కంటెంట్: వాటికన్ పూజారుల్లో అత్యధికులు స్వలింగ సంపర్కులని మార్టెల్ చెప్తున్నారు

''స్వలింగ సంపర్కం గురించి వారు ఎంత తీవ్రంగా విమర్శిస్తే.. వారి రహస్య స్వలింగ సంపర్క జీవితంలో వారి కామోద్రేకాలు అంత తీవ్రంగా ఉన్నాయని అర్థం'' అని ఆయన పేర్కొంటున్నారు.

ఇటలీ రాజధాని రోమ్‌లో గల చాలా చర్చిల్లో ''వేలాది మంది'' రోమన్ క్యాథలిక్ పూజారులు.. ప్రార్థనలు పూర్తిచేసిన తర్వాత స్వలింగ సంపర్కం నెరపుతున్నారని మార్టెల్ 'ఇన్ ద క్లోసెట్ ఆఫ్ ద వాటికన్' అనే తన పుస్తకంలో ఆరోపించారు.

వాటికన్ చర్చి తన మత పెద్దలు బాలలపై అత్యాచారానికి పాల్పడుతుండటానికి వ్యతిరేకంగా వ్యూహరచన కోసం గురువారంలో రోమ్‌లో ప్రత్యేక సమావేశం ఏర్పాటు చేసింది. అదే రోజున ఫ్రెంచ్ జర్నలిస్ట్ మార్టెల్ తన పుస్తకాన్ని విడుదల చేశారు.

పరిశోధన...

''నాలుగేళ్ల పాటు నేను చేసిన పరిశోధన ఫలితం ఈ పుస్తకం. నేను పలు దేశాలకు వెళ్లి కార్డినళ్లు, బిషప్‌లు, వాటికన్‌కు సన్నిహితంగా ఉండేవారిని చాలా మందిని ఇంటర్వ్యూ చేశాను'' అని మార్టెల్ బీబీసీకి వివరించారు.

తన పరిశోధనలో మొత్తంగా 41 మంది కార్డినళ్లు, 52 మంది బిషప్‌లు, 200 మందికి పైగా పూజారులు, దౌత్యాధికారులను ఇంటర్వ్యూ చేసినట్లు చెప్పారు.

చారిత్రక, సామాజిక పరిస్థితుల వల్ల.. తమ లైంగికత కారణంగా తమ తమ గ్రామాల్లో తీవ్ర వివక్షకు, విద్వేషానికి గురైన వందలాది మంది యువకులు దానిని నుంచి తప్పించుకోవటానికి క్రైస్తవ మత పూజారిత్వం ఆశ్రయంగా మారిందని ఆయన విశ్లేషిస్తున్నారు. దీని ఫలితంగా చర్చి అనేది ''స్వలింగ సంపర్కులు మెజారిటీగా ఏర్పాటైన సంస్థగా తయారైంది'' అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

''వాటికన్ అనేది అత్యున్నత స్థాయిలో ఒక గే సంస్థ అని నేను కనుగొన్నాను. ఇది చాలా వరకూ స్వలింగ సంపర్కులు నిర్మించిన వ్యవస్థ. వారు పగటిపూట తమ లైంగితను అణచివుంచుతారు.. సాయంత్రంలో క్యాబ్ తీసుకుని గే బార్లకు వెళుతుంటారు'' అని మార్టెల్ వ్యాఖ్యానించారు.

వాటికన్‌లో 80 శాతం మంది పూజారులు స్వలింగ సంపర్కులేనని మార్టెల్‌తో మాట్లాడిన వారిలో ఒకరు గట్టిగా చెప్పారు. అయితే.. ఈ లెక్కను ఆయన స్వతంత్రంగా నిర్ధారించుకోలేకపోయారు.

ఫ్రాన్స్ ప్రభుత్వంలో పనిచేసిన మార్టెల్ పాత్రికేయుడే కాదు సామాజికశాస్త్రవేత్త కూడా

రహస్య జీవితాలు

అయితే.. పూజలు, ప్రార్థనల సమయంలో తాము తీవ్రంగా విమర్శించే స్వలింగ సంపర్క జీవనశైలిని స్వయంగా పాటించే పూజారులు వేలాది మంది ఉన్నారనటానికి తనకు ఆధారాలు లభించాయని మార్టెల్ చెప్పారు....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రార్థనల్లో తాము నిత్యం విమర్శించే స్వలింగ సంపర్కమే తమ జీవనశైలిగా ఉన్న వేలాది మంది క్రైస్తవ పూజారుల బండారం తన నాలుగేళ్ల పరిశోధనలో బట్టబయలైందని ఫ్రెంచ్ జర్నలిస్ట్ ఫ్రెడెరిక్ మార్టెల్ చెప్తున్నారు.


కంటెంట్: వాటిని సృష్టించిన ఆ ప్రముఖులు వాటిని ఒక్కసారే అని ఊరుకున్నప్పటికీ లక్షలాది మంది నోళ్లలో అవి నానుతూ ఉండడమే కాకుండా సోషల్ మీడియాలో చక్కర్లు  కొట్టేశాయి. అలాంటి కొన్ని '2018 వైరల్స్' కొన్ని..

ఇటీవల సినీనటుడు మోహన్ బాబు ఓ ఇంగ్లిష్ న్యూస్ చానెళ్లకు ఇంటర్వ్యూ ఇస్తూ 'వన్స్ ఫసక్' అన్నారు. తర్వాత ఆ పదం సోషల్ మీడియాలో వైరల్‌గా మారింది.

ఆ పదానికి సరైన అర్థం ఏంటో తెలియదు. కానీ, చాలా మంది 'వన్స్ ఫసక్' అనే పదాన్ని తమకు నచ్చిన తీరులో వాడుకుంటున్నారు.

గూగుల్‌లో ఇప్పటికే 6,67,000 మంది #fasak పేరుతో వెతికారు. ఇక ఫేస్‌బుక్‌లో ఫసక్ పేరుతో చాలా గ్రూప్‌లో క్రియేట్ చేశారు. ట్విటర్ హ్యాష్‌డాగ్‌లోనూ ఫసక్ ప్రముఖంగా కనిపించింది.

దీనిపై మోహన్ బాబు కుమారులు సినీ నటులు మంచు విష్ణు, మనోజ్, లక్ష్మీప్రసన్న ట్విటర్ వేదికగా స్పందించారు. వారు కూడా కొన్ని సందర్భాలకు ఫసక్ పదాన్ని వాడుతూ ట్వీట్‌లు చేశారు.

బాలయ్య... బుల్ బుల్

తెలంగాణ ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా  సినీనటుడు బాలకృష్ణ చేసిన ఒక ప్రసంగం కూడా సోషల్ మీడియాలో వైరల్‌గా మారింది.

తెలంగాణ ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా టీడీపీ అభ్యర్థి నందమూరి సుహాసిని తరఫున బాలకృష్ణ హైదరాబాద్‌లో ప్రచారం నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంలో ఆయన ఒక రోడ్డు షోలో 'సారేజహాసే అచ్చా హిందూ సితా హమారా' గీతాన్ని ఆలపించడానికి ప్రయత్నించి  బుల్ బుల్ అంటూ తడబడ్డారు.

ఆ వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్‌గా మారింది.

మంచు లక్ష్మి... నిలదీసిఫై

సినీ నటి మంచు లక్ష్మి చేసిన ఒక వ్యాఖ్య కూడా సోషల్ మీడియాలో వైరల్‌గా మారింది. ఇటీవల తెలంగాణ ఎన్నికల సందర్భంగా ఓటు వినియోగించుకున్న అనంతరం ఆమె మీడియాతో మాట్లాడారు. ఓటు హక్కు పై స్పందిస్తూ  'ఐ వాంటూ నిలదీసిఫై' అనే పదాన్ని వాడారు. తర్వాత అది సోషల్ మీడియాలో వైరల్‌గా మారింది.

నెటిజన్లు ఈ పదంతో స్కూప్‌లు, మీ మ్స్చేస్తూ సోషల్ మీడియాలో పోస్టులు పెడుతున్నారు.

మోదీ.. పుదుచ్చేరికో వణక్కం

ప్రధాన మంత్రి మోదీ వాడిన ఓ పదం కూడా సోషల్ మీడియాలో వైరల్‌గా మారింది.

ఇటీవల తమిళనాడుకు చెందిన బీజేపీ బూత్‌స్థాయి కార్యకర్తలతో ' నమో' యాప్ ద్వారా వీడియో కాన్ఫరెన్స్ ఏర్పాటు చేసి మాట్లాడారు. ఈ సందర్భంలో నిర్మల్‌కుమార్ జైన్ అనే కార్యకర్త 'మీ ప్రభుత్వం మధ్యతరగతి వారి నుంచి పన్నులు ఎక్కువగా వసూలు చేస్తూ వారి బాగోగులను ఎందుకు పట్టించుకోవడం లేదు?' అని అడిగారు.

అప్పుడు మోదీ అతని ప్రశ్నను పక్కనబెట్టి 'పుదుచ్చేరికో వణక్కం' అంటూ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

2018 కొన్ని కొత్త పదాలను ఇచ్చి వెళ్తోంది. సరదాగా కొందరు.. సమాధానం దొరక్క మరికొందరు.. తడబడి ఇంకొందరు తమ మాటల్లో కొత్త పదాలతో ప్రయోగం చేశారు. అవన్నీ ఈ ఏడాది వైరల్‌గా మారాయి.


కంటెంట్: వాటిలో ఎత్తుగా కనిపిస్తున్న రెండు ఈటెలకు ఉస్మానియా సామ్రాజ్యానికి చెందిన ప్రాంతీయ అధికారి హమ్జా పాషా, గ్రీకు కెటావోలినోస్ శవాలు ఉన్నాయి.

వారంతా చనిపోయి చాలా నెలలైంది. వారి శరీరాలపై ఉన్న విలువైన దుస్తులు పీలికలుపీలికలుగా మారి గాల్లో ఎగురుతుంటే అక్కడంతా కుళ్లిన శవాల దుర్గంధం వ్యాపించింది.

1462 జూన్‌లో యూరప్ రాజ్యం ట్రాన్సిల్వేనియా నగరం టార్గోవిస్తేకు 60 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న ఉస్మానియా సామ్రాజ్యపు ఏడో సుల్తాన్ మొహమ్మద్-2 సైన్యానికి స్వాగత పలికిన దృశ్యం ఇదేనని గ్రీకు చరిత్రకారుడు చాలకోండిల్స్ రాశారు.

సుల్తాన్ మొహమ్మద్-2 1462 మే 17న ఇస్తాంబుల్ నుంచి యూరప్‌లో డాన్యూబ్ నదిని దాటి వాలీచియా రాజు, వ్లాద్-3 డ్రాకులాకు గుణపాఠం చెప్పాలని బయల్దేరినప్పుడు ఆయన ఆ దృశ్యాన్ని చూశాడు.

చరిత్రకారుడు రాదో ఫ్లోరెస్కో, రెమండ్ మెక్‌కలీ తమ ‘డ్రాకులా: ప్రిన్స్ ఆఫ్ మెనీ ఫేసెస్, హిజ్ లైఫ్ అండ్ టైమ్స్’ పుస్తకంలో గ్రీకు చరిత్రకారుల వివరాలను ప్రస్తావించారు.

“ఈ దృశ్యం సుల్తాన్ మహమ్మద్ మీద ఎంత ప్రభావం చూపిందంటే, ఆయన నోట “ఇంత క్రూరుడైన వ్యక్తి నుంచి అతడి రాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడం చాలా కష్టం” అనే మాట వచ్చింది.

ఆయన భయపడి ఆ రాత్రి తాము విడిది చేస్తున్న తమ శిబిరానికి నలువైపులా చాలా లోతుగా కందకం తవ్వించారు. అంతేకాదు.. “ఈ ప్రాంతానికి అంత కష్టపడాల్సిన అవసరం లేదు, రేపు తిరిగి వెళ్లిపోదాం” అని సైనికులకు ఆదేశాలు ఇచ్చాడు.

వాలీచియా అంతకు ముందు కూడా ఉస్మానియా సామ్రాజ్యం అధీనంలో ఉంది. ఈ ముట్టడి తర్వాత కూడా ఉంది.

 సుల్తాన్ అక్కడి నుంచి తిరిగి వచ్చేసినా, వ్లాద్ డ్రాకులాపై పోరాటం మాత్రం ఆగలేదు.

సుల్తాన్ సామ్రాజ్యంపై యుద్ధం

ఆ యుద్ధం ఫలితంగా డ్రాకులా తన రాజ్యం వదిలి పరారయ్యాడు. అతడి స్థానంలో ఉస్మానియా సామ్రాజ్యం మద్దతుదారుడైన అతడి తమ్ముడు ‘రాదో ది హాండ్సమ్’ ప్రాంతీయ అధికారి అయ్యాడు. తర్వాత ఆయన డ్రాకులా అరాచకాలకు బలైనవారి మద్దతుతో దానికి రాజయ్యాడు.

ఉస్మానియా సామ్రాజ్యం గురించి చరిత్రకారుడు కెరోలైన్ ఫింకల్ ఉస్మాన్ కా ఖ్వాబ్(ఉస్మాన్ కల) అనే పుస్తకంలో వాలీచియాతో జరిగిన యుద్ధాన్ని సంక్షిప్తంగా రాశారు. అందులో ఉస్మానియా సామ్రాజ్యానికి వాలీచియా ఏటా పన్నులు చెల్లించకపోవడం, వ్లాద్ డ్రాకులా సైన్యం అరాచకాలకు పాల్పడడంతో 1462లో డాన్యూబ్ నది దాటి వెళ్లి అతడికి బుద్ధి చెప్పాలని సుల్తాన్ మొహమ్మద్ ఆదేశించాడు. యుద్ధంలో విజయం సాధించాక వ్లాద్ డ్రాకులా తమ్ముడు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మైలు దూరం వరకు సువిశాలంగా కనిపిస్తున్న ఆ మైదానంలో అర్థ చంద్రాకారంలో దాదాపు 20 వేల ఈటెలు భూమిలో పాతి ఉన్నాయి. ఒక్కో ఈటెకు ఒక్కో శవం గుచ్చి ఉంది. అవన్నీ టర్కీ సైనికులవి.


కంటెంట్: వాటిలో కొన్నింటిని మేము పరిశీలించాం.

సంప్రదాయ మూలికలు వైరస్‌ను నిరోధించే రోగ నిరోధక శక్తిని పెంపొందించవు

కరోనావైరస్ సోకకుండా చూసుకునే చర్యల్లో భాగంగా దేశ పౌరులను సంప్రదాయ వైద్యం వైపు మొగ్గు చూపే విధంగా ప్రోత్సహించడం ప్రధాని మోదీ ఉద్దేశంలా కనిపిస్తోంది.

రోగ నిరోధక శక్తిని పెంచడానికి కడ అనే వనమూలికల మిశ్రమం వాడేందుకు, అధికారిక సూచనలు పాటించమని మోదీ సూచించారు.

వైరస్ తో పోరాడేటప్పుడు శరీరం ఎదుర్కొనే తీరు రోగ నిరోధక శక్తి పై ఆధారపడి ఉంటుంది కానీ ఈ మిశ్రమం తాగడం వలన రోగ నిరోధక శక్తి పెరుగుతుందనడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవని వైద్య నిపుణులు అన్నారు.

ఇలా ప్రచారమవుతున్న వాదనలకు ఎటువంటి ఆధారాలు లేకపోవడమే పెద్ద సమస్య అని యేల్ యూనివర్సిటీలో ఇమ్యూనాలజిస్ట్ అకికో ఇవసాకి అన్నారు.

భారత్ ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ సంప్రదాయ వైద్యాన్ని ప్రచారం చేస్తూ, రోగ నిరోధక శక్తి పెంపొందించుకోవడానికి వివిధ విధానాల జాబితాను రూపొందించింది.

ఇందులో చాలా చికిత్సా పద్ధతులను కరోనావైరస్‌ను తరిమి కొట్టేందుకు మార్గాలుగా  ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ సూచిస్తోంది.

అయితే, ఇవి పని చేస్తాయని ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు.

ప్రభుత్వ ఫాక్ట్ చెకింగ్ విభాగం కూడా  వేడి నీరు తాగినా, వెనిగర్ లేదా ఉప్పు నీటితో గొంతు పుక్కిలించినా కరోనా వైరస్ రాదనే తప్పుడు సలహాలను నమ్మవద్దని ప్రకటించింది.

టీ తాగడం వలన కూడా వైరస్ దరి చేరదని చైనాలో పుట్టిన తప్పుడు సమాచారం ఇండియా సహా కొన్ని ఇతర దేశాలకు పాకడాన్ని పరిశీలించాం.

భారతదేశంలో లాక్ డౌన్ విధించకపోయినట్లయితే ఏప్రిల్ 15 వ తేదీ నాటికి  8 లక్షల మంది కరోనావైరస్ బారిన పడి ఉండేవారని ఒక పరిశోధన తెలిపినట్లు ఉత్తర భారతదేశంలోని ఏబీపీ న్యూస్ చానల్ తెలిపింది.

అయితే, ఈ పరిశోధనకు ఆధారంగా ఇండియన్ కౌన్సిల్ అఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్ (ఐసీఎంఆర్) పరిశోధనను పేర్కొంటోంది. ఈ వార్త ని బీజేపీ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ చీఫ్ అమిత్ మాలవీయ ట్వీట్ చేస్తే, దాన్ని వేలాదిగా రీట్వీట్ చేశారు.

అయితే, అటువంటి పరిశోధన ఏది జరగలేదని ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ చెబుతోంది. ఐసీఎంఆర్ లాక్‌డౌన్ ప్రభావంపై ఎటువంటి పరిశోధన చేయలేదని రీసెర్చ్ మేనేజ్మెంట్ అండ్ పాలసీ ప్రాంతీయ అధికారి డాక్టర్ రజనీకాంత్ చెప్పారు.

ఏబీపీ న్యూస్ మాత్రం తమ వార్త సరైనదేనని అంటోంది.

అయితే, వైరస్ ఎంతమందికి సోకి ఉండేదనే విషయంలో ఒక 'అంతర్గత పరిశోధన' చేసినప్పటికీ, ఆ వివరాలేవీ వెల్లడించలేదని ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కరోనావైరస్‌ను అరికట్టడానికి దేశవ్యాప్త లాక్ డౌన్ విధించి ప్రజల కదలికల్ని నియంత్రించిన నేపథ్యంలో ఈ మహమ్మారిని ఎదుర్కొనే విధానాల గురించి  రకరకాల తప్పుడు ప్రచారాలు వివిధ జాతీయ వార్తా మాధ్యమాలు, సోషల్ మీడియా ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతున్నాయి.


కంటెంట్: వాటిలో చాలా భవనాల విశిష్ట గాజు అద్దాలను ఓ కళాకారిణి ఎంతో శ్రమించి పునరుద్ధరించారు.

మాయా హుస్సేనీ రెండు దశాబ్దాల పాటు చేసిన కృషి.. బేరూత్ ఓడరేవులో భారీ విస్ఫోటనంతో మట్టిలో కలిసిపోయింది.

ఇప్పుడు వాటిని మళ్లీ పునరుద్ధరించటానికి ఆమె దీక్షగా నడుంకట్టారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

బేరూత్‌లోని చరిత్రాత్మక క్షేత్రాలు 15 ఏళ్ల అంతర్యుద్ధాన్ని తట్టుకుని నిలబడ్డాయి.


కంటెంట్: వాటిలో తీర ప్రాంతంలో ఉన్న 'తొట్లకొండ' బౌద్ధారామం  అతి ముఖ్యమైనది.

ఈ కొండపై రాతి నీటి తొట్టెలు ఉండటంతో దీనికి తొట్లకొండ అనే పేరు వచ్చింది.

ఇక్కడ తొట్లకొండతో కలిపి మొత్తం ఎనిమిది కొండలు ఒకే వరుసలో ఉంటాయి.

అయితే ఇందులో ఏ కొండకూ లేనన్ని భూ వివాదాలు తొట్లకొండకే ఉన్నాయి.

ఈ కొండపై బౌద్ధ భిక్షువుల చైతన్య గృహాలు, ఆరామాలు, విహారాలు, మహా స్థూపం, ఇతర నిర్మాణాలు ఉన్నాయి.

వీటి చుట్టుపక్కల ఉన్న భూమిని ప్రభుత్వం ఇతర సంస్థలకు, వ్యాపార అవసరాలకు ఇవ్వడం వివాదాస్పదంగా మారింది.

ఇంతకూ ఈ కొండపై బౌద్ధారామానికి చెందిన భూమి ఎంత? ప్రభుత్వ భూమి ఎంత?

నౌకాదళం  కనుగొన్న కొండ

1975 సమయంలో భారత నౌకదళం తన అవసరాల కోసం స్థలాన్వేషణ చేస్తున్నప్పుడు తొట్లకొండను కనుగొన్నారు.

తొలుత నౌకదళం చేసిన ఏరియల్ సర్వేలో ఇక్కడి బౌద్ధ స్థూపాల‌ను గుర్తించారు.

ఆ తర్వాత పురావస్తు శాఖ జరిపిన తవ్వకాలలో ఈ నిర్మాణాలు క్రీస్తు పూర్వం రెండో శతాబ్దానికి ముందు బౌద్ద భిక్షువులు నివసించిన ఆవాసాలుగా నిర్ధారించారు.

1978లో తొట్ల‌కొండ‌ను పురాత‌న ప్రాంతంగా, రక్షిత ప్రాంతంగా గుర్తించారు.

"ఇక్కడ జరిగిన తవ్వకాల్లో రోమన్లు, శాతవాహనుల కాలాల నాటి వెండి నాణాలు, బ్రాహ్మి లిపిలో ఉన్న శాసనాలు లభించాయి. ఈ కొండపై రాతి స్తంభాలు,   చైతన్య  గృహాలు, వంటశాల, భోజనశాల, విహారాలు, ప్రధాన బౌద్ధ భిక్షు గది, సమావేశ మందిరం, గిడ్డంగి తదితర కట్టడాలు లభ్యమయ్యాయి. తొట్లకొండపై ఉన్న రాతి నీటి తొట్టెలు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యతను సంతరించుకొంటాయి. బౌద్ధ భిక్షువులు తమ నీటి అవసరాల కోసం అప్పట్లో ఇక్కడ 11 నీటి తొట్టెలను నిర్మించినట్లు చరిత్ర చెబుతోంది. అవి ఇప్పటికీ అలాగే ఉన్నాయి. ఏ కాలమైనా నీటికి ఎలాంటి ఇబ్బంది రాకుండా, నీరు నిల్వ ఉండే విధంగా ప్రత్యేక శైలిలో  వీటిని  తీర్చిదిద్దారు" అని ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ (ఏయూ) ఆర్కియాలజీ విభాగం రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్ తిమ్మారెడ్డి బీబీసీతో చెప్పారు.

పదకొండు తొట్టెల కొండ

"బౌద్ధ భిక్షువులు నీటిని నిల్వ చేసుకోవడం కోసం రాతిని తొలిచి తొట్టెలను తయారు చేసుకున్నారు. ఈ రాతి తొట్టెలు రెండు రకాలు. ఒకటి తాగునీటి అవసరాలకు ఉపయోగించేవి. రెండు చీవరాలకు (భిక్షువులు ధరించే పై వస్త్రం) రంగు అద్దుకోవడానికి రంగు నీటిని నిల్వ చేసే తొట్టెలు. అలాగే తొట్లకొండపైన ఉన్న మహా స్థూపంపై తెల్లని సున్నం అద్దేవారు. రాత్రిపూట దానిపై దీపాలను అలంకరించేవారు. అప్పట్లో దీపాలతో వెలుగుతున్న ఈ స్థూపమే రాత్రిళ్లు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

వేలాది సంవత్సరాల చరిత్ర కలిగిన బౌద్ధ క్షేత్రాలు విశాఖలో ఉన్నాయి.


కంటెంట్: వాటిలోని ఒక పెద్ద పక్షిని తేలికపాటి విమానంలో ఎక్కించుకొని మిగిలిన పక్షులు దాన్ని అనుసరించేలా చేసింది. ఇలా దాదాపు వెయ్యి కిలోమీటర్లు, రెండు పర్వత శ్రేణులు దాటి ప్రయాణించి పక్షులన్నింటిని కాపాడింది.

మధ్య యూరప్‌లో ఒకప్పుడు పూర్తిగా కనుమరుగైన ఈ పక్షలు వీరి కృషి ఫలితంగా ఇప్పుడు సందడి చేస్తున్నాయి.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

బాల్డ్ ఐబస్.. ప్రపంచంలో అంతరించిపోతున్న పక్షుల్లో ఒకటి. ఇవి దిశలను గుర్తించే జ్ఞానాన్ని కోల్పోయాయి. దీంతో ఒక బృందం వాటిని సురక్షిత ప్రాంతానికి తీసుకెళ్లడానికి సృజనాత్మక ఆలోచనతో ముందుకు వచ్చింది.


కంటెంట్: వాట్సాప్ వినియోగదారులు కొందరిని లక్ష్యంగా చేసుకుని స్పైవేర్ దాడి జరిగిందని వాట్సాప్ సంస్థ నిర్ధారించటంతో భారతదేశంతో సహా చాలా దేశాల్లో ఆగ్రహం, ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

భారతదేశంలో కొంతమంది ఈ హ్యాకింగ్ వెనుక ప్రభుత్వ హస్తం ఉందని ఆరోపిస్తూ వేలెత్తి చూపుతున్నారు. పెగాసస్ స్పైవేర్‌ను సృష్టించిందన్న ఆరోపణలున్న ఎన్ఎస్ఓ గ్రూప్  ఉత్పత్తులను ప్రభుత్వం కొనుగోలు చేస్తుందన్న వార్తలు రావడమే అందుకు కారణం.

ఈ ఆరోపణలతో ఆ సంస్థ మీద వాట్సాప్ కేసు వేసింది. ఆ ఆరోపణలను ఎన్ఎస్ఓ గట్టిగా తిరస్కరించింది. భారత ప్రభుత్వం కూడా తన ప్రమేయం లేదంటూ ఆరోపణలను కొట్టివేసింది.

ఈ పరిస్థితుల్లో కొందరు యూజర్లు వాట్సాప్‌కు ప్రత్యామ్నాయాలపై దృష్టి సారించారు. సిగ్నల్, టెలిగ్రామ్ వంటి యాప్‌ల వైపు చూస్తున్నారు. వాటిలో మరింత సురక్షితమైన ఎన్‌స్క్రిప్షన్ ఉందని చెప్తున్నారు.

అయితే,పూర్తిగా తన తప్పు కాని ఒక హ్యాకింగ్ దాడి దుష్ప్రభావాన్ని వాట్సాప్ ఎదుర్కోవాల్సి వస్తోందని నిపుణులు చెప్తున్నారు. భారతదేశంలో 40 కోట్ల మంది వాట్సాప్ వినియోగదారులు ఉన్నారు.

ఈ యాప్‌లోని వీడియో కాలింగ్ ఫీచర్‌లో ఉన్న ఒక లోపం యూజర్ ప్రమేయం లేకుండానే స్పైవేర్ చొరబడేందుకు వీలు కల్పించింది.అయితే, ఫోన్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌లో ఉన్న లోపాల కారణంగానే ఆ స్పైవేర్ ఫోన్‌ను తన నియంత్రణలోకి తీసుకుంది.

''ఆ స్పైవేర్ వినియోగించుకున్న లోపాలన్నీ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ స్థాయిలో ఉన్న లోపాలు. అది ఆండ్రాయిడ్ కావచ్చు, యాపిల్ కావచ్చు'' అని వ్యక్తిగత గోప్యత అంశాల నిపుణుడైన టెక్నాలజీ లాయర్ వినయ్ కేసరి పేర్కొన్నారు.

''మీ హ్యాండ్‌సెట్‌లో స్పైవేర్ ఉన్నట్లయితే... చదవగలిగే ప్రతీదీ - చివరికి మీ కెమెరా లేదా మైక్‌ల నుంచి వచ్చే ప్రతీదీ ప్రమాదంలో ఉన్నట్లే'' అంటారు టెక్నాలజీ రచయిత ప్రశాంతో కె రాయ్.

వాట్సాప్ తనది ''సురక్షితమైన'' సమాచార యాప్ అని ప్రచారం చేసుకుంటోంది. ఎందుకంటే, దాని ద్వారా పంపించే సందేశాలు ఎండ్ టు ఎండ్ ఎన్‌స్క్రిప్ట్ చేసినవి. దీని అర్థం, ఒక వైపు నుంచి పంపించిన సందేశం. దానిని వాస్తవంగా అందుకునే డివైజ్‌లో మాత్రమే చదివగలిగే లేదా చూడగలిగే రూపంలో కనిపిస్తుంది.

''కానీ, ఈ ఉదంతంలో ఆ యాప్ ఎండ్-టు-ఎండ్ ఎన్‌స్క్రిప్ట్ ఉన్నదా కాదా అనే దానితో నిమిత్తం లేదు. స్పైవేర్ అనేది ఒకసారి మీ హ్యాండ్‌సెట్‌లోకి చేరిందంటే, మీ ఫోన్‌లో ఉన్న ప్రతిదానినీ - మూరు చూసినట్లుగానే హ్యాకర్లు కూడా చూడగలరు. అంటే ఈ దశలో ఇది డిక్రిప్ట్ చేసి.....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

వినియోగదారుల స్మార్ట్ ఫోన్లలో స్పైవేర్ (రహస్య నిఘా సాఫ్ట్‌వేర్) ఇన్‌స్టాల్ చేయటానికి తమ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను వినియోగించుకున్నారని వాట్సాప్ నిర్ధారించటంతో, ఈ యాప్‌ను తమ ఫోన్ల నుంచి అన్ఇన్‌స్టాల్ చేయాలని చాలా మంది భావిస్తున్నారు. కానీ, దానివల్ల ప్రయోజనం ఉండదని నిపుణులు చెప్తున్నారు.


కంటెంట్: వాట్సాప్, ఇతర ఫేస్‌బుక్ అప్లికేషన్ల ద్వారా వినియోగదారులు నగదు చెల్లింపులు చేయవచ్చని తెలిపింది. భవిష్యత్తులో ఉబర్, వీసా సంస్థలు కూడా ఈ సరికొత్త లిబ్రా కరెన్సీని అంగీకరించవచ్చని ఫేస్‌బుక్ తెలిపింది. కానీ, వినియోగదారుల నగదు, వ్యక్తిగత సమాచారం ఏమేరకు సురక్షితం అన్న ఆందోళనలు కూడా వ్యక్తమవుతున్నాయి.

అయితే, లిబ్రా డిజిటల్ కరెన్సీ.. స్వీయ నిర్వహణతోపాటు, స్థిరాస్తులను కూడా కలిగి ఉంటుందని ఫేస్‌బుక్ తెలిపింది. నగదు చెల్లింపుల రంగంలో గూగుల్ పే, ఆపిల్ పే, శాంసంగ్ పే ద్వారా ఇప్పటికే చెల్లింపులు జరుగుతున్నా, ఇవేవీ క్రిప్టో కరెన్సీ ఆధారిత సేవలు కావు.

ఫేస్‌బుక్ వినియోగదారులకు లాభం ఉంటుందా?

వచ్చే ఏడాది నుంచి ఫేస్‌బుక్ వేదికల ద్వారా లిబ్రాను కొనుగోలు చేసి, 'క్యాలిబ్రా' అనే డిజిటల్ వాలెట్‌లో నిల్వ చేసుకోవచ్చని, ఆ తర్వాత .. ఒక టెక్స్ట్ మెసేజ్ పంపేంత సులువుగా, వేగంగా ఇతరులకు లిబ్రా కరెన్సీని పంపవచ్చని ఫేస్‌బుక్ తెలిపింది.

ఫేస్‌బుక్ వేదికల ద్వారా చేసే నగదు చెల్లింపులకు నామమాత్రంగా మాత్రమే కమీషన్ వసూలు చేస్తామని ఆ సంస్థ పేర్కొంది.

''ఫేస్‌బుక్ తలపెట్టిన ఈ గ్లోబల్ కరెన్సీ ప్రాజెక్ట్ చిన్నవిషయం కాదు. కొందరు దీన్ని ఓ మహత్కార్యం అని కూడా భావించొచ్చు. ఇదేదో ఫేస్‌బుక్ ప్రధాన కార్యాలయం 'మెన్లో పార్క్'లో ఒక చిన్న బృందం కూర్చుని, ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభానికి ముందు కాస్త కసరత్తు చేస్తే పని జరిగిపోదు. ఫేస్‌బుక్ సంస్థ, కరెన్సీ రెండింటి భవిష్యత్తు ఈ ప్రాజెక్ట్! ఇప్పటికే ఈ రంగంలో పేపాల్-వీసా, ఉబర్-లిఫ్ట్ లాంటి దిగ్గజ భాగస్వామ్యాలు ఉన్నాయి. కానీ ఫేస్‌కాయిన్ లేదా లిబ్రా గురించి చాలా ప్రశ్నలు ఉత్పన్నమవుతున్నాయి'' అని బీబీసీ సాంకేతికరంగ ప్రతినిధి రోరీ సెల్లన్-జోన్స్ అభిప్రాయపడుతున్నారు.

లిబ్రాను ఎవరు అంగీకరిస్తారు?

లిబ్రా నిర్వహణ బాధ్యతను కొన్ని కంపెనీలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు కలిసి చూస్తాయి. వీటిలో ఫేస్‌బుక్ కూడా ఒకటి. ఈ సంస్థల సమూహాన్ని 'లిబ్రా అసోసియేషన్' అని పిలుస్తారు. ఇప్పటికే ఈ అసోసియేషన్‌లో భాగస్వాములైన ఈ కింది సంస్థలు లిబ్రా కరెన్సీని ఆమోదిస్తాయని ఫేస్‌బుక్ తెలిపింది.

ఫేస్‌బుక్ ఈ ప్రాజెక్టును ఎందుకు చేపట్టింది?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా బ్యాంకు ఖాతాలు లేని 170 కోట్లమంది లక్ష్యంగా లిబ్రాను ప్రారంభిస్తున్నట్లు ఫేస్‌బుక్ తెలిపింది. లిబ్రా అన్నది గ్లోబల్ కరెన్సీ అని, లిబ్రాను వాడే యాప్స్, సర్వీసులు మార్కెట్లోని నిబంధనలను తప్పనిసరిగా అనుసరించాలని ఫేస్‌బుక్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

సోషల్ మీడియా దిగ్గజం ఫేస్‌బుక్ 2020లో 'లిబ్రా' పేరుతో సరికొత్త డిజిటల్ కరెన్సీని ఆవిష్కరిస్తున్నట్లు ప్రకటించింది. ఈ దిశగా తన ప్రణాళికను విడుదల చేసింది.


కంటెంట్: వాట్సాప్, ఫేస్‌బుక్, ట్విటర్, యూట్యూబ్ వంటి వేదికల ద్వారా ఈ కంటెంట్‌ను షేర్ చేస్తారు. ప్రధానంగా తటస్థ ఓటర్లను ప్రభావితం చేయడమే దీని లక్ష్యమని సామాజిక మాధ్యమాల వ్యూహకర్తలు(సోషల్ మీడియా స్ట్రాటజిస్ట్స్) అంటున్నారు.

ఈ ఎన్నికల్లో కొందరు నేతలు, రాజకీయ పార్టీలు ఈ విధానాన్ని నమ్ముకుని సోషల్ మీడియా స్ట్రాటజిస్టులు, కన్సల్లెంట్లను రంగంలోకి దించారు.

అలాంటి కొందరు వ్యూహకర్తలను కలిసి వారి పని ఎలా ఉంటుందన్నది తెలుసుకునేందుకు 'బీబీసీ తెలుగు' ప్రయత్నించింది.

పార్టీలు, బడా నేతలు కొందరు వ్యవస్థీకృతంగా పనిచేసే సోషల్ మీడియా కన్సల్టెంట్లను నియమించుకున్నారు. అలాంటి అవకాశం, స్తోమత లేని నేతలు ఒకరిద్దరు కన్సల్టెంట్లను నియమించుకుంటున్నారు. ఈ రంగంలో పనిచేస్తున్న చిన్నచిన్న కన్సల్టెన్సీలు ఒకరిద్దరు నేతలకు సర్వీసు అందించడానికే పరిమితం అవుతుండగా.. పెద్ద కన్సల్టెన్సీలు మాత్రం ఏకకాలంలో ఎక్కువ సంఖ్యలో నేతలకు సర్వీస్ అందిస్తున్నాయి. పార్టీల సోషల్ మీడియా బాధ్యతలు మొత్తం చూస్తున్న కన్సల్టెన్సీలూ ఉన్నాయి.

ఎందుకింత ప్రాధాన్యం?

మొబైల్ ఫోన్ల వాడకం పెరగడం, ఇంటర్నెట్ బాగా అందుబాటులోకి రావడంతో సోషల్ మీడియా అందరికీ చేరువైంది. పైగా మొబైల్ ఇంటర్నెట్ వాడకం పెరిగాక యూజర్లు సోషల్ మీడియాలో గడిపే సమయం కూడా పెరుగుతూవస్తోంది.

దీంతో పార్టీలు, నేతలకు సామాజిక మాధ్యమాల గురించి ప్రత్యేక ప్రచార వ్యూహాలు రచించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.

"గ్రామీణ ప్రాంతాలలో సోషల్ మీడియా వాడకం ఎక్కువగా ఉంది. దీనికి కారణం  ఇంటర్‌నెట్ అందరికీ అందుబాటులోకి రావడం. అలాగే ప్రతి ఒకరు స్మార్ట్ ఫోన్లు వాడటం.." అని పొలిటికల్ కన్సల్టెన్సీ 'సోషల్ పోస్ట్' సీఈఓ రజనీకాంత్ ఎర్రబెల్లి అభిప్రాయపడ్డారు.

శరవేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఈ సామజిక మాధ్యమాలు రణభూమిలా మారుతున్నాయి. ఇటీవలి సోషల్ మీడియాలో #IAmDishwasher పేరుతో ఒక ప్రచారం సాగింది.

తెరాస నేత కేటీఆర్‌ను ఉద్దేశించి తెలంగాణ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి చేసిన వ్యాఖ్యలకు నిరసనగా వందలాదిమంది కేటీఆర్ అభిమానులు అంట్లు కడుగుతూ.. ఆ వీడియోలను ట్విట్టర్‌లో, ఫేస్‌బుక్‌లో పెట్టారు. దీనిపై రెండు పార్టీల, ఇద్దరు నేతల అభిమానుల నుంచి సామాజిక మాధ్యమాల్లో విపరీతమైన రభస జరిగింది.

మూడంచెల వ్యూహం

బీబీసీ తెలుగు న్యూస్.. సామాజిక మాధ్యమాల వ్యూహకర్తలతో మాట్లాడి తెలుసుకున్న ప్రకారం.. అత్యధిక సందర్భాల్లో ఈ సోషల్ మీడియా ప్రచారం మూడు అంచెల్లో జరుగుతుంది....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

తెలంగాణ ఎన్నికల రాజకీయ వేడి మొత్తం సామజిక మాధ్యమాల్లోనే కనిపిస్తోంది. పంచ్‌లు, కార్టూన్లు, స్పూఫ్ వీడియోలు, సర్వేలు, సవాళ్లు.. ఇలా ఎంతో సృజన నిండిన కంటెంట్ సామాజిక మాధ్యమాల్లో వైరల్ అవుతోంది.


కంటెంట్: వాట్సాప్, ఫేస్‌బుక్, ట్విటర్‌లాంటి సామాజిక మాధ్యమాల ద్వారా ఇలాంటి వార్తలను ప్రచారం చేస్తున్నారు.

అలాంటి ఒక పోస్టులో ‘రామ్ కరెన్సీ’ నోట్లు అమెరికా, నెదర్లాండ్స్‌లో అధికారికంగా చలామణిలో ఉన్నాయని ప్రచారం జరుగుతోంది. దాంతో పాటు ఈ నోట్ల బొమ్మలను కూడా పోస్టు చేస్తున్నారు.

ఆ నోటుపై 18 భాషలలో రాసి ఉందని, దాని ధర యూరో, డాలర్ కన్నా ఎక్కువంటూ కూడా ఆ పోస్టులలో ఉంది.

రాజస్థాన్ పత్రిక, దైనిక్ జాగరణ్ పత్రికలు కూడా ఈ కథనాలను ప్రచురించాయి.

ఆ వార్తలలో అవి, 'ఈ దేశాలలో రాముని నోట్లు చెల్లుబాటు అవుతాయి. 10 యూరోలు ఒక రామ్‌కు సమానం' అని రాశాయి.

బీబీసీ పరిశోధనలో రాముని నోట్లు ఉన్నా.. అవి అమెరికా, నెదర్లాండ్స్‌లో చెల్లుబాటు అవుతాయన్న వార్తలు మాత్రం అసత్యాలని తేలింది.

ఆ రెండు దేశాల సెంట్రల్ బ్యాంకులు ఎన్నడూ రాముని నోట్లను అధికారిక కరెన్సీగా పరిగణించలేదు.

రాముని కరెన్సీ వాదన

ఇటీవల రామమందిరంపై రాజకీయంగా తిరిగి వివాదం నెలకొన్న నేపథ్యంలో, ఇలాంటి పోస్టులు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నాయి.

అమెరికాలో ఉంటున్న @SpokenTwilight పేరుతో ఉన్న ట్విటర్ యూజర్ ఒకరు.. అమెరికాలోని అనేక నగరాలలో అది చెల్లుబాటు అవుతుందని తన పోస్టులో పేర్కొన్నారు.

ట్విటర్‌లో పేర్కొన్న వివరాల ప్రకారం ఫిబ్రవరి, 2018లో ఈ అకౌంట్ సృష్టించారు. దాని సృష్టికర్త 'అమెరికన్ హిందూ పునరుజ్జీవం' తన లక్ష్యాలలో ఒకటిగా పేర్కొన్నారు.

ఏమిటీ 'రామ్ కరెన్సీ'?

మా పరిశోధనలో ఈ నోట్లను 2002లో అమెరికాలోని అయోవా రాష్ట్రంలో ఉన్న 'మహర్షి వేదిక సిటీ'లో ఉన్న 'ద గ్లోబల్ కంట్రీ ఆఫ్ వాల్డ్ పీస్' అన్న సంస్థ ముద్రించింది.

అదే ఏడాది నెదర్లాండ్స్‌లో కూడా ఆ నోట్లను పంచారు.

'ద గ్లోబల్ కంట్రీ ఆఫ్ వాల్డ్ పీస్'ను మహర్షి మహేష్ యోగి స్థాపించారు. 2008లో ఆయన మరణించాక, ఆ కరెన్సీ గురించి ఎలాంటి సమాచారమూ లేదు.

ఇప్పటికీ వేదిక్ సిటీలోని ఆకర్షణీయమైన వాటిలో ఈ కరెన్సీ ఒకటని చెప్పుకొంటున్నారు.

ఆ సంస్థ వెబ్ సైట్‌లో ''2002, ఫిబ్రవరి 24 నుంచి వేదిక్ సిటీ రామ్ కరెన్సీని చలామణిలోకి తెచ్చింది. వేదిక్ సిటీ అభివృద్ధి కోసం,  స్థానిక వ్యాపారాన్ని ప్రోత్సహించడం కోసం సిటీ కౌన్సిల్ రామ్ కరెన్సీని అంగీకరిస్తోంది,'' అని పేర్కొన్నారు.

''ఒక రామ్ కరెన్సీ నోటు విలువ పది అమెరికా డాలర్లకు సమానం. ఈ ధరకు ఎవరైనా ఆ నోట్లను కొనుగోలు చేయొచ్చు. ఒకటి, ఐదు, పది రామ్ నోట్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి'' అని వెబ్‌సైట్‌లో పేర్కొన్నారు....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

తెలంగాణ, రాజస్థాన్ సహా ఎన్నికలు జరుగుతున్న రాష్ట్రాలన్నిటిలో అనేకరకాల ఫేక్ న్యూస్ వ్యాప్తిలో ఉన్నాయి.


కంటెంట్: వాట్సాప్‌లో ఇది వైరల్‌గా మారింది.

బీబీసీ, అమెరికా నిఘా సంస్థ సీఐఏ కలిసి సర్వే చేపట్టాయని, ఎన్డీయే కూటమికి 177 సీట్లు మాత్రమే వస్తాయని తేల్చాయని ఈ పోస్ట్ పేర్కొంది. యూపీఏ 200కు పైగా స్థానాలు గెలుస్తుందని వెల్లడించింది.

ఉత్తర్‌ప్రదేశ్‌లో ఎన్డీయేకు 18 నుంచి 23, పశ్చిమ బెంగాల్‌లో 3 నుంచి 5, బిహార్‌లో 8 నుంచి 9 వరకూ ఎన్డీయేకు సీట్లు వస్తాయని ఆ పోస్ట్‌లో ఉంది.

ఈ వార్త నిజమైనదా, కాదా అని ప్రశ్నిస్తు 300కు పైగా మంది వాట్సాప్ ద్వారా బీబీసీని సంప్రదించారు.

ఎన్నికల ఫలితాలను అంచనా వేసేందుకు బీబీసీ ఎప్పుడూ సర్వేలు చేపట్టదని చాలా సార్లు స్పష్టం చేసింది.

గతంలోనూ ఇలాంటి పోస్ట్‌లు

ఎన్నికల ఫలితాల గురించి తప్పుడు సమాచారాన్ని ప్రచారం చేసేందుకు బీబీసీ పేరును వాడుకోవడం ఇది తొలిసారేమీ కాదు.

హరియాణా, మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల గురించి కూడా ఇలాంటి పోస్ట్‌లు కనిపించాయి. ఇవన్నీ నకీలవంటూ బీబీసీ ఇదివరకూ వివరణ ఇచ్చింది.

బీబీసీ హిందీ ఎడిటర్ ముకేశ్ శర్మ కూడా ఈ విషయంపై ఫేస్‌బుక్‌లో స్పందించారు.

''బీబీసీ ఎన్నికల సర్వే ఫలితాలంటూ చాలా సార్లు సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్‌లు కనిపిస్తుంటాయి. ఇప్పుడు కూడా అలాంటి ప్రచారమే జరుగుతోంది. బీబీసీ ఎన్నికల సర్వేలేవీ చేపట్టదు. ఏదో ఒక సంస్థే చేపట్టిన సర్వేను కూడా ప్రచురించదు. అసెంబ్లీ ఎన్నికల సందర్భాల్లోనూ ఇలాంటి పోస్ట్‌లు చక్కర్లు కొట్టాయి. అదంతా నకిలీ ప్రచారమే'' అని పేర్కొన్నారు.

జనాలను తప్పుదోవ పట్టించేందుకు వాట్సాప్ మెసెజ్‌లో నకిలీ సర్వే సమాచారాన్ని టెక్స్ట్ రూపంలో పెట్టి, అదనంగా దానికి బీబీసీ వెబ్‌సైట్ లింక్‌ను ఎంబెడ్ చేస్తున్నారు.

ఆ లింక్‌ను క్లిక్ చేస్తే బీబీసీ వెబ్‌సైట్ అవుతుంది తప్పితే, అందులో ఆ సర్వే సమాచారం ఏదీ కనిపించదన్నవిషయాన్ని గమనించవచ్చు.

వాట్సాప్, ఫేస్‌బుక్ తదితర సోషల్ మీడియా వేదికల్లో బీబీసీ ఎన్నికల సర్వేలంటూ పోస్ట్‌లు కనిపిస్తే నమ్మకండి.

(ఇలాంటి అనుమానాస్పద వార్తలు, ఫొటోలు, వీడియోలు లేదా సమాచారం ఏదైనా మీ దృష్టికి వస్తే, వాటి ప్రామాణికతను పరిశీలించడానికి బీబీసీ న్యూస్ వాట్సాప్ నెంబర్ +919811520111 కు పంపించండి లేదా ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.)

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో బీజేపీ నేతృత్వోంలోని ఎన్డీయే కూటమి ఓడిపోతుందని 'బీబీసీ' సర్వేలో తేలిందంటూ సోషల్ మీడియాలో ఓ నకిలీ వార్త  చక్కర్లు కొడుతోంది.


కంటెంట్: వాట్సాప్‌లో ఉన్న ఒక లోపాన్ని ఆసరాగా చేసుకుని వినియోగదారుల ఫోన్ల మీద హ్యాకర్లు దాడి చేశారని ఆ సంస్థ తెలిపింది. ఫోన్లలో వాట్సాప్ ద్వారా నిఘా సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ఇన్‌స్టాల్ చేయగలిగారని వెల్లడించింది.

’’కొద్ది మంది వినియోగదారులను’’ లక్ష్యంగా చేసుకుని అత్యాధునిక సైబర్ నిపుణుడు ఈ దాడికి పాల్పడ్డారని వాట్సాప్ చెబుతోంది. ఎంతమంది ఫోన్లపై దాడి జరిగిందన్న సంఖ్యను పక్కనపెడితే... ఇలాంటి హ్యాకింగ్‌ల బారిన పడకుండా ఉండటం ఎలాగో తెలుసుకోవడం ముఖ్యం.

అప్‌డేట్

హ్యాకర్లు దాడి చేసేందుకు వీలు కల్పించిన తన యాప్‌లోని లోపాన్ని సవరించినట్లు వాట్సాప్ తెలిపింది. అందరూ వాట్సాప్ యాప్‌ను అప్‌డేట్ చేసుకోవాలని 150 కోట్ల మంది వినియోగదారులకు ఆ సంస్థ సోమవారం సూచించింది.

మరి మీరు అప్‌డేట్ చేశారా? ఇంకా చేయకపోతే తొందరగా చేసేయండి. తరచూ చేస్తూ ఉండండి.

బ్యాకప్

సమాచారాన్ని సురక్షితంగా ఉంచేందుకు 'ఎండ్- టు - ఎండ్ ఎన్‌క్రిప్షన్' సాంకేతికతను వినియోగిస్తున్నామని వాట్సాప్ తరచూ చెబుతుంటుంది.

అయితే, ఆ భద్రత వాట్సాప్‌లోని సమాచారానికి మాత్రమే ఉంటుంది. కానీ, చాలామంది తమ చాటింగ్ డేటాను బ్యాకప్ తీసి గూగుల్ డ్రైవ్ లేదా యాపిల్ ఐక్లౌడ్‌లో స్టోర్ చేస్తారు. బ్యాకప్‌కు వాట్సాప్‌లోని ఎండ్- టు- ఎండ్ ఎన్‌క్రిప్షన్ భద్రత వర్తించదు.

అంటే, మీ బ్యాకప్ స్టోరేజీలోకి లాగిన్ అయ్యి ఎవరైనా మీ వ్యక్తిగత చాటింగ్ చరిత్రను చూసే వీలుంటుంది.

కాబట్టి, మీ వాట్సాప్ చాటింగ్ డేటా భద్రంగా, గోప్యంగా ఉండాలంటే బ్యాకప్ తీయడం ఆపేయండి. అందుకోసం వాట్సాప్‌లో సెట్టింగ్స్ మార్చుకోవాలి.

రెండంచెల భద్రత

మీరు వాడే యాప్‌లో టూ- ఫ్యాక్టర్- అథెంటికేషన్ (2FA) ఫీచర్ ఉంటే దానిని ఎంచుకోవడం మీ డేటాను భద్రంగా ఉంచుకునేందుకు ఉత్తమ మార్గం. ఈ ఫీచర్ వాట్సాప్‌లో కూడా ఉంది.

వాట్సాప్ సెట్టింగ్స్‌లోని 'అకౌంట్'ను క్లిక్ చేస్తే ఈ ఫీచర్ కనిపిస్తుంది.

ఇది భద్రతను రెట్టింపు చేస్తుంది. మీ ఖాతాలోకి ఎవరూ అక్రమంగా చొరబడకుండా అడ్డుకునేందుకు ఉపయోగపడుతుంది.

ఈ ఫీచర్‌ను ఎంచుకున్నాక మీరు మీ సోషల్ మీడియా ఖాతాలోకి లాగిన్ అవ్వాలంటే యూజర్ ఐడీ, పాస్‌వర్డ్ నమోదు చేసిన తర్వాత మీ వేలిముద్ర లేదా వాయిస్ కమాండ్ లేదా మొబైల్ ఓటీపీ ద్వారా నిర్ధరించాల్సి ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు మీరు చదువుకున్న పాఠశాల పేరు, మీ తల్లి పేరు, మీరు పెంచుకునే జంతువు, మీరు కొన్న తొలి బైకు పేరు... లాంటి అదనపు వివరాలు కూడా ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది.

గోప్యత

వాట్సాప్‌తో పాటు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

"వాట్సాప్ అప్లికేషన్‌పై దాడి" అని పతాక శీర్షికల్లో రావడం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎంతోమందిని కలవరపెట్టే విషయం. ఎందుకంటే, ఈ యాప్‌ను 150 కోట్ల మంది వినియోగిస్తున్నారు.


కంటెంట్: వాట్సాప్‌లో వచ్చిన వదంతుల వల్ల ఈ మధ్య ఓ హైదరాబాదీ యువకుడు ప్రాణాలు కోల్పోయాడు.

తాజాగా చిన్న పిల్లల టీకాలపై వాట్సాప్‌లో వదంతులు వ్యాపిస్తున్నాయి.

భారతదేశంలో ముస్లింల జనాభాను నియంత్రించేందుకే బాల్యంలోనే వంధ్యత్వ టీకాలు వేస్తున్నారన్న తప్పుడు వార్తలు ప్రచారం అవుతున్నాయి.

దీంతో దేశంలో చాలా మంది ముస్లింలు తమ చిన్నారులకు టీకాలు వేయించేందుకు వెనుకాడుతున్నారు.

గుజరాత్ నుంచి బీబీసీ ప్రతినిధి దేవీనా గుప్తా అందిస్తున్న కథనాన్ని ఈ వీడియోలో చూడొచ్చు.

మా ఇతర కథనాలను చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఫేక్ న్యూస్ అంటే  తప్పుడు వార్తలు ఇప్పుడు ప్రాణాలతో చెలగాటమాడుతున్నాయి.


కంటెంట్: వాడి పడేసిన ప్లాస్టిక్ వస్తువులతో సహజవనరులన్నీ కలుషితమవుతున్నాయి.

ప్రపంచానికే పెను సవాలుగా పరిణమిస్తున్న ప్లాస్టిక్ వాడకాన్ని ఆపేయాలంటూ.. ప్రపంచ పర్యావరణ దినం సందర్భంగా వివిధ రంగాలకు చెందిన సెలబ్రెటీలు ప్లాస్టిక్ కాలుష్యంపై పోరాడాలంటూ తమ అభిమానులను, స్నేహితులను కోరారు.

"ఇక నుంచి మీరు రెస్టారెంటుకు వెళ్లినప్పుడు దయచేసి ప్లాస్టిక్ గ్లాసులను తిరస్కరించండి. మట్టి పాత్రలను వాడండి, ప్లాస్టిక్‌ను వదిలేయండి" అని భారత క్రికెటర్ వీరేంద్ర సేహ్వాగ్ పిలుపునిచ్చారు.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

"నేను ఈ రోజు నుంచి ప్లాస్టిక్ టూత్ బ్రష్ వాడను. పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం ఇది నా వంతు ప్రయత్నం. మరి మీరు కూడా ఈ ఛాలెంజ్‌కి సిద్ధమా?" అంటూ అమెరికన్ గాయని బెలిందా తన స్నేహితులకు సవాల్ విసిరారు.

‘‘ప్లాస్టిక్ కాలుష్యాన్ని ఓడించేందుకు ఉద్యమం ఉధృతమవుతోంది, మీరు కూడా భాగమవ్వండి. వీడియో లేదా ఫొటో షేర్ చేయడం ద్వారా ప్లాస్టిక్ కాలుష్యాన్ని ఓడించొచ్చు’’ అని భారత బ్యాడ్మింటన్ క్రీడాకారిణి సైనా నెహ్వాల్ ట్వీటర్‌లో కోరారు.

‘‘ప్లాస్టిక్ కాలుష్యంపై పోరాడేందుకు నదుల కోసం ర్యాలీలో పాల్గొంటున్నా, ఐక్యరాజ్య సమితితో చేతులు కలుపుతున్నాను. ఈ ప్రపంచంలో ప్లాస్టిక్ లేకుండా చేసేందుకు మీరు కూడా కలిసి వస్తారా?’’ అని నటి జుహి ఛావ్లా ట్వీట్ చేశారు.

‘‘ప్రపంచ పర్యావరణ దినోత్సవం సందర్భంగా ప్లాస్టిక్ కాలుష్యాన్ని ఓడించేందుకు ప్రతిజ్ఞ చేద్దాం’’ అని మాజీ క్రికెటర్ వీవీఎస్ లక్ష్మణ్ పిలుపునిచ్చారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్లాస్టిక్... ప్లాస్టిక్.. మనిషి జీవితంలో అదొక భాగమైపోయింది. ఉదయం లేవగానే వాడే టూత్ బ్రష్ మొదలుకుని రాత్రి పడుకునే దాకా.. ప్లాస్టిక్ వాడకం సాధారణమైపోయింది.


కంటెంట్: వాణిజ్య చర్చల్లో ''ఒప్పందాన్ని చైనా ఉల్లంఘించింద''ని అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్ పేర్కొన్నారు.

చైనా ఉత్పత్తుల మీద సుంకాలను అమెరికా పెంచినట్లయితే ''అవసరమైన ప్రతిచర్యల''తో తిప్పికొడతామని చైనా వ్యాఖ్యానించిన అనంతరం ట్రంప్ పై వ్యాఖ్యలు చేశారు.

దాదాపు 200 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన చైనా ఉత్పత్తుల మీద సుంకాలను శుక్రవారం రెట్టింపుకన్నా ఎక్కువ పెంచుతామని ట్రంప్ స్పష్టంచేశారు.

అయినప్పటికీ ఇరుపక్షాలూ అమెరికాలో గురువారం నాడు వాణిజ్య చర్చలు జరపాల్సి ఉంది.

ఈ చర్చలు ప్రారంభం కావటానికి ముందు.. వాణిజ్యం మీద చైనాతో తాము చర్చిస్తున్న ఒప్పందాన్ని ఆ దేశ నాయకులు ఉల్లంఘించారని ట్రంప్ ఆరోపించారు.

అమెరికా-చైనా వాణిజ్య యుద్ధం: మీపై చూపే ప్రభావం ఇదీ...

''వాళ్లు ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించారు... అలా చేయజాలరు. కాబట్టి వాళ్లు మూల్యం చెల్లిస్తారు'' అని ఆయన ఫ్లోరిడాలో తన ప్రచార సభలో తన మద్దతుదారులతో పేర్కొన్నారు.

ఇరు దేశాల మధ్య ఒప్పందం కుదరకపోతే.. ''సంవత్సరానికి 100 బిలియన్ డాలర్ల కన్నా ఎక్కువ తీసుకోవటంలో ఏమాత్రం తప్పు లేదు'' అని కూడా ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

కొంత కాలంగా సాగుతున్న వాణిజ్య యుద్ధానికి ముగింపు పలికే దిశగా ఇరు దేశాలూ ఒక ఒప్పందం చేసుకోవటానికి చేరువవుతున్నట్లుగా ఇటీవల కనిపించింది.

కానీ.. 200 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన చైనా ఉత్పత్తుల మీద ఈ వారంలో సుంకాలను పెంచుతామని, కొత్త సుంకాలను విధించే అవకాశం కూడా ఉందని ట్రంప్ గత ఆదివారం నాడు ట్వీట్ చేశారు.

వాణిజ్య చర్చల్లో ఇచ్చిన హామీలపై చైనా మడమతిప్పిందని అమెరికా వాణిజ్య ప్రతినిధి రాబర్ట్ లైతీజర్ ఆ తర్వాత ఆరోపించారు. అయితే చైనాతో ఒప్పందం కుదర్చుకునేందుకు ఇంకా అవకాశం ఉందని ఉద్ఘాటించారు.

విదేశీ ఉత్పత్తులపై దిగుమతిదారులు చెల్లించే పన్నులనే సుంకాలు (టారిఫ్)గా వ్యవహరిస్తారు. చైనా ఉత్పత్తుల మీద అమెరికా విధించే 25 శాతం సుంకాలను అమెరికా కంపెనీలు చెల్లిస్తాయి.

వాణిజ్య యుద్ధం ముదరటంతో అది ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఆర్థిక మార్కెట్లను కుదిపేస్తోంది.

హాంగ్ సెంగ్ ఇండెక్స్ 1.2 శాతం పడిపోయింది. షాంఘై కంపోజిట్ గురువారం ఆరంభ ట్రేడింగ్‌లో 0.8 శాతం కోల్పోయింది.

శుక్రవారం ఏం జరుగుతుంది?

చైనా తయారీ ఎలక్ట్రికల్ పరికరాలు, మెషీన్లు, కార్ల విడిభాగాలు, ఫర్నిచర్ తదితర చాలా రకాల వస్తువుల మీద సుంకాలు శుక్రవారం నుంచి 25 శాతం పెరుగుతాయంటూ రాబర్ట్ లైతీజర్ బుధవారం ఒక అధికారిక నోటీస్ విడుదల చేశారు.

మొత్తం 200...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అమెరికా - చైనాల మధ్య వాణిజ్య యుద్ధానికి సంబంధించిన చర్చలు మొదలయ్యే ముందు ఇరు దేశాల మధ్య అపనమ్మకాలు పెరిగిపోయాయి.


కంటెంట్: వాణిజ్యంపై బంద్ ప్ర‌భావం పాక్షికం. ప్ర‌ధాన రోడ్ల‌లోని షాపులు, వ్యాపార సంస్థ‌లు మూత ప‌డ్డాయి. చాలా చోట్ల మ‌ధ్యాహ్నం నుంచి వ్యాపారం మొద‌లైంది. ఇక రాజధాని అమ‌రావ‌తిలో బంద్ ప్ర‌భావం తీవ్రంగా క‌నిపించింది. విజ‌య‌వాడ‌లో బ్యాంకులతో స‌హా చాలా వాణిజ్య స‌ముదాయాలు మూత‌బ‌డ్డాయి. ఆటోలు వంటి ప్రైవేటు ర‌వాణాపై జ‌నం ఆధార‌ప‌డ్డారు.

బంద్ సంద‌ర్భంగా అన్ని విప‌క్ష పార్టీలు పెద్ద సంఖ్య‌లో ఆందోళ‌న నిర్వ‌హించాయి. వామ‌ప‌క్ష పార్టీలూ, వాటి అనుబంధ సంస్థ‌లూ చురుగ్గా బంద్‌లో పాల్గొన్నాయి. వైఎస్సార్సీపీ, జ‌న‌సేన, కాంగ్రెస్ పార్టీలు కూడా బంద్‌లో పాల్గొన్నాయి. కొన్ని స్వ‌చ్ఛంద సంస్థ‌లు, సామాజిక సంస్థ‌లు, జ‌ర్న‌లిస్టు సంఘాలు బంద్ సంద‌ర్భంగా ఆందోళ‌న‌లు నిర్వ‌హించాయి.

అధికార తెలుగుదేశం పార్టీ త‌మ ఎంపీల‌కు మ‌ద్ద‌తుగా  నిర‌స‌న ప్ర‌ద‌ర్శ‌నలు చేసింది. పార్ల‌మెంటులో ఆందోళ‌న చేస్తోన్న త‌మ ఎంపీల‌కు సంఘీభావ ప్ర‌ద‌ర్శ‌న‌లు చేప‌ట్టాల‌న్న పార్టీ ఆదేశాల మేర‌కు ఈ ఆందోళ‌న‌లు జ‌రిగాయి. స్థానికంగా తెలుగుదేశం నాయ‌కులు ఆందోళ‌న‌ల్లో పాల్గొన్నారు. తెలుగుదేశం ఎమ్మెల్యే బోడె ప్ర‌సాద్ కేంద్ర తీరుకు నిర‌స‌న‌గా గుండు చేయించుకున్నారు. బిజెపి నాయకులు ఎక్క‌డా రోడ్డుపై క‌నిపించ‌లేదు.

బంద్ పిలుపు, బంద్ నిర్వ‌హ‌ణ వంటి అంశాల‌తో సంబంధం లేకుండా సామాన్యుల నుంచి ఈ బంద్ సానుభూతి ల‌భించింది.

బంద్ సందర్భంగా ఎవరేమన్నారు..

కాంగ్రెస్..విభజన చట్టంలో పొందుపరిచిన అంశాలన్నీ అమలు చేయాలి. చేతగాని ఎంపీలంతా రాజీనామా చేయాలి. రాష్ర్టాన్ని మోసగించిన బీజేపీ, చంద్రబాబును రాష్ట్రం నుంచి పారదోలాలి.  ఏపీకి ప్రత్యేక హోదా తెచ్చేది కాంగ్రెస్ పార్టీ మాత్రమే.

కాంగ్రెస్.. రాష్ట్ర బంద్ సందర్భంగా రఘువీరా రెడ్డి హిందూపురంలో మీడియాతో మాట్లాడారు.

ప్రజలు, వ్యాపారులు స్వచ్ఛందంగా బంద్‌లో పాల్గొంటున్నారు. ఇప్పుడైనా రాష్ట్ర, కేంద్ర ప్రభుత్వాలు ప్రజాగ్రహాన్ని గమనించాలి. ప్రత్యేక హోదాకు ప్రత్యామ్నాయమేదీ లేదని రఘువీరా రెడ్డి అన్నారు. విభజన హామీలు అమలయ్యుంటే రాష్ట్రం పరిస్థితి మరో రకంగా ఉండేదని అన్నారు. రాష్ట్ర, కేంద్ర ప్రభుత్వాలు ప్రజలను మోసం చేస్తున్నాయి. పార్లమెంట్లో జరుగుతున్న పరిణామాలు జిగుప్సాకరంగా మారాయని వ్యాఖ్యానించారు.

గత కొంతకాలంగా పార్లమెంట్లో నాటకాలాడినవారు ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ పార్లమెంట్లో అడుగు పెట్టగానే.. టిడిపి ఎంపీలు ప్లకార్డులు పక్కన పడేసి చాలా మర్యాదగా కూర్చున్నారని, ఇక ప్రధాన ప్రతిపక్షం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో బంద్ ప్ర‌శాంతంగా ముగిసింది. బంద్ ప్ర‌భావం ఆర్టీసీపైనా, విద్యా సంస్థ‌ల‌పైనా అధికంగా ప‌డింది. ఆందోళ‌నకారులు ఆర్టీసి డిపోల ముందు బైఠాయించ‌డం, విద్యా సంస్థ‌లు ముందుగానే సెల‌వు ప్ర‌క‌టించ‌డంతో ఈ రంగాల్లో బంద్ ప్రభావం క‌నిపించింది.


కంటెంట్: వాణిజ్యానికి సంబంధించిన అంశాలపై ఈ సమావేశంలో ట్రంప్‌తో తాను చర్చించినట్లు మోదీ ట్విటర్ ద్వారా తెలిపారు.

ఇరు దేశాల మధ్య రక్షణ, భద్రతపరమైన బంధాలను పెంపొందించుకోవడం, సాంకేతిక పురోగతిని అందిపుచ్చుకోవడం గురించి సంప్రదింపులు జరిపినట్లు పేర్కొన్నారు.

అమెరికాతో ఆర్థిక, సాంస్కృతికపరమైన బంధాలను మరింత బలోపేతం చేసుకునేందుకు భారత్ కట్టుబడి ఉందని మోదీ వ్యాఖ్యానించారు.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

అంతకుముందు ట్రంప్, మోదీ.. జపాన్ ప్రధాని షింజో అబేతో కలిసి త్రైపాక్షిక సమావేశంలో పాల్గొన్నారు.

ఇండో పసిఫిక్ ప్రాంతం, మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి, రవాణా సదుపాయాల పెంపు గురించి ఈ భేటీలో చర్చలు జరిగినట్లు మోదీ పేర్కొన్నారు.

ఈ భేటీల తర్వాత బ్రిక్స్ (బ్రిటన్, రష్యా, భారత్, చైనా, దక్షిణాఫ్రికా) దేశాల అధినేతల సమావేశం కూడా జరిగింది.

జపాన్‌లోని ఒసాకా నగరంలో జీ-20 దేశాల సదస్సు జరుగుతోంది. ఈనెల 29 వరకు ఇది కొనసాగుతుంది.

ఈ సమయంలో ఫ్రాన్స్, టర్కీ, కెనడాలతో పాటు పలు దేశాల అధినేతలతో ప్రధాని మోదీ ద్వైపాక్షిక చర్చలు జరపనున్నారు.

అంతర్జాతీయంగా ప్రాధాన్యత కలిగిన పలు అంశాలపై జీ-20 సభ్య దేశాల నాయకులతో చర్చించి, ఆయా అంశాలపై భారత అభిప్రాయాలను మోదీ తెలియజేస్తారని భారత ప్రధాని కార్యాలయం పేర్కొంది.

భారత్‌పై ట్రంప్ అసంతృప్తి

అమెరికా నుంచి దిగుమతి అయ్యే వస్తువులపై భారత్ సుంకాలు పెంచడం పట్ల ట్రంప్ ఇటీవలే అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. భారత్ తన నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకోవాల్సిందే అని ట్రంప్ వ్యాఖ్యానించారు.

"చాలా ఏళ్లుగా అమెరికా వస్తువులపై భారత్ భారీగా సుంకాలు విధిస్తూ వస్తోంది, ఇటీవల ఆ సుంకాలను మళ్లీ పెంచింది. ఇది ఏమాత్రం ఆమోదయోగ్యం కాదు, భారత్ తన నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకోవాల్సిందే. ఈ విషయంపై ప్రధాని మోదీతో చర్చించేందుకు నేను ఆసక్తిగా ఉన్నాను" అని ట్రంప్ ట్వీట్ చేశారు.

కొంతకాలం క్రితం 'వాణిజ్య ప్రాధాన్య హోదా' (జీఎస్‌పీ) జాబితా నుంచి భారత్‌ను అమెరికా తొలగించింది. దాని కారణంగా భారత ఎగుమతిదారులు తమ ఉత్పత్తులపై అమెరికాలో 10శాతం అదనపు సుంకం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.

జనరలైజ్డ్ సిస్టమ్ ఆఫ్ ప్రిఫరెన్స్(జీఎస్‌పీ) కార్యక్రమాన్ని 1976 నుంచి అమెరికా అమలు చేస్తోంది. జీఎస్పీ జాబితాలో ఉన్న దేశాలకు వాణిజ్యపరంగా అధిక ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. ఆ హోదా కలిగిన దేశాలు, అమెరికాకు ఎలాంటి సుంకం లేకుండా కొన్ని వస్తువులను ఎగుమతి చేయొచ్చు. అది అమెరికాకు 120 ఇతర దేశాలకు మధ్య జరిగిన...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

జీ-20 సదస్సు సందర్భంగా భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్‌తో భేటీ అయ్యారు.


కంటెంట్: వాతావరణ పరిస్థితులు ప్రమాదకర స్థాయికి చేరుకుంటున్నాయి. ఇలాగే కొనసాగితే భవిష్యత్తులో అనేక ప్రాంతాలు మనుషులు నివసించేందుకు పనికిరాకుండా పోతాయి.

గత కొన్ని వారాలుగా అనేక దేశాలలో ఉష్ణోగ్రతలు తమ ప్రతాపం చూపిస్తున్నాయి. కాలిఫోర్నియాలోని డెత్ వ్యాలీలో గత వారం సగటు ఉష్ణోగ్రత 42.3 సెల్సియస్‌గా నమోదయింది.

ఎపుడూ శీతల వాతావరణం ఉండే ఆర్కిటిక్ సర్కిల్ దగ్గరి స్కాండినేవియన్ దేశాలలో ఉష్ణోగ్రతలు 30 డిగ్రీలు దాటింది. నార్వేలోని బార్డుఫాస్ పట్టణంలో ఉష్ణోగ్రత 33.5 డిగ్రీల సెల్సియస్‌గా ఉంది. ఇది ఆ దేశంలోనే రికార్డ్ స్థాయి.

ఇక ఒమన్ దేశంలో ఉష్ణోగ్రత ఏకంగా 24 గంటలపాటు ఒకే స్థాయిలో నిలకడగా కొనసాగింది. 42.6 డిగ్రీలకు ఏ మాత్రం తగ్గలేదు. ఇది మరో రకమైన రికార్డ్.

వాతావరణ మార్పు ఇలాగే కొనసాగితే త్వరలోనే భూగ్రహంపై ఉష్ణోగ్రతలు భరించలేని స్థాయికి చేరుకునే ప్రమాదముందని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.

వేడెక్కుతున్న వాతావరణం... కబళిస్తున్న కార్చిచ్చు

అమెరికాలోని అనేక రాష్ట్రాలలో అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతలు, పొడిబారిన పరిస్థితులు కార్చిచ్చుకు కారణమవుతున్నాయి.

ఇలాంటి దృశ్యాలే యూరప్‌లో కూడా కనిపిస్తున్నాయి. పోర్చుగల్‌లోని అల్ గార్వ్ ప్రాంతంలోని పర్వతానికి ఒకవైపు మొత్తం మూడు రోజులుగా అగ్నిగోళంలా మండుతోంది.

ఇలాంటి కార్చిచ్చు ఇక్కడ సాధారణమే కానీ అత్యంత వేగంగా ఈ మంటలు విస్తరించడం మాత్రం విస్మయానికి గురి చేస్తోంది.

మరోవైపు ఆసియా ఖండంలో కూడా విపరీతమైన వేడి వాతావరణం నెలకొనివుంది.

తమ దేశంలోని పరిస్థితులను రహస్యంగా ఉంచే ఉత్తర కొరియా కూడా అక్కడి అధిక ఉష్ణోగ్రతల వల్ల తలెత్తిన పరిస్థితులను కెమెరాలో బంధించేందుకు అనుమతిస్తుంది.

అనేక దేశాలలో అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతలను ప్రకృతి వైపరీత్యంగా ప్రకటించారు కూడా.

పెరుగుతోన్న ఉష్ణోగ్రతలు జపాన్‌కు పెను సవాల్‌గా మారాయి. అందుకే ఆ దేశం తమ గడియారాలలో సమయాన్ని రెండు గంటలు ముందుకు జరిపాలని ఆలోచిస్తోంది

‘‘ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణం వేడెక్కితే ఇటువంటి పరిస్థితులు తలెత్తుతాయి అని నేను అనుకుంటున్నాను. వాతావరణ పరిస్థితులు ఇంకా తీవ్రంగా మారబోతున్నాయి. తీవ్రమైన వేడి ఉంటుంది. వరదలు ముంచెత్తుతాయి. తుపానులు విరుచుకుపడతాయి- ఇవన్నీ కూడా వాతావరణంలో విపరీత మార్పులొస్తున్నాయనడానికి సూచికలు’’ అని లండన్‌లోని ఇంపీరియల్ కాలేజీకి చెందిన గ్రాంథం ఇన్‌స్టిట్యూట్ ప్రొఫెసర్ జోన్నా హెయిఘ్ అన్నారు.

ఇక ఈ వేడి వాతావరణం వివిధ రకాలుగా ప్రతిఫలిస్తోంది....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణం వేడెక్కుతోంది. ఇది ఉత్తరార్ధ గోళంలోని దేశాలలో అనేక సమస్యలను సృష్టిస్తోంది. రికార్డు స్థాయిలో పెరుగుతోన్న ఉష్ణోగ్రతలు కరవు పరిస్థితులను సృష్టించడమే కాకుండా, అనేక చోట్ల కార్చిచ్చుకు కూడా కారణమవుతున్నాయి.


కంటెంట్: వాతావరణ మార్పు ఒప్పందం నుంచి వైదొలగాలంటే ఏడాది ముందు నోటిఫికేషన్ ఇవ్వాలి. ఇక్కడి నుంచి ప్రక్రియ ప్రారంభమవుతుంది. అంటే ఈ ప్రక్రియ 2020లో అమెరికా ఎన్నికల తర్వాత ముగుస్తుంది.

ఈ ఒప్పందం వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవడానికి 188 దేశాలను ఒకే వేదికపైకి తీసుకొచ్చింది.

అమెరికా చర్యను ఫ్రాన్స్, జపాన్ ఖండించాయి. పారిశ్రామికీకరణ పూర్వ స్థాయి కంటే 2 డిగ్రీల కంటే తక్కువ స్థాయిలో ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతను తగ్గించడానికి అమెరికాతో పాటు, 187 దేశాలు కట్టుబడి ఉండాలని పేర్కొన్నాయి.

పారిస్ ఒప్పందం నుంచి వైదొలగాలనే నిర్ణయాన్ని అధ్యక్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్ గతంలోనే తీసుకున్నారు. అయితే, అమెరికాలోని వందలాది స్థానిక ప్రభుత్వాలు, వ్యాపార సంస్థలు 'వీ ఆర్ స్టిల్ ఇన్ మూవ్‌మెంట్' అని ఉద్యమిస్తూ ఉద్గారాలను తగ్గించి పునరుత్పాదక ఇంధనం కోసం ప్రయత్నిస్తామని ప్రతిజ్ఞ చేశాయి.

ట్రంప్ ప్రభుత్వం ఒప్పందం నుంచి వైదొలడం ద్వారా జరిగే నిధుల అంతరాన్ని పూరించడానికి తాను కృషి చేస్తున్నానని పారిశ్రామికవేత్త మైఖేల్ బ్లూమ్‌బెర్గ్ 'వీ ఆర్ స్టిల్ ఇన్ మూవ్‌మెంట్' వెబ్‌సైట్‌లో పేర్కొన్నారు.

ఇప్పుడే ఎందుకు?

డోనల్డ్ ట్రంప్ తన ఎన్నికల ప్రచారంలోనే పారిస్ వాతావరణ ఒప్పందం 2015 నుంచి వైదొలగుతామని ప్రకటించారు. అధికారంలోకి రాగానే తన హామీని నిలబెట్టుకునే ప్రయత్నాలు ప్రారంభించారు. అయితే, ఐరాస నిబంధనల ప్రకారం 2019 నవంబర్ 4 వరకు ఉపసంహరణ ప్రక్రియను ప్రారంభించడం ట్రంప్ ప్రభుత్వానికి సాధ్యం కాదు.

ఈ వైదొలిగే ప్రక్రియ వచ్చే ఏడాది జరిగే అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికల ఫలితానికి లోబడి ఉంటుంది. ఒకవేళ ఆ ఎన్నికల్లో ట్రంప్ ఓడిపోతే గెలిచిన వ్యక్తి నిర్ణయం మార్చుకోవచ్చు.

అయితే, ఈ సమయంలో వాతావరణ పరిరక్షణపై ట్రంప్ పరిపాలన ప్రభావం చూపుతుందని శాస్త్రవేత్తలు, పర్యావరణవేత్తలు ఆందోళన చెందుతున్నారు.

ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంటర్నేషనల్ అండ్ యూరోపియన్ అఫైర్స్.. డిసెంబర్ 2018లో విడుదల చేసిన ఒక నివేదికలో పారిస్ ఒప్పందం నుంచి వైదొలగాలని అధ్యక్షుడు ట్రంప్ తీసుకున్న నిర్ణయం తీవ్ర నష్టం చేస్తుందని పేర్కొంది. ఇతర దేశాలు దీన్ని అనుసరించడానికి నైతిక, రాజకీయ మద్దతు లభిస్తుందని సూచించింది.

ఈ నివేదిక రష్యా, టర్కీలను ఇందుకు ఉదాహరణగా చూపించింది. ఈ రెండు దేశాలు పారిస్ ఒప్పందంపై సంతకాలు చేసినప్పటికీ దాన్ని ఆమోదించడానికి నిరాకరించాయి.

అమెరికా చర్యపై ప్రతిస్పందనలు

ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా గ్రీన్‌హౌస్ వాయువులను ఉత్పత్తి చేసే...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

పారిస్ ఒప్పందం నుంచి వైదొలగడానికి కావాల్సిన ప్రక్రియను అమెరికా ప్రారంభించింది. ఒప్పందం నుంచి వైదొలుగుతున్నట్లు ఐక్యరాజ్య సమితికి తెలియజేసింది. వివిధ దేశాలు ఈ చర్యపై విచారం వ్యక్తం చేశాయి.


కంటెంట్: వాతావరణ శాఖ వివరాల ప్రకారం శ్రీనగర్‌లో 28 ఏళ్ల మళ్లీ రికార్డు స్థాయిలో కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యాయి.

గురువారం ఇక్కడ మైనస్ 7.6 డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యాయి.

అంతకు ముందు 1990 డిసెంబర్ 7న కనిష్ట ఉష్ణోగ్రత మైనస్ 8.8 డిగ్రీల సెల్సియస్ నమోదైంది. ఇప్పటివరకూ కశ్మీర్‌లో అత్యంత తీవ్రమైన చల్లటి రోజు అదే.

1990 తర్వాత 2007 డిసెంబర్ 31న శ్రీనగర్‌లో మైనస్ 7.2 డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రత నమోదైంది.

ఉదయం శ్రీనగర్, చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లో నీటి కుళాయిలు, జీలం నది, మిగతా నీళ్లున్న ప్రాంతాలన్నీ గడ్డకట్టుకుపోయాయి.

పహల్గాంలో మైనస్ 8.3 డిగ్రీలు, గుల్మార్గ్‌లో మైనస్ 9, లేహ్‌లో మైనస్ 8.4, కార్గిల్‌లో మైనస్ 16.2 డిగ్రీల సెల్సియస్ నమోదైంది.

పడవలు ముందుకు వెళ్లడానికి ప్రజలు జీలం నదిలో గడ్డకట్టిన మంచును పగలగొట్టి దారి చేసుకుంటున్నారు.

పడవలు నడిపేవాళ్లు ఉదయం అయినా బయటకు రావడం లేదు. నదిలో గడ్డకట్టిన మంచు వల్ల పడవలు దెబ్బతింటాయని వాళ్లు చెబుతున్నారు.

కశ్మీర్లో ఇప్పుడు 'చిల్లయి కలాన్' గుప్పిట్లో వణుకుతోంది. కశ్మీర్ లోయలో కూడా చలి తీవ్రంగా ఉంది. ఇది 40 రోజులపాటు ఉంటుంది. దీనినే చిల్లయి కలాన్ అంటారు.

ఈ కాలంలో మంచు విపరీతంగా కురుస్తుంది. ఉష్ణోగ్రతలు మరింత దిగువకు పడిపోవచ్చని భావిస్తున్నారు.

చిల్లయి కలాన్ జనవరి 31న ముగుస్తుంది. కానీ ఆ తర్వాత కూడా కశ్మీర్‌లో చలి గాలులు వీస్తూనే ఉంటాయి.

40 రోజుల చిల్లయి కలాన్ ముగిసిన తర్వాత 20 రోజులు చిల్లయి ఖుర్ద్(స్మాల్ కోల్డ్) ఉంటుంది, తర్వాత పది రోజులు చిల్లయి బచ్చా(బేబీ కోల్డ్) ఉంటుంది. ఇవి ప్రతి చలికాలంలో ఉంటాయి.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

శ్రీనగర్, చుట్టుపక్కల చలి తీవ్రమైంది. ఉష్ణోగ్రతలు మైనస్ డిగ్రీలకు చేరుకోవడంతో కుళాయిల్లో నీళ్లు కూడా గడ్డకట్టుకుపోయాయి.


కంటెంట్: వాతావరణం చలిగా ఉన్నప్పుడు వేడి పానీయం తాగితే గొంతుకి హాయిగా ఉంటుంది. చిరాకుగా ఉన్న మనసుకి సాంత్వన లభిస్తుంది. ఇతరులకి దగ్గరైన భావన కలుగుతుంది. ఒక్కొక్కసారి వేడిగా ఉన్న వాతావరణం కూడా ఉపశమనం కలిగిస్తుంది. అయితే, ఒక కప్ కాఫీ గాని, టీ గాని తాగినంత మాత్రాన అవి కోవిడ్-19 బారిన పడకుండా మనల్ని రక్షించడానికి పని చేయవు.

వేడి నీళ్లు తాగితే కరోనావైరస్ రాదనే నకిలీ వైద్య సలహాలు సోషల్ మీడియాలోను, వ్యక్తిగత మెసేజింగ్ యాప్‌లలోను ప్రచారంలో ఉన్నాయి. యునిసెఫ్ ఈ ప్రచారంతో తమకి ఎటువంటి సంబంధం లేదని ఓ ప్రకటన చేసింది.

వేడి పానీయాలు వైరస్ సోకకుండా కాపాడతాయనడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవని కార్డిఫ్ యూనివర్సిటీలో రెస్పిరేటరీ డిసీజెస్ విభాగంలో పని చేస్తున్న రోన్ ఎకెల్స్ చెప్పారు.

జలుబు, దగ్గుతో బాధపడుతున్నవారిపై వేడి పానీయాలు ఎలా ప్రభావం చూపిస్తాయి అనే అంశంపై ఆయన గతంలో పరిశోధన చేశారు. వేడి పానీయాలు జలుబు, దగ్గు ఉన్నప్పుడు, గొంతులో ఉన్న కఫాన్ని కరిగించి తాత్కాలిక ఉపశమనం కలిగిస్తాయని అన్నారు. ఇది ప్రభావం లేని మందులా పని చేస్తుందని అన్నారు.

ఇన్ఫెక్షన్ కి కారణం అయ్యే వైరస్‌ని ఎటువంటి వేడి నీరు తగ్గించదు

ఇన్ఫెక్షన్‌కి కారణం అయ్యే వైరస్‌ని మాత్రం ఎటువంటి వేడి నీరూ తగ్గించదు. కోవిడ్-19కి కారణమయ్యే వైరస్ నుంచి వేడి నీరు ఎందుకు రక్షణ కల్పించదో 'బీబీసీ ఫ్యూచర్' పరిశీలించింది.

వేడి నీరు తాగడం వలన కానీ, పుక్కిలించడం వలన కానీ వైరస్ మాయమవదని పరిశీలనలో తేలింది.

ప్రధానంగా వైరస్ సోకిన వారి తుమ్ము, దగ్గు నుంచి వచ్చే తుంపర్ల ద్వారా అది ఒకరి నుంచి ఒకరికి సోకుతుంది. ఇది ముందుగా శ్వాస కోశ వ్యవస్థ మీద దెబ్బ తీస్తుంది. ఈ వైరస్ శరీరంలో ఉండే ద్రవ పదార్థం సహాయంతో ఊపిరితిత్తుల్లోకి చేరుతుంది.

ఒక్క సారి వైరస్ శరీరంలోకి చేరిన తర్వాత అది మరింత విస్తృతమై, బలపడుతుంది. శరీరంలో మొదట ఇన్ఫెక్షన్‌కి గురైన కణాల నుంచి ఇతర కణాలకు వైరస్ సోకడానికి 30 గంటలు పడుతుందని కొన్ని అధ్యయనాలు పేర్కొన్నాయి.

ఒక్కసారి వైరస్ శరీరంలో ప్రవేశించిన తర్వాత అది ఏ ఉష్ణోగ్రతలనైనా తట్టుకోగలదు. మానవ శరీరంలో ఉండే 37 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడ్ ఉష్ణోగ్రత వైరస్ సజీవంగా ఉండటానికి, మరింత పెరగడానికి అనువుగా ఉంటుంది. వేడి నీరు తాగడం వలన ఊపిరితిత్తుల నాళాల్లోని ఉష్ణోగ్రత పెరిగే అవకాశం లేదు.

ఇన్ఫెక్షన్ కి కారణం అయ్యే వైరస్ ని ఎటువంటి వేడి నీరు తగ్గించదు

కరోనావైరస్ లాంటి వైరస్‌ని నాశనం చేయడానికి కనీసం 56 డిగ్రీల...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కరోనావైరస్ నుంచి రక్షించుకోవడానికి రక రకాల నకిలీ వైద్య సలహాలు ప్రచారంలోకి వస్తున్నాయి. అలా జరుగుతున్న ప్రచారంలో నిజమెంతో తెలుసుకోవడానికి 'బీబీసీ ఫ్యూచర్' ప్రయత్నించింది.


కంటెంట్: వాతావరణంతో ముడిపడిన అనేక అంశాలకు సంబంధించిన 40 ఏళ్ల డేటా ఆధారంగా ఈ అధ్యయనం ఈ విషయాన్ని చెప్పింది. వాతావరణ సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కోవడంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వాలు విఫలమవుతున్నాయని విచారం వ్యక్తంచేసింది.

వాతావరణ మార్పులతో ఎంత తీవ్రమైన ముప్పుందో ప్రపంచాన్ని హెచ్చరించాల్సిన నైతిక బాధ్యత తమపై ఉందని పరిశోధకులు చెప్పారు.

ప్రపంచం అంతకంతకూ వేడెక్కిపోతోందని, దీనివల్ల ఎదురయ్యే ముప్పును అంచనా వేయాలంటే కేవలం అంతర్జాతీయ ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలను లెక్కగడితే సరిపోదని ఈ అధ్యయనం స్పష్టం చేసింది.

గత 40 ఏళ్లలో వాతావరణ మార్పులకు సంబంధించిన కీలకమైన మార్పులను ఈ అధ్యయనంలోని డేటా ప్రతిబింబిస్తోందని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.

జనాభా పెరుగుదల, జంతువుల సంఖ్యలో పెరుగుదల, తలసరి మాంస ఉత్పత్తి, అంతర్జాతీయంగా వృక్షాల నరికివేత, శిలాజ ఇంధనాల వినియోగం, ఇతర సూచీల ఆధారంగా ఈ అధ్యయనం సాగించారు.

వాతావరణ మార్పులపై పోరాటంలో గత నాలుగు దశాబ్దాల్లో కొన్ని అంశాల్లో పురోగతి కూడా సాధ్యమైంది. ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన వనరుల వినియోగాన్ని ఇందుకు ఉదాహరణగా చెప్పొచ్చు. ఈ వనరుల వినియోగం గణనీయంగా పెరిగింది. పవన, సౌర ఇంధన వినియోగం దశాబ్దానికి 373 శాతం చొప్పున పెరిగింది. అయినప్పటికీ 2018లో శిలాజ ఇంధనాల వినియోగంతో పోలిస్తే పవన, సౌర ఇంధన వాడకం 28 రెట్లు తక్కువగా ఉంది.

అన్ని సూచీలను కలిపి చూస్తే- అత్యధిక కీలక సూచీలు ప్రతికూలంగా ఉన్నాయని, వెరసి వాతావరణ అత్యవసర పరిస్థితి ఏర్పడిందని పరిశోధకులు చెప్పారు.

కర్బన ఉద్గారాలను, పశు ఉత్పత్తిని, అడవుల నరికివేతను, శిలాజ ఇంధనాల వినియోగాన్ని తగ్గించుకోవడం లాంటి చర్యల ద్వారా వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవాలని, లేదంటే ఇప్పటివరకు ఎదురైన దుష్ప్రభావాల కంటే తీవ్రమైన పర్యవసానాలు భవిష్యత్తులో ఎదురవుతాయని, వాతావరణ  అత్యవసర పరిస్థితి అంటే ఇదేనని ఆస్ట్రేలియాలోని యూనివర్శిటీ ఆఫ్ సిడ్నీకి చెందిన ప్రధాన పరిశోధకుడు డాక్టర్ థామస్ న్యూసమ్ వివరించారు.

ఈ చర్యలు చేపట్టకపోతే భూమిపై వివిధ ప్రాంతాలు మానవ ఆవాసానికి వీల్లేకుండా పోతాయని ఆయన ఆందోళన వ్యక్తంచేశారు.

గత నెలలో అత్యధిక స్థాయిలో ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యాయి. చరిత్రలో అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతలు నమోదైన అక్టోబరు... 2019 అక్టోబరే.

ఇతర నివేదికలకూ దీనికీ తేడా ఏమిటి?

ఇంటర్‌గవర్నమెంటల్ ప్యానెల్ ఆన్ క్లైమేట్ చేంజ్(ఐపీసీసీ) నిపుణులు, ఇతర శాస్త్రవేత్తలు జారీచేసిన చాలా హెచ్చరికలను ఈ అధ్యయనం కూడా చేస్తోంది. వాతావరణ మార్పుల...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రపంచం వాతావరణ అత్యవసర పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటోందనే కీలక అధ్యయనాన్ని 153 దేశాలకు చెందిన దాదాపు 11 వేల మంది శాస్త్రవేత్తలతో కూడిన అంతర్జాతీయ గ్రూపు సమర్థించింది. ఇది కచ్చితంగా వాతావరణ అత్యవసర పరిస్థితేనని వారు స్పష్టం చేశారు.


కంటెంట్: వాతావరణంలో మార్పులకు అనుగుణంగా సెప్టెంబర్ నుంచి డిసెంబర్ వరకు ఈ చెట్ల ఆకులన్నీ బంగారు రంగులోకి మారిపోతాయి.

దాంతో ఈ 'బంగారు అడవి'లో విహరించేందుకు ఏటా పర్యటకులు బారులు తీరుతుంటారు. ఆ ప్రకృతి రమణీయతను మీరూ ఆస్వాదించండి.

ఇవి కూడా చూడండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

హుయాంగ్ వృక్షాలకు నిలయమైన ఈ అడవి చైనాలోని ప్రముఖ పర్యాటక ప్రాంతాల్లో ఒకటి.


కంటెంట్: వాతావరణంలోని ఫార్మాల్డిహైడ్ వాయువు స్థాయిని చూపే చిత్రం.

ఉపగ్రహం ద్వారా సేకరించిన పై చిత్రాన్ని చూస్తే ఆ తేడా స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.

ఇది వాతావరణంలో ఫార్మాల్డిహైడ్(CH₂O) అనే వర్ణరహిత వాయువు పరిమాణాన్ని సూచిస్తోంది.

ఉత్తర భారతంలోని మైదాన ప్రాంతాల నుంచి కాలుష్య కారక వాయువులు ఉత్తరం దిశగా వెళ్లకుండా హిమాలయ పర్వతాలు ఎలా అడ్డుపడుతున్నాయో కూడా పై ఉపగ్రహ చిత్రంలో చూడొచ్చు.

ఫార్మాల్డిహైడ్ వాయువు సహజంగా మొక్కలు, జంతువుల నుంచి విడుదలవుతుంది. అలాగే కాలుష్యాన్ని వెదజల్లే యంత్రాలు, కర్మాగారాల నుంచి కూడా వెలువడుతుంది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా గాలి నాణ్యతను పరిశీలించేందుకు 'సెంటినల్-5పీ' అనే ఉపగ్రహాన్ని యూరోపియన్ స్పేస్ ఏజెన్సీ 2017 అక్టోబర్‌లో అంతరిక్షంలోకి పంపింది. భారత్‌తో పాటు మరికొన్ని దేశాల మీద కమ్మేసిన CH₂O గాఢతను ఆ ఉపగ్రహం గుర్తించింది.

సాధారణంగా వాతావరణంలో అధికంగా ఉండే నైట్రోజన్, ఆక్సీజన్ వాయువులతో పోల్చితే ఫార్మాల్డిహైడ్ చాలా తక్కువ పరిమాణంలో ఉంటుంది.

కొన్ని వందల కోట్ల వాయు అణువుల్లో CH₂O అణువులు కొన్ని మాత్రమే ఉంటాయి. గాలిలో దీని మోతాదును బట్టి కాలుష్య తీవ్రతను అంచనా వేయవచ్చని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.

విభిన్న రకాల అస్థిర కర్బన సమ్మేళనాలతో ఫార్మాల్డిహైడ్ ఏర్పడుతుంది. అది సజహంగా మొక్కలు, జంతువుల నుంచి విడుదల అవుతుంది.

అలాగే, మంట పెట్టినప్పుడు, కాలుష్యాన్ని విడుదల చేసే యంత్రాల నుంచి కూడా ఫార్మాల్డిహైడ్ వెలువడుతుంది. అందుకే వాతావరణంలో దాని పరిమాణం ఒక్కో ప్రాంతంలో ఒక్కో విధంగా ఉంటుంది.

బొగ్గును మండించే కర్మాగారాలు, అడవుల్లో కార్చిచ్చు వల్ల ఇది ఎక్కువగా విడుదలవుతుంది.

అయితే భారత దేశం విషయానికొస్తే, వ్యవసాయ భూముల్లో పంట కోతలు పూర్తయ్యాక వ్యర్థాలను తగలబెట్టడం కూడా మరో కారణంగా చెప్పొచ్చని బెల్జియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ స్పేస్ ఏరోనమీ సంస్థకు చెందిన పరిశోధకురాలు ఇసాబెల్లె అన్నారు.

అస్థిర కర్బన సమ్మేళనాలు, నైట్రోజన్ డయాక్సైడ్ (ఇంధనం మండించడం ద్వారా వెలువడే NO₂), సూర్యరశ్మితో కలిసి చర్యనొందినప్పుడు భూతలానికి సమీపంలో ఓజోన్ (ట్రోపోస్పియరిక్ ఓజోన్) ఏర్పుడుతుంది.

అది తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీస్తుంది. దానితో ఇతర జీవజాతులకూ, పంట చేలకు కూడా ప్రమాదమే.

బాగ్ధాద్, టెహ్రాన్, కువైట్ నగరాల్లో..

రాజస్థాన్‌లో ఎడారి ప్రాంతాల్లో ఫార్మాల్డిహైడ్ తీవ్రత చాలా తక్కువగా ఉన్నట్టు తేలింది. అందుకు కారణం ఏమిటో కూడా స్పష్టంగా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అంతరిక్షం నుంచి చూసినప్పుడు భారత్‌తో పాటు, కొన్ని పొరుగు దేశాల్లో గాలి చాలా విభిన్నంగా కనిపిస్తోంది.


కంటెంట్: వానాకాలం కోసం రైతుల ఖాతాల్లో ఎకరానికి రూ.5 వేల చొప్పున వారికి ఉన్న భూమిని బట్టి డబ్బులు పడ్డాయి. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 54.25 లక్షల మంది రైతుల ఖాతాల్లో మొత్తంగా రూ.6,889 కోట్లు ప్రభుత్వం జమ చేసిందని రాష్ట్ర మంత్రి కేటీఆర్ చెప్పారు.

రైతు బంధును స్ఫూర్తిగా తీసుకుని కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి అనే పథకం తెచ్చింది. కేంద్రం ఇచ్చే సాయానికి మరికొంత కలిపి ఆంధ్రప్రదేశ్ వైఎస్ఆర్ రైతు భరోసా - పీఎం కిసాన్ పేరుతో దీన్ని అమలు చేస్తోంది.

అయితే, ఈ పథకాలకు తెలంగాణలోని రైతు బంధుకు మధ్య ఓ ప్రధానమైన తేడా ఉంది. అదే, సీలింగ్.

ఎంత భూమి ఉంటే అంత భూమికీ...

కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి కింద ఒక్కో లబ్ధిదారుడికి ఏడాదిలో గరిష్ఠంగా రూ.6వేలు ఇస్తారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో భూ పరిమాణంతో సంబంధం లేకుండా కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి కింద వచ్చే రూ.6వేలకు అదనంగా మరో రూ.7,500, అంటే మొత్తంగా రూ.13,500 అందుతున్నాయి.

తెలంగాణలో రైతు బంధు కింద ఏటా ఎకరానికి రూ.10వేల చొప్పున సాయం అందిస్తున్నారు. దీనిపై సీలింగ్ లేదు. భూ పరిమాణం ఎంత ఉంటే, అంత మొత్తానికీ ఆ భూ యజమాని రైతు బంధు కింద పెట్టుబడి సాయం పొందవచ్చు.

తెలంగాణలోని భూ చట్టాల ప్రకారం ఓ వ్యక్తి పేరిట గరిష్ఠంగా 51 ఎకరాల వరకూ వ్యవసాయ భూమి, 21 ఎకరాల వరకూ బీడు భూమి ఉండొచ్చు.

ఈ లెక్కన 51 ఎకరాల వ్యవసాయ భూమి ఉన్న వ్యక్తి ఖాతాలో రైతు బంధు కింద ఏడాదికి రూ. 5,10,000 పెట్టుబడి సాయం పడుతుంది.

లబ్ధిదారుల్లో మంత్రులు, సినీ ప్రముఖులు

మంత్రులు, ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేలు, సినీ ప్రముఖులకు, వ్యవసాయాన్ని మానేసి ఉద్యోగాలు, వ్యాపారాలు చేసుకుంటున్నవారికి, విదేశాల్లో ఉంటున్నవారికి కూడా రైతు బంధు ద్వారా లబ్ధి జరుగుతోంది.

వారి పేరిట వ్యవసాయ భూమి ఉండటమే ఇందుకు కారణం.

సినీ నటుడు మహేశ్ బాబు కుటుంబానికి కూడా రైతు బంధు కింద ఇదివరకు చెక్కులు వచ్చాయి. వాటిని తిరిగి వాళ్లు ప్రభుత్వానికి అందజేశారు. ఇలాంటి ఉదాహరణలు చాలా ఉన్నాయి.

కౌలుకు ఇచ్చిన భూములపై రైతు బంధు కింద సాయం పొందుతున్నవాళ్లు కూడా చాలా మంది ఉన్నారు.

''ఊళ్లో మాకు వ్యవసాయ భూమి ఉంది. కానీ, మేం వ్యవసాయం మానేసి, చాలా రోజులైంది. కొన్నేళ్లుగా భూమిని కౌలుకు ఇస్తున్నాం. రైతు బంధు కింద మాకు డబ్బులు జమ అవుతున్నాయి. వాటిని ఎందుకు వద్దనుకుంటాం?'' అని హైదరాబాద్‌లోని ఓ కార్పొరేట్ సంస్థలో ఉద్యోగం చేస్తున్న ఓ వ్యక్తి బీబీసీతో అన్నారు.

రాజగోపాల్ రెడ్డి

'అసలు రైతులను వదిలేశారు': కోమటిరెడ్డి రాజగోపాల్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

తెలంగాణ ప్రభుత్వం రైతు బంధు పథకాన్ని చాలా ప్రతిష్ఠాత్మకంగా తీసుకుని అమలు చేస్తోంది. కరోనావైరస్ సంక్షోభంతో ఆర్థికపరమైన ఇబ్బందులున్నా, రైతులకు పెట్టుబడి సాయం విడుదల చేసింది.


కంటెంట్: వానాకాలం, ఎండా కాలం లాగా, ఆలయాల మీద దాడుల కాలమా అన్నట్లు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రతి జిల్లా నుంచి రోజూ 'ఆలయాల మీద దాడి' అనే వార్తలొచ్చాయి. ఆలయాల గోడల మీద పెచ్చులూడినా అదొక దాడిగా ప్రచారమైంది.

ఇక గత ఏడాది డిసెంబర్‌లో విజయనగరం జిల్లా 'రామతీర్థం' ఆలయ విగ్రహం మీద దాడి జరిగినపుడు ఎంత రాజకీయ సందడి జరిగిందో చెప్పలేం. చిన్నవి, పెద్దవి కలసి మొత్తం రాష్ట్రంలో 228 దాడులు జరిగాయని రాజకీయ పార్టీలు జాబితాలను ప్రకటించాయి.

దీనితో బీజేపీ శ్రేణుల్లో ఎంత ఉత్సాహం కనిపించిందో. ముఖ్యమంత్రి జగన్మోహన్ రెడ్డి ప్రభుత్వానికేదో ముప్పు వస్తోందా అన్నంతగా కలకలం రేగింది. గుప్తనిధి దొరికినంతగా భారతీయ జనతా పార్టీలో అసహజ ఆనందం వచ్చింది.

ఆ దాడుల కాలంలో ఎక్కడ చూసినా బీజేపీ కనిపించింది. బీజేపీ గంభీరోపన్యాసాలు వినిపించాయి. రాష్ట్రానికి ఉపద్రవమేదో ఎదురవుతున్నంతగా బీజేపీ నేతలు ఆందోళన చెందారు.

జగన్‌ని రాముడు శపిస్తున్నాడన్నారు. అసలే, జాతీయ స్థాయిలో రామాలయం నిర్మాణం ఒక పెద్ద రాజకీయ సమీకరణ అవకాశంగా మారింది.

ఇలాంటపుడు ఆంధ్రలో 'రామతీర్థం రామాలయం' మీద దాడి జరిగింది. రెండు నెలల పాటు ప్రతిరోజు ఆ దాడి వార్తలే వినిపించాయి. దాడి వ్యతిరేక రాజకీయ ర్యాలీలే కనిపించాయి. ఇది రాష్ట్రంలో బీజేపీకి కొండంత బలమిస్తుందని అంతా భయపడ్డారు.

ఇక ఆంధ్రలో బీజేపీ పుంజుకుంటుందని, వచ్చేసారి అధికారంలోకి రాలేకపోయినా, బీజేపీ బలం పెరుగుతుందని రాజకీయ పండితులంతా లెక్కలేశారు.

అయితే, దాడుల సీజన్ వచ్చినట్లే... వెళ్లిపోయింది. దాడులను ఎవరు చేశారో, ఎందుకు చేశారో, ఎందుకు మానేశారో పూర్తిగా తెలియక ముందే దాడులు ఆగిపోయాయి. రామతీర్థాన్ని అంతా మర్చిపోయారు. మళ్లీ బీజేపీ తెరమరుగైంది.

ఇపుడు తిరుపతి లోక్ సభకు జరిగిన ఎన్నికల్లో వైసీపీ అభ్యర్థి డాక్టర్ ఎం గురుమూర్తి విజయం సాధించారు. భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థి ఎ.రత్నప్రభ మూడోస్థానానికి జారుకున్నారు. టీడీపీ రెండోస్థానంలో బలంగానే నిలబడింది.

పోలైన ఓట్లను విశ్లేషించుకుని, బీజేపీ సంతోషించేందుకు ప్రయత్నించవచ్చు. పార్టీ జనసేనతో జట్టుకట్టినా ఫలితం లేకుండా పోయింది. ఇదీ బీజేపీకి ఆంధ్రలో ఎదురైన పరాభవం.

ఇలాంటి కాషాయం పాల పొంగు తెలంగాణలో కూడా ఎదురైంది. ఇది 2019 పార్లమెంటు ఎన్నికల్లో బీజేపీకి నాలుగు స్థానాలు రావడంతో మొదలైంది.

గత ఏడాది నవంబర్‌లో జరిగిన దుబ్బాక అసెంబ్లీ ఉప ఎన్నికలో బీజేపీ అభ్యర్థి ఎం.రఘునందన్ రావు గెలుపొందడం రాజకీయ పార్టీలనే కాదు, ఎంతో నిగ్రహం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆ మధ్య తెలుగు రాష్ట్రాల్లో భారతీయ జనతా పార్టీ గుబులు మొదలైంది. ఎవరికీ అంతుబట్టని రీతిలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఆలయాల మీద దాడులు జరగడం, తెలంగాణలో రెండు ఎన్నికల్లో బీజేపీ విజయం సాధించడం దీనికి కారణం.


కంటెంట్: వాయనాడ్‌లోని పుదుమలలో ఆగస్టు 8న వచ్చిన వరదలకు పచ్చకాదుమల అనే కొండ కూలిపోయింది. ఆ కొండ చరియల శిథిలాల కింద ఇళ్లు ధ్వంసం అయ్యాయి. కొందరు సజీవ సమాధి అయ్యారు. ఆదివారం నాటికి ఇక్కడ 10 శవాలను వెలికి తీశారు. శిథిలాల కింద మరో 8 మృతదేహాలుండొచ్చని జిల్లా యంత్రాంగం చెబుతోంది. లారెన్స్ భార్య శైలా శవం కూడా అందులో ఉందంటున్నారు.

మేప్పాడిలో 500 మంది వరకూ ఉన్నారు. వారంతా త్రిక్కాయిపేట, వెళ్లరిమాట, కొట్టప్పాడి గ్రామాలకు చెందిన వారు.

క్యాంపులో మేం పర్యటించినప్పుడు, చాలా మంది స్కూలు బెంచీలనే మంచాలుగా వాడుకుంటున్నారు. వాటి మీదే నిద్రపోవడం కనిపించింది. ప్రజలు ఒకరినికొరు ఓదార్చుకుంటున్నారు.

మాది అనుకున్న వాటిన్నంటినీ పోగొట్టుకున్నామంటూ బాధతో చెప్పింది అజిత అనే పెద్దావిడ. ఇక్కడ శిబిరంలో తలదాచుకుంటున్నవారిలో ఎక్కువ మంది 'హారిసన్ మలయాళం లిమిటెడ్' అనే టీ ఎస్టేట్‌లో పని చేస్తున్నవారు.

వరదల కారణంగా కేరళలో ఆదివారం సాయంత్రం నాటికి 72 మంది చనిపోయారు. మరో 58 మంది గల్లంతయ్యారు.

మృతుల్లో 12 మంది వాయనాడ్‌కు చెందినవారున్నారు.

వాలంటీర్ల సహాయం

సహాయ శిబిరాలకు వాలంటీర్లు వస్తువులు సరఫరా చేస్తున్నారు. మహిళలకు శానిటరీ నాప్కిన్లు, పిల్లలకు డైపర్లు, అత్యవసర మందులు కూడా శిబిరాల్లో అందుబాటులో ఉంచారు. సహాయ సామగ్రి అవసరం ఇంకా ఉందని అధికారులు చెబుతున్నారు.

వైద్య బృందంతో పాటూ క్లినికల్ సైకాలజిస్టును కూడా క్యాంపు దగ్గర పెట్టారు.

శిబిరాల్లోని వారికి ఎలాంటి ఇబ్బందులు రాకుండా చూసుకునేందుకు తమ వంతు ప్రయత్నం చేస్తున్నట్లు మేప్పాడి క్యాంపును పర్యవేక్షిస్తున్న వాయనాడ్ జిల్లా వైద్యాధికారి డా. ప్రియ బీబీసీకి చెప్పారు.

''శిబిరాల్లోని వారికి  వైద్య పరీక్షలు చేయిస్తున్నాం. ఆత్మీయులను కోల్పోయిన వారి మానసిక ఆరోగ్యంపై కూడా శ్రద్ధ పెట్టాం. పసి మనసులపై ఆ ప్రభావం పడకుండా వారి కోసం చిన్న చిన్న కార్యక్రమాలు ఏర్పాటు చేస్తున్నాం'' అని ప్రియ చెప్పారు.

ఆదివారం తన నియోజకవర్గం వాయనాడ్‌ను రాహుల్ గాంధీ సందర్శించారు. అక్కడ సమావేశం నిర్వహించాక మీడియాతో మాట్లాడారు.

''నేను సహాయక శిబిరాలను సందర్శించాను. ప్రధాన మంత్రితో మాట్లాడాను. కేంద్ర సాయం అడిగాను. బాధితులకు పరిహారం ఇవ్వాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరాను. మరికొన్ని రోజులు నేను ఇక్కడే ఉంటాను" అని రాహుల్ తెలిపారు.

భారీ వర్షాలు,  కొండ చరియలు విరిగిపడటం  ఘటనల తరువాత ఇప్పుడు పరిస్థితి కాస్త కుదుట పడుతోంది. సోమవారం భారీ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

''నా భార్యా పిల్లలను ఉన్న చోటే ఉండమని చెప్పి నేను సురక్షిత ప్రాంతంలో ఉన్న ఓ గది తాళం చెవి తీసుకురావడానికి వెళ్ళాను. అరగంట తరువాత తిరిగి వచ్చేసరికి అంతా కొట్టుకుపోయింది. నేను వచ్చేసరికి నా భార్య శైలా అక్కడ లేదు'' అన్నారు లారెన్స్. ప్రస్తుతం ఆయన తన 12 ఏళ్ల కొడుకు లింటోతో కలసి మేప్పాడి స్కూల్‌లోని  సహాయ శిబిరంలో తలదాచుకుంటున్నారు.


కంటెంట్: వాయు కాలుష్యం స్థాయి ఎన్నడూ చూడనంత తక్కువగా పడిపోయింది. జనం స్వచ్ఛమైన ఆకాశం ఫొటోలను షేర్ చేశారు. పలు నగరాల్లో దశాబ్దాలుగా కాలుష్యం పొరలతో కనిపించకుండా పోయిన హిమాలయ శిఖరాలు మళ్లీ కనిపించాయి.

ప్రపంచంలో వాయు కాలుష్యం అత్యధికంగా నమోదయ్యే నగరాల్లో ఒకటైన దిల్లీ నివాసి ఒకరు.. ‘పర్వతాల మీద ఉండేంత స్వచ్ఛమైన వాతావరణం’ రాజధానిలో ఉందంటూ ఒక సోషల్ మెసేజ్ గ్రూప్‌లో సందడి చేశారు.

‘‘కనువిందు చేసే నీలి ఆకాశాలు, స్వచ్ఛమైన గాలిని పీల్చుకున్నపుడు వచ్చే సంతోషం మిగతా సమయాల్లో మనం మనకు ఏం చేసుకుంటున్నామో వివరిస్తున్నాయి’’ అని రాజకీయవేత్త, రచయిత శశిథరూర్ రాశారు.

లాక్ డౌన్ స‌మ‌యంలో దిల్లీలో వాయు కాలుష్యం చాలా త‌గ్గిపోయింది

ఆరు నెలల క్రితం...

దిల్లీ నగరానికి ఊపిరి పీల్చుకోవటం కష్టంగా మారింది. గాలి నాణ్యత భరించలేని స్థాయికి దిగజారిందని అధికారులు చెప్పారు. స్కూళ్లు మూసేశారు. విమానాలను దారి మళ్లించారు. జనం మాస్కులు ధరించాలని సూచించారు. ఇళ్ల తలుపులు, కిటికీలు మూసివేయాలని చెప్పారు. కాలుష్యం ఉన్న ప్రాంతాలకు వెళ్లొద్దన్నారు.

ప్రపంచంలో అత్యంత కాలుష్యమయమైన 20 నగరాల జాబితాలో దిల్లీ, మరో 14 భారతీయ నగరాలు ఉన్నాయి. వాయు కాలుష్య సంబంధిత వ్యాధుల కారణంగా ప్రతి ఏటా పది లక్షల మందికి పైగా భారతీయులు చనిపోతున్నారని అంచనా.

పారిశ్రామిక పొగలు, వాహనాల ఉద్గారాలు, చెత్త కాల్చటం, పంటకోత తర్వాత వ్యర్థాలను తగులబెట్టటం, నిర్మాణాలు, రోడ్ల ధూళి.. ఈ కాలుష్యానికి ప్రధాన కారణాలు.

ఇప్పుడు దేశంలో పట్టణ ప్రజలు ఆకాశాన్ని స్పష్టంగా చూడగలుగుతున్నారు. తమ ఇళ్లలో స్వచ్ఛమైన గాలి పీల్చుకుంటున్నారు. దీంతో దేశవ్యాప్తంగా వాయు కాలుష్యం మీద ‘లాక్‌డౌన్’ ప్రభావం ఎలా ఉందనే సమాచారం తెలుసుకోవటానికి పరిశోధకులు ఉద్యుక్తులయ్యారు.

ప్ర‌పంచంలో అత్య‌ధిక కాలుష్యం ఉన్న టాప్ 20 న‌గ‌రాల‌లో ల‌ఖ్‌న‌వూ ఒక‌టి

‘‘ఒక అసాధారణ పరిణామానికి వాయు కాలుష్యం స్థాయులు ఎలా మారుతున్నాయో దగ్గరగా పరిశీలించటానికి ఇది అనూహ్యమైన అవకాశం’’ అని ‘అర్బన్ ఎమిషన్స్’ అనే స్వతంత్ర పరిశోధన సంస్థ అధిపతి శరత్ గుత్తికుండ నాతో చెప్పారు.

దేశంలోని 85 నగరాల్లో గాలి నాణ్యత గణనీయంగా మెరుగుపడిందని కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి అధికారులు నివేదించారు.

దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న సుమారు 100 గాలి నాణ్యత పరిశీలన కేంద్రాల నుంచి సేకరించిన సమాచారాన్ని డాక్టర్ గుత్తికుండ, ఆయన పరిశోధకుల బృందం అధ్యయనం చేసింది.

దిల్లీ, నేషనల్ కేపిటల్ రీజియన్ అని...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కరోనావైరస్ వ్యాప్తిని నిరోధించటానికి భారతదేశం మొత్తాన్నీ గత నెలలో లాక్‌డౌన్ చేశారు. రవాణాను నిలిపివేశారు. అప్పట్లో కాలుష్యంతో నిండివున్న ఆకాశం వేగంగా నీలిరంగులోకి మారింది. గాలి అరుదైన రీతిలో స్వచ్ఛంగా మారింది.


కంటెంట్: వాయుగుండం ప్రభావానికి బంగ్లాదేశ్‌కు చెందిన 'ఎంవీ మా' నౌక అవుటర్ హార్బర్ నుంచి తెన్నేటి పార్క్ బీచ్‌కు కొట్టుకొచ్చింది.

ఆ నౌక యాజమాన్యం దీన్ని తిరిగి సముద్రం లోపలికి తీసుకెళ్లే పనిని రెండు ఏజెన్సీలకు అప్పగించింది. ఇందులో ఎంఎస్ గిల్ మెరైన్ సంస్థ... నౌకలో ఉన్న దాదాపు 50 టన్నుల చమురును సురక్షితంగా బయటకు తీసే పనిలో ఉంది.

మరో సంస్థ... ఫ్లాగ్ షిప్ మెరైన్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ చమురును తీసేసిన తర్వాత నౌకను సముద్రం లోపలికి పంపిస్తుంది. ప్రస్తుతం ఈ రెండు సంస్థల అధీనంలోనే 'ఎంవీ మా' నౌక ఉంది. వీరికి పోర్టు, మెరైన్, కోస్టు గార్డు, స్థానిక పోలీసులు సహకరిస్తున్నారు.

ప్రస్తుతం ఎన్ని రోజుల్లోగా ఈ నౌకను తిరిగి సముద్రంలోకి పంపగలమన్న విషయాన్ని నిపుణుల బృందం నిర్ధారిస్తుందని మెరైన్ డీఎస్పీ విమల కుమారి  బీబీసీతో అన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఏదైనా నౌక ప్రమాదవశాత్తూ తీరం దగ్గర నేలని తాకితే దాన్ని రన్ ఏ గ్రౌండ్ (run a ground) అంటారు. ఇలాంటి నౌకలను తిరిగి సముద్రం లోపలకి పంపడం చాలా కష్టం. నీటిలోకి పంపడం ఆలస్యం అవుతున్న కొద్దీ పర్యావరణ సమస్యలు తలెత్తే అవకాశాలు ఎక్కువ.


కంటెంట్: వాయుగుండం ప్రభావానికి బంగ్లాదేశ్‌కు చెందిన 'ఎంవీ మా' నౌక అవుటర్ హార్బర్ నుంచి తెన్నేటి పార్క్ బీచ్‌కు కొట్టుకొచ్చింది.

ఆ నౌక యాజమాన్యం దీన్ని తిరిగి సముద్రం లోపలికి తీసుకెళ్లే పనిని రెండు ఏజెన్సీలకు అప్పగించింది. ఇందులో ఎంఎస్ గిల్ మెరైన్ సంస్థ... నౌకలో ఉన్న దాదాపు 50 టన్నుల చమురును సురక్షితంగా బయటకు తీసే పనిలో ఉంది.

మరో సంస్థ... ఫ్లాగ్ షిప్ మెరైన్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ చమురును తీసేసిన తర్వాత నౌకను సముద్రం లోపలికి పంపిస్తుంది. ప్రస్తుతం ఈ రెండు సంస్థల అధీనంలోనే 'ఎంవీ మా' నౌక ఉంది. వీరికి పోర్టు, మెరైన్, కోస్టు గార్డు, స్థానిక పోలీసులు సహకరిస్తున్నారు.

ప్రస్తుతం ఎన్ని రోజుల్లోగా ఈ నౌకను తిరిగి సముద్రంలోకి పంపగలమన్న విషయాన్ని నిపుణుల బృందం నిర్ధారిస్తుందని మెరైన్ డీఎస్పీ విమల కుమారి  బీబీసీతో అన్నారు.

"నిపుణుల బృందం వచ్చిన తర్వాతే నౌకని ఎన్ని రోజుల్లో సముద్రంలోకి పంపగలరో చెప్పగలం. అప్పటి వరకూ నౌకలోని ముడి చమురు, డీజీల్‌ను బయటకు తీయడమే ప్రధాన అజెండాగా పని చేస్తున్నాం. ఇప్పటి వరకూ ఎలాంటి పర్యావరణ సమస్యా ఎదురుకాలేదు. నౌక నుంచి యాంకర్‌కు ఉన్న గొలుసు తెగిపోవడాన్ని సిబ్బంది పట్టించుకున్నారా? లేదా? అలాగే నౌక గమనాన్ని నౌకలోని పరికరాల సహాయంతో తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేశారా? లేదా? అనేవి కూడా చూడాలి. నౌకలు జీపీఎస్, రాడార్లతో అనుసంధానమై ఉంటాయి. దీంతో నౌక కదలికలూ ప్రయాణిస్తున్న మార్గాలూ ఈ రెండింటిలోనూ నమోదవుతుంటాయి. మేం వాటిని విశ్లేషిస్తాం" అని వివరించారు.

‘ఆటుపోట్లు అనుకూలమే’

గత వారంలో వచ్చిన వాయుగుండం ప్రభావంతో వీచిన తీవ్రగాలులకు నౌక దాదాపు మూడు నాటికన్ మైళ్ల దూరం కొట్టుకొచ్చింది. ఇలా గాలులకు నౌక తీరానికి కొట్టుకురావడం అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది.

ఈ విషయంపై ఆంధ్రా విశ్వవిద్యాలయంలోని మెటరాలజీ, ఓషియనోగ్రఫీ విభాగం అధిపతి ప్రొఫెసర్ రామకృష్ణతో మాట్లాడినప్పుడు ఆయన ఇలా చెప్పుకొచ్చారు.

"యాంకరేజ్ బలంగా చేయకపోవడం వల్లే మూడు వేల టన్నుల బరువున్న నౌక కొట్టుకు వచ్చిందని అనుకుంటున్నాను. నౌకా యాజమాన్యాలు వాతావరణానికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని ఎప్పటికప్పుడు తెలుసుకోవాలి. దానికి తగిన విధంగా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. ఆసక్తి కొద్ది నేను స్వయంగా అక్కడికి వెళ్లి చూశాను. నౌకను తిగిరి జలాల్లోకి తీసుకెళ్లగలిగే పరిస్థితులున్నాయి.  ప్రొపెల్లర్ బయటకు కనిపిస్తుండటం, నౌక ఉన్నది ఆటు పోట్లు ఎక్కువగా వచ్చే ప్రాంతం కావడం ఇక్కడ కలిసొచ్చే అంశాలు" అని చెప్పారు....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఏదైనా నౌక ప్రమాదవశాత్తూ తీరం దగ్గర నేలని తాకితే దాన్ని రన్ అగ్రౌండ్ (run aground) అంటారు. ఇలాంటి నౌకలను తిరిగి సముద్రం లోపలకి పంపడం చాలా కష్టం. నీటిలోకి పంపడం ఆలస్యం అవుతున్న కొద్దీ పర్యావరణ సమస్యలు తలెత్తే అవకాశాలు ఎక్కువ.


కంటెంట్: వాయువ్య పాకిస్తాన్‌లో కరక్ జిల్లాలోని శ్రీ పరమహంస మహారాజ్‌కు చెందిన ఈ సమాధిని పునర్నిర్మించాలని అధికారులకు పాక్ సుప్రీం కోర్టు ఆదేశాలు జారీచేసింది. అయితే, అల్లరి మూక చేసిన దాడితో ఇక్కడి హిందువుల్లో భయాందోళనలు మరింత పెరిగాయి. మరోవైపు మైనారిటీల ప్రార్థనా స్థలాలను పరిరక్షించడంలో పాక్ ప్రభుత్వం విఫలమవుతోందని ఆరోపణలు కూడా వెల్లువెత్తుతున్నాయి.

పాకిస్తాన్‌లో ముస్లింలదే ఆధిక్యత. ఇక్కడ హిందూ జనాభా 2 శాతం కంటే తక్కువే ఉంటుంది. హిందువులు ఇక్కడ వివక్షను ఎదుర్కొంటున్నారని ఎప్పటికప్పుడే వార్తలు వస్తుంటాయి.

1997లో పరమహంస సమాధిపై ఒకసారి ముస్లిం మూక దాడి చేసింది. దీన్ని పునర్నిర్మించాలని 2015లో సుప్రీం కోర్టు ఆదేశాలు జారీచేసింది. ఈ పనులు ఇప్పటికీ కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. ఇవి పూర్తికాకముందే తాజాగా మరో దాడి జరిగింది.

ఇక్కడకు వచ్చే హిందూ యాత్రికులు విశ్రాంతి తీసుకొనేందుకు పరిసరాల్లోని ఓ ఇంటిని కొనుగోలు చేసి మార్పులు చేస్తున్నారు. అయితే, సమాధిని విస్తరిస్తున్నారని ఆరోపిస్తూ ముస్లిం అల్లరి మూక దాడి చేసింది.

దాడి ఎలా జరిగింది?

జమియాతే ఉలేమా ఇస్లాం పార్టీ నాయకుడు, ముస్లిం మతగురువు మౌల్వి మొహమ్మద్ షరీఫ్ నేతృత్వంలో డిసెంబరు 30న ఓ ర్యాలీ జరిగింది. 1997లోనూ ఈయన ఆధ్వర్యంలోనే పరమహంస సమాధిపై దాడి జరిగింది.

జనాలను షరీఫే సమీకరించారని ప్రత్యక్ష సాక్షులు చెబుతున్నారు. సమాధి గోడలు కూలగొట్టాలని, అన్నింటికి నిప్పు పెట్టాలని ఆయన రెచ్చగొట్టినట్లు వివరిస్తున్నారు.

ఈ ఘటనపై ప్రభుత్వానికి పాకిస్తాన్ మైనారిటీ హక్కుల కమిషన్ ఓ నివేదిక సమర్పించింది. అమూల్యమైన ఆభరణాలను అల్లరి మూక ధ్వంసం చేసిందని దీనిలో పేర్కొన్నారు. చెక్కతో చేసిన తలుపులు, తెల్లని మార్బుల్ పలకలు... ఇలా అన్నింటినీ ధ్వంసం చేశారని తెలిపారు.

‘‘మొత్తంగా చెప్పాలంటే సమాధిని పూర్తిగా ధ్వంసం చేశారు’’అని నివేదికలో పేర్కొన్నారు.

ర్యాలీ సమయంలో సమాధి పరిసరాల్లో పోలీసులు, భద్రతా సిబ్బందిని మోహరించారు. కానీ వారు విధ్వంసాన్ని అడ్డుకోవడంలో విఫలమయ్యారు. వారు తమకు పట్టనట్లుగా వ్యవహరించారని పాక్ చీఫ్ జస్టిస్ గుల్జార్ అహ్మద్ వ్యాఖ్యానించారు. ఇలాంటి ఘటనలతో అంతర్జాతీయంగా పాక్ ప్రతిష్ఠ మసకబారుతుందని ఆయన అన్నారు.

ఈ దాడికి సంబంధించి 109 మందిని పోలీసులు అరెస్టు చేశారు. అరెస్టు అయిన వారిలో మౌల్వి షరీఫ్ కూడా ఉన్నారు. ఆ సమయంలో విధులు నిర్వర్తిస్తున్న ఎస్సీ, డీఎస్పీ సహా 92 మంది పోలీసు అధికారుల్ని విధుల నుంచి...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

పాకిస్తాన్‌లో వందేళ్లనాటి హిందూ మతగురువు సమాధిని ముస్లిం మూక ధ్వంసం చేసింది. ఇది డిసెంబరులో హిందూ ప్రార్థనా స్థలాలపై పాక్‌లో జరిగిన రెండో దాడి.


కంటెంట్: వారం క్రితం తన ఇంటిని, కుటుంబాన్ని, జంతువులను కాల్చేస్తాయేమో అనేంతగా భయపెట్టిన అగ్ని కీలలను గుర్తుచేసుకున్న శామ్ మిచెల్.. ‘మీరు దూరం నుంచే అక్కడ ఆ మంటలు చూడచ్చు’ అన్నారు.

శామ్ కంగారూ ఐలాండ్ వైల్డ్ లైఫ్ పార్కును చూసుకుంటూ ఉంటారు. తన భార్య, 19 ఏళ్ల కొడుకుతో అక్కడే ఉంటున్నారు. మంటలు ఇంటి దగ్గరికి రాగానే, ఖాళీ చేయమనే హెచ్చరికలు వచ్చాయి.

 20 నిమిషాల్లో మొత్తం బూడిదైందని శామ్ చెప్పాడు. కానీ శామ్, ఆయన మరో నలుగురు అక్కడే ఉండిపోయారు.

శామ్ మిచెల్

‘‘మనం దున్నలు, నిప్పుకోళ్లు, కాస్సోవరీ(నిప్పుకోడి లాంటి పక్షి)లు లాంటివి ఉన్న 800 జంతువులను కదిలించలేం కదా. మేం వాటిని తరలించలేకపోయినా, మనకు అవి కనిపిస్తే, వాటిని కాపాడాలని అనుకున్నాం. మాకు ఆర్మీ సాయం చేస్తోంది. ఎలాగోలా మేం బతికాం. కానీ మా చుట్టూ ఇది మండుతూనే ఉంది’’ అని శామ్ అన్నారు.

జనవరి 9న రెండోసారి వచ్చిన పెద్ద మంట కంగారూ ఐలాండ్‌ను వారంలోపే చుట్టేసింది. జనవరి 4న కార్చిచ్చులో ఇద్దరు పురుషులు చనిపోయారు. హైవేపై వెళ్తున్నప్పుడు మంటలు చుట్టుముట్టడంతో వారు కాలిపోయారని అధికారులు భావిస్తున్నారు.

కంగారూ ఐలాండ్‌లో మంటల వేగం, అవి వ్యాపించిన షాకింగ్‌గా ఉంది.

తన పార్కును కాపాడుకోగలిగిన శామ్‌కు తను కొడుకును పంపించిన కింగ్‌స్కోట్ టౌన్‌కు మంటల ముప్పు ఉందని తెలిసింది.

‘‘నేను తనను సురక్షితమైన చోటుకు పంపించానని అనుకున్నా, ఆ మంట మమ్మల్ని వదిలి వాళ్ల వైపు వెళ్తున్నట్టు తెలిసింది. మంటలు కింగ్‌స్కోట్‌కు చాలా దగ్గరగా వచ్చాయి. కానీ టౌన్ పై ఎలాంటి ప్రభావం పడలేదు. ఆ మాట చెబుతున్నప్పుడు శామ్ కళ్లు వెనక పార్కులో ఆడుకుంటున్న కొడుకు మీదే ఉన్నాయి. మన చుట్టూ మంటలు చుట్టుముట్టిన సమయంలో, అవేవీ తెలియని తను అమాయకంగా ఆడుకోవడం చూస్తుంటే చాలా కష్టంగా ఉంది’’ శామ్ అన్నారు.

విధ్వంసపు జాడలు

కంగారూ ఐలాండ్‌లో తగలబడిన అడవుల మధ్యలో దారిలో వెళ్తుంటే కొన్ని వరుసల చెట్లు నల్లగా మసిబారి ఉన్నాయి. వాటిలో కొన్ని ఇంకా మండుతూనే ఉన్నాయి. కింద నేలంతా పొగ చూరి నల్లగా మారిపోయుంది.

బొగ్గులా మారిన పది పన్నెండు కోలా, కంగారూల కళేబరాలు రోడ్డుకు పక్కన పడి ఉన్నాయి.

ఈ జీవావరణ విధ్వంసం చాలా పెద్దది. సైన్యాన్ని పిలిపించారు. మంటల్లో చనిపోయిన వేలాది పశువులు, గొర్రెల కోసం కొంతమంది గుంతలు తీయడానికి సాయం చేశారు.

దీవికి పశ్చిమంగా హాన్సన్ తీరంలో మేం ఆస్ట్రేలియా, న్యూజీలాండ్ సైనికులు అంతా తిరుగుతున్నారు. వందలాది కోలాలు, కంగారూలు,...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

దక్షిణ ఆస్ట్రేలియాలోని కంగారూ ఐలాండ్‌ను దాని జీవావరణానికి ప్రత్యేకం. కానీ భయంకరమైన కార్చిచ్చు ఈ వారం ఆ దీవిని చుట్టుముట్టిన తర్వాత అది ఇక కోలుకోలేదేమోనని చాలా మంది ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.


కంటెంట్: వారం రోజుల పాటు సామూహిక అత్యాచారం చేసిన తర్వాత బాలికను చంపేసి శరీరాన్ని అడవిలో ఇక్కడ పడేశారు

కొందరు జాతి వ్యతిరేకులను గుర్తించాలని కోరుతుండగా.. మరికొందరు ప్రభుత్వాల తీరును తప్పుబట్టారు.

మొత్తానికి చాలా మంది చిన్నారులు, మహిళల భద్రత గురించి మాట్లాడారు.

దేశంలో మానవత్వం క్రమంగా కనుమరుగైపోతుందని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.

చిన్నారిపై అత్యాచారం, హత్య ఘటనకు సంబంధించి అయిదు భాషలకు చెందిన ట్వీట్లు, ఫేస్‌బుక్ పోస్టులను మేం ఓసారి పరిశీలించాం.

ఈ పోస్టుల్లో భారతీయులు తాజా కశ్మీర్ ఘటనపై ఎలా స్పందించారో చూడండి.

తెలుగు

ఫేస్‌బుక్‌లో జహా ఆరా అనే యూజర్.. గతంలో జరిగిన పలు ఘటనలను గుర్తు చేసుకుంటూ.. ఆదివాసీలపై ఇంకా దాడులు జరుగతూనే ఉన్నాయంటూ పైపోస్టును పెట్టారు.

తెలుగు వెంకటేశ్ అనే యూజర్.. ‘తల్లులారా మీ పిల్లలను ఎలా కాపాడుకుంటారు? తండ్రులారా మీ కంటి పాపలకు ఎలా కాపలా కాస్తారు?’ అని ప్రశ్నించారు.

‘క్షమించు తల్లీ’ అంటూ తాజా ఘటనపై సామాన్యుని నిస్సహాయతను వ్యక్తం చేశారు.

పంజాబీ

పంజాబీ నటి నీరూ బజ్వా కూడా ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లో తీవ్రంగా స్పందించారు.

‘ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవాలి. మన నేతలు చూస్తున్నారా? వింటున్నారా?’ అని ప్రశ్నించారు.

ఇక నటి గుల్పనాగ్ కూడా.. ‘నేను హిందుస్థానీ. నేను చాలా సిగ్గుపడ్డా..’ అంటూ పై ట్వీట్ చేశారు.

మరాఠీ

Vikhya @vikhya21 అనే యూజర్ ట్విటర్లో కఠువా అత్యాచార ఘటనలో ప్రజలు హిందూ మతం పేరును చెడగొడుతున్నారని పేర్కొన్నారు.

‘హిందూ మతం ఎప్పుడూ అత్యాచారాలను పోత్సహించలేదు’ అని ట్వీట్ చేశారు.

Devendra @DevTheD అనే యూజర్.. ‘కఠువా, ఉన్నావ్ రేప్ ఘటనలు మానవత్వానికి వ్యతిరేకం. ఈ ఘటనలకు పాల్పడిన వారిని వీలైనంత త్వరగా శిక్షించాలి..’ అని పేర్కొన్నారు.

గుజరాతీ

బాప్‌లాల్ అనే యూజర్.. ‘నిర్భయ ఘటనపుడు కొందరు మా రాష్ర్టంలో కొవ్వొత్తుల ప్రదర్శన చేశారు. మరి ఇప్పుడు ఎవరైనా అలాంటి ప్రదర్శన చేయగలరా?’ అని కోరారు.

వినయ్ ప్రజాపతి అనే హ్యాండిల్.. ‘అంబేడ్కర్ మన రాజ్యాంగ నిర్మాత. కఠువా, ఉన్నావ్ కేసుల్లో దోషులకు కఠిన శిక్షపడాలి. అప్పుడే అంబేడ్కర్ కు నిజమైన నివాళి’ అన్నారు.

తమిళం

అరదు అనే వ్యక్తి ఫేస్‌బుక్‌లో.. ‘‘చరిత్ర చూస్తే.. యుద్ధం, హింస వంటి ఘటనల్లో మొదట బలయ్యేది మహిళలే. అయితే అనాగరిక సమాజంలోనూ వారు బాలికలను రేప్ చేయలేదు. కానీ ఇప్పుడు మనం సాంకేతిక యుగంలో ఉన్నా.. ఇలాంటి ఘటనలు జరుగుతూనే ఉన్నాయి. మతం అనేదానిని మానవ అభివృద్ధి కోసం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

జమ్ముకశ్మీర్‌లో ఎనిమిదేళ్ల చిన్నారిపై అత్యాచారం, హత్య ఘటన దేశ వ్యాప్తంగా ప్రజలను కలచి వేసింది. సోషల్ మీడియాలో ఈ అంశంపై తీవ్ర స్థాయిలో స్పందించారు. దేశ భక్తి, జాతీయవాదంపై చర్చ జరుగుతోంది.


కంటెంట్: వారం రోజుల పాటు సామూహిక అత్యాచారం చేసిన తర్వాత బాలికను చంపేసి శరీరాన్ని అడవిలో ఇక్కడ పడేశారు (ఎడమవైపు) - కఠువా ఘటన చిన్నది అని వ్యాఖ్యానించిన జమ్మూ కశ్మీర్ ఉప ముఖ్యమంత్రి కవీందర్ గుప్తా (కుడివైపు)

ఓ ఎనిమిదేళ్ల బాలికపై దారుణంగా అత్యాచారం చేసి, హత్య చేస్తే... ఇది చిన్న ఘటన అని ఎలా అంటారంటూ నెటిజన్లు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. మీడియా దీనికి అంత ప్రాధాన్యం ఇచ్చి ఉండకూడదు అన్న కవీందర్ వ్యాఖ్యలను కూడా ఫేస్‌బుక్, ట్విటర్ వంటి సామాజిక మాధ్యమాల వేదికలపై తప్పుబట్టారు.

నోటినే అదుపులో పెట్టుకోలేని బీజేపీ నేతలు రాష్ట్రాలను ఎలా పాలిస్తారో అర్థం కావడం లేదని కాంగ్రెస్ సీనియర్ నేత, న్యాయవాది కపిల్ సిబల్ ట్వీట్ చేశారు.

"కఠువాలో ఎనిమిదేళ్ల బాలికపై జరిగిన అత్యాచారం చిన్న విషయం - కవీందర్ గుప్తా

నారదుడు గూగుల్ లాంటి వాడు - విజయ్ రూపానీ

మాటలనే అదుపులో పెట్టుకోలేని వీళ్లు ఇక రాష్ట్రాలను ఎలా పాలిస్తారు?

దేశం మారిపోతోంది" అని కపిల్ సిబల్ పోస్ట్ చేశారు.

కవీందర్ వ్యాఖ్యల సంగతి సరే... ఇతర కేసుల పరిస్థితేంటి అంటూ @amitwriter అనే వ్యక్తి ప్రశ్నించారు.

"అనుకున్నట్లే మీడియా కవీందర్ గుప్తా చేసిన వ్యాఖ్యలకు అత్యంత ప్రాధాన్యమిచ్చి ప్రసారం చేసింది. కానీ ముస్లింలు చేసిన అత్యాచారాల కేసుల పరిస్థితేంటి? మీడియా దృష్టిలో అవి చిన్నచిన్న సంఘటనలు. మీడియా ఎందుకు వాటి గురించి ప్రసారం చేయదు? ఈరోజుల్లో మీడియా కూడా ఉన్నత పదవుల్లో ఉండేవారికి అనుకూలంగా ప్రవర్తించడానికి అలవాటు పడింది. విలువలు లేవు" అని మీడియా సచ్ఛీలతను ప్రశ్నించారు.

@KhushbooTweets అనే ట్విటర్ హ్యాండిల్ ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో బీజేపీ వైఖరిని తప్పుబట్టారు.

"తెలివి లేని జమ్మూ కశ్మీర్ ఉప ముఖ్యమంత్రి కవీందర్ గుప్తా కఠువా ఘటనను చాలా చిన్న ఘటన అన్నారు. దీన్ని చూస్తుంటే... బీజేపీ అత్యాచార నిందితులపట్ల సానుభూతితో ఉందనే విషయం సులువుగా అర్థమవుతుంది."

"కవీందర్ గుప్తా వ్యాఖ్యలు చూస్తుంటే కఠువా దుర్ఘటనపై బీజేపీ అభిప్రాయం తెలుస్తోంది. కేవలం ఇద్దరు మంత్రులను తొలగించడం వల్ల ఏమాత్రం ఉపయోగం లేదు" అని మరో యూజర్ @bukharishujaat పోస్ట్ చేశారు.

ఇక @IdreesFaraz1 అనే మరో ట్విటర్ హ్యాండిల్... "కమ్యూనలిజంని అనుసరించే కవీందర్ గుప్తాలాంటి వ్యక్తి నుంచి ఇంతకన్నా ఏం ఆశించగలం?" అని పేర్కొంది.

"రాహుల్ గాంధీ లేదా కాంగ్రెస్ పార్టీ 2019లో బీజేపీని ఓడించాల్సిన అవసరం లేదు. ఎందుకంటే బిప్లవ్ దేవ్, విజయ్ రూపానీ, సత్య పాల్,...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

దేశవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టించిన కఠువా అత్యాచారం ఘటన 'చాలా చిన్న సంఘటన' అని వ్యాఖ్యానించిన జమ్మూ కశ్మీర్ ఉప ముఖ్యమంత్రి కవీందర్ గుప్తాపై సోషల్ మీడియాలో విమర్శలు వెల్లువెత్తాయి.


కంటెంట్: వారం రోజులుగా జరుగుతున్న ఈ విన్యాసాల్లో ఫిన్లాండ్, స్వీడన్ సహా మొత్తం 29 నాటో సభ్య దేశాలు పాల్గొంటున్నాయి. రష్యా, నాటోల మధ్య పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతల మధ్యే రష్యా సరిహద్దుకు కొన్ని వందల మైళ్ల దూరంలోనే ఈ సైనిక ప్రదర్శన జరుగుతోంది.

31 దేశాలకు చెందిన 50 వేల మంది సైనికులు భూ, జల, గగనతలాల్లో ఈ విన్యాసాలు నిర్వహిస్తున్నారు.

వీడియో: నాటో బలగాల భారీ సైనిక విన్యాసాలు

మరికొన్ని వారాలపాటు జరిగే విన్యాసాల కోసం సైనికులంతా నార్వే చేరుకున్నారు. ప్రచ్ఛన్న యుద్దం ముగిశాక నాటో దేశాలు చేపట్టిన అతి పెద్ద బల ప్రదర్శన ఇదే.

"ఏదైనా నాటో సభ్యదేశం దాడికి గురైతే దాన్ని ఎదుర్కొనే యుద్ధ విన్యాసం ఇది. ప్రస్తుతం అత్యంత తీవ్రమైన రక్షణ సవాళ్లను మేం ఇప్పుడు ఎదుర్కొంటున్నాం. అందుకే నాటో దళాలు సంయుక్తంగా తమ రక్షణ వ్యవస్థల్ని పూర్తిగా నవీకరించుకున్నాయి. ప్రపంచం మార్పు దిశగా సాగుతున్నపుడు నాటో కూడా మార్పు చెందాల్సిందే" అని నాటో సెక్రటరీ జనరల్ జెన్స్ స్టోల్టెన్‌బర్గ్ అన్నారు.

ఇది కేవలం సైనిక బల ప్రదర్శన మాత్రమే కాదు. మిత్ర దేశం దాడికి గురైతే, భూ, జల, వాయు మార్గాల ద్వారా వేగంగా స్పందించగల సామర్ధ్యాల ప్రదర్శన కూడా.

బ్రిటిష్ సైన్యం ఇంగ్లిష్ చానల్ ద్వారా ప్రయాణిస్తూ జర్మనీ, డెన్మార్క్, స్వీడన్ దేశాలను దాటి నార్వే చేరుకుంది.

ఇటీవల రష్యా కూడా భారీ సైనిక ప్రదర్శన నిర్వహించింది.

ఇక్కడ శత్రు స్థావరంపై ఓ నకిలీ దాడి చేయడానికి నాటో దళాలు ఒకచోట చేరాయి. వైమానిక దళం, నౌకా దళాల మద్దతుతో విమానంలోంచి సైనికులు కిందకు దిగుతున్నారు.

వీటిపై రష్యా స్పందించింది. ఇవి రష్యా వ్యతిరేక విన్యాసాలని ఆరోపించింది.

అయితే, ఈ మధ్యనే రష్యా కూడా వోస్టోక్‌లో భారీ స్థాయిలో యుద్ధ విన్యాసాలు నిర్వహించిన విషయం తెలిసిందే. ఆ విన్యాసాల్లో దాదాపు మూడు లక్షల మంది సైనికులు పాల్గొన్నట్లు రష్యా తెలిపింది.

తమ సైనిక ప్రదర్శన ఎవరినో రెచ్చగొట్టేందుకు చేస్తున్నది కాదని నాటో స్పష్టం చేసింది.

ఇవి కూడా చదవండి:

బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం తరువాత నాటో బలగాలు అత్యంత భారీ స్థాయిలో సైనిక విన్యాసాలు నిర్వహిస్తున్నాయి. ఈ విన్యాసాల్లో భాగంగా నార్వే దేశాన్ని ఆక్రమించినట్లుగా మాక్ ప్రదర్శన నిర్వహించారు. దీనికి 'ఆపరేషన్ ట్రైడెంట్' అని పేరుపెట్టారు.


కంటెంట్: వారంతా నేర జీవితం వదిలి బాధ్యతాయుతమైన పౌరుల్లా సాధారణ జీవితం గడిపడానికి ప్రోత్సహించేలా ప్రభుత్వం ఒక ప్రయత్నం చేస్తోందని జంఫారా గవర్నర్ బోలో మటావాల్లే చెప్పారు.

మోటార్ సైకిళ్లపై దూసుకెళ్లే ఈ దోపిడి దొంగలు ఆ ప్రాంతంలో కల్లోలం సృష్టిస్తున్నారు.

రాష్ట్రంలోని ఫులానీ పశువల కాపరుల సమాజం ఆవులను చాలా విలువైనవిగా భావిస్తుంది. ఈ దోపిడీల వెనుక వారి హస్తం ఉన్నట్లు ఆరోపణలు వస్తున్నాయి. అయితే ఈ ఆరోపణలను వారు కొట్టిపారేస్తున్నారు. దోపిడీలకు మేమే బాధితులం అవుతున్నామని చెబుతున్నారు.

ఉత్తర నైజీరియాలో సగటున ఒక ఆవు ధర లక్ష నాయరా(19,330 రూపాయలు) ఉంటుంది. బ్లాక్ మార్కెట్‌లో ఒక ఏకే-47 రైఫిల్ 5 లక్షల నాయరా(96 వేల రూపాయలు) పలుకుతుందని బీబీసీ ప్రతినిధి మన్సూర్ బకర్ చెప్పారు.

పశువుల మార్కెట్లో నైజీరియన్లు

ఈ బందిపోట్లు ఏం చేస్తున్నారు

బందిపోట్లు లొంగిపోవాలని గవర్నర్ మటావాల్లే ఒక ప్రకటన విడుదల చేశారు.

“ప్రస్తుతం పశ్చాత్తాపంతో ఉన్న ఈ బందిపోట్లు మొదట తమ ఆవులకు బదులు తుపాకులు కొన్నారు. కానీ, ఇప్పుడు వారు ఆ నేరాల నుంచి విముక్తి కావాలనుకుంటున్నారు. ఏకే-47 రైఫిల్ తీసుకొచ్చి మాకు అప్పగించండి, దానికి బదులు రెండు ఆవులు తీసుకెళ్లండి అని మేం వారికి అపీల్ చేశాం. ఈ పథకం వారిని ప్రోత్సహిస్తుందని ఆశిస్తున్నాం” అన్నారు.

ఈ దోపిడి దొంగలు దట్టమైన అడవుల్లోనుంచి తమ నెట్‌వర్క్ నడిపిస్తున్నారు. పొరుగు రాష్ట్రాల్లో దోపిడీలు చేస్తుంటారు. వీళ్లు తరచూ షాపులు, పశువులు, ధాన్యం దోచుకుంటుంటారు. డబ్బు కోసం కిడ్నాప్‌లు కూడా చేస్తుంటారు.

జంఫారాలో ఇటీవల జరిగిన ఒక దాడిలో సాయుధ బందిపోట్లు టలాటా మఫారాలో 21 మందిని కాల్చి చంపారు.

వీరి దాడుల్లో గత పదేళ్లలో కెబ్బీ, సోకోట్, జంఫారా, పొరుగు దేశమైన నీజేర్‌లో 8 వేల మందికి పైగా చనిపోయారని ఇంటర్నేషనల్ క్రైసిస్ గ్రూప్ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.

ఇక్కడి వనరుల కోసం ఫులానీ పశువుల కాపరులు, రైతుల మధ్య దశాబ్దాల నుంచీ ఉన్న శత్రుత్వమే ఈ దాడులకు కారణం అని చెబుతున్నారు.

జంఫారాలో ఎక్కువ మంది వ్యవసాయం చేస్తుంటారు. ఈ రాష్ట్రానికి ‘వ్యవసాయం మన గౌరవం’ అనే నినాదం కూడా ఉంది.

అడవుల్లో బందిపోట్ల స్థావరాలను కూడా తొలగిస్తామని గవర్నర్ చెబుతున్నారు.

నైజీరియాలో బందిపోట్ల దోపిడీలు

జంఫారా గురించి మరింత సమాచారం

ఆధారం: నైజీరియా డేటా పోర్టల్

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

నైజీరియా నైరుతి ప్రాంతంలోని జంఫారాలో లొంగిపోయిన బందిపోట్లు ఒక ఏకే-47 రైఫిల్ అప్పగిస్తే, బదులుగా అధికారులు వారికి రెండు ఆవులు ఇస్తున్నారు.


కంటెంట్: వారణాసిలో ఒక ఈ-రిక్షాలో కొడుకు శవంతో నిస్సహాయ స్థితిలో కూర్చున్న ఒక ముసలి తల్లి పొటో కూడా సోమవారం సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయ్యింది. వైద్యం అందక ఆ యువకుడు చనిపోయాడు

కరోనా వచ్చిన తన కొడుకును వైద్యం కోసం జౌన్‌పూర్ నుంచి వారణాసికి తీసుకొచ్చిన ఆ తల్లి, ఎన్నో ఆస్పత్రుల చుట్టూ తిరిగింది. చివరకు కొడుతు శవంతో తిరిగి వెళ్లింది.

వారణాసి ప్రజలకు సాయం కోసం ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అదేశాలతో ఆయన పార్లమెంటరీ కార్యాలయం సోమవారం ఒక హెల్ప్ లైన్ కూడా ప్రారంభించింది. దీని ద్వారా ప్రజలు ఆస్పత్రుల్లో చేరడానికి, పడకలు, ఆక్సిజన్, అంబులెన్స్ సంబంధిత సాయం పొందవచ్చు.

ప్రధాని పశ్చిమ బెంగాల్ ఎన్నికల్లో బిజీ బిజీగా ఉన్నా, ముందు రోజు వీడియో కాన్ఫరెన్స్ ద్వారా తన నియోజకవర్గం పరిస్థితి అడిగి తెలుసుకున్నారు. ఒక హెల్ప్ లైన్ ఏర్పాటుచేయాలని ఆదేశించారు.

ఏప్రిల్ 1 నుంచి ఇప్పటివరకూ వారణాసిలో కరోనా కేసులు పెరుగుతూనే ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం నగరంలో 22 వేలకు పైగా పాజిటివ్ కేసులు ఉన్నాయి.

వారణాసిలోని చిన్న పెద్దా ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు ఆస్పత్రులన్నింటినీ ఇప్పుడు కోవిడ్ ఆస్పత్రులుగా మార్చేశారు. కానీ ఆ ఆస్పత్రుల్లో ఎలా చేరాలో, పడకలు, మందులు , ఆక్సిజన్ ఎలా పొందాలో తెలీక స్థానికులు అల్లాడిపోతున్నారు.

'హెల్ప్ లెస్' అంటూ ఆరోపణలు

వారణాసిలోని కంట్‌లో నివ,టే మానసి గత వారం నుంచీ కరోనా వచ్చిన తన తండ్రిని ఏదైనా కోవిడ్ ఆస్పత్రిలో చేర్పించాలని ప్రయత్నించారు. చివరకు ఆదివారం ఆమె ఒక ప్రైవేటు ఆస్పత్రిలో అడ్మిషన్ సంపాదించగలిగారు.

"ఆర్టీపీసీఆర్ రిపోర్ట్ ఒక్క రోజులో వస్తుంది. కానీ అది సిస్టమ్‌లో అప్‌డేట్ అవడానికి ఆరేడు రోజులు పడుతోంది. ఆలోపు రోగి పరిస్థితి దిగజారుతోంది. మా నాన్న పరిస్థితి ఘోరంగా ఉన్నా, రిపోర్ట్ లేకుండా చేర్చుకోలేమని డాక్టర్లు చెప్పారు. రోగిలో కోవిడ్ లక్షణాలు వాళ్లకు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. కానీ, ఆస్పత్రిలో చేర్చుకోలేదు. చాలా ప్రయత్నించాక నేను రిపోర్ట్ తీసుకొచ్చా. ఆ తర్వాతగానీ ఆయన్ను అడ్మిట్ చేసుకోలేదు. అదేదో ముందే జరిగుంటే ఆయన పరిస్థితి, ఇప్పుడు మెరుగ్గా ఉండేది" అంటారు మానసి.

"అధికారులు జారీ చేసిన హెల్ప్ లైన్ నంబర్లన్నీ నిజానికి హెల్ప్ లెస్ నంబర్లు. నేను చాలా మందికి ఫోన్ చేశా. ఎమ్మెల్యేలతో కూడా మాట్లాడా. నేను ఎవరి పేర్లూ చెప్పను. కానీ, అందరూ తాము ఏ సాయం చేయలేమన్నారు. హెల్ప్ లెస్ అయితే మేం మిమ్మల్ని ఎన్నుకుంది దేనికోసం. మిగతా ప్రాంతాల గురించి తెలీదుగానీ,...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

వారణాసిలో సోమవారం లక్షలాది ఓటర్లు పంచాయతీ ఎన్నికల్లో తమ ఓటు హక్కు వినియోగించుకున్న రోజున నగరంలో కరోనా కేసుల సంఖ్య రెండు వేలు దాటింది. ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం అదే రోజు కోవిడ్ వల్ల పది మంది చనిపోయారు.


కంటెంట్: వారణాసిలో చితులు నిరంతరంగా మండుతూనే ఉన్నాయి

‘విపరీతంగా పెరిగిపోతున్న కరోనా కేసులు, మరణాలతో వారణాసి అట్టుడికిపోతుంటే మా ఎంపీ నరేంద్ర మోదీ ఏం చేస్తున్నారు? ఎక్కడున్నారు?’ అంటూ అక్కడి ప్రజలు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ఇండియాలో కరోనా కేసులు 2 కోట్లు దాటిపోయాయి. 2 లక్షలకు పైగా కోవిడ్ మరణాలు నమోదయ్యాయి.

వారణాసిలో ప్రజారోగ్య వ్యవస్థ అస్తవ్యస్తమైపోయింది. ఆస్పత్రుల్లో పడకలు, ఆక్సిజన్, అంబులన్సుల కొరత తీవ్రంగా ఉంది. కోవిడ్ టెస్ట్ చేయించుకుంటే వారం వరకు ఫలితాలు రావట్లేదు.

గత పది రోజులుగా మందుల షాపుల్లో విటమిన్ మాత్రలు, పారాసిటమాల్‌లాంటి సాధారణ మందులు కూడా దొరకట్లేదు.

"బెడ్ కావాలని, ఆక్సిజన్ కావాలని నిర్విరామంగా ఫోన్ కాల్స్ వస్తూనే ఉన్నాయి. సాధారణ మందులు కూడా దొరకట్లేదు. ఎక్స్పైరీ అయిపోయిన మందులు వేసుకుంటున్నారు. ఎక్స్పైరీ అయిపోయినవాటి ప్రభావం తక్కువగా ఉండొచ్చు కానీ ఎంతో కొంత ఉంటుంది కదా అంటున్నారు. అంత విషాదం అలుముకుని ఉంది" అని పేరు చెప్పడానికి ఇష్టపడని ఒక డాక్టర్ తెలిపారు.

గత కొద్ది రోజుల్లో దిల్లీ, ముంబైల్లోని వలస కార్మికులు కిక్కిరిసిన రైళ్లు, బస్సులు, ట్రక్కులలో తమ గ్రామాలకు తిరిగి వచ్చారు

వైరస్ ఇంతలా వ్యాప్తి చెందడానికి కారణం ఏంటి?

మార్చి నుంచి కేసులు ప్రారంభమయ్యాయని వారణాసి ప్రజలు చెబుతున్నారు.

దిల్లీ, ముంబైలలో కోవిడ్ కేసులు పెరుగుతుండడం, ఆ ప్రాంతాల్లో కోవిడ్ నిబంధనలు కఠినతరం చేయడం, పాక్షిక లాక్‌డౌన్ విధించడంతో వలస కూలీలు కిక్కిసిన రైళ్లు, బస్సులు, ట్రక్కులు ఏది దొరికితే అది పట్టుకుని వారణాసి, దాని చుట్టుపక్కల గ్రామాలోని తమ ఇళ్లకు చేరుకోవడం ప్రారంభించారు.

చాలామంది మార్చి 29న హోలీ పండుగ జరుపుకోవడానికి ఇళ్లకు వెళ్లారు.

అలాగే ఏప్రిల్ 18న జరిగిన గ్రామ కౌన్సిల్ ఎన్నికల్లో ఓటు వేయడానికి వచ్చారు.

ఈ ఎన్నికలు నిర్వహించవద్దని నిపుణులు ఎంతా వారించినా, ఫలితం లేకపోయింది.

ఉత్తర్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా పోలింగ్ విధులకు హాజరైన టీచర్లలో 700 మందికి పైగా మరణించారని, ఎన్నికల కారణంగా వైరస్ వేగంగా వ్యాప్తి చెందిందని రిపోర్టులు చెబుతున్నాయి.

దాంతో, వారణాసిలో ఆస్పత్రులన్నీ నిండిపోయాయి. ఎక్కడా బెడ్స్, ఆక్సిజన్ దొరకని పరిస్థితి ఏర్పడింది.

25 ఏళ్ల వ్యాపారి రిషభ్ జైన్ వాళ్ల అత్త కరోనాతో అనారోగ్యం పాలైనప్పుడు, ఆక్సిజన్ సిలిండర్ నింపించుకోవడానికి రోజూ 30 కిలోమీటర్లు  కారులో వెళ్లి అక్కడ ఐదు గంటలపాటూ క్యూలో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

పుణ్య క్షేత్రంగా పేర్కొనే వారణాసిలో కరోనా సెకండ్ వేవ్ తాకిడి తీవ్రంగా ఉంది.


కంటెంట్: వారి దగ్గర సరుకులకు కూడా లోటు లేదు. అన్నిటినీ మించి అనుభవజ్ఞుల నాయకత్వంలో వారు ఆ దాడి చేశారు. పదేళ్ల క్రితం కొరియాతో జరిగిన యుద్ధంలో వారు రాటుదేలి ఉన్నారు.

వాలాంగ్‌లో భారత్‌కు మొదటి దెబ్బ తగిలింది. ఆ తర్వాత సేలా పాస్ కూడా చేజారిపోతోంది. ఆ ప్రాంతం అంతా కలిపి పది, పన్నెండు వేల మంది భారత జవాన్లు ఉంటారు. వారు 18 నుంచి 20 వేల మందితో ఉన్న చైనా ఆర్మీని ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది.

భారత జవాన్ల దగ్గర మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ కాలం నాటి ఇన్‌ఫీల్డ్ రైఫిళ్లు ఉన్నాయి. అమెరికా నుంచి వచ్చిన ఆటోమేటిక్ రైఫిళ్లు సైన్యం దగ్గరకు చేరాయి. కానీ వాటిని ఇంకా ప్యాకింగ్ పెట్టెల్లోంచి బయటకు కూడా తీయలేదు.

సైనికులకు ఆ తుపాకులతో ఎలా పోరాడాలో ఇంకా శిక్షణ ఇవ్వలేదు. సేలా తర్వాత చైనా బొండిలా నగరంవైపు ముందుకొస్తోంది. అప్పటికే భారత్‌లోని మొత్తం 32వేల చదరపు మైళ్ల భూభాగం చైనా నియంత్రణలోకి వచ్చింది.

అప్పటి పరిస్థితి గురించి నెవిల్ మాక్స్ వెల్ తన ‘ఇండియాస్ చైనా వార్’ పుస్తకంలో చెప్పారు.

“పరిస్థితులు ఎంత ఘోరంగా మారాయంటే, చైనాను ఎదుర్కోడానికి భారత్‌కు సాయం చేసేలా కొన్ని విదేశీ సేనలను పిలిపిస్తే బాగుంటుందని భారత కమాండర్ బీజీ కౌల్ నెహ్రూతో అన్నారు” అని రాశారు.

ఆ సమయంలో భారత్‌లో అమెరికా రాయబారిగా ఉన్న గాల్‌బ్రెథ్ తన ఆత్మకథ ‘ఎ లైఫ్ ఇన్ అవర్ టైమ్స్’లో ఇలా రాశారు.

“అన్ని స్థాయిల్లో భారతీయులు దిక్కుతోచని పరిస్థితిలో ఉన్నారు. సైన్యం ఉపయోగించడానికి వీలుగా భారత్ అంతటా ఇండియన్ ఎయిర్ లైన్స్ విమానాలు రద్దు చేశారు. అసోంలోనే కాదు బంగాల్, కోల్‌కతాకు కూడా ముప్పు పొంచివుంది”.

భారత సైన్యం

కెనడీకి రెండు లేఖలు రాసిన నెహ్రూ

ఆలోపు నెహ్రూ అమెరికా అధ్యక్షుడు కెనడీకి నవంబర్ 19న రెండు లేఖలు రాశారు. వాటిని వాషింగ్టన్‌లో భారత రాయబార కార్యాలయం నుంచి నేరుగా వైట్‌హౌస్‌కు పంపించారు. వీటిని, ముఖ్యంగా రెండో లేఖను అప్పుడు బహిరంగపరచలేదు.

తర్వాత గాల్‌బ్రెథ్ తన డైరీలో “సాయం కోరుతూ మాకు ఒకటి కాదు, రెండు అభ్యర్థనలు వచ్చాయి. రెండో దానిని చాలా రహస్యంగా ఉంచారు. ఈ లేఖలు నేరుగా అధ్యక్షుడు చదవడానికే వచ్చాయి.(ఫర్ హిజ్ ఐస్ ఓన్లీ) ఆ తర్వాత వాటిని చించేశారు” అని రాశారు.

ఆ తర్వాత ఎన్నో భారత ప్రభుత్వాలు అలాంటి లేఖ ఉనికి గురించి చెప్పడానికి నిరాకరించాయి.

కానీ ప్రముఖ జర్నలిస్ట్ ఇందర్ మల్హోత్రా ఇండియన్ ఎక్స్ ప్రెస్‌కు 2010 నవంబర్ 15న రాసిన ‘జేఎన్ టూ జేఎఫ్‌కే’ ఆర్టికల్‌లో ఆ విషయం చెప్పారు....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

1962లో చైనా దాడి చేసిన సమయంలో వారి సైనికుల సంఖ్య భారత్ కంటే రెట్టింపు ఉండడమే కాదు, వారి దగ్గర మెరుగైన ఆయుధాలు కూడా ఉన్నాయి. అప్పుడు వారు యుద్ధానికి పూర్తిగా సిద్ధంగా ఉన్నారు.


కంటెంట్: వారి నుంచి (రక్తం) నమూనాలను తీసుకుంటామని, పరీక్షల్లో కరోనావైరస్ లేదని తేలినవారిని భారతదేశం వచ్చేందుకు అనుమతిస్తామని, భారత్ వచ్చిన తర్వాత 14 రోజుల పాటు నిర్బంధంలో ఉంచుతామని ప్రకటించింది.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

అటు.. ఇటలీలోని భారత రాయబార కార్యాలయం కూడా విద్యార్థుల అంశంపై స్పందించింది.

ఇటలీలో ఉన్న, మార్చి 10వ తేదీ, ఆ తర్వాత భారతదేశానికి తిరిగి వెళ్లాలని విమాన టిక్కెట్లు కొనుక్కున్న విద్యార్థులంతా తమ పేరు, మొబైల్ నంబర్, ఈ మెయిల్, పాస్‌పోర్ట్ నంబర్, యూనివర్శిటీ పేరు మొదలైన వివరాలతో రిజిస్టర్ చేసుకోవాలని ఇటలీలోని భారత రాయబార కార్యాలయం కోరింది.

రోమ్‌లో చిక్కుకుపోయిన విద్యార్థుల్లో పలువురు తెలుగువాళ్లు వీడియోల ద్వారా తమ పరిస్థితిని తెలియజేస్తూ సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ లు పెట్టారు. తమకు సహాయం చేయాలని తెలంగాణ రాష్ట్ర మంత్రి కేటీఆర్‌ను కోరారు.

ఈ వీడియోలను కేంద్ర విదేశాంగ శాఖ మంత్రి జైశంకర్, ఇటలీలోని భారత రాయబార కార్యాలయానికి ట్యాగ్ చేస్తూ.. విద్యార్థులకు సహాయం చేయాలని కేటీఆర్ కోరారు.

‘మొత్తం 84 మంది విద్యార్థులు’

రోమ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంలో 84 మంది భారతీయ విద్యార్థులు చిక్కుకుపోయారని, వీరిలో ఎక్కువమంది ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాలకు చెందినవారేనని ఇటలీలో నివశిస్తున్న తెలుగువ్యక్తి సిద్ధార్థ్ బీబీసీకి తెలిపారు.

ఇటలీలోని ‘ల సపియన్జ యూనివర్శిటీ’లో అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రం అభ్యసిస్తున్నట్లు ఆయన చెప్పారు.

బీబీసీ తెలుగుతో గురువారం ఉదయం ఫోన్‌లో సిద్ధార్థ మాట్లాడుతూ.. ‘‘నేను ఇటలీలోనే ఉంటున్నాను. విమానాశ్రయంలో విద్యార్థులు చిక్కుకుపోయారు. కరోనావైరస్ సోకలేదని మెడికల్ సర్టిఫికెట్ తీసుకురావాలని, అలా సర్టిఫికెట్ ఉన్నవారినే విమానం ఎక్కనిస్తామని అధికారులు అంటున్నారు. ఇక్కడ దేశం మొత్తాన్ని దిగ్బంధించారు. ఇటలీవాసులకే సరైన వైద్యసేవలు అందటం లేదు. పైగా వైద్యం చాలా ఖరీదు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో వైద్య సర్టిఫికెట్ సంపాదించడం చాలా కష్టం’’ అని చెప్పారు.

విజయవాడకు చెందిన వంశి రెండేళ్లుగా ఇటలీలో నివసిస్తున్నారు. మిలాన్‌లో పీజీ చదువుతున్నారు. అయితే, భారత్ తిరిగి వెళ్దామనుకుంటే, విమానయాన సంస్థలు తీసుకెళ్లకపోవడంతో ఆయన అక్కడే ఉండిపోవాల్సి వచ్చింది.

"ఎయిర్ ఇండియా టికెట్లు అమ్ముతుండడంతో నేను ఆన్‌లైన్‌లో బుక్ చేసుకున్నాను. వెబ్ చెక్-ఇన్ కూడా చేశాను. కానీ, కోవిడ్-19 వైరస్ సోకలేదని మెడికల్ సర్టిఫికేట్ తీసుకొచ్చిన వారినే విమానం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఇటలీలో చిక్కుకుపోయిన విద్యార్థులకు వైద్య పరీక్షలు నిర్వహించే ఏర్పాట్లు చేస్తున్నట్లు కేంద్ర ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ తెలిపింది.


కంటెంట్: వారికి 2018 మార్చి 21న జరిగిన ఘటనే గుర్తొస్తుంటుంది. ఆరోజు చెత్త అంపైరింగ్, వర్షం వల్ల స్కాట్లాండ్ ప్రపంచకప్ కలలు కల్లలయ్యాయి.

వరల్డ్ కప్‌లో క్వాలిఫై అయ్యేందుకు వెస్టిండీస్‌తో ఆడిన మ్యాచ్‌లో ఆ జట్టు 5 పరుగుల తేడాతో ఓడిపోయింది. మెగా టోర్నీకి దూరమైంది.

దీనిపై బీబీసీతో మాట్లాడిన ఆ జట్టు ఆటగాడు సఫ్యాన్ షరీఫ్... "వరల్డ్ కప్ క్వాలిఫైయింగ్ టోర్నీని చాలా బాగా నిర్వహించారు. కానీ అందులో డీఆర్ఎస్‌లో లోపం ఉంది. చిన్న చిన్న విషయాలు లెక్కలోకి తీసుకోవడం వల్ల టీమ్స్ తలరాత, ఫలితం తారుమారైపోయాయి" అన్నాడు.

క్వాలిఫయర్ టోర్నీలో మెరుగైన బౌలింగ్ చేసిన సఫ్యాన్ షరీఫ్ ఐసీసీ 2015లో తీసుకున్న ఒక నిర్ణయం గురించి ఈ వ్యాఖ్యలు చేశాడు.

అప్పుడు వరల్డ్ కప్‌లో పాల్గొనే జట్ల సంఖ్యను తగ్గించాలని ఐసీసీ నిర్ణయం తీసుకుంది. దానివల్ల ఎక్కువగా స్కాట్లాండ్, నెదర్లాండ్, కెన్యా లాంటి అసోసియేట్ దేశాలే నష్టపోయాయి.

పెద్ద దేశాల అత్యాశే కారణమా

ఐసీసీ క్రికెట్ టోర్నీలు నిర్వహిస్తుంది. వీటిలో చాంపియన్స్ ట్రోఫీ, టీ-20 వరల్డ్ కప్, వరల్డ్ కప్ లాంటి మ్యాచ్‌ల ప్రసార హక్కుల వల్లే దానికి ఎక్కువ ఆదాయం వస్తుంది.

వచ్చిన ఆ ఆదాయాన్ని ఐసీసీ సభ్య దేశాలన్నీ పంచుకుంటాయి.

2007 నుంచి 2015 మధ్య ప్రసార హక్కుల ద్వారా వచ్చిన ఈ ఆదాయం బిలియన్ డాలర్లకు పైనే ఉంటుంది. దాన్నుంచి ఐసీసీ తమ శాశ్వత సభ్యులకు ఐదేసి కోట్ల డాలర్లు, మిగతా మొత్తం దేశాలన్నిటికీ కలిపి 12 కోట్ల డాలర్లు పంచింది.

కానీ ఆ సమయంలో ఐసీసీకి వచ్చిన ఆదాయంలో 80 శాతం భారత్ ఆడిన మ్యాచ్‌ల వల్లే వచ్చిందనేది చాలా కీలకం.

ఐసీసీపై ఒత్తిడి తెచ్చిందెవరు

2015 నుంచి 2023 వరకూ ప్రసార హక్కుల వల్ల వచ్చిన మొత్తం దాదాపు రెండున్నర బిలియన్ డాలర్ల వరకూ ఉంది. బీసీసీఐ తమ పలుకుబడి ఉపయోగించి ఎక్కువ మొత్తం కావాలని అడిగింది. దాంతో 2017 జూన్‌లో ఐసీసీ నుంచి 40 కోట్ల డాలర్ల మొత్తం దానికి ఇచ్చారు.

బీసీసీఐకి 40 కోట్ల డాలర్లు ఇవ్వడానికి ఐసీసీ శాశ్వత సభ్యుల కోటాలో మూడు కోట్ల డాలర్లకు పైగా, అసోసియేట్ దేశాల కోటా నుంచి 4 కోట్ల డాలర్ల మొత్తాన్ని తగ్గించింది.

"పది జట్లతోనే వరల్డ్ కప్ నిర్వహించాలని ఏ క్రికెట్ బోర్డు ఒత్తిడి తెచ్చుంటుందో, కారణం ఏమయ్యుంటుందో అర్థం చేసుకోవడం కష్టమేం కాదు" అని భారత వార్తా పత్రిక 'ది మింట్' 2018 ఏప్రిల్‌లో ప్రచురించిన ఒక కథనంలో రాసింది.

ఇక్కడ 2019 వరల్డ్ కప్‌లో ప్రతి జట్టూ మిగతా అన్ని జట్లతో ఆడుతోంది అనే విషయం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఇంగ్లండ్‌లో ఐసీసీ ప్రపంచ కప్ క్రికెట్ జరుగుతుంటే, దానికి పక్కనే ఉండికూడా ఈ టోర్నీలో ఆడలేకపోతున్న స్కాట్లాండ్ ప్లేయర్ల మనసంతా ఇప్పుడు అక్కడే ఉండుంటుంది.


కంటెంట్: వారికి తమ బాస్ పదే పదే చెప్పిన మాటలు గుర్తుకొస్తున్నాయి. "వాళ్లను ఆశ్చర్యంలో ముంచెత్తడమే మీ అతి పెద్ద ఆయుధం". రాత్రి పూట బోటును తీరానికి చేర్చడం కోసం వారు చాలా రోజులు ప్రాక్టీస్ చేశారు.

ట్యాక్సీల్లో టైంబాంబు ఎలా పెట్టాలో కూడా వారికి ముందే నేర్పించారు. అలా అవి వేర్వేరు సమయాల్లో పేలిపోయి, తద్వారా ముంబయిపై ఏదో పెద్ద సైన్యమే యుద్ధానికి దిగినట్టు అనిపించేలా చేయడం కోసం వారు ముందే సిద్ధమై వచ్చారు.

రాత్రి సరిగ్గా 8 గంటల 20 నిమిషాలకు వారికి తీరం కనిపించింది. ఆయుధాలున్న రక్‌సాక్ (వీపుపై వేసుకునే బ్యాగ్)ను భుజంపై వేసుకునేటప్పుడు అజ్మల్ కసబ్‌కు తన బాస్ మాటలు మళ్లీ గుర్తొచ్చాయి - 'నీ ముఖంపై చంద్రుడిని పోలిన వెలుగు విరజిమ్ముతుంది. నీ శరీరం నుంచి గులాబీ పరిమళాలు వెలువడుతాయి. నీవు నేరుగా స్వర్గానికి చేరుకుంటావు.' అని.

26 నవంబర్, రాత్రి 9 గంటల 43 నిమిషాలు, లియోపాల్డ్ కెఫే

ముంబయిలోని కోలాబా కాజ్‌వే చాలా వరకు లండన్‌లోని ఆక్స్‌ఫర్డ్ స్ట్రీట్‌ను పోలి ఉంటుంది. సన్నగా ఉండే రోడ్డుకు ఇరు పక్కలా వరుసగా దుకాణాలూ, రెస్టారెంట్లుంటాయి.

రాత్రి 9 గంటల సమయంలో నలుగురు తీవ్రవాదులు మచ్ఛీమార్ నగర్, బుధ్‌వార్ పార్కు నుంచి ఒక ట్యాక్సీ మాట్లాడుకున్నారు. తాజ్ హోటల్‌కు వెళ్లాలని డ్రైవరుకు చెప్పారు. వారిలో ఒక వ్యక్తి నెమ్మదిగా ట్యాక్సీ వెనుక సీటుపై టైంబాంబును అమర్చాడు.

రీగల్ సినిమా సమీపంలో ట్యాక్సీ ట్రాఫిక్ జామ్‌లో చిక్కుకుంది. అయితే ఎలాగోలా డ్రైవర్ వారిని లియోపాల్డ్ కెఫే దగ్గరకు చేర్చాడు. అక్కడ ఇద్దరు తీవ్రవాదులు షుయెబ్, నజీర్‌లు తమ బ్యాగులు, ఆయుధాలతో దిగిపోయారు. మిగిలిన ఇద్దరు తాజ్ వైపు ముందుకు సాగారు.

డ్రైవర్ కిశోర్‌బంద్ ఫూల్‌చంద్ వారిని తాజ్ సమీపంలో దించేసి మరోవైపు వెళ్లిపోయాడు. మజ్‌గాంకు చేరుకున్న తర్వాత కారులో పేలుడు జరగగా ఆయనా, ఆయనతో పాటు జరీనా షేఖ్, రీమా షేఖ్ అనే ఇద్దరు మహిళలు మృతి చెందారు.

షుయెబ్, నజీర్‌లిద్దరూ కొద్దినిమిషాల పాటు లియోపాల్డ్ ఎదుట నిలబడ్డారు. ఆ తర్వాత వారిలో ఒక వ్యక్తి మరొకతనితో 'ఓ భాయ్, బిస్మిల్లా చేద్దాం' అని అన్నాడు. అతడు లియోపాల్డ్ లోపలికి వెళ్లనే లేదు.

వారిద్దరూ రోడ్డు మీది నుంచే ఏకే-47 రైఫిల్‌లతో కాల్పులు ప్రారంభించారు. అక్కడున్న వాళ్లంతా భయంతో వెనుక భాగంలో ఉన్న గేటు వైపు పరిగెత్తారు. షుయెబ్, నజీర్‌లు ఫైరింగ్ చేస్తూనే ఒక ద్వారం నుంచి జొరబడి మరో ద్వారం నుంచి బైటికి వచ్చారు.

మొత్తం ఆపరేషన్‌కు ఒక్క నిమిషంకన్నా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

వాళ్ల దగ్గరున్న బ్యాగుల్లో 10 ఏకే-47, 10 పిస్తోళ్లు, 80 గ్రెనేడ్లు, 2000 తూటాలు, 24 మ్యాగజైన్లు, 10 మొబైల్ ఫోన్లు, ఇతర పేలుడు పదార్థాలు, టైమర్లు, తినడం కోసం బాదం పలుకులు, కిస్మిస్ వంటివి ఉన్నాయి.  ప్రపంచంలో నాలుగో పెద్ద నగరాన్ని దెబ్బతీయడానికి ఇవి సరిపోతాయని ఏ మాత్రం అనిపించలేదు.


కంటెంట్: వారికి మద్దతుగా వందలాది యువకులు స్వచ్ఛందంగా అక్కడికి చేరుకున్నారు.

వారంతా అర్ధరాత్రి వరకు ఆందోళన కొనసాగించారు.

సీఏఏ, ఎన్నార్సీలకు వ్యతిరేకంగా, మోదీ, అమిత్ షా, బీజేపీ, ఆర్ఎస్‌ఎస్, ఏబీవీపీలకు వ్యతిరేకంగా నినాదాలు చేశారు.

ఈ ఆందోళనలకు అనుమతులు లేవని, వెంటనే విరమించాలనీ పోలీసులు వారికి సూచించారు. అయినప్పటికీ వారు ఆందోళన కొనసాగించారు.

రాత్రి 12 గంటల తరువాత పోలీసులు ఆందోళనకారులను చెదరగొట్టేందుకు ప్రయత్నించారు కానీ సగానికిపైగా ఆందోళనకారులు అక్కడి నుంచి కదల్లేదు. రోడ్డుపైనే బైఠాయించారు.

మహిళలకు అండగా వారి చుట్టూ వలయంగా నిల్చున్నారు. పోలీసులతో వాగ్వాదానికి దిగారు. చివరు పోలీసులు సర్దిచెప్పి ఆందోళన విరమింపజేశారు.

ఆందోళనలో పాల్గొన్న యువతలో చాలామంది అప్పటికీ నినాదాలు చేశారు.. నిర్వాహకులు, పోలీసులు చెప్పినా వినకుండా వారు నినదించడంతో ఉద్రిక్త పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి. చివరకు పోలీసు బృందాలు దాదాపు కిలోమీటర్ దూరం వరకు వారిని తరిమేశాయి.

''నేను నా పిల్లల కోసం ఇక్కడకు వచ్చాను. మాకు నిద్ర పట్టడం లేదు. ఈ హిందూ- ముస్లిం వివక్ష మధ్య మా పిల్లలు ఎలా పెరుగుతారు? ఎలా బతుకుతారు వాళ్లు? వాళ్ల భవిష్యత్తుపై భయంతోనే ఇక్కడకు వచ్చాను'' అన్నారు నిర్వాహకుల్లో ఒకరైన మహిళ.

మేం ఎవరికీ పత్రాలు ఇవ్వక్కర్లేదు. ఈ నేలపైనే పుట్టాం. రోజుకు ఐదుసార్లు మా తలను ఇదే నేలకు ఆనించి ప్రార్థనలు చేస్తాం. మేం ఇక్కడ వారిమేనని చెప్పుకోవాల్సిన అవసరం లేదు అన్నారు సిద్ధిఖ్ అనే వ్యక్తి.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

హైదరాబాద్‌లో అర్ధరాత్రి సీఏఏ వ్యతిరేక ఆందోళనలు జరిగాయి. కొందరు మహిళలు శుక్రవారం రాత్రి మెహదీపట్నంలో ఒక కూడలి వద్దకు చేరుకుని రోడ్డు పక్కనే బైఠాయించారు.


కంటెంట్: వారిద్దరు జూన్ 12న సింగపూర్‌లో కలవనున్నారు. మాజీ శత్రువులైన వీరిద్దరి మధ్య భేటీ అత్యంత ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది. వీరి భేటీ 1972లో అమెరికా అధ్యక్షుడు నిక్సన్ చైనా పర్యటనను గుర్తుకు తెస్తోంది.

ఈ రెండు భేటీల్లో చాలా పోలికలు కనిపిస్తున్నాయి. అప్పట్లో సాంస్కృతిక విప్లవం పేరుతో చైనా ముందుకెళ్లింది. ప్రపంచ దేశాల నుంచి ఏకాకిగా మిగిలింది. దాదాపు 20 ఏళ్లపాటు అమెరికాతో ఆ దేశానికి సరైన సంబంధాలు లేవు.

అమెరికాతో శాంతియుతంగా కొనసాగాల్సిన అవసరం ఉందని ఉత్తరకొరియా ప్రజలకు ఇప్పుడు కిమ్ చెబుతున్నట్లే అప్పట్లో చైనా ప్రభుత్వం కూడా అక్కడి వారికి సూచించింది. మూడో ప్రపంచ విప్లవం కోసం మనం అమెరికాను స్వాగతించాలని చైనా ప్రభుత్వం అక్కడి ప్రజలకు పిలుపునిచ్చింది.

బీబీసీ ప్రతినిధి యువెన్ వు 1972లో యువ విద్యార్థి. అప్పట్లో నిక్సన్ పర్యటనకు చైనా ఎలా సిద్ధమైందో.. నిక్సన్ వారం రోజుల పర్యటన ప్రపంచాన్ని ఎలా మార్చిందో ఆయన గుర్తుచేసుకున్నారు.

1971 జులై 15 రాత్రి 7 గంటలకు అమెరికా అధ్యక్షుడు రిచర్డ్ నిక్సన్ కాలిఫోర్నియాలో ఉన్న ఎన్‌బీసీ టెలివిజన్ స్టూడియోకి వచ్చారు. చైనా ప్రభుత్వం నుంచి వచ్చిన ఆహ్వానాన్ని అంగీకరిస్తున్నానని ప్రకటించారు. ఇరు దేశాల మధ్య సత్సంబంధాలు నెలకొల్పేందుకు చైనా పర్యటనకు వెళ్తున్నానని తెలిపారు.

సరిగ్గా అదే సమయానికి జులై 16న బీజింగ్‌లో ఉన్న చైనా జాతీయ ప్రసార సంస్థ అదే విషయాన్ని ప్రకటించింది.

ఇవి ఇరుదేశాలు పక్కా ప్రణాళికతో రూపొందించుకున్న ప్రకటనలే. అయితే, నిక్సన్ చైనా పర్యటన వార్త ప్రపంచాన్ని కుదిపేసింది.

మావో వ్యూహాత్మక ఎత్తుగడ

అమెరికా అధ్యక్షుడిని తమ దేశానికి ఆహ్వానించాలని చైనా తీసుకున్న నిర్ణయం కారణంగా రష్యాతో దానికి ఉన్న సంబంధాలు దెబ్బతిన్నాయి. తన శత్రువుల కంటే తన కూటమి దేశాల నుంచి దానికి ప్రమాదం ఎదురైంది.

1979లో ఇరు దేశాల మధ్య దౌత్య సంబంధాలు పూర్తి స్థాయిలో నెలకొనడానికంటే ముందు అనేక చర్చలు, కార్యక్రమాలు ఇరు దేశాల మధ్య కొనసాగాయి.

వాషింగ్టన్‌తో సంబంధాలు మెరుగుపరుచుకుంటామని 1970లో మావో జెడాంగ్ అమెరికా జర్నలిస్ట్ ఎడ్గర్ స్నోవ్‌కి ఇచ్చిన ఇంటర్య్వూలో తెలిపారు.

1971లో అమెరికా టేబుల్ టెన్నిస్ టీంను చైనా తమ దేశానికి ఆహ్వానించింది.

ఆ తర్వాత కొన్ని నెలలకే నిక్సన్  భద్రతా సలహాదారు హెన్రీ కిసింజర్ రహస్యంగా చైనాలో పర్యటించి వచ్చారు.

నిక్సన్ పర్యటనే కాదు, ఏదైనా ఒక విషయాన్ని తీసుకుంటే.. చైనా అనేక యంత్రాంగాలతో సమాయత్తం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అనేక ఊగిసలాటల మధ్య అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, ఉత్తర కొరియా అధినేత కిమ్ జోంగ్- ఉన్‌ల మధ్య భేటీ ఎట్టకేలకు ఖరారైంది.


కంటెంట్: వారిని ఆ తండ్రి శారీరకంగా, మానసికంగా వేధించేవాడని,  అతడి దుశ్చర్యలు కొన్నేళ్లుగా సాగుతున్నాయని ఆ తర్వాత విచారణలో తేలింది.

అయితే, ఆ ముగ్గురు యువతులు మాత్రం ఇప్పుడు హత్య కేసులో విచారణను ఎదుర్కొంటున్నారు. తీర్పు ఇంకా వెలువడాల్సి ఉంది.

దీంతో వారి భవితవ్యం రష్యాలో పెద్ద చర్చనీయాంశమైంది. వాళ్లను విడుదల చేయాలని డిమాండ్‌లు వినిపిస్తున్నాయి. స్థానికులు ఇందుకోసం ప్రదర్శనలు నిర్వహిస్తున్నారు. ఓ పిటిషన్‌ను కూడా ప్రారంభించారు. దీనిపై 3 లక్షలకుపైగా మంది సంతకాలు చేశారు.

గతేడాది జులై 27 సాయంత్రం మిఖాయిల్ ఖచాటర్యన్ (57) తన ముగ్గురు కుమార్తెలు క్రిస్టినా, ఏంజెలినా, మరియాలను ఒకరి తర్వాత ఒకరిని తన గదిలోకి పిలిచాడు. ఇంటిని సరిగ్గా శుభ్రం చేయనందుకు వారిని తిట్టి, ముఖంపై పెప్పర్ స్ప్రే కొట్టాడు.

ఆ రోజు రాత్రి అతడు పడుకున్న తర్వాత క్రిస్టినా, ఏంజెలినా, మరియా కత్తి, సుత్తె, పెప్పర్ స్ప్రే తీసుకుని మరోసారి ఆ గదికి వెళ్లారు. మిఖాయిల్ తల, మెడ, ఛాతీపై వాటితో దాడి చేశారు. అతడి శరీరంపై 30కిపైగా కత్తి పోట్లు ఉన్నాయి.

ఈ హత్య చేసిన తర్వాత, ఘటన గురించి ఆ ముగ్గురు అక్కాచెల్లెళ్లే పోలీసులకు సమాచారం ఇచ్చారు. వారిని వారి ఇంట్లోనే  పోలీసులు అరెస్టు చేశారు. అప్పటికి వారి వయసు 17 నుంచి 19 ఏళ్ల మధ్యే.

ఆ తర్వాత పోలీసులు జరిపిన విచారణలో మిఖాయిల్ గురించి కొన్ని విషయాలు వెలుగుచూశాయి. కుమార్తెలను అతడు మూడేళ్లుగా హింసిస్తున్నట్లు తేలింది. వాళ్లను ఖైదీల్లా బంధించి పెట్టి, లైంగికంగానూ వేధించినట్లు వెల్లడైంది.

రష్యాలో గృహ హింస బాధితులకు రక్షణ కల్పించే చట్టాలేవీ లేవు. గృహ హింస ఘటనలను పోలీసులు పెద్దగా పట్టించుకోరు. వాటిని కుటుంబ అంతర్గత వ్యవహారాల్లా చూస్తారు.

గతంలో మిఖాయిల్ తన భార్య ఆరెలియా డండక్‌ను కూడా వేధించాడు. ఆమె పోలీసులను ఆశ్రయించారు. అతడి ఇరుగుపొరుగు ఇళ్లలో ఉండేవారు కూడా కొన్ని సార్లు ఫిర్యాదులు చేశారు.  అయితే, వీటిపై పోలీసులు స్పందించి చర్యలు తీసుకున్న దాఖలాలు లేవు.

ఈ హత్య జరిగేటప్పటికి మిఖాయిల్‌కు ఆరెలియా దూరంగా, విడిగా ఉంటున్నారు. కుమార్తెలకు ఆమెతో సంబంధాలు లేకుండా మిఖాయిల్ చేశాడు.

ఆ యువతులు చాలా కాలంగా వారి ఇంట్లో బంధీలుగా ఉన్నారని, పోస్ట్ ట్రామాటిక్ స్ట్రెస్ డిజార్డర్‌తో బాధపడుతున్నారని వారిని పరీక్షించిన సైకాలజిస్టులు చెప్పారు.

ఈ కేసు విచారణ చాలా నెమ్మదిగా సాగింది. ఆ ముగ్గురు యువతులపై అధికారులు ఆంక్షలు విధించారు. విలేఖరులతో గానీ, వాళ్లలో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

రష్యా రాజధాని మాస్కోలోని ఓ అపార్ట్‌మెంట్‌లో గతేడాది జరిగిన ఓ హత్య సంచలనం రేపింది. ముగ్గురు టీనేజ్ యువతులు కలిసి తమ కన్నతండ్రిని హత్య చేశారు. నిద్రిస్తున్న సమయంలో అతడిపై కత్తి, సుత్తితో దాడి చేసి చంపారు.


కంటెంట్: వారిని రక్షించడంలో టైటానిక్‌లో ఉన్న రేడియో కమ్యునికేషన్ వ్యవస్థది కీలకపాత్ర. ఇప్పుడు సముద్ర గర్భంలో ఉన్న టైటానిక్ శిథిలాల నుంచి దాన్ని బయటకు తీయాలా, వద్దా అన్న అంశంపై అమెరికాలోని కోర్టులో వాదోపవాదాలు నడుస్తున్నాయి.

ఆ రేడియో వ్యవస్థను బయటకు తీయాలని అమెరికాకు చెందిన ఆర్ఎంఎస్ టైటానిక్ అనే సంస్థ ప్రయత్నిస్తోంది. అయితే, ఈ ప్రయత్నాలను కొందరు వ్యతిరేకిస్తున్నారు. ఆ ఓడ శిథిలాలను అలాగే నీటిలో వదిలేయాలని వాదిస్తున్నారు.

ఈ విషయంలో తదుపరి ఏ జరుగుతుందన్నది కోర్టు నిర్ణయంపై ఆధారపడి ఉంది.

సముద్ర గర్భంలో ఉన్న ఆ ఓడ శిథిలాల్లో వేల సంఖ్యలో ఉన్న కళాఖండాలను వెలికితీయాలని ఆర్ఎంఎస్ టైటానిక్ సంస్థ ప్రణాళికలు వేస్తోంది.

అయితే, ఆర్ఎంఎస్ ప్రణాళికలను అమెరికా ప్రభుత్వం వ్యతిరేకిస్తోంది. ఓడ శిథిలాలను స్మృతి స్థలాలుగా గుర్తించాలన్న అంతర్జాతీయ ఒప్పందాన్ని, ఫెడరల్ చట్టాన్ని ఆ సంస్థ ప్రణాళికలు ఉల్లంఘించేలా ఉన్నాయని అంటోంది.

700 మంది ప్రాణాలు ఎలా దక్కాయంటే...

1912 ఏప్రిల్ 14న ఇంగ్లండ్‌లోని సౌతాంప్టన్ నుంచి టైటానిక్ బయల్దేరింది. అట్లాంటిక్ సముద్రం దాటుతుండగా ఆ రోజు రాత్రి 11.40 గంటలకు ఓ మంచు దిబ్బను ఢీకొట్టింది. దీంతో ఓడకు చిల్లు పడి, నీరు లోపలికి రావడం మొదలైంది.

టైటానిక్‌కు రూపకల్పన చేసిన థామస్ ఆండ్రూస్ కూడా ఆ సమయంలో ఓడలో ఉన్నారు. మంచు దిబ్బ వల్ల ఓడకు జరిగిన నష్టాన్ని పరిశీలించిన ఆయన.. టైటానిక్ మునిగిపోతుందని కెప్టెన్‌కు చెప్పారు.

టైటానిక్‌లోని మార్కోనీ వైర్‌లెస్ టెలీగ్రాఫ్ యంత్రాన్ని ఉపయోగించి రాత్రి 12.15 నుంచి సాయం కోసం సందేశాలు పంపడం మొదలుపెట్టారు. 700 మంది ప్రాణాలు దక్కడానికి ఈ సందేశాలే కారణం.

మోర్స్ కోడ్ రూపంలో ఈ సందేశాలు వెళ్లాయి. మోర్స్ కోడ్ చుక్కలు, గీతల రూపంలో ఉంటుంది. షార్ట్ వేవ్ రేడియో తరంగాల రూపంలో బీప్ సౌండ్‌ల‌తో  దీన్ని పంపిస్తారు.

జాక్ ఫిలిప్స్

తమ ఓడ మంచు దిబ్బను ఢీకొట్టిందని, మునిగిపోబోతుందని కార్పాతియా అనే ఓడకు, ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్ అనే జర్మనీ ఓడకు టైటానిక్ రేడియో ఆపరేటర్ జాక్ ఫిలిప్స్ సందేశం పంపారు.

''యూ ఫూల్. నిలిచి ఉండండి. దూరంగా ఉండండి'' అని దూరంగా ఉన్న ఓ ఓడకు టైటానిక్ నుంచి సందేశం వెళ్లింది. సదరు ఓడ ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్ అయ్యుండొచ్చని, అప్పుడు రెండింటి మధ్య సందేశాలను అర్థం చేసుకోవడంలో అయోమయం చోటుచేసుకుని ఉండొచ్చని కొందరు చరిత్రకారులు అభిప్రాయపడ్డారు.

''ప్రయాణికులను చిన్న పడవల్లోకి ఎక్కిస్తున్నాం. మహిళలు,...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఉత్తర అట్లాంటిక్ సముద్రంలో టైటానిక్ ఓడ మునిగిపోయి వందేళ్లకు పైనే అవుతోంది. తనతో పాటు 1,500కుపైగా మందిని ఓ ఓడ జల సమాధి చేసుకుంది. అయితే, దాదాపు 700 మంది ఆ ప్రమాదం నుంచి ప్రాణాలతో బయటపడగలిగారు.


కంటెంట్: వారిని సమీప ఆస్పత్రులకు తరలించారు. ఈ కార్మికులందరూ రాజస్థాన్ నుంచి వస్తున్నారు.

ఘటనాస్థలానికి వెళ్లి బాధితులకు అవసరమైన సాయం అందించాలని   ముఖ్యమంత్రి ఆదిత్యనాథ్ యోగీ   జిల్లా అధికారులను ఆదేశించారు.

కాన్పూర్ డిప్యూటీ కమిషనర్, ఆ జోన్ ఐజీని తక్షణం ఘటనా స్థలానికి చేరుకోవాలని, సహాయ కార్యక్రమాలు చేపట్టాలని,  ఈ ఘటనపై దర్యాప్తు చేసి నివేదిక ఇవ్వాలని యోగీ ఆదేశించారు.

కార్మికులలో ఎక్కువ మంది కార్మికులు బిహార్, జార్ఖండ్, పశ్చిమ బెంగాల్‌కు చెందినవారు ఉన్నారని   ఔరయా డీఎం అభిషేక్ సింగ్    చెప్పారు.

ఘటనాస్థలంలో సహాయ కార్యక్రమాలు కొనసాగుతున్నాయని, గాయపడ్డవారిని సైఫయి మెడికల్ కాలేజీలో చేర్పించామని తెలిపారు.

ఈ ఘటన శనివారం తెల్లవారుజామున మూడు-మూడున్నర గంటల మధ్య జరిగినట్లు ఉత్తరప్రదేశ్ పోలీసులు  చెప్పారు. ట్రక్ వెనుక దాదాపు 50 మంది కూలీలు ప్రయాణిస్తున్నారని, వారంతా రాజస్థాన్ నుంచి వస్తున్నారని చెప్పారు. పోలీసులు ఇచ్చిన వివరాల ప్రకారం, వలస కార్మికులు ప్రయాణిస్తున్న ట్రక్కును, దిల్లీ నుంచి వస్తున్న ఒక డీసీఎస్ వ్యాన్ డీకొంది.

ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగీ ఆదిత్యనాథ్ తన ట్విటర్‌లో ఈ  ఘటన పట్ల సంతాపం వ్యక్తం చేశారు. ఆయన తన ట్వీట్‌లో "ఔరయా జిల్లాలో జరిగిన రోడ్డు ప్రమాదంలో వలస కార్మికులు/కూలీలు చనిపోవడం దురదృష్టకరం. విషాదంలో ఉన్న మృతుల కుటుంబాలకు నా ప్రగాఢ సానుభూతి. బాధితులకు అన్నిరకాల సాయం అందించాలని, గాయపడినవారికి తగిన చికిత్స అందించాలని, ప్రమాదంపై వేగంగా దర్యాప్తు పూర్తి చేయాలని ఆదేశించాం" అన్నారు.

ఈ  ప్రమాదంపై యూపీ మాజీ సీఎం, బీఎస్పీ అధినేత మాయావతి  ఏఎన్ఐతో మాట్లాడారు. "వలస కార్మికుల కోసం ఆహారం అందించడం నుంచి, రవాణా, బస వరకూ అన్ని ఏర్పాట్లు చేస్తామని రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి యోగీ ఆదిత్యనాథ్ నిన్ననే చెప్పారు. ముఖ్యమంత్రి ఆదేశాలను సీరియస్‌గా తీసుకోకపోవడం దురదృష్టకరం" అన్నారు.

యూపీ మాజీ ముఖ్యమంత్రి, సమాజ్ వాదీ పార్టీ అధ్యక్షుడు అఖిలేష్ యాదవ్ కూడా ఈ ఘటనపై ట్వీట్ చేశారు. వలస కార్మికుల మృతికి నైతిక బాధ్యత వహిస్తూ బీజేపీ ప్రబుత్వం మృతుల కుటుంబాలకు 10 లక్షల రూపాయల చొప్పున పరిహారం ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేశారు. తమ సమాజ్ వాదీ పార్టీ తరఫున లక్ష రూపాయల చొప్పున పరిహారాన్ని ఇస్తున్నట్లు తెలిపారు.

లఖ్‌నవూ ఎంపీ, రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ తన ట్వీట్‌లో "ఉత్తరప్రదేశ్ ఔరయా జిల్లాలో జరిగిన రోడ్డు ప్రమాదంలో చాలా మంది కూలీలు చనిపోయారనే విషయం తెలిసి...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఉత్తరప్రదేశ్ ఔరయా జిల్లాలో శనివారం తెల్లవారుజామున వలస కార్మికులు ప్రయాణిస్తున్న ట్రక్కును, ఒక వ్యాను ఢీకొనడంతో జరిగిన ఘోర ప్రమాదంలో 24 మంది కార్మికులు చనిపోయారు. చాలామంది గాయపడ్డారు.