Akọle: Ìsúná 2018: N410bn ni àwọn asòfin fi lé ìsúná Buhari\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Tírílíọ̀nù mẹ́sán náírà ni àwọn aṣòfin buwọ́lù

Ni ọjọ aje ni Sẹnetọ Danjuma Goje, to jẹ alaga igbimọ naa, gbe ayẹwo iṣuna naa si iwaju ile.

Ni ọjọ kẹrinlelogun oṣu kẹrin ni awọn aṣofin agba kọkọ ti pinnu lati buwọlu aba naa, ṣugbọn to kuna lati ṣe bẹ́ẹ̀.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ọpọ awuyewuye lo ti waye lori bi bibuwọlu aba iṣuna ṣe n falẹ niwaju igbimọ aṣofin apapọ, lati ọdun to kọja ti Aarẹ Buhari ti gbe e kalẹ niwaju ijoko apapọ awọn aṣofin agba ati awọn aṣoju-ṣofin orilẹede Naijiria.

Awọn aṣoju-ṣofin ni tiwọn ti kede pe, ọjọọru ni awọn yoo buwọlu abadofin eto iṣuna oni tiriliọnu mẹsan-an o le diẹ naa.

Tiriliọnu mẹjọ ati ẹgbẹta biliọnu, N8.61 trilion, ni aba iṣuna ti aarẹ Buhari ṣeto siwaju awọn aṣofin apapọ

Aba eto iṣuna ti ile aṣofin agba ati aṣoju-ṣofin panupọ le lori, fi irinwo o le mẹwa biliọnu naira ga ju eyi ti aarẹ gbe ka iwaju awọn aṣofin apapọ.

Tiriliọnu mẹjọ ati ẹgbẹta bilisnu, N8.61 trilion, ni aba iṣuna ti aarẹ ṣeto siwaju awọn aṣofin apapọ, ṣugbọn lẹyin ijiroro gbogbo ẹka ile mejeeji fẹnuko si tiriliọnu mẹsan o le ọgọfa biliọnu naira, N9.12 trilion.


Akọle: Ìsúná 2018: N9trn ni àwọn aṣòfin fòǹtẹ̀ lù\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ile aṣofin mejeeji gbe aba naa lọ si triliọnu mẹsan o le diẹ.

Abadofin naa le ni triliọnu mẹsan naira.

Ile Aṣofin agba l'Abuja buwọ lu abadofin naa, lẹyin ti ile ṣ'ayẹwo abọ igbimọ ile aṣofin mejeeji lori eto isuna.

Aarẹ Muhammadu Buhari ti kọkọ gbe abadofin bi triliọnu mẹjọ abọ lọ siwaju ile tẹlẹ ni oṣu kọkanla ọdun 2017.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ṣugbọn ile aṣofin mejeeji gbe aba naa lọ si triliọnu mẹsan o le diẹ.

Ile yoo da isuna naa pada s'ọdọ aarẹ Buhari lati bu ọwọ lu.

Ni ọjọ aje ni Sẹnetọ Danjuma Goje, to jẹ alaga igbimọ naa, gbe ayẹwo iṣuna naa si iwaju ile.

Tírílíọ̀nù mẹ́sán náírà ni àwọn aṣòfin buwọ́lù

Ni ọjọ kẹrinlelogun oṣu kẹrin ni awọn aṣofin agba kọkọ ti pinnu lati buwọlu aba naa, ṣugbọn to kuna lati ṣe bẹ́ẹ̀.

Ọpọ awuyewuye lo ti waye lori bi bibuwọlu aba iṣuna ṣe n falẹ niwaju igbimọ aṣofin apapọ, lati ọdun to kọja ti Aarẹ Buhari ti gbe e kalẹ niwaju ijoko apapọ awọn aṣofin agba ati awọn aṣoju-ṣofin orilẹede Naijiria.

 Ile mejeeji fẹnuko si tiriliọnu mẹsan o le díẹ̀

Awọn aṣoju-ṣofin ni tiwọn ti kede pe, ọjọọru ni awọn yoo buwọlu abadofin eto iṣuna oni tiriliọnu mẹsan-an o le diẹ naa. Aba eto iṣuna ti ile aṣofin agba ati aṣoju-ṣofin panupọ le lori, fi irinwo o le mẹwa biliọnu naira ga ju eyi ti aarẹ gbe ka iwaju awọn aṣofin apapọ.

Tiriliọnu mẹjọ ati ẹgbẹta biliọnu, N8.61 trilion, ni aba iṣuna ti aarẹ ṣeto siwaju awọn aṣofin apapọ, ṣugbọn lẹyin ijiroro, gbogbo ẹka ile mejeeji fẹnuko si tiriliọnu mẹsan o le ọgọfa biliọnu naira, N9.12 trilion.


Akọle: Ìsẹ̀lẹ̀ Boko Haram: Mọ́sálásí ni aso àdó ikú mọ́ra ti sọsẹ́\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Awọn eeyan ti isẹlẹ naa soju wọn ni ko din ni eeyan mẹjọ to se agbako iku ojiji naa nigbati awọn marun miran farapa.

Idaji ọjọ Aje, ni deede aago marun kọja isẹju mẹẹdogun aarọ ni isẹlẹ naa waye nigbati aso ado iku mọra gbẹmi ẹni kan rin wọ inu mọsalasi lasiko irun idaji, to si yin ado oloro to wa lara rẹ.

Awọn eeyan ti isẹlẹ naa soju wọn ni ko din ni eeyan mẹjọ to se agbako iku ojiji naa nigbati awọn marun miran farapa.

Mọ́sálásí ni aso àdó ikú mọ́ra náà ti sọsẹ́

Meje ninu awọn eeyan yii lo gbẹmi mi ninu mọsalasi nigbati ẹni kan yoku ku loju ọna ile iwosan ti wọn n gbe lọ fun itọju.


Akọle: Ìsẹ̀lẹ̀ Cameroon: Igí wó pa akẹ́kọ̀ọ́ mẹ́ta ọmọ Nàìjíríà\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ọmọ ilé ìwé àádọ́ta àti olùkọ́ mẹ́fà ni o lọ sí ìrìn àjò ẹ̀kọ́ náà.

Alàkóso agbègbè náà, Jean Abate Edi'i, sọ wípé igi náà wo lu awon àwọn akẹ́kọ̀ọ́ náà lẹ́hin ìji líle tí ó jà.

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mẹ́rìndínlógún tó ṣèṣe nínú ìṣẹ̀lẹ̀ náà ni wọn gbé lọ sí Garoua, tí ó jẹ́ orí ìlú ẹkùn àríwá Cameroon.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ilé iṣé ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́ agbegbe náà so wípe ọmọ ilé ìwé àádọ́ta àti olùkọ́ mẹ́fà ni o lọ sí ìrìn àjò ẹ̀kọ́ náà.

A gbọ́ wípé àwọn eerin pọ̀ ní agbègbè náà.


Akọle: Ìsẹ̀lẹ̀ Ghana: Òògùn ẹ̀fọn pa ìbejì àti ẹ̀gbọ́n wọn\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Awon òbí náà paapaa, fara kasa nínú ìṣẹlẹ ọhun

A gbọ́ pe awon òbí wọn ní wọn fin òògún náà silẹ, lati fi pa kòkòrò ẹ̀fọn ninu ile wọn.

Awon ìbejì to jẹ obinrin, ti wọn jẹ ọmọ oṣù mẹ́sàn àti ẹgbọn wọn, to jẹ ọmọ ọdún méjì, pàdánù ẹmí wọn ní ilé ìwòsan ologun to wa ni ìlú Accra, ni kété ti wọn gbé wọn dé ibè.

 Ìròyìn ta gbọ ni pe, Iya wọn fin ogún oloro náà silẹ̀, lati dẹkùn bi ááyán ṣe n daamu wọn.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ọmọ Nàíjíríà: Àrímáleèlọ ni àríyá alẹ́ sátidé BB Naija

Awon òbí náà paapaa, fara kasa nínú ìṣẹlẹ ọhun eyi to se akoba fun mimi soke silẹ wọn, bi o tilẹ́ jẹ pe ara wọn pada ya.

Èyí kìí sì se ìgbà àkọ́kọ́ tí irúfẹ́ ìsẹ̀lẹ̀ bẹ́ẹ̀ yóò wáyé

Se ni àwòrán oogún oloro náà gba ori ẹrọ ayelujara kan lẹyìn ìṣẹlẹ náà.

Ọmọbìnrin ìbejì, ọmọ ọdún mẹẹdogun naa ku ni Kumasi

Eyi kii si se igba akọkọ ti irufẹ ìṣẹlẹ bẹẹ yóò wáyé ni orílèèdè Ghana.

Lọdun 2016, àwọn ọmọbìnrin ìbejì, ọmọ ọdún mẹẹdogun ku ni ilu Kumasi, lẹyìn tí wọn sun inu yàrá ti won fin ogún oloro apakokoro si.


Akọle: Ìsẹ̀lẹ̀ Èkó: Àwòrán bí èèyàn mẹ́ta se bá ìjàmbá lọ\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Awọn igi to da wo labẹ afara naa

Ọkọ̀ akérò kan tí igi náà wó lù mọ́lẹ̀ ló rún jégé-jégé.

Ìjàmbá kò nílé, àfi kí Ọba òkè máa kó wa yọ

Èrò kò gbẹsẹ̀ ní ibití ìsẹ̀lẹ̀ náà ti wáyé.

Ń se ni ọ̀pọ̀ èèyàn ń bèèrè pé sé kò yẹ ká leè máa dènà irúfẹ́ ìjàmbá bíi èyí?

Kò sí ibi tó kù mọ́ lára ọ̀kọ̀ tí igi wó lù yìí

Àwọn agbófinró ti ta okùn dí agbègbè ibití ìsẹ̀lẹ̀ náà ti wáyé

Àlààfíà ti ń padà sí àdúgbò Ojúẹlẹ́gba, tí àwọn òsìsẹ́ ìjọba sì ti ń tún àyíká ibití ìsẹ̀ll náà ti wáyé se

Àwọn òsìsẹ́ tó ń gbá ilẹ̀ kò jáfara láti se ìtọ̀jú àyíká náà

Kátà-kárà ti bẹ̀rẹ̀ padà ní agbègbè tí ìjàmbá náà ti wáyé.

Ohun gbogbo ti padà bọ̀ sípò ní Ojuẹlẹgba ni ilu Eko

Gbàgede òkè àti ìsàlẹ̀ ibití ìsẹ̀lẹ̀ ìjàmbá náà ti wáyé

Isẹ́ ńla ló wà níwájú àwọn òsílẹ̀ tó ń gbálẹ̀ ní Ojúẹlẹ́gba

Àwòrán ọ̀kọ̀ tó ní ìjàmbá gbẹnu tán ní Ojúẹlẹ́gba.

Àwọn èrò ya ẹnu lórí ìsẹ̀lẹ̀ náà, wọn kò leè pádé mọ́

Haa, irú kín ni èyí ni ọ̀pọ̀ èèyàn n sọ lórí ìsẹ̀lẹ̀ náà.

Àwọn èèyàn tó ń ya ẹnu, lórí ìsẹ̀ll náà

Ìsẹ̀lẹ̀ ìjàmbá tó mú ẹ̀mí èèyàn mẹ́ta lọ nigba ti igi nla rebọ lati ori ọkọ agbegi to n sọkalẹ lori afara Ojuẹlẹgba ni ilu Eko gba ẹ̀nu tán.

Bí èèyàn bá jẹ orí ahun. yóò kẹ́dùn ní Ojúẹlẹ́gba


Akọle: Ìsẹ̀lẹ̀ Èkó: Ọmọge fẹsẹ̀ fẹ nígbàtí ọ̀rẹ́kùnrin rẹ̀ rì sómi nílé ìtura\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ọ̀pọ̀ ìgbà láwọn èèyàn máa ń lọ lúwẹ̀ẹ́ nínú adágún odò ní ilé ìtura

Ní kété tí wọn sì rí òkú ọkùnrin náà ni wọ́n késí àwọn ọlọ́pàá, tí wọn yọ òkú náà, tí wọ́n sì gbée sílé ìwòsàn ní ọjọ́ kejọ̀, osù kẹrin tí ìsẹ̀lẹ̀ náà wáyé.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Sòwòrẹ́: Èmi kò leè bá jẹgúdújẹrá APC àti PDP se pọ̀

Alukoro iléeṣẹ́ ọlọ́pàá ní ìpínlẹ̀ Èkó, tó fìdí ìsẹ̀lẹ̀ náà múlẹ̀ ní, wọn kò tíì mọ ẹnití ọkùnrin naa jẹ́ àti ibití ó ń gbé, bẹ́ẹ̀ ni wọn kò rí ojú ọgbẹ́ ní ara òkú náà.

"Ní kété tí ìṣẹ̀lẹ̀ náà ṣẹlẹ̀ ni obìnrin tí wọn dìjọ wá ti fẹsẹ̀ fẹ́ẹ, tí wọn kò sì rí ẹ̀rọ ìbáraẹnisọ̀rọ̀ alágbèéká ní ara òkú náà láti mọ ẹni tó jẹ́. A sì ti gbé òkú náà sí ibùdó ìgbókùúsí tó wà ní ilé ìwòsàn ìjọba ní ìlú Badagry."


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Aláàfin Ọ̀rọ̀ǹpọ̀tọ̀niyùn, jagun-jagun orí ẹṣin tí kò ṣe fi ṣeré\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Gẹgẹ baa ti ka ninu itan awọn nkan to ti sẹlẹ siwaju laye atijọ, awọn obinrin ti jẹ Alaafin ri, ti ko si gbọdọ jẹ ajeji si wa mọ lode oni.

Gẹgẹ ba ti ka itan rẹ lori itakun agbaye ati Wikipedia, Alaafin akọkọ to jẹ obinrin ni Aláàfin Ọ̀rọ̀ǹpọ̀tọ̀niyùn.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Itan naa ni bi ko ba si ẹsẹ, ẹsẹ kii deede sẹ, bẹẹ si ni bi ko ba ni idi, obinrin kii jẹ Kumolu.

Aisi ọkunrin mọ to wa lati idile to n jẹ Alaafin lo fa sababi bi Aláàfin Ọ̀rọ̀ǹpọ̀tọ̀niyùn se di ọba lode Ọyọ.

Bi itan Aláàfin Ọ̀rọ̀ǹpọ̀tọ̀niyùn se lọ ree.

Ni aye ode oni, ẹkọ nla gidi ni itan igbe aye Alaafin obinrin akọkọ yii yẹ ko kọ wa, eyi to fi han wa pe ko si ohun ti ọkunrin lee se, ti obinrin ko lee se.

Bakan naa lo fi ye wa pe isẹ́ abẹ́ ko sẹsẹ bẹrẹ, o ti wa lati atetekọse, ti awn eeyan kan si gba pe Aláàfin Ọ̀rọ̀ǹpọ̀tọ̀niyùn ni ẹda akọkọ to jẹobinrin, amọ to yipada si ọkunrin, gẹgẹ bawọn eeyan kan se n se lode oni.

O wa yẹ ko ye gbogbo wa bayii pe, ka ma se ilakaka pe a ko bi ọkunrin, tabi obinrin nikan la n bi jọ, nitori gbogbo lọmọ, ko si eyi ti ko wulo ninu wọn.


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Bode Thomas ní ọpọlọ pípé, ó jẹ́ aṣaájú àmọ́ ó ní inú fùfù\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Bode Thomas ní ọpọlọ pípé, ó jẹ́ aṣaájú àmọ́ ó ní inú fùfù

Lootọ orukọ Olabode Thomas lee ma jẹ ki awọn eeyan ranti adugbo kan ti wọn fi sọri rẹ ni agbegbe Surulere nipinlẹ Eko, amọ ohun ribiribi to se nile aye ko gbọdọ parẹ.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Bi Olabode Thomas ko tilẹ dagba tabi darugbo ko to jade laye, nitori ko lo ju ọdun mẹrinlelọgbọn lọ, to fi tẹri gbasọ, sibẹ a ko gbọdọ gbagbe akanda ọmọ Yoruba yii, tori ipa to ko si idagbasoke iran Yoruba ati Naijiria lapapọ.

Bode Thomas ní ọpọlọ pípé, ó jẹ́ aṣaájú àmọ́ ó ní inú fùfù

Gẹgẹ baa ti ri ka loju opo ikansiraẹni lori ayelujara, Wikipedia, awọn ohun to yẹ ka mọ nipa Olabode Thomas ree, tori bi onirese rẹ ko ba fingba mọ, awọn eyi to ti fin silẹ ko lee parun.

Ta ni Olabode Thomas, iru igbe aye wo lo gbe?

BBC Yorùbá: Temidayọ Ọlọfinsawo ní kò rọrùn láti darí òṣìṣẹ́ ọlọ́pọlọ pípé

Ọja Arena Oshodi ni àwọn èèyàn ti ń r'aja

O ṣójú mí kóró bí wọ́n ṣé fí àdó olóró pa Dele Giwa lọdún 1986- Soyinka

Pius Adesanmi ní kò bá rọ́pò Wole Soyinka tí kò bá kú - ọmọ Naijiríà

Soyinka: Ọ̀pọ̀ ìgbà ni ayédèrú ìròyìn ti pa mí

Wole Soyinka rèé láti kékeré

Wo itan omi gbigbona ati tutu ni Ikọgosi Ekiti

Sogidi Lake: Kòṣẹja-kòṣèèyàn lá bá nínú adágún odò náà -Ojedele

Bakare Mubarak: ọ̀pọ̀ èèyàn ló máa ń fẹ́ dúró sí ẹgbẹ́ mí tójú si máa n tì mí

Ọmọọba Alfred Olabode Akanni Thomas ku togo-togo, ko gbe ile aye lati da awọn ara to wa ninu rẹ nitori ọdun mẹrinlelọgbọn pere lo se nile aye.

Èyí ni bí ogun abẹ́lé Biafra ṣe bẹ̀rẹ̀ ní Nàìjíríà

Ọ̀pọ̀ àwòrán tó ń ṣeni láàánú rèè nípa ogun abẹ́lé Nàíjíríà

Ǹjẹ́ o mọ ipa tí ẹja Panla kó lásìkò ogun abẹ́lé Biafra?

Ọta ìbọn ogun Biafra ṣì wà lọ́rùn mi lẹ́yìn àádọ́ta ọdún tí ogun parí - Umar

Awọn ẹkọ ti itan igbe aye Bode Thomas kọ wa:

BIAFRA at 50: Ìhàlẹ̀ ológun ni Gowon ni ká kọ́kọ́ fi bẹ̀rẹ̀- Aladejẹbi

Títí d'òní, Bàbá mi dara pọ̀ mọ́ iṣẹ́ ológun kò sí padà wálé - Grandma Biafra

A wa gbadura pe Ọba oke tẹ Alfred Olabode Akanni Thomas si afẹfẹ rere nibayii to ti pe ọdun mẹtadinlaadọrin to ti jade laye.


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Bí Ẹfunroye Tinubu ṣe di ilú Ẹ̀gbá mú, ló ń pàṣẹ ní Eko\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ni ilu Eko, Badagry ati Ẹgba, okiki arabinrin Ẹfunroye Tinubu tan kaakiri nitori pe ọlọla ni, o gbajumọ, to si tun jẹ gbajumọ onisowo ẹru, ọti oyinbo ati awọn ohun ija oloro.

Ko fẹẹ si ọba kankan laye Tinubu, ti yoo kọ iyan akọni obinrin naa, ti ko ni fi ewe boo, nitori pe alagbara ni, to si n fi ọba jẹ, bẹẹ lo n rọ ọba loye.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Gẹgẹ bi a ti se akojọ rẹ loju opo itakun agbaye, ibẹru Ẹfunroye Tinubu laye igba rẹ, ni ipilẹsẹ ọgbọn fun awọn oriade nilu Eko ati Ẹgba.

Awọn ohun to yẹ ko mọ nipa Ẹfunroye Tinubu:

Awaye ku ko si, ọrun ma kanju, gbogbo wa la n bọ, ti ina yoo si dilẹ lẹyin asunsun jẹ.

A ba jẹ obinrin, tabi ọkunrin, o yẹ ka ranti pe isẹ ọwọ wa, yoo maa tọ wa lẹyin ta ba lọ tan.

Ohun ta ba se laye lo ja ju, tori naa, ẹjẹ ka gbe ile aye se rere nitori bo pẹ, bo ya, bi onirese wa ko ba fin igba mọ, eyi to ti fin silẹ ko lee parun.


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Duro Ladipọ fi òjò àti àrá ńlá sàmì ìpapòdà rẹ̀\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Bi onirese Duro Ladipọ ko si fingba mọ, eyi to ti fin silẹ ko to jade laye ko lee parun, tori pe o dabira lagbo tiata ko to jade laye.

Se bo se gbe isẹ tiata lọ soke okun ni ka sọ ni abi aimọye ere itage akọnilọgbọn to ti gbe se nigba to wa loke eepẹ.

Bi o tilẹ jẹ pe Duro Ladipọ ko si laye mọ, ọpọ awọn agba iwoyi ni ko lee gbagbe ere Ọba Koso, Sango, Ajagun Nla, Ẹda, Bode Wasinmi, ati bẹẹ bẹẹ lọ.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Gẹgẹ ba se ka lori itakun agbaye Wikipedia, itan manigbagbe gbaa ni itan igbe aye oloogbe Duro Ladipọ, eyi to yẹ ki awọn ode iwoyi fi se awokọse ati arikọgbọn gidi.

Ohun to yẹ ko mọ nipa Duro Ladipọ:

Wo àwọn nkan tí o le ṣe gẹ́gẹ́ bi aláboyún lásìkò àjàkálẹ̀ ààrùn Covid-19

Coronavirus: Kíni àwọn àmì tuntun tó n fihàn?

Wo ìmọràn tó lè jẹ kóo gbádùn ṣíṣe iṣẹ láti ilé lásìkò kónílé-ó-gbélé COVID 19 yìí

Kọ́ sí i nípa àwọn oúnjẹ aṣaralóore tó yẹ kí Aláboyún máa jẹ

Akomolede àti Aṣa: Ọ̀rọ̀ Ẹ̀yán ni Bunmi Femi Amao ń kọ́ wa lórí ètò Akọ́mọlédè àti Àṣà lóri BBC Yoruba

Contortionist: Mo lè gbé ìfun mi pamọ́ ki n tún se èémí!

Bisi Alimi: Ìyà mi rò pé n kò leè ṣe ni àmọ́ n kò ní ìfẹ́ abo ni mo ṣe fẹ́ akọ

Ọpọ ami ẹyẹ ni Duro Ladipọ gba ninu ere tiata lorilẹ-ede Naijiria ati loke okun.

Lara rẹ ni eyi to gba ni orilẹ-ede Germany nibi ajọdun isẹ ọna ti ilu Berlin lọdun 1964 ati ami ẹyẹ to gba ni ajọdun isẹ ọna Commonwealth lọdun 1965

SS3 ní mo wà báyìí, mo sì ti gba àmì ẹ̀yẹ̀ púpò nílé-lóko gẹ́gẹ́ bí onílù - Ayansike

Imọran BBC Yoruba lori itan manigbagbe akọni ọmọ Oodua yi:

Duro Ladipọ̀ ti wa sile aye, to si ti lọ amọ̀ ko kọ̀ja nile aye gẹgẹ bii ejo to kọja lori apata, ti ko ni ipa kankan.

Kii kuku se pe Duro Ladipọ ka iwe rẹpẹtẹ ko to se aseyọri, amọ o lo ẹbun atinuda ti Ọlọrun fun lati ta ara rẹ yọ, to si di ilumọọka lawujọ agbanla aye.

Ki ni awọn talẹnti ti iwọ naa ro pe o ni? bawo lo si se lee lo talẹnti naa fun agbega iran rẹ, ti orukọ rẹ ko si ni di igbagbe?

Eyi lo yẹ ko jẹ ibeere ti yoo jẹ wa logun, ka si lọ se awari talẹnti wa gẹgẹ bi Duro Ladipọ ti se, kawa naa le wọ...


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Hubert Ogunde jẹ́ kọ́sítébù ọlọ́pàá àti olùkọ́, kó to bẹ̀rẹ̀ eré síse\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ere tiata ti di gbajugbaja ti ọpọ n fi le ọmọ lọwọ bayii

Bẹẹ naa ni isẹ ere itage sise jẹ, tori Hubert Adedeji Ogunde ni ọpọ eeyan gba pe o bẹrẹ ere tiata lede Yoruba, eyi to wa di itẹwọgba lode oni.

Oniruuru ere itage to n kọni lọgbọn, pani lẹrin, to si tun n kọ ni lẹkọ ni Ogunde ti ṣe jade nigba aye rẹ, bẹẹ si ni awọn awo orin rẹ lo maa n gbe jade lati fi kilọ fun iwa ibajẹ lawujọ wa, paapa laye awọn oyinbo amunisin.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ọpọ igba lawọn obinrin n pagbo yi awọn oṣere ka

Bi Hubert Ogunde tilẹ ṣilẹ bora, sibẹ ko yẹ ka gbagbe awọn iṣẹ takun-takun to ti gbe ṣe lati ṣeranwọ fun aṣa, iṣe ati ede Yoruba ko ma baa parun, idi si ree taa fi gbọdọ mọ ohun kan tabi meji nipa irufẹ eeyan ti Ogunde jẹ.

Ohun to yẹ ko mọ nipa Hubert Ogunde:

Iná PHCN tó dé lójijì ṣàkóbá ńlá ní Ibadan

Ikogosi-Ekiti: Ilu ti omi tutu ti dapọ mọ gbigbona

Sogidi Lake: Kòṣẹja-kòṣèèyàn lá bá nínú adágún odò náà -Ojedele

Cancer: Àṣe ara mi ni iso ti n run gbogbo bí mo ṣe n ṣèrànwọ́ lórí jẹjẹrẹ

Mike Ifabunmi: Òrìṣà ló gbè wà jù ni Brazil

Yoruba ni ati oore, ati ika, ọkan kii gbe, nitori naa lo se yẹ ka se aye re.

Bi o tilẹ jẹ pe Hubert Adedeji Ogunde ti waye, o ti se iwọn to lee se, ti ipa to fi lelẹ ninu idagbasoke igbe aye ọmọniyan ko si lee parẹ;

O yẹ ki awa ta jẹ abẹmi loke eepẹ loni fi eyi se awokọse rere, ka si se aye re.

Bakan naa lo yẹ ka maa bi ara wa leere pe ti mo ba lọ tan, ki ni aye yoo maa wi nipa temi?

'500 level'' ni mo wà nígbà tí mo di adélé Ọba'


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Kí ni ẹ rántí nípa Israel Adebajo, gbajúmọ́ oníṣòwò tó dá 'Stationery Stores' sílẹ̀?\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Gbajumọ to gbalafẹ ni Israel Adebajo

Ninu awọn gbajumọ to gbalafẹ nilu Eko lasiko aye rẹ, ko fẹrẹẹ si ẹlẹgbẹ Israel Adebajo.

Lẹka karakata ati owo ṣiṣe, Israel Adebajọ lalẹ gaara, ti orukọ ile iṣẹ itawe rẹ Stationery Stores si kale ka'ko.

Ọjọ kọkanlelogun, oṣu kinni, ọdun 1920 ni wọn bi i ni Imobi, Epe, nilu Eko.

Nigba ti yoo fi faye silẹ lẹni ọmọ ọdun mọkandinlaadọta, orukọ Adebajo ti tan kaakiri ti o si ti lapa lagbo ere bọọlu nitori bi o ti ṣe dari ikọ ẹgbẹ agbabọọlu Stationery Stores.

'500 level'' ni mo wà nígbà tí mo di adélé Ọba'

Flaming Flamingos

Awọn to ba n fi ọkan tẹle ere boolu nilu Eko ati kaakiri orile-ede Naijiria lasiko igba ti ọlaju Premiership ko ti gbode, kete ti a ba darukọ Stationery Stores ni wọn yoo ranti ẹgbẹ agbabọọlu ti o milẹ titi yii.

Ẹyẹ meji kii jẹ aṣa, ti ẹ ba ti n gbọ 'Up Stores!' 'Up Super' ''Triple Flaming''ati ''Gbogbo wa lọrẹ Adebajo'' Stationery Stores lawọn eeyan n kan sara si.

Lasiko ta n wi yii, Stationery Stores ti orukọ ipilẹ rẹ jẹ Adebajo Babes jẹ ẹgbẹ agbabọọlu Naijiria akọkọ ti yoo kopa ninu idije African Champions Cup ti a mọ si CAF Champions League lonii.

Ọjọ kọkanlelogun, oṣu kinni, ọdun 1920 ni wọn bi i ni Imobi, Epe, nilu Eko.

Adebajo na owo, o na ara lati rii pe ẹgbẹ yi tàn bi oṣumare ti pupọ awọn alatilẹyin rẹ si kan sara si ọgbọn ati oye ti o fi ṣakoso ẹgbẹ naa.

1958 lo ra ẹgbẹ agbabọọlu ti orukọ rẹ n jẹ Oluwole Philips Football Club ti o si yi orukọ rẹ pada si Stationery Stores Football Club.

Owo to n wọle lati awọn ile itawe rẹ, Stationery Stores ti o da silẹ nilu Eko, Ibadan, Enugu ati Port Harcourt ni Adebajo fi n tukọ ẹgbẹ naa.

Ni igba ti a n sọrọ rẹ yii, awọn ile iṣẹ nla bi Leventis, UAC, Nigerian Railway Corporation, ati Electricity Corporation of Nigeria (ECN) ni wọn ni ikimi lati da ẹgbẹ agbabọọlu silẹ ni orukọ wọn.

Awọn agbabọọlu ẹgbẹ Stationery Stores wa kẹdun iku oludasilẹ ẹgbẹ wọn nigba to ku

Bi awọn eeyan ṣe n gbadun ere bọọlu lati ẹsẹ awọn agbabọọlu Stationery Stores ni owo n ya wọle fun ile iṣẹ ti o n ba a jẹ orukọ.

Ipolowo...


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Mọrèmi Àjàṣorò fi ọmọkùnrin rẹ̀ kanṣoṣo rúbọ fún odò nítorí ìlú\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Amọ bi Ile Ifẹ se lagbara, to si gbajumọ to yii gẹgẹ bii ilu olokiki, asiko kan wa to la awọn ohun to lagbara kọja ninu itan, ti ilu naa si fẹ parun, gẹgẹ baa ti gbọ.

Akoko yii si ni awọn Igbo ( kii se awọn eeyan to wa lẹkun ariwa orilede Naijiria o) maa n ko awọn eeyan Ile Ifẹ lẹru, to si nira pupọ fun awọn akọni alagbara ọkunrin ni ilu naa, lati gba Ile Ifẹ silẹ lọwọ awọn ọmọ ogun Igbo, to wa n ko wọn lẹru.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Niwọn igba to si jẹ pe ko si ohun ti ọkunrin lee se, ti obinrin ko lee se ju bẹẹ lọ, eyi lo mu ki Mọremi fi ara rẹ silẹ lati gba ilu rẹ la lọwọ ikonilẹru.

Gẹgẹ baa se ka itan Mọremi lori itakun agbaye Wikipedia, taa si tun gbọ lẹnu awọn onpitan, ẹwa ti Ọlọrun fun ọmọbinrin naa, to jẹ ayaba, lo lo lati sẹgun fun ilu rẹ.

A si lee ni laisi iranlọwọ Mọremi ni, boya ni ilu ta n pe ni Ile Ifẹ ko ba ti si mọ loni yii, bẹẹ si ni a ko lee sọ itan ilu Ile Ifẹ, ka gbagbe ipa ti Mọremi ko si ilọsiwaju ilu naa.

Awọn ohun to yẹ ko mọ nipa Mọremi Ajaṣoro:

Ọpọlọpọ itan ni igbesi aye Mọremi Ajasoro kọ wa, to si yẹ ki awa eeyan iwoyi, ati obinrin, ati ọkunrin fi se arikọgbọn.

Mọremi ni ifẹ ilu rẹ lọkan, to si maa n wa igbega ati alaafia rẹ, bakan naa lo y ki awa pẹlu nifẹ iran Yoruba ati orilẹede wa Naijiria lapapọ.

Mọremi ko ri ara rẹ bii obinrin lasan, ti ko lagbara lati se ohunkohun, amọ pẹlu ọgbọn atinuda, lilo ẹwa rẹ lọ to tọ pẹlu igboya, o gba ilu rẹ silẹ lọwọ igbekun.

O yẹ ki awa naa maa ronu, ka si maa gbe awọn igbesẹ lori ohun to lee mu alaafia, idagbasoke ati ominira ba awujọ wa, boya obinrin ni wa, abi ọkunrin, ọmọde ni wa, abi agba.

Mọremi ko jẹ ki ohunkohun jọ oun loju lati fi gba ilu rẹ silẹ lọwọ awọn ọta, bakan naa lo yẹ kawa pẹlu fi ifẹ orilẹede wa siwaju ju ohunkohun lọ, ti a ko si gbọdọ maa ko dukia jọ lati pa orilẹede wa lara.


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Oluṣẹgun Ọbasanjọ di aarẹ Nàíjíríà lẹ́yìn tó ti ẹ̀wọ̀n de\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Bẹẹ ni ọrọ ri pẹlu igbesi aye Oloye Matthew Olusẹgun Arẹmu Okikiọla Ọbasanjọ, ẹni to jẹ pe ọmọ orukan lasan ni lati igba to ti pe ẹni ọdun mọkalelogun amọ to pada wa di olori ilẹ Naijiria fun igba mẹta ọtọọtọ.

Igbesi aye akanda ẹda yii, ti awọn eeyan kan n pe ni Ẹbọra Owu, yẹ ko jẹ agbọkọgbọn ati awokọse fun awọn ọmọ Oodua nitori ẹsin iwaju ni tẹyin n wo sare.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Nibayii ti agba oselu ati eekan ọmọ ilẹ Kaarọ Oojire naa pe ẹni ọdun mejilelọgọrin loke eepẹ, BBC Yoruba lọ si ori itakun agbaye Wikipedia lati mọ nipa ilu mọọka ọmọ Yoruba yii, eyi to yẹ ki ẹyin naa mọ pẹlu.

Kí lo fẹ́ mọ̀ nípa Oluṣẹgun Ọbasanjọ?

Diẹ lara awọn nkan ti Oluṣẹgun Ọbasanjọ ti gbe se loke eepẹ ree, ti ireti si wa pe yoo tun se ju bẹ lọ niwọn igba to si wa loke eepẹ.

O si yẹ ka fi igbe aye rẹ kọgbọn pe, laisi obi tabi ẹbi, sibẹ, o ta ara rẹ yọ lode aye lai gboju logun tabi ibatan kankan.

A wa n gbaa ni adura bayii pe ọba oke yoo tubọ fun Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ ni ẹmi gigun ati alaafia lati se ọpọlọpọ ọdun laye.


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Oyenusi ní òun kò bá tí digunjalè, táwọn òbí òun bá lágbára láti rán òun níléèwé\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ti eeyan ba gbọ itan igbe aye Isọla Oyenusi, yoo gba lootọ pe bi eeyan ba ni aya, ko sika, amọ to ba ri iku Gaa, yoo sọ ootọ nitori bo se gbajumọ bii isana ẹlẹẹta to lasiko aye rẹ fun iwa idigunjale, sibẹ iku ẹsin ati itiju lo ku.

Gẹgẹ ba se ka lori opo Wikipedia lori itakun agbaye, o ni idi ti Oyenusi se gbe igba idigunjale bii isẹ, lẹyin ti ogun abẹle si pari tan lorilẹede Naijiria lo bẹrẹ si fooro awọn ọmọ Yoruba.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Sugbọn bi Oyenusi se daamu awọn olugbe ipinlẹ Eko to yii, ina papa dilẹ lẹyin asunsunjẹ rẹ naa ni. Bi itan igbe aye rẹ si se lọ ree:

Ta ni Isọla Oyenusi?

Dokita Iṣọla Oyenusi waye amọ ko se aye re. Ori awọn obi rẹ si lo di ẹbi igbe aye buburu to gbe naa le, eyi to yẹ ko jẹ ẹkọ fun awa obi pe, o yẹ ka kọ ọmọ wa, ko lee fun wa ni isinmi.

Obi ti ko ba lagbara lati kọ ọmọ rẹ ni ẹkọ iwe, yẹ ko fi si ẹnu ẹkọsẹ abi okoowo nitori ọwọ to ba dilẹ ni esu n bẹ lọwẹ.

Bakan naa si lawọn ọdọlangba gbọdọ kọgbọn pe, ifẹ abo tabi akọ ko gbọdọ ti awọn ni itikuti lati siwa hu nitori to ba buru tan, iwọ nikan ni yoo ku.


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Samuel Ladoke Akintọla jẹ́ olóṣèlú pàtàkì tó tako Awolọwọ\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Agba ọjẹ oloselu ni Akintọla, to si tun jẹ agbẹjọro to moye, bakan naa lo tun jẹ ẹni ti yoo sọrọ, ti yoo dabi ki a pọn ni ete la, tori ọrọ da saka lẹnu rẹ, boya ni ede Yoruba ni, abi Gẹẹsi.

Bi o tilẹ jẹ pe lọdun 1966, eyiun ọdun mejilelaadọta (52) sẹyin, ni wọn gbẹmi Oloye Akintọla lojiji, ti ọpọ̀ ọdọ atawọn agbagba kan ko si baa laye, sibẹ o yẹ ka lee mọ iru isẹ́ ribiribi ti akikanju ọmọ Oodua yii se.

Awọn ohun to yẹ ko mọ nipa Samuel Ladoke Akintọla


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Àáró tó yẹ kí Lisabi gbà, ló fi bẹ ọ̀wẹ̀ láti kọlu Ìlàrí Ọlọyọ fún ìdáǹdè Ẹ́gbá\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ìtàn Mánigbàgbé: Àáró tó yẹ kí Lisabi gbà, ló fi bẹ ọ̀wẹ̀ láti kọlu Ìlàrí Ọlọyọ fún ìdáǹdè Ẹ́gbá

Ko si bii eeyan yoo se sọ itan Ẹgba, ti a ko ni darukọ Lisabi Agbongbo Akala.

Ẹni ti itan sọ fun wa pe o ko ipa ribiribi nidi idagbasoke, alaafia ati ilọsiwaju awọn Ẹgba ati ilu Abẹokuta, bi o tilẹ jẹ pe kii ṣe oun lo da ilu naa silẹ, gẹgẹ bi awọn eeyan kan se lero

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Idi si ree ti wọn se ya ọjọ kan sọtọ nilu Abẹokuta lati maa fi ṣe iranti akọni baba Ẹgba to ti lọ naa, ti wọn n pe ni Lisabi Day.

Ọjọ Kẹrinla, osu Kẹta, ọdọọdun si ni ayajọ Lasabi naa maa n waye nilu Abẹokuta.

Pataki akọni to ti dara ilẹ yii lo mu ki BBC Yoruba se fẹ ka mọ itan igbe aye rẹ gẹgẹ bi a se rii ka loju opo ayelujara nitori bi onirese rẹ ko ba fin igba mọ, eyi to ti fin silẹ, ko lee parun.

Wo àwọn ìbejì tó lẹ́ pọ̀ lẹ́yìn àṣeyọrí ìṣẹ́ abẹ dókìtà 70

Ọjọ Kẹrinla, osu Kẹta, ọdọọdun si ni ayajọ Lasabi naa maa n waye nilu Abẹokuta.

Itan igbe aye Lisabi Agbongbo Akala:

Hubert Ogunde rèé, baba àwọn òsèré tíátà

Kí lo fẹ́ mọ̀ nípa ‘Ajala Travels’?

Afárá odo ọya keji :Ta ni yóò parí rẹ?

Wole Soyinka rèé láti kékeré

Ikogosi-Ekiti: Ilu ti omi tutu ti dapọ mọ gbigbona

Sogidi Lake: Kòṣẹja-kòṣèèyàn lá bá nínú adágún odò náà -Ojedele

Yoruba Culture: ọjọ́ méje ni wọ́n fí n rẹ ẹ̀kú Danafojura kó tó jáde

'Èmi gan máa ń béèrè lọ́wọ́ ara mi pé ta ni Wole Soyinka gangan'

Kí lo fẹ́ mọ̀ nípa D.O Fágúnwà?

Ẹ̀ wo bí àwọn ẹ̀ṣọ́ ojú etí òkun ṣe ń ṣiṣẹ́ l'Eko

O ṣójú mí kóró bí wọ́n ṣé fí àdó olóró pa Dele Giwa lọdún 1986- Soyinka

Ṣòwòrẹ́, káàbọ̀ ságbo àwa tí wọ́n ti fẹ̀sùn kàn rí -Soyinka

Ọgbọn ti itan igbe aye Lisabi Agbongbo Akala:

O yẹ ki gbogbo wa sa ipa wa lati ran ilu wa lọwọ, ka si dide lati ja fun alaafia rẹ nibikibi.


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Èyí ni àwọn Ọba ilẹ̀ Yorùbá mẹ́jọ tí wọn lé kúrò lórí oyè\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ọpọ ọdọ ni ẹnu ya nigba ti wọn kede pe wọn yọ odidi ọba lapa oke ọya, ti wọn si n sọ pe eyi ko le e sẹlẹ nilẹ Kaarọ oojire.

Ọpọ eeyan si lo maa n pa owe pe bi ọba kan ko ba ku, ọba miran ko lee jẹ, eyi to ti n di irọ nla bayii nitori awọn oriade ana kan wa nilẹ Yoruba, to jẹ pe loju aye wọn bayii, ni wọn se fi ọba miran jẹ lati rọpo wọn.

Àwọn ìtàn mánigbàgbé tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Idi si ree ti BBC Yoruba fi wọ inu itan lọ, paapa pẹlu awọn akọsilẹ to wa lori itakun agbaye, se itan kii ku, lati selanilọyẹ lori awọn isẹlẹ to ti waye sẹyin nipa ọpọ ọba ti wọn ti rọ loye, ti awọn miran ninu wọn, ko si pada sori oye mọ titi di ọjọ iku wọn.

Awọn ọba alaye nilẹ Yoruba ti wọn ti rọ loye:

Ọba Ibikunle Akitoye ati ọba Kosọkọ tilu Eko:

'Èmi gan máa ń béèrè lọ́wọ́ ara mi pé ta ni Wole Soyinka gangan'

Ọba Samuel Adedapọ Ademola keji, Alake tilẹ Ẹgba:

Akomolede àti Aṣa: Ọ̀rọ̀ Ẹ̀yán ni Bunmi Femi Amao ń kọ́ wa lórí ètò Akọ́mọlédè àti Àṣà lóri BBC Yoruba

Ọba Adeniran Adeyemi Keji, Alaafin tilu Oyo:

SS3 ní mo wà báyìí, mo sì ti gba àmì ẹ̀yẹ̀ púpò nílé-lóko gẹ́gẹ́ bí onílù - Ayansike

Ọba Adetoyese Laoye, Timi tilu Ede:

Ọba Ọlatẹru Ọlagbẹgi, Ọlọwọ tilu Ọwọ:

Wo ìtàn ọgọ́ta ọdún Nàíjíríà nínú àwòrán mẹ́fà péré

Ọba Lamidi Adeyẹmi, òṣìṣẹ́ adójútòfò àti Abẹ̀ṣẹ́kùbíòjò kó tó jọba

Duro Ladipọ, ìlúmọ̀ọ́ká òṣèré tíátà àti ọmọ àlúfà tí kò gbàgbé àṣà ìbílẹ̀

Wo ìmọràn tó lè jẹ kóo gbádùn ṣíṣe iṣẹ láti ilé lásìkò kónílé-ó-gbélé COVID 19 yìí

Ọba Oluwadare Adepoju Adesina, Deji tilu Akurẹ:

Ẹkọ ti itan manigbagbe yii kọ wa:

Brain Squad: Àwọn ọmọdébìnrin Nàìjíríà ṣe "App" ìrànwọ́ owó iléèwè

Ju gbogbo rẹ lọ, itan manigbagbe yii kọ wa pe akọsilẹ awa ẹda, ko lee tase nitori aye ko lee pa kadara da, wọn kan lee fa ọwọ aago sẹyin ni, ko si si bo se buru fun wa to loni, igba to dara n bọ lọla.


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Ìnà ẹgba mẹ́sàn-án ni Jesu Oyingbo fi ń kí ọmọ ìjọ ọ́kùnrin tuntun káàbọ̀\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Oniruuru ilana ẹsin ati ijọ lo ti wa kaakiri laye atijọ, ti ihuwasi ati isesi wọn si jẹ manigbagbe, eyi ti ijọ Jesu Oyingbo jẹ ọkan ninu wọn.

Gẹgẹ bi a ti kaa ni oju opo Wikipedia lori itakun agbaye, ilana iwaasu iwa irẹlẹ ni Emmanuel Odumosu, ti gbogbo eeyan mọ si 'Jesu Oyingbo' fi bẹrẹ, ko to wa gbajumọ eto okoowo sise.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Itan igbe aye Jesu Oyingbo yii dun pupọ, to si yẹ ka ri ọgbọn kan abi meji kọ ninu rẹ nitori arise ni arika, arika si ni baba iregun, ohun ti eeyan kan ba si se ni oni, ni yoo di itan to ba di ọla.

Ohun to yẹ ko mọ nipa Jesu Oyingbo:

Sogidi Lake: Kòṣẹja-kòṣèèyàn lá bá nínú adágún odò náà -Ojedele

'Èmi gan máa ń béèrè lọ́wọ́ ara mi pé ta ni Wole Soyinka gangan'

Ikogosi-Ekiti: Ilu ti omi tutu ti dapọ mọ gbigbona

Kengbe Ilorin: Àṣà ẹ̀yà Fulani, Bariba àti Gambari tó dàpọ̀ mọ́ ti Yoruba

Lootọ ni Jesu Oyingbo ti fi aye silẹ sugbọn awọn ohun to gbe ile aye se jẹ manigbagbe, ti yoo wa ni iranti fun igba pipẹ.

Ki ni a o sọ lẹyin ti ọlọjọ ba de fun ẹyin naa?

Ani, nigbakigba too ba fi aye silẹ, jẹ ki idahun naa wa ninu rẹ.


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Ìtàn Adegbọrọ kọ́ wa láti ṣiṣẹ́ kára pẹ̀lú ìforítì\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ìtàn tó rọ̀ mọ́ òwe "Ẹni tí kò ṣe bíi aláàárù l'Oyingbo...

Wọn maa n ti ilu kan lọ si ekeji lati wa ti aje ṣe, ti ọpọ ajeji si maa n di ọmọ onilu lẹyin o rẹyin nigba ti Ọba oke ba bukun wọn.

Sugbọn nigba miran, ọpọ ọmọ Yoruba to ba wa isẹ aje lọ silu miran kii gbagbe ile nitori igbagbọ wọn ni pe ọmọ to ba sọ ile nu, o so apo iya kọ.

Koda, wọn a maa figba gbogbo ranti pe ko si ibi to dabi ile.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Bẹẹ lọrọ ri pẹlu ọkunrin kan ti wọn n pe ni Adegbọrọ to n gbe ni ilu Ibadan.

Lasiko ti nnkan le koko fun Adegbọrọ, ti ko ri ba tise, ti ko ri ọna gbegba, ti isẹ n sẹ ẹ gidi, lo ba ronu jinlẹ lori ọna abayọ si ipọnju to ba a yii.

Adegbọrọ di igba ati agbọn rẹ, to si gba ilu Eko lọ lati wa isẹ Aje ṣe, ko le e riba ti se, ko si ri ọna gbegba.

Nigba to de ilu Eko, ọja Oyingbo lo balẹ si, to si n sisẹ alabaru nibẹ, bo se n fi ori rẹ gbe apo ata, lo n gbe apo ẹwa, irẹsi, apo elubọ, Sẹmo, agbado ati bẹẹ bẹẹ lọ.

Ìtàn Mánigbàgbé: Ìtàn Adegbọrọ kọ́ wa láti ṣiṣẹ́ kára pẹ̀lú ìforítì

Nigba to ya, pẹlu aforiti ati iṣẹ aṣekara, to si mọ baa ṣe n pọn omi silẹ de oungbẹ, Adegbọrọ fi owo pamọ, to si ra ọmọlanke lati maa fi ṣe aaru dipo ori to fi n ru ẹru.

Bakan naa ni eyi yoo mu ki owo to n pa wọle ru gọgọ si.

Laipẹ laijinna, Ọba oke bukun Adegbọrọ, to si ra ọmọlanke bii meje kun eyi to ni.

Awọn ọmọlanke naa si lo fi n haya fun awọn alabaru miran lati maa sisẹ.

Ọjọ n gun ori ọjọ, osu n gori osu, Adegbọrọ lo ọdun mẹjọ ni sja Oyingbo, to si di gbajumọ nidi isẹ wiwa ọmọlanke.

Asiko yii si lo ra ọkọ akẹru to si lọ kọ ọkọ wiwa.

Adegbọrọ n mojuto isẹ ara rẹ funra ara rẹ, ti ko si fi ọwọ mẹwẹẹwa jẹun.

Nigba ti yoo si fi lo ọdun mẹrin nidi fifi ọkọ ko ẹru, Adegbọrọ tun ra ọkọ akẹru mẹfa sii, eyi to tun gba awọn awakọ si lati maa fi bawọn eeyan ko ẹru.

Nigba to ya, Adegbọrọ ranti pe ile ni abọsinmi oko, to si gba ilu Ibadan, tii se ilu abinibi rẹ lọ lati kọ ile. Ile awodamiẹnu, ile awosifila si ni Adegbọrọ kọ si adugbo ọja Ọba.

Ìtàn Mánigbàgbé: Ìtàn Adegbọrọ kọ́ wa láti ṣiṣẹ́ kára pẹ̀lú...


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Ìtàn tó rọ̀ mọ́ ìdí tí wọn ṣe ń pe aya ní ìyàwó\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Koda, a lee ni ko si ohun to jọ ede ti wọn n pe ni iyawo lode oni ninu ede Yoruba, bi kii ba se isẹlẹ kan to waye lasiko kan, eyi to mu ki Iyawo wọ inu ede Yoruba, ti wọn si tun n pe awọn aya ni ọọdẹ ọkọ ni iyawo.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Alaye ree lori bi 'Iyawo' se wọ inu ede Yoruba:

Ni igba iwasẹ, nigba ti oju si wa ni orunkun, ilu kan wa ti wọn n pe ni ilu Iwo lẹba ilu Osogbo, eyi to si wa titi di aye ode oni.

Aba Iwo lo bi ọmọbinrin orekelẹwa kan, to dun wo, to si jẹ oju ni gbese eyi ti wọn n pe ni Wuraọla.

Wuraọla dagba, o si di ẹni to to lọ sile ọkọ. Ọpọ ọkunrin lo n jẹ dodo ẹwa ti Ọba oke fi jinki omidan ọlọpọ ẹwa yii, to si n da gbogbo ọkunrin lọrun bii ọlẹlẹ aawẹ.

Apọnbeporẹ, ẹlẹyinju ẹgẹ, ibadi aran, idi ilẹkẹ ayilukọ ni Wuraọla, ko si si ẹni ti yoo pade omidan yii lọna, ti ko ni gbadura pe ki ori jẹ ki oun fi se aya, tori ọba oke pari isẹ si lara.

Ni aarin ilu Iwo, gbogbo ọkunrin to wa nibẹ lo n tọ Wuraọla lọ pe o wu awọn lati fi se aya, yoo si dara ko ju ọwọ silẹ fun awọn, ki awọn lee tọju rẹ.

Gẹgẹ bẹẹ se mọ pe ọmọ ọla tun ni Wuraọla yatọ si pe o tun jẹ ọlọpọ ẹwa, ọwọ ifẹ ti awọn ọkunrin si n na si omidan naa ko ni itumọ kankan sii, tori ko jẹ hoo fun ọkunrin kankan laarin wọn, to si maa n fi ọpọ wọn se akọ.

Lọpọ igba ni yoo maa yọ aleebu ara awọn ọkunrin to ba dẹnu ifẹ kọọ ni ọkọọkan lọna ati le wọn kuro ni sakani rẹ.

Oun ni yoo ri ọkunrin to mukun, eyi ti oju rẹ da, eyi ti ẹnu rẹ n run ati eyi to burẹwa, ti ko si si ọkunrin kankan to tẹ Wuraọla lọrun laarin ilu Iwo.

Ni ọpọ awọn ilu okeere naa, awọn ọkunrin ko dẹyin lati maa wa beere ọwọ Wuraọla llati fi se aya.

Awọn akinkanju ọkunrin, olowo, ọlọrọ ati ọkunrin to jẹ oju ni gbese lo n nawọ ifẹ si Wuraọla, ti wsn si n wa lati ilu odikeji.

Lara wọn la ti ri Ogun, Sango, Ọbatala ati bẹẹ bẹẹ lọ, ti wọn n ya kẹtikẹti wa silu Iwo pẹlu erongba lati fi Wuraọla se aya, sugbọn ibinu nla ni wọn n ba kuro, ti ibanujẹ yoo si dori agba wọn kodo tori Wuraọla ko setan lati fi eyikeyi wọn se ade ori rẹ.

Yatọ si pe ọmọge yi n ja wọn kulẹ...


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Òwe ‘aṣọ kò bá Ọ́mọ́yẹ mọ́... kọ́ wa láti máa ní ṣùúrù\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ọkan ninu awọn isẹlẹ to kọ ni lọgbọn, ti wọn sọ di owe, to si di ohun manigbagbe ni itan kan to nii se pẹlu Ọmọyẹ ati ọmọ iya rẹ.

Itan naa si lo di owe, ti wọn fi n sọ pe "Asọ ko ba Ọmọyẹ mọ, Ọmọyẹ ti rin ihoho wọja."

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Niwọn igba to jẹ pe bi ọmọ ko ba ba itan, yoo ba arọba, tii se baba itan, itan Ọmọyẹ yii lo ni ọpọ ọgbọ ati oye ninu, paapa fun itọni awọn ọdọ iwoyi, ti ko si yẹ ka ma mọ itumọ owe naa.

'Àwa táa jẹ́ alágbàtọ̀ gan, èèyàn ni wá, ẹ ye ṣe wa bí ẹranko'

Bi itan naa se lọ ree:

Obinrin kan ti wọn pe orukọ rẹ ni Iyalufa lo n gbe ni ilu kan laye atijọ, eyi ti wọn n pe ni Ijaye, obinrin yii ati ọkọ rẹ ti pinya nitori aawọ ti ko ni ojutu, ti onitọun si ti fẹ iyawo miran si agbegbe Ibarapa, ti Iyalufa si n da gbe pẹlu awọn ọmọ rẹ.

Iyalufa bi ọmọbinrin meji, ọkan n jẹ Ọmọyẹni nigba ti ekeji si n jẹ Ọmọlufa, ti wọn mu lati ara orukọ iya rẹ.

Ọmọyẹni lo jẹ aburo fun Ọmọlufa, agba naa kii si se agba kan to pẹ lọ titi, tori ọdun meji pere ni wọn gba lọwọ ara wọn.

Gẹgẹ bii obinrin to n da gbe, Iyalufa n ko ba oju, to si n ko ba imu lati ri daju pe ile aye dun gbe fawọn ọmọ rẹ mejeeji.

O fẹ ki wọn lee jẹ oloriire lọjọ ọla, sugbọn gbogbo aayan obinrin yii lo so eso rere lori Ọmọlufa, to si ja si pabo lori Ọmọyẹni.

Ọmọlufa jẹ onirẹlẹ obinrin, o ni itẹriba, to si maa n gba imọran iya rẹ amọ onijagidi jagan ẹda, olori kunkun, alailẹkọ ati onipanle eniyan ni aburo rẹ, to n jẹ Ọmọyẹni, eyi ti apekuru rẹ n jẹ Ọmọyẹ.

Ọmọyẹni lo jẹ aburo fun Ọmọlufa, agba naa kii si se agba kan to pẹ lọ titi, tori ọdun meji pere ni wọn gba lọwọ ara wọn.

Bi ọjọ ti n gori ọjọ, ti oṣu n gori oṣu, awọn ọmọbinrin mejeeji yii n dagba, wọn n to oju bọ, ti wọn si to ẹni to n yan isẹ ati okoowo ti wọn yoo se laayo.

Ọmọlufa yan iṣẹ agbẹ laayo, to si di agbẹ paraku, to ni oko nla, ti kii si ṣe imẹlẹ, ọwọ rẹ ji sowo, iṣu rẹ n ta, agbado rẹ n yọ ọmọ bọkua-bọkua, to si n fi owo, ounjẹ ati aṣọ kẹ iya wọn.

Ṣugbọn Ọmọyẹ, to jẹ aletilapa ọmọ ko kuku yan iṣẹ aayan laayo kan ni pato, ọlẹ, alapa-masisẹ ni, to si...


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Ó pé ọdún mẹ́rìnlélàádọ̀ta tí Akintola kú, ìdí abájọ ìja rẹ̀ pẹ̀lú Awolowo rè é\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ladoke Akintola: Ó pé ọdún mẹ́rìnlélàádọ̀ta tí Akintola kú, ìdí abájọ ìja rẹ̀ pẹ̀lú Awolowo rè é

Oni ọjọ Iṣẹgun, ọjọ kẹẹdogun, oṣu kinni, ọdun 2020 lo pe ọdun mẹrinlelaadọrin tawọn ologun ṣekupa Samuel Ladoke Akintola to jẹ Aare Ona Kakanfo kẹtala ilẹ Yoruba.

Akintola to jẹ alakoso ijọba apa iwọ oorun Naijiria nigba naa wa lara awọn gbajugbaja oloṣelu tawọn ologun ti wọn ditẹ gbajọba awarawa lọdun 1966.

Ilu Ibadan tii ṣe olu-ilu ijọba apa iwọ oorun Naijiria ni wọn pa Akintola si ninu iditẹ-gbajọba ti wọn ti pa ọpọ oloṣelu to jẹ ọmọ ẹgbẹ NPC (Northern People's Congress).

BIAFRA at 50: Ìhàlẹ̀ ológun ni Gowon ni ká kọ́kọ́ fi bẹ̀rẹ̀- Aladejẹbi

A bi Akintola lọjọ kefa, oṣu keje, ọdun 1910 si idile Akintola Akinbola and Akanke niluu Ogbomoṣo to wa labẹ ipinlẹ Oyo bayii.

Nigba ti Akintola wa ni kekere ni baba rẹ to jẹ oniṣowo ko ẹbi rẹ lọ si ilu Minna.

Eto ẹkọ Akintola

Akintola bẹrẹ eto ẹkọ rẹ nile iwe Church Missionary Society school niluu Minna to jẹ olu-ilu ipinlẹ Niger lonii.

Akintola pada si ilu Ogbomoṣo lọdun 1922 lati maa gbe pẹlu awọn baba baba rẹ, nibẹ lo ti lọ ile iwe Baptist day school.

Akintọla tẹsiwaju ẹkọ rẹ nile iwe Baptist College lọdun 1925.

Akintola ṣiṣẹ olukọ nile iwe Baptist Academy lati ọdun 1930 si ọdun 1942, ko too lọ ṣiṣẹ ni ile iṣẹ Reluwe.

A bi Akintola lọjọ kefa, oṣu keje, ọdun 1910 si idile Akintola Akinbola and Akanke niluu Ogbomoṣo to wa labẹ ipinlẹ Oyo bayii.

Akintola wọ agbo oṣelu

Lẹyin to kẹkọọ gboye tan nilẹ Gẹẹsi gẹgẹ bi agbẹjọro, Akintola pada si Naijiria lọdun 1949.

Lẹyin naa lo darapọ mọ awọn ti wọn ti kawe gboye mii lapa iwo oorun Naijiria lati da ẹgbẹ oṣelu Action Group (AG) silẹ pẹlu ifari Oloye Obafemi Awolowo.

Akintola kọkọ di ipo oludamọran lori ọrọ ofin ẹgbẹ naa mu ko to di igbakeji adari ẹgbẹ oṣelu AG lọdun 1953 lẹyin iku Bode Thomas.

Lẹyin to kẹkọọ gboye tan nilẹ Gẹẹsi gẹgẹ bi agbẹjọro, Akintola pada si Naijiria lọdun 1949.

Gẹgẹ bi igbakeji adari ẹgbẹ, Akintola ko ṣiṣẹ ninu ijọba apa iwọ oorun Naijiria ti Oloye Awolowo jẹ alakoso rẹ.

Ṣugbọn oun ni...


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Ṣango gbèrò ibi fún Gbọnka àti Timi, àmọ́ òun gan bá ọ̀tẹ̀ náà lọ\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ìtàn Mánigbàgbé: Ṣango gbèrò ibi fún Gbọnka àti Timi, àmọ́ òun gan bá ọ̀tẹ̀ náà lọ

Awọn  naa ni arogun matidi, abawọnja ma se ojo, awọn ti ilu ṣee gbọkanle, iru wọn si ni Timi Agbale Ọlafa ina ati Gbọnka Ebiri.

Timi Agbale ati Gbọnka Ebiri jẹ akọni ọdẹ aperin ati jagunjagun ni Ọyọ atijọ, ti wọn ko si lee kọ iyan wọn, ki wọn ma fi ewe boo, ti itan si sọ fun wa pe Timi lo da ilu Ẹdẹ, to wa nipinlẹ Ọṣun silẹ.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Gẹgẹ baa se kaa loju opo itakun agbaye, taa si rii gbọ ninu itan atẹnudẹnu, a lee tọpasẹ itan Gbọnka ati Timi Agbale si ọdun 1500.

Eyi jẹ lasiko to n lo ọfa to maa n yọ ina lati fi ja ogun, idi si niyi ti wọn ṣe n pe e ni Timi Agbale Ọlọfa ina.

Gbọnka Ebiri ni tiẹ kii lo ọfa lati jagun amọ o ni oogun ju Arọni lọ, eyi to maa n lo lati fi sẹgun ọta.

Ẹlẹdaa fi ọpọ awọn akọni nla jinki ilẹ Yoruba laye atijọ.

Itan naa sọ fun wa pe, Timi Agbale jẹ ọrẹ timọ-timọ fun Gbọnka Ebiri, ti awọn mejeeji si jẹ jagunjagun laye igba ti Alaafin Sango n jọba.

Bi itan igbe aye Timi Agbale Ọlọfa ina ati Gbọnka Ebiri se lọ ree:

'Èmi gan máa ń béèrè lọ́wọ́ ara mi pé ta ni Wole Soyinka gangan'

Osteogenesis, aisan níní egungun tó rọ̀ ló ń ba Efia fínra

Wo itan omi gbigbona ati tutu ni Ikọgosi Ekiti

Sogidi Lake: Kòṣẹja-kòṣèèyàn lá bá nínú adágún odò náà -Ojedele

Yoruba Culture: ọjọ́ méje ni wọ́n fí n rẹ ẹ̀kú Danafojura kó tó jáde

Ẹ̀ wo bí àwọn ẹ̀ṣọ́ ojú etí òkun ṣe ń ṣiṣẹ́ l'Eko

World water day: Ẹrin Ijesa, Ọ̀ṣun Oṣogbo, àwọn ibùdó ìgbafẹ́ omi tí ó yẹ kí o mọ̀

Kí lo fẹ́ mọ̀ nípa D.O Fágúnwà?

Afárá odo ọya keji :Ta ni yóò parí rẹ?

Lagos King: Mátikú ọba tó lo lo ọdun mẹta lórí oyé latari rogbodiyan Eko

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Ṣé òótọ́ ni pé èpè Alaafin Aole ń ja Yorùbá?\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ọpọ ọdọ lode oni si lo fẹ mọ ohun ti iran Yoruba ṣe fun Aole, to fi ṣẹ epe naa.

Ati pe, ṣe lootọ ni epe naa n ja ẹya Yoruba, eyi to mu ki ifẹ, isọkan ati igbọraẹniye sọnu laarin ọmọ Oodua.

Idi ree ti BBC Yoruba fi ṣe akojọpọ itan nipa igbe aye Alaafin Aole, ija rẹ pẹlu Afonja, titi de ori iku ati epe ti wọn lo ṣẹ fun Yoruba.

Gẹgẹ bi a ṣe ka a loju opo itakun agbaye ati ninu awọn iwe itan lorisirisi, ọba ilu Oyo ni Alaafin Aole, Afonja si ni aarẹ ọna Kakanfo rẹ, ohun to si fa aawọ laarin awọn mejeeji, ti Aole ṣe binu ṣẹ epe ree:

Ija Alaafin Aole ati Afonja:

Ni igba ijọba Oyo ijọhun, asẹ ti Alaafin ba pa laarin ilu, abẹ lo gee nitori lẹyin asẹ Ọba, ko si ọrọ miran mọ, Ọba lo ni ilẹ, Ọba lo ni ohun gbogbo.

Iru aṣẹ bẹẹ ko si yọ awọn ijoye Alaafin, eyiun Oyomesi silẹ, to fi mọ awọn olori ilu to wa labẹ isejọba ni Oyo ati olori ikọ ologun, tii ṣe Aarẹ Ọna Kakanfo.

Itan sọ fun wa pe ọmọ Alaafin Abiodun ni Aole, o si jọba nilu Oyo laarin ọdun 1789 si 1796,

Alaafin Ajagbo si lo ṣe ifilọlẹ oye Aarẹ Ọna Kakanfo ti Afonja jẹ, bi o tilẹ jẹ pe Alaafin Abiodun lo fi Afonja jẹ oye naa.

Ọmọ bibi ilu Iwere ile, to wa ni ẹba ilu Iganna ni agbegbe Oke Ogun ni ẹkun ariwa ipinlẹ Oyo, ni iya Alaafin Ajagbo ati Abiodun.

Amọ Ajagbo ti ge ègún pe aarẹ ọna Kakanfo kankan ko gbọdọ ko ogun ja ilu naa laelae.

Cancer: Àṣe ara mi ni iso ti n run gbogbo bí mo ṣe n ṣèrànwọ́ lórí jẹjẹrẹ

Kini o fa epe ti a n sọ yìí?

Ni ọjọ kan, Aole ke si Afonja, tii ṣe Aarẹ Ọna Kakanfo rẹ pe ko gbe ogun lọ si awọn ilu kan, ninu eyi ti ilu Iwere ile wa, ti Afonja si yari pe ko ni ṣeeṣe nitori egun ti Alaafin Ajagbo ti fi lelẹ saaju.

Alaafin Aole ri iwa Afonja lati tapa si asẹ oun bii igberaga ati ọyaju,

Ọrọ naa si di isu ata yan-yan laarin awọn mejeeji, ija nla to gbona gidi dIde lati ibẹ ni eyi ti awọn Akọni mejeeji si gba lati doju ogun kọ ara wọn tabi fija pẹẹta.

Akoko ti aawọ wa laarin Afonja ati Aole yii ni Shehu Alimi ati awọn eeyan rẹ, tii ṣe ẹya Fulani ja ogun itankalẹ ẹṣin Islam de ilu Ilorin níbi ti Afonja n gbe

Afọnja ko gbe Ọyọ...


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Ẹfunsetan Aniwura lọ́lá, ó lówó, ó sì tún gbajúmọ̀\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Lara awọn obinrin takuntakun to gbe ounjẹ fẹgbẹ, to si tun gba awo bọ nilẹ Yoruba ni obinrin bi ọkunrin kan nilẹ Ibadan, Ẹfunsetan Aniwura, tii se Iyalode ilẹ Ibadan.

Niwọn igba to jẹ pe ọjọ ti pẹ, Iyalode Ẹfunsetan ti wa, to si ti pada sọdọ Eledua, oniruuru itan ni a gbọ nipa rẹ. Idi ni pe ko si akọsilẹ to daju nipa igbe aye akọni obinrin naa.

Itan igbesi aye Ẹfunsetan ko lọ gaara ga bo se yẹ, nitori oniruuru ọna lo pin si. Amọ wọn ni bi ọmọ ko ba ba itan, yoo ba arọba, tii se baba itan.

Akọsilẹ oju opo Wikipedia ni a lo, lati se akojọpọ itan nipa igbe aye Ẹfunsetan Aniwura yii.

Itan igbe aye Ẹfunsetan Aniwura:

'Èmi gan máa ń béèrè lọ́wọ́ ara mi pé ta ni Wole Soyinka gangan'

Florida: Ọ̀ọ̀nì àléègbà dé ba Mary lálejò lọ́gànjọ́ òru

Sugbọn ta ba n sọrọ awọn obinrin takuntakun nilẹ Ibadan ati nilẹ Yoruba, itan ko lee gbagbe Ẹfunsetan Aniwura, tori o se iwọn to lee se lasiko tiẹ.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Awọn Iyalode to ti jẹ ni ilẹ Ibadan

Abayọmi Aranmọlatẹ, Dr Laser: Vagino Plasty àti iṣẹ́ abẹ ẹwà Obìnrin ló jẹ mí lógún

Painter: Samuel ni ìdàgbàsókè Nàìjíríà ló jẹ òun lógún!


Akọle: Ìtàn Mánigbàgbé: Ọ̀rẹ́ àjèjì ló kóbá Afọnja, tí Ilọrin fi bọ́ lọ́wọ́ Yorùbá\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Afọnja gba ilu Ilọrin labẹ akoso ilu Ọyọ, to si kede pe ilu naa ti di ilu olominira

Lara awọn orukọ ọmọ ilẹ Kaarọ Oojiire ti a ko si lee gbagbe ni Afọnja wa, ta ba si se n ranti Afọnja, naa la ma ranti ilu Ilọrin nibi ti Afọnja tẹdo si dọjọ alẹ.

O tun seese ki iran Yoruba ma lee gbagbe Afọnja nitori ipa to ko nilu Ilọrin ati awọn isẹlẹ to sẹlẹ nibẹ eyi to si n ja rainrain nilẹ titi di asiko ta wa yii.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Gẹgẹ bi itan atẹnudẹnu ti jẹ ko ye wa, to fi mọ oju opo Wikipedia ati Facebook , a ko lee pe ori aja, ka ma peri ikoko ta fi se e, ni ọrọ Afọnja, ilu Ilọrin ati Ọyọ ile jẹ, nitori pe wọn tan mọ ara wọn.

N jẹ bawo ni itan igbe aye Afọnja se lọ, ipa wo lo ko si idagbasoke iran Yoruba, ki si ni awọn isẹ to gbe ile aye se ta fi n ranti rẹ di oni yii.

Itan igbesi aye Afọnja:

Ni kete ti Afọnja pada de lati Apomu lo gba aafin Ọyọ lọ, to si ni ki Alaafin Aolẹ funra ara rẹ fi ori apere silẹ

Ki lo sokunfa aawọ nla laarin Afọnja ati Alaafin Aolẹ?

Abdulsalam lo ede rẹ lati fi gba awọn ọmọ ogun Afọnja, ti wọn si gba ẹmi Afọnja lọdun 1817

Ibẹrẹ iṣubu Afọnja nilu Ilọrin:

Ọpọ ẹkọ lo wa lara itan Afọnja yii, eyi to yẹ ka mu lo lode oni nitori ẹni to jin si koto, yẹ ko kọ awọn ara yoku lọgbọn, itakun kansoso ko si yẹ ko da wa lepo nu lẹẹkeji.

Ọgbọn ti itan Afọnja kọ wa:


Akọle: Ìtàn mánigbàgbé: Ajayi Crowther ní ọjọ́ ìbànújẹ́ àmọ́ tó di ọjọ́ ayọ̀ ni ọjọ́ tí wọ́n kó òun lẹ́rú\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ọkan lara awọn eeyan to fori sọta akoko owo ẹru, to si di ẹru nigba naa, amọ ti ori ko yọ, to si pada di ojisẹ Ọlọrun ni oloogbe Samuel Ajayi Crowther.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ninu lẹta kan ti Ajayi Crowther kọ ko to dagbere faye lo ti salaye ohun ti oju rẹ ri loko ẹru ati bi wọn se koo lẹru, ko to di pe o ri idande gba.

Bi wọn se ko mi lẹru:

Oju ẹni maa la, a ri to, oju ẹni maa la, yoo ri iyọnu. Ọ́pọ́ isẹlẹ miran to n sẹlẹ si ẹda to maa n mu omije, idaamu ati iya nla wa, ni a maa n kọ, lai ms pe ọna ti a tọ de ibi ayọ wa ni.

Itan bi wọn si se mu Samuel Ajayi Crowther lẹru yii lo n kọ wa pe bi a ko ba jiya to to agbọ̀n, a ko lee jẹ aye to to aha.


Akọle: Ìtàn mánigbàgbé: J.F Odunjo kó ipa ribiribi sí àgbéga èdè Yorùbá\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ta ba si ni ka maa darukọ awọn to jẹ sawawu oloogbe Odunjọ, a o mẹnuba Daniel Olorunfẹmi Fagunwa, taa mọ si D.O Fagunwa, ẹni ti oun naa se gudugudu meje ati ya ya ya mẹfa ninu isẹ iwe itan arokọ.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ọpọ wa lo ka iwe onkọwe yii lasiko taa wa nile iwe, bẹẹ si ni bi onirese J.F Odunjo ko ba fingba mọ, awọn eyi to ti fin silẹ ko lee parun laelae.

Idi si ree ti BBC Yoruba fi fẹ ka mọ nipa itan igbe aye akọni onkọtan naa.

ITAN IGBE AYE J.F ODUNJO GẸGẸ BO ṢE WA LOJU OPO ITAKUN AGBAYE:

Wo itan omi gbigbona ati tutu ni Ikọgosi Ekiti

Trump picture: ọjọ́ tí Trump kí mi kú iṣẹ́ lórí 'twitter' ní inú mi dùn jù- Oyedele

Oloogbe Oloye Joseph Folahan Odunjo jẹ eeyan nla, ẹni takuntakun to ko ipa tiẹ, ti kii se keremi si ilọsiwaju ede Yoruba ati isẹ olukọ nilẹ Yoruba.

Titi laelae si la o maa ranti akọni onkọwe naa fun ipa ribiribi to ko si ede Yoruba, bi o tilẹ jẹ pe J.F Odunjo ti ku, amọ isẹ ọwọ rẹ si n fọhun sibẹ, ti iran Yoruba ko si le gbagbe rẹ titi aye.

A wa n gbadura pe ki Ọba oke tẹ Joseph Folahan Odunjo si afẹfẹ rere.


Akọle: Ìtàn ààrẹ John Pompe Magufuli dàbi ti Yar'Adua Nàìjíríà àti Atta Mills ti Ghana\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Bí àwọn ààrẹ ilẹ adúláwọ̀ ṣe máa n lo sáà wọ́n tán lórí oyè, bẹ́ẹ̀ ni àwọn míràn máa n kú sórí àléfà.

Bí ti ààrẹ Tanzania, John Magufuli se ku ti aríyànjiyàn sì wà lórí ikú rẹ̀ ni  náà lo ri ti kò si ẹni to mọ idí ikú àwọn olórí orílẹ̀-èdè ilẹ̀ Afíríkà mííràn.

Àwọn ààrẹ orílẹ̀ -èdè mẹjọ ni a ṣe àkọ́jọ pọ̀ wọ́n ti wọ́n ku si ori aléfà.

 Ààrẹ John Pompe Magufuli (2021)

John Pombe Joseph Magufuli

Ààrẹ orílẹ̀ -èdè Tanzania John Pompe Magufuli náà ti darapọ̀ mọ́ àwọn olórí orílẹ̀-èdè to kú sórí àléfà.

Okú ni ọjọ́ kétàdinlógún, oṣù kẹta, ọdún 2021 lẹ́yìn oṣù péréte tó jáwé olúbori nínú ìbò ààrẹ lẹni ọdún mọ́kànlélọ́gọ́ta.

Gẹ́gẹ́ ìgbákejì ààrẹ ṣe sọ Semia Suluhu Hassan  ààrẹ àná kú látparí àìsàn ọkàn tó ti n bá fíra láti bi ọdún mẹ́wàá sẹ́yìn.

Ìkéde yìí wáyé lẹ́yin bi ọ̀sẹ méjì ti kò sí ẹni tó kófìrí rẹ̀ ni àwùjọ, tí àwọn ènìyàn sì bẹ̀rl si ni tẹnubọlẹ̀ nípa ìlera rẹ̀ àti pé níbo ni ààrẹ wà.

 Ààrẹ Pierre Nkurunziza  (2020)

Nkurunziza ààrẹ Burundi nigba kan ri president Pierre

Ààrẹ Burundi tẹ́lẹ̀rí  kú ni ẹni ọdún márùnléláàdọ́ta nínú oṣù kẹfà ọdún 2020. Gẹ́gẹ́ asṣójú orílẹ̀-èdè náà Willy Nyamitwe, NKuruziza ṣe sọ pé àìsàn ọkàn lo pa aèyí tó yàtọ sí ahesọ to n tànkálẹ̀

Gẹ́gẹ́ bi àtẹjíṣẹ́ kan lórí twitter lọjọ kẹjọ oṣù kẹrin ọdún tó kọjá pé " àgbárí jọ àwọn dókítà ko le dóòlà ẹmí rẹ̀ lẹ́yìn to ni àìsàn ọkàn"

Ọdún mẹ́ẹ̀dógún ni Pierre lo gẹ́gẹ́ bi ààrẹ Burundi

 Ààrẹ Michael Sata (2014)

Ààrẹ orílẹ̀-èdè Zambia Micael sata ku ni éni ọdún mẹ́tàdínládọ́rin, lẹ́yìn  to lọ gba ìtọ́jú ni ilé ìwòsàn kan ti wọ́n ko dárúkọ ni ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ní ọjọ́ kejìdílọgbọ́n oṣù kẹwàá, 2014.

Ìròyìn sọ pé àìsàn to jọ mó ti ọkà náà lo paa.

Lẹ́yìn ìjáwé olúborí rl ni ọdún 2011, oniruuru ẹ̀rí to ko fídímúlẹ̀ lo n tàn ka gbogbo oríll-èdè Zambi. Nígbà ti wọ́n ko rii ni àárín àwùjọ mọ́, ni ọ̀pọ̀ ènìyàn bẹ̀rl si ni sọ̀rọ̀ nípa ìlera rẹ̀

Ààrẹ John Atta Mills (2012)

John Atta Mills

Ààrẹ Ghana John Attah Mills tí ààrun jẹjẹrẹ pa, kú sí ilé ìwòsàn kan ní ìlú Accra lọ́dún 2012.

Àtẹjáde kan láti ọfíísì ààrẹ ẹni ọdún mẹj]idínláàdọ́rin ni...


Akọle: Ìtànjẹ ti pọ̀jù nínú iṣẹ́ tíátà, a kò rí kọ́bọ̀ nínú fíìmù tó wà lórí YouTube - Yomi Fabiyi\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Fabiyi salaye bẹẹ lasiko to n kopa lori eto kan ni ikanni BBC Yoruba pẹlu afikun pe, iya n jẹ ọpọ elere tiata lasiko yii.

O ni afihan awọn sinima to n waye lori ayelujara, ti awọn alagbata n gbe sinima silẹ ni gbẹfẹ lai jẹ kò ṣe iyebiye loju araye, n din ifẹ ati ojulowo isẹ tiata ku.

"Ọpọ awa ta ni sinima to wa lori YouTube ni a ko ri kọbọ gba lori afihan rẹ. Awọn to n ta sinima wa lo n pa owo sapo ara wọn lai fun ẹni to ni iṣẹ ninu ere ti wọn ba jẹ."

"Ẹtan ti pọju ninu iṣẹ tiata, o ti bajẹ , o si ti pin yinkin, ko si le e to ogun ọdun mọ ti ẹka iṣẹ tiata yoo fi dojude."

Bakan naa ni Fabiyi tọka si pe, iya n jẹ awọn eeyan ninu iṣẹ tiata ni oun ṣe n pariwo sita, ẹni to ba si wu, ko fẹran oun, tabi korira oun, osere tiata ti ojuṣe rẹ ba si tọ si sinima kan, lo yẹ ki wọn maa pe sibẹ, lai fi ọrọ ẹbi abi ti ọrẹ ṣe.

" Ẹ jẹ ka ye tan ara wa mọ. Ẹ jẹ ka sootọ pẹlu ara wa, ka ṣe ipade ba ti pin èrè, iya ko ni jẹ wa, tori isẹ ọwọ wa to wa jẹ.

O ni "ko si bi awọn ti yoo ṣe onigbọwọ sinima ṣe le e gbe owo kalẹ, nitori ko si ilana to tọ lati ọdọ awọn oni sinima Yoruba."

Yomi Fabiyi wa gbosuba fun ikọ alaanu ti Foluke Daramola da silẹ, to pe ni para, eyi to n ṣe itọju awọn alaini, pẹlu afikun pe, o seese ki abuku ta ba eeyan nidi ṣiṣe isẹ aanu amọ eyi ko yẹ ko da omi tutu si eeyan lọkan.

" Ọpọ ni ara n ni lori isẹ aanu ti Foluke Daramola n ṣe, ọpẹ iru wa to wa lẹyin rẹ, awọn kan ro pe o n wa okiki, lo ṣe n ṣaanu."

Nigba to n sọrọ lori ẹgbẹ awọn osere ori itage TANPAN ati eto iranwọ to n fun awọn agba ọjẹ ninu ẹgbẹ, Fabiyi ni o ṣe ni laanu pe ko si ọmọ ẹgbẹ naa to n san owo sinu ẹgbẹ, ti wọn ko si pọn omi silẹ de ongbẹ.

" Aarẹ ẹgbẹ wa, Bolaji Amusan, taa mọ si Mr Latin n saayan lati to ẹgbẹ naa, ọmọ ẹgbẹ ti ko ba si ṣe ojuse rẹ ninu ẹgbẹ, yoo da ran isoro to ba baa ni."

Lori ohun ti yoo sẹlẹ si iṣẹ tiata lẹyin ti arun Covid-19 ba kasẹ nilẹ, Fabiyi ni adinku gbọdọ ba awọn sinima oyinbo ti wọn n gbe wa si awọn ile sinima ni Naijiria, ki awọn osere tiata si ni orisun ọrọ aje pupọ, kipo iṣẹ sinima nikan, ti wọn...


Akọle: Ìwádìí ICPC fi hàn pé ènìyàn 721 fi ayédèrú ìwé ẹ̀rí gba iṣẹ́ ìjọba àpapọ̀\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ìwádìí ICPC fihàn pé ènìyàn 721 fi ayédèrú ìwé ẹ̀rí gba iṣẹ́ ìjọba àpapọ̀

Eyi ni ibeere to gba ẹnu ọpọ ọmọ Naijiria kan bi iwadii ajọ ICPC to n risi iwa ajẹbanu ati iwa aitọ ni Naijiria ṣe jade.

Iwadii yii lo ṣafihan iye awọn to n ṣiṣẹ ni ajọ to n ṣakoso ọgba ẹwọn (NPS), abo ara ẹni ni aabo ilu (NSCDC), iwọle-wọde eniyan si Nigeria (NIM), panapana (FFS) ati awọn ajọ meji miiran.

Kò tíì dájú bóyá ọwọ́ àwọn agbófinró tíì tẹ ẹnikẹ́ni lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà

ICPC n ṣe agbeyẹwo iwe ẹri awọn oṣiṣẹ to le ni ẹgbẹrun lọna ogoji ninu eyi ti aṣiri ti tu lori awọn to n lo ayederu iwe ẹri wọnyii.

Àwọn ileeṣẹ ijọba apapọ mẹfa ni wọn ti ri awọn to n lo iwe ẹri ayederu yii.

Lara awọn ẹgbẹrun lọna ogoji naa, ICPC ni awọn ti gbe iwe ẹri ẹgbẹrun mejila yẹwo lara eyi ti wọn ti ri iye ayederu iwe ẹri yi.

Orúkọ ọmọ ni Yorùbá gbà pé ó máa ń ro ọmọ nílẹ̀ Oodua

Ajọ naa ko ti i ṣalaye igbesẹ ti yoo gbe lori awọn to n lo ayederu iwe naa lẹyin ti agbeyẹwo iwe ẹri naa ba pari.


Akọle: Ìwádìí kan ní Ilééṣẹ́ Facebook leè mọ ìgbà tí àwọn tó wà lójú òpó wọn bá ní ìbálòpọ̀\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ilééṣẹ́ Facebook mọ ìgbà tí àwọn tó wà lójú wọn ń nií ìbálòpọ̀

Iwadii ti ileeṣẹ kan ṣe ti fi han pe, ileeṣẹ Facebook lee mọ igba ti awọn to wa loju opo ọhun ba n ni ibalopọ, paapaa julọ, awọn obinrin.

Ileeṣẹ Privacy International to wa nilu ọba lo ṣe iwadii lori awọn oun kan, lori ẹrọ ayelujara ti o ma n ṣe atọka igba ti obirin yoo ṣe nkan oṣu.

Iwadii naa fi han pe, awọn ohun to wa lori ẹrọ alagbeka to n ka igba ti obinrin ba n ṣe nkan oṣu yii, maa n pin lara iwadii wọn pelu ileeṣẹ Facebook.

Lara awọn iwadii ti ẹrọ naa ṣe ni lati mọ igba ti nkan oṣu maa n de, ati iru iriri ti awọn to ba n ṣe nkan oṣu n ni.

Awọn oun to wa lori ẹrọ alagbeka to n ka igba ti obirin ba n ṣe nkan oṣu yii lee mọ oun ti eniyan jẹ, ohun ti wọn mu, alaye nipa ibalopọ ati iru ohun ti won n lo lati ṣe nkan oṣu naa.

Awọn esi iwadii yii lo maa n jẹ ki wọn lee sọ igba ti eeyan lee loyun ati igba ti nkan oṣu miran lee yọju.

Ọna ti awọn ohun to wa lori ẹrọ alagbeka yii fi n pin alaye ikọkọ yii fun ileeṣe Facebook jẹ nipa oun eelo kan ti wọn pe ni SDK.

Ileeṣẹ Privacy International ni awọn ohun elo ori ẹrọ alagbeka bii Period Tracker, Period Track Flo ati Clue Period Tracker kii pin abajade iwadii wọn pẹlu Facebook.

Sugbọn awón akẹgbẹ won mii bii Maya, MIA ati My Period Tracker maa n pin iwadii wọn pelu Facebook.

Suicide Prevention: ìwọ́de yìí wáyé láti gbógun ti pípa ara ẹni


Akọle: Ìwé kíkà ló pín ọmọ tálákà yìí àti àwọn òbí rẹ̀ níyà\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ọmọkunrin kan ree, Jeewan,  to gba ibiti ori daa si ni ori oke Himalayas lorilẹede Nepal tii se ilu abinibi rẹ, to si gbọdọ gun ori oke yii fun ọjọ marun ko to le fi oju kan awọn obi rẹ

Ọmọ ọdun marun si lo wa to fi jade lọ kawe ni Snowland nilu Kathmandu, lẹyin ọdun mejila to si n pada bọ wale, o nilo lati pọn oke naa pada fun odidi ọjọ marun, ko to de ilu wọn.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Jeewan ni ipo ti oun ba ilu naa ati awọn obi oun ko dun mọ oun ninu bi o tilẹ jẹ pe inu wọn dun lati foju kan oun pada.

Ẹ wo bi irinajo ọmọkunrin naa se lọ ati ohun ti oju rẹ ri ko to de ilu wọn.


Akọle: Ìwé àdéhùn: Àwa olùdíje jẹ́ẹ̀jẹ́ láti se ìpolongo ìbò láì lọ́wọ́ ẹ̀sìn àti ẹ̀yà nínú\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Aarẹ Muhammadu Buhari ati awọn oludije kan fun ipo aarẹ  ni wọn ti tọwọbọ iwe adehun naa bayii eyi to wa lati gba alaafia laye lasiko ibo.

Ninu iwe adehun naa lo ti foju han pe, igbimọ eleto alaafia nilẹ wa ti se ipade apero pẹlu awọn oludije fun ipo aarẹ naa, ti yoo waye losu keji ọdun yii.

Awọn ohun to jẹyọ ninu iwe adehun ti wọn fọwọsi:

Awọn ohun tawọn oludije fẹnu ko le lori ninu iwe adehun ti wọn fọwọsi:


Akọle: Ìwòsàn Somalia: Pàsán àti ‘Harmala’ la fi ń se ìwòsàn òògùn olóró\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ọga agba kan nileeṣẹ ọlọpa fi idi rẹ mulẹ pe, lootọ ni awọn ti lọ si ibudo itọju Darushifa, ti wsn ti n tọju awọn to n lo oogun oloro. Ati pe ayẹwo ipo ti ilera awọn alaisan naa ti bẹrẹ, ti wọn si ti ni ki awọn ti ara wọn ya ,aa lọ sile wọn.

Ṣaaju ni ajọ to n mojuto awọn ibudo itọju awọn to n lo oogun oloro ni Kenya, fi iroyin sita pe ibudo ti aṣiri rẹ tu ọhun ko ni ontẹ ijọba orilẹede naa, ti wọn si tun bu ẹnu ẹtẹ lu iwa ipa ati ọdaju, ti wọn n hu si awọn alaisan naa.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ninu iwadi BBC African Eye nipa iwosan ni ilana ti Somalia, eyi to n waye ni ilu Nairobi, lorilẹ-ede Kenya, wọn se awari rẹ pe, awọn alfa to n lo Kurani bii oogun fun iwosan maa n lo iwa ipa fawọn oloogun oloro ti wọn n tọju.

Koda, wọn tun ri pe, oogun kan ti wọn pe ni ‘Harmala’, ti wọn maa n fun awọn eeyan naa, maa n jẹ ki wọn bì, ti wọn yoo si tun maa fi iya ajẹku-dorogbo jẹ wọn.

Awọn Alfa naa maa n gba owo ki wọn to se iwosan fun aisan, irora abi oogun oloro, ti wọn si gbagbọ pe awọn ẹni ibi lo maa n mu irora ba ẹda.

Ṣugbọn awọn to ni ibudo naa ṣẹ lori ẹsun naa.


Akọle: Ìwọnba èèyàn perete lo jáde fun ìgbésẹ̀ láti yo Sẹ́nétọ̀ Dino Melaye\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

INEC ni ètò náà lọ ní irọwọrọse.

INEC fi aworan bi nnkan se n lo si oju opo Twitter wọn.

End of Twitter post, 1

Sugbọn Ìròyìn to tẹ̀ wa lọwọ láti awon ẹkùn ìdìbò ti àyẹwò orúkọ tí n wáyé sọ pe iriri oríṣiríṣi lo n wáyé níbẹ̀.

Usman Okai ti o je oníròyìn abele ni ilu Lokoja sọ pé láwọn ibùdó ìdìbò tí òun ṣe àbẹwò sí gẹgẹ bíi èyí tó wà ni Mopamuro, Lokoja àti ibùdó ìdìbò tó wà ni ilé ẹ̀kọ́ akọ́sẹ́mọsẹ́ Kogi, ìgbésẹ náà kò múná dóko.

"Gbogbo ìsèlè yìí dàbí eré tíátà láàrin Gómìnà àti Senato Dino. Ni àwọn ibùdó ìdìbò kan,àwọn àgùnbánirọ̀ nìkan ní wọn dá joko síbẹ.''

Nínú fanran fidio kan ti o fi ṣọwọ́ sí oju opo Facebook, a rí i ti awọn kàn n yẹ orúkọ tó wà lórí àkọsílẹ wò ti wọn sì ni eniyan kan lo bọwọ luwe ọ̀pọ̀ orúkọ.

Awọn to forukọ silẹ nikan lọrọ kan

Olori ẹka tó n risi eto idanilẹkọ awọn oludibo ni ìpínlè Kogi, Ahmed Bagudu Biambo ni ètò náà n lọ ní irọwọrọse.

O ṣàlàyé pé pàtàkì ìgbésẹ náà ni pé àwọn fẹ fìdí àwọn ojúlówó oludibo múlẹ ṣáájú ìdìbò ti yóò wáyé.

''ẹnikẹni tí kò bá f'ọwọ́ sí ìwé lati pe Sẹ́netọ̀ Dino padà ko ni láti yọjú síbi àyẹwò orúkọ.''

Awọn ti wọn ba se ayẹwo kaadi idibo wọn ni INEC yóò gba oruko wọn silẹ

O tẹsiwaju pe awon ti orúkọ wọn bá wà níbè, ''àwọn oṣiṣẹ wa yóò lo ẹrọ tó n yẹ kaadi wo lati se ayewo pé àwọn ni wọn ni kaadi naa.''

Lẹyin gbogbo rẹ,  o ni awọn yóò gbà ''gbogbo orúkọ àwọn to buwọ́lù ìwé tí aṣoju INEC yóò sì kéde iye eniyan to kópa.''

Dino Melaye ni Sẹ́netọ̀ to soju fun ẹkùn ìdìbò ìwọ̀-oòrùn ìpínlẹ̀ Kogi.


Akọle: Ìwọ́de Shiite: Ọrọ̀ ajé dẹnu kọlẹ̀ ní Kaduna\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Àwọn mùsùlùmí Shiite kọlu àwọn ọlọ́pàá lọ́pọ̀ ìgbà nibi tí wọ́n ti ṣe ìwóbi pé k'ìjọba tú olórí wọn sílẹ̀

Saaju igbẹjọ olori wọn Ibrahim El-zakzaky ti yoo waye l'Ọjọbọ, awọn ọmọ ẹgbẹ Shiite ṣe iwode lati kepe ijọba pe, ki wọn tu olori wọn to wa lahamọ silẹ.

Iroyin sọ di mimọ pe, awọn ọlọpaa meji wa lara awọn to farapa nibi ti wọn ti n dari awọn to n ṣe iwode naa.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Agbẹnusọ fun ile iṣẹ ọlọpaa Aliyu Mukhtar sọ pe, iwọde naa ko yọ awọn obinrin ati ọmọde silẹ.

Iwọde ọhun pa eto ọrọ aje lara ni opopona Ahmadu Bello, o si tun fa sunkẹrẹ fakẹrẹ ọkọ.


Akọle: Ìwọ́de Shiite: Ọwọ́ ọlọ́pàá tẹ ogójì ọmọ ẹgbẹ́ Shiite lẹ́yìn ìwọ́de\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Atẹjade kan ti osisẹ alarina ileesẹ ọlọpaa ilẹ wa, Anjuguri Manzah fisita salaye pe, oun ba imọ awọn ọmọ ẹgbẹ Shiite naa jẹ lati fi tipa gba akoso ile asofin apapọ ilẹ wa lọjọ Isẹgun.

Atẹjade naa ni iwọde wọọrọwọ lawọn ọmọ Shiite naa fi boju kọrọ to bẹyin yọ, ti wọn si fẹ fi tipa wọ ile asofin apapọ amọ tawọn ọlọpaa to wa nibẹ ko gba fun wọn.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Manza ni idi ree ti wọn fi yinbọn mọ ọlọpaa meji lẹsẹ, ti wọn si tun lo okuta ati ọkọ lati fi da ọgbẹ si ọlọpaa mẹfa lara, ti wọn si ti gbe wọn lọ sile iwosan.

Atẹjade naa ni ọwọ awọn ọlọpaa ti ba ogoji ọmọ ẹgbẹ Shiite ti wọn kopa ninu iwọde naa, ti iwadi si ti n lọ lọwọ.

Shiite tún fẹ́ fi ẹ̀hónú hàn lórí 'ọ̀pọ̀' ọmọ ẹgbẹ́ wọn ti iléèṣẹ́ ológun Nàìjíríà pa.

Atẹjade naa wa rọ awọn olugbe ilu Abuja lati maa ba isẹ oojọ wọn lọ, ti alaafia si ti n pada jọba ni agbegbe naa.

Shiite ati ọlọpa fija pẹẹta nilu Abuja

Ẹgbẹ Musulumi Shia ti fẹsun kan awọn ọlọpaa pe, wọn pa eeyan meji to n fẹhọnu han lasiko ti wọn wa se iwọde ni Ile Igbimọ Asofin apapọ ni ilu Abuja.

Eyi waye lẹyin ti ẹgbẹ Shia se ifẹhọnu han lọ si Ile Igbimọ Asofin ni ilu Abuja, eleyii to fa yanpọn-yanrin laaarin Shia ati awọn ẹsọ alaabo Ile Igbimọ Asofin.

Àwọn mùsùlùmí Shiite kọlu àwọn ọlọ́pàá lọ́pọ̀ ìgbà nibi tí wọ́n ti ṣe ìwóbi pé k'ìjọba tú olórí wọn sílẹ̀

Iroyin fikun un wi pe, awọn ẹgbẹ Shia to wa se ifẹhọnu han naa le ni ẹgbẹẹrun, ti wọn si koju awọn ọlọpaa, ki o to di wi pe awọn ọlọpaa koju wọn.

Gbogbo ilẹkun to wọ ile igbimọ asofin naa ni wọn ti ti bayii, ti awọn asofin ko si le e jade.


Akọle: Ìyibọ́npaniyan ile-iwe Florida: Eeyan mẹ́tadinlogun ti ku\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Aworan amohunmọworan s'afihan bi wọn tin ko awọn ọmọ ile iwe jade kuro ninu ewu

 Awọn ọlọpa si tun sọ wipẹ orukọ afurasi naa ni Nikolas Cruz, ọmọ ọdun mọkandinlogun, to jẹ ọmọ ile-iwe ti ile ẹkọ̀ naa le kurọ.

Ni asikọ ti ọdọmọkunrin naa yibọn l'ọwọ, wọn fi tipa mu awọn akẹko f'ori pamọ ti awọn ọlọpa si ya bo ile-iwe naa.

Wọn ko awọn eeyan jade lẹyin ikọlu ibọn naa

Ikọlu yii jẹ ọkan lara iyibọn paniyan ni ile-iwe to buru ju lati igba ti wọn ti paa eniyan mẹridinlọgbọn ni ile-iwe Connecticut kan ni  ọ̀dun 2012.

Ọgba ọlọpa ijọba ibilẹ Broward, Scott Israel, sọ̀ fun awọn akọroyin wipe ọgbẹni Cruz pa eeyan mẹta ko to ile-ile iwe naa o si pa eeyan mejila ninu rẹ

Eniyan meji pada ku lẹyin igba ti wọn gbe wọn lo si ilẹ iwosan.

Dokita Evan Boyar ti ile ajọ awọn ile iwe Broward Health sọ fun awọn akọroyin l'ọjọru wipe wọn ti gbe awọn eeyan mẹtadinlogun lo si awọn ile iwosan l'agbegbe naa.

Tidunnu ati ayọ l'awọn akẹkọ fi pade awọn obi wọn lẹyin isẹlẹ naa

O s'afikun wipe ọgbẹni Cruz wa ninu awọn ti tọju ati wipe wọn ti nawọ rẹ si awọn ọlọpa. Eeyan mẹta si wa ninu isesi to l'ewu lasiko ti eeyan mẹta miran wa ninu isesi to balẹ.

Wọn sin gbiyanju ati da awọn ẹniti ajalu naa ba l'ọwọ. Ọgba ọlọpa Israel sọ wipe olukọni ere boolu kan wa ninu awọn ti wọn ku, sugbọn wọn ko ti gbe orukọ kankan jade.


Akọle: Ìyàwó ajagunfẹ̀yìntì Oladipo Diya ti jẹ Ọlọ́run nípè\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ologbe naa tẹri gbaṣọ lọjọ kejidinlogun, oṣu karun un ọdun 2020

Ẹni ọdun mẹrindinlaadọrin naa dagbere faye lẹyin aisan ranpẹ.

Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ aarẹ Muhammadu Buhari, Femi Adesina fi lede, o ni oloogbe naa tẹri gbaṣọ lọjọ kejidinlogun, oṣu karun un ọdun 2020.

Atẹjade ọhun ka pe "Pẹlu ibanujẹ ọkan ati ogo fun Ọlọrun ni a fi kede iku Oloye Deborah Folashade Diya, iyawo ajagunfẹyinti Oladipo Diya lẹni ọdun mẹrindinlaadọrin."

O tẹsiwaju pe ologbe naa fi aye rẹ jin fun igbeleke aye ọmọniyan ati iṣẹ Ọlọrun.

Lẹyin naa lo ni aarẹ Buhari gbadura pe ki Ọlọrun tẹ ologbe ọhun si afẹfẹ rere.

Ajagunfẹyinti Diya ni igbakeji aarẹ ologun ana, ọgagun Sani Abacha ki wọn to fẹsun ifipagbajọba kan an.

Restructuring: Àgbékalẹ̀ orílẹ̀èdè Nàìjíríà lọ́wọ́ yìí kò lè fàyè


Akọle: Ìyàwó: Ọkọ mi kúndùn ìbálòpọ̀ kọjá sísọ lẹ́yìn ìgbeyàwó ogun ọdún\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Bi iṣẹlẹ naa ṣe lọ niyi:

"Mo maa n ro wi pe igbeyawo mi ko ni abuku kankan, nitori pe emi ati ọkọ mi ti mọ ara wa fun ọpọlọpọ ọdun, ka to gbe ara wa ni iyawo. A si ti di tọkọtaya fun bi ogun ọdun, bẹẹ la ti bimọ.

Oniṣowo nla ni ọkọ mi, o si maa n rinrinajo loorekoore nitori iṣẹ rẹ. Eyi mu ko jẹ pe emi nikan ni mo n mojuto awọn ọmọ wa, ṣugbọn o maa n wa si ile ni gbogbo opin ọsẹ.

Inu rẹ si maa n dun to ba ti pada sile. Eyi ko tilẹ jẹ ki n fura pe nkankan ṣajoji ninu igbeyawo wa.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ayàwòrán Obama: Ọ̀pọ̀ ìgbà ni èmi àti ìyá mi pa èbi mọ́nú kí n tó jẹ́ èèyàn

Ṣugbọn l'ọjọ kan, mo n wa nkankan to gbe mi de ọọfisi rẹ to wa ninu ile wa. Mo ṣakiyesi pe, kọmputa agbeletan rẹ wa ni ṣiṣi silẹ, mi o kọkọ fẹ ẹ wo, nitori kii ṣe aṣa mi lati maa sọ ọkọ mi.

Amọ, atẹranṣẹ ori ẹrọ ayelujara rẹ wa ni ṣiṣi silẹ, ọkan lara rẹ fa oju mi mọra; mo ri pe o ti sanwo ile itura kan silẹ nilu London. Ile itura kẹ?

Mo n gbaradi lati rinrinajo igbafẹ pẹlu awọn ọrẹ mi l'asiko naa, ọjọ to si fẹ ẹ lọ sile itura naa jẹ ọjọ keji ọjọ ti mo fẹ rinrinajo. Eyi tubọ jẹ ki ara o maa fu mi.

Mo ro o titi, ko kuro l'ọkan mi titi ti mo fi beere lọwọ rẹ laarin oru. Ṣugbọn, ko fun mi ni esi kankan fun bi i ọgbọn iṣẹju. Lo ba dahun pe, oun ṣẹmi, ki n dariji oun.

Dariji kẹ? Niṣe ni mo fi ibinu kuro ninu yara ibusun wa, ti mo si lọ si yara igbalejo.

Ko pẹ pupọ lo wa a ba mi, to si bẹrẹ si ni bẹbẹ pe ki n dariji oun.

O jẹwọ pe, oun maa n lọ si awọn ile ijo ti awọn eniyan ti maa n bọ ara wọn si ihoho, ti oun si pade ọmọbinrin onijo kan nibẹ.

Ati pe awọn ti di ọrẹ, eyi si lo mu ki oun gba yara nile itura, ki ọrẹ awọn le ba a gbooro si.

Nkankan sọ fun mi pe wọn ti ni ibalopọ, ṣugbọn ko jẹwọ.

Mo lọ si rinajo mi, pẹlu igbagbọ pe nkan kekere ti a o le yanju ni. Mi o sọ fun ẹnikẹni, bo tilẹ jẹ wipe awọn ọrẹ mi ṣakiyesi pe inu mi ko dun.

Mo bẹrẹ si ni ba a fa wahala ninu ile titi to fi jẹwọ fun mi ni ọjọ kan lẹyin ọsẹ mẹta pe, lootọ ni oun ati obinrin naa ti n ni ibalopọ lati bi oṣu diẹ.

Niṣe ni mo la ẹnu silẹ, ti...


Akọle: Ìyá Darasimi: Ọlọ́run fi ìbejì rẹ̀ mí lẹ́kún, lẹ́yìn ikú Darasimi tó mu sódà\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Darasimi lo bu omi soda naa mu, nigba ti olukọ rẹ ko tete da lohun lati fun ni omi mu.

Lẹyin isẹ abẹ mẹta ọtọọtọ, Darasimi ko lee jẹun mọ, nkan olomi lo n mu, titi to fi jade laye.

Ọlọrun wa rẹ awọn obi rẹ lẹkun lẹyin osu mẹsan ti Darasimi ku, pẹlu ibeji ọkunrin lanti-lanti.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:


Akọle: Ìyá ìbarùn-ún: Mo rò pé ‘scan’ ń pa irọ́ niní oyún pé márùn-ún ni màá bí\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Iyalẹnu lo maa n jẹ fun ọpọ eniyan lati bi ọmọ meji abi mẹta ni ẹẹkan soso, ka ma sẹsẹ sọ ti ọmọ marun-un.

Bẹẹ ni ọrọ ri pẹlu idile Imudia ati Oluwakẹmi Uduehi, nigba ti wọn bi ọmọ marun-un ni ẹẹkan soso.

Iya ibarun-un naa sọ fun BBC Yoruba pe, oun ko lee jade bi o se wu oun nitori awọn ibarun-un naa.

Amọ o wa n dupẹ lọwọ Ọlọrun pe ẹẹkan pere ni oun yoo jẹ irora ọmọ bibi pẹlu ibarun-un ti oun bi naa.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Bẹẹ ni ọrọ ri pẹlu idile Imudia ati Oluwakẹmi Uduehi, nigba ti wọn bi ọmọ marun-un ni ẹẹkan soso.

Iya ibarun-un naa sọ fun BBC Yoruba pe, oun ko lee jade bi o se wu oun nitori awọn ibarun-un naa.

Amọ o wa n dupẹ lọwọ Ọlọrun pe ẹẹkan pere ni oun yoo jẹ irora ọmọ bibi pẹlu ibarun-un ti oun bi naa.


Akọle: Ìṣẹ̀lẹ̀ Èkó: Aáwọ̀ Ọbàkan sọ ilé di áláwọ̀ méjì\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ìṣẹ̀lẹ̀ Èkó: Aáwọ̀ Ọbàkan sọ ilé di áláwọ̀ méjì

Ilé náà, tí kò dín ní àádọ́ta ọdún, la gbọ́ pé ẹni tó nií ti kú.

Àmọ́ṣá ṣe wọ́n ní bí iná bá kú, yóò fi eérú bojú, èyí ló mú àwọn ọmọ rẹ méjì, tí wọn jẹ́ ọkùnrin àti obìnrin, jogún ilé náà.

Ilé yìí sàfihàn pé ààrin àwọn tó ni kò gún

Lẹ́yìn aáwọ̀ tó wáyé láààrín wọn. kí wọn tó pín ilé náà fún wọn, ó fojú hàn gbangba pé ààrin àwọn ọmọ tó jogún ilé náà kò gún.

Ń ṣe ni wọ́n fi òpó kan pín ilé náà sí méjì níwájú, tí wọ́n tún apákan se, tí wọn sì fi apá kejì sílẹ̀ sí ipò àtijọ́ tó wà tẹ́lẹ̀.

Bí ilé yìí se rí kò se àkóbá fún àwọn ayálégbé ibẹ̀.

Lásìkò àbẹ̀wò BBC Yorùbá sí ilé yìí ládúgbò Bámgbósé, a gbọ́ pé èyí obìnrin ló mú apá òsì ilé náà, nígbàtí ọkùnrin mú apá ọ̀tún.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Àwọn ayálégbé tó bá wa sọ̀rọ̀ ni, ẹnu àwọn ọmọ náà kò ṣọ̀kan lórí ilé yìí, bẹ́ẹ̀ ni ọwọ́ èyí obìnrin rí jájẹ ju ti ọ̀kùnrin lọ̀.

Iṣẹ́ kò ní pẹ̀ bẹ̀rẹ̀ lórí abala kejì ilé náà

Abala tí wọn sì túnṣe yìí jẹ́ ti obìnrin nígbàtí abala tí kò rí àtúnṣe náà jẹ́ ti ọkùnrin.

Àwọn ayálégbé inú ilé náà ní, bí ó tilẹ̀ jẹ́pé ààrin àwọn ọmọ tó jogún ilé náà kò gún, síbẹ̀ èyí kò ní ipa kankan lórí àwọn, pẹ̀lú àfikún pé, isẹ́ kò níí pẹ́ bẹ̀rẹ̀ ní abala kejì ilẹ́ náà.

BBC Yorùbá tiẹ̀ gbọ́ pé ìjọba ìpínlẹ̀ Èkó ti dásí ìsẹ̀lẹ̀ náà.


Àwọn ọmọ bàbá méjì, tí wọn jẹ́ ọkùnrin àti obìnrin, ló jogún ilé náà.

Ó fojú hàn gbangba pé, ààrin àwọn ọmọ tó jogún ilé náà kò gún.

Abala tí wọn sì túnṣe yìí jẹ́ ti obìnrin nígbàtí abala tí kò rí àtúnṣe náà jẹ́ ti ọkùnrin.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:


Akọle: Ìṣẹ̀lẹ̀ ìdigunjalè: Ẹ̀mí ọlọ́pàá mẹ́fà bọ́ ní Ọ̀ffà\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ilé ìfowópamọ́ márùn ún ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ló faragbá nínú ìsẹ̀lẹ̀ náà

Àwọn eeṣin kò kọ ikú adigunjalè náà, tí wọ́n tó ọgbọ̀n níye ló ṣe ọṣẹ́ láwọn báńkì náà fún wákàtí méjì àti ààbọ̀ gbáko, èyí tó sọ ọ̀pọ̀ èèyàn di opó àti ọmọ òrukàn.

Kí aráyé baà leè mọ̀ pé eré kọ́ làwọn wá ṣe, àgọ́ ọlọ́pàá tó wà ní Owódé làwọn alọkólóhunkígbe yìí ti kọ́kọ́ kí wọn kú ilé níbẹ̀, tí wọ́n sì rán àwọn ọlọ́pàá tó wà lẹ́nu iṣẹ́, àwọn èèyàn tó ní ẹjọ́ ní tésàn náà àtàwọn èèyàn míì tó wà níbẹ̀ sọ́run ọ̀sángangan.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Kódà, àwọn eléṣù adigunjalè yìí tún fi ọwọ́ ba àwọn ọlọ́kadà àtàwọn èèyàn míì tó ń fẹsẹ̀ gbálẹ̀ kiri àdúgbò naa lásìkò yìí, bẹ́ẹ̀ tún ni wọ́n dáná sun àwọn ọkọ̀ ọlọ́pàá àtàwọn ọkọ̀ míì tó wà ní àyíká ọlọ́pàá náà, kí ẹnikẹ́ni máá baà leè gbá yá wọn.

Àwọn Ọlọ́ṣà náà, tí wọn ṣiṣẹ́ ibi wọn láti aago márùn ún ku ìṣẹ́jú mẹ́ẹ̀dógún sí aago mẹ́fà ku ogún ìṣẹ́jú ní ìrọ̀lẹ́ ni wọ́n kó òbítíbitì owó láwọn ilé ìfowópamọ́ bíi GTB, Zenith, Union, First Bank àti Ecobank.

Ńse ni òkú èèyàn kún ilẹ̀ káàkiri ìlú Ọ̀ffà nítorí Ìsẹ̀lẹ̀ ìdigunjalè náà

Bí èèyàn bá sì jẹ orí ahun, onítọ̀hún yóò wa ẹkún mu, tó bá fi ojú kan òkú ọ̀pọ̀ èèyàn nílẹ̀, tó kún ojú pópó káàkiri.

Ìròyìn tilẹ̀ sọ pé wọ́n yìnbọn mọ́ ọ̀gá àgbà báńkì kan, ṣúgbọ́n a kò leè sọ bóyá ó ṣì wà ní ààyè tàbí ó ṣì ń gba ìtọ́jú lọ́wọ́.

A yóò máa mú ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ ìròyìn yókù wá fún yín nígbà tó bá yá.


Akọle: Ìṣẹ̀lẹ̀ ìpànìyàn: Iléeṣẹ́ aṣọ́bodè ní àṣìta ìbọn ló fa sábàbí\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ajọ aṣọbode gba pe lootọ ni oṣiṣẹ wọn to yinbọn pa ọkunrin naa ko tẹ ohun to le dena ki ibọn naa o maa yin ara rẹ.

Bo tilẹ jẹ wipe atẹjade kan ti ajọ aṣọbode fi sita sọ pe ''oṣiṣẹ awọn ti wọn lọ yinbọn mọ arakunrin naa, ko ni ọkan lati ṣe bẹ, amọ ibọn to gbe dani lo ṣeeṣi yin ara rẹ.''

Amọ ṣaa, aṣoju ileeṣẹ Iyare Motors to ba BBC sọrọ, Solomon, ṣalaye pe, awakọ wọn jabọ pe awọn oṣiṣẹ aṣọbode ọhun ti mu ọti yo ni owurọ ọjọ Kẹtadinlogun, oṣu Keji ti iṣẹlẹ naa waye.

Eyi lo mu ki wọn maa huwa kebe-kebe, ti wọn si da ọkọ awọn duro lati beere fun owo.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ṣugbọn, agbẹnusọ fun ileeṣẹ aṣọbode, Joseph Attah, to ti kọkọ fi atẹjade sita, sọ pe irọ ni ileeṣẹ Iyare Motors n pa.

''Ẹhn ẹhn, àwọn da ẹni to mu ọti yoo mọ? Ibeere ti Attah bi akọroyin wa niyi, bo tilẹ jẹ pe o gba pe lootọ ni oṣiṣẹ aṣọbode to yinbọn pa ọkunrin naa, ko tẹ ohun to le dena ki ibọn naa o maa yin ara rẹ.

Bakan naa lori ẹsun ti ajọ aṣọbode fi kan pe, bọọsi naa ko aṣọ ti ofin ko faaye gba ni awọn oṣiṣẹ awọn ṣe da a duro, Solomon sọ pe:

"Irọ ni, wọn kan n wa ọna lati bo iwa ti wọn hu mọlẹ ni, kiiṣe 'tori pe ọkọ bọọsi wa ko aṣọ ti ofin ko fọwọ si.

Owo ni wọn fẹ ẹ gba lọwọ awọn eniyan wa."

Fidio naa ṣafihan awọn kan to duro, awọn oṣiṣẹ aṣọbọde, ati arakunrin kan ti ara rẹ kun fun ẹjẹ, to si da bi ẹni to ti ku.

Iroyin to gbalẹ kan lẹyin ti fidio naa jade sori ayelujara ni pe, oṣiṣẹ aṣọbode kan lo yinbọn pa ọkunrin naa to jẹ ọkan lara awọn ero ọkọ bọọsi to n rinrinajo ni opopona Ọ̀rẹ̀ si Benin, nitori owo.

Bakan naa ni Attah ko sọ ni pato, ijiya ti yoo wa fun oṣiṣẹ aṣọbode to yinbọn pa ọkunrin naa, tabi boya owo ti wọn fẹ ẹ gba lọwọ awakọ bọọsi naa ni wọn ṣe daa duro.


Akọle: Íyanṣẹ́lòdì Johesu: ǹkan ń bàjẹ́ síi ni fún àwọn ará ìlú\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Àwọn aláìsàn n dúró dé àwọn òṣìṣẹ́ ìlera lati wa tọjú wọn

Láwọn ilé ìwòsàn ti ìkọ BBC ṣe àbẹwò sí, awọn akẹkọọ dókítà ni wọn n gbé ìgbá, gbé àwo láti ríi pé àwọn aláìsàn ri itọju.

Dokita kan to bá BBC sọrọ ní "iṣẹ yìí tojú súmi. Ẹ wo bi awọn aláìsàn ṣe kun le lọrùn èmí nikan"

Awọn akẹ́kọ̀ọ́ dókítà la ri tí wọn n tọjú àwọn aláìsàn ni LASUTH

Nile ìwòsan ikọni ti fafiti ìpínlè Eko, LASU, ni Ikeja, àwọn akẹ́kọ̀ọ́ dókítà la ri tí wọn n tọjú àwọn aláìsàn.

Won ní iṣẹ wàhálà ni ṣugbọn ''o di dandan láti ṣe.''

Ọkan nínú wọn ni "a  ko gba aláìsàn tuntun mọ. Àwọn tó tí wà nílé tẹlé nikan ní a ń tọjú"

Awọn akẹ́kọ̀ọ́ dókítà LASUTH

Bákan náà ni ọrọ ṣe rí ní ilé ìwòsan ìjọba tí o wà ní Ifako Ijaiye.

N'isẹ ní àwọn aláìsàn àti awọn dókítà n ke ìnira lori bi ko ṣe sí àwọn òṣìṣẹ́ ìlera nílẹ̀.

Àwọn òṣìṣẹ́ ìlera ní ilé ìwòsan ìjọba ìpínlè àti ìjọba ìbílẹ jakejado Naijirià darapọ̀ mọ́ iyanṣẹlodi labẹ àsìá ẹgbẹ oṣiṣẹ Johesu lojooru.

Ninu atejade ti awọn olórí ẹgbẹ náà fi sita, wọn ni igbésẹ náà wáyé láti mú kí ìjọba gbarata lórí iyanṣelodi ti àwọn ti kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ láti nnkan bíi ọsẹ mẹta sẹyìn

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:


Akọle: Òbí ọmọ Chibok kú nínú ìjàmbá ọkọ̀\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Awọn ọmọdébìrin yìí ti wà ní àhámọ́ Boko Haram fún ọjọ́ pípẹ́.

Ìjàmbá ọkọ̀ ọ̀ún ni a gbọ́ pé ó wáyé nígbà ti awọn obi náà fẹ́ lọ yọjú sí awọn ọmọ wọn tí wọ́n dá sílẹ̀ ní àhámọ́ Boko Haram tí wọ́n wà ní ile ẹ̀kọ́ gíga ti ilẹ̀ Amerika to wà ní Yola.

Ní ìlú Chibok ni awọn òbí awọn ọmọ òuń ti gbéra lati lọ sí ìlú Yola lọ yọjú sí àwọn ọmọ wọn.

Lágbede méjì ojú ọ̀nà ni ìròyìn sọ pe ọ̀kan lára àwọn awakọ̀ to wa ọkọ̀ oun lọ forísọ ọkọ̀ àjàgbé kan ti wọ́n fi ń sisẹ́ ojú ọ̀nà.


Akọle: Òdùduwà Nation: YWG ní òun kò fẹ́ ìdásílẹ̀ orílẹ̀èdè Yorùbá torí ó lọ́wọ́ òṣèlú nínú\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ẹgbẹ́ YWG ló kọ̀ láti kín olóyè Sunday Adeyemo, tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Sunday Igboho lẹ́yìn, lórí ìpínyà ẹ̀yà Yorùbá kúrò lára orilẹ̀ède Nàíjíríà àti ìdásílẹ̀ ‘Oòduà Nation‘.

Adegoke ni ipolongo idasilẹ orilẹede Oodua ó ti ni ọwọ́ òṣèlú nínú.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

O fikun pe ẹ̀yà Yorùbá kìí fí orí bíbẹ́ ṣe òògùn orí fífọ́, nítorí náà ó tí hàn gbangba gbàngbà pé ọ̀pọ̀ àwọn tó wà lẹ́yìn ọ̀rọ̀ Yorùbá Nation ni àwọn tí kò rí jẹ́ mọ́ lábẹ́ ìjọba APC tó wà lóde yìí.

Ó ní nínú ìwádìí tí ẹgbẹ́ náà ṣe fihan pe ọ̀kẹ́ àìmọye ọmọ Yorùbá àti Hausa ló ti dàpọ̀ nípa ìgbéyàwó, tí òbítíbitì owó sì tún wà gẹ́gẹ́ bi dúkíà ajọni wọn.

Adegoke ni àṣìṣọ ọ̀rọ̀ ńla ni ọ̀rọ̀ tí Sunday Igboho sọ nítorí pé ìdá ààdọ́rùn lé nínú àwọn tó ń gbàrùkù tí ọ̀rọ̀ Oòdua Republic, ló jẹ́ àwọn ti ìjọba bọ́ lọ́wọ́ wọ́n lánàá.

"Wọ́n jẹ, wọ́n mu, wọ́n ná, wọ́n tún lò nínú ìjọba àná, tí gbogbo rẹ̀ tí wá bọ́ lọ́wọ́ wọn báyìí.

" Ìjà ẹgbẹ́ òṣèlú ni wọ́n ń jà kìí ṣe ìfẹ́ ará ìlú"

" Kí ló dé tí wọ́n kò sọ pé kí Hausa, Igbo àti gbogbo elédè mííràn máa kúrò nílẹ̀ Yorùbá, kí gbogbo ọmọ Yorùbá ni gbogbo àwọn ìpińlẹ̀ míràn tó kù náà má a bọ̀ wá sílé.

Sùgbọ́n wọn kò ṣe bẹ́ẹ̀, wọ́n kan ni kí Hausa níkan má lọ, ṣe Yorùbá àti Igbo tan ni? Sé ọmọ Oòdua ni Igbo ní, tó fí jẹ́ pé Hausa nìkan ni wọ́n ni kí ó má lọ?

Ìdásílẹ̀ Òòdúá Nation kìí ṣe ǹkan tí ẹnikan yóò jí láàrọ́ ọjọ́ kan tí yóò bẹ̀rẹ̀, ó ni àwọn eeyan tó yẹ kí wọ́n jòkó jíròrò lórí ọ̀nà tí wọ́n yóò gbe gbà."

Kò sí ìgbà kankan tí Yorùbá jókòó pé ki Igboho  lọ kéde ìyapa kúrò ní Nàíjíríà

Adegoke ni àwọn ọwọ́ òṣèlú ni ọ̀rọ̀ yìí ní nínú, kò sì ṣe e ṣe kí gbogbo Yorùbá wà nínú ẹgbẹ́ òṣèlú kan náà, olúkúlùku ni yóò pín káàkiri.

"Ìbéèrè tí mò ń bèèrè ni pé, ṣe ẹgbẹ́ òṣèlú PDP nìkan ló n fẹ́ Òòdùà Nation ni?

Tó bá jẹ́ pé wọ́n kó gbogbo Yorùbá pọ̀, tí kí ṣe pé àwọn tó ti jẹ́, tí wọ́n ti mu nínú ẹgbẹ́ òṣèlú tó kọja láye Jonathan, lábẹ́ Obasanjo àti Atiku, ló wá jáde pé wọ̀n fẹ́ lọ sí Yorùbá Nation".

Blighted Ovum: Obìnrin kan sọ ohun tójú rẹ̀ rí nígbà tí oyún bàjẹ́ lára rẹ̀ ní...


Akọle: Òfin tuntun: Ọmọ ọgbọ̀n ọdún lè dupò ààrẹ báyìí\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Muhammadu Buhari ti bu ọwọ́ lu àbádòfin tì ó fààyè gba àwọn ọdọ́ láti du ipò kípò

A gbọ́ pé ààrẹ bu ọwọ́ lu àbádòfin náà, ninu gbọ̀ngàn ìpàdé ìgbìmọ́ aláṣe tí ó wà ní ilé ààre, Aso Rock, ní Abuja ní Ọjọ́rú.

Ẹ ó rántí pé ààrẹ ti sọ ní àyájọ́ ọjọ́ ìjọba tiwantiwa ni ọjọ́ Ẹtì pé, oun yóò buwọ́ lu àbádòfin náà ní láìpẹ́ yìí.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ọdún tó kọjá ni Ìgbìmo Aṣòfin Àpapọ̀ gba àbádòfin náà wọlé, láti ṣe àyípadà sí àwọn abala ìwé òfin orílẹ̀-èdè Naijiria, èyítí yóò gé ọjọ orí ati du ipò ààrẹ láti ogójì ọdún sí ọgbọ̀n ọdún.

Òfin náà yóò gé ọjọ orí ati du ipò gómìnà àti sẹ́nétọ̀ láti ọdún márùnlélọ́gbọ̀n sí ọgbọ̀n, ọjọ́ orí àwọn tí o lè dupò aṣojú-ṣòfin láti ọgbọ̀n ọdún sí mẹ́ẹ̀dọ́gbọ̀n.

Muhammadu Buhari ti bu ọwọ́ lu àbádòfin tì ó fààyè gba àwọn ọdọ́ láti du ipò kípò


Akọle: Òfin tí yóò mú àtúnṣe bá ìlànà ìsìnkú ọba ní ìpínlẹ̀ Ògùn ń bọ̀ lọ́nà\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Nile aṣofin ti wọn ti n ṣe ijiroro lori ofin naa, awọn aṣofin ti ka abadofin naa ni igba ẹlẹẹkeji.

Ohun ti ofin naa n gbero ni lati jẹ ki awọn ọba to ba waja ni anfaani isinku ni ilana ẹsin to wu wọn yala ti Kristẹni tabi ti Islam.

Ofin yi ti wọn pe orukọ rẹ ni 'Ogun State Traditional Rulers (Installation and Burial Rites) Bill 2020' ṣebi ẹni ri atẹwọgba lọdọ awọn aṣofin naa.

Ninu ọrọ tirẹ, aṣoju Balogun Akeem Agbolade to jẹ agbatẹru aba naa ni ofin ọhun ṣe pataki lati dena awọn aṣa ti koba igba mu nipa sisin awọn ọba tabi nipa awọn eto ifinijoye wọn.

Olori ile ni tiẹ sọ pe o di dandan lati daabo bo awọn lọbalọba lọwọ awọn aṣa to tabuku ba ijẹọmọniyan .

Lọpọ aaye ni awọn ilana isinku ti wọn a ma ṣe ni bonkẹlẹ ti gbode kan.

Ninu awọn aṣa isinku lati gbọ pe awọn kan a ma ni ki wọn sin eeyan pẹlu ọba to ba ku iyẹn ta mọ si abọbaku.

Oluwo gboṣuba fofin ilana isinku Ogun.

Oluwo ilu Iwo nipinlẹ Osun tio gboṣuba kare fawọn aṣofin ipinlẹ Ogun pẹlu igbesẹ wọn eleyi ti yoo mu atunto ba ilana isinku awọn Ọba lagbegbe wọn.

Oba Abdulrasheed Akanbi kan saara si Awujale ilu Ijẹbu Ọba Sikiru Adetona pe iru idagbasoke yi n waye lasiko rẹ lori apere.

Olúwòó ní àwọn Ọba ń se ẹgbẹ́ òkùnkùn

Ti ofin yi ba kẹsẹjari,eyikeyi Ọba to ba ku yoo ni anfaani isinku ni ilana ẹsin to ba yan laayo yatọ si aṣa tẹlẹ pe wọn yoo sin nilana iṣẹmbaye.


Akọle: Òjò àrọ̀rọ̀dá: Iṣẹ́ òòjọ́ dẹnu kọlẹ̀ l'Ékòó\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ojo arọrọda Eko ṣe idiwọ fún káràkátà

Ọpọlọpọ òpópónà ló kún fún omi, ti awọn awakọ mi i si duro diẹ ki ojo naa wawọ, ki wọn to tẹsiwaju lẹnu irinajo wọn.

Àsìkò yi ni ojo máa n pọ ní orílèèdè Naijirià, tí àwọn àjọ tó n mójú tó ojú ọjọ sí ti fi ìkìlọ síta pé, o ṣeéṣe kí ọjọ po lẹnu ọjọ mẹta yí.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

NISE NI OJO TO RO LEKO KUN OJU TITI

Gẹgẹ bi akọroyin BBC Yoruba, to tọpinpin ojo arọrọda naa ti wi, ọpọ isẹlẹ sunkẹrẹ-fakẹrẹ ọkọ lo waye lawọn ọpọ oju popo nilu Eko, ti aimọye osisẹ si pẹ pupọ, ki wọn to de sẹnu isẹ wọn.

Koda, ọpọ awọn ọja nla-nla gbogbo lo da paro-paro nitori bawọn ontaja ati onibara ko se ri ọna de awọn inu ọja yii, ti agadagodo si wa lẹnu awọn sọọbu ile itaja gbogbo.

Ladugbo Ikoyi nibi ti ofisi Ile isẹ BBC wa, awọn opopona bi Lugard, Alfred Rewane ati Glover kun fọfọ fun omi.


Akọle: Òjò àrọ̀rọ̀dá: Àrá sán pa màálù mẹ́tàlélógùn ní Ekiti\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Àrá abàmì kan ṣe ikú pa màálù tó lé lógún

Eleyi si ti da ibẹru-bojo silẹ ni agbegbe ti iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ ni ijọba ibilẹ Ijero.

Nigbati o n sọrọ iṣẹlẹ naa, darandaran Fulani to ni agbo maalu ọhun Abdulkadri Kadiri sọ pe ọrọ naa ko gba ibi kankan ye oun.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

'Mí ò ya wèrè, mí ò burú, ọ̀nà àtijẹ là ń wá'

Ọgbẹni Kadiri sọ pe eyi nigba akọkọ ti irufẹ iṣẹlẹ yii yoo ṣẹlẹ s'oun lati igba ti oun ti n ṣe ọsin maalu fun ọdun marundinlogoji.

Òsìn màálù

O fi kun ọrọ rẹ sọ pe, oun lọ si agbo maalu oun lẹyin ti ojo ti rọ fun wakati mẹfa nibi ti oun ti ba oku maalu nilẹ rẹpẹtẹ.

''Ko si apa kankan lara wọn nigba ti mo yẹ wọn wo. Mo gbagbọ pe amuwa Ọlọrun ni eyi nitori mi o ṣẹ ẹnikankan, mi o dẹ ba ẹnikankan ja.''


Akọle: Òkè Ìdànrè: Òkè tó kéré jùlọ jẹ́ ẹsẹ̀ bàtà 3000\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Gẹgẹ bii Atọnisọna lori oke naa, Gbenga Oyinbo ti wi, ibudo isinmi bii ogun lo wa lori oke yii, fawọn eeyan to n rin irinajo afẹ lati sinmi.

Lara rẹ si ni ibudo isinmi Ọwá ati Dágunró wa.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Oyinbo s fun wa pe oke to kere ju lori Oke Idanre lo jẹm ẹgbẹ́run mẹta ẹsẹ bata nigbati eyi to ga julọ nibẹ jẹ ẹ́gbẹrun mẹfa.

BBC Yoruba tun foju ganni ileẹ́kọ alakọbẹrẹ akọkọ nilu naa ti wọn kọ lọdun 1896, ile ijọsin ọmọlẹyin Kristi kinni, aafin ọba akọkọ atawọn ile alarabara ti wọn ti kọ laye atijọ, amọ to si duro di oni.


Akọle: Òkè Ìdànrè: Òkè tó kéré jùlọ jẹ́ ẹsẹ̀ bàtà ẹgbẹ̀rún mẹ́ta\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Gẹgẹ bii Atọnisọna lori oke naa, Gbenga Oyinbo ti wi, ibudo isinmi bii ogun lo wa lori oke yii, fawọn eeyan to n rin irinajo afẹ lati sinmi.

Lara rẹ si ni ibudo isinmi Ọwá ati Dágunró wa.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Oyinbo sọ fun wa pe oke to kere ju lori Oke Idanre lo jẹ ẹgbẹ́run mẹta ẹsẹ bata nigbati eyi to ga julọ nibẹ jẹ ẹ́gbẹrun mẹfa.

BBC Yoruba tun foju ganni ileẹ́kọ alakọbẹrẹ akọkọ nilu naa ti wọn kọ lọdun 1896, ile ijọsin ọmọlẹyin Kristi kinni, aafin ọba akọkọ atawọn ile alarabara ti wọn ti kọ laye atijọ, amọ to si duro di oni.


Akọle: Òkùnkùn biribiri bí ilé iṣẹ́ mọ̀nà-mọ́ná ṣe jóná\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ìṣẹ̀lẹ̀ iná n'ìlé iṣẹ́ mọ̀nà-mọ́ná s'ọ̀pọ̀ èèyàn sí òkùnkùn biribiri ni Ìkoyí ní ìlú Èkó

 Ìṣẹ̀lẹ̀ náà ló sì ti sọ àwọn olùbárà ilé iṣẹ́ ọ̀un sí òkùnkùn biribiri.

Gẹ́gẹ́ bí a ti gbọ́, ìjàmbá iná yìí ṣẹ̀lẹ̀ ní bíi agogo mẹ́ta sí aago mẹ́wàá àárọ̀ Ọjọ́bọ tí í ṣe ọjọ́ kẹ̀ta oṣù karùn ún ọdún 2018.

Alukoro fún ilé iṣẹ́ panápaná ti ìlú Èkó, Ògbẹ́ni Shakiru Àmọ́dù, tó bá ilé iṣẹ́ iròyìn wa BBC Yorùbá sọ̀rọ̀ fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé ẹ̀rọ amúnáwá kan ni iná náà jó, kò sì ràn mọ́ ara ilé rárá.

Iná jò ilé iṣẹ́ mọ̀nọ̀-mọ́ná ní Ìkòyí ní ìlú Èkó

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:


Akọle: Òndó: Ọ̀gá àgbà àjọ ẹ̀ṣọ́-aláàbò ojúupópó (FRSC) dolóògbé\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ọ̀gbẹ́ni Jack jáde láyé lẹ́yìn àìsàn ránpẹ́.

Ọ̀gbẹ́ni Vincent Jack, "papòdà lẹ́yìn tó ti wà ní ìdùbúlẹ̀ àìsàn, èyí tó mú kó ma lè ṣiṣẹ́ rẹ̀ daadaa fún ìgbà díẹ̀."

Ọ̀gá àgbà àjọ ẹ̀ṣọ́ aláàbò ojúpópó (FRSC) ní ìpínlẹ̀ Òndó ti jáde láyé

Adarí ẹ̀ka ìsẹ́ nínú àjọ nàá ní ìpínlẹ̀ Òndó, Ọ̀gbẹ́ni Oluṣẹ́gun Ògúngbémidé sọ fún BBC pé Ọ̀gbẹ́ni Jack jáde láyé lóòrọ̀ kùtù ọjọ́ kejì, oṣù Karùn, lẹ́yìn àìsàn ránpẹ́.

Ó ní ọjọ́ orí olóògbè n bẹ láàrin àádọ́ta ọdún sí ọgọ́ta.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:


Akọle: Òní ni àyàjọ́ ọjọ́ tí àwọn akẹ́kọ̀bìnrin Chibok sọnù\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ẹgbẹ BBOG se àyàjọ́ ọjọ́ tí àwọn akẹ́kọ̀bìnrin Chibok sọnù

Boya ni wọn mọ wi pe adura wọn lẹyin ọjọ yii yoo kọja esi ayọ bikoṣe itusilẹ wọn kuro ninu ahamọ nitori ṣa dede ni awọn agbebọn kan lati ikọ boko haram ya wọ ileewe wọn ti wọn si ko awọn akẹkọbinrin ọrinlelugba o din mẹrin lọ.

Okiki kan nigba naa kakiri agbaye lori bi ijọba to wa lode lorilẹede Naijiria lasiko naa ṣe kuna lati daabo bo awọn akẹkọ naa.

Nilu Abuja, idanilẹkọ yoo waye eleyi ti Pasitọ Tunde bakare yoo ṣe

Ọjọ abamẹta ni yoo pe ọdun kẹrin ti awọn agbebọn Boko Haram ji awọn akẹkọbinrin naa gbe, mejilelọgọfa wọn lo ṣi wa laharamọ awọn agbebọn yii.

Ọkan o jọkan  eto ni ajọ to n lewaju ipe fun itusilẹ awọn akẹkọbinrin yii ti la kalẹ bayii.

Ni amẹrika, ipade adura yoo waye fun idapada awọn ọmọ naa

Lati naijiria si ilu ọba titi de orilẹede Amẹrika ni iwọde ati eto yoo ti waye lati tubọ tẹnumọ itusilẹ awọn ọmọ yii.

Ni amẹrika, ipade adura yoo waye ni ijọ Society for Advancement of Judaism lẹyin ti  adura jumaat ti waye lọjọ ẹti ni ibudo ẹsin islam to wa ni ilu New York.

Nilu Abuja, idanilẹkọ yoo waye eleyi ti Pasitọ Tunde bakare yoo ṣe.

Okiki kan nigba naa kakiri agbaye lori bi ijọba to wa lode lorilẹede Naijiria lasiko naa ṣe kuna lati daabo bo awọn akẹkọ naa

Ninu ọrọ to fi sita lori ikanni twitter rẹ, aṣiwaju ikọ to n pe fun itusilẹ awọn akẹkọ naa, BBOG, Ọmọwe Oby Ezekwesili ni  'awọn ti ṣeleri pe ko ni si idaduro ni ipe awọn titi di igba ti ijọba apapọ yoo ko awọn ọmọ naa pada. Eyi lo si mu wa duro ṣinṣin di oni"

Aisha Yesufu ni tirẹ ni, "Fun ọdun mẹrin, awọn ọmọbinrin mejilelaadọfa wa ni ahamọ. Itiju nla niyi fun ijọba. Leah Sharibu ti lo ọjọ mejilelaadọta ni ahamọ, ki ni a n beere fun?"

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:


Akọle: Òpópónà Eko si Abeokuta yóò ní àyípadà láìpẹ́\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Òpópónà Eko si Abeokuta ti ń fíyà jẹ àwọn ará ilú láti ọjọ́ tó ti pẹ́

Ọ̀nà náà ti ń fíyà jẹ àwọn ará ilú tí ó ń gbé agbègbè òpópónà yìí láti ọjọ́ tó ti pẹ́ látàri bi àgbàrá omi ṣe máa ń bo ọ̀nà náà nígbàkúgbà tí òjò bá rọ̀.

A gbọ̀ pé wọ́n ti ń kó àwọn irin iṣẹ́ dé ibẹ bayìí bí alákoso iṣẹ́ ọ̀nà, Olalekan Busari ṣe lọ ṣe abẹ̀wò sí ibẹi iṣẹ́ náà ní ọjọ́ aje.

Ọ̀nà ọ̀fun lọ̀nà ọ̀run - omi ò jẹ́ ká ta ọjà

Busari ní ọ̀na náà jẹ́ ọgọ́rin kìlómítà, ogún ninu rẹ̀ wa nínú Ipinlẹ̀ Ekó bí Ọgọ́ta ninu rẹ̀ ṣe wà nínú Ipinlẹ̀ Ogun.

Ọjọ́ kẹrìnlá oṣù yìí ni ìjọba àpapọ̀ bu wọ́ lu ìwé àdéhùn láti tún ọ̀nà náà ṣe, èyí tí yóò gba ọdún méjì àti ààbọ̀. Ile Zic ni iṣẹ́ yóó ti bẹ̀rẹ̀.


Akọle: Òpópónà Mokwa sí Jebba; Afáárá fún àwọn awakọ̀ wó lulẹ̀\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

FRSC gba awọn awakọ niyanju lati gba popona Lokoja ti wọn ba n lo si olu ilu Naijiria, Abuja.

Agbẹnusọ fun ajọ to n risi ọrọ oju popo, Bisi Kazeem nigba to n ba BBC Yoruba sọrọ fikun un wi pe ki awọn awakọ o sọra lati gba ọna naa.

Ninu ọrọ rẹ, Kazeem ni looto ni isẹlẹ naa waye ni ipinlẹ Niger, lẹyin ti ojo rọ.

Ọ̀rọ̀ fún àwọn tó ń lo ike rọ́bà

O gba awọn awakọ niyanju lati gba opopona Lokoja ti wọn ba n lo si olu ilu Naijiria, Abuja.

Iroyin fi lede wi pe ọna Mokwa si Jebba ni ọpọlọpọ eniyan ma n gba lọ si Ilorin ati si Abuja.


Akọle: Òrọ̀ àtìlẹyìn Kanye West sí Trump ti dá wàhálá sílẹ̀\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Àwọn kan ti lẹ̀ sọ wí pé ọgbọ́n láti ta àwo orin rẹ̀ fún àwọn tí ó fẹ́ràn Trump ni.

West ti dá aáwọ̀ sílẹ̀ láàrín àwọn olólòfẹ́ rẹ̀ nígbà tí ó kọ ọ̀rọ̀ àtìlẹ́hìn fún Ààre Donald Trump lórí Twitter ní Ọjọ́bọ.

Ọ̀pọ̀lọ́pọ̀ àwọn aláwọ̀ dúdú orílẹ̀-ede náà ni kò fẹ́ràn Trump, fún ìdí èyí, púpọ̀ nínú àwọn tí ó dá sí ọ̀rọ̀ náà jẹ́ aláwọ̀ dúdú, wọ́n bẹnu àtẹ́ lu ìgbésẹ̀ olórin náà.

End of Twitter post, 1

West fi ìfẹ́ pípé tó ní sí Trump hàn, ní èyí tí Trump náà fèsì ọpẹ́ sí padà

Kanye West tún fi hàn pé inú rẹ̀ kò dùn sí ààrẹ àná ní orílẹ̀-èdè náà, Barack Obama.

Èyi ló wá mú inú bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn aláwọ̀ dúdú orílẹ̀ èdè náà.

 Àwọn kan ti lẹ̀ sọ wí pé ọgbọ́n láti ta àwo orin rẹ̀ fún àwọn tí ó jẹ́ olólùfẹ́ Trump ni ó ń dá.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:


Akọle: Òsèlù Èkìtì: Ọ̀pọ̀ ọmọ PDP ń rọ́ lọ sẹ́gbẹ́ òsèlú SDP\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Bí Fáyòse se fi tipá gbé igbákejì rẹ̀ lé wọn lórí gẹ́gẹ́ bíí olùdíje fún ipò gómìnà ló fàá tí wọ́n se kúrò nínú PDP

Lára àwọn èèyàn tó ya sínú ẹgbẹ́ òsèlú SDP la ti rí igbákejì gómìnà tẹ́lẹ̀ ní ìpínlẹ̀ Èkìtì fún gómìnà Ayọ̀délé Fáyòse, Bísí Ọmọ́yẹni àti sẹ́nétọ̀ tó ń sojú ẹkùn ìdìbò ààrin gbùngbùn Èkìtì, Fátímà Rájí Ràsákì tó fi mọ́ akọ̀wé tẹ́lẹ̀ fún ìjọba  ìpínlẹ̀ Èkìtì, Dáre Béjidé.

Gẹ́gẹ́ bíí a ti gbọ́, àwọn èèyàn yìí lọ sínú ẹgbẹ́ òsèlú SDP nítorí bí gómìnà Ayọ̀délé Fáyòse se fi tipá gbé igbákejì rẹ̀, ọ̀jọ̀gbọ́n Kọ́lápọ̀ olúsọlá, lé wọn lórí gẹ́gẹ́ bíí olùdíje fún ipò gómìnà fún ẹgbẹ́ òsèlú PDP nínú ètò ìdìbò gómìnà tí yóò wáyé ní ìpínlẹ̀ náà ní ọjọ́ kẹrìnlá osù keje ọdún yìí.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ko sọna ni APC ati PDP

Níbi ìpàdé àwọn alẹ́nulọ́rọ̀ tó wáyé lọ́jọ́ ajé ní ìlú Adó Èkìtì, a gbọ́ pé Ọmọ́yẹni fúnra ara rẹ̀ ló wá síbi ìpàdé náà nígbàtí Fátímà Rájí Ràsákì àti Béjidé fi asojú ránsẹ́.

Ètò ìdìbò gómìnà ìpínlẹ̀ Èkìtì tó súnmọ́lé ló sokùnfà ìpàdé náà

Nígbà tó ń sọ̀rọ̀ níbi ìpàdé náà, Bísí Ọmọ́yẹni ní Ọlọ́run ló gbé ẹgbẹ́ òsèlú SDP kalẹ̀, ó sì ti di ẹgbẹ́ òsèlú alágbára kẹta. bákannáà ló tún fi ọwọ́ ìdánilójú sọ̀yà pé màrìwò lásán ni wọ́n tíì rí, egúngún sì ń bọ̀ lọ́nà nítorí omilẹgbẹ èrò sì ń bọ̀ láti wá darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òsèlú SDP.

Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú àwọn akọ̀ròyìn, akọ̀wé ìpolongo fẹ́gbẹ́ òsèlú SDP, Yẹmí Akínbọ̀dé tó darí ìpàdé náà ní, wọ́n pe ìpàdé náà nítorí ètò ìdìbò gómìnà tó ń bọ̀ lọ́nà, tí àwọn sì gbọdọ̀ tètè se àgbékalẹ̀ ètò, àfojúsùn àti oyè ẹgbẹ́, kí ètò ìdìbò gómìnà náà tó wọlé dé tán.


Akọle: Òsìsẹ́ Custom tó wọ asọ Ọ̀gá Àgbà CG ti wà ní ile iwosan!\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Iroyin gbe e jade wi pe osisẹ to wa ni ipo Assistant Superintendent wa si olu ile isẹ naa pẹlu aso oye Comptroller-General.

Iroyin ni arakunrin naa bẹrẹ si ni sọ kantan kantan wi pe Aarẹ Muhammadu Buhari lo pa asẹ fun oun lati wa gba isẹ lọwọ Ọga Agba Ajọ Custom patapata, CG, Hameed Ali.

Agbẹnusọ fun ile isẹ Custom, Joseph Attah lo fidi eyi mulẹ lasiko to n ba BBC sọrọ.

Attah ni ọrọ osisẹ naa ko ba ara wọn mu ni awọn se pe dokita lati wa se ayẹwo fun ọkunrin naa, ti o si ti wa ni ile iwosan lọwọlọwọ.

Fulani Kidnapping: Owó púpọ̀ la san kí wọ́n tó fi mi sílẹ̀


Akọle: Òsìsẹ́ ìjọba: Ọmọ títọ́ kò rọrùn rárá, ọdún kan kò pọ̀jù!\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

'Igbesẹ̀ to dara ni ijọba gbe, amọ pe obinrin nilo ọdun kan lati faramọ ọmọ ti wọn sẹsẹ bi’

Minisita fọrọ oṣiṣẹ ati igbanisisẹ lorilẹ-ede Naijiria, Sẹnatọ Chris Ngige, lo sọ ọrọ yii nibi ipade ‘International Labour Confedence’ to n lọ lọwọ ni Geneva, lorilẹ-ede Swtizerland.

Ngige fikun pe ijọba apapọ ti f'ofin de isẹ awọn abiyamọ, ati pe wọn ko gbọdọ yọ ẹnikẹni ni isẹ nitori o lọ fun isinmi lẹyin ibimọ.

Abilekọ Adeọla Akọgun to jẹ osisẹ ijọba ba BBC Yorùbá sọrọ lori igbese naa sọ pe ‘igbesẹ̀ to dara ni ijọba gbe, amọ obinrin nilo ọdun kan lati faramọ ọmọ ti wọn sẹsẹ bi naa ki ibasepo to dan mọran le wa laarin wọn'.

Bakan naa, Abilekọ Funke Olutuyi, ba BBC Yorùbá sọrọ gẹgẹbi onisẹ ọwọ, pe, o pọn dandan lati fi osu mẹfa silẹ lati fun ọmọ ni ọyan lai fi ounjẹ la a, ki ara ọmọ o ba le ji pepe

‘A nílò ọdún kan láti sinmi lẹ́yìn ìbímọ’ - Òsìsẹ́ ìjọba

Njẹ ọkunrin nilo isinmi nigba ti iyawọ wọn ba sẹsẹ bi ọmọ?

Laipe yii ni ijọba fagile erongba awọn ọkunrin lati máa gba isinmi osu kan lẹyin ti iyawo wọn ba bimọ, ki wọn ba le se itọju wọn bo ṣe to ati bo ti yẹ.

Amọ, Ọmọwe Micheal Afolayan nigba to n ba BBC Yorùbá sọrọ lori koko yii pe, ọkunrin kò nilo isinmi lasiko ti iyawo wọn ba sẹsẹ bimọ, nitori obinrin lo máa n se isẹ inu ile.

Dokita Afolayan wa kan sara si ijọba apapọ fun igbese naa, o si rọ awọn ọkunrin lati tẹpa mọ isẹ nitori ọwọ to ba dilẹ ni esu máa n lo.

Njẹ ọkunrin nilo isinmi nigba ti iyawọ wọn ba sẹsẹ bi ọmọ?

Ipa ti isinmi osu mẹrin yoo ko lori eto ọrọ aje

Ajafẹtọ ọmọ eniyan lori ọrọ igbanisisẹ ati agbẹjọro, Babatunde Ogala, nigba to n fi ero rẹ han lori igbese ijọba apapọ naa sọ pe, isinmi osu mẹrin fun awọn osisẹ obinrin lẹyin ibimọ yoo mu ibugbooro ba eto ọrọ aje orilẹ-ede Naijiria nitori awọn obinrin yoo pa ọkan wọn papọ si ọna kan nigba ti wọn ba n tọ ọmọ lọwọ.

Ipa ti isinmi osu mẹrin yoo ko lori eto ọrọ aje

Bakan naa o fikun wi pe, ọjọ iwaju awọn ọmọ ti wọ̀n sẹsẹ bi naa se koko, nitori itọju ti wọn ba fun wọn ni kekere ni yoo mu wọn dagba bo se ye, ati lati gbe orilẹ-ede wọn ga.


Akọle: Òtítọ ní Obasanjo sọ, Buhari n fí agbára fún ẹlẹ́yàmẹ̀yà ní Nàìjíríà-Soyinka\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Soyinka sọ ọrọ yii ninu atẹjade to fi lede to pe akọle rẹ ni "Between 'Dividers-in-chief' and Dividers-in-law," ni ile rẹ ni Ijegba, Idi-Aba Estate, Abeokuta.

Ilumọọka ọjọgbọn yi ni botilẹ jẹ pe oun ko gba ti Obasanjo nitori o pẹlu awọn adari to ba Naijiria de ibi to wa bayii, lori ọrọ to sọ, oun gbe lẹyin rẹ.

O ni gbogbo ọrọ ikilọ ti Obasanjo ti n fi lede labẹ iṣejọba aarẹ Buhari lo tọna ti o si yẹ ki wọn kiyesi, ṣugbọn ijọba keti ikun si nitori Obasanjo lọ sọ ọrọ yii.

O ṣalaye pe ''iyẹn o ni wi pe mọ yi ohun pada lori iwa buruku ti Aarẹ ana, Olusegun Obasanjo wu nigba ti o wa ni ipo.'

'Amọ, a gbọdọ wo ọrọ ti oun sọ fun itẹsiwaju orilẹede Naijiria ati awọn ikilọ rẹ lai bikita ibi ti ọrọ naa ti wa.'

Soyinka fi kun pe 'Orilẹede Naijiria ti n lọ si okun igbagbe nitori ko si ifẹ tabi ajọṣepọ to le e mu isọkan gbinlẹ mọ lorilẹede Naijiria.'

O ni kaka ki wọn gbọ imọran Obasanjo, radarada ni ijọba aarẹ Buhari n ba kaakiri.

'Ẹlẹyamẹya ti ohun waye labẹ iṣejọba aarẹ Buhari ko ṣẹyin ihuwasi aarẹ fun ara rẹ, ati awọn igbesẹ ati eto ti aarẹ n ṣe ti ko mu itẹsiwaju ba orilẹede Naijiria.'

Ọjọgbọn Wole Soyinka ṣe iranti asiko ti awọn darandaran pa awọn eniyan lọgọọrọ, sugbon kaka ki aarẹ Buhari gbe igbesẹ lati da abo bo awọn eniyan, ohun ti aarẹ Buhari sọ ni pe ki awọn eniyan naa wa ọna lati gbe ni alaafia.

Bakan naa ni o sapejuwe ẹka eto idajọ ni Naijiria ti wọn ko naani ẹtọ awọn araalu afi awọn oṣelu ati awọn alagbara ti wọn le lo ọna magomago lati ri wi pe idajọ naa lo bi wọn ṣe fẹ.

Lai Mohammed, Ayo Fayose, Afẹnifẹre, Ndigbo, Arewa dá sí ọ̀rọ̀ Buhari àti Obasanjo

Awọn ọmọ Naijiria ti bẹrẹ si ni da si ọrọ ti Aarẹ tẹlẹri lorilẹede Naijiria, Olusegun Obasanjo sọ ati esi ti Aarẹ Muhammadu Buhari fun Obasanjo.

Ko pẹ ti Minisita to n ri si iroyin ati aṣa, Lai Muhammed naa tẹnu bọ ọ̀rọ̀ yii lawọn ọmọ Naijiria naa tu kẹkẹ ọrọ silẹ.

Alhaji Lai Muhammed fi sita pe bi kii ba ṣe ti aarẹ Buhari ni, orilẹede Naijiria o ba ti fori sanpọn.

Ni Ọjọbọ, ọsẹ to kọja ni Baba Obasanjo sọ wipe orilẹede Naijiria ti n lọ sokun...


Akọle: Òwe: Kí ni ìtumọ̀ òwe ikú tó ń pa ojúgbà ẹni?\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Amọ o se ni laanu pe ọpọ awọn ọdọ ode iwoyi ni ko mọ awọn owe mọ, ti ọpọ awọn owe abalaye wa si n wọọkun diẹdiẹ.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Idi ree ti BBC Yoruba fi lọ saarin awọn ọmọ Kaarọ oo jire lati mọ bi wọn se gbọ Yoruba si, taa si ni ki wọn pari owe ‘Iku to n pa ojugba ẹni...’

O ya, ẹyin naa, ẹ pari rẹ, ka ;ee mọ bi ẹ se gbọ Yoruba si.

Idahun ni pe : Iku to n pa ojugba ẹni... Owe nla lo n pa fun ni.


Akọle: Òwú tí ìyá gbọ̀n, lọmọ ó ran ni ọ̀rọ̀ Saraki nínú òṣèlú\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ilé tóó lọ: Bukola Saraki padà sí ẹgbẹ́ òṣèlú PDP tó ti wá sí APC

Akọwe Ipolongo ẹgbẹ oṣelu PDP, Kola Ọlọgbọndiyan, ṣalaye fun BBC Yoruba lasiko to n fidi ọrọ naa mu lẹ pe Bukola Saraki lo jẹ ẹni to gajulo pata ninu gbogbo awọn ti wọn dibo yan ninu ẹgbẹ Naa.

O ni fún idi eyi, Saraki ni ọga agba patapata lẹyin alaga gbogboogbo ẹgbẹ naa.

Ọlọgbọndiyan fesi si ọrọ ti Alaga apapọ fun ẹgbẹ oṣelu All Progressives Congress, APC, iyen,Adams Oshiomole sọ wi pe ki Saraki fi ipo rẹ silẹ gẹgẹ bi Aarẹ ile aṣofin lẹyin to fi ẹgbẹ awọn silẹ.

O ni wi pe Oshiomole kò ni asẹ lati sọ pe ki Saraki fi ipo rẹ silẹ.

Akowe ipolongo ẹgbẹ oselu PDP naa fikun ọrọ rẹ pe awọn ti ṣetan lati mu igba daadaa pada wa fun awọn eniyan ni ọdun 2019, pẹlu ileri pe awọn ọdọ yoo laaye lati dije dupo fun Ile Igbimo Asofin labẹ asia PDP ninu idibo gbogboogbo to n bọ.

Ṣé ìwọ mọ Bukọla Saraki dáadáa?

Ọpọ eeyan la bi sile aye, sinu abule ati inu ẹbi kòlà-kòṣagbe, taa si lee pe wọn ni atapata dide. Amọ ti wọn fori ja igbo lati ri i pe wọn de ipo giga nile aye lai naani ọpọ ẹgun to wa ni ọna wọ̀n.

Sugbọn ni ti Abubakar Bukola Saraki, Ọmọbọlanle ni a ba maa pee, nitori pe o ba ọla nile ni, to si dide lati inu ọla lọ si ipo giga.

Bukọla Saraki fori sọlẹ sile aye ni ọjọ kọkandinlogun, oṣu Kejila, ọdun 1962, si idile oloogbe Olusola Saraki, ti oun naa jẹ agba oselu ati gbaju-gbaja ni awujọ wa.

Koda, oun ni Aarẹ Ile Aṣofin Agba orilẹ-ede Naijiria lọdun 1979 si 1983. Gbogbo eniyan lo si maa n pee ni ‘Baba Oloye’ gẹgẹ bii àpèjà rẹ̀.

Ọlọpaa di ẹnu ọna ile Saraki pa

Eto ẹkọ ọmọ Baba Oloye kii ṣe gbẹfẹ

Olusọla ko ginra rara lati fun arẹmọ-kunrin rẹ, Bukola ni awọn ohun mere-mere to n mu ki aye dun fun ọmọde, to si tun n pese ọmọ fun ipo giga ni ọjọ ọla, paapaa, ta a ba wo awọn irufẹ ile ẹkọ to ran Bukọla lọ.

Ile iwe Kings College ni ipinlẹ Eko ni Bukọla lọ feto ẹkọ girama lọdun 1973 si 1978, ile ẹkọ naa kìí ṣe f'awọn ọmọ kola-kosagbe ẹda, nitori ‘yapo-rẹ-wo’ ni nigba naa.

Niwọn igba to si jẹ́ pe ẹni nla, lo n ṣe ohun nla, lẹyin ile ẹkọ girama, Baba...


Akọle: Òyìnbó lásán ni 'consequential adjustment' ẹ ò tún gbọdọ̀ gé owó oṣù ní ìpínlẹ̀ mọ́ - NLC\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ẹgbẹ́ òsìsẹ́ NLC ti ní N33,000 ni gbèdéke owó osù òsìsẹ́, lẹ́yìn tí ìgbìmọ̀ májẹ̀kóbàjẹ́ fi ọwọ́ sí N27,000.

Alaga ana fẹgbẹ oṣiṣẹ nipinlẹ Oyo Comrade Siyanbade Waheed Olojede ni nibi ti ọrọ de duro yii, ko tọ ki awọn Gomina yẹ adehun lori ọrọ owo oṣiṣẹ mọ.

Siyanbade ninu ifọrọwanilẹnuwo pẹlu BBC Yoruba sọ pe ''boju ba yẹju, ko yẹ ki ijọba yẹ ohun pẹlu awọn.''

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Awọn ijọba ipinlẹ kan n wa ibinu ẹgbẹ osisẹ ni, awa naa si ti setan fun wọn

Alaga oṣiṣẹ tẹlẹ ri sọ pe gbogbo ijiroro to yẹ ki o waye lawọn oṣiṣẹ ti ṣe pẹlu ijọba apapọ ti wọn si ti fara da gbogbo aba ti ijọba mu wa nipasẹ adinku lori iye ti awọn beere.

 O ni lopin igba ti owo tawọn Gomina naa n gba lowo oṣu ko yatọ lati ipinlẹ kan si omiran ko yẹ ki wọn maa sọrọ nipa gige owo oṣu nipinlẹ kan si omiran.

''Ọna a ti mu oṣiṣẹ lẹru ni gbogbo oyinbo ti wọn sọ nipa "consequential adjustments". Ki wọn to fẹnuko lori iye owo yii, ko si ẹni ti ko ṣoju rẹ ninu awọn Gomina. Ki lo wa de ti wọn n sọ pe awọn tun fi lọ joko idunadura mii?

''Ko bojumu a o si ni fẹ ki wọn maa roko si ibi ti wọn sọrọ si''

Comrade Siyanbade wa rọ awọn oṣiṣẹ lati san bantẹ wọn ko le daada nitori ọrọ to wa nilẹ yoo gba ki wọn gbaruku ti ẹgbẹ oṣiṣẹ.

O sọ pe laiṣe bẹ, mudunmudun to yẹ ki oṣiṣẹ jẹ lori ẹkunwo oṣu ko ni jẹ ti wọn.

Ìjọba ìpínlẹ̀ ń wá ìbínú òṣìṣẹ́ bí wọn kò bá san àlékún owó oṣù tuntun - TUC

O seese ki alekun owo osu fawọn osisẹ ni Naijiria fori sanpọn ni ọpọ ipinlẹ to wa lorilẹede yii nitori awọn gomina ti kede pe awọn ko lee sanwo ju agbara awọn lọ, bi ọwọ awọn ba se mọ ni eku awọn yoo se fi họri.

Alaga ẹgbẹ awọn gomina ni Naijiria, tii tun se gomina ipinlẹ Ekiti, Kayọde Fayẹmi lo sisọ loju ọrọ naa lẹyin ipade awọn gomina to waye lọjọ Aje nilu Abuja.

Fayẹmi ẹni to sọ pe igbimọ alasẹ ijọba orilẹede yii ko lee se ipinnu nipa sisan owo osu tuntun naa fun awọn ipinlẹ tun salaye siwaju pe ijọba apapọ ko ro tawọn ijọba ipinlẹ rara lasiko to fi n seleri pe oun yoo san ẹgbẹrun lọna ọgbọn naira gẹgẹ bi owo osu to kere julọ fawọn...


Akọle: Òyìnbó ẹni ọdún 46 wá ṣe mọ̀'mí n mọ̀ ọ́ ní Kano pẹ̀lú Isah olólùfẹ́ rẹ̀\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Òyìnbó ẹni ọdún 46 wá ṣe mọ̀'mí n mọ̀ ọ́ ní Kano pẹ̀lú Isah olólùfẹ́ rẹ̀

Oṣu bii mẹwaa sẹyin ni ololufẹ meji yii pade lori instagram ti arabinrin Sanchez si bẹrẹ sii yo ifẹ Sulaiman.

"O kọ ọrọ ranṣẹ si mi lori instagram pe "Ẹ n lẹ o.

Mi o kọkọ dahun tori mo ti ni iriri awọn ọmọ Naijiria to n gba eeyan lori ayelujara.

Super touch: Roller Blader ni mí láti ọdún mẹ́jọ sẹ́yìn

Ṣugbọn ọkunrin kan wa to n kọ ọrọ ranṣẹ si mi ti Sulaiman si mọ pe onigbajuẹ ni o si sọ fun un pe "lọ wa iṣẹ koo jawọ ninu gbigba awọn alaimọwọ mẹsẹ".

 Tori naa mo wo o pe eniyan daadaa ni."

Ọgbẹni Musa ni oun ti maa n la ala ki oun fẹ oyinbo alawọ funfun gẹgẹ bi aya ki oun si jẹ baba awọn ti wọn ni ẹya meji.

"O jẹ ki ala mi wa si imuṣẹ nigba to da mi lohun lẹyin ti mo ki i. La ba bẹrẹ si ni ba ara wa sọrọ ti okun ibaṣepọ wa si n le sii".

Isah to jẹ mọ Minna ni ipinlẹ Niger gangan ni "mo ba ni ko wa bẹ mi wo ni Kano".

O dẹ ṣẹlẹ bẹẹ.

Bakare Mubarak: ọ̀pọ̀ èèyàn ló máa ń fẹ́ dúró sí ẹgbẹ́ mí tójú si máa n tì mí

Arabinrin Sanchez to jẹ alase ni Lindon, California sọ pe oun yoo maa mu Ọgbẹni Isah pada lọ si ilẹ Amẹrika lẹyin igbeyawo wọn.

O sọ fun un pe oun ti ni ọmọ meji - ọkunrin kan, obinrin kan ninu igbeyawo rẹ tẹlẹ ṣugbọn oun ko ltọ lati gba awọn ọmọnaa tori adehun to wa laarin oun ati baba wọn.

Si eyi Ọgbẹni isah to n ṣiṣẹ irun gigẹ to si tun jẹ akẹkọọ ni ko si iṣoro pẹlu iyẹn. O ni oun yoo maa bẹ awọn obi oun ati mọlbi wo daadaa ati pe aranbinrin Sanchez ti gba pe awọn ọmọ awọn yoo maa wa si Naijiria wa bẹ awọn bi oun wo.

Ni ti ogun ọdun to wa laarin wọn nkọ?

Awọn mejeji ni ko si iyọnu pe ẹnikan ju ẹnikeji lọ fiifii.

"Mi o woye pe mo ma fẹ ẹni to kere ju ọgbọ́n ọdun lọ ṣugbọn o gbọn ju ọjọ ori rẹ lọ. Bi mo ba n ba a sọrọ mo maa n ro pe ẹgbẹ mi ni". Arabinrin Sanchez sọ bẹẹ.

BIAFRA at 50: Ìhàlẹ̀ ológun ni Gowon ni ká kọ́kọ́ fi bẹ̀rẹ̀- Aladejẹbi

Iha ti idile Isah kọ

Inu idile Isah dun gidi gan si igbeyawo wọ́n to  mbọ lọna tori wọn ni o ti fun awọn ni iyi lawujọ.

Gbogbo ẹbi rẹ naa lo fọwọ sii pe ki o fẹ Oyinbo alawọ funfun.