కంటెంట్: మన పిల్లలు వారి స్నేహితులతో కలిసి బయటకు వెళ్లవచ్చా... లేక ఇళ్లలోపలే ఉంచేయడం అంటే, వారి ఆటపాటలకు తెర పడినట్లేనా?

"కాలంలో వెనక్కు వెళ్లి ఏదైనా మార్చగలిగే శక్తి ఉంటే, కుటుంబంతో కలిసి పక్కింటికి వెళ్లి ఆ రాత్రి భోజనం చేయకుండా ఉండేదాన్ని" అని కేథరిన్ విల్సన్ చెప్పారు.

రెండు వారాల క్రితం... కోవిడ్-19 ఇటలీ అంతా వ్యాపిస్తోంది. అప్పటికి ప్రజలు తమ ఇళ్లలోనే ఉండాలని ప్రభుత్వం ఎలాంటి ఆదేశాలూ జారీ చేయలేదు.

రోమ్‌లో ఉన్న ఒక తల్లికి తన ఇద్దరు పిల్లలతో కలిసి భోజనానికి రావాలని పొరుగింటి నుంచి ఆహ్వానం వచ్చింది. ఆ విందులో మరో రెండు కుటుంబాలు కూడా పాల్గొన్నాయి.

మా ఆయన, నేను "మనం ఉన్నది, ఒక అపార్టుమెంట్‌లోనే కదా, ఇది భారీగా గుమిగూడడం కాదులే అనుకున్నాం" అని ఆమె బీబీసీకి చెప్పారు.

కేథరిన్ విల్సన్ కుటుంబం

లాక్‌డౌన్ మంచిదే

ఇప్పుడు స్కూళ్లు మూసేయడాన్ని తనతో సహా, చాలా మంది తల్లులు సెలవుల్లాగే భావిస్తున్నారని అమెరికన్ రచయిత కేథరిన్ విల్సన్ చెప్పారు.

"ఇది చాలా బాగుంది, ఒక చిన్న సెలవులా ఉంది. మనం ఎప్పుడూ వెళ్లని పార్కుకు వెళ్దాం అనిపించింది".

కానీ, దేశంలో వైరస్ ఎంత వేగంగా వ్యాపిస్తోందో తెలీగానే, కుటుంబం కదలికలను పరిమితం చేసేందుకు తను మరింత చొరవ తీసుకోవాలని అనుకున్నట్లు ఆమె చెప్పారు.

"అలా వెళ్లడం పిచ్చితనమే అవుతుంది. కానీ, వద్దు అనడం కూడా ఏదో పెద్ద తప్పు చేసినట్లు అనిపించింది".

కొన్నిరోజుల తర్వాత ఇటలీ ప్రభుత్వం దేశమంతా లాక్‌డౌన్ చేసింది. అంటే పార్కులకు వెళ్లడం, ఆడుకోడానికి వెళ్లడం కుదరదు.

మీ పిల్లలు, స్నేహితులు సవాలు చేసేలా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం కంటే అలా పూర్తిగా లాక్‌డౌన్ చేయడం ఒక విధంగా చాలా మంచిదే అనిపించింది.

దూరంగా ఉండడం మంచిదే

వైరస్ గురించి తీవ్రంగా ఆందోళన చెందేవారికి, ప్రభుత్వ హెచ్చరికలను తేలిగ్గా తీసుకునేవారికి ఇద్దరికీ అది చాలా మంచి నిర్ణయం.

పిల్లలు ఆడుకోడానికి, అంటే, టెన్నిస్, లోకల్ గ్రౌండ్‌కు వెళ్లిరావడం, స్నేహితుల ఇళ్లకు వెళ్లడం లాంటి వాటిపై ఎలాంటి నిబంధనలు ఉన్నాయి అని విల్సన్ లాగే ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలామంది తల్లిదండ్రులు గందరగోళంలో పడ్డారు.

"సమాజానికి దూరంగా ఉండడం, అవతలి వ్యక్తికి ఎప్పుడూ ఆరు అడుగులు దూరం ఉండడం అనేవి పిల్లలు, పెద్దలు ప్రతి ఒక్కరూ పాటించాలి. అంటే బాస్కెట్ బాల్, ఫుట్‌బాల్ లాంటివి ఆడడం కుదరదు" అని మేరీలాండ్ బాల్టిమోర్‌లో జాన్స్ హాప్‌కిన్స్ బ్లూంబర్గ్ స్కూల్ ఆఫ్ పబ్లిక్ హెల్త్ ప్రొఫెసర్ డాక్టర్ కెరీ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్కూళ్లు మూతబడుతున్నాయి. పిల్లలు ఏది చేయాలో, ఏది చేయకూడదో తెలీక తల్లిదండ్రులు తలలు పట్టుకుంటున్నారు.


కంటెంట్: మన మెదడులో మరో ‘బ్యాకప్’ సర్క్యూట్ ఉంటుందా?

కానీ అది అసాధ్యం అని మీకూ తెలుసు.

అదే.. డేజా వూ.

ఇక్కడికి ఎప్పుడో వచ్చినట్లుందే..

1. డేజా వూ కు ప్రేరణ ప్రయాణాలే

డేజా వూ అనేది ప్రధానంగా ప్రదేశాలకు సంబంధించిన భావం. మనకు పూర్తిగా కొత్త లేదా విచిత్రమైన అనుభవాలు ఎదురైనప్పుడు ఇలాంటి భావం కలుగుతుందని డేజా వూ పరిశోధకులు క్రిస్ మౌలిన్ తెలిపారు.

మనకు తెలియని ప్రదేశాలు.. మనకు ఇది ముందే తెలుసు అనే బలమైన భావనకు, అది జ్ఞాపకం కాదు అన్న విచక్షణకు మధ్య ఒక ఘర్షణను సృష్టిస్తాయి. మనం ఎంత ఎక్కువగా ప్రయాణిస్తే, అంత ఎక్కువగా ఈ డేజా వూ అనుభూతి కలుగుతుందని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి.

ఈ కొండను ఇంతకు ముందు ఎక్కామా?

2. యువతలోనే ఎక్కువగా డేజా వూ

యువతలోనే ఎక్కువగా డేజా వూ అనుభవాలు ఎదురవుతాయి. అయితే అది నెలకు ఒకసారికి మించి కలగదు.

40-50 వయసు వచ్చే నాటిని అలాంటి అనుభవాల సంఖ్య సగానికి పడిపోతుంది. అదే 50 దాటితే అలాంటి అనుభవం ఏడాదికి ఒకసారి ఎదురైతే అదే ఎక్కువ.

డేజా వూ భావం తమాషాగా ఉంటుంది. కానీ మరీ ఎక్కువైతే మాత్రం సమస్యే.

3. కొంతమందికి రోజంతా డేజా వూ అనుభూతి

చాలా మందికి అది కేవలం అరుదైన, అతి తక్కువ సమయం మాత్రమే ఉండే అనుభూతి. అయితే కొన్ని అరుదైన సందర్భాలలో డేజా వూ ఒక తీవ్రమైన సమస్యగా కూడా మారొచ్చు.

బ్రిటన్‌లోని మాంచెస్టర్‌కు చెందిన లీసాకు 22 ఏళ్ల వయసులో డేజా వూ అనుభవాలు ఎదురుకావడం ప్రారంభించాయి. అవి దాదాపు రోజంతా ఉంటాయని ఆమె తెలిపారు.

''కొన్నిసార్లు నేను ఉదయం లేవగానే, ఇదంతా నాకు ముందే అనుభవంలోకి వచ్చిందనిపిస్తుంది'' అని లీసా తెలిపారు.

ఇలాంటి సంఘటనలు ఆమెకు తరచుగా అనుభవంలోకి వచ్చేవి. అవి మరింత తీవ్రతరం కూడా అయ్యాయి. అవి ఆమె ఇంద్రియాలపై కూడా ప్రభావం చూపడం ప్రారంభించాయి.

చివరికి అది 'టెంపొరల్ లోబ్ ఎపిలెప్సీ' అనే వ్యాధి అని గుర్తించారు.

4. జ్ఞాపకాల సర్క్యూట్‌లో తప్పుల కారణంగా డేజా వూ భావన

క్రమం తప్పకుండా, తీవ్రమైన డేజా వూ అనుభూతిని పొందే వారిని పరిశీలించినప్పుడు శాస్త్రవేత్తలు దానికి తగిన కారణాలను అర్థం చేసుకోగలిగారు.

ఈ అనుభూతి మెదడులోని టెంపోరల్ లోబ్ అనే భాగానికి సంబంధించినది అని భావిస్తున్నారు. మీరు అలాంటి అనుభూతిని గతంలోనే పొందారు అనే భావాన్ని కలిగించడానికి ఇదే కారణం.

ఏదైనా సర్క్యూట్ అది ప్రతిస్పందించకూడని సమయంలో ప్రతిస్పందిస్తే అది ఒక తప్పుడు అనుభూతిని లేదా తప్పుడు జ్ఞాపకాన్ని కలిగిస్తుంది.

ఇంతకు ముందు ఎప్పుడో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అదో విచిత్రమైన అనుభూతి - మీరు అంతకు ముందు అక్కడికి వెళ్లారనిపిస్తుంది. అంతకు ముందే ఆ సంభాషణను విన్నారనిపిస్తుంది. 'ఎక్కడో చూసినట్టుందే.. ఎప్పుడో విన్నట్లుందే' అనిపిస్తుంటుంది.


కంటెంట్: మన వ్యక్తిగత వివరాలను, అంటే డేటాను ఎవరు, ఎలా సేకరిస్తున్నారు? మన ఆమోదం లేకుండానే ఇది ఎలా జరిగిపోతోంది? అనే విషయాలు ఎవరికీ అర్థం కావడం లేదు.

డేటా విశ్లేషణ కంపెనీ కేంబ్రిడ్జ్ అనలిటికా మొత్తం 5 కోట్లకు పైగా ఫేస్‌బుక్ ప్రొఫైల్స్ నుంచి ఎలాంటి అనుమతి లేకుండానే వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని సేకరించింది.

ఈ సమాచారం ఆధారంగా వారికి నిశ్చితమైన రాజకీయ ప్రకటనలు చేరేలా చేసి అమెరికా ఎన్నికల సందర్భంగా ఓటర్లను ప్రభావితం చేసిందన్నది దానిపై వచ్చిన ఆరోపణ.

అయితే, ఫేస్‌బుక్, గూగుల్ వంటి సంస్థలు మీ వ్యక్తిగత డేటాను నిల్వ చేస్తాయన్న విషయం బహుశా ఈ కుంభకోణం వెలుగులోకి రావడానికి ముందే మీకు తెలిసే ఉంటుంది.

అయితే ఇది ఎంత విస్తృత స్థాయిలో జరుగుతుందో బహుశా అందరికీ తెలియకపోవచ్చు.

మన ఆన్‌లైన్ డేటాను మనమే ఎలా రివ్యూ చేసుకోవచ్చు? అవసరం లేని సమాచారాన్నంతా ఎలా వదిలించుకోవచ్చు అనే విషయాల గురించి మేం బెర్లిన్ కేంద్రంగా పని చేసే ‘టాక్టికల్ టెక్’ అనే లాభాపేక్ష లేని సంస్థతో మాట్లాడాం. ఈ సంస్థ ప్రత్యేకించి డిజిటల్ సెక్యూరిటీపైనే పని చేస్తుంది.

1. మీ ఫేస్‌బుక్ ప్రొఫైల్‌ను క్లీన్ చేసుకోండి

ఫేస్‌బుక్ మనకు మన సమాచారాన్నంతా - అంటే మన ఫొటోలు, మనకు చేరిన, మనం పంపించిన సందేశాలన్నింటినీ - డౌన్‌లోడ్ చేసుకునే అవకాశం ఇస్తుంది.

ఈ కాపీని పొందాలంటే: ‘జనరల్ అకౌంట్ సెట్టింగ్స్’కు వెళ్లి 'డౌన్‌లోడ్ ఎ కాపీ ఆఫ్ యువర్ ఫేస్‌బుక్ డాటా' ను క్లిక్ చేయాలి. ఆ తర్వాత మెయిల్ ద్వారా మీకు ఆ సమాచారం అందుతుంది.

అట్లాగే, 'యాప్స్' లోకి వెళ్లి మన సమాచారాన్ని నిల్వ చేస్తున్న వాటన్నింటినీ తొలగించొచ్చు.

యాప్‌లను తొలగించడానికి ముందు అవి ఇప్పటి వరకు మీ విషయంలో ఏయే సమాచారం సేకరించాయో ఓసారి చూడండి. వాటి దగ్గర ఉన్న సమాచారాన్ని చూసి మీరు షాక్ అవడం ఖాయం.

దీంతో పాటు, మీకు నచ్చని చాలా ఫొటోల్లోంచి మిమ్మల్ని మీరు అన్-ట్యాగ్ చేసుకోవచ్చు.

మీ ప్రొఫైల్ పేజిలో 'వ్యూ యాక్టివిటీ లాగ్'ను క్లిక్ చేయడం ద్వారా మీరు ట్యాగ్ అయి ఉన్న ఫొటోలను, పోస్టుల్ని స్క్రోల్ చేస్తూ వెళ్లొచ్చు. వాటిలోంచి మీరు డిలీట్ చేయాలనుకున్న వాటిని ఎంపిక చేసుకోవచ్చు.

2. ఓకే గూగుల్, నా గురించి నీకు ఎంత మేరకు తెలుసు?

ప్రతిరోజూ మీరు కనీసం ఒక్క గూగుల్ ప్రొడక్టునైనా తప్పక ఉపయోగిస్తారు కదూ.

కాబట్టి, మీ గురించి మరెవ్వరికన్నా ఎక్కువగా ఈ కంపెనీకే తెలుసన్న మాట.

మీ అకౌంట్‌లోకి సైన్ ఇన్ అవ్వండి. మీ లోగోపై క్లిక్ చేసి ‘ప్రైవసీ చెకప్ పేజ్’ లోకి...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఫేస్‌బుక్-కేంబ్రిడ్జ్ అనలిటికా కుంభకోణం వెలుగులోకి వచ్చాక వ్యక్తిగత డేటా భద్రత గురించి సర్వత్రా చర్చ మొదలైంది.


కంటెంట్: మన శరీరాల్లో దాగున్న ఈ మరో సగం గురించి.. శరీరాన్ని ఆవాసంగా చేసుకున్న సూక్ష్మజీవుల గురించి తెలుస్తున్న కొత్త విషయాలు, కోణాలతో.. అలర్జీ నుంచి పార్కిసన్స్ వరకూ అనేక వ్యాధుల గురించిన అవగాహన కూడా వేగంగా మారిపోతోంది.

ఈ రంగంలో అసలు ‘మానవులు’ అంటే అర్థమేమిటి అనే ప్రశ్న కూడా సరికొత్తగా ముందుకొస్తోంది. ఆ పరిశోధనలు వినూత్న పద్ధతుల్లో చికిత్సలకు దారులు తెరుస్తున్నాయి.

‘‘మన శరీరమంటే.. కేవలం మనం మాత్రమే కాదు’’ అంటారు మాక్స్ ప్లాంక్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో మైక్రోబయోమ్ సైన్స్ విభాగం డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ రూత్ లే.

అవి మన ఆరోగ్యానికి చాలా అవసరమని ఆమె పేర్కొన్నారు.

మనం ఎంత శుభ్రంగా కడిగినా.. మన శరీరంలోని అన్ని మూలల్లో, పగుళ్లు, చీలికల్లో సూక్ష్మ జీవులు వదలకుండా పరుచుకునే ఉంటాయి.

వీటిలో బాక్టీరియా, వైరస్‌లు, ఫంగై, ఆర్కీ (అంతకుముందు బ్యాక్టీరియా అని వర్గీకరించిన మరో రకం సూక్ష్మజీవులు) ఉంటాయి. ఈ సూక్ష్మజీవంలో అత్యధిక భాగం.. ఆక్సిజన్ అందని, చీకటి నిండిన మన పేగుల్లో పోగుపడి ఉంటాయి.

యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా శాన్ డియాగో ప్రొఫెసర్ రాబ్ నైట్ ‘‘మనం మనుషులకన్నా ఎక్కువగా సూక్ష్మజీవులం’’ అని బీబీసీతో పేర్కొన్నారు.

అసలు వాస్తవంగా.. మానవ కణాలకన్నా సూక్ష్మజీవుల కణాలే 10 రెట్లు అధికంగా ఉన్నాయని భావించారు.

‘‘ఇప్పుడా లెక్కను మానవ కణాల సంఖ్యకు దాదాపు సమానంగా సూక్ష్మజీవులు ఉన్నట్లు సవరించారు. ప్రస్తుత అంచనా ప్రకారం.. శరీరంలోని కణాలన్నిటినీ లెక్కకడితే మనం 43 శాతం మానవులం’’ అని ఆయన వివరించారు.

జన్యుపరంగా చూస్తే.. మనం మన శరీరంలోని సూక్ష్మజీవుల కన్నా అత్యల్పులమే.

మానవ జన్యుపటం (జీనోమ్) - మానవుడి పూర్తిస్థాయి జన్యుక్రమం -  20,000 జన్యువులతో తయారైంది.

కానీ.. మన శరీరంలోని సూక్ష్మజీవాల జన్యువులన్నిటినీ కలిపితే.. 20 లక్షల నుంచి రెండు కోట్ల సూక్ష్మజీవి జన్యువులు లెక్కతేలుతాయి.

‘‘మనకు కేవలం ఒక్క జన్యుపటం మాత్రమే లేదు. మన శరీరంలోని సూక్ష్మజీవాల జన్యుపటం నిజానికి మన శరీరానికి సాయపడే రెండో జన్యుపటం వంటిది’’ అని కాల్‌టెక్ మైక్రోబయాలజీ ప్రొఫెసర్ సర్కిస్ మజ్మానియన్ వాదిస్తారు.

‘‘అసలు మన సొంత డీఎన్‌ఏతో పాటు.. మన పేగుల్లోని సూక్ష్మజీవుల డీఎన్‌ఏ కలిపితేనే మనుషులు మనుషులవుతారు’’ అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

మేలు చేస్తున్న మంచి సూక్ష్మజీవులు

మన శరీరంలోని సూక్ష్మజీవులు.. మన శరీరంలో ఎలాంటి జోక్యం చేసుకోకుండా, మన శరీరాలపై ఏమాత్రం ప్రభావం చూపకుండానే మనం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మన శరీరంలో సగానికి పైగా మనిషి కాదని శాస్త్రవేత్తలు చెప్తున్నారు. మానవ శరీరంలోని మొత్తం కణాలలో మానవ కణాల సంఖ్య కేవలం 43 శాతం మాత్రమే. మిగతాదంతా మన శరీరాన్ని ఆక్రమించుకుని జీవిస్తున్న సూక్ష్మజీవులే.


కంటెంట్: మనం ఎలాంటి స్థితిలో ఉన్నామంటే, ఒకరిని ఒకరు తాకడానికే వణికిపోతున్నాం

సోషల్ మీడియాలో కరోనావైరస్‌కు సంబంధించి ఇటీవల వైరల్ అవుతున్న ఎన్నో ఫొటోలను మీరు చూసే ఉంటారు.

కొన్ని ఫొటోల్లో శవపేటికలతో ఉన్న జనాల వరుసలు మనకు కనిపిస్తుంటాయి. వాటిని చూస్తే మనిషిని మరణం తర్వాత కూడా అంతం కాని ఒక వింత ఒంటరితనం చుట్టుముట్టినట్లు అనిపిస్తుంటుంది.

ప్రస్తుతం తల్లి తన బిడ్డను ముద్దాడలేకపోతోంది. భర్త, భార్యను కౌగిట్లోకి తీసుకోలేకపోతున్నాడు. ఎందుకంటే అలా తాకడం వల్ల కరోనా వ్యాపిస్తుందేమో అనే భయం.

ఇది ఒక అనూహ్యమైన క్షణం. మన ప్రియమైనవారిని సజీవంగా చూడాలంటే మనం వారికి దూరంగా ఉండాల్సి వస్తోంది.

ఇటలీలో ఆస్పత్రుల్లో తుదిశ్వాస వదిలే సమయంలో చాలామంది తమ కుటుంబ సభ్యులను చూడలేకపోతున్నారు. వారిని తాకలేకపోతున్నారు.

చాలా కుటుంబాల్లో కూడా వైరస్ వ్యాపించింది. కానీ వారు అంత్యక్రియల్లో పాల్గొని, కన్నీటి వీడ్కోలు కూడా పలకలేకపోతున్నారు.

మనిషికి మనిషి దూరం

కరోనావైరస్ మనిషిని మనిషికి దూరం చేసింది. ఇది సినిమా డైలాగ్‌లా అనిపించినా, ఇప్పుడు ఇది కఠిన వాస్తవం. మనల్ని మనం కాపాడుకోవాలంటే, మిగతా వారికి మనల్ని మనం దూరం చేసుకోక తప్పదు.

గత కొన్ని రోజులుగా మీకు మీ స్నేహితుడిని హత్తుకోవాలనిపించినా, అలా చేయలేకపోతున్నామే... అనిపించింది. మీ సోదరి విదేశాల నుంచి ఇంటికొచ్చింది. కానీ, మీరు వెళ్లి ఆమెను కలవలేకపోతున్నారు. మీకు సొంత ఊరికెళ్లి మీ అమ్మనాన్నలను కలవాలని అనిపిస్తోంది. వారితో కలిసి గడపాలని అనిపిస్తోంది. కానీ, అలా చేయలేకపోతున్నారు. వర్క్ ఫ్రం హోమ్ చేస్తున్న భర్యాభర్తలకు ఏకాంత సమయం లభించినా, ఒకరికొకరు దగ్గరకావడానికి భయపడుతున్నారు.

మనం ఎలాంటి స్థితిలో ఉన్నామంటే, ఒకరిని ఒకరు తాకడానికే వణికిపోతున్నాం. పొరపాటున ఎవరినైనా తాకినా, మనం చేసే మొదటిపని చేతులు శుభ్రం చేసుకోవడం లేదా శానిటైజర్‌తో తుడుచుకోవడం. ప్రస్తుతం మనం ఉన్న ఈ సమయంలో అది చాలా అవసరం, కానీ మనం ఈ కష్టకాలంలో మనం ముఖ్యంగా ఒకటి కోల్పోతున్నాం. అదే ఒకరిని ఒకరు తాకడం లేదా స్పర్శించడం.

స్పర్శ మన జీవితంలో అంత ముఖ్యమైనదా, అది నిజంగా అవసరమా?

బీబీసీ ప్రతినిధి క్లౌడియా హెమండ్ మానసిక ఆరోగ్యానికి సంబంధించి ఒక రేడియో కార్యక్రమం నిర్వహిస్తారు. ఆమె స్పర్శ మన జీవితంలో ఎంత ప్రాధాన్యం ఉంది అని ఆమె నిపుణులను అడిగి తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేశారు.

జీవితంలో తొలి పరిచయం-స్పర్శ

తల్లి గర్భంలో బిడ్డ మొట్టమొదట పొందే అనుభవం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కరోనావైరస్ మనకు తెచ్చిన అతిపెద్ద కష్టం ఒక మనిషికి మరో మనిషిని దూరం చేయడం. దానినే ఇప్పుడు మనం ఏకాంతం, క్వారంటైన్, సోషల్ డిస్టన్సింగ్ లాంటి మాటలతో చెప్పుకుంటున్నాం.


కంటెంట్: మనం ఓటేశామని చెప్పడానికి గుర్తు మాత్రమే కాదు.. దొంగ ఓట్లను నిరోధించే ఆయుధం కూడా సిరా చుక్కే.

అందుకే, భారత్‌తో పాటు చాలా దేశాలు ఎన్నికల వేళ ఓటేసిన అభ్యర్థికి సిరా చుక్క పెట్టడం తప్పనిసరి చేశాయి.

భారత ఎన్నికల సంఘంలోని నిబంధన 37(1) ప్రకారం ఓటు వేసిన వ్యక్తి ఎడమ చేయి చూపుడు వేలుపై సిరా గుర్తును పరిశీలించాల్సిన బాధ్యత పోలింగ్ అధికారిపై ఉంటుంది. ఒక వేళ ఓటరుకు ఎడమ చేయి చూపుడు వేలు లేనట్లయితే వేరే ఏ వేలుకైనా సిరా చుక్క పెట్టాలి.

ఎన్నిల వేళ కీలకంగా మారే ఈ సిరా హైదాబాద్‌లోనే తయారవుతోంది. ప్రపంచంలోని చాలా దేశాల ఎన్నికల్లో ఈ సిరానే వాడుతున్నారు.

సిరాను బాటిళ్లలలో నింపి వివిధ దేశాలకు ఎగుమతి చేస్తుంటారు

100 దేశాలకు ఇక్కడి నుంచే..

భారత్‌లో ప్రధానంగా రెండు సంస్థలు మాత్రమే ఎన్నికల సిరాను తయారు చేస్తున్నాయి. కర్ణాటకలోని మైసూర్ పెయింట్స్ అండ్ వార్నిష్ లిమిటెడ్(ఎంపీవీఎల్) ఒకటైతే, హైదరాబాద్‌లోని రాయుడు ల్యాబరేటరీస్ మరొకటి.

భారత ఎన్నికల సంఘం మైసూర్ పెయింట్స్ అండ్ వార్నిష్ లిమిటెడ్ సిరాను ఎక్కువగా వినియోగిస్తుండగా, ప్రపంచంలోని చాలా దేశాలు రాయుడు ల్యాబరేటరీస్ తయారు చేస్తోన్న సిరాను వాడుతున్నాయి.

''ఎన్నికల కోసం ప్రపంచంలోని దాదాపు 100 దేశాలకు చెరగని సిరా (ఇండెలబుల్ ఇంక్)ను సరఫరా చేస్తున్నాం. ఇండియా, శ్రీలంకతో పాటు దక్షిణాఫ్రికా, బెనిన్, లిస్బెన్, మడగాస్కర్, నైజీరియా, మాలే, ఒమన్, మాల్దీవులు, వనౌతు, మోజాంబిక్, రువండా, జాంబియా, ఇథియోపియా, ఈస్టర్ తిమోర్ తదితర దేశాలు మా వినియోగదారులుగా ఉన్నాయి'' అని రాయుడు ల్యాబరేటరీస్ సీఈవో శశాంక్ రాయుడు బీబీసీకి తెలిపారు.

సిరాను తయారు చేయడానికి ఉపయోగించే యంత్రం

భారత్‌లోని చాలా రాష్ట్రాల్లో జరిగే మున్సిపల్ , పంచాయతీ ఎన్నికల్లో తమ సిరానే ఉపయోగిస్తున్నారని శశాంక్ చెప్పారు. గత 37 ఏళ్లుగా రాయుడు ల్యాబ్స్ ఇండెలబుల్ ఇంక్‌ను  తయారు చేస్తోందన్నారు.

''మొదట్లో సిరాను చిన్న బాటిల్స్‌లో నింపి సరఫరా చేసేవాళ్లం. 2004 తర్వాత ఇంక్ మార్కర్‌లను తీసుకొచ్చాం. ఈ సాంకేతికతను తొలుత తీసుకొచ్చింది మేమే'' అని వివరించారు.

ఎగుమతికి సిద్ధంగా ఉన్న సిరా బాటిళ్లు

పల్స్ పోలియో కార్యక్రమంలో కూడా..

ఎన్నికల్లోనే కాకుండా పల్స్ పోలియో కార్యక్రమంలో కూడా సిరాను వాడుతుంటారు. చిన్నారులకు పోలియో చుక్కలు వేసినట్లు గుర్తించేందుకు వారి వేలుపై సిరా చుక్క పెడుతుంటారు.

''ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ(డబ్య్లూహెవో) కూడా ఇండెలబుల్ ఇంక్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

'నీ వేలిపై సిరా చుక్క దేశ ప్రగతికి వేగుచుక్క' అంటాడో కవి. ఎన్నికల్లో మన ఓటు ఎంత ముఖ్యమో చెప్పడమే ఇక్కడ కవి ఉద్దేశం. అయితే, ఓటు మాత్రమే కాదు ఎన్నికల్లో సిరా చుక్కది కూడా కీలక పాత్రే.


కంటెంట్: మనం ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సిన వాటిలో ఆరోగ్యం, ముఖ్యంగా ఆహారం, పరిశుభ్రత చాలా ముఖ్యమైన అంశాలయ్యాయి. అంటే, అంతకు ముందు జనం వాటికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వలేదని కాదు.

అవును. ఆహారపు అలవాట్లు, పరిశుభ్రత అనేవి మన జీవనశైలికి సంబంధించినవి. అందులో మనం ఇష్టాలు-అయిష్టాలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇస్తుంటాం.

ఇప్పుడు మనం తీసుకునే ఆహార పదార్థాల నుంచి కూడా కోవిడ్-19 ఎక్కడ వ్యాపిస్తుందోనని జనాలకు భయం మొదలైంది.

సురక్షిత ఆహార అలవాట్ల గురించి ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అత్యంత ముఖ్యమైన ఐదు టిప్స్ షేర్ చేసింది.

1. ఎప్పుడూ పరిశుభ్రంగా ఉండడం

ఇదంతా ఎందుకు?

సూక్ష్మజీవుల్లో చాలా రకాలు ఎలాంటి వ్యాధులనూ కలిగించవు. కానీ వాటిలో కొన్ని ప్రమాదకరమైన జీవులు ఉంటాయి. అవి మట్టి, నీళ్లు, జంతువులు, మనుషుల్లో విస్తృతంగా ఉంటాయి.

ఆ సూక్ష్మ జీవులు మన చేతుల్లో, మసిగుడ్డలో, పాత్రల్లో, చాపింగ్ బోర్డ్ (కూరగాయలు తరిగే బోర్డు)పై కూడా ఉంటాయి.

మనం తినే వస్తువులు వాటికి ఏమాత్రం తగిలినా ఆహారం ద్వారా వచ్చే వ్యాధులకు గురయ్యే ప్రమాదం ఉంటుంది.

2. పచ్చివి, వండిన ఆహార పదార్థాల మధ్య దూరం

ఇది ఎందుకు?

పచ్చిగా ఉన్న ఆహార పదార్థాలు, ముఖ్యంగా మాంసం, పౌల్ట్రీ ఉత్పత్తులలో ప్రమాదకరమైన సూక్ష్మ జీవులు ఉంటాయి. వంట చేస్తున్న సమయంలో అవి వేరే ఆహార పదార్థాల్లోకి కూడా చేరవచ్చు.

3. ఆహారం బాగా ఉడికించాలి

ఇది ఎందుకు?

ఆహార పదార్థాలను బాగా ఉడికించినపుడు, వాటిలోని సూక్ష్మజీవులన్నీ పూర్తిగా నాశనం అవుతాయి.

70 డిగ్రీల సెల్సియస్ దగ్గర ఆహార పదార్థాలను ఉడికించినపుడు, అవి తినడానికి సురక్షితం అని మనం భావించవచ్చని పరిశోధనల్లో తేలింది.

ముఖ్యంగా కీమా లేదా మొత్తం కోడిని ఉడికిస్తున్నప్పుడు ఇలా చేయడం చాలా అవసరం.

4. వండిన పదార్థాలను సురక్షిత ఉష్ణోగ్రతల్లో ఉంచాలి

ఇవి ఎందుకు అవసరం?

వండిన ఆహార పదార్థాలను గది సాధారణ ఉష్ణోగ్రతలో ఉంచడం వల్ల సూక్ష్మజీవులు వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతాయి.

ఐదు డిగ్రీల కంటే తక్కువ, 60 డిగ్రీల సెల్సియస్ కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో సూక్ష్మజీవుల వృద్ధి ఆగడం, లేదంటే అవి చనిపోవడం జరుగుతుంది.

అయితే, కొన్ని ప్రమాదకరమైన సూక్ష్మజీవులు ఐదు డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రతలో కూడా వృద్ధి చెందుతాయి.

5. శుభ్రమైన నీళ్లు, పరిశుభ్రమైన ఆహార పదార్థాలు

ఇవి ఎందుకు అవసరం?

నీళ్లు, ఐస్ లాంటి వాటిలో సూక్ష్మ జీవులు లేదా కొన్ని హానికారక పదార్థాలు ఉండచ్చు. పాడైన, వాసన వచ్చే ఆహార పదార్థాల్లో విషపూరిత రసాయనాలు ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంటుంది....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కోవిడ్-19 మహమ్మారి వ్యాపిస్తున్న సమయంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలా మార్పులు జరుగుతున్నాయి. మన పనితీరు, పరిశుభ్రత నుంచి మన ఆహారపు అలవాట్లు కూడా మారిపోతున్నాయి.


కంటెంట్: మనం మొఘల్ చరిత్ర పుటలను తిప్పితే షాజహాన్ తన ఇద్దరు సోదరులు ఖుస్రో, షహర్యార్‌లను చంపమని ఆదేశించడమే కాదు, 1628లో సింహాసనం అధిష్టించగానే ఇద్దరు మేనల్లుళ్లు, సవతి సోదరులను కూడా చంపించాడు.

షాజహాన్ తండ్రి జహంగీర్ కూడా తన తమ్ముడు దాన్యాల్ మరణానికి కారణమయ్యాడు.

అదే సంప్రదాయం షాజహాన్ తర్వాత కూడా కొనసాగింది. ఆయన కొడుకు ఔరంగజేబ్ తన అన్న దారా షికోహ్ తల నరికించి సింహాసనాన్ని సొంతం చేసుకున్నాడు.

దారా షికోహ్ షాజహాన్‌కు ప్రియ పుత్రుడు. ఆయన కొడుకులు అందరిలోకీ పెద్దవాడు. అతడి వ్యక్తిత్వం ఎలా ఉండేది? ఇటీవల ప్రచురితమైన 'దారా షికోహ్, ద మేన్ హు వుడ్ బీ కింగ్' రచయిత అవీక్ చందాను నేను అదే ప్రశ్న అడిగాను.

సమాధానంగా అవీక్ "దారా షికోహ్ బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. ఆయనది జటిల వ్యక్తిత్వం. ఒక విధంగా ఆయన మంచివాడు. ఆలోచనాపరుడు, మంచి కవి, వేదాంతి, సూఫీ, లలిత కళలపై ఆసక్తి ఉండేది. కానీ, రాజ్య పాలన, సైన్యానికి సంబంధించిన అంశాల్లో ఆయనకు అసలు ఆసక్తి ఉండేది కాదు. ఆయన చాలా భయస్థులు. ఏదైనా ప్రమాదాన్ని ముందే గుర్తించలేకపోయేవారు" అన్నారు.

సైనిక కార్యకలాపాలకు దూరంగా ఉంచిన షాజహాన్

షాజహాన్‌కు దారా అంటే ఎంత ఇష్టమంటే, అతడు యువరాజును సైనిక కార్యకలాపాల్లో పంపించడానికి కూడా భయపడేవాడు. అతడు ఎప్పుడూ తన కళ్ల ముందే ఉండేలా దర్బారులోనే కూచోబెట్టుకునేవాడు.

"అప్పటికి  ఔరంగజేబు వయసు 16 ఏళ్లు. అయినా, అతడిని సైనిక చర్యలకు పంపించడానికి షాజహాన్ ఏమాత్రం వెనకాడేవాడు కాదు. ఔరంగజేబు దక్షిణాదిన భారీ సైనిక దాడులకు  నాయకత్వం వహించేవాడు. అలాగే షాజహాన్ మురాద్ బక్షాను గుజరాత్ వైపు, షాషుజాను బంగాల్ వైపు పంపించేవాడు. కానీ తన పెద్ద కొడుకు దారాను మాత్రం దర్బారులోనే ఉంచుకునేవాడు. తన కంటికి దూరంగా ఆయన్ను ఎక్కడకూ పంపేవాడు కాదు. ఫలితంగా దారా షికోహ్ యుద్ధ ప్రావీణ్యం, పాలనా నైపుణ్యం అందిపుచ్చుకోలేకపోయాడు. షాజహాన్ దారాను తన వారసుడిని చేసేందుకు ఎంత తపించిపోయాడంటే, దానికోసం దర్బారులో ఒక ప్రత్యేక కార్యక్రమం ఏర్పాటు చేశాడు. తన సింహాసనం పక్కనే కూర్చోపెట్టుకుని, అతడికి 'షాహే బులంద్ ఇక్బాల్' అనే బిరుదు కూడా ఇచ్చాడు. తన తర్వాత సింహాసనంపై దారానే కూర్చుంటాడని చెప్పాడు" అని అవీక్ చందా చెప్పారు.

అంతే కాదు, యువరాజుగా దారాకు ఖజానా నుంచి తక్షణం రెండు లక్షల రూపాయలు ఇచ్చారు. వాటి నుంచి రోజుకు వెయ్యి రూపాయలను ఆయనకు రోజువారీ బత్తాగా ఇచ్చేవారు.

ఏనుగుల పోరాటంలో ఔరంగజేబు సాహసం

1633 మే 28న జరిగిన ఒక నాటకీయ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మొఘల్ సామ్రాజ్యం గురించి ఎప్పుడూ "యా తఖ్త్ యా తాబూత్" అనే ఒక మాట చెప్పుకుంటారు. అంటే "సింహాసనం లేదా శవపేటిక" అనే అర్థం వస్తుంది.


కంటెంట్: మనం రాసుకున్న చరిత్రలో అత్యంత ప్రాణాంతక మహమ్మారి 1918 స్పానిష్ ఫ్లూ. ఆ సమయంలో 50 కోట్ల మంది.. అంటే నాటి ప్రపంచ జనాభాలో నాలుగో వంతు మంది మీద అది ప్రభావం చూపింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది మందిని బలితీసుకుంది.

అటువంటి సంక్షోభాలతో పాటు కొందరికి అవకాశాలూ వస్తాయి. ఆ కాలంలో విక్స్ వేపోరబ్‌కి అనేక అశాస్త్రీయ విరుగుడు ఔషధాలు గట్టిపోటీనిచ్చాయి. మిల్లర్స్ యాంటీసెప్టిక్ స్నేక్ ఆయిల్, డాక్టర్ బెల్స్ పైన్ తార్ హనీ, షెన్స్క్ మాండ్రేక్ పిల్స్, డాక్టర్ జోనెసెస్ లినిమెంట్, హిల్స్ కాస్కారా క్వినైన్ బ్రోమైడ్, వుల్ఫాంగ్ అండ్‌కోస్ ప్రఖ్యాత మింట్ లోజెంజెస్.. అటువంటి వాటిలో కొన్ని. వార్తా పత్రికల్లో ఆందోళన కలిగించే శీర్షికల పక్కనే.. ఈ ఉత్పత్తుల ప్రకటనలు కనిపించేవి.

వందేళ్ల తర్వాత 2020లోనూ ఈ పరిస్థితిలో పెద్దగా మార్పు లేదు. స్పానిష్ ఫ్లూ అనంతరం వందేళ్లలో శాస్త్రపరిశోధన ఎంతో పురోగతి సాధించినా.. కోవిడ్-19 విషయంలో లెక్కలేనన్ని నాటు మందులు, లేహ్యాలు, తైలాలు, కషాయాలు విస్తృతంగా ప్రచారమవుతున్నాయి. అయితే ఈసారి.. రోగనిరోధక శక్తిని ''బలోపేతం'' చేసే ఔషధాలుగా ఇవి ముందుకొచ్చాయి.

హస్తప్రయోగం ఎక్కువగా చేయటం ద్వారా రక్తంలో తెల్ల రక్త కణాలను పెంపొందించుకోవచ్చుననేది వీటిల్లో చాలా విచిత్రమైన ఆలోచన. ఇక ఎప్పటిలాగానే పోషకాహార చిట్కాలు కుప్పలుతెప్పలుగా వచ్చిపడుతున్నాయి.

1919లో ఉల్లి ఎక్కువగా తినాలని చెప్తే.. ఇప్పుడు యాంటీఆక్సిడెంట్లు, విటమిన్-సి ఎక్కువగా ఉండే ఆహారాలు తీసుకోవాలని చెప్తున్నారు. ఒక ప్రచారమైతే ఏకంగా.. కోవిడ్ నుంచి ఫేస్ మాస్కుల కన్నా.. కేయెన్ పెప్పర్, గ్రీన్ టీలతో ఎక్కువ రక్షణ లభిస్తుందని చెప్తోంది. ఇక సూడో శాస్త్రవేత్తలైతే ప్రొబయోటిక్స్ వంటి ట్రెండీ ఉత్పత్తులను ప్రచారం చేస్తున్నారు.

రోగనిరోధక శక్తిని ‘బూస్ట్’ చేయటమనేది జరగదు

అయితే.. మాత్రలు, ఆకర్షణీయమైన సూపర్‌ఫుడ్స్, ఆరోగ్య అలవాట్లు అనేవి.. ఆరోగ్యవంతమైన రోగనిరోధక శక్తిని పొందటానికి షార్ట్ కట్ అనేది అపోహ మాత్రమే. నిజానికి.. రోగనిరోధక శక్తి ''బూస్టింగ్'' అనే భావనకు శాస్త్రీయమైన అర్థమేదీ లేదు.

''రోగనిరోధక శక్తిలో మూడు విభిన్న అంశాలుంటాయి'' అంటారు అకికో ఇవసాకి. యేల్ యూనివర్సిటీలో ఇమ్యునాలజిస్ట్‌గా పనిచేస్తున్నారామె. ''మొదటిగా.. చర్మం, శ్వాస నాళాలు, శ్లేష్మపొర అనేవి ఉంటాయి. ఇవి ఇన్‌ఫెక్షన్ నుంచి రక్షణ కల్పించే అడ్డుగోడలుగా పనిచేస్తాయి. వైరస్ వీటిని దాటి శరీరంలోకి వెళ్లినపుడు సహజ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

''స్పానిష్ ఇన్‌ఫ్లుయెంజా - ఏమిటిది? దీనికి చికిత్స ఎలా చేయాలి?'' - విక్స్ వేపోరబ్ 1918లో ప్రచురించిన ఒక వాణిజ్య ప్రకటనకు శీర్షిక ఇది. దానికింద ఇచ్చిన వివరణలో.. ''శాంతంగా ఉండండి'' అని ''విరేచన మందు తీసుకోండి'' అని రాసింది. ఇక తమ ఆయింట్‌మెంట్‌ను ధారాళంగా వాడాలని కూడా చెప్పిందనుకోండి.


కంటెంట్: మనకు తెలియకుండానే, అంసకల్పితంగా అలా చేసేస్తుంటాం.

కరోనావైరస్ వ్యాప్తి ఆందోళనలు పెరగడంతో ఈ అలవాటు గురించి ఇప్పుడు వైద్యులు హెచ్చరిస్తున్నారు. పదేపదే ముఖాన్ని తాకొద్దని సూచిస్తున్నారు.

కానీ, మనం పదేపదే ముఖాన్ని ఎందుకు తాకుతాం? ఆ అలవాటు మానుకోవడం ఎలా?

ఆస్ట్రేలియాలోని వైద్య విద్యార్థులు 2015లో దీనిపై ఓ అధ్యయనం చేశారు.

తమ ముఖాన్ని తామే తాకకుండా ఉండలేకపోతున్నామని వాళ్లు గుర్తించారు.

ఆ అలవాటు వల్ల ప్రమాదమేంటో వారికి బాగా తెలుసు. అయినా కానీ, సగటున ఒక్కొక్కరూ గంటకు కనీసం 23 సార్లు వాళ్ల కళ్లు, ముక్కు, నోటిని తాకారు.

ఈ అలవాటు ప్రమాదకరమని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థతోపాటు వివిధ ప్రజా ఆరోగ్య సంస్థలు హెచ్చరిస్తున్నాయి.

చేతులను తరుచూ కడుక్కోవడమే కాదు, ముఖాన్ని తాకకుండా వాటిని నియంత్రణలో పెట్టుకోవాలని సూచిస్తున్నాయి.

ఎందుకు అలా చేస్తాం?

ముఖాన్ని తాకకుండా ఉండలేకపోవడం మనుషులు, వానర జాతి జీవుల్లో కనిపిస్తోంది.

మన జీవ పరిణామంలోనే ఇది భాగమేమో.

సాధారణంగా చాలా జంతువులు ముఖాన్ని శుభ్రపరుచుకునేందుకో, పురుగులను తోలేందుకో ముఖాన్ని తాకుతుంటాయి.

కానీ, మనం, మన సహచర వానర జాతి మాత్రం అలా కాదు.

మనల్ని మనం ఓదార్చుకునేందుకు కొన్ని సార్లు ఇలా ముఖాన్ని తాకుతుంటామని అమెరికాలోని యూసీ బెర్కెలీ యూనివర్సిటీలో సైకాలజీ ప్రొఫెసర్ డాచెర్ కెల్ట్నర్ అన్నారు.

‘‘నాటకంలో ఓ సన్నివేశం ముగియగానే తెరను దించుతారు. మళ్లీ తెర ఎత్తి, ఇంకో సన్నివేశం మొదలుపెడతారు. మనం కూడా అలాగే మనకు తెలియకుండానే ఒక చర్యకూ, ఇంకో చర్యకూ మధ్యలో ఇలా ముఖాన్ని తాకుతుంటాం. కొన్ని సార్లు ఎదుటివారిని ఆకర్షించే ప్రయత్నంలోనూ అలా చేస్తుంటాం’’ అని చెప్పారు.

భావోద్వేగాలను నియంత్రించుకునేందుకు, దృష్టి మరలకుండా ఉండేందుకు కూడా ఇలా ముఖాన్ని తాకుతుంటామని ఇంకొందరు పరిశోధకులు చెప్పారు.

మనుషుల మౌలిక ప్రవర్తనల్లోనే ఈ అలవాటు ఉందని జర్మనీలోని లీప్జిగ్ యూనివర్సిటీలో సైకాలజీ ప్రొఫెసర్ మార్టిన్ గ్రన్వాల్డ్ అన్నారు.

‘‘మనల్ని మనం తాకడం అనేది దానికదే జరుగుతుంటుంది. సాధారణంగా ఇది భావాన్ని వ్యక్తపరిచే చర్య కాదు. పెద్దగా మన ప్రమేయం లేకుండానే జరిగిపోతుంటుంది’’ అని గ్రన్వాల్డ్ బీబీసీతో చెప్పారు.

‘‘ఆలోచన, భావోద్వేగ ప్రక్రియల్లో వీటిది ప్రధాన పాత్ర. అందరిలోనూ ఇలా జరుగుతుంది’’ అని అన్నారు.

కళ్లు, ముక్కు. నోటి ద్వారానే వైరస్‌లు, బ్యాక్టీరియా మన శరీరంలోకి చేరుతాయి.

అందుకే ఈ అలవాటు సమస్యాత్మకంగా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

జంతు ప్రపంచం నుంచి మనల్ని వేరు చేసే అలవాట్లలో పదే పదే ముఖాన్ని తాకడం కూడా ఒకటి.


కంటెంట్: మనకు నొప్పి గురించి చెప్పే అవే సెన్సర్స్ మనుషుల్లో, పీతల్లో ఉంటాయనే విషయం మనకు తెలుసు. వాటిని 'నోసిసెప్టార్స్' అంటారు. పీతల్ని మరగబెట్టిన నీళ్లలో వేసినప్పుడు, అవి నొప్పితో విలవిల్లాడుతున్నట్టు తమ కాళ్లను కదుపుతుంటాయి.

అంటే, వాటికి వేడినీళ్ల స్పర్శ తెలుస్తోందా, లేక వేడి నీళ్లలో ముంచడం వల్ల అది వాటి శరీర స్పందన మాత్రమేనా అనే ప్రశ్న ఎదురవుతుంది.

మనం ఏదైనా ఒక పని చేసినప్పుడు మన మనసులు సంక్లిష్టమైన చేతన అనుభవంతో నిండి ఉంటాయి.

కానీ జంతువులకు మనలాంటి శరీరాలు ఉన్నా, అవి కూడా అలాంటి అనుభూతి పొందగలవనేది మనం తెలుసుకోలేం.

అంటే ఒక కుక్కను చూస్తే. కుక్క మెదడు, మనిషి మెదడు కంటే మరీ భిన్నంగా ఏమీ ఉండదు. అది కూడా మనలాగే బయటి ప్రపంచాన్ని చూడగలదు, వినగలదు. కానీ దానిలో మనిషిలో ఉన్న అదే స్పృహ ఉంటుందా అనేది చెప్పడం చాలా కష్టం.

ఇక వైజ్ఞానిక స్పృహ విషయం గురించి ఎప్పుడు ఆలోచించినా, ఎన్నో రకాల చిక్కుప్రశ్నలు ఎదురవుతాయి. ఉదాహరణకు, మనుషుల్లాంటి మెదడు ఉన్న జంతువులకు అవగాహన అనేది ఉంటుందా. మనుషుల్లో అవగాహన ఎప్పుడు పుడుతుంది. భవిష్యత్తులో కంప్యూటర్ కూడా మన మెదడులాగే అంతర్గత జీవిత అనుభవాన్ని పొందగలదా?

శాస్త్రవేత్త జూలియో టోనోనీ ఈ ప్రశ్నల్లో చాలా వాటికి సమాధానాలు వెతికే ప్రయత్నం చేశారు. ఆయన దానికోసం 'ఇంటిగ్రేటెడ్ ఇన్ఫర్మేషన్ థియరీ'ని ఆవిష్కరించారు. అంటే మన మెదడులో ఉంటే రకరకాల భాగాలు రకరకాల పనులు చేస్తాయి. తర్వాత అవి తమ సమాచారాన్ని పరస్పరం షేర్ చేసుకుంటాయి. దాంతో మన మెదడులో ఆ స్పృహకు సంబంధించిన ఒక పెద్ద చిత్రం ఏర్పడుతుంది.

అసలు స్పృహ అంటే ఏంటి. జూలియో టోనొనీ ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వడంతో ఈ సిద్ధాంతం మొదలవుతుంది.

ఏ అనుభవం అయినా మనకు స్పృహ అనుభూతి పొందేలా చేస్తుందని టోనోనీ చెప్పారు. అంటే దానికి చాలా కోణాలు ఉంటాయని చెప్పారు. ఆయన కొన్ని ప్రత్యేక పాయింట్స్ గురించి కూడా చెప్పారు. తేడా ఏంటంటే. ఉదాహరణకు మనం ఒక టేబుల్ మీద ఉన్న ఒక పుస్తకాన్ని చూస్తుంటాం. అది ఎర్ర రంగులో ఉంది. ఆ పుస్తకం దగ్గర ఒక కాఫీ కప్పు కూడా ఉంది. అంటే మన మెదడులోని రకరకాల భాగాలు ఆ వేరు వేరు సమాచారాన్ని ప్రాసెస్ చేస్తాయి. తర్వాత ఆ సమాచారాన్నంతా కలిపి ఒక పెద్ద చిత్రంగా మన ముందు పెడతాయి. దానితో మనం టేబుల్ మీద ఎర్ర రంగు పుస్తకం ఉందని, దాని పక్కనే ఒక కాఫీ కప్పు కూడా పెట్టుందని తెలుసుకోగలుగుతాం.

బ్రిటష్ రచయిత వర్జీనియా వుల్ఫ్ దీనిని 'లెక్కలేనన్ని అణువులు నిరంతరం వర్షించడం' అని...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మనకు నొప్పి పుడితే ఎలా ఉంటుందో, ఒక పీతకు కూడా అలాంటి ఫీలింగే ఉంటుందా.


కంటెంట్: మనకు వేరే దారి లేదు. లాక్‌డౌన్ కొనసాగించాలి. ఏప్రిల్ 15 తర్వాత కూడా లాక్‌డౌన్ కొనసాగించాలని నేను గౌరవ ప్రధానమంత్రికి అపీల్ చేస్తున్నాను. దానికి ఏమాత్రం వెనకాడాల్సిన అవసరం లేదు.

-కె.చంద్రశేఖరరావు, తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి

ఏప్రిల్ 14 తర్వాత లాక్‌డౌన్ కొనసాగించవచ్చు అని మీడియాలో గత కొన్ని రోజులుగా చెబుతున్నారు. అది చూస్తున్న ప్రజలు పరిస్థితి అర్థం చేసుకుంటున్నారు. ఏప్రిల్ 14 తర్వాత ఏమవుతుంది అనేది ఇప్పుడప్పుడే చెప్పలేం. మా రాష్ట్రంలో ఒక్క కేసు ఉన్నా లాక్‌డౌన్ తెరవడం మంచిది కాదు.

-అవనీశ్ అవస్థీ, యూపీ హోంశాఖ అదనపు ప్రధాన కార్యదర్శి

కేంద్రం రాష్ట్రాలను దీనిపై సలహా కోరింది. రాష్ట్రాలు తమ పరిస్థితులను బట్టి దీనిపై నిర్ణయం తీసుకోవాలని చెప్పింది. లాక్‌డౌన్ అమలు చేసిన మొట్టమొదటి రాష్ట్రం రాజస్థాన్.

-అశోక్ గెహ్లాత్, రాజస్థాన్ ముఖ్యమంత్రి

మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం వివిధ ప్రాంతాల్లో దశలవారీగా లాక్‌డౌన్ ఎత్తివేయడం గురించి ఆలోచిస్తోంది.

-రాజేశ్ టోపే, ఆరోగ్య మంత్రి, మహారాష్ట్ర

ఏప్రిల్ 14 లేదా ఏప్రిల్ 20న లాక్‌డౌన్ ఎత్తివేస్తే, అస్సాం బయట ఉన్న అసామియా యువతీయువకులు అందరూ ఒకేసారి రాష్ట్రంలోకి వస్తారు. వారందరినీ 14 రోజులు క్వారంటైన్‌కు పంపడం అసాధ్యం, ప్రభుత్వం దగ్గర ప్రస్తుతం వారందరినీ పెట్టడానికి తగినన్ని క్వారంటైన్ కేంద్రాలు లేవు.

-హిమంత్ బిస్వా శర్మ, ఆరోగ్య మంత్రి, అస్సాం

ఈ ప్రకటనలన్నీ దేశంలోని పెద్ద రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, అధికారులు చేసినవి. ఇవన్నీ చూస్తుంటే ఏప్రిల్ 14 తర్వాత దేశవ్యాప్తంగా ఒకేసారి లాక్‌డౌన్ ఎత్తివేయడం సాధ్యం కాదు అనే విషయం స్పష్టం అవుతోంది.

కొన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తమ వైపు నుంచి కూడా కొన్ని ఆంక్షలు విధిస్తామని చెబుతున్నాయి.

అయితే ఈ లాక్‌డౌన్ ఎలా ఎత్తివేస్తారు? ప్రభుత్వం బ్లూ ప్రింట్ ఏంటి? ఈ విషయాలను తెలుసుకోడానికి ఎయిమ్స్ డైరెక్టర్ రణదీప్ గులేరియాతో బీబీసీ మాట్లాడింది. ప్రభుత్వం కోవిడ్-19 కోసం ఏర్పాటు చేసిన 11 కమిటీల్లో ఒకదానికి ఆయన అధ్యక్షుడు కూడా.

లాక్‌డౌన్ ఎక్కడ ఉండదు, ఎక్కడ ఉంటుంది?

కరోనా పాజిటివ్ కేసుల పెరుగుదల రేటు ఏ హాట్‌స్పాట్ ఏరియాల్లో ఎక్కువగా ఉందో, అక్కడ లాక్‌డౌన్‌ను ఎత్తివేయడం ప్రస్తుతం సాధ్యం కాదు అని డాక్టర్ గులేరియా చెప్పారు.

“అది సాధ్యం కాదు. ఎందుకంటే అక్కడ లాక్‌డౌన్ ఎత్తేయడం అంటే, కోవిడ్-19 రోగులను ఒక్కసారిగా పెంచడమే అవుతుంది. ఎక్కడైతే ఇప్పటివరకూ కరోనా కేసులు బయటపడలేదో,...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

లాక్‌డౌన్ ఎత్తేస్తారా? దానిని ఎప్పుడు, ఎలా ముగిస్తారు? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం కోసం మనం గత కొన్ని రోజులుగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు చేస్తున్న ప్రకటనలపై ఒక కన్నేద్దాం.


కంటెంట్: మనకున్న అడ్డంకులు, పరిమితులే మనలోని సృజనను వెలికి తీసుకొస్తాయేమో! ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా?

అదెలా సాధ్యం అనుకుంటున్నారా?

'నెసెసిటీ ఈజ్ ది మదర్ ఆఫ్ ఇన్వెన్షన్' అంటారు కదా. అంటే అవసరమే కొత్త ఆవిష్కరణలకు ఊపిరి పోస్తుంది  అని అర్థం.

మనకు ఏదైనా అత్యవసరం అనుకున్నప్పుడే మనలోని సృజన బయటకి వస్తుంది. అవసరం తప్ప మరేదీ మనల్ని కొత్త ఆలోచనల దిశగా ముందుకు నెట్టదని నిపుణులు అంటున్నారు.

స్వేచ్ఛ ఉంటేనే సృజన సాధ్యమా?

"సృజన ఉంటే అనంతమైన అవకాశాలు మన ముందున్నట్టే అనుకోవడం ఒక భ్రమ" అని ప్రొఫెసర్ కాట్రినెల్ ట్రోంప్ అంటున్నారు.

ప్రొఫెసర్ ట్రోంప్ యూకేలోని ఓపెన్ యూనివర్సిటీలో కాగ్నిటివ్ సైకాలజిస్ట్‌గా ఉన్నారు.

వాస్తవంలో అలాంటి అనంతమైన అవకాశాలు ఎదురుపడితే, మనం స్తంభించిపోతాం. ఏది ఎంచుకోవాలో తెలియక అచేతనంగా ఉండిపోతామని ఆమె అన్నారు.

నిజానికి న్యూటన్ క్వారంటీన్‌లో ఉన్నప్పుడే థియరీ ఆఫ్ కాలిక్యులస్ కనిపెట్టారు. ఒక పందెం కోసం డాక్టర్ సీస్ 50 పదాలను మాత్రమే వాడి ఒక మొత్తం పుస్తకం రాశారు.

అంటే పరిమితులు, అడ్డంకులు ఉన్నప్పుడే మనలోని సృజన వెలుపలికి వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువ ఉంటాయి అన్నమాట.

ప్రొఫెసర్ ట్రోంప్ మాటల్లో చెప్పాలంటే "అడ్డకులు, పరిమితులే సృజనకు ప్రాణం పోస్తాయి".

న్యూరోసైంటిస్ట్ బారోనెస్ సూసన్ గ్రీన్‌ఫీల్డ్ కూడా ఇది నిజమే అని అంగీకరిస్తున్నారు.

"అయితే, ఇక్కడ మధ్యలో ఒక సన్నని గీత ఉంది...అడ్డంకులు, పరిమితులు సృజనకు పదును పెట్టొచ్చు లేదా సమస్యలుగా మారొచ్చు" అని ఆమె అంటున్నారు.

  ఏ అడ్డంకులు లేకుండా కావలసినంత స్వేచ్ఛ ఉంటే మనకి బోర్ కొట్టొచ్చు, ఏదైనా చెయ్యాలన్న తపన ఉండకపోవచ్చు.

అయితే, పరిమితులు ఎక్కువ ఉంటే మనపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. ఏమీ చేయలేని నిస్సహాయ స్థితికి చేరుకోవచ్చు.

  సృజనాత్మక వక్రరేఖ (క్రియేటివిటీ కర్వ్) అనేది ఒకటి ఉంటుందని, అది తలకిందులుగా ఉన్న U ఆకారంలో ఉంటుందని రిసెర్చ్ చెబుతోంది. సృజనాత్మకత కొంచం కొంచంగా పెరుగుతూ ఉత్తమ స్థాయికి చేరుకుని మళ్లీ తరుగుతూ ఉంటుంది.

క్విల్లా కాన్స్‌టాన్స్

అసలు సృజనాత్మకత అంటే ఏమిటి?

"సృజనత్మకత అంటే కింద పడిపోయినప్పుడు మళ్లీ పైకి లేవగలగడం అని చెప్పుకోవచ్చు. మనల్ని సమస్యలు, సవాళ్లు చుట్టుముట్టినప్పుడు, వాటన్నిటినీ తట్టుకుని నిలబడి మళ్లీ వెనక్కి జీవితంలోకి రావడం. అలా వెనక్కి వస్తున్నప్పుడు మనకు సృజనాత్మక ఆలోచనలు వస్తాయి" అని బారోనెస్ గ్రీన్‌ఫీల్డ్ అభిప్రాయపడ్డారు.

"ఇంకా సరళంగా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మనందరిలో ఎంతో కొంత సృజనాత్మజత ఉంటుంది. ఆ సృజనాత్మకత బయటకు రావాలంటే మనకు చాలా స్వేచ్ఛ కావాలి, ఎక్కువ ఖాళీ సమయం చేతిలో ఉండాలి అనుకుంటాం. కానీ ఇది ఎంతవరకు నిజం?


కంటెంట్: మనలో చాలా మంది చెట్లకు ట్రేలు వేలాడదీసి అందులో ఆహారం, నీళ్లు పెడుతూ ఉంటారు.

అయితే.. ఇప్పుడున్న పరిస్థితుల్లో సామాన్యులు వేలాది సంఖ్యలో పక్షులను పోషించగలరా? కష్టమే.

కానీ ఆ కష్టాన్ని చాలా ఇష్టంగా చేస్తున్నారు గుజరాత్‌కు చెందిన ఓ 84 ఏళ్ల పెద్ద మనిషి.

ఈయన పేరు రామ్‌జీ భాయ్. ఓ రిటైర్డ్ టీచర్.

గుజరాత్‌లోని భావ్ నగర్ సమీపంలోని సిహోర్‌లో నివసిస్తున్నారు.

రామ్‌జీ  నిస్వార్థంగా పక్షులకు ఆహారం ఇవ్వడం ప్రారంభించారు.

క్రమంగా రామ్‌టెక్రీలో ఇప్పుడొక బర్డ్స్ సాంక్చురీనే తయారైంది. రామ్‌జీ భాయ్ రోజూ 15 వందల పక్షులకు ఆహారం పెడతారు.

బీబీసీ ప్రతినిధులు నితిన్ గోహిల్, సదఫ్ ఖాన్ అందిస్తున్న ఆసక్తికరమైన కథనం.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

పక్షులకు ఆహారం అందించాలని మనకు పెద్దలు చెబుతుంటారు.


కంటెంట్: మనలో రోగ నిరోధక శక్తి (ఇమ్యూనిటీ) మెరుగ్గా ఉంటే పలు వైరస్‌లు, వ్యాధులను కూడా సమర్థంగా ఎదుర్కొనే వీలుంటుందని పోషకాహార నిపుణులు అంటున్నారు.

అందుకోసం, మన ఆహారంలో ఎలాంటి పదార్థాలు ఉండాలి? ఎలాంటి పదార్థాలను దూరం పెట్టాలి? అన్న విషయాలపై భారత వైద్య పరిశోధనా మండలి (ఐసీఎంఆర్) పరిధిలోని జాతీయ పోషకాహార సంస్థ (ఎన్ఐఎన్) శాస్త్రవేత్తలు పలు సలహాలు, సూచనలు చేశారు. అవేంటో చూద్దాం.

రోగ నిరోధక శక్తిని పెంచడంలో ఎ, ఇ, డి, సి, బి విటమిన్లు, జింక్, సెలీనియం, ఐరన్, కాపర్ తదితర ఖనిజాలు, ఫైటోన్యూట్రియెంట్స్, అమైనో ఆమ్లాలు, ఫ్యాటీ ఆమ్లాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. హానికారక సూక్ష్మ క్రిములను మనలోని రోగ నిరోధక వ్యవస్థ సమర్థంగా ఎదుర్కోవడంలో ఈ పోషకాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.

శ్వాసకోశ సంబంధిత వ్యాధుల నివారణలో విటమిన్ ఎ దోహదపడుతుంది. ఇ, బీటా కెరోటిన్, సి, బి   విటమిన్లు, జింక్, సెలీనియంలు శక్తివంతమైన యాంటీ ఆక్సిడెంట్లుగా పనిచేస్తాయి.

సమతుల ఆహారం ద్వారా ఈ పోషకాలను తీసుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

కొన్ని పోషకాల లోపం వల్ల వ్యాధుల ప్రభావం పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. అలాగే, కొన్ని పోషకాలు మోతాదుకు మించి ఉన్నా కూడా వ్యాధి బారిన పడే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. కాబట్టి, అన్ని పోషకాలూ సరైన మోతాదులో ఉండేలా సమతుల ఆహారం తీసుకోవాలని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

సమతుల ఆహారం తీసుకోవడం ద్వారా అనేక వ్యాధులను ఎదుర్కోవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు

ప్రధానంగా పండ్లు, కూరగాయలు, ఆకుకూరలు, కాయలు, తృణధాన్యాలు, దుంపలు, పాల ఉత్పత్తుల్లో విటమిన్లు, ఖనిజాలు, ఫైటోన్యూట్రియెంట్లు సమృద్ధిగా దొరుకుతాయి.

ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాన్ని తగ్గించి, ఆయా కాలాల్లో దొరికే వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను తినడం మంచిది

మధుమేహం లేదా ఇతర దీర్ఘకాలిక సమస్యలతో బాధపడుతున్న వారు ఇప్పటి దాకా వాడుతున్న మందులను కొనసాగించవచ్చు. వ్యాయామం చేయాలి. సమతుల ఆహారం తీసుకోవాలి. మానసిక ఒత్తిడి లేకుండా చూసుకోవాలని హైదరాబాద్ తార్నాకలోని జాతీయ పోషకాహార సంస్థ డైరెక్టర్ ఆర్.హేమలత సూచిస్తున్నారు.

బొప్పాయి, జామ, ఆపిల్, ద్రాక్ష, మామిడితో పాటు అనేక రకాల పండ్లలో బీటా కెరోటిన్, సి, బి విటమిన్లు, పొటాషియం, ఫోలేట్ లాంటి పోషకాలు సమృద్ధిగా ఉంటాయి. ఆరోగ్యాన్ని, రోగనిరోధక శక్తిని మెరుగుపరచుకునేందుకు అవి ఎంతగానో సాయపడతాయి.

నారింజ, నిమ్మకాయలు, బత్తాయి, బెర్రీ తదితర సిట్రస్ జాతి పండ్లలో విటమిన్ సి పుష్కలంగా లభిస్తుంది.

ఆకు కూరల్లో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

రోజూ మనం తీసుకునే ఆహారంలో సరైన పోషకాలు ఉండేలా చూసుకుంటే, మనలో రోగ నిరోధక శక్తి పెరుగుతుందని, తద్వారా ఎన్నో వ్యాధులను తరిమి కొట్టొచ్చని వైద్య ఆరోగ్య సంస్థలు, ప్రభుత్వాలు చెబుతున్నాయి.


కంటెంట్: మనసు విరిగితే మరణిస్తారా..

మనసుకు చాలా కష్టం కలిగినప్పుడు మెదడు ఎంతో ఒత్తిడికి గురవుతుందని పరిశోధకులు గుర్తించారు.

మానసిక ఆరోగ్యం సరిగా లేకపోతే అది ఆయుష్షును క్షీణింప చేస్తుందని గతంలో జరిపిన పరిశోధనలు కూడా వెల్లడి చేశాయి.

కొన్నేళ్ళ కిందట లండన్‌లోని ఎడిన్‌బర్గ్ యూనివర్సిటీ పరిశోధకులు 68,000 మంది వయోజనులను అధ్యయనం చేశారు. ఒత్తిడి, ఉద్వేగాలు మృత్యువును చేరువ చేస్తాయని ఈ అధ్యయనం వెల్లడి చేసింది.

భావోద్వేగాల ప్రభావం మనిషి మీద ఏ స్థాయిలో ఉంటుంది... అది మనిషిని మరణం దిశగా ఎలా నడిపిస్తాయో తెలుసుకోవడానికి ఈ వీడియో చూడండి.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మనసు విరిగితే.. నిజంగా చనిపోతారా? డాక్టర్లు నిజమే అంటున్నారు. దీనికి కారణం.. మీ మెదడు. అవును బాధ, భయం, కోపం వంటి భావోద్వేగాలు మనిషి మెదడుపై తీవ్ర ప్రభావం చూపిస్తాయని తాజా అధ్యయనాలు వెల్లడి చేస్తున్నాయి.


కంటెంట్: మనిషి కుక్కలను పెంచడం మంచుయుగం అంతమైనప్పటి నుంచీ.. అంటే గత 11,000 సంవత్సరాల నుంచీ ఉందని ఈ అధ్యయనంలో వెల్లడైంది.

దీనిని బట్టి మనిషి మరే ఇతర జంతువులను పెంచుకోక ముందు నుంచే కుక్కలను పెంచుకుంటున్నట్లు  తెలుస్తోంది.

ఆ కాలం నాటికి శునకాలు ఉత్తరార్థగోళంలో విస్తారంగా వ్యాపించటమే కాదు.. అప్పటికే ఐదు విభిన్న జాతులుగా చీలాయి కూడా.

వలస పాలనల కాలంలో యూరోపియన్ జాతికి చెందిన కుక్కలు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా విస్తరించాయి. నేటికీ, ఈ జాతులు కొన్ని అమెరికా, ఆసియా, ఆఫ్రికా, ఓషియానియాలలో కనిపిస్తాయి.

మనిషికి ఇంత దగ్గరగా మసిలే కుక్కల చరిత్ర గురించి ఈ పరిశోధన కాస్త వివరిస్తోంది.

"మనిషి జంతువులను వేటాడి చంపి తినే ఆదిమ యుగం నుంచి ఒక మాంసాహార జంతువును పెంపుడు జంతువుగా చేసుకోవడం కొంత విలక్షణంగానే ఉంటుంది. కానీ, తోడేళ్ళు ప్రపంచంలో భయపెట్టే జంతువులుగా ఉండేవి" అని లండన్ క్రిక్ ఇన్‌స్టిట్యూట్లో ఏన్షియెంట్ జెనోమిక్స్ లాబొరేటరీ బృంద నాయకుడు, అధ్యయన సహ రచయత డాక్టర్ పోన్టస్ స్కోగ్లండ్ చెప్పారు.

అయితే, అలాంటి భయంకరమైన జంతువులను మనిషులు ఎందుకు పెంచుకోవడం మొదలుపెట్టారనే ఆసక్తికరమైన విషయం గురించి తమ బృందం పరిశీలించినట్లు ఆయన చెప్పారు.

ఆసియా, ఓషియానియాల్లో కనిపించే కుక్కల జాతికి ఒక ప్రతినిధి న్యూ గినియా సింగింగ్ డాగ్

మానవులు ఒక ప్రాంతం నుంచి ఒక ప్రాంతానికి వలసలకు వెళ్ళినప్పుడు తమతో పాటు ఉండే కొన్ని పెంపుడు జంతువులను తీసుకుని వెళ్లడం వలన కొంత వరకు కుక్కల జన్యు తీరు కూడా మనుషులను పోలి ఉంటుంది. కానీ, వీటిలో కూడా కొన్ని ముఖ్యమైన తేడాలు  ఉన్నాయి.

ఉదాహరణకు యూరోపియన్ జాతికి చెందిన కుక్కలు మొదట్లో తూర్పు జాతి, సైబీరియా జాతి లక్షణాలు కలిగి కొంత  విభిన్నంగా ఉండేవి. కానీ, కాంస్య యుగం వచ్చేసరికి  ఒకే ఒక్క జాతికి చెందిన కుక్కలు ప్రపంచమంతా విస్తరించి మిగిలిన జాతులన్నిటి స్థానాన్ని ఆక్రమించేశాయి.

 " కుక్కల జాతుల విషయానికి వస్తే 4000, 5000 సంవత్సరాల క్రితం యూరోప్ ని ఒక విభిన్నమైన ప్రాంతంగా చెప్పుకోవచ్చు. ఇప్పుడు మనం చూస్తున్న యూరోప్ లో కుక్కలు రక రకాల రూపాలు , ఆకారాలలో ఉన్నప్పటికీ జన్యుపరంగా వాటి మూలాలు మాత్రం పరిమితమయిన జాతుల నుంచే వచ్చాయని చెప్పుకోవచ్చు" అని క్రిక్ పరిశోధకులు, ఈ అధ్యయన ముఖ్య రచయత ఆండర్స్ బెర్గ్స్ట్రోమ్ చెప్పారు.

27 రకాల పురాతనమైన శునక జాతులకు సంబంధించిన వివిధ రకాల పురాతత్వ అవశేషాల నుంచి సేకరించిన జన్యువులను ఒక అంతర్జాతీయ బృందం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

జంతు ప్రపంచంలో మనిషికి అత్యంత ఆప్త మిత్రులైన శునకాలే.. మనకు అత్యంత పురాతన మిత్రులు కూడా అని కుక్కలపై జరిపిన ఒక డీఎన్ఏ అధ్యయనం చెప్తోంది.


కంటెంట్: మనిషి చనిపోయిన 48 గంటల వరకూ అతడి శుక్రకణాల(స్పెర్మ్)ను గర్భధారణ కోసం ఉపయోగించవచ్చని, ఆ వీర్యంతో ఆరోగ్యంగా ఉన్న పిల్లలను పుట్టించవచ్చని ఆ శాస్త్రవేత్తల బృందం చెబుతోంది.

ఈ పరిశోధనను 'జర్నల్ ఆఫ్ మెడికల్ ఎథిక్స్'లో ప్రచురించారు. మనిషి చనిపోయాక అతడి వీర్యాన్ని స్పెర్మ్ బ్యాంక్‌లో నిల్వ చేయవచ్చని కూడా అందులో చెప్పారు.

ఈ పద్ధతిని నైతికంగా స్వీకరించాలని, అలా చేస్తే, స్పెర్మ్ బ్యాంకుల్లో నిల్వ చేసే శుక్రకణాల సంఖ్యను పెంచవచ్చని కూడా పరిశోధకులు అంటున్నారు.

చనిపోయిన తర్వాత పురుషుల నుంచి తీసిన వీర్యాన్ని దానం చేసేందుకు అనుమతి ఇవ్వాలని కూడా వారు కోరారు.

స్పెర్మ్ డొనేషన్‌కు సంబంధించి కఠిన చట్టాలు ఉండడం వల్ల స్పెర్మ్ బ్యాంకుల్లో శుక్రకణాల నిల్వ తగ్గిపోతున్న కొన్ని దేశాలకు ఈ పరిశోధన చాలా కీలకం అవుతుందని భావిస్తున్నారు.

చనిపోయిన 48 గంటల్లోపు రెండు పద్ధతుల ద్వారా శవం నుంచి వీర్యాన్ని తీయవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.  ప్రొస్టేట్ గ్రంధి ఎలక్ట్రికల్ సిమ్యూలేషన్ ద్వారా, లేదా సర్జరీ ద్వారా మరణించిన వ్యక్తి నుంచి శుక్రకణాలు తీయొచ్చని వారు  అంటున్నారు. ఇలా తీసిన వీర్యాన్ని నిల్వ కూడా చేయవచ్చని చెబుతున్నారు.

కొన్ని ముఖ్య ప్రశ్నలు

ఈ పరిశోధనలో ఇలా శుక్రకణాలను సేకరించే పద్ధతిని అవయవదానంలాగే భావించాలని బ్రిటన్ లాస్టర్ యూనివర్సిటీ డాక్టర్ నాథన్ హడ్సన్, మాంచెస్టర్‌లో ఉన్న ఒక ప్రభుత్వ ఆస్పత్రి డాక్టర్ జాషువా పార్కర్ చెప్పారు.

"ఒక వ్యక్తి, వ్యాధులతో పోరాడుతున్న మరో వ్యక్తి బాధను దూరం చేయడానికి, వారి ప్రాణాలను కాపాడ్డానికి తన అవయవాలను దానం చేయడాన్ని నైతికంగా ఆమోదించినపుడు, ఇన్‌ఫెర్టిలిటీతో బాధపడుతున్న ఒక కుటుంబానికి సాయం చేయడానికి ఇలాంటి డొనేషన్ ఎందుకు ఇవ్వకూడదు" అని అన్నారు.

అయితే దీనివల్ల కొన్ని సమస్యలు కూడా ఎదురవుతాయని వారు చెబుతున్నారు. అంటే "డోనర్ అంగీకారం, అతడి కుటుంబం అనుమతి ఎలా తీసుకుంటారు. వీర్యదాత గుర్తింపును రహస్యంగా ఎలా ఉంచుతారు" అని ప్రశ్నిస్తున్నారు.

దీనిగురించి వీర్యదానం చేసిన కొంతమందితో బీబీసీ మాట్లాడింది.

దీనివల్ల మరింత మంది పురుషులు స్పెర్మ్ డొనేషన్ గురించి ఆలోచిస్తారు అని లండన్‌లో ఉంటున్న జెఫ్రీ ఇంగోల్డ్ అనే మాజీ వీర్యదాత అన్నారు.

"స్పెర్మ్ డొనేషన్‌ను అవయవ దానంలాగే భావిస్తే, అందులో ఎలాంటి తప్పూ లేదు" అన్నారు.

స్పెర్మ్ డోనర్ జెఫ్రీ ఇంగోల్డ్

సంప్రదాయ ఆలోచనలకు సవాలు

"తన వంశాన్ని వ్యాప్తి చేయాలనే...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

'చనిపోయిన వ్యక్తి నుంచి వీర్యాన్ని సేకరించొచ్చు. ఆ వీర్యంతో ఆరోగ్యంగా ఉండే పిల్లలను పుట్టించొచ్చు' అని కొందరు శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. తమ పరిశోధనలో కీలక ఆధారాలు లభించినట్లు కూడా వెల్లడించారు.


కంటెంట్: మనిషి మేధస్సు ఎలా పరిణామం చెందిందన్న విషయం తెలుసుకోవడమే లక్ష్యంగా చైనాలోని కన్‌మింగ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ జువాలజీ పరిశోధకులు ఈ ప్రయోగం చేశారు. అమెరికాలోని నార్త్ కరోలినా శాస్త్రవేత్తల భాగస్వామ్యంతో దీన్ని నిర్వహించారు.

ఎమ్‌సీపీహెచ్1 అనే జన్యువును వారు కోతుల్లో ప్రవేశపెట్టారు. అందుకు అనుగుణంగా వాటి మెదళ్లను మార్చారు.

ఆ జన్యువు ప్రవేశపెట్టిన కోతుల జ్ఞాపకశక్తి మెరుగుపడింది. పరీక్షల్లో అవి అడవి కోతుల కన్నా మెరుగ్గా రాణించాయి. ప్రతిచర్యల్లోనూ అంతకుముందు కన్నా వేగం ప్రదర్శించాయి.

మనుషుల్లాగే వాటిలోనూ మెదడు అభివృద్ధి చెందేందుకు ఎక్కువ సమయం పట్టింది. కానీ, మెదడు పరిమాణంలో మాత్రం మార్పులు రాలేదు.

వీడియో: కోతుల్లో మనిషి మెదడు జన్యువులు... తొలిసారిగా శాస్త్రవేత్తల ప్రయోగం

11 మకాక్ కోతులపై శాస్త్రవేత్తలు ఈ ప్రయోగం చేయగా.. వాటిలో ఐదు మాత్రమే ప్రాణాలతో మిగిలాయి.

జన్యుపరంగా మకాక్ కోతులు మనుషులకు భిన్నమైనవి కాబట్టి ఈ ప్రయోగం గురించి నైతికపరమైన ఆందోళనలేవీ అవసరం లేదని శాస్త్రవేత్తలు అంటున్నారు.

అయితే, ఇలా జంతువులపై జన్యు ప్రయోగాలు చేయడం పట్ల జంతు ప్రేమికుల నుంచి అభ్యంతరాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

కోతులకూ భావనలుంటాయని, అవి కూడా నొప్పి, బాధలను అనుభవిస్తాయని యూకేకు చెందిన జంతు పరిరక్షక సంస్థ ఆర్ఎస్‌పీసీఏ ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.

ఇవి కూడా చదవండి.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లోనూ సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

తొలిసారిగా మనుషుల మెదడులోని జన్యువులను శాస్త్రవేత్తలు కోతుల్లో ప్రవేశపెట్టారు.


కంటెంట్: మనిషి శరీరంతోపాటు పర్యావరణానికి మేలు చేసే 50 రకాల ఆహారాల జాబితాను 'సూపర్ ఫుడ్స్' పేరుతో వారు ఆవిష్కరించారు.

ఆహార తయారీ సంస్థ నార్, వరల్డ్ వైల్డ్ లైఫ్ (డబ్ల్యూడబ్ల్యూఎఫ్)- యూకే సంస్థ కలిసి ఈ నివేదికను రూపొందించాయి.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజలు కొన్ని ఆహారపదార్థాలపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడుతున్నారు. దీనివల్ల ప్రజల ఆరోగ్యంపైన, భూమి ఆరోగ్యంపైనా ప్రతికూల ప్రభావం పడుతోంది.

కేవలం మూడు ధాన్యాలు(బియ్యం, మొక్కజొన్న, గోధుమ) మొత్తం మానవుల ఆహారంలో 60 శాతం కేలరీలకు కారణమవుతున్నాయి.

అయితే, ప్రజలకు తగినంత శక్తి అందుతోంది కానీ, ఇలా తక్కువ ఆహారపదార్థాలపై ఆధారపడటం వల్ల ప్రజలకు కావల్సినంతగా మినరల్స్, విటమిన్లు అందట్లేదు.

ఇంధనం, వాహనాల విషయాల్లో మనం అనుసరిస్తున్న పద్ధతులే పర్యావరణానికి హాని చేస్తున్నాయని చాలా మంది భావిస్తుంటారని.. కానీ, పర్యావరణంపై అత్యంత ప్రభావం చూపేది మన ఆహార విధానమేనని ఈ నివేదికలో డబ్ల్యూడబ్ల్యూఎఫ్-యూకేకు చెందిన డాక్టర్ టోనీ జునిపర్ అభిప్రాయపడ్డారు.

ఆహారంలో భిన్నమైన పదార్థాలను చేర్చుకోవడం వల్ల వనరుల వినియోగంలోనూ సుస్థిరత వస్తుందని, వన్యప్రాణులకు మేలు కలుగుతుందని 'క్రాప్స్ ఫర్ ద ఫ్యూచర్' పరిశోధనా సలహాదారు పీటర్ గ్రెగరీ అన్నారు.

ఈ 'సూపర్ ఫుడ్స్' జాబితాలో రకరకాల ఆకులు, దుంపలు, వేళ్లకు శాస్త్రవేత్తలు చోటిచ్చారు.

అయితే, ఇందులో భారతీయులకు చిరకాల పరిచయమున్న ఆహార పదార్థాలు చాలానే ఉన్నాయి.

వాటిలో కొన్ని..

మునగాకు

మునక్కాయలే కాదు మునగ ఆకుల్లోనూ పుష్కలంగా పోషకాలు ఉంటాయి. ఆయుర్వేద వైద్య విధానాల్లో మునగకు ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంది. ఈ మొక్కలోని ఎన్నో భాగాలను భారత్‌తోపాటు ఆసియా వ్యాప్తంగా సంప్రదాయ ఔషధాలుగా వినియోగిస్తున్నారు. మునగ ఆకుల్లో ఏ, బీ, సీ విటమిన్లు, కాల్షియం, ఐరన్, అమైనో ఆమ్లాలు ఉంటాయి.

అనపకాయ

పంటకూ పంటకూ మధ్య కలుపు నివారణ కోసం పరిరక్షణ పంటగా అనపకాయ వేస్తుంటారు. ఎలాంటి నేలలోనైనా, వాతవరణ పరిస్థితుల్లోనైనా పెరుగుతుంది. లేతగా ఉన్నప్పుడు లోపలుండే గింజలనే కాకుండా మొత్తం కాయనూ తినొచ్చు. ప్రొటీన్, పీచు పదార్థం పాళ్లు సమృద్ధిగా ఉంటాయి.

బొబ్బర్లు (అలసంద)

బొబ్బర్లలో చాలా రకాలు ఉన్నాయి. మంచి పోషక విలువలు కలిగి ఉండటంతోపాటు రుచిగానూ ఉంటాయి. ఫోలేట్, మెగ్నీషియం సహా ఖనిజ లవణాలు, విటమిన్లు, ప్రోటీన్లు ఉంటాయి. నైట్రోజెన్‌ను అమ్మోనియాగా మార్చి పర్యావరణానికి మేలు చేస్తాయి.

మైసూర్ పప్పు

మాంసంతో పోలిస్తే మైసూర్ పప్పును ఉత్పత్తి...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆహారపు అలవాట్లను మార్చుకోవడం ద్వారా మనం ఆరోగ్యంగా ఉంటూ, సమస్త జీవానికి ఆధారమైన భూమిని కూడా ఆరోగ్యంగా ఉంచవచ్చు అంటున్నారు పరిశోధకులు.


కంటెంట్: మనీరా బేగం కన్నీళ్లతో చెప్పిన మాటలివి. హిజాబ్‌తో తన కన్నీళ్లు తుడుచుకుంటూ తమాయించుకుంది.

దిల్లీ లోని కాళింది కుంజ్‌లోని రోహింజ్యా శరణార్థి శిబిరంలో నివసిస్తున్న మనీరా భర్త 15 రోజుల కిందట చనిపోయాడు.

ఆ వేదన నుంచి కోలుకోకముందే తనను మయన్మార్ తిరిగి పంపిస్తారన్న భయం ఆమెను ఆవరించింది.

రెండు వారాల వ్యవధిలో ఇద్దరు రోహింజ్యా శరణార్థుల నేతల హత్య, శరణార్థుల్లో పరిస్థితి ఏంటి ?

ఓ పత్రం తెచ్చిపెట్టిన భయం...

రోహింజ్యా కేసులో జోక్యం చేసుకోవటానికి భారత సుప్రీంకోర్టు అక్టోబర్ 4వ తేదీన తిరస్కరించింది. ఆ తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏడుగురు రోహింజ్యా ముస్లింలను మయన్మార్ తిప్పి పంపించింది.

ఆ ఏడుగురు వ్యక్తులనూ దేశంలోకి అక్రమంగా ప్రవేశించినందుకు గాను 2012లో విదేశీయుల చట్టం కింద అరెస్ట్ చేశారు.

వారిని గత ఆరేళ్లుగా అసోం లోని సిల్చార్ సెంట్రల్ జైలులో నిర్బంధించారు. ఈ ఘటన తర్వాత భారతదేశంలో నివసిస్తున్న దాదాపు 40,000 మంది రోహింజ్యాలలో తమను తిరిగి మయన్మార్ పంపించేస్తారన్న భయం విస్తరించింది.

దిల్లీలోని వేర్వేరు కాలనీలలో నివసిస్తున్న రోహింజ్యా ముస్లింలు.. తమను భారతదేశం నుంచి ఏ క్షణంలోనైనా బహిష్కరించవచ్చని భయపడుతున్నారు.

మరోవైపు, దిల్లీ పోలీసులు ఈ శరణార్థులకు ఒక ఫామ్ (ధ్రువీకరణ పత్రం వంటిది) ఇస్తున్నారు. దీంతో వీరి భయం ఇంకా పెరుగుతోంది. ఆ ఫామ్ పూర్తిచేసి ఇవ్వాలని పోలీసులు  ఒత్తిడి చేస్తున్నారని రోహింజ్యాలు చెప్పారు.

మయన్మార్ తిప్పి పంపించేస్తారని దిల్లీలోని శరణార్థి శిబిరంలోని రోహింజ్యాలు భయపడుతున్నారు

ఈ పత్రం ఆధారంగా సేకరించిన సమాచారంతో తమను మయన్మార్ తిప్పి పంపించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోందని వీరు అనుకుంటున్నారు.

ఈ పత్రం బర్మీస్, ఇంగ్లిష్ భాషల్లో ఉంది. బర్మీస్ భాష వల్ల.. ఈ జనంలో భయం మరింతగా పెరిగింది. ఈ పత్రం మయన్మార్ రాయబార కార్యాలయం సరఫరా చేస్తోందని వీరు అంటున్నారు.

అటువంటి ఫామ్ గురించి మాట్లాడటానికి జామియా నగర్ పోలీస్ స్టేషన్ హౌస్ ఆఫీసర్ (ఎస్‌హెచ్‌ఓ) సంజీవ్ కుమార్ నిరాకరించారు.

ఒక అసిస్టెంట్ సబ్-ఇన్‌స్పెక్టర్ మాత్రం  ఫోన్‌లో మాట్లాడుతూ, ''మాకు పై నుంచి ఆదేశాలు వచ్చాయి'' అని చెప్పారు.

''వాళ్లు భారతీయులు కాదు. వాళ్లు బయటివారు. ఈ పరిస్థితిలో వారి గురించి పూర్తి సమాచారం మేం తెలుసుకుంటాం'' అని ఆగ్నేయ దిల్లీ డిప్యూటీ కమిషనర్ చిన్మయ్ బిస్వాల్ పేర్కొన్నారు.

దిల్లీ లోని కాళింది కుంజ్‌లో 235 మంది, శ్రమ్ విహార్ ప్రాంతంలో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

''మేం అక్కడికి వెళ్లగానే మమ్మల్ని మళ్లీ రేప్ చేస్తారు. మంటల్లో తగలబెడతారు. మా పిల్నల్ని ముక్కలుగా నరికేస్తారు. మా అత్తగారింట్లో 10-15 మంది ఉండేవారు. అందరినీ ముక్కలు ముక్కలుగా నరికేశారు. ఎవరినీ ప్రాణాలతో వదలలేదు. మమ్మల్ని మళ్లీ అక్కడికి పంపిస్తున్నారు. ముస్లింలమైనంత మాత్రాన మేం మనుషులం కాదా?''


కంటెంట్: మనీశ్ మిశ్రా

మనీశ్ మిశ్రా చాలాకాలంగా రోడ్ల మీద జీవితం గడుపుతున్నారు. ఇటీవలే ఆ ఆశ్రమానికి వచ్చారు. ఆయన్ని కలవడానికి వస్తున్న పోలీసులు గతంలో ఆయనతో పాటూ పని చేసినవాళ్లే.

"మనీశ్ మిశ్రా ఇప్పుడు బాగున్నారు. ఆశ్రమంలో ఆయన్ను జాగ్రత్తగా చూసుకుంటున్నాం. ఆయన కూడా తేరుకుంటున్నారు" అని స్వర్గ్ సదన్ ఆశ్రమ సంచాలకులు పవన్ సూర్యవంశీ తెలిపారు.

"మనీశ్ మిశ్రాను కలవడానికి ఆయన బ్యాచ్‌మేట్స్ తరచూ వస్తున్నారు. వచ్చినప్పుడల్లా గతాన్ని తలుచుకుంటున్నారు. ఆయనతో పాటూ పనిచేసిన రోజులను గుర్తు తెచ్చుకుంటున్నారు. మనీశ్ మిశ్రాను ఈ ఆశ్రమంలోనే మరో 4 లేదా 5 నెలలు ఉంచితే ఆయనకు పూర్తిగా స్వస్థత చేకూరుతుందని భావిస్తున్నారు" అని సూర్యవంశీ తెలిపారు.

మనీశ్ మిశ్రా

ఇంతకీ మనీశ్ మిశ్రా ఎవరు?

ఇంతకీ ఈ మనీశ్ మిశ్రా ఎవరు? ఆయన కథేమిటి? తెలుసుకోవాలంటే గతంలోకి వెళ్లాలి.

నవంబర్ 10న గ్వాలియర్ ఉప ఎన్నికల ఓట్ల లెక్కింపు జరుగుతోంది. ఈ సందర్భంగా అర్థరాత్రి సుమారు ఒంటిగంటన్నర ప్రాంతంలో ఇద్దరు డీఎస్పీలు భద్రత ఏర్పాట్లు పర్యవేక్షిస్తున్నారు. ఆ సమయంలో రోడ్డు పక్కన ఒక బిచ్చగాడు చలిలో వణుకుతూ కనిపించాడు.

ఆయన పరిస్థితి చూసి జాలిపడి ఒక అధికారి తన బూట్లు ఇవ్వాగా, రెండో అధికారి తన జాకెట్ ఇచ్చారు. అవి ఇచ్చేసి వాళ్లిద్దరూ అక్కడి నుంచి వెళుపోతుండగా ఆ బిచ్చగాడు వారిద్దరినీ పేర్లు పెట్టి పిలిచాడు.

అది విని ఇద్దరు అధికారులూ ఆశ్చర్యపోయారు. మళ్లీ వెనక్కి వెళ్లి బిచ్చగాడిని కలిశారు. మాటల్లో తెలిసిన విషయమేమిటంటే ఆ బిచ్చగాడు వాళ్ల బ్యాచ్‌లోని సబ్ ఇన్‌స్పెక్టర్ మనీశ్ మిశ్రా అని.

గత పదేళ్లుగా ఇలాగే ఆయన బిచ్చగాడిలా రోడ్ల మీద తిరుగుతున్నారని తెలిసింది.

గ్వాలియర్‌లో ఝాన్సీ రోడ్డు ప్రాంతంలో ఏళ్లుగా వీధుల్లో బికారిగా తిరుగుతున్న మనీశ్ మిశ్రా మధ్య ప్రదేశ్ పోలీస్ విభాగంలో 1999 బ్యాచ్ అధికారి.

ఆయన చాలా మంచి షూటర్.

నగరంలో ఓట్ల లెక్కింపు రోజు రాత్రి భద్రత వ్యవస్థను పర్యవేక్షించే బాధ్యత డీఎస్పీలైన రత్నేష్ సింగ్ తోమర్, విజయ్ బదౌరియాలకు అప్పగించారు.

ఓట్ల లెక్కింపు ముగిసిన తరువాత విజయీ జులూస్ మార్గంలో గస్తీ తిరుగుతున్న వాళ్లిద్దరికీ దారి పక్కన చలిలో వణుకుతున్న మనీశ్ మిశ్రా కనిపించారు.

ఆ దీన స్థితిలో ఉన్న బిచ్చగాడు తమ పాత స్నేహితుడని తెలిసి ఆ అధికారులిద్దరూ ఆశ్చర్యపోయారు.

మానసిక స్థితి సరిగ్గా లేక...

"మనీశ్ మిశ్రా మానసిక స్థితి సరిగ్గా లేనందువల్లే ఆయన ఇవాళ ఈ దీన పరిస్థితుల్లో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మధ్య ప్రదేశ్‌లోని గ్వాలియర్‌లో స్వర్గ్ సదన్ ఆశ్రమంలో ఉన్న మనీశ్ మిశ్రా అనే వ్యక్తిని కలవడానికి ఈ మధ్య తరచుగా పోలీసు అధికారులు వస్తూ పోతూ ఉన్నారు.


కంటెంట్: మను, అభాలతో గాంధీజీ

గాంధీజీకి కృత్రిమ గర్భనిరోధక విధానాల పట్ల అభ్యంతరాలు ఉండేవి. ఆ కాలంలో ప్రగతిశీల ఆలోచనలనే కలిగి ఉన్నప్పటికీ కృత్రిమ గర్భనిరోధక పద్ధతులను మాత్రం ఆయన ఆమోదించలేదు.

అదేసమయంలో ఆయన మహిళా సాధికారితకు ఆనాడే బాటలు వేశారు. ఆయన చేపట్టే ఉద్యమాల్లో మహిళలను భాగస్వాములను చేసేవారు.

మార్గరెట్ సాంగెర్

అమెరికాకు చెందిన కుటుంబ నియంత్రణ కార్యకర్త మార్గరెట్ సాంగెర్ 1935 డిసెంబర్‌లో భారత్ వచ్చారు. భారత్‌లో 18 నగరాల పర్యటనకు వచ్చిన ఆమె మహాత్మా గాంధీనీ కలిశారు. ఆ సందర్భంగా ఆమె గాంధీతో అనేక అంశాలపై లోతైన సంభాషణలు జరిపారు.

మహారాష్ట్రలోని గాంధీ ఆశ్రమంలో వారిద్దరూ భేటీ అయ్యారు. ఆ సందర్భంగా వారిద్దరూ మాట్లాడుకున్న పలు అంశాలను చరిత్రకారుడు రామచంద్ర గుహ తాను సరికొత్తగా ఆవిష్కరించిన జాతిపిత జీవిత చరిత్రలో పొందుపరిచారు.

మునుపెన్నడూ ఎవరూ ప్రస్తావించని 60 విభిన్న ఆధారాల ప్రాతిపదికగా లిఖించిన ఈ 1,129 పేజీల పుస్తకం ప్రపంచంలోని అత్యంత గొప్ప అహింసావాది అయిన గాంధీ జీవితంలోని బహుముఖ కోణాలను పాఠకుల ముందుంచింది.

1915లో దక్షిణాఫ్రికా నుంచి వచ్చినప్పటి నుంచి 1948లో హత్యకు గురైనంత వరకు ఆయన జీవితాన్ని ఈ పుస్తకం ఆవిష్కరించింది.

మహిళల హక్కులు, సెక్స్, బ్రహ్మచర్యంపై గాంధీ అభిప్రాయాలనూ ఈ జీవిత కథలో స్పృశించారు.

మార్గరెట్‌తో గాంధీ సంభాషణలను ఆశ్రమంలోని గాంధీ సహాయకుడు మహదేవ్ దేశాయ్ కొంచెం కూడా పొల్లు పోకుండా అక్షరబద్ధం చేయగా వాటికి గుహ తన పుస్తకంలో స్థానం కల్పించారు.

పిల్లలను కనడానికే సెక్స్

''మహిళలు స్వేచ్ఛ పొందాలని మార్గరెట్, మహాత్మా గాంధీ ఇద్దరూ ఏకాభిప్రాయం వ్యక్తంచేశారు. అంతేకాదు, మహిళలు తమ లక్ష్యాన్ని తామే నిర్ణయించుకోవాలని కూడా అభిప్రాయపడ్డారు'' అని రామచంద్ర గుహ తన పుస్తకంలో రాశారు.

కానీ, వారిద్దరి మధ్య అంతలోనే అభిప్రాయ భేదాలు తలెత్తాయట.

1916లో న్యూయార్క్‌లో మొట్టమొదటి కుటుంబ నియంత్రణ కేంద్రాన్ని ప్రారంభించిన మార్గరెట్.. గర్భనిరోధక పద్ధతులే మహిళలకు స్వేచ్ఛను కల్పిస్తాయని అభిప్రాయపడగా, గాంధీ ఆమెతో విభేదించారు. మహిళలు తమ భర్తలను అదుపులో ఉంచగలగాలని, అలాగే పురుషులు కూడా తమ పశువాంఛను తగ్గించుకోవాలని అభిప్రాయపడ్డారు.

అంతేకాదు, శృంగారం అసలు ఉద్దేశం పునరుత్పత్తి మాత్రమేనని గాంధీ మార్గరెట్‌తో చెప్పారు.

దీనికి మార్గరెట్, ''ఆడవాళ్లకీ మగవాళ్లతో సమానంగా శృంగార భావనలుంటాయి. భర్తలు వాంఛించినట్లే భార్యలూ సంగమాన్ని కోరుకునే...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

సత్యంతో ప్రయోగాలు చేసిన గాంధీకి సెక్స్ విషయంలోనూ తనవైన నిశ్చితాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. ఆయన పదమూడేళ్లకే పెళ్లి చేసుకున్నారు. నలుగురు పిల్లలు పుట్టిన తరువాత 38 ఏళ్ల వయసులోనే  బ్రహ్మచర్యం స్వీకరించారు. తాను లైంగిక వాంఛను జయించానో లేదో తెలుసుకోవడానికి తనకు తాను పరీక్షలు పెట్టుకున్నారు.


కంటెంట్: మనుషుల చర్యల వల్ల వాతవరణంలోకి కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ ఉద్గారాలు భారీగా పెరిగాయి. ఫలితంగా ఉష్ణోగ్రతలు కూడా మండుతున్నాయి. ధ్రువాల్లో మంచు కరుగుతోంది. ప్రతికూల వాతావరణ పరిస్థితులు పెరుగుతున్నాయి.

ఇంతకీ వాతావరణ మార్పుల గురించి మనకేం తెలుసు?

వాతావరణ మార్పు అంటే..

భూమి సగటు ఉష్ణోగ్రత 15 డిగ్రీ సెంటీగ్రేడ్లు. గతంలో ఇది ఇంతకన్నా ఎక్కువగా, తక్కువగా కూడా ఉంది.

ఈ ఉష్ణోగ్రతలో మార్పులు సహజమే. అయితే, మునుపటి కన్నా చాలా వేగంతో ఇప్పుడు ఉష్ణోగ్రతలు పెరుగుతున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు అంటున్నారు.

గ్రీన్ హౌజ్ ఎఫెక్ట్ దీనికి కారణమని వారు చెబుతున్నారు.

గ్రీన్ హౌజ్ ఎఫెక్ట్ అంటే సూర్యుడి నుంచి భూమిపైకి వచ్చే శక్తిలో కొంత భూమిపైనే నిలిచిపోవడం.

భూమిపై నుంచి పరావర్తనం చెంది అంతరిక్షంలోకి వెళ్లాల్సిన సౌరశక్తిని గ్రీన్ హౌజ్ వాయువులు గ్రహించుకుని తిరిగి భూమిపైకి చేరేలా చేస్తున్నాయి.

ఫలితంగా వాతావరణం, భూ ఉపరితంల వేడెక్కుతున్నాయి. ఈ ఎఫెక్ట్ లేకపోతే భూమి ఇంకో 30 డిగ్రీ సెంటీగ్రేడ్స్ చల్లగా ఉండేది. జీవం మనుగడ కష్టమయ్యేది.

అయితే,  ఈ గ్రీన్ హౌజ్ ఎఫెక్ట్‌కు పరిశ్రమలు, వ్యవసాయం వల్ల వెలువడే వాయువులు తోడై మరింత శక్తిని గ్రహించి, ఉష్ణోగ్రతలను పెంచుతున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు అంటున్నారు.

దీన్నే గ్లోబల్ వార్మింగ్ (భూమి వేడెక్కడం) , వాతావరణ మార్పులు అంటారు.

గ్రీన్ హౌజ్ వాయువులు ఇవే...

గ్రీన్ హౌజ్ వాయువుల్లో అత్యంత ప్రభావవంతమైంది నీటి ఆవిరి. కానీ, అది వాతావరణంలో కొన్ని రోజులపాటే ఉంటుంది.

కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ చాలా కాలం ఉంటుంది. అది పారిశ్రామికీకరణ కన్నా ముందు ఉన్న స్థాయిలకు వెళ్లాలంటే కొన్ని వందల ఏళ్లు పడుతుంది. సముద్రాల్లాంటి సహజ జలవనరులు దాన్ని పీల్చుకోగలవు.

శిలాజ ఇంధనాలను మండించడం వల్లే అత్యధికంగా కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ విడుదలవుతోంది. కార్బన్ డై ఆక్సైడ్‌ను పీల్చుకునే అడవులను నరికి, కాల్చేయడం వల్ల కూడా కార్బన్ వెలువడుతోంది. గ్లోబల్ వార్మింగ్ ఎక్కువవుతోంది.

1750లో పారిశ్రామిక విప్లవం మొదలైనప్పటితో పోలిస్తే కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ స్థాయిలు 30 శాతం పెరిగాయి. గత 8 లక్షల ఏళ్లలో వాతావరణంలో ఈ స్థాయిలో కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ ఎప్పుడూ లేదు.

మనుషుల చర్యల వల్ల మీథేన్, నైట్రస్ ఆక్సైడ్ లాంటి ఇతర గ్రీన్ హౌజ్ వాయువులు కూడా వెలువడుతున్నాయి. అయితే, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ అంతటి స్థాయిలో అవి లేవు.

గ్లోబల్ వార్మింగ్‌కు ఆధారాలు ఉన్నాయా?

పారిశ్రామిక విప్లవం కన్నా ముందునాళ్లతో పోల్చితే...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

గ్లోబల్ వార్మింగ్ ప్రపంచానికి పెనువిపత్తుగా మారబోతోందని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.


కంటెంట్: మనుషులంతా ప్రమాదకరమైన పరిస్థితుల్లోకి వెళ్తున్నారని కొందరు శాస్త్రవేత్తలు అంగీకరిస్తున్నారు.

భారీ వాతావరణ మార్పులను నివారించడం మనుషులు చేతిలో పనేనని, తాము ఊహించినదానికంటే ఎక్కువ నష్టాన్నే మనుషులు పర్యావరణానికి కలిగిస్తున్నారని యూనివర్సిటీ కాలేజ్ ఆఫ్ లండన్‌కు చెందిన శాస్త్రవేత్తలు సైమన్ లెవిస్, మార్క్ మెస్లిన్ చెబుతారు.

ప్రకృతి విపత్తులు, ఇతర సహజమైన చర్యల కంటే ఎక్కువగా మానవ చర్యల వల్లే మట్టి, రాళ్లు, ఇతర ఖనిజాలు ఉండాల్సిన చోటు నుంచి మరో చోటికి తరలిపోతున్నాయని వాళ్లంటారు.

ఏటా మనుషులు ఉత్పత్తి చేసే కాంక్రీట్‌తో భూమిపైన 2మి.మీ. మందంలో ఓ పొరను ఏర్పాటు చేయొచ్చు. ప్రతి సముద్ర గర్భంలో మైక్రో ప్లాస్టిక్‌లు పోగైపోయి ఉన్నాయి.

భూమిపైన ఉండే చెట్లలో సగం ఎప్పుడో కొట్టేశాం. జీవజాతులు అంతరించిపోవడం అనేది చాలా మామూలు విషయంలా మారిపోయింది.

భూమ్మీద చోటు చేసుకునే సహజమైన చర్యల కారణంగా గాల్లో నుంచి ఎంత నైట్రోజెన్ దూరమవుతుందో.. ఫ్యాక్టరీలు, వ్యవసాయం కారణంగా కూడా అంతే నైట్రోజెన్ దూరమవుతోంది. ఫలితంగా కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఉద్గారాలు పెరిగిపోయి వాతావరణం  చాలా వేగంగా మారిపోతోంది.

ఈ లెక్కలన్నింటినీ గమనిస్తే.. పెరిగిన ఆధునికత, టెక్నాలజీ కారణంగా ప్రపంచంలోని 750కోట్ల మంది ప్రజలూ రాబోయే రోజుల్లో మరింత ఆరోగ్యంగా జీవిస్తారా లేక ఇలానే సహజ వనరులను అడుగంటేదాకా ఉపయోగిస్తూ మొత్తం జాతి వినాశనానికి కారణమవుతారా అన్నది ప్రశ్నగా మిగిలింది.

ఓ సారి చరిత్రను గమనిస్తే, పర్యావరణంలో సమూల మార్పులకు మూడు పరిణామాలు  ప్రధానంగా కారణమయ్యాయని తెలుస్తోంది. 10,500 ఏళ్ల క్రితం మొదలైన వ్యవసాయ విప్లవం కారణంగా వాతవారణంపై ప్రభావం పడటం ప్రారంభమైంది.

ఆపైన 1492లో యూరోపియన్లు అమెరికాలో అడుగుపెట్టిన తరవాత చోటు చేసుకున్న పరిణామాలు, వాణిజ్య కార్యకలాపాల కారణంగా మరో మార్పు మొదలైంది. ఇక మూడోది.. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం. అది ముగిశాక అన్ని దేశాలు అభివృద్ధి దిశగా అడుగేశాయి. ఉత్పాదకతతో పాటు వినియోగం పెరిగిపోయింది. ఆ ప్రభావం వాతావరణ మార్పులకూ దారితీసింది.

అంతర్జాతీయంగా ఆర్థిక వృద్ధి జరిగేకొద్దీ, ప్రజల జీవన విధానం మారే కొద్దీ వాతావరణ మార్పులూ పెరిగిపోతున్నాయి. గతంలో ఎన్నడూ లేనంతగా ఇప్పుడు విద్యుత్ వినియోగంతో పాటు ఉత్పాదకతా పెరిగిపోయాయి. ఈ రెండూ ఎంత పెరిగితే పర్యావరణంపైన అంత ప్రతికూల ప్రభావం కూడా పడుతుంది.

ముందు భూమ్మీద ఇతర జీవజాతులకూ బతికే హక్కు ఉందని గుర్తిస్తే, భూ ఉపరితలంపై...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

లక్షల ఏళ్ల క్రితం అగ్నిపర్వతాలు, ఉల్కపాతాలు భూమిని సమూలంగా మార్చేశాయి. ఇప్పుడు మనుషులు అంతకంటే ఎక్కువ మార్పునే భూమ్మీద తీసుకొస్తున్నారు. మనుషుల ప్రభావం భూగ్రహం మీద ఎంతగా పడిందంటే, మొత్తంగా భూమి చరిత్రలో ఓ కొత్త శకమే మొదలైందని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.


కంటెంట్: మనుషులకు మాత్రమే కాదు.. రాష్ట్రానికి, దేశానికి, ప్రపంచానికి.. అన్ని రంగాలలో జరగబోయే పరిణామాలను కూడా ఈ పంచాంగాల్లో జోస్యం చెప్పటం పరిపాటిగా మారింది. ముఖ్యంగా తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ప్రభుత్వాలు, రాజకీయ పార్టీలు కూడా ఈ పంచాంగ శ్రవణాన్ని క్రమం తప్పకుండా నిర్వహిస్తుంటాయి.

ఇప్పుడు రెండు రాష్ట్రాల్లోనూ రాజకీయాలు బాగా వేడెక్కిన పరిస్థితుల్లో.. నాలుగేళ్ల కిందట 2014 ఎన్నికలకు మందు ఇదే ఉగాది నాడు జయ నామ సంవత్సర పంచాంగ శ్రవణాల్లో ఎవరేం చెప్పారనేది చూస్తే అవి ఎంతవరకూ నిజమయ్యాయనేది తెలుసుకోవచ్చు.

2014 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీకి 140 నుంచి 145 సీట్లు వస్తాయని ప్రముఖ సిద్ధాంతి మారేపల్లి రామచంద్ర శాస్త్రి.. ఆ పార్టీ కార్యాలయంలో జరిగిన పంచాంగ శ్రవణంలో జోస్యం చెప్పారు. 'వన్ ఇండియా తెలుగు' వెబ్‌సైట్ ప్రచురించిన కథనం ప్రకారం.. జగన్ పార్టీకి జయనామ సంవత్సరంలో ఉజ్వల భవిష్యత్తు ఉంటుందని.. గ్రహగతులన్నీ పార్టీకి అనుకూలంగా ఉన్నాయని పేర్కొన్నారు. కానీ.. ఆ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీకి అందులో సగం సీట్లైనా రాలేదు.

జయనామ సంవత్సరంలో చంద్రుడే రాజు - మంత్రి కావడంతో అందరికీ జయం కలుగుతుందని దైవజ్ఞ పొన్నలూరి శ్రీనివాస గార్గేయ పేర్కొన్నట్లు ‘ఆంధ్రజ్యోతి’ దినపత్రిక కథనం చెప్తోంది. తెలుగుదేశం పార్టీ కార్యాలయం ఎన్‌టీఆర్ ట్రస్ట్ భవన్‌లో జరిగిన పంచాంగ శ్రవణంలో.. అందరికీ మేలు కలుగుతుందని, సమన్యాయ పాలన వస్తుందని జోస్యం చెప్పారు. టీడీపీ నిర్వహించిన ఈ కార్యక్రమంలో ఆ పార్టీ గెలుస్తుందని స్పష్టంగా చెప్పలేదు. కానీ ఆ ఎన్నికల్లో 100 పైగా సీట్లు గెలిచి అధికారంలోకి వచ్చింది.

ఇక ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రెండు రాష్ట్రాల్లోనూ సంకీర్ణ ప్రభుత్వాలే ఏర్పడతాయని కాకినాడ శ్రీపీఠాధిపతి స్వామి పరిపూర్ణానంద పంచాంగ శ్రవణంలో జోస్యం చెప్పారు. దేశానికి కాబోయే ప్రధాని నరేంద్రమోదీయేననీ ఆయన పేర్కొన్నట్లు ‘ఆంధ్రజ్యోతి’ కథనం చెప్తోంది. మోదీ ప్రధానమంత్రి అయ్యారు కానీ.. రెండు రాష్ట్రాల్లో టీడీపీ, టీఆర్‌ఎస్‌లు సష్టమైన మెజారిటీతో ప్రభుత్వాలు ఏర్పాటు చేశాయి. ఏపీలో టీడీపీ సర్కారులో బీజేపీ చేరింది కాబట్టి దానిని సంకీర్ణంగా లెక్కించే వాళ్లూ ఉండొచ్చు.

అలాగే.. జయనామ సంవత్సరంలో యూపీఏకు అధికార వియోగం కలుగుతుందని, నరేంద్రమోదీకి రాజయోగం లభిస్తుందని.. అయితే వచ్చే లోక్‌సభ ఐదేళ్ల పాటు ఉండదని శ్రీకాళహస్తీస్వర ఆలయ ఆస్థాన జ్యోతిష పండితుడు ములుగు రామలింగ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

తెలుగు సంవత్సరాది ఉగాది. రాబోయే సంవత్సరంలో తమ తమ ‘రాశి ఫలాలు’ తెలుసుకోవటానికి ఉగాది రోజున పంచాంగ శ్రవణం చేయటం దానిని విశ్వసించే వారు పాటించే సంప్రదాయం.


కంటెంట్: మనుషులపై కరోనావైరస్ వ్యాక్సీన్ ప్రయోగాలకు ముందుకొచ్చిన 300 మంది వలంటీర్లలో 39 ఏళ్ల క్యాతీ ఒకరు

ప్ర‌యోగంలో భాగంగా దాదాపు 300 మందికి ఈ వ్యాక్సీన్ ఇస్తున్నామ‌ని ఇంపీరియ‌ల్ కాలేజీ లండ‌న్‌లో ఈ ప్ర‌యోగానికి నేతృత్వం వ‌హిస్తున్న ప్రొఫెస‌ర్ రాబిన్ ష‌టాక్, ఆయ‌న స‌హ‌చ‌రులు వెల్ల‌డించారు.

జంతువుల‌పై ఇప్ప‌టికే ఈ వ్యాక్సీన్‌ను ప్ర‌యోగించారు. రోగ నిరోధ‌క వ్య‌వ‌స్థ‌ను ఇది మెరుగు ప‌రచ‌డంతోపాటు ఎలాంటి హానీ చేయ‌డం లేద‌ని రుజువైంది.

మ‌రోవైపు ఆక్స్‌ఫ‌ర్డ్ యూనివ‌ర్సిటీలో ప‌రిశోధ‌కులు మ‌నుషుల‌పై ప్ర‌యోగాన్ని ఇప్ప‌టికే మొద‌లుపెట్టారు.

ప్ర‌స్తుతం ప్ర‌పంచ వ్యాప్తంగా దాదాపు 120 వ్యాక్సీన్ల ప్ర‌యోగాలు జ‌రుగుతున్నాయి.

"క‌రోనావైర‌స్‌పై పోరాటానికి స్వ‌చ్ఛందంగా ముందుకు వ‌చ్చా"

ఇంపీరియ‌ల్ కాలేజీలో జ‌రుగుతున్న టీకా ప్ర‌యోగంలో పాల్గొన్న తొలి బ్యాచ్ వాలంటీర్ల‌లో ఆర్థిక రంగ నిపుణురాలైన 39ఏళ్ల క్యాతి ఒక‌రు.

క‌రోనావైర‌స్‌పై పోరాటంలో తా‌నూ పాలుపంచుకొనేందుకు ఇక్క‌డ‌కు వ‌చ్చాన‌ని ఆమె వివ‌రించారు.

"సాయం చేసేందుకు ఏం చేయాలో మొద‌ట్లో అస‌లు అర్థం కాలేదు. ఇప్పుడైతే ఏం చేయ‌గ‌ల‌నో స్ప‌ష్ట‌త వ‌చ్చింది."

"టీకా వ‌చ్చేవ‌ర‌కూ ప‌రిస్థితులు మునుప‌టికి రావ‌ని అర్థ‌మైంది. అందుకే ఈ ప్ర‌యోగంలో భాగ‌స్వామ్యం కావాల‌ని నిర్ణ‌యించుకున్నా."

2021 ప్ర‌థ‌మార్థం క‌ల్లా ఈ టీకా అందుబాటులోకి వ‌స్తుంద‌ని ప‌రిశోధ‌కులు చెబుతున్నారు

ఈ మొద‌టి ద‌శ టీకా ప్ర‌యోగాల అనంత‌రం.. అక్టోబ‌రులో 6000 మందిపై రెండో ద‌శ వ్యాక్సీన్ ప్ర‌యోగాలు నిర్వ‌హిస్తారు.

బ్రిట‌న్‌తోపాటు విదేశాల్లోనూ 2021 ప్ర‌థ‌మార్థం క‌ల్లా ఈ టీకా అందుబాటులోకి వ‌స్తుంద‌ని ప‌రిశోధ‌కులు ఆశాభావం వ్య‌క్తం చేస్తున్నారు.

ఆక్స్‌ఫ‌ర్డ్ యూనివ‌ర్సిటీకి చెందిన చ‌ర్చిల్ హాస్పిట‌ల్‌లో జ‌రుగుతున్న టీకా ప్ర‌యోగాల్లో పాలుపంచుకున్న వాలంటీర్ల‌ను డ్యూక్ ఆఫ్ కేంబ్రిడ్జ్, ప్రిన్స్ విలియ‌మ్స్ క‌లిసారు.

"మీరు అత్యంత కీల‌క‌మైన ప్ర‌యోగంలో పాలుపంచుకుంటున్నారు. ఇది నిజంగా ఓ అద్భుతం లాంటిది." అని వాలంటీర్ల‌తో ప్రిన్స్ చెప్పారు.

కొత్త విధానం

వైర‌స్‌ను బ‌ల‌హీన ప‌రిచ‌డం లేదా వైర‌స్‌లో మార్పులు చేయ‌డం లాంటి ప‌ద్ధ‌తుల్లో సంప్ర‌దాయ వ్యాక్సీన్ ప్ర‌యోగాలు నిర్వ‌హిస్తారు. అయితే ఇంపీరియ‌ల్ కాలేజీ ప్ర‌స్తుతం కొత్త విధానంలో ముందుకు వెళ్తోంది. అచ్చం వైర‌స్‌లానే న‌డుచుకొనే వైర‌స్ ఆర్‌ఎన్ఏ ఆధారంగా ప్ర‌యోగం నిర్వ‌హిస్తోంది.

దీన్ని ఒక‌సారి కండ‌రాల్లోకి...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

బ్రిట‌న్‌లో క‌రోనావైర‌స్ కొత్త వ్యాక్సీన్‌ను వాలంటీర్ల‌కు ఎక్కించ‌డం మొద‌లుపెట్టారు.


కంటెంట్: మనుషులు కాలాన్ని లెక్క పెట్ట‌డం మొద‌లుపెట్టిన త‌రువాత కేలండ‌ర్ త‌యారు చేసుకుని సంవ‌త్స‌రాలు లెక్కించ‌డం మొద‌లుపెట్టారు. ప్ర‌తి నాగ‌రిక‌తా సంస్కృతీ త‌న‌దైన ప‌ద్ధ‌తిలో కాలాన్ని లెక్క‌పెట్టేది. కాలాన్ని శకాలు, యుగాలు, సంవత్సరాలు, నెలలు, పక్షాలు.. ఇలా విభజించుకున్నారు. లెక్కించే విధానాన్ని బట్టి ఆయా కాలాల్లో అందుబాటులో ఉన్న పరిజ్ఞానాన్ని బట్టి అది సాగింది.

సంవత్సరానికి సరిగ్గా 365 రోజులు కాకుండా ఇంకాస్త ఎక్కువే ఉంటుంది. ఆ సమస్యను పరిష్కరించడానికి లీపు సంవత్సరాలు, అధిక మాసాలు వచ్చాయి. ఇదంతా కేలండర్ సంగతి. మరి అసలు ఇది ఎన్నో సంవత్సరం? ఈ సంవత్సరాల లెక్క మొదలైంది క్రీస్తు పుట్టుకతోటేనా?

విశ్వం పుట్టుక, భూమి పుట్టుక, మనిషి పుట్టుక ఎప్పుడనే దానిపై చాలా పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. అవి తేలే వరకూ సంవత్సరాలు లెక్కపెట్టకుండా ఉండలేం కదా. అందుకోసం, సంవత్సరాలు గుర్తుపెట్టుకోవడానికి ఒక చిట్కా ఉపయోగించారు పూర్వీకులు. బాగా గుర్తుండిపోయే పెద్ద సంఘ‌ట‌న నుంచి, అంటే ప్రవక్తల పుట్టక, యుద్ధంలో విజయాలు, పట్టాభిషేకాల నుంచి సంవత్సరాలను లెక్క వేయ‌డం మొద‌లుపెడ‌తారు. దాన్నే శ‌కం అంటారు.

ఎవరి సంస్కృతికి తగ్గట్టు వారు శకాన్ని లెక్కపెట్టడం మొదలుపెట్టారు. దానికి అనుగుణంగా వారి కేలండర్‌లో నెలలు ఉంటాయి. అలా జీసస్ క్రైస్ట్ పుట్టిన ఏడాది నుంచి లెక్క‌బెడితే క్రీస్తు శ‌కం అయింది. అంటే ఇంగ్లిష్ కేలండర్ ప్రకారం ఇప్పుడు మనం క్రీస్తు శకం 2019లో ఉన్నాం.

ప్రాచీన భారతదేశంలో ఈ శకాన్ని కలియుగం మొదలైనప్పటి నుంచి లెక్కేసేవారు. హిందువుల నమ్మకం ప్రకారం శ్రీకృష్ణుడు చనిపోయినప్పటి నుంచి ద్వాపర యుగం అంతమై కలియుగం ప్రారంభం అవుతుంది. కాబట్టి, శ్రీకృష్ణుడు చనిపోయాడని హిందువులు నమ్మే ఏడాది నుంచి.. అంటే ఇంగ్లిష్ కేలండర్‌లో క్రీస్తు పూర్వం 3102 లేదా 3104వ సంవత్సరం నుంచి కలియుగాబ్దిగా భారతీయ హిందువులు లెక్కపెడుతూ వచ్చారు.

అంటే ఇప్పుడు క‌లియుగం 5120 వ సంవ‌త్స‌రం. కానీ ఇప్పుడా శకం పెద్దగా ప్రాచుర్యంలో లేదు. దాని స్థానంలో మరో రెండు శకాలు భారతదేశంలో ప్రారంభమయ్యాయి. ఒకటి విక్ర‌మాదిత్య శ‌కం, రెండు శాలివాహ‌న శ‌కం.

ఆంధ్రలోని అమ‌రావ‌తి కేంద్రంగా పాలించిన గౌత‌మీ పుత్ర శాత‌క‌ర్ణి ప‌ట్టాభిషిక్తుడైన నాటి నుంచీ శాలివాహ‌న శ‌కం ప్రారంభం అయింది. అలా ఇప్ప‌టికి 1940 ఏళ్లు గ‌డిచి 1941 లోకి అడుగుపెడుతున్నాం. తెలుగు, క‌న్న‌డ, మ‌రాఠీ ప్ర‌జ‌లు ఈ కేలండర్ వాడ‌తారు.

ఇక ఉత్త‌ర భార‌తీయులు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఉగాది అంటే తెలుగువారికి కొత్త సంవ‌త్స‌రం అనే తెలుసు. ఈ ఉగాది తెలుగువారిని 1941వ సంవ‌త్స‌రంలోకి ఉత్త‌రాది వారిని 2076వ సంవ‌త్స‌రంలోకి తీసుకువెళుతోంది. అదేంటీ..? 2019, 1941, 2076 సంవత్సరాల లెక్కేంటి?


కంటెంట్: మనుషులు చనిపోయి సగం కుళ్లిపోయిన శరీరాలతో మళ్లీ బతికే ‘జోంబీ’ల దృశ్యాలు అనేకం చూసుంటారు. మీరు గత 30 సంవత్సరాల్లో ఏదైనా హారర్ సినిమా చూసి ఉంటే ఇలాంటి ఒళ్లు గగుర్పొడిచే సీన్లు చూసి భయపడే ఉంటారు.

ఈ సీన్ల వెనుక ఉన్న మేకప్ మాంత్రికుడు గ్రెగ్ నికోటిరో. ఆయన వందలాది సినిమాల్లో.. నిజమైన వాటిలా భ్రమింపజేసే కృత్రిమ అవయవాల ఆర్ట్ డైరెక్టర్‌గా, ప్రొడ్యూసర్‌గా పనిచేశారు. అమెరికా టెలివిజన్ షో ‘ద వాకింగ్ డెడ్’ నిర్మాత, దర్శకుడు, మేకప్ ఆర్టిస్ట్ ఆయనే.

నిజమైనవిగా కనిపించేలా కృత్రిమ అవయవాలను చూపటాన్ని సినీ పరిభాషలో ప్రోస్తటిక్ ఎఫెక్ట్స్ అని వ్యవహరిస్తారు. వెండి తెరమీద భయంకరమైన నెత్తురు పారించి మనలను భీతావహులను చేసే ఈ కళ గురించి ‘బీబీసీ న్యూస్‌బీట్’తో ఆయన పంచుకున్న విశేషాలివీ...

హెచ్చరిక: ఈ కథనంలో జలదరింపజేసే జోంబీ మేకప్ ఫొటోలు ఉన్నాయి.

‘‘ఇది ఒక మ్యాజిక్ ట్రిక్ లాంటిది. ప్రేక్షకుల దృష్టి మరలుస్తాం.. చేతివాటం ప్రదర్శిస్తాం...’’ అని గ్రెగ్ వివరించారు.

హారర్ సినిమాలో లేదా వాకింగ్ డెడ్ షోలో భీతావహ దృశ్యాన్ని మీరు చూసినపుడు.. మేం కట్‌ను ఆ సీన్‌లో ఉన్న పాత్ర మీదకు తీసుకెళతాం. జనం ఎక్కువగా తాము చూసిన దృశ్యం మీదకన్నా.. ఆ సీన్‌లో ఉన్న పాత్ర ఎలా స్పందిస్తుంది అనే దానిని బట్టి ప్రతిస్పందిస్తుంటారు’’ అని తెలిపారు.

ద వాకింగ్ డెడ్ నటుడు ఆండ్రూ లింకన్‌తో గ్రెగ్ నికోటిరో

సినిమాల్లో ఇటువంటి దృశ్యాలను షూటింగ్ పూర్తయిన తర్వాత డిజిటల్ ఎఫెక్ట్స్‌తో కాకుండా.. ఆయా దృశ్యాలను నిజమైనవిగా కనిపించేలా మేకప్ ద్వారా (ప్రాప్రిక్టల్ ఎఫెక్ట్స్) కృత్రిమంగా రూపొందిస్తుంది గ్రెగ్ బృందం.

సినిమాల్లో భీతావహంగా కనిపించే ఈ ఎక్స్‌ట్రా నటులను తెర వెనుక ఈ మేకప్‌లతో చూసినపుడూ అంతే భయంకరంగా కనిపిస్తారు.

గ్రెగ్ 1980ల్లో కెరీర్ ప్రారంభించినపుడు.. నైట్ ఆఫ్ ద లివింగ్ డెడ్ (1968), డాన్ ఆఫ్ ద డెడ్ (1978) వంటి క్లాసిక్ జోంబీ సినిమాల రూపకర్త జార్జ్ ఎ. రోమెరో దగ్గర పనిచేశారు.

ఆ సినిమాలే.. షాన్ ఆఫ్ ద డెడ్, ద వాకింగ్ డెడ్ వంటి ఆధునిక జోంబీ మూవీలు, టీవీ షోలకు ప్రేరణనిచ్చాయి.

ఎన్నో ఏళ్లుగా డిజిటల్ ఎఫెక్ట్స్, కంప్యూటర్ జెనరేటెడ్ ఇమేజరీ (సీజీఐ) లలో భారీ పురోగతి ఉన్నప్పటికీ.. గ్రెగ్ తన స్పెషాలిటీ అయిన ప్రాక్టికల్ ప్రోస్తటిక్ మేకప్ టెక్నిక్‌నే కొనసాగిస్తున్నారు.

అయితే.. దర్శకులు కోరకుంటున్న దృశ్యాలు దేని ద్వారా బాగా వస్తాయనేది తాము వారికి వివరిస్తామని.. ఈ దృశ్యాలను ఎలా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

పల్ప్ ఫిక్షన్, హాస్టల్, కిల్ బిల్, సిన్ సిటీ, ఫైనల్ డెస్టినేషన్.. వంటి సినిమాల్లో నిలువెల్లా నెత్తురోడే మనుషులు, కత్తులతో కుత్తుకలు నరుక్కునే దృశ్యాలు, విచ్ఛిన్నమైన శరీర అవయవాలు వంటి ఒళ్లు గగుర్పొడిచే దృశ్యాలు చూసే ఉంటారు.


కంటెంట్: మనుషులు పుట్టుకతోనే మంచివారు లేదా చెడ్డవారుగా పుడతారా అన్న అంశంపై తత్వవేత్తలు శతాబ్దాలుగా చర్చిస్తున్నారు.

మానవులు పుట్టినపుడు ఎలాంటి నైతికత ఉండదని, నైతికతను నేర్చుకోవాల్సి ఉంటుందని అరిస్టాటిల్ వాదించారు.

నైతికత విషయానికి వస్తే.. పుట్టిన పిల్లలు నైతికంగా ఏమీ రాయని పలక వంటి వారని సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్ భావించారు.

మనిషి స్వతహాగా మంచివాడా? చెడ్డవాడా?

ఈ చర్చలో థామస్ హాబ్స్, జీన్ జేక్స్ రూసోలవి మరో రెండు ప్రముఖ వ్యతిరేక దృక్పథాలు.

మానవులు దుష్టులు, క్రూరమైన వారని.. మానవాభివృద్ధికి, వారి ప్రవృత్తిని నియంత్రించడానికి సమాజం, సామాజిక నియమాలు అవసరం అని హాబ్స్ వాదిస్తారు.

రూసో దీనిని విమర్శిస్తూ.. సమాజంలో ఏర్పడిన వర్గాల కారణంగా దురాశ లేకుంటే మనిషి చాలా మంచివాడని, స్వచ్ఛమైన వాడని వాదించారు.

ఇటీవలి మానసిక శాస్త్ర పరిశోధనలను బట్టి, మనిషిలో సాధారణంగానే కొంచెం 'మంచి' ఉంటుందని (మరీ సాంకేతికంగా చెప్పాలంటే.. చిన్న వయసులోనే పిల్లలు నైతికతను అలవర్చుకుంటారని) వెల్లడైంది.

పిల్లల్లో సహాయపడే తత్వం

ఇలాంటి ఒక పరిశోధనలో పిల్లలు ఏ వయసులో 'సత్పవర్తన' వైపు మొగ్గుతారో అని పరిశీలించారు.

దీనిలో భాగంగా, ఒక ఏడాదికన్నా తక్కువ వయసు ఉన్న పిల్లల ఎదుట వివిధ రంగులలో ఉన్న బొమ్మలను ప్రదర్శించారు. ఆ ప్రదర్శనలో బొమ్మలను నైతికంగా మంచి, చెడు అని స్పష్టంగా విభజించారు.

దీనిలో ఒక ఎర్రని వృత్తం కొండను ఎక్కేందుకు శ్రమ పడుతుంటే, మరో 'చెడ్డ' నీలం చతురస్త్రం దానిని కిందికి తోసేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంటుంది. అదే సమయంలో మరో 'మంచి' పసుపుపచ్చ త్రికోణం ఎర్రని వృత్తం పైకి ఎక్కడానికి సహాయం చేస్తుంటుంది.

ఈ బొమ్మలాట తర్వాత పిల్లలను ఏ ఆకారంతో ఆడుకోవాలనుకుంటున్నారని ప్రశ్నించారు. చెడ్డదైన నీలం రంగులోని చతురస్త్రంతోనా లేదా మంచిదైన పసుపుపచ్చ త్రికోణంతోనా? ఊహించినట్లుగానే పిల్లలంతా సహాయపడే తత్వము, లాభాపేక్ష లేని త్రికోణాన్నే ఎంపిక చేసుకున్నారు. ఏడు నెలల పిల్లల విషయంలో కూడా ఇదే జరిగింది.

పిల్లల ‘పరోపకార బుద్ధి’

2010లో యేల్ యూనివర్సిటీ పరిశోధనలో వెల్లడైన విషయాలను ఇది బలపరుస్తోంది. యేల్ పరిశోధనలో పిల్లలు బొమ్మలను వాటి రంగు లేదా రూపంలాంటి వాటికన్నా, వాటి చర్యల ద్వారానే ఎంపిక చేసుకుంటారని వెల్లడైంది.

ఈ ప్రదర్శనలో ఆయా రూపాల గుణాన్ని మార్చినపుడు కూడా పిల్లలు 'సాయం చేసే రూపాల'నే ఎంపిక చేసుకున్నారు.

2017లో క్యోటో యూనివర్సిటీ పరిశోధకులు కూడా ఇవే ఫలితాలను నిర్ధరించారు.

ఇతర...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

పుట్టుకతోనే మనం ఒక నైతిక దిక్సూచితో పుడతామా లేక పెరిగి పెద్దగయ్యే క్రమంలో పరివర్తన చెందుతామా?


కంటెంట్: మనుషుల్లా నిలబడి రేంజర్‌తో సెల్ఫీ దిగిన గొరిల్లాలు

ఫొటోలో ఈ గొరిల్లాలు సెల్ఫీకి చాలా స్టైలుగా ఫోజిస్తూ కనిపిస్తున్నాయి.

రేంజర్ అధికారులు ఈ రెండు గొరిల్లాలను చిన్న పిల్లలుగా ఉన్నప్పుడు కాపాడారు.

ఈ సెల్ఫీ కాంగోలోని వీరుంగా నేషనల్ పార్క్‌లో తీసుకున్నారు.

వేటగాళ్ల దాడుల్లో ఏవైనా జంతువులు తల్లి లేనివి అయినప్పుడు వాటిని ఇక్కడకు తీసుకొస్తారు.

పార్క్ డిప్యూటీ డైరెక్టర్ బీబీసీతో మాట్లాడుతూ.. గొరిల్లాలు తమను చూసుకునే వారిని అనుకరిస్తాయని చెప్పారు.

రేంజర్ అధికారులను అవి తమ తల్లిదండ్రుల్లా చూస్తుంటాయని అన్నారు.

వీరుంగా డిప్యూటీ డైరెక్టర్ ఇనసెంట్ మబ్యూరంబే బీబీసీతో మాట్లాడుతూ.. "ఈ రెండు గొరిల్లాల తల్లులను 2007లో వేటగాళ్లు కాల్చి చంపేశారు. అప్పుడు వీటి వయసు రెండు నెలలు, నాలుగు నెలలు. కాసేపటి తర్వాత వాటిని వీరుంగాలో అభయారణ్యంలోకి తీసుకొచ్చారు. అప్పటి నుంచి అవి అక్కడే ఉంటున్నాయి" అన్నారు.

ఈ రెండు గొరిల్లాలు రేంజర్ అధికారులతోపాటే పెరిగాయి.  వాటిని కాపాడింది వాళ్లే. అవి మనుషులను అనుకరిస్తుంటాయి. మనుషుల్లాగే రెండు కాళ్లపై నిలబడేందుకు ప్రయత్నిస్తుంటాయి.

కానీ ఎప్పుడో ఒకప్పుడు అలా జరుగుతుంటుంది.

"నేను ఆ ఫొటో చూసి ఆశ్చర్యపోయా. అది సరదాగా ఉంది. ఒక గొరిల్లా మనిషిలా నిలబడడం, వారిని అనుకరించడం చూస్తుంటే చాలా ఆసక్తికరంగా కూడా ఉంటుంది" అని మబ్యూరంబే చెప్పారు.

ఒక రేంజర్ పని ఎప్పుడూ సరదాగా ఉండదు. అది చాలా ప్రమాదకరంగా ఉంటుంది.

గత ఏడాది వీరుంగా నేషనల్ పార్క్‌లో ఐదుగురు రేంజర్లపై గుర్తు తెలియని తిరుగుబాటుదారులు దాడి చేశారు. 1996 నుంచి ఇప్పటివరకూ అలాంటి ఘటనలు 130కి పైనే జరిగాయి.

తూర్పు కాంగోలో ప్రభుత్వానికి, వివిధ సాయుధ దళాలకు మధ్య యుద్ధం జరుగుతోంది.

వీరిలో కొన్ని సాయుధ గ్రూపులు ఈ అభయారణ్యాన్ని తమ స్థావరంగా మార్చుకున్నాయి. అక్కడ వారు తరచూ జంతువులను వేటాడుతుంటారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

రెండు గొరిల్లాలు రేంజర్ అధికారులతో సెల్ఫీ దిగడం సోషల్ మీడియోలో వైరల్ అవుతోంది.


కంటెంట్: మనుస్మృతికి మహిళలపై ఎలాంటి అభిప్రాయం ఉందో అది స్పష్టంగా తెలియజేస్తుంది. దళితులు, మహిళల గురించి అలాంటి వాక్యాలు మనుస్మృతిలో చాలా ఉన్నాయి. వాటిపై ఎన్నాళ్లుగానో వ్యతిరేకత వ్యక్తం అవుతోంది.

ఇటీవల ఎన్సీపీ నేత ఛగన్ భుజ్‌బల్‌కు గుర్తు తెలియని వ్యక్తి నుంచి ఒక ఉత్తరం వచ్చింది. దానిలో ''మనుస్మృతి గురించి ఎక్కువగా మాట్లాడితే దభోల్కర్‌కు పట్టిన గతే పడుతుంది'' అని బెదిరించారు.

అయితే అలాంటి లేఖలకు తాను భయపడనని, తాను చేస్తున్న కార్యక్రమాలను ఆపబోనని ఆయన బీబీసీకి తెలిపారు.

''అంబేద్కర్ మనుస్మృతిని తగలబెట్టి, అందరికీ సమానమైన హక్కులున్న రాజ్యాంగాన్ని కానుకగా ఇచ్చారు. అయిదువేల ఏళ్ల నాటి అభిప్రాయాలను నేడు అమలు చేయాలని చూస్తే దాన్ని మళ్లీ తగలబెడతాం'' అన్నారు.

గతంలో సంత్ తుకారాం, సంత్ జ్ఞానేశ్వర్‌ల కన్నా మనువే గొప్పవాడని పేర్కొన్న  హిందుత్వ ఛాందసవాది శంభాజీ భిడే వివాదం స్పష్టించారు.

మనుస్మృతి ఎన్నోఏళ్లుగా వివాదాలకు కేంద్రంగా ఉంది. ఇంతకూ అందులోని వివాదాస్పద అంశాలేమిటి?

మనుస్మృతిలో ఏముంది?

స్మృతి అంటే ధర్మశాస్త్రం. మనువు రాసిన ధర్మశాస్త్రాన్నే మనుస్మృతిగా పేర్కొంటున్నారు. దీనిలో మొత్తం 12 అధ్యాయాలు, 2,684 శ్లోకాలు ఉన్నాయని చరిత్రకారుడు నరహర్ కురుంద్కర్ (1932-1982) తెలిపారు.

మనుస్మృతిని తగలబెట్టడాన్ని తాను సమర్థిస్తానని ఆయన గతంలో అన్నారు.

''దీనిని క్రీస్తు పూర్వం రెండు, మూడు దశాబ్దాలలో ప్రారంభించి ఉండొచ్చు. దీనిలో మొదటి అధ్యాయంలో నాలుగు శకాల గురించి, నాలుగు వర్ణాల గురించి, వారి వృత్తుల గురించి, బ్రాహ్మణుల గొప్పతనం గురించి చెప్పుకొచ్చారు. రెండో అధ్యాయంలో బ్రహ్మచర్యం గొప్పతనం గురించి, యజమానికి చేయాల్సిన సేవ గురించి పేర్కొన్నారు. మూడో అధ్యాయంలో వివాహ పద్ధతుల గురించి, పూర్వీకులకు చేయాల్సిన కర్మల గురించి రాసుకొచ్చారు. నాలుగో అధ్యాయంలో ఒక గృహస్థ ధర్మం గురించి, ఏమేం తినకూడదన్న దాని గూర్చి, 21 రకాల నరకాల గురించి వివరించారు.''

''ఐదో అధ్యాయంలో మహిళల బాధ్యతల గురించి, ఆరో అధ్యాయంలో సన్యాసి యొక్క విధుల గురించి, ఏడో అధ్యాయంలో రాజు బాధ్యతల గురించి, ఎనిమిదో అధ్యాయంలో నిత్య జీవితంలోని విషయాల గురించి, నేరాలు, న్యాయం మొదలైన వాటి గురించి, తొమ్మిదో అధ్యాయంలో వారసత్వ వివరాల గురించి, పదో అధ్యాయంలో వర్ణ సాంకర్యం గురించి, పదకొండో అధ్యయంలో పాపాల గురించి, పన్నెండో అధ్యాయంలో మూడు రకాల పుణ్యాలు, వేదాల ప్రాశస్త్యం గురించి వివరించారు'' అని...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

'ఒక బాలిక వివాహానికి ముందు తండ్రి సంరక్షణలో, వివాహం తర్వాత భర్త సంరక్షణలో, భర్త మరణాంతరం పిల్లల సంరక్షణలో ఉండాలి. ఆడవాళ్లను ఎప్పుడూ స్వతంత్రంగా ఉంచరాదు' అంటుంది మనుస్మృతిలో అయిదో అధ్యాయంలోని 148వ శ్లోకం.


కంటెంట్: మనూ బకర్

మొదట రజతం సాధించే పరిస్థితిలో ఉన్న థాకూర్ తర్వాత మూడో స్థానానికి పడిపోయారు. ఇతను స్నాచ్, క్లీన్ అండ్ జర్క్ రెండు విభాగాల్లో కలిపి 351 కిలోల బరువు ఎత్తాడు.

11.49 : వెయిట్ లిఫ్టింగ్ 94 కిలోల పురుషుల విభాగంలో రజతానికి చేరువైన వికాస్ థాకూర్. క్లీన్ అండ్  జర్క్ మొదటి ప్రయత్నంలో 192 కిలోల బరువు ఎత్తిన థాకూర్

11.00 : వెయిట్ లిఫ్టింగ్ 94 కిలోల పురుషుల విభాగంలో రజతానికి చేరువైన వికాస్ థాకూర్.

09.32 : పురుషుల 10 మీటర్ల ఎయిర్ రైఫిల్ ఈవెంట్‌లో రవికుమార్ కాంస్య పతకం సాధించారు. దీంతో భారత్ సాధించిన పతకాల సంఖ్య 10కి చేరింది.

భారత్ పతకాలు:మొత్తం:11స్వర్ణం :6, రజతం: 2 కాంస్యం : 3

కామన్వెల్త్ క్రీడల్లో ఈ రోజు మొదట పూనం యాదవ్ వెయిట్ లిఫ్టింగ్‌లో గోల్డ్ సాధించగా.. మనూ బకర్ షూటింగ్‌లో బంగారు పతకం సాధించింది.

16 ఏళ్ల మనూ.. రెండేళ్ల కిందటి వరకూ పిస్టల్ కూడా తాకలేదు. అలాంటిది తాజాగా జరిగిన 10 మీటర్ల ఎయిర్ పిస్టల్ విభాగంలో గోల్డ్ సాధించింది.

ఈమె తర్వాతి స్థానంలో భారత్‌కే చెందిన హీనా సిద్ధూ నిలిచింది.

ఇదే పోటీలో ఈమె రజతం సాధించింది. దీంతో భారత్‌కు ఒకే ఈవెంట్‌లో రెండు ప తకాలు వచ్చినట్టయింది.

భారత్ తరఫున వెయిట్ లిఫ్టింగ్‌లో ఇప్పటి వరకు మీరాబాయ్ చాను, సంజితా చాను, సతీశ్ కుమార్ శివలింగం, రాగాల వెంకట రాహుల్, పూనం యాదవ్‌లు బంగారు పతకాలను సాధించారు.

పూనం యాదవ్ 122 కిలోల బరువు ఎత్తి భారత్‌కు అయిదో స్వర్ణాన్ని అందించింది.

మహిళల 69 కిలోల విభాగంలో ఈమె బంగారు పతకం సాధించింది.

భారత్‌కు ఇప్పటి వరకు ఆరు బంగారు పతకాలు వచ్చాయి. వీటిలో అయిదు వెయిట్ లిఫ్టింగ్‌లోనే రావడం గమనార్హం.

వీటితో పాటు రెండు రజతాలు, ఓ కాంస్య పతకాన్ని కూడా భారత్ సాధించింది.

ఇంతకు ముందు తెలుగబ్బాయి రాగాల వెంకట రాహుల్ కూడా వెయిట్ లిఫ్టింగ్‌లోనే బంగారు పతకం సాధించాడు.

మొత్తానికి ఆరు స్వర్ణాలు.. రెండు రజతాలు.. ఒక కాంస్యంతో పతకాల పట్టికలో భారత్ మూడో స్థానంలో ఉంది.

ఇవి కూడా చూడండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కామన్వెల్త్ క్రీడల్లో ఆదివారం భారత క్రీడాకారులు పతకాల పంట పండిస్తున్నారు.

12.10  : వెయిట్ లిఫ్టింగ్ 94 కిలోల పురుషుల విభాగంలో  కాంస్యం సాధించిన వికాస్  థాకూర్.  క్లీన్ అండ్  జర్క్ మొదటి ప్రయత్నంలో 192 కిలోల బరువు ఎత్తిన థాకూర్.


కంటెంట్: మనోజ్ అహిర్వాల్(కుడివైపు), ఆయన తల్లి కాళీబాయి(మధ్యలో)

రైలు సేవలు మొదలవుతాయనే వదంతులు రావడంతో, చాలా మంది కార్మికులు సామాజిక దూరం పాటించాలనే నిబంధనని మర్చిపోయి రైల్వే స్టేషన్ల దగ్గర గుమిగూడారు.

వారిని తమ స్వస్థలాలకు పంపించే ఏర్పాట్లు చేయమని డిమాండ్ చేశారు. అయితే, గుంపుని చెదరగొట్టడానికి పోలీసులు లాఠీలకు పని చెప్పారు.

ఇదే తరహాలో గుజరాత్‌లోని సూరత్‌లోనూ వస్త్ర పరిశ్రమల్లో పని చేసే కార్మికులు కొందరు రోడ్లపైకి వచ్చి తమని ఇళ్లకు పంపించే ఏర్పాట్లు చేయమంటూ  నిరసన చేపట్టారు.

ఒక రోజు తర్వాత మురికి నీటి కుంటని తలపించే దిల్లీలోని యమునా బ్రిడ్జి కింద కొన్ని వందల మంది వలస కార్మికులు కనిపించారు.

మూడు రోజుల నుంచి స్నానపానాదులు, తిండి లేదని వారు చెప్పారు. వాళ్లు ఉండే ఆవాసం కాలిపోయిందని  చెప్పారు. అయితే వీరిని ఇప్పుడు కొత్త ఆవాసాలకు తరలించారు.

ఇదంతా జీవనాధారం కోసం నగరాలకు వలస వచ్చే గ్రామీణ వలస కార్మికుల బతుకులకు అద్దం  పడుతోంది.

వలస కార్మికుల సమస్య భారతదేశానికి మాత్రమే  పరిమితం కాదు. కాకపొతే, ఇక్కడ సుమారు 4 కోట్ల మంది వలస కార్మికులు ఉండటంతో అందరి క్షేమం చూడటం కూడా కష్టమైన పనే.

చాలా మంది గ్రామాల నుంచి పట్టణాలకు ఇళ్లల్లో పనులకి, డ్రైవర్లుగా, కూలి పనులు చేయడానికి , రోడ్ సైడ్ వ్యాపారాలు చేయడానికి వలస వస్తూ ఉంటారు.

భారతదేశంలో వలస కార్మికుల సమస్యని పట్టించుకోకపోవడం సిగ్గు పడే విషయమని ఒక విమర్శకుడు అన్నారు.

దేశంలో వివిధ ప్రాంతాలలో తల దాచుకుంటున్న వలస కార్మికులంతా లాక్ డౌన్ సడలిస్తే తమ స్వస్థలాలకు వెళ్లాలని ఎదురు చూస్తున్నారు.

దిల్లీ యమునా బ్రిడ్జి దగ్గర తల దాచుకున్న వలస కార్మికులు

కొన్ని రోజుల క్రితం ఒక స్కూల్ భవనంలో వలస కార్మికుల కోసం  ఏర్పాటు చేసిన ఒక షెల్టర్ హోమ్ కి వెళ్లాను.

అక్కడ 380 మంది వలస కార్మికులు ఉన్నారు. అక్కడ చాలా మందితో నేను మాట్లాడాను. అందరి దగ్గరి నుంచి నాకు "నేనెప్పుడు ఇంటికి వెళ్ళగలను" అనే ఒకే ఒక్క ప్రశ్న ఎదురైంది.

"మమ్మల్ని ఇంటికి చేరుస్తామని చెప్పి వలస ఇక్కడికి తెచ్చి పెట్టారని”, మనోజ్ అహిర్వాల్ అనే వ్యక్తి చెప్పారు. ఆయన మార్చ్ 29వ తేదీ నుంచి తన బంధువులతో పాటు ఈ షెల్టర్ హోమ్ లో ఉంటున్నారు.

25 సంవత్సరాల మనోజ్ దిల్లీ నుంచి 400 మైళ్ళ దూరంలో ఉన్న సిమరియా నుంచి పనుల కోసం వచ్చారు. శీతాకాలం పంట బాగా వస్తోంది కానీ పంటని సేకరించడానికి ఇంకొక్క నెల సమయం ఉండటంతో దిల్లీలో తన తల్లి కూలి...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రధాన మంత్రి మోదీ దేశ వ్యాప్త లాక్‌డౌన్‌ను పొడిగిస్తున్న విషయాన్ని ప్రకటించగానే  కొన్ని వేల మంది వలస కార్మికులు ముంబయి రైల్వే స్టేషన్ దగ్గరకు చేరుకున్నారు.


కంటెంట్: మనోజ్ ముకుంద్ నర్వాణే

నర్వాణే ఈ వారం నేపాల్‌లో పర్యటనకు వెళ్తున్నారు. ఈ సందర్భంగా ఆ దేశ రాష్ట్రపతి విద్యా దేవీ భండారీ ఆయనకు గౌరవ జనరల్ హోదా ప్రదానం చేయనున్నారు.

ఇంతకుముందు 2017లో అప్పుడు భారత ఆర్మీ చీఫ్‌గా ఉన్న జనరల్ బిపిన్ రావత్‌కు కూడా నేపాల్ ఈ హోదా ఇచ్చింది. గత జనవరిలో ఆయన చీఫ్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ స్టాఫ్‌గా నియమితులయ్యారు.

గత కొన్ని నెలలుగా భారత్, నేపాల్‌ల మధ్య వివాదాలు సాగుతున్న నేపథ్యంలో నర్వాణే పర్యటన ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

ఉత్తరాఖండ్‌లోని లిపులేఖ్, ధార్చులాలో భారత్ నిర్మించిన 80 కి.మీ.ల పొడవైన రోడ్డు మార్గం విషయమై  ఈ ఏడాది జూన్‌లో నేపాల్ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసిన సంగతి తెలిసిందే.

ఆ తర్వాత కొన్ని రోజులకు లిపులేఖ్, కాలాపానీ, లింపియధురా తమ దేశంలోని ప్రాంతాలుగా చూపిస్తూ రూపొందించుకున్న మ్యాప్‌ను నేపాల్ పార్లమెంటు ఆమోదించింది.

ఈ ప్రాంతాలు నేపాల్ అంతర్భాగాలని ఆ దేశ ప్రధాని కేపీ శర్మ ఓలీ ప్రకటించారు.

దీంతో రెండు దేశాల మధ్య వివాదం రాజుకుంది.

కేపీ శర్మ ఓలీ

సరిహద్దుల్లో నేపాల్ సైన్యం జరిపిన కాల్పుల్లో భారత పౌరులకు గాయాలైనట్లు ఆరోపణలు వచ్చాయి. భారత్‌తో సరిహద్దుల్లో తొలిసారి నేపాల్ 'బార్డర్ పోస్ట్' ఏర్పాటు చేసింది.

ఈ ఉద్రిక్తతలపై జనరల్ నర్వాణే చేసిన వ్యాఖ్యలు కూడా వివాదాస్పదమయ్యాయి.

నేపాల్ 'ఎవరి సైగల ప్రకారమో' నడుచుకుంటోందని ఆయన అన్నారు.

ఆయన నేరుగా ఏ దేశం పేరూ చెప్పకున్నా, ఆయన పరోక్షంగా చైనా గురించే అన్నారన్న అభిప్రాయాలు వ్యక్తమయ్యాయి.

గత ఏడాది నేపాల్ ఆర్మీ చీఫ్ పూర్ణ చంద్ర థాపాకు భారత సైన్యం గౌరవ జనరల్ హోదా ఇచ్చింది.

1950లో మొదటిసారి భారత సైన్యం 'కమాండర్ ఇన్ చీఫ్' జనరల్ కేఎం కరియప్పకు తొలిసారి నేపాల్ గౌరవ జనరల్ హోదా ఇచ్చిందని, అప్పటి నుంచి ఈ సంప్రదాయం కొనసాగుతోందని భారత సైన్యంలోని గోర్ఖా రెజిమెంట్‌లో పనిచేసిన కర్నల్ సంజయ్ శ్రీవాస్తవ్ అన్నారు.

గోర్ఖా రెజిమెంట్లలో నేపాల్ పౌరులను భర్తీ చేసుకుంటారని, బ్రిటిష్ పాలన కాలం నుంచి ఈ పద్ధతి కొనసాగుతూ వస్తోందని ఆయన చెప్పారు.

నేపాల్ సైన్యంలోని జూనియర్, సీనియర్ కమిషన్డ్ అధికారులకు భారత్‌లో శిక్షణ కూడా ఇస్తూ వస్తున్నారని శ్రీవాస్తవ్ చెప్పారు.

గత ఏడాది భారత రాష్ట్రపతి చేతుల మీదుగా గౌరవ జనరల్ హోదా అందుకున్న నేపాల్ ఆర్మీ చీఫ్ జనరల్ పూర్ణ చంద్ర థాపా... భారత్‌లోని 'నేషనల్ డిఫెన్స్ కాలేజీ' నుంచి స్నాతక డిగ్రీ తీసుకున్నారని శ్రీవాస్తవ్ వివరించారు.

2016లో అప్పటి నేపాల్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

భారత్, నేపాల్ సైన్యాల మధ్య ఏళ్లుగా కొనసాగుతున్న సంప్రదాయాన్ని అనుసరిస్తూ భారత ఆర్మీచీఫ్ జనరల్ మనోజ్ ముకుంద్ నర్వాణేకు నేపాల్ సైన్యం గౌరవ జనరల్ హోదా ఇవ్వనుంది.


కంటెంట్: మనోరమ, గిరిజ

కంటెంట్ అందుబాటులో లేదు

పోస్ట్ of YouTube ముగిసింది, 1

ప్రపంచంలో అత్యధిక సంఖ్యలో జనం గుమిగూడే సంబరంగా కుంభమేళా ఖ్యాతి గడించింది. ఈ కుంభమేళాలో అద్భుత దృశ్యాలు కనిపిస్తాయి.

ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లోని అలహాబాద్ (ఇటీవలే ప్రయాగ్‌రాజ్ అని పేరు మార్చారు) నగరంలో.. గంగా - యమున నదులు సంగమించే చోట శతాబ్దాలుగా కుంభమేళా జరుగుతోంది.

అయితే గత రెండు దశాబ్దాలుగా ఇది అత్యంత భారీ కార్యక్రమంగా మారింది.

ఈ కుంభమేళాతో తనకు ఒంటరి తనం నుంచి కాస్త ఊరట లభిస్తుందని మనోరమ మిశ్రా అంటున్నారు

ప్రతి 12 సంవత్సరాలకు ఒకసారి కుంభమేళా జరుగుతుంది. 'మాఘ మేళా' పేరుతో చిన్నస్థాయి మేళా ప్రతి ఏటా నిర్వహిస్తారు.

ఈ ఏడాది జనవరి - మార్చి నెలల మధ్య దాదాపు 22 కోట్ల మంది కుంభమేళాను సందర్శించారని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చెప్పింది.

ఈ నదుల సంగమంలో స్నానం చేస్తే తమ పాపాల ప్రక్షాళన జరుగుతుందని, జననమరణాల చక్రం నుంచి విముక్తి లభించి మోక్షం సిద్ధిస్తుందని హిందువులు విశ్వసిస్తారు.

ఈ పండుగలో సాధువులు విశిష్టంగా ప్రజలను ఆకర్షిస్తారు. వారు నీటిలో స్నానం చేసి 'హర్ హర్ గంగే' అని నినాదాలు చేస్తూ తమ శరీరాలకు బూడిద పూసుకుంటూ నాట్యం చేస్తూ ఫొటోగ్రాఫర్లకు ఫోజులు ఇచ్చారు.

అయితే.. ఈ దృశ్యాల వెనుక.. కల్పవాసీలు అనే వృద్ధుల సమాజం ఒకటి.. మోక్షం, ఆధ్యాత్మిక పరిపూర్ణత కోరుతూ ఈ నదుల ఒడ్డునే నెల రోజుల పాటు నివసిస్తారు.

వీరిలో చాలా మందికి ఈ పండుగ కేవలం ఒక ఆధ్యాత్మిక సమాహారం మాత్రమే కాదు. తమ ఒంటరి జీవితాల నుంచి కాస్త విరామంగా కూడా దీన్ని భావిస్తారు.

బీబీసీ వర్చువల్ రియాలిటీ చిత్ర బృందం.. గిరిజా దేవి (68), మనోరమ మిశ్రా (72) అనే ఇద్దరు కల్పవాసి మహిళలను అనుసరించింది. వారిద్దరూ ఇక్కడే తొలిసారి కలుసుకున్నారు. స్నేహితులుగా మారారు.

''భారతీయ గ్రామాల్లోని వృద్ధుల్లో ఒంటరితనం అనేది చాలా పెద్ద సమస్యగా మారింది. చాలా మంది యువతీ యువకులు చదువులు, ఉద్యోగాల కోసం నగరాలకు వలస వెళ్లారు. వారి పెద్దలను ఊళ్లలోనే విడిచివెళ్లారు. కానీ మాకు మరో మార్గం లేదు. వారి జీవితాలు, జీవనాధారాలు కూడా ముఖ్యమే'' అంటారు మనోరమ మిశ్రా.

''నాకు నలుగురు కొడుకులు, ముగ్గురు కుమార్తెలు ఉన్నారు. వారిలో ఒకరు నాతోనే నివసిస్తున్నారు. అందుకే కుంభమేళాకు రావటం నాకు చాలా సంతోషాన్నిస్తుంది. ఇక్కడ నా వయసున్న వారిని నేను కలుస్తాను. మేమంతా ఒక కుటుంబంగా మసలుకుంటాం'' అని ఆమె వివరించారు.

గిరిజా దేవి

గిరిజా దేవిది కూడా ఇదే తరహా కథ....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మీ కంప్యూటర్‌లో 360 వీడియోను వీక్షించటానికి క్రోమ్, ఒపెరా, ఫైర్‌ఫాక్స్ లేదా ఇంటర్నెట్ ఎక్స్‌ప్లోరర్ లేటెస్ట్ వెర్షన్ అవసరం.

మొబైల్ ఫోన్‌లో ఈ వీడియోను ఆండ్రాయిడ్ లేదా ఐఓఎస్‌లో యూట్యూబ్ యాప్ లేటెస్ట్ వెర్షన్‌లో ఓపెన్ చేయాలి.


కంటెంట్: మనోహర్ పారికర్ ఈ నెల 17న కేన్సర్‌తో కన్నుమూశారు.

అప్పటి నుంచి మనోహర్ పారికర్ జీవనశైలి, వ్యక్తిత్వం గురించి సోషల్ మీడియాలో యూజర్లు పెద్దయెత్తున పోస్టులు పెడుతున్నారు.

ఆయన నిరాడంబరత గురించి అందరికీ తెలుసు. విమానాశ్రయంలో తనిఖీల సమయంలోగాని, ఓటు వేసేందుకు పోలింగ్ కేంద్రాల వద్దగాని సామాన్య పౌరులతోపాటు ఆయన వరుసలో నిలబడి ఉన్న దృశ్యాలతో కూడిన వీడియోలను చాలా మంది చూశారు.

ఇప్పుడు వైరల్ అవుతున్న ఫొటో- కిరాణా దుకాణంలో కుర్చీలో కూర్చుని ఉన్న ఒక వ్యక్తి కనిపించేలా మరో వ్యక్తి దిగిన సెల్ఫీ.  కుర్చీలో కూర్చుని ఉన్న వ్యక్తే మనోహర్ పారికర్ సోదరుడు సురేశ్ పారికర్ అని ఫొటోను షేర్ చేస్తున్నవారు చెబుతున్నారు.

బీజేపీ, కాంగ్రెస్ రాజకీయ నాయకుల జీవనశైలి మధ్య తేడా ఇదీ అంటూ ట్విటర్‌లో బీజేపీ అనుకూల యూజర్లు ఈ ఫొటోను ఎక్కువగా షేర్ చేస్తున్నారు. వేల సంఖ్యలో ఇది షేర్ అయ్యింది.

కొందరు మాత్రం ఈ ఫొటో నిజమేనా అనే సందేహాలు వ్యక్తంచేస్తున్నారు.

ఆ వైరల్ ఫొటోలో వాస్తవం లేదంటూ ఒక యూజర్ వ్యక్తంచేసిన స్పందన

వాస్తవం ఏమిటి?

ఈ ఫొటోపై బీబీసీ పరిశీలన జరపగా, ఇది నిజమేనని తేలింది. ఫొటోలో ఉన్న వ్యక్తి సురేశ్ పారికరేనని, ఆయన గురించి చెబుతున్న విషయమూ వాస్తవమేనని నిర్ధరణ అయ్యింది.

ఫొటోలో ఉన్నది తమ తండ్రేనని సురేశ్ పారికర్ కుమారుడు అఖిల్ పారికర్ బీబీసీతో చెప్పారు.

దుకాణం వద్ద మనోహర్ పారికర్

''మా నాన్న ఈ కిరాణా దుకాణం నడుపుతున్నారు. ఇది మా తాతయ్య నుంచి వచ్చింది. మా పెదనాన్నకు ఇద్దరు సోదరులు, ఇద్దరు సోదరీమణులు'' అని ఆయన వివరించారు.

ఉత్తర గోవాలోని మపుసాలో ఈ కిరాణా దుకాణం ఉందని అఖిల్ పారికర్ తెలిపారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

గోవా మాజీ ముఖ్యమంత్రి, రక్షణశాఖ మాజీ మంత్రి మనోహర్ పారికర్ తమ్ముడు సురేశ్ పారికర్ నిరాడంబర జీవితం గడుపుతున్నారని, ఆయన ఒక కిరాణా దుకాణం నిర్వహిస్తున్నారని చెప్పే ఓ ఫొటో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది.


కంటెంట్: మన్మోహన్ దేశ ఆర్థికవ్యవస్థ స్థితిగతులపై ఆందోళన వ్యక్తం చేసిన వీడియో సందేశాన్ని కాంగ్రెస్ పార్టీ సోమవారం విడుదల చేసింది. పెద్ద నోట్లు రద్దు చేయటం, హడావుడిగా జీఎస్‌టీ అమలు చేయటం వంటి మానవ కల్పిత మహా తప్పిదాల నుంచి ఆర్థిక వ్యవస్థ ఇంకా కోలుకోలేదని తేటతెల్లమవుతోందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

మోదీ ప్రభుత్వ విధానాలు ఉద్యోగాలు లేని వృద్ధికి దారితీస్తున్నాయని.. ఒక్క ఆటోమొబైల్ రంగంలోనే 3.50 లక్షల ఉద్యోగాలు పోయాయని ఆయన ప్రస్తావించారు.

మోదీ ప్రభుత్వం గొప్పగా చూపుతున్న తక్కువ ద్రవ్యోల్బణ రేటు.. రైతుల ఆదాయాలను పణంగా పెట్టి సాధించినదని తప్పుపట్టారు.

ఈ ఆర్థిక వ్యవస్థ మందగమనం మానవ కల్పిత సంక్షోభమని అభివర్ణించారు. దీని నుంచి దేశాన్ని గట్టెక్కించటం కోసం.. ప్రభుత్వం కక్షసాధింపు రాజకీయాలను పక్కనపెట్టి, వివేకవంతులు, ఆలోచనాపరులు అందరినీ సంప్రదించాలని విజ్ఙప్తి చేశారు.

మన్మోహన్ ప్రసంగం పూర్తి పాఠం ఇదీ...

''నేటి ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిస్థితి చాలా ఆందోళనకరంగా ఉంది. గత త్రైమాసిక స్థూల జాతీయోత్పత్తి వృద్ధి రేటు 5 శాతంగా ఉండటం.. మనం సుదీర్ఘ ఆర్ధిక మందగమనంలో చిక్కుకున్నామని సంకేతాలిస్తోంది.

అంతకన్నా వేగవంతమైన రేటుతో వృద్ధి చెందగల సామర్థ్యం భారతదేశానికి ఉంది. కానీ మోదీ ప్రభుత్వం అన్నిరకాలుగా భ్రష్టుపట్టించటం ఈ మందగమనానకి దారితీసింది.

ప్రత్యేకించి తయారీ రంగ వృద్ధి 0.6 శాతం దగ్గర కుంటుతూ ఉండటం నిస్పృహ కలిస్తోంది. పెద్ద నోట్లు రద్దు చేయటం, హడావుడిగా జీఎస్‌టీ అమలు చేయటం వంటి మానవ కల్పిత మహా తప్పిదాల నుంచి మన ఆర్థిక వ్యవస్థ ఇంకా కోలుకోలేదని ఇది తేటతెల్లం చేస్తోంది.

దేశీయ డిమాండ్ కుంగిపోయింది. వినియోగ వృద్ధి 18 నెలల కాలంలో అతి తక్కువగా ఉంది. సాధారణ జీడీపీ వృద్ధి 15 సంవత్సరాల కనిష్టానికి పడిపోయింది.

పన్ను ఆదాయాల్లో భారీ కొరత పడింది. ఒకవైపు చిన్న, పెద్ద వ్యాపారులందరినీ వేటాడుతుండటం.. పన్ను ఉగ్రవాదం అప్రతిహతంగా కొనసాగుతుండటంతో దీనికి తెరిపి కనిపించటం లేదు. పెట్టుబడిదారుల సెంటిమెంట్లు నిరుత్సాహంగా ఉన్నాయి. ఆర్థికవ్యవస్థ కోలుకోవటానికి ఇవి పునాదులు కావు.

మోదీ ప్రభుత్వ విధానాలు.. ఉద్యోగాలు లేని వృద్ధికి దారితీస్తున్నాయి. ఒక్క ఆటోమొబైల్ రంగంలోనే 3.50 లక్షల ఉద్యోగాలు పోయాయి. ఇదేతరహాలో అసంఘటిత రంగంలో భారీ ఎత్తున ఉద్యోగాలు పోతాయి. అది మన దుర్బల కార్మికులను దెబ్బతీస్తుంది.

గ్రామీణ భారతం పరిస్థితి దారుణంగా ఉంది. రైతులకు తగిన ధరలు అందటం లేదు....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

దేశ ఆర్థికవ్యవస్థ సుదీర్ఘ మందగమనంలో చిక్కుకుందని.. సాధారణ జీడీపీ వృద్ధిరేటు 15 ఏళ్ల కనిష్టానికి పడిపోయిందని.. మోదీ ప్రభుత్వం ఆర్థికవ్యవస్థను అన్ని రకాలుగా భ్రష్టుపట్టించటమే దీనికి కారణమని మాజీ ప్రధానమంత్రి మన్మోహన్‌సింగ్ విమర్శించారు.


కంటెంట్: మన్మోహన్ సింగ్, నరేంద్ర మోదీ (పాత చిత్రం)

వైరస్ వ్యాప్తి నియంత్రణకు ఎన్నో చర్యలు తీసుకుంటున్నప్పటికీ వ్యాక్సినేషన్ వేగం పెంచడం అత్యంత ప్రాధాన్యాంశమని చెబుతూ అందుకు గాను ఆయన 5 సూచనలు చేశారు.

నిర్మాణాత్మక సహకార స్ఫూర్తితో తన సలహాలను స్వీకరించాలని ఆయన కోరారు.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

మన్మోహన్ లేఖలో ఏముందంటే..

‘‘భారత్‌తో పాటు మిగతా దేశాలన్నీ కోవిడ్-19 మహమ్మారితో పోరాటం ప్రారంభించి ఏడాది దాటిపోయింది.

ఎంతోమంది తల్లిదండ్రులు ఈ ఏడాది కాలంలో తమ పిల్లలను చూడలేకపోయారు. తాతయ్యలు, అమ్మమ్మలు, నాన్నమ్మలు తమ మనమలు, మనమరాళ్లను చూడలేకపోయారు.

ఉపాధ్యాయులు తరగతి గదుల్లో తమ విద్యార్థులను చూడలేదు.

ఇక ఎంతోమంది తమ జీవనాధారాన్నే కోల్పోయారు.

కోట్లాది మంది పేదరికంలో చిక్కుకున్నారు.

ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఇప్పుడు తాజాగా మనమంతా చూస్తున్న కరోనావైరస్ సెకండ్ వేవ్‌తో తమ జీవితాలు మళ్లీ మామూలు స్థితికి ఎప్పుడొస్తాయా అని ప్రజలు ఎదురుచూస్తున్నారు’’ అని మన్మోహన్ తన లేఖలో రాశారు.

‘‘ఈ మహమ్మారితో పోరాటానికి మనం తప్పనిసరిగా చేయాల్సిన పనులు ఎన్నో ఉన్నాయి. అందులో ప్రధానమైనది వ్యాక్సినేషన్ వేగం పెంచడం.

ఈ విషయంలో నా వైపు నుంచి కొన్ని సూచనలు మీ దృష్టికి తీసుకొస్తున్నాను.. వాటిని పరిగణనలోకి తీసుకుంటారని ఆశిస్తున్నాను.

ఇవీ ఆ సూచనలు

1) వచ్చే ఆరు నెలల కాలానికి సరఫరా చేయడం కోసం వివిధ వ్యాక్సీన్ తయారీ కంపెనీలకు ఇచ్చిన ఆర్డర్ల వివరాలు బహిరంగపర్చాలి.

వచ్చే ఆరు నెలల కాలానికి వ్యాక్సీనేషన్ కోసం మనం పెట్టుకున్న టార్గెట్లకు అనుగుణంగా ముందస్తుగా ఆర్డర్లు ఇస్తే దాని ప్రకారం తయారీ సంస్థలు సరఫరా చేస్తాయి.

2) ఈ వ్యాక్సీన్ దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలకూ ఎలా పంపిణీ చేస్తారన్నదీ పారదర్శకంగా ప్రకటించాలి. కేంద్రం వద్ద అత్యవసరం కోసం 10 శాతం వ్యాక్సీన్ ఉంచొచ్చు. అది పోను మిగతాదంతా ఏ రాష్ట్రానికి ఎన్ని వస్తాయి.. ఎప్పుడు వస్తాయన్నది స్పష్టంగా ఉంటే దాన్నిబట్టి రాష్ట్రాలు ప్రణాళిక వేసుకుంటాయి.

3) అలాగే ఫ్రంట్ లైన్ వర్కర్స్ కేటగిరీలోకి ఎవరెవరు వస్తారన్నది రాష్ట్రాలే నిర్ణయించుకునేలా ఉండాలి. స్కూల్ టీచర్లు, బస్ డ్రైవర్లు, పంచాయతీల సిబ్బంది, లాయర్లు వంటివారిని కొన్ని రాష్ట్రాలు ఫ్రంట్ లైన్ వర్కర్లుగా గుర్తించి 45 ఏళ్ల కంటే తక్కువ వయసున్నా వ్యాక్సీన్ వేయాలనుకోవచ్చు. రాష్ట్రాలకు ఆ వెసులుబాటు ఉండాలి.

4) గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా భారత్ ప్రపంచంలోనే వ్యాక్సీన్ల తయారీలో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

దేశంలో కరోనావైరస్ అత్యంత వేగంగా వ్యాప్తి చెందుతున్న తరుణంలో మాజీ ప్రధాన మంత్రి మన్మోహన్ సింగ్ ప్రస్తుత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి లేఖ రాశారు.


కంటెంట్: మన్‌హటన్‌లోని న్యూయార్క్ ప్రెస్బిటేరియన్ అలెన్ హాస్పిటల్ ఎమర్జెన్సీ విభాగంలో మెడికల్ డైరక్టర్‌గా పని చేస్తున్న డాక్టర్ లోర్నా బ్రీన్ ఒంటి మీద గాయాలతో మరణించినట్లు పోలీసులు వెల్లడించారు.

''ఆమె తన విధుల నిర్వర్తించడానికి ప్రయత్నించింది. కానీ చివరికవే ఆమె ప్రాణాలు తీశాయి'' అని ఆమె తండ్రి డాక్టర్ ఫిలిప్ బ్రీన్ 'న్యూయార్క్ టైమ్స్'కు చెప్పారు.

అమెరికాలో 63వేలమందికి పైగా కరోనా వైరస్‌తో మృతి చెందగా ఒక్క న్యూయార్క్ సిటీలోనే 18,000 మంది చనిపోయారు.

తన కూతురికి మానసిక సమస్యలేవీ లేవని ఆమె తండ్రి డాక్టర్ బ్రీన్ అన్నారు. వర్జీనియాలో చార్లోట్స్ విల్లేలో ఆమె తన కుటుంబంతో కలిసి నివసిస్తోందని, అక్కడే ఆమె చనిపోయిందని తండ్రి వెల్లడించారు.

"డాక్టర్‌గా విధులు నిర్వహిస్తుండగా లోర్నా బ్రీన్ కరోనావైరస్ బారినపడింది. చికిత్స తీసుకుని, పది రోజుల తర్వాత కోలుకోవడంతో మళ్లీ విధులకు హాజరైంది" అని ఆమె తండ్రి తెలిపారు.

ఆమెను చార్లొట్స్ విల్లేలోని తన ఇంటికి తీసుకొచ్చే విషయంలో కుటుంబ సభ్యులు జోక్యం చేసుకోకముందే ఆసుపత్రి సిబ్బంది ఆమెను ఇంటికి పంపారని తండ్రి డాక్టర్ బ్రీన్ చెప్పారు.

చివరిసారిగా తనతో మాట్లాడినప్పుడు ఆమె ఎంతో వేదనలో ఉన్నట్లు అనిపించిందని, అంబులెన్స్‌ల నుంచి దింపేలోపే కోవిడ్-19 రోగులు ఎలా చనిపోతున్నారో తనకు వివరించిందని డాక్టర్ బ్రీన్ చెప్పారు.

మన్‌హటన్‌లో 200 పడకల ఆసుపత్రిలో డజన్ల కొద్దీ కరోనావైరస్ రోగులు చికిత్స పొందుతున్నారు.

''కరోనావైరస్‌పై పోరాటంలో ఆమె ముందు వరసలో నిలిచారు. ఆమె చేసిన సేవలకు తగిన గుర్తింపు ఇవ్వండి. ఆమె కూడా అందరిలాగే మరణించింది'' అని న్యూయార్క్ టైమ్స్‌తో డాక్టర్ బ్రీన్ వ్యాఖ్యానించారు.

న్యూయార్క్ టైమ్స్ పత్రిక చెప్పినదాని ప్రకారం, డాక్టర్ లోర్నా బ్రీన్ క్రైస్తవ మతాచారాలను నిష్ఠగా పాటించేవారు. కుటుంబం అంటే ఆమెకు ఎంతో ప్రేమ. స్కీయింగ్‌లో మంచి అనుభవమున్న ఆమెకు సల్సా డాన్స్ అంటే ఎంతో ఇష్టం. వారానికోసారి ఆమె వృద్ధాశ్రమంలో స్వచ్ఛంద సేవ చేసేవారు.

అత్యవసర సేవల విభాగంలాంటి ఒక కష్టతరమైన విధులు నిర్వహించేచోట డాక్టర్ బ్రీన్ ఒక యోధురాలిగా పనిచేసి ఉన్నత ప్రమాణాలు నెలకొల్పారని న్యూయార్క్ ప్రెస్బిటేరియన్ ఆసుపత్రి ఒక ప్రకటనలో వెల్లడించింది.

చార్లోట్స్ విల్లే పోలీసులు కూడా ఆమెను ఒక యోధురాలిగా మీడియా ప్రకటనలో కీర్తించారు.

ఏప్రిల్ 26న తమకు కాల్ రాగానే డాక్టర్ లోర్నా బ్రీన్‌ను చికిత్స కోసం స్థానిక ఆసుపత్రికి...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అమెరికాలో కరోనావైరస్‌పై యుద్ధంలో ముందుండి పోరాడిన న్యూయార్క్‌కు చెందిన ఓ మహిళా డాక్టర్ ఆత్మహత్యకు పాల్పడ్డారు.


కంటెంట్: మన‌కు ముందున్న వ‌స్తువులా.. ప్రేమ భ‌విష్య‌త్తులో ఇలా ఉండ‌బోతుంద‌ని చెప్ప‌లేం. "మ‌నం కేవ‌లం భావోద్వేగంతో, ఆధ్యాత్మికంగా, భౌతిక అంశాల‌కు అతీతంగా ప్రేమించ‌గ‌లం" అని దిల్లీకి చెందిన ప‌ప్స్ రాయ్ చెప్పారు. త‌న‌ను తాను "రెబ‌ల్ విత్ అవుట్ ఎ కాజ్"గా ఆయ‌న చెప్పుకొంటారు.

ప్రేమ, సెక్స్ రెండూ భిన్న‌మైన‌వ‌ని ఆయ‌న అంటారు.

డేటింగ్‌లో క‌రోనావైర‌స్ లాక్‌డౌన్ విప్ల‌వాత్మ‌క మార్పులు తీసుకొచ్చింది. ఒక త‌రం ముందుకు వెళ్లిన‌ట్లు అనిపిస్తోంద‌ని ప్ర‌ముఖ డేటింగ్ యాప్స్ చెబుతున్నాయి. ప్ర‌జ‌లు మార్పుల‌కు అల‌వాటు ప‌డిపోతున్నారని అంటున్నాయి..

లాక్‌డౌన్ స‌మ‌యంలో వీడియో డేట్‌లు విప‌రీతంగా పెరిగాయ‌ని ఇ-హార్మొనీ, ఒకేక్యూపిడ్, మ్యాచ్ లాంటి డేటింగ్ యాప్స్ చెబుతున్నాయి.

లాక్‌డౌన్ ఆంక్ష‌లు స‌డ‌లించ‌డంతో ప్రేమికుల్ని ఆక‌ట్టుకొనేందుకు రెస్టారెంట్లు, కెఫెలు కొత్త మార్గాల‌తో ముందుకు వ‌స్తున్నాయి. డేట్ నైట్లు కూడా త్వ‌ర‌లో తిరిగి రాబోతున్నాయి. అయితే సామాజిక దూరంతోపాటు గాజు అద్దాల‌తో అడ్డుగోడ‌లు కొన్నిసార్లు త‌ప్ప‌నిస‌రి కావొచ్చు.

రాయ్ త‌న అపార్ట్‌మెంట్‌లో ఫోన్‌తోనే గ‌డ‌పాల్సి వ‌స్తోంది. త‌న ప్రేమ ఎక్క‌డో ఒక‌చోట ఉండే ఉంటుంద‌ని ఆయ‌న వ్యాఖ్యానించారు.

"ఇప్పుడు మ‌నం చేయాల్సింద‌ల్లా.. ఇంతవ‌ర‌కు ఎలా ప్రేమించుకున్నామో మ‌ర‌చిపోవ‌డ‌మే"

త‌ను ప్రేమించే పురుషుడి‌తో రైలులో ఓ సుదూర ప్రాంతానికి వెళ్లి, వారాంతం గ‌డిపేందుకు లాక్‌డౌన్‌కు ముందు ఆయ‌న రెండు టికెట్లు బుక్ చేశారు.

అయితే నెల రోజుల‌పాటు ఆయ‌న ఇంటిలోనే ఉండిపోవాల్సి వ‌చ్చింది. మ‌ళ్లీ ఆయ‌న ఏప్రిల్‌లోనే దిల్లీ వ‌చ్చారు. భ్ర‌మ‌ల‌న్నీ తొల‌గిపోయాయి. ఇద్ద‌రు ఒక‌రికొక‌రు చాలా ఇష్ట‌ప‌డ్డారు. అయితే నేడు వారి మ‌ధ్య సామాజిక దూరం.. ద‌రిచేర‌ని దూరంగా మారిపోయింది.

ఇప్పుడు దిల్లీలో మొబైల్ ఫోన్‌తో ఆయ‌న క‌లిసి ఉంటున్నారు. ఆ మొబైల్‌లో త‌న కోసం కొంద‌రు ప్రేమికులు ఎదురుచూస్తున్నారు. వారు త‌ర‌చూ చాట్ చేస్తుంటారు. అప్పుడ‌ప్పుడు ఆన్‌లైన్ వీడియోల్లోనే ప్రేమ‌ను పండించుకుంటారు.

మ‌తం, ప‌ర్య‌టకం లాంటి చాలా అంశాల భ‌విష్యత్‌ను మ‌నం ఊహించ‌గ‌లం. ఇప్ప‌టికే ప్రార్థ‌నా మందిరాలు తెర‌చుకున్నాయి. పాఠ‌శాల‌లు కూడా... కొన్ని ఆంక్ష‌ల‌తో ప‌ర్యాట‌కాన్నీ అనుమ‌తించారు.

మ‌రి ప్రేమ? ఇది పూర్తిగా భిన్న‌మైన అంశం. యూకేలో లాక్‌డౌన్ మొద‌లైన‌ప్పుడు.. జంట‌ల‌ను క‌లిసే ఉండాల‌ని ప్ర‌భుత్వం సూచించింది. ఒక‌రి కోసం మ‌రొక‌రు వారివారి ఇళ్ల‌కు వెళ్తే.....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

వైర‌స్ కంటే ప్రేమ గొప్ప‌ద‌ని అంద‌రూ అంటారు. బ‌హుశా ప్ర‌స్తుతం అది నిజ‌మేనేమో. క‌రోనావైర‌స్‌ను త‌ట్టుకొని ప్రేమ నిల‌బ‌డుతుందేమో.


కంటెంట్: మమతా బెనర్జీ ప్రభుత్వం గతంలో పశ్చిమ బెంగాల్ పేరును ఇంగ్లిష్‌లో బెంగాల్‌గా, హిందీలో బంగాల్‌గా, బెంగాలీలో బంగ్లాగా మారుస్తూ తీర్మానం చేసి కేంద్రానికి పంపింది.

అయితే, మూడు భాషల్లో రాష్ట్రం పేరు వేర్వేరుగా ఉండటంపై కేంద్రం అభ్యంతరం తెలిపింది. రాష్ట్రం పేరు ఒకే విధంగా ఉండేలా చూడాలని సూచించింది.

దీంతో మూడు భాషల్లోనూ పశ్చిమ బెంగాల్ పేరును బంగ్లాగా మార్పుచేస్తూ మమతా బెనర్జీ ప్రభుత్వం తాజాగా తీర్మానం చేసింది.

ఇంతకీ పేరు ఎందుకు మార్చుతున్నారు?

‘ప్రపంచానికి బెంగాల్‌గా పరిచయమున్న ప్రాంతాన్ని అధికారికంగా కూడా అలాగే పిలవాలి. సగటు బెంగాలీల కోరిక కూడా అదే’ అని ఒక సందర్భంలో మమతా బెనర్జీ పేర్కొన్నారు.

‘దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాల పేర్లను ఇంగ్లిష్ వర్ణమాల ప్రకారం పరిశీలిస్తే పశ్చిమ బెంగాల్ (వెస్ట్ బెంగాల్) పేరు చివరి స్థానంలో ఉంటోంది. దీంతో ఎప్పుడైనా అన్ని రాష్ట్రాలు సమావేశమైనప్పుడు చివరిస్థానంలో పశ్చిమ బెంగాల్ నిలవాల్సి వస్తోంది. దాని వల్ల ఒక్కోసారి రాష్ట్రం తరఫున వివిధ వేదికల్లో పాల్గొంటున్నవారికి సరైన అవకాశాలు దక్కడం లేదు. పేరు మార్పు వల్ల ఈ పరిస్థితి కూడా మారుతుంది’ అని ఈ రాష్ర్ట అసెంబ్లీలో తీర్మానం ఆమోదం సమయంలో వివిధ పార్టీల నేతలు అభిప్రాయపడ్డారు.

బ్రిటిష్ పాలనాకాలంలో బంగ్లా ప్రాంతాన్ని రెండుగా విభజించి ఒక ప్రాంతాన్ని బంగ్లాదేశ్‌లో కలిపారు. దాన్ని తూర్పు బెంగాల్‌గా పిలిచారు. భారత్‌లో ఉన్న ప్రాంతం అప్పటి నుంచి పశ్చిమ బెంగాల్ (వెస్ట్ బెంగాల్)గా స్థిరపడింది.

బ్రిటిష్ పాలన నుంచే పేర్ల మార్పు

స్వతంత్ర భారత్‌లోనే కాదు అంతకుముందు బ్రిటిష్ పాలనలోనూ రాష్ట్రాల పేర్లు మార్చారు.

భారత్, పాక్ విభజన సమయంలో పంజాబ్ ప్రాంత విభజన బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి చాలా క్లిష్టంగా మారింది. రాడ్‌క్లిఫ్ కమిషన్ సూచన మేరకు ముస్లింలు అత్యధికంగా ఉండే ప్రాంతాన్ని వెస్ట్ పంజాబ్‌గా విభజించి పాకిస్తాన్‌లో కలిపారు.

హిందువులు, సిక్కులు అధికంగా ఉండే ప్రాంతాన్ని ఈస్ట్ పంజాబ్‌గా పేరు మార్చి భారత్‌లో ఉంచారు. రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చాక ఈస్ట్ పంజాబ్ ప్రాంతాన్ని పంజాబ్‌గా మార్చారు.

నాటి యునైటెడ్ ప్రావిన్స్ నేటి ఉత్తర్ ప్రదేశ్

1947 తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వం రాంపూర్, బనారస్, తెహ్రీ- గర్వాల్ సంస్థానాలను కలిపి యునైటెడ్ ప్రావిన్స్‌గా రూపొందించింది. రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చాక ఆ ప్రావిన్స్‌ను ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌గా మార్చింది.

మధ్య భారత్ నుంచి మధ్య ప్రదేశ్‌గా..

భారత...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

పశ్చిమ బెంగాల్ పేరును బంగ్లాగా మార్చుతూ తాజాగా ఆ రాష్ట్ర అసెంబ్లీ ఏకగ్రీవంగా తీర్మానం చేసింది. పార్లమెంట్ ఆమోదం పొందితే ఇకపై అధికారికంగా పశ్చిమ బెంగాల్ పేరు బంగ్లాగా మారుతుంది.


కంటెంట్: మమతా బెనర్జీ, కేసీఆర్, నవీన్ పట్నాయక్

కేసీఆర్ ఆదివారం బిజూ జనతాదళ్(బీజేడీ) అధ్యక్షుడు, ఒడిశా ముఖ్యమంత్రి నవీన్ పట్నాయక్‌ను, సోమవారం తృణమూల్ కాంగ్రెస్ అధినేత, పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీని కలిశారు. సమాజ్‌వాదీ పార్టీ, బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ అధినేతలు అఖిలేశ్ యాదవ్, మాయావతిలతోనూ భేటీ కానున్నారు.

వివిధ పార్టీల నాయకులతో కేసీఆర్ వరుస సమావేశాలు, కొన్ని నెలల్లో సార్వత్రిక ఎన్నికల నేపథ్యంలో ఫెడరల్ ఫ్రంట్‌పై చర్చ ఊపందుకుంటోంది. బీజేపీ లేదా కాంగ్రెస్ భాగస్వామ్యంగాని, బయటి నుంచి మద్దతుగాని లేకుండా కేంద్రంలో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయడం సాధ్యమా, కాదా అనే అంశం మరోసారి చర్చనీయమైంది.

ఏదైనా పార్టీ లేదా కూటమి కేంద్రంలో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయాలంటే లోక్‌సభలో 543 స్థానాలకుగాను కనీసం 272 స్థానాలు ఉండాలి.

బీజేపీ, కాంగ్రెస్ కాకుండా ఇతర పార్టీలతో కూడిన కూటమి ఏదైనా ఈ '272' మ్యాజిక్ ఫిగర్‌ను అందుకోగలదా అనే ప్రశ్నే మౌలికమైనది.

స్థూలంగా చెబితే బీజేపీ, కాంగ్రెస్ రెండూ గెలిచిన స్థానాల  మొత్తం 272కు లోపు ఉండి, కనీస మెజారిటీకి అవసరమైన స్థానాలను గెలుచుకొన్న పార్టీలన్నీ ఏకతాటిపైకి వస్తేనే బీజేపీ, కాంగ్రెస్ ప్రమేయం లేని ప్రభుత్వం ఏర్పడగలదు. ఇది ఆచరణలో సాధ్యమవుతుందా, కాదా?

డిసెంబరు 10న దిల్లీలో జరిగిన విపక్షాల సమావేశంలో పాల్గొన్న కాంగ్రెస్ అగ్రనేతలు సోనియా గాంధీ, మన్మోహన్ సింగ్, రాహుల్ గాంధీ, జేడీఎస్ అధినేత హెచ్‌డీ దేవెగౌడ, టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబునాయుడు, టీఎంసీ అధినేత మమతా బెనర్జీ, డీఎంకే అగ్రనేత ఎంకే స్టాలిన్, ఎన్‌సీపీ అధినేత శరద్ పవార్, ఆప్ అధినేత అరవింద్ కేజ్రీవాల్, సీపీఎం ప్రధాన కార్యదర్శి సీతారాం ఏచూరి, నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ అధినేత ఫరూక్ అబ్దుల్లా తదితరులు

దిల్లీలోని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం(జేఎన్‌యూ) ప్రొఫెసర్ చంగవల్లి శివరామమూర్తి బీబీసీతో మాట్లాడుతూ- ఫెడరల్ ఫ్రంట్ ప్రతిపాదన మంచిదేనని, కానీ కాంగ్రెస్, బీజేపీ ప్రమేయం లేకుండా ప్రభుత్వ ఏర్పాటు అసాధ్యమని చెప్పారు. దీనిని ముందుకు తీసుకెళ్లడంలో చాలా అవరోధాలున్నాయనీ అభిప్రాయపడ్డారు.

''ఈ కూటమికి ఎవరు నాయకత్వం వహిస్తారు, అజెండా ఏమిటి, భాగస్వామ్య పక్షాల మధ్య ఏకాభిప్రాయం సాధించడం, సుస్థిర ప్రభుత్వంపై ప్రజలకు నమ్మకం కలిగించడం, ఎన్నికల తర్వాత కూడా భాగస్వామ్య పక్షాలన్నీ ఐక్యంగా ఉండగలగడం లాంటి అంశాల్లో కూటమికి సవాళ్లు ఉన్నాయి'' అని ఆయన చెప్పారు.

తృణమూల్ కాంగ్రెస్, డీఎంకే,...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కాంగ్రెస్, బీజేపీలపై ఆధారపడని ఫెడరల్ ఫ్రంట్(సమాఖ్య కూటమి) ఏర్పాటు చేస్తామని తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి అధ్యక్షుడు, తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల  చంద్రశేఖర్‌రావు  చెబుతున్నారు. ఈ కూటమి ఏర్పాటు ప్రయత్నాల్లో భాగంగా ఆయన దేశవ్యాప్తంగా పర్యటిస్తున్నారు.


కంటెంట్: మమతా బెనర్జీ, శుభేందు అధికారి

ఈ రాష్ట్ర ఎన్నికలపై అందరి దృష్టి ఉండడానికి.. కేంద్రంలో అధికారంలో ఉన్న బీజేపీ, పదేళ్ల నుంచీ రాష్ట్రాన్ని పాలిస్తున్న తృణమూల్ కాంగ్రెస్ మధ్య హోరాహోరీ పోటీ ఉండడమే ప్రధాన కారణం.

బీజేపీ ఎన్నికల కోసం తన మొత్తం బలమంతా ఉపయోగిస్తోంది, ఎన్నికల ప్రచారానికి ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, అమిత్ షా సహా ఎంతోమంది కేంద్ర మంత్రులు బెంగాల్ చేరుకుంటున్నారు.

అటు, తృణమూల్ నుంచి మమతా బెనర్జీ మూడోసారి అధికారం దక్కించుకోవాలని పోటీ పడుతుంటే, 34 ఏళ్ల పాటు అధికారంలో ఉన్న వామపక్షాలు కూడా కాంగ్రెస్‌తో కలిసి ఎన్నికల బరిలోకి దిగాయి.

పశ్చిమ బెంగాల్ ఎన్నికలకు సంబంధించి ముఖ్యమైన కొన్ని విషయాలు.

పశ్చిమ బెంగాల్ ఎన్నికలు ఎప్పుడు

పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల పోలింగ్ మార్చి 27 నుంచి ప్రారంభమవుతుంది. ఇవి 8 దశల్లో ఏప్రిల్ 29 వరకూ జరుగుతాయి. తర్వాత మేలో ఫలితాలు ప్రకటిస్తారు.

ఈసారి పోలింగ్ 8 దశల్లో నిర్వహించడంపై రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు. ఇలా నిర్వహించి బీజేపీకి లబ్ధి చేకూర్చాలని ఎన్నికల సంఘం ప్రయత్నిస్తోందని ఆరోపించారు.

ఎన్నికల సంఘం మాత్రం పండుగలు, కోవిడ్-19 ప్రొటోకాల్ దృష్టిలో పెట్టుకునే పోలింగ్ 8 దశల్లో నిర్వహిస్తున్నట్లు చెప్పింది.

అయితే, బీజేపీ మాత్రం ఎన్నికల సంఘం ప్రకటనను స్వాగతించింది. 8 దశల్లో బెంగాల్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలను నిష్పక్షపాతంగా నిర్వహించవచ్చని చెప్పింది.

ఎన్ని స్థానాలకు ఎన్నికలు జరుగుతున్నాయి

పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీలోని మొత్తం 294 స్థానాలకు ఎన్నికలు జరుగుతున్నాయి.

ఒక పార్టీ లేదా కూటమి రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయడానికి, సగం అంటే 148 సీట్లు గెలుచుకోవాల్సి ఉంటుంది.

పశ్చిమ బెంగాల్లో ఎంతమంది ఓటర్లు ఉన్నారు

పశ్చిమ బెంగాల్లో మొత్తం 7,32,94,980 మంది నమోదైన ఓటర్లు ఉన్నారు.

ఏ దశలో ఎన్ని  స్థానాలకు ఎన్నికలు

ప్రధాన అభ్యర్థులు ఎవరు

పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో చాలామంది ప్రముఖులు పోటీలో నిలిచారు.

ఈ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో బీజేపీ ఇప్పటివరకూ ఐదుగురు ఎంపీలను అభ్యర్థులుగా నిలిపింది.

కేంద్ర మంత్రి బాబుల్ సుప్రియో టాలీగంజ్ స్థానం నుంచి, ఎంపీ లాకెట్ చటర్జీ చుంచురా స్థానం నుంచి, ఎంపీ నిసిత్ ప్రమాణిక్ దిన్‌హాటా స్థానం నుంచి, రాజ్యసభ ఎంపీ స్వపన్ దాస్‌గుప్తా తారకేశ్వర్ స్థానం నుంచి, ఎంపీ జగన్నాథ్ సర్కార్ శాంతిపూర్ స్థానం నుంచి పోటీచేస్తున్నారు.

వీరితోపాటూ బీజేపీకి చెందిన...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

త్వరలో జరగనున్న ఐదు రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో అన్నిటికంటే ఎక్కువగా పశ్చిమ బెంగాల్ గురించే చర్చ జరుగుతోంది.


కంటెంట్: మముజు ఆసుపత్రి భవనంలో కొన్ని భాగాలు కూలిపోయాయి

పాక్షికంగా కూలిపోయిన సులవేసి ఆసుపత్రి శిథిలాల మధ్య చిక్కుకుపోయిన వారికోసం రక్షక బృందాలు గాలిస్తున్నాయి.

శుక్రవారం ఉదయం రిక్టర్ స్కేల్‌పై 6.2 తీవ్రతతో ప్రకంపనలు వచ్చాయి. వందల సంఖ్యలో జనం గాయపడ్డారు. వేలమంది నిరాశ్రయులయ్యారు.

ఇండోనేసియాలో ఎక్కువగా భూకంపాలు, సునామీలు సంభవిస్తుంటాయి. 2018లో సులవేసిలో వచ్చిన తీవ్ర భూకంపం కారణంగా 2,000 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

మముజు పట్టణంలో మిత్ర మనకర్ర ఆసుపత్రి భవనంలో కొన్ని భాగాలు కూలిపోవడంతో ఆరుగురు రోగులు, వారి కుటుంబ సభ్యులు శిథిలాల మధ్య చిక్కుకుపోయారని స్థానిక మీడియా తెలిపింది.

చిక్కుకున్నవారిని కాపాడే ప్రయత్నం చేస్తున్నామని మముజు రక్షక బృందానికి చెందిన అరియంటో ఏఎఫ్‌పీ వార్తా సంస్థకు తెలిపారు.

నగరంలో కనీసం 26మంది చనిపోయుంటారని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. కానీ, కూలిన భవనాల కింద చిక్కుకుని ప్రాణాలు కోల్పోయిన వారి సంఖ్య అంతకన్నా ఎక్కువే ఉండొచ్చని రక్షక బృందం తెలిపింది.

మజేన్ నగరానికి ఈశాన్యంగా ఆరు కిలోమీటర్ల దూరంలో, భూమిలోపల పది కిలోమీటర్ల లోతులో భూకంప కేంద్రాన్ని గుర్తించారు. మజేన్ నగరంలో ఎనిమిది మంది మరణించారని, వందలాది మంది గాయపడ్డారని మొదట వచ్చిన రిపోర్ట్స్ తెలిపాయి.

శిథిలాలకింద అనేకమంది చిక్కుకుపోయి ఉంటారని అంచనా వేస్తున్నారు

శుక్రవారం తెల్లవారు జామున స్థానిక సమయం 1.00కు దాదాపు ఏడు సెకన్ల పాటు ప్రకంపనలు సంభవించాయి.

అక్కడి ప్రభుత్వం సునామి హెచ్చరికలేమీ జారీ చేయలేదు. కానీ, అనేకమంది భయంతో తమ ఇళ్లను వదిలిపెట్టి సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలిపోయారని సమాచారం.

తీవ్రంగా దెబ్బ తిన్న వాటిల్లో కొన్ని ఇళ్లు, హోటళ్లు, గవర్నర్ ఆఫీస్, ఒక మాల్ ఉన్నాయని స్థానిక రిపోర్టులు చెబుతున్నాయి.

అయితే, తీవ్ర భూకంపానంతర ప్రకంపనలు సంభవించే అవకాశం ఉందని, ఫలితంగా సునామీ వచ్చే అవకాశం కూడా లేకపోలేదని అధికారులు హెచ్చరించారు.

ఇండోనేసియాలో తరచూ భూకంపాలు సంభవిస్తుంటాయి. ఎందుకంటే ఆ దేశం భౌగోళికంగా 'రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్' అనే గీత మీద ఉంది. ఈ గీత మీద తరచూ భూకంపాలు, అగ్నిపర్వత విస్పోటనాలు సంభవిస్తుంటాయి.

2004లో సుమత్రా దీవుల్లో భూకంప సంభవించి, సునామీకి కారణమైంది. హిందూ మహా సముద్రం తీర ప్రాంతంలో 2,26,000మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఒక్క ఇండోనేషియాలోనే 1,20,000 కన్నా ఎక్కువమంది మరణించారు.

ఇండోనేషియాలో తరచూ భూకంపాలు సంభవిస్తుంటాయి

ఇవి కూడా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఇండోనేసియాలోని సులవేసి ద్వీపంలో భారీ భూకంపం సంభవించింది. కనీసం 34మంది చనిపోయుంటారని అంచనా.


కంటెంట్: మమ్ మిహ్వా

ఓ మహిళ దేశం వదలి పారిపోతే ఆమె సోదరిని అరెస్టు చేసి చిత్ర హింసలు పెట్టారు. ఆమెతో సమాధులకు గోతులు తవ్వించారు.

మి రి యోంగ్ పదిహేనేళ్ల క్రితం ఉత్తర కొరియాలో ఓ ప్లాస్టిక్ ఫ్యాక్టరీని నిర్వహించేవారు. ఓ రోజు ఆమె సోదరి కుటుంబం ఉత్తర కొరియా నుంచి దక్షిణ కొరియాకు పారిపోయింది.

అక్కడికి వెళ్లాక తామెవరన్న విషయాన్ని మి రి యోంగ్ సోదరి ఓ టీవీ ఛానెల్‌తో పంచుకున్నారు. దాంతో ఉత్తర కొరియాలో ఉండే మి రి యోంగ్ జీవితం ఊహించని మలుపు తిరిగింది.

సోదరి దేశం వదిలి వెళ్లడంతో తమ దేశంలో ఉండే మి రి యోంగ్‌ను ఉత్తర కొరియా అధికారులు అరెస్టు చేశారు.

ఉత్తర కొరియాలో ఒకరు పారిపోతే మరొకరికి చిత్రహింస

జైల్లో నిర్బంధించి చిత్రహింసలకు గురిచేశారు. జైల్లో చనిపోయిన వారిని పూడ్చడానికి గోతులు తవ్వించి ఆమెతోనే ఖననం చేయించారు. ఆ సమయంలో అనుభవించిన వేదనను మాటల్లో చెప్పలేనంటారు మి రి యోంగ్.

‘నన్ను కొన్నాళ్లపాటు జైల్లో చిత్ర వధ చేశారు. అక్కడ పోలీసుల చేతిలో దెబ్బలు తిని చనిపోయిన వారిని నాతోనే ఖననం చేయించేవారు.

నేను బయటికొచ్చాక నా భర్తతో విడాకులిప్పించారు. సొంతూరి నుంచి నన్ను దూరంగా పంపించారు.

నా కూతుర్ని కూడా నా వెంట రానివ్వలేదు. దాంతో నేను చైనా పారిపోవాలని నిర్ణయించుకున్నా’ అంటూ తన బాధల్ని గుర్తు చేసుకుంటారు మి రి యోంగ్.

1953లో కొరియా యుద్ధం ముగిశాక 30వేల మందికి పైగా ఉత్తర కొరియన్లు దక్షిణ కొరియాకు పారిపోయారు

సోదరి సహాయంతో మి రి యోంగ్ ఉత్తర కొరియా నుంచి పారిపోయి దక్షిణ కొరియాలో అడుగుపెట్టారు.

అక్కడ బతుకుదెరువు కోసం ఓ రెస్టారెంట్‌లో రోజుకు పదిహేను గంటల పాటు పనిచేసేవారు.

ఉత్తర కొరియాలో జీవితం నరకప్రాయమనీ, తన కూతురు ఇప్పటికీ అక్కడే చిక్కుకుపోయిందనీ అంటారు మి రి యోంగ్.

1953లో కొరియా యుద్ధం ముగిశాక 30వేల మందికి పైగా ఉత్తర కొరియన్లు దక్షిణ కొరియాకు పారిపోయారు. వాళ్లంతా ఉత్తర కొరియాలో నానా ఇబ్బందులూ పడి అక్కడ జీవించలేక చైనా మీదుగా దక్షిణ కొరియాలో అడుగు పెట్టారు.

వలసదారుల్లో చాలామంది ఇప్పటికీ ఉత్తర కొరియాపైన తీవ్ర ఆగ్రహంతో ఉన్నారు. తాము తప్పించుకోగలిగినా తమ బంధువులు చాలామంది క్లిష్టమైన పరిస్థితుల్లో ఆ దేశంలో బతుకుతున్నారని వారు చెబుతారు. వాళ్లలో చాలామంది తమ బంధువుల్ని ఉత్తర కొరియా నుంచి బయట పడేయాలని ఇప్పటికీ ప్రయత్నిస్తున్నారు.

ఉత్తర కొరియాలో మనుషులు రోబోల్లా జీవిస్తారనీ, వారికి అక్కడ ఏమాత్రం గౌరవం దక్కదనీ చెబుతారు మమ్ మిహ్వా అనే మరో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఉత్తర కొరియాలో తప్పు చేసిన వాళ్లకే కాదు, చేయని వాళ్లకూ చిత్రహింసలు తప్పట్లేదు.