title: చండీప్రియ

text: చండీప్రియ 1980 లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.


title: చండీప్రియ

text: పోల్కంపల్లి శాంతాదేవి రాసిన నవలలలో ” చండీప్రియ ” ఒకటి. ఇది ముక్కోణపు ప్రేమకథ. అంతే కాదు కథలో ఇంకోకోణములో కూడా ప్రేమకథ ఉంది. కాబట్టి ముక్కోణపు ప్రేమకథ అనలేము. నవల చదువుతుంటే సాదా సీదా ప్రేమకథ లాగే వుంటుంది. కాని హీరోకి ఓ రెండు ప్రేమ కథలు, హేరోయిన్ కు ఓ రెండు ప్రేమకథలు, హీరో తమ్ముడికో రెండు ప్రేమకథలు ఉంటాయి.


title: చండీప్రియ

text: దుర్గాప్రసాదరావుగారిది జమిందారీ ఫాయీకి చెందిన కుటుంబము. ఇప్పుడు జమీందారీ లేకపోయినా ఆ వైభవము, ఆ దర్పము, ఆయనలో, ఆయన బంగళాలో, బంగళాలోని ప్రతివస్తువులోనూ చూడవచ్చు. వారి ఇలవేలుపు చండీ పేరు కలిసేలా ” చండీప్రియ ” అని ఆయన కూతురుకు పేరు పెట్టుకున్నారు. రెండేళ్ళ వయసులో తల్లిని పోగొట్టుకున్న చండీప్రియ అంటే ఆయనకు ప్రాణము. ఆమె ప్రస్తుతము బి.యే ఫైనల్ పరీక్షలు వ్రాయబోతున్నది. ఆయన వస్తుతః దయార్ద్ర హృదయుడు. అయన బంగళాకి ఒకవైపున కొన్ని పెంకుటిళ్ళు ఉన్నాయి. వాటిల్లో ఆయన వద్ద పనిచేసే సిబ్బంధి కొద్దిపాటి అద్దె ఇచ్చి వుంటున్నారు. వారిలోనే, ఆయన వద్ద పనిచేసి, రెండు సంవత్సరాల క్రితము చనిపోయిన నారాయణరావు కుటుంబము -ఆయన రెండో భార్య శారదమ్మ, కొడుకు అనిల్, కూతురు కృష్ణప్రియ కూడా వుంటున్నారు. చండీప్రియ చిన్నప్పుడు వారి ఇంటిలోనే ఎక్కువగా గడిపేది. ఆ పిల్లలతో స్నేహముగా వుండేది. కాని పెద్ద దవుతున్నకొద్దీ వారి మధ్య వున్న అంతరాలు తెలుసుకొని దూరంగా ఉండిపోయింది. ఆ యింటివారు కూడా దూరముగా వుండిపోయారు. కాని అనిల్ మటుకు ప్రియ అంటే ప్రేమ కలిగి చిన్ననాటి స్నేహాన్ని మర్చిపోలేకుండా ఉన్నాడు. చండీప్రియ స్నేహితురాలు శోభ. శోభ అనిల్ ను ప్రేమిస్తూవుంటుంది. ఎలాగైనా అనిల్ తన దగ్గరకు రవాలని, చండిప్రియకు దూరము కావాలని ఓ ప్లాన్ వేస్తుంది. చండిప్రియ అనిల్ ను ప్రేమిస్తోందని, చెప్పేందుకు సిగ్గుపడుతోందని అనిల్ కు చెపుతుంది. ఆమె మాటలు నమ్మి, ఆమె సలహాతో చండీప్రియకు ప్రేమలేఖ వ్రాస్తాడు అనిల్. ఆ లేఖ చూసి మండిపడుతుంది ప్రియ. వాళ్ళకు తండ్రి ఇచ్చిన అప్పును వెంటనే వసూలు చేయాలని లేదా వాళ్ళను తక్షణము ఇల్లు ఖాళీ చేయించాలని తండ్రి దగ్గర పట్టుపడుతుంది. కూతురు పెళ్ళి కుదిరిందని, పరిస్థితులు చక్కపడ్డాక చిన్నగా అప్పు తీరుస్తామని శారదమ్మ ఎంత వేడుకున్నా వినదు. వారి సామానులు బయటపడేసే సమయానికి వస్తాడు ఇంద్రనీల్, శారదమ్మ సవితి కొడుకు. ప్రసాదరావుగారి అప్పు తీర్చి, చెల్లెలి పెళ్ళి ఘనముగా జరిపిస్తాడు. అతనికి ఆస్తి ఎలా వచ్చింది అన్నదానికి రకరకాల కథలు ప్రచారములో వుంటాయి. అతను ఒక మార్వాడి దగ్గర పనిచేస్తూ, ఆ మార్వాడి రెండో భార్య ప్యారీని ప్రేమించాడని, ఆమె సహాయముతో మార్వాడీనీ హత్య చేసి, ఆస్తి దక్కించుకొని ప్యారీ నికూడా ఆక్సిడెంట్ లో చంపేసాడని అంటారు. కాని ఇంద్రనీల్ కవిత అనే అమ్మాయిని ప్రేమించి మోసపోతాడు. కవిత అచ్చము చండీప్రియ లాగే వుండటముతో మొదటి సారి చండీప్రియను చూసి ఆశ్చర్యపోతాడు. అతనిని మొదటి చూపులోనే ప్రేమిస్తుంది చండీప్రియ. కాని ఆ ప్రేమను మనసులోనే దాచుకుంటుంది.


title: చండీప్రియ

text:
శోభ అనిల్ తిరస్కారముతో పిచ్చిది అవుతుంది. బాంబేలో ఇంద్రనీల్ తో కలిసి ఫాక్టరీ పెట్టేందుకు వూరిలోని తమ ఆస్తులన్నీ అమ్మేస్తాడు ప్రసాదరావు. ఆ డబ్బు తీసుకొని వస్తుండగా కొంతమంది దుండగులు ప్రసాద్రావు మీద హత్యా ప్రయత్నము చేసి, ఆ డబ్బును ఎత్తుకెళుతారు. ఆ సమయములో ఇంద్రనీల్ ప్రసాదరావును ఆదుకుంటాడు. వైద్యము చేయిస్తాడు.
ఆస్తులు పోగొట్టుకున్న చండి తండ్రి వైద్యము కోసము పాటలు పాడి సంపాదిస్తూ వుంటుంది. రక రకాల మలుపుల తరువాత, తండ్రి మరణముతో వంటరిదై ఇంద్రనీల్ పంచన చేరుతుంది. ఇక చెప్పేందుకు కేముంది చివరలో తనమీది ప్రేమతో పిచ్చి ఎక్కిన శోభను అనిల్ వివాహము చేసుకుంటాడు. తనను ప్రేమించిన చండీప్రియను ఇంద్రనీల్ పెళ్ళి చేసుకుంటాడు. ఇదీ క్లుప్తముగా ” చండీప్రియ ” నవల కథ
ఇన్ని ప్రేమకథలు, మలుపులు వున్న చండీప్రియ నవలను 1980 లో అంజలీ పిక్చర్స్ వారు సినిమాగా తీసారు. ఇందులో, శోభన్ బాబు, జయప్రద, చిరంజీవి, సువర్ణ, అంజలిదేవి, గుమ్మడి, అల్లురామలింగయ్య మొదలైనవారు నటించారు. మాటలు సత్యానంద్ వ్రాయగా, పాటలు, దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, సి. నారాయణ రెడ్డి, వేటూరి సుందరరామమూర్తి వ్రాసారు. పి. సుశీల, యస్.పి బాలాసుబ్రమణ్యం, యస్.పి శైలజ పాడారు. నిర్మాత ఆదినారాయణ రావు, డైరెక్టర్ వి. మధుసూదనరావు.
సినిమా నవలను చాలా వరకు పోలివున్నా, చాలానే మార్పులు చేసారు. సగము వరకు నవల లాగే ఉంది. మిగితా సగము లోనే మార్చారు. చండీప్రియను ముందునుంచీ అహంకారిగా చూపించారు. నవలలో గాయని ఐతే సినిమాలో నాట్యమంటే ఇష్టముగా చూపించారు. శారదమ్మ నవలలో గయ్యాళిగా రాసారు రచయిత్రి. కాని సినిమాలో గయ్యాళిది కాదు. అలాగే నవలలో శోభ అనిల్ మీద ప్రేమతో పిచ్చిదవుతుంది. అనిల్ చివరలో జాలితో ఆ పిచ్చి అమ్మాయినే పెళ్ళి చేసుకుంటాడు. కాని సినిమాలో పిచ్చి ఎక్కినట్లుగా చూపించరు. దిగులుగా చూపిస్తారు. ఇక ఇంద్రనీల్ ప్రియురాలు కవిత పాత్ర సినిమాలో లేదు. ప్యారిలోనే ఇద్దరినీ చూపిస్తారు. ముక్కోణపు ప్రేమలు ఏరూపములో ఎలా నెరవేరాయి ? ఇంద్రనీల్ విలన్ ఆటేలా కట్టిస్తాడో సినిమా చూసి ఆనందించండి.
కారెక్టర్స్ ను కొద్దిగా మార్చారు కాని కథను ఎక్కువగా మార్చలేదు. అందుకని విడిగా చెప్పేందుకు ఏమీలేదు.
శోభన్ బాబు ఇంద్రనీల్ గా హుందాగా ఉన్నాడు. చండీప్రియగా జయప్రద అందంగా ఉంది. డాన్స్ లు బాగున్నాయి. చిరంజీవి సెకండ్ హీరో అనిల్ గా వేసాడు. భారీ డైలాగులూ, ఫైటింగులూ గట్రా లేకుండా చిరంజీవిని చూడటము వెరైటీనే అన్నట్లు చిరంజీవి హీరోయిన్ ను ఊహించుకుంటూ ఓ పాట ” ఓప్రియా చండీప్రియ ” అని ఓ డాన్స్ కూడా చేసాడు. కాకపోతే చిరంజీవి వచ్చిన కొత్తల్లో ది కదా అందుకే చాలా సాఫ్ట్ గా వుంది ఎలిఫెంట్ బాటం పాంట్ లో గమ్మత్తుగా ఉన్నాడు.
శోబన్ బాబు, జయప్రద ల ఒక హిందీ పాట, డాన్స్ కూడా ఉన్నాయి. అదే ‘ యుహీ హం గాయేంగే జనం జనం ‘.
సినిమా మొదట్లోనే జయప్రద చండీ దేవాలయములో చే నాట్యము, ‘ శ్రీ భాగ్య రేఖా ఉప పాదయంతి ‘ నాట్యము చాలా బాగుంది.
మొత్తానికి నవల చదవ తగ్గదే. సినిమా కూడా పరవాలేదు చూడవచ్చు.


title: ఛండీ చాముండీ

text: ఛండీ చాముండీ 1983 లో విడుదలైన ఒక తెలుగు చిత్రం.


title: చండీరాణి (1983 సినిమా)

text: చండీరాణి 1983 లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.


title: చండిక (సినిమా)

text: రఘుపతి సూర్యప్రకాష్ దర్శకత్వంలో భవానీ పిక్చర్స్ పతాకాన బళ్లారి రాఘవాచార్య, కన్నాంబ నటించగా చండిక చిత్రాన్ని నిర్మించారు. ఇందులో ఇద్దరికీ మంచి పేరొచ్చింది.


title: చండీరాణి (1953 సినిమా)

text: చండీరాణి 1953, ఆగష్టు 28న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. భానుమతీ రామకృష్ణ తొలిసారిగా దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో నందమూరి తారక రామారావు, పి. భానుమతి, ఎస్.వి. రంగారావు, అమర్‌నాథ్, రేలంగి వెంకట్రామయ్య, సి.ఎస్.ఆర్ తదితరులు నటించారు.


title: చంద్రవంక (1951 సినిమా)

text:
Chandravanka (1951)
చంద్రవంక (1951 సినిమా)
వేదండపురానికి విక్రమ దేవ్ రాజు, అతని భార్య రూపవతి. వారి ఏకైక కుమారుడు ఆనంద కుమార్ ఆనంద కుమార్ పుట్టినరోజు సందర్భంలో ఒకనాడు విక్రమదేవ్ నృత్యగానాది వినోదాలు జరిపి, సభ ముగింపక ముందు ఒక సంవత్సరం లోపల యువరాజు ఆనందకుమారుకి పట్టాభిషేకం చేసి తాను విశ్రాంతి తీసుకొనబోయే సంగతి విక్రమ దేవరాజు తన మంత్రి ద్వారా ప్రజలకి, సామంతులకి, తెలియజేస్తారు.


title: చంద్రహారం

text:
చంద్రహారం (Chandraharam) 1954లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. దీనిని విజయా ప్రొడక్షన్స్ వారు కమలాకర కామేశ్వరరావు దర్శకత్వంలో నిర్మించారు.
చందనరాజు ప్రాణం అతని మెడలోని హారంలో వుంటుంది. అతను ఒక చిత్రాన్ని గీసి ఆ ఊహాసుందరి (గౌరి)నే పెళ్ళి చేసుకుంటానంటాడు. ఆ రాజ్యాన్ని స్వంతం చేసుకోవాలనుకున్న ధూమకేతు తన సలహాదారైన నిక్షేపరాయున్ని పంపి ఆ పోలికలు వున్న అమ్మాయిని లేకుండా చేయాలనుకుంటాడు. ఇలా వుండగా రాకుమారుని పాట విని యక్షకన్య చంచల వచ్చి తనను ప్రేమించమని కోరి, భంగపడి అతని మెడలోని చంద్రహారాన్ని తీసుకుని పోతుంది. ఫలితంగా అతను మరణిస్తాడు. మరో యక్షిణి సహాయంతో మళ్ళీ జీవిస్తాడు. ఈ జీవన్మరణ సమస్యతో వున్న చందనరాజు గౌరిని చూసి వివాహం చేసుకుంటాడు. చివరకు ఆమె పాతివ్రత్య మహిమలే చంచలకు ఓటమి, యువరాజుకు ప్రాణగండం తప్పుతుంది.
సాధారణంగా విజయా వారు తీసిన సినిమాలను విడుదల వరకూ దాచిపెట్టరు, సినమా రషెస్ ఎప్పటికప్పుడు ఇతర సినిమా జనానికి, డిస్ట్రిబ్యూటర్లకు, విలేకరులకు చూపుతూంటారు. అలా సినిమాను చూసిన సినీ జనమంతా సినిమా సూపర్ హిట్ అవుతుందన్నారు. విజయా వారు పాతాళ భైరవి తర్వాత ఆ స్థాయిలో నిలిచిపోవాలనుకుని ఈ సినిమా తీయడంతో, అందుకు తగట్టు మంచి ప్రచారం చేయించారు. ఆంధ్ర ప్రాంతంలోని అన్ని కేంద్రాల్లోనూ సినిమాను విడుదల చేశారు. సినిమాలో కథ మెల్లిగా సాగడం, హీరో ఎంతకూ నిద్రలేవకపోవడం వంటి అంశాల వల్ల సినిమా ప్రేక్షకులను ఆకట్టుకోలేకపోయింది. ఇదే విషయాన్ని నెల్లూరు శేష్ మహల్ థియేటర్లో తొలిరోజు సినిమా చూస్తున్న నిర్మాతలను ఇంటర్వెల్ సమయంలో కొందరు యువకులు అడిగేశారు. అలా సినిమా పరాజయం పాలైంది.


title: చంద్రహాస (1941 సినిమా)

text:
వాణీ పిక్చర్స్ పతాకాన 'చంద్రహాస' చిత్రం ఎం.ఎల్.రంగయ్య దర్శకత్వంలో రూపొందింది. సూర్యకుమారి, జి.ఎన్.స్వామి ముఖ్య పాత్రధారులు.
మహామంత్రి కావడంతో తృప్తిలేని కుంతల రాజ్యపు మహామంత్రి కుంభీనసుడు రాజకుటుంబాన్ని నాశనం చేసి తన కొడుకును చక్రవర్తిని చేయదలంచి నడిపిన కథ అంతా తన కూతురు విషయ కంటి కాటుక రేఖా ప్రయోగంతో తలక్రిందులై చంద్రహాసునికే రాజ్యం దక్కుతుంది. మేనల్లుడికి తనకూతుర్నిచ్చుకొని కండ్లారా చూద్దామనుకొన్న మహారాజు మనోరథాన్ని మంటగలపడానికి మహామంత్రి కుట్రపన్నుతాడు.


title: చంద్రలేఖ

text: చంద్రలేఖ 1998లో కృష్ణవంశీ దర్శకత్వంలో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. నాగార్జున, రమ్యకృష్ణ ఇందులో ప్రధాన పాత్రధారులు.


title: చంటబ్బాయి

text:
చంటబ్బాయి, 1986లో విడుదలైన ఒక తెలుగు సినిమా. ఇందులో చిరంజీవి కంగారు టైపు అయిన, ఇంకా గుర్తింపు పొందని ఒక ప్రైవేటు డిటెక్టివ్‌గా నటించాడు. సినిమాలో హీరోయజమ్ కంటే హాస్యానికి ప్రాధాన్యతనిచ్చారు. Peter Sellers వ్రాసిన "A shot in the dark" అనే కామెడి నవల ఈ కథకు మూలం.
పాండురంగారావు ఉరఫ్ "పాండు .. జేమ్స్ పాండ్" కాస్త అయోమయం టైపు చిన్నకారు ప్రైవేటు డిటెక్టివ్. జ్వాల (సుహాసిని) అమే అమ్మాయి ఒక హత్యానేరంలో ఇరుక్కుంటే ఆ కేసు పరిష్కరించే బాధ్యత అతనిమీద పడుతుంది. తన పనిలో పనిగా ఆమెను ఇంప్రెస్ చేసేందుకు కూడా ప్రయత్నిస్తుంటాడు. ఆ ప్రయత్నంలో తన డిటెక్టివ్ ఏజెన్సీ బాస్ (రావికొండలరావు) ఈ హత్య చేశాడని ఋజువు చేస్తాడు.
ఈ కేసు విజయాన్ని చూసిన జ్వాల స్నేహితురాలు డా.నిశ్చల (ముచ్చెర్ల అరుణ) పాండుకు మరొకకేసు అప్పగిస్తుంది. తన తండ్రి (జగ్గయ్య) కు వివాహానికి పూర్వమే పుట్టి, ఎక్కడున్నాడో తెలియని తన సోదరుడు (చంటబ్బాయి) ని వెతికి పట్టుకోవడమే ఆ కేసు లక్ష్యం. ఆ కేసు పరిశోధనలో భాగంగా ఒక యువకుడిని (చంద్రమోహన్) చంటబ్బాయిగా ప్రవేశపెడతాడు పాండు. తరువాత అసలు చంటబ్బాయిని కనుక్కోవడమే ఈ సినిమా కథాంశం.


title: చంటి

text: చంటి 1991 లో రవిరాజా పినిశెట్టి దర్శకత్వంలో వచ్చిన సినిమా. ఇందులో వెంకటేష్, మీనా ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. ఈ చిత్రంలో నటనకు వెంకటేష్ కు ఉత్తమ నటుడిగా, ఉత్తమ గాయకుడిగా ఎస్. పి. బాలుకు నంది పురస్కారాలు లభించాయి. ఈ సినిమాకు "చిన్నతంబి" అనే తమిళ సినిమా మాతృక.చంటి సినిమాకి తమిళంలో విడుదలై ఘనవిజయం సాధించిన "చిన్న తంబి" సినిమా మాతృక. "చిన్న తంబి" సినిమాకి రచయిత, దర్శకుడు పి. వాసు, సినిమాలో ప్రధాన పాత్రలు ధరించినది ప్రభు, ఖుష్బు. ఘనవిజయం సాధించిన ఈ తమిళ చిత్రం హక్కులు కొని తెలుగులో తీయాలని పలువురు భావించారు. బి.గోపాల్ తన దర్శకత్వంలో బాలకృష్ణతో తీయాలని భావించారు, అయితే అప్పటికే కె. ఎస్. రామారావు సినిమా హక్కుల్ని కొనేశారు, ఆయన వెంకటేష్తో తీద్దామని నిర్ణయించుకున్నారు.


title: చంటి

text: సంగీతం ఇళయరాజా


title: చట్టానికి వేయికళ్లు

text: చట్టానికి వేయికళ్లు 1983లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం.


title: చట్టంతో పోరాటం

text: చట్టంతో పోరాటం 1985 లో కె. బాపయ్య దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. ఇందులో చిరంజీవి, మాధవి, సుమలత ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ సినిమాను దేవీ ఫిల్మ్స్ ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై దేవీ వరప్రసాద్ నిర్మించాడు.


title: చట్టానికి కళ్లులేవు

text: చట్టానికి కళ్ళు లేవు 1981 లో ఎస్.ఎ.చంద్రశేఖర్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా.ఇది అనే తమిళ సినిమాలు రీమేక్. ఇందులో చిరంజీవి, లక్ష్మి, మాధవి ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు.


title: చట్టానికి కళ్లులేవు

text: పోలీస్ ఇన్‌స్పెక్టర్ దుర్గ, విజయ్ అక్కా తమ్ముళ్ళు. ఇద్దరూ చిన్నతనంలో తమ తండ్రి మరణానికి కారణమైన జాన్, జావెద్, జనార్ధన్ అనే ముగ్గురు హంతకుల కోసం వెతుకుతుంటారు. దుర్గ వాళ్ళు చేసిన నేరాలు కోర్టులో నిరూపించి శిక్ష పడేలా చేయాలని చూస్తుంటుంది. కానీ విజయ్ కి మాత్రం చట్టంలో లొసుగుల వల్ల వాళ్ళను ఎప్పటికీ పట్టులేమనే నమ్మకం ఉంటుంది. ఎలాగైనా చట్టం కళ్ళు గప్పి ఒక్కొక్కరిని మట్టు పెట్టాలని ప్రయత్నిస్తుంటాడు. తెలివిగా పథకం వేసి జాన్, జనార్ధన్ లను మట్టు పెడతాడు. ఈ కేసు విచారణ చేస్తున్న దుర్గకు ఆటంకం కలుగుతుంది. తమ్ముడి మీద అనుమానం కలుగుతుంది కానీ నిరూపించడానికి ఎలాంటి ఆధారాలు దొరకవు. చివరికి దుర్గ జావెద్ అక్రమాలని పసిగట్టి అతన్ని అరెస్టు చేయడానికి వెళుతుంది. జావెద్ ఆమెను అపహరిస్తాడు. సమయానికి విజయ్ వచ్చి ఆమెను కాపాడి అతన్ని చంపడంతో కథ ముగుస్తుంది.ఈ సినిమాలో మొత్తం అయిదు పాటలున్నాయి.


title: ఛాయ (సినిమా)

text:
ఛాయ 1979, జూన్ 9వ తేదీన విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
చంద్రం పట్టభద్రుడైనా ఎక్కడా ఉద్యోగం దొరకక రిక్షా తొక్కుతూ జీవిస్తుంటాడు. ఒక రోజున రవి అనే విద్యార్థి తారసపడి చంద్రం సంగతి తెలుసుకుని జాలిపడి, ఒక ఫ్యాన్సీ షాపులో ఉద్యోగం ఇప్పిస్తాడు. అప్పటి నుండి రవి చంద్రానికి గురువు, యిష్టదైవం. ఇద్దరూ ఒకే గదిలో వుంటారు. ఒక మూగపిల్ల వారికి సహాయపడుతూ వుంటుంది. ఆ మూగపిల్లకి చంద్రం అంటే ప్రాణం. రవి తనతో పాటు కాలేజీలో ఒథెల్లో నాటకంలో నటించిన ఛాయను ప్రేమిస్తాడు. ఛాయ కూడా అతడిని ప్రేమిస్తుంది. ఛాయను లొంగదీసుకోవాలని ప్రయత్నించి విఫలుడైన ప్రసాద్ ఛాయ గురించి లేనిపోని అభాండాలు వేస్తాడు. ఇది విన ఛాయ తండ్రి మండిపడతాడు. రవిని తీసుకుని రమ్మంటాడు. రవి ఇంట్లో లేకపోయే సరికి తానే రవిగా వచ్చి అప్పటికి గండం గడిచేటట్లు చేస్తానని చంద్రం వస్తాడు. అయితే ఛాయ ఇంట్లో చేరిన వారందరి బలవంతం మీద చంద్రం ఛాయ మెడలో పసుపుతాడు కట్టవలసి వస్తుంది. మంగళసూత్రం లేదా పసుపుతాడుకు హైందవ సమాజంలో ఎంతటి విలువ ఉన్నదో, దాని మూలంగా కొందరి జీవితాలు ఎలా పరిణమిస్తాయో ఈ సినిమాలో తెలియజేస్తుంది.


title: చెంచులక్ష్మి (1943 సినిమా)

text: 1958లో వచ్చిన ఇదే పేరుగల మరొక సినిమా కోసం చెంచులక్ష్మి చూడండి


title: చెంచులక్ష్మి (1943 సినిమా)

text:
చెంచులక్ష్మి, 1943లో విడుదలైన ఒక తెలుగు సినిమా. తెలుగు, తమిళ భాషల్లో ఒకేసారి వచ్చింది.
కమలా కొట్నీస్ అందం, నాట్యం, అభినయం ఈ చిత్రంలో ప్రధాన ఆకర్షణలు. టైటిల్స్‌లో చిన్నయ్య పేరు ఉన్నా గాని సంగీతానికి సంబంధించిన పని అధికంగా సుబ్బరామన్‌దేనని చెబుతారు. టైటిల్స్ మ్యూజిక్‌లోను, గూడెం వాయిద్యాలలోను లాటిన్ అమెరికన్ పోకడలను ప్రవేశపెట్టిన ఘనత సుబ్బరామన్‌దే.
అహోబిల తెగకు చెందిన శిఖనాయకుడు తనకొక కుమార్తెను ప్రసాదించమని విష్ణుమూర్తిని ప్రార్థించాడు. అలా వరమిచ్చిన విష్ణువు ఆమెను తానే పెండ్లాడుతానని చెప్పాడు. అలా కొండజాతి నాయకునికి పుట్టిన బిడ్డ "చెంచులక్ష్మి". సాహసవతిగా పెరిగి పెద్దయ్యింది. విష్ణుమూర్తి నరహరి రూపంలో భూలోకానికి వచ్చి ఆ లక్ష్మితో ప్రేమలో పడ్డాడు. నరహరి అసలు రూపం తెలియని నాయకుడు అనేక పరీక్షలు పెట్టి ఆపై తన కుమార్తెను నరహరికిచ్చి పెళ్ళి చేశాడు.


title: చెంచులక్ష్మి (1943 సినిమా)

text: ఈ సినిమాలోని 12 పాటలను మరియు పద్యాలను సముద్రాల రాఘవాచార్య రచించారు.


title: చెంచులక్ష్మి (1943 సినిమా)

text: ప్రముఖ రచయిత గుడిపాటి వెంకటచలం తన మ్యూజింగ్స్ రచనలో (280వ పుట 5వ ముద్రణ 2005) ఈవిధంగా అన్నారు:


title: చెంచులక్ష్మి (1958 సినిమా)

text:
చెంచులక్ష్మి, 1958లో విడుదలైన ఒక తెలుగు సినిమా. ఇది తెలుగు, తమిళ భాషలలో విడుదలయ్యింది.
ఈ సినిమాలో మొదటి భాగంలో ప్రహ్లాదుని కథను, రెండవ భాగంలో చెంచులక్ష్మి కథను చూపారు. మొదటి భానుమతిని ఎంపిక చేశారు. తరువాత ఆ పాత్రకు అంజలీదేవిని తీసుకొన్నారు. ఈ సినిమా విడుదలైనపుడు విష్ణువు గెటప్‌లో ఉన్న అక్కినేని నాగేశ్వరరావు కాలెండర్లను థియేటర్ల వద్ద అమ్మారు. ఈ సినిమాలో పాటలు జనప్రియమయ్యాయి.
అహోబిల తెగకు చెందిన శిఖనాయకుడు తనకొక కుమార్తెను ప్రసాదించమని విష్ణుమూర్తిని ప్రార్థించాడు. అలా వరమిచ్చిన విష్ణువు ఆమెను తానే పెండ్లాడుతానని చెప్పాడు. అలా కొండజాతి నాయకునికి పుట్టిన బిడ్డ "చెంచులక్ష్మి". సాహసవతిగా పెరిగి పెద్దయ్యింది. విష్ణుమూర్తి నరహరి రూపంలో భూలోకానికి వచ్చి ఆ లక్ష్మితో ప్రేమలో పడ్డాడు. నరహరి అసలు రూపం తెలియని నాయకుడు అనేక పరీక్షలు పెట్టి ఆపై తన కుమార్తెను నరహరికిచ్చి పెళ్ళి చేశాడు.


title: చెంచులక్ష్మి (1958 సినిమా)

text:
ఇందుగలదండు లేడని సందేహము వలదు
01. ఎంత దయామతివయ్యా అనంతా
02. ఎవడురా విష్ణుండురా ఎవడురా జిష్ణుండురా - మాధవపెద్ది సత్యం
04. కరుణాలవాలా ఇదు నీదు లీల అంతయును వింత పొగడగ నేనెంత - ఘంటసాల
05. చదివించిరి నను గురువులు
06. చెయ్యి చెయ్యి కలుపుదాం చిందులేసి కులుకిదాం - ఎ.పి.కోమల, జిక్కి బృందం
08. చిలకా గోరొంకా కులుకే పకా పకా నేనై చిలకెతే నీవే గోరొంక - జిక్కి, ఘంటసాల
09. నాడు హిరణ్యకసిపుడు అనర్గళ (పద్యం) - ఘంటసాల
11. పరాభవమ్మును సహింతునా నే పరాక్రమించక - మాధవపెద్ది సత్యం
12. మందార మకరంద
13. మహాశక్తిమంతులైనా నిజము తెలియలేరయ్యో నిజం - ఘంటసాల
14. మరపురాని మంచిరోజు నేడు వచ్చెనే ముచ్చటైన వినోదము - జిక్కి, ఘంటసాల బృందం
15. మా చిన్ని పాపాయీ చిరునవ్వేలరా మరి నిదురింపరా - జిక్కి


title: చెన్నపట్నం చిన్నోళ్ళు

text: చెన్నపట్నం చిన్నోళ్ళు 1989లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. ఎస్ ఎస్ రెడ్డి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో డా. రాజశేఖర్, చంద్ర మోహన్, జీవిత, వెన్నెల, నూతన్ ప్రసాద్, వై. విజయ, హేమ సుందర్ తదితరులు నటించారు. ఈ సినిమాకి దర్శకత్వం ఎస్ ఎస్ రెడ్డి నిర్వహించారు మరియు నిర్మాతలు జి గోవింద రాయులు, పిన్నెపల్లి శివ ప్రసాద్ నిర్మించారు. ఈ చిత్రానికి సంగీతం కృష్ణ - చక్ర స్వరాలు అందించారు.


title: చేసిన బాసలు

text: చేసిన బాసలు కె.ఎస్.ఆర్.దాస్ దర్శకత్వంలో శోభన్ బాబు, జయప్రద, మురళీమోహన్ ప్రధాన తారాగణంగా సుందర్ లాల్ నహతా నిర్మించిన 1980 నాటి తెలుగు చలనచిత్రం. హిందీలో అమితాబ్ బచ్చన్ ద్విపాత్రాభినయం చేసిన "కష్మేవాదే" చిత్రాన్ని చేసిన బాసలుగా పునర్నిర్మించారు.


title: చేతిలో చెయ్యేసి చెప్పు

text: చేతిలో చెయ్యేసి చెప్పు 1976లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం.


title: చిట్టెమ్మ చిలకమ్మ

text: చిట్టెమ్మ చిలకమ్మ 1975 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఈ చిత్రంలో శ్రీప్రియ నటించారు.


title: చెట్టుకింద ప్లీడరు

text:
గోపాలకృష్ణ, సుజాతను ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకుంటాడు. సుజాతను ఒక అనాధాశ్రమంలో చూసి నచ్చి పెళ్ళి చేసుకుంటాడు గోపాలకృష్ణ. తిరుపతిలో,అతని భార్య, కొడుకులతో అన్యోనంగా జీవితాన్ని గడుపుతారు. గోపాలకృష్ణకి సొంత ఫ్యాక్టరీలు ఉన్నాయి. ఆఫీసు పనుల్లో ఎప్పుడూ బిజీగా ఉంటాడు. అలా ఒక కొంత కాలం గడచిన తరువాత, గోపాలకృష్ణ ఆఫీసు పనులు ముగించుకుని ఆ రాత్రి ఇంటికి వస్తుండగా కారు ప్రమాదంలో మరణించినట్టుగా సుజాతకు పోలీస్ స్టేషను నుండి ఫోన్ వస్తుంది. గోపాలకృష్ణకి అంత్యక్రియలు జరుగుతాయి. అంత్యక్రియలు జరిగేటప్పుడు గోపాలకృష్ణ వాళ్ళ నాన్న శరభయ్య, అతని కొడుకు ఆలస్యంగా అక్కడికి వస్తారు. గోపాలకృష్ణ భార్య కంపెనీ బాధ్యతలు స్వీకరిస్తుంది. ఒక రోజు ఆఫీస్ లో ఉండగా శరభయ్య,వాళ్ళ అబ్బాయి అక్కడికి వస్తారు వచ్చి, అమ్మాయ్ నువ్వొక్కదానివి ఈ కంపెనీ వ్యవహారాలు చూసుకోవడం ఇబ్బందిగా ఉందేమో, మా అబ్బాయి ఆఫీస్ పనులు రాజబాబు, గోపాలకృష్ణ తమ్ముడు చూసుకుంటాడు నువ్వు ఇంట్లో ఉండి బాబు మంచి, చెడ్డ చూసుకోమ్మా అని శరభయ్య సలహా ఇస్తాడు. అందుకు సుజాత ఒప్పుకోదు. తరువాత రోజు శరభయ్య, సుజాతకు లాయర్ నోటీసు పంపిస్తాడు. అసలు ఆయనకు నాకు పెళ్ళే కాలేదని, అసలు మనకి వాళ్ళకి ఏ సంబంధము లేదని లాయర్ నోటిసు పంపిస్తాడు. తాను కూడా ఒక మంచి లాయర్ కోసం వెదుకుతూ ఉండగా బాలరాజు కనిపిస్తాడు.
బాలరాజు (రాజేంద్ర ప్రసాద్) ఒక న్యాయవాది. ఒక డొక్కు కారు వేసుకుని తిరుగుతూ ఉంటాడు. అతనికి కేసులు వాదించడంపై పెద్దగా అవగాహన ఉండదు. కాని కేసులేమైనా దొరుకుతాయేమోనని ఆశగా ఎదురుచూస్తాడు. బాలరాజు వద్దకు సుజాత వచ్చి విషయమంతా చెప్తుంది. అప్పటి నుండి ఆకతాయిగా అల్లరిగా ఉండే, బాలరాజు ఈ కేసు పై ఎన్ని ఇబ్బందులు ఎదురైనా, ఎన్ని ఆటంకాలు ఎదురైనా ఈ కేసు గెలిచి నేనేంటో వాళ్ళకి చూపిస్తానని అంటాడు బాలరాజు. ఈ విషయం తెలిసిన శరభయ్య బాలరాజుని చంపే ప్రయత్నం చేస్తాడు. ఒకానొక సందర్భంలో శరభయ్యకి భయపడి ఈ కేసుని వదిలేద్దామనే నిర్ణయానికి వస్తాడు బాలరాజు. సుజాత గారి దగ్గరకు వెళ్ళి, ఇదే విషయం ఆవిడకు చెబుతాడు. ఆవిడ ఏడుస్తూ బాలరాజు కాళ్ళు పట్టుకుని బాలరాజు గారు, అంత మాట అనకండి. మా బాబుని, నన్ను ఆదుర్మార్గుడి చేతిలో నుండి మమ్మలి రక్షించండి.మీరు తప్పమాకు వేరే దిక్కు లేదు. బాలరాజు ఆవిడ మాటలకు ఏ సమాధానం చెప్పలేక సరేనని చెప్పి ఆవిడని పంపిస్తాడు.


title: చెట్టుకింద ప్లీడరు

text: బాలరాజు కేసుకు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు సేకరించే పనిలో ఉండగా గోపాలకృష్ణ తన ప్రాణ స్నేహితుడైన భగవంతం (కనకాల దేవదాసు) చిత్రకారుడు దగ్గరకు అప్పుడప్పుడు వెళ్ళుతుండేవాడని తెలిసి, అతని వద్దకు ఏదైనా సమాచారం లభిస్తుందేమోనని అక్కడికి వెళ్తాడు. అక్కడ బాలరాజుకి భగవంతం ద్వారా కొన్ని షాక్ కలిగించే విషయాలు తెలుస్తాయి. కోర్టులో విచారణ జరుగుతుంది. గోపాలకృష్ణ స్నేహితుడైన భగవంతం బోనులో ఉన్నాడు. అతణ్ణి బాలారాజు ప్రశ్నలు అడుగుతున్నాడు. భగవంతం గారూ గోపాలకృష్ణగారు మీదగ్గరికి అప్పుడప్పుడు వస్తుండేవారు కారణం ఏమిటి? గోపాలకృష్ణ ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబరు 2న తన తండ్రి సమాధి దగ్గరికి వచ్చేవాడు. భగవంతం గారు మీ స్నేహితుడికి మీకు మధ్య రహస్యాలేమైనా ఉన్నాయా? లేవు గాని ఒకటి మాత్రం ఉంది. చాలా కాలం తన మనసులోనే దాచుకుని ఒక రోజు తట్టుకోలేక నాతో చెప్పాడు. నా దగ్గరికి దిగులుగా బాధగా వచ్చాడు. ఏమైందని అడిగితే ఓరేయ్ భగవంతం నీకన్నా నాకు ఈ లోకంలో ఆత్మీయులు ఏవరూ లేరురా. అలాంటి నీ దగ్గర కూడా ఒక నిజం దాచనురా. అప్పుడు నాకు 11 ఏళ్ళ వయసు శరభయ్య అనే నీచుడు మా ఇంట్లో చేరి, మా నాన్నగారి దగ్గర మంచిగా నటిస్తూ మా అమ్మని నమ్మించి మోసం చేసి ఆమెతో అక్రమ సంభధం పెట్టుకున్నాడు. ఆ విషయం ఏవరి దగ్గర చెప్పలేక ఏంతగానో బాధపడేవాణ్ణి ఆ శరభయ్యని చంపి ముక్కలుగా నరకాలనిపించేది. కాని అప్పుడు నేను చాలా చిన్నవాణ్ణిరా ఏమి చేయ్యలేక ఏంతగానో ఏడ్చేవాడిని. ఒక రోజు ఆ శరభయ్య, మా అమ్మ, మా నాన్న గారికి దొరికిపోతే మా నాన్న కత్తి తీసి చంపబోతే ఆ కత్తిని బలవంతంగా లాక్కున్ని మా నాన్నని నిర్దక్ష్యణ్యంగా చంపేశాడురా అని చెప్పాడు ఇది జరిగింది బాలరాజు గారు. జడ్జి గారు దీని బట్టి తెలిసిందేమంటే గోపాలకృష్ణని చంపేస్తే అతడి ఆస్తికి అధికారి కావచ్చనే ఆలోచనతో అతడిని అతి కిరాతకంగా అతి దారుణంగా హత్య చేయించాడు ఈ శరభయ్యా.. ఈ విధంగా నిజం నిరూపించబడడంతో శరభయ్యకి శిక్ష పడుతుంది. సినిమా ముగుస్తుంది.


title: చెవిలో పువ్వు

text: సామెత కోసం ఇది చూడండి: చెవిలో పువ్వులు పెట్టుకోవడం


title: చెవిలో రహస్యం

text: చెవిలో రహస్యం అనే సినిమాను మహాకవిగా విఖ్యాతుడు, తెలుగు సినిమారంగంలో ప్రముఖ కవి శ్రీశ్రీ నిర్మించారు. 1950 నుంచి 1959 వరకూ సినీకవిగా సంపాదించి సొమ్ము ఈ సినిమాలో పెట్టి చాలా విపరీతమైన నష్టాలను ఆయన చవిచూశారు.


title: చెయ్యెత్తి జైకొట్టు (1969 సినిమా)

text: చెయ్యెత్తి జైకొట్టు 1969లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం.


title: చెయ్యెత్తి జైకొట్టు (1979 సినిమా)

text: చెయ్యెత్తి జైకొట్టు 1979లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. కొమ్మినేని శేషగిరిరావు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో కృష్ణంరాజు, గీత నటించగా, జె.వి.రాఘవులు సంగీతం అందించారు.


title: చిక్కడు దొరకడు (1967 సినిమా)

text:
ఎన్.టి.ఆర్. కథానాయకుణిగా నిర్మాణం జరిగిన సినిమాలలో మంచి విజయం పొందిన సినిమా. సినిమా కథతో పాటు మంచి హాస్యం ఉండి చివరి వరకూ వినోదంగా సాగుతుంది.
ఒకానొక రాజు తన బావమరది వలన తన ఇరువురు పిల్లలను పోగొట్టుకొని జైలుపాలవుతాడు, రెండు ప్రదేశాలలో పెరిగిన పిల్లలు పెరిగి ఒకరు దొంగగా, మరొకరు ధనవంతుని బిడ్డగా పెరుగుతారు. వాళ్ళిద్దరూ కలసి తమ తలిదండ్రుల గురుంచి తెలుసుకొని రాజ్యాన్ని రక్షించుకుంటారు.


title: సప్తర్షులు

text: హిందూ సంప్రదాయములోను, పురాణ గ్రంథాలలోను ఏడుగురు దివ్యశక్తి గల తపస్సంపన్నులను సప్తర్షులు అని ప్రస్తావించారు.


title: సప్తర్షులు

text:
భారత సాంప్రదాయిక ఖగోళ విజ్ఞానంలో ఏడు నక్షత్రాలను కూడా సప్తర్షులు అంటారు. ఈ నక్షత్రాలను ఆంగ్లంలో (ఖగోళశాస్త్రంలో) "Big Dipper" లేదా "Ursa Major" అంటారు.
అసలు వీరు ఆకాశమందు గొప్పవెలుగు గల చుక్కలవలె మనకుకనబడుచున్నారు. ఈ వెలుగునకే దేవభాషయందు "జ్యోతి" అనుపేరు కలదు. ఇట్టి జ్యోతిస్సులను గూర్చి విచారించు శాస్త్రమే జ్యోతిశ్శాస్త్రము. అందులో వీరి పేర్లు అనేక విధములుగా వర్ణింపబడినవి. వీరు ఒక మన్వంతరము కాలము అనగా 71 మహాయుగముల కాలము వరకు మాత్రమే ఒక నియతమార్గమునందు తిరుగుదురు. ఆకాలముపైని వీరు పరమేశ్వరునిలో లీనమవుదురు. తిరిగి మరియొక మండల స్థానమునకు వచ్చి మరియొక మన్వంతరకాలము ఇట్లే సంచరించెదరు. ఈ అభిప్రాయము మత్స్య పురాణము నందు బాగుగా విచారించబడినది. అందులో మొదతి స్వయంభువు మన్వంతర కాలములో సప్తర్షుల పేర్లు మన సంప్రదాయం ప్రకారం చెప్పబడిన ఏడుగురు ఋషులే ఏడు నక్షత్రాలుగా ఆకాశంలో వెలుగుతున్నారు. ఆ సప్తర్షులు...


title: సప్తర్షులు

text:
రెండవదగు స్వారోచిషమన్వంతరములో వారు
మూడవదగు ఉత్తమ మన్వంతరములో
నాలుగవదగు తామస మన్వంతరములో
అయిదవదగు రైవత మన్వంతరములో
ఆరవదగు చాక్షుష మన్వంతరములో


title: సప్తర్షులు

text:
ఏడవదగు ప్రకృతమందు జరుగుచున్నది అగు వైవస్వత మన్వంతరములో
అనువారలు సప్తర్షులు.


title: సప్తర్షులు

text:
కాని, జ్యోతిశ్సాస్త్రమునకును, పురాణమునకును ప్రకృతమందలి సప్తర్షి మండలములోని వారల పేర్లు విషయములో భేదము కనిపిస్తున్నది.
ఇందుకు ప్రమాణము మహాభారతంలోని ప్రామాణిక శ్లోకం (శాంతిపర్వం 340-69,70)అదియుకాక సప్తర్షుల పేర్లు వివిధ గ్రంథాలలో స్వల్పమార్పులతో కనుపిస్తాయి. "శతపధ బ్రాహ్మణము", "బృహదారణ్యకోపనిషత్తు" (2.2.4) లలో అత్రి, భరద్వాజుడు, గౌతముడు, జమదగ్ని, కశ్యపుడు, వశిష్ఠుడు, విశ్వామిత్రుడు సప్తర్షులని చెప్పబడింది. కృష్ణ యజుర్వేదం (సంధ్యావందన మంత్రం) లో అంగీరసుడు, అత్రి, భృగువు, గౌతముడు, కశ్యపుడు, కుత్సుడు, వశిష్ఠుడు సప్తర్షులని చెప్పబడింది.


title: సప్తర్షులు

text:
సప్తర్షుల లక్షణాలు వాయు పురాణము (16-13,14) లో ఇలా చెప్పబడినవి -
దీర్ఘాయువులు, వేద మంత్రకర్తలు, దివ్యశక్తి సంపన్నులు, దివ్యదృష్టి గలవారు, సద్గుణ సముపేతులు, వేదశాస్త్రాది వివిధ విద్యా సమంచితులు, వయోవృద్ధులు, సర్వ ధర్మ మర్మజ్ఞులు, ధర్మ స్వరూపులు, గోత్ర ప్రవర్తకులు ఈ ఏడు గుణములు గల మహర్షులు "సప్తర్షులు"గా ప్రసిద్ధి వహించిరి. వీరినుండియే వంశములు వృద్ధి చెందినవి, ధర్మ వ్యవస్థ సుప్రతిష్ఠమై సాగుచున్నది.


title: సప్తర్షులు

text: వీరి జీవన విధానము, భావములను వాయుపురాణంలో (61/95-97) ఇలా చెప్పారు.- అధ్యయనము, అధ్యాపనము, యజ్ఞములు చేయుట, యజ్ఞములు చేయించుట, దానములను ఇచ్చుట, దానములు తీసికొనుట అనే ఈ ఆరు కర్మలను నిత్యము ఆచరించేవారు, విద్యాబోధనకు గురుకులములు నడిపేవారు, సంతాన ప్రాప్తికే గృహస్థాశ్రమమును స్వీకరించిన వారు, అగ్నికార్యములు నిర్వహించేవారు, వర్ణాశ్రమ ధర్మాలననుసరించి వ్యవహారములను నడిపేవారు, స్వయముగా సంపాదించుకొనిన అనింద్య భోగ్య వస్తువులనే అనుభవించేవారు, సంతానము గలిగి గోధనాది సంపదలచే ఒప్పువారు, ప్రాపంచిక విషయాలపట్ల నిరాసక్తులు.


title: సప్తర్షులు

text: ఇతడు భగవంతుని అంశావతారము అంటాఱు. ఇతనికి అనేకమంది భార్యలున్నారు. వారిలో "సంభూతి" అనే ఆమె ముఖ్యురాలు. ఆమె దక్ష ప్రజాపతికి అతని భార్య ధర్మవ్రత యందు జన్మించింది. మరీచి మహర్షి అధిక సంతానవంతుడు. కశ్యప మహర్షి ఈయన కుమారుడే.


title: సప్తర్షులు

text: ఇతడు అసాధారణ ఆధ్యాత్మిక తేజో సంపన్నుడు. ఇతనికి పెక్కురు భార్యలున్నారు. వారిలో ముఖ్యులు సురూప (మరీచి కుమార్తె), స్వరాట్టు (కర్దముని కూతురు), పథ్య (మను పుత్రిక). సురూపకు బృహస్పతి (కొన్ని చోట్ల శుభ అనే భార్యయందు అని ఉంది), స్వరాట్టుకు గౌతముడు, వామదేవుడు మొదలగు ఐదుగురు పుత్రులు, పథ్యకు విష్ణు మొదలగు మువ్వురు పుత్రులు జన్మించారు. అగ్ని పుత్రిక యైన ఆత్రేయ యందు అంగిరసులు జన్మించారు.


title: సప్తర్షులు

text: ఇతను దక్షిణ దిశకు చెందినవాడు. మహాపతివ్రతయైన అనసూయ (కర్దమ, దేవహూతుల కూతురు, కపిలుని చెల్లెలు) ఇతని ధర్మపత్ని. సీతారాములు తమ వనవాస కాలంలో అనసూయ, అత్రిల ఆతిథ్యం స్వీకరించారు. ఈ దంపతులకు త్రిమూర్తుల అంశతో ముగ్గురు పుత్రులు - దత్తాత్రేయుడు, చంద్రుడు, దుర్వాసుడు - జన్మించారు.


title: సప్తర్షులు

text: ఇతడు మహాధర్మపరుడు, తపస్వి, తేజస్వి, యోగశాస్త్ర నిష్ణాతుడు. ఒకమాఱు పులస్త్యుని అభ్యర్ధన మేరకు పరాశరుడు రాక్షస సంహారార్ధం చేసే యాగం ఆపేశాడు. అందుకు ప్రసన్నుడై పులస్త్యుడు పరాశరుని సకల శాస్త్రప్రవీణునిగా చేశాడు. పులస్త్యుని భార్యలు సంధ్య, ప్రతీచి, ప్రీతి, హవిర్భువు. దత్తోలి, నిదాఘుడు, విశ్వ వసు బ్రహ్మ మొదలగువారు పులస్త్యుని కుమారులు. దత్తోలి అగస్త్యుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాడు. రావణుడు, కుంభకర్ణుడు, విభీషణుడు అనువారు విశ్రవసుబ్రహ్మ కుమారులు.


title: సప్తర్షులు

text: ఇతడు మహా ప్రభావశాలి, జ్ఞాని. సనందన మహర్షి వద్ద దివ్యజ్ఞానము పొంది, దానిని గౌతమునికి అందించెను. దక్ష ప్రజాపతి కుమార్తె క్షమ, కర్దముని కుమార్తె గతి అనువారు పులహుని భార్యలు.


title: సప్తర్షులు

text: ఇతడు గొప్ప ఆధ్యాత్మిక తేజస్సంపన్నుడు. కర్దముని పుత్తిక క్రియ, దక్షుని పుత్రిక సన్నతి ఇతని భార్యలు. ఇతనివలన వాలఖిల్యులు అని పేరు పొందిన 60 వేల మంది ఋషులు జన్మించారు. వీరు సూర్యుని రథమునకు అభిముఖంగా నడచుచుందురు.


title: సప్తర్షులు

text: ఇతడు సూర్యవంశ ప్రభువుల పురోహితుడు. అష్టసిద్ధులు గలవాడు. సనాతన ధర్మమునెరిగినవారిలో ముఖ్యుడు. మహాసాధ్వి అరుంధతి ఇతని ధర్మపత్ని. వసిష్ఠుడు శ్రీరామునకు బోధించిన తత్వజ్ఞాననము యోగవాసిష్ఠము అని ప్రసిద్ధి పొందినది.


title: సప్తర్షులు

text: ఖగోళ పరిభాషలో Big Dipper (Ursa Major) నక్షత్రసముదాయంలో చెప్పబడే తారల పేర్లు:


title: సప్తర్షులు

text: "వశిష్ఠ" నక్షత్రానికి ప్రక్కన తక్కువ కాంతితోకనిపించే జంటనక్షత్రం పేరు "అరుంధతి" (Alcor/80 Ursa Majoris).


title: చిలకా గోరింక

text:
ఈ చిత్రం జున్ 10,1966లో విడుదలలైన తెలుగు చలన చిత్రం.
ప్రముఖ నటుడు కృష్ణంరాజు మరియు హాస్యనటి రమాప్రభ ఈ చిత్రం ద్వారా వెండితెరకు పరిచయమయ్యారు. ప్రముఖ హిందీ నటి 'నూతన్' కూడా ఇందులో పాత్ర పోషించారు.
అన్ని పాటల రచయిత శ్రీశ్రీ మరియు సంగీతం సమకూర్చినది సాలూరు రాజేశ్వరరావు.


title: చిలకపచ్చ కాపురం

text: చిలకపచ్చ కాపురం 1995 లో కోడి రామకృష్ణ దర్శకత్వంలో వచ్చిన సినిమా. ఇందులో జగపతి బాబు, సౌందర్య, మీనా ముఖ్య పాత్రల్లో నటించారు.


title: చిలకపచ్చ కాపురం

text: ఓ గ్రామంలో నివసించే బావ బావమరుదులు పరశురామయ్య, బుల్లెబ్బాయి మధ్య పరస్పర విరోధం కలుగుతుంది. ఇద్దరూ గ్రామంలో పెద్ద మనుషులే. ఆ గ్రామంలోనే గోదావరి నది మీద పడవ నడుపుకునే గోపాలకృష్ణ ఊర్లో వారందరికీ తలలో నాలుకలా ఉంటాడు. పరశురామయ్య, బుల్లెబ్బాయి ఇద్దరికీ ఇతనంటే అభిమానమే. అదే చొరవతో గోపాలకృష్ణ వీరిద్దరి కుటుంబాలను కలపాలని ప్రయత్నిస్తుంటాడు.


title: చిలకపచ్చ కాపురం

text: పరశురామయ్య కూతురైన సత్యవతి గోపాలకృష్ణ బాల్య స్నేహితురాలు. ఆమె గోపాలకృష్ణను మనసులోనే ఆరాధిస్తుంటుంది కానీ అతను మాత్రం ఆమెను ఓ స్నేహితురాలిగా మాత్రమే చూస్తుంటాడు. బుల్లెబ్బాయి పట్నం నుంచి రాధ అనే అమ్మాయిని తెచ్చి తన ఇంట్లో ఉంచుకుంటాడు. గోపాలకృష్ణ ఆమెను మొదటిసారి చూడగానే మనసు పారేసుకుంటాడు. రాధ తన అవసరాలు తీర్చడానికి గోపాలకృష్ణతో తప్ప బయటి వాళ్ళెవ్వరితోనూ కలవదు.ఈ సినిమాకు విద్యాసాగర్ సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు.


title: చిలకమ్మ చెప్పింది

text:
ఇది 1977లో విడుదలైన ఒక తెలుగు చిత్రం. నిర్మాత చేగొండి హరిబాబు (రాజకీయనాయకులు చేగొండి హరిరామజోగయ్య), ఈరంకి శర్మ దర్శకత్వంలో ఈ చిత్రం నిర్మించారు. ఈ సినిమాకు మలయాళ సినిమా అడిమైకళ్ మాతృక.
సంగీత, లక్ష్మీకాంత్ అక్కాతమ్ముళ్ళు. మల్లి(శ్రీప్రియ) పేదమ్మాయి. పల్లెలో చిలక జ్యోస్యం వాడు చెప్పినట్టు తనకు చదువుకొన్న పెద్దింటి వరుడు వస్తాడని కలలు కంటుంది. సంగీత దగ్గర పని కోసం పల్లె నుండి పట్నం వస్తుంది. పేదవాడైన నారాయణరావు కూడా అక్కడే పనిచేస్తుంటాడు. అతడు కొంత చెవిటితనం కలిగి ఉంటాడు. మల్లిని అభిమానిస్తుంటాడు. రజనీకాంత్, లక్ష్మీకాంత్ కు స్నేహితుడు. పాలకొల్లు లాకుల ప్రభుత్వోద్యోగిగా వీరుంటున్న గ్రామానికి వస్తాడు. సంగీత పురుష ద్వేషి, సంగీతం టీచరు. ఆమె రజనీకాంత్ ను 'కుర్రాడి'గా సంబోధిస్తుంది. అతనిపట్ల అయిష్టత ప్రదర్శిస్తుంది. మల్లి పెళ్ళి కాకుండానే గర్భవతి ఔతుంది. ఆమె లక్ష్మీకాంత్‌తో సంభందం కలిగి ఉండటం నారాయణరావు చూస్తాడు, అతడు చూసాడని వీళ్ళూ గమనిస్తారు, సంగీత రజనీకాంత్ ను దీనికి కారణం అనుకుంటుంది. ఆమెకు లోలోపల రజనీకాంత్ పట్ల ప్రేమ. రజనీకాంత్ మల్లి భాద్యతలను నారాయణరావుకు అప్పగించి అతడికి లాకులవద్ద ఉద్యోగం వేయించి బదిలీమీద వెల్లే తాను మళ్ళీ తను వచ్చేవరకూఅతడివద్దే ఉంచమని చెప్తాడు. బిడ్డపుట్తేవరకూ నారాయణరావు దగ్గర ఉన్న మల్లికి తనపై అతడి ప్రేమ తెలుస్తుంది. చివరకు బిడ్డ తండ్రిగా ఒప్పుకున్న లక్ష్మీకాంత్ మల్లిని తీసుకు వెళ్ళాలని వస్తే ఆమె ఒప్పుకోదు. తనకు పేదవాడైన నారాయణరావుతోనే జీవితం అని చెప్పి అతడితో పల్లెకు వెళ్ళీపోతుంది. సంగీత రజనీకాంత్‌ను క్షమించమని తనను పెళ్ళీచేసుకోమని కోరుతుంది.


title: చిలిపి మొగుడు

text: కమల్ హాసన్, శ్రీదేవి, దీప నటించిన తమిళ చిత్రం చిలిపి మొగుడు పేరుతో తెలుగులో డబ్బింగ్ చేయబడింది. భార్గవ్ ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్ గోపాలరెడ్డి ఈ చిత్ర నిర్మాత.


title: చిలిపి వయసు

text: పదిమందిలో కలుపుగోలుగా తిరిగే యువతిని చెడిపోయిన దానిగా పదిమంది భావిస్తారు. ఆధునికంగా ఉండడం చెడిపోవడం కాదు. ఉత్తమత్వం అనేది ఆయా వ్యక్తుల సంస్కారం మీద ఆధార పడి ఉంటుంది అనే విషయం ఈ సినిమా చెబుతుంది. ఈ సినిమాలో అల్లరి పిల్లగా రాధిక, నిండుగా పమిట కప్పుకుని గడుసరిగా తెరచాటున తిరిగే అమ్మాయిగా మీరా నటించారు.


title: చిల్లర దేవుళ్లు

text: దాశరథి రంగాచార్య ప్రఖ్యాత నవల చిల్లర దేవుళ్ళుకు ఇది చిత్రరూపం. కె.వి.మహదేవన్ స్వర కల్పనలో అద్భుతమైన గీతాలున్నాయి.


title: చిల్లరకొట్టు చిట్టెమ్మ

text:
ఇది 1977, అక్టోబరు 7న విడుదలైన ఒక తెలుగు సినీమా. దాసం గోపాలకృష్ణ రాసిన 'చిల్లరకొట్టు చిట్టెమ్మ' గోదావరి జిల్లాలలో ప్రాచుర్యంలో ఉన్న నాటకం. ఆ నాటకం ఆధారంగా దాసరి దర్శకత్వంలో నిర్మించబడిన చిత్రమిది. ఈ చిత్ర విజయంలో నపుంసక వేషం వేసిన శ్రీ మాడా వెంకటేశ్వరరావు గారు ప్రధాన పాత్ర పోషించారు.
దత్తుడు (మురళీమోహన్) నిర్మల కొడుకు, జీళ్ళ సీతయ్య (గోకిన రామారావు) మరదలు చిట్టెమ్మ (జయచిత్ర) చిన్నప్పటినుండి ప్రేమించుకుంటారు. ఆస్తిపరుడైన దత్తుడ్ని వేరే అమ్మయికిచ్చి పెళ్ళి చేస్తారు. చిట్టెమ్మ అక్క మరణించడంతో చిట్టెమ్మ వయసులో చాలా పెద్దవాడైన బావను పెళ్ళి చేసుకోవసి వస్తుంది. చిల్లర కొట్టు (పచారీ సరుకులు అమ్మే దుకాణం, మిని సూపరు బజారు వంటిది) నడపటం వల్ల చిట్టెమ్మ, చిల్లరకొట్టు చిట్టెమ్మ అయ్యింది. ఆమెను బట్టల వర్తకుడు, బంగారు నగల వర్తకులు లోబరచుకోవాలని చూస్తారు. వీలుకాక ఆమె మీద పుకార్లు సృష్టిస్తారు. అనుమానంతో జీళ్ళసీతయ్య చిట్టెమ్మను నరికేస్తాడు.


title: చిన్నారి దేవత

text: చిన్నారి దేవత 1987లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. రాజా నాయుడు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో అర్జున్ , రజని , శరత్ బాబు నటించగా, కె. చక్రవర్తి సంగీతం అందించారు.


title: చినరాయుడు

text:
చినరాయుడు 1992లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. బి.గోపాల్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమాలో వెంకటేష్ మరియు విజయశాంతి ప్రధానపాత్రలు పోషించారు. ఇది తమిళంలో విజయవంతమైన "చిన్న గౌండర్" సినిమా యొక్క తెలుగు రీమేక్. తమిళంలో విజయకాంత్ ప్రధాన పాత్రను పోషించాడు.
ఈ సినిమాకు సంగీతాన్ని ఇళయరాజా సమకూర్చాడు.


title: చిన్ననాటి స్నేహితులు

text: చిన్ననాటి స్నేహితులు 1971, అక్టోబర్ 6న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. కె.విశ్వనాధ్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో నందమూరి తారక రామారావు, జగ్గయ్య, దేవిక, శోభన్ బాబు, వాణిశ్రీ తదితరులు నటించారు.


title: చిన్నారి చిట్టిబాబు (1971 సినిమా)

text: చిన్నారి చిట్టిబాబు 1971లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. సంజీవి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో శోభన్ బాబు, శారద నటించగా, తాతినేని చలపతిరావు సంగీతం అందించారు.


title: చిన్నారి ముద్దులపాప

text: చిన్నారి ముద్దులపాప 1991లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. వాసిరెడ్డి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో జగపతి బాబు, సుధాకర్, కావేరి, శివాజీ రాజా, కోట శ్రీనివాస రావు, డిస్కో శాంతి నటించగా, ఎస్.పి. కోదండపాణి సంగీతం అందించారు.


title: చిన్ని కృష్ణుడు

text: విడిపోయిన తన తల్లిదండ్రులను కలిపే యువకుని కథ ఈ చిన్ని కృష్ణుడు.జంద్యాల సున్నితనమైన హాస్యం,ఆర్.డి.బర్మన్ సంగీతం చిత్రానికి వన్నె తెచ్చింది.కథ చాలా చిన్నది.కాని చిత్రంలో హాస్యం చెప్పుకోతగ్గది. ఈ చిత్రంలో ఆశా భోస్లే పాడిన జీవితం సప్తసాగర గీతం అనే పాట జనరంజకమైనది.


title: చింతామణి (1933 సినిమా)

text: చింతామణి చిత్రం కాళ్ళకూరి సదాశివరావు దర్శకత్వంలో పులిపాటి వెంకటేశ్వర్లు, రామతిలకం నటీనటులుగా 1933లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.


title: చింతామణి (1956 సినిమా)

text:
01. అర్ధాంగలక్ష్మి ఐనట్టి ఇల్లాలిని తమ ఇంటి దాసిగా తలచువారు (పద్యం) - ఘంటసాల
02. అందాలు చిందేటి ఆనందసీమా రాగాలతూగే శృంగారమేమో - పి.భానుమతి, ఎ. ఎం.రాజా
03. ఇంట రంభలవంటి ఇంతులుండగ సాని సంపర్కముగోరు ( పద్యం) - మాధవపెద్ది
04. ఇందవ సుందరీమణులకాత్మవిభుండె జగత్రయంబు (పద్యం) - పి. లీల
05. ఇంతులు తారసిల్లు వరకే పురుషాగ్రాణలెంతలేసి సామంతులాడినన్ (పద్యం) - పి.భానుమతి
06. ఎంత దయో చింతలపై పంతంబున పులుసుగాచి పడిపడి దాగెన్ (పద్యం) - రేలంగి
07. కనరా శ్రీహరి లీలలు కనరా ఈ జగమంతాని మాయాజాలమే - కె. రఘురామయ్య
08. కస్తురీ తిలకం లలాటఫలకే వక్షస్ధలే కౌస్తుభం నాసాగ్రే - ఘంటసాల
09. కలి రోజులు వచ్చి కళ్ళు మూసుకుపోయి చల్లగ సాని ఇంటికి (పద్యం) - రేలంగి
10. కష్ట భరితంబు బహుళ దుఖ:ప్రదంబు సారరహితమైన(పద్యం) - ఘంటసాల
11. కలిగిన భాగ్యమెల్లను మొగంబున తెచ్చితి ఇప్పుడు (పద్యం) - మాధవపెద్ది
12. కాళిందీపుళినే తమాలనిబిడిఛ్చాయే (పద్యం) - ఘంటసాల
13. చల్లని మేనితోడ చిరునవ్వులు పర్వులిడంగడుంత (పద్యం) - పి. భానుమతి
14. చదివితి సమస్త శాస్త్రములు చదివి ఏమి ఫలము (పద్యం) - ఘంటసాల
15. చూచిన వేళ ఎట్టిదియో చూడక యుండిన నిన్నేకమియున్ దోచదు(పద్యం) - ఘంటసాల
16. జయజయా సుందరా వనమాలి జయ బృందావనా - ఘంటసాల,పి. భానుమతి
17. తాపస వృత్తిబూని పృధుశ్చానమొనర్చియు నన్ను చేరగా (పద్యం) - కె. రఘురామయ్య
18. తల్లిరొ నీదువాదమృత ధారలు చేరికొనంగజేసె(పద్యం) - ఘంటసాల
19. తగునా నను నీట ముంచ తగునా కన్నీట ముంచ తగునా - పి.లీల
20. తాలిమి భూమికీడైన దాని వివేకమునన్ మదాలసంబోలిన దానిన(పద్యం) - ఘంటసాల
21. తాతలనాటి క్షే త్రములెల్ల తెగనమ్మి దోసిళ్ళతొ తెచ్చిపోసినాను (పద్యం) - మాధవపెద్ది
22. తనియధనుడు రూపసి యొప్పనివాడు వివేకి మూఢభావుడు (పద్యం) - పి.లీల
23. తీయని వేణువు ఊదిన దారుల పరుగిడు రాధనురా పదముల - పి. భానుమతి
24. దివ్య స్ధలమంబగు తిరుపతి కొండను కోతిమూకను పాదుకొల్పినావు (పద్యం) - మాధవపెద్ది
25. నలువురు నోట గడ్డియిడ నవ్వులబుచ్చితి అగ్గివంటి (పద్యం) - మాధవపెద్ది
26. నను దేవేంద్రునిగా నొనర్తుననియెన్ నన్నేమియోగించి ఆతని ( పద్యం) - మాధవపెద్ది
27. పూజ్యుల ఇంటను పుట్టిన చాలునా బ్రతుకొక్క ధర్మమై(పద్యం) - కె. రఘురామయ్య
28. పసిడి శీలమ్మునమ్మిన పతితవయ్యో పరగానపైనించుక (పద్యం) - కె. రఘురామయ్య
29. పాపిని బ్రష్టురాల నటిబానిసనై బహునీచవృత్తిలో (పద్యం) - పి. భానుమతి
30. పున్నమీ చకోరినయీ తేవోయి హాయి జాబిలి - పి. భానుమతి
31. బాలాయే నీలావకుచే నవకింకిణీక ఛాయాభిరామా ( పద్యం) - పి. భానుమతి
32. భక్తి భావమ్ము తొలుపారు బహుళగతుల ఆత్మచింతన (పద్యం) - కె.రఘురామయ్య
33. మేలాయే నీవేళ శ్రీ వేణుగోపాలా నీసాటి ఎవరోయి సామీ - పి. భానుమతి
34. మౌనులు సతతమున్ భజింపగనిపింపన్‌బూని నీవెటులో (పద్యం) - పి. భానుమతి
35. రంగైన రవ్వనురా బంగరు మువ్వనురా నీపైన మోహమురా - సుశీల
36. రావోయి రావోయి ఓ మాధవా అందాల రాధ అలిగింది వేగ రావోయి - పి. భానుమతి
37. విడిచితి బంధువర్గముల వీడిత ప్రాణములోగ్గు మిత్రులను (పద్యం) -మాధవపెద్ది
38. సిరికిన్ చెప్పడు శంఖచక్రయుగమున్ ( పద్యం) - పి.లీల


title: చిరంజీవి రాంబాబు

text:
చిరంజీవి రాంబాబు 1978, మార్చి 11న విడుదలైన సాంఘిక చిత్రం. ఈ సినిమాకు తాతినేని ప్రకాశరావు దర్శకత్వం వహించగా పద్మజా పిక్చర్స్ బ్యానర్‌పై కోగంటి విశ్వేశ్వరరావు నిర్మించాడు.
రామాపురం ప్రెసిడెంటు రాఘవరావు. ఆయన భార్య రత్నమ్మ గయ్యాళి. వారి పుత్రరత్నం రంగడు గారాల బాబు. రత్నమ్మ సవితి రమ్ముడు రాంబాబు తన తల్లి చనిపోవడంతో తన సవితి అక్క దగ్గరకు చేర్చబడతాడు. రత్నమ్మ రాంబాబును రాచిరంపాన పెడుతుంది. బడిలో పంతులమ్మ శారదను అక్కా అని పిలుస్తుంటాడు. రాఘవరావు తమ్ముడు మధు శారదను ప్రేమిస్తాడు. కనకారావు అనే వడ్డీవ్యాపారి అడ్డు వచ్చినా మధు, శారదల వివాహం అవుతుంది. రత్నమ్మ, కనకారావు కలిసి రాంబాబుపైనా, శారదపైనా కుట్రలు పన్నుతారు. మధు మూలంగా వడ్డీవ్యాపారం దెబ్బతిన్న కనకారావు గ్రామంలో సహకార గిడ్డంగులను పేల్చివేయడానికి పథకం వేస్తాడు. అది తెలిసిన రాంబాబు మధుకు చెప్పడానికి వెడుతూ రంగడి మూలకంగా పోలీసుల పాలవుతాడు.


title: చిరంజీవులు (సినిమా)

text:
ఒక పల్లెటూర్లో మోహన్ (యన్.టి.ఆర్), రాధ (జమున) ఇరుగు పొరుగున నివసించే పిల్లలు. చిన్ననాటి నుంచి వారిద్దరి మధ్య చెలిమి మొగ్గ తొడిగింది. రాధ తల్లిదండ్రులు కొంచెం సంపన్నులు. మోహన్ తండ్రి మిఠాయిబండి నడిపేవాడు. కాలక్రమేనా వారిద్దరు పెరిగి పెద్దవారవుతారు. ఇద్దరికీ పెళ్ళి కూడా నిశ్చయమవుతుంది. అయితే అంతకుముందే వారిద్దరూ కలిసి తిరునాళ్ళకు వెళతారు. అక్కడ డాక్టర్ కృష్ణ (గుమ్మడి) రాధను చూస్తాడు.
పెళ్ళికోసం బంగారు వస్తువులు కొనడానికి వెళ్ళిన మోహన్ దురదృష్టవశాత్తూ కంటిచూపుకు దూరమవుతాడు. కొంతకాలం డాక్టరు దగ్గర వుండాల్సి వస్తుంది. సకాలంలో మోహన్ ఇంటికి రాకపోవడం వల్ల అతన్ని మోసగాడుగా భావించి రాధకు డాక్టరుతో పెళ్ళి జరిగే ఏర్పాటు చేస్తారు.
మోహన్ ఇంటికి తిరిగి వచ్చి రాధకు పెళ్ళి జరిగిపోయిందని తెలిసి బాధపడతాడు. తిరిగి టౌనుకు వెళ్ళిన మోహన్ కు డాక్టర్ కృష్ణ ఆశ్రయమిచ్చి అతనికి కళ్ళు తెప్పించే ప్రయత్నం చేస్తాడు. రాధకు అతన్ని పరిచయం చేయగా ఆమె మోహన్ ను చూసి నిర్ఘాంతపోతుంది.
చూపువచ్చిన మోహన్ పల్లెటూరికి తిరిగి వెళతాడు. అతన్ని వెతుక్కుంటూ రాధ కూడా వెళుతుంది. వారిద్దరూ చిన్ననాడు నిర్మించుకొన్న పొదరిల్లు వద్ద ప్రాణాలు విడుస్తారు.
01. అల్లవాడే రేపల్లెవాడే అల్లిబిల్లి పిల్లంగొవి- పి. లీల, ఘంటసాల బృందం
02. ఎందాక ఎందాక ఎందాక అందాక అందాక - పి. లీల, ఘంటసాల
03. ఏనాటికైనా నీ దాననే ఏనాటికైనా నీ దాననే - పి. లీల
04. కనుపాప కరవైన కనులెందుకోతనవారే పరులైన - ఘంటసాల, పి. లీల
05. చికిలింత చిగురు సంపంగి గుబురు చినదాని మనసు - ఘంటసాల, పి. లీల
06. చివురుల నీడల చిరునవ్వు తానై విరసిన చిన్నారి - ఘంటసాల కోరస్
07. తినేందుకున్నాయిరా కొనేందుకున్నాయిరా - జిక్కి, కె. జమునారాణి
08. తెల్లవార వచ్చె తెలియక నా సామి మళ్ళి పరుండేవు లేరా - పి. లీల
09. నాటిన అంటుకు ...ఎంచక్కా ఎంచక్కా ఎంచక్కా - కె.రాణీ, కె. జమునారాణి
10. మనసు నీదే మమత నాదే నాదానవే నే నీ వాడనే - ఘంటసాల
11. మనసైన పాట మారని పాట - ఘంటసాల, పి. లీల
12.మనసైన పాట మారని పాట - ఘంటసాల,( గుమ్మడి మాటలతో)
13. మారని ప్రేమ మల్లెల మాల - పి. లీల
14. మారని ప్రేమ మల్లెల మాల - పి. లీల, ఘంటసాల
15. మిగిలింది నేనా బ్రతుకిందుకేనా మరచేవా ఎసబాసి -ఘంటసాల
16. రామనామ మను మిఠాయి ఇదిగో రండి సుజనులార- మాధవపెద్ది
17. సుకుమార హృదయాల వేదనకు శాంతి - ఘంటసాల


title: చిరునవ్వుతో

text:
చిరునవ్వుతో 2000లో జి. రాంప్రసాద్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. వేణు, షహీన్ ఇందులో ప్రధాన పాత్రధారులు.
వేణు ఒక పాకశాస్త్ర ప్రవీణుడు.తన మామ (చంద్రమోహన్) కూతురైన అరుణ (ప్రేమ)తో పెళ్ళి నిశ్చయం అవుతుంది. కానీ అరుణ ఎవరినో ప్రేమించి అతన్ని పెళ్ళి చేసుకోవడం కోసం ఎవరికీ చెప్పకుండా వెళ్ళిపోతుంది. అందరూ వేణు మీద జాలి చూపిస్తుంటే అతను మాత్రం దాన్ని తేలిగ్గా తీసుకుంటాడు.


title: చిత్రం (సినిమా)

text:
చిత్రం, 2000లో నిడుదలైన ఒక తెలుగు సినిమా. అతి తక్కువ బడ్జెట్‌తో, అధికంగా క్రొత్తవారితో నిర్మింపబడిన ఈ కాలేజీ పిల్లల ప్రేమ ఇతివృత్తంగా సాగుతుంది. ఈ సినిమాతో తేజ, ఉదయకిరణ్ వంటివారు తెలుగు చిత్రరంగానికి పరిచయమయ్యారు.
రమణ (ఉదయ్ కిరణ్)ది ఒక మధ్య తరగతి కుటుంబం. రమణకు సంగీతమంటే ఆసక్తి. కాలేజీలో కొంతమంది స్నేహితులతో కలిసి ఒక బృందంగా సాధన చేస్తుంటాడు. తల్లితండ్రులు ఒక ప్రమాదంలో మరణించగా జానకి (రీమా సేన్) మరియు ఆమె ఆక్క అమెరికానుండి తిరిగి వచ్చి రమణ చదువుతున్న కాలేజీలో చేరతారు. సంగీతం పట్ల ఆసక్తి ఉన్న జానకి, రమణలు ఇద్దరూ ఒకరిపట్ల ఒకరు ఆకర్షితులవుతారు. జానకి గర్భవతి అవుతుంది. ఆధునిక యువతి అయిన జానకి గర్భం తొలగించటానికి ఒప్పుకోక పోవటంతో ఇబ్బందికరమైన పరిస్తితులలో ఇంకా కాలేజీలో చదువుతుండగానే అప్పటికప్పుడే పెళ్ళి చేసుకోవలసి వస్తుంది. ఇద్దరూ పెళ్ళి చేసుకొని ఒకింట్లో నివశిస్తుంటారు. పిల్లవాడిని పెంచుకుంటూ పరీక్షలకు చదువుకొంటూ ఉంటారు. కుటుంబ పోషణకు సంపాదించడానికి రమణ నానా ఇబ్బందులూ పడుతుంటాడు. మధ్యలో జానకిపై విసుక్కుటుంటాడు. రమణకు బిడ్డను అప్పగించి జానకి వెళ్ళిపోతుంది. ఇలా సాగుతుంది కథ.


title: చిత్రం భళారే విచిత్రం (సినిమా)

text:
సుధాకర్, బ్రహ్మానందం ఒక విశ్రాంత పోలీసు కానిస్టేబులు అయిన గోరోజనాల గరుడాచలం (కోట శ్రీనివాస రావు) ఇంట్లో అద్దెకు ఉంటుంటారు. సుధాకర్ ఒక ముద్రణాలయం(ప్రింటింగ్ ప్రెస్)లో కంపోసర్‌గా పనిచేస్తూ ఉంటాడు. ఉద్యోగం లేని బ్రహ్మానందం ఇంటి పనులు చూస్తూంటాడు. మనుషులు అంటే సదభిప్రాయం లేని గరుడాచలం ఇంటి అద్దె కోసం వీరిని ప్రశ్నించినప్పుడల్లా నేర్పుగా తప్పించుకుంటుంటారు. కొన్నాళ్ళకి ఉద్యోగాల వేటలో వీరి మిత్రులు రాజా (నరేష్), రాఘవ కూడా వీరి దగ్గరకి వస్తారు.
గరుడాచలానికి తెలియకుండా నలుగురూ అదే ఇంట్లో ఉంటూ ఉద్యోగాలు వెతుక్కుంటూ ఉంటారు. రాజాకి ఒక సూపర్ మార్కెట్లో ఉద్యోగం దొరుకుతుంది. రాఘవ ఒక హోటల్లో సూపర్ వైజర్ పనిలో చేరతాడు.
ఉద్యోగాలు దొరికిన ఆనందంలో నలుగురూ బారులో మందు త్రాగి ఇంటికి వచ్చి ఇదేంటని ప్రశ్నించిన గరుడాచలాన్ని కొట్టడంతో, అతను వాళ్ళని ఇంట్లోచి తరిమేస్తాడు. పట్నంలో ఎక్కడా బ్రహ్మచారులకి ఇళ్ళు దొరక్కపోవడంతో సుధాకర్ భార్యగా ఆడవేషం వేసుకున్న రాజా, తండ్రిగా బ్రహ్మానందం, తమ్ముడిగా రాఘవ నటిస్తూ ఒక ఇంట్లో అద్దెకు చేరతారు. ఆ ఇంటి యజమాని కూతురిని రాజా ప్రేమిస్తాడు.


title: చట్టంతో చదరంగం

text: చట్టంతో చదరంగం 1988లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. కె.మురళీమోహనరావు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో శోభన్‌బాబు, శారద, సుహాసిని నటించగా, కె. చక్రవర్తి సంగీతం అందించారు.


title: చిట్టెమ్మ మొగుడు

text: చిట్టెమ్మ మొగుడు 1993లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. ఎ.కోదండరామిరెడ్డి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో మోహన్ బాబు, దివ్యభారతి, పూజాబేడీ, బ్రహ్మానందం నటించగా, కె.వి.మహదేవన్ సంగీతం అందించారు.


title: చిట్టి చెల్లెలు

text: చిట్టి చెల్లెలు 1970, జూలై 29న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. అన్నాచెల్లెల్ల అనురాగానికి అపూర్వ రూపకల్పన ఈ చిత్రం. ఎం. కృష్ణన్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో నందమూరి తారక రామారావు, వాణిశ్రీ, హరనాధ్, రాజశ్రీ, గుమ్మడి, పద్మనాభం నటించగా, సాలూరి రాజేశ్వరరావు సంగీంత అందించారు.


title: చిట్టి చెల్లెలు

text: మాతృప్రేమను మించినది లోకంలో లేదంటారు. కాని చెల్లెలి పట్ల అన్న ప్రేమానురాగాలు అంతకంటే తక్కువేమి కాదని నిరూపించిన చిత్రం ‘చిట్టిచెల్లెలు’. అన్న పాత్రలో ఎన్.టి.ఆర్. సోదరి పట్ల వాత్సల్యాన్ని అత్యంత సహజంగా కదిలించేలా ప్రదర్శించగా, చెల్లెలి పాత్రలో వాణిశ్రీ అన్నపట్ల అనురాగం చూపించే చెల్లిలిగా తన నటనను ప్రదర్శించింది. శ్రీరామవనపాసం నాటకం ఈ చిత్రానికి ప్రత్యేక ఆకర్షణకాగా, పద్మనాభం-గీతాంజలి, బాలకృష్ణ-సురభి బాలసరస్వతి జంటల హాస్యం బాగా నవ్విస్తుంది. సాలూరి రాజేశ్వరరావు సంగీతం అందించిన ఈ చిత్రంలోని ‘అందాల పసిపాప’, ‘ఈ రేయి తీయనిది’, ‘జుం జుం జుం తుమ్మెద పాడింది’ వంటి పాటలను ప్రజాదరణ లభించింది.


title: చిట్టి తమ్ముడు

text: ఇది 1962లోవిడుదలైన ఒక తెలుగు చిత్రం. ప్రసిద్ధిచెందిన ఆలివర్ ట్విస్ట్ నవల ఆధారంగా ఈ చిత్రం తీశారు. అనాథ శరణాలయాలు, అక్కడి అకృత్యాలు, పిల్లల బాధలు చిత్ర ప్రధాన విషయాలు. జగ్గయ్య, కాంతారావు, రాజనాల, రాజసులోచన, సుర్యకాంతం, చదలవాడ మొదలైన వారు నటించారు. ఇదే కథతో తమిళంలో జయలలితతో సినిమా తీసారు. అది తిరిగి తెలుగులోనికి డబ్బింగు అయ్యింది.


title: చివరకు మిగిలేది (సినిమా)

text:
చివరకు మిగిలేది 1960లో నిర్మితమైన ఒక తెలుగుచిత్రం. కాంగ్రెస్ నాయకుడు ఉప్పునూతల పురుషోత్తమ రెడ్డి మిత్రులతో కలిసి నిర్మించాడు. ఇది నటుడు ప్రభాకర రెడ్డి తొలి చిత్రం. ఈ చిత్రం అషుతోష్ ముఖర్జీ బెంగాలీ కథ “నర్స్ మిత్ర” ఆధారంగా తీశారు. ఇదే కథ ఆధారంగా హిందీ లో "ఖామోషీ" అన్న చిత్రం 1969 లో వచ్చింది. వహీదా రెహమాన్ నాయిక, అలాగే, "దీప్ జలే జాయి" అన్న బెంగాలీ చిత్రం కూడా ఇదే కథపై ఆధారపడ్డ సినిమా. అందులో సుచిత్రా సేన్ కథానాయిక.
ఈ చిత్రం గురించి కొన్ని సభలలో ఎం. సత్యనారాయణరావు హాస్యంగా పూర్వస్మృతులు గుర్తుతెచ్చుకొంటూ ప్రస్తావించాడు. పి.వి. నరసింహారావు ఈ సినిమాను చూసి చేసిన వ్యాఖ్యలు అలాంటి ప్రస్తావనలలో కొన్ని. ఈ సినిమా బాగుందని పి.వి. అనగా "నీలాంటి మేధావికి ఈ సినిమా నచ్చిందంటే ఇక సినిమా హిట్టయ్యే ఛాన్సులేదు" అని సత్యనారాయణ అన్నాడట. (టి.వి.లో చూసిన ప్రసంగాల ఆధారంగా వ్రాసింది.)


title: చివరకు మిగిలేది (సినిమా)

text: ఒక మానసిక వైద్యశాలలో పద్మ అన్న నర్సు పనిచేస్తూ ఉంటుంది. ఆ ఆసుపత్రి నడిపే డాక్టర్ గారు (ప్రభాకరరెడ్డి) ప్రేమలేమి లో ఉన్న వారు, ప్రేమించి దగాపడిన వారు - ఇలాంటి పేషంట్లను వారితో ప్రేమగా ఉంటూ, దగ్గరవడం ద్వారా నయం చేయవచ్చని నమ్మినవారు. ఈ పద్ధతిలో వైద్యం చేస్తూనే, పద్మ భాస్కర్ (కాంతారావు) అన్న పేషంటును నిజంగానే ప్రేమించడం మొదలుపెడుతుంది. భాస్కర్ కూడా ఆమెని ఇష్టపడ్డా, ఇది ఆమె వృత్తిలో భాగం అనుకుని, నయం కాగానే వెళ్ళిపోయి, వేరే అమ్మాయిని పెళ్ళి చేసుకుంటాడు. తరువాత, మరో పేషంటు ప్రకాశరావు (బాలయ్య) బాధ్యతలు స్వీకరిస్తుంది పద్మ. అయితే, ప్రకాశరావు కూడా ఆమెని ప్రేమించడం మొదలుపెడతాడు. అప్పుడప్పుడే భాస్కర్ అనుభవం నుంచి బయటపడుతున్న పద్మకి ఇంతలోనే ఈ అనుభవం ఎదురవడంతో మానసిక ఒత్తిడికి గురౌతూ ఉంటుంది. కల్నల్ ప్రకాశరావుతో పద్మ ప్రేమ వృత్తి ధర్మమే కానీ, మరొకటి కాదు అని తేల్చి చెప్పడంతో, ప్రకాశరావు తనకి నయం కాగానే ఆసుపత్రి వదిలి వెళ్ళిపోతాడు. ఈ పరిణామాల మధ్య, పద్మ మానసిక స్థిమితం తప్పి, అదే ఆసుపత్రిలో రోగి అవుతుంది.


title: చూడాలని వుంది

text: చూడాలని ఉంది 1998లో గుణశేఖర్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన సినిమా. చిరంజీవి, సౌందర్య, ప్రకాష్ రాజ్, అంజలా జవేరి ఇందులో ప్రధాన పాత్రధారులు.


title: చూడామణి (సినిమా)

text: జానకి పిక్చర్స్ పతాకాన పుష్పవల్లి, నారాయణరావు సి.ఎస్.ఆర్. సుందరమ్మ, పులిపాటి ముఖ్య పాత్రలు ధరించగా 'చూడామణి' చిత్రం రాజాశాండో దర్శకత్వంలో రూపొందింది. వెంపటి సదాశివబ్రహ్మం స్క్రీన్‌ప్లే సమకూర్చగా టి.జి.కమలాదేవి నటగాయనిగా పరిచయం అయింది.


title: చూపులు కలిసిన శుభవేళ

text: చూపులు కలిసిన శుభవేళ 1988 లో జంధ్యాల దర్శకత్వంలో వచ్చిన హాస్యభరితమైన సినిమా. ఇందులో మోహన్, నరేష్, అశ్విని, సుధ ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు. ఇది సుత్తి వీరభద్రరావు ఆఖరి సినిమా కూడా. సినిమా పూర్తికాకముందే ఆయన చనిపోతే ఆయన పాత్రకు జంధ్యాల గాత్రం అందించారు. రాజన్ నాగేంద్ర సంగీతాన్నందించారు.


title: చూపులు కలిసిన శుభవేళ

text: ఆనంద మోహన్ పాండురంగం ఆఫీసులో పనిచేస్తుంటాడు. పాండురంగం అన్న నాగలింగం కూతురు పద్మ వాళ్ళ ఇంట్లో ఉంటూ చదువుకుంటూ ఉంటుంది. మోహన్ ఆమె ఒకర్నొకరు ప్రేమించుకుంటారు. మోహన్ తన స్నేహితుడైన లక్ష్మీ ప్రసాద్ రాసిన లేఖ అందుకుని అతని ఉండే ఊరు వెళ్ళి అప్పుల బాధ భరించలేక చనిపోవడానికి నానా ప్రయత్నాలు చేస్తున్న అతన్ని పట్నంలో ఏదైనా ఉద్యోగం చూపిస్తానని తన వెంట తీసుకుని వస్తాడు.


title: చూపులు కలిసిన శుభవేళ

text: మోహన్ తన ప్రేమ విషయం పాండురంగానికి తెలియజేయడానికి భయపడుతూ ఉంటాడు. అందుకోసం లక్ష్మీ ప్రసాద్ ను పాండురంగం చేతిలో పలు ఇబ్బందులకు గురి చేస్తాడు. చివరికి పాండురంగానికి విషయం తెలిసి వారి ప్రేమను అంగీకరిస్తాడు. కానీ అన్న నాగలింగానికి మాత్రం ప్రేమంటే పడదు. దాంతో వారిద్దరి మధ్య భేదాభిప్రాయాలు వచ్చి ఆస్తులు పంచుకుంటారు. ఇది చూసి వారి కన్నతల్లి చాలా బాధ పడుతుంది. వారినందరినీ కలపడానికి మోహన్, లక్ష్మీ ప్రసాద్ లు తమ ప్రియురాళ్ళతో కలిసి ఎలా నాటకం ఆడారన్నది మిగతా కథ.పాండురంగానికి నడక అంటే ఎంతో ఇష్టం. తనకోసం వచ్చిన వాళ్ళని చాలా దూరం నడిపించి తీసుకుని వెళ్ళి అక్కడి నుంచి ఆయన కారులో ఇంటికి వచ్చేస్తుంటాడు. ఈ సన్నివేశాలు హాస్యం పండిస్తాయి. ఆనంద్ తండ్రి కోట శ్రీనివాసరావు మాట్లాడే స్వచ్ఛమైన తెలుగు భాష కూడా హాస్యం పండించింది.


title: చూపులు కలిసిన శుభవేళ

text: రాజన్ నాగేంద్ర సంగీత దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో సి. నారాయణ రెడ్డి, జొన్నవిత్తుల, మల్లెమాల, ముళ్ళపూడి శాస్త్రి పాటలు రాశారు. ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, మాధవపెద్ది రమేష్, జానకి, చిత్ర పాటలు పాడారు.


title: సి.ఐ.డి. (1965 సినిమా)

text: సి. ఐ. డి తాపీ చాణక్య దర్శకత్వంలో 1965లో విడుదలైన సినిమా. రామారావు, జమున ఇందులో ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు.


title: సి.ఐ.డీ.రాజు

text: సి.ఐ.డి.రాజు సినిమా బి.వి.శ్రీనివాస్ దర్శకత్వంలో శ్రీవిఠల్ ప్రొడక్షన్స్ బ్యానర్ పై విజయచందర్, విజయలలిత నటించిన 1971నాటి తెలుగు చలనచిత్రం.


title: సర్కార్ ఎక్స్‌ప్రెస్(తెలుగు సినిమా)

text: సర్కారు ఎక్స్ ప్రెస్ కాకినాడ-చెన్నై ఎగ్మోర్ మధ్య నడిచే చారిత్రక ప్రసిద్ధి గాంచిన ఎక్స్ ప్రెస్ .ఇది ఆంగ్లేయ కాలము నుండి నడుస్తున్నది.


title: కలెక్టర్ గారు

text:
కలెక్టర్ గారు 1997లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. బి.గోపాల్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో మోహన్‌బాబు, సాక్షి శివానంద్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు.
కోటి సంగీత దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో భువనచంద్ర, గురుచరణ్, సుద్దాల అశోక్ తేజ పాటలు రాశారు. కె. జె. ఏసుదాసు, నాగూర్ బాబు, చిత్ర, మాల్గాడి శుభ పాటలు పాడారు.


title: కలెక్టర్ విజయ

text: కలెక్టర్ విజయ 1988లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. విజయ నిర్మల దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో విజయ నిర్మల, మురళీమోహన్, విజయ నరేష్ నటించగా, రమేష్ నాయుడు సంగీతం అందించారు.


title: కాలేజీ

text: కాలేజీ అనగా కళాశాల.


title: భాస్కర శతకము

text: భాస్కర శతకము రచించిన మారయ (మారవి) వెంకయ్య కవి 1550-1650 కాలంలో శ్రీకాకుళం, విశాఖపట్నం ప్రాంతంలో నివశించిన కళింగ కవి. ఆ ప్రాతంలో ఉన్న అరసవిల్లి సూర్యదేవాలయంలోని సూర్యభగవానుడిని సంబోధిస్తూ భాస్కర శతకము వ్రాశాడు. అందులోని నీతి బోధలవల్ల, కవిత్వ సౌందర్యము వల్లా ఈ శతకము బాగా ప్రాచుర్యము పొదింది. దృష్టాంతాలంకారములు మెండుగా వాడిన మొదటి శతకాలలో ఇది ఒకటి అని విమర్శకుల అభిప్రాయము. ప్రతి విషయాన్నీ చక్కని పోలికతో ఈ కవి వర్ణించాడు.


title: భాస్కర శతకము

text:
కొన్ని ఉదాహరణలు:
ఉత్పలమాల - శ్రీగల భాగ్యశాలిఁ గడుఁ జేరఁగవత్తురు తారుదారె దూ


title: భాస్కర శతకము

text:
ఓ సూర్యభగవానుడా! సాగరుడు రత్ననిలయుడు కనుకనే నదులన్నీ సముద్రములో చేరుటకు పొర్లివచ్చును. అలాగే సదూరప్రాంతాలనుండి కూడ జనులు ధనవంతుని ఆశ్రయిస్తారు.
ఉత్పలమాల - ఊరక సజ్జనుండొదిగి యుండిననైన, దురాత్మకుండు ని


title: భాస్కర శతకము

text:
భావం - ఎంతో ఖరీదైన చీరలను పెట్టెలో పెడితే చిమ్మెట పురుగు వాటిని తెగ కొరుకుతుంది. అలాగే మంచివాడు తనమానాన తానున్నా దుష్టుడు పూనుకొని ఏదో హాని తలపెడతాడు.
చంపకమాల - చదువది యెంత గల్గిన రసజ్ఞత యించుక చాలకున్న నా


title: భాస్కర శతకము

text: భావం - ఎంత గొప్పగా వండినా ఉప్పు లేని కూర రుచించదు. అలాగే ఎంత చదివినా, ఆ చదువు సార ము గ్రహించలేకపోయినట్లయితే ఆ చదువు నిరుపయోగము. ఎవరూ మెచ్చుకొనరు.


title: భాస్కర శతకము

text:
ఉత్పల మాల - తెలియని కార్య మెల్లఁ గడతేర్చుట కొక్కవివేకిఁ జేకొనన్
భావం - తనకు పరిచయంలేని పనిని చేయబోవునప్పుడు, అది తెలిసిన మరొకరి సహాయము వలన ఎంతటి పనినైనా చక్కగా పూర్తి చేయవచ్చును. మొహమున బొట్టుపెట్టుకొనేటప్పుడు అద్దంలో చూసుకుంటే, వంకర లేకుండా పెట్టుకోవచ్చును.


title: భాస్కర శతకము

text: ఉత్పలమాల - దక్షుఁడు లేనియింటికిఁ బదార్థము వేఱొక చోట నుండి వే


title: భాస్కర శతకము

text: మితంగా, తెలివిగా ప్రతిదీ తెలిసి ఉపయోపగించుకునే యజమానిలేని యింటికి, ఎన్ని వస్తువులు లక్షలుగా వచ్చిపడినా, వెంటనే ఎక్కడివక్కడ పోవునుగానీ, లాభము లేదు. గండిపడిన చెరువులో ఏరులు, వాగులు ఎన్ని వచ్చి చేరినా చుక్క నీరు నిలువదు కదా?


title: చుట్టరికాలు (సినిమా)

text: "బంధుత్వాల గురించిన వ్యాసం కోసం చుట్టరికాలు చూడండి."


title: మరకత రాజరాజేశ్వరీ దేవాలయం

text: ఆధునిక యుగంలో అపురూపమైన శిల్పకళతో తయారైన గొప్ప దేవస్ధానం. అమ్మవారి మూర్తి అపురూపమైన మరకత శిలతో(పచ్చ) చెక్కబడింది. అంతేకాక, ఆలయవు గోడలన్నీ రాతితో చెక్కబడి శ్రీచక్రం లోని వివిధ చక్రాలు, వాటిలోని దేవతలను అద్భుతంగా దర్శింపజేస్తూ ఉంటాయి. ఆలయ శిఖరం సుమేరు శ్రీచక్ర అకారంలో ఉంటుంది. అమ్మ వారి ముందు కూర్మం (తాబేలు) పై మాణిక్యం (కెంపు) తో చేసిన శ్రీచక్రం అలరారుతూ ఉంటుంది. 2002 లో శ్రీ గణపతి సచ్చిదానంద స్వామీజీ చే ఈ గుడి కుంభాభిషేకం మరియు ప్రతిష్ఠ జరుపబడింది.


title: మరకత రాజరాజేశ్వరీ దేవాలయం

text: మరకత రాజరాజేశ్వరీ దేవాలయం WEB SITE


title: మునుకుళ్ళ

text: మునుకుళ్ళ కృష్ణా జిల్లా, తిరువూరు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన తిరువూరు నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయవాడ నుండి 86 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1080 ఇళ్లతో, 3954 జనాభాతో 969 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1975, ఆడవారి సంఖ్య 1979. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1215 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 11. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588964.పిన్ కోడ్: 521235.


title: మునుకుళ్ళ

text: సముద్రమునకు 73 మీ.ఎత్తు


title: మునుకుళ్ళ

text: ఈ గ్రామానికి సమీపంలో తిరువూరు, వావిలాల, రోలుపాడి, అంజనేయపురం, ముస్తికుంట్ల గ్రామాలు ఉన్నాయి.


title: మునుకుళ్ళ

text: కల్లూరు, పెనుబల్లి, గంపలగూడెం, ఎ.కొండూరు


title: మునుకుళ్ళ

text: గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు తిరువూరులో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల తిరువూరులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ విజయవాడలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడలో ఉన్నాయి.


title: మునుకుళ్ళ

text:
మునుకుళ్ళలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు, ఒక నాటు వైద్యుడు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.


title: మునుకుళ్ళ

text:
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.


title: మునుకుళ్ళ

text: గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.


title: మునుకుళ్ళ

text:
మునుకుళ్ళలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. తిరువూరు, కంభంపాడు నుండి రోడ్డురవాణా సౌకర్యం కలదు. రైల్వేస్టేషన్; విజయవాడ 73 కి.మీ దూరంలో ఉంది.


title: మునుకుళ్ళ

text:
గ్రామంలో సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.


title: మునుకుళ్ళ

text: గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.


title: మునుకుళ్ళ

text: గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.


title: మునుకుళ్ళ

text: శ్రీ కాశీవిశ్వేశ్వరస్వామివారి ఆలయం.


title: మునుకుళ్ళ

text: మునుకుళ్ళ క్షేత్ర సహాయకుడు శ్రీ కోటా వెంకటేశ్వర్లు, జాతీయస్థాయి ఉత్తమ క్షేత్ర సహయకుడు పురస్కారానికి ఎంపికైనారు. 2016,ఫిబ్రవరి-2న, ఢిల్లీలో నిర్వహించు కార్యక్రమంలో, కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధిశాఖామంత్రి చేతులమీదుగా వీరు ఈ పురస్కారం అందుకుంటారు. [1]


title: మునుకుళ్ళ

text:
మునుకుళ్ళలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
మునుకుళ్ళలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.


title: మునుకుళ్ళ

text: మునుకుళ్ళలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.


title: మునుకుళ్ళ

text: వరి, ప్రత్తి


title: మునుకుళ్ళ

text: ఇటుకలు, సిమెంటు వస్తువులు


title: మునుకుళ్ళ

text: లోహపు వస్తువులు


title: మునుకుళ్ళ

text:
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3578. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,794; స్త్రీల సంఖ్య 1,784. గ్రామంలో నివాస గృహాలు 825 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 969 హెక్టారులు.
[1] ఈనాడు కృష్ణా; 2016,జనవరి-27; 15వపేజీ.


title: ఏకః

text: "ఏక" అనునది శ్రీ విష్ణు సహస్ర నామము లలో ఒకటి.


title: ఏకః

text:
భగవంతుడు ఒక్కడే. ఆయనకు పోలిక లేదు. అటువంటిది మరేమియును లేదు. అద్వితీయుడు. అజుడు. అనుత్తముడు. పురుషోత్తముడు. ఒకే ఒక్కడు.
ఏకాక్షి ఒకే కన్ను కలవాడు. శుక్రుడు.
ఏకో నారాయణ: భగవంతుడు ఒక్కడే.
ఏకాంగి: ఒకే వస్త్రము ధరించు వాడు: విరాగి.
ఏక చత్రాదిపత్యము:


title: త్రిమూర్తులు

text:
హిందూధర్మ సంప్రదాయంలో విస్తృతంగా ఉన్న నమ్మకం ప్రకారము, పురాణాలలో చెప్పిన ప్రకారము త్రిమూర్తులు, అనగా "ముగ్గురు దేవుళ్ళు" ప్రధాన ఆరాధ్యదైవాలు. వారు
ఇది స్థూలంగా చెప్పబడే విషయం. ఇక వివరాలకొస్తే వివిధ సంప్రదాయాలను బట్టి, సిద్ధాంతాలను బట్టి, ప్రాంతాలను బట్టి, కాలానుగుణంగా ఆయా దేవుళ్ళకు సంబంధించిన కథలు, నమ్మకాలు, ఆరాధనామార్గాలు మారుతుంటాయి. కాని ప్రధానమైన నమ్మకాలుగా క్రిందివాటిని చెప్పవచ్చును.


title: త్రిమూర్తులు

text: వీరంతా ఒకే పరబ్రహ్మముయొక్క వివిధ స్వరూపములనికూడా పలుచోట్ల ప్రస్తావింపబడింది.


title: త్రిమూర్తులు

text: విరాడ్రూపస్థితియందు చిత్స్వరూపమైన జ్ఞానమును వృత్యవచ్ఛిన్యచైతన్యము అంటారు; జ్ఞానశూన్యమై వికారాస్పదమై ఉండుదానిని విషయావచ్ఛిన్నచైతన్యము అంటారు. అట్లు విరాట్సరూపుఁడు అయిన బ్రహ్మమువలన నుండి ప్రపంచసృష్టి కలిగెను. ఎట్లు అనిన:


title: త్రిమూర్తులు

text: 1. తమస్సృష్టి. తమస్సు - మోహము - మహామోహము - తమిస్రము - అంధతమిస్రము; ఇందుండి చేతనములేని స్థావరసృష్టి కలిగెను.


title: త్రిమూర్తులు

text: 2. తిర్యక్సృష్టి. పశుపక్ష్యాదులు.


title: త్రిమూర్తులు

text: 3. దేవసృష్టి. తుష్టాత్ములై నిత్యానందులై కేవల సాత్వికభూతులైనవారు ఈసృష్టియందు పుట్టిరి. "నహదేవా అశ్నంతి నపిబంతి ఏతదేవామృతం దృష్ట్వాతృప్యతి" అని సాత్వికమునకు ప్రమాణము.


title: త్రిమూర్తులు

text: 4. అర్వాక్సృష్టి. తమ ఉద్రేకులు అయి దుఃఖబహుళములు కలిగి కర్మశీలులు అయిన మనుష్యుల సృష్టి.


title: త్రిమూర్తులు

text: 5. అనుగ్రహసృష్టి. ఇది సాత్వికతామసమిశ్ర గుణములు కల జంతురాశి సృష్టి.


title: త్రిమూర్తులు

text: 6. కౌమారసృష్టి. ఇది ప్రాకృతము వైకృతము అని రెండువిధములు. ఈసృష్టియందే సనత్కుమారాదులు పుట్టినది.


title: త్రిమూర్తులు

text: ఈయాఱును మహాత్సృష్టి, పంచతన్మాత్రసృష్టి, పంచభూతేంద్రియసృష్టి అను మూటితో చేరి తొమ్మిది సృష్టులు అగుచు ఉన్నాయి. ఇది నవవిధిసృష్టి వివరణము.


title: త్రిమూర్తులు

text: ఈ సత్వరజస్తమో గుణాత్మకులైన త్రిమూర్తులు తమతమ అంశములను ఒకరొకరు పంచుకొనియు ఉందురు. ఆస్థితియందు వారికి నామాంతరములు ఉన్నాయి. అవి విష్ణువ్యూహము, బ్రహ్మవ్యూహము, రుద్రవ్యూహము అనఁబడును.


title: త్రిమూర్తులు

text:
విష్ణ్వంశము బ్రహ్మాంశము రుద్రాంశము
వి. ప్రద్యుమ్నుఁడు సంకర్షణుఁడు అనిరుద్ధుఁడు
బ్ర. మనువు దక్షుఁడు యముఁడు
రు. మృడుఁడు భవుఁడు హరుఁడు


title: త్రిగుణములు

text: త్రిగుణములు అంటే భగవత్గీతలో వర్ణించిన తామసగుణము,రాక్షసగుణము.సత్వగుణము ఈ మూడిటిని హింధూ ధర్మశాస్త్రాలలో చెప్పబడిన ప్రధాన గుణములు.


title: చతుర్వ్యూహములు

text: శ్రీ వైష్ణవ సిద్ధాంతము ప్రకారము భగవంతుడు నాలుగు వ్యూహములలో వ్యక్తమగును.ప్రార్థన:


title: సప్తచక్రాలు

text:
శ్రీ విద్య లోను, వివిధ తంత్రముల లోను చెప్పిన ప్రకారము మానవునియందు ఏడు చక్రములుండును.
పిరుదుల స్థానమునకు పైన, లింగ స్థానమును క్రిందుగా నున్నది. నాలుగు దళములతో అరుణ వర్ణము కలిగిన కమలమిది. ఇందే కుండలినీ శక్తి యుండును. మూలాధార చక్రమున గల కమలకర్ణికయందు దివ్య సుందరమైన త్రికోణము, దాని మధ్య తటిత్కోటి సమప్రభమగు స్వయంభూలింగము కలదనియు, ఆలింగము చుట్టును తామరతూడులోని దారము వంటి ఆకారము గల కుండలినీ శక్తి మూడున్నర చుట్లు చుట్టుకొనియున్నదనియు వివిధ తంత్రములు వర్ణించుచున్నవి.


title: సప్తచక్రాలు

text:
మూలాధారచక్ర అధిష్టాన దేవత “సిద్ధవిద్యాదేవి” సాకిణీ రూపములో ఉంటుంది. ఈ దేవతకు సంబధించిన బీజ, కీలక, న్యాస మంత్రాలన్నీ “స” కార సంబంధముగా ఉంటాయి. 514 నుండి 519 వరకూ గల నామములు “సాకిన్యంబ”ను వర్ణిస్తాయి. నామములు - మూలాధారామ్భుజారూఢ, పంచవక్తాృయ, ఆస్ధిసంసితాయ, అంకుశాది ప్రహరణాయ, వరదాది నిషేవితాయ, ముద్గౌదనాసక్తాయ.మూలాధారస్ధపద్మే, శృతి దళలసితే, పంచవక్త్రాం త్రినేత్రాం,
ధూమ్రాభా, మస్ది సంస్దాం సృణి మపి కమలం పుస్తకం జ్ఞానముద్రాం
బిభ్రాణం బాహుదండైస్సులలిత వరదా పూర్వ శక్త్యన్వితాoతం
ముద్గాన్నాసక్త చిత్తాం మధుమదముదితాం సాకినీ భావయామి:మనలోని భౌతిక శక్తిని నియంత్రించేది మూలాధార చక్రము. ఇది షట్చక్రాలలో మొదటిది. ఇది నాలుగు దళాల పద్మము. ఈ మూలాధార చక్రములో ‘సాకిన్యాంబ’ నివసిస్తుంది. ఈమెకు ఐదు ముఖములు, శబ్దము, స్పర్శ, రూపము, రసము, గంధము అనబడే ఐదు తన్మాత్రలు ఈ మూలాధారం వద్దే పనిచేస్తాయి. గర్బస్ధ శిశువుకి ఐదవ మాసములో చర్మం ఏర్పడి పంచ జ్ఞానేంద్రియ జ్ఞానము కలుగుతుంది. ఈమె ఆస్ధి సంస్దిత అనగా ఎముకలను అంటిపెట్టుకుని ఉంటుంది. వజ్రేస్వరి. ఈ దేవతకి నాలుగు చేతులు. అంకుశము, కమలం, పుస్తకము, జ్ఞానముద్ర కలిగి ఉంటుంది.


title: సప్తచక్రాలు

text: సాకిన్యాంబ వరదాది దేవతలు : 1. వరద 2. శ్రియ 3. షండా 4. సరస్వతి ( వ, శ, ష, స అను మూలాక్షరాల) దేవతలచే కోలువబడుతూ ఉంటుంది. ఈమెకు పెసరపప్పుతో చేసిన పులగం అంటే ఇష్టము.


title: సప్తచక్రాలు

text:
లింగమూలమున గలదు. ఆరు దళములతో సింధూరవర్ణము గల జలతత్వ కమలము గలది.
నాభి మూలమందు గలదు. పది దళములు గలిగి నీల వర్ణము గల అగ్ని తత్వ కమలము.


title: సప్తచక్రాలు

text:
లాకిన్యంబాస్వరూపిణి: - (503) (6 నామాములు) (3 వ చక్రము)
(495) నుండి (502) వరకూ నామములు : మణిపూరాబ్జనిలయ, వదనత్రయసంయుతా, వజ్రాధికాయుధోపేతాయ, డామర్యాదిభిరావృతాయ, రక్తవర్ణాయ, మాంసనిష్టాయ, గుడాన్నప్రీతాయ, సమస్తభక్త సుఖదాయ.దిక్పత్రే, నాభిపద్మే, త్రివదన విలస ద్దంష్ట్రిణీం, రక్తవర్ణాం,
శక్తిం దంభోళి దండావ భయమపి భుజైర్దారయంతీo మహోగ్రాం
డామర్యాద్త్యై: పరీతాం పశుజన భయదాం మాంసధాత్వేక నిష్టాం
గౌడన్నసక్త చిత్తాం సకల సుఖకరీం లాకినీమ్ భావయామి:నాభిస్తానము వద్ద గల మణిపూరచక్రమున వసించునది. పది దళముల పద్మము, బీజాక్షరాలు సంస్కృతములోని “డ” నుండి “ఫ” వరకు గల అక్షరాలు. గర్భస్తశిశువు మూడవ మాసములో కాళ్ళు, చేతులు ఏర్పడడం జరుగును. మూడు ముఖములు కలది. గర్భస్ధ శిశువుకి నోరు, ముక్కు, కళ్ళు ఏర్పడతాయి. నాలుగు చేతులు కలది. వజ్రం, శక్తి, దండము, అభయ ముద్రలు ధరించింది. డామరము ఆది దేవతలచే పరివేష్టించబడింది. ఈ సమయములోనే శిశువు శబ్దాలకి ప్రతిస్పందన చూపిస్తాడు. ఎరుపు వర్ణము కలది. మాంస ధాతువుని ఆశ్రయించేది. బెల్లంతో చేసిన పాయసం, చక్రపొంగలి లాటి వానిపై ఇష్టం కలది. అన్నిరకముల భక్తులకీ సుఖసంతోషములు కలిగించేది ఈ లాకిన్యాంబ రూపిణి.


title: సప్తచక్రాలు

text: మణిపూరక చక్రం మంత్రం : ‘ఐం హ్రీం శ్రీం వాం హం సస్సోహం మణిపూరాధిష్టానదేవతాయై లాకినీ సహిత వైష్ణవ స్వరూపిణ్యాంబాయై నమః”


title: సప్తచక్రాలు

text: మణిపూరకచక్రం :- ఈ కమలం పది దళములు గల జలతత్త్వం కలది. అధిదేవత లాకిని. ఈమె డ, ఢ, ణ, త, థ, ద, ధ, న, ప, ఫ అను యోగినులచే ఆరాధింపబడుచున్నది. వాహనం పొట్టేలు. 'గుడాన్నప్రీతిమానసా /సమస్త భక్తసుఖదా లాకిన్యాంబ స్వరూపిణీ/ సర్వజనులకు సుఖాలు ఇచ్చే ఈ అధిదేవతకు బెల్లపు పొంగలి ప్రీతి.


title: సప్తచక్రాలు

text:
బొడ్డునకు మూలంలో వెన్నెముకలో విలసిల్లే ఈ చక్రం మనలో 4,536 నాడులతో అనుసంధానింపబడి వుంటుంది.ఈ చక్రమందు ఉద్భవించే శక్తి మనం తీసుకునే ఆహారాన్ని జీర్ణం చేసి సారాన్ని శరీరంనకు అందిస్తుంది. ఈ చక్రంనకు పంచకోశాలలో ప్రాణామయకోశంతో సంబంధం. శారీరకవ్యవస్థలోని జీర్ణవ్యవస్థతో సంబంధం. జ్ఞానేంద్రియం నాలుక. పుట్టుట, జీవించుట, మరణించుట అను మూడు బిందువులతో కూడిన త్రికోణమే జీవసృష్టి. అట్లే మూలాధారం, స్వాధిష్టానం, మణిపూరకం అను మూడు కేంద్రాలతో ఒక త్రికోణం ఏర్పడుచున్నది. ఈ త్రికోణమే భౌతికసృష్టికాధారం. ఈ మూడు చక్రాలు భౌతిక జీవితం సజావుగా సాగడానికి సహకరిస్తాయి.
ఈ చక్రం శక్తివంతంగా లేకపోతే - అవయవములయందు నీరు చేరుట, నోటికి సంబందినవ్యాధులుకు కారణమౌతుంది. నియమాలు లేని ఆహారపు అలవాట్లువలన జీర్ణశక్తి మందగించి అజీర్తి, గాస్ట్రిక్ సమస్యలు కల్గుతాయి. ఉదరకోశ వ్యాధులు, గుండె బలహీనత, నిద్రలేమి, తలబరువు, కాలేయవ్యాధులు, అతిమూత్రవ్యాధి, రక్తక్షీణత, నేత్రవ్యాధులు కల్గుతాయి.
ఈ చక్ర మానసిక స్వభావం - మూసుకుపోవడం వలన కీర్తికండూతి, పెత్తనం చెలాయించాలనే అహం, అసూయ, అసహనం, దుడుకుతనం, క్రూరత్వం, కటుత్వం, స్వలాభపరులు, స్వార్ధపరులు. తన గురించి తాను తక్కువగా ఆలోచిస్తూ కుంగిపోవడం. తెరుచుకుంటే లక్ష్యసాధన, ఆశయసిద్ధి, వ్యవహార దక్షత, ఉత్సాహం, ధనాపేక్ష, తన్ను తాను గౌరవించుకోవడం, ఆత్మవిశ్వాసం కల్గివుండడం, జీవితంలో అన్నింటా ముందడుగు. ఇక్కడే మనిషికి ఆలోచన ఏర్పడుతుంది. అనుమానాల్ని నివృత్తి చేసుకుంటూ, చక్కగా ఆలోచిస్తూ, అన్నింటినీ అవగాహనతో విశ్లేషించుకుంటూ, విశ్వాస, వివేక జ్ఞానంలను అలవర్చుకుంటూ ముందుకు సాగాలి. మనలో విశ్వాసం, అవిశ్వాసం, నమ్మకం, అపనమ్మకం రెండూ ఏర్పడేది దీనివలనే.


title: సప్తచక్రాలు

text:
లక్ష్యసాధనకు ఉపయోగపడే చక్రం. లక్ష్యసాధనలో ఎన్నో ఆటంకాలు ఎదురవుతూ వుంటాయి. పరాజయాలు పలకరిస్తుంటాయి. ఇది సహజం. సాధిస్తాం, తప్పకుండా విజయం సాధిస్తాం అన్న ఆశావాదం పెంచుకొని, నిరాశావాదాన్ని మదినుండి తరిమివెయ్యాలి, చిన్న చిన్న అనారోగ్యాలని, అవరోధాల్ని, అవమానాల్ని కుంటిసాకులుగా చెప్పుకొని ఆగిపోక ఆత్మవిశ్వాసంతో అడుగు ముందుకు వేయాలి. ఓటమి అన్నది గుణపాఠమే గానీ, అంతిమతీర్పు కాదని గ్రహించాలి.
మరి ఈ చక్రాన్ని ఎలా శుద్ధి చేసుకోవడం? ఈ చక్రమునకు లాకిని దేవత. సర్వజనులకు సుఖాలునిచ్చే ఈ దేవతకు బెల్లపు పులగం ప్రీతి. ఈ చక్రం బలహీనంగా వుంటే బెల్లపు పులగాన్ని స్వీకరిస్తూ, వ్యాధులబట్టి అవసరమైనచో తగు ఔషదములను వినియోగిస్తూ, బీజాక్షరం "రం" ధ్యానించువారికి ఈ నాడీకేంద్రం వలన వచ్చే బాధలు నివారణ కాగలవు. ఈ చక్రంలో జాగృతి తీసుకురావాలంటే - అనుభూతులను (ఆనందంగానీ, విచారం గానీ, దుఃఖం గానీ, ఆవేశం గానీ...) లోపల దాచుకోకుండా సహజంగా బయటకు వెళ్లనీయాలి. దీర్ఘంగా శ్వాసించడం చేయాలి. అలాగే ఈ చక్రానికి అధిపతి గురుడు. ఆరోగ్యంగా వుండాలన్న, సంపదలు కలిగి వుండాలన్న, సుఖంగా వుండాలన్నా, ఈ చక్రం బలంగా వుండాలి. సప్తచక్రాలలో ఈ చక్రం ప్రత్యేకంగా ప్రతిపత్తి కలది. అదే మాదిరిగా నవగ్రహాలలో గురుగ్రహం ఓ ప్రత్యేకమైన శుభగ్రహం. చెడు అలవాట్లు జోలికి పోకుండా, ముందొకటి వెనుకొకటి మాట్లాడక, నాస్తికత్వం వదిలి, చక్కటి వ్యక్తిత్త్వాన్ని అలవర్చుకుంటే ఈ గ్రహం, చక్రం సక్రమంగా పనిచేస్తాయి.


title: సప్తచక్రాలు

text:
శ్రీ శంకరాచార్యులవారు సౌందర్యలహరిలో చెప్పిన వర్ణన బట్టి ఇది జలతత్త్వం గలది.తటిత్వం తం శక్త్యాతిమిర పరిపంథి స్పురణయా
స్పురన్నానారత్నాభరణ పరినద్ధేంద్రధనుషమ్
తమశ్యామం మేఘం కమపి మణిపూరైక శరణమ్
నిషేవే వర్షంతం హరమిహిరతప్తం త్రిభువనంమణిపూరకమందున్న మేఘం శ్యామవర్ణము కలది. అనిర్వాచ్యమైనది. అంధకారాన్ని పోగొట్టు మెరుపుతో గూడినది. నానావిధ రత్నాభరణములచేత చేయబడిన ఇంద్రధనస్సు కలది. ప్రళయాగ్నిచే తప్తంలైన ముల్లోకములను చల్లపరుచును.


title: సప్తచక్రాలు

text:
హృదయ స్థానమునందున్నది. పండ్రెండు దళములు గలిగి హేమవర్ణము గల వాయుతత్వ కమలము.
అనాహతాబ్జనిలయ, శ్యామాభాయ, వదనద్వయ, దంష్ట్రోజ్జ్వలాయ, అక్షమాలాదిధరాయ, రుధిరసంస్దితాయ, కాళరాత్ర్యాదిశక్త్యౌఘవృతాయ, స్నిగ్ధౌదనప్రియాయ, మహావీరేంద్రవరదాయ. (485 నుండి 493 వరకూ గల నామములు)హృత్పద్మే, భానుపత్రే, ద్వివదన లసితాం, దంష్ట్రిణీం, శ్యామవర్ణామ్
చక్రం, శూలం, కపాలం, డమరుపి – భుజైర్ధారయంతీ త్రినేత్రాం
రక్తస్దాం కాళరాత్రి ప్రభ్రుతి పరివృతాం, స్ధిగ్న భక్తైక సక్తాం
శ్రీమద్వీరేంద్ర వంద్యా మభిమత ఫలదాం, రాకినీ, భావయామఃఈమె నలుపురంగులో ఉన్నది, రెండు వదనములు ఉన్నాయి. ప్రాణము, అపానము అనే వాయువులు నియంత్రించు రెండు ముఖములు కలది. శిశువు 2 వ మాసములో రెండవ రంధ్రము ఏర్పడుతుంది. రెండు కోరలతో ప్రకాశించునది. ‘అ’ కారాది, ‘క్ష’ కారము వరకూ గల అక్షరాలని మాలగా ధరించింది. నాలుగు చేతులలో అక్షమాలా, శూలము, కపాలము, డమరుకము, దరించునది. అనాహత చక్రము హృదయమునకు సంబంధించినది, కావున ఆమె రక్త ధాతువుని ఆశ్రయించి ఉంటుంది. అనాహతమునకు 12 దళములు. వీటిని ‘క’ కారమునుండి ‘ ఠ ‘ కారము వరకూ గల 12 అక్షరాలతో ప్రారంభమయే 12 దేవతలచే కొలవబడింది. కాళరాత్రి మొదలగు దేవతలు. నేతితో తడిసిన అన్నము అనిన ప్రీతి కలది. మహావీరుల కోరికలు తీర్చేది. రాకిణీ దేవత సంబంది బీజాక్షరములు, కీలక, న్యాస మంత్రములు అన్నీ ‘ర’ కారము సంబంధమైనవి.


title: సప్తచక్రాలు

text: క’ కారమునుండి ‘ ఠ ‘ కారము వరకూ గల 12 అక్షరాలతో ప్రారంభమయే 12 దేవతలు "ద్వాదశ శక్తులు". అవి 1. కాళరాత్రి 2. ఖాతీత, 3. గాయత్రి 4. ఘంటాధారిణి 5. జామిని 6. చంద్రా 7. ఛాయా 8. జయా 9. ఝుంకారి 10. జ్ఞానరూప 11. టంకహస్తా 12. ఠంకారిణి


title: సప్తచక్రాలు

text: కంఠ స్థానమందున్నది. పదునారు దళములు గలిగి శ్వేత వర్ణము గల ఆకాశతత్వ కమలము.


title: సప్తచక్రాలు

text:
డాకినేశ్వరి: - (484) : (5 వ చక్రము) విశుద్ధి చక్ర అధిష్టానదేవత “డాకిని”. (475 నుండి 483 వరకూ డాకిని దేవత లక్షణాలు వర్ణించబడినవి.) ఆరక్తవర్ణాయ, త్రిలోచనాయ,ఖట్వాంగాది ప్రహరణాయ, వదనైకసమన్వితాయ, పాయసాన్నప్రియాయ, త్వక్ స్ధాయ,పశులోకభయంకరాయ, అమృతాధి మహాశక్తిసంవృతాయ. (8 నామములు)గ్రీవాకూపే, విశుద్దే, నృపదళకమలే, శ్వేతరక్తాం, త్రినేత్రాం
హస్తే : - ఖట్వాంగ, ఖడ్గౌ, త్రిశిఖమపి, మహాచర్మ సంధారయంతీమ్
వక్త్రేణేకేనయుక్తాం, పశుజనభయదాం, పాయసాన్యైక సక్తాం
త్వక్ద్సా వందేహమృతాద్యై: పరివృతవపుషాం, డాకినీo, వీరవంద్యామ్.


title: సప్తచక్రాలు

text: డాకినీ దేవత బీజాక్షరాలు, కీలక, న్యాస మంత్రాలు ఆన్నీ “డ” కార సంభంధమైనవి. డాకినీ వర్ణము ఎఱుపు. ఈమె ఎఱ్ఱని ఎఱుపు కాదు. తెలుపు కలసిన ఎరుపు. జీవి పిండ దశలో ‘శుక్త + రక్త “ సమ్మేళనంతో బిందురూపముగా ఉండును. పదిహేను రోజుల పిదప బుడగ రూపము చెంది, నెలాఖరుకి గట్టిపడి, 45 రోజులకి పిండాకృతి పొందుతుంది. ఈ పిండ స్థితి డాకినీ స్థితి. ఈమె త్రిలోచన – భూత, భవిష్యత్, వర్తమానాలు చూడగలది. ఖట్వాంగము, ఖడ్గము, త్రిశూలము, చర్మము ఆయుధములుగా గల దేవత. బీజాక్షరములు = ఖ, ఛ, ఠ, ధ, ఫ -- ఘ, ఝ, ఢ, ధ, భ.


title: సప్తచక్రాలు

text:
హాకినీరూపధారిణి (527):- ( 6 నామములు) (6 వ చక్రము)
521 నుండి 526 వరకూ గల నామములు ఈమెను వివరిస్తాయి. ఆజ్ఞాచక్రాబ్జనిలయా, శుక్లవర్ణా, షడాననా, మజ్జాసంస్దాయ, హంసవతీ ముఖ్యశక్తి సమన్విత, హరిద్రాన్నైకరసిక.భ్రూమధ్యే బిందుపద్మే దళయుగ కలితే, శుక్లవర్ణాం, కరాబ్జైమ్
విభ్రాణాo జ్ఞానముద్రాం, డమరుకమలా, మక్షమాలాం, కపాలం
షట్చక్రాధారమధ్యామ్, త్రినయన లసితాం, హంస వత్యాది యుక్తాం,
హరిద్రాన్త్యైక సక్తాం, సకలశుభకరీం, హాకినీం భావయామఃఆజ్ఞా చక్రము భ్రూ మధ్యలో అనగా రెండు కనుబొమ్మలు కలిసే ప్రాంతములో ఉంటుంది. వివేక సూర్యుని ఉదయం జరిగే ప్రదేశము. దీనికి అధిష్టానదేవత హాకిణీ. ఈమె తెలుపు రంగులో ఉంటుంది. ఈమె త్రికాలజ్ఞాని. ఈ దేవతకి ఆరు ముఖములు. ఆరు కృతికలు, కుమారస్వామి ఆరు ముఖములు ఈమె రూపములే. ఆజ్ఞాచక్రం మనస్సుకి స్ధానం. గర్భస్ధ శిశువు ఆరవ మాసములో పంచేద్రియాలతో బాటు మనస్సు కూడా ఏర్పడుతుంది. ఈమె ఎములకలోని మజ్జ అనగా మూలగను ఆశ్రయించి ఉంటుంది. ఇది రెండు దళముల పద్మము. బీజాక్షరములు ‘హ’ ‘క్ష’ . హంసవతీ, ‘క్షమావతీ; అనే దేవతలు ఈ పద్మముని ఆశ్రయించారు. పసుపు పచ్చని అన్నమును ఇష్టపడుతుంది.


title: సప్తచక్రాలు

text: భ్రూ (కనుబొమల) మధ్యమందున్నది. రెండు వర్ణములతో గూడిన రెండు దళములు కలిగిన కమలము.


title: సప్తచక్రాలు

text: బ్రహ్మ రంధ్రమునకు అధోముఖముగ సహస్ర దళములతో వికసించియున్న పద్మము. సహస్రార కమల కర్ణిక యందు ప్రకృతి పురుషుల సమైక్య స్థితి యగు పరబిందువు చుట్టును మాయ గలదు. ఆత్మజ్ఞానమును సాధించిన పరమ హంసలు మాత్రమే పొందగలిగిన స్థానమిది. దీనిని శైవులు శివస్థానమనియు, వైష్ణవులు పరమ పురుష స్థానమనియు, ఇతరులు హరిహర స్థానమనియు, దేవీభక్తులు దేవీస్థానమనియు చెప్పుదురు. ఈస్థానమునెరిగిన నరునకు పునర్జన్మ లేదు.


title: సప్తచక్రాలు

text:
యాకిన్యంబస్వరూపిణి:- (534) (6 నామములు) (7 వ చక్రము)528 నుండి 533 వరకూ నామములు ఈమెను తెలెయ చేస్తాయి. (సహస్త్రదళ పద్మస్ద, స్వర్ణవర్ణోపశోభిత, సర్వాయుధధర, శుక్లసంస్దితా, సర్వతోముఖ, సర్వోదనపీతిచిత్తాయ)ముండవ్యోమస్ధ పద్మే దశశతదళకే కర్ణికా చంద్రసంస్దామ్
రేతో నిష్టాం, సమస్తాయుధ కలితకరాం, సర్వతోవక్త్రపద్మాం
ఆది క్షాన్తార్ణశక్తి ప్రకట పరివృతామ్ స్వర్ణవర్ణాం భవానీం
సర్వాన్నాసక్తచిత్తామ్, పరశివరసికాం యాకినీ భావయామఃశిరస్సు మధ్యభాగములో సహస్త్రాకార చక్రము ఉంటుంది. ఇది వేయి దళములు కలది. యశస్వనీ దేవత ఈ చక్ర అధిష్టానదేవత. ఈ 7వ మాసములోనే గర్భస్ధ శిశువులో జీవుడు ప్రవేశించేది. ఇందు విశ్వంలోని సకల వర్ణములు, రంగులు, అక్షరములు, విద్యలు, ధ్వనులు, బీజాక్షరములు ఉంటాయి. యశస్వినీ దేవతకు లెక్కలేనన్ని చేతులు, అన్ని చేతులలో సకల ఆయుధములు ధరించునది. ఈమె సృష్టికి ఆధారభూతమైన శుక్ర ధాతువుని ఆశ్రయించునది. ఈమె సర్వతోముఖ అభివృద్ధి చేయునది. ఈమె అన్ని రకముల అన్నమునూ ఇష్టపడుతుంది.
ఇంతవరకు 'స్మరణ' యందు వివరించిన ఆరు చక్రాలను షట్చక్రములుగా పేర్కొంటారు. ఏడవది సహస్రారంగా వర్ణిస్తారు. ఇందు మొదటి ఆరింటి యందును ప్రజ్ఞ మేల్కొని పరిపూర్ణత చెంది, ఏడవది యగు సహస్రారమందు లయము చెందుటయే యోగం. ఇదియే మోక్షం. ఇదియే నిర్వాణం. ఇదియే అద్వైతస్థితి.
ఆజ్ఞా విశుద్ధి చక్రములు సత్వగుణమునూ, అనాహతం మణిపూరక చక్రములు రజోగుణమునూ, స్వాధిష్టానం, మూలాధార చక్రములు తమోగుణమును వ్యక్తం చేయును.
తమోగుణం దేహధాతువుల నిర్మాణమునకు, వానియందలి రసాయనిక మార్పులకు ఆధిపత్యం వహించడమే కాకుండా భౌతికదేహ నిర్మాణం కూడా దీని ప్రవృత్తియే.
రజస్సు వలన శరీరం లోని వివిధ అవయములు పనిచేయుచున్నవి. ఇక సత్వం వలన గ్రహణశక్తి, వివేకం, విచక్షణ, విమర్శన మున్నగు లక్షణములు మేల్కొనును. ఈ మూడును మూడు లోకములుగా అంటే, భూలోకం (తమస్సు), భువర్లోకం (రజస్సు), సువర్లోకం (సత్వం)లుగా మనదేహంనందునూ, సౌరమండలం నందునూ ఏర్పడుచున్నవి.
సహస్రదళపద్మస్థా సర్వవర్ణోపశోభితా సర్వాయుధధరా శుక్లసంస్థితా సర్వతోముఖా సర్వౌదన ప్రీతచిత్తా యాకిన్యంబా స్వరూపిణీ


title: సప్తచక్రాలు

text:
ఈ కమలం వేయిదళాలతో వికసించి యుంటుంది. అధిదేవత యాకిని. అకారాది క్షకారంత వర్ణమాల యోగినీగణం చేత సేవించబడుచున్నది. ఈమెకు సర్వాన్నం ప్రీతి.
మస్తిష్కం పైన బ్రహ్మరంధ్రం క్రిందిభాగమున విలసిల్లే ఈ చక్రం విశ్వాత్మ నివాసస్థానం. పరమాత్మ స్థానం. ఇది మానసికంగా సంపూర్ణ ఆధ్యాత్మిక చక్రం. ఆత్మసాక్షాత్కారానికి దోహదం చేసే చక్రం. ఆత్మశక్తి అలరారే సుందర సుదర్శన చక్రం. విశ్వచైతన్యం వ్యక్తిచైతన్యంగా పరిఢవిల్లే కమలం ఈ సహస్రారం. పరిపూర్ణ జ్ఞానానికి ప్రతీక. ఆనందమయకోశంతో సంబంధం.


title: సప్తచక్రాలు

text:
ఈ చక్రం శక్తివంతంగా లేకపోతే - షట్చక్రాలు బలహీనపడతాయి. గ్రహణశక్తి లోపిస్తుంది. భూత వర్తమానాలోనికి పయనిస్తూ అలసిపోతుంటారు. కష్టదుఃఖాలు పొందుతుంటారు. పునర్జన్మలు తప్పవు.
ఈ చక్ర మానసిక స్వభావం - ఈ చక్రం జాగృతయితే సాధకుడు అమరుడౌతాడు. పరమాత్మగా వ్యక్తమౌతాడు. తనకు తాను తెలుసుకుంటాడు. ఇది ఈశ్వరీయత స్థితి. ఈశ్వరత్వం పొందుతారు.
ఈ చక్రమును శుద్ధిచేసుకోవాలంటే - తలపు, మాట, చేత యోగ్యంగా వుండాలి. క్రమశిక్షణ, ఆచరణ, విశ్వాసం కలిగియుండాలి. ధ్యానం, బ్రహ్మతత్త్వజ్ఞానం, స్థితప్రజ్ఞ (గతాన్ని తలవక, భవిష్యత్తు ఊహించక, వర్తమానంలో వర్తించడం అంటే ఏ క్షణానికి ఆ క్షణంలో జీవించడం) ప్రశాంత వాతావరణం ఏర్పరచుకోవడం చేయాలి. ఇక ఈ చక్రంనకు అధిపతి గ్రహం 'సూర్యుడు'. ఋజువర్తన, నాయకత్వలక్షణాలు, అందర్నీ ఆకట్టుకునే ఆకర్షణీయశక్తి, సునిశితమైన చూపులు, విశాలమైన నుదురు, ఎందులోనూ ఓటమిని పొందని, మాటపడని తత్త్వం, విభిన్నమైన ఆలోచనావిధానంతో విజయమును సాధించే కార్యదక్షత సూర్యుని లక్షణాలు. సాధన ద్వారా ఈ లక్షణాలను పెంపొందించుకుంటే సహస్రారం శక్తివంతమై, తద్వారా ఈ చక్రంతో అనుసంధానింపబడియున్న షట్చక్రాలు శక్తిసామర్ధ్యాలు కలిగియుండి మనజీవితములు ఆనంద నందనవనములు అవుతాయి.


title: సప్తచక్రాలు

text:
ప్రతీరోజూ సూర్యోదయ సమయానికి స్నానపానాదులు ముగించుకొని సూర్యునికి ఎదురుగా కూర్చొని, సూర్యోపాసన చెయ్యాలి. అంటే సూర్యకిరణాలు తాకిడిని అనుభవిస్తూ, సూర్యభగవానుని శక్తి మన సహస్రారం గుండా అన్నిచక్రాలయందు నిబిడీకృతమవుతున్నట్లు భావిస్తూ, ప్రశాంతచిత్తంతో కాసేపు ధ్యానించాలి. క్రమం తప్పని ఈ ఆచరణ వలన సూర్యభగవానుని శక్తి, గాయత్రి శక్తి మనకు లభించి తేజోమూర్తులవుతాం.
కుండలినీశక్తి స్థూల శరీరం నుండి ప్రజ్ఞామయ శరీరం వరకు వ్యాపించియున్నది. ఈ శక్తిని చైతన్యవంతం చేయాలి. ఆయా చక్ర దేవతలను ప్రార్థించాలి. {ప్రార్థన అంటే దైవస్మరణ మాత్రమే కాదు, మన మనస్సును ఇహం నుండి పరం వైపు త్రిప్పడానికే అన్న నిజాన్ని అర్ధంచేసుకొని, దేహమే దేవాలయమని, అంతరాన్నే అంతర్యామి కొలువై వున్నాడని గ్రహించి అందుకు తగ్గ ప్రార్థన చేయాలి}. ప్రకృతి సహజంగానే ప్రతీ మనిషికి కొంతశక్తి వస్తుంది. కొన్ని అవకాశాలు కల్పిస్తుంది. వచ్చిన అవకాశాలను అందుకుని, వున్నశక్తిని ఉపయోగించుకుంటూ ఆత్మశక్తిని పెంపొందించుకోగలగాలి. ఈ విధమైన సాధనే ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతికి మార్గం సుగమం చేస్తుంది.


title: సప్తచక్రాలు

text:
ఈ సాధన వలన ఆలోచనల్లో స్పష్టత, నడవడికలో సరళత, దృక్పదంలో విశాలత, అందర్నీ ప్రేమించగల సౌశీల్యత, ఆదరించగల సేవాతత్పరత, అన్ని పరిస్థితులలోనూ సంయమనం, స్థితప్రజ్ఞత అలవడతాయి. నేను అనెడి అహం నశిస్తుంది. 'నేను' అనెడి సంకుచిత స్వాభిమానమదృశ్యమైనచో అనంతమగు 'అహంబ్రహ్మస్మి' అనెడి ఉత్తమస్థితి తనంతటదియే సాక్షాత్కారమగును. అప్పుడు ఆనందం ఓ స్రవంతిలా ప్రవహిస్తుంది. సహజత్వానికి దగ్గరగా ఉండటమే.
ఈవిధంగా సరైనరీతిలో సప్తచక్రాలను సాధన చేస్తే, సంసారంలో తిరిగి జన్మింపరు. మనలో వున్న సప్తచక్రాలను చైతన్యవంతం చేసే సాధనతో స్థూలంనుండి ప్రజ్ఞామయం వరకు పయనించి 'అహం బ్రహ్మస్మి' అన్న స్థితిని పొందడమే జీవన పరమావధి.


title: డబ్బారాయుడు సుబ్బారాయుడు

text: డబ్బారాయుడు సుబ్బారాయుడు 1968లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం.


title: డబ్బు డబ్బు డబ్బు

text: మురళీమోహన్ ,రాధిక ,మోహన్‌బాబు


title: డబ్బు భలే జబ్బు

text: డబ్బు భలే జబ్బు 1992 లో విడుదలైన ఒక కుటుంబ కథా చిత్రం. ఈ సినిమాలో గొల్లపూడి మారుతీ రావు, రావు గోపాల రావు ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు.


title: డబ్బు భలే జబ్బు

text: కుటుంబరావు (గొల్లపూడి మారుతీరావు) డబ్బు కన్నా కుటుంబానికి ఎక్కువ విలువనిచ్చే వ్యక్తి. రావుగోపాల రావు అందుకు విరుద్ధంగా ప్రపంచంలో డబ్బుకు మించింది లేదనే భావంతో ఉంటాడు. కుటుంబరావుకు నలుగురు సంతానం. ఇద్దరు కొడుకులు, ఇద్దరు కూతుర్లు. ఆయన పదవీ విరమణ చేసేనాటికి ఆఖరి కూతురికి తప్ప మిగతా వారికంతా పెళ్ళై ఉంటుంది. విరమణ తర్వాత ఆయనకు కొంత డబ్బు చేతికందుతుంది. పెళ్ళైన ఇద్దరు కొడుకులు, కూతురు ఆ డబ్బును వేర్వేరు అవసరాల కోసం కావాలంటారు. అందుకు ప్రతిఫలంగా వాళ్ళ నాన్నకు నెలకు ఐదు వందలు ఇచ్చేలాగా ఒప్పిస్తారు. ఆ విధంగా తన పిల్లల సంతోషమే తన సంతోషమని తన డబ్బంతా వారి కోసం ఖర్చు చేసేస్తాడు.


title: డబ్బు భలే జబ్బు

text: రావు గోపాలరావు డబ్బును అంతగా ప్రేమించడం, మానవ సంబంధాలకు అంతగా విలువ ఇవ్వకపోవడం వెనుక బాధాకరమైన కథ ఉంటుంది. ఆయన కొడుకు రాజా, హేమ (సుమలత) అనే అనాథను పెళ్ళి చేసుకుని వచ్చేసరికి వారి కుటుంబంలో ఒకరికొకరు సంబంధం లేకుండా ఉంటారు. రాజాకు దివాకర్ (రాజ్ కుమార్) అనే తమ్ముడు కూడా ఉంటాడు. అతను బాధ్యత లేకుండా ఉంటాడు. రాజా తన కుటుంబాన్ని బాగు చేసే బాధ్యత హేమకు అప్పజెపుతాడు. దివాకర్ కుటుంబరావు ఆఖరి కూతురైన లక్ష్మిని ప్రేమిస్తుంటాడు.


title: డబ్బు భలే జబ్బు

text: తమ అవసరాలు తీరగానే కుటుంబరావు కొడుకులు ఆయనను, భార్యను నెమ్మదిగా నిర్లక్ష్యం చేయడం మొదలుపెడతారు. వారిని తమ ఇంట్లో అన్ని పనులు చేసిపెట్టే పనివారిగా భావిస్తుంటారు. కుటుంబరావుకు ఈ పద్ధతి నచ్చక పెద్ద కొడుకును నిలదీస్తాడు. దాంతో అన్నదమ్ములిద్దరు కలిసి తల్లిదండ్రులును విడదీస్తారు. కుటుంబరావు చిన్నకొడుకు ఇంటికి వెళ్ళినా అవమానమే ఎదురవుతుంది. దాంతో ఆయన ఇద్దరు కుమారులును వదిలేసి కూతుర్ని తీసుకుని రావు గోపాలరావు సాయంతో చిన్న గుడిసెలోకి మారతాడు. తండ్రి ఇబ్బందులు గమనించిన లక్ష్మి దివాకర్ ని పెళ్ళి చేసుకుంటుంది.


title: డబ్బు భలే జబ్బు

text: హేమ ఎంత ప్రయత్నించినా రావుగోపాలరావు మనసు మారకపోవడంతో భర్తతో కలిసి వేరు కాపురం పెట్టడానికి వెళ్ళిపోతుంది. దివాకర్ కూడా కుటుంబం యొక్క ప్రాముఖ్యతను గుర్తించి అన్న వదినలతో ఉండటానికి వెళ్ళిపోతాడు. చివరగా రావుగోపాలరావు కూడా మారి తన కుటుంబంతో కలిసిపోతాడు.


title: డబ్బు భలే జబ్బు

text: కుటుంబరావు తనకు జరిగిన అన్యాయానికి నిరసనగా కొడుకులిద్దరికీ లాయరు నోటీసులు పంపిస్తాడు. వారిద్దరి ఆఫీసుల్లో ఈ విషయం తెలిసి వ్యవహారం కోర్టు బయటే తేల్చుకోమని హెచ్చరిస్తారు. దాంతో వాళ్ళు తల్లిదగ్గరకు వచ్చి తండ్రి తమపై పెట్టిన కేసును వెనక్కి తీసుకోమని తండ్రికి చెప్పమంటారు. కానీ అందుకు కుటుంబరావు అంగీకరించడు. చివరికి ఎలాగో ఒప్పుకుని లాయర్ దగ్గరికి మాట్లాడ్డానికి వెళ్ళి వచ్చేసరికి వసుంధర ఆత్మహత్యాప్రయత్నం చేస్తుంటుంది. ఆయన వారించి అదే కోపంతో బయటకు వెళుతుండగా లారీ కింద పడి ఆస్పత్రిపాలవుతాడు. అప్పుడు వసుంధర తన భర్త పడుతున్న బాధలు చూడలేక కొడుకులను కూడా దగ్గరికి రానివ్వదు. అందరినీ వదిలేసి దూరంగా వెళ్ళి బతుకుదామంటుంది. కానీ రావుగోపాలరావు వచ్చి కొడుకులు తప్పు తెలుసుకున్నారు కాబట్టి వారిని మన్నించి వారితోనే కలిసి ఉండమని అభ్యర్థించడంతో కథ ముగుస్తుంది.


title: డబ్బుకు లోకం దాసోహం

text: సర్పంచ్ ధర్మారావు, అతని తమ్ముడు తాగుబోతు సత్యం చేసే అన్యాయాలను చదువుకున్న యువకుడు రాము ఎదురిస్తాడు. అనాథ అయిన చెల్లెలు ఆస్తిని కాజేసి, ఆమె కూతురు అరుణను తమ్ముడు తాగుబోతు సత్యానికిచ్చి పెళ్ళి చేయాలన్న ధర్మారావు ఎత్తుగడలు విఫలమౌతాయి. అరుణ రాము ప్రేమించుకుంటారు. తనకు అవరోధంగా మారిన రాముపై ధర్మారావు మోసంతో హత్యానేరం మోపి జైలుకు పంపాడు. జైలు నుండి విడుదలై వచ్చిన లాటరీలో డబ్బు గడించి, తన స్నేహితుల సహాయంతో పెద్ద కోటీశ్వరుడై ఆ గ్రామానికే వచ్చి డబ్బు మహిమ ఎలాంటిదో అమాయక ప్రజలకు తెలియజెప్పి, ధర్మారావు అతని అనుచరుల అన్యాయలను బహిర్గతం చేస్తాడు. తనను అపార్థం చేసుకున్న అరుణను నిజాన్ని గ్రహించేటట్టు చేసి, ఎలా తనదానిగా చేసుకొన్నది చిత్రం పతాక సన్నివేశం.


title: దాగుడు మూతలు (1986 సినిమా)

text: దాగుడు మూతలు 1986లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. రవీంద్రబాబు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో శరత్‌బాబు, శోభన, భానుచందర్ నటించగా, జె.వి.రాఘవులు సంగీతం అందించారు.


title: దాగుడు మూతలు (1964 సినిమా)

text: దాగుడు మూతలు 1964, ఆగష్టు 21న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. ఆదుర్తి సుబ్బారావు దర్శకత్వంలో ఎన్.టి.రామారావు, బి.సరోజాదేవి, గుమ్మడి ముఖ్యపాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమాకి ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ కథ, స్క్రీన్ ప్లే, మాటలు సమకూర్చారు. డి.బి.నారాయణ సినిమాను నిర్మించారు.


title: దాగుడు మూతలు (1964 సినిమా)

text:
ఒక శ్రీమంతుడి (గుమ్మడి) కుమారుడు తండ్రి అభీష్టానికి వ్యతిరేకంగా పెళ్ళి చేసుకుంటాడు. ఐతే, శ్రీమంతుని కుమారుడు, కోడలు మరణిస్తారు. మనసు మారిన శ్రీమంతడి మనవడి కోసం పరితపస్తూ ఉంటాడు. వారసుడు రాడని దృఢనిశ్చయంతో ఉన్న శ్రీమంతుని దూరపు బంధువులు (రమణారెడ్డి, సూర్యకాంతం) ఆస్తి కోసం గోతి కాడ నక్కల్లా కాసుక్కూర్చొంటారు. ఆబంధువులలో ఒకనికి కుమార్తె (శారద). ఒకామెకు కుమారుడు (పద్మనాభం). ఆ కుమారుని ఆ ధనవంతుడికి దత్తత ఇచ్చి ఆస్తంతా చుట్టేయాలని చూస్తారు.
ఆ శ్రీమంతుడి ఫాక్టరీ ఎదురుగా ఒక క్యాంటీన్ నడుపూతూ ఉంటాడు ఒక యువకుడు (ఎన్.టి.రామారావు). మానవత్వమున్న అతడు, అనాథలను ఆశ్రయిస్తాడు. ఒక యువతి (బి.సరోజా దేవి) ఇష్టంలేని పెళ్ళి తప్పించుకోడానికి అక్కడికి వస్తుంది. ఆమెకు ఆ యువకుడు ఆశ్రయమిస్తాడు.
శ్రీమంతుడు వారసుడు ఆ క్యాంటీన్ ఓనర్ అని తెలుస్తుంది. అతని దశ మారిపోతుంది. బంధువుల నోట్లో వెలక్కాయ పడుతుంది. ఐతే, బంధువు కుమార్తె (శారద)ను యువకునికి (ఎన్.టి.ఆర్)కి ఇచ్చి పెళ్ళి చేసి ఆస్తి స్వంతం చేసుకోవాలని చూడడంతో వాళ్లతో విభేదాలు మొదలవుతాయి.యువకునితో పాటు యవతి కూడా శ్రీమంతుని ఇంటికి చేరుతుంది. ఈ లోగా శ్రీమంతుడు మరణిస్తాడు. ఆబంధువుల సంతానం (పద్మనాభం, శారద) పరస్పరం ప్రేమించుకుంటారు. యువకుడు ఆశ్రయమిచ్చిన యవతిని వదలాడానికి అంగీకరించడు. దానితో ఆ యువకునికి పిచ్చి పట్టిందని పిచ్చి ఆసుపత్రిలో చేరుస్తారు. బంధువుల డబ్బు పిచ్చి వదిలించి వాళ్ల ఆట కట్టిస్తాడా యువకుడు.


title: దాగుడు మూతలు (1964 సినిమా)

text: సినీమాల్లోకి రావడం ముళ్ళపూడికి మొదట ఇష్టం లేకున్నా డి.బి.ఎన్ కు ఎదురు చెప్పలేక 'దాగుడు మూతలు' సినిమాకు కథ అల్లారు. పూర్తి స్క్రిప్టు తయారైతే కానీ షూటింగు షెడ్యూలు మొదలు పెట్టించే అలవాటులేని ముళ్ళపూడి, ఈ సినిమా కోసం గ్యారీ కూపర్, జీన్ ఆర్థర్ నటించిన 'డాక్టర్ డీడ్స్ గోస్ టు టౌన్' అనే అమెరికన్ స్క్రూ బాల్ కామెడీ సినిమాని ప్రేరణగా తీసుకొని కథ అల్లి సినేరియా సమకూర్చారు. ఈ హాలీవుడ్ సినిమాకి ఆధారమైన 'ఒపెరా హ్యాట్' అనే కథే దాగుడు మూతలు సినిమాకి కూడా మూలం. ఇంచుమించు దాగుడుమూతలు సినిమాకూడా అదే ధోరణిలో సాగుతుంది. దాగుడుమూతలు ముళ్ళపూడికి మొదటి సినిమానే అయినా, తొలుత విడుదలైన సినిమా మాత్రం 'రక్తసంబంధం' సినిమానే. ఇక దాగుడుమూతలు కథలోకి వెళ్తే, కోటీశ్వరుడు విశ్వసుందరరావు (గుమ్మడి) తన అభీష్టాన్ని వ్యతిరేకించి పెళ్ళిచేసుకున్నందుకు కొడుకును ఇంట్లోంచి వెళ్ళగొడతాడు. తనకి మనిషి విలువేమిటో తెలిసేసరికి కొడుకూ, కోడలూ చనిపోతారు. అనాథగా మిగిలిన మనవడిని దారినపోయే దానయ్య చేరదీసి పెంచుతాడు. మనవడికోసం దేశమంతా గాలించినా అతని ఆచూకీ తెలియదు. కానీ తనవూళ్ళోనే, తన మిల్లు ప్రాంగణంలోనే చిన్న హోటలు నడుపుకునే సుందరయ్య తన మనవడేనని తెలుసుకోలేకపోతాడు జమీందారు. తనను పెంచిన దానయ్య బిడ్డల్ని సాకుతూ, పదిమందికీ సహాయపడుతూ హోటలు నడిపే సుందరయ్య జీవితంలోకి ఇష్టంలేని పెళ్ళినుంచి తప్పించుకుని పారిపోయివచ్చిన సుబ్బులు (బి.సరోజాదేవి) అనే చిన్నది ప్రవేశిస్తుంది. వారిద్దరి మనసులు కలిసి ప్రేమ చిగురిస్తుంది. జమీందారు ఆస్తి దక్కించుకోవాలని ఆయన అన్న అల్లుడు భూషణం (రమణారెడ్డి) తన కూతురు (శారద)తోనూ, జమీందారు తమ్ముని కోడలు సూరమ్మ (సూర్యకాంతం) తన కొడుకు (పద్మనాభం)తోనూ ఆ బంగళాలో తిష్టవేసి పోటీలుపడి సేవల పేరుతో జమీందారుని హింసిస్తూ వుంటారు. సుబ్బులు జమీందారు దివాణంలో సేవలుచేసే నర్సుగా చేరి, జమీందారు అభిమానం చూరగొని, ఆ బంగళాలో సెక్రెటరీ స్థాయికి ఎదిగి ఆ ఇంట్లో అధికారం సంపాదించుకుంటుంది. "నా కూతుర్ని నీ కోడలుగా చేసుకో: "నీ కొడుకుని నేను జమీందారుకు దత్తు చేయిస్తాను"" అని భూషణం సూరమ్మతో చెప్పి, జమీందారును దత్తతకు ఒప్పిస్తాడు. జమీందారు వద్దవున్న ఫోటో, సుందరయ్యవద్ద వున్న అతని తల్లిదండ్రుల ఫోటో ఒక్కలాగే వుండడం గమనించిన సుబ్బులు సుందరయ్యే జమీందారు మనవడని గ్రహించి ఆయనకు సుందరయ్యను అప్పగిస్తుంది. సుందరయ్యను వారసుడిగా ప్రకటించి జమీందారు కన్నుమూస్తాడు. సుందరయ్య దానధర్మాలు చేస్తూవుండటం మింగుడుపడని భూషణం. తన కూతుర్ని పెళ్ళి చేసుకుంటేనే ఆస్తి దక్కుతుందని ఒక దొంగ వీలునామా సృష్టిస్తాడు. సుందరయ్య భూషణం పన్నాగాన్ని పసికట్టి ఎత్తుకు పైఎత్తు వేసి శారదతో కూడపలుక్కొని పెళ్ళి చేసుకునేందుకు సరేనంటాడు. ఈ నాటకం తెలియని సుబ్బులు సుందరయ్యను అపార్ధం చేసుకొని వెళ్ళిపోతుంది. బంగాళాకు వచ్చిన సుందరయ్య అక్కడ చేస్తున్న పెళ్ళి ఏర్పాట్లను చూసి రెచ్చిపోయి ఆ ఏర్పాట్లను తన్నివేసి, అడ్డొచ్చిన వాళ్ళను తోసివేస్తాడు. దాంతో అతనికి పిచ్చెక్కిందని ప్రకటించి భూషణం సుందరయ్యను పిచ్చాసుపత్రిలో చేరుస్తాడు. అసలు విషయం తెలుసుకొన్న సుబ్బులు సహాయంతో, భూషణం, సూరమ్మల డబ్బు పిచ్చి వదిలించి సుందరయ్య సుబ్బుల్ని పెళ్ళాడటంతో సినిమాకి శుభం. కాదు కాదు 'జైహింద్' కార్డు పడుతుంది.


title: దాగుడు మూతలు (1964 సినిమా)

text: 1961లో ఆదుర్తి సుబ్బారావు దర్శకత్వంలో ఎన్టీ రామారావు కథానాయకునిగా దాగుడుమూతలు సినిమా తీద్దామని నిర్మాత డి.బి.నారాయణ ప్రారంభించారు. అప్పటికి పత్రికారంగం, సాహిత్యం, సినీ విశ్లేషణల్లో పేరుతెచ్చుకుని, కొత్తగా వెండితెర నవలలు రాస్తున్న ముళ్ళపూడి వెంకటరమణని ఒప్పించి కథారచయితగా తీసుకువచ్చారు డి.బి.ఎన్. అయితే అప్పటికి బిజీ డైరెక్టరుగా, వరుస విజయాలతో సాగుతున్న ఆదుర్తి సుబ్బారావు ఈ సినిమా నిర్మాణాన్ని ఆలస్యం చేశారు. నెలలు, సంవత్సరాలు గడుస్తున్నా ముళ్ళపూడి వెంకటరమణతో కబుర్లే తప్ప కథాచర్చలకు దిగలేదు ఆదుర్తి. ఈలోగా గుడిగంటలు, రక్తసంబంధం సినిమాలకు రచయితగా రమణకు అవకాశం వస్తే చాలా సంతోషించి డి.బి.ఎన్. పనిచేయమన్నారు. అవి విడుదలై విజయవంతమయ్యాయి, ఇక దాగుడు మూతలు సినిమా పని ప్రారంభిద్దామనే సరికి ఆదుర్తి దాన్ని పక్కనపెట్టి మూగ మనసులు లైన్ చెప్పి స్క్రిప్ట్ అభివృద్ధి చేయమన్నారు. మూగమనసులు సినిమా నిర్మాణం నారాయణనే చేయమని, అవసరమైతే రామారావునే హీరోగా పెట్టుకుందామని, ఈ సినిమాని అప్పటికి వదిలేద్దామని ప్రతిపాదించారు ఆదుర్తి. అయితే మూగమనసులు సినిమా ప్రధానంగా అవుట్-డోర్ లో గోదావరి పరిసరాల్లో షూటింగ్ ఉంటుందనీ, రామారావు అవుట్-డోర్ షూటింగులు చేయట్లేదని, తాను డేట్లిచ్చి కమిటైన రామారావును వదిలి మరొకరితో చేయనని తిరస్కరించారు నారాయణ. దాగుడుమూతలు తర్వాత తీయొచ్చు కానీ ఎఎన్నార్ తోనే మూగమనుసులు తీయమని ప్రోత్సహించారు. ఇలా ఆలస్యం కావడంతో చివరకు కథాచర్చలు దశ పూర్తయ్యేసరికే ప్రాజెక్టు ప్రారంభించి మూడేళ్ళు దాటింది.


title: దాగుడు మూతలు (1964 సినిమా)

text: ఆచార్య ఆత్రేయ, దాశరథి, ఆరుద్ర రాసిన రసవత్తర గీతాలకు తేనెలూరు మట్లు కట్టి, సాహిత్య సమలంకృతం చేసిన ఘనత కె.వి. మహదేవన్ ది. ఈ సినిమాలో ఒక్కో పాట ఒక్కో ఆణిముత్యం. "గోరొంక గూటికే చేరావు చిలకా", "గోరొంక కెందుకో కొండంత అలక" అనే రెండు పాటలూ దాశరథి రాసినవే. ఇష్టంలేని పెళ్ళి తప్పించడానికి ఇంట్లోంచి పారిపోయి ఎన్టీఆర్ గూటిలోకి చేరిన సరోజాదేవి ఆసరాకి భరోసా ఇస్తూ ఘంటసాల పాడేది మొదటి పాట కాగా, సరోజాదేవి మీద అలకబూని బెట్టుచేసే ఎన్టీఆర్ ని మచ్చికచేసుకోనే సందర్భంగా వచ్చేది సుశీల పాడిన రెండో పాట. ఈ రెండు పాటలూ శంకరాభరణం రాగంలోనే వున్నా, వాటి టెంపో మాత్రం భిన్నంగా వుంటుంది. "గోరొంక గూటికే చేరావు చిలకా" పాట టెంపో స్లోగా వుంటుంది. రాత్రివేళ సరోజాదేవికి భద్రతపై అభయమిస్తూ పాడే పాట కావడంతో మహదేవన్ ఈ పాటను స్లో టెంపోలో స్వరపరిచారు. "గోరొంక గూటికే చేరావు చిలకా" అన్నప్పుడు పంజరంలోకి చిలకను పంపటం, "భయమెందుకే నీకు బంగారు మొలక" అన్నప్పుడు ఆ పంజరం తలుపు మూయటం ఆదుర్తి చూపిన గొప్ప సింబాలిజం. రాత్రివేళ పాట కావడంతో ఎన్టీఆర్ ని కేవలం బనియను, తువ్వాలు మీద చూపడం ఆదుర్తి నేటివిటీకి ఎంత విలువ ఇస్తారో తెలుస్తుంది. "నిలవలేని కళ్ళు నిదరపొమ్మన్నాయి" చరణంలో సరోజాదేవి హావభావాలు వర్ణించనలవికాదు. అలాగే సరోజాదేవి పాడే పాటలో టెంపో వేగం పుంజుకుంటుంది. "మాటేమో పొమ్మంది - మనసేమో రమ్మంది. మాటకు మనసుకు మధ్యన తగువుందీ" ప్రయోగం అద్భుతమైతే, మరి సరోజాదేవి హావభావాలు మహాద్భుతంగా వుంటాయి. ఈ పాటలో సరోజాదేవికి బాల నటీమణులు బేబి, సుమ, లత, తార, అవంతి సహకరించారు. తెరమీద ముద్దులపై ప్రభుత్వం నిషేధం విధించిన సందర్భంగా, ముద్దులంటే కేవలం లిప్-లాకే కాదు, మనం చూసే ప్రకృతిలో, ప్రవృత్తిలో అడుగడుగునా ముద్దులు మురిపిస్తాయని చెప్తూ ఆచార్య ఆత్రేయ రాసిన ముద్దుపాట ఆ రోజుల్లో విశేషంగా ఆకట్టుకుంది. నటభైరవి రాగంలో రూపుదిద్దుకున్న ఈ పాట చివరిదాకా సరోజాదేవి ఇచ్చే లిప్ మోవ్మెంట్ ఎంత ముద్దుగా వుంటుందో చెప్పలేం. వాహినీ గార్డెన్లో చిత్రీకరించిన ఈ పాట చరణం చివర్లో "నువ్వు నేనూ ముద్దుకు ముద్దు" అని ఆత్రేయ రాస్తే, సెన్సారు అధికారులు ఆ ప్రయోగానికి అభ్యంతరం చెప్పి తొలగించమన్నారు. అప్పటికే పాట చిత్రీకరణ పూర్తికావడంచేత "ముద్దుకు ముద్దు" అనే పదాల స్థానంలో "వూహుహు వూహు" అని చేర్చి రీ-రికార్డింగు చేసారు. నిశితంగా పరీక్షిస్తే ఎన్టీఆర్, సరోజాదేవిల లిప్ మూవ్మెంట్ 'ముద్దుకు ముద్దు'గానే కనిపిస్తుంది. "విరిసి విరియని పువ్వే ముద్దు" అన్నప్పుడు ఎన్టీఆర్ చేతిలో అరవిరిసినపూల రెమ్మ వుండటం. "నడకలలో నాట్యంచేసే నడుము చూస్తే పిడికెడు ముద్దు" అనే ప్రయోగం వచ్చినప్పుడు సరోజాదేవి వెనక్కి నడవటం మనం గమనిస్తాం. ఆ నడకలో హొయల బ్యాక్ ప్రొజెక్షన్లో చిత్రీకరించడం ఆదుర్తి ప్రతిభకు గీటురాయి. "పచ్చనిచేలే కంటికి ముద్దు" అన్నప్పుడు ఎన్టీఆర్ పాలకంకి చేతిలో వూపటం కూడా పాట చిత్రీకరణలో ఆదుర్తి ఎంతశ్రద్ధ కనపరుస్తారో తెలియజేస్తుంది. ఇక "చకచకలాడే పిరుదులు దాటే జడను చూస్తే చలాకి ముద్దు" అనే చరణంలో సరోజాదేవి జడను ముందుకు వేసుకుంటూ నడుస్తుంటుందే కానీ, పిరుదల చకచకలు మాత్రం కనిపించనీయదు. "ఏదైనా గుప్పెట్లో ఉంటేనే అందం" అనే విషయాన్ని ఆదుర్తి తెలివిగా, విశేషణ పూర్వకంగా చూపించారు. "అందలం ఎక్కాడమ్మా - అందకుండా పోయాడమ్మా" పాట ఆత్రేయ రచన. ఈ పాటను గుమ్మడి ఎన్టీఆర్ తన మనవడని తెలుసుకున్న సందర్భంగా వచ్చే వేడుకలో సరోజాదేవి చేసే స్టేజ్ డ్యాన్స్ సీక్వెన్స్‌గా మలిచారు. పాటలో రెండో చరణం వచ్చేసరికి ఎన్టీఆర్ సరోజాదేవితో గళం కలుపుతాడు. "ఎంతవాణ్ణి ఎంతైనా నే నీలో ఇమిడిపోతానమ్మా" అనడంలో, కాఫీ హోటలు నడిపే ఎన్టీఆర్ ఒక్కసారి జమీందారు అయిపోతే తనని మరచిపోతాడేమోనని సంశయించే సరోజాదేవికి అభయం ఇవ్వడమే ఉద్దేశం. ఈ పాటతోబాటు "యెంకొచ్చిందోయ్ మావ ఎదురొచ్చిందోయ్" అనే ఆరుద్ర పాటలో సరోజాదేవి ఆహార్యం నండూరివారి ఎంకిని గుర్తుకు తెస్తుంది. "మెల్లమెల్లమెల్లగా- ఆనువణువూ నీదెగా" అనే టైటిట్ సాంగ్ వెస్ట్రన్ బీట్ తో యెంతో హృద్యంగా సాగుతుంది. "నీదికానిదేది లేదు నాలో - నిజానికి నేనున్నది నీలో - ఒక్కటే మనసున్నది ఇద్దరిలో, ఆ ఒక్కటీ చిక్కె నీ గుప్పిటిలో" అనే ఆత్రేయ ప్రయోగం ఇంకెవ్వరూ చెయ్యలేనిది. "నేనున్నది నీలో" అన్నప్పుడు ఇద్దరినీ నీటినీడలో పరోక్షంగా చూపించడం ఆదుర్తి ప్రతిభకు మచ్చుతునక. ఈ పాటలో ఎన్టీఆర్ పిల్లిగంతులేస్తూ యెంతో హుందాగా నటించారు. విగ్గులేని ఎన్టీఆర్ తలకట్టు ఈ సినిమాలో ఎంతో బాగుంటుంది. శంకరాభరణ రాగంలోనే స్వరపరచిన మరో ఆత్రేయ గీతం "దేవుడనేవాడున్నాడా అని మనిషికి కలిగెను సందేహం" విషాద సన్నివేశపు పాట. ఎన్టీఆర్ పాడే పల్లవి, చరణాలు నైట్ లైట్ డార్క్ షేడ్‌లో, ఇండోర్లో చిత్రీకరిస్తే, సరోజాదేవి పాడే చరణాలను మూన్ లైట్ బ్యాక్ డ్పాప్‌లో, పూదోటలో చిత్రీకరించారు. అలతి పదాలతో అనంతార్థాన్ని చెప్పగల ప్రజ్ఞావంతుడు ఆత్రేయ. "తాము నవ్వుతూ నవ్విస్తారు కొందరు అందరినీ: తామేడుస్తూ ఏడ్పించుతారెందరో కొందరినీ: నేను నవ్వితే ఈలోకం చూడలేక ఏడ్చింది: నేనేడిస్తే ఈలోకం చూసి చూసి నవ్వింది" వంటి లోతైన భావాలు స్పురించే పాటలు ఆత్రేయ కాక మరెవ్వరు రాయగలరు? ఎన్టీఆర్, ఆదుర్తిల కలయికతో వచ్చిన దాగుడుమూతలు సినిమా నూరురోజుల పండగ జరుపుకుంది. వీరిద్దరి కాంబినేషన్ లో తరవాత సంవత్సరంలో వచ్చిన 'తోడూ-నీడా' సినిమాకూడా శతదినోత్సవం చేసుకొంది. తదనంతర కాలంలో డి.బి.నారాయణ 'ప్రైవేట్ మాష్టారు', 'అన్నదమ్ములు', 'అబ్బాయిగారు-అమ్మాయిగారు' వంటి కొన్ని నిర్మించినా 70వ దశకం తొలి రోజుల్లోనే చిత్ర నిర్మాణం నుంచి తప్పుకున్నారు.


title: దక్షయజ్ఞం (1941 సినిమా)

text: దక్షయజ్ఞం 1941 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.


title: దక్షయజ్ఞం (1962 సినిమా)

text: దక్షయజ్ఞం కడారు నాగభూషణం మరియు కన్నాంబ 1962 సంవత్సరంలో నిర్మించిన తెలుగు పౌరాణిక సినిమా.


title: దండోరా

text: దండోర = టముకు, (గతంలో ఏదేని ఒక విషయాన్ని పల్లెల్లో అందరికి తెలియ జేయడానికి డప్పులు కొడుతు అందరికి తెలియ జేసే పద్ధతిని దండోర అనే వారు. ఉదా: " (డప్పు కొడుతూ... పుర ప్రజలందరికి తెలియ జేయునది ఏమనగా రేపు ఉదయము పది గంటలకు పంచాయితీ కార్యాలయంలో సర్వసభ్య సమావేశము జరుగును కాన అందరు విచ్చేయ వలసినదిగ మనవి.)


title: డప్పు సాయిగాడు

text: ఈ సినిమా 1980, మే 3న విడుదల అయ్యింది. ఇది అతి తక్కువ వ్యయంతో నిర్మించబడిన చిత్రంగా నిర్మాత పేర్కొన్నాడు.


title: దశావతారాలు (1937 సినిమా)

text: దశావతారాలు 1937, ఏప్రిల్ 11న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. ఎం.వి. రమణమూర్తి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో పారుపల్లి సత్యనారాయణ, దొమ్మేటి సత్యనారాయణ, తీగెల వెంకటేశ్వర్లు, ఎం. సుబ్బారావు, రాధాకృష్ణమూర్తి తదితరులు నటించగా, వి.జె. గోపాల్ సింగ్ సంగీతం అందించాడు.


title: దశావతారములు (1962 సినిమా)

text: ఇది ఒక డబ్బింగ్ సినిమా


title: దాసి (1952 సినిమా)

text: దాసి ఎల్వీ ప్రసాద్ పర్యవేక్షణలో సి.వి. రంగనాథదాస్ దర్శకుడిగా పరిచయమై 1952లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. నటి లక్ష్మీరాజ్యం ఈ చిత్రాన్ని రాజ్యం పిక్చర్స్ బేనర్‌పై నిర్మించింది. సుందర్ లాల్ నహతా ఆధ్వర్యంలోని అప్పటి ప్రముఖ పంపిణీ సంస్థ రాజశ్రీ పిక్చర్స్ ఈ చిత్రానికి ఆర్థికంగా సహకరించింది. ఈ చిత్రం వాణిజ్యపరంగా విజయవంతం కావడంతో లక్ష్మీరాజ్యం, ఆమె భర్త శ్రీధరరావు ఈ చిత్రాన్ని తమిళంలో వెలైకరి మగళ్ పేరుతో నిర్మించారు. అయితే ఆ చిత్రం అంతగా విజయవంతం కాలేదు.


title: దాసి (1952 సినిమా)

text: రామయ్య జట్కా తోలుతుంటాడు. భార్య లక్ష్మి బద్రీనాథ్ ఇంట్లో పాచిపని చేస్తూంటుంది. వారికి సుబ్బడు అనే కొడుకు ఉంటాడు. బద్రీనాథ్ సంపన్నుడు. అతని భార్య పార్వతమ్మ. వారికి నడివయసు వచ్చినా సంతానం లేనందువల్ల వారి బంధువులు అందరూ బద్రీనాథ్‌ను సంతానం కోసం మరో వివాహం చేసుకోమని ప్రోత్సహిస్తారు. బద్రీనాథ్ మేనల్లుడు నారాయణరావు మాత్రం పెళ్ళి చేసుకోవద్దని మామకు బుద్ధిచెబుతాడు. కానీ బద్రీనాథ్ పెళ్ళిచూపులకోసం ఊరు వెళతాడు. పార్వతమ్మ అన్న రామారావు చెల్లెల్ని చూడటానికి వచ్చి జరిగిన కథ అంతా విని, బద్రీనాథ్ బంధువులు ఆయన ఆస్తి కోసం ఈ పన్నాగం పన్నారని తెలుసుకొని ఎత్తుకు పై ఎత్తు వేస్తాడు.


title: దాసి (1952 సినిమా)

text: పార్వతమ్మ దాసి లక్ష్మి గర్భవతిగా ఉంటుంది. పార్వతమ్మ అన్న రామారావు పార్వతమ్మను, తను గర్భవతిగా ఉన్నట్లు నటించి దాసి లక్ష్మికి పుట్టబోయే బిడ్డను రహస్యంగా పెంచుకోమని సలహా ఇస్తాడు. కానీ సమయం వచ్చేవరకు ఈ సంగతి లక్ష్మికి తెలియనీయవద్దని చెబుతాడు. పార్వతికి మరోదారి లేక దానికి అంగీకరిస్తుంది. పెద్ద దాసి నర్సమ్మకు ఈ విషయమంతా చెప్పి తగినట్లు ప్రవర్తించమంటారు. రామారావు, తరళ అనే లేడీడాక్టరుకు లంచమిచ్చి పార్వతి గర్భవతిగా ఉన్నదని బద్రీనాథ్‌కు చెప్పిస్తాడు. దానితో బద్రీనాథ్ రెండో పెళ్ళి ప్రయత్నం మానుకొంటాడు.


title: దాసి (1952 సినిమా)

text: లక్ష్మికి కలగబోయే బిడ్డనే తాను పెంచుకోదలచినందువల్ల పార్వతి లక్ష్మికి ప్రతిరోజూ పాలు, ఫలహారాలు ఇచ్చి ఎంతో ఆదరంగా చూస్తూ ఉంటుంది. పార్వతి లక్ష్మిపై చూపిస్తున్న ఆదరాభిమానాలను చూసి లక్ష్మి భర్త రామయ్య భార్యను అనుమానిస్తాడు.


title: దాసి (1952 సినిమా)

text: లక్ష్మికి నవమాసాలు నిండుతాయి. ఒకనాడు పార్వతమ్మ పెద్దదాసి నర్సమ్మ, రామారావు లక్ష్మి ఇంటికి వచ్చి లక్ష్మితో తామొక రహస్యం చెబుతామని, ఆ రహస్యం తన భర్తకు కూడా చెప్పకూడదని,ఒక్కగానొక్క కొడుకు మీద ఒట్టువేసుకొమ్మని అడుగుతారు. లక్ష్మి ఒట్టువేసుకొంటుంది. పార్వతి గర్భవతి కాదని, లక్ష్మికి పుట్టబోయే బిడ్డను పార్వతికిచ్చి పార్వతి మానప్రాణాలను కాపాడమని రామారావు లక్ష్మి చేతులు పట్టుకొని బ్రతిమాలతాడు. అదే సమయానికి వచ్చిన రామయ్య తన భార్య చేతులు రామారావు పట్టుకొని ఉండడాన్ని చూస్తాడు. రామారావు ఎందుకు వచ్చాడో చెప్పమని భార్యను అడుగుతాడు. కొడుకు మీద ఒట్టు వేసినందున లక్ష్మి భర్తకు నిజం చెప్పలేకపోతుంది. రామయ్య లక్ష్మిని ఇంట్లో నుండి వెళ్లగొడతాడు. లక్ష్మి ఏడుస్తూ పోయి పార్వతమ్మ కాళ్లమీదపడుతుంది. తన భర్తకు నిజం చెప్పి తన కాపురం నిలబెట్టమని ప్రార్థిస్తుంది. ఆ సమయంలో నిజం చెబితా రామయ్య ఉద్రేకంలో ప్రపంచమంతా చాటుతాడని తర్వాత నెమ్మదిగా రామయ్యకు నిజం చెప్తానని పార్వతమ్మ లక్ష్మిని సముదాయించి తన బంగళాలోనే ఉంచుతుంది.


title: దాసి (1952 సినిమా)

text: లక్ష్మికి పురిటి సమయం వస్తుంది. లేడీడాక్టరు తరళను పిలవడానికి పార్వతమ్మ అన్న రామారావు వెళతాడు. ఆ సమయంలో బద్రీనాథ్ మేనల్లుడు నారాయణరావు తరళ ఇంట్లో ఉంటాడు. నారాయణరావును ఆరాత్రి పార్వతమ్మ బంగళాకు రానీయకుండా చేయమని రామారావు తరళని బ్రతిమాలుతాడు. తరళ నారాయణరావును ఇంట్లో ఉంచి తాళం వేసి రామారావుతో పార్వ్తతమ్మ బంగళాకు వస్తుంది.


title: దాసి (1952 సినిమా)

text: పార్వతమ్మ పెద్దదాసి నిజంగా నొప్పులు పడుతున్న లక్ష్మిని నోరెత్తి అరవనీయదు. నొప్పులు లేని పార్వతమ్మను బిగ్గరగా అరవమంటుంది. లక్ష్మికి ఆడపిల్ల కలుగుతుంది. ఆ పిల్లను తెచ్చి పార్వతమ్మ ప్రక్కలో పడుకోబెట్టి బద్రీనాథ్‌కు కూతురు పుట్టిందని చెబుతారు. అతడు సంతోషంతా ఉప్పొంగిపోతాడు. బిడ్డకు కమల అనే పేరు పెడతాడు.


title: దాసి (1952 సినిమా)

text: గొడ్రాలికేమి తెలుసు బిడ్డ సుఖం అన్నట్లు పార్వతమ్మ ప్రక్కనున్న పిల్ల ఏడుస్తున్నా గమనించడు. బిడ్డ ఏడ్చినప్పుడెల్లా లక్ష్మి వచ్చి బిడ్డను తీసికొంటుంది. లక్ష్మి మాతృప్రేమ వల్ల ఎక్కడ అసలు రహస్యం బయట పడుతుందోనని పార్వతమ్మ తన ఒంట్లో బాగాలేదని, చికిత్స కోసం మద్రాసు వెళ్తానని భర్తతో చెప్పి లక్ష్మికి తెలియకుండా ఒకరాత్రి మద్రాసుకు వెళ్లిపోతుంది. తెల్లవారగానే లక్ష్మి పార్వతమ్మ ఇంటికి వచ్చి కమల కనబడకపోవడంతో కంగారుపడుతుంది. పెద్దదాసి నర్సమ్మ లక్ష్మిని తిట్టి ఇంటినుండి వెళ్ళగొడుతుంది.


title: దాసి (1952 సినిమా)

text: లక్ష్మి ఏడుస్తూ భర్తదగ్గరకు వస్తుంది. భర్త రామయ్య ఆ సమయంలో దుర్గి అనే ఆమెను పెళ్ళి చేసుకోవడం చూస్తుంది. భర్త కాళ్లమీదపడి రక్షించమని బ్రతిమాలుతుంది. రామయ్య లక్ష్మి జుట్టు పట్టుకొని యీడ్చి యింటి నుండి వెళ్లగొడతాడు. ఇక తనకు చావే శరణ్యమనుకొని లక్ష్మి అక్కడి నుండి వెళ్లిపోతుంది.


title: దాసి (1952 సినిమా)

text: సవతి కొడుకు సుబ్బడిని చూస్తే గిట్టని దుర్గి వాడిని నీళ్లలో తోసి వాడే నీళ్లలో పడ్డాడని గోలపెడుతుంది. రామయ్య కొడుకు కోసాం ఏటిలో దూకి వెదుకుతాడు కానీ కొడుకు దొరకలేదు. అదే సమయంలో జీవితం మీద విరక్తి చెంది లక్ష్మి ఇంకో ఒడ్డు నుండి ఏటిలో దూకుతుంది. ఆమెకు ప్రవాహంలో కొట్టుకొస్తూ కొన వూపిరిలో ఉన్న కొడుకు సుబ్బడు కనిపిస్తాడు. ఆమె వాడిని కాపాడి ఒడ్డుకు వచ్చి డాక్టరు దయాకర్ వద్దకు తీసుకువస్తుంది. దయాకర్ సుబ్బడిని బ్రతికిస్తాడు. లక్ష్మి దయాకర్ ఇంట్లో దాసిగా పనిచేస్తుంది. సుబ్బడు దయాకర్ పిల్లల్తో కలిసి చదువుకుంటాడు.


title: దాసి (1952 సినిమా)

text: రామయ్య రెండోభార్య దుర్గికి నాటకాలు, సినిమాలు అంటే పిచ్చి. భర్తకు తెలియకుండా ఒక నటుడితో స్నేహంచేసి ఇంట్లోనుండి లేచిపోతుంది. మద్రాసులో పార్వతమ్మ కూతురు ఏడేండ్ల బిడ్డ అవుతుంది. ఇంటివద్ద బద్రీనాథ్ చనిపోతాడు. కమల దాసి లక్ష్మి కూతురు అని తెలిసి బద్రీనాథ్ బంధువులు ఆస్తికోసం దావా వేస్తారు. దేశం అంతా ఈ విషయం తెలిసిపోతుంది. లక్ష్మి నిర్దోషి అని రామయ్య తెలుసుకుంటాడు. తాను చేసిన పనికి పశ్చాత్తాపపడి సన్యాసులలో కలిసిపోతాడు. డాక్టర్ దయాకర్ బద్రీనాథ్ ఆస్తి గురించిన దావావిషయాలు పేపర్లో చదివి భార్యతో చెప్తుంటే లక్ష్మి విని మద్రాసుకు బయలుదేరుతుంది. కోర్టులో కమల పార్వతమ్మ కూతురే కాని నా కూతురు కాదని లక్ష్మి సాక్ష్యం ఇస్తుంది. దానికి ఆధారంగా డాక్టర్ తరళ ఇచ్చిన కాగితాలను చూపుతుంది. దానితో కోర్టు కేసును కొట్టివేస్తుంది. తన ఆస్తిని కాపాడినందుకు పార్వతమ్మ లక్ష్మిని కౌగిలించుకొని తప్పును క్షమించమని కోరుతుంది. పార్వతమ్మ లక్ష్మిని మద్రాసులోనే వుండమని బ్రతిమాలుతుంది. లక్ష్మి అంగీకరిస్తుంది. దయాకర్‌తో చెప్పి లక్ష్మి మద్రాసు చేరుతుంది. సుబ్బడు దయాకర్ పిల్లలతోనే చదువుకుంటూ ఉంటాడు.


title: దాసి (1952 సినిమా)

text: పది సంవత్సరాలు గడిచాయి. సుబ్బడు సుబ్బారావుగా మారి ప్లీడరు పాసై మద్రాసులో ప్రాక్టీసు పెడతాడు. కమల యుక్తవయస్కురాలు అవుతుంది. కాని లక్ష్మిని దాసిగానే భావిస్తుంటుంది. కమల రామారావు కొడుకు ప్రేమనాథ్‌ను ప్రేమిస్తుంది. రామారావు భార్య దేవకి దాసిపిల్ల అయిన కమలను తన కొడుకుకు చేసుకోవడానికి ఇష్టపడదు.


title: దాసి (1952 సినిమా)

text:
భిక్షాటన చేస్తూ సన్యాసి వేషంలో ఉన్న రామయ్య తన రెండవ భార్య దుర్గిని చూసి అసహ్యించుకొంటాడు. రాత్రి ఆమెను హతమార్చాలని అనుకొంటాడు. కానీ ఈ లోపుగానే దుర్గి ప్రియుడే ఆమెను హత్యచేసి పారిపోతాడు. రామయ్య మీదకు ఆ కేసు వస్తుంది. రామయ్యను సుబ్బారావు కేసునుండి తప్పిస్తాడా? లక్ష్మి తన కన్నతల్లి అని కమల తెలుసుకొంటుందా? రామారావు భార్య తన కొడుకు ప్రేమనాథ్ దాసి కూతురు కమలను వివాహం చేసుకోవడానికి అంగీకరిస్తుందా? అనేవి మిగిలిన కథ.
ఈ చిత్రంలోని పాటలను ఆచార్య ఆత్రేయ రచించగా సి.ఆర్.సుబ్బురామన్ సంగీత సారథ్యం వహించాడు. చిత్ర నిర్మాణ సమయంలో అతను మరణించగా సుసర్ల దక్షిణామూర్తి ఆ బాధ్యతను నిర్వహించాడు.


title: దయ్యాల దర్బార్

text: దయ్యాల దర్బార్ 1990 లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం.


title: దయామయుడు

text: విజయచందర్ బంధువైన గౌతమి ఈ చిత్రం ద్వారా పరిచయమయ్యింది.


title: దీక్ష (1951 సినిమా)

text: దీక్ష 1951 లో విడుదలైన తెలుగు కుటుంబ కథాచిత్రం. ఇది ప్రకాష్ ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై కె. ఎస్. ప్రకాశరావు దర్శకత్వంలో నిర్మించబడగా; జి. వరలక్ష్మి మరియు రాంగోపాల్ ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. మనసుకవి ఆత్రేయ ఈ సినిమాలోని "పోరా బాబూ పో" పాటతో తన సినీ గేయ ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించారు.


title: దీక్ష (1951 సినిమా)

text: బాలయ్య (శివరాం), యశోదమ్మ (జి. వరలక్ష్మి) పల్లెటూరి దంపతులు. బాలయ్య సవతి తల్లి చనిపోతూ గోపీ (రామగోపాల్) ని యశోదమ్మ చేతుల్లో పెట్టిపోతుంది. నాటినుంచి గోపీ వదిన పోసిన ఉగ్గుపాలతో, పాడిన జోలపాటతో పెరిగి పెద్దవాడయ్యాడు. గోపీకి పధ్నాలుగేళ్లు వచ్చినాయి. ఏళ్ళతోపాటు వూళ్ళో రౌడీగా పెద్ద పేరు గడించాడు. గోపీ అంటే అందరికి గుండెల్లోదడే. ఆ గ్రామంలో చాలా సమస్యలకు గోపీయే కారణమని వూరంతా గోపీమీద కారాలు, మిరియాలు నూరుతున్నారు. గోపీ గొప్పవాడు అవుతాడని ఆమె ఆశ. వూళ్ళోవాళ్లు తలా ఒక మాటంటే ఓర్వలేక బాలయ్య నీ అలుసు చూచుకునే వాడిల్లా అయ్యాడని, యశోదమ్మమీద మండిపడతాడు. కాని యశోదమ్మ మాత్రం గోపీని మందలిస్తునే ఉంది. యశోదమ్మకు సీతారామ లక్ష్మణులు ఇలవేల్పులు. ఏ ఆపదైనా, ఆవేదనైనా వారితో మొర పెట్టుకోవటం ఆమె భక్తి. తనతో అల్లరికివచ్చే స్నేహితులముఠాకు రామదండని పేరు పెట్టుకున్నాడు. వాళ్లందరికి రామలక్ష్మణులనే జోడు పనసపండ్లంటే ఆచంచలమైన భక్తి.


title: దీక్ష (1951 సినిమా)

text: యశోద తల్లి దుర్గమ్మ (శేషమాంబ), గయ్యాళి గంప. ఆమె ఇంటికి రావటంతోనే గోపితో కయ్యం పెట్టుకుంది. స్వంత కొడుకు రమణను చూడకుండ గోపీమీద యశోదమ్మ అనురాగం చూపుతూందని ఆమె వెక్కసపాటు. గోపీ అల్లరులు బాలయ్యకు సహించరానివై పోతున్నాయి. గోపీ మూలంగా భార్యాభర్తల మధ్య కొంత విఘాతం ఏర్పడుతూంది. ఇలావుండగా ఒకరోజు ఆవూరి జమీందార్ కొడుకు ఒక బక్కచిక్కిన కుర్రాడి మీద ఎక్కి గుర్రంస్వారీ చేస్తున్నాడు. గోపీ సహించలేక పోయాడు. జమీందారు కొడుకుని కొట్టాల్సి వచ్చింది. దాంతో జమీందారు నిప్పలు తొక్కాడు. బాలయ్యను పాలం నుంచి వెళ్ళగొట్టాడు. ఆ ఆవేదన కొద్ది బాలయ్య యశోదమ్మ మీద చేయి చేసుకున్నాడు. వదిన వంటిమీద దెబ్బ పడితే గోపి ఓర్చుకోలేడు. రామలక్ష్మణుల సాక్షి అని వదినకు మాట యిచ్చాడు. అలును చూచుకొని అందరు గోపీని కవ్వించారు. బడి నుంచి గెంటేసారు. క్షమించమని అడగబోతే జమీందారు నౌకర్లు, కొరడాతో కొట్టారు. ఎందరెన్ని విధాల కాలుదువ్వి కవ్వించి, కయ్యానికి లాగినా వదినకిచ్చిన మాటకోనం నహించి వూరుకున్నాడు. దుర్గమ్మ ఈమార్పు ఓర్వలేక పోయింది. ఆమె కళ్ళు రామలక్ష్మణులమీద పడ్డాయి. వీరాయిని కోసుకుతెమ్మంది. గోపీ అడ్డుపడి డొక్కచించి డోలు కడతానని బడికి వెళ్ళాడు. దుర్గమ్మ అవే రామలక్ష్మణులని తెలియనీకుండా యశోదమ్మ అల్లాడిపోయింది. గోపి బడి నుంచి తిరికి వచ్చాడు. రామలక్ష్మణుల మీదపడి ఏడ్చాడు. యశోదమ్మ స్తంభించిపోయింది. తప్పను తనమీద వేసుకొంది యశోద. గోపీ ఉగ్రుడయ్యాడు. వెర్రి అవేశంలో "నీకు నేను ఇచ్చిన మాట పోయింది” అంటూ చెలరేగి వెళ్ళాడు. ఉద్రేకంలో మంచీ చెడూ విచక్షణ లేకుండా రామదండుతో వూరిమీద పడ్డాడు. చేతికందిందల్లా ధ్వంసంచేసాడు. గోపీకోసం ఎదురుచూస్తూ కూచుంది. అలసిపోయిన గోపీ యింటికి తిరిగి వచ్చాడు. గయ్యాళి దుర్గమ్మమీద కసికొద్దీ విసిరిన రాయి తప్పి పొరపాటున వదినకు తగిలింది. రక్తం వెల్లువలైంది. గోపీ వణికి పోయాడు. ఇక నిలవలేక పారిపోయాడు.


title: దీక్ష (1951 సినిమా)

text: బాలయ్య ఓర్పు ఇక నిలవలేక పోయింది. కుండ బద్దలు కొట్టుకుంటానన్నాడు. యశోదమ్మ అడ్డుపడ్డది. బాలయ్య ఆగలేదు. ఒకయిల్లు రెండైంది. ఒకరోజు, రెండు రోజులు! అడ్డకట్టిన తడికవతల నుంచే ఆశతో ఎదురు చూస్తున్నాడు గోపీ, వదిన మాట్లాడుతుందేమోనని, క్షమించి చేరదీస్తారేమోనని. కాని లాభంలేదు. ఆ యింట్లో ఆ వూళ్ళో వుంటేనే గుండెలు తరుక్కుపోయి, బస్తీకి ప్రయాణమయ్యాడు గోపి.


title: దీక్ష (1951 సినిమా)

text: పట్నంలో పల్లెకన్నా బాగుంటుందని ఆశపడ్డాడు. కాని అక్కడ యింతకన్నా ఘోరాలు. అంతటా మోసం, దోపిడి, అన్యాయం! నిరాశ చెందాడు. పార్కులో ఆ గాంధీ విగ్రహం ముందు కూలబడి నిన్పృహతో చూసాడు. “బాగుపడే రాతేలేదు. ఆశపడి లాభంలేద”ని దిగజారాడు. మహాత్ముణ్ణి జాలిగా చూసాడు. అప్పడు వినిపించిందొక అశరీరవాక్కు. బాపూజీ నుంచి ఒక దివ్యనందేశం విన్నాడు. వదిన చెప్పిన మాటల్లో సత్యాన్ని గ్రహించాడు. “వదినా! వస్తున్నా” అంటూ పరుగెత్తాడు. కారు క్రిందపడ్డాడు. బలమైన గాయం తగిలింది. ఆస్పత్రికి చేర్చారు. ఈ వార్త విని యశోదమ్మ పరుగెత్తు కొచ్చింది. న్పృహ తప్పిన గోపీ, న్పృహలోలేని యశోదమ్మ కలుసుకున్నారు. నాటినుంచి వదిన శిక్షణలో, ఒకే దీక్షతో, చదివాడు. మహాత్ముల జీవిత చరిత్రలన్నీ చదివాడు. వదిన వ్యాఖ్యానాలు విన్నాడు. మంచి, చెడూ నిర్ణయించే తాహతు సంపాయించుకున్నాడు.


title: దీక్ష (1951 సినిమా)

text: ఊళ్ళో పెద్ద మీటింగ్ జరుగుతూంది. నభలో “ ప్రజలు నాయకుల మాటలు శిరసావహించాలి " అన్నాడొక ప్రజానాయకుడు. “కాదు. మీరే ప్రజలమాట వినొలి” అన్నాడు గోపీ. సభనుంచి గెంటేసారు గోపీని. ఆ ప్రజానాయకుడు గుర్తించాడు గోపీలో వున్న గొప్పతనాన్ని. ఇంటికివెళ్లి యశోదమ్మ ఎదుటే గోపీ తర్కించాడు. గోపీ నిర్భయంగా వాదించాడు. యశోదమ్మ గోపీని ఆ నాయకుని చేతుల్లోపెట్టి ఇక మీ అడుగు జాడల్లో వీడొక దేశసేవకుడైతే చాలు” అన్నది. గోపీని స్వీకరించాడు ఆ నాయకుడు. అతని తర్ఫీదులో, అతని మార్గదఠ్శకత్వంలో గోపీ గోప్ప ప్రజానాయకుడయ్యాడు. "సర్దారు గోపాలంకి జై" అన్న ప్రజాభిమానం యశోదమ్మ తన వృద్ధాప్యదశలో విని తన్మయురాలైంది.


title: దీక్ష (1951 సినిమా)

text: నీతి : తల్లి బోధించలేని ధర్మం, సాధించరాని పరమార్థం లేదు.


title: దీనబంధు

text: దీనబంధు 1942లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.


title: దీపావళి (1960 సినిమా)

text:
ఈ సినిమాలో నరకాసురుడు అతనిని తల్లి సత్యభామ వధించడం చిత్రించారు.
దీపావళి చిత్రంలో క్లైమాక్స్ సీను బాగా పండించారు. మచ్చునకు కొన్ని డైలాగులు.


title: దీపావళి (1960 సినిమా)

text:
నరకుడు: త్రిభువన విజేత నరక సార్వభౌముని సంహరించడానికి శపథము చేసిన వాడు వీరాధివీరుదనుకున్నను అయుధములతో అలంకరించుకొన్న అబలను అండగా తెచ్చుకొనేంత అధముడనుకోలేదు. కృష్ణా! సతీ సమెతంగ రవడానికీ చందన సత్కారములు స్వీకరించడనికీ ఇదేమి కల్యాణ మండపమా?
దుర్భర రణభేరీ భాంకృతీ విదారిత శత్రు శ్రవణము శత సహస్రక్షొవీల కర సంచలిత ఖడ్గ ధారా భయంకరమైన యుద్ధ రంగమిది యెరుగుదువా?


title: దీపావళి (1960 సినిమా)

text: సత్యభామ: ప్రభూ! భక్త జనమందారమైన మందహాసానికి ఇదా తరుణం? ఈ పరమ ధూర్తుని వాచాలత ఒక్క త్రుటి కాలము కూడా సహించలేను. తక్షణం ఈ దుష్ట ప్రేలాపి కంఠం ఉత్తరించి లోక రక్షణ చేయండి.


title: దీపావళి (1960 సినిమా)

text: శ్రీకృష్ణుడు: ఆ సమయము సమీపిస్తున్నది. శాంతించు సత్యా. ఓరీ గర్వాగ్ని దుర్విదగ్ధా నీవు చేసిన లొకాపచరాలకు నిన్నేనాడో సంహరించి ఉండవలసింది కాని నీకు అవ్యక్తము పరమ నిగూఢము బలవత్తరము ఐన వాత్సల్యంతో నీకు మరో అవకాశం ఇస్తున్నాను. పశ్చాతప్తుడవై సధు సజ్జన హింస మాని వంచనతో తస్కరించిన మా ద్వారకా నగర కాంతలను మా కప్పగించి ధర్మపరతంత్రుడవై ప్రవర్తించు. దేవమాత అదితి కర్ణకుండలాలు అమెకర్పించు. నీ అపరాధాలను మన్నించి నిన్ను రక్షిస్తాను.


title: దీపావళి (1960 సినిమా)

text: నరకుడు: నీవా నన్ను మన్నించేది? నీవా నన్ను రక్షించేది? అహ్హహ్హహ్హహ్హ


title: దీపావళి (1960 సినిమా)

text: పద్యం:


title: దీపావళి (1960 సినిమా)

text:
కంసభీతిని తండ్రి కాల్వట్టి అర్ధించి పరులిల్లు జేరిన పారుబోతా
కులగోత్రగౌరవమ్ములు గంగపాల్జేసి పలు వేసములు జేయు వంచకుండా
సంగరమ్మున జరాసంధునకోడి సాగరములో దాగిన పిరికిపందా
వీరసింహుకునిల్చి పోరాడ వెరగంది ఆడుసాయమ్ము తెచ్చుకొన్నట్టి అరద
నిరుపమాన భుజాబల నిశ్చితామరేంద్ర గర్వాంధ తిమిర విజేత నరక
దానవేంద్రుని వెరపింప తరమెనీకు విక్రమించు వీరుడవేని తులువా