికి కూడు ఉసిరి కాయలను ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. ఉపిరి తిత్తులు,కాలేయం, జీర్ణమండలం, గుండె -దీని పరిదిలోనికి వస్తాయి .


title: ఉసిరి

text: దాహం,మంట,వాంతులు,ఆకలిలేకపోవుట,చిక్కిపోవుట,ఎనీమియా,హైపర్ -ఎసిడిటి, మున్నగు జీర్ణ మండల వ్యాదులను తగ్గిస్తుంది .


title: ఉసిరి

text: ఆస్తమా,బ్రాంకైటిస్,క్షయ,శ్వాసనాలముల వాపు, ఉపిరితిత్తులనుండి రక్తము పడుట మున్నగు వ్యాదులను నయం చేస్తుంది .


title: ఉసిరి

text: ఎన్నో రకాల గుండె జబ్బులను నయం చేస్తుంది . ఉసిరి వల్ల ఆహారములోని ఇనుము ఎక్కువగా గ్రహించబడుటకు తోడ్పడుతుంది . శరీరములో ఎక్కువగా ఉండే కొవ్వులను తగ్గిస్తుంది .


title: ఉసిరి

text: కామెర్లు ఉసిరి లోని 'లినోయిక్ ఆసిడ్ 'వల్ల తగ్గుతాయి . కాలేయంలో చేరిన మలినాలు, విషపదార్ధాలును తొలగిస్తుంది, 'యాంటి ఆక్షిడెంట్' గా పనిచేస్తుంది .


title: ఉసిరి

text: ఉసిరి రసాన్ని ఉదయాన్నే ఖాళీ కడుపుతో తాగితె వైటమిన్ లోపంవల్ల కలిగే వ్యాధి మరియు కామెర్లు రాకుండ సహాయపదుతుంది.


title: ఉసిరి

text: మలబద్ధకం సమస్య ఉన్నవారు ప్రతి రోజు ఉసిరి కాయ తినడం వలన ఈ సమస్య తగ్గిపోతుంది


title: ఉసిరి

text: నోటి పూతతో బాధపడేవారికి ఉసిరి కాయ రసంతో చక్కటి పరిష్కారం దొరుకుతుంది. అర కప్పు నీటిలో ఉసిరి కాయ రసాన్ని కలిపి పుక్కిలిస్తే మంచి ఫలితము ఉంటుంది.


title: ఉసిరి

text: ఉసిరి కంటిచూపు మెరుగుపరచడంలో చాలా సహాయపడుతుంది. అంతేకాకుండ కళ్ళు ఎర్రబడటం మరియు దురదని కూడా తగ్గిస్తుంది. సగం కప్పు నీటిలో రెండు చెంచాల ఉసిరి రసాన్ని కలుపుకొని ప్రతి రోజు ఉదయం తాగుతూ ఉంటే కళ్ళకు చాలా మంచిది.


title: ఉసిరి

text: ఉసిరిచెట్టు ఎండకి, వర్షాభావానికి తట్టుకొని పెరగగల చెట్టు. అన్ని నేలలోను ఇది పెరగ గలదు. ఇదివరకు ఉసిరి కాయలను అడవుల్లో నుండి సేకరించే వారు. ఇప్పుడు వాటి వాడకము పెరిగినందున తోటలుగా కూడా పెంచుతున్నారు. ఉసిరికాయలు పండవు. బాగా అభివృద్ధి చెందిన కాయలను సేకరించి ఎండలో బాగా ఎండబెట్టి వాటివిత్తనాలను వేరు చేయాలి. ఒక్కో విత్తనాన్ని పగలగొట్టితే లోపల చిన్నవి ఆరు విత్తనాలుంటాయి. వాటిని 12 గంటలపాటు నీటిలో నానబెట్టి నీటిలో మునిగిన విత్తనాలను మాత్రమే తీసుకోవాలి. వాటిని నారుమళ్ళలో విత్తుకోకావాలి.


title: ఉసిరి

text: ఉసిరికాయలు శుభ్రంగా కడిగి గుడ్డతో మంచి పొడిబట్టతో తుడుచుకోవాలి. వాటిని ముక్కలుగా చేసి గింజలు తీసివేయాలి. ఆ ముక్కల్ని మెత్తగా గ్రైండ్ చేయాలి. దానిని ఒక సీసాలోకి తీసుకొని ఆ ముక్కల మధ్యలో కొద్దిగా ఇంగువ పెట్టి మూత పెట్టాలి. మూడవరోజు, ఆ ఉసిరి ముద్దని తీసి దానికి సరిపడ ఉప్పు, కారం (ఎర్రది), పసుపు వేసి మెత్తగా గ్రైండ్ చేసుకోవాలి. అలా గ్రైండ్ చేసుకున్న పచ్చడిలో; మెంతులు, ఆవాలు, ఇంగువ తిరిగమూత వేసి దానిలోనే తరిగిన పచ్చిమిర్చి, కరివేపాకు వేసి వేయించి చల్లారాక కలుపుకోవాలి. అలా కలిపిన పచ్చడిని గట్టిగా మూత ఉన్న గాజుసీసాలో జాగ్రత్త చేసుకోవాలి. పచ్చడి తినడానికి రెడీ.


title: ఉసిరి

text: ఉసిరి కాయ వీధిలో అమ్ముతున్న ఉసిరికాయలు సంతలో అమ్ముతున్న ఉసిరికాయలు


title: ఉసిరి

text: వర్గం:ఫిలాంథేసి వర్గం:చెట్లు వర్గం:ఔషధ మొక్కలు వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము


title: అలుగుబిల్లి

text: అలుగుబిల్లి, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: చామలాపల్లి

text: చామలాపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: గోపాలపల్లి

text: గోపాలపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: కొట్టం

text: కొట్టం పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:


title: సిరివర

text:
సిరివర, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: పోయిమల

text: పోయిమల, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


పోయిమల


title: సూరపాడు (కంజుపాక వద్ద)

text:
సూరపాడు (కంజుపాక వద్ద), విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: బండపాయి

text: బండపాయి, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


బండపాయి


title: గుంజరి

text: గుంజరి, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: చింతమల

text: చింతమల, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: మసికచింతలవలస

text: మసికచింతలవలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


మసికచింతలవలస


title: కొదమ

text: కొదమ, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: చొర

text: చొర, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: ముదంగి

text: ముదంగి, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


ముదంగి


title: జగ్గుదొరవలస

text: జగ్గుదొరవలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: చినవూటగెడ్డ

text: చినవూటగెడ్డ, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: తుండ

text: తుండ, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: మైపల్లి

text: మైపల్లి, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: పట్టుచెన్నూరు

text: పట్టుచెన్నూరు, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: సొలిపిగుడ

text:
సొలిపిగుడ, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: పగులచెన్నూరు

text: పగులచెన్నూరు, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


పగులచెన్నూరు


title: దొలియంబ

text: దొలియంబ, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


దొలియంబ


title: లోలింగభద్ర

text: లోలింగభద్ర, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


లోలింగభద్ర


title: ఎగువమెండంగి

text: ఎగువమెండంగి, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: డొంకలవెలగవలస

text: డొంకలవెలగవలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: పనసలవలస

text: పనసలవలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


పనసలవలస


title: మావుడి

text: మావుడి, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


మావుడి


title: కొట్టుపరువు

text: కొట్టుపరువు, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: దిగువమెండంగి

text: దిగువమెండంగి, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: తోనం

text: తోనం, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: శిఖపరువ

text:
శిఖపరువ, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: ముదకరు

text: ముదకరు, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


ముదకరు


title: కొటియ

text: కొటియ, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: గంజాయిభద్ర

text: గంజాయిభద్ర, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: జిల్లేడువలస

text: జిల్లేడువలస పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.


title: దూళిభద్ర

text: దూళిభద్ర, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


దూళిభద్ర


title: ఎగువసెంబి

text: ఎగువసెంబి, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: దిగువసెంబి

text: దిగువసెంబి, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


దిగువసెంబి


title: సరికి

text:
సరికి, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: మొఖాసా దండిగం

text: మొఖాసా దండిగం, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


మొఖాసా దండిగం


title: కుదకరు

text: కుదకరు, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: తీనుసమంతవలస

text: తీనుసమంతవలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: భూతాలకర్రివలస

text: భూతాలకర్రివలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


భూతాలకర్రివలస


title: కందులపదం

text: కందులపదం, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: అన్నంరాజువలస

text: అన్నంరాజువలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కుద్దడివలస

text: కుద్దడివలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: చెమిడిపాటిపోలం

text: చెమిడిపాటిపోలం, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: ఎదులదండిగం

text: ఎదులదండిగం, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: అంతివలస

text: అంతివలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: దత్తివలస

text: దత్తివలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


దత్తివలస


title: గుర్రపువలస

text: గుర్రపువలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: ములక్కాయలవలస

text: ములక్కాయలవలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


ములక్కాయలవలస


title: కురుకుట్టి

text: కురుకుట్టి, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: కరదవలస

text: కరదవలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: దగరవలస

text: దగరవలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కరసువలస

text: కరసువలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కండకరకవలస (జానావారివలస వద్ద)

text: కండకరకవలస (జానావారివలస వద్ద), విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కొదుకరకవలస

text: కొదుకరకవలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: తుపాకివలస

text: తుపాకివలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: నార్లవలస

text: నార్లవలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


నార్లవలస


title: గడిలవలస

text: గడిలవలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: బాగువలస

text: బాగువలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


బాగువలస


title: పురోహితునివలస

text: పురోహితునివలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


పురోహితునివలస


title: వల్లపురం

text: వల్లపురం పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:


title: పెదపదం

text: పెదపదం, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


పెదపదం


title: ముగడవలస

text: ముగడవలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: జీగిరాం

text: జీగిరం, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: నెలిపర్తి

text: నెలిపర్తి, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


నెలిపర్తి


title: దుగ్దసాగరం

text: దుగ్దసాగరం, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


దుగ్దసాగరం


title: కూర్మరాజుపేట

text: కూర్మరాజుపేట, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: చంద్రప్పవలస

text: చంద్రప్పవలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: తెంతుబొడ్డవలస

text: తెంతుబొడ్డవలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: దేవుబుచ్చెమ్మపేట

text: దేవుబుచ్చెమ్మపేట, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


దేవుబుచ్చెమ్మపేట


title: బొరబండ

text: బొరబండ, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


బొరబండ


title: పరన్నవలస

text:
పరన్నవలస, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: భవానిపురం

text: భవానిపురం, విజయనగరం జిల్లా, సాలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.


భవానిపురం


title: గెద్దలుప్పి

text: గెద్దలుప్పి, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: రేపాటివలస

text: రేపాటివలస, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


రేపాటివలస


title: సూరమ్మపేట

text: సూరమ్మపేట, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


సూరమ్మపేట


title: మరిపివలస

text: మరిపివలస, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


మరిపివలస


title: పాపమ్మవలస

text:
పాపమ్మవలస, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: నిడగల్లు

text:
నిడగల్లు, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: సుమిత్రపురం

text: సుమిత్రపురం, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


సుమిత్రపురం


title: పెదంకలం

text:
పెదంకలం, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: చినంకలం

text: చినంకలం, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: బుద్దిపేట

text: బుద్దిపేట, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


బుద్దిపేట


title: జోగింపేట

text: జోగింపేట, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: పెదభోగిల

text:
పెదభోగిల, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: తామరఖండి

text:
తామరఖండి, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.
'బొద్దు పాఠ్యం'==గణాంకాలు==
యాంద్రాపు సత్య్ నారాయన గారు మొధతి నాయక్ ఈ గ్రామము లొ ..ఆనాతి తరము లొ ధైర్యము గ నిజాయిత్ గా పని చెసినారు.కాంగ్రెస్ పార్త్ కి చెంధిన వారు. జొగులమ్మ వీరి బార్య.


title: బగ్గందొరవలస

text: బగ్గందొరవలస, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


బగ్గందొరవలస


title: బక్కుపేట

text:
బక్కుపేట, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: చినభోగిల

text: చినభోగిల, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: కాసపేట

text: కాసపేట, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: ఆర్.వెంకంపేట

text: ఆర్.వెంకంపేట, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: లచ్చయ్యపేట

text: లచ్చయ్యపేట పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:


title: అంటిపేట

text: అంటిపేట, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: వెన్నెల బుచ్చెమ్మపేట

text:
- మొత్తం 555 - పురుషుల సంఖ్య 274 - స్త్రీల సంఖ్య 281 - గృహాల సంఖ్య 139
వెన్నెల బుచ్చెమ్మపేట, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


వెన్నెల బుచ్చెమ్మపేట


title: పణుకుపేట

text:
పణుకుపేట, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: కె.సీతారాంపురం

text: కె.సీతారాంపురం, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: దయానిధిపురం

text:
దయానిధిపురం, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: జంటిరాయపురం

text: జంటిరాయపురం, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: పునుబచ్చెంపేట

text:
పునుబచ్చెంపేట, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=12


title: గదేలవలస

text: గదేలవలస, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


title: సీతారాంపురం (దరి) సుభద్ర

text: సీతారాంపురం (దరి) సుభద్ర, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.


సీతారాంపురం (దరి) సుభద్ర


title: జనుముల్లువలస

text: జనుముల్లువలస, విజయనగరం జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము


title: పాతాళ భైరవి (సినిమా)

text: పాతాళ భైరవి 1951 లో విడుదలై అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన జానపద చిత్ర రాజము. యన్.టి.ఆర్ యుక్తవయస్సు, ప్రతిభ, నేపాళ మాంత్రికునిగా యస్.వి. రంగారావు నటనా చాతుర్యము, కె.వి. రెడ్డి దర్శకత్వం, పింగళి నాగేంద్రరావు సంభాషణలు, ఘంటసాల పాటలు దీనిని చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిపాయి. అప్పటిలో 28 కేంద్రాలలో శతదినోత్సవం పూర్తి చేసుకొన్న సినిమా ఇది. తమిళంలో కూడా విడుదలైంది.


title: పాతాళ భైరవి (సినిమా)

text: మధిర సుబ్బన్న దీక్షితులు వ్రాసిన కాశీ మజిలీ కథలులోని ఒక కథ, అల్లాఉద్దీన్ అద్భుత దీప కథ, బాల నాగమ్మ మొదలైన ప్రజాదరణ పొందిన కథల ఆధారంగా ఈ సినిమాకి కథను అల్లుకున్నారు.


title: పాతాళ భైరవి (సినిమా)

text: ఉజ్జయిని రాజ్యంలో ఒక తోటలో పనిచేసే ముసలమ్మ కొడుకు తోటరాముడు (ఎన్.టి.ఆర్). సాహస కార్యాలంటే ఆసక్తి ఉన్న యువకుడు. అతని సహాయకుడు అంజిగాడు. రాజకుమార్తె మాలతి అప్పుడప్పుడూ ఆ ఉద్యానవనాన్ని సందర్శిస్తూ ఉంటుంది. తల్లికి తెలియకుండా దొంగచాటుగా మాలతిని చూసి ప్రేమలో పడతాడు. రాణిగారి తమ్ముడి దౌర్జన్యాన్ని ధైర్యంగా ఎదిరించడం చూసి ఆమె కూడా తోటరాముడిపై మనసుపడుతుంది. ఆమెను పెళ్లాడాలంటే మహారాజు కోరిన విధంగా సర్వ సంపదలు సాధించడానికి నేపాళ మాంత్రికుని ఆశ్రయిస్తాడు. ఆ మాంత్రికుని సూచనల మేరకు పలు సాహసాలు చేస్తాడు. అయితే తోటరాముడిని బలి ఇచ్చి పాతాళభైరవి (గిరిజ) అనుగ్రహాన్ని పొందాలని, అందువలన తన శక్తికి ఎదురు ఉండదని, మాంత్రికుని అసలు ప్రణాళిక. ఇది తెలుసుకొన్న తోటరాముడు అదునుచూసుకొని మాంత్రికుడిని బలి ఇచ్చి పాతాళభైరవి అనుగ్రహాన్ని పొందుతాడు. తన వైభవాన్ని రాజుకు ప్రదర్శిస్తాడు.


title: పాతాళ భైరవి (సినిమా)

text: మాంత్రికుని శిష్యుడు సదాజప మూలికల సహాయంతో తన గురువుగారిని బ్రతికించుకొంటాడు. ఇంతలో ఉజ్జయినిలో రాజుగారి బావమరది (రేలంగి) పాతాళభైరవి శక్తిని మాంత్రికునికి అందజేస్తాడు. మాంత్రికుని మాయవలన ఒక్కమారుగా తోటరాముని సంపద మాయమైపోతుంది. మాంత్రికుడు వంచనతో పెళ్ళి పీటలపైనున్న రాకుమారిని మాయం చేస్తాడు. మళ్ళీ నిరుపేద అయిన తోటరాముడు తన ప్రేమను దక్కించుకోవడానికి మాంత్రికుని గుహకు వెళ్ళి అతన్ని వధించి ఉజ్జయిని రాకుమారిని వివాహం చేసుకుంటాడు.మొదట్లో ఈ సినిమాలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావును హీరోగా, గోవిందరాజుల సుబ్బారావును కానీ, ముక్కామలను కానీ ప్రతినాయకుడిగా పెడదామనుకున్నారు. కానీ, వాహినీ ప్రాంగణంలో ఎన్టీయార్, ఏయన్నార్ల మధ్య టెన్నీస్ ఆట చూసిన దర్శకుడు కె.వి. రెడ్డి తమ చిత్ర కథలోని నాయకపాత్రకు ఎన్టీయారే తగినవాడని ఆయనను ఎంచుకోవడం జరిగింది.


title: పాతాళ భైరవి (సినిమా)

text: 1952 జనవరిలో భారతదేశంలో జరిగిన తొలి అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవంలో దక్షిణ భారతదేశం నుంచి ప్రాతినిధ్యం పొందిన ఏకైక చిత్రమూ పాతాళ భైరవే.


title: పాతాళ భైరవి (సినిమా)

text: తెలుగు, తమిళ భాషల్లో ఏకకాలంలో ఒకే హీరోతో నిర్మాణం జరుపుకొన్న తొలి ద్విభాషా చిత్రం ఇదే. తెలుగులో 1951 మార్చి 15న విడుదలైతే, తమిళంలో అదే ఏడాది మే 17న విడుదలైంది.


title: పాతాళ భైరవి (సినిమా)

text: 1980లలో హీరో కృష్ణ సారథ్యంలోని పద్మాలయా సంస్థ జితేంద్ర హీరోగా ఇదే సినిమాను మళ్ళీ హిందీలో, కలర్ లో తీశారు.


title: చెంగావి

text: చెంగావి ఒక గడ్డి రకము. ఇది పశువులకు పోషక సంవర్ధమైన శ్రేష్ఠమైన పశుగ్రాసముగా భావిస్తారు. దీనినే వివిధ ప్రాంతాలలో చెంగలి, చెంగల, చెంగాలి అని కూడా పిలుస్తారు. మొక్క కొంచెము ఎరుపుగా ఉంటుంది. ఆకుల అంచుల్లో నూగు ఉంటుంది. ఎర్ర చెంగలి, గుడ్డి చెంగలి, దుబ్బ చెంగలి, నీరు చెంగలి ఇందులోని రకాలు .


title: చెంగావి

text: చెంగావి రంగు చీర తెలుగు సాహిత్యంలో ఎంత భాగమై పోయిందంటే అనేక సినిమా పాటలలో దీని ప్రస్తావన ఉంది. అందులో కొన్ని


title: గన్ షాట్

text: విచ్చలవిడిగా హత్యలు చేస్తూ పోలీసులకు దొరక్కుండా తిరిగే ఓ విలక్షణమైన హంతకుడి కథ ఇది. హంతకుడు ప్రకాష్ గా ప్రకాష్ రాజ్ నటించాడు. రాంబాబు ( ఆలీ) డెలివరీ బాయ్ గా పనిచేస్తూ ఉంటాడు. ధనవంతుల ఇంటి బిడ్డైన హీరోయిన్ (కీర్తి రెడ్డి) ఓ సారి ఇంటి నుంచి పారిపోయి వచ్చి రాంబాబు దగ్గర తల దాచుకుంటుంది. అదే క్రమంలో అతన్ని ప్రేమిస్తుంది. తర్వాత ఆమె తల్లిదండ్రులు ఆమెను తీసుకెళ్ళిపోతారు. రాంబాబు హీరోయిన్ పంపిన డబ్బుతో ఓ కారు కొని ఆమెను కలుసుకుని పెళ్ళాడాలని విశాఖపట్నం బయలుదేరతాడు. మార్గమధ్యంలో అతనికి ప్రకాష్ తారస పడతాడు. ప్రకాష్ రాంబాబును కొడుకుగా దత్తత తీసుకుంటాడు. తరువాత అతను చేసే హత్యలన్నీ కళ్ళారా చూసి అతన్నించి తప్పించుకోవాలని పలుమార్లు ప్రయత్నిస్తాడు. కానీ మళ్ళీ పట్టుబడిపోతాడు. పోలీసుల విచారణలో రాంబాబు నిజంగా ప్రకాష్ కొడుకే అని తెలుస్తుంది. అంతే కాకుండా ప్రకాష్ అలా సైకోగా మారడానికి అతని చిన్నప్పుడు చూసిన హత్యలు కారణమని తేలుస్తారు. చివరికి ప్రకాష్ తన కొడుకు రాంబాబు చేతిలోనే చనిపోవడంతో కథ ముగుస్తుంది.


title: జట్టిజాం పాటలు

text: జట్టిజాం పాటలనే కొన్నిప్రాంతాల్లో జక్కీక పాటలంటారు. వెన్నెలరాత్రుల్లో స్త్రీలు మండలాకారంలో నిలబడి ఉభయపార్శ్వాలలో ఉద్దికత్తెలతో ఒద్దికలు చెడకుండా ఒకసారి కుడివైపుకు, ఇంకొకసారి ఎడమవైపుకు తిరిగి ఆయా వైపులనుండే వారి అరచేతులను తమ అరచేతులతో తట్టుతూ గుండ్రంగా అడుగులు వేసి తిరుగుతూ పాడుతూ ఆడే ఆటే "జట్టిజాము/జక్కీక". జానపద స్త్రీలు వెన్నెలరాత్రుల్లో ఆడే ఆట కాబట్టి జట్టిజాముగా మారిందని "జానపదబ్రహ్మ" మునెయ్య భావించాడు. (జట్టి అనే మాట యక్ష శబ్దభవమైన జక్కిణి రూపాంతరం కావచ్చు). ఈ క్రీడకు ఎలాంటి వాయిద్యాలుండవు. చేతి చరుపులు, కరకంకణ నిక్వాణాలే వారి పాటలకు వాయిద్యాలు. పెన్నుద్దికత్తె పాట పాడగా మిగతా ఉద్దులు ఆ పాట అందుకుని పాడతారు. యుగళగీతాలు ఉద్దులు ఉద్దులుగా పాడుకుంటారు. జట్టిజాంలో భక్తిరసప్రధానమైన గేయాలే కాక హాస్య, శృంగార, పురాణ వీరరస గేయాలు కూడా చోటు చేసుకున్నాయి.


title: జట్టిజాం పాటలు

text: "జట్టిజాం" అనే పదం గురించి ఆచార్య తూమాటి దోణప్ప ఇలా వివరించాడు: "సంస్కృతంలో చేతికోల అనే అర్థమిచ్చే యష్టి శబ్దం ప్రాకృతంలో జట్టిగా మారింది. అట్లే ప్రహారమనే అర్థం గల యమ శబ్దం ప్రాకృతంలో జామ అయింది. రెంటిని జోడింపగా జట్టిజామ, దాన్నుంచి తెలుగులో జట్టిజాం - మొదట కోలాటంలో వలె చేతికోలలతో ఆడే ఆట కాలక్రమంలో ఉత్తచేతులతో ఆడడం మిగిలిందేమో? వెన్నెలవెలుగులో మండలాకారంలో నిలబడి ఇరువైపులా ఉండే ఉద్దికత్తెలతో ఒద్దికలు చెడకుండా ఒకసారి కుడివైపుకు, ఇంకొకసారి ఎడమవైపుకు పార్శ్వం నాలుగు భంగిమల్లో ఓరగా తిరిగి ఆయా వైపులనుండే వారి అరచేతులను తన అరచేతులతో తట్టుతూ పాటలు పాడుట ఇది."


title: జట్టిజాం పాటలు

text:
వైఎస్ఆర్ జిల్లా ప్రాంతాల్లో వలయాకారంగా అడుగులు వేసి తిరుగుతూ తరుణులు జట్టిజాము వేయడం కూడా వాడుకలో ఉంది.
ధనుర్మాసపు నెల రోజుల్లో సంక్రాంతి పండుగల్లో ప్రతి ఇంటి ముందూ రంగు రంగుల రంగవల్లులను అలంకరించి ఆ ముగ్గుల మధ్య పసుపూ కుంకుమా పూలతో అలంకరించి వాటిపై పేడ ముద్దలతో చేసిన గొబ్బెమ్మలు పెట్టి పండుగ సమయాల్లో పది మంది యువతులు చేరి, గొబ్బియ్యల్లో, గొబ్బియ్యలో అంటూ... గుండ్రంగా తిరుగుతూ, పాట పాడుతూ చప్పట్లు చరుస్తూ ఒంగుతూ లేస్తూ నృత్యం చేస్తారు. ఇది సహజంగా సర్కారు ప్రాంతంలో వున్న పద్ధతి.


title: జట్టిజాం పాటలు

text: ఇలాంటిదే గుజరాత్ లోనూ, మహారాష్ట్ర లోనూ, గర్భా నృత్యం అనేది ఉంది. అదే గొబ్బి నృత్యం కావచ్చనీ లాలీగర్భా అనే ప్రభేదమే జట్టి జామును పోలే నృత్యమనీ, జట్టి జామును గురించి, ఆచార్య తూమాటి దోణప్ప గారు వారి జానపద కళా సంపద 190 పేజీలో వుదహరించారు.


title: జట్టిజాం పాటలు

text:
పై ఉదాహరణలకు సంబంధించే ఈ జట్టి జామంటే అది తాళ ప్రధాన కళ అనీ, గొబ్బిలో లాగా ఈ కళారూపంలో గుండ్రంగా చుట్టి రావటం వుండదనీ కోలాటంలో మాదిరి చేతిలో కోలలు గానీ, చెమ్మ చెక్కలో మాదిరి గెంతడం గాని వుండదనీ, కాలుకదప కుండానే వున్న వాళ్ళు వున్న చోటే వుండి జాట్టి జాము చేయ వచ్చంటారు దోణప్ప గారు. జట్టి జాములో చేతులు చరచటం, అంటే చప్పట్లు లాంటివి వుంటాయి. నిటారుగా నిలబడి ఉభయ పార్శ్వల్లో ఉద్ది కత్తెలతో ఒద్దికలు చెడకుండ ఒక సారి కుడి ప్రక్కకూ, ఆ వెంటనే ఎడమ ప్రక్కకు పార్శ్వముఖ భంగిమలో ఓరగా తిరిగి ఆయా వేపుల వుండేవారి అరచేతుల్ని తన చేతులతో తట్టుతూ పాడుతూ ప్రదర్శించేది జట్టి జాము.
ఇది పూర్తిగా స్త్రీలకు సంబంధించిన ఆట. ప్రప్రథమంలో చేతి కోలన్ని ఉపయోగించి నట్లు ఊహించ వచ్చు. సంస్కృతంలో చేతి కోలలని అర్థమిచ్చే "యష్టి " ప్రాకృతంలో జామ అంటారనీ అందుకు ఉదాహరణగా, జట్టి జాము పాటల్లో "వెన్నెలాయలో ... వెన్నిదాయలో " వెన్నిటీ అనే పాదాలుంటా యనీ ఆర్వియస్ సుందరంగారు జానపద విజ్ఞానంలో వివరించారు.


title: జట్టిజాం పాటలు

text: జట్టి జామును, చైత్ర వైశాఖ కార్తీక మార్గ శిరాలు ఈ పాటలకు ఋతువులు జట్టి జాములో నలుగురు గాని, అంతకు ఎక్కువైతే సరిసంఖ్యలలో గాని పాల్గొంటారు. వీరు రెండు జట్లుగా వుంటారు. ఒక జట్టు వారు పాటలో ఒక పదాన్ని పాడితే, రెండవ జట్టు వారు వంత పాడుతూ వుంటారు. "తెమ్మెదా ", "నడియలో " "వెన్నిటీ", "రామ రామా', "కోదండ రామా" వంటి పల్లవులు జట్టి జాములో కనిపిస్తాయి. జట్టి జామనే పేరుగల ఈ కళారూపం ఈ పేరున ఆంధ్ర దేశంలో మరెక్కడా కనిపించదు.


title: జట్టిజాం పాటలు

text:
అద్దమ్మ రాతిరేళ నిద్రా పొద్దమ్మా||
పాపిష్టి సెందురుడు పట్టపగలయ్యె ||
దురుదేవి సిక్కలు గక్కన్న మునిగె||
దిగా బగ్గన్న లేచి దియ్య ముట్టించె||
అది దొంతి ఇది దొంతి నడి మీద దొంతి
నడి దొంతి రాజనమే సేటాకు బోసే
సేటాతో రాజనాల్ రోటికి బోసే
చేడెలిద్దరు గూడి చెరిగి దంచంగ
పణతు లిద్దరు గూడి పాడి దంచంగ
కాంతారో నీ కండ్ల కాటికెక్కడిదీ
సెక్కులకు గంధమ్ము ఎక్కడిదే చేడి
కొమ్మరో కొప్పూన పూలెక్కడివె
మాపటికి మీ మరిది వచ్చిండే నక్కా
రాతిరికి మీ మరిది వచ్చిండె నక్కా
సుళ్ళయితే నామాట సూసి రావమ్మ
పట్టె మంచం మీడ పండినాడమ్మ.


title: జట్టిజాం పాటలు

text: అని వివరించింది. అలాగే మరో ఉదాహరణ: అనంత పురం జిల్లాలో వెన్నా నదీ తీరంలో వున్న జారుట్ల సుప్రద్ధ శైవ క్షేత్రం. దీనికి దక్షిణ కాశీ అనే పూరు కూడ వుంది. జారుట్ల రామ లింగేశ్వరుడు క్రింది పాటలో నాయకుడు నాయిక ఎవరో అజ్ఞాత యువతి.


title: జట్టిజాం పాటలు

text:
మారుట్ల పొలమూలోన
జారుట్ల రాముడూ, జారుట్ల రాముడూ
పట్టె మంచం పానుపు మింద పూజలు గొన్నాడే
మిట్ట మధ్యాన్న వేళ
నట్టింట నాది కొంగు, నట్టింట నాది కొంగు
పట్టవద్దుర నాది కొంగూ పాదెం బట్టేనూ
పడమట నాది ఇల్లు


title: జట్టిజాం పాటలు

text: నలుగురూ చేరి నవ్వుకుంటారు:


title: జట్టిజాం పాటలు

text: రాయలసీమ పల్లెల్లో ఈ జట్టి జాము వేయాలని నిర్ణయించు కున్న రోజున అమ్మ లక్కలు వెంట వెంటనే వంటలను ముగించుకుని, ఇంటిలో అందరికీ ఆన్నం పెట్టి, పిల్లల్ని నిద్ర పుచ్చి నలుగురూ ఒకే చోట చేరుతారు. అందరికీ అనుకూలంగా వుండే వారింటి ముందు ఇలా స్త్రీలందరు చేరితే అదొక అలంకారం. ఇంటి పనుల్లో సతమతమై పోయి, ఆ కాసేపూ వాటన్నిటినీ మరిచి పోయి, సంసారంలో వున్న చిక్కుల్నీ, చిరాకుల్నీ పార ద్రోలి అందరూ హాయిగా గడుపుతారు.


title: జట్టిజాం పాటలు

text:
చైత్ర వైశాఖ మాసాల్లోనూ, కార్తీక మార్గ శిర మాసాల్లోనూ, ఈ పాటలు పాడు కోవటానికి అనువైన ఋతువులు, పొద్దు కూకిన తరువాత నాలుగైదు ఘడియలవేళ నుంచి, సరిపొద్దు మీరే దాకా జట్టి జాము లేస్తారు. చిన్నతనం నుంచీ అమ్మమ్మల ద్వారా, అమ్మల ద్వారా విన్న పాటలు అందరికీ కంఠోపాఠమై లయబద్ధంగా సాగి ఆహ్లాదాన్ని కలిగిస్తాయి. ఈ అటలో పాల్గొనేవారు నలుగురు గానీ, అంతకు మించి సరి సంఖ్యలో గాని వుంటారు. సరిసంఖ్యలో నున్న వారొక జట్టైతే, బేసి సఖ్యలో వున్నవారందరూ ఒక జట్టు. ఇరు జట్టుల వారూ కలిసి గుండ్రంగా నిలబడతారు. మిగిలిన వారంతాతా ప్రేక్షకులుగా నిలబడతారు. ఒక జట్టువారు ఒక పాదాన్ని పాడితే రెండవ జట్టువారు వంత పాడతారు. ప్రతి సారీ పూర్వ పాదాన్ని తిప్పి తిప్పి పాడుతారు. అన్నీ పాదాల్నీ అలాగే పాడి, పాదంతంలో చివర తుమ్మెదా, నడియలో, వెన్నిదాయలో, విన్నెలాయలో, రామా కోదండరామా, రామాంజనా స్వామీ శ్రీ రామా నారాయణా " అని కంఠాలు కలుపుతారు.
ఈ పాటల్లో, కథలూ, గాథలూ, ప్రేయసీ ప్రియుల ప్రేమ కలాపాలు మొదలైన సాంఘిక గాథలూ, పురాణిక చారిత్రిక గాథలూ వుంటాయి. అందుకు అనుకూలంగా దోణప్పగారు ఎన్నో గాథల్ని పాటల రూపంలో చెప్పారు. ఉదాహరణకు ఈ చిన్న సన్నివేశం వినండి.


title: జట్టిజాం పాటలు

text: ఎక్కడికో దూర దేశానికి పోయిన తన భర్త తలవని తలంపుగా తిరిగి వచ్చిన సంగతి తెలుసుకుని ఆ మధురాను భూతిలో ప్రొద్దు తెలియలేదు. ఆమె తోడి కోడలు ఆమె కంటే ముందే మేలుకుని, రాజనాలు వండుతూ వుండి. తల ఎత్తి చూసే ససరికి తోడికోడలు వరుసకు చెల్లెలు కన్నులకు కాటుకా, కొప్పున పూలూ, చెక్కిళ్ళకు గంధమూ చూసిన అక్కకి ఆశ్చ్యర్యమేసింది.


title: జట్టిజాం పాటలు

text: భర్త ఊరిలో లేని సమయంలో ఇల్లాలు అలంకారాలు ఏమీ లేక, ఆర్థ పస్తులతో వెళ్ళబుచ్చ వససిన సతికీ ఈ సింగారింపేమిటి? ఆన్నట్లు చూసిన పెద్ద కోడలికి మఱది వచ్చిన వార్త ఈ విధంగా తెలిసింది.


title: జట్టిజాం పాటలు

text:
పక్కన్న నీళ్ళు బారు, పక్కన్న నీళ్ళు బారు
కంచుదే బోర తల్పులు కదల వోరన్నా
నీ ఇంటి నా యింటి నడుమా
నిమ్మ కొమ్మనీడ నుండు
సరసమైన జాజీ తోటా సంపంగి వనమే
వచ్చేకి మనసుంటే
నిమ్మ కొమ్మ నీడ నుంటా
మాటు మణిగినంక రావో
జారుట్ల రామా"


title: జట్టిజాం పాటలు

text:
ఇలా సాగుతుంది జట్టి జాము పాట.,
ఈ పిల్ల యెవరో బట్ల భయకారి హంస వింశరి, శుక సప్తతి కథలో లోని జగ ఱాగలకు జాణతనము నేర్ప గలిగిన సీతాకోక చిలుక, తేలు కుంట్టిందని ఊరూ వాడ పిలిచింది. సరసుని దగ్గరు చేరుకోవటానికి అదొక సాకు. ఈ పాట నెక్కువగా యవ్వనంతో వున్న బాలికలు పాడే పాట.రెడ్డోల్ల కుచ్చెండ్లే తుమ్మెడా తేలైన కుట్టింది తుమ్మెదా...
యా యేల్కి కుట్టింది తుమ్మెదా నడి మేల్కి కుట్టింది తుమ్మెదా..
మా యంకి చెప్పండి తుమ్మెదా మందైన బంపమని తుమ్మెదా
మాయమ్మ దెచ్చింది తుమ్మెదా మరి మంటలాయె తుమ్మెదా
మాయమ్మ దెచ్చిన మందు తుమ్మెదా.. మరి మంటలాయె తుమ్మెదా..
మామ దెచ్చిన మందు తుమ్మెదా మరి మంటలాయె తుమ్మెదా..
మావాళ్కి జెప్పండి తుమ్మెదా, మందైన బంపమని తుమ్మెదా
మగడు దెచ్చిన మందు తుమ్మెదా మరి మంటలాయె తుమ్మెదా
ఎదురింటి చిన్నోణ్ణి తుమ్మెదా ఇంటికి బిలవండి తుమ్మెదా
మందు మంత్ర మేసె తుమ్మెదా మది సల్లనాయె తుమ్మెదా.


title: జట్టిజాం పాటలు

text:
ఈ విధంగా రాయల సీమలో అనేక రకాల జట్టి జాము పాటలున్నాయి. ముఖ్యంగా సంసార కుటుంబాల్లో స్త్రీలు పోషించే కళా రూప మిది.
దాంపత్యప్రణయం మీద సాగే ఒక జట్టిజాం పాట: (బృందగేయం), ఖరహరప్రియ స్వరాలు - ఆదితాళం
అతడు: తుమ్మేదలున్నాయేమిరా - దాని కురులు
ఆమె: ఏటికిపోరా - శాపల్ తేరా
అతడు: అహ తుమ్మేద...
ఆమె: కూలికిపోరా - కుంచెడు తేరా
అతడు: తుమ్మేద...
ఆమె: రోలూ తేరా - రోకలి తేరా
ఆమె: రెడ్డీయేమో దున్నను పాయ
అతడు: తుమ్మేద...


title: జట్టిజాం పాటలు

text: రాయలసీమ రాగాలు - కె.మునెయ్య (ప్రచురణ: తెలుగు అకాడమీ)


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
రాయలసీమలో - మరీ ముఖ్యంగా కడప, చిత్తూరు జిల్లాల్లో - చెక్కభజన పాటలు చాలా ప్రాచుర్యం పొందాయి. ఇందులో భజన చెయ్యడానికి వాడే చెక్కలు పొడవుగా ఉండే పలకలను పోలి ఉండడం వల్ల చెక్కభజననే పలకల భజన అని కూడా అంటారు. చేతుల్లో మూరెడు పొడవుండే తాళపు చెక్కలతో, కాళ్ళకు గజ్జెలతో వలయాకారంలో తిరుగుతూ తాళపు చెక్కలు వాయిస్తూ తాళానికి అనుగుణంగా పాటలు పాడుతూ నృత్యం చేస్తూ ఉంటారు. ఒకే చేతిలో రెండు చెక్కలను ఆడిస్తూ వాయించడం చెక్కభజనలోని సొగసు. వలయాకారంలో తిరిగే కళాకారులు కొన్ని సార్లు ఉద్దులు-వెలుద్దులుగా (జతలు జతలుగా) మారి ఎదురెదురుగా అడుగుమార్చి అడుగువేస్తూ ఉద్ది మార్చి ఉద్ది (ఒక అడుగులో ఒకవైపు-ఇంకొక అడుగులో రెండవవైపు) తిరుగుతూ నృత్యం చేస్తారు. పెన్నుద్దికాడైన గురువు పాటలోని ఒక్కొక్క చరణం అందిస్తే మిగిలిన వాళ్ళు అందుకుని పాడుతూ నృత్యం చేస్తారు. పలకల భజనలో జడకోపు తప్పనిసరిగా ఉంటుంది. ప్రస్తుతం చెక్కభజనలో భక్తి, పౌరాణిక, శృంగార, హాస్య సంబంధమైన పాటలు వ్యాప్తిలో ఉన్నాయి. ప్రాచీనకాలంలో తిత్తి, మద్దెల, కంజీర వాయిద్యాలుగా ఉండేవి. ఇప్పుడు హార్మోనియం, డోలు, కంజీర, తబలా వాడుతున్నారు.
చెక్కభజన భజన రెండు చెక్కలను లయాత్మకంగా కొట్టడం ద్వారా అద్భుతమైన సంగీతాన్ని సృష్టించి దానికి అనుగుణంగా అడుగులు వేసే కళ.చెక్కభజనలో అడుగులకు అనుగుణంగా పాటలో వేగం, ఊపు, ఉంటాయి. చాలారకాల అడుగులున్నాయి . ఆది అడుగు, రెండు, మూడు, పర్ణశాల, కుప్పకొట్టడం, కులుకు వంటివి ప్రత్యేకమైన అడుగులు. ఈ అడుగులకు అనుగుణంగా చెక్కలు కొడుతుంటారు. గురువు మధ్యలో ఉండి పాట పాడతాడు. పాటలో వేగం పెరిగే కొద్దీ అడుగులు వేగంగా కదుల్తాయి. డప్పు, హార్మూనియం వాద్యాలు ఉపయోగిస్తారు.చెక్కభజన బృందాల సంఖ్య తగ్గిపోయింది. ఒకప్పుడు హార్మోనియం, డప్పు వాద్యాలతో రమ్యంగా ఉండే చెక్కభజన, కేసియో, స్టీరియో వాడకంతో జానపద సహజత్వం పోయి కృత్రిమత్వం వచ్చింది.


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
కృష్ణుడు-చెంచిత సంవాదము
కృష్ణుడు:పచ్చనీ నీలాల పారుటాకుల సీరపై నల్ల గందోడి పాపా
ఏవూరిదానవే చెంచితా ఏవూరిదానవే ముత్తెమా ఏవూరిదానవే పగడమా ఏవూరిదానావే
చెంచిత :ఏవూరులైతే ఏమికృష్ణూడా ఏపల్లెలైతే ఏమికృష్ణూడా
ఆడవోళ్ళుండేటి సోటూలో నీకు మాటలేముంటాయి కృష్ణూడా
పోవోయి పోవోయి నల్లన్ని బాబు పొద్దేడబోయేర నా సామి
కృష్ణుడు:పిల్లా బామా మేనత్త కూతుర మేలు కన్నుల దాన జారు పైటా దానా
కండ్ల కాటుక దాన పండ్ల దాల్చిన దాన చెంచితా నీవేవూరిదానవే చెంచీతా
నీ అడుగు చూసి నేను చెంచితా ఆర్నెల్లు కాసుంటి చెంచీతా
నన్ను పెళ్ళాడవే చెంచితా నీ కులముద్దరించేను చెంచీతా
చెంచిత:చీచీ పోరా సిగ్గులేనివాడా
హీనంబు లేదురా కృష్ణూడా నీకు మానంబు లేదురా కృష్ణూడా
నిన్ను సూత్తేను భయమౌర కృష్ణూడా
నువ్వు నల్లంగ వుండావు కృష్ణూడా
నాకు భయమేసురా కృష్ణూడా దూరంగ వుండార కృష్ణూడా
కృష్ణుడు :నేనెవరానుకున్నావె చెంచితా
నే రేపల్లె వాడాలో చెంచితా నే గోపెమ్మ కొడుకునే చెంచితా
నే గోపాల కృష్ణుణ్ణే చెంచితా నే మచ్చావ తారుణ్ణె చెంచితా
నన్ను పెళ్ళాడవే చెంచితా నీ కులముద్దరించేను చెంచీతా
చెంచిత:చీచీ పోరా సిగ్గులేనివాడా
హీనంబు లేదురా కృష్ణూడా నీకు మానంబు లేదురా కృష్ణూడా
నీకు పెళ్ళాలు లేకనే కృష్ణుడా నువ్వు నాకాడికొస్తివ కృష్ణూడా
నువ్వు వచ్చేటి తోవలో కృష్ణూడా నిన్ను పామన్న కరవదా కృష్ణూడా
బృందగేయం (కరుణప్రధానం)


title: చెక్కభజన పాటలు

text: యమునాకళ్యాణిస్వరాలు - చతురస్రగతి ఏకతాళం


title: చెక్కభజన పాటలు

text: మగ: కోపులేమొ తగ్గినాయి


title: చెక్కభజన పాటలు

text: కొమ్మలేమొ హెచ్చినాయి


title: చెక్కభజన పాటలు

text: పొయొస్చ జానకీ


title: చెక్కభజన పాటలు

text: కోడిపందెమూ - నేను


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
చూసొస్చ జానకీ - కోడిపందెము
ఆడ: ముక్కులోటి ముక్కెర


title: చెక్కభజన పాటలు

text: కోడిపుంజుల పాలాయ


title: చెక్కభజన పాటలు

text: పోవద్దు మామా - కోడిపందెమూ


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
నువు ఆడద్దు మామా - కోడిపందెము
మగ: కోపులేమొ తగ్గినాయి


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
ఆడొస్చ జానకీ - కోడిపందెము
ఆడ: సెవుల్లోటి కమ్మలు


title: చెక్కభజన పాటలు

text: పోవాకుమగడా - కోడిపందెమూ


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
నువు ఆడాకు మగడా - కోడిపందెము
మగ: ఆటలేమొ తగ్గినాయి


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
ఆడొస్చ జానకీ - కోడిపందెము
ఆడ: మెడల్లోటి ఆరాలు


title: చెక్కభజన పాటలు

text: పోవద్దు ముద్దురుడ - కోడిపందెమూ


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
నువు ఆడద్దు ముద్దురుడ - కోడిపందెము
మగ: కోపులేమొ తగ్గినాయి


title: చెక్కభజన పాటలు

text: ఆడెన్న వస్చానె


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
గెలిసన్న వస్చానె - కోడిపందెము
ఆడ: నడుం కున్న వడ్డ్యాణం


title: చెక్కభజన పాటలు

text: కోడిపందెం పాలాయ


title: చెక్కభజన పాటలు

text: పోవద్దు నాథుడా - కోడిపందెమూ


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
నువు ఆడద్దు మగడా - కోడిపందెము
మగ: కోపులేమొ తగ్గినాయి


title: చెక్కభజన పాటలు

text: మోజులేమొ హెచ్చినాయి


title: చెక్కభజన పాటలు

text: చూసొస్చ జానకీ


title: చెక్కభజన పాటలు

text: కోడిపందెమూ - నేను


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
ఆడెన్న వస్చానె - కోడిపందెము
ఆడ: కాలాలోటి కడియాలన్ని


title: చెక్కభజన పాటలు

text: కోడిపుంజుల పాలాయ


title: చెక్కభజన పాటలు

text: వద్దొద్దు మామా - కోడిపందెమూ


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
నువు ఆడద్దు మామా - కోడిపందెము
బృందగేయం (భక్తిప్రధానం)


title: చెక్కభజన పాటలు

text: కీరవాణి రాగస్వరాలు - తిశ్రతాళం


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
దశావతారాలను వర్ణించే ఒక జానపదం. రాయలసీమ వాసులు. పలకల భజనల్లో పాడుకునే పాట.
బేట్రాయి సామి దేవుడా - నన్నేలినోడ
బేట్రాయి సామి దేవుడా
కాటేమి రాయుడా - కదిరినరసిమ్మడా
మేటైన వేటుగాడ నిన్నే నమ్మితిరా


title: చెక్కభజన పాటలు

text: బేట్రాయి...


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
శాప కడుపు సేరి పుట్టగా - రాకాసిగాని
కోపామునేసి కొట్టగా
ఓపినన్ని నీల్లలోన వలసీ వేగామె తిరిగి
బాపనోల్ల సదువులెల్ల బెమ్మదేవరకిచ్చినోడ


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
తాబేలై తాను పుట్టగా ఆ నీల్లకాడ
దేవాసురులెల్లకూడగా
దోవసూసి కొండకింద దూరగానే సిల్కినపుడు
సావులేని మందులెల్ల దేవర్లకిచ్చినోడ


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
అందగాడనవుదులేవయా - గోపాల గో
విందా రచ్చించా బేగరావయా
పందిలోన సేరి కోర పంటితోనె ఎత్తి భూమి
కిందు మిందు సేసినోడ సందమామ నీవె కాద


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
నారసిమ్మ నిన్నె నమ్మితి - నానాటికైన
కోరితి నీ పాదమే గతీ
ఓరి నీవు కంబాన సేరి ప్రహ్లాదు గాచి
కోరమీస వైరిగాని గుండె దొర్లసేసినోడ


title: చెక్కభజన పాటలు

text:
బేట్రాయి...
బేట్రాయి...