title: భూమి

text: ట్రోపోస్పెయర్ పైన,వాతావరణం మూడు విధాలుగా విభజించబడింది.అవి స్ట్రాటోస్పెయర్,మేసోస్పెయర్ మరియు తెర్మోస్పెయర్.[97] ప్రతి పొరకి గమనంలో వివిధ రకాల తేడాలుంటాయి,వాటి యొక్క ఎత్తును బట్టి ఉష్ణోగ్రతలో మార్పులు వుంటాయి. ఇవి కాకుండా, ఎక్సోస్పెయర్ పల్చబడి మగ్నేటోస్పెయర్ కింద మారుతుంది.ఈ మగ్నేటోస్పెయర్ లో భూమి యొక్క అయస్కాంత క్షేత్రం సౌర పవనాలతో [103] కలుస్తుంది. వాతావరణంలో ఉండే ఓజోన్ పొర జీవకోటికి చాలా ముఖ్యమైనది. ఇది స్ట్రాటోస్పెయర్ లో ఉంటూ సూర్యుని నుంచి వెలువడే అతి నీల లోహిత కిరణాలను అడ్డుకుంటుంది.కర్మన్ గీత, ఏదైతే భూమికి 100 కిమీ పైన వుందో అది వాతావరణానికి విశ్వానికి[104] మధ్య సరిహద్దు గీతలా ఉంది.


title: భూమి

text: థర్మల్ శక్తి వల్ల,భూమి యొక్క వాతావరణంలో వున్న కొన్ని పరిమనువులు వాటి యొక్క శక్తిని పెంచుకుని,గ్రహం యొక్క ఆకర్షణ శక్తి నుంచి బయటికి వెళ్ళడానికి ప్రయత్నిస్తాయి.దీనివల్ల నిమ్మదిగా మరియు స్థిరముగా వాతావరణం విశ్వంలోకి తప్పించుకుని వెళ్లిపోతుంది నిశ్చలములేని హైడ్రోజెన్ కు తక్కువ పరిమాణ బరువుంటుంది,అది మిగతా వాయువుల కన్నా బయట వాతావరణంలోకి తొందరగా వెళ్ళిపోతుంది.[105] హైడ్రోజెన్ విశ్వంలోకి వెళ్ళిపోవటం వల్ల భూమి తగ్గిపోయే స్థితి నుంచి భస్మము చేసే స్థితికి చేరుకుంటుంది. కిరనజన్యుసంయోగక్రియ(ఫోటోసైన్తేసిస్) వల్ల ఆక్సిజన్ ఉత్పత్తి అవుతుంది.కానీ హైడ్రోజెన్ వెళ్ళిపోవడం అనేది అవసరమైన చర్య కాబట్టి ఆక్సిజన్ తొందరగా వాతావరణంలోకి వెళ్ళిపోతుంది.[106] భూమి యొక్క వాతావరణంలోకి హైడ్రోజెన్ వెళ్ళిపోవటం వల్ల జీవులు భూమ్మీద నివసించడం అనేది వృద్ది చెందింది.[107] ప్రస్తుతం,ఆక్సిజన్ ఎక్కువున్న వాతావరణంలో హైడ్రోజెన్ గాలిలో కలవక ముందే నీటి క్రింద మారుస్తున్నారు.భూమి యొక్క ఉపరితలంలో మీథన్ వాయువు ధ్వంసం అగుటవలన చాల శాతం హైడ్రోజెన్ నీటి క్రింద మార్చబడుతోంది.[108]


title: భూమి

text: భూమి యొక్క అయస్కాంత క్షేత్రం రెండు ధ్రువములు కల అయస్కాంత క్షేత్రం వలె వుండును (ఆ అయస్కాంత ధ్రువాలు భూమి యొక్క ధ్రువాలకి దగ్గరగా ఉన్నప్పుడు). డైనమో థియరీ ప్రకారం ఆ క్షేత్రం కరిగిన బాహ్య పొర లోని వేడి వలన వచ్చే కదలికల వలన ఏర్పడిన విద్యుత్ ప్రవాహం వలన ఏర్పడినది. ఆ పొరలో కదలికలు చిందర వందరగా ఉండును మరియు అప్పుడప్పుడు సమ రేఖను మార్చును. దీని వలన క్షేత్రము ప్రతి పది లక్షల సంవత్సరాలలో కొన్ని సార్లు తారు మారు అవును. నేటికి 700,000 సంవత్సరాల క్రితం ఒకసారి ఈ క్షేత్రము తిరగబడింది[109][110].


title: భూమి

text: ఈ క్షేత్రము వలన మాగ్నటోస్పియర్ ఏర్పడినది. అది గాలిలో పదార్ధాల గతిని మారుస్తుంది.బౌ షాక్ యొక్క సున్వార్డ్ వంపు భూమి యొక్క వ్యాసార్ధం కన్నా13 రెట్లు ఎక్కువగా ఉండే ప్రదేశంలో ఉంది.గాలి మరియు అయస్కాంత క్షేత్రం గుద్దుకోవడం వల్ల వాన్ అల్లెన్ రేడియేషన్ బెల్ట్స్ ఏర్పడతాయి,టోరస్ రూపులో,ఒకే మధ్య రేఖతో శక్తి ఉన్న పదార్థాలు భూమి యొక్క వాతావరణంలోకి ప్లాస్మా ప్రవేశించినప్పుడు అయస్కాంత ధ్రువాల వద్ద అరోరా ఏర్పడుతుంది.[111]


title: భూమి

text: భూమి తన చుట్టూ తను తిరగటానికి పట్టే కాలము 86,400 సౌర సెకనులు.ఇది ఒక సెకను కంటే కొంచము ఎక్కువ,ఎందుకంటే ఇప్పుడు భూమి యొక్క రోజు 19 వ శతాబ్దములో ఒక రోజు కంటే కొంచము ఎక్కువ(అలల యొక్క గతి వృద్ది [యక్సిలరేషన్] వలన).[112]


title: భూమి

text: స్థిరమైన నక్షత్రాలతో పోలిస్తే భూమి తన చుట్టూ తను తిరిగే కాలాన్ని 'స్టేల్లార్ డే' గా ఇంటర్నేషనల్ యర్త్ రోటేషన్ అండ్ రేఫరంస్ సిస్టమ్స్ సర్విస్(ఐ.ఈ.ఆర్.యస్)23h 56m 4.098903691s. [113][note 9] పేర్కొన్నది. భూమి తన చుట్టూ తాను తిరిగే కాలమును వెర్నల్ ఈక్వినక్స్ కదలికతో తప్పుగా పోల్చి ఒక సైడ్రియల్ డేగా అభివర్ణించారు.[113] అందువలన ఒక సైడ్రియల్ డే స్టేల్లార్ డే కంటే 8.4 మిల్లి సెకన్లు తక్కువగా ఉండును.ఒక సౌర రోజు(సోలార్ డే)పట్టే కాలము యస్.ఐ.సిస్టం సెకనుల్లో ఐ.ఈ.ఆర్.యస్ వారు 1623–2005[114] మరియు 1962–2005.[115] మధ్య కాలమునకు అందించారు.


title: భూమి

text: విశ్వంలో తిరుగుతూ ఉండే పదార్థాలు(ఉల్కలు,ఉపగ్రహాలు తప్ప) ఆకాశంలో పడమట దిశగా గంటకు 15° వేగముతో ప్రయాణించు నట్టు కనిపించును. ఇది సూర్యుని లేదా చంద్రుని వ్యాసమును రెండు నిముషాలలో దాటు వేగమునకు సమానము. (సూర్యుని, చంద్రుని యొక్క వ్యాసములు భూమి పై నుండి సమానముగా అగుపడును)[116][117].


title: భూమి

text: భూ గ్రహ మార్గమునకు సూర్యునికి వున్న దూరము 150 మిలియన్ కిలోమీటర్లు వరకు వుంటుంది.భూ సూర్యుని చుట్టూ తిరగటానికి 365.2564 రోజులు పడుతుంది,దానినే ఒక సంవత్సరము,లేదా సైడ్రియల్ సంవత్సరంఅని అంటారు.దీనివల్ల భూమి మీద నుంచి చుసిన వారికి సూర్యుడు ప్రతి రోజు ఒక డిగ్రీ కదిలి నట్టు కనిపించును.ప్రతి 12 గంటలు ఇటు నుంచి అటు ప్రయాణించి నట్టు కనిపించును.ఈ కదలిక వల్ల ఒక రోజుకి 24 గంటల సమయం పట్టును.ఈ సమయంలో భూమి తన చుట్టూ తను ఒక్క సారి తిరుగును(పరిభ్రమణం) మరియు సూర్యుడు మళ్లీ తూర్పున ఉదయించును(ఉత్క్రుష్ట్ట రేఖను మధ్యాన్నం చేరుకొనును).భూమి కక్ష యొక్క వేగము సెకనుకు 30 కిలోమీటర్లు.ఈ వేగముతో భూమి తన మధ్య రేఖను 7 నిమిషాలలో మరియు చంద్రుని దూరము 4 గంటలలో చేరుకోనగలదు.[7]


title: భూమి

text: చంద్రుడు భూమి చుట్టూ తిరగటానికి 27.32 రోజుల కాలం పడుతుంది.భూమి మరియు చంద్రుడు సూర్యుని చుట్టూ తిరిగే కాలమును పరిగణనలోకి తీసుకుంటే అమావాస్య నుంచి అమావాస్యకి 29.53 రోజుల కాలం పడుతుంది,దీనినే ఒక నెల అంటారు. ఉత్తర ధ్రువం నుంచి చూసినప్పుడు భూమి చంద్రుడు వారి కక్ష్యలలో అప్రదక్షిణ దిశలో(యాంటిక్లాక్ వైస్)తిరుగును. ఉత్తర ధ్రువానికిపైన విశ్వంలోనించి చూసిన యడల భూమి సూర్యుని చుట్టూ అప్రదక్షిణ దిశలో(యాంటిక్లాక్ వైస్)తిరుగును. గ్రహ మార్గం మరియు కక్ష్య రేఖలు కచ్చితమైన సమ రేఖలో ఉండవు. భూకక్ష్య, భూమి సూర్యుల సమతల లంబరేఖకు 23.5 డిగ్రీల వంపుతో ఉండును. ఈ వంపు లేకపోతే,ప్రతి రెండు వారాలకు ఒక గ్రహణం ఏర్పడి ఉండేది(ఒక సూర్య గ్రహణం, ఒక చంద్ర గ్రహణం)[7][118]


title: భూమి

text: భూమి యొక్క గురుత్వాకర్షణ శక్తి గోళా కారములో 1,500,000 కిలోమీటర్ల వ్యాసార్ధం కలిగి ఉండును.[119][note 10] ఈ దూరమున భూమి యొక్క గురుత్వాకర్షణ శక్తి సూర్యుడు మరియు ఇతర గ్రహాల కంటే ఎక్కువ ఉండును. పదార్థములు ఈ వ్యాసార్ధంలో మాత్రమే సంచరించవలెను.అంత కంటే దూరమైనచో అవి సూర్యుని గురుత్వాకర్షణ శక్తికి లోబడును.


title: భూమి

text: భూమి మరియు ఇతర సౌర వ్యవస్థ పాలపుంతలో(మిల్కి వే)ఉన్నవి. ఈ పాలపుంత నక్షత్ర వీధి (గెలాక్సీ)మధ్య నుంచి 28,000 కాంతి సంవత్సరాల దూరం ఉండే కక్ష్యలో పరిభ్రమించును. ప్రస్తుతం పాలపుంత నక్షత్ర వీధి మధ్య రేఖకు 20కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో ఓరియన్లో ఉంది.[120]


title: భూమి

text: భూమి యొక్క కక్ష కొంచం వంగి ఉండడం వల్ల, ఒక ప్రదేశానికి చేరే సూర్య కిరణాలు సంవత్సరమంతా మారుతుంది.దీని వల్ల కాలాలు మారతాయి. ఉత్తర ధ్రువం సూర్యుని వైపు ఉన్నప్పుడు ఉత్తర భూభాగంలో వేసవి కలం ఏర్పడుతుంది.అదే ఉత్తర ధ్రువం సూర్యునికి అవతలి వైపు ఉన్నప్పుడు చలి కాలం ఏర్పడుతుంది.వేసవి కాలంలో పగలు ఎక్కువసేపు ఉంటుంది మరియు సూర్యుడు ఆకాసంలో చాలా పైకి వెళ్తాడు.చలి కాలంలో, వాతావరణం చల్లగా అవటం వల్ల రోజులు చిన్నవి అవుతాయి.ఆర్కిటిక్ సిర్కిల్ వద్ద సంవత్సరంలో ఒక భాగం వరకు పగలు అసలు వెలుగు ఉండదు. దీనిని ఒక పోలార్ నయిట్ అంటారు.దక్షిణ భాగంలో,ఈ పరిస్థితి అంతా తారుమారవుతుంది. దక్షిణ ధ్రువం ఉత్తర ధ్రువానికి వ్యతిరేకంగా ఉంటుంది.


title: భూమి

text: అస్త్రోనోమికాల్ లోక సమ్మతి ప్రకారం, ఎక్కువ వంగి ఉన్న భూ కక్ష్య సూర్యుడి వైపు లేదా అవతలి వైపుకు ఉండటం మరియు కాంతి పాతము, సూర్యుని యొక్క దిక్కు మరియు కక్ష్య యొక్క వంపు,రెండు లంబంగా ఉండటం.చలి కాలం డిసెంబరు 21, వేసవి కాలం జూన్ 21 కి దగ్గరగా, స్ప్రింగ్ కాంతి పాతము మార్చి 20 కి,మరియు ఆటుమ్నాల్ కాంతి పాతం సెప్టెంబరు 23 న వస్తాయి.[121]


title: భూమి

text: భూమి యొక్క వంగి ఉండే కోణం చాల సేపటి వరకు స్థిరముగా ఉంటుంది.చాల చిన్న క్రమముగాలేని కదలికని న్యుటేషన్ అంటారు. ఈ వంకరుగా ఉన్న ప్రదేశం(టిల్ట్) కదలటానికి 18.6 సంవత్సరాల సమయం పడుతుంది.భూమి యొక్క కక్ష్య అల్లలడటం కొంత సమయం ప్రకారం మారుతుంది.ఇది 25,800 సంవత్సరాలకి ఒక చక్రం తిరుగుతుంది. ఇదే మాములు సంవత్సరానికి సైదిరియల్ సంవత్సరానికి తేడ.ఈ రెండు కదలికలు సూర్యుని మరియు చంద్రుని యొక్క వేరు వేరు ఆకర్షణ శక్తుల వల్ల భూమి యొక్క మధ్య రేఖ వంపు దగ్గర ఏర్పడతాయి.భూమి యొక్క ధ్రువాలు కూడా దాని యొక్క ఉపరితలం మీద నుంచి కొంత దూరం వెళ్ళిపోతాయి.ఈ పోలార్ కదలికలకి చాల చక్రాలు ఉంటాయి,వీటన్నిటిని 'క్వాసి పిరియోడిక్ మోషన్'అంటారు.ఈ కదలికతో పాటు 14-నెలల చక్రం ఉంది,దానిని 'చాన్డ్లేర్ వోబుల్'అంటారు.భూమి యొక్క తిరిగే వేగమును, రోజు యొక్క పొడవు ప్రకారం కూడా కనుక్కుంటారు.[122]


title: భూమి

text: ఇప్పటి కాలంలో, భూమియొక్క పెరిహిలియన్ జనవరి 3, మరియు అపెహిలియన్ జూలై 4 న ఏర్పడతాయి.ఈ రోజులు సమయం ప్రకారం మారిపోతూ ఉంటాయి, దానికి కారణం ప్రెసేషన్ మరియు కక్ష్యకు సంబంధించిన కారణాలు.ఇవి ఒక చక్రాన్ని ఏర్పాటు చేస్తాయి,వాటిని మిలాన్కోవిట్చ్ చక్రాలు అని అంటారు.సూర్యుని మరియు భూమి యొక్క దూరంలో మార్పుల వల్ల 6.9%[123] కన్నా ఎక్కువ, పెరిలియన్ వద్ద భూమిని చేరే సౌర శక్తి అపెలియన్కి కూడా దగ్గరగా ఉంటుంది. భూమి యొక్క దక్షిణ భాగం సూర్యుని వైపుకు ఒకే సమయంలో కొంచం వంగి,సూర్యునికి భూమి దగ్గరగా ఉండుట వలన ఒక సంవత్సరంలో దక్షిణ భాగం, ఉత్తర భాగం కన్నా ఎక్కువ శక్తిని తీసుకుంటుంది.భూమి యొక్క కక్ష్య కొంచం వంగి ఉండుట వలన ఈ చర్య తక్కువ ప్రాచుర్యం లోకి వచ్చింది,దక్షిణ భాగంలో మిగిలిన శక్తి ఎక్కువ నీటి మోతాదులలో అరాయించుకుంటుంది.[124]


title: భూమి

text: చంద్రుడు,మాములు గ్రహాల లాగా కనపడే ఒక ఉపగ్రహం. చంద్రుని యొక్క మధ్యరేఖ భూమి కన్నా ఒక పావు ఎక్కువ. చంద్రుడు సౌర మండలంలోని అన్ని ఉపగ్రహాల కన్నా పెద్దది,ఇది రూపంలో భూ గ్రహానికి దగ్గరగా వుంటుంది.( కేరోన్ మరియు ద్వర్ఫ్ గ్రహాలలోకరోన్ పెద్దది.ప్లూటో.)(సహజ ఉపగ్రహాలు భూమి కాకుండా మిగతా గ్రహాల చుట్టూ తిరిగే వాటిని "మూన్స్"అంటారు.భూమి యొక్క ఉపగ్రహం తరువాత.


title: భూమి

text: భూమికి చంద్రునికి మధ్య ఆకర్షణ శక్తి వల్ల భూమిపై అలలు ఏర్పడతాయి.ఇందు వల్లే చంద్రుడు భూమి చుట్టూ తిరిగే కాలమే చంద్రుని యొక్క భ్రమణ కాలము అయినది. దీనినే టైడల్ లాకింగ్ అంటారు. . కాబట్టి, అది ఎప్పుడు గ్రహానికి ఒక వైపుకు మాత్రమే వస్తుంది.చంద్రుడు భూమి చుట్టూ తిరగటం వల్ల, వివిధ భాగాలు సూర్యునిచే ప్రకాశింపబడతాయి, దీని వల్ల లునార్ ఫేసులు ఏర్పడతాయి. సోలార్ టెర్మీనెటార్ ద్వారా చీకటిగా ఉండే ప్రదేశం వెలుతురుగా ఉండే ప్రదేశంతో విడదీయ బడుతుంది.


title: భూమి

text: అలలు కలవటం వల్ల, చంద్రుడు భూమి నుంచి సంవత్సరానికి 38mm వెనకకు వెళ్లి పోతాడు.కొన్ని లక్షల సంవత్సరాల తరువాత, ఈ చిన్న కదలికల వలన మరియు సంవత్సరానికి రోజులో 23 మిక్రో సెకను వంతు పెరుగుట వలన చాలా మార్పులు కలుగును.[125] 410 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం సంవత్సరానికి 400 రోజులు, రోజుకు 21.8 గంటలు ఉండేవి.[126]


title: భూమి

text: భూమి యొక్క వాతావరణంపై చంద్రుడు తన ప్రభావం చూపిస్తూ దాని యొక్క ప్రగతికి అడ్డుపడ్డాడు.పురాణ జంతు శాస్త్రం మరియు కంప్యూటర్ లెక్కల ప్రకారం, చంద్రుని[127] వలన కలిగే అలలు భూమి కక్ష్యలో ఉన్న వంపుని నియంత్రిస్తాయి.ఇవి లేకపోతే సూర్యుడు మరియు ఇతర గ్రహాల ఆకర్షణ వల్ల భూమి యొక్క కక్ష్య కొన్ని వేల సంవత్సరాల తరబడి అస్తవ్యస్తంగా తయారయ్యేది. ఈ కారణం చేతనే బుధ గ్రహం[128] మీద అనుకూల వాతావరణం లేదు. భూమి యొక్క కక్ష్య క్రాంతి వృత్తము (ఎక్లిప్టిక్ ప్లేన్) వైపునాకు చేరినచో వాతావరణంలో విపరీతమైన మార్పులు సంభవించును.వేసవి కాలంలో ఒక ధ్రువం సూర్యుని వైపు సూటిగా ఉండాలి, మరియు శీత కాలంలో సుర్యినికి వేరే వైపు సూటిగా చుస్తుండాలి. గ్రహాలని అధ్యయనం చేసిన శాస్త్రవేత్తలు, ఈ ప్రమాదం గురించి అధ్యనం చేసి, దీని వల్ల జంతు మరియు వృక్ష జాతి నశించిపోవచ్చు అని సూచించారు.[129] ఇది ఇంకా ఒక కొలిక్కి రాని విషయము. బుధ గ్రహాన్ని అద్యయనం చేసిన శాస్త్రవేత్తలు చెప్పింది ఏమంటే, భూమి లాగే తిరిగే లక్షణాలు, కక్ష్య కల ఈ గ్రహానికి సంబంధించిన విషయాలు ఇక మీద జరిగే అధ్యయనం లోనే బయటపడాల్సి ఉంది.


title: భూమి

text: భూమి నుంచి చూస్తే, చంద్రుడు చాల దగ్గరగా మరియు సూర్యుడు ప్రకాశించి నట్లు ప్రకాశిస్తూ కనిపిస్తాడు.ఈ రెండిటి యొక్క కోణము సైజ్ మరియు ఘన కోణము ఒకేలా ఉంటుంది. ఎందుకంటే, సూర్యుని యొక్క మధ్య రేఖ చంద్రుడి కన్నా 400 రెట్లు ఎక్కువ.[117] దీనివల్ల సంపూర్ణ మరియు అర్థ గ్రహణాలు భూమిపై ఏర్పడతాయి.


title: భూమి

text: చాల మంది చంద్రుడి గురించి నమ్మే శాస్త్రం ఏమిటంటే, బుధ గ్రహం లాంటి ఒక ప్రోటోప్లానెట్ (దిఇయ) భూమితో గుద్దుకున్నప్పుడు చంద్రుడు ఏర్పడ్డాడు.దీనినే జైంట్ ఇంపాక్ట్ తియరి అని అంటారు. ఈ ఊహ చెప్పేదేమంటే, చంద్రుడిపై ఐరన్ మరియు ఆవిరయ్యే పదార్ధాలు ఏమి లేవు మరియు ఇంకొక నిజమేమిటంటే దీని యొక్క కవనము భూమి యొక్క క్రస్ట్ కి దగ్గరగా ఉంటుంది.[130]


title: భూమి

text: భూమికి కనీసం రెండు కక్ష్యలలో ఉల్కలు ఉన్నాయి.అవి 3753 కృఇతన్ మరియు 2002 AA29.[131]


title: భూమి

text: గ్రహం ఏదైతే జీవించడానికి వీలుగా ఉంటుందో దానిని హాబీటబుల్ అని అంటారు. అక్కడ జీవించే ప్రాణులు లేకపోయిన,ఆ వాతావరణాన్ని కల్పించే ప్రదేశాలని కూడా హాబీటబుల్ అని అంటారు.భూమి జీవించడానికి తగినట్లుగా, ద్రవ రూపంలో ఉన్న నీటిని, ప్రాణులు నివసించడానికి వీలుగా ఉండే ప్రాంతాలని,బ్రతకడానికి కావలిసినంత శక్తిని కలిగి ఉంది.[132] సూర్యునికి భూమికి మధ్య ఉన్న దూరము,భూమి దాని యొక్క కక్షలో మధ్యరేఖను అనుసరించి తిరగటం,తిరిగే వేగం,కొంచం వంగే ఉండే కక్ష,భూగర్భ చరిత్ర,సరిన వాతావరణం,కాపాడడానికి వీలుగా ఉండే అయస్కాంత శక్తి,ఈ కారణాల వల్ల భూమి మీద ప్రాణులు నివసించడానికి వీలు ఉంది.[133]


title: భూమి

text: గ్రహం మీద వున్న జీవ రాశులనే జీవావరణం అంటారు. ఈ బయోస్పెయర్ అనేది 3.5 బిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం మొదలయిందని చెబుతారు.విశ్వంలో భూమి ఒక్కటే ప్రాణులు జీవించగలిగే పరిసరాలను కలిగి ఉంది.భూమి లాంటి బయోస్పెయర్స్ చాల అరుదుగా ఉంటాయని కొంతమంది శాస్త్రవేత్తలు నమ్ముతారు.[134]


title: భూమి

text: బయోస్పెయర్ అనేది చాల బైయోమ్స్ క్రింద విభాజించబడుతుంది,ఇవి ఒకే రకంగా ఉండే మొక్కలని,జంతువులని కలిగి ఉంటుంది. భూమి మీద ముఖ్యంగా లాటిట్యుద్ మరియు సముద్ర ఉపరితలానికి ఎత్తులో బైయోమ్స్ విభజించబడి ఉన్నాయి..ఆర్కిటిక్,అంటార్కిటిక్ వృత్తం వద్ద వుండే,లేద ఎత్తుగా ఉండే ప్రదేశాల వద్ద తెరస్త్రియాల్ బైయోమ్స్ లో మొక్కలు లేద జంతువులు ఉండవు. ఎక్కువ లాటిట్యుడినల్ డివర్సిటీ భూమధ్య రాఖ వద్ద వుంటుంది. అక్కడ మొక్కలు,మరియు జంతువులు బాగా ఉంటాయి.[135]


title: భూమి

text: మనుషులు ఉపయోగించు కోడానికి వీలుగా భూమిపై కొన్ని సహజ వనరులు ఉన్నాయి. ఇందులో కొన్ని తక్కువ సమయములో తిరిగి వెనక్కి తేలేని వనరులు (ఖనిజములు వగైరా) కూడా ఉన్నాయి.


title: భూమి

text: ఫాసిల్ ఫ్యయూల్స్ ఎక్కువ మొత్తంలో భూమి యొక్క క్రస్ట్ లో లభిస్తాయి,ఇందులో ముఖ్యంగా కోల్,పెట్రోలియం,సహజ వాయువు,మరియు మీథెన్ క్లాత్రాట్ ఉన్నాయి.మనుషులు వీటిని ఎక్కవగా శక్తిని ఉత్పత్తి చేయడానికి మరియు రసాయన ఉత్పత్తి చేయడానికి వినియోగిస్తారు.మినరల్ ఒర్ కూడా భూమి యొక్క క్రస్ట్ నుంచి ఉత్పత్తి అవుతుంది,దీనిని ఒర్ జెనసిస్ అనే పద్ధతి ద్వారా వెలికి తీస్తారు.[136] ఇవి ఏ మెటల్ నుంచైనా సారము తీయడానికి,మరియు ఇతర ఎలిమెంట్స్ కి కూడా వుపయోగపడుతుంది.


title: భూమి

text: భూమి యొక్క బయోస్పెయర్ మనుషుల కోసం చాల ప్రాకృతిక పదార్ధాలను ఉత్పత్తి చేస్తోంది.అందులో కొన్ని భోజనం,చెక్క,మందులు,ఆక్సిజన్,మరియు వ్యర్ధ పదార్ధాలని మళ్లీ వాడుకోడానికి వీలుగా తేయరుచేస్తుంది. భూమి మీద ఉండే జీవావరణం మంచి నీరు మరియు నెల మీద ఉండే మట్టి మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. సముద్రాలలో ఉండే జీవావరణం భూమి మీద నుంచి కొట్టుకుపోయిన పోషక విలువల మీద ఆధారపడి వుంటుంది.[137] మానవులు భూమి మీద ఇల్లు నిర్మిచుకుని జీవిస్తారు. 1993,లో మనుషులు భూమిని వినియోగించిన శాతం(సుమారు)


title: భూమి

text: 1993 లో ఆశించిన సాగు భూమి 2,481,250 చదరపు కిలోమీటర్లు [6]


title: భూమి

text: పెద్ద ప్రదేశాలలో వాతావరణంలో మార్పుల వల్ల వరదలు,తుఫాన్లు మొదలైనవి ఏర్పడి మనుషులకు కష్టపెడుతున్నాయి.భూకంపాలు,కొండ చర్యలు విరగటం,సునామీ,అగ్ని పర్వతాలు బ్రద్దలవటం,వరదలు,కరువు,చీకటి చేసే మంచు వర్షాలు,ఉగ్రమైన గాలి వాన మొదలైన ప్రాకృత వైపరిత్యలకు చాల ప్రదేశాలు గురి అవుతున్నాయి.


title: భూమి

text: గాలి మరియు నీటి యొక్క కాలుష్యం,ఆమ్ల వర్షాలు,పంటలు పండించకపోవటం,చెట్లు నరకటం,జంతువులని చంపటం,కొన్ని జాతుల జంతువులు మరియు పక్షులు అంతరించి పోవడం,మట్టి దాని యొక్క సారాన్ని కోల్పోవటం, మొదలైనవి మనుషుల చేసే కాలుష్యం ద్వారా ఏర్పడుతున్నాయి.


title: భూమి

text: మానవుని వలన (పరిశ్రమలు వెదజల్లే పొగలో ఉండే కార్బన్ డయాక్సైడ్) భూగ్రహం మీద వేడి పెరిగి "గ్లోబల్ వార్మింగ్"కి దారి తీస్తుంది అని శాస్త్రీయంగా నిరూపించబడింది.దీని వల్ల వాతావరణంలో చల్ల ప్రమాదకర మార్పులు సంభవిస్తాయి,అవి మంచు కరగటం,ఒకేసారి భూమి యొక్క వీడి పెరగడం లేదా తగ్గటం,వాతావరణంలో మార్పులు మరియు సముద్ర మట్టంలో నీరు పెరగటం లాంటివి జరుగుతాయి.[138]


title: భూమి

text: పటములను అధ్యయనం చేయడం, తయారు చేయడాన్ని కార్టోగ్రఫీ అంటారు. భూమిని గురించి చెప్పటానికి కార్టోగ్రఫీ, జియోగ్రఫీని చారిత్రకంగా వాడతారు. అధ్యయనం (అనగా ప్రదేశాలను దూరాలను నిర్దేశించుట) మరియు నౌకాయానము (అనగా స్థితిని దిశను నిర్దేశించుట) అనునవి కార్టోగ్రఫీ, జియోగ్రఫీతో పాటుగా అభివృద్ధి చెందాయి. దీని వలన చాల వరకు విషయాలను లెక్కగట్ట గలిగారు.


title: భూమి

text: భూమిపై సుమారు 6,740,000,000 జనాభా నవంబరు 2008 నాటికి ఉంది. శాస్త్రవేత్తలు అంచనా ప్రకారం ప్రపంచ మొత్తం జనాభా 2013 నాటికి ఏడు బిల్లిఒన్లకు చేరుతుంది,మరియు 2050 నాటికి 9.2 బిల్లిఒన్లకు చేరుతుంది.జనాభా పెరుగుదల ఎక్కువగా అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలోనే వుంటుంది.మనుషుల జనాభా సాంద్రత ప్రపంచ మంతా వుంటుంది,కానీ ఎక్కువ మంది మాత్రం ఆసియాలో నివసిస్తారు.2020 నాటికి,60% ప్రపంచ జనాభా మాములు ప్రదేశాలలో కన్నా అభివృద్ధి చెందిన ప్రదేశాలలోనే నివసిస్తారని అంచనా.


title: భూమి

text: అధ్యయనాల ప్రకారం కేవలం 1/8 ప్రదేశం మాత్రమే మనుషులు నివసించడానికి వీలుగా ఉంది.మిగతా ప్రదేశం అంత సముద్రంతో నిండి ఉంది. మరియు మిగతా సగం ఎడారులతో (14%),[139] పెద్ద పర్వతాలతో(27%),[140],ఇంకొన్ని పాత కట్టడాలతో నిండి ఉంది.దక్షిణ దిక్కులో ప్రపంచం మొత్తానికి స్థిరముగా వున్నది ఎల్లెస్మెరే దీవిలో వున్నా అలెర్ట్. అది నునావుట్,కెనడాలో[141] (82°28′N)వుంది.ఉత్తరాన అమున్దేన్-స్కాట్ ఉతర ధ్రువ స్టేషను,ఇది అంటార్కిటికాలో ఇంచుమించు ఉత్తర ధ్రువంలో ఉంది. (90°S)


title: భూమి

text: అంటార్కిటికా లోని కొంత ప్రదేశం తప్ప భూ గ్రహం యొక్క మొత్తం ప్రాంతాన్ని ఇండిపెండెంట్ సోవరిన్ నేషన్ అథ్యయనమ్ చేసింది.2007 వరకు మొత్తం 201 సోవరిన్ రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి.ఇవి మొత్తం 192 యునిటేడ్ నేషన్స్ మెంబర్ రాష్ట్రాలుతో కలిపి వున్న సంఖ్య.వీటితో కలిపి 59 ఇండిపెండెంట్ టేరితోరీస్ మరియు కొన్ని ఆటోనోమౌస్ ఏరియాస్,గొడవలలో వున్న టేరితోరీస్ మరియు ఇతర ప్రదేశాలు ఉన్నాయి.[6] చరిత్రల ప్రకారం భూమికి ఎప్పుడు ఒక అధికారక ప్రభుత్వం లేదు. చాల ప్రపంచ దేశాలు ఈ ప్రభుత్వం లోసం పోరాడి ఓడిపోయాయి.[142]


title: భూమి

text: ఐక్యరాజ్యసమితి అనేది ప్రపంచ ప్రఖ్యాత ప్రభుత్వ అంతర్గత నిర్మాణ సంస్థ. అది ప్రపంచ దేశాల మధ్య వున్న వైరాలను, మరియు యుద్ధాలను తొలగించడానికి ఏర్పాటు చేసిన వ్యవస్థ. ఇది ఒక ప్రపంచ ప్రభుత్వ సంస్థ. ఐక్య రాజ్యా సమితి ప్రపంచంలో అన్ని దేశాల చట్టాల అంగీకారంతో, దేశాల మధ్య రాయభారం నెరుపుతుంది[143]. సభ్య దేశాల అంగీకారంతో అవసరమైతే ఆయుధాలతో కూడా మధ్య వర్తిత్వం నెరుపుతుంది.


title: భూమి

text: భూమి యొక్క గ్రహ మార్గం వైపు పయనించిన మొదటి మనిషి యూరి గగారిన్. ఇతను 1961 ఏప్రిల్ 12.[144] మొత్తం 400 మంది భూమిపై చేరారు,మరియు గ్రహ మార్గం(orbit) వైపు పయనించారు. ఇందులో మొత్తం 12 మంది చంద్రుడి మీద నడిచారు.[145]}[379][377][381] విశ్వంలో వున్న మనుషులు మాత్రమే అంతర్జాతీయ స్పేస్ స్టేషన్లో కూడా ఉన్నారు. స్పేస్ స్టేషన్లో ఉన్న ముగ్గురు మనుషులని ప్రతి ఆరు నలలకి ఒకసారి మారిపోతుంటారు.[146] మనుషులు భూగ్రహం నుండి 1970 కాలంలో అపోలో 13 భూమికి 400,171 కిమీ దూరంలో ఉన్నప్పుడు అత్యంత దూరం ప్రయాణించారు.[147][148]


title: భూమి

text: "భూమి" అనే పదం ఆంగ్లో-సక్షన్ పదం "ఏర్డ" నుంచి వచ్చింది. ఈ పదానికి నేల లేదా మట్టి అని అర్థం.ఈ పదం "ఎఒర్తే " అని పాత ఆంగ్లం లో అనేవారు.తరువాత "ఎర్తే" అని మధ్య ఆంగ్లం లో అనేవారు.[149] భూమి యొక్క సరైన అస్త్రోనోమికాల్ గుర్తు ఒక వృత్తంలో శిలువ ఆకారం వుంటుంది.[150]


title: భూమి

text: భూమిని తరువాత దేవుడుగా ముఖ్యంగా దేవతగా వ్యాఖ్యానించారు.చాల ఆచారాలలో ఆడ దేవతలని భూమాత,గా మరియు సారవంతమైన దేవతగా వ్యాఖ్యానించేవారు.వివిధ మతాలలో చెప్పిన కల్పిత కథల ప్రకారం భూమి యొక్క ఆవిర్భావం మహిమలున్న దేవుడు లేదా దేవతలచే ఆవిర్భావం చెందింది.చాల రకల మతాలు,చాల ప్రధానమైన పుస్తకాల,ఇంకా మహర్షులు,రోమన్ కాతోలిక్ మతానికి విరుద్ధ మతానికి చెందినా వారు [151] మహామ్మదీయులు,[152] అందరు భూమి యొక్క పుట్టుక గురించి మరియు భూమి మీద జీవులు[153] పెరగడం గురించి చాల బాగా వివరించారు. ఈ ప్రభోదల్ని శాస్త్రవేత్తలు[154][155] మరియు ఇంకొంతమంది మత పెద్దలు [156][157][158] తప్పని కొట్టి పారేసారు.


title: భూమి

text: భూమి సమానంగా వుండేదని[159] గతంలో చాలా నమ్మకాలు ఉండేవి.కానీ ఇది భూమి గుండ్రంగా వుంటుందని కనుక్కోవటం వల్ల మరుగున పడింది.దీనిని ఓడ యొక్క ప్రయాణాన్ని బట్టి కనుగున్నారు.[160] మనుషుల నమ్మకం ఏమిటంటే భూమి గుండ్రంగా ఉంటుందని కనుక్కోవటం వల్ల బయోస్పియర్ వెల్దపుగా కనబడుతోందని అనేవారు.[161][162] పర్యావరణ ఉద్యమం చేపట్టారు. ఇది మనుషుల భూమి పైన చేసే నష్టాల గురించి వివరిస్తుంది.[163]


title: భూమి

text: భూమికి సంబందించిన విషయాల పట్టిక భూగోళ శాస్త్రం భూగర్భ శాస్త్రం ప్రభుత్వ భూమి భూమిని కొలవడం


title: భూమి

text: Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)


title: భూమి

text: వర్గం:గ్రహాలు వర్గం:పంచ భూతములు వర్గం:సౌరమండలం వర్గం:ఖగోళ శాస్త్రము


title: చంద్రుడు

text: చంద్రుడు లేదా చందురుడు, భూమికి ఉన్న ఏకైక సహజ ఉపగ్రహం. చంద్రుడిని కథల్లోనూ, భావయుక్తంగాను చందమామ అని కూడా పిలుస్తారు. భూమి నుండి చంద్రునికి రమారమి 384, 403 కిలోమీటర్ల దూరముంటుంది. సూర్యుని కాంతి చంద్రునిపై పడి ప్రతిఫలించి భూమికి చేరుతుంది. ఇంతదూరం నుండి కాంతి ప్రతిఫలించడానికి సుమారు 1.3 క్షణాలు పడుతుంది. చంద్రుని వ్యాసం 3476 కి.మీ. (2159 మైళ్ళు) [1], ఇది భూమి వ్యాసంలో పావువంతు కంటే కొంచెం ఎక్కువ. చంద్రుడు సౌరమండలములో ఐదో అతిపెద్ద ఉపగ్రహం. గ్యానిమిడ్, టైటన్, క్యాలిస్టో, మరియు ఐఓ అనే ఉపగ్రహాలు దీని కంటే పెద్దవి. భూమిపైని సముద్రాలలో అలలు చంద్రుని గురుత్వాకర్షణ శక్తి వల్లే ఏర్పడతాయి.


title: చంద్రుడు

text: చంద్రుడు [ candruḍu ] chandruḍu. సంస్కృతం n. The moon; the regent of the moon.[2] చంద్రుడు ఉదయించాడు the moon arose. చంద్రుడు అస్తమించాడు the moon set. రామచంద్రుడు the moon-like or beautiful Rāma. చంద్రముఖి chandra-mukhi. n. A beautiful woman. చంద్రమూల chandra-mūla. n. The plant called Kœmpferia Galanga. Rox. i. 15. చంద్రవంక chandra-vanka. n. A half-moon, or crescent. Also, a kind of jewel worn on the head. చంద్రవంకలు a sort of rice. H. iv. 156. చంద్రవంశము the Lunar Race of Kshatriya kings. చంద్రశాల n. An upper room, on the house top. మేడ మీది యిల్లు, మేడ చివరి గది. (A. i. 2.) చంద్రశిల n. Moonstone. See చంద్రకాంతము. చంద్రమౌళి, చంద్రశేఖరుడు chandra-ṣēkha-ruḍu. n. The crescent-crowned god, i.e., Siva శివుడు. చంద్రహాసము chandrahāsamu. n. Radiance, flashing, sheen. A sword కత్తి. Name of the sword of Kubēra or Rāvaṇa. చంద్రాతపము chandrā-tapamu. n. Moonlight. T. ii. 36. వెన్నెల. చంద్రాయుధము chandr-āyudhamu. n. A crescent headed arrow. NH. v. 160. చంద్రిక chandrika. n. Moonlight: a pale red tint వెన్నెల. An illustration, an essay, a treatise. The reddish envelope of a letter written on palm leaves. చంద్రిక చీరలు (A. iv. 36.) white cloths తెల్లబట్టలు. చంద్రోదయము chandrōdayamu. n. The rising of the moon. An awning used at festivals. A kind of medicine. ప్రబోద చంద్రోదయము "the masterpiece of wisdom" -- (the name of a certain work.)


title: చంద్రుడు

text: చంద్రుడు తనచుట్టూ తాను తిరగడానికి (చంద్ర భ్రమణం (ఇది క్రొత్త పదం, సృష్టించబడింది. దీని గురించి చర్చా పేజీలో చర్చించండి) ) 29.5 (భూమి యొక్క) రోజులు లేదా ఒక చంద్రమాసము పడుతుంది. అనగా చంద్రుడిపై రోజు మరియు నెల కొరకు, సమాన కాలం పడుతోంది. చంద్రుడు భూమిని ఒక్కసారి చుట్టిరావడానికి (చంద్ర భూ పరిభ్రమణం (ఇది క్రొత్త పదం, సృష్టించబడింది. దీని గురించి చర్చా పేజీలో చర్చించండి ) ) 27.3 రోజులు పడుతుంది. భూమి-చంద్రుడు-సూర్యుడు మధ్య వ్యవస్థాపక మార్పుల వల్ల ఒక చంద్రమాసానికి 29.5 రోజులు పడుతుంది. దీనినే చంద్రమాసము అంటారు. చంద్రుడు తనచుట్టూ తాను తిరగడానికి (చంద్రభ్రమణం) మరియు భూమి చుట్టూ తిరగడానికి (చంద్ర భూ పరిభ్రమణం) ఒకే సమయం (చంద్రమాసము) పడుతుంది. ఈ కారణం వల్ల భూ వాసులకు చంద్రుడి ఒకే ముఖం కనబడుతుంది. భూ వాసులు, చంద్రుడి ఆవలి వైపు ఇంత వరకు చూడలేదు. (ఆవలి వైపు ఛాయాచిత్రాలు, చంద్రుడి పై ప్రయోగింపబడిన నౌకలు తీసాయి) . చంద్రుడు భూమితో కలసి సూర్యుని చుట్టూ పరిభ్రమించడానికి (చంద్ర భూ సూర్య పరిభ్రమణం (ఇది క్రొత్త పదం, సృష్టించబడింది. దీని గురించి చర్చా పేజీలో చర్చించండి), భూపరిభ్రమణానికి పట్టే కాలంతో సమానం. చంద్ర మండలంపై వాతావరణం లేదు. అందుకే చంద్రునిపై కాలు మోపిన మొదటి మానవుని పాద ముద్రలు ఇప్పటికీ అలానే ఉన్నాయి. చంద్ర గ్రహం యొక్క సాంద్రత భూమి సాంద్రతలో 1/6 వ వంతు ఉంటుంది. అందువల్ల భూమిపై 60 కేజీల బరువు ఉండే మనిషి చంద్రునిపై 10 కేజీలు మాత్రమే ఉంటాడు. చంద్రుడి గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 127 డిగ్రీల సెల్సియస్, కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత -173 డిగ్రీల సెల్సియస్. 1959 సెప్టెంబర్ 14 రష్యా పంపిన లూనా-2 చంద్రుడి మీదకు మొట్టమొదట దిగింది. చంద్రుడి పై ఇప్పటి దాకా నడిచిన వ్యోమగాములు 12 మంది. ఇప్పటి దాకా 382 కిలోల చంద్ర శిలల్ని భూమి మీదకు తీసుకువచ్చారు వ్యోమగాములు.[3]


title: చంద్రుడు

text: తారా శశాంకం: బృహస్పతి భార్య తార చంద్రుని అందానికి మోహించి పతిలేని సమయంలో చంద్రుని కూడెను. అందువలన గర్భవతి అయ్యెను. ఈమెను చంద్రుడు తీసుకొనిపోగా, బృహస్పతితో యుద్ధం జరిగెను. ఇంతలో తారకు బుధుడు జన్మించెను. తగవు తీర్చడానికి వచ్చిన బ్రహ్మ తారను అడిగి నిజం తెలుసుకొని బుధుని చంద్రునకు, తారను బృహస్పతికి ఇప్పించెను. చంద్రుడు పరమశివుని తలపైన ఆభరణముగా భాసిస్తాడు. అందువల్లనే అతన్ని చంద్రమౌళి, చంద్రశేఖరుడు అనే పేర్లతో పిలుస్తారు.


title: చంద్రుడు

text: ప్రతిరోజు చంద్రుడు భూమికి తూర్పు వైపు నుంచి పడమర వైపుకు పయనిస్తూ ఉంటాడు. సూర్యకాంతితో పోల్చితే చంద్రకాంతి చాలా తక్కువ అందువలన మనకు ఎదురుగా ఉన్నప్పటికి ఎక్కువ సార్లు చంద్రుడు పగలు కనిపించడు. అందువలన చంద్రుడు స్పష్టంగా కనిపించే సూర్యాస్తమయం తరువాత భాగమునే చంద్రోదయముగా ఉపయోగిస్తున్నారు. అనగా సూర్యుడు అస్తమించిన తరువాత చంద్రుడు కనిపించడాన్నే చంద్రోదయంగా పేర్కొనవచ్చు. అందువలన ప్రతిరోజు చంద్రుడు తూర్పు వైపున పుట్టినప్పటికి (ఉదయించినప్పటికి) దిక్కులతో సంబంధం లేకుండా సూర్య అస్తమయం తరువాత చంద్రుడు ఏ వైపున కనిపించినను దానినే చంద్రోదయంగా పేర్కొనడం జరుగుతుంది.


title: చంద్రుడు

text: చంద్రునికి సూర్యునికి మధ్యగా భూమి వచ్చినపుడు, సూర్యుని కాంతి చంద్రునిపై పడకుండా భూమి అడ్డుపడటంతో భూమిపై నున్నవారికి చంద్రుడు కనిపించడు. దీన్ని 'చంద్ర గ్రహణం' అంటారు. ఇది ఎప్పుడూ పౌర్ణమి నాడు జరుగుతుంది. చంద్ర గ్రహణం చాలా సేపు (కొన్ని గంటలు) మొత్తం అర్థగోళం అంతా కనిపిస్తుంది.


title: చంద్రుడు

text: వర్గం:సౌరకుటుంబం వర్గం:ఉప గ్రహాలు వర్గం:చంద్రుడు వర్గం:నవగ్రహాలు


title: కిలోమీటరు

text: కిలోమీటరు (Kilometer:గుర్తు km) అనేది 1000 మీటర్లకు సమానమైన దూరమానం.


title: కిలోమీటరు

text: ఈ క్రింది దూరమానాలు 1 కిలోమీటరుకు సమానం:


title: కిలోమీటరు

text: మైలు


title: దూరమానము

text: దూరమానం అనగా దూరాన్ని కొలువడానికి మరియు వ్యక్తపరచడానికి ఉపయోగించే పదం లేదా పదబంధం.


title: లక్ష్మి (అయోమయ నివృత్తి)

text: ఇది చాలా సాధారణంగా వాడబడే పేరు.ఇంకా క్రొత్త వ్యాసాలు వచ్చినప్పుడు ఈ పేజీలో లింకులు జత చేయండి.


title: తలూపూరు

text:
తలుపూరు శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, సైదాపురము మండలానికి చెందిన గ్రామము..
this village famous for mica mines &agricultural fields. here 60 % of peoples are based on the mica mines.


title: తలూపూరు

text: డేగపూడి, దుగ్గుంట, కలిచేడు, మలిచేడు, రామాపురం మరియు కొనగలూరు.


title: తలూపూరు

text: రాపూరు మరియు పొదలకూరు


title: తలూపూరు

text: MMLWO High school(VI-X), one MMLWO School(I-V, cherlopalli), four DPEP Schools.


title: తలూపూరు

text: Busses available directly from podalakuru and Guduru.and it's near to Podalakuru to Rapuru broad way. autos available at any time from Podalakuru


title: తలూపూరు

text: Narayana swamy asramam, Someswara swamy temple, Anjaneyaswamy temple, Darga, Srirama temples, vinayakaswami temple Immaniyelu cherch, Lake, Mica mines like Rajeswary mica mine and MMLWO High school.


title: మైనేనివారిపాలెం

text: మైనేనివారిపాలెం గుంటూరు జిల్లా రేపల్లె మండలంలోని గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 522 265., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08648.


title: మైనేనివారిపాలెం

text:
మైనేని అనే ఇంటి పేరు కల వారు అధికముగా ఉండుట వలన దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది.
ఈ గ్రామం కృష్ణా నది వొడ్డున ఉంది.


title: మైనేనివారిపాలెం

text: ఈ గ్రామము చేరుకొనుటకు రహదారి మార్గము గలదు. ఈ గ్రామమునుండి మండల ప్రధాన పట్టణమును 20 నిముషములలో జిల్లా ప్రధాన పట్టణమును 2 గంటలలో చేరుకొనవచ్చు. రేపల్లె నుండి బస్సు మరియు ఆటో ల ద్వరా మైనేనివారిపాలెం (8కి.మీ దూరం రేపల్లే కి) చేరుకోవచ్చు. రేపల్లే నుండి మైనేనివారిపాలెంకి రెండు మార్గలు వున్నవి:- ఈ గ్రామంని రెండు పంచాయితీలుగా విబజించిరి అవి, కామరాజుగడ్డ మరియు చాట్రగడ్డ.వరి ప్రధానమైన పంట. నదీ పారివాహిక ప్రాంతము అగుటచే ఈ గ్రామమునందు అరటి, తమలపాకు మరియు కూరగాయ పంటలు కూడా పండిస్తారు మరియు మత్యకారులకు ఈ గ్రామం ప్రక్కనే ప్రవహించుచున్న కృష్ణానది జీవనాదారం.


title: మైనేనివారిపాలెం

text:
ఈ గ్రామంలో వ్యవసాయం ప్రజల జీవనాధారం.
ఇక్కడ డాక్టర్ మైనేని సీతారామయ్య అనే ఆయన గ్రామ ప్రముఖుడు.


title: మైనేనివారిపాలెం

text:
[1] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/రేపల్లె; 2015, నవంబరు-21; 1వపేజీ.
[2] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/రేపల్లె; 2017, ఫిబ్రవరి-25; 1వపేజీ.


title: అత్తలేని కోడలుత్తమురాలు కోడలు లేని అత్త గుణవంతురాలు

text: కోడలు ఎంత ఉత్తమురాలైనా అత్త మెప్పు పొందడం అరుదు. అదే అత్త లేని ఇంట్లో కోడలిదే పెత్తనం కాబట్టి ఇక ఆమెకు ఎదురేముంటుంది? ఇక ఆమె ఏం చేసిన గొప్పే! అత్త లేని ఇంట మంచి పేరు తెచ్చుకోవడం కోడలికి బహు సులువు. అదే విదంగా కోడలిని ఆరళ్ళు పెట్టని అత్తలూ అరుదే. కోడలు కాపురానికి రానంతవరకూ అత్తలందరూ గుణవంతులే.. కోడలు వస్తే గానీ అత్తల గుణం బయట పడదు. అత్తలేని కోడల్ని, కోడలులేని అత్తని ఎవరైనా మెచ్చుకుంటే ఆ అదృష్టానికి నోచుకోని కొందరు అక్కసు వెళ్ళబుచ్చుతూ ఈ సామెతని వాడతారు.


text: ఒక జానపద గేయం ఈ సామెతతో మొదలవుతుంది. దంపుడు పాటగా బాగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఘంటసాల గానం చేసిన రికార్డు బాగా జనాదరణ పొందింది.


text: గయ్యాళి అత్త పాత్ర తెలుగు సాహిత్యంలోనూ, తెలుగు సినిమాలలోనూ, ప్రత్యేకించి జానపద సాహిత్యంలో అతి సాధారణం.


title: పెద్ద బాలశిక్ష

text: పెద్ద బాలశిక్ష అనే పుస్తకం తెలుగులో ఎన్సైక్లోపెడియా అనవచ్చు. బ్రిటీషువారు భారతదేశాన్ని పరిపాలించు కాలంలో ఆంధ్రదేశములోని పాఠశాలల్లో పిల్లలకు పెద్దబాలశిక్ష సిలబస్ గా ఉండేది. పిల్లలు మొట్టమొదట తమ విద్యాభ్యాసాన్ని పెద్ద బాలశిక్షతోనే ప్రారంభించేవారు.


title: పెద్ద బాలశిక్ష

text: వర్తకానికి వచ్చి రాజ్యాధిపతులైన ఆంగ్లేయులు వారి కొలువులో రెవెన్యూ డిపార్టుమెంటులో చాలీ చాలని జీతాలతో పనిచేస్తూ ఉన్న స్థానికులు అడ్డదారులు తొక్కి ధనార్జన కోసం అక్రమాలు, అన్యాయాలు మోసాలు దగాలు తప్పుడు రికార్డులు సృష్టించడం మొదలైనివి చేస్తున్నారని గుర్తించారు. స్థానికులు విశ్వసనీయంగా ప్రవర్తించాలంటే ఏమి చర్యలు తీసుకోవాలి అని ఆలోచించారు. స్థానికుల విద్యావిధానంలో లోపం ఉందని తెలుసుకున్నారు. ఆనాటి మద్రాసు గవర్నరు సర్ థామస్ మన్రో 1822 జూలై 2వ తేదీన ఒక యీ దస్తు కోరారు.అందులో ఇలా వుంది :


title: పెద్ద బాలశిక్ష

text:
స్థానికులలో మన విశ్వాసాలకు భంగం కలగకుండా వారి విద్యావిధానంలో ఏ మార్పులను తీసుకు రావాలో తెలుసుకున్నారు. అప్పటి దాకా తమ సివిల్ సర్వెంట్ల చదువు కోసమే పుస్తకాలను వ్రాయించిన ప్రభువులు స్థానికుల కోసం ప్రాథమిక గ్రంథాలను వ్రాయించాలని అనుకొన్నారు. 1832 లో మేస్తర్ క్లూలో (Clu Low) అనే తెల్లదొర, తన ఆశ్రితుడైన పుదూరు చదలవాడ సీతారామశాస్త్రి చేత "బాలశిక్ష" అనే గ్రంథాన్ని రచింపచేశాడు. ఈయన రచనా ప్రణాళికను చాలా జాగ్రత్తగా కుర్రవాళ్ళ గ్రహణశక్తిని దృష్టిలో ఉంచుకొని రూపొందించాడు. ఇటువంటి పుస్తకం కోసమే ఆవురావురంటూ ఎదురు చూస్తున్న మన దేశం దీనిని రెండు చేతులా ఆహ్వానించింది.
1856లో అంటే మొదటి ముద్రణకు రెండు పుష్కరాల తర్వాత వెలువడిన బాలశిక్షలోని పుటల సంఖ్య 78. డెమ్మీ ఆక్టావో సైజు.ఆ తర్వాత సాహిత్య విషయాలు, భౌగోళిక విషయాలు, సంస్కృత శ్లోకాలు చేర్చి 12 పేజీలు అదనంగా కలుపుతూ 90 పేజీలతో 1865 లో ఇది పునర్ముద్రణ పొందింది. అంటే పన్నెండు పేజీలు పెరిగాయన్నమాట. పాత ముద్రణలో లేని సాహిత్య విషయాలను, చందస్సు సంస్కృత శ్లోకాలు, భౌగోళిక విషయాలను యిందులో చేర్చారు. దానిని బాలవివేకకల్ప తరువు గా రూపొందించారు. అందుకనే అప్పటిదాకా బాలశిక్షగా ప్రచారంలోఉన్న పుస్తకం పెద్ద బాలశిక్షగా కొత్త పేరును దాల్చింది. ఈ పెద్ద బాలశిక్ష ఇందులో విషయపరిజ్ఞానికి-అంటే భాషాసంస్కృతులకు కావాల్సిన పునాదిరాళ్ళనదగిన భాషా విషయాలు, అక్షరాలు, గుణింతాలు వత్తులు, సరళమైన పదాలు- రెండు మూడు నాలుగు అక్షరాలతో కూడిన మాటలు, తేలిక వాక్యాలు- నీతి వాక్యాలు, ప్రాస వాక్యాలు, సంప్రదాయ సంస్కృతికి సంబంధించినవీ, అందరూ తెలుసుకోదగ్గవీ నాటికి తెలిసిన చారిత్రక, భౌగోళిక, విజ్ఞాన సంబంధ విషయాలను రూఢి వాచకాలను ఈ పుస్తకం ఆది స్వరూపంలోనే ఆనాడు పుదూరువారు పొందుపరచారు.


title: పెద్ద బాలశిక్ష

text:
ఆ తరువాత, 1832 నుండి ఇప్పటివరకు పెద్ద బాలశిక్షను తెలుగు సమాజం ఆదరించగా కొన్ని మార్పుల చేర్పులతో ఎంతోమంది ప్రచురణకర్తలు ఎన్నో పండిత పరిష్కరణలతో అందిస్తూవచ్చారు. ఆ మధ్య ఎన్నో గుజిలీ ఎడిషన్లు కూడా లభిస్తూ వచ్చాయి. పుదూరివారి తర్వాత పేర్కొనదగిన పరిష్కరణ 1916లో వావిళ్ళ వారిది. 1916 లో వావిళ్ళ రామస్వామి శాస్తులు అండ్ సన్స్ సంస్థ నుండి ఒక పెద్దబాల శిక్ష వెలువడింది. దీని విపుల పరిష్కరణను 1949లో అందించారు. భాషోద్దారకులు వావిళ్ళ వేంకటేశ్వరశాస్త్రి 1949 పరిష్కరణలో ఇలా చెప్పారు:
1983లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం దీని ప్రాశస్త్యాన్ని గ్రహించి కొన్ని భాగాల్ని పాఠ్యాంశాలుగా కూడా చేర్చింది.పత్రికాధిపతులు, విజ్ఞులు పెద్ద బాలశిక్షను గుణశీల పేటికగా అభివర్ణించారు.
ఆరుద్ర పుదూరు చదలవాడ సీతారామశాస్త్రి చేత "బాలశిక్ష" అని వ్రాశారు గానీ, పుదూరు పుదూరు సీతారామశాస్త్రి వేరు. చదలవాడ సీతారామశాస్త్రి వేరు. పుదూరు సీతారామశాస్త్రి అనే వారు " వజ్ఝల సీతారామశాస్త్రి . వీరి తమ్ములు వజ్ఝల నారాయణశాస్త్రి. వారు అన్నగారైన పుదూరు సీతారామశాస్త్రి"' గారికి "బాలశిక్ష" మలి ముద్రణలో తోడ్పడ్డారు. వీరు ఏనుగుల వీరాస్వామయ్యతో బాటు కాశీ యాత్రలో పాల్గొని పుదూరుకు వారిని తీసికెళ్లారు.


title: పెద్ద బాలశిక్ష

text:
ఆ తర్వాత ఈ వందేళ్ళలో ఎన్నో పెద్దబాల శిక్షలను ఎందరో ముద్రించారు. ప్రస్తుతం గాజుల సత్యనారాయణ గ్రంధ్ర కర్తగా ఉండగా, విజయవాడకు చెందిన వనజా ఆఫ్ సెట్ ఫింటర్స్ ద్వారా పెద్దబాల శిక్ష ముద్రణ అవుతోంది.
మహా భారతంలో 18 పర్వాలున్నట్టే నేడు పెద్దబాల శిక్ష - భాషావిజ్ఞాన పర్వం, సంస్కృతీ సంప్రదాయ పర్వం, బాలానంద పర్వం, శతక పర్వం, నీతి కథా పర్వం, సంఖ్యా శాస్త్ర పర్వం, ఆధ్యాత్మిక పర్వం, కంప్యూటర్ పర్వం, గణిత శాస్త్ర పర్వం, విజ్ఞాన శాస్త్ర పర్వం, వాస్తు శాస్త్ర పర్వం, పంచాంగ పర్వం, ఆరోగ్య పర్వం, మహిళా పర్వం, క్రీడారంగ పర్వం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పర్వం, భారతదేశ పర్వం, ప్రపంచ పర్వం అను 18 పర్వాలతో మేటి పుస్తకంగా పేరు పొందినది.తెలుగు వారు చదవాల్సిన పుస్తకాల్లో పెద్దబాల శిక్ష అతి ముఖ్యమైనది, ప్రతి తెలుగువారి ఇంట్లో ఉండవలసిన పుస్తకం పెద్దబాల శిక్ష. ఈ పుస్తకం బ్రిటీషువారు భారతదేశాన్ని పాలించే కాలంలో గురుకుల పాఠశాలల్లో పిల్లలకు పాఠ్యపుస్తకంగా ఉండేది. పూర్వం పెళ్ళిసంబంధాలు మాట్లాడేటప్పుడు "మీ అబ్బాయి ఏం చదివాడు?" లేదా "మీ అమ్మాయి ఏం చదివింది?" అని అడిగితే "మావాడు పెద్దబాల శిక్ష పూర్తి చేశాడు", "మా ఆమ్మాయికి పెద్దబాల శిక్ష కంఠోపాఠం వచ్చు" అని గొప్పగా చెప్పేవారు. పెద్దబాలశిక్ష గ్రంథాన్ని పూర్తిగా చదివితే ప్రపంచంలోని అన్ని విషయాల గురించి తెలుసుకున్నట్లు భావించేవారు. తెలుగు సంస్కృతి, తెలుగు కథలు, విజ్ఞాన శాస్త్రం, క్రీడలు, సాహిత్యం వగైరా విషయాలు గల పెద్దబాల శిక్షను తెలుగు ఎన్ సైక్లోపెడియాగా పేర్కొనవచ్చు. 1960, 1970 శకాల్లో ఆంగ్ల విద్య ప్రవేశం వలన ఈ పుస్తకం ఆదరణ కోల్పోయినా ఇటీవల మళ్ళీ వెలుగులోకి వచ్చింది. ఇప్పుడు తెలుగువారు అత్యంత ప్రియంగా ఆదరించే పుస్తకంగా పేరొందింది.


title: చిత్తరంజన్ దాస్

text: దేశబంధుగా ప్రసిద్ధి చెందిన చిత్తరంజన్ దాస్ (C.R.Das) (బెంగాళీ:চিত্তরঞ্জন দাস) (నవంబరు 5, 1870 - జూన్ 16, 1925) ప్రముఖబెంగాళీ న్యాయవాది మరియు స్వాతంత్ర్యోద్యమ నేత.


title: చిత్తరంజన్ దాస్

text: ఇంగ్లాండులో విద్యాభ్యాసము పూర్తి చేసుకొని, 1909లో అంతకు ముందు సంవత్సరములో జరిగిన అలీపూరు బాంబు కేసులో, అభియోగము మోపబడిన అరబిందో ఘోష్ను విజయవంతముగా గెలిపించడముతో తన న్యాయవాద వృత్తికి శ్రీకారము చుట్టాడు. ఈయన 1919 నుండి 1922 వరకు కొనసాగిన సహాయనిరాకరణోద్యములో బెంగాల్ ప్రాంతములో ప్రముఖపాత్ర వహించి బ్రిటీష్ దుస్తులను బహిస్కరించడానికి నాంది పలికి ఐరోపా దేశ వస్త్రాలను తగుల బెట్టి స్వదేశ ఖాదీని కట్టి అందరికి ఆదర్శప్రాయుడయ్యాడు. తన మితవాదేతర అభిప్రాయాలు వ్యక్తపరచడానికి మోతీలాల్ నెహ్రూతో కలసి స్వరాజ్ పార్టీ స్థాపించాడు.


title: చిత్తరంజన్ దాస్

text: బ్రిటిష్ రాజ్కు వ్యతిరేకంగా పోరాడేందుకు ఆయన "ఫార్వర్డ్" అనే పత్రికను స్థాపించి తర్వాత దాని పేరును "లిబర్టీ"గా మార్చారు. కలకత్తా కార్పోరేషన్ ఏర్పడ్డాకా దానికి ఆయన మొదటి మేయర్ గా పనిచేసారు.ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్, గయ సెషన్స్ కు అధ్యక్షత వహించారు. ఆయన రాజకీయ జీవితం యావత్తు అనారోగ్యంతో బాధ పడినప్పటిక్, మొక్కవోని దీక్ష, పట్టుదలతో బ్రిటిష్ వారి పై పోరాడారు.


title: చిత్తరంజన్ దాస్

text: ఆయన అహింసా విధానాన్ని నమ్ముతారు. స్వాతంత్ర్యాన్ని సాధించడానికి రాజ్యంగ బద్ధమైన విధానాలను అనుసరించాలని భావించేవారు. సమాజ సామరస్యానికి పాటు పడిన, జాతీయ విద్యాప్రగతి వాది. ఆయన వారసత్వాన్ని ఆయన శిష్యులు అనుసరించారు. వారిలో సుభాష్ చంద్ర బోస్ పేరెన్నికగన్నారు.


title: చిత్తరంజన్ దాస్

text: ఆయన ప్రస్తుత బంగ్లాదేశ్లో ఉన్న ఢాకాలో బిక్రంపూర్ కి చెందిన తెలిర్బాగ్‌లోని దాస్ కుటుంబానికి చెందిన వారు. ఆయన భువన్ మోహన్ దాస్ యొక్క కుమారుడు మరియు సంఘ సంస్కర్త అయిన దుర్గ మోహన్ దాస్‌కు మేనల్లుడు.ఈయన బంధు వర్గంలో ప్రసిద్ధులైన ఇతరులు ఎస్.ఆర్.దాస్, సరళా రాయ్, లేడీ ఆబాల బోస్.


title: ప్రఫుల్ల చంద్ర రాయ్

text:
ఆచార్య ప్రఫుల్ల చంద్ర రాయ్ (బెంగాలీ: প্রফুল্ল চন্দ্র রায়) బెంగాళీ విద్యావేత్త మరియు ప్రసిద్ధ రసాయన శాస్త్రజ్ఞుడు. ఈయన ఆగష్టు 2, 1861 న ప్రస్తుతం బంగ్లాదేశ్ లోని ఖుల్నా జిల్లా, రరూలి-కాటిపారా గ్రామంలో జన్మించాడు. జూన్ 16, 1944 న మరణించాడు. భారతదేశంలోనే మొట్టమొదటిదైన ఫార్మశూటికల్ కంపెనీ, బెంగాల్ కెమికల్స్ అండ్ ఫార్మశూటికల్స్ను ప్రారంభించాడు.
ప్రఫుల్ల చంద్ర రాయ్, భారతీయుల యొక్క విజ్ఞానము గూర్చి ప్రపంచానికి తెలుపుతూ ఈయన ఎన్నో వ్యాసాలు వ్రాసినారు. “Chemical Knowledge of the Hindus of Old” (Isis, Vol.2, No.2, pg. 322-325, The University of Chicago press) అనే వ్యాసం మనమందరం చూడదగినది. ఈ వ్యాసంలో ప్రఫుల్ల చంద్ర గారు మన భారతదేశం ఆధ్యాత్మికత బోధించడంలోనే కాదు విజ్ఞాన పరంగా కూడా ఎంతో ముందున్నదని చెబుతారు. ఆంగ్ల ఔషధాలకు దీటుగా దేశీయ ఔషధాలు తయారుచేసే ఒక సంస్థను స్థాపించాడు.


title: రఘువంశము

text: ఈ వ్యాసం కాళిదాసు కావ్యం గురించినది. సంబంధిత మరొక వ్యాసం ఇక్ష్వాకు వంశము చూడండి.


title: రఘువంశము

text: రఘువు ఇక్షాకు వంశంలోని ప్రముఖ చక్రవర్తి. ఇతని వంశ క్రమాన్ని రఘు వంశము అంటారు.


title: రఘువంశము

text: మహాకవి కాళిదాసు రచించిన కావ్యము 'రఘు వంశము' దీనిలోని వివరాలున్నాయి.


title: తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రులు

text:
భారత రాజ్యాంగం అమలు లోకి వచ్చిన తరువాత మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ మద్రాసు రాష్ట్రంగా మారింది. ఇప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ లో భాగాలైన కోస్తా, రాయలసీమలు, కేరళ, కర్ణాటకల లోని కొన్ని ప్రాంతాలు అప్పటిమద్రాసు రాష్ట్రంలో భాగంగా ఉండేవి. 1953 లో కోస్తా రాయలసీమలు విడి పోయి ఆంధ్ర రాష్ట్రంగా ఏర్పడ్డాయి. 1956 లో కేరళ, కర్ణాటక ప్రాంతాలు కూడా విడిపోయి రాష్ట్రాలకు ప్రస్తుత స్వరూపం ఏర్పడింది. మిగిలిన ప్రాంతం మాత్రం మద్రాసు రాష్ట్రం గానే కొనసాగింది. మద్రాసు రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రుల జాబితా:
1969 జనవరి 14 న మద్రాసు రాష్ట్రం పేరును అధికారికంగా తమిళనాడు గా మార్చారు. తమిళనాడు రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రుల వివరాలు:


title: చందనపల్లి

text:
చందనపల్లి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నల్గొండ జిల్లా, నల్గొండ మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన నల్గొండ నుండి 8 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.


title: చందనపల్లి

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 714 ఇళ్లతో, 2808 జనాభాతో 1363 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1403, ఆడవారి సంఖ్య 1405. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 543 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 3. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 577086.పిన్ కోడ్: 508244.


title: చందనపల్లి

text: నల్గొండ మండల ప్రజల సమస్యలలో ఒకటి ప్లోరీన్ నీటి సమస్య. ఉదయసముద్రం వద్ద రెండు నీటి టాంకులు ఉన్నాయి. ఒకటి ఉప్పునీరు టాంకు, మరొకటి మంచినీటి టాంకు. మంచి నీటి సరఫరా కొరకు వేయబడిన పైపులలో నీరు మాత్రం సరఫరా చేయబడడం లేదు. కనుక గ్రామవాసులు ఉప్పు నీటిని త్రాగడం లేక ఫిల్టర్ ప్లాంట్ నుండి నీటిని తీసుకు వస్తున్నారు. గ్రామవాసులు ఎదుర్కొంటున్న మరొక సమస్య వీధి దీపాలు . వీధిదీపాలకు విద్యుత్ సరఫా చేయబడక వీధి దీపాలు వెలగక గ్రామ ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటున్నారు. వీధ్దీపాలు వెలగని కారణంగా రాత్రులు అంధకారంలో మునగి ఉండడం గ్రామవాసుల ప్రధాన సమస్య.


title: చందనపల్లి

text: నల్గొండ జిల్లా ప్రజలకు మంచి నీటి వసతి కల్పించాలనే సంకల్పంతో ఉదయ సముద్రాన్ని మంచినీటి కోసం వాడుకోవాలని ఒక పథకం వేయబడింది. అయినప్పటికీ ఉదయ సముద్రంలో నీరు జిల్లా మొత్తం నీటి అవసరాలకు సరిపోదు కనుక దీని పరిమాణాన్ని పెంచి కృష్ణ నుండి నీటిని తేవాలని అనుకుని కాలువ తీసి ఈ ఉదయ సముద్రానికి కలిపారు. నల్గొండ జిల్లా ప్రజలకి సరిపడినంత మంచి నీరు కావాలంటే ఉదయసముద్రం పరిమాణాన్ని పెంచవలసిన అవసరం ఏర్పడింది. అందువలన చందనపల్లి గ్రామాన్ని వేరే చోటకి తరలించే ఏర్పాటు చేయబడింది. అందుకోసం ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఈ గ్రామస్తులకి వేరేచోట భూమి సేకరించి ప్లాట్లు చేసి ఇచ్చింది. ఇప్పుడు (2007 లో) ఈ గ్రామస్థులు కొత్త ప్లాట్లలో ఇళ్ళు కట్టుకుంటున్నారు. వచ్చే సంవత్సరానికి దాదాపు అందరూ ఇప్పుడుంటున్న ఊరు ఖాళీ చేయబడవలసిందిగా నిర్ణయించారు. నల్గొండ జిల్లా ప్రజలకోసం చందన పల్లి తమ స్వంత గ్రామాన్ని త్యాగం చేసారు.


title: చందనపల్లి

text: గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి నల్గొండలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల దండంపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నల్గొండలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నల్గొండలో ఉన్నాయి.


title: చందనపల్లి

text: చందన్ పల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.


title: చందనపల్లి

text: గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.


title: చందనపల్లి

text: గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.


title: చందనపల్లి

text: గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.


title: చందనపల్లి

text: చందన్ పల్లిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.


title: చందనపల్లి

text: గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.


title: చందనపల్లి

text: ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.


title: చందనపల్లి

text: గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.


title: చందనపల్లి

text: గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.


title: చందనపల్లి

text: గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.


title: చందనపల్లి

text:
చందన్ పల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
చందన్ పల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.ఈ గ్రామం నల్గొండకు 8 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ గ్రామాన్ని ఆనుకుని ఉదయ సముద్రము అనే చెరువు ఉంది.


title: అప్పారావుపేట (ఆకివీడు)

text: అప్పారావుపేట, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఆకివీడు మండలానికి చెందిన గ్రామము..


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: కేశనపల్లి, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, మలికిపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము..


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: ఇది మండల కేంద్రమైన మలికిపురం నుండి 11 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నరసాపురం నుండి 27 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.సముద్ర తీర గ్రామమైన కేశనపల్లి 1984 వరకు ఒకే గ్రామంగా ఉండి, తరువాత కేశనపల్లి, పడమటిపాలెం, తూర్పుపాలెం అను మూడు గ్రామాలుగా విడిపోయింది.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 3835 ఇళ్లతో, 14195 జనాభాతో 1826 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 7178, ఆడవారి సంఖ్య 7017. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 4174 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 46. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 587850.పిన్ కోడ్: 533244.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా మొత్తం 14,220. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 7,173, మహిళల సంఖ్య 7,047, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 3,299.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text:
గ్రామానికి దక్షిణాన్న బంగాళాఖాతం, ఉత్తరాన్న రక్తతుళ్యా నది ఉండగా, తూర్పున తూర్పుపాలెం గ్రామము మరియు పడమరన పడమటిపాలెం గ్రామాలున్నాయి.
పడమటిపాలెం,తూర్పుపాలెం,గూడపల్లి,శంకరగుప్తం,గొల్లపాలెం,
కరవాక


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: రాజోలు మండలం,మామిడికుదురు మండలం,సఖినేటిపల్లి మండలం.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text:
గ్రామంలో జిల్లా పరిషత్ హైస్కూల్, ఐదు ప్రాథమిక పాఠశాలలు (ఒకటి 2013లో విద్యార్థులు లేక మూసివేశారు), రెండు ప్రైవేటు కాన్వెంట్లు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 14, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు నాలుగు , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల మలికిపురంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నర్సాపురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల అమలాపురంలోను, పాలీటెక్నిక్ పోడూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల నర్సాపురంలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల శివకోడులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అమలాపురంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల రాజోలు లోనూ ఉన్నాయి.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text:
కేశనపల్లిలో ఉన్న మూడు ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాల్లో డాక్టర్లు లేరు. ఆరుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: గ్రామంలో0 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టర్లు నలుగురుముగ్గురు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text:
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది.
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text:
కేశనపల్లిలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.
ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text:
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి.
సిండికేట్ బ్యాంక్ ఏటిఎం గ్రామంలో ఉంది.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: కేశనపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:కేశనపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.కేశనపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: వరి


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: నార


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: లేసుల అల్లిక


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: యెనుముల బాపిరాజు, సర్పంచ్ గా ఉన్న సమయంలో పక్క ఊరు గూడపల్లిని దాటించుకుని ఊరికి కరెంట్ తీసుకురావడంతో పాటు, అతని తండ్రి పేరుమీద గ్రామంలో జిల్లా పరిషత్ హై స్కూల్ ఏర్పాటుకు కృషిచేశారు. సిండికేట్ బ్యాంకు ఏర్పాటుకు కూడా కృషి చేశారు. అతని తరువాత అతని కుమారుడు యెనుముల నారాయణ స్వామి, సర్పంచ్ గా పనిచేశారు. అతని తరువాత యెనుముల సాయి నారాయణ స్వామి కేశనపల్లిలో చేసిన కార్యక్రమాలకు గాను గ్రామప్రజల అభిమానం చూరగొన్నారు. గ్రామానికి మొదటి దళిత సర్పంచ్ గా ఎడ్ల నీలవేణి విష్ణుమూర్తి పనిచేయాగా, వెనుకబడిన తరగతులనుండి దొంగ పద్మావతి సూర్యనారాయణ పనిచేశారు.


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: గ్రామ నడిబొడ్డున శ్రీ సీతారామాలయం,సాయి బాబా గుడి,ఆంజనేయ స్వామి గుడి, శివాలయం, నీలపల్లమ్మ గుడి, సెవెంత్ డే అడ్వెంటిస్ట్ చర్చి,క్రీస్తు సంఘం


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: కొబ్బరి, సరుగుడు పెంపకం


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text: వ్యవసాయ కూలీలు,ఒలుపు,వడ్రంగి,తాపి పని,చేపలవేట కల్లుగీత,కొబ్బరి దింపు


title: కేశనపల్లి (మలికిపురం)

text:
యెనుముల బ్రహ్మానందం,యెనుముల బాపిరాజు, నల్లి పల్లయ్య,నల్లి రెడ్డి,ఎర్రంశెట్టి పరమేశ్వర రావు, యడ్ల వెంకయ్య, యడ్ల నారాయణ మూర్తి, యడ్ల సీతయ్య,కుసుమ జార్జ్,అడబాల జానకిరామయ్య, దొంగ ఆంజనేయులు,దేవా వెంకటరెడ్డి,తాడి సూరన్న,యడ్ల పల్లయ్య.
యెనుముల సాయి నారాయణ స్వామి,యెనుముల నారాయణ స్వామి, అడబాల నారాయణ స్వామి, ఎర్రంశెట్టి గోపాల కృష్ణ, దేవా వేర్రియ్య,యడ్ల విష్ణుమూర్తి, నల్లి పేరయ్య, దొంగ సూర్యనారాయణ, రాయడు వెంకటేశ్వర రావు, యడ్ల వెంకటేశ్వర రావు, దొంగ వెంకటేశ్వరరావు,
---ఇదే పేరున్న మరికొన్ని గ్రామాల జాబితాకోసం కేశనపల్లిఅయోమయనివృత్తిపేజీ చూడండి.


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text:
ఇదే పేరున్న మరికొన్ని గ్రామాల జాబితాకోసం కేశనపల్లిఅయోమయనివృత్తిపేజీ చూడండి.
కేశనపల్లి, గుంటూరు జిల్లా, దాచేపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము. ఇది మండల కేంద్రమైన దాచేపల్లి నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పిడుగురాళ్ళ నుండి 23 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1573 ఇళ్లతో, 6181 జనాభాతో 1734 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3086, ఆడవారి సంఖ్య 3095. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1041 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 261. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589859.పిన్ కోడ్: 522414, ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08649.


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text: నడికుడి 4 కి.మీ, గామాలపాడు 5 కి.మీ, వీరాపురం 6 కి.మీ, పెదగార్లపాడు 7 కి.మీ, అంబాపురం 7 కి.మీ.


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text: పశ్చిమాన గురజాల మండలం, తూర్పున మాచవరం మండలం, ఉత్తరాన దామెరచెర్ల మండలం, పశ్చిమాన రెంటచింతల మండలం.


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text:
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల దాచేపల్లిలో ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్, సైన్స్, డిగ్రీ కళాశాల దాచేపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నరసరావుపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల నరసరావుపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల దాచేపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం నరసరావుపేటలోనూ ఉన్నాయి.


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text:
కేశనపల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text: గ్రామంలో 7 ప్రభుత్వేతర వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి.


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text: గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బోరుబావుల ద్వారా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text: మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు.గ్రామం సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం కిందకు రావట్లేదు.సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు.ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు.సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text:
కేశనపల్లిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైన సౌకర్యాలు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. దూరంలోపు ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text: గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకువ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text: గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది.అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text: గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text: కేశనపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text: కేశనపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text: కేశనపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి:


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text: వరి, మిరప, ప్రత్తి


title: కేశనపల్లి (దాచేపల్లి)

text:
ఈ ఆలయ వార్షికోత్సవాన్ని, 2017,జూన్-4వతేదీ ఆదివారంనాడు, వైభవంగా నిర్వహించినారు. ఈ సందర్భంగా స్వామివారి కళ్యాణాన్ని కన్నులపండువగా నిర్వహించినారు. ఈ కార్యక్రమానికి గ్రామస్థులు అధికసంఖ్యలో విచ్చేసి భక్తిశ్రద్ధలతో తిలకించినారు. అనంతరం మహిళలు, భక్తులు స్వామివారికి ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించినారు. [5]
సుమారు పది లక్షల రూపాయల గ్రామస్థుల ఆర్ధిక సహకారంతో పునర్నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో, విగ్రహ పునఃప్రతిష్ఠా మహోత్సవం 2017,జూన్-6వతేదీ సోమవారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించెదరు. అనంతరం భక్తులకు మహా అన్నసంతర్పణ కార్యక్రమం నిర్వహించెదరు. [5]2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 5,963. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3,073, స్త్రీల సంఖ్య 2,890, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,310 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణము 1,734 హెక్టారులు.


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: కేశనపల్లి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, పెద్దపల్లి జిల్లా, ముత్తారం మండలంలోని గ్రామం.[1]


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: ఇది మండల కేంద్రమైన ముత్తారం (మంథని) నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రామగుండం నుండి 40 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 696 ఇళ్లతో, 2295 జనాభాతో 297 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1161, ఆడవారి సంఖ్య 1134. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 216 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 10. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 571954[2].పిన్ కోడ్:505153.


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి మంథనిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల పోతారంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ముత్తారంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల ముత్తారంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల మంథనిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల కరీంనగర్లోను, పాలీటెక్నిక్ కాటారంలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పెద్దపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు కరీంనగర్లోనూ ఉన్నాయి.


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: కేశనపల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టర్లు ముగ్గురుఇద్దరు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు.


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: కేశనపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 32 హెక్టార్లు వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 85 హెక్టార్లు శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 15 హెక్టార్లు


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 6 హెక్టార్లు


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: నికరంగా విత్తిన భూమి: 158 హెక్టార్లు నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 49 హెక్టార్లు వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 109 హెక్టార్లు


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: కేశనపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: బావులు/బోరు బావులు: 40 హెక్టార్లు* చెరువులు: 8 హెక్టార్లు* వాటర్‌షెడ్ కింద: 60 హెక్టార్లు


title: కేశనపల్లి (ముత్తారం మండలం)

text: కేశనపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.


title: వాసవీ క్లబ్బు(మధిర)

text: మధిరలోని వాసవీ క్లబ్బు ఆర్య వైశ్య కులమువారితో నడపబడుతూ, సమాజ సేవా కార్యక్రమాల్లో ప్రముఖ పాత్ర వహిస్తున్నది.


title: కన్యాశుల్కం

text: కన్యాశుల్కము, పెళ్ళి చేసుకుంటున్నందుకు వరుడు వధువుకిచ్చే రొక్కం. ఇది వరకట్నం అనే దురాచారం కన్నా ప్రాచీనమైనది.


title: కన్యాశుల్కం

text:
దీనిని ముస్లిములు మహర్ అంటారు. ఇది అందరూ పాటించదగిన మంచి సంప్రదాయం. కట్నం లేదా వరకట్నం కన్యాశుల్కానికి వ్యతిరేకమైనవి. ముస్లిముల్లో వరుడు వధువుకు కట్నం ధారాళంగా ఇవ్వాలి, ఇచ్చితీరాలి (కురాన్ 2;136,4:19,24) వధువుకు కట్నం ఇవ్వకుండా పెళ్ళి చేయటానికి ఇస్లామ్ లో అనుమతే లేదు (తిర్మిజి :881). వధువుకు ఇచ్చిన కట్నాన్ని ఎట్టి పరిస్థితుల్లో తిరిగి తీసుకోకూడదు.
భారత్‌లాంటి దేశాల్లో వరకట్నం పేద కుటుంబాల అమ్మాయిలకు భారంగా మారితే... సౌదీ అరేబియాలో పరిస్థితి తారుమారైంది. ఇక్కడ పెళ్లి కోసం అమ్మాయిలు పెట్టే కఠిన షరతులు నెరవేర్చలేక, కోరినంత కన్యాశుల్కం ఇవ్వలేక అబ్బాయిల కుటుంబాలే సతమతమైపోతున్నాయి. ఒక్కోసారి అమ్మాయిల షరతులు అసాధ్యంగా ఉంటున్నాయట. ఈ విషయాన్ని తాజాగా అల్-వతన్ దినపత్రిక వెల్లడించింది. పత్రిక కథనం ప్రకారం... అమ్మాయిలు భారీ మొత్తాలను కన్యాశుల్కంగా కోరుతున్నారు.విడాకులు తీసుకోవడం ఎక్కువైపోతుండడంతో తమ జీవనభద్రత కోసం సౌదీ అమ్మాయిలు ముందు జాగ్రత్తలు తీసుకుంటున్నారు. వివాహ ఒప్పందంలో వారి కఠిన షరతుల కారణంగా తర్వాత ఆ బంధాన్ని తెంచుకోవాలనుకునే భర్తలు కాస్త ముందూవెనుకా ఆలోచించుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. సంప్రదాయం ప్రకారం ముస్లిం వివాహం ఒక ఒప్పందంలా జరుగుతుంది. ఒప్పంద పత్రంలో తనకిష్టమైన షరతులను విధించే హక్కు వధువుకు ఉంటుంది. ఈ హక్కును ఎవరూ కాదనడానికి లేదని జెడ్డాలోని అల్-సాదా గ్రాండ్ మసీదు ఇమామ్, వివాహ అధికారి అల్-అమ్రీ తెలిపారు. అయితే అసాధారణమైన షరతుల వల్ల దంపతుల మధ్య సమస్యలు తలెత్తే ప్రమాదం ఉందనీ, అవే విడాకులకు దారితీయవచ్చని ఆయన హెచ్చరించారు. కొందరు వివాహ బంధానికి హామీగా లక్ష రియాళ్లు (రూ.11 లక్షలు) చెల్లించాలన్న షరతు పెడుతున్నారని చెప్పారు. ఈ షరతు ప్రకారం భర్త విడిపోవాలనుకున్నప్పుడు ఆ సొమ్మును ఆమెకు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. మరికొందరు తమ బ్యాంకు ఖాతాలో పెద్ద మొత్తం వేయాలనీ, తమ పేరుతో భవనం కొనాలనీ, డ్రైవర్ సహా కారు ఇవ్వాలని షరతులు పెడుతున్నట్లు అమ్రీ వివరించారు.


title: కన్యాశుల్కం

text: గురజాడ మహాకవి రచించిన గొప్ప నాటకం కన్యాశుల్కము. నిజానికి తెలుగు సాహిత్యలోకంలో కన్యాశుల్కము నాటకం ద్రువతార. ఇందులో సమాజమంతా ఉంది. సమాజంలోని అన్ని మనస్తత్వాల వ్యక్తులు ఇందులో ఉన్నారు. వ్యావహారిక భాషలో గురజాడ ఈ నాటకాన్ని రచించిగిడుగు రామమూర్తి గారి వ్యావహారిక భాషోద్యమానికి చేయూతనిచ్చాడు. కన్యాశుల్కములో సమకాలీన సామాజిక సమస్యలన్నీ గురజాడ వివరించాడు. మధుర వాణి, గిరీశం, రామప్పంతులు, అగ్నిహోత్రావధానులు, లుబ్ధావధాని, కరటక శాస్రి, వెంకటేశమ్, బుచ్చమ్మ వంటి పాత్రలు సజీవ శిల్పాలు.


title: కన్యాశుల్కం

text: కన్యాశుల్కములోని మధురవాణి గురజాడ అపూర్వ సృష్టి. మధురవాణి వేశ్య. ఈ నాటకానికి నాయిక. నాటకకథను నడిపించింది మధురవాణియే. వేశ్య అయినా నీతి నిజాయితీలు మధురవాణి సొత్తు. మృచ్చకటికం నాటకంలోని వసంతసేన మధురవాణి సృష్టికి ప్రేరణ. గురజాడపై శూద్రకుడు ప్రభావం ఉంది.


title: కన్యాశుల్కం

text: గిరీశం జిత్తులమారి నక్క. కుహనా సంస్కర్త. తన కాలం నాటి సమాజంలోని దొంగ సంస్కర్తలకు ప్రతినిధిగా గిరీశాన్ని గురజాడ సృష్టించాడు. బుచ్చెమ్మ అనే యంగ్ విడోను వలలో వేసుకోవడానికి గిరీశం అనేక యెత్తులు వేస్తాడు. చివరికి పప్పులు ఉడక్క డామిట్ కథ అడ్డం తిరిగింది అని నిష్క్రమిస్తాడు.


title: కన్యాశుల్కం

text: [ఈనాడు 20.7.2008]


title: వాల్మీకి

text: వాల్మీకి సంస్కృత సాహిత్యంలో పేరెన్నికగల కవి[1]. రామాయణాన్ని వ్రాశాడు. ఈయన్ని సంస్కృతభాషకు ఆదికవిగా గుర్తిస్తారు. ఇతడే శ్లోకమనే ప్రక్రియను కనుగొన్నాడు.[2] ప్రచేతసుని పుత్రుడు కాబట్టి అతడు ప్రాచేతసుడు అని కూడా ప్రసిద్ధం


title: వాల్మీకి

text: మహర్షి వాల్మీకి ఎవరు? వల్మీకము (పుట్ట) నుండి వెలుపలికి వచ్చిన వారు కావున వాల్మీకి. మరామరా అని తపస్సుచేసిన వారు కావున మహర్షి, రాముడి జీవితచరిత్రను రామాయణముగా మహాకావ్యరచన గావించి నవాడిగా ఆదికవి అయ్యాడు.


title: వాల్మీకి

text: అయితే వాల్మీకి జన్మము ఎట్టిది? ఆయన తల్లితండ్రులు ఎవరు? అనే విషయము పై అనేక తర్జనభర్జనలు, కట్టుకథలు ప్రాచుర్యములో ఉన్నాయి. ఏ రచయత అయినా తన గురించి ఉపోధ్గాతము మరియు పరిచయము తదితర అంశములను తెలుపుకోవటము ఈనాటి రచయతలు పాటిస్తున్న విధానము. వేదవ్యాసుడు తాను మత్స్యగంధి, పరాశరుల కుమారుడనని తన రచనలలోనే చెప్పుకోవడముతో వ్యాసుడు ఎవరన్నది కచ్చితముగా తెలిసింది. అదేవిధముగా రచయతగా తాను ఎవరన్నది ప్రత్యేకముగా వాల్మీకి వ్రాయనప్పటికీ సందర్భానుసారముగా సీతను రాముడికి అప్పచెబుతున్న సమయములో ఉత్తరకాండ (రామాయణము)లో వాల్మీకి ఇలా రాసాడు “రామా నేను ప్రాచేతసుడను ప్రచేతసుడి ఏడవ (దశమ) కుమారుడిని. వేలసంవత్సరాలు తపస్సు చేసి, ఏ పాపము చేయని, అబద్దమాడని మహర్షిని. సీత నిన్ను తప్ప మనసా, వాచా పరపురుషుడిని ఎరగని మహాపతివ్రత. నా మాట నమ్ము, సీతను ఏలుకో. నా మాటలు తప్పు, అబద్దము అయితే ఇంతకాలము నేను చేసిన తపస్సు భగ్నము అవుగాక.” అంటాడు. (వాల్మీకి రామా యణము-తెలుగు అనువాదము,క్రీ.శే.పురిపండా అప్పలస్వామి)


title: వాల్మీకి

text: వాల్మీకిగా పిలవబడుతున్న మహర్షి పేరు ప్రాచేతసుడని ఇక్కడ మనము గుర్తించవచ్చును.ఇది వాల్మీకి తనకు తాను తన గురించి చెప్పుకున్న విషయము. ఆయన మాటలలో ఆర్ధత, నిజాయతీ ఉట్టిపడుతున్నాయి. అయితే ప్రచేతసుడు ఎవరు? ప్రచేతసుడు ఎవరి కుమారుడు? ఆయనది ఏ వంశము? ఈ విషయ ములను తెలుసుకోవటానికి అనేక పురాణములను, చరిత్రలను చదవవలసి ఉంటుంది. ప్రచేతసుల గురించిన ప్రస్తావన “శ్రీ మత్భాగవతము”లో ఉంది. శ్రీ మత్భాగవతము వేదవ్యాసవిరచితము. వ్యాసుడు రచించిన అష్టాదశ పురాణములలో శ్రీ మత్భాగవతము ఒక గొప్ప పురాణము.భారతదేశములోని మహాపురుషుల చరిత్రలు పురాణములుగా వ్రాయబడి ఉన్నాయి. భారతదేశము పై మొదటగా మహమ్మదీయులు దాడి చేయటముతో భారత చరిత్రను వ్రాసిన వారు స్థిరత్వము, ప్రోత్సాహము లేని పరిస్థితులలో చరిత్రలను వ్రాసే స్థితిలో ఉండకపోవడం జరిగింది. ఆంగ్లేయుల పాలన మొదలైన తరువాత ప్రశాంత వాతావరణము ఏర్పడింది. (శ్రే వేమన పద్యసారామృతము-సి.పి.బ్రౌన్) చరిత్ర అనగా హిస్=అతనియొక్క, స్టోరీ=కథ అని ఆంగ్లేయులు వచ్చిన తరువాతే చరిత్ర అనే పదము వాడు కలోకి వచ్చి చరిత్రలను వ్రాయటము మొదలు పెట్టారు. అంతకు ముందు భారతదేశ చరిత్రలను పురాణముల పేరుతో తెలుసుకునే వారు.భారతదేశములో పురాణములను అనగా జరిగిపోయిన వాస్తవాలను (చరిత్రలను) కాలక్షేపానికో, పుణ్యానికో చదవటము, వినటము అలవాటుగా వస్తోంది. పురాణములంటే భారతీయులకు అత్యంత విశ్వాసము. పురాణములలోని వ్యక్తుల జీవితకథలను, అందులోని నీతి, నిజాయతీలను, సంఘటనలను నిజమనే నమ్ముతారు. వారిని ఆదర్శముగా తీసుకొంటారు. పురాణాలలోని ఆచార వ్యవహారాలను, వ్రతములను, పూజాదికార్యక్రమములను, జన్మనుండి మరణము వరకు సాగే బారసాల, అన్నప్రాశన, అక్షరాభ్యాసము నుండి పుంసవనము, శ్రీమంతము, వివాహము తరువాత అప్పగింతలు, మరణము తరువాత పార్థీవశరీరానికి చేసే క్రతువులు అన్నీపురాణాలలో వివరించిన విధముగానే పాటిస్తారు. పురాణ రచయతలను భగవత్‌సమానులుగా కొలుస్తారు. భగవంతుడే వాల్మీకిమహర్షిగాను (బ్రహ్మ), వేదవ్యాసుడు (శ్రీ మహావిష్ణువు) గాను జన్మించి పురాణములను రచించినారని, అవి విశ్వమానవ సౌభ్రాతత్వమును చాటుతాయని నమ్ముతారు. శ్రీ మధ్భాభాగవతము, శ్రీ విష్ణు పురాణము అన్నవి భగవాన్ విష్ణువు,ఆయన భక్తుల కథలు. ఎవరైతే శ్రీ మహా విష్ణువును నమ్మి కొలుచుకున్నారో, ఆయన వారిని కష్టాలబారి నుండి ఎలా రక్షించాడో తెలిపే కథలు ఈ పురాణాలలో తె లుపబడ్డాయి. శ్రీ మథ్భాగవతము ద్వాదశస్కంధములుగా వ్రాయబడింది. శ్రీ మథ్భాగవతము చతుర్థ స్కంధ ములో త్రయోదశోధ్యాయములో విదుర ఉవాచ:


title: వాల్మీకి

text: కే తే ప్రచేతసోనామ కస్యాపత్యాని సువ్ర


title: వాల్మీకి

text: కస్యా న్వవాయే ప్రఖ్యాతా: కుత్ర వా సత్రామాసత


title: వాల్మీకి

text: అర్థము: గొప్ప భగవత్ భక్తిని గలిగిన ఆచార్యా “ప్రచేతసులు చేయుచున్న సత్రయాగములో నారదులు గానము జేసితిరని చెప్పితిరి గదా. ఆ ప్రచేతసులు ఎవరు?వారెవరి కుమా రులు? ఎవరి వంశమందు ప్రసిద్ధిని పొందిరి.”అని విదురుడు ప్రశ్నిస్తూ మైత్రేయునితో ఇంకా ఇలా అన్నాడు.


title: వాల్మీకి

text: స్వధర్మశీ లై:పురుషైర్భగవాన్ పురుషోత్తమ:


title: వాల్మీకి

text: ఇజ్యమానో భక్తిమతా నారాదేనేరిత:కి ల


title: వాల్మీకి

text: అర్థము:క్షత్రియులైన ప్రచేతసులు తమతమ ధర్మముల మూలకముగా శ్రీ హరిని యజ్ఞ యాగాదులచే పూజించుచుండిరి. అచ్చటికి వచ్చిన నారదులు, యజ్ఞమయుడు, పురుషో త్తముడైన విష్ణువును గురించి ఉపదేశించిరని వినియున్నాము.


title: వాల్మీకి

text: ఇక్కడ తెలిసిన విషయము ప్రచేతసులు విష్ణుభక్తులు. క్షత్రియులు. వీరికి విష్ణువు, యజ్ఞయాగాదుల గురించి నారదుల వారు ఉపదేశము చేశారు. ఆ తరువాత కథా క్రమములో ధ్రువుడి తపస్సు, శ్రీహరి ప్రత్యక్షమవటము, వరాల అను గ్రహము, ధ్రువ వంశవిస్తరణ, సూర్యవంశస్థులు, బోయలవంశక్రమము వత్సరుడు, పుష్పార్ణుడు, సాయంకాలుడు, చక్షుడు, ఉల్కకుడు, అంగుడు, వేనుడు, పృథ్వీరాజు, విజితాశ్వుడు, పావనుడు, హవిర్ధానుడు, ప్రచేతసుడు, ప్రాచేతసులు (10మంది) అని తెలియబడతారు. వీరి జన్మవృత్తా౦తములు, అంగుడి బాధ, వేనుడి దుశ్చర్యలు, పృథ్వీ రాజు ఔన్నత్యము, నిషాదుడు అడవులలోకి పంపబడి కిరాతరాజవ్వటము, ప్రచేతసుడికి 10 మంది ప్రాచేతసులు జననము వివరించబడ్డాయి. ఆ 10మంది ప్రాచేతసులలో 7వ (పదవ) వాడు వాల్మీకి మహర్షి.


title: వాల్మీకి

text: ప్రాచేతసుడు క్షత్రియవంశములో జన్మించాడు, నారదుల ఉపదేశముతోనూ, తండ్రి, తాతల, ముత్తాతల సుకృతము, శ్రీహరిపై తరతరాల భక్తి విశ్వాసాలు వాల్మీకిని మహర్షిగా రూపొందింపచేశాయి. వాల్మీకిమహర్షి యొక్క నిజకథ ఇది. ఈ విషయములను కప్పిపుచ్చి అనేక కథలు తరతరాలుగా ప్రాచుర్యము పొందాయి.వాల్మీకి మహర్షి గురించి ఎవ్వరూ పరిశోధనలు గావించక పోవడముతో కట్టుకథలు ఇంత వరకు ప్రాచుర్యములో ఉన్నాయి. రాముడు అనే పాత్రను లోకానికి ఆదర్శపురుషుడిగా చూపించాలని ఆదికవి తపనే గాని ఆపాత్రకు గుణగణాలు రూపొందిచటమే తన ధృష్టి తప్ప తన గురించి తానెవరో అనే గొప్పలు చెప్పాలనే ఆలోచన తన రచనల్లో కనిపించదు. వాస్తవాన్ని కూడా చెప్పక పోవడముతో ఎవరికి తోచినది వారు ఊహాగానాలు చేశారు. మహానుభావులు ఎప్పుడూ ఇతరుల గురించి, వారి బాగుగురించి ఆలోచిస్తారే తప్ప వారి గురించి వారు తపించరు.


title: వాల్మీకి

text: మహర్షివాల్మీకి ఎప్పుడూ, ఎక్కడా తాను తన జీవితచరిత్రను వెలి బుచ్చక పోవటముతో కొందరు వాల్మీకి పేరు రత్నాకరుడని ఆయన పూర్వాశ్రమములో దొంగ, దారి దోపిడీదారుడని వ్రాశారు. మరి కొందరు ఆయన బ్రాహ్మణుడని,పేరు అగ్నిశర్మ అని దొంగల ముటాలో పెరిగి దొంగ అయినాడని వ్రాశారు. ఈ కట్టు కథలకు ఎక్కడా ఆధారాలు లేవు (ఇలపావులూరి పాండురంగారావు,ఆచార్య సహదేవ, జస్టిస్ భల్లా).భగవధ్గీతలో కూడా అనేక మార్పులు, చేర్పులు జరిగాయని, మూల గీతలో లేని అనేక శ్లోక ములు చేర్చబడ్డాయని డాక్టర్ రాధాకృష్ణన్, రుడాల్ఫ్ ఓటో అభిప్రాయ బడ్డారు. (దర్శనములు-మతములు-విజ్ఞాన సర్వస్వము, నాలుగవ సంపుటము-ఆచార్య కొత్త సచ్చిదానందమూర్తి) వాల్మీకిమహర్షి గురించి కొందరు ఓర్వలేక, అసూయతో లేదా దొంగ కూడా తపస్సు చేసి మహర్షి కావచ్చు అనేందుకు ఉదాహరణగా చూపేందు కో అల్లిన కట్టు కథలు.


title: వాల్మీకి

text: భారతీయ సాహిత్య నిర్మాతలు-వాల్మీకి అనే ఆంగ్లపుస్తకములో ఇలపావులూరి పాండురంగారావు గారు ఈ క్రింది విధముగా వాల్మీకిమహర్షి పై వ్యాఖ్యానించారు.


title: వాల్మీకి

text: “వాల్మీకి తన జీవితారంభ దశలో కిరాతుడని, సప్తరుషులచే ఋషిగా పరివర్తన పొందగలిగాడని ప్రచారములో ఉన్న కథ వినడానికి ఉత్కంఠ భరితముగా ఉండవచ్చుగాని దానికి తగిన చారిత్రాత్మక ఆధారాలు లేవు. జీవితాన్ని గూర్చి సంపూర్ణ అవగాహన గలిగి, శాస్త్రీయ ధృక్పథముతో రసజ్ఞ సౌందర్యాన్ని కవితామయముగా మేళవించిన వ్యక్తిని గూర్చి అలా చెప్పడము భావ్యము కాదు. వాల్మీకి కిరాతుడు అనే కథ బహుళ ప్రచారములో ఉన్నందున ఆ ధృక్పథము తోనే చూస్తున్నారు.”


title: వాల్మీకి

text: “ కిరాతుడు” అనే పదానికి అర్థము తురాయి అనగా నెమలి పింఛము లేదా అటువంటి ఆకారములో ఉన్న పువ్వులు, ఆకులను, పక్షుల ఈకలను తల ముందు భాగములో కట్టుకొని, తలపాగవలె ధరించిఉన్నవాడు. ”కి” అనగా కలిగి అని, రాతుడు అనగా తురాయివాడు అని అర్థము.అంతే గాని ఈనాడు వాడుకలో ఉన్నట్లుగా కిరాతుడు అంటే కసాయివాడు లేదా కోడి, జింక, గొర్రె, బర్రె, మేక, తదితర సాధు జీవుల తలను నిష్కర్షగా నరికేవాడు అని కాదు. ఆదిమానవకాలములో అడవులలో వేటకై వెళ్ళేప్పుడు ఇతర మాంసాహార జంతువుల బారి పడకుండా ఉండేందుకో,సరదాగా ఉంటుందనో,అలంకారానికో తురాయిని కట్టుకునే వారు. కిరాతుడు అంటే హింసాత్ముడు అనే అర్థము స్ఫురిస్తే ఈరోజులలో జీవాలను (కోళ్ళు, చేపలు, రొయ్యలు, గొర్రెలు,మేకలు) పెంచి, పోషించి మార్కెట్లో అమ్మకము చేసేవారు, కొనేవారు, తినేవారు అందరూ కిరాతులే.


title: వాల్మీకి

text: వాల్మీకి శబ్దము చీమలపుట్ట అనే అర్థానికి, కఠోర ధ్యానానికి,నిశ్చల తపోముద్రకు ప్రతీక. అట్టి తపోః ఫలితమే వాల్మీకి మహాకవి. వాల్మీకిని మహోన్నతముగా ఆరాధించే కాళిదాసు మేఘసందేశములోని శ్లోకభాగములో ఇలా ప్రస్తుతించాడు. (ఇలపావులూరి పాండురంగారావు)


title: వాల్మీకి

text: “వాల్మీకాగ్రాత్ ప్రభవతి ధను: ఖండమా ఖండాలస్య” అర్థము:సుదూరములో కనిపిస్తున్న ఆ పుట్టను చూడండి! అందులో నుండిఇంధ్రధనస్సు ప్రభవించింది. దీనికి భాష్యము చెబుతూ ఇలపావులూరి పాండు రంగారావు అంటారు-ఇంధ్రధనస్సు అనే ఉపమానము వాల్మీకి కవితాత్మకు, ప్రబంధౌచిత్యానికి ప్రతీక.వాల్మీకి రామాయణములోని 7 కాండలు ఇంధ్రధనస్సులోని సప్తవర్ణాలను గుర్తుకు తెస్తాయి.` కిరాతులు క్షత్రియులే, వీరిలో ఉపనయనాది కర్మలు లోపించాయి అంటాడు మనువు (మనుస్మృతి).


title: వాల్మీకి

text: కిరాతుడు [[[ఋషి]]గా పరివర్తన చెండాడని చెప్పడము నిజము కావచ్చు. అంతేగాని ఆయన గురించి మరొక్క మాట దురాలోచనే. తపస్సు ఆయన ప్రధానసద్గుణము, నిరంతరాధ్యయనము, సత్ప్రవర్తనల ఫలితమే మహాఋషిగా ఆవిర్భవింపచేశాయి. వాల్మీకి పేరు కలిగిన వారు నలుగురైదుగురు ఉన్నారని కొందరు విజ్ఞుల (వ్యాసుడు అనిపేరు కలిగిన వారు కూడా 10 మంది ఉన్నారని) అభిప్రాయము. వారిలో రత్నాకరుడు, అగ్నిశర్మ కూడా ఉండి ఉండవచ్చును. వీరు మహర్షి, ఆదికవి వాల్మీకి ఉత్ద్బోధనలకు ప్రేరితులై తమ పేర్లను వాల్మీకిగా మార్చుకొని ప్రాచుర్య ము లోనికి వచ్చి ఉంటారు. ఆకతాయి రచయతలు ఎవరో వారిని మహర్షిని ఒక్కరే అని పొరబడి ఉండవచ్చును.ఈ విషయము నిజమే అని నమ్మటానికి పంజాబ్ మరియు హరియానా విశ్వవిద్యాలయము వారు ఆచార్య, డాక్టరు సహదేవ ఆధ్వర్యములో 3 సంవత్సరముల పాటు నిర్వహించిన పరిశోధనలు సహకరిస్తున్నాయి (మహర్షి వాల్మీకి వాస్ నెవర్ ఏ డేకోయిట్ నార్ ఏ రోడ్ సైడ్ రాబర్-జస్టిస్ భల్లా, ద టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా,ఇంగ్లీష్ డైలీ, 2010 మే 22)పంజాబ్ మరియు హరియానా హైకోర్ట్ ఆదేశాల మేరకు పంజాబ్ మరియు హరియానా,విశ్వవిధ్యాలయము వారు పరిశోధనలు గావించారు.డాక్టరు సహదేవ,చైర్ పర్సన్ గా, వాల్మీకి చైర్ అనే విభాగమును,ఏర్పాటు చేసి ఈ పరిశోధనలు,అధ్యాపకులచే నిర్వహింప బడ్డాయి). క్రీ.పూ.నుండి అందుబాటులో ఉన్న వేదములు, శిలాశాసనాలు, ఉపనిషత్తులు, పురాణములు, ఇతిహాసములు, చరిత్రలు క్షుణ్ణముగా పరిశీలించగా మహర్షివాల్మీకిని ఎక్కడా, ఎప్పుడూ దొంగగా,దారిదోపిడీదారుడిగా వ్రాయబడి లేదు. ఈ పరిశోధన ఫలితాల ఆధారముగా జడ్జిమెంట్‌ను జస్టిస్ భల్లా ఇచ్చారు. ఈ జడ్జిమెంట్ ప్రకారము వాల్మీకి మహర్షిని ఎవ్వరూ దొంగ, దారి దోపిడీదారుడు అనకూడదు. ఆవిధముగా మాట్లాడకూడదు, నాటికలు,టి.వి.సీరియల్స్, సినిమాలు తీయరాదు, వాల్మీకి మహర్షిని దొంగ, దారిదోపిడీదారుడు అని బోయలను, వాల్మీకులను కించపరిచే విధముగా మాట్లాడితే నేరము, వారిపై చట్టరీత్యా చర్యలు తీసుకోవచ్చును. మహర్షి వాల్మీకి గురించి కొన్ని పురాణములలో ( ఆధ్యాత్మికరామాయణము, స్కాంధపురాణము,తదితర) వ్రాయ బడినట్లుగా చెబుతున్న వాటికి వాస్తవాలకు పొంతన లేదని అవి మూలపురాణములో లేవని ఆ తరువాత చేర్చబడిన అవిశ్వాస కథలని ఇతిహాసికులు, చరిత్ర పరిశోధకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.


title: వాల్మీకి

text: వాల్మీకిమహర్షిని ఆదికవి, ఋక్షకుడు, భార్గవుడు, కవికోకిల, వాక్యావిశారదుడు, మహాజ్ఞాని, భగవాన్ అని కూడా పిలుస్తారు. వాల్మీకిమహర్షి “ఓం ఐ౦ హ్రీం క్లీ౦ శ్రీ౦” అనే బీజాక్షరాలు సరస్వతీ, లక్ష్మి,మాయ కటాక్షాన్ని కలుగచేసే మంత్రాలను లోకానికి పరిచయము చేశారు. (దేవిభాగవతము, వేదవ్యాసవిరచితము, తెలుగు అనువాదము)


title: వాల్మీకి

text: వాల్మీకిమహర్షి జీవించిన కాలముపై అనేక పరిశోధనలు జరిగాయి. వాల్మీకి రామాయణము క్రీ.పూ.1000 వ సంవత్సర ప్రారంభములో రచింపబడి వుంటుందని, వాల్మీకిపై విశేషపరిశోధనలు గావించిన జి.ఎస్. ఆల్టేకర్ (1895-1987) నిర్దారించారు (ఇలపావులూరి పాండురంగారావు). క్రీ.పూ.100 సంవత్సరములకు చెందిన బుద్ధచరిత్ర రచయత అశ్వఘోషుడు వాల్మీకి ఆదికావ్యాన్ని గూర్చి ప్రశంశిస్తూ ఇలా వ్రాశాడు.


title: వాల్మీకి

text: ”వాల్మీకి రాదే చ ససర్జపద్యం జగ్రంధన్నచ్యవనో మహర్షి”- ఈ శ్లోకం వాల్మీకి క్రీస్తు శకానికి ముందువాడని ధ్రువ పరు స్తోంది (ఇలపావులూరి పాండురంగారావు). బుద్ధునికి పూర్వము అంటే క్రీ.పూ.800సం.ల నాటి వాడు వాల్మీకి అని డా.హెచ్.జాకోబి అభిప్రాయము.


title: వాల్మీకి

text: వాల్మీకి ని భార్గవుడు అని అంటారు భార్గవుడు అనగా భృగు వంశజుడు అని అర్థం ఉత్తర భరత దేశంలో వాల్మీకిని వాల్మీకి అసలుపేరు అగ్నశర్మ అని అతని తండ్రి పేరు ప్రచెతసుడు ఋషి అలాగే అతనికి సుమలీ అనే మరోక పేరు కుడ వుంది ప్రచేతసుడు భృగు వంశంలో జన్మించినవాడు వాల్మీకి చిన్నతనం తన తండ్రి ప్రచెతసుడి దగ్గర నుండి అడవిలొ తప్పి పొవడం బొయవానికి దొరికాడు అని.


title: వాల్మీకి

text: భృగు మహర్షీ వంశస్థులైనటువంటి ప్రచెతసుడు మరియు వాల్మీకి వారియొక్క గొత్రం భృగు మహర్షీ గొత్రం.


title: వాల్మీకి

text: వాల్మీకి మహర్షి వద్ద శిష్యరికము గావించిన భరద్వాజుడు, లవుడు, కుశుడు మహర్షిని భగవాన్ అని సంబోధించేవారు. బ్రహ్మ సమానుడని, బ్రహ్మ రామాయణమును వ్రాయటానికి తానే వాల్మీకి మహర్షిగా అవుతరించాడని నమ్మేవారున్నారు. ”విప్రో వాల్మీకిస్సు మహాశయా”అని బ్రహ్మ సరస్వతి దేవితో చెప్పాడని, అందువలన వాల్మీకిమహర్షి విప్రుడు అని పురాణ వ్యాఖ్యాతలు చెబుతున్నారు. స్వగుణధర్మముతో బోయవాడిగా పుట్టినవాడు ఆదికవిగా, మహర్షిగా, బ్రాహ్మణుడిగా గుర్తించ బడ్డారని ఆయన గణకీర్తిని కొనియాడారు.


title: వాల్మీకి

text: ఆదికవి వాల్మీకి ఆ రోజులలోనే “అక్షరలక్ష” అనే ఈనాటి “ఎన్ సైక్లోపెడియా బ్రిటానికా” వంటి విజ్ఞాన సర్వస్వము, సర్వశాస్త్రసంగ్రహమును వెలువరించారు. (పెదబాలశిక్ష- గాజుల సత్యనారాయణ) ఈపుస్తకములో భూగర్భశాస్త్రము, రసాయనశాస్త్రము, గణితశాస్త్రము, రేఖాగణితము, బీజ గణిత ము,త్రికోణమితి, 325 రకాల గణిత ప్రక్రియలు, గాలి, ఉష్ణము, విద్యుత్, జలయంత్ర శాస్త్రము,ఖనిజాలు తదితర అనేక అంశాలు వివరించబడి ఉన్నాయి. యోగవాశిష్టము అనే యోగా, ధ్యానముల గురించిన సంపూర్ణ విషయములు గల మరో పుస్తకము మహర్షి వాల్మీకి వ్రాశారు.ఈ పుస్తకము రామాయణములోని అంతర్భాగమే.రాముడు పది-పన్నెండు సంవత్సరాల వయసులో మానసిక అశాంతికి లోనై, మానసిక ధౌర్భల్యమునకు గురి అయిన ప్పుడు వశిస్టుడి ద్వారాయోగా, ధ్యానములను శ్రీరాముడికి బోధించారు వ్రాసింది. వాల్మీకిమహర్షి, పలికింది, బోధించింది వశిస్టుడు,అందు వలన “యోగవాశిష్టము” అనే పేరు వచ్చింది. ఆదిత్య హృదయము అనెడి సూర్యస్తుతిని వ్రాసినవారు వాల్మీకి మహర్షియే.కౌసల్యా సుప్రజా రామ అనెడి సుప్రభాతమును వ్రాసిన వారు వాల్మీకియే. మహర్షివాల్మీకి “వాల్మీకి మతము” అనే దానిని నెలకొల్పారు. తొమ్మిది లక్షణాలతో జీవితమును సంస్కరించుకోవాలని, ఈ తొమ్మిది గుణములు కలిగిన వారిని, పాటిస్తున్నవారిని వాల్మీకి మత స్తులుగా గుర్తించారు. ఆటవికజీవితములో వ్యవసాయముతెలియదు. అడవులలో దొరికిన ఆకులు, అల ములు, దుంపలుకాయలు, పండ్లు, సాధుజీవుల (కుందేలు, కోడి, పంది, గొర్రె, మేకలువంటివి)ను పట్టి, అవి పట్టుబడక పోతే వాటితో పోరాడి స్వంతము చేసుకోవటమే అలవాటు. తమ వద్ద లేని ఇతరుల వద్ద ఉన్న వాటిని లాగుకోవటము, ఇవ్వకపోతే వారితో పొరాడి, చంపి అయినా సరే తమ స్వంతము చేసుకోవటము ఆటవికతనము, ఈ పోరాటము జరిపే, ధైర్యసాహసాలు గల వారినే “క్షత్రియులు” అని అంటారని భీష్ముడు మహాభారతములో క్షత్రియత్వము గురించి వివరణ ఇచ్చాడు.ఈ ఆటవికతనమును పారద్రోలి సంస్క రించటానికే వాల్మీకి తొమ్మిది లక్షణాలతో జీవనమును సాగించాలని బోధించారు.ఆటవికులలో సంస్కారము ను కలుగ చేయటానికే వాల్మీకిమతము ప్రారంభించబడింది. క్రీ.పూ.600 సంవత్సరములోనే ఆటవికులు సంస్కరించబడటము మొదలైంది అని చెప్పటానికి వాల్మీకి వ్రాసిన మొదటి శ్లోకమే గొప్ప ఉదాహరణ.ఆటవిక భాష సంస్కృతముగా రూపొందింది వాల్మీకి వలననే. ”మా నిషాద” అనే పదముతో మొదలైన శ్లోకములోని మొదటి వ్యక్తి నిషాదుడే,అతనూ బోయవాడే.అజ్ఞానముతో బోయవాడు చేసిన ఆడ పక్షిని చంపటము అనే ప్రక్రియ వాల్మీకిమహర్షిలో బోయలను, ఆటవికులను సంస్కరించాలనే ఆలోచనను కలిగింప చేసి ఒక ఆదర్శ మానవుడిని నాయకుడిగా చూపించాలని “రామాయణము” వ్రాసేలా చేశాయి.


title: వాల్మీకి

text: వాల్మీక రామాయణంగా అందరికీ తెలిసిన వాల్మీకంలో 23వేల శ్లోకాలు 7 కాండాలుగా (ఉత్తరకాండ సహా)విభజించబడి ఉన్నాయి. రామాయణంలో 4 లక్షల ఎనభై వేల పదాలు ఉన్నాయి. ఇది మహాభారత కావ్యంలో దాదాపుగా పావు వంతు భాగం. ప్రసిద్ధ ఆంగ్ల రచన ఇలియాడ్కు ఇది నాలుగు రెట్లు పెద్దది. రామాయణం దాదాపుగా క్రీపూ 500 లో రాయబడిందని పాశ్చాత్యులు నమ్ముతారు. రామాయణంలో తెలుపబడిన విషయాలననుసరించి కనీసం లక్ష సంవత్సరాల ప్రాచీనమవవచ్చని భారత దార్శనికుల నమ్మకం. ఇతర ఇతిహాసాల్లాగానే రామాయణం కూడా ఎన్నో మార్పులకు, కలుపుగోరులకు, తీసివేతలకు గురి అయింది.


title: వాల్మీకి

text: వాల్మీకి రామాయణంలో తాను శ్రీరాముడికి సమకాలీనుడని పేర్కొన్నాడు. శ్రీరాముడు వాల్మీకిని అరణ్యవాసంలో కలిసినట్టు, సీతను వనవాసానికి పంపినపుడు వాల్మీకాశ్రమంలోనే ఆవిడ ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది. ఈ ఆశ్రమంలోనే సీత లవ-కుశలను కన్నట్టూ, వీరిద్దరి విద్యాభ్యాసం ఇక్కడే వాల్మీకికి శిష్యరికంలో జరిగినట్టు రామాయణం ద్వారా తెలుస్తుంది.


title: వాల్మీకి

text: వాల్మీకి తపస్సంపన్నత తరువాత ఆశ్రమవాసం చేయసాగారు. ఆశ్రమ ధర్మాలలో భాగంగా గంగానదీ తీరానికి సంధ్యకు రాగా. భరద్వాజుడనే శిష్యుడు అతని వస్త్రాలను తెస్తాడు. మార్గంలో తామస నది వద్దకు చేరుకుంటారు. తామస నది నిర్మలత్వాన్ని చూసి ఆ నదిలోనే స్నానం చేయాలని నిర్ణయించుకుంటాడు. స్నానానికి నదిలో దిగుతూ ఒక క్రౌంచ పక్షి జంటను సంగమించడం చూస్తాడు. చూసి పరవశానికి గురి అవుతాడు. అదే సమయంలో మగ పక్షి బాణంతో ఛెదింపబడి చనిపోతుంది. భర్త చావును తట్టుకోలేక ఆడ క్రౌంచ పక్షి గట్టిగా అరుస్తూ చనిపోతుంది. ఈ సంఘటనను చూసి వాల్మీకి మనసు కరిగి శోకానికి లోనవుతాడు. ఈ సంఘటనకు కారణం ఎవరా అని చుట్టూ చూస్తాడు. దగ్గరలో ఒక బోయవాడు ధనుర్బాణాలతో కనిపిస్తాడు. వాల్మీకికి కోపం వస్తుంది. ఆ శోకంతో కూడుకున్న కోపంలో ఆ బోయవాడిని శపిస్తూ ఈ మాటలు అంటాడు:


title: వాల్మీకి

text: మా నిషాద ప్రతిష్ఠాం త్వమగమః శాశ్వతీః సమాః॥ యత్క్రౌంచమిథునాదేకమవధీః కామమోహితం॥


title: వాల్మీకి

text: ఓ కిరాతుడా! నీవు శాశ్వతముగా అపకీర్తి పాలగుదువు. ఎందుకంటే క్రౌంచ పక్షులజంటలో కామ పరవశమైయున్న ఒక (మగ) పక్షిని చంపితివి[3]. ఈ విధంగా వాల్మీకి నోట అప్రయత్నంగా వచ్చినదే సంస్కృత సాహిత్యంలో వచ్చిన మొదటి శ్లోకం. అలా మొదలయినది రామాయణ కావ్యం సాంతం రాసేవరకూ సాగింది.


title: వాల్మీకి

text: అటవీ తెగకు చెందిన వాల్మీకి కరువుల వల్ల బ్రతుకు తెరువు కోసం ఉత్తర భారతదేశం నుండి వలస బాట పట్టాడు. ఆర్య తెగకు చెందిన సప్తబుషులచే జ్ఞానోదయమైన తర్వాత, మహర్షిగా మారి దండకార్యణం (నల్లమల అడవులు) గూండా దక్షిణ భారతదేశం, ఆ తర్వాత శ్రీలంకకు వలస వెళ్ళాడు. మార్గమధ్యంలో వివిధ ప్రదేశాల్లో బసచేస్తూ, అడవి ఆకులు, దుంపలు తింటూ విశ్రాంతి సమయంలో తన రామాయణం కావ్యాన్ని దేవనాగరి లిపిలో వ్రాస్తూ, తను వెళ్ళిన ప్రదేశాల్ని కావ్యంలో పేర్కొన్నాడు. ఆంధ్ర దేశంలో ఉన్న గోదావరి నదితీరంలో విశ్రమించి ఆ తర్వాత వృద్ధాప్య దశ వచ్చే సరికి తమిళనాడు రామేశ్వరం సముద్ర గట్టు వద్ద నున్న షోల్ మీదుగా శ్రీలంక ప్రవేశించాడు. శ్రీలంకలో తన రామాయణాన్ని యుద్ధకాండతో ముగించాడు. వాల్మీకి తన జీవిత కాలాన్ని శ్రీలంకలోనే ముంగిచాడని విష్లేషకుల భావవ.


title: వాల్మీకి

text: వాల్మీకి సినిమా బోయ ఆదిత్య హృదయం[4]


title: వాల్మీకి

text: వర్గం:పురాణ పాత్రలు వర్గం:హిందూ ఋషులు


title: చందాల కేశవదాసు

text: రసికప్రియ సృష్టికర్త హిందీ రచయిత కేశవదాసు గురించి ఇక్కడ చూడండి.


title: చందాల కేశవదాసు

text: చందాల కేశవదాసు (జూన్ 20, 1876 - మే 14, 1956) తొలి తెలుగు నాటక కర్త, తొలి సినీ గీత రచయిత, కవి[1], నటుడు, గాయకుడు, హరికథా కళాకారుడు, అష్టావధాని, శతావధాని. నాటకాల్లో మొదట పాడే పరబ్రహ్మ పరమేశ్వర అనే సుప్రసిద్ధ కీర్తనను, ఆంధ్రదేశమంతటిని ఉర్రుతలూగించిన భలే మంచి చౌక బేరము పోయినన్ దొరుకదు అనే పాటను రాసినది ఈయనే. తెలుగులో మొదటి శబ్ద చిత్రం భక్త ప్రహ్లాదకు ఈయన పాటలు రాశాడు.


title: చందాల కేశవదాసు

text: కేశవదాసు ఖమ్మం జిల్లా కూసుమంచి మండలంలోని జక్కేపల్లి లో 1876 జూన్ 20వ తేదీన చందాల లక్ష్మీనారాయణ, పాపమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు.[2] [3] అన్న వెంకటరమణయోగి నిర్వహణలోని వీధిబడిలోనే కేశవదాసు విద్యనభ్యసించాడు. ఛందస్సు, అవధానాధి ప్రక్రియలు నేర్చుకున్నాడు.విద్యాభ్యాసానంతరం తను చదువుకున్న వీధి బడి నడుపుతూ అవధానాది ప్రక్రియలలో నేర్పు సాధించాడు.


title: చందాల కేశవదాసు

text: అష్టావధానాలు చేస్తూ దేశాటన చేస్తున్న కాలంలో సుప్రసిద్ధ వాగ్గేయకారుడు పాపట్ల కాంతయ్య గారితో స్నేహం కుదిరింది. దాసు ప్రతిభా సంపత్తికి మెచ్చి కాంతయ్య ఈయనకు సంగీతంలోని మెలకువలు తెలియజేశాడు. గేయరచనలో, సంగీతం కూర్పులో, హరికథనంలో, రచనలో కేశవదాసు ఆరితేరాడు. కాంతయ్యనాటక సమాజంలోచేరి కవిగా, నటుడిగా పేరుగాంచాడు. ఈయన సేవకుడు వేషం నుంచి రాజు వేషం వరకు ఏ వేషమైనా వేసి మెప్పించగల సమర్థుడు. మైలవరం కంపెనీకి శ్రీకృష్ణ తులాభారం, రాధా కృష్ణ నాటకాలకు పాటలు రాసిచ్చాడు. ఆంధ్రదేశమంతటిని ఉర్రుతలూగించిన ‘భలే మంచి చౌక బేరము పోయినన్ దొరుకదు’, అని శ్రీకృష్ణ తులాభారం సినిమాకు వన్నెతెచ్చిన గీతం కేశవదాసు రాసిందే. నాటకాల్లో మొదట పాడే ‘పరబ్రహ్మ పరమేశ్వర’ అనే సుప్రసిద్ధ కీర్తన కేశవదాసుదే. ఈ ప్రార్థనా గీతాన్ని స్వరపరచిన ఖ్యాతి పాపట్ల కాంతయ్యకు దక్కింది. భక్త ప్రహ్లాద, కనకతార వంటి చిత్రాలకు కేశవదాసు మాటలు, పాటలు వ్రాశాడు. కొంతకాలం నాటకరంగానికి స్వస్తిచెప్పి తెలంగాణా అంతటా హరికథలు చెప్పాడు. ఈయన విధిగా ప్రతిరోజు ఒక పాట, మూడు పద్యాలు చొప్పున కొన్ని సంవత్సరాలు రచన సాగించాడు. పాటలలో భక్తి భావం, సరళత్వం తొణకిసలాడుతుంటాయి.


title: చందాల కేశవదాసు

text: 1930-33ల మధ్య కేశవదాసు వ్రాసిన జాతీయ గీతాలను ప్రముఖ సినీ గాయకుడు సాలూరు రాజేశ్వరరావు, అముల నరసింహారావులు పాడగా బెంగుళూరులో రికార్డు చేశారు. ఈయన అనేక సినిమా స్క్రిప్టులతో పాటుగా, కేశవ శతకం, బలి బంధనం, సీతాకళ్యాణం, రుక్మాంగద, మేలుకొలుపులు, జోలపాటలు మొదలైన రచనలు చేశాడు. ఈయన ఆధ్వర్యంలో బాల భారత్ సమాజం వారు అనేక నాటకాలను ప్రదర్శించేవారు. "కనక తార", "లంకాదహనం" వంటి నాటకాలను సినిమాలుగా కూడా తీసారు. తన కళా ప్రదర్శనల ద్వారా పొందిన బంగారు కంకణాలను, పతకాలను దాచుకోకుండా సత్కార్యాలకోసం ఖర్చుచేసి మార్గదర్శకంగా నిలిచాడు. హరికథా గానంతో వచ్చిన డబ్బుతో భద్రాచలంలో భక్తుల సౌకర్యార్థం బావి త్రవ్వించి, భోజన, విశ్రాంతి ఏర్పాట్లు చేశారు. కోదాడ మండలం తమ్మరలో సీతారామచంద్రస్వామి ఆలయానికి గాలిగోపురం నిర్మింపజేశాడు.


title: చందాల కేశవదాసు

text: కేశవ శతకం కనకతార - (1926) నాటకం బలి బంధనం - (1935) ఆరు అంకముల నాటకం శ్రీరామ నామామృత గేయం సీతాకళ్యాణం రుక్మాంగద మేలుకొలుపులు జోలపాటలు సత్యభామా పరిణయం (హరికథ) సీతా కల్యాణం (హరికథ) రుక్మాంగద (హరికథ) నాగదాసు (హరికథ)


title: చందాల కేశవదాసు

text: భక్త ప్రహ్లాద కనకతార రాధాకృష్ణ తులాభారము సతీ సక్కుబాయి లంకాదహనం


title: చందాల కేశవదాసు

text: ఆంధ్రసూత కలియుగ దశరథ నటనా వతంస


title: చందాల కేశవదాసు

text: 1. శ్రీకృష్ణతులాభారం నాటకానికి చందాల కేశవదాసు 22 పాటలు రాశారు. ఈ పాటలతో నాటకాన్ని ‘మైలవరం బాలభారతి నాటక సమాజం’ వారు చాలాసార్లు ప్రదర్శించారు. ఈ పాటల్లో బలే మంచి చౌక బేరము, మునివరా, కొట్టు కొట్టండిరా అనే మూడు పాటలే సినిమాల్లోకి ఎక్కాయి. (పైడిపాల రాసినట్లుగా) 1935, 55, 66 సంవత్సరాల్లో తీసిన మూడు సినిమాల్లోనూ ఈ మూడు పాటలున్నాయి. కేశవదాసు కుమారులు కృష్ణమూర్తి... రామానాయుడు మీద ఖమ్మం కోర్టులో కేసు గెలిచిన ఫలితంగా 1966లో సురేశ్ ప్రొడక్షన్స్ వారు తీసిన ‘శ్రీకృష్ణ తులాభారం’ సినిమా టైటిల్స్‌లో కేశవదాసు పేరు చేర్చడం జరిగింది.[4]


title: చందాల కేశవదాసు

text: 2. పానుగంటి లక్ష్మీనరసింహారావు రాసిన ‘రాధాకృష్ణ’ నాటకానికి కేశవదాసు 21 పాటలు రాశారు. అయితే, మొదట కవిగారు పాటలు చేర్చడానికి ఒప్పుకోలేదు. కాని మైలవరం బాలభారతి నాటక సమాజం పెద్దలు ఆయన్ని ఒప్పించారు. భక్తిగీతాలు మాత్రమే రాయాలని కవిగారు షరతు పెట్టి కేశవదాసుగారి పాటలతో నాటకాన్ని ప్రదర్శించడానికి ఒప్పుకున్నారు. ఈ పాటలను 1929లో కురుకూరి సుబ్బారావు అచ్చువేశారు.[4]


title: చందాల కేశవదాసు

text: 3. సురభి నాటకంలోని మూడు పాటల్ని సినిమాలోకి ఎక్కించారని ‘ముక్తకంఠం’తో చెప్పిన పెద్దలు గౌరవనీయులు- వారి మాట శిరోధార్యమే. కాని నాటకం నుండి సినిమాకెక్కాయా? సినిమా నుండి నాటకంలోకి దిగినాయా? అనే సందేహానిక్కూడా ఆస్కారం ఉంది. ఎందుకంటే దాసు గారిపై పరిశోదన చేసిన డా॥ఎం.పురుషోత్తమాచార్య తండ్రిగారు వెంకట నరసింహాచార్యులు దాసుగారి సమకాలికులు. జగ్గయ్యపేటలో ఒక హరికథాగానంలో ఉండగా హెచ్.ఎం.రెడ్డిగారి నుండి పిలుపు వచ్చిందనీ, తాను వెళ్లి ‘ప్రహ్లాద’ సినిమాకు పాటలు రాసి వచ్చాననీ దాసుగారు చెప్పినట్లు తెలియజేసారు.[4]


title: చందాల కేశవదాసు

text: కేశవదాసు 1956, మే 14న పరమపదించాడు.[3]


title: చందాల కేశవదాసు

text: చందాల కేశవదాసు, నాటక విజ్ఞాన సర్వస్వం, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురణ, హైదరాబాదు, 2008., పుట. 270.


title: చందాల కేశవదాసు

text: వర్గం:1876 జననాలు వర్గం:1956 మరణాలు వర్గం:గాయకులు వర్గం:కళాకారులు వర్గం:ఖమ్మం జిల్లా ప్రముఖులు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటల రచయితలు వర్గం:హరికథా కళాకారులు వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం వర్గం:తెలుగు కళాకారులు వర్గం:సుప్రసిద్ధ ఆంధ్రులు వర్గం:తెలంగాణ ప్రముఖులు వర్గం:తెలంగాణ రచయితలు


title: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్

text: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్ (ఆంగ్లం: Trivikram Srinivas) తెలుగు సినీ మాటల రచయిత మరియు దర్శకుడు స్వయంవరం (1999)ద్వారా మాటల రచయితగా తెరంగేట్రం చేసాడు. నువ్వే కావాలి, నువ్వు నాకు నచ్చావ్, మన్మథుడు వంటి సినిమాలకు కథ, స్క్రీన్‌ప్లే రచయితగా, అతడు, జులాయి, అత్తారింటికి దారేది వంటి సినిమాలకు దర్శకునిగా తెలుగు సినిమా రంగంలో సుప్రఖ్యాతుడయ్యారు. ఆయన ఆంధ్రా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి న్యూక్లియర్ ఫిజిక్స్ లో బంగారు పతకం సాధించాడు. ఆయన సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి తమ్ముడి కూతుర్ని (సౌజన్య) వివాహం చేసుకున్నాడు. తెలుగు సినీ నటుల్లో ఆయనకు పవన్ కళ్యాణ్, సునీల్ ఆప్తమిత్రులు. ఇంకా దర్శకుడు విజయ భాస్కర్ కూడా మంచి స్నేహితుడే


title: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్

text: ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని భీమవరంలో ఆకెళ్ళ నాగ శ్రీనివాస శర్మ ( త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్) జన్మించాడు. హైదరాబాద్ వెళ్ళిన తరువాత సునీల్ రూమ్ మేట్ గా ఉండేవాడు. గౌతంరాజు పిల్లలకు ఫిజిక్స్ ట్యూషన్ చెప్పడానికి సునీల్ త్రివిక్రమ్ ను కుదిర్చాడు. అతని టాలెంట్ చూసిన గౌతమ్ రాజు నిర్మాత టి. డి. వి. ప్రసాద్ కు పరిచయం చేసాడు. అతనితో క్లైమాక్స్ సీన్ రాయించాడు ప్రసాద్ . తరువాత దర్శకుడు విజయభాస్కర్ దగ్గర స్వయంవరం, నువ్వేకావాలి, నువ్వు నాకు నచ్చావ్, మన్మధుడు, మల్లీశ్వరి, జై చిరంజీవ వంటి చిత్రాలకు మాటల రచయితగా పనిచేసాడు. దీనితో పాటు చిరునవ్వుతో,నిన్నే ప్రేమిస్తా,వాసు,తీన్మార్ సినిమాలకు మాటలు రాసారు అలా తెలుగు ప్రేక్షకుల మదిలో "మాటల మాంత్రికుడు"గా ప్రసిద్ధి పొందాడు.


title: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్

text: "నువ్వే నువ్వే" చిత్రంతో దర్శకునిగా తొలి ప్రయత్నం లోనే విజయం సాధించాడు. మహేష్ బాబు హీరోగా దర్శకత్వం వహించిన రెండవ చిత్రం "అతడు" మంచి విజయం సాధించడంతో త్రివిక్రమ్ కు బాగా గుర్తింపు వచ్చింది. హాలీవుడ్ స్థాయిలో కొన్ని సన్నివేశాలు ఉంటాయి. తరువాత జల్సా, ఖలేజా, జులాయి, అత్తారింటికి దారేది, సన్ అఫ్ సత్యమూర్తి, అ ఆ,అజ్ఞాతవాసి చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. వీటిలో ఖలేజా, అజ్ఞాతవాసి తప్ప మిగిలినవన్నీ ఘనవిజయాలు సాధించాయి. సాఫ్ట్ కామెడీ, రొమాంటిక్ కామెడీ లను చిత్రించడంలో సిద్ధహస్తుడు.


title: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్

text: పంచ్ డైలాగులకు, విలువలతో కూడిన డైలాగులకు పెట్టింది పేరు.


title: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్

text: 2005: ఉత్తమ దర్శకుడు అతడు


title: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్

text: 2000: ఉత్తమ మాటల రచయిత చిరునవ్వుతో


title: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్

text: 2001: ఉత్తమ మాటల రచయిత నువ్వు నాకు నచ్చావ్


title: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్

text: 2002: ఉత్తమ మాటల రచయిత నువ్వే నువ్వే


title: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్

text: 2004: ఉత్తమ మాటల రచయిత మల్లీశ్వరి (2004 సినిమా)


title: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్

text: 2005: ఉత్తమ మాటల రచయిత అతడు


title: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్

text: 2015: బీ ఎన్ రెడ్డి పురస్కారం


title: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్

text: పదునైన సంభాషణలకి త్రివిక్రం పెట్టింది పేరు. ఏ రసమైనా, సంభాషణ క్లుప్తంగా, ఆలోచన రేకెత్తించే విధంగా ఉంటుంది. అతని కలంలో నుండి వెండితెరపైకి జాలువారిన కొన్ని సంభాషణలు:


title: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్

text: వెంకీ: నా ప్రార్థన మీకు కొంచెం కొత్తగా అనిపించొచ్చు...... ఎం. ఎస్. నారాయణ: కొత్తగా కాదు .... చాలా చెత్తగా వినిపించింది..... వెంకీ: మీరేం చేస్తుంటారు? ఎం. ఎస్: ఏం చేయాలో ఆలోచిస్తూ ఉంటాను. తొందరపడి ఏదో ఒకటి చేయటం నాకిష్టం ఉండదు. బాధలో ఉన్న వాడిని బావున్నావా అని అడగటం అవివేకం... బాగున్నవాడిని ఎలా ఉన్నావ్ అని అడగటం అనవసరం..


title: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్

text: బయట పడటం లోనే పడటం ఉంది మనం పడద్దు లెగుద్దాం ఆశ కాన్సర్ ఉన్నవాడిని కూడా బ్రతికిస్తుంది భయం అల్సెర్ ఉన్నవాడిని కూడా చంపేస్తుంది నీకే తల నొప్పి తెస్తున్నాడంటే వాడెవడో అమృతాంజనమ్ అమ్మ మొగుడై ఉంటాడు.


title: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్

text: రామలింగం: మీ అమ్మ తనకు గుర్తుంది మాత్రమే చెప్పింది. మీ అమ్మే కాదు, మనుషులంతా అంతే. లేకపోతే బ్రతకలేరు కదా! ఆనంద్: మీ అమ్మ తనకు గుర్తుంది చెప్పింది. మీ నాన్న తనకు తెలిసింది చెప్పాడు. కానీ నేను, జరిగింది చెప్పాను. జరిగిందంతా గుర్తుపెట్టుకోవలసింది నేనే!


title: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్

text: వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా ప్రముఖులు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:తెలుగు కళాకారులు వర్గం:నంది ఉత్తమ సంభాషణల రచయితలు వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటల రచయితలు వర్గం:కోస్తాంధ్ర ప్రముఖులు వర్గం:సుప్రసిద్ధ ఆంధ్రులు


title: నరసింహ శతకము

text: శ్రీ నరసింహ శతకము తెలుగు శతక సాహిత్యంలో ప్రముఖమైనది . ఈ శతకమును రచించినది కరీంనగర్ జిల్లా ధర్మపురికి చెందిన శేషప్ప కవి. ఈ పద్యాలన్నీ


title: నరసింహ శతకము

text: "భూషణవికాస! శ్రీధర్మపుర నివాస!"


title: నరసింహ శతకము

text:
"దుష్ట సంహార! నరసింహ! దురితదూర!"
అనే మకుటంతో అంతమవుతాయి. దీనర్థం "అలంకారాలతో విలసిల్లేవాడా, ధర్మపురి యందు వెలసిన వాడా, దుష్ట సంహారం కావించిన వాడా, పాపములను దూరం చేయువాడా నరసింహా!" అని అర్థం.


title: నరసింహ శతకము

text: సీ: శ్రీ మనోహర! సురార్చిత! సింధుగంభీర!


title: నరసింహ శతకము

text: భక్త వత్సల! కోటి - భానుతేజ!


title: నరసింహ శతకము

text: కంజనేత్ర! హిరణ్యకశిపు నాశక! శూర!


title: నరసింహ శతకము

text: సాధురక్షణ! శంఖచక్రహస్త!


title: నరసింహ శతకము

text: ప్రహ్లాదవరద! పాపధ్వంస! సర్వేశ!


title: నరసింహ శతకము

text: క్షీరసాగరశాయి! కృష్ణవర్ణ!


title: నరసింహ శతకము

text: పక్షివాహన! నీలబృమరకుంతలజాల!


title: నరసింహ శతకము

text: పల్లవారుణ పాదపద్మ యుగళ!


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| చారు శ్రీ చందనాగరు చర్చితాంగ!


title: నరసింహ శతకము

text: కుందకుట్మలదంత! వైకుంఠ ధామ!


title: నరసింహ శతకము

text: భూషణవికాస! శ్రీధర్మపుర నివాస!


title: నరసింహ శతకము

text:
దుష్ట సంహార! నరసింహ! దురితదూర!
సీ|| పద్మలోచన సీసపద్యముల్ నీ మీఁదఁ


title: నరసింహ శతకము

text: జెప్పఁబూనితినయ్య! చిత్తగింపు


title: నరసింహ శతకము

text: గణ యతి ప్రాస లక్షణముఁజూడగ లేదు;


title: నరసింహ శతకము

text: పంచకావ్య శ్లోక పఠన లేదు,


title: నరసింహ శతకము

text: అమరకాండత్రయం బరసి చూఁడగ లేదు,


title: నరసింహ శతకము

text: శాస్త్రీయ గ్రంథముల్ చదువలేదు,


title: నరసింహ శతకము

text: నీ కటాక్షంబున నే రచించెదఁగాని


title: నరసింహ శతకము

text: ప్రజ్ఞ నాయదికాదు ప్రస్తుతింపఁ


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| దప్పు గలిగిన సద్భక్తి తక్కువౌనె?


title: నరసింహ శతకము

text:
చెఱకునకు వంకపోతేమి జెడునె తీపి! భూ.
సీ|| నరసింహ! నీ దివ్యనామ మంత్రము చేత


title: నరసింహ శతకము

text: దురితజాలము లెల్లఁదోలవచ్చు,


title: నరసింహ శతకము

text: నరసింహ! నీ దివ్యనామమంత్రముచేత


title: నరసింహ శతకము

text: బలువైన రోగముల్ బాపవచ్చు,


title: నరసింహ శతకము

text: నరసింహ! నీ దివ్యనామమంత్రము చేత


title: నరసింహ శతకము

text: రిపు సంఘముల సంహరింపవచ్చు,


title: నరసింహ శతకము

text: నరసింహ! నీ దివ్య నామమంత్రము చేత


title: నరసింహ శతకము

text: దండహస్తుని బంట్లఁ దఱుమవచ్చు.


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| భళిర! నే నీ మహామంత్ర బలము చేత


title: నరసింహ శతకము

text:
దివ్యవైకుంఠ పదవి సాధింపవచ్చు! భూ.
సీ|| ఆదినారాయణా యనుచు నాలుకతోడఁ


title: నరసింహ శతకము

text: బలుక నేర్చినవారి పాదములకు


title: నరసింహ శతకము

text: సాష్టాంగముగ నమస్కార మర్పణఁజేసి


title: నరసింహ శతకము

text: ప్రస్తుతించెదనయ్య బహువిధముల


title: నరసింహ శతకము

text: ధరణిలో నరులెంత దండివారైనను


title: నరసింహ శతకము

text: నిన్నుఁగాననివారి నే స్మరింప,


title: నరసింహ శతకము

text: మేము శ్రేష్ఠుల మంచు ముడుకుచుండెడివారి


title: నరసింహ శతకము

text: చెంతఁజేరఁగఁ బోను శేషశయన!


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| పరమ సాత్త్వికులైన నీ భక్తవరుల


title: నరసింహ శతకము

text:
దాసులకు దాసుఁడను జుమీ ధాత్రిలోన, భూ.
సీ|| చిత్తశుద్ధిగ నీకు సేవఁజేసెదఁ గాని,


title: నరసింహ శతకము

text: పుడమిలో జనుల మెప్పులకు గాదు,


title: నరసింహ శతకము

text: జన్మ పావనతకై స్మరణ జేసెదఁగాని,


title: నరసింహ శతకము

text: సరివారిలోఁ బ్రతిష్ఠలకుఁగాదు,


title: నరసింహ శతకము

text: ముక్తికోసము నేను మ్రొక్కివేడెద గాని,


title: నరసింహ శతకము

text: దండిభాగ్యము నిమిత్తంబుగాదు,


title: నరసింహ శతకము

text: నిన్నుఁబొగడను విద్య నేర్చితినేకాని,


title: నరసింహ శతకము

text: కుక్షి నిండెడు కూటి కొఱకుఁగాదు,


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| పారమార్ధికమునకు నేఁబాటుపడితిఁ


title: నరసింహ శతకము

text:
గీర్తికి నపేక్ష పడలేదు కృష్ణవర్ణ!భూ
సీ|| ఐశ్వర్యములకు నిన్ననుసరింపఁగలేదు.


title: నరసింహ శతకము

text: ద్రవ్య మిమ్మని వెంటఁ దగులలేదు,


title: నరసింహ శతకము

text: కనకమిమ్మని చాలఁ గష్ట పెట్టఁగ లేదు!


title: నరసింహ శతకము

text: పల్లకిమ్మని నోటఁ బలుక లేదు,


title: నరసింహ శతకము

text: సొమ్ము లిమ్మని నిన్ను నమ్మి కొల్వఁగ లేదు,


title: నరసింహ శతకము

text: భూమి లిమ్మని పేరు పొగడ లేదు,


title: నరసింహ శతకము

text: బలము లిమ్మని నిన్ను బ్రతిమాలఁగా లేదు,


title: నరసింహ శతకము

text: పసుల నిమ్మని పట్టు బట్టలేదు,


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| నేను గోరిన దొక్కటే నీలవర్ణ!


title: నరసింహ శతకము

text:
చయ్యనను మోక్షమిచ్చినఁ జాలు నాకు, భూ.
సీ|| మందుడనని నన్ను నిందఁజేసిన నేమి?


title: నరసింహ శతకము

text: నా దీనతను జూచి నవ్వనేమి?


title: నరసింహ శతకము

text: దూరభావములేక తూలనాడిననేమి?


title: నరసింహ శతకము

text: ప్రీతి సేయక వంక బెట్టనేమి?


title: నరసింహ శతకము

text: కక్కసంబులు పల్కి వెక్కిరించిన నేమి?


title: నరసింహ శతకము

text: తీవ్రకోపముచేతఁ దిట్టనేమి?


title: నరసింహ శతకము

text: హెచ్చుమాటలచేత నెమ్మెలాడిన నేమి?


title: నరసింహ శతకము

text: చేరి దాపట గేలి సేయనేమి?


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| కల్పవృక్షంబువలె నీవు కల్గ నింకఁ


title: నరసింహ శతకము

text:
బ్రజల లక్ష్యంబు నాకేల! పద్మనాభ! భూ...
సీ|| శ్రవణ రంధ్రముల నీ సత్కథల్ పొగడంగ


title: నరసింహ శతకము

text: లేశ మానందబు లేనివాఁడు


title: నరసింహ శతకము

text: పుణ్యవంతులు నిన్నుఁౠజ సేయ గ జూచి


title: నరసింహ శతకము

text: భావమందుత్సాహ పడనివాఁడు


title: నరసింహ శతకము

text: భక్తవర్యులు నీ ప్రభావముల్ పొగడంగఁ


title: నరసింహ శతకము

text: దత్పరత్వములేక తలఁగువాఁడు


title: నరసింహ శతకము

text: తన చిత్తమందు నీ ధ్యాన మెన్నఁడు లేక


title: నరసింహ శతకము

text: కాలమంతయు వృధా గడపువాఁడు


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| వసుధలోనెల్ల వ్యర్ధుండు వాఁడె యగును;


title: నరసింహ శతకము

text:
మఱియుఁజెడుఁగాక యెప్పుడు మమతనొంది; భూ
సీ|| గౌతమీస్నానానఁ గడతేరుదమటన్న


title: నరసింహ శతకము

text: మొనసి చన్నీళ్ళలో మునుఁగలేను;


title: నరసింహ శతకము

text: దీర్ధయాత్రలచేఁ గృతార్ధు డౌదమటన్న


title: నరసింహ శతకము

text: బడలి నీమంబులె నడపలేను;


title: నరసింహ శతకము

text: దానధర్మముల సద్గతినిఁ జెందుదమన్న


title: నరసింహ శతకము

text: ఘనముగా నాయొద్ద ధనములేదు;


title: నరసింహ శతకము

text: తపమాచరించి సార్ధకము నొందుదమన్న


title: నరసింహ శతకము

text: నిమిషమైన మనస్సు నిలుపలేను;


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| కష్టములకోర్వ నాచేతఁగాదు: నిన్ను


title: నరసింహ శతకము

text:
స్మరణఁజేసెద నా యధాశక్తి కొలఁది; భూ.
సీ|| అర్ధివాండ్రకు నీక హానిఁజేయుటకంటెఁ


title: నరసింహ శతకము

text: దెంపుతో వసనాభిఁ దినుటమేలు;


title: నరసింహ శతకము

text: ఆఁడుబిడ్డలసొమ్ము లపహరించుటకంటె


title: నరసింహ శతకము

text: బండఁగట్టుక నూతఁబడుట మేలు;


title: నరసింహ శతకము

text: పరులకాంతలఁ బట్టి బల్మిఁ గూడుటకంటె;


title: నరసింహ శతకము

text: బడబాగ్ని కీలలఁ బడుటమేలు;


title: నరసింహ శతకము

text: బ్రతుక జాలక దొంగపనులు సేయుటకంటెఁ


title: నరసింహ శతకము

text: గొంగుతో ముష్టెత్తుకొనుట మేలు;


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| జలజదళనేత్ర! నీ భక్త జనులతోడి


title: నరసింహ శతకము

text:
జగడమాడెడు పనికంటెఁ జావుమేలు; భూ.
సీ|| గార్ధభంబున కేల కస్తూరి తిలకంబు?


title: నరసింహ శతకము

text: మర్కటంబున కేల మలయజంబు?


title: నరసింహ శతకము

text: శార్దూలమున కేల శర్కరాపూపంబు?


title: నరసింహ శతకము

text: సూకరంబులకేల చూతఫలము?


title: నరసింహ శతకము

text: మార్జాలమున కేల మల్లెపువ్వులబంతి?


title: నరసింహ శతకము

text: గుడ్లగూబల కేల కుండలములు?


title: నరసింహ శతకము

text: మహిషంబు కేల నిర్మలమైన వస్త్రముల్?


title: నరసింహ శతకము

text: బకసంతతికి నేల పంజరంబు?


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| ద్రోహచింతనఁ జేసెడి దుర్జనులకు


title: నరసింహ శతకము

text:
మధురమైనట్టి నీ నామ మంత్రమేల? భూ
సీ|| పసరంబు పంజైనఁ బసులకాపరితప్పు,


title: నరసింహ శతకము

text: ప్రజలు దుర్జనులైనఁ బ్రభుని తప్పు,


title: నరసింహ శతకము

text: భార్య గయ్యాళైనఁ బ్రాణనాధుని తప్పు,


title: నరసింహ శతకము

text: తనయుఁడు దుడుకైన దండ్రి తప్పు,


title: నరసింహ శతకము

text: సైన్యంబు చెదరిన సైన్యనాధుని తప్పు,


title: నరసింహ శతకము

text: కూతుఁరు చెడుగైన మాతతప్పు,


title: నరసింహ శతకము

text: అశ్వఁబు దురుసైన నారోహకుని తప్పు,


title: నరసింహ శతకము

text: దంతి మదించ మావంతు తప్పు,


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| ఇట్టి తప్పు లెఱుంగక యిచ్చవచ్చి


title: నరసింహ శతకము

text:
నటుల మెలఁగుదు రిప్పు డీ యవని జనులు; భూ.
సీ|| కోఁతికి జలతారు కుళ్ళాయి యేటికి?


title: నరసింహ శతకము

text: విరజాజి పూదండ విధవకేల?


title: నరసింహ శతకము

text: ముక్కిడి తొత్తుకు ముత్తెంపు నత్తేల?


title: నరసింహ శతకము

text: నద్దమేమిటికి జాత్యంధునకును?


title: నరసింహ శతకము

text: మాచకమ్మకు నేల మౌక్తిక హారముల్?


title: నరసింహ శతకము

text: క్రూరచిత్తునకు సద్గోష్ఠు లేల?


title: నరసింహ శతకము

text: ఱంకుఁబోతుకు నేల రమ్యంపు నిష్ఠలు?


title: నరసింహ శతకము

text: వావి యేటికి దుష్ట వర్తనునకు?


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| మాట నిలకడ సుంకరి మోటు కేల?


title: నరసింహ శతకము

text:
చెవిటివానికి సత్కథా శ్రవణమేల? భూ.
సీ|| మాన్యంబులీయ సమర్ధుఁ డొక్కఁడు లేఁడు;


title: నరసింహ శతకము

text: మాన్యముల్ చెఱుప సమర్ధులంత;


title: నరసింహ శతకము

text: యెండిన యూళ్ళ గోడెరిఁగింపఁ డెవ్వఁడుఁ;


title: నరసింహ శతకము

text: బండిన యూళ్ళకుఁ బ్రభువు లంత;


title: నరసింహ శతకము

text: యితఁడు పేద యటంచు నెఱిఁగింపఁడెవ్వఁడు;


title: నరసింహ శతకము

text: గలవారి సిరులెన్నఁగలరు చాలఁ;


title: నరసింహ శతకము

text: దన యాలి చేష్టలఁ దప్పెన్నఁ డెవ్వఁడుఁ


title: నరసింహ శతకము

text: బెఱకాంత తప్పెన్నఁ బెద్దలంత;


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| యిట్టి దుష్టుల కథికార మిచ్చినట్టి


title: నరసింహ శతకము

text:
ప్రభువు తప్పులటంచును బలుకవలెను; భూ.
సీ|| తల్లి గర్భమునుండి ధనముఁదేఁడెవ్వఁడు,


title: నరసింహ శతకము

text: వెళ్ళిపోయెడినాఁడు వెంటరాదు,


title: నరసింహ శతకము

text: లక్షాధికారైన లవణ మన్న మెకాని,


title: నరసింహ శతకము

text: మెఱుఁగు బంగారంబు మ్రింగఁబోఁడు,


title: నరసింహ శతకము

text: విత్తమార్జనఁజేసి విఱ్ఱవీఁగుటె కాని,


title: నరసింహ శతకము

text: కూడఁబెట్టిన సొమ్ము గుడువబోఁడు,


title: నరసింహ శతకము

text: పొందుగా మఱుఁగైన భూమిలోపలఁబెట్టి


title: నరసింహ శతకము

text: దానధర్మము లేక దాఁచి దాఁచి,


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| తుదకు దొంగల కిత్తురో? దొరల కవునొ?


title: నరసింహ శతకము

text:
తేనె జుంటీ గ లియ్యవా తెరువరులకు? భూ.
సీ|| లోకమం దెవఁడైన లోభిమానవుఁడున్న


title: నరసింహ శతకము

text: భిక్షమర్ధికిఁ జేతఁ బెట్టలేఁడు,


title: నరసింహ శతకము

text: తాను బెట్టకయున్నఁ దగవు పుట్టదుకాని


title: నరసింహ శతకము

text: యొరులు పెట్టఁగజూచి యోర్వలేఁడు,


title: నరసింహ శతకము

text: దాతదగ్గఱఁ జేరి తన ముల్లె పోయినట్లు


title: నరసింహ శతకము

text: జిహ్వతోఁ జాడీలు చెప్పు చుండు


title: నరసింహ శతకము

text: ఫలము విఘ్నంబైనఁబలు సంతసము నందు,


title: నరసింహ శతకము

text: మేలుకలిగినఁ జాల మిణుఁకుచుండు,


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| శ్రీరమానాధ ! యిటువంటి క్రూరునకును


title: నరసింహ శతకము

text:
భిక్షుకుల శత్రువని పేరు బెట్టవచ్చు, భూ.
సీ|| తనువులోఁ బ్రాణముల్ తరలిపోయెడివేళ


title: నరసింహ శతకము

text: నీ స్వరూపమును ధ్యానించునతఁడు


title: నరసింహ శతకము

text: నిమిషమాత్రములోన నిన్నుఁ జేరునుగాని,


title: నరసింహ శతకము

text: యమునిచేతికిఁ జిక్కిశ్రమలఁబడఁడు;


title: నరసింహ శతకము

text: పరమసంతోషాన భజనఁ జేసెడి వాని


title: నరసింహ శతకము

text: పుణ్య మేమనవచ్చు భోగిశయన !


title: నరసింహ శతకము

text: మోక్షము నీ దాస ముఖ్యుల కగు గాని


title: నరసింహ శతకము

text: నరక మెక్కడిదయ్య నళిననేత్ర !


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| కమలనాభుని మహిమలు కానలేని


title: నరసింహ శతకము

text:
తుచ్ఛులకు ముక్తి దొరకుట దుర్లభంబు; భూ
సీ|| నీలమేఘశ్యామ ! నీవె తండ్రివి మాకు,


title: నరసింహ శతకము

text: కమలవాసిని మమ్ముఁగన్న తల్లి,


title: నరసింహ శతకము

text: నీ భక్తవరులంత నిజమైన బాంధవుల్,


title: నరసింహ శతకము

text: నీ కటాక్షము మా కనేకథనము,


title: నరసింహ శతకము

text: నీ కీర్తనలు మాకు లోక ప్రపంచంబు.


title: నరసింహ శతకము

text: నీ సహాయము మాకు నిత్యసుఖము,


title: నరసింహ శతకము

text: నీ మంత్రమే మాకు నిష్కళంకపు విద్య,


title: నరసింహ శతకము

text: నీ పద ధ్యానంబు నిత్య జపము


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| తోయజాతాక్ష ! నీ పాద తులసిదళము


title: నరసింహ శతకము

text:
రోగముల కౌషధము బ్రహ్మరుద్ర వినుత ! భూ.
సీ|| బ్రతికినన్నాళ్లు నీ భజన తప్పను గాని,


title: నరసింహ శతకము

text: మరణకాలమునందు మఱతునేమో?


title: నరసింహ శతకము

text: యావేళ యమదూత లాగ్రహంబున వచ్చి


title: నరసింహ శతకము

text: ప్రాణముల్ పెకలించి పట్టునపుడు


title: నరసింహ శతకము

text: కఫ వాత పైత్యముల్ కప్పఁగా భ్రమచేతఁ


title: నరసింహ శతకము

text: గంప ముద్భవమంది, కష్టపడుచు


title: నరసింహ శతకము

text: నా జిహ్వతో నిన్ను నారాయణా! యంచుఁ


title: నరసింహ శతకము

text: బిలుతునో! శ్రమచేతఁ బిలువలేనొ?


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| నాటికిప్పుడె చేసెద నామభజనఁ


title: నరసింహ శతకము

text:
దలఁచెదను జేరి వినవయ్య ! దైర్యముగను, భూ.
సీ|| పాంచభౌతికము దుర్భరమైన కాయం బి


title: నరసింహ శతకము

text: దెప్పడో విడుచుట యెఱుకలేదు,


title: నరసింహ శతకము

text: శతవర్షములదాఁక మితముఁ జెప్పిరి కాని,


title: నరసింహ శతకము

text: నమ్మరాదామాట నెమ్మనమున


title: నరసింహ శతకము

text: బాల్యమందో; మంచి ప్రాయమందో, లేక


title: నరసింహ శతకము

text: ముదిమియందో, లేక ముసలియందొ,


title: నరసింహ శతకము

text: యూరనో, యడవినో, యుదకమధ్యముననో,


title: నరసింహ శతకము

text: యెప్పుడో యేవేళ నే క్షణంబొ?


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| మరణమే, నిశ్చయము, బుద్ధిమంతుఁడైన


title: నరసింహ శతకము

text:
దేహ మున్నంతలో మిమ్ముఁ దెలియవలయు, భూ.
సీ|| తల్లిదండ్రులు భార్య తనయు లాప్తులు బావ


title: నరసింహ శతకము

text: మఱఁదు లన్నలు మేన మామగారు,


title: నరసింహ శతకము

text: ఘనముగా బంధువుల్ కలిగినప్పటికైనఁ


title: నరసింహ శతకము

text: దాను దర్లగ వెంటఁ దగిలి రారు,


title: నరసింహ శతకము

text: యమునిదూతలు ప్రాణ మపహరించుక పోఁగ


title: నరసింహ శతకము

text: మమతతోఁ బోరాడి మాన్పలేరు,


title: నరసింహ శతకము

text: బలగమందఱు దుఃఖపడుట మాత్రమె కాని,


title: నరసింహ శతకము

text: యించుక యాయుష్య మీయలేరు,


title: నరసింహ శతకము

text: తే|| చుట్టములమీఁది భ్రమఁదీసి చూరఁ జెక్కి,


title: నరసింహ శతకము

text:
సంతతము మిమ్ము నమ్ముట సార్ధకంబు, భూ.
సీ|| ఇభరాజవరద ! నిన్నెంత పిల్చిన గాని