title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: అదే సమయానికి నాగయ్య తల్లిదండ్రులు కూడా రేపల్లె నుంచి ఆమె దగ్గర ఉండటానికి వచ్చేశారు. నాగయ్య కుప్పం వీధిబడిలో చేరి 8-9 ఏళ్ళ వరకు అక్కడే చదువుకున్నాడు. దీని తర్వాత కుప్పంలో లోయర్ సెకండరీ స్కూలులో చేరాడు. ఇది జమీందారీ పాఠశాల. తండ్రి దగ్గర పురుష సూక్తం, కొన్ని దేవతార్చన మంత్రాలు నేర్చుకోవడం ప్రారంభించాడు. వేదాధ్యయనంతో బాటు వ్యాయామం కూడా చేసేవాడు. తండ్రి హరికథలు చెప్పేవాడు. సంగీతంలో ప్రవేశం ఉండేది. వయొలిన్ వాయించేవాడు. ఐదో తరగతి దాకా వీరి కుటుంబం కుప్పంలో ఉంది. 1911 లో జీవనోపాధి కోసం వీరి కుటుంబం చిత్తూరుకు తరలి వెళ్ళింది. అప్పుడే చిత్తూరును తమిళ ప్రాంతాలనుండి విడదీసి మండలకేంద్రంగా మార్చారు. చిత్తూరులో వెంకట మునిరెడ్డి అనే ఆసామి ఇంట్లో ఉండేవారు. బోడదేవర పల్లికి చెందిన చెంగమనాయుడు అనే ఆయన కూడా వీరి కుటుంబానికి ఆసరగా ఉండేవాడు. చిత్తూరులో వీరిరువురే కాక మరికొంతమంది పరిచయస్తుల ద్వారా కొన్ని ఇళ్ళలో సంగీత పాఠాలు సాధించగలిగాడు నాగయ్య తండ్రి. ఫస్ట్ ఫారం (ఆరో తరగతి) కోసం చిత్తూరులో బంగారుపాళెం జమీందారు పాఠశాలలో చేరాడు నాగయ్య. పాఠశాల రోజుల నుంచీ నాటకాలు, పాటలు పద్యాలలోనే కాక ఆటల్లో ముఖ్యంగా హాకీ క్రీడలో ఆసక్తి చూపేవాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: మూడో ఫారంలో ఉండగా సి. ఎం. దొరై అనే హార్మోనియం రిపేరు చేసే ఆయన పరిచయం ఏర్పడి నెమ్మదిగా వాయించడం ప్రారంభించాడు. నాలుగో ఫారం కోసం బోర్డు హైస్కూలులో చేరాడు. అప్పటికి ఆయన వయస్సు పదమూడేళ్ళు. సంగీతంలో, నాటకాల్లో శ్రద్ధ ఎక్కువైంది. చదువు మీద శ్రద్ధ తగ్గింది. తెలుగు, తమిళ నాటకాలు దొంగతనంగా అయినా సరే వెళ్ళి చూసేవాడు. ఫలితంగా నాలుగో ఫారం తప్పాడు. చదువుకోసం అష్టకష్టాలు పడ్డ తండ్రి చాలా బాధ పడ్డాడు. అది చూసిన నాగయ్యలో కొద్దిగా పరివర్తన వచ్చింది. తర్వాత వెంకట మునిరెడ్డి సిఫారసుతో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం మహంతు ప్రయాగదాసు ద్వారా దేవస్థానం ఉపకారవేతనం దక్కింది. అలా నాగయ్య నివాసం తిరుపతికి మారింది. చదువుకుంటూ అప్పుడప్పుడూ మిత్రులతో కలిసి తిరుమల వెంకన్న దర్శనం చేసుకునేవాడు. అక్కడ కూడా యాత్రీకుల దగ్గర భక్తి పాటలు పాడేవాడు. తిరుపతిలోని సరస్వతీ విలాస సభ వారు ఈయన్ను వారి సమాజంలో చేర్చుకుని వారు ప్రదర్శించే నాటకాల్లో ఈయనచేత వేషాలు వేయించేవారు. తిరుపతిలోనే నాలుగో ఫారం ఉత్తీర్ణుడై అయిదో ఫారంలో చేరాడు. తిరుపతి పక్కన వడ్డేపల్లి గ్రామంలో నాగయ్య తండ్రికి మొదటి భార్య కూతురు ఉండేది. ఆమె వితంతువు. ఆమెకు బాగా ఆస్తిపాస్తులు ఉండేవి. తండ్రిని ఆమె ఆహ్వానించినా ఆయన వెళ్ళలేదు. ఆమె నాగయ్యను ఆమె గ్రామానికి ఆహ్వానించేది. నాటలాలు, పాటల్లో పడి చదువు మీద శ్రద్ధ సన్నగిల్లడంతో ఐదో ఫారం తప్పాడు. దాంతో దేవస్థానం ఇస్తున్న ఉపకార వేతనం రద్దై పోయింది. మధ్యలో ఉపాధ్యాయ ఉద్యోగం చేసి అధికారుల మెప్పు సంపాదించి మదనపల్లి స్కూల్లో ఐదో ఫారం ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. సంగీతం, నాటకాల మీద శ్రద్ధ వల్ల ఆరో ఫారం ఫెయిలయ్యాడు. తర్వాత చిన్న చిన్న ఉద్యోగాలు చేస్తూ వచ్చాడు, వివాహం జరిగింది. నాటకాల్లో పాల్గొంటూ ఉన్నాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: 1929 ప్రాంతాల్లో ఆయనకు పై చదువుల మీద ఆసక్తి కలిగింది. తన చుట్టూ ఉన్న నాటక సమాజంలో కొంతమంది ఉన్నత విద్యావంతులు కావడం, వారు చక్కటి ఆంగ్లంలో సంభాషించగలగడం ఇందుకు ప్రధాన కారణం. సి. ఆర్. రెడ్డి సలహాతో ప్రైవేటుగా బి. ఎ. చదవాలనుకున్నాడు. కానీ దానికి కూడా ఆర్థిక సాయం అవసరం. తనకు ఉద్యోగం ద్వారా వచ్చే జీతం కుటుంబ పోషణ, ఇతర ఖర్చులకే సరిపోయేది. రామవిలాస సభ రంగాచార్యులు ఆర్థిక సాయం అందించడానికి ఒప్పుకున్నాడు. పచ్చయప్ప కళాశాలలో సుబ్రహ్మణ్యం అనే ప్రొఫెసరు సహకారంతో బి. ఎ చదవడానికి నమోదు చేయించుకున్నాడు. ఈయన బి. ఎ పాసయ్యే నాటికి స్వాతంత్ర్యోద్యమం ముమ్మరమయింది. ఆంగ్ల భాషాభ్యాసాన్ని కూడా విసర్జించడం మొదలు పెట్టారు. ఈ ఉద్యమంలో పాల్గొన్న నాగయ్య స్నాతకోత్సవానికి హాజరు కాలేదు. ఆయన డిగ్రీ మళ్ళీ పోస్టులో వచ్చింది.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: అయిదో ఫారం తప్పేసరికి నాగయ్య తండ్రి ఆయన్ను అంతటితో చదువు మానిపించేసి బడి పంతులు ఉద్యోగం కోసం ట్రెయినింగ్ స్కూల్లో చేర్చాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. నాగయ్యకు ఆ నిర్ణయం అంతగా నచ్చలేదు. అయిష్టంగానే చిత్తూరులో ఉన్న ప్రభుత్వ ట్రెయినింగ్ స్కూలులో చేరాడు. కొన్నాళ్ళు గడిచిన తర్వాత చిత్తూరులోని దివ్యజ్ఞాన సమాజం వారితో నాగయ్యకు మంచి పరిచయం ఏర్పడింది. ఆ సమాజం ట్రస్టీలలో ఒకరైన జేమ్స్ కజిన్స్ పై చదువుల కోసం మదనపల్లి వస్తే మళ్ళీ ఉపకార వేతనం ఇప్పిస్తానని అన్నాడు. కానీ నాగయ్య తండ్రి అందుకు అంగీకరించలేదు. దాంతో పాకాలలో బడి పంతులు ఉద్యోగంలో చేరాడు. బడిలో చిన్నపిల్లలతో నాటకాలు ఆడించి స్కూలు అధికారుల మెప్పు పొంది చదువు కోసం సెలవు సంపాదించాడు. మదనపల్లి లోని స్కూల్ ప్రిన్సిపల్ త్రిలోకికర్ సహకారంతో అక్కడ ఐదో ఫారంలో చేరాడు. ఉద్యోగానికి సెలవు ఇచ్చినందుకు తండ్రి మొదట కోప్పడ్డా తర్వాత ఒప్పుకున్నాడు. అక్కడే ఐదో ఫారం ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: సంగీతం, నాటకాల పిచ్చితో మళ్ళీ ఆరో ఫారం ఫెయిలవడంతో కుటుంబ సభ్యుల చేత చీవాట్లు తిన్నాడు. తంబళ్ళపల్లి నారాయణ రెడ్డి ఈయనను సి. ఆర్. రెడ్డికి పరిచయం చేశాడు. నాగయ్య తన పాటలు, పద్యాలతో ఆయన్ను మెప్పించాడు. కొన్ని రోజుల తర్వాత నారాయణ రెడ్డి రామ విలాస సభ అధ్యక్షుడు టి. వి. రంగాచార్యుల దగ్గరకు వెళ్ళి నాగయ్యకు ఏదైనా ఉద్యోగం ఇప్పించమని సిఫారసు చేశాడు. జిల్లా కలెక్టరు హెచ్. టి. రైలీ సహకారంతో ఆయనకు ఫారెస్టు ఆఫీసులో గుమాస్తా ఉద్యోగం లభించింది. రెండు నెలల తర్వాత ఆయన్ను జిల్లా కలెక్టరు ఆఫీసుకు బదిలీ చేశారు. అందులో ఐదు మాసాల పాటు పని చేశాడు. తర్వాత రైలీ కి అక్కడి నుంచి బదిలీ కావడంతో ఆ ఉద్యోగం పోయింది. కొన్నాళ్ళకు పేపరులో పోలీసు ఉద్యోగ ప్రకటన చూసి అందులో చేరడానికి ఏలూరు వెళ్ళాడు. శిక్షణలో గుర్రపు స్వారీ చేస్తుండగా గాయాల పాలై మళ్ళీ ఇంటికి చేరుకుని చిన్న చిన్న ఉద్యోగాలు చేయడం మొదలు పెట్టాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: కొద్ది రోజులకు త్రిలోకికర్ సహకారంతో రైల్వేలో ఉద్యోగం వచ్చింది. ఈ ఉద్యోగం కోసం ఊరు వదిలి వెళ్ళాల్సి రావడంతో తమ బృందంలో కీలక సభ్యుడు అలా వదిలి వెళ్ళడం ఇష్టం లేని రామ విలాస సభ వారు ఆయనకు చిత్తూరులోనే జిల్లా బోర్డు ఆఫీసులో గుమాస్తా ఉద్యోగం ఇప్పించారు. జీతం నెలకు 35 రూపాయలు. కుమారుడు ఉద్యోగంలో కుదురుకోవడంతో తండ్రి కూడా సంతోషించాడు. ఈ ఉద్యోగం ఖాళీ సమయాల్లో కూడా నాటకాలు, సంగీతం మానలేదు. కొన్నాళ్ళకు అకౌంట్స్ పరీక్ష పాసై అకౌంటెంట్ ఉద్యోగానికి మారాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: 1930-31 మధ్యలో చిత్తూరుల్ళో రామవిలాస సభ వారు కట్టిన థియేటరు ప్రారంభోత్సవానికి కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు అక్కడికి వచ్చాడు. అక్కడ నాగయ్య ప్రతిభను గుర్తించి ఆయన నిర్వహిస్తున్న ఆంధ్రపత్రికకు వార్తలు పంపిస్తూ ఉండమన్నాడు. అప్పటి నుంచి ఆయన ఆంధ్రపత్రిక విలేకరిగా కూడా పనిచేసేవాడు. ఇందుకోసం ఆయన ప్రత్యేకంగా జీతం కేటాయించక పోయినా అప్పుడప్పుడూ ఎంతో కొంత సొమ్ము ఈయనకు ముట్టజెపుతూ ఉండేవాడు. అయితే నాగయ్య ఇలా వచ్చిన డబ్బంతా స్నేహితులకోసం ఖర్చు పెట్టేసేవాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: చిన్నతనం నుంచే తండ్రి శిక్షణలో సంగీత సాధన ప్రారంభించాడు. పాఠశాలకు వెళ్ళడం కంటే సంగీత కచ్చేరీలకు వెళ్ళటం ఎంతో సరదాగా వుండేది బాల నాగయ్యకు. సంగీత కచేరీలంటే ఎలాగైన సరే చూసి రావాలని ఆరాట పడేవాడు. ఒకసారి మహా విద్వాంసులైన పుష్పవనం అయ్యర్, గోవిందస్వామి పిళ్ళె గార్ల సంగీత కచ్చేరీకి నాగయ్య హాజరయ్యాడు. కచ్చేరి పూర్తి అయిన తర్వాత ప్రహ్లాదుని పద్యాలను పాడి వారి దగ్గర ఆశీర్వాదం పొందాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: చదువులో సరిగా ఉత్తీర్ణుడు కాకపోవడం, మంచి ఉద్యోగంలో కుదురుకోకపోవడంతో సంగీతం నేర్చుకుంటే కచేరీలు చేసి బ్రతుకు తెరువు చూసుకుంటాడని భావించిన తండ్రి, కుమారుణ్ణి సంగీత శిక్షణ కొరకు సంగీత విద్వాన్ చిత్తూరు పేరయ్య పిళ్ళె వద్దకు పంపాడు. ఉద్యోగాలు చేస్తూనే సంగీతం నేర్చుకోవడం కొనసాగించాడు. చిత్తూరు సుబ్రహ్మణ్యం దగ్గర వర్ణాలు, కృతులు నేర్చుకున్నాడు. రామ విలాస సభలో హార్మోనిస్టుగా పని చేసేవాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: కంచిలో నయన పిళ్ళే వద్ద, కుంభకోణంలో సంగీత కళానిధి మహారాజపురం విశ్వనాధ అయ్యర్ వద్ద సంగీత విద్యాభ్యాసం సాగించాడు నాగయ్య. ఎక్కువగా కర్ణాటక సంగీతాన్నే అభ్యసించినా హమీద్ ఖాన్ దగ్గర హిందుస్థానీ సంగీతం కూడా నేర్చుకున్నాడు. సినిమాలకు సంగీతం అందించడం ప్రారంభించిన రోజుల్లో ఎక్కువగా కర్ణాటక, హిందుస్థానీ రాగాలు కలిపి వరసలు కట్టేవాడు. తర్వాత సినిమాల కోసం హిందీ, విదేశీ భాషల సంగీతాన్ని అభ్యసించి సరళమైన పద్ధతిలో వరసలు కట్టడం నేర్చుకున్నాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: మదనపల్లి సబ్ కలెక్టర్ బోల్డన్ అనే దొర చిత్తూరులో కొన్నాళ్ళ పాటు తాత్కాలికంగా సర్వే ఆఫీసరుగా ఉన్నాడు. ఆయనకు తెలుగు, భారతీయ సంగీతం నేర్పి ఆయన దగ్గర ఓ రెండు నెలల పాటు పాశ్చాత్య సంగీతం నేర్చుకున్నాడు. తర్వాత ఆయనకు బదిలీ అయి వెళ్ళిపోయాడు. ఇలా నేర్చుకున్న పాశ్చాత్య సంగీతం ఆయన సినీ రంగంలో ప్రవేశించినపుడు ఉపయోగపడింది.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: నాగయ్య చిత్తూరులో ఉండగా సురభి నాటక మండలి వారు భక్త ప్రహ్లాద నాటకం ప్రదర్శించడానికి వచ్చారు. అయితే ఆ నాటకంలో ప్రహ్లాదుడి వేషం వేయవలసిన అబ్బాయికి జ్వరం రావడంతో నాగయ్య తొలిసారిగా నాటకంలో ప్రహ్లాదుడి వేషం వేశాడు. ఆ అర్థరాత్రి నాటకంలో మొదట వేదిక ముందున్న జనవాహినిని చూసి భయపడి ఏడ్చేసినా తర్వాత సర్దుకుని మళ్ళీ పద్యాలు, పాటలు ఆలపించాడు. ప్రేక్షకులు, బంధువులు, శ్రేయోభిలాషులందరూ అభినందించారు. ఇది విన్న పాఠశాల పంతుళ్ళు కూడా నాగయ్యను ప్రత్యేకంగా స్కూల్లో కూడా ప్రహ్లాదుడి వేషం వేసి పాఠలు, పద్యాలు పాడించి ఆనందించారు. తర్వాత స్కూల్లోనూ, ఉత్సవాల్లోనూ అప్పుడప్పుడూ వేదికలెక్కి పాటలు పాడుతుండటంతో నటన భాగా అనుభవంలోకి వచ్చింది.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: ఒకసారి చిత్తూరులో రామ విలాస సభ భవన నిర్మాణం కోసం సారంగధర నాటకం ఆడాలని నిర్ణయించుకున్నారు. అందులో నాగయ్యను చిత్రాంగి వేషం వేయమన్నారు. నాగయ్య ఇంట్లో వాళ్ళకి అబద్ధం చెప్పి మరీ ఈ నాటకం రిహార్సల్ కి వచ్చేవాడు. దానికే హార్మోనియం కూడా వాయించేవాడు. ఈ నాటక ప్రదర్శనలో అపశృతి దొల్లి చీర ఊడిన చిత్రాంగి అనే పేరు కూడా తెచ్చుకున్నాడు. ఈ విషయంం తెలిసి తండ్రి దగ్గర చీవాట్లు కూడా తిన్నాడు. ఈ నాటకం ద్వారా 850 రూపాయలు మిగిలాయి. ఆ సొమ్ముతో సభ వారు ఒక మందిరం నిర్మించారు. మదనపల్లిలో తంబళ్ళపల్లి నారాయణ రెడ్డి ఆధర్యంలో జరిగే నాటకాల్లో పాల్గొన్నాడు. అప్పుడే బెంగుళూరు అమెచ్యూర్స్ అనే బృందం ఒథెల్లో అనే ఆంగ్ల నాటకం ప్రదర్శించారు. ఆ నాటకంలో ప్రముఖ నటుడు బళ్ళారి రాఘవను చూసి ఆయనతో పరిచయం చేసుకున్నాడు. ఆయనకు తన గానాన్ని కూడా వినిపించి ఆయన ఆశీర్వాదం అందుకున్నాడు. తంబళ్ళపల్లి నారాయణ రెడ్డి స్వస్థలం తంబళ్ళపల్లి లో కూడా పాటలు పాడుతూ అంతో ఇంతో సంపాదించి ఇంటికి పంపేవాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: వివాహం జరిగిన తర్వాత భార్య తరపు వారు పిలవడంతో నెల్లూరు వెళ్ళాడు. అక్కడ సారంగధర నాటకంలో స్థానం నరసింహారావు పోషించిన చిత్రాంగి పాత్రను చూసి స్ఫూర్తి పొందాడు. ఎలాగైనా గట్టిగా కృషి చేసి ఆయన లాగా మంచి నటుడవ్వాలనుకున్నాడు. ఆ తర్వాత కొన్నాళ్ళకు రామ విలాస సభ తరపున తిరుత్తణిలో జరిగిన సారంగధర నాటకంలో నాగయ్య వేసిన చిత్రాంగి వేషానికి స్వర్ణ పతకం లభించింది. శ్రీకాళహస్తి, తిరుపతి మొదలైన ప్రాంతాలకు వెళ్ళి నాటక ప్రదర్శనలు ఇచ్చేవాడు. మద్రాసులో బి. ఎ చదువుతున్న సమయంలో ఆయన మార్గదర్శి ప్రొఫెసరు సుబ్రహ్మణ్యం ఆయన్ను సుగుణ విలాస సభ వారికి పరిచయం చేశాడు. వీరు మద్రాసులో తెలుగు, తమిళంలో నాటకాలు వేసేవారు. నాగయ్య ఆ నాటకాల్లో పాల్గొనేవాడు. ఇండియన్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ సొసైటీ సభకు వెళ్ళినపుడు ఆయనకు బి. ఎన్. రెడ్డితో పరిచయం కలిగింది.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: బెంగుళూరులో గ్రాం ఫోను రికార్డులు పాడడానికి వెళ్ళినపుడు అక్కడ కొంతమంది అమెచ్యూర్స్ తో కలిసి నాటకాలు వేసేవాడు. సారంగధర, రామదాసు, సుభద్రా పరిణయం, తప్పెవరిది మొదలైనని నాగయ్య పాల్గొన్న నాటకాలు. బెంగుళూరులో హెచ్. ఎం. వి తెలుగు విభాగానికి కొప్పరపు సుబ్బారావు నిర్వాహకుడిగా ఉండేవాడు.నాగయ్యకు ఆయనతో ఉన్న పరిచయం దృష్ట్యా ఆయన్ను నాటకాల రికార్డింగుల్లో పాల్గొనమని ఆహ్వానించాడు. అక్కడ సుభద్ర పరిణయం, విశ్వామిత్ర, గరుడ గర్వభంగం మొదలైన నాటకాల్లో పాల్గొన్నాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: ఇంకా లక్ష్మీ విలాస సభ మున్నగు నాటక సంస్థలు ప్రదర్శించిన నాటకాలలో సావిత్రి, దమయంతి, చిత్రాంగి వేషాలు ధరించి ప్రశంస లందుకొన్నాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: నాటకరంగ ప్రవేశంతో మహానటులైన బళ్ళారి రాఘవ, పర్వతనేని రామచంద్రా రెడ్డి మొదలగు వారితో కలిసి పలు నాటకాలలో అభినయించాడు. రామదాసులో కబీరు వేషధారిగా కహో రామ్ నామ్ అంటూ పాడుతూ రంగ ప్రవేశం చేయటంతోనే ప్రేక్షకుల కరతాళ ధ్వనులతో నాటక మందిరం మార్మోగింది. దేశోద్ధారక కాశీనాధుని నాగేశ్వరరావు నాగయ్య నటనా కౌశలాన్ని మెచ్చుకొని బంగారు పతకంతో పాటు 'రంగ భూషణ' బిరుదంతో సత్కరించారు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: నాగయ్య మొదటి భార్య ప్రసవంలో ఇబ్బంది వల్ల మరణించింది. ఒక పాప జన్మించింది. కుటుంబ సభ్యుల సలహాతో రెండో వివాహం చేసుకున్నాడు. కొన్నాళ్ళకు మొదటి భార్యకు పుట్టిన బిడ్డ మరణించింది. రెండో భార్యకు ఒకటి రెండు సార్లు గర్భ విచ్ఛిత్తి జరిగింది. మూడోసారి కానుపు సమయంలో ఆమె మరణించింది. ఆ దిగులుతూ నాగయ్య తండ్రికి కొన్నాళ్ళు మతిభ్రమించింది. కొన్నాళ్ళకు ఆయన కూడా మరణించాడు. నాగయ్యకు జీవితం మీద విరక్తి కలిగింది. ఆత్మహత్య చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించగా స్నేహితులు వారించారు. మనస్సు మళ్ళించడానికి బలవంతంగా తీసుకు వెళ్ళి పాటలు పాడించేవారు. అవేమీ ఆయనకు మనశ్శాంతి కలిగించలేక పోయాయి. ఇంట్లో వాళ్ళకు చెప్పకుండా నాగయ్య రమణ మహర్షి ఆశ్రమానికి వెళ్ళిపోయాడు.[5] అక్కడ ఆయనకు ప్రశాంతంగా అనిపించింది. పాల్ బ్రంటన్ అనే జర్మనీ తత్వవేత్తతో పరిచయం ఏర్పడింది. కొన్నాళ్ళు గడిచాక చిత్తూరుకు చెందిన దొరై ఆయన ఈయన్ను గుర్తు పట్టి ఇంట్లో వాళ్ళు ఆయన కోసం తీవ్రంగా బెంగ పెట్టుకున్నారని చెప్పాడు. దొరై ఈయనకు గ్రాముఫోన్ రికార్డులు పాడే అవకాశమిప్పిస్తాననీ అప్పటిదాకా చిత్తూరులో ఉండమన్నాడు. అప్పటికే ఆశ్రమంలో ఒకడిగా మెలుగుతుండడం వల్ల రమణ మహర్షి అనుమతి కోసం వెళ్ళాడు. ఆయన కూడా నీవు జీవితంలో చేయవలసిన కర్మ ఇంకా ఉన్నదనీ, ఊరికి వెళ్ళమ</i>ని చెప్పడంతో మరలా చిత్తూరు చేరాడు. ఇంట్లో వాళ్ళు సంతోషించారు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: రమణ మహర్షి ఆశ్రమం నుంచి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత బెంగుళూరులోని హెచ్. ఎం. వి గ్రామ్ ఫోన్ కంపెనీ నుంచి ఆహ్వానం అందింది. అప్పటికి టాకీలు రాకపోవడం వల్ల గ్రాం ఫోను రికార్డులకు మంచి ఆదరణ ఉండేది. నాటకాలు చూడడం, రికార్డులు వినడం అప్పటి జనాలకు ఇష్టమైన వ్యాపకాలు. ఎన్నో తెలుగు నాటకాలు, పాటలు రికార్డులుగా వచ్చాయి. నాగయ్య ఉద్యోగానికి నాలుగు నెలలు సెలవు పెట్టి బెంగుళూరు వెళ్ళాడు. అక్కడ ఆయనకు గొప్ప నటీనటులు, సంగీత విద్వాంసులతో పరిచయం కలిగింది. ప్రముఖ గాయని ఎం. ఎస్. సుబ్బలక్ష్మి కూడా ఆ రికార్డుల్లో పాడేది. అప్పటికి ఆమెకు పదకొండేళ్ళు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: మద్రాసులో అచ్యుత నాయుడు ప్రోత్సాహంతో నాగయ్య ఎన్నో గ్రాంఫోను రికార్డులిచ్చాడు. "హిజ్ మాస్టర్స్ వాయిస్" కంపెనీ వారు నాగయ్య కంఠ మాధుర్యానికి ముగ్ధులై తమ కంపెనీలో మ్యూజిక్ డైరెక్టర్ గా నియమించుకొన్నారు. నాగయ్య పాడిన రికార్డులు విపరీతంగా అమ్ముడుపోయాయి.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: 1920వ దశకంలో నాగయ్య మద్రాసులో ప్రైవేటుగా బి. ఎ. చదువుతున్నప్పటి నుంచి స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొనడం మొదలు పెట్టాడు. న్యాయవాది ఎస్. శ్రీనివాస అయ్యంగార్ అనే న్యాయవాది నాగయ్య పాటలు విని ఆయన్ను 1926లో గౌహతిలో జరిగిన కాంగ్రెస్ మహాసభలకు తీసుకుని వెళ్ళాడు. అక్కడి నుంచి అలహాబాదుకు వచ్చి మోతీలాల్ నెహ్రూకు సంబంధించిన ఆనందభవన్ లో పది రోజుల పాటు ఉన్నాడు. ఇక్కడ ఆయన ఎంతోమంది జాతీయ నాయకులను కలిశాడు. అక్కడ ఈయన తెలుగు, తమిళంలో దేశభక్తి గీతాలు గానం చేసేవాడు. ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో పాల్గొని జైలుకు వెళ్ళాడు. నాగయ్యకు పలు విషయాల్లో అండగా ఉంటున్న రంగాచార్యులు నీకెందుకు ఈ ఉద్యమాలు, త్యాగాలు? అని మందలించినా సి. ఆర్. రెడ్డి మాత్రం ఈయన్ను ప్రోత్సహించాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: రమణ మహర్షి ఆశ్రమం నుంచి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత జాతీయోద్యమం ఊపందుకుంది. గాంధీజీ ప్రారంభించిన మద్యపాన నిషేధ ఉద్యమంలో ఈయన పాల్గొన్నాడు. మద్యం దుకాణాల వద్దకు వెళ్ళి తాగేవారికి నచ్చజెప్పేవాడు. అప్పుడప్పుడూ వారి చేత దెబ్బలు కూడా తినేవాడు. అయినా ఉద్యమంలో పాల్గొనడం మాత్రం మానలేదు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: 1932 లో జాతీయ కాంగ్రెస్ లో స్వయం సేవకుడుగా చేరి మద్రాసు వెళ్ళాడు. ప్రకాశం పంతులు, సత్యమూర్తి, రాజాజీ మున్నగు నాయకుల పరిచయం కలిగింది. గుమస్తా ఉద్యోగానికి రాజీనామా యిచ్చాడు. లాఠీ చార్జీలు, లాకప్ లు చవిచూశాడు. వార్దాకు వెళ్ళి గాంధీజీని దర్శించాడు. తిరిగి మద్రాసు వచ్చాడు. రాజకీయరంగం వదలి మరలా కళారంగంలో అడుగు పెట్టాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: 1932 నుంచి నాగయ్య సినీరంగంలో ప్రవేశించడానికి ప్రయత్నాలు ఆరంభించాడు. హిందూ పత్రిక సంపాదకుడైన శ్రీనివాసన్ సౌత్ ఇండియన్ ఫిల్మ్ కార్పొరేషన్ అనే సంస్థను స్థాపించి, దాని ఆధ్వర్యంలో కౌసల్య అనే చిత్రం ప్రారంభించాడు. చిత్తూరుకు చెందిన బి. మునుస్వామి నాయుడు ఎం. ఎల్. సి గా ఎన్నికై ఆ తర్వాత మద్రాసు రాష్ట్రానికి ముఖ్యమంత్రి కూడా అయ్యాడు. ఆయన నాగయ్యను శ్రీనివాసన్ కు పరిచయం చేశాడు. ఆలోపే నటీనటుల నిర్ణయం జరిగిపోయింది. దాంతో నాగయ్యను సంగీత విభాగంలో పనిచేయమన్నాడు. సినిమా నిర్మాణంలో మెలకువలు తెలుస్తాయి కదా అని అందులో పని చేశాడు. తర్వాత మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య తో ఆయనకున్న దూరపు చుట్టరికాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని బెంగుళూరు వెళ్ళి ఆయనను కలిశాడు. ఆయన దాదా ఫాల్కే తనకు పరిచయమని చెప్పి ఒక లేఖ ఇచ్చి ఆయనను కలవమన్నాడు. అప్పట్లో ఆయన పూనా కేంద్రంగా సినిమాలు తీసేవాడు. ఆయన సలహాతో కొద్ది రోజులు ఎడిటింగ్ విభాగంలో పని చేశాడు. కానీ నాగయ్యకు నటించాలని, పాడాలని ఉత్సాహంగా ఉండటంతో ఆ పని ఆయనకు అంతగా ఉత్సాహాన్నివ్వలేదు. అక్కడే సీతాకల్యాణం అనే సినిమా నిర్మాణం జరుగుతున్నదని అందులో నటుడిగా అవకాశం వస్తుందేమోనని కొంతకాలం ఎదురు చూశాడు. ఆ వాతావరణం ఆయనకు సరిపడక విశ్వేశ్వరయ్యకు, ఫాల్కేకు తెలియజేసి తిరిగి మద్రాసుకు వచ్చేశాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: మద్రాసులో మళ్ళీ సినిమా ప్రయత్నాలు మొదలు పెట్టాడు. ప్రముఖ కవి దువ్వూరి రామిరెడ్డి సహకారంతో చిత్రపు నరసింహారావును కలిశాడు. అప్పుడు ఆయన సతీ తులసి అనే చిత్రాన్ని నిర్మిస్తున్నాడు. కానీ అప్పటికే ఆ చిత్రం ఆరంభమై ఉండటం వల్ల ఆయనకు అవకాశం రాలేదు. అప్పటికే ఉద్యోగం మానేసినా ఆంధ్ర పత్రికలో చేసిన పనికి కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు కొంత సొమ్ము ఇస్తుండేవాడు. అలాగే హెచ్. ఎం. వి రికార్డింగ్ వారు కూడా కొంత సొమ్ము పంపించేవారు. అందులో కొంత ఇంటికి పంపి, కొంత కాంగ్రెస్ కు ఇచ్చి, కొంత సొంత ఖర్చులకు వాడుకునే వాడు. అప్పుడే తండ్రి మరణించినందుకు జీవిత భీమా సొమ్ము చేతికి వచ్చింది. ఆ సొమ్ము ఖర్చు పెట్టుకుంటూ సినిమా ప్రయత్నాలు చేద్దామనుకున్నాడు నాగయ్య. అయితే రంగస్వామి పిళ్ళై అనే వ్యక్తి సినిమా నిర్మిస్తాననీ, అందులో ఆయనకు ఖచ్చితంగా అవకాశం ఇస్తానని నమ్మించి మోసం చేశాడు. నాగయ్య తన దగ్గరున్న సొమ్మంతా అతని చేతిలో పెట్టి మోసపోయాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: నిర్మాణ ప్రయత్నాలన్నీ విరమించుకుని చేతిలో మిగిలిన సొమ్ముతో నుంగంబాకంలో ఒక చిన్న గది అద్దెకు తీసుకుని అందులోనే ఉండేవాడు. బయటికి రాకుండా గదిలోనే సంగీతం సాధన చేస్తూ కూర్చునేవాడు. తిండికి బట్టకు కూడా డబ్బుల్లేవు. కొళాయిలో నీళ్ళు తాగుతూ, చేతిలో మిగిలిన కాని, అర్ధణాలతో వేరుశనగ గింజలు తింటూ పన్నెండు రోజులు గడిచిపోయాయి. కానీ సంగీత సాధన మాత్రం మానలేదు. అప్పుడే అచ్యుత నాయుడనే గ్రామఫోన్ కంపెనీ యజమాని ఈయన పరిస్థితిని చూసి చలించిపోయాడు. ఆయన బ్రాడ్వేలో ఉన్న తన హచ్చిన్స్ దుకాణంకు తీసుకెళ్ళి పాటలు వింటూ, పత్రికలు చదువుతూ కాలక్షేపం చేయమన్నాడు. ఆయన అభిమానంతో నాగయ్య మళ్ళీ మామూలు మనిషయ్యాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: నాగయ్యతో పరిచయం ఉన్న రామకృష్ణారావు అనే ఇన్స్యూరెన్స్ ఏజెంట్ ద్రౌపది మాన సంరక్షణ అనే చిత్రాన్ని నిర్మించ తలపెట్టాడు. అందులో నాగయ్యకు అవకాశం కల్పిస్తానన్నాడు. అంతకు మునుపే శ్రీకృష్ణ లీలలు చిత్రం తీసిన పి. వి. దాసు మాయాబజారు అనే సినిమాకు సన్నాహాలు ప్రారంభించాడు. నాగయ్య ఈయనతో కూడా పరిచయం పెంచుకుని ఆ సినిమాలో అవకాశం ఇమ్మన్నాడు. వీటి కోసం ఎదురు చూస్తుండగా హెచ్. ఎం. వి కంపెనీ వారు రికార్డింగు కోసం బెంగుళూరు రమ్మన్నారు. నాగయ్య అక్కడికి వెళ్ళి వచ్చేసరికి ఈ రెండు అవకాశాలు చేయి జారిపోయాయి.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: నాగయ్యకు పి. పుల్లయ్యతో పరిచయం ఏర్పడింది. అప్పట్లో ఆయన సురాజ్ మల్ లల్లు భాయ్ అండ్ కంపెనీ అనే గ్రాం ఫోన్ సంస్థ ప్రతినిథిగా ఉండేవాడు. అంతకు ముందు నుంచీ సినిమాలతో ఆయనకు పరిచయం ఉంది. దాంతో ఆయనకు స్టార్ కంబైన్స్ అనే సంస్థ సారంగధర చిత్రానికి దర్శకత్వ అవకాశం ఇచ్చారు. అందులో అవకాశం కోసం పుల్లయ్య దగ్గర మాట తీసుకున్నాడు నాగయ్య. ఇంతలోనే నాగయ్యను చిన్నప్పుడు పెంచి పెద్దచేసిన అమ్మమ్మ మరణించడంతో ఊరు వెళ్ళాల్సి వచ్చింది. తిరిగి వచ్చేలోపు సారంగధర లో అవకాశం చేజారిపోయింది. అవకాశాలు అందినట్టే అంది చేజారిపోతున్నా ఎలాగైనా సినిమాలో స్థానం సంపాదించాలని పట్టుదలగా నాటకాలు వేస్తూ ఇంటికి డబ్బు పంపిస్తూ ఎదురు చూడసాగాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: ద్రౌపది వస్త్రాపహరణం సినిమా తీసిన తర్వాత హెచ్. ఎం. రెడ్డి మద్రాసుకు వచ్చాడు. బళ్ళారి రాఘవ సాయంతో ఆయన్ను కలుసుకున్న నాగయ్య ఆయన తర్వాతి చిత్రంలో అవకాశమివ్వమన్నాడు. హెచ్. ఎం. రెడ్డి కూడా అందుకు అంగీకరించాడు. ఈలోపు జి. వి. రామన్ అనే వ్యాపారి తమిళంలో సినిమా తీస్తామనీ అందులో ఆయనకు అవకాశమిస్తానని చెప్పాడు. నాగయ్య ఆ చిత్రం కోసం ఎదురు చూస్తుండగా కలకత్తా లో కె. సుబ్రహ్మణ్యం తీస్తున్న చిత్రంలో ఓ మంచి పాత్ర కోసం నాగయ్యను అడిగారు. అక్కడికి వెళితే రంభా ఫిలిమ్సు వారి చిత్రం చేజారిపోతుందనే ఉద్దేశ్యంతో నాగయ్య అక్కడికి వెళ్ళలేదు. ఎన్ని రోజులు ఎదురు చూసినా సంస్థ భాగస్వాము మధ్య ఏదో సమస్యల వల్ల రంభా ఫిలింస్ వారి చిత్రం ప్రారంభం కాలేదు. నాగయ్యకు మళ్ళీ నిరాశే ఎదురయ్యింది.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: 1936లో హెచ్. ఎం. రెడ్డి, బి. ఎన్. రెడ్డి, రామనాథ్, శేఖర్, పారుపల్లి శేషయ్య, కన్నాంబ మొదలైన వారంతా కలిసి రోహిణి పిక్చర్స్ అనే పేరుతో సంస్థ ప్రారంభించారు. ఈ సంస్థ గృహలక్ష్మి అనే సినిమా తీయడానికి నిశ్చయించుకున్నారు. ఈ సినిమాలో కథానాయిక కన్నాంబ. నాయకి సోదరుడు గోపీనాథ్ పాత్ర నాగయ్యకు దక్కింది. ఇది ఒక దేశభక్తుడి పాత్ర. కె. వి. రెడ్డి అప్పుడే చదువు పూర్తి చేసుకుని వచ్చి సంస్థ నిర్వహణ భారాన్ని తలకెత్తుకున్నాడు. నాగిరెడ్డి చిత్ర ప్రచార బాధ్యతలు చూసుకునేవాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: గృహలక్షిలో నాగయ్య పాడిన పాటలు ప్రాచుర్యం పొందాయి. నాగయ్య పాడిన "కల్లు మానండోయ్ బాబూ, కళ్ళు తెరవండోయ్" అన్న పాట ఆంధ్రదేశమంతటా ప్రాచుర్యం పొందింది. తొలిచిత్రంతోనే నాగయ్య మంచి నటుడు అనిపించుకున్నాడు. ఈ చిత్రంలోని సినీ సంగీతానికి కావలసిన మెళకువలు వంటపట్టించుకున్నాడు. ఈ చిత్రానికి ఆయనకు లభించిన పారితోషికం 750 రూపాయలు. ఈ చిత్రం ఆర్థికంగా విజయవంతం అయింది.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: రోహిణి సంస్థ నుంచి బి. ఎన్. రెడ్డి, కె. వి. రెడ్డి మొదలైన వారంతా విడిపోయి వాహినీ సంస్థ స్థాపించారు. మూలా నారాయణ స్వామి, నాగిరెడ్డి, సముద్రాల, శేఖర్, రామనాథ్, బి. ఎం. దాసు మొదలైన వారు కూడా ఈ సంస్థలో సభ్యులు. నాగయ్యను కూడా వారిలో ఒకడిగా చేర్చుకున్నారు. వారి చిత్రాల్లో ముఖ్య పాత్రలు ధరించడం, సంగీతం అందించడం ఆయన ముఖ్య బాధ్యతలు. అదే సమయంలో గూడవల్లి రామబ్రహ్మం పల్నాటి యుద్ధం చిత్రం ప్రారంభిస్తూ అందులో బ్రహ్మనాయుడి వేషాన్ని నాగయ్యకు ఇవ్వజూపినా వాహినీ సంస్థలో ఉండటం వల్ల ఆయన అంగీకరించలేదు. ఆ పాత్రను గోవిందరాజు సుబ్బారావు పోషించాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: 1939లో వాహిని సంస్థ నిర్మించిన వందేమాతరం చిత్రంలో నాగయ్యకు కథనాయక పాత్ర పోషించాడు. కాంచనమాల కథానాయిక. అదే చిత్రానికి నాగయ్య సంగీతాన్ని కూడా కూర్చారు. ఈ చిత్రం విడుదలైన మంచి విజయం సాధించింది. ఆంధ్రదేశంలో పలు చోట్ల రజతోత్సవాలు జరుపుకుంది. తమిళనాడు, కేరళ, మైసూరు రాష్ట్రాల్లో కూడా మంచి ఆదరణ పొందింది. ఈ చిత్రం తర్వాత నాగయ్యకు మంచి గుర్తింపు వచ్చింది.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: వందేమాతరం చిత్ర విజయోత్సవాలకు వెళ్ళినపుడు అక్కడ మాలతిని చూసి ఆమెను తమ తర్వాతి సినిమాకు నాయికగా ఎన్నుకున్నారు వాహినీ సంస్థ వారు. ఈ సినిమా సుమంగళి (1940). ఈ సినిమాలో కూడా తానే కథానాయకుడిని అనుకున్న నాగయ్యకు వృద్ధపాత్ర ధరించమన్నారు. నాగయ్య మొదట్లో సందేహించినా తర్వాత బి. ఎన్. రెడ్డి తదితరులు ఆ పాత్ర చాలా ప్రధానమైన పాత్ర అనీ, నటనకు ఆస్కారమున్న పాత్ర అనీ నచ్చజెప్పడంతో అందుకు ఒప్పుకున్నాడు. ఈ చిత్రం విడుదలయ్యాక కూడా నాగయ్యకు మంచి పేరు వచ్చింది. ఈ చిత్రంలో నటనను చూసి బాబురావు పటేల్ అనే సినీ విలేకరి నాగయ్యను ఫిల్మ్ ఇండియా అనే పత్రికలో పాల్ ముని ఆఫ్ ఇండియా అని కీర్తించాడు. అలాగే ఆయన అందించిన సంగీతం కూడా ఆదరణ పొందింది. సుమంగళి తర్వాత వై. వి. రావు తీసిన విశ్వమోహిని అనే సినిమాలో నాగయ్య ఒక హాస్య ప్రధానమైన సినిమా దర్శకుడి పాత్ర పోషించాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: త్యాగరాజ భాగవతార్ తో అశోక్ కుమార్ అనే తమిళ సినిమా తీస్తే అందులో నాగయ్యకు ఒక ప్రధాన పాత్ర లభించింది. ఇదే సినిమాలో కన్నాంబ తమిళం రాకపోయినా నేర్చుకుని కథానాయికగా నటించింది. ఈ సినిమాతో నాగయ్యకు, కన్నాంబకు తమిళంలో కూడా మంచి పేరు వచ్చింది. విశ్వమోహిని, అశోక్ కుమార్ వాహినీ వారి చిత్రాలు కాకపోయినా వారి అనుమతితో నాగయ్య ఈ సినిమాల్లో నటించాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: తర్వాతి చిత్రం దేవత (1941) లో కథానాయకుడిగా నటించాడు. ఈ సినిమా కూడా విడుదలై మంచి పేరు, ధనం సంపాదించింది. చాలా చోట్ల రజతోత్సవాలు జరుపుకున్నది. దేవత చిత్రం తర్వాత వాహినీ వారు భక్త పోతన జీవితాన్ని సినిమాగా తీయడానికి నిశ్చయించుకుని అందులో పోతన పాత్రను నాగయ్యను వెయ్యమన్నారు. ఈ వేషానికి కూడా నాగయ్య మొదట సందేహించినా బి. ఎన్. రెడ్డి నచ్చజెప్పడంతో ఒప్పుకున్నాడు. ఈ చిత్రం విడుదల సమయంలో మద్రాసులో యుద్ధమేఘాలు కమ్ముకున్నాయి. వాహినీ వారు చిత్రం నెగటివ్ ను తాడిపత్రికి పంపించి అభివృద్ధి చేయించారు. ఈ చిత్రం విడుదల కావడంతోనే మంచి పేరు, ధనమూ సంపాదించింది. నాగయ్యకు అభినందనలు వెల్లువెత్తాయి. అనేక సన్మానాలు, సత్కారాలు జరిగాయి.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: ఈ చిత్రం తర్వాత తమిళ చిత్రం మీరాలో ఆయనకు భక్తుడికి వ్యతిరేకమైన పాత్ర లభించింది. ఇందులో ఎం. ఎస్. సుబ్బులక్ష్మి కథానాయిక. నాగయ్యది ఆమె భర్త పాత్ర. వైవిధ్యభరితమైన పాత్రలు దక్కుతుండటంతో నాగయ్య ఎలాంటి పాత్రనైనా పోషించగలడని మంచి పేరు వచ్చింది.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: పోతన చిత్రంలో వేషం కోసం ఆయన గుండు కొట్టుకుని నటించాల్సి వచ్చింది. ఈలోగా కొంతమంది స్నేహితులు వాహినీ సంస్థలో ముసలి పాత్రలు, గుండు వేషాలు వేయడం ఎందుకనీ తానే స్వయంగా చిత్ర నిర్మాణ సంస్థను ప్రారంభించమని రెచ్చగొట్టారు. వాహినీ సంస్థ వారికి తెలిస్తే ఏమైనా అనుకుంటారని గూడూరుకి చెందిన మైకా వ్యాపారి దువ్వూరు నారాయణ రెడ్డి సహాయంతో రేణుకా పిక్చర్స్ పేరుతో స్వంత నిర్మాణ సంస్థ ప్రారంభించాడు. భాగ్యలక్ష్మి అనే చిత్రాన్ని ప్రారంభించి ఆ చిత్ర దర్శకత్వ భాద్యతలు పి. పుల్లయ్యకు అప్పజెప్పాడు. సంగీతం భీమవరపు నరసింహారావుకు ఇచ్చాడు. కథానాయకుడు ఆయనే. బి. ఎన్. రెడ్డి ఈ సంగతికి తెలిసి స్వంతంగా సినీ నిర్మాణం ఎందుకు తమ సంస్థ ఉందిగా అన్నాడు. అందుకు నాగయ్య, స్నేహితుల ప్రోద్బలంతో అలా జరిగిపోయిందనీ తమని ఆశీర్వదించమనీ అడిగాడు. బి. ఎన్. రెడ్డి కూడా అందుకు అంగీకరించాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: పోతన చిత్రం చూసిన తర్వాత పూర్ణా పిక్చర్స్ అధినేత జి. కె. మంగరాజు ఆయన్ను త్యాగయ్యపై సినిమా తీయమని ప్రోత్సహించాడు. ఈ సినిమా కోసం నాగయ్య త్యాగరాజు జీవిత చరిత్రలన్నీ చదివాడు. తంజావూరు గ్రంథాలయంలో త్యాగరాజు జీవితానికి సంబంధించిన పుస్తకాలు ఉన్నాయని అక్కడికీ వెళ్ళి చదివాడు. కానీ ఎక్కడా పుస్తకాలలో సినిమాకు కావలసిన రూపంలో కథ దొరకలేదు. మూలకథకు భంగం కలగకుండా ఆయన జీవిత సంఘటనలనే ఆధారంగా తీసుకుని స్క్రీన్ ప్లే రాయడం కోసం తిరువాయూర్ లోని త్యాగరాజు సమాధి వద్దకు వెళ్ళి కొన్ని రోజుల పాటు ఉపవాస వ్రతం సలిపి వచ్చాడు.[6] కథ రాయడం పూర్తయిన తర్వాత విద్వాంసులకూ, త్యాగరాజు జీవితం ఎరిగున్నవారికీ చూపించి కథను స్థిరపరుచుకున్నాడు. సముద్రాల రాఘవాచార్య కూడా స్క్రిప్టు విని అభినందించాడు. సముద్రాల, లింగమూర్తి, నాగయ్య కలిసి స్క్రీన్ ప్లే తయారు చేశారు. మధ్యలో అప్పుడప్పుడూ బి. ఎన్. రెడ్డి సలహాలు కూడా స్వీకరిస్తూ ఉండేవారు. నాగయ్య త్యాగయ్య పాత్ర పోషించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. పెద్ద పెద్ద విద్వాంసులంతా ఈ చిత్రం చూస్తారు కాబట్టి వారందరినీ ఆహ్వానించి వారితో కీర్తనలు పాడిస్తూ తాను కూడా సాధన చేశాడు. మహారాజపురం విశ్వనాథయ్యర్, ద్వారం వెంకటస్వామి నాయుడు, పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య, చౌడయ్య, మణి అయ్యర్, బెంగుళూరు నాగరత్నమ్మ మొదలైన వారు రేణుకా ఆఫీసుకు వచ్చి నిత్యం కీర్తనలు గానం చేసేవారు. ఇలా రెండేళ్ళ పాటు సాగింది. దర్శకత్వం గురించి ఆలోచిస్తుంటే రేణుకా పిక్చర్స్ మొదటి చిత్రం భాగ్యలక్ష్మి కి పుల్లయ్య దగ్గర సహాయ దర్శకుడిగా పనిచేసిన చెంగయ్య మొదటి నుంచి ఆ సినిమాకు అన్నీ తానై వ్యవహరిస్తుండటం గమనించి ఆయననే దర్శకత్వ బాధ్యతలు తీసుకోమన్నాడు. అలా నాగయ్య మొదటి సారిగా త్యాగయ్య సినిమాతో దర్శకుడిగా మారాడు. అదే సమయంలో వాహిని వారి స్వర్గ సీమ చిత్రంలో కూడా నటించి సంగీతాన్నందించాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: త్యాగయ్య సినిమా కూడా విడుదలై ఘన విజయం సాధించి మంచి పేరు ప్రఖ్యాతులు సాధించింది. నాగిరెడ్డి, చక్రపాణి తమ ఆంధ్రజ్యోతి పత్రికను త్యాగయ్య ప్రత్యేక సంచికగా విడుదల చేశారు. తిరువాంకూర్, మైసూర్ సంస్థానాల్లో నాగయ్యకు ఘన సన్మానాలు జరిగాయి. తిరువాన్కూరు మహారాజు ఆయనకు అభినవ త్యాగరాజు అనే బిరుదు ప్రధానం చేశాడు. మైసూరు మహారాజు వెండి పళ్ళెంలో 101 బంగారు కాసులు కానుక ఇచ్చాడు. బెంగుళూరులో ఓ థియేటర్ యజమాని కనకాభిషేకం చేశాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: త్యాగయ్య చిత్రం తర్వాత పూర్ణా పిక్చర్స్ మంగరాజు శంకరాచార్య మీద కూడా సినిమా తీయమని సలహా ఇచ్చాడు. కానీ ఆయన వయసు ఆ పాత్రకు సరిపోదని ఎవరైనా దొరికితే తీద్దామనుకున్నారు గానీ అది నెరవేరలేదు. వాహినీ వారు తర్వాతి ప్రయత్నంగా యోగి వేమన తీస్తూ అందులో వేమనగా నాగయ్యకు నటించమన్నారు. ఈ చిత్రంలో నటిస్తుంటే నాగయ్యపై కూడా ఆ ప్రభావం పడింది. వేదాంత ధోరణి అలవడింది. ఈ చిత్రం వాహిని వారికి ఎంత మంచి పేరు తెచ్చి పెట్టిందో నాగయ్యకు కూడా అంతే పేరు తీసుకు వచ్చింది.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: త్యాగయ్య సినిమా తర్వాత నాగయ్య కోడంబాకంలో 52 ఎకరాల తోట కొన్నాడు. అప్పటికే చిత్ర పరిశ్రమలో ఆయన కథానాయకుడిగా, గాయకుడిగా, సంగీత దర్శకుడిగా, నిర్మాతగా నిరూపించుకుని ఉన్నాడు. కొంతమంది స్నేహితులు ఆయన్ను ఆ తోటలో స్టూడియో నిర్మించమని సలహా ఇచ్చారు. ఆర్థిక సహాయం కోసం ఓ జమీందారు సహాయం కోరాడు. అదే సమయంలో దాని పక్కనే వాహినీ వారు కూడా స్టూడియో నిర్మించదలచారు. పరికరాల కోసం అడ్వాన్సు కూడా ఇచ్చాడు. కానీ సహాయం చేస్తానన్న జమీందారు చేతులెత్తేయడంతో నాగయ్యకు ఆర్థికంగా పెద్ద దెబ్బ తగిలింది. స్టూడియో నిర్మాణ విషయంలో రెండు లక్షల రూపాయలు నష్టపోయాడు. మరో ఇబ్బందుల్లో ఉన్న మరో స్నేహితుడికి సాయం చేయబోయి మరో యాభై వేలు నష్టపోయాడు. కొన్నాళ్ళకి ఆ తోట కూడా అమ్మేయాల్సి వచ్చింది.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: నా యిల్లు అనే చిత్రాన్ని తెలుగు, తమిళ భాషల్లో నిర్మించి అందులో నాయక పాత్రతో పాటు దర్శకత్వం, సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు. చిత్రం బాగా ఆడింది కానీ భాగస్వామి మోసం చేయడంతో ఆయనకు రావలసిన సొమ్ము దక్కలేదు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: కొందరు సినిమా పెద్దల ప్రకారం సినిమా నటనకు విశిష్టత ఆపాదించిన వాడు నాగయ్య. సినిమా నటుడు ఎక్కువ పారితోషికం తీసుకోవడం ఆయనతోనే ఆరంభమైంది. తమిళ సినిమాల్లో నటించడానికి ఆయన 50 వేల నుంచి 75 వేల రూపాయల వరకు తీసుకునే వాడు.[4] ముమ్మిడివరం బాలయోగి వేమన చిత్రం చూసిన తర్వాతనే ఆధ్యాత్మిక పరివర్తన కలిగిందని ఆయన బంధువులు ఉత్తరాలు రాశారు. నాగయ్య కూడా వెళ్ళి ఆయన్ను కలిశాడు. తర్వాత ఎన్నో చిత్రాల్లో ప్రధాన పాత్రలు ధరించాడు. ఆంధ్ర, తమిళ, కన్నడ మలయాళ రాష్ట్రాల్లో పలు చోట్ల సన్మానాలు, కనకాభిషేకాలు జరిగాయి. నటరాజు, నట సార్వభౌమ, నటశేఖర, నట పితమహ మొదలైన బిరుదులు అందజేశారు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: జెమిని సంస్థ వారు మహారాష్ట్ర భక్తుడు గోరకుంభుడు జీవితాన్ని సినిమాగా తీస్తూ నాగయ్యను ప్రధాన పాత్ర పోషించమన్నాడు. ఈ సినిమా తమిళంలోనే కాక, తెలుగు, కన్నడ, మలయాళ భాషల్లోనూ బాగా ఆడింది. ఈ చిత్రం తర్వాత జెమిని అధినేత వాసన్ నాగయ్యను తన ఇంటికి ఆహ్వానించి పదిహేను వేల రూపాయలు (పారితోషికానికి అదనంగా) బహుమానంగా ఇచ్చాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: నైజాం ప్రాంతంలో రజాకార్ ఉద్యమం ప్రభలంగా ఉన్న రోజుల్లో హిందూ ముస్లిం ఐక్యత కోసం రామదాసు కథను సినిమాగా తీయమని నైజాం నవాబు దగ్గర ఉద్యోగిగా ఉన్న పత్రికాధిపతి ఈశ్వరదత్ నాగయ్యను ప్రోత్సహించాడు. నైజాం కూడా నాగయ్యను నిర్మాణానికి సారథ్యం, దర్శకత్వం వహించమనీ కోరాడు. ఇందుకోసం ఆయన్ను హైదరాబాదుకు ఆహ్వానించారు. బంధుమిత్రులు ఆయన్ను వారించినా ఆయన ఈశ్వరదత్తు సహకారంతో హైదరాబాదుకు వెళ్ళి గోల్కొండ, భద్రాచలం, నల్గొండ, నిజామాబాదు తదితర ప్రాంతాల్లో తిరిగి బూర్గుల రామకృష్ణారావు, ఈశ్వరదత్తులతో కలిసి కథను రూపొందించాడు. నైజాం ప్రధాన మంత్రి, పుర ప్రముఖులు చూసి బాగుందన్నారు. అందరూ చిత్ర నిర్మాణానికి కావలసిన సొమ్మును నిజాం ప్రభుత్వమే భరిస్తుందని అన్నారు. తిరిగి మద్రాసుకు వచ్చాడు. కథను సముద్రాల రాఘవాచార్యకు చూపించి సంభాషణలు రాయిస్తున్న సమయంలోనే హైదరాబాదులో పోలీసుచర్య జరిగింది. దాంతో వారి ప్రయత్నం తాత్కలికంగా ఆగిపోయింది. ఎలాగూ కథ సిద్ధం చేసుకున్నాము కథా అని నాగయ్యే స్వయంగా చిత్ర నిర్మాణానికి పూనుకున్నాడు. 1959 లో చిత్ర నిర్మాణం ఆరంభమైంది. ప్రధాన పాత్ర ధారులైన కన్నాంబ, గౌరీనాథ శాస్త్రి, సి. ఎస్. ఆర్. ఆంజనేయులు, గోవిందరాజు వెంకటసుబ్బారావు చిత్ర నిర్మాణ సమయంలోనే మరణించారు. నాగయ్య ఆర్థికంగా నష్ట పోయాడు. అప్పులు చేయవలసి వచ్చింది. చిత్రం పూర్తి కావడానికి ఐదేళ్ళు పట్టింది. రామారావు, నాగేశ్వరరావు, శివాజీ గణేశన్, అంజలీ దేవి వంటి నటులు ఈ సినిమాలో అతిథి నటులుగా దేవతల పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రం 1964 లో విడుదల అయ్యింది. ప్రజలు బాగా ఆదరించారు. ధనం కూడా సంపాదించి పెట్టింది కానీ ఆయన చేతికి మాత్రం ఏదీ అందలేదు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: స్వర్గసీమ సినిమాకు నేపథ్యగాయకునిగా ఘంటసాలను పరిచయం చేశారు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: రామదాసు సినిమాలో ఆయన బాగా నష్టపోయారు. సినిమా నిర్మాణంలోను, దాన ధర్మాల వలన ఆయన ఆస్తి బాగా కరిగిపోయింది.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: దర్శకుడుగా త్యాగయ్య ఆయన తొలిచిత్రం. త్యాగయ్య సినిమాను ఆయనే నిర్మించి, దర్శకత్వము చేశారు. నాయిల్లు (1953), భక్త రామదాసు (1964) చిత్రాలూ డైరెక్టు చేశారు - నిర్మాతగా కూడా వ్యవహరిస్తూ. కొంతకాలం క్రితం మద్రాసులో నాగయ్య స్మారకదినోత్సవం జరిగితే, 'త్యాగయ్య' ప్రదర్శించారు. ఆ చిత్రం చూసిన ప్రసిద్ధ దర్శకుడు కె.విశ్వనాథ్ "ఈ చిత్రంలోని ప్రతి అంశం ఎంతో కళాత్మకంగానూ, ఉన్నతంగానూ ఉన్నాయి. ఆయన తీసిన కొన్ని షాట్స్ నాలాంటి దర్శకుల ఊహకు అందనివి" అని కీర్తించారు. 'త్యాగయ్య సినిమాలోని 'ఎందరో మహానుభావులూ' పాట విన్న ప్రసిద్ధ గాయకుడు జేసుదాసు "త్యాగరాజు ఎలా పాడివుంటారో, నాగయ్యపాట విన్నాక, ఊహించుకోవచ్చును. త్యాగరాజ సంప్రదాయాన్ని పాటిస్తూ, ఆ కృతిని అంత భక్తిశ్రద్ధలతో ఇంకొకరు పాడగలరా అని అనిపిస్తుంది" అని చెప్పారు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: మైసూరు మహారాజా గారి సన్మానం అందుకున్న నాగయ్య గారి ‘‘త్యాగయ్య’’ (1946) నటుడుగా, దర్శకుడిగా, నాగయ్య జీవితంలో ఓ మైలురాయిలా నిలిచిపోతుంది. మైసూరు మహారాజా తన రాజభవనంలో ‘‘త్యాగయ్య’’ చిత్ర ప్రత్యేక ప్రదర్శన ఏర్పాటు చేయించుకుని నాగయ్యను వెండి శాలువాతోనూ, 101 బంగారు నాణాలతోనూ సత్కరించాడు. శ్రీరామచంద్రుడి బొమ్మ ఉన్న ఒక బంగారు నెక్లెస్‌ను కూడా బహూకరించాడు. త్యాగయ్య చిత్రం యునెస్కో ఆధ్వర్యంలో జరిగిన అంతర్జాతీయ చిత్రోత్సవంలో ప్రదర్శించబడింది.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: 'రామదాసు' చిత్రం సమయానికి ఆయన ఆస్తులు తరిగిపోయాయి. రామదాసు సినిమా తీస్తున్నప్పుడు, రామదాసు పడిన కష్టాలన్నీ నాగయ్య అనుభవించాడు. చిత్రం పూర్తి కావడానికి చాలాకాలం పట్టింది.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: ఆయన మాటతీరూ, చిరునవ్వూ అన్నీ శాంతం ఉట్టిపడుతూ వుండేవి. ఎవరి మీదా ఈర్ష్యాద్వేషాలూ, కోపతాపాలూ వుండేవి కావు. పోతన - తన దగ్గర లేకపోయినా, ఉన్నదేదో దానం చేసినట్టు, - నాగయ్య కూడా దానాలు చేసి చేసి, ఆస్తులన్నీ హరింప జేశారు. కొందర్ని నమ్మి కొంత డబ్బు మోసపోయారు. 'త్యాగయ్య తీస్తున్నప్పుడు వారి రేణుకా ఆఫీసు ధర్మసత్రంలా వుండేదని చెప్పుకుంటారు. చిన్న చిన్న వేషాలు వేసేవాళ్లూ, చిన్న టెక్నీషియన్లూ, అక్కడే బసా, భోజనాలూ! 'పొట్టిప్లీడరు (1966) సినిమా తీస్తున్నప్పుడు పద్మనాభం ఆయనతో మాటల సందర్భంగా చెప్పారు తను కూడా 'రేణుక' ఆఫీసులో కొంతకాలం వున్నానని. దానికాయన ఎంతో స్పందించి, 'అలాగా నాయనా! నీకు అప్పుడు ఏ లోపం జరగలేదు గదా, నువ్వెవరో నాకు తెలియకపోయెనే!' అని అన్నారు.[7]


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: అవుట్ డోర్ షూటింగులకి వెళ్తే, మధ్యాహ్నం భోజనసమయంలో షూటింగు చూడవచ్చిన జనానికి భోజనం పెట్టమనేవారు నాగయ్య. 'వాళ్లు కూడా పొద్దున నుంచి మనతోపాటే ఇక్కడ వున్నారుగదా!' అన్నది ఆయన సమాధానం. మద్రాసులో స్కూళ్లూ, కాలేజీలూ తెరిచే రోజుల్లో ఆయన ఇంటిముందు విపరీతంగా జనం గుమిగూడేవారు - ఆయన లేఖలురాసి ఇస్తే కాలేజీ, హైస్కూళ్లలో సీట్లు దొరకడం సులభయయేది.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: చంద్రగిరి దగ్గర్లోని వనపాకం గ్రామానికి చెందిన రామశేషయ్య కుమార్తె విజయలక్ష్మి తో వధువు స్వగృహంలో ఆయన వివాహం జరిగింది. ఈ వివాహానికి ముఖ్య కారకుడు అప్పటి మదనపల్లి సబ్ కలెక్టర్ బోల్డన్ దొర. రామశేషయ్య ఒకసారి ఈయన దగ్గరకు వచ్చినపుడు అదే సమయానికి నాగయ్య కూడా అక్కడే ఉన్నాడు. రామశేషయ్య నాగయ్యకు దూరపు బంధుత్వం కూడా ఉందని తెలుసుకున్నాడు. రామశేషయ్యకు కుమార్తె ఉంటే నాగయ్యకిచ్చి వివాహం జరిపించమని ఆయనే సలహా ఇచ్చాడు. విజయలక్ష్మి ఒక పాపకు జన్మనిచ్చిన వెంటనే మరణించింది. ఇంట్లో వాళ్ళందరూ నచ్చజెప్పి ఆయనకు రెండో పెళ్ళి జరిపించారు. ఈమె పేరు గిరిజ, నాగయ్య అక్కగారికి దాయాది. ఈ పెళ్ళి పాకాలలో జరిగింది. ఇది జరిగిన కొన్ని రోజులకు మొదటి భార్య కూతురు మరణించింది. రెండో భార్య గిరిజ నాగయ్య తండ్రికి ఆప్తురాలుగా ఉండేది. ఆయన ఆమె చేత రామాయణ భారతాది గ్రంథాలు చదివింపజేసి వింటుండేవాడు. ఈమె కూడా కానుపు కష్టమై పిల్ల, తల్లి ఇద్దరూ మరణించారు. ఇది చూసిన నాగయ్య చాలా బాధపడ్డాడు. నాగయ్య తండ్రికి కూడా ఒక నెల రోజులు పాటు మతి చలించి కొద్ది రోజులకు కోలుకున్నాడు. కొన్ని రోజుల తర్వాత ఆయన మరణించాడు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: నాగయ్య తమ్ముడు వయొలిన్ బాగా నేర్చుకున్నాడు. తిరుపతిలో స్థిరపడ్డాడు. పెద్ద చెల్లెలు నివాసం చంద్రగిరి. ఆఖరి చెల్లెలు హరనాథ్ బాబా భక్తురాలు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: 1965 లో భారత ప్రభుత్వం అతనికి పద్మశ్రీ పురస్కారాన్నిచ్చి గౌరవించింది. దక్షిణ భారత సినిమారంగంలో పద్మశ్రీ అందుకొన్న మొదటి నటుడు నాగయ్య. "ఫిల్మ్ ఇండియా" సంపాదకుడు నాగయ్య నటనా వైదుష్యాన్ని వేనోళ్ళ కొనియాడుతూ, నాగయ్యను ఆంధ్రా పాల్‌ముని గా కీర్తించాడు.[8] నాలుగు దశాబ్దాల సినిమా జీవితంలో నాగయ్య 200 తెలుగు, కన్నడ, మలయాళ, హిందీ చిత్రాల్లోను, 160 తమిళ చిత్రాల్లోను నటించాడు. త్యాగయ్య సినిమా చూసి మైసూరు మహారాజా నాగయ్యను 101 బంగారు నాణేలు, ఒక కంఠాభరణంతో సత్కరించారు.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: నాగయ్య మహానటుడే కాదు, మహాదాత. ఎన్నో దాన ధర్మాలు చేశాడు. ఆంధ్రరాష్ట్ర అవతరణ సందర్భంలో, నాగయ్య 20 వేల రూపాయలు అప్పుగా తెచ్చి ఆంధ్రకేసరికి విరాళంగా సమర్పించాడు. ఒకమారు రాష్ట్రపతి సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ మద్రాసు వచ్చారు. ఆయన దర్శనం కోసం నాగయ్య, గుమ్మడి మరో మిత్రుడు వారి దగ్గరకు వెళ్ళారు. నాగయ్య గారు వచ్చారని విన్న రాధాకృష్ణన్ స్వయంగా వచ్చి నాగయ్యను ఆహ్వానించారు. నాగయ్యతో పాటు వచ్చిన మూడోవ్యక్తి, రాధాకృష్ణన్ గారికి పాదాభివందనం చేస్తే "మావంటి వారికి పాదాభివందనం ఎందుకయ్యా? మీ ప్రక్కనే వున్న నాగయ్యగారికి చేస్తే మీకు పుణ్యం వస్తుంది" అన్నారు రాధాకృష్ణన్.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: చివరి రోజులలో పేదరికాన్ని అనుభవించారు.[9] కేవలం వందల రూపాయలకు చిన్న చిన్న వేషాలు వేశారు. తెలుగు సినీరంగములో ఒకదశలో అత్యధిక పారితోషికం తీసుకున్న నాగయ్య, ఆ తరువాత దశలో ఉదరపోషణకు చిన్న వేషాలు వేస్తూ అల్ప పారితోషికాలూ అందుకున్నారు. నా జీవితం అందరికీ ఒక పాఠం. తనకు మాలిన ధర్మం చెయ్యకండి. అపాత్రదానాలు చెయ్యకండి. ఎందరో గోముఖవ్యాఘ్రాలు వుంటారు. అందర్నీ నమ్మకండి! అని చెప్పేవారు - "నేను ఎన్నోసార్లు మోసపోతున్నాను. అందరి మాటా నమ్ముతాను. అందర్నీ విశ్వసిస్తాను! అదే నా అర్థిక పతనానికి కారణమైంది" అని తన ఆత్మకథలో వ్రాసుకొన్నాడాయన.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: నాగయ్య చివరిదశలో మూత్రసంబంధమైన వ్యాధికి గురై అడయార్ లోని వి.హెచ్.ఎస్. సెంటర్ లో చేర్చబడ్డాడు. మృత్యుదేవతతో పోరాడుతున్న నాగయ్య వద్దకు అతని మిత్రులు ముదిగొండ లింగమూర్తి, ఇంటూరి వెంకటేశ్వరరావు అతని శయ్యవద్ద నిల్చి "రఘుపతి రాజారాం" గీతం పాడుతుండగా వింటూ నాగయ్య 1973 డిసెంబరు 30వ తేదీన కన్నుమూశాడు. తెలుగు సినిమా నటీనటుల విరాళాలతో ఆయన అంత్యక్రియలు జరిగాయి.


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: నాగయ్య మరణానంతరం ఇంటూరి వెంకటేశ్వరరావు, మిత్రులు, అభిమానులు మున్నగు వారి సహకారంతో మద్రాసు త్యాగరాయ నగర్ లోని పానగల్ పార్కులో, ఈశాన్య భాగంలో నటయోగి నాగయ్య కాంస్య విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠింపచేయగా రాష్ట్రపతి వి.వి.గిరి ఆ విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరించారు.[3] ఏటేటా ఆ విగ్రహం వద్ద డిసెంబరు 30వ తేదీన నాగయ్య వర్ధంతి జరుపుకుంటూ ఆ మహానటునికి జోహార్లు అర్పిస్తున్నారు.నాగయ్యకు చిత్తూరుతో కొన్ని సంవత్సరాలు పాటు ఉన్న అనుబంధానికి గుర్తుగా నగరంలోని మహతి కళాక్షేత్రాన్ని నాగయ్య పేరు మీదుగా పిలుస్తున్నారు.[10]


title: చిత్తూరు నాగయ్య

text: వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు వర్గం:తెలుగు సినిమా గాయకులు వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు వర్గం:1973 మరణాలు వర్గం:1904 జననాలు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా ప్రముఖులు


title: సద్దామ్ హుసేన్

text: సద్దామ్ హుసేన్ ఇరాక్ దేశ మాజీ అధ్యక్షుడు, 1979 జూలై 16 నుండి 2003 ఏప్రిల్ 9 వరకు ఇరాక్ ను అప్రతిహతంగా పాలించిన సద్దామ్, 2003 లో అమెరికా ఆధ్వర్యంలో జరిగిన ఇరాక్ ఆక్రమణలో పదవి కోల్పోయాడు. యుద్ధానంతరం అమెరికా సేనలకు బందీగా పట్టుబడి, ఇరాక్ న్యాయస్థానంలో విచారణ తరువాత 2006 డిసెంబర్ 30 న ఉరితీయబడ్డాడు.


title: సద్దామ్ హుసేన్

text: సద్దాం హుస్సేన్ పరిపాలన కాలంలో ఇరాక్ ను ఆధునీకరణ వైపు నడిపించడం జరిగింది. విదేశీ యాజమాన్యంలో ఉన్న ఇరాక్ ఆయిల్ కంపెనీ వంటి కంపెనీలని జాతీయికరించడం వల్ల సామ్రాజ్యవాదులు సద్దాం హుస్సేన్ కు వ్యతిరేకంగా పావులు కదపడం ప్రారంభించారు. సద్దాం హుస్సేన్ ఇరాక్ లో మైనారిటీ అయిన సున్నీ ముస్లిం శాఖకు చెందినవాడు కావడం వల్ల సద్దాంకు మెజారిటీ అయిన షియాల నుంచి కూడా వ్యతిరేకత ఎదురైనది. మరో వైపు ఇరాక్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ, కుర్ద్ తిరుగుబాటుదారులు కూడా సద్దాంకు వ్యతిరేకంగా పనిచేశారు. ఇతన్ని వ్యతిరేకించిన వారందరినీ తీవ్రంగా అణచి వెయ్యడానికి ప్రయత్నించాడు. కానీ ఇరాక్ యుద్ధ సమయంలో మాత్రం ఇరాక్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ అమెరికా సామ్రాజ్యవాదులకి వ్యతిరేకంగా సద్దాం హుస్సేన్ కు మద్దతు ఇచ్చింది. 2003 ఏప్రిల్ లో సద్దాం హుస్సేన్ తో పాటు అతని ప్రధాన అనుచరుడు మిఖాయిల్ యూహాన్నాని కూడా అమెరికా సైనికులు నిర్భందించారు.


title: జనవరి 2007

text: అంతరిక్ష రంగంలో భారత్ మరో విజయం: 550 కిలోల బరువున్న 'స్పేస్ రికవరీ క్యాప్స్యూల్(ఎస్‌ఆర్‌ఈ-1)' ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్య నుంచి ఈరోజు విజయవంతంగా భూమికి తిరిగి తీసుకురావడం ద్వారా ఇస్రో నవశకంలోకి అడుగుపెట్టింది. దీంతో రీ ఎంట్రీ పరిజ్ఞానాన్ని సముపార్జించిన అగ్రరాజ్యాల సరసన భారత్ చేరినట్లయింది. ఈ పరిణామంతో మానవ సహిత అంతరిక్ష యాత్రల దిశగా ముందడుగు వేసినట్లయింది. అంతే కాకుండా, పదేపదే వినియోగించే రోదసీ నౌకల తయారీకీ శ్రీకారం చుట్టినట్లవుతుంది. ఎస్‌ఆర్‌ఈ-1ను పీఎస్‌ఎల్‌వీ రాకెట్ ద్వారా ఈ నెల 10న శ్రీహరికోట నుంచి అంతరిక్షంలోకి ప్రయోగించారు. ఇది 12 రోజుల పాటు కక్ష్యలో ఉండి పలు మైక్రో గ్రావిటీ ప్రయోగాలు చేపట్టింది. బి.బి.సి.


title: దుందిరాలపాడు

text: దుందిరాలపాడు కృష్ణా జిల్లా, గంపలగూడెం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గంపలగూడెం నుండి 14 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తిరువూరు నుండి 36 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 858 ఇళ్లతో, 3134 జనాభాతో 813 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1567, ఆడవారి సంఖ్య 1567. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1376 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 47. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588945.పిన్ కోడ్: 521401. ఇది ఊటుకూరుకు 3 కి.మి. దూరంలో ఉంది. ఈ గ్రామానికి సమీపంలో కొణిజెర్ల, పెనుగొలను, చెన్నవరం, నెమలి, అర్లపాడు గ్రామాలు ఉన్నాయి.


title: దుందిరాలపాడు

text: సముద్రమట్టానికి 73 మీ.ఎత్తు


title: దుందిరాలపాడు

text: మధిర, బోనకల్, వత్సవాయి, యెర్రుపాలెం


title: దుందిరాలపాడు

text:
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి గంపలగూడెంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ఊటుకూరులోనూ, మండల పరిషత్ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, దుందిరాలపాడులో ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల ఊటుకూరులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల గంపలగూడెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల తిరువూరులోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నూజివీడులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.


title: దుందిరాలపాడు

text: దుందిరాలపాడులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.


title: దుందిరాలపాడు

text: గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.


title: దుందిరాలపాడు

text:
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది.
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.


title: దుందిరాలపాడు

text:
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.
చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.


title: దుందిరాలపాడు

text:
దుందిరాలపాడులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పెనుగొలను, ఉట్కూరు నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; ఖమ్మం.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.


title: దుందిరాలపాడు

text:
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.


title: దుందిరాలపాడు

text: గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.


title: దుందిరాలపాడు

text: గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.


title: దుందిరాలపాడు

text: దుందిరాలపాడులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:


title: దుందిరాలపాడు

text: దుందిరాలపాడులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.


title: దుందిరాలపాడు

text: దుందిరాలపాడులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.


title: దుందిరాలపాడు

text: ప్రత్తి, మిరప


title: దుందిరాలపాడు

text: ఇటుకలు, సిమెంటు ఉత్పత్తులు


title: దుందిరాలపాడు

text: లోహపు వస్తువులు


title: సద్దామ్ హుస్సేన్ ఉరితీత

text:
ఇరాక్ పూర్వ అధ్యక్షుడు సద్దామ్ హుస్సేన్ 2006 డిసెంబర్ 30 న స్థానిక కాలమానం ప్రకారం ఉదయం 6 గంటల 7 నిమిషాలకు ఉరి తీయబడ్డాడు. ఆయన పదవిలో ఉన్నప్పుడు మానవీయతకు విరుద్ధంగా చేసిన అకృత్యాలను విచారించిన ప్రత్యేక న్యాయ స్థానం 1982 లో దుజైల్ అనే పట్టణంలో 148 మంది షియాలను హతమార్చాడన్న అబియోగాన్ని నిర్దారించి ఈ శిక్షను అమలు జరిపింది. బాగ్దాదుకు ఈశాన్యంగా ఉండి పూర్వం సద్దాం ఉపయోగించిన “కాంప్ జస్టిస్” అనే చోట ఈ శిక్ష అమలు జరపబడింది. 1980 వ దశకం చివర్లో దాదాపుగా ఒక లక్షా ఎనభై వేలమంది కుర్దులను విష ప్రయోగం ద్వారా హతమార్చాడన్న అభియోగాన్ని కూడా సద్దాం ఎదుర్కొన్నప్పటికీ ఎలాంటి శిక్ష పడకుండానే ఆ విచారణ ముగిసింది. సద్దాం తో పాటు ఆయన సహచరులైన బార్జాన్ ఇబ్రహీం ఆల్ తిక్రిత్ మరియు ఆవాద్ హమీద్ ఆల్ బందర్ లు కూడా దోషులుగా నిర్దారించబడ్డారు. అయితే వారు ఈదుల్ అధా పండుగ తర్వాత శిక్షించ బడాలని నిర్ణయించ బడినందున సద్దాం ఒక్కడే ప్రస్తుతం ఉరి తీయబడ్డాడు.
ఉరికి ముందు సద్దామ్ నల్లని ముసుగు ధరించటానికి నిరాకరించాడు. భయపడొద్దంటూ తనతో అన్నాడని ఇరాక్ జాతీయ భద్రతా సలహాదారుడు మౌఆఫక్ ఆల్ రుబాయీ ఆల్ అరేబియా టెలివిజనుకు చెప్పాడు. ఉరి తీసే సమయంలో సద్దాం చాలా ప్రశాంతంగా, నిర్భయంగా ఉన్నాడని ఆ సమయంలో అక్కడున్న ఓ ఇరాక్ ఉన్నతాధికారి చెప్పాడు. ఉరికొయ్యకు తనను తీసుకెళుతున్న సమయంలో అతడు ఎలాంటి ప్రతిఘటన చూపకుండా ఇస్లాం మత విశ్వాసాన్ని వల్లించాడు.విచారణ సమయంలో తనతో అట్టిపెట్టుకొన్న ఖురాన్ ను తన వెంట తీసుకెళ్ళాడని ఫాక్స్ న్యూస్ రిపోర్టర్ పేర్కొన్నాడు. దేవుడు గొప్పవాడని, తన జాతి జయిస్తుందని పాలస్తీనా అరబ్బులదే నంటూ సద్దాం ఆ సమయంలో నినదించాడని ఆ రిపోర్టర్ పేర్కొన్నాడు. సద్దామును ఉరి తీసిన సమయంలో అమెరికా ప్రతినిధులెవ్వరూ అక్కడ లేరు.
ప్రస్తుతం జోర్డాన్ చెరలో ఉన్న సద్దాం పెద్ద కుమార్తె రఘాద్ హుస్సేన్ తన తండ్రి మ్రుత దేహాన్ని తాత్కాలికంగా యెమెన్ లో ఖననం చెయ్యాలని, ఇరాక్ విముక్తమయ్యాక తిరిగి అక్కడ ఖననం చెయ్యాలని తనను టెలిఫోన్ లో కోరినట్లు ఆ కుటుంబానికి చెందిన సమీప బంధువు పేర్కొన్నాడు.
ఈ సంఘటన యావత్తూ చిత్రీకరించ బడిందని దేవుని చిత్తమైతే అది చూపించ బడుతుందని ఇరాక్ చట్ట సభలో షియా విభాగానికి పూర్వం ప్రతినిధిగా ఉన్న మరియం ఆల్ రయేస్ అనే న్యాయ నిపుణుడు ఆల్ ఇరాకీయ టెలివిజన్ తో చెప్పాడు.
ఈ సంఘటన జరిగిన కొన్ని గంటల తర్వాత దక్షిణ ఇరాక్ లోని షైతే పట్టణం లో అతి పెద్ద కారు బాంబు ప్రేలుడు సంభవించింది.
భారతీయ విదేశాంగ శాఖ మంత్రి ప్రణబ్ ముఖర్జీ ప్రతిస్పందిస్తూ "సద్దాం ఉరి శిక్ష కొనసాగించ బడకూడదని తాము అభిప్రాయాన్ని వ్యక్త పరిచామని అయితే ఈ సంఘటన తమను నిరాశకు గురిచేసింద"ని అన్నాడు.


title: ముత్తుస్వామి దీక్షితులు

text: ముత్తుస్వామి దీక్షితర్ కర్ణాటక సంగీతత్రయంలో ఒకరైన వాగ్గేయకారుడు . "వాతాపి గణపతిం భజే" అన్న కీర్తన విననివారుండరంటే అది అతిశయోక్తి కాదేమో. అది ఆయన రచించినదే. రామ స్వామి దీక్షితర్, సుబ్బలక్ష్మి అంబాళ్ పుణ్యదంపతుల సంతానంగా 1775లో పుట్టాడు. ఇతడు ముద్దు కుమారస్వామి దయవలన జన్మించిన ఇతనికి ముద్దుస్వామి దీక్షితర్ అని ఇతని తల్లిదండ్రులు పేరు పెట్టారు. ముద్దుస్వామి దీక్షితర్ కాలక్రమేణా ముత్తుస్వామి దీక్షితర్‌గా పిలువబడ్డాడు. భక్తిశ్రద్ధలుగల వ్యక్తి గుణగణాలను తన బాల్యంలోనే ఇతడు ప్రదర్శించాడు. తన తండ్రి వద్ద తెలుగు, సంస్కృతంతో పాటు శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని కూడా ఈయన అభ్యసించాడు. సంగీతంపై వెలువడిన "వెంకటాముఖి" సుప్రసిద్ధ గ్రంథం "చతుర్‌దండి ప్రకాశికై"ను అధ్యయనం చేశాడు. కావలసినమేరకు మన ధర్మ గ్రంథాల పరమైన జ్ఞానాన్ని కూడా సంపాదించగలిగాడు.


title: ముత్తుస్వామి దీక్షితులు

text: చిదంబరనాధ యోగి ముత్తుస్వామి దీక్షితర్‌ను కాశీకి తీసుకెళ్ళాడు. అక్కడ ఇతడిని ఉపాసనా మార్గంలో అతడు ప్రవేశపెట్టాడు. వారణాసిలో ఉన్నప్పుడు ముత్తుస్వామి ఉత్తరదేశపు సంగీతమైన హిందూస్తానీ కూడా నేర్చుకున్నాడు. "శ్రీనాధాధి గరు గుహోజయతి" అనే మాటలతో ప్రారంభమయ్యే తొలి కీర్తనను ఇతడు ప్రథమావిభక్త్యంతంగా సంస్కృతంలో రచించి రాగం కూర్చాడు. తిరుత్తణిలో వెలసిన శివుడి కుమారుడైన మురుగ భగవానుడి భక్తిపారవశ్యంలో లీనమైనప్పుడు పై సంకీర్తనను అతడు రచించాడు. తరువాత ప్రథమావిభక్తి మొదలుకొని సంబోధనావిభక్తి వరకు కల ఏడు విభక్తులతో ఏడు కీర్తనలు రచించాడు. ఆధ్యాత్మిక వెలుగులో ఇతడి సృజనాత్మకత ప్రతిభ ప్రకాశించింది. తన శిష్యులను ఎంతో జాగ్రత్తగా ఎన్నుకున్న వారికి తన కృతులను ఆలాపించడం బోధించాడు.


title: ముత్తుస్వామి దీక్షితులు

text: తన తమ్ముడు చిన్నస్వామి చనిపోయినప్పుడు ఆ దుఖంలో ఉన్నప్పుడు మదురై మీనాక్షి అమ్మన్ ఆలయాన్ని దర్శించాడు. అక్కడే అతడు "మీనాక్షి మేముదం దేహి, మామన మీనాక్షి" అన్న కీర్తనలను వరుసగా పూర్వీ కళ్యాణి, వరాళి రాగాలలో ఆలపించాడు. ధ్యాన యోగం, జ్యోతిష శాస్త్రం, మంత్ర యోగం, పురాణాల సారం మొదలైనవి దీక్షితర్ కృతులలోని ప్రత్యేకతలు. అంబాళ్‌పై అతడు రాసిన నవవర్ణ కీర్తనలు, నవ గ్రహాలపైన రాసిన నవగ్రహ కీర్తనలు ఆయన రచనా గొప్పతనానికి ఉజ్వల ఉదాహరణలు. శక్తి ఉపాసనలోని సూక్ష్మాలను వివరిస్తూ శ్రీ విద్యా తత్వ రహస్యంపై ఇతడు ఎన్నో కీర్తనలను రచించాడు. "శివ పాహి ఓం శివే" అన్న మంత్రాన్ని ఉచ్చరిస్తున్నవేళ 1835లో తనువు చాలించాడు.


title: ముత్తుస్వామి దీక్షితులు

text: అటువంటి అత్యద్భుతమైన కృతులను రచించిన ముత్తుస్వామి దీక్షితులు సంగీతత్రయంలో త్యాగరాజు తర్వాత రెండవవారిగా పరిగణింపబడతారు. రామస్వామి దీక్షితులు వీరి తండ్రి. వీరు సంగీత, వ్యాకరణ, జ్యోతిష, వాస్తు, మాంత్రిక, వైద్య విద్యలలో ఆరితేరిన వ్యక్తి. గురుగుహ ముద్రతో వున్న వీరి కృతులన్నీ సంస్కృతంలోనే ఉన్నాయి. హిందూస్థానీ సంగీతం నుండి వీరు కర్ణాటక సంప్రదాయానికి వీరు తెచ్చిన రాగాలు "సారంగ", "ద్విజావంతి" మొదలైనవి. వీరు అనేక క్షేత్రములు తిరిగి ఆయా ప్రదేశములలో వున్నట్టి దేవస్థానములను సందర్శించి దేవతలపై కృతులు జేసారు. ఆయన రచించిన కృతులలో కమలాంబా నవవర్ణ కృతులు, నవగ్రహ కీర్తనలు ప్రత్యేక స్థానాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. వీరి యితర ప్రముఖ రచనలు: వాతాపి గణపతిం భజే, మహా గణపతిం, శ్రీనాథాది గురుగుహో, అక్షయలింగ విభో, బాలగోపాల, అఖిలాండేశ్వరి, రామచంద్రం భావయామి, చేత: శ్రీబాలకృష్ణం, శ్రీ వరలక్ష్మి, సిద్ధి వినాయకం, త్యాగరాజ యోగవైభవం, హిరణ్మయీం, అన్నపూర్ణే, అరుణాచలనాథం, ఆనందామృతకర్షిణి, మామవ మీనాక్షి, మీనాక్షి మే ముదం దేహి, నీలకంఠం భజే, స్వామినాథ, శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యాయ, పరిమళ రంగనాథం, మొదలైనవి. ఇతని కృతులు సుమారు 300 వరకు ఉన్నాయని సంగీతజ్ఞులు అంచనా వేశారు. ఇతని రచనలన్నీ నారికేళపాకంలో ఉండి విద్వత్తును కలిగి ఉన్నాయి. ఇతని రచనలలో శాల్కట్టు స్వరము, మణిప్రవాళ సాహిత్యము, స్వరాక్షరములు మొదలైనవి కనిపిస్తాయి. ఇతడు గోపుచ్ఛయతి, శ్రోతవహ యతులతో రచనలు చేయడానికి దారి చూపాడు. రాగముద్ర, రాజముద్ర, వాగ్గేయకార ముద్ర మొదలైన అష్టాదశ ముద్రలు ఇతని కృతులలో కనిపిస్తాయి. ఇతడు సంగీతంలో ఎన్నో అద్భుతాలను సాధించాడని అంటారు. ఇతడు తీర్థయాత్రలు చేసే సమయంలో ఒకచోట అక్కడి కరువు కాటకాలను చూసి మనసు ద్రవించి అమృతవర్షిణి రాగంలో ఇతడు ఆనందామృత వర్షిణి అనే కీర్తనను ఆశువుగా పాడిన వెంటనే అక్కడ వర్షం కురిసింది.


title: పిచ్చి పుల్లయ్య (1953 సినిమా)

text:
పిచ్చి పుల్లయ్య నేషనల్ ఆర్ట్స్ పతాకంపై, తాతినేని ప్రకాశరావు దర్శకత్వంలో, ఎన్టీ రామారావు, షావుకారు జానకి, కృష్ణకుమారి, గుమ్మడి ప్రధాన తారాగణంగా నిర్మించిన 1953 నాటి సాంఘిక చలనచిత్రం. ఎన్.టి.రామారావు ఈ చిత్రంతో చలనచిత్ర నిర్మాణంలోకి అడుగుపెట్టారు.
అప్పటికే నటునిగా పేరు సంపాదించుకున్న ఎన్.టి.రామారావు 1953లో ఈ సినిమాతో చిత్ర నిర్మాణంలోకి ప్రవేశించారు. తన బంధువైన దోనేపూడి కృష్ణమూర్తి ఆర్థికంగా దెబ్బతినడంతో ఆయన నిలదొక్కునేందుకు సినిమా తీద్దామని భావించారు. అంతేకాక ప్రయోగాలు చేసి తనలోని నటుణ్ణి, సినిమా ప్రియుణ్ని సంతృప్తిపరుచుకోవాలన్న ఆలోచన ఉన్నా, అందుకు వేరే నిర్మాతల సొమ్ము ఉపయోగించలేమన్న దృష్టితోనూ నిర్మాణం ప్రారంభించారు రామారావు. పిచ్చిపుల్లయ్య సినిమాకు రామారావు సోదరుడు నందమూరి త్రివిక్రమరావు మేనేజింగ్ పార్టనర్ గా, రామారావు, దోనేపూడి కృష్ణమూర్తిలు భాగస్వాములుగా వ్యవహరించారు. సినిమాను రామారావు ఒకప్పటి తన రూమ్మేట్ తాతినేని ప్రకాశరావుకి అప్పగించారు.


title: పిచ్చి పుల్లయ్య (1953 సినిమా)

text: 1953లో విడుదలైన ఈ సినిమా బాక్సాఫీస్ వద్ద పరాజయం పాలైంది. అయితే సినిమా సందేశాత్మకమైనది కావడంతో విమర్శకుల ప్రశంసలు లభించాయి.


title: ఒక రోజు రాజు

text: జ్యోతి సిన్హా బరోడ్కర్ దర్శకత్వంలో ఒకరోజు రాజు చిత్రం రూపొందింది. ఈ చిత్రంలో జంధ్యాల గౌరీనాథశాస్త్రి, పూర్ణిమ ముఖ్య పాత్రధారులు. ఈ చిత్రానికి కొన్ని పాటలు ఆదుర్తి సుబ్బారావు వ్రాశాడు. ఇది భారత్ పతాకాన సర్కస్ అనే చిత్రంతో కూడి నిర్మితమై విడుదలయింది.


title: దశావతారం (2008 సినిమా)

text: దశావతారం 2008 లో కె. ఎస్. రవికుమార్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన తమిళ అనువాద చిత్రం. ఈ సినిమాలో కమల్ హాసన్ పది రకాల విభిన్నమయిన వేషాలు ధరించి కథ, స్క్రీన్ ప్లే, మాటలు సమకూర్చి సినిమాలో ప్రధాన భూమిక పోషించాడు. ఆసిన్, జయప్రద నాయికలుగా నటించారు.


title: దశావతారం (2008 సినిమా)

text: గోవింద్ (కమల్ హాసన్ 1) అనే సైంటిస్ట్ చెన్నైలో ఓ బహిరంగ సభలో దేశ ప్రజల నుద్దేశించి మాట్లాడడంతో కథ ప్రారంభం అవుతుంది. ఇదే సభకి అమెరికా అధ్యక్షుడు జార్జ్ బుష్ (కమల్ హాసన్ 2) హాజరవుతాడు. జీవితంలో జరిగే ప్రతీ సంఘటన వెనుకా తెలీని ఒక సంబంధం ఉంటుందనీ, ఎక్కడో చైనాలో సీతాకోక చిలుక రెక్కలాడిస్తే అమెరికాలో పెను విపత్తులు రావచ్చు నంటూ "కేయాస్" సిద్ధాంతాన్ని చెబుతూ, కథని పన్నెండో శతాబ్దంలో వైష్ణ భక్తుడైన "రంగరాజ నంబియార్" (కమల్ హాసన్ 3) తో మొదలు పెడతాడు. శైవ మతస్థుడైన కుళోత్తుంగ చోళుడు (నెపోలియన్) వైష్ణవ మతాన్ని అంతరించే ప్రయత్నంలో చిదంబరంలోని విష్ణు విగ్రహాన్ని పెకలించి సముద్రంలో పారవేయడానికి సైన్యంతో వస్తాడు. దాన్ని ఎదురించే ప్రయత్నంలో రంగరాజ నంబియార్ బందీ అవుతాడు. ఒక్క సారి శివ నామ జపం చేస్తే విడిచిపెడతానని చెప్పినా వినని రంగరాజ నంబియార్ని విష్ణు విగ్రహంతో పాటు సముద్రంలో పారేయిస్తాడు. ఇది తట్టుకోలేక రంగరాజ నంబియార్ భార్య (ఆసిన్) అక్కడున్న విగ్రహానికి తల బాదుకొని మరణిస్తుంది. అలా రంగరాజు పాత్ర ముగుస్తుంది. అంతే హఠాత్తుగా కథ పన్నెండో శతాబ్దం వదిలేసి, ఇరవై ఒకటో శతాబ్దం వైపు పరిగెట్టి అమెరికాలో వాషింగ్టన్ లో తేలుతుంది.


title: దశావతారం (2008 సినిమా)

text: ఇక్కడ గోవింద్ అనే జీవశాస్త్రవేత్త మానవాళిని చిటికెలో అంతం చేసే సింథటిక్ బయో వైరస్ కనిపెడతాడు. అది కాస్తా ఉగ్రవాదుల చేతిలో పడుతోందని తెలుసుకొని, దాన్ని కాపాడే ఉద్దేశంతో ఓ చిన్న పెట్టె లో పెట్టి ఎఫ్.బి.ఐ.కీ చెప్పే తరుణంలో ఫ్లెచర్ (కమల హాసన్ 4) అనే ఉగ్రవాది దృష్టిలో పడతాడు. తన స్నేహితుడింట్లో తలదాచు కుందామనుకునే సరికి ఫ్లెచర్ గోవింద్ ని చంపడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. అక్కడ అతని స్నేహితుడూ, స్నేహితుడి జపనీస్ భార్యా ఫ్లెచర్ చేతిలో మరణిస్తారు. ఎలాగో అక్కడనుండి తప్పించుకొని బయట పడినా ఓ నాటకీయ పరిణామంలో ఆ బయో వైరస్ బాక్స్ కాస్తా ఇండియాలో చిదంబరం అనే ఊరికి పార్సిల్ అయ్యిందని తెలుసుకొని అందరికళ్ళూ కప్పి, విమానం కార్గోలో దూరి, భారతదేశం వెళిపోతాడు. గోవిందు వివరాలు తెలుసుకొన్న ఫ్లెచర్ కూడా తన స్నేహితురాలి (మల్లికా షరావత్) సహాయంతో ఇండియా బయల్దేరుతాడు. తన స్నేహితుడి జపనీస్ భార్య మరణం తెలుసుకొన్న ఆమె అన్న కరాటే ఫైటర్ (కమల హాసన్ 5) గోవిందుని హత మార్చాలని ఇండియాకి ప్రయాణం కడతాడు. బయో వైరస్ వెపన్ కోసం గోవిందూ, ఆ రెండింటి కోసం ఫ్లెచరూ, అతని ప్రేయసీ, అతన్ని చంపాలని జపనీస్ ఫైటరూ ఒకరి నొకరు చేజ్ చేసుకోవడంతో కథ పాకాన పడుతుంది.


title: దశావతారం (2008 సినిమా)

text: ఈ లోగా బలరాం నాడార్ (కమల హాసన్ 6) అనే సెక్యూరిటీ ఆఫీసర్ చేతిలో చిక్కి, టెర్రరిస్ట్ గా అనుమానింప బడతాడు. అందరి కళ్ళూ కప్పి తప్పించుకుంటాడు గోవింద్. బయో వైరస్ పెట్టె కోసం సరాసరి చిదంబరంలో ఉన్న ఓ వైష్ణవ కుటుంబాన్ని కలవడానికి వెళతాడు. అక్కడే లక్ష్మీ (ఆసిన్) అనే అమ్మాయి పరిచయ మవుతుంది. ఈ లోగా బయో వైరస్ బాక్స్ పార్సిల్ లక్ష్మి బామ్మ (కమల హాసన్ - 7) కృష్ణవేణి చేతిలో పడుతుంది. అది కాస్తా ఊరేగింపులో గోవిందరాజు విగ్రహం లో జార విడుస్తుంది కృష్ణవేణి. అనుకోని హఠాత్పరిణామ క్రమంలో ఆ విగ్రహము, లక్ష్మితో కలసి పారిపోతాడు గోవింద్. అతన్ని ఫ్లెచర్, బలరాం నాడార్ ఇద్దరూ వెంబడిస్తూనే ఉంటారు. బయో వైరస్ టెంపరేచర్ పెరగ కుండా చూడాలని గోవింద రాజు విగ్రహాన్ని ఓ ఊరి చివర శ్మశానం దగ్గర గోతిలో కప్పెడతాడు. అక్కడే ఇసుక స్మగ్లర్స్ తో గొడవపడతాడు గోవింద్. ఈలోగా ఇసుక స్మగ్లర్ బండారాన్ని బయట పెట్టే నిమిత్తమై పుణ్యకోటి (కమల హాసన్ – 8) అనే అతను వస్తాడు. వాళ్ళని తప్పించుకొని వెళుతూ ఓ వాన్ యాక్సిడెంట్ లో పొడుగాటి కరీముల్లా (కమల్ హాసన్ - 9) అనే ముస్లిం కుటుంబాన్ని కలుస్తాడు. గాయపడ్డ కరీముల్లా తల్లిని ఆసుపత్రిలో చేర్చే సమయంలో కేన్సర్ వ్యాధితో ఉన్న అవతార్ సింగ్ (కమల్ హాసన్ – 10) అతని భార్య (జయప్రద) నీ కలుస్తాడు. ఇలా అనేక పాత్రలన్నీ ఒక దాని వెంబడి ఒకటి వస్తాయి. గోవింద్ బయో వైరస్ ని ఎలా రక్షించాడు? ఫ్లెచర్ నుండి ఎలా తప్పించుకున్నాడు ? జపనీస్ ఫైటర్ పగ తీరిందా? బలరాం నాడార్ గోవిందుని టెర్రరిస్ట్ గా పట్టుకున్నాడా? పుణ్యకోటీ, ఇసుక స్మగ్లర్ల గొడవ తీరిందా? కేన్సర్ వ్యాధి గురైన అవతార్ సింగ్ కీ ఈ కథకీ సంబంధం ఏమిటి? ఏభై ఏళ్ళ క్రితం చనిపోయిన బామ్మ కొడుకు పోయిన సంగతి తెలుసుకుందా? ఇలాంటి ప్రశ్నలన్నింటికీ జవాబు మిగతా కథ!


title: జి.వి.కె రెడ్డి

text: జి.వి.కృష్ణారెడ్డి.ఫోర్బ్స్ సంస్థ విడుదల చేసిన భారతదేశ 100మంది సంపన్నుల జాబితాలో 47 వ స్థానంలో ఉన్న వ్యక్తిభారత దేశంలో మొట్టమొదటి ప్రైవేటు విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేంద్ర్రాన్ని నిర్మించిన సంస్థ అధినేత జి.వి.కె.రెడ్డి. హైదరాబాదు లో నోవోపాన్ సంస్థ, రెండు 5 నక్షత్రాల హోటళ్ళు, జైపూర్ లో జాతీయ రహదారి ప్రాజెక్టు, ముంబై విమానాశ్రయ ఆధునికీకరణ ప్రాజెక్టులను కూడా చేపట్టాడు.ఇద్దరు పిల్లలు సంజయ్,షాలిని.జి.వి.కె.రెడ్డి నెల్లూరు జిల్లాలో జన్మించాడు.


title: సీతాకళ్యాణం (1934 సినిమా)

text: మరికొన్ని ఇటువంటి పేరులు గల వ్యాసాల కోసం సీతా కళ్యాణం అయోమయ నివృత్తి పేజీ కూడా చూడండి.


title: సీతాకళ్యాణం (1934 సినిమా)

text: సీత కథతో రూపొందిన తొలి తెలుగు సినిమా 'సీతా కల్యాణం'. మచిలీపట్నంలోని 'మినర్వా సినిమా' థియేటర్ యజమాని అయిన పినపాల వెంకటదాసు మద్రాసులో వేల్ పిక్చర్స్ బేనర్ ని నెలకొల్పి దానిపై సినిమాలు నిర్మించారు. దక్షిణభారత సాంకేతిక నిపుణులతో తయారైన తొలి తెలుగు సినిమాగా 'సీతా కల్యాణం' పేరు తెచ్చుకొంది. ఈ సినిమా విడుదలయ్యాకా బాగా ప్రజారణ పొంది విజయవంతమైంది.


title: గోదావరిఖని

text:
గోదావరిఖని, పెద్దపల్లి, రామగుండము మండలానికి చెందిన పట్టణము.
గోదావరిఖని అనగానే మొదటగా గుర్తుకు వచ్చేది బొగ్గు గనులు. దీనిని మాంచెష్టర్ సిటి ఆఫ్ ఇండియా అని కూడా అంటారు.గోదావరి నది మరియు బొగ్గు గనుల సమూహము వున్నది (ఖని అనగా గని. గోదావరి+ఖని ) కనుక దీనికి గోదావరిఖని అని పేరు వచ్చింది. దీనిని కోల్ సిటి అని కూడా అ౦టారు. ప్రస్తుతము (2014) జనాభా లెక్కల ప్రకారము గోదావరిఖని (రామగుండం nagarapalaka samstha) జనాభా 5, 50, 365. రామగుండం nagarapalaka samstha పరిధి 94.8 చ.కి.మీ.
ఈ ప్రాంత పరిధిలో సింగరేణి బొగ్గు గనులు, ఎన్.టి.పి.సి (2600MW) ., ఎఫ్.సి.ఐ., ఎ.పి. జన్ కో మరియు బస౦త్ నగర్ సిమె౦ట్ పరిశ్రమ మొదలైన పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. ఎఫ్.సి.ఐ. నష్టాలతో మూతపడిపోయింది. దీనిని తిరిగి పునరుద్ధరించడం జరిగింది .ఇక్కడ 10MW సౌర విద్యుత్ కే౦ద్ర౦ కూడా ఉ౦ది.SCCLలో అతి పెద్ద డివిజన్ రామగుండ౦ డివిజన్.ఇది రామగుండము కమిషనరేట్ కింద వస్తుంది ఈ డివిజన్ RG-1, RG-2, RG-3 అను మూడు ఏరియాలను కలిగి ఉ౦ది.ఇక్కడ NTPCలో ఉత్పత్తి అయ్యే విద్యుత్ను తెలంగాణాతో పాటు ఆ౦ధ్రప్రదేశ్,తమిళనాడు, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర రాష్ట్రాలకు సరఫరా చేస్తున్నారు.త్వరలో తెలంగాణా ప్రభుత్వం సింగరేణి ఆధ్వరంలో నిమ్స్ తరహ ఆసుపత్రి మరియు మెడికల్ కాలేజి ఏర్పాటు చేయనుంది.ప్రముఖ సినీ విమర్సకుడు చల్లా శ్రీనివాస్ ఈ ప్రాంతానికి చెందినవాడే. మొగలిరేకులు డైలి సీరియల్ నటుడు సాగర్, తాగుబోతు రమేష్ కూడా ఈ ప్రాంతానికి చెందిన వారే


title: గోదావరిఖని

text:
ఇది భౌగోళికంగా ఎత్తెన ప్రా౦తం.జిల్లా కే౦ద్రం ను౦డి 65 కి.మీ. దూరాన ఉంది.ఇక్కడ వేసవి ఉష్ణోగ్రతలు 40-50C ఉంటాయి.ఇది గోదావరి నది ఒడ్డున ఉంది. ఈ నది పై గల వ౦తెన కరీంనగర్, ఆదిలాబాద్ జిల్లాలను కలుపుతు౦ది.
సు౦దిల్ల, పెద్ద౦పేట్, గు౦జపడుగు, ముత్యాల, లక్ష్మీపురం, వీర్లపల్లి, కమాన్ పూర్, మంగల్ పల్లి
కమాన్ పూర్, పెద్దపల్లి


title: గోదావరిఖని

text: ఇక్కడ అన్ని రకాల ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేటు విద్యా సంస్థలు ఉన్నాయి.ఇక్కడ ప్రభుత్వ పట్టభద్ర కళాశాల, శాతవాహన విశ్వవిద్యాలయం, ఉన్నత పట్టభద్ర కళాశాల, పూర్వ పట్టభద్ర కళాశాల, సాంకేతిక కాలేజిలు మరియు పూర్వ సాంకేతిక కళాశాలలు ఉన్నాయి.


title: గోదావరిఖని

text: గోదావరిఖని పట్టణానికి రోడ్డు, రామగుండం నుండి రైలు మార్గం ఉంది.రామగుండం రైల్వే స్టేషను దక్షిణ మధ్య రైల్వే పరిధిలో ఉంది. ఈ స్టేషను ఢిల్లీ-చెన్నై-సికింద్రాబాద్ మార్గంలో ఉంది. ఢిల్లీ నుండి వచ్చేమార్గంలో తెలంగాణలో మొదట ఎదురయ్యే పెద్ద స్టేషను.హైదరాబాదు నుండి గోదావరిఖని పట్టణానికి 4 లైన్ల రాజీవ్ రహదారి ఉంది. గోదావరిఖని పట్టణ౦ నుండి తెలంగాణలోని అన్ని జిల్లాలకు మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రానికి బస్సుల సౌకర్యం ఉంది.రామగుండములో విమానాశ్రయం ఉంది.


title: గోదావరిఖని

text: సింగరేణి సంస్థ కార్మికులు మరియు వారి కుటుంబ సభ్యుల ఆరోగ్య సంరక్షణ కోసం హాస్పిటల్ కట్టించింది. అంతేకాక 100 పడకల ప్రభుత్వ హాస్పిటల్ మరియు వివిధ రకాల ప్రయివేటు హాస్పిటల్స్ ఉన్నాయి.


title: గోదావరిఖని

text: మంచినీటి వసతి కోసం రామగుండం నగర పాలక సంస్థ సింగరేణి సహాయంతో గోదావరి నది నుండి నీటిని సరఫరా చేస్తున్నారు.


title: గోదావరిఖని

text: పట్టణం చుట్టు మరియు పట్టణంలో రామగుండం నగర పాలక సంస్థ మరియు సింగరేణి అధ్వర్యంలో రోడ్లను నిర్మించినారు.


title: గోదావరిఖని

text: ఈ ఫోర్ వే రోడ్డు వ్యవస్థ అనేది హైదరాబాదును కలుపుతుంది.


title: గోదావరిఖని

text: పట్టణములొ సింగరేణి కార్మికులు అధికంగా ఉంటారు.


గోదావరిఖని


title: పెరవలి (సింగనమల)

text:
పెరవలి అనంతపురం జిల్లా సింగనమల మండలం లోని గ్రామం. *ఈ గ్రామము. లో జన్మించిన ఆశావాది ప్రకాశరావు తెలుగు భాషలో చేసిన కృషికి గాను భారత రాష్ట్రపతి అభినందనను అందుకున్నాడు. బాలకవిగా, అష్థావధానిగా పేరు పొందాడు.ఇది మండల కేంద్రమైన సింగనమల నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనంతపురం నుండి 27 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 516 ఇళ్లతో, 2048 జనాభాతో 1519 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1046, ఆడవారి సంఖ్య 1002. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 442 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 83. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595017.పిన్ కోడ్: 515435.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, సమీప జూనియర్ కళాశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల సింగనమలలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు, సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు అనంతపురంలోనూ ఉన్నాయి.


title: పెరవలి (సింగనమల)

text: పెరవలిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.


title: పెరవలి (సింగనమల)

text: గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.


title: పెరవలి (సింగనమల)

text: మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.


title: పెరవలి (సింగనమల)

text:
పెరవలిలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.


title: పెరవలి (సింగనమల)

text: గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.


title: పెరవలి (సింగనమల)

text: గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: పెరవలి (సింగనమల)

text:
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 20 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
పెరవలిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
పెరవలిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
పెరవలిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వేరుశనగ, కంది, వరి


title: పేకేటి శివరాం

text: పేకేటి శివరామ్ (పేకేటి శివరామ సుబ్బారావు) (అక్టోబరు 8, 1918 - డిసెంబరు 30, 2006) ప్రముఖ తెలుగు సినిమా నటుడు.


title: పేకేటి శివరాం

text: ఈయన అక్టోబరు 8, 1918 తేదీన  పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా పేకేరు గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతడు 1953లో కన్నతల్లి సినిమా ద్వారా సినిమా రంగంలోకి ప్రవేశించాడు. తెలుగు తమిళ, కన్నడ సినిమాల్లో ఆయన నటించాడు. దేవదాసు లోని పాత్ర ద్వారా ఆయన మంచి పేరు సంపాదించుకున్నాడు. ఆయన నటించిన సినిమాల సంఖ్య తక్కువే. నటుడిగానే కాక, ప్రొడక్షను మేనేజరుగా కూడా ఆయన పనిచేసాడు.


title: పేకేటి శివరాం

text: వీరికి నలుగురు కుమారులు మరియు నలుగురు కుమార్తెలు. ప్రముఖ కళా దర్శకుడు పేకేటి రంగా వీరి కుమారుడే.. తమిళ నటుడు ప్రశాంత్ వీరి మనుమడు.


title: పేకేటి శివరాం

text: పేకేటి 2006 డిసెంబర్ 30 తేదీన చెన్నైలో మరణించాడు.


title: పేకేటి శివరాం

text: ఇతడు నటించిన చిత్రాల పాక్షిక జాబితా:


title: డూండీ

text: డూండీ తెలుగు సినిమా నిర్మాత, దర్శకుడు. ఆయన అసలు పేరు పోతిన డూండీశ్వరరావు. డూండీగా ఆయన సుప్రసిద్ధుడు. 70 కి పైగా సినిమాలు నిర్మించాడు. అభిమానవతి అనే ఒక చిత్రానికి దర్శకత్వం వహించాడు. తెలుగు తెరపై అనేక ప్రయోగాలు చేసిన నిర్మాతగా డూండీకి పేరుంది. ఈయన తండ్రి పోతిన శ్రీనివాసరావు మన రాష్ట్రంలో మొట్టమొదటి సినిమా హాల్ (విజయవాడ మారుతీ టాకీస్)ను నిర్మించాడు. 1956లో తన తొలి చిత్రంతో తెలుగు సినీ రంగంలో నిర్మాతగా అడుగిడిన డూండీ 'బందిపోటు', 'రక్తసంబంధం', 'శాంతినివాసం', 'గూఢచారి 116', 'మరపురాని కథ' భలేదొంగలు,దొంగలకు దొంగ,దొంగలవేట లాంటి చిత్రాలు నిర్మించారు. తెలుగు సినిమాలలో కృష్ణను జేమ్స్ బాండ్ రూపంలో చూపించిన నిర్మాత డూండీనే. 2005 నంది అవార్డుల ఎంపిక కమిటీకి సారథ్యం వహించిన డూండీ 2007 జనవరి 1 న మరణించాడు.


title: 2007

text: 2007 గ్రెగోరియన్ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.


title: ఆర్యన్ రాజేష్

text: ఆర్యన్ రాజేష్, ప్రముఖ తెలుగు సినిమా దర్శకుడు ఈ.వీ.వీ.సత్యనారాయణ యొక్క పెద్ద కుమారుడు.


title: వల్లంపాటి వెంకటసుబ్బయ్య

text: వల్లంపాటి వెంకటసుబ్బయ్య (మార్చి 15, 1937 - జనవరి 2, 2007) ప్రముఖ సాహితీ విమర్శకుడు, కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత.


title: వల్లంపాటి వెంకటసుబ్బయ్య

text: వల్లంపాటి 1937, మార్చి 15 న చిత్తూరు జిల్లా రొంపిచర్ల లో జన్మించాడు. ప్రాథమిక పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడిగా వృత్తిని ప్రారంభించి, ఇంగ్లీషులో ఎం.ఏ చేసి, తరువాత హైదరాబాదు లోని సెంటర్ ఫర్ ఇంగ్లీష్ అండ్ ఫారెన్ లాంగ్వేజెస్ నుంచి ఎం.లిట్ పొందాడు. మదనపల్లె బీసెంట్ థియేసాఫికల్ కాలేజీలో లెక్చరర్‌గా పనిచేసి పదవీ విరమణ చేసాడు.


title: వల్లంపాటి వెంకటసుబ్బయ్య

text: వల్లంపాటి కథకుడిగా తన రచనా వ్యాసంగాన్ని మొదలుపెట్టాడు. "పరిష్కారం", "మిథ్య" మొదలైన కథానికలు 40 దాకా ప్రచురించాడు. ఆయన రాసిన "ఇంధ్రధనస్సు", "దూర తీరాలు" నవలలు ఆంధ్రప్రభ సచిత్ర వారపత్రికలో బహుమతులు పొందాయి. వల్లంపాటి సాహితీ విమర్శకుడిగా సుప్రసిద్ధుడు. ఆయన రాసిన కథా శిల్పం, నవలాశిల్పం, విమర్శా శిల్పం పుస్తకాలు తెలుగు సాహిత్య విమర్శకు ప్రామాణికాలు. అనువాదకుడిగా కుడా ఆయన ప్రసిద్ధుడే. ఇంగ్లీషు నుంచి, కన్నడం నుంచి తెలుగులోకి ఎన్నో గ్రంధాలు, కథలను అనువదించాడు. తస్లీమా నస్రీన్ రచించిన "లజ్జ", బ్రిటిష్ రచయిత ఇ.హెచ్.కార్ రచించిన "చరిత్ర అంటే ఏమిటి...?" ఆయన చేసిన అనువాద రచనలలో కొన్ని.


title: వల్లంపాటి వెంకటసుబ్బయ్య

text: ఆయన రాసిన "కథాశిల్పం" రచనకు 1999 సంవత్సరానికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు లభించింది. ఇదే పుస్తకానికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉత్తమ సాహిత్య విమర్శ గ్రంథంగా ఎంపిక చేసి, సత్కరించింది.


title: వల్లంపాటి వెంకటసుబ్బయ్య

text: 2007, జనవరి 2 న వల్లంపాటి మదనపల్లెలో మరణించాడు.


title: చింత్రియాల

text: చింత్రియాల, తెలంగాణ రాష్ట్రం, సూర్యాపేట జిల్లా, చింతలపాలెం మండలంలోని గ్రామం.


title: చింత్రియాల

text: ఇది మండల కేంద్రమైన మేళ్ళచెరువు నుండి 20 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన జగ్గయ్యపేట నుండి 44 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.


title: చింత్రియాల

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1540 ఇళ్లతో, 5676 జనాభాతో 2003 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2802, ఆడవారి సంఖ్య 2874. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 649 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1323. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 577600.పిన్ కోడ్: 508246.


title: చింత్రియాల

text: గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి.బాలబడి చింతలపాలెంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల తమ్మారంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల హుజూర్ నగర్లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల జగ్గయ్యపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఖమ్మంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు జగ్గయ్యపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం జగ్గయ్యపేటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఖమ్మం లోనూ ఉన్నాయి.


title: చింత్రియాల

text: చింత్రియాలలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.


title: చింత్రియాల

text: గ్రామంలో6 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఆరుగురు ఉన్నారు.


title: చింత్రియాల

text: గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.


title: చింత్రియాల

text: మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.


title: చింత్రియాల

text: చింత్రియాలలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: చింత్రియాల

text: గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: చింత్రియాల

text: ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.


title: చింత్రియాల

text: గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: చింత్రియాల

text: గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: చింత్రియాల

text: గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 16 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.


title: చింత్రియాల

text:
చింత్రియాలలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
చింత్రియాలలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.చింత్రియాలలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.


title: చింత్రియాల

text: ప్రత్తి, మిరప, కంది


title: రాయచూరు అంతర్వేది

text: కృష్ణా మరియు తుంగభద్ర నదులు మధ్యనున్న త్రిభుజాకారపు ప్రాంతాన్ని రాయచూరు అంతర్వేది లేదా రాయచూరు దోబ్ అంటారు. దోబ్ అన్న పదము దో+అబ్ అన్న రెండు పదాల కలయిక (అబ్ అంటే పర్షియన్ లో నీరు అని, దో అంటే రెండు). సారవంతమైన ఈ ప్రాంతము దక్షిణభారత దేశ చరిత్రలో మధ్యయుగాలలో ముఖ్య పాత్ర పోషించినది. ఈ ప్రాంతములో ముఖ్యపట్టనమైన రాయచూరు మీదుగా ఈ ప్రాంతానికి రాయచూరు అంతర్వేది అన్నపేరు వచ్చింది. ఈ ప్రాంతము ప్రస్తుతము ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మరియు కర్ణాటక రాష్ట్రాలలో విస్తరించి ఉన్నది.


title: రాయచూరు అంతర్వేది

text: విజయనగర రాజులు మరియు దక్కను సుల్తానుల మధ్య రాయచూరు అంతర్వేది ఆధిపత్య విషయము అనేక యుద్ధాలకు దారి తీసినది. ఇక్కడ రాయచూరు, ముద్గల్లు కోటలు ఉన్నాయి.


title: పట్టు పురుగు

text: ఇది పట్టుని సృష్టించే పురుగు.


title: పట్టు పురుగు

text: భిన్న వాతావరణ పరిస్థితుల్లోనూ రకరకాల నేలల్లోనూ పెంచవచ్చును. మంచి పట్టు గూళ్ళు తయారు కావాలంటే నాణ్యమైన మల్బరీ దిగుబడి అధికంగా ఉండాలంటే వివిధ విషయాల్లో జాగ్రత్త వహించాలి. పట్టు పురుగు జీవితం అయిదు స్థాయిల్లో జరుగుతుంది. నాణ్యమైన పట్టుదారం పొందడానికి 'చంద్రిక'లనే చట్రాల్లో పెట్టి ప్రత్యేక గదుల్లో ఉంచి కడు జాగ్రత్తగా పెంచాలి.


title: పట్టు పురుగు

text:
పట్టు పురుగుల పెంపకంలో, మల్బరీ మొక్కలను వాణిజ్యపరంగా ఎతైనా లేక చదునైన నారు మడుల నుండి అంటు మొక్కలుగా ఉత్పత్తి చేస్తారు.
మొక్క బాగా మొలకెత్తడానికి మరియు బలంగా ఉండడానికి, పోటీగా పెరిగే కలుపు మొక్కలు, నేలలోని తేమ, మరియు నేల ఉష్ణోగ్రత వంటివి ప్రభావం చూపుతాయి. ఈ రోజుల్లో, కలుపు తీయడానికి, నీరు మరియు కార్మికుల అందుబాటు, ఖర్చు అడ్డంకులుగా ఉండడం వలన, ఈ సమస్యలను అధిగమించేందుకు ఫాలీధీన్ షీట్లను ఉపయోగించి మల్బరీ మొక్కలను పెంచడం అన్న నూతన పద్ధతి అభివృద్ధి పరచడమైనది. వాణిజ్య అవసరాలకు, ఈ పద్ధతి ప్రయోగాత్మకంగా విజయవంతమై, శ్రేష్టమైన మల్బరీ మొక్కలను ఉత్పత్తి చేయడంలో మంచి ప్రభావం చూపుతున్నది.


title: పట్టు పురుగు

text:
పద్ధతి
30 నుండి 40 సెం.మీ. ల లోతుకు నేలని దున్నిన తరువాత, 8 నుండి 10 మెట్రిక్ టన్నుల పొలంలో తయారు చేసిన ఎరువును, నేలకి అందజేసి, చదును చేయాలి. నారుమడుల రెండు వైపులా, 3/ 4 వ వంతు ఉమ్మడిగా సాగునీటి కాలువలను ఏర్పరచి సిద్ధం చేయాలి. 15 అడుగులు x 5 అడుగుల పరిమాణంలో నల్లని ఫాలీధీన్ షీట్లను కత్తిరించి నారుమడి పై ఉంచాలి. 6 నుండి 7 మాసాల వయసు కల వ్యాధులు లేని మల్బరీ అంటుమొక్కలను ( 16 నుండి 20 సెంమీ. పోడుగుతో 3 చిగుర్లు కలిగినవి) ఫాలీధీన్ తో కప్పిన నారుమడి నేలలోనికి 10 సెం.మీ. x 10 సెం.మీ. ఎడం యిచ్చి నాటాలి. వారానికి లేదా పదిరోజులకు ఒకసారి, ఆ ప్రాంతపు నేల యొక్క స్వభావాన్ని బట్టి, కాలువలలో సాగునీరును ఫాలీధీన్ కే అందజేయాలి.


title: పట్టు పురుగు

text:
లాభాలు (Benefits)
ఈ పద్ధతిలో, కలుపు మొక్కలను సూర్యరశ్మి సోకకపోవడం వలన పూర్తిగా నిర్మూలించవచ్చు. మొలకలు ఎదుగుతున్న దశలో (నాలుగు నెలలు) పూర్తి కాలంలో కలుపు తీసే అవసరమే రాదు. ఈ విధంగా, మనుషులను ఏర్పాటు చేసి తీసే కలుపు మొక్కలకయ్యే అధిక ఖర్చు కలిసి వస్తుంది.
ఎదుగుతున్న మల్బరీ మొక్కలతో పాటు పోటీగా కలుపు మొక్కలు లేకపోవడం వలన, మల్బరీ మొక్కలు నేలలోని పోషకాలన్నీ అవే వాడుకుని, ఎక్కువ శక్తితో ఎదిగి మంచి శ్రేష్టత కలిగిన మొక్కలను అందిస్తాయి. వేరే పద్ధతుల వలె కాక నీటి సదుపాయాన్ని 50 శాతం తగ్గించవచ్చు. ఎందుకంటే cvcxvcvxcvcxvsfsdf నేల పై పరచిన పాలీధీన్ కవర్ నేల ఉష్ణోగ్రత్తను సాధ్యమైనంతగా తగ్గించి వేస్తుంది. మరియు నీటిని ఆవిరి కాకుండ నిరోధిస్తుంది. అందువలన, నేల తేమ సంరక్షింపబడుతుంది.


title: పట్టు పురుగు

text:
రాబడి
ఈ పద్ధతిలో నాలుగు నెలల కాలంలో, ఎకరానికి 2.30 నుండి 2.40 లక్షల మొక్కలను ఉత్పత్తి చేయవచ్చు. ఇతర పద్ధతుల కంటే ఈ విధానంలో, సగటు ఆదాయం 50000/- రూలు అధికంగా వస్తుంది.


title: పట్టు పురుగు

text:
చౌకి పెంపకం అంటే ఏమిటి?
పట్టు పరిశ్రమలో మొద టి రెండు దశలను చావ్కీ అంటారు. చావ్కీ స్థాయిలో సక్రమ పద్ధతుల్ని అవలంభించకపోతే పట్టుఉత్పత్తి నాణ్యమైనదిగా ఉండక నష్టాలకు దారితీసే పరిస్థితి రావచ్చు. అందుచేత పట్టు పరిశ్రమలో చావ్కీ ప్రధాన ఘట్టం. ఉష్ణోగ్రత, తేమ, పారిశుద్యం, లేత మల్బరీ ఆకుల నాణ్యత, మంచి పెంపక వసతులు, అన్నిటికంటే మంచి సాంకేతిక నైపుణ్యత చావ్కీ పెంపకంలో ప్రముఖ స్థానం వహిస్తాయి.


title: పట్టు పురుగు

text:
వాణిజ్య స్థాయిలో చావ్కీ పెంపకం కేంద్రాలు
మైసూరులోని సి.ఎస్.ఆర్.టి.ఐ.లో సంవత్సరానికి 1,60,000 (డి . ఎఫ్. ఎల్.) సామర్థ్యం గల ఆరోగ్యవంతమైన చావ్కీ పెంపక మోడ్ల్ను ఉంచారు. ఈ కేంద్రంలో జట్టుకు 5000 డి. ఎఫ్. ఎల్. చొప్పున ఏడాదికి 32 జట్లుగా పట్టు పరిశ్రమలో అనుభవాన్ని సంపాదిస్తారు. ఈ విధంగా రెంళ్ళు జయప్రదంగా నిర్వహించిన తరువాత ఇటువంటి వాటిని దేశంలో ఇతర పెద్ద పెద్ద పట్టు పరిశ్రమ కేంద్రాలలో కూడా ఎర్పాటు చేస్తారు.


title: పట్టు పురుగు

text: వాణిజ్య స్థాయిలో చావ్కీ పెంపకానికి కావల్సినవి


title: పట్టు పురుగు

text: వాణిజ్య చావ్కీ కేంద్రాల వల్ల లాభాలు


title: యూరో

text:
యూరో 13 ఐరోపా దేశాల అధికారిక మారక ద్రవ్యం (కరెన్సీ). ఆస్ట్రియా, బెల్జియం, ఫిన్లాండ్, ఫ్రాన్సు, జర్మనీ, గ్రీసు, ఐర్లాండ్, ఇటలీ, లక్సెంబర్గ్, హాలండు, పోర్చుగల్, స్లొవేనియా, స్పెయిన్లు యూరోను ప్రవేశపెట్టాయి. అయితే ఐరోపా సమాఖ్యలో సభ్యులైన ఇంగ్లాండ్, డెన్మార్క్ దేశాలు యూరోను తమ దేశాల్లో ప్రవేశపెట్టలేదు. కాబట్టి దీన్ని ఐరోపా సమాఖ్య ద్రవ్యంగా భావించరాదు. సమాఖ్యలో ఇటీవల చేరిన దేశాలు యూరోను ద్రవ్యంగా అంగీకరించాలనే నియమం ఉన్నప్పటికీ పాత సభ్యులైన ఇంగ్లండు, డెన్మార్కు లకు ఆ నియమం వర్తించదు. సమాఖ్యలో సభ్యులు కానప్పటికీ వాటికన్ సిటీ, మొనాకో, సాన్ మారినో, యాండొర్రా వంటి చిన్న దేశాలు కూడా యూరోను ప్రవేశపెట్టాయి. యూరోను అధికారిక మారక ద్రవ్యంగా కలిగిన దేశాలను సంయుక్తంగా యూరోజోన్ అని సంబోధిస్తారు.
ముందుగా 1999 జనవరి 3 న ఐరోపా లోని 11 దేశాల్లో కార్పొరేట్లు, పెట్టుబడుల మార్కెట్లలో యూరోను ప్రవేశపెట్టారు. 2002 జనవరి 1 న నాణేలు, నోట్లను విడుదల చేసి సాధారణ చెలామణీ లోకి తెచ్చారు. దానితో ఆస్ట్రియా షిల్లింగు, బెల్జియం ఫ్రాంకు, ఫిన్లండు మర్కా, ఫ్రెంచి ఫ్రాంకు, జర్మను మార్కు, ఇటలీ లీరా, ఐర్లండు పంటు, లక్సెంబర్గు ఫ్రాంకు, హాలండు గిల్డరు, పోర్చుగీసు ఎస్కుడో, స్పానిషు పెసేటాలను చెలామణీ లోంచి తొలగించారు.


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి (నవంబర్ 1, 1897 - ఫిబ్రవరి 24, 1980) ప్రసిద్ధ తెలుగు కవి. తెలుగు భావ కవితా రంగంలో కృష్ణశాస్త్రి ఒక ప్రముఖ అధ్యాయం. ఆయన రేడియాలో లలితగీతాలు, నాటికలు, సినిమాల్లో పాటలు రాయడం ద్వారా ప్రఖ్యాతి పొందాడు. చిన్న వయసునుండే రచనలు ఆరంభించాడు. 1929 లో రవీంద్రనాధ టాగూరును కలసిన తరువాత ఆయన కవిత్వంలో భావుకత వెల్లివిరిసింది. 1945లో ఆకాశవాణిలో చేరి అనేక పాటలు, నాటికలు రచించాడు.


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి తూర్పు గోదావరి జిల్లా, పిఠాపురం దగ్గరలోని రావు వారి చంద్రపాలెం అనే గ్రామంలో ఒక పండిత కుటుంబంలో 1897 నవంబరు 1న జన్మించాడు. అతని తండ్రి, పెదతండ్రి గొప్ప పండితులు. వారింట్లో నిరంతరం ఏదో సాహిత్యగోష్ఠి జరుగుతూ ఉండేది. కృష్ణశాస్త్రి చిన్న వయసునుండే రచనలు ఆరంభించాడు. పిఠాపురం హైస్కూలులో అతని విద్యాభ్యాసం సాగింది. పాఠశాలలో తన గురువులు కూచి నరసింహం, రఘుపతి వెంకటరత్నం ఆంగ్ల సాహిత్యంలో తనకు అభిరుచి కల్పించారని దేవులపల్లి చెప్పుకొన్నాడు. 1918లో విజయనగరం వెళ్ళి డిగ్రీ పూర్తి చేసి తిరిగి కాకినాడ పట్టణం చేరాడు. పెద్దాపురం మిషన్ హైస్కూలులో ఉపాధ్యాయవృత్తి చేపట్టాడు.


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: ఆ కాలంలో వ్యావహారిక భాషావాదం, బ్రహ్మసమాజం వంటి ఉద్యమాలు ప్రబలంగా ఉన్నాయి. కృష్ణశాస్త్రి తన అధ్యాపకవృత్తిని వదలి బ్రహ్మసమాజంలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. అదే సమయంలో సాహితీ వ్యాసంగం కూడా కొనసాగించాడు. 1920లో వైద్యంకోసం రైలులో బళ్ళారి వెళుతూండగా ప్రకృతినుండి లభించిన ప్రేరణ కారణంగా "కృష్ణపక్షం కావ్యం" రూపు దిద్దుకొంది. 1922లో భార్యా వియోగానంతరం అతని రచనలలో విషాదం అధికమయ్యింది.


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: తరువాత మళ్ళీ వివాహం చేసుకొని, పిఠాపురం హైస్కూలులో అధ్యాపకునిగా చేరాడు. కాని పిఠాపురం రాజుగారికి కృష్ణశాస్త్రి భావాలు నచ్చలేదు. కృష్ణశాస్త్రి ఆ ఉద్యోగం వదలి బ్రహ్మసమాజంలోను, నవ్య సాహితీసమితిలోను సభ్యునిగా, భావ కవిత్వోద్యమ ప్రవర్తకునిగా దేశమంతటా ప్రచారంలో పాల్గొన్నాడు. ఈ సమయంలో ఎందరో కవులతోను, పండితులతోను పరిచయాలు కలిగాయి. ప్రాచ్య, పాశ్చాత్య సాహిత్యాన్ని అధ్యయనం చేశాడు. పిఠాపురంలోని హరిజన వసతి గృహంతో సంబంధం ఏర్పరచుకొని హరిజనోద్ధరణ కార్యక్రమాలలో పాల్గొన్నందున బంధువులు అతనిని వెలివేశారు. అయినా వెనుకాడని కృష్ణశాస్త్రి వేశ్యావివాహ సంస్థను ఏర్పాటు చేసి ఎందరో కళావంతులకు వివాహాలు నిర్వహించాడు. సంఘ సంస్కరణా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తూనే "ఊర్వశి" అనే కావ్యం వ్రాశాడు.


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: 1929లో విశ్వకవి రవీంద్రనాధ టాగూరుతో పరిచయం ఏర్పడింది. వారిద్దరి మధ్య సాహితీ సంబంధాలు ఏర్పడ్డాయి. 1933-41 మధ్య కాలంలో కాకినాడ కాలేజీలో తిరిగి అధ్యాపకవృత్తిని చేపట్టాడు. 1942లో బి.ఎన్.రెడ్డి ప్రోత్సాహంతో మల్లీశ్వరి చిత్రానికి పాటలు వ్రాశాడు. తరువాత అనేక చిత్రాలకు సాహిత్యం అందించాడు. 1957లో ఆకాశవాణిలో చేరి తెలుగు సాహిత్య ప్రయోక్తగా అనేక గేయాలు, నాటికలు, ప్రసంగాలు అందించాడు.[1][2]


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: భావ కవిగా, ‘ఆంధ్రా షెల్లీ ’గా ప్రసిద్ధులైన దేవులపల్లి వేంకట కృష్ణశాస్ర్తి... బి.ఎన్.రెడ్డి ప్రోత్సాహంతో ‘మల్లీశ్వరి (1951)’తో చిత్రరంగంలో అడుగుపెట్టారు. సినిమా పాటకు కావ్య గౌరవం కలిగించారు. ఆపాత మధురమైన కృష్ణశాస్ర్తి సాహిత్యం ఇక్షురసార్ణవం వంటిదని శ్రీశ్రీ శ్లాఘించారు. లాలిత్యం, సారళ్యం, ప్రకృతి సౌందర్యం - కృష్ణశాస్ర్తి పాటల్లోని ప్రధాన లక్షణాలు. భావోద్వేగాలకు, హృదయ స్పందనలకు అక్షర రూపమిచ్చి భావ కవితలంత సుకుమారంగా ప్రణయ విరహ గీతాల్ని రాసిన కవి. ఆత్మ నివేదన, ఆరాధన గల భక్తిగీతాలు కూడా అనేకం. రాజమకుటం, సుఖదుఃఖాలు, కలిసిన మనసులు, అమెరికా అమ్మాయి, గోరింటాకు మొదలైన చిత్రాల్లో 170 పాటలు మాత్రమే రాసిన కృష్ణశాస్ర్తి, ఈ పన్నెండుగురు పద నిర్దేశకుల్లోనూ తక్కువ పాటలు రాసిన కవి.


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: ‘భక్త ప్రహ్లాద (1931)’తో ప్రారంభమైన తెలుగు సినిమా పాట ఎనభయ్యో పడిలో అడుగుపెట్టింది. ఈ ఎనిమిది పదుల కాలంలో సుమారు 400 మంది కవులు దాదాపు 34 వేల పాటల్ని (అనువాద గీతాల్ని మినహాయించి) రాశారు. ముఖ్యమైన జాబితా లో ఎవరు ఎంపిక చేసినా మహా అయితే మరో ఏడెనిమిది మంది కవుల కంటే ఆ జాబితాలో చోటు చేసుకోరు. ఇలా గుర్తింపు పొందిన కవులను కూడా జల్లెడ పడితే, తమ ప్రత్యేకతలతో తెలుగు సినిమా పాటకు దిశానిర్దేశం చేసిన కవులు 12 మంది మాత్రమే అంటే కించిత్ ఆశ్చర్యం కలగక మానదు. అందులో ఒకరు ...దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి.


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: గొప్ప వక్తగా, రచయితగా, భావకవుల ప్రతినిధిగా పేరుపొందిన కృష్ణశాస్త్రి గొంతు 1963లో అనారోగ్యకారణంగా మూగవోయింది. కాని అతని రచనా పరంపర కొనసాగింది. అతనికి అనేక సన్మానాలు ప్రశంసలు లభించాయి. 1980 ఫిబ్రవరి 24న కృష్ణశాస్త్రి మరణించాడు.


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: కృష్ణశాస్త్రి మేనగోడలే కర్ణాటక, లలిత, జానపద సంగీత కళానిధి, వింజమూరి సోదరీమణులలో ఒకరైన కళాప్రపూర్ణ అవసరాల (వింజమూరి) అనసూయాదేవి.


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: 1975 - ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం - కళాప్రపూర్ణ 1978 -సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు 1976 - పద్మ భూషణ్


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: మహాకవి శ్రీశ్రీ - నేను కృష్ణశాస్త్రి కవితాశైలినే అనుకరించేవాడిని. కానీ, మా నారాయణబాబు కృష్ణశాస్త్రి సింహం జూలునుకూడా అనుసరించి, దాన్ని రోజూ సంపెంగ నూనెతో సంరంక్షించుకునేవాడు. నాకెప్పుడూ పద్యం మీద ఉన్న శ్రద్ధ జుట్టు మీద ఉండేదికాదు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ - మనకు కీట్సు, షెల్లీ, వర్ద్సు వర్తులవంటి కవులు లేరు. ఆ కవులు మన దేశములో కృష్ణశాస్త్రిగారుగా పుట్టినారని నా యభిప్రాయము.


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: కృష్ణ పక్షము: ఇది కృష్ణశాస్త్రి కవితా ప్రస్థానంలోనూ, తెలుగు సాహితీ చరిత్రలోనూ ఒక ముఖ్య ఘట్టం. ఒకసారి ఆయన బెజవాడ నుండి బళ్ళారికి రైలులో వెళుతుండగా చుట్టూ ఉన్న పొలాల సౌందర్యానికీ, రైలు లయకూ పరవశించి "ఆకులో ఆకునై, పూవులో పూవునై" అని పలవరించారట. అది తెలుగు భావకవితా యుగంలో ఒక ముఖ్య క్షణం. 1922లో సంభవించిన భార్యా వియోగం ఆయన కవితలను మరింత వేదనా భరితం చేసింది.ఊహా ప్రేయసి, ఆత్మాశ్రయత్వం, , ఊర్వశి వంటి కవితలు ఈ ఖండకావ్యసంపుటిలో ఉన్నాయి. , అమృతవీణ - 1992 - గేయమాలిక అమూల్యాభిప్రాయాలు - వ్యాసావళి బహుకాల దర్శనం - నాటికలు,కథలు ధనుర్దాసు - నాలుగు భక్తీ నాటికలు, కృష్ణశాస్త్రి వ్యాసావళి - 4 భాగాలు మంగళకాహళి - దేశభక్తి గీతాలు శర్మిష్ఠ - 6 శ్రవ్య (రేడియో) నాటికలు శ్రీ ఆండాళ్ళు తిరుప్పావు కీర్తనలు, నాటిక 1993 మేఘమాల - సినిమా పాటల సంకలనం - 1996 శ్రీ విద్యావతి - శృంగార నాటికలు యక్షగానాలు - అతిథిశాల - సంగీత రూపకాలు మహాతి వెండితెర పాటలు - 2008


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: మల్లీశ్వరితో ప్రారంభించి కృష్ణశాస్త్రి ఎన్నో చక్కని సినిమా పాటలు అందించారు. అవి సామాన్యులనూ, పండితులనూ కూడా మెప్పించే సాహితీ పుష్పాలు. ఉదాహరణకు


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: సీతామాలక్ష్మి - మావి చిగురు తినగానే కోయిల పలికేనా మేఘ సందేశం - ఆకులో ఆకునై, పూవులో పూవునై గోరింటాకు - గోరింట పూచింది కొమ్మ లేకుండా కార్తీక దీపం - ఆరనీకుమా ఈ దీపం కృష్ణ పక్షము మల్లీశ్వరి - మనసున మల్లెల మాలలూగెనే


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: జయ జయ జయ ప్రియ భారత జనయిత్రీ అనే గీతాన్ని ఆయన కాకినాడ ప్రభుత్వ కళాశాలలో లక్చరర్ గా పనిచేస్తున్నపుడు వారి విద్యార్థుల కోసం వ్రాసారు.


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: నవ్విపోదురు గాక నా కేటి సిగ్గు ? నా యిచ్చయే గాక నా కేటి వెరపు ? కాలవిహంగమ పక్షముల దేలియాడి తారకా మణులలో తారనై మెరసి మాయ మయ్యెదను నా మధురగానమున! నవ్విపోదురు గాక నా కేటి సిగ్గు ? (స్వేచ్ఛాగానము)


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: తలిరాకు జొంపముల సం దులత్రోవల నేల వాలు తుహినకిరణ కో మల రేఖవొ! పువుదీవవొ! వెలదీ, యెవ్వతెవు నీపవిటపీ వనిలోన్ ? (అన్వేషణము)


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: సౌరభములేల చిమ్ము పుష్పవ్రజంబు? చంద్రికలనేల వెదజల్లు చందమామ? ఏల సలిలంబు పారు? గాడ్పేల విసరు? ఏల నా హృదయంబు ప్రేమించు నిన్ను? (ఏల ప్రేమింతును?)


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: పిలచిన బిగువటరా, -- మనసున మల్లెల మాలలు, --- నోమి నమ్మాల్లాలా --- ఆకాశ వీధిలో హాయిగా --- ఔనా.. నిజమేనా? ---- పరుగులు తీయాలి - మల్లీశ్వరి (1951) సడి సేయకో గాలి - రాజ మకుటం (1961) ప్రతి రాత్రి వసంత రాత్రి - ఏకవీర (1969) రానిక నీకోసం. . సఖీ - మాయని మమత (1970) ఈ గంగ కెంత దిగులు - శ్రీరామ పట్టాభిషేకం (1978) నేటికి మళ్ళి మా ఇంట్లో - వాడే వీడు (1973) ముందు తెలిసినా ప్రభూ --- ఆకులో ఆకునై --- మేఘ సందేశం (1982) ఆరనీకుమా ఈ దీపం - కార్తీక దీపం (1979) గోరింట పూచింది --- ఎలా ఎలా.. దాచావు? - గోరింటాకు (1979) పగలైతే దొరవేరా ---- మనిషే మారేరా.. రాజా - బంగారు పంజరం (1969) సరిగమపదనిసా..పలికే వారుంటే - కళ్యాణ మండపం (1971) గట్టుకాడ ఎవరో - బంగారు పంజరం (1969) ఒక్క క్షణం ఒక్క క్షణం - కలసిన మనసులు (1968) కుశలమా.. నీకు కుశలమేనా - బలిపీఠం (1975) చాలులే నిదురపో --- చుక్కలతో చెప్పాలని.. --- అడుగడుగున గుడి ఉంది ---- రావమ్మా మహాలక్ష్మి.. - ఉండమ్మా బొట్టు పెడతా - (1968) మనిషైతే మనసుంటే - అమాయకుడు (1968) నా పేరు బికారి --- ఆకాశ పందిరిలో - శ్రీరాజేశ్వరీ విలాస్ కాఫీక్లబ్ (1976) ఎవరు నేర్పేరమ్మ... ఈ కొమ్మకు - ఈనాటి బంధం ఏనాటిదో (1977) వేళ చూస్తే.. సందె వేళ - జగత్ కిలాడీలు (1969) చీకటి వెలుగుల కౌగిటిలో - చీకటి వెలుగులు (1975) పాడనా తెనుగు పాట - అమెరికా అమ్మాయి (1976) ఇది మల్లెల వేళయనీ - సుఖదుఃఖాలు (1968) మావిచిగురు తినగానే - సీతామాలక్ష్మి (1978) నామాల తాతయ్యే నీకు నాకు అందరికీ - నామాల తాతయ్య (1979) దూరాన దూరాన తారా దీపం.... - మా బంగారక్క (1977) ఎవరైనా చూశారా? - అమ్మ మాట (1972) కొలువైతివా రంగ సాయి - ఆనంద భైరవి (1984) ఘనా ఘనా సుందరా.. - భక్త తుకారాం (1973) రామా.. ఓ.. రామా - రాముడే దేముడు (1973)


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: మల్లీశ్వరి భావకవిత్వం కృష్ణపక్షం ముఖ్యమైన తెలుగు పుస్తకాల జాబితా


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: - కహానియ.కామ్ లో ఆన్ లైన్లో చదవడానికి అందుబాటులో ఉన్నాయి - తెలుగుపరిశోధన (Online Telugu Library)లో "తెలుగు పెద్దలు" - రచన: మల్లాది కృష్ణానంద్ - ప్రచురణ: మెహెర్ పబ్లికేషన్స్, హైదరాబాదు (2006)


title: దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

text: వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:తెలుగు సాహితీకారులు వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటల రచయితలు వర్గం:1897 జననాలు వర్గం:1980 మరణాలు వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా ప్రముఖులు వర్గం:కళాప్రపూర్ణ గ్రహీతలు వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:సాహిత్య అవార్డులు వర్గం:నంది ఉత్తమ గీత రచయితలు వర్గం:తెలుగు కళాకారులు వర్గం:సుప్రసిద్ధ ఆంధ్రులు వర్గం:కోస్తాంధ్ర ప్రముఖులు వర్గం:తెలుగు లలిత సంగీత ప్రముఖులు


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: వేల్పూరు, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, తణుకు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1] వేల్పూరు గ్రామం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని అతి పెద్ద గ్రామాలలో ఒకటి. ఈ గ్రామము లో సుమారుగ 25 వేల జనాభా నివసిస్తున్నరు. ఈ గ్రామము రెందు పర్యాయములు జాతీయ ఉత్తమ గ్రామ పంచాయితీగా ఎన్నుకొనబదినది. ఈ గ్రామములో సుమారు 120 ఆలయములు ఉన్నాయి. వేల్పూరు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, తణుకు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన తణుకు నుండి 5 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 6781 ఇళ్లతో, 22768 జనాభాతో 832 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 11102, ఆడవారి సంఖ్య 11666. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2905 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 104. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588547[2].పిన్ కోడ్: 534222.


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 8, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల , మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, అనియత విద్యా కేంద్రం తణుకు లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పైడిపర్రు లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల , ఏలూరు లోనూ ఉన్నాయి.


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: వేల్పూరులో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ముగ్గురు డాక్టర్లు , నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. నాలుగు ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాల్లో డాక్టర్లు లేరు. ఆరుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు, ఒక నాటు వైద్యుడు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ ఉంది. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: వేల్పూరులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ ఉంది.


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 9 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: వేల్పూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 226 హెక్టార్లు నికరంగా విత్తిన భూమి: 605 హెక్టార్లు నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 3 హెక్టార్లు వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 601 హెక్టార్లు


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: వేల్పూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: కాలువలు: 582 హెక్టార్లు బావులు/బోరు బావులు: 19 హెక్టార్ల


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: వేల్పూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: జనాభా (2011) - మొత్తం 22,768 - పురుషుల సంఖ్య 11,102 - స్త్రీల సంఖ్య 11,666 - గృహాల సంఖ్య 6,781


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 22511.[3] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 11084, మహిళల సంఖ్య 11427, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 6204 ఉన్నాయి.


title: వేల్పూరు (తణుకు మండలం)

text: వేల్పూర్ గ్రామదేవత శ్రీ మహాలక్ష్మి అమ్మవారు


title: ముద్దాపురం

text: ముద్దాపురం, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, తణుకు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]. ముద్దాపురం పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, తణుకు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన తణుకు నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 871 ఇళ్లతో, 2873 జనాభాతో 312 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1400, ఆడవారి సంఖ్య 1473. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 677 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 21. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588542[2].పిన్ కోడ్: 534156.


title: ముద్దాపురం

text: గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.


title: ముద్దాపురం

text: సమీప బాలబడి దువ్వలో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, అనియత విద్యా కేంద్రం తణుకు లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పైడిపర్రు లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల , ఏలూరు లోనూ ఉన్నాయి.


title: ముద్దాపురం

text: ముద్దాపురంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.


title: ముద్దాపురం

text: గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఒక ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టరు, డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.


title: ముద్దాపురం

text: గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.


title: ముద్దాపురం

text: మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.


title: ముద్దాపురం

text: ముద్దాపురంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.


title: ముద్దాపురం

text: గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.


title: ముద్దాపురం

text: గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.


title: ముద్దాపురం

text: గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.


title: ముద్దాపురం

text: ముద్దాపురంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:


title: ముద్దాపురం

text: వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 64 హెక్టార్లు శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 1 హెక్టార్లు నికరంగా విత్తిన భూమి: 246 హెక్టార్లు వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 246 హెక్టార్లు


title: ముద్దాపురం

text: ముద్దాపురంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.


title: ముద్దాపురం

text: ముద్దాపురంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.


title: ముద్దాపురం

text: జనాభా (2011) - మొత్తం 2,873 - పురుషుల సంఖ్య 1,400 - స్త్రీల సంఖ్య 1,473 - గృహాల సంఖ్య 871


title: ముద్దాపురం

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2844. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1410, మహిళల సంఖ్య 1434, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 749 ఉన్నాయి.


title: ముద్దాపురం

text: శనివారపు సుబ్బారావు (1896-1940) - స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, వయోజన విద్య ఉద్యమకారుడు, పల్లెటూరు పత్రిక సంపాదకుడు.


title: రూపాయి

text: రూపాయి "(Indian Rupee)" భారత అధికారిక మారక ద్రవ్యం. రూపాయి చెలామణీని భారతీయ రిజర్వు బ్యాంకు నియంత్రిస్తుంది. ₹, Rs, రూ లను రూపాయికి గుర్తుగా వాడుతారు. ISO 4217 పద్ధతి ప్రకారం రూపాయి గుర్తు INR. సంస్కృత పదమైన రూప్యకం (అనగా "వెండి నాణెం") నుండి రూపాయి వచ్చింది. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో రూపాయిని "రూపాయి", "రూపీ", "రుపయ్యా" అని పలుకుతారు. అస్సామీ, బెంగాలీ భాషల్లో మాత్రం రూపాయిని "టాకా" అని పిలుస్తారు. రూపాయికి వంద పైసలు.


title: రూపాయి

text: నాణేలు చెలామణీ చెయ్యడంలో భారత్ కు చాలా ప్రాచీన చరిత్ర ఉంది. (క్రీ.పూ. 6 వ శతాబ్దం). రూపాయిని మొదటి సారిగా షేర్‌షా సూరి ప్రవేశపెట్టాడని భావిస్తున్నారు. ఆ రూపాయికి 40 రాగి నాణేల విలువ ఉండేది. ఇక రూపాయి కాగితాలను మొదటగా ముద్రించినవారు "బ్యాంక్ ఆఫ్ హిందూస్థాన్" (1770-1832), "జనరల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ బెంగాల్ అండ్ బీహార్" (1773-75), (వారన్ హేస్టింగ్స్ స్థాపించాడు), "బెంగాల్ బ్యాంక్" (1784-91).


title: రూపాయి

text: ఆధునిక కాలంలో, మొదట్లో రూపాయి అంటే ఓ వెండి నాణెం. 19 వ శతాబ్దంలోని బలమైన ఆర్థిక వ్యవస్థలు బంగారంపై ఆధారపడి ఉండేవి. ఆ సమయంలో అమెరికా లోను, ఇతర ఐరోపా ఆక్రమిత దేశాల్లోను అపారమైన వెండి నిల్వలను కనుక్కున్నారు. దాంతో, బంగారంతో పోలిస్తే వెండి విలువ పడిపోయింది. హఠాత్తుగా రూపాయి కొనుగోలుశక్తిని కోల్పోయింది. ఈ ఘటనను "రూపాయి పతనం"గా పిలుస్తారు.


title: రూపాయి

text: బ్రిటిషు వారి కాలంలో రూపాయికి 16 అణాలు. ఒక్కో అణాకు 6 పైసలు లేదా 12 పై లు. 1815 వరకు, మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ "ఫానం" అనే ద్రవ్యాన్ని చెలామణీ చేసేది. 12 ఫానాలు ఒక రూపాయికి సమానం.


title: రూపాయి

text: స్వాతంత్ర్యానికి ముందు తిరువాన్కూరు రూపాయి, హైదరాబాదు రూపాయి, కచ్ కోరీ.. ఇలా వివిధ ప్రాంతాల్లో వివిధ ద్రవ్యం ఉండేది. 1947లో స్వాతంత్ర్యం వచ్చాక, వీటన్నిటినీ తీసివేసి భారత రూపాయిని దేశవ్యాప్తంగా ప్రవేశపెట్టారు.


title: రూపాయి

text: 1957లో రూపాయికి 100 పైసలుగా నిర్ధారించి, ఈ పైసలను నయా (హిందీలో "కొత్త") పైసలుగా పిలిచారు. తరువాతి కాలంలో నయా అనేది మరుగున పడిపోయింది. "డేనిష్ ఇండియన్ రూపాయి"ని 1845 లోను, 1954 లో "ఫ్రెంచి ఇండియన్ రూపాయి"ని, 1961లో "పోర్చుగీసు ఇండియన్ ఎస్కుడో"ను తొలగించి ఆ స్థానంలో భారత రూపాయిని ప్రవేశపెట్టారు.


title: రూపాయి

text: దేశవిభజన తరువాత మొదట్లో పాకిస్తాను భారత రూపాయినే వాడేది; దానిపై పాకిస్తాను ముద్ర వేసుకునేవారు. గతంలో కువైట్, బహ్రెయిన్, కతర్, యు.ఎ.ఇ, మలేసియా లలో కూడా భారత రూపాయినే అధికారిక ద్రవ్యంగా వాడేవారు. దేశం బయట చెలామణీ కోసమై, ప్రత్యేకంగా గల్ఫ్ రూపీని 1959 మే 1 నాటి చట్టసవరణ ద్వారా భారత ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టింది. బంగారం దొంగరవాణా ద్వారా దేశ విదేశీ మారక ద్రవ్యంపై వస్తున్న వత్తిడిని తగ్గించందుకు గాను ఈ చర్య తీసుకున్నారు. 1966 జూన్ 6 న భారత్ తన ద్రవ్య విలువను తగ్గించినపుడు అప్పుడు గల్ఫ్ రూపీని వాడుతున్న ఒమన్, కతర్, ఇప్పటి యు.ఎ.ఇ లోని దేశాలు గల్ఫ్ రూపీ స్థానంలో తమ తమ ద్రవ్యాలను ప్రవేశపెట్టాయి. కువైట్ 1961 లోను, బహ్రెయిన్ 1965 లోను ఆ పని చేసేసాయి.


title: రూపాయి

text: నేపాల్ లో భారత్ సరిహద్దుకు దగ్గరి పట్టణాల్లో భారత రూపాయిని తీసుకుంటారు. ఇంగ్లండు లోని కొన్ని భారతీయ దుకాణాల్లో కూడా రూపాయిని తీసుకుంటారు.


title: రూపాయి

text: చెలామణీలో ఉన్న నాణేలు 25 పైసలు (పావలా), 50 పైసలు (అర్థ రూపాయి), ₹. 1, ₹. 2 and ₹. 5.


title: రూపాయి

text:
ప్రస్తుతం చెలామణీలో ఉన్న నోట్లు ₹. 5, ₹. 10, ₹. 20, ₹. 50, ₹. 100, ₹. 500, ₹. 1000. 1996 లో ప్రవేశపెట్టిన ప్రస్తుత నోట్ల శ్రేణిని మహాత్మా గాంధీ శ్రేణి అంటారు.
అన్ని నోట్లూ, నాణేలను భారతీయ రిజర్వు బ్యాంకు జారీ చేస్తుంది. ప్రస్తుతం చెలామణీలో లేని ₹. 1 నోట్లను మాత్రం భారత ప్రభుత్వం జారీ చేసేది. ప్రతీ నోటు మీదా దాని విలువ 17 భారతీయ భాషల్లో ముద్రించి ఉంటుంది.


title: రూపాయి

text: నాణేలన్నిటినీ భారత ప్రభుత్వ మింటు యొక్క నాలుగు మింట్లలో ముద్రిస్తారు. నోట్లను నాసిక్, దేవాస్, సల్బోని, మైసూరు, హోషంగాబాదు లలో ముద్రిస్తారు.


title: రూపాయి

text: రూపాయల నోట్ల మీద ఆ నోటు విలువ అన్ని జాతీయ భాషల లోను ముద్రించి ఉంటుంది.


title: రూపాయి

text: నిరక్షరాస్యులు కూడా తేలికగా తెలుసుకునేలా, చూపులకు, స్పర్శకు తెలిసిపోయే కొన్ని అంశాలను వివిధ ద్రవ్య నోట్లలో పొందుపరచారు.


title: ఔరంగాబాద్ (మెదక్)

text:
ఔరంగాబాద్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, మెదక్ జిల్లా, హవేలిఘన్‌పూర్ మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన హవేలిఘన్‌పూర్ నుండి 4 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.


title: ఔరంగాబాద్ (మెదక్)

text: గ్రామ పంచాయితీ సర్పంచుల పదవీ కాలం 2018 ఆగష్టు 1తో ముగిసిన తరువాత ఈ గ్రామం మెదక్ పురపాలక సంఘంలో విలీనమైంది.


title: ఔరంగాబాద్ (మెదక్)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 587 ఇళ్లతో, 2622 జనాభాతో 403 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1266, ఆడవారి సంఖ్య 1356. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 447 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 641. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 572910.పిన్ కోడ్: 502331.


title: ఔరంగాబాద్ (మెదక్)

text: గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు మెదక్లో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల మెదక్లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల హవేలిఘన్‌పూర్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల సంగారెడ్డిలోను, పాలీటెక్నిక్ మెదక్లోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల మెదక్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం సంగారెడ్డిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల హైదరాబాదు లోనూ ఉన్నాయి.


title: ఔరంగాబాద్ (మెదక్)

text: సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.


title: ఔరంగాబాద్ (మెదక్)

text: గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.


title: ఔరంగాబాద్ (మెదక్)

text: మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.