కంటెంట్: మీకు వాళ్ల పేర్లు పెద్దగా తెలియ‌క‌పోవ‌చ్చు. కానీ, ఆ ఇద్దరు మ‌హిళా ఆవిష్కర్తలే.. మ‌నం రోజూ వాడే ప్రతి వ‌స్తువు, సాంకేతికత వెన‌క ఉన్నారు.

‘‘బీబీసీ 100 విమెన్ ఛాలెంజ్’’లో భాగంగా ప్రపంచ న‌లుమూల నుంచి గొప్ప మ‌హిళల గురించి బీబీసీ క‌థ‌నాలు అందిస్తోంది.

ఈ సంద‌ర్భంగా మ‌హిళ‌లు ప్రపంచానికి అందించిన 8 అద్భుత ఆవిష్కరణల గురించి తెలుసుకుందాం.

1.  కంప్యూటర్ సాఫ్ట్‌వేర్ - గ్రేస్ హాపర్

రెండో రెండో ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో అమెరికా నేవీలో చేరిన గ్రేస్ హాపర్.. అక్కడే కొత్త కంప్యూర్ మార్క్1ను తీర్చిదిద్దడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. అ

ప్పుడే ప్రోగ్రామింగ్ కోడ్‌ను కంప్యూటర్ భాషలోకి అనువాదం చేసే కంపైలర్ సాఫ్ట్‌వేర్ టూల్స్‌ను అభివృద్ధి చేశారు.

సాఫ్ట్‌వేర్ అప్లికేషన్లలో డి-బగ్గింగ్ అనే పదాన్ని ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చింది కూడా గ్రేస్ హాపరే. 79 ఏళ్ల వ‌య‌సు వ‌చ్చే వ‌ర‌కూ ఆమె కంప్యూట‌ర్ అభివృద్ధి కోసం ప‌నిచేశారు.

అందుకే అంతా ఆమెను 'అమేజింగ్ గ్రేస్' అని పిలుస్తుంటారు.

2. కాల‌ర్ ఐడీ, కాల్ వెయిటింగ్- డా.షెర్లీ ఆన్ జాక్సన్

ఫోన్ కాల్ ఎవ‌రి నుంచి వ‌స్తుందో తెలిపే కాల‌ర్ ఐడి, మ‌నం ఒక‌రితో మాట్లాడుతున్నప్పుడు మ‌రో కాల్ వ‌స్తే తెలిపే కాల్ వెయిటింగ్ ఫీచర్లను ఈమె అభివృద్ధి చేశారు.

భౌతిక శాస్త్రంలో శాస్త్రవేత్త అయిన డా. షెర్లీ.. టెలికాం రంగంలో అనేక ప‌రిశోధ‌న‌లు చేశారు.

ఫైబ‌ర్ ఆప్టిక్ కేబుల్, ఫ్యాక్స్ మెషీన్లు, సోలార్ బ్యాట‌రీల త‌యారీ వెన‌క ఈమె ప‌రిశోధ‌నలే కీల‌కం.

అమెరికాలోని ప్రఖ్యాత మ‌సాచూసెట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాల‌జీ నుంచి డాక్టరేట్ అందుకున్న తొలి ఆఫ్రిక‌న్-అమెరిక‌న్.

3. వాహ‌నాల గ్లాస్ వైప‌ర్- మేరీ ఆండర్సన్

1903లో మేరీ ఆండర్సన్  న్యూయార్క్‌లో పర్యటిస్తున్నారు. చ‌లికాలం కావ‌డంలో త‌న కారు అద్దాల‌పై మంచు ప‌డుతోంది.

ఆ మంచును తొల‌గించేందుకు డ్రైవ‌ర్ మాటిమాటికీ కారును ఆపి, బ‌య‌ట‌కు వెళ్తున్నాడు. దాంతో కారులో ఉన్న వారూ చ‌లికి వ‌ణికిపోతున్నారు.

ఆ సమస్యకు ప‌రిష్కారం గురించి ఆలోచించిన మేరీ ఆండర్సన్.. రబ్బరుతో గ్లాస్ వైప‌ర్‌ను త‌యారు చేశారు.

దానిపై 1903లోనే ఆమె పేటెంట్ హక్కులూ పొందారు.

4.   అంతరిక్ష కేంద్రం బ్యాటరీలు- ఓల్గా డి గాన్జలెజ్ సనాబ్రియా

అత్యధిక బ్యాకప్ ఇచ్చే నికెల్-హైడ్రోజన్ బ్యాటరీల సాంకేతికతను 1980లోనే ఓల్గా అభివృద్ధి చేశారు.

ఈ బ్యాటరీలను అంతరిక్ష కేంద్రాల్లో వినియోగిస్తారు.

ప్రస్తుతం నాసా పరిశోధనా కేంద్రంలో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రముఖ ఆవిష్కర్తల పేర్లు చెప్పమని అడిగితే.. చాలామంది థామ‌స్ ఎడిస‌న్.. మార్కోనీ..  గ్రాహం బెల్‌ల పేర్లతో ప్రారంభిస్తారు. మ‌రి మేరీ ఆండర్సన్.. అన్ త్సుక‌మోటోల సంగ‌తేంటి?


కంటెంట్: మీకు వాళ్ల పేర్లు పెద్ద‌గా తెలియ‌క‌పోవ‌చ్చు. కానీ ఆ ఇద్ద‌రు మ‌హిళ‌లు ఆవిష్క‌ర్త‌లే. మ‌నం రోజూ వాడే ప్ర‌తి వ‌స్తువు, సాంకేతిక ఆవిష్క‌రణ‌ల వెనుక వారున్నారు.

''బీబీసీ 100 విమెన్ ఛాలెంజ్''లో భాగంగా ప్ర‌పంచ న‌లుమూల నుంచి  గొప్ప మ‌హిళల గురించి క‌థ‌నాలు అందిస్తోంది. ఈ సంద‌ర్భంగా మ‌హిళ‌లు ప్ర‌పంచానికి అందించిన 8 అద్భుత ఆవిష్క‌ర‌ణ‌ల గురించి తెలుసుకుందాం.

1. కంప్యూటర్ సాఫ్ట్‌వేర్ - గ్రేస్ హాపర్

రెండో ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో అమెరికా నేవీలో చేరిన గ్రేస్ హాపర్.. అక్కడే కొత్త కంప్యూర్ మార్క్1ను తీర్చిదిద్దడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. అప్పుడే ప్రోగ్రామింగ్ కోడ్‌ను కంప్యూటర్ భాషలోకి అనువాదం చేసే కంపైలర్ సాఫ్ట్‌వేర్ టూల్స్‌ను అభివృద్ధి చేశారు.

సాఫ్ట్‌వేర్ అప్లికేషన్లలో డి-బగ్గింగ్ అనే పదాన్ని ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చింది కూడా గ్రేస్ హాపరే. 79 ఏళ్ల వ‌య‌సు వ‌చ్చే వ‌ర‌కూ ఆమె కంప్యూట‌ర్ అభివృద్ధి కోసం ప‌నిచేశారు. అందుకే అంతా ఆమెను అమేజింగ్ గ్రేస్ అని పిలుస్తుంటారు.

2. కాల‌ర్ ఐడీ, కాల్ వెయిటింగ్- డా.షెర్లీ ఆన్ జాక్స‌న్

ఫోన్ కాల్ ఎవ‌రి నుంచి వ‌స్తుందో తెలిపే కాల‌ర్ ఐడి, మ‌నం ఒక‌రితో మాట్లాడుతున్న‌ప్పుడు మ‌రో కాల్ వ‌స్తే తెలిపే కాల్ వెయిటింగ్ ఫీచ‌ర్ల‌ను ఈమె అభివృద్ధి చేశారు. భౌతిక శాస్త్రంలో శాస్త్రవేత్త అయిన డా. షెర్లీ.. టెలికాం రంగంలో అనేక ప‌రిశోధ‌న‌లు చేశారు.  ఫైబ‌ర్ ఆప్టిక్ కేబుల్, ఫ్యాక్స్ మెషీన్లు, సోలార్ బ్యాట‌రీల త‌యారీ వెన‌క ఈమె ప‌రిశోధ‌నలే కీల‌కం.

అమెరికాలోని ప్ర‌ఖ్యాత మ‌సాచూసెట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాల‌జీ నుంచి డాక్ట‌రేట్ అందుకున్న తొలి ఆఫ్రిక‌న్-అమెరిక‌న్.

3. వాహ‌నాల గ్లాస్ వైప‌ర్- మేరీ ఆండ‌ర్స‌న్

1903లో మేరీ ఆండ‌ర్స‌న్  న్యూయార్క్‌లో ప‌ర్య‌టిస్తున్నారు. చ‌లికాలం కావ‌డంలో త‌న కారు అద్దాల‌పై మంచు ప‌డుతోంది. ఆ మంచును తొల‌గించేందుకు డ్రైవ‌ర్ మాటిమాటికీ కారును ఆపి, బ‌య‌ట‌కు వెళ్తున్నాడు. దాంతో కారులో ఉన్న వారూ చ‌లికి వ‌ణికిపోతున్నారు. ఆ స‌మ‌స్య‌కు ప‌రిష్కారం  గురించి ఆలోచించిన ఆమె.. ర‌బ్బ‌రుతో గ్లాస్ వైప‌ర్‌ను త‌యారు చేశారు.  దానిపై 1903లోనే ఆమె పేటెంట్ హక్కులూ పొందారు.

4. అంతరిక్ష కేంద్రం బ్యాటరీలు- ఓల్గా డి గాన్జలెజ్ సనాబ్రియా

అత్యధిక బ్యాకప్ ఇచ్చే నికెల్-హైడ్రోజన్ బ్యాటరీల సాంకేతికతను 1980లోనే ఓల్గా అభివృద్ధి చేశారు. ఈ బ్యాటరీలను అంతరిక్ష కేంద్రాల్లో వినియోగిస్తారు.  ప్రస్తుతం నాసా పరిశోధనా కేంద్రంలో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్ర‌ముఖ ఆవిష్క‌ర్త‌ల పేర్లు చెప్ప‌మ‌ని అడిగితే.. చాలామంది థామ‌స్ ఎడిస‌న్, మార్కోనీ, గ్రాహం బెల్‌ల పేర్ల‌తో ప్రారంభిస్తారు. మ‌రి మేరీ ఆండ‌ర్స‌న్, అన్ త్సుక‌మోటోల సంగ‌తేంటి?


కంటెంట్: మీకు వినికిడి సమస్యలు ఉన్నట్లయితే నిపుణుల సాయం తీసుకోవడంలో ఆలస్యం చేయవద్దు

వారసత్వంగా సంక్రమించే అంశాలు, ధ్వని కాలుష్యానికి లోనుకావటం, గాయాలు, వ్యాధులు ఇందుకు ప్రధాన కారణాలు. ఇక వయసు విషయం వేరే చెప్పనక్కర్లేదు.

లావు పెరగటం, జుట్టు నెరవటం లాగానే.. వినికిడి శక్తి తగ్గటం కూడా వయసుతో పాటు అనివార్యంగా జరిగేదేనని చాలా మందిమి అనుకుంటూ ఉంటాం. వృద్ధాప్యం పెరిగేకొద్దీ వినికిడి శక్తి లోపించే అవకాశాలున్నాయన్నది నిజమే.

యాభై ఏళ్ల వయసు దాటిన వారిలో 40 శాతం మందికి పైగా ఏదో ఒక స్థాయి వినికిడి లోపం ఉంది. ఇక 70 ఏళ్లు పైబడిన వారిలో 70 శాతం మందికి ఈ సమస్య ఉంటుంది.

శుభవార్త ఏమిటంటే.. ఈ సమస్యను మనం నివారించవచ్చు. చెడ్డ వార్త ఏమిటంటే.. వినికిడి లోపాన్ని విస్మరిస్తే.. దిమెన్షియా ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉండటం సహా పలు తీవ్ర పరిణామాలకు దారితీసే ముప్పు ఉంటుంది.

వినికిడి యంత్రాలు అవసరమైన జనంలో కేవలం 40 శాతం మంది మాత్రమే వాటిని వాడుతున్నారు

మనుషులపై వినికిడి లోపం ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?

నా వినికిడి శక్తి గతంలో ఉన్నంత బాగా ఇప్పుడు లేదు. అందువల్ల ఈ అంశం మీద నాకు వ్యక్తిగతంగా చాలా ఆసక్తి ఉంది.

నేను రణగొణ ధ్వనులతో నిండివుండే పబ్బులు, రెస్టారెంట్లకు వెళ్లినపుడు ఎవరు ఏం చెప్తున్నారో వినటానికి చాలా కష్టపడాలి. నా పిల్లలు సంతోషంగా ఒకరితో ఒకరు అరుస్తూ మాట్లాడుకుంటుంటే.. వారి మాటల్లో ఒకటీ అరా వినపడుతుంటే మొత్తం వింటున్నట్లు నటిస్తూ కూర్చుంటాను.

ఆ మాటలు వినటానికి నేను చాలా కష్టపడి ఏకాగ్రత నిలపాలి. దానివల్ల చాలా అలసిపోతాను. అలాగే ఆ మాటల్లోని వివరాలు నాకు అందకుండా పోతున్నాయన్నది నాకు తెలుసు. అది చాలా ఇబ్బందికరంగా ఉంటుంది. అయినా ‘ఏంటీ???’, ‘ఏంటీ???’ అని అడుగుతూ వారిని మళ్లీ మళ్లీ చెప్పాలని అడగాలనిపించదు.

వినికిడి శక్తి క్రమంగా తగ్గిపోవటం కొంత మందికి అసౌకర్యం కన్నా పెద్ద సమస్య అవుతుంది. దానివల్ల వారు సామాజికంగా ఏకాకిగా మారిపోయే ముప్పు ఉంటుంది. దానిఫలితంగా వారికి కుంగుబాటు వంటి మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలు కూడా రాగలవు.

వినికిడి శక్తి లోపం వల్ల దిమెన్షియా (మతిమరుపు) ప్రమాదం అధికంగా ఉంటుంది

వినికిడి శక్తి కోల్పోవటం వల్ల దిమెన్షియా (మతిమరుపు) వచ్చే ప్రమాదం అధికంగా ఉంటుందనేందుకు చాలా ఆధారాలు లభిస్తున్నాయి.

కాబట్టి.. ఈ సమస్యను విస్మరించకుండా ఉండటం చాలా ముఖ్యం. అయినప్పటికీ.. బ్రిటన్‌లో ప్రజలు తమకు వినికిడి సమస్య మొదలైన తర్వాత చికిత్స తీసుకోవడానికి సగటున...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

జనాభాలో సగటున ప్రతి ఆరుగురిలో ఒకరికి ఏదో ఒక స్థాయిలో వినికిడి లోపం ఉందని పలు అధ్యయనాలు చెప్తున్నాయి.


కంటెంట్: మీకు హార్ట్ ఎటాక్ ప్రమాదం ఉందో లేదో ఇది చెప్పేస్తుంది

డాక్టర్లకంటే కచ్చితత్వంతో స్కానింగ్ నిర్వహించే కృత్రిమ మేధస్సును యూకేలోని ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీకి చెందిన శాస్త్రవేత్తలు అభివృద్ధి చేశారు.

ఆ యంత్రం పేరు ‘అల్ట్రానిక్స్’. ప్రపంచంలోనే తొలి సైబర్ కార్డియాలజిస్ట్ అది. వైద్యుల కంటే చాలా ముందుగానే రోగాలను పసిగట్టే శక్తి దాని సొంతం.

ఆ ఆర్టిఫీషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ యంత్రం వైద్యరంగ ముఖచిత్రాన్నే మార్చేస్తుందని వైద్య నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

‘రాబోయే ఇరవై ఏళ్లలో వైద్య వ్యవస్థలో కృత్రిమ మేధస్సు కీలకపాత్ర పోషిస్తుంది. ఆరోగ్య సమస్యలను గుర్తించేందుకు ఆర్టిఫీషియల్ ఇంటెలిజెన్స్‌పైనే ఆధారపడాల్సి వస్తుంది. వైద్యులు, ప్రస్తుతం ఉన్న యంత్రాల కంటే మెరుగ్గా అవి జబ్బుల్ని గుర్తిస్తాయి’ అంటారు సర్ జాన్ బెల్. యూకేలోని ‘ఇండస్ట్రియల్ స్ట్రాటజీ ఫర్ హెల్త్ కేర్’ విభాగానికి ఆయన అధిపతి.

ఈ యంత్రం ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్‌ను కూడా ముందే పసిగడుతుంది

యూకేలోని జాన్ రాడ్‌క్లిఫ్ ఆస్పత్రిలో అల్ట్రానిక్స్‌ను అభివృద్ధి చేశారు. గుండె స్కానింగ్‌ను ఆ యంత్రం విశ్లేషిస్తుంది. దాని ఆధారంగా రోగికి హార్ట్ ఎటాక్ వచ్చే ప్రమాదం ఏ మేరకు ఉందో అది స్పష్టంగా చెబుతుంది.

డాక్టర్లు నిర్వహించే ప్రతి ఐదు వైద్య పరీక్షల్లో ఒక దాని ఫలితాలు తప్పయ్యే అవకాశాలున్నాయి. కానీ ఈ ఆర్టిఫీషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ నిర్వహించే పరీక్షల్లో కచ్చితత్వం ఎక్కువ.

ఈ యంత్రం ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్‌ను కూడా పసిగడుతుంది. వైద్యుల కంటే ఎన్నో నెలల ముందే కృత్రిమ మేధస్సు ఆరోగ్య సమస్యలను గుర్తించగలదు.

దీని వల్ల చాలా డబ్బు ఆదా అవుతుంది. రోగులు అనవసరమైన టెన్షన్ నుంచి కూడా బయటపడతారు.

కృత్రిమ మేధస్సుకి బ్రిటన్ పెట్టింది పేరు. ఈ యంత్రాన్ని పూర్తి స్థాయిలో అభివృద్ధి చేసి అక్కడి ప్రభుత్వ రంగ ఆస్పత్రులకు రాబోయే రోజుల్లో ఉచితంగా దీని సేవలు అందించడానికి శాస్త్రవేత్తలు ప్రయత్నిస్తున్నారు.

మా ఇతర కథనాలు

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆధునిక వైద్యం మనిషికి అందించిన వరం.. స్కానింగ్. ఆ స్కానింగ్ చేయాలంటే డాక్టర్ల సహాయం కావాలి. కానీ భవిష్యత్తులో ఆ అవసరం ఉండకపోవచ్చు. వైద్యుల కంటే ముందే రోగాన్ని పసిగట్టే యంత్రం వచ్చేస్తోంది.


కంటెంట్: మీకేం రంగు కనిపిస్తోంది?

ఇది చాలా సులభమైన ప్రశ్నలా కనిపిస్తోంది. ఈ బంతుల రంగు కచ్చితంగా పసుపు. కానీ కొందరు మాత్రం ఇవి కచ్చితంగా ఆకుపచ్చ రంగు బంతులంటారు.

మరికొందరేమో.. కచ్చితంగా ఇవి ఆ రెండు రంగుల్లోనూ ఉన్నాయంటారు.

అసలు టెన్నిస్ బంతుల రంగేంటి? దీనికి టెన్నిస్ దిగ్గజం, ప్రస్తుత ప్రపంచ నెంబర్ వన్ ఆటగాడు ఇలా సమాధానం ఇచ్చారు.

36 ఏళ్ల రోజర్ ఫెదరర్ గత ఫిబ్రవరిలో ప్రపంచ నెంబర్ వన్ అయ్యి.. అత్యంత పెద్ద వయస్సులో ఆ ఘనత సాధించిన టెన్నిస్ స్టార్‌గా రికార్డు సాధించారు

టెన్నిస్ బంతుల రంగుకు సంబంధించి ఒక వ్యక్తి అడిగిన ప్రశ్నకు సమాధానం ఇస్తూ.. అవి పసుపు రంగులో ఉన్నాయని రోజర్ ఫెదరర్ సమాధానం ఇచ్చారు.

‘‘ఈ టెన్నిస్ బంతులు ఏ రంగులో ఉన్నాయి? ఆకు పచ్చా లేక పసుపా?’’ అని సదరు వ్యక్తి అడగ్గా.. ‘‘అవి పసుపు రంగుల్లో ఉన్నాయనుకుంటున్నాను. కరెక్టే కదా!’’ అని ఫెదరర్ నవ్వుతూ సమాధానం ఇచ్చారు.

‘‘నేనేమో ఆకుపచ్చ అనుకుంటున్నాను. నా కుమారుడేమో పసుపు అంటున్నాడు’’ అని ఆ వ్యక్తి చెప్పారు. ఇప్పుడు ఈ వీడియో ట్విటర్‌లో వైరల్ అయ్యింది.

చాలామంది ఫెదరర్ చెప్పిన సమాధానంతో సంతృప్తి చెందారు. ‘‘ఫెదరర్ పసుపు అన్నాడంటే అవి పసుపే’’ అని నరెల్లె అనే వ్యక్తి అభిప్రాయపడగా, ‘‘నేనెప్పుడూ టెన్నిస్ బంతులు ఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటాయనుకునే వాడిని. కానీ, రోజర్ ఫెదరర్ వాటిని పసుపు అంటే.. ఇక వాదించటానికి నేనెవరిని’’ అని బ్ర్యాన్ హఫ్ ట్వీట్ చేశారు.

బ్రియాన్ థామ్ అనే వ్యక్తి మాత్రం.. ‘‘వింబుల్డన్ కోర్టులో గడ్డి పచ్చగా ఉంటుంది, బంతులు కూడా పచ్చగా ఉండటానికి వీలు లేదు’’ అంటూ..  ఫెదరర్ సమాధానంతో సంతృప్తి చెందనట్లుగా పేర్కొన్నారు.

‘‘రోజర్ ఫెదరర్ (సమాధానం) తప్పు’’ అని ప్రకటించారు ఆడ్రా అనే మహిళ. ప్రత్యూష్ శ్రీవాస్తవ అనే వ్యక్తి మాత్రం టెన్నిస్ బంతులు ‘‘ఫ్లోరోసెంట్ పసుపు’’ వంటివి అని, అవి పచ్చగా కూడా కనిపించగలవని ట్వీట్ చేశారు.

వస్త్రం ఫొటో.. వాస్తవంగా అది ఎలా కనిపిస్తుందో ఆ దృశ్యం

అసలు కొందరు భిన్నమైన రంగుల్ని ఎందుకు చూస్తారు?

రెండేళ్ల కిందట.. ఇంటర్నెట్‌లో వైరల్‌గా మారిన తెలుపు, బంగారు వర్ణంలోని వస్త్ర దృష్టి భ్రాంతి వ్యవహారమే దీనికి సమాధానం కావొచ్చు. అప్పట్లో ఆ వస్త్రం తెలుపు - బంగారు వర్ణంలో ఉందని కొందరు, కాదు.. నీలం - నలుపు రంగులో ఉందని మరికొందరు సమాధానాలు ఇచ్చారు.

ప్రజలు రంగుల్ని చూడటంలో చాలా తేడాలు ఉంటాయని, వారి దృష్టిలో భారీగా వ్యత్యాసాలుంటాయని అప్పట్లో లీడ్స్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఈ టెన్నిస్ బంతులు పసుపు రంగులో ఉన్నాయా? లేక ఆకుపచ్చ రంగులో ఉన్నాయా? మీకేం కనిపిస్తోంది?


కంటెంట్: మీడియాతో అంబేడ్కర్‌కు విడదీయరాని బంధాలు పెనవేసుకుని ఉండేవి. ఆయన సొంతంగా మీడియా సంస్థలను ప్రారంభించారు. సంపాదకుడిగా పనిచేశారు. ప్రత్యేక వ్యాసాలూ రాశారు. ఆ తర్వాత ఆయనే పత్రికల వార్తల్లో నిలిచారు. అప్పట్లో ఎక్కువ మందికి చేరువైన, సామాజిక ఉద్యమాలను ఒంటి చేత్తో నడిపించిన అగ్ర నాయకుల్లో అంబేడ్కర్ ఒకరు.

కాంగ్రెస్ తరహాలో ఆయనకు ఆర్థిక, సామాజిక సాయం అందలేదు. అయితే, పేదల ఉద్యమంగా ఆయన దీన్ని నడిపించారు. భూమికి లేదా యజమానులకు బానిసలైన వెనుకబడిన బలహీన వర్గాలే ఆయన అనుచరులు.

దీంతో ఆయనకు ఆర్థికంగా ఎలాంటి సాయమూ అందేది కాదు. బయట నుంచి ఎలాంటి మద్దతూ లేకుండానే తన భుజాలపై అంబేడ్కర్ ఈ ఉద్యమాన్ని ముందుకు నడిపించాల్సి వచ్చేది. మీడియా కవరేజీలోనూ ఇది స్పష్టంగా కనపడేది.

అంతర్జాతీయ మీడియాలోనూ..

అంబేడ్కర్ కృషి దేశీయ మీడియాతోపాటు అంతర్జాతీయ మీడియాలోనూ కనిపించేది. దేశీయ మీడియాలో ఆయన రాసిన కథనాలు, వ్యాసాల గురించి మనకు కొంతవరకు తెలుసు. అయితే, అంతర్జాతీయ మీడియాలో ఆయనకు సంబంధించిన కవరేజీ చాలా వరకు మరుగున పడిపోయింది.

ప్రఖ్యాత అంతర్జాతీయ పత్రికలైన లండన్‌లోని ద టైమ్స్, బాల్టీమోర్ ఆఫ్రో అమెరికన్, ద నార్‌ఫోక్ జర్నల్‌లను అపట్లో నల్లజాతీయులు నడిపించేవారు. అంబేడ్కర్ అంటరానితనంపై నడిపించిన ఉద్యమాన్ని ఈ పత్రికలు విస్తృతంగా కవర్ చేశాయి. గాంధీతో ఆయన విభేదాలపైనా వార్తలు ప్రచురించాయి.

రాజ్యాంగ రూపకల్పనలో అంబేడ్కర్ పాత్ర, పార్లమెంటులో ఆయన చర్చలు, నెహ్రూ ప్రభుత్వం నుంచి ఆయన రాజీనామా తదితర పరిణామాలను ప్రపంచం క్షుణ్నంగా గమనించింది. అంతర్జాతీయ పత్రికల్లో అంబేడ్కర్‌పై వచ్చిన కథనాలు, ఆయన రాసిన కథనాలపై ''అంబేడ్కర్ ఇన్ బ్లాక్ అమెరికా'' పేరుతో నేను ఓ పుస్తకాన్ని కూడా త్వరలో ప్రచురించబోతున్నాను.

దేశీయంగానూ తన సామాజిక ఉద్యమాన్ని ముందుకు నడిపించేందుకు అంబేడ్కర్ మీడియానే మాధ్యమంగా ఎంచుకున్నారు. దీని కోసం ప్రాంతీయతకు పెద్దపీట వేస్తూ ఆయన మరాఠీలో తొలి జర్నల్ ''మూక్ నాయక్''ను ప్రారంభించారు.

హిందూ కోడ్ బిల్లుపై పార్లమెంటులో చర్చలో పాల్గొన్న అంబేడ్కర్

అణగారిన వర్గాల హక్కుల కోసం..

అణగారిన వర్గాల హక్కుల కోసం తన పత్రికలు, జర్నల్స్ సాయంతో అంబేడ్కర్ పోరాడేవారు. మూక్ నాయక్ తొలి 12 ఎడిషన్లకు ఆయనే సంపాదకుడిగా వ్యవహరించారు. ఆయన తర్వాత డీడీ ఘోలప్ ఆ బాధ్యతలను తలకెత్తుకున్నారు.

అయితే 1923లో మూక్ నాయక్ మూతపడింది. ఉన్నత చదువుల కోసం అంబేడ్కర్ విదేశాలకు వెళ్లడం, ప్రకటనలు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

''ఇక్కడి సామాజిక వ్యవస్థను ఓ సినిమాలా ప్రేక్షకుడి కోణంలో చూస్తే ఈ దేశం అన్యాయాలకు పెట్టనికోటలా కనిపిస్తుంది. కచ్చితంగా అలానే అనిపిస్తుంది''. సరిగ్గా 101 సంవత్సరాల క్రితం, 31 జనవరి 1920నాడు ''మూక్‌నాయక్'' జర్నల్ తొలి సంచిక కోసం అంబేడ్కర్ రాసిన తొలి కథనం ప్రారంభ వ్యాఖ్యలు ఇవి. అప్పటితో పోల్చి చూస్తే.. నేడు చాలా మార్పులు వచ్చాయి. అయితే, మారాల్సినంత మారలేదు.


కంటెంట్: మీడియాతో మాట్లాడుతున్న కేసీఆర్. చిత్రంలో టీఆర్‌ఎస్ కార్యనిర్వాహక అధ్యక్షుడు కె.తారక రామారావు, సీనియర్ నేత కేశవరావు

పౌరసత్వ చట్టం(సీఏఏ) విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వానిది వంద శాతం తప్పుడు నిర్ణయమని ఆయన ఖండించారు.

దేశంలోని అన్ని వర్గాల ప్రజలకు రాజ్యాంగం సమానమైనదని, రాజ్యాంగ పీఠికలోనే ఈ మాట చెప్పుకున్నామని ఆయన ప్రస్తావించారు.

సీఏబీలో ముస్లింలను పక్కనబెట్టడం తనకు బాధ కలిగించిందని, సీఏబీకి మద్దతు కోసం కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా ఫోన్ చేస్తే అందుకు నిరాకరించానని కేసీఆర్ చెప్పారు.

కశ్మీర్‌కు స్వయం ప్రతిపత్తి కల్పించే ఆర్టికల్ 370ని నిర్వీర్యం చేసే విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని సమర్థించామని, ఎందుకంటే అది దేశ సమగ్రతతో ముడిపడినదని ఆయన తెలిపారు.

సీఏఏ గురించి చాలా మంది ముఖ్యమంత్రులతో, చాలా ఇతర పార్టీల నాయకులతో ఇప్పటికే మాట్లాడానని కేసీఆర్ చెప్పారు. సీఏఏను వ్యతిరేకిస్తూ బహుశా రాబోయే నెల రోజుల్లో ప్రాంతీయ పార్టీలు, ముఖ్యమంత్రులతో హైదరాబాద్‌లో సదస్సు(కాంక్లేవ్) నిర్వహించడానికి ప్రయత్నిస్తానని చెప్పారు. అవసరమైతే పది లక్షల మందితో సభ కూడా జరుపుతామన్నారు.

మున్సిపల్ ఎన్నికల్లో టీఆర్‌ఎస్ విజయం నేపథ్యంలో శనివారం సాయంత్రం హైదరాబాద్‌లో కేసీఆర్ మీడియాతో మాట్లాడారు.  ఒకవైపు ఆర్థిక వ్యవస్థ పతనం లాంటి ఎన్నో సమస్యలు ఉంటే, బీజేపీ వాటిని పట్టించుకోకుండా పౌరసత్వ సవరణ చట్టంపై రాజకీయం చేస్తోందని విమర్శించారు.

సీఏఏ దేశ భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన విషయమని, 130 కోట్ల మంది ప్రజలు నివసించే, ఇంత పెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశానికి ఈ చట్టం మంచిది కాదని కేసీఆర్ చెప్పారు.

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో భారతదేశాన్ని హిందూ రాజ్యంగా మారుస్తున్నారనీ, ఇది సరికాదనీ, అంతర్జాతీయ విపణిలో దీని గురించి తీవ్ర చర్చ జరుగుతోందని అమెరికాకు చెందిన ప్రముఖ దాత, పెట్టుబడిదారుడు జార్జ్ సోరోస్ హెచ్చరించారని కేసీఆర్ ప్రస్తావించారు. ఈ పరిస్థితి మంచిది కాదన్నారు.

భారత్ ప్రజల దేశంగా ఉండాలని, మత దేశంగా ఉండకూదని, అది దేశానికి ఏ విధంగానూ మంచిది కాదని కేసీఆర్ చెప్పారు.

ప్రస్తుతం భారత్ పట్ల ప్రపంచంలో గొప్ప గౌరవం ఉందని ఆయన చెప్పారు. "దేశం మునిగిపోయే, దేశ గౌరవప్రతిష్ఠలు అంతర్జాతీయంగా దెబ్బతినే పరిస్థితులు ఉంటే మనం మౌనం పాటిస్తే దేశానికి మంచిది కాదు, దేశ భవిష్యత్తుకు క్షేమం కాదు" అన్నారు.

మనం(భారతీయులు) విదేశాలకు వెళ్తే మనల్ని ద్రోహులుగా చూస్తారని, మన పిల్లలకు చెడ్డపేరు వస్తుందని,...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

టీఆర్‌ఎస్ స్వభావరీత్యా, విధానరీత్యా లౌకికవాద పార్టీ అని, పౌరసత్వ సవరణ బిల్లు(సీఏబీ)ను తాము వ్యతిరేకించామని తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి, టీఆర్‌ఎస్ అధ్యక్షుడు కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్‌రావు చెప్పారు. తాము ఏం చేసినా నిండుమనసుతో పూర్తి అవగాహనతో, స్పష్టతతో చేస్తామని, ఎవరికీ భయపడబోమని వ్యాఖ్యానించారు.


కంటెంట్: మీనాక్షి ఆలయంలోకి దళితుల ప్రవేశం కోసం పోరాడిన ముత్తురామలింగ తేవర్, బ్రిటిష్ ఈస్టిండియా కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా పోరాడిన తెలుగువాడు వీరపాండ్య కట్టబ్రహ్మన... వంటి కొందరు చరిత్ర ప్రముఖులను మోదీ గుర్తు చేసుకున్నారు. తన రాష్ట్రం నుంచి వందల ఏళ్ల కింద సౌరాష్ట్రీయులు ఎందరో మదురైకి వచ్చారని చెప్పారు.

ఎంతో మంది తెలుగువారు దక్షిణ తమిళనాడులో ఉన్నారని గుర్తు చేశారు. అలా భిన్న ప్రాంతాల ప్రజలను ఒడిలో చేర్చుకున్న మదురై 'ఏక్ భారత్ - శ్రేష్ఠ్ భారత్' అన్న నినాదానికి ఒక నిదర్శనంగా నిలిచిందని మోదీ అన్నారు.

ఏప్రిల్ 6న అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సిద్ధమవుతున్న తమిళనాడులోని భిన్న రాజకీయ సమీకరణలకు మోదీ ప్రసంగంలోని ఈ వాక్యాలు అద్దం పడుతున్నాయి. బీజేపీ వ్యూహమేంటో చెప్పకనే చెబుతున్నాయి.

ఉత్తరాదిన తనకు విజయాలు కట్టబెట్టిన జాతీయవాదాన్ని, హిందుత్వ విధానాల్ని తమిళనాడులోనూ యధాతథంగా అమలు చేసే విషయంలో కొన్ని మార్పు చేర్పులు చేసుకున్నట్లు మోదీ ప్రసంగం స్పష్టం చేస్తోంది.

"మాకు ప్రభుత్వం పర్మిషన్ ఇవ్వక్కర్లేదు. మురుగనే (దేవుడే) మాకు అనుమతి ఇచ్చాడు" అంటూ రాష్ట్ర బీజేపీ నేతలు గత ఏడాది నవంబర్ నెలలో 'వెట్రివేల్ యాత్ర'ను ప్రారంభించినప్పుడు వ్యాఖ్యానించారు.

చెన్నైలో ఖుష్పూ కోసం ప్రచారానికి వచ్చిన అమిత్ షా

తమిళనాడులో ఉత్తరం నుంచి దక్షిణం దాకా ఉన్న ఆరు ప్రధాన కుమారస్వామి ఆలయాల మీదుగా తలపెట్టిన ఈ యాత్రను ప్రభుత్వం అడ్డుకుని, బీజేపీ రాష్ట్ర శాఖ అధ్యక్షుడు ఎల్. మురుగన్‌ను అరెస్ట్ కూడా చేసింది. కానీ, పార్టీ శ్రేణులు యాత్రను కొనసాగించాయి.

ఆ సమయంలో పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడు, హోం మంత్రి అమిత్ షా తమిళనాడులో పర్యటించారు. ఒక మతపరమైన పునరేకీకరణ కార్యక్రమం నుంచి ఇప్పుడు తమిళనాడు చరిత్ర, సంస్కృతి, భాష వంటి 'అస్తిత్వ పోరాటాల' ప్రాతిపదికన తన వ్యూహాల్ని నిర్మించి ఈ ఎన్నికల్లో పోటీ పడుతోంది బీజేపీ.

"ఈ పరిస్థితి తమిళనాడులోని ద్రావిడ పార్టీలను ఆత్మరక్షణలో పడేసింది. హిందుత్వ అనే పదం వాడకుండా బీజేపీ మతపరమైన పునరేకీకరణకు ప్రయత్నిస్తుంటే, తాము మతం పేరుతో ప్రజలకు దూరం కాకూడదని ద్రావిడ పార్టీలు ఆలోచిస్తున్నాయి. అదే తరహా వ్యూహాలను అనుసరిస్తున్నాయి" అని చెన్నైలోని సీనియర్ తెలుగు జర్నలిస్ట్, రాజకీయ విశ్లేషకుడు ఎస్.వి. సూర్యప్రకాశరావు అన్నారు.

అన్నాదురై, పెరియార్

కాషాయ పార్టీ రాకతో ద్రావిడ పార్టీల రంగులు మారాయా?

బ్రాహ్మణాధిపత్యాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ, ఆత్మగౌరవంతో కూడిన కులరహిత నాస్తిక -...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

"తమిళ సంస్కృతి, తమిళ సాహిత్య వికాసం కోసం కృషి చేస్తున్న వారందరికీ నా అభినందనలు. ఘనమైన తమిళ సంస్కృతికి ప్రధాన కేంద్రం ఈ మదురై నగరం. ప్రపంచంలో అత్యంత ప్రాచీన భాష అయిన తమిళంతో ఈ నేలకు ఎంతో అనుబంధం ఉంది."  అని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ అన్నారు.


కంటెంట్: మీరా సోర్వినో

తన కెరీర్‌ను ఆయన దెబ్బతీశారని హాలీవుడ్ నటి మీరా సోర్వినో ఆరోపించారు.  ఆయన కారణంగా సినిమాల్లో తనకు కొన్ని ముఖ్యమైన పాత్రలు దక్కకుండా పోయాయనే విషయం తెలిశాక చాలా బాధ కలిగిందని ఆమె చెప్పారు.

వైన్‌స్టీన్‌కు చెందిన మిరామాక్స్ సంస్థ నిర్దేశాల మేరకు సోర్వినోతోపాటు మరో నటి ఆష్లే జుడ్‌ను 'విస్మరించాల్సిన నటుల జాబితా'లో చేర్చినట్లు 'ద లార్డ్ ఆఫ్ ద రింగ్స్' సిరీస్ చిత్రాల దర్శకుడు పీటర్ జాక్సన్ ఇటీవల వెల్లడించారు. ఈ నేపథ్యంలో సోర్వినో తాజా వ్యాఖ్యలు చేశారు.

వైన్‌స్టీన్ తమను లైంగికంగా వేధించారని సోర్వినో, ఆష్లే ఇద్దరూ ఇంతకుముందు ఆరోపించారు.  అయితే, వారి పట్ల తాను తప్పుగా ప్రవర్తించలేదని, వారికి అవకాశాలు ఇవ్వొద్దని చెప్పలేదని వైన్‌స్టీన్ పేర్కొన్నారు.

ప్రముఖ దర్శకుడు పీటర్ జాక్సన్

'ద లార్డ్ ఆఫ్ ద రింగ్స్' సిరీస్ చిత్రాల ముందస్తు సన్నాహాలను తొలుత వైన్‌స్టీన్‌కు చెందిన మిరామాక్స్ సంస్థ చూసింది. తర్వాత వీటిని న్యూ లైన్ సినిమా సంస్థ చేపట్టింది.

ఈ సినిమాల్లో పాత్రలకు సోర్వినో, ఆష్లే జుడ్‌లను తీసుకోవాలనే ఆసక్తి తనకు ఉండేదని పీటర్ జాక్సన్ కొద్ది రోజుల కిందట stuff.co.nz వెబ్‌సైట్‌కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో తెలిపారు. అయితే వారిద్దరితో కలిసి పనిచేయడం తలనొప్పి వ్యవహారమని, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ వారిని తీసుకోవద్దని మిరామాక్స్ సంస్థ  చెప్పిందని ఆయన వెల్లడించారు. బహుశా ఇది 1998లో జరిగిందని చెప్పారు.

సోర్వినో, ఆష్లే జుడ్ ప్రతిభావంతులైన నటులని, వీరి గురించి వైన్‌స్టీన్ సంస్థ కావాలనే తమకు తప్పుడు సమాచారం ఇచ్చిందనే అనుమానం కలుగుతోందని ఆయన వెల్లడించారు.

వైన్‌స్టీన్ సంస్థ ఇచ్చిన సమాచారం నిజమైనదేనని తాము నమ్మడం వల్ల వారిద్దరిని పరిగణనలోకి తీసుకోలేదని, న్యూ లైన్ సినిమా సంస్థతో జరిపిన చర్చల్లోనూ వారి పేర్లను ప్రస్తావించలేదని ఆయన వివరించారు.

హార్వే వైన్‌స్టీన్

పీటర్ జాక్సన్‌కు ధన్యవాదాలు: సోర్వినో

పీటర్ జాక్సన్ వ్యాఖ్యలపై సోర్వినో 'ట్విటర్'లో స్పందిస్తూ- ''ఈ విషయం తెలిసినప్పుడు నాకు దుఃఖం వచ్చింది. వైన్‌స్టీన్ నా కెరీర్‌కు నష్టం కలిగించారనే అనుమానం నాకు ఎప్పట్నుంచో ఉంది. అది నిజమని ఇప్పుడు తేలింది. నిజాయతీతో వ్యవహరించినందుకు పీటర్ జాక్సన్‌కు ధన్యవాదాలు'' అన్నారు.

'ద లార్డ్ ఆఫ్ ద రింగ్స్' సిరీస్ సినిమాల సన్నాహాలకు సంబంధించి తనను సంప్రదించారని, తనకు ఏయే పాత్రలపై ఆసక్తి ఉందో కూడా అడిగి తెలుసుకున్నారని, కానీ తర్వాత తనకు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

లైంగిక వేధింపుల ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్నహాలీవుడ్ సినీ నిర్మాత హార్వే వైన్‌స్టీన్‌పై మరోసారి విమర్శలు వెల్లువెత్తాయి.


కంటెంట్: మీరు 5 కిలోమీటర్లు దక్షిణం వైపు వెళ్లారు. తర్వాత పడమర దిశగా 5 కిలోమీటర్లు ప్రయాణించారు. అక్కడి నుంచి ఉత్తరం వైపునకు 5 కిలోమీటర్లు వెళ్లారు.

ఇప్పుడు మీరు ఎక్కడి నుంచి ప్రయాణం మొదలు పెట్టారో తిరిగి అక్కడికే వచ్చినట్లు గుర్తించారు.

ఈ ప్రయాణంలో మీరు ఒక ఎలుగుబంటిని చూశారు. అది ఏ రంగులో ఉంది?

సమాధానం అంతుబట్టడం లేదా?

సమాధానం కోసం క్లిక్ చేయండి

జవాబు

తెలుపు.

ఎలా అంటే?

దక్షిణం దిశగా 5 కిలోమీటర్లు ప్రయాణించి, అక్కడ నుంచి పడమర వైపు 5 కిలోమీటర్లు, ఆ తర్వాత ఉత్తరం వైపు తిరిగి 5 కిలోమీటర్లు వెళ్తే మీరు ఎక్కడ బయల్దేరారో, సరిగ్గా అక్కడికే చేరుకోగలిగిన ఏకైక ప్రదేశం ఉత్తర ధృవం.

ఉత్తర ధృవం వద్ద ఉండే ఎలుగుబంట్లు అన్నీ ధృవపు ఎలుగుబంట్లు. తెలుపు రంగులోనే ఉంటాయి.

ఈ ప్రశ్నను స్పెక్ట్రమ్ సీక్రెట్ ఏజెన్సీ ప్రవేశ పరీక్ష నుంచి తీసుకున్నాం.

ఇవి కూడా ప్రయత్నించండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:


కంటెంట్: మీరు అది వెనక్కు ఇచ్చేస్తే చాలా పెద్ద పొరపాటు చేసినట్లే. మీరు ఒక డెలివరీ కుంభకోణం బారిన పడ్డట్లే.

బ్రిటన్‌లో అమాయకులను బోల్తా కొట్టించి డబ్బు సంపాదించేందుకు మోసగాళ్లు అనుసరిస్తున్న అధునాతన పద్ధతుల్లో డెలివరీ మోసం ఒకటని బ్రిటన్‌లోని వినియోగదారుల ప్రయోజనాల పరిరక్షణ సంస్థ 'విచ్' నిపుణుడు ఆడమ్ ఫ్రెంచ్ చెప్పారు.

మోసగాళ్లు మీ అకౌంట్లను హ్యాక్ చేసి, మీ చిరునామాతో ఆర్డర్ చేస్తారు. ప్యాకేజీని మధ్యలోనే తీసుకొనేందుకు యత్నిస్తారు. కుదరకపోతే మీ ఇంటికి వచ్చి, "ఈ ప్యాకేజీ మీకు పొరపాటున వచ్చింది, వెనక్కు ఇచ్చేయండి" అని అడుగుతారు.

సాధారణంగా మీ చిరునామా, అకౌంట్ల వివరాలు, ఇతర వ్యక్తిగత వివరాలను నేరగాళ్లు సేకరించినప్పుడు ఇలాంటి మోసాలు జరుగుతాయి.

తమ పేరుతో ఎవరో ఆగంతకులు ఫోన్ ఆర్డర్ ఇచ్చే స్థాయికి వెళ్లగలగడం తమకు ఆందోళన కలిగించిందని ఇలాంటి మోసం బారిన పడ్డ ఒక బాధితుడు బీబీసీతో చెప్పారు.

తాము అప్పట్లో ఇల్లు కొంటున్నామని, ఇలాంటి మోసాలు తమ రుణ పరపతిపై చూపే ప్రభావం గురించి ఆందోళన చెందామని ఆయన తెలిపారు.

మరో బాధితురాలు మాట్లాడుతూ- "మేం మా ఇంటి నుంచి మరో చోటకు మారాక మా ఇంటిని అద్దెకు ఇచ్చాం. మేం మా ఇంటి నుంచి వచ్చేశాక సంవత్సర కాలానికి మా ఇంట్లో అద్దెకుంటున్నవారు మాకు ఫోన్ చేసి, 'మీకు పార్సిల్ వచ్చింది' అని చెప్పారు" అని తెలిపారు.

"మేం ఏదీ ఆర్డర్ ఇవ్వలేదు కానీ ఆ సమయానికి ఆ ప్రాంతంలో ఉండటంతో పార్సిల్ తీసుకోవాలనుకున్నాం. పార్సిల్‌లో అప్పుడే విడుదలైన రెండు శామ్‌సంగ్ ఫోన్లు ఉన్నాయి. ఈ ఫోన్లను పంపించిన కార్‌ఫోన్ వేర్‌హౌస్ సంస్థను సంప్రదించాం. వీటికి ఆన్‌లైన్‌లో ఆర్డర్ ఇచ్చారనే సమాధానం వచ్చింది. నా భర్త పేరు  మీద ఉన్న ఓ 'హాలిఫాక్స్ ఖాతా'తో అనుసంధానమైన కాంట్రాక్టుపై ఈ ఆర్డర్ ఇచ్చారు" అని ఆమె వివరించారు.

వాస్తవానికి ఈ జంట హాలిఫాక్స్ ఖాతా తెరవనే లేదు. ఫోన్లు ఆర్డర్ ఇవ్వలేదు. ఈ వ్యవహారంపై వారు యూకేలో ప్రభుత్వ విభాగమైన 'యాక్షన్ ఫ్రాడ్'కు తెలియజేశారు. ఆ ఫోన్లను వెనక్కు తీసుకొనేందుకు మరో కొరియర్ యత్నించవచ్చని యాక్షన్ ఫ్రాడ్ సిబ్బంది వారికి బదులిచ్చారు.

పోలీసులకు సమాచారం ఇచ్చిన తర్వాత ఆ జంట, ఫోన్లను కార్‌ఫోన్ వేర్‌హౌస్‌కు పంపించింది.

నేరగాళ్లకు తమ వ్యక్తిగత సమాచారం తెలిసిపోవడంపై ఆ జంట ఆందోళనకు గురైంది. వాళ్లు తమ సమాచారం తెలుసుకొన్నారని, వాళ్ల తప్పుడు పని వల్ల తమ రుణ పరపతికి నష్టం కలిగించి ఉండొచ్చని ఆ జంట చెప్పింది.

ఇలాంటి కుంభకోణాలు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఓ కొరియర్ బాయ్ ఖరీదైన సరికొత్త ఫోన్ మీ ఇంటి వద్ద మీకు అందజేశారు. ప్యాకేజీపై మీ పేరు కూడా ఉంది. మీకు గుర్తున్నంత వరకు ఆ ఫోన్ మీరు ఆర్డర్ చేయలేదు. తర్వాత మరో కొరియర్ బాయ్ వచ్చి మీ ఇంటి తలుపు కొడతారు. పొరపాటున ప్యాకేజీ మీకు అందజేశామని, వెనక్కు ఇచ్చేయాలని మిమ్మల్ని అడుగుతారు.


కంటెంట్: మీరు అభిమానించే సిరీస్‌లో జరిగిన హత్య ఉదంతం వెనక పాత్రధారులెవరో తెలుసుకోవాలనే ఉత్కంఠతో ఉన్నారా?

లేదంటే.. రోజంతా సోఫాలో కూర్చుని, ఎక్కడికీ కదలకుండా టీవీలో ప్రసారమవుతున్న షోలను చూస్తున్నారా?

అయితే ఇలా చేస్తున్నది మీరొక్కరే కాదు. లాక్ డౌన్‌లో ఇంట్లోనే సమయం గడుపుతున్న లక్షలాది మంది ఇదే పని చేస్తున్నారు.

నెట్‌ఫ్లిక్స్ లాంటి వీడియో స్ట్రీమింగ్ సంస్థలకి రికార్డ్ స్థాయిలో సబ్‌స్క్రైబర్లు పెరిగారు. 2020 మొదటి త్రైమాసికంలో నెట్‌ఫ్లిక్స్‌కి కోటీ 60 లక్షల మంది సబ్‌స్క్రైబర్లు పెరిగారు.

లాక్ డౌన్‌కి ముందు కూడా కొంతమంది ఎడతెగకుండా టీవీ కానీ, వెబ్ సిరీస్‌లు కానీ చూసే వారు. యూకేలో కొంత మంది ప్రేక్షకులు 8 గంటల పాటు నిర్విరామంగా టీవీ షో చూస్తామని ‘ది రేడియో టైమ్స్’ నిర్వహించిన సర్వే లో తెలిపారు.

ఇది మీకు చిర పరిచితంగా అనిపిస్తుంటే మీకు కూడా గంటల తరబడి ఈ షోలని చూస్తున్న న్యూనతా భావం వెంటాడవచ్చు. ఇలాంటి స్థితినే  మీరు కూడా అనుభవిస్తూ ఉంటే ఈ వ్యాసం చదివితే మీరు కాస్త ఊరట పొందే అవకాశం ఉంది.

నిర్విరామంగా షో లని వీక్షించడానికి స్ట్రీమింగ్ కంపెనీలు పాటించే చిట్కాలు

నిర్విరామంగా ఈ సిరీస్‌లని చూడటం మీ తప్పు కాదు. మీరు అలా చూసేలా చేసేందుకు కొన్ని స్ట్రీమింగ్ యాప్‌లు కొన్ని తేలికపాటి  చిట్కాలని ఉపయోగిస్తాయి.

“నేను రోజంతా కూర్చుని ఒక సిరీస్‌ని పూర్తిగా చూసేయగలను” అని టీవీ షోల విశ్లేషకుడు స్కాట్ బ్రయిన్ చెప్పారు. నిర్విరామంగా చూడటం అనుకోకుండా అలవాటైందని అన్నారు.

"చాలా షోలని ఒకే సారి చూడటానికి ప్రేక్షకులు ఇష్టపడుతున్నారని నెట్ ఫ్లిక్స్ గ్రహించింది. నెట్ ఫ్లిక్స్ తమ షోలకి ప్రేక్షకులు అంటి పెట్టుకునే విధంగా చేయడానికి చిన్న చిన్న చిట్కాలు వాడుతుంది”.

వారు ఏదైనా కొత్త షో లాంచ్ చేయగానే ఆ షో కి ఏ థంబ్ నెయిల్ పని చేస్తుందో చాలా తొందరగా కనిపెడతారు. ఒక సిరీస్‌లో ఒక భాగం చూడటం పూర్తి కాగానే మరో ఎపిసోడ్ లోడ్ అయిపోతుంది.

ఇలాంటి చిట్కాల వలన కూడా ఒక షోని మూడు గంటల పాటు వరస పెట్టి చూసే అవకాశం ఉంటుంది.

నిర్విరామంగా చూడటానికే కొన్ని ప్రత్యేక కార్యక్రమాలని రూపొందిస్తారు

టీవీ కార్యక్రమాలని ప్రసారం చేసే చాలా కంపెనీలు నిర్విరామంగా చూసేందుకే కొన్ని కార్యక్రమాలని రూపొందిస్తున్నారని మీరు గమనించారా?

నెట్ ఫ్లిక్స్ తాను రూపొందించే కార్యక్రమాల్లో పాత్రధారులతో, కథలతో చాలా ప్రయోగాలు చేస్తుందని స్కాట్ అన్నారు. ఇందుకు "ఆరంజ్ ఐస్ ది న్యూ బ్లాక్"...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

టీవీని నిర్విరామంగా చూస్తున్నారా? లేక నెట్ ఫ్లిక్స్‌లో ‘డార్క్’, ‘మనీ హీస్ట్’ లాంటి సిరీస్‌లని ఆపకుండా చూస్తున్నారా?


కంటెంట్: మీరు ఆఫీసులో చేసే ప్రతి పనినీ ఒక మెషిన్ గమనిస్తుంటే ఏం జరుగుతుంది

ఈ శీర్షికను మీరింతకు ముందు చాలాసార్లు చూసే ఉంటారు.

ఆన్‌లైన్ రీటైల్ దిగ్గజం అమెజాన్‌లో ఇది ఇప్పటికే జరుగుతోంది. కానీ మీరు అనుకుంటున్నట్టు కాదు.

అమెజాన్ తమ ఫుల్‌ఫిల్‌మెంట్ సెంటర్లలో కార్మికులను గమనించేందుకు, వారిని తొలగించేందుకు ఆటోమేషన్‌ను ఉపయోగిస్తున్నట్టు టెక్ న్యూస్ వెబ్ సైట్ ది వెర్జ్ గుర్తించింది.

న్యూస్ వెబ్‌సైట్ వివరాల ప్రకారం ఇదంతా వారి ఉత్పాదకత ప్రమాణాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఈ ఆటోమేషన్ ఎలా పనిచేస్తుంది

అమెజాన్ సిస్టమ్ ప్రతి ఉద్యోగి ఉత్పాదకత వేగాన్నీ ట్రాక్ చేస్తుంది. అందులో నాణ్యతను బట్టి వారికి ఆటోమేటిగ్గా హెచ్చరికలు పంపించడం, సూపర్ వైజర్లతో పనిలేకుండా ఉద్యోగాల నుంచి తొలగించడం చేస్తుందని వెర్జ్ డాక్యుమెంట్ ద్వారా తెలుస్తోంది.

తక్కువ వేతనాలు, కఠినమైన పనులపై ఫిర్యాదులు రావడంతో అమెజాన్ తరచూ వార్తల్లో నిలుస్తోంది.

అమెజాన్ గిడ్డంగిలో పనిచేసే ఒక కార్మికురాలు "మాకు ఇచ్చే లక్ష్యాలతో టాయిలెట్ వెళ్లడానికి కూడా సమయం ఉండదు, దాంతో, టాయిలెట్ వెళ్లాల్సి వస్తుందని నేను ఎక్కువ నీళ్లు కూడా  తాగడం లేదు" అని చెప్పారు.

అమెజాన్‌లో పనిచేసిన ఒక మాజీ కార్మికుడు "అక్కడ ఉద్యోగులను మర మనుషుల్లా చూస్తారు, అసాధ్యమైన టార్గెట్లు ఇచ్చి వాటిని అందుకోలేకపోయిన కార్మికులను తరచూ ఉద్యోగం నుంచి తీసేస్తుంటారు" అని చెప్పారు.

వెర్జ్ రిపోర్ట్ ప్రకారం ప్యాకేజీలను తగినంత వేగంగా కదిలించలేదనే కారణంతోనే కంపెనీ ఏటా కొన్ని వేల మందిని ఉద్యోగాల నుంచి తీసేస్తోంది.

ఈ కృత్రిమ మేధ ఎలా పెత్తనం చలాయిస్తుంది.. మనుషుల జోక్యం లేకుండానే ఉద్యోగులను తొలగించే అల్గారిథం ఎలా ఉంటుందో ఇక్కడ మనకు బాగా అర్థమవుతోంది.

భవిష్యత్తులో ఉద్యోగులను యంత్రాలే తొలగిస్తాయా

మనుషులను రోబోల్లా చూసే యంత్రాలు

"అమెజాన్లో పనిచేసే వారిని రోబోట్లు మరమనుషుల్లా చూస్తున్నాయి" అని స్థానిక స్వావలంబన కోసం పనిచేసే ఒక సంస్థకు చెందిన స్టాసీ మిచెల్ అన్నారు.

"వాళ్లు జనాలను తమ యంత్రాల్లో సులభంగా మార్చేసే ఒక చక్రంలా చూస్తున్నారు. ఉద్యోగులకు ఇచ్చే టార్గెట్లు, ఉత్పాదకత ప్రమాణాలు, ఆటోమేషన్ పరిధి గురించి సంస్థలకు పెద్దగా స్పష్టత లేదు" అన్నారు.

దీనిపై స్పందించిన అమెజాన్ బీబీసీతో, ఈ వార్త గురించి ప్రచురించిన మిగతా సంస్థలకు ఒకే ఒక మాట చెప్పింది.

"ఆటోమాటిక్ సిస్టం ద్వారా ఉద్యోగులను తొలగిస్తున్నామనే మాట నిజం కాదు. కార్పొరేట్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

"రోబో ఆటోమేషన్ భవిష్యత్తులో మీ ఉద్యోగానికే ఎసరు పెట్టబోతోంది".


కంటెంట్: మీరు ఇంట్లో ఉదయాన్నే లేచి.. చాలా జాగ్రత్తగా నోరూరించే.. రుచికరమైన వంట చేసుకుని.. దాన్ని బాక్స్‌లో పెట్టుకుని ఆఫీసుకు తీసుకెళ్లారు.

ఆఫీసులో అందరూ వాడుకునే ఫ్రిడ్జిలోనో లేక కేంటీన్‌లోనో లంచ్ బాక్స్‌ను ఉంచారు.

మధ్యాహ్నమైంది. చాలా ఆకలితో మీరు బాక్స్ తెరచి చూశారు. కానీ అది అప్పటికే స్వాహా అయిపోయింది.

అప్పుడు మీకు ఎలా ఉంటుంది..??

సరిగ్గా ఇలాంటి అనుభవమే ఎదురైంది లాస్ఏంజెలిస్‌లోని  జాక్ టోస్కానీకి.

దీంతో సహచర ఉద్యోగులు ఆ బాక్స్ దొంగ కోసం ఆరా తీయడం మొదలు పెట్టారు.

ఈ ఘటన వివరాలను జాక్ టోస్కానీ ట్విటర్లో పోస్ట్ చేయగా.. అది వైరల్ అయింది.

ఇప్పటికే ఆ ట్వీట్‌కి 4.6 లక్షల లైకులొచ్చాయి.

జాక్ టోస్కానీ

ట్విటర్లో తన ట్వీట్‌కి వచ్చిన స్పందన చూసి టోస్కానీ ఆశ్చర్యపోయారు.

‘‘ఇది ఇంత వైరల్ అవుతుందని అనుకోలేదు. నా స్నేహితులను ఉద్దేశించి పెట్టిన ట్వీటిది. నిజంగా దానికి వచ్చిన స్పందన చూసి ఆశ్చర్యపోయా..’’ అని బీబీసీ‌తో అన్నారు.

‘ఇలా చాలా మంది స్పందించడం బాగుంది. దీన్ని బట్టి నాలాగే చాలా మంది బాధితులు ఉంటారనుకుంటున్నాను. ఆ లంచ్ ఎవరు తిన్నారో తెలుసుకునేందుకు సీసీటీవీ ఫుటేజీని పరిశీలించాల్సిందిగా.. నా సహచరుడిని హెచ్‌ఆర్ వాళ్లు కోరారు’ అని టోస్కానీ వివరించారు.

ఆ లంచ్ బాక్స్‌లో రుచిరకమైన ఫ్రైడ్ రైస్ ఉన్నట్లు తెలిపారు.

సీసీటీవీ ఫుటేజీ పరిశీలించాక.. బాక్స్ దొంగ ఎవరో తెలిసిపోయింది.

తర్వాత ఆ కంపెనీ ఇతరుల లంచ్ బాక్స్‌లను చోరీ చేయొద్దు.. అంటూ అందరికీ మెయిల్స్ పంపింది.

పట్టుబడిన దొంగ.. ఆ విషయం గురించి ఎందుకు ఫిర్యాదు చేశావ్ అని టోస్కానీని ప్రశ్నించాడు.

దీంతో జాక్ మరో మూడు ఫ్రైడ్ రైస్‌లు ఆర్డర్ చేసి.. అందరికీ పంచారు.

33 ఏళ్ల జాక్ కమెడియన్ కూడా. ఆ ట్వీట్లు వైరల్ అయినపుడు తాను ఆఫీసులో లేనని వివరించారు.

ఆ బాక్స్‌ను ఎవరు దొంగిలించి ఉంటారు.. అని సహచర ఉద్యోగి ప్రశ్న వల్ల తాను ఆ ట్వీట్ చేశానని చెప్పారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మనలో చాలా మందికి ఈ ‘కడుపు మంట’ ఎప్పుడో ఒకప్పుడు ఎదురై ఉంటుంది.


కంటెంట్: మీరు ఈ వీడియో చూసే లోపే విమాన ప్రయాణం పూర్తవుతుంది..

2.7 కిలోమీటర్ల దూరాన్ని ఈ విమాన సర్వీసు కేవలం 47 సెకెన్లలో పూర్తి చేస్తుంది. మరిన్ని వివరాలు పై వీడియోలో చూడండి.

వాస్తవానికి మీరు ఆ విమానం ఎక్కితే ఈ వీడియో చూసేలోపే ఆ ప్రయాణం పూర్తవుతుంది.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రపంచంలో అతి తక్కువ సమయం ప్రయాణించే విమాన సర్వీసు స్కాట్లండ్‌లో నడుస్తోంది.


కంటెంట్: మీరు ఎప్పుడైనా కళాశాలలో బయటకు కనిపించే అమ్మాయిల బ్రా స్ట్రాప్స్‌ను పదేపదే తొంగి చూశారా?

అమ్మాయిలను అసభ్యపద జాలంతో కామెంట్ చేయడంతోపాటు వారికి ఇష్టం లేకపోయినా పదేపదే వద్దంటున్నా అది కావాలి ఇది కావాలని బలవంతం చేశారా?

ఏ మాత్రం సిగ్గు పడకుండా అసభ్యంగా ప్రవర్తించడంలో ఆనందాన్ని మీరు అనుభవించారా?

అవసరం లేకపోయినా ఎప్పుడైనా మీరు అమ్మాయిలను తాకారా? ఆ స్పర్శ వారిని ఇబ్బంది పెడుతుందని తెలిసి కూడా ఆ పని చేశారా?

షరీఖ్ రఫీక్ మాత్రం తాను చేశానని ఒప్పుకుంటున్నాడు.

తన ప్రవర్తనకు ఇప్పుడు సిగ్గుపడుతున్నాడు.

ట్విటర్‌లో # MeToo హ్యాష్ ట్యాగ్ వెతుకుతున్నప్పుడు షరీఖ్ కనిపించాడు.

# MeToo అనేది ఇప్పుడు కొత్త ట్రెండ్‌గా మారింది. హాలీవుడ్ నిర్మాత హార్వే వైన్‌స్టీన్ ఉదంతం తరువాత ఎంతో మంది మహిళలు ట్విటర్ వేదికగా తమ లైంగిక వేధింపుల అనుభవాలను పంచుకుంటున్నారు.

అయితే మహిళలు ఏం చెబుతున్నారో అన్నదానిపై నేను పెద్దగా దృష్టి పెట్టలేదు. నిజం చెప్పాలంటే ఇలాంటివి చదివి చదివి విసుగొచ్చేసింది.

చివరకు కోపం కూడా.

ఏముంది ఇంతలో మరో హ్యాష్ ట్యాగ్, మరో నిర్భాగ్యురాలి రోదన.

ఎప్పటి నుంచో ఇలాంటి వేధింపుల గురించి అరిచి అరిచి మా గొంతులు బొంగురుపోయినా వాటిని మాత్రం పట్టించుకునే నాథుడు లేడు.

అందుకే ఈ సారి పురుషులు ఏం చెబుతారో వినాలనుకున్నాను.

నేడు మహిళలు ముందుకు వచ్చిన తాము ఏవిధంగా లైంగిక వేధింపులకు గురయ్యారో బహిరంగంగా ధైర్యంగా చెబుతున్నారు.

అలాంటప్పుడు తాము ఎలా వేధించామో చెప్పే ధైర్యం పురుషులకు ఉండదా?

మహిళలను ఇబ్బంది పెడుతున్నప్పడు వారిని వేధిస్తున్నామనే ఆలోచన పురుషుల్లో కలుగుతుందా?

ఇటువంటి పనుల వల్ల తాము చెడ్డ వ్యక్తులుగా గుర్తింపు పొందుతామనే భయం వారికి ఉంటుందా?

ఇతరులు ఇలాంటి చెడ్డ పనులు చేస్తున్నప్పుడు ఏమీ తెలియనట్లు కళ్లు మూసుకుని ఉంటారా?

మహిళల పట్ల అనుచితంగా ప్రవర్తించి ఇప్పుడు పశ్చాత్తాపపడుతున్నవారిలో ఉన్నది షరీఖ్ రఫీక్ ఒక్కరు మాత్రమే కాదు.

మహిళల మనసును అర్థం చేసుకోకుండా వారిని వేధించడం తమ జన్మ హక్కుగా భావించే వారు చాలా మంది వీరిలో ఉన్నారు.

ఒమర్ షేక్ అలాంటి వారిలో ఒకరు.  తను పని చేసే చోట ఓ మహిళ లైంగిక వేధింపులకు గురవుతున్నా చూస్తూ ఉండి పోయినందుకు అతను సిగ్గుపడుతున్నాడు.

తనను వేధిస్తున్న ఒకరిని వెనుకేసుకొస్తున్న ఒమర్ తీరు పట్ల ఒక మహిళా ఉద్యోగి తీవ్ర అసహనాన్ని వ్యక్తం చేసినప్పుడు అతను ఎంతగానో సిగ్గుపడ్డాడు.

తన మిత్రుడు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ముందుగా ఇది చదువుతున్న పురుషులకు ఒక విన్నపం. ఈసారి ఇక్కడ పంచుకుంటున్న భావాలు నావి కావు. పురుషుల కోసం పురుషులు పంచుకుంటున్న ఆలోచనలివి. కాబట్టి మీకు కాస్త ఇబ్బందిగా అనిపించినా కొంచెం ఓపికతో చివరి వరకు చదివే ప్రయత్నం చేయండి.


కంటెంట్: మీరు ఏ జోన్‌లో ఉన్నారు, మీరు ఏం చేయవచ్చు?

అన్ని జోన్లలోనూ అనుమతి ఉన్నవి

మూడు జోన్లలోనూ అనుమతి లేనివి ఇవే

రెడ్‌జోన్‌లో వీటికి అనుమతి లేదు

ఆరెంజ్ జోన్‌లో అనుమతి ఉన్నవి

గ్రీన్ జోన్‌లో అనుమతి ఉన్నవి

కంటైన్‌మెంట్ జోన్లలో...

ఆంధ్రప్రదేశ్ కోవిడ్-19 వ్యాప్తి ఎలా ఉంది?

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కరోనా పాజిటివ్ కేసుల సంఖ్య క్రమంగా పెరుగుతోంది.

మే 5వ తేదీ నాటికి రాష్ట్రంలో 1717 కేసులు నమోదయ్యాయి. ఇందులో 34 మంది మరణించారు.

589 మంది కోలుకుని డిశ్చార్జయ్యారు. 1,094 మంది ప్రస్తుతం చికిత్స పొందుతున్నారు.

రాష్ట్రంలో కర్నూలు, గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లో అత్యధిక సంఖ్యలో కేసులు నమోదయ్యాయి.

ఏపీలో ఏ జిల్లాలు ఏ జోన్‌లలో ఉన్నాయి?

రెడ్‌జోన్: చిత్తూరు, కర్నూలు, గుంటూరు, కృష్ణా, నెల్లూరు

ఆరెంజ్ జోన్: శ్రీకాకుళం, విశాఖపట్నం, తూర్పు గోదావరి, పశ్చిమ గోదావరి, ప్రకాశం, కడప, అనంతపురం

గ్రీన్‌జోన్: విజయనగరం

తెలంగాణలో కరోనావైరస్ వ్యాప్తి ఎలా ఉంది?

తెలంగాణలో మొత్తం కేసుల సంఖ్య వెయ్యి దాటింది.

లాక్‌డౌన్ తొలగించకపోయినా హైదరాబాద్‌లోని పలు ప్రాంతాల్లో జన సంచారం పెరిగింది.

కంటైన్‌మెంట్ ప్రాంతాలను తెలంగాణ ప్రభుత్వం కుదించింది. కరోనా ప్రభావం ఎక్కువగా ఉన్న హైదరాబాద్ నగరానికి కేంద్ర బృందం రానుంది.

తెలంగాణలో ఏ జిల్లాలు ఏ జోన్‌లలో ఉన్నాయి?

రెడ్‌జోన్: హైదరాబాద్, మేడ్చల్ మల్కాజ్‌గిరి, రంగారెడ్డి, వికారాబాద్, వరంగల్ అర్బన్, సూర్యాపేట

ఆరెంజ్ జోన్: ఆదిలాబాద్, కుమురంభీం, నిర్మల్, నిజామాబాద్, జగిత్యాల, మంచిర్యాల, కామారెడ్డి, రాజన్న సిరిసిల్ల, కరీంనగర్, మెదక్, సంగారెడ్డి, జయశంకర్ భూపాలపల్లి, జనగామ, నల్లగొండ, మహబూబ్‌నగర్, నారాయణపేట, జోగులాంబ గద్వాల, ఖమ్మం

గ్రీన్ జోన్: పెద్దపల్లి, ములుగు, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం, మహబూబాబాద్, వరంగల్ రూరల్, సిద్దిపేట, యాదాద్రి, వనపర్తి, నాగర్ కర్నూల్

కరోనావైరస్ హెల్ప్‌లైన్ నంబర్లు: కేంద్ర ప్రభుత్వం - 01123978046, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ - 104. మానసిక సమస్యల, ఆందోళనల పరిష్కారానికి హెల్ప్‌లైన్ నంబర్ 08046110007

ఇవి కూడా చదవండి.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

లాక్‌డౌన్ మరోసారి పొడిగించిన కేంద్ర ప్రభుత్వం కొన్ని ప్రాంతాల్లో నిబంధనలతో కూడిన సడలింపులకు అనుమతినిచ్చింది. ఆయా ప్రాంతాలను రెడ్, ఆరెంజ్, గ్రీన్ జోన్లుగా విభజించి, ఆ జోన్లలో ఎలాంటి చర్యలు చేపట్టాలో, ఏయే దుకాణాలు, కార్యకలాపాలకు అనుమతి ఉంటుందో స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు విడుదల చేసింది.


కంటెంట్: మీరు చేయాల్సిందంతా.. మా నుంచి ఎలాంటి కథనాలు కోరుకుంటున్నారు? మేం ఇవ్వలేకపోతున్న కథనాలు ఏంటి? చెప్పడమే.

మీ ఆలోచనలు.. మీకు స్ఫూర్తినిస్తున్న అంశాలు.. మిమ్మల్ని బాధిస్తున్నవి.. సంతోషంలో ముంచెత్తుతున్నవి.. అన్నీ మీ నుంచి వింటాం.

దీనికి చేయాల్సిందంతా సింపుల్... మేమేం చేయాలో మీరు చెప్పండి. మీ ఆలోచనను మేం కథనంగా మలుస్తాం.

మా ఆడియన్స్‌ను కలిసేందుకు, వారితో మాట్లాడేందుకు మేం ఎంచుకున్న మార్గమిది. ఇందులో భాగంగా మీకు సంబంధించిన.. మీ హృదయాలకు దగ్గరగా ఉన్న అంశాలకు కథన రూపమిస్తాం.

ఇందులో భాగంగా మేం బిహార్, ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, గుజరాత్, పంజాబ్, మహారాష్ట్ర వెళ్తున్నాం. మా వెబ్‌సైట్, ఫేస్‌బుక్, ట్విటర్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజీల్లో మా ప్రయాణాన్ని ఫాలో అవ్వండి.

మీరూ మాకు ఆలోచనలు పంపించాలనుకుంటే... #BBCShe హ్యాష్ ట్యాగ్‌తో మాకు ట్వీట్ చేయండి. లేదంటే ఫేస్‌బుక్‌లో మాకు మెసేజ్ పంపించండి.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

#BBCShe... మీ ఆలోచనలే మా కథనాలు. ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా దేశంలోని వివిధ నగరాలు, పట్టణాలకు వెళ్లి మహిళలతో మాట్లాడుతాం.


కంటెంట్: మీరు పంపే గుడ్ మార్నింగ్ సందేశాలే మీ ఆత్మీయుల స్మార్ట్‌ఫోన్‌కు పెద్ద సమస్యగా మారుతున్నాయి. ఈ సమస్య మీ ఒక్కరిదే కాదు.. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా కోట్ల మందికి ఈ సమస్య ఉంది.

అందుకే 'గుడ్ మార్నింగ్' బెడదపై ఏకంగా గూగుల్ అధ్యయనం చేయాల్సి వచ్చింది.

అయితే, గూగుల్ అధ్యయనంలో ఏం తేలింది? గుడ్ మార్నింగ్ సందేశాలకు, స్మార్ట్ ఫోన్ పనితీరుకు సంబంధం ఏమిటి?

భారతదేశంలో మూడో వంతు స్మార్ట్‌ఫోన్లు మధ్యలోనే స్తంభించిపోతున్నాయి.

ప్రతి మూడు ఫోన్లలో ఒక దాంట్లో 'మెమొరీ' నిండిపోతోంది.

ఇలా ఎందుకు జరుగుతోందని అమెరికాలోని సిలికాన్ వ్యాలీలో గూగుల్ పరిశోధకులు అధ్యయనం చేశారు.

వారు కనిపెట్టిన విషయం ఏమిటంటే.. ''శుభోదయం'' అంటూ మన వాళ్లు పంపే సందేశాలే ఈ సమస్యకు కారణం.

అందమైన ప్రకృతి ఫోటోలతోనో, పసివాళ్ల ఫొటోలతోనో భారతీయుల 'గుడ్ మోర్నింగ్' సందేశాలు రోజూ కోట్ల సంఖ్యలో ఇంటర్నెట్‌ను ముంచెత్తుతున్నాయి.

అపరిమిత డాటా అందుబాటులో ఉండడంతో  లక్షలాది మంది భారతీయులు తమ స్మార్ట్‌ఫోన్‌తో బంధుమిత్ర సపరివారమందరికే కాదు.. అపరిచితులకు సైతం అందమైన శుభసందేశాలతో పాటు సూక్తులు పంపిస్తున్నారు.

నిజానికి గత ఐదేళ్లలో 'గుడ్ మార్నింగ్ సందేశాల' కోసం గూగుల్‌లో సెర్చ్ చేయటం 10రెట్లు పెరిగింది.

భారతదేశంలో పింటరెస్ట్ నుంచి ఇటువంటి సందేశాల ఫోటోలను డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవటం గత ఏడాది కాలంలోనే 9 రెట్లు పెరిగింది.

వాట్సాప్‌కు అది పెద్ద మార్కెట్ అయిన భారతదేశంలో దానికి 20కోట్ల మంది యూజర్లు ఉన్నారు.

రోజూ ఉదయాన్నే బంధుమిత్రులందరికీ వాట్సాప్‌లో గుడ్ మార్నింగ్ సందేశాలు పంపించటం మామూలుగా మారిపోయింది.

ఇందుకోసం వాట్సాప్ కూడా గత ఏడాది 'స్టేటస్ మెసేజ్'ని చేర్చింది.

అలాగే.. ఈ ఏడాది భారతదేశంలో ఏకంగా 2,000 కోట్ల నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలను వాట్సాప్‌లో పంపించారని.. ఇది ప్రపంచ రికార్డని ఆ సంస్థ తెలిపింది.

ఇలా వేలాదిగా వచ్చిపడే ఈ సందేశాలతో.. తక్కువ ఖరీదు చేసే, తక్కువ సామర్థ్యం ఉండే చాలా మంది భారతీయుల ఫోన్లు స్తంభించిపోతున్నాయి.

ఆ సందేశాలను చూసుకోవటం, స్పందించటం కూడా కొందరికి కష్టంగా మారుతోంది.

దీంతో ఇటువంటి సందేశాలు వచ్చే గ్రూపులను వీడటం, ఫొటో సందేశాలను డౌన్‌లోడ్ చేయకుండా తిరస్కరించటం కూడా జరుగుతోంది.

అమెరికాలో ప్రతి 10మందిలో ఒకరి ఫోన్ మెమొరీ ఇటువంటి సందేశాలతో రోజూ నిండిపోతోంది.

భారతదేశంలో ప్రతి ముగ్గురిలో ఒకరి ఫోన్ రోజూ ఈ సందేశాలతో నిండిపోతోందని వెస్టర్న్ డిజిటల్ కార్పొరేషన్ అనే...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

పొద్దున లేవగానే ఫోన్ చూస్తే స్క్రీన్ నిండా గుడ్‌మార్నింగ్ సందేశాలే. ఒకప్పుడు అలాంటి సందేశాల్ని చూస్తే హాయిగా ఉండేదేమో కానీ ఇప్పుడు మాత్రం విసుగు పుట్టిస్తున్నాయి.


కంటెంట్: మీరు లొట్టలేసుకుంటూ తినే పిజ్జా ఒక పులి జీవితాన్ని నాశనం చేస్తుందా?

చేతిలోని పిజ్జాకి, అడవిలోని పులికి సంబంధం ఏమిటని ఆశ్చర్యపోకండి. లిప్‌స్టిక్‌లు, పిజ్జాలు, బిస్కెట్లు ఇలా అనేక ఉత్పత్తుల తయారీలో పామాయిల్ ఉపయోగిస్తారు. పెరుగుతున్న గిరాకీకి అనుగుణంగా పామాయిల్ పంటను అధిక విస్తీర్ణంలో సాగు చేస్తున్నారు. ఇందుకోసం అడవులను విచక్షణా రహితంగా నరుకుతున్నారు. దీంతో వన్యప్రాణుల మనుగడతోపాటు పర్యావరణం ప్రమాదంలో పడుతోందని ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఫర్ కన్జర్వేషన్ ఆఫ్ నేచర్ (ఐయూసీఎన్) పరిశోధన హెచ్చరిస్తోంది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా పామాయిల్ పంట వల్ల 0.4శాతం అడవులు తరుక్కుపోయాయి. ఇండోనేషియా, మలేసియాలలో కొన్నిచోట్ల 50శాతం అడవులు పామాయిల్ పంటలుగా మారి పోయాయి.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా లభించే ఉత్పత్తుల్లో దాదాపు 50శాతం పామాయిల్‌తోనే తయారవుతున్నాయి. ఇండోనేషియా, మలేసియాలో అత్యధికంగా కంపెనీలు ఏడాదికి లక్షల టన్నుల పామాయిల్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తున్నాయి. ఆ దేశాల్లో పామాయిల్ పరిశ్రమ విలువ సుమారు రూ.3 లక్షల కోట్లు.

పామాయిల్‌కు పెరుగుతున్న గిరాకీ వల్ల గత 20 ఏళ్లలో వేల ఎకరాల అడవులను నరికివేశారు.

లిప్‌స్టిక్‌కు ఒరాంగుటాన్‌కు సంబంధం?

రంగులను బాగా పట్టి ఉంచేందుకు లిప్‌స్టిక్‌ల తయారీలో పామాయిల్‌ను ఉపయోగిస్తారు. ఇండోనేషియాలో పామాయిల్ సాగు ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఒరాంగుటాన్లు అధికంగా ఉండే ఇక్కడ అటవీ విస్తీర్ణం తగ్గుతుండటంతో అంతరించిపోయే జీవుల జాబితాలో ఉన్న వాటి మనుగడ ప్రమాదంలో పడుతోంది.

"పామాయిల్ సాగుతో ఒరాంగుటాన్లు మైదాన ప్రాంతాల్లోకి వెళ్తున్నాయి. దీనితో మనుషులతో వీటికి సంఘర్షణ ఏర్పడుతోంది. మనుషులు వీటిని చంపేస్తున్నారు. ఒరాంగుటాన్ల పునరుత్పత్తి చాలా ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటుంది. అందువల్ల ఒక్క ఒరాంగుటాన్‌ను చంపినా అది తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది." అని ఐయూసీఎన్‌కు చెందిన ఎరిక్ మెజార్ద్ బీబీసీకి చెప్పారు.

ప్రభుత్వాలు ఏం చేస్తున్నాయి?

అడవులను రక్షించేందుకు ఇండోనేషియా, మలేసియా ప్రభుత్వాలు చాలా చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు ఎరిక్ చెబుతున్నారు. అయితే ఈ చర్యలు పెద్దగా ఫలించినట్లు కనిపించడం లేదు.

ప్రజల్లో మార్పు వచ్చిందా?

ప్రజలు మాత్రం పామాయిల్ వినియోగాన్ని తగ్గించుకోవడం లేదు. వేరే ప్రత్యామ్నాయాల వైపు చూడటం లేదని ఎరిక్ చెబుతున్నారు.

సంస్థల సంగతి?

పర్యావరణానికి హాని కలగకుండా పామాయిల్ పంటను సాగు చేయడంపై కొన్ని ప్రయత్నాలు ప్రారంభమయ్యాయి. పామాయిల్ రైతులు, ఉత్పత్తిదారులు,...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అందమైన మీ పెదవులకు రాసుకునే లిప్‌స్టిక్, ఒక జీవి అంతరించిపోవడానికి కారణంగా మారుతుందా?


కంటెంట్: మీరు శత్రు దేశానికి చెందిన ఒక క్షిపణి ప్రయోగ కేంద్రం వద్ద ఉన్నారు.

ఎవరైనా సరే సీక్రెట్ కోడ్ చెబితేనే భద్రతా సిబ్బంది లోపలికి పంపిస్తారు.

అందుకే ఆ సీక్రెట్ కోడ్ తెలుసుకునేందుకు మీరు గేటు వద్దే దాక్కుని ఉన్నారు.

ఇంతలో ఒక సైంటిస్ట్ గేటు వద్దకు వచ్చాడు.

సెక్యూరిటీ గార్డు ఆ సైంటిస్టును లోపలికి పంపించాడు.

కాసేపటి తర్వాత మరో శాస్త్రవేత్త అక్కడికొచ్చాడు.

దాంతో అతన్ని కూడా లోపలికి పంపించారు.

సీక్రెట్ కోడ్ తెలిసిపోయిందని మీరు భావించారు.

మీరు చెప్పిన సీక్రెట్ కోడ్ తప్పా? మరి కరెక్ట్  కోడ్ ఏంటి? మీరు ఎక్కడ పొరపాటు చేశారు?

పజిల్ కష్టంగా ఉందా? అయితే సమాధానం కోసం కింద చూడండి.

ఈ పజిల్‌ను పరిష్కరించండి

జవాబు:

మీరు 'ఫోర్' అని చెబితే సరైన సమాధానం అయి ఉండేది. ఎందుకంటే 'నైన్' పదంలో 'నాలుగు'అక్షరాలు ఉన్నాయి.

"టువెల్వ్"లో  ఆరు అక్షరాలు, "సిక్స్"లో మూడు అక్షరాలు ఉన్నాయి.

ఈ పజిల్‌ను లారెన్ చైల్డ్ రూపొందించారు. 'కోడ్ బ్రేకింగ్ చైల్డ్ జీనియస్ రూబీ రెడ్‌ఫోర్ట్' అనే తన నవలలో దీన్ని ఉపయోగించారు.

ఇవి కూడా ప్రయత్నించండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

పజిల్ 8 : సీక్రెట్ కోడ్ కనిపెట్టగలరా?


కంటెంట్: మీర్వైజ్, రెహనా

అఫ్గానిస్తాన్‌కు చెందిన మీర్వైజ్, రెహానా గత ఏడాది కాబూల్‌లో వివాహం చేసుకున్నారు. వారి పెళ్లిరోజున ఇస్లామిక్ స్టేట్ (ఐఎస్) ఆత్మాహుతి దాడికి పాల్పడింది. ఈ దాడిలో పెళ్లికి వచ్చిన 90 మంది అతిథులు మరణించారు.

మీర్వైజ్, రెహానాల ఆత్మీయులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఆ దాడి కారణంగా వారి వివాహం వారికి విషాదకరమైన రోజుగా మారింది.

ఈ వారానికి వారి పెళ్లయి ఏడాదవుతుంది. ఈ సందర్భంగా మొట్టమొదటిసారిగా రెహానా ఆ రోజు జరిగిన ఘటనల గురించి మాట్లాడారు.

"రోజూ నాకు పీడకలలు వస్తుంటాయి. సరిగా నిద్రపోలేకపోతున్నాను. ఏవైనా పెద్ద శబ్దాలు, పేలుళ్లు వినిపిస్తే భయంతో వణికిపోతాను. మళ్లీ ఏదో దారుణం జరగబోతున్నట్టు అనిపిస్తుంది" అని బీబీసీతో చెప్పారు.

ఆ రోజు దాడిలో మరణించిన వారి బంధువులు మళ్లీ ఆ  పెళ్లి జరిగిన హాల్ ఎదుటే నిరసనలకు దిగాలని ఆలోచిస్తున్నారు. చనిపోయినవారికి న్యాయం జరగాలంటే ఇదొక్కటే మార్గమని భావిస్తున్నారు.

కానీ ఆ నిరసనల్లో తాను పాల్గొనలేనని మీర్వైజ్ అన్నారు. ఆ రోజు జరిగినది తలచుకుంటేనే వణుకు పుడుతుంది.

పెళ్లికి ముందు మేమంతా ఎంతో సంతోషంగా ఉన్నాం. అకస్మాత్తుగా మా ఆనందం అంతా ఆవిరైపోయింది. ప్రళయం వచ్చి పడినట్లనిపించింది అని మీర్వైజ్ వాపోయారు.

పెళ్లి సందర్భంగా డ్యాన్స్ చేస్తున్న మీర్వైజ్

షియా వర్గం కావడం వల్లే టార్గెట్ చేశారు

మీర్వైజ్, రెహానాల వివాహాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకోడానికి కారణం వారు అఫ్గానిస్తాన్‌లోని షియా వర్గానికి చెందినవారు కావడమే.

ఇస్లామిక్ స్టేట్ ఈ వర్గం విశ్వాసాలను ధర్మ విరుద్ధంగా భావిస్తుంది. చాలా ఏళ్లుగా ఐఎస్ షియా వర్గంపై దాడులు చేస్తూనే ఉంది.

కొత్త జంటపై నిందలు

ఆ రోజు జరిగిన ఘోరానికి వధూవరులిద్దరూ హతాశులైపోయరు. వీరి పెళ్లి వల్లే ఇంత దారుణం జరిగిందని బంధువులంతా ఆడిపోసుకున్నారు. దాంతో వారిద్దరూ మరింత కుంగిపోయారు.

"ఒకరోజు నేను షాపింగ్‌కు వెళ్లాను. మా పెళ్లిలో మరణించినవారి బంధువు అక్కడ కనిపించారు. నన్ను చూడగానే 'హంతకుడు' అని నిందించారు" అంటూ మీర్వైజ్ తనకు ఎదురైన చేదు అనుభవాలను గుర్తుచేసుకున్నారు.

మీర్వైజ్ దర్జీ పని చేస్తారు. నిందలు, వేధింపులు ఎక్కువవడంతో అతను తన దుకాణాన్ని మూసేయాల్సి వచ్చింది.

రెహానాను కూడా జనం విడిచిపెట్టలేదు. వీరిద్దరూ పెళ్లి చేసుకోవడంవల్లే ఆ ఘోరం జరిగిందని నిందలు వేశారు.

"అందరూ నా వల్లే ఈ దారుణం జరిగిందని నిందిస్తున్నారు. నేనన్నీ నిశ్శబ్దంగా వింటాను. తిరిగి ఏమీ అనను" అని రెహానా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అది వారి జీవితంలో చాలా సంతోషకరమైన రోజుగా జీవితాంతం గుర్తుండిపోవాల్సింది.. కానీ, అదే అత్యంత విషాదకరమైన రోజుగా మారింది.


కంటెంట్: ముంతాజ్ షేక్

గృహహింస, అత్యాచార బాధితుల పునరావాసం కోసం పనిచేస్తున్నారు. మహిళలకు పబ్లిక్ టాయిలెట్ల కోసం పోరాడుతున్న ‘రైట్ టు పీ’ క్యాంపైన్‌లోనూ కీలకంగా ఉన్నారు. బాబా సాహెబ్ అంబేడ్కర్ చూపిన దారిలో నడవడం వల్లే తానివన్నీ చేయగలుగుతున్నట్లు ముంతాజ్ చెబుతారు.

‘చైతన్యపరుచు, సమీకరించు, పోరాడు’ అన్న అంబేడ్కర్ నినాదమే తన జీవన విధానాన్ని మార్చిందంటారు ముంతాజ్. ఇప్పుడు అంబేడ్కర్‌ను ఆరాధిస్తున్న ముంతాజ్ ఒకప్పుడు మాత్రం ఆయన్ను అంతగా ఇష్టపడలేదు.

‘‘స్కూల్లో చదువుకున్న పాఠాలు మినహా అంబేడ్కర్ గురించి ఒకప్పుడు నాకు పెద్దగా తెలీదు. ‘జై భీమ్’ అనడానికి కూడా నేను సిగ్గుపడేదాన్ని. అలా నినాదం చేయడం నాకు ఇష్టం ఉండేది కాదు. అంబేడ్కర్ దళితులకు మాత్రమే ప్రాధాన్యమున్న వ్యక్తి అనీ, వాళ్లకోసమే రాజ్యాంగం రాశారానీ అనుకునేదాన్ని.

మేం నీలం రంగు దుస్తుల్ని కూడా ధరించేవాళ్లం కాదు. అది ‘వాళ్ల’ రంగు అని మాకు చెప్పేవారు. కానీ ఇప్పుడు నాలాంటి మహిళలందర్నీ చైతన్యపరిచి, ఒక్కతాటిపైకి తెచ్చి, వివిధ ఉద్యమాలను నిర్వహించగలుగుతున్నానంటే అది అంబేడ్కర్ సూచించిన ‘చైతన్యపరుచు, సమీకరించు, పోరాడు’ అనే నినాద ఫలితమే’’ అంటారు ముంతాజ్.

‘నా జీవితం ఓ సినిమా కథ’

ముంతాజ్ జీవితం ఎక్కడ ప్రారంభమైందో తెలిస్తే ఆమె జీవితంలో ఎంత ముందుకొచ్చారో అర్థమవుతుంది.

ముంతాజ్ చిన్నప్పుడే.. భార్యనూ, కూతురిని వదిలేసి కొడుకును తీసుకొని ఆమె తండ్రి వెళ్లిపోయాడు. అప్పట్నుంచీ ముంతాజ్ తల్లి తెలిసిన వాళ్లింట్లో తల దాచుకుంది. ముంతాజ్ తన మేనమామ ఇంట్లో  పెరిగింది.

9వ తరగతి వరకూ ముంతాజ్‌ను చదివించినా, ఆ తరవాత చాలా ముస్లిం కుటుంబాల్లోలానే ఆమెను స్కూల్ మాన్పించారు. 15ఏళ్లకే ఆమెకు పెళ్లి చేశారు.

‘‘నా జీవితం ఓ సినిమా కథలా అనిపిస్తుంది. 15ఏళ్లకే పెళ్లయింది. తరవాతి ఏడాదే కూతురు పుట్టింది. కాలం అలా సాగిపోతోంది కదా అనుకుంటుండగా ‘కోరో’ నా జీవితంలోకి ప్రవేశించింది. దాంతో నా ప్రయాణం కీలక మలుపు తీసుకుంది’ అంటారు ముంతాజ్.

‘‘ఓసారి కోరో(కమిటీ ఆఫ్ రిసోర్స్ ఆర్గనైజేషన్) సభ్యులు మేముండే ప్రాంతానికి వచ్చి ఏదో సర్వే చేశారు. నేను కిటికీలోంచి వాళ్లను చూశా. అప్పట్లో నేను బయటికి వెళ్లి నీళ్లు తేవాలన్నా, కాలకృత్యాలకు వెళ్లాలన్నా ఇంట్లో వాళ్ల అనుమతి తీసుకోవాల్సిందే. దాంతో కోరో సభ్యులు ఏం చేస్తున్నారో తెలుసుకోవాలన్న కుతూహలం ఉన్నా బయటకు వెళ్లే అవకాశం ఉండేది కాదు.

కానీ ఓ రోజు ధైర్యం చేసి రహస్యంగా వాళ్లు నిర్వహించిన...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ముంతాజ్ షేక్.. మహారాష్ట్రలోని ఓ పేద ముస్లిం కుటుంబంలో పుట్టిన మహిళ. పెద్దగా చదువుకోలేదు. అయినా రాష్ట్రంలోని వయోజన విద్య ప్రచారోద్యమంలో ఆమె కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు.


కంటెంట్: ముందస్తు ఎన్నికల్లో గెలుపొందిన కేసీఆర్ డిసెంబరు 13వ తేదీన ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణం చేశారు. ఆయనతో పాటు హోం మంత్రిగా చిరకాల మిత్రుడు, ఎమ్మెల్సీ మహమూద్ అలీ ప్రమాణం చేశారు. అప్పటి నుంచీ క్యాబినెట్ విస్తరణ ఎప్పుడన్న చర్చ సాగుతూనే ఉంది.

సాంకేతికంగా రాష్ట్రాన్ని పాలించేది మంత్రివర్గం లేదా మంత్రి మండలి. అందుకే క్యాబినెట్‌కు, క్యాబినెట్ నిర్ణయాలకు అంత ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. అయితే, ఆ మంత్రివర్గంలో ఎవరుండాలనేది నిర్ణయించుకునే పూర్తి స్వేచ్ఛ ముఖ్యమంత్రికి ఉంటుంది. జాతీయ పార్టీలకు అయితే దిల్లీ వెళ్లి అధిష్టానం అనుమతితో పేర్లు ఖారు చేసుకుని రావడం ఆలస్యం అవుతుండేది. కానీ టీఆర్ఎస్‌కి ఆ సమస్య లేదు.

వాస్తవానికి కేసీఆర్ క్యాబినెట్ కూర్పు ఎప్పుడూ ప్రత్యేకమే. గత క్యాబినెట్‌లో మహిళలకు చోటు లేదు. ఈ మధ్య కాలంలో మాట వరుసకు కూడా మహిళకు చోటు ఇవ్వని పెద్ద క్యాబినెట్ ఇదే అయింది. ఒకేసారి ఇద్దరు ఉప ముఖ్యమంత్రులను నియమించడం, కేటీఆర్ ఒక్కరికే 13 శాఖలు ఇవ్వడం వంటి ప్రత్యేకతలెన్నో ఉన్నాయి.

తెలంగాణ ఉద్యమంలో లేకుండా తరువాత వచ్చిన వారికి మంత్రి పదవులు ఇచ్చారంటూ విమర్శలొచ్చాయి. కానీ, కేసీఆర్ ఎప్పుడూ ఆ విమర్శలను పట్టించుకోలేదు.

2018 ఎన్నికల్లో గెలిచిన తరువాత కూడా విలేకర్ల ప్రశ్నలకు సమాధానంగా, క్యాబినెట్ కూర్పు ముఖ్యమంత్రి ఇష్టం అనే అర్థం వచ్చేలా సమాధానం చెప్పారు.

మంత్రిమండలే కాదు, శాసన సభ కూడా ఇంకా కొలువుదీరలేదు. ఎమ్మెల్యేలు గెలిచి నెల రోజులపైనే గడిచింది. వారు 17వ తేదీన ప్రమాణం చేయబోతున్నారు.

ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేసి, సంతకం చేస్తున్న కేసీఆర్

ప్రతిపక్షాల విమర్శలు... అధికారపక్షం సమాధానాలు

ఈ విషయంలో అధికార పక్షానిది బాధ్యతా రాహిత్యం అంటున్నాయి విపక్షాలు. ఒక వ్యక్తి చుట్టూ వ్యవస్థ తిరుగుతోందని విమర్శిస్తున్నాయి.

"ఇది దురదృష్టకరం. ఇన్ని రోజులు అసెంబ్లీని సమావేశ పరచకపోవడం, క్యాబినెట్ ఏర్పాటు చేయకపోవడం ద్వారా ప్రజాస్వామ్యంలో కొత్త విధానాలకు తెరలేపారు. ప్రజాస్వామ్యాన్ని కూడా నియంతృత్వ పోకడలా నడిపించొచ్చని చూపిస్తున్నారు. ఎక్కువ మెజారిటీ వస్తే ప్రభుత్వాలు ఇలానే ఉంటాయి. ఒకరి కంటే ఎక్కువ ఉంటే మంత్రివర్గమే అనే నిర్వచనం ఇచ్చేశారు. ఇద్దరు కూర్చుని మంత్రి వర్గ సమావేశం అంటున్నారు. ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే ప్రజాస్వామ్యాన్ని అపహాస్యం చేస్తున్నారు" అని వ్యాఖ్యానించారు తెలంగాణ కాంగ్రెస్ కార్యనిర్వాహక అధ్యక్షులు మల్లు భట్టి విక్రమార్క.

అయితే, ఆలస్యం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

తెలంగాణలో కొత్త ప్రభుత్వం ఏర్పడి నెల రోజులు అయింది. కానీ ఇప్పటి వరకూ పూర్తి స్థాయిలో మంత్రి వర్గం ఏర్పడలేదు. మంత్రివర్గం లేకుండా దాదాపు నెల రోజులుగా ముఖ్యమంత్రి, హోంమంత్రి ఆధ్వర్యంలోనే పాలన నడుస్తోంది.


కంటెంట్: ముందు జాగ్రత్త చర్యగానే ట్రంప్‌ను వాల్టర్ రీడ్ నేషనల్ మిలటరీ మెడికల్ సెంటర్‌లో చెర్పించామని వైట్ హౌస్ తెలిపింది.

తనకు, తన భార్య, అమెరికా ప్రథమ మహిళ మెలానియా ట్రంప్‌కు కోవిడ్ పరీక్షల్లో పాజిటివ్ వచ్చిందని శుక్రవారం నాడు ట్రంప్ తెలిపారు.

ట్రంప్‌కు కాస్త అలసటగా ఉందిగానీ ఉత్సాహంగానే ఉన్నారని, కోవిడ్ 19 లక్షణాలు స్వల్పంగా ఉన్నాయని వైట్ హౌస్ తెలిపింది.

వచ్చే నెల నవంబరులో జరగబోయే అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో ట్రంప్, డెమొక్రటిక్ పార్టీకి చెందిన జో బైడెన్‌తో పోటీ పడుతున్నారు.

శుక్రవారం ట్రంప్ ఎలా కనిపించారు?

శుక్రవారం మధ్యహ్నం మాస్క్ వేసుకుని వైట్ హౌస్ నుంచి తన హెలికాఫ్టర్ మరీన్ వన్‌లో ఆస్పత్రికి వెళ్లారు. వెళ్లే ముందు రిపోర్టర్లందరికీ థంబ్స్ అప్ అన్నట్టు చెయ్యి చూపించారు.

ట్విట్టర్‌లో పోస్ట్ చేసిన ఒక వీడియోలో ట్రంప్ మాట్లాడుతూ.. "నాకు గొప్ప మద్దతునిచ్చి, సహాయంగా నిలిచిన అందరికీ కృతజ్ఞతలు. నేను వాల్టర్ రీడ్ ఆస్పత్రికి వెళుతున్నాను. నా ఆరోగ్యం బాగానే ఉంది. మేము అన్ని జాగ్రత్తలూ తీసుకుంటున్నాం. అమెరికా ప్రథమ మహిళ కూడా బాగున్నారు. అందరికీ కృతజ్ఞతలు. మీ మేలు మరిచిపోలేను" అని తెలిపారు.

ట్రంప్ కుమార్తె ఇవాంక, కుమారుడు ఎరిక్ తన తండ్రి పోస్ట్ చేసిన వీడియోను మళ్లీ ట్వీట్ చేస్తూ "మీరు యోధులు" అని అభివర్ణించారు. .

వైట్ హౌస్ ఏం చెబుతోంది?

అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ఉత్సాహంగానే ఉన్నారని, కోవిడ్ 19 లక్షణాలు స్వల్పంగా ఉన్నాయని, రోజంతా పని చేస్తూనే ఉన్నారని వైట్ హౌస్ ప్రెస్ సెక్రటరీ కెయ్‌లీ మెకనానీ తెలిపింది.

"డాక్టర్ల సలహాతో ముందు జాగ్రత్త చర్యగానే ట్రంప్‌ను ఆస్పత్రిలో చేర్చాం. రాబోయే కొద్ది రోజులు ట్రంప్ వాల్టర్ రీడ్‌లో అధ్యక్ష కార్యాలయం నుంచి పని చేస్తారు" అని కెయ్‌లీ మెకనానీ తెలిపారు.

వైట్ హౌస్ కమ్యూనికేషన్ డైరెక్టర్ అలిసా ఫరా మాట్లాడుతూ..ట్రంప్ తన పదవీ బాధ్యతలను ఉపాధ్యక్షుడు మైక్ పెన్స్‌కు బదిలీ చెయ్యలేదని స్పష్టపరిచారు.

"ప్రస్తుతం ట్రంప్ తన విధులను తానే నిర్వహిస్తున్నారు" అని అలిసా ఫరా తెలిపారు.

శుక్రవారం నాడు సీనియర్ అధికారులతో జరిగిన సమావేశం నుంచి ట్రంప్ బయటకి వచ్చేస్తూ సమావేశాన్ని కొనసాగించే బాధ్యతను ఉపాధ్యక్షుడు మైక్ పెన్స్‌కు అప్పగించారు.

అమెరికా రాజ్యాంగం ప్రకారం, అధ్యక్షుడు బాగా అస్వస్థతకు గురైన పక్షంలో, తాత్కాలికంగా పదవీ బాధ్యతలను ఉపాధ్యక్షుడికి అప్పగిస్తారు. ట్రంప్ తన విధులను నిర్వర్తించలేని పక్షంలో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్‌కు కరోనావైరస్ పరీక్షల్లో పాజిటివ్ అని తెలిసిన 24 గంటల లోపే ఆయనను ఆస్పత్రిలో చేర్చారు.


కంటెంట్: ముందు నుంచీ బ్యాటింగ్‌లో భారత్, బౌలింగ్‌లో పాకిస్తాన్ బలంగా ఉంటున్నాయని..  ఆదివారం మ్యాచ్‌లోనూ పాక్ బౌలింగ్, భారత్ బ్యాటింగ్ మధ్య పోటీ సాగుతుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

భారత్, పాక్ మ్యాచ్‌కు వేదికైన మాంచెస్టర్‌లో బీబీసీ ప్రతినిధి వినాయక్ గైక్వాడ్‌కు ఇచ్చిన ప్రత్యేక ఇంటర్వ్యూలో ఇంజమామ్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

శిఖర్ ధావన్ గాయం కారణంగా దూరమైనా, భారత జట్టులో చాలా మంది మంచి ఆటగాళ్లు ఉన్నారని, రెండు జట్ల మధ్య పోటీ రసవత్తరంగా ఉండబోతుందని అన్నారు.

అఫ్గానిస్తాన్ మినహా వరల్డ్ కప్‌లో అన్ని జట్లూ సమతూకంతో కనిపిస్తున్నాయని.. ఎవరు ఎవరినైనా ఓడించగలిగే పరిస్థితి ఉందని ఇంజమామ్ చెప్పారు.

పుల్వామా, బాలాకోట్ ఘటనల తర్వాత భారత్, పాక్ మ్యాచ్ ఉంటుందా అని పెద్ద చర్చ జరిగిన సంగతి తెలిసిందే.

ఈ విషయంపై ఓ క్రికెటర్‌గా ఎలా స్పందిస్తారన్న ప్రశ్నకు.. ''రెండు పక్షాలను నేను ఒకటే కోరుతున్నా. ఇది ఆట. మనం అలాగే చూడాలి. ఇంతకుముందు రెండు దేశాల మధ్య చాలా సార్లు క్రికెట్ పాజిటివ్ పాత్ర పోషించింది. ఈ మ్యాచ్ కూడా అలాగే జరగాలి. గెలుపోటములు సహజం. బాగా ఆడినవారు గెలుస్తారు'' అని ఇంజమామ్ బదులు చెప్పారు.

భారత్, పాక్ మ్యాచ్‌ను ఆటలాగే చూడాలని, రెండు దేశాల మధ్య క్రికెట్ చాలా సార్లు పాజిటివ్ పాత్ర పోషించి, మంచి సందేశం పంచిందని ఆయన అన్నారు.

వరల్డ్ కప్‌లో ఇప్పటివరకూ భారత్‌పై పాక్ గెలవలేకపోయిందని, ఈసారి తమ జట్టు గెలవాలని కోరుకుంటున్నానని ఇంజమామ్ చెప్పారు.

''ఆటలో గెలుపోటములు భాగం. దీన్నో పెద్ద విషయంలా చూడకూడదు. క్రికెట్ స్వచ్ఛంగా ఉండాలి. ఇది తీవ్ర ఒత్తిడి ఉండే మ్యాచ్ అనడంలో సందేహం లేదు. ఈ మ్యాచ్ వల్ల రెండు జట్ల ఆటా మెరుగవుతుంది. క్రమం తప్పకుండా ఇలాంటి మ్యాచ్‌లు జరగాలి'' అని ఆయన అన్నారు.

భారత్, పాక్ మ్యాచ్ కోసం జనం ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నారని, వర్షం వల్ల ఆటకు ఇబ్బంది కలగకూడదని ఆశిస్తున్నానని తెలిపారు.

''వర్షం ఎవరి చేతుల్లోనూ లేదు. ఐసీసీ, భారత్, పాకిస్తాన్.. ఎవరైనా ఏమీ చేయలేరు. వాతావరణం వల్ల ఈ మ్యాచ్‌కు ఇబ్బంది రాకూడదు'' అని అన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

వరల్డ్ కప్‌లో భారత్, పాకిస్తాన్ మధ్య జరిగే మ్యాచ్ ఫైనల్‌కు ముందు ఫైనల్ లాంటిదని పాక్ మాజీ కెప్టెన్ ఇంజమామ్ ఉల్ హక్ అన్నారు. ఆస్ట్రేలియా, ఇంగ్లాండ్‌ల మధ్య జరిగే యాషెస్ పోరు కంటే ఈ మ్యాచ్‌నే జనాలు ఎక్కువగా చూస్తారని వ్యాఖ్యానించారు.


కంటెంట్: ముందు బాబు పుట్టాడు. 12 నిమిషాల తర్వాత పాప పుట్టింది. పాప చనిపోయిందని, బాబు బతికి ఉన్నాడని సిబ్బంది చెప్పారు. కానీ, బాబు పరిస్థితి విషమంగా ఉందని, బతికే ఆశలు లేవని డాక్టర్లు తెలిపారు.  కాసేపటి తర్వాత బాబు కూడా చనిపోయాడని వైద్యులు చెప్పారు.

రెండు డెడ్‌బాడీలను వేర్వేరు పార్సిల్‌లలో చుట్టి రోహిత్‌కు అప్పగించారు. ఆయన భార్య వర్ష ఆరోగ్యం బాగాలేకపోవడంతో ఆస్పత్రిలోనే ఉంది. మృత శిశువులను ఇంటికి తీసుకొచ్చిన రోహిత్ అంత్యక్రియలకు ఏర్పాట్లు పూర్తి చేశారు.

పార్శిల్‌లో ఉన్న కవలల మృతదేహాలను శ్మశానానికి తీసుకెళ్లేందుకు రోహిత్ సోదరి తన చేతుల్లోకి తీసుకున్నారు. అంతలో ఒక పార్సిల్‌లో కదలిక వచ్చింది. బాబు కదులుతున్నట్లు అనిపించింది. అయితే, అంతా తన భ్రమ అని అనుకుంది.

పార్శిల్ మళ్లీ కదిలింది. ఈసారి పరీక్షించి చూసింది. తన కళ్లను తానే నమ్మలేదు. ఆ పార్సిల్‌లో ఉన్న శిశువు శ్వాస తీసుకుంటోంది. కాళ్లు ఆడిస్తోంది. చనిపోయిందని డాక్టర్లు చెప్పిన బిడ్డ బతికే ఉంది!

బాబు ప్రాణాలతోనే ఉన్నాడని తెలిసి వెంటనే సమీపంలోని కార్పొరెట్ ఆస్పత్రికి తరలించారు. అక్కడ అత్యవసర చికిత్స అందించిన తర్వాత, శిశువు తల్లి ఉన్న ఆస్పత్రికి తీసుకెళ్లారు.

డాక్టర్ల నిర్లక్ష్యంపై నిలదీశారు. బతికుండానే బాబు చనిపోయాడని ఎలా చెబుతారని ప్రశ్నించారు. పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశారు. వారు కేసు నమోదు చేసి దర్యాప్తు చేపట్టారు.

ఈ ఘటనపై దిల్లీ సర్కార్ కూడా స్పందించింది. దిల్లీ సీఎం అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ఈ ఘటనపై దర్యాప్తునకు ఆదేశించారు. 'ఇది క్షమించరాని నేరం' అని దిల్లీ ఆరోగ్య మంత్రి అన్నారు.

వైద్యుల నిర్లక్ష్యంపై ఆగ్రహం వెల్లువెత్తడంతో శిశువు మృతిపై మాక్స్ ఆస్పత్రి వర్గాలు వివరణ ఇచ్చాయి.

తాము శిశువులను కదిపి చూశామని, కదలిక లేకపోవడంతోనే చనిపోయినట్లు ప్రకటించామని తెలిపారు. ఆ రోజు డ్యూటీలో ఉన్న డాక్టర్‌ను సెలవులో వెళ్లమని చెప్పామని, దర్యాప్తు కూడా చేస్తామని వివరణ ఇచ్చారు.

దిల్లీలో ఇటీవల ఇలాంటి ఘటన జరగడం ఇది రెండోసారి. గత నెల మరో ప్రైవేటు ఆస్పత్రిలో జ్వరంతో ఒక పాప చనిపోయింది. దానికి డాక్టర్ల నిర్లక్ష్యమే కారణమని ఆమె తల్లిదండ్రులు ఆరోపించారు.

మా ఇతర కథనాలు:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

దిల్లీ బదర్‌పూర్‌లో ఉండే రోహిత్ భార్య వర్ష ఐదు నెలల గర్భవతి. నొప్పులు రావడంతో మాక్స్ ఆస్పత్రికి తీసుకెళ్లారు. నెలలు పూర్తిగా నిండకుండానే ఆమెకు ఇద్దరు కవల పిల్లలు పుట్టారు.


కంటెంట్: ముందు భాగంలో శిధిలావస్థలో ఉన్న పరికరాల ద్వారా ఈ జలాంతర్గామి యూఎస్ఎస్ గ్రేబ్యాక్ అని గుర్తించారు.

తూర్పు చైనా సముద్ర గర్భంలో ఉన్న యూఎస్ఎస్ గ్రేబ్యాక్ ఆచూకీని ఇప్పుడు పరిశోధకులు గుర్తించారు.

1944లో రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో 80 మంది సిబ్బందితో వెళ్తున్న యూఎస్ఎస్ గ్రేబ్యాక్ సబ్‌మెరైన్‌పై జపాన్ యుద్ధవిమానాలు దాడి చేశాయి. ఆ తర్వాత దాని ఆచూకీ తెలియలేదు.

జపాన్‌లోని ఒకినవా తీరంలోని సాగరగర్భంలో దీని ఆచూకీ లభ్యమైందని ఓ అండర్‌వాటర్ ఎక్స్‌ప్లొరేషన్ ప్రాజెక్ట్ వెల్లడించింది. మిలిటరీ పత్రాల్లోని సమాచారాన్ని తీసుకుని, దానితో సరైన స్థానాన్ని గుర్తించామని వారు తెలిపారు.

జలాంతర్గామి మునిగిపోయిన ప్రదేశాన్ని మిలిటరీ పత్రాల్లో తప్పుగా గుర్తించారని తెలిపారు.

అప్పట్లో ఈ జలాంతర్గామిలో ప్రయాణిస్తున్న 80 మంది సిబ్బంది కుటుంబాలకు దీని ఆచూకీ దొరికిందన్న సమాచారాన్ని అందించారు.

కేథీ టేలర్ అంకుల్ జాన్ పాట్రిక్ కింగ్ ఈ జలాంతర్గామిలో ఉన్నారు. ఆమెకు ఈ సమాచారం కొంత బాధ కలిగించినా, ఎంతో ఉపశమనాన్నిచ్చింది.

"నేను చిన్న పిల్లగా ఉన్నప్పటి నుంచి ఆయన జాడ కనిపెట్టగలనని, ఆయనను వెతికి పట్టుకోగలమని లేదంటే కనీసం ఆయన గుర్తులైనా తీసుకురావాలని అనుకునేదాన్ని" అని ఆమె ఏబీసీ న్యూస్‌తో అన్నారు.

అదృశ్యమైన జలాంతర్గామిని ఎలా గుర్తించారు?

రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో అదృశ్యమైన అమెరికా జలాంతర్గాముల జాడ కనిపెట్టడమే 'లాస్ట్ 52' ప్రాజెక్ట్ ఉద్దేశం. ఈ బృందమే యూఎస్ఎస్ గ్రేబ్యాక్ ఆచూకీనీ కనిపెట్టేందుకు ఒకినవా తీరంలో తమ అన్వేషణ ప్రారంభించింది.

యూఎస్ఎస్ గ్రేబ్యాక్ మునిగిన ప్రదేశానికి సంబంధించిన వివరాలను సరైన రీతిలో నమోదు చేయలేదని వారు గుర్తించారు. ఆ సంఖ్యల్లో ఒక సంఖ్య మిస్సవడంతో కనీసం 100 మైళ్ల దూరం (160 కిలోమీటర్లు) తేడా వచ్చిందని వారన్నారు.

ఆధునిక డ్రోన్ టెక్నాలజీ ఉపయోగించడం ద్వారా 1400 అడుగులు (430 మీటర్లు) లోతులో ఉన్న దాని సరైన స్థానాన్ని గుర్తించగలిగారు.

"ఈ ప్రాంతంలో అమెరికా నౌకా దళ నౌక ఒకటి మునిగిపోయిందనే గుర్తింపు కూడా నీటి అడుగున ఉన్న జలాంతర్గామి చెక్కుచెదరకుండా ఉండడానికి తోడ్పడింది" అని ఈ ప్రాజెక్ట్ సారథి టిమ్ టేలర్ తెలిపారు.

1941లో ప్రారంభమైన యూఎస్ఎస్ గ్రేబ్యాక్.. ఆస్ట్రేలియా, జపాన్ దేశాలకు కూడా ప్రయాణించింది.

యుద్ధం సమయంలో గ్రేబ్యాక్ కనీసం 14 ఓడలపై దాడి చేసి, వాటిని నీట ముంచి, ఆ తర్వాత అది కనిపించకుండా పోయింది.

అది రెండు నేవీ యూనిట్ కమెండేషన్స్, 8 బ్యాటిల్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

రెండో ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో కనిపించకుండా పోయిన అమెరికా జలాంతర్గామి ఆచూకీ 75 ఏళ్ల తర్వాత లభ్యమైంది.


కంటెంట్: ముందు మనమందరం.. ఒక చోటు నుంచి మరొక చోటుకు వెళ్లాలంటే మన మెదళ్లకు పని చెప్పాల్సి ఉంటుంది. మనచుట్టూ ఉన్న ప్రపంచం మీద శ్రద్ధ పెట్టాల్సి ఉంటుంది.

జీపీఎస్ వల్ల మన తెలివితేటలు ఎంత తెల్లారతాయనేందుకు ప్రతి ఒక్కరికీ ఒక అద్భుత ఉదాహరణలు దొరుకుతాయి. అటువంటిదే ఒక స్వీడన్ జంట అనుభవం. వాళ్లు ఇటలీ దీవి కాప్రి (Capri) వెళ్లాలనుకుని జీపీఎస్‌ను ఆశ్రయించారు. అది చూపిన దారిని పట్టుకుని వెళ్లారు. అక్కడికి వెళ్లాక సముద్రం ఎక్కడ అని అడుగుతున్నారు. కానీ.. అది కాప్రి కాదు. కార్పి (Carpi). కాప్రికి వేల మైళ్ల దూరంలో ఉంది. ఒక్క అక్షరం స్పెల్లింగ్ తప్పు వాళ్లను వేరే ప్రపంచానికి తీసుకెళ్లిందన్నమాట.

కానీ.. ఇటువంటి ఘటనలు అరుదైనవే. జీపీఎస్‌లు ఉపయోగించే పరికరాలు సాధారణంగా మనం తప్పిపోకుండా సాయం చేస్తాయి.

ఒకవేళ అది విఫలమైతే.. రోడ్ల మీద ఎక్కడి వాహనాలు అక్కడ ఆగిపోయే పరిస్థితి. దారిచూపే చిహ్నాలు వెదుక్కుంటూ, కాగితాల మీద మ్యాప్‌లు చూసుకుంటూ నెమ్మదిగా ప్రయాణించాల్సి వస్తుంది.

ఒకవేళ రైళ్లలో ప్రయాణిస్తున్నట్లయితే.. మీరు దిగాల్సిన స్టేషన్ ఎప్పుడు వస్తుందో చెప్పే బోర్డులూ ఉండవు.

ట్యాక్సీ కోసం ఫోన్ చేస్తే.. డ్రైవర్లకు దారులు చెప్పటానికి ఆపరేటర్ ముప్పుతిప్పలు పడాల్సివస్తుంది. ఊబర్ యాప్ ఓపెన్ చేస్తే - ఏమవుతుందో మీరే ఊహించుకోండి.

జీపీఎస్ లేకపోతే అత్యవసర సేవల్లో తీవ్ర ఇబ్బందులు మొదలవుతాయి. ఫోన్ చేస్తున్న వారు ఎక్కడి నుంచి చేస్తున్నారనేది వారి ఫోన్ సిగ్నల్ ద్వారా గుర్తించలేరు. అలా గుర్తిస్తే కానీ వారికి దగ్గర్లో ఉన్న అంబులెన్స్ లేదా పోలీస్ కార్‌ను గుర్తించి వేగంగా పంపించగలరు.

ఓడరేవుల్లో పనులు నత్తనడకన సాగుతాయి. ఓడల్లోని సరకులను దించాలంటే కంటైనర్ క్రేన్లకు కూడా జీపీఎస్ పనిచేయాల్సిందే.

సరకులు సూపర్ మార్కెట్లకు సమయానికి చేరవు. ఫ్యాక్టరీలకు అవసరమైన ముడిసరకులు కూడా గడువులోగా అందవు. వాటిలో పనులు నిలిచిపోతాయి.

జీపీఎస్ పనిచేయటం ఆగిపోతే మొదటి ఐదు రోజుల పాటు రోజుకు 100 కోట్ల డాలర్ల చొప్పున నష్టం వాటిల్లుతుందని బ్రిటన్ ప్రభుత్వ నివేదిక ఒకటి అంచనా వేసింది. అందులో వ్యవసాయం, నిర్మాణం, చేపల వేట, సర్వే రంగాలు కూడా ఉన్నాయి.

జీపీఎస్ నిలిచిపోయి ఐదు రోజులు మించి పోతే.. దాని మీద ఆధారపడి పనిచేసే అనేక వ్యవస్థలు, రంగాలు, పరిశ్రమలు కుప్పకూలే పరిస్థితులు తలెత్తుతాయి.

అంతేకాదు.. జీపీఎస్ అనేది ఒక సమయ పాలన సేవ కూడా.

జీపీఎస్‌లో 24 శాటిలైట్లు ఉంటాయి. వీటన్నిటిలో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

జీపీఎస్ - గ్లోబల్ పొజిషనింగ్ సిస్టమ్ పనిచేయటం ఆగిపోతే ప్రపంచం ఏమైపోతుంది?


కంటెంట్: ముందుగా వాళ్లకు రెండు ఎద్దులు ఇద్దామనుకున్న ఆయన, ఆపై మనసు మార్చుకుని ట్రాక్టర్ ఇస్తున్నట్లు ట్వీట్ చేశారు. అన్నట్లుగానే సాయంత్రం కల్లా వాళ్లింటికి ట్రాక్టర్ పంపించేశారు. ఇకపై ఆ ఇద్దరు అక్కా చెల్లెళ్లు బాగా చదువుకోవాలని ఆకాంక్షించారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

చిత్తూరు జిల్లా మహల్‌రాజుపల్లి గ్రామంలో కాడెద్దులుగా మారిన అక్క చెల్లెళ్ల వీడియో చూసిన సోన్ సూద్... రోజు తిరక్కుండానే వాళ్లింటికి కొత్త ట్రాక్టర్ పంపించారు.


కంటెంట్: ముందుగా విద్యుత్ ఉపకరణాల విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండాలి. చాలామంది ఒకే ప్లగ్ పాయింట్‌లో ఒకటి కంటే ఎక్కువ ప్లగ్‌లను ఉపయోగిస్తుంటారు. ఎక్స్‌టెన్షన్ వైర్లపై కొందరు హెవీ ఉపకరణాలను ఉపయోగిస్తుంటారు. అలా చేయడం ప్రమాదం. అలాంటి అవసరాలకు ఎంసీబీలు ఉపయోగించాలి.

వంటచేసే సమయంలో మరుగుతున్న నూనెలో నీరు పడటం... ఇది కూడా ప్రమాదాలకు దారితీస్తుంది. వంట నూనెల వల్ల మంటలు చెలరేగితే ఆర్పడానికి నీళ్లు ఉపయోగించకూడదు. ఎందుకంటే నీరు నూనె కంటే తేలిగ్గా ఉంటుంది. మనం వంట నూనె మంటలపై నీళ్లు చల్లితే, మంటలు మరింత పెరుగుతాయి.

ఇంట్లో అగ్ని ప్రమాదం జరిగితే ఏం చెయ్యాలి

అగ్ని ప్రమాదం జరిగిన వెంటనే ఫైర్ అలార్మ్ మోగించాలి. ఆ తర్వాత ఎవరో ఒకరు ఫైర్ ఇంజన్ కోసం ఫోన్ చెయ్యాలి. అందుబాటులో ఉన్నవాటితో మంటలను అదుపుచేసేందుకు ప్రయత్నించాలి.

తర్వాత కుటుంబ సభ్యులు, ఇతరులను ఖాళీ చేయించడం, వారిని సురక్షిత ప్రదేశాలకు తరలించేందుకు ప్రయత్నించాలి.

కొంతమందికి ఇంట్లో మంటలు అంటుకున్నప్పుడు ఎలా వెళ్లాలో తెలిసుండదు. మంటలు అంటుకున్నప్పుడు బయటకు వెళ్లేందుకు ఎమర్జెన్సీ రూట్స్ ఎక్కడున్నాయని మనల్ని మనమే ప్రశ్నించుకోవాలి. ఎక్కడ మంటలు అంటుకున్నా ఒకే నియమం... ఆ ప్రదేశాన్ని వెంటనే వదిలి వెళ్లాలి.

అగ్నిప్రమాద సమయాల్లో తమ భవనాల్లో నుంచి ఎలా బయటపడాలో అందరికీ ముందుగానే తెలిసి ఉండాలి. ఒకవేళ మంటల స్థాయి తీవ్రంగా ఉంటే మీరు చెయ్యాల్సిన మొదటి పని... సురక్షిత ప్రాంతానికి వెళ్లడం.

అగ్నిప్రమాదాలను నివారించడం రెండు రకాలు.

ఒకటి మానవ ప్రయత్నం.. నీళ్లు, ఫైర్ ఎక్స్‌టింగ్విషర్లు వంటి వాటితో మంటలను అదుపుచేయడం.

రెండోది ప్రమాదాలను గుర్తించే ఆటోమేటిక్ వ్యవస్థ. ఇప్పుడున్న పరిస్థితుల్లో ఇలాంటి ఆటోమేటిక్ వ్యవస్థలు ఎంతైనా అవసరం.

ప్రతి అగ్నిమాపక యంత్రం(ఫైర్ ఎక్సటింగ్విషర్) లో కొన్ని ముఖ్యమైన అంశాలుంటాయి. మొదటిది ప్రెజర్ గేజ్. దీనిలో ముల్లు ఇది ఆకుపచ్చ రంగు దగ్గర ఉండాలి. అప్పుడది ఉపయోగానికి సిద్ధంగా ఉందని అర్థం. మనం దీన్ని మంటల మీద నేరుగా ఉపయోగించవచ్చు.

తర్వాతది సేఫ్టీ పిన్. దీన్ని తొలగించి, పైపును మంటల వైపు ఉంచి ఈ లివర్లను ప్రెస్ చెయ్యాలి.

దీనికి చిన్న రూపమే ఈ చిన్న యంత్రం. దీన్ని ఇళ్లలోనూ, కార్లలోనూ ఉపయోగిస్తారు. సేఫ్టీ లాక్‌ను తొలగించి, ప్రెజర్ గేజ్‌ను చెక్ చేసుకుని, మంటల వైపు తిప్పి దీన్ని ఉపయోగించవచ్చు.

ఇవి కూడా చదవండి.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

చిన్నచిన్న జాగ్రత్తలు పాటిస్తే అగ్నిప్రమాదాలను నివారించడం చాలా సులభం.


కంటెంట్: ముంబయి ఇండియన్స్  నాలుగో సారి ఐపీఎల్ విజేతగా నిలిచింది. ఐపీఎల్-12లో ముంబయి ఇండియన్స్ చెన్నై సూపర్ కింగ్స్‌ను ఆడిన నాలుగు మ్యాచుల్లోనూ ఓడించింది.

గెలుపు కోసం చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ 6 బంతుల్లో 9 పరుగులు చేయాల్సి ఉండగా లసిత్ మలింగ బౌలింగ్‌కు వచ్చాడు.

మలింగ ప్రతి బంతినీ లైన్ అండ్ లెంత్ తప్పకుండా వేస్తూ మ్యాచ్‌ను ముంబయి ఇండియన్స్ వైపు మలుపు తిప్పాడు.

చివరి ఓవర్లో మలింగ ఏడు పరుగులు మాత్రమే ఇచ్చి చివరి బంతికి శార్దూల్ ఠాకూర్‌ను ఎల్బీడబ్ల్యు చేయడంతో విజయం ముంబయి ఇండియన్స్‌ను వరించింది.

అద్భుత బౌలింగ్‌తో 14 పరుగులిచ్చి 2 వికెట్లు తీసిన జస్‌ప్రీత్ బుమ్రాకు మ్యాన్ ఆఫ్ ద మ్యాచ్ లభించింది.

150 పరుగుల విజయ లక్ష్యంతో మైదానంలోకి దిగిన చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ ఓపెనర్లు ఫాఫ్ డు ప్లెసి, షేన్ వాట్సన్ ఇన్నింగ్స్ ధాటిగానే ప్రారంభించారు.

33 పరుగుల దగ్గర నాలుగో ఓవర్ చివరి బంతికి డు ప్లెసిస్(26) అవుటయ్యాడు.

తర్వాత వచ్చిన సురేశ్ రైనా, అంబటి రాయుడు, కెప్టెన్ ఎంఎస్ ధోనీ వెంటవెంటనే అవుటవడంతో చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ కష్టాలు మొదలయ్యాయి.

70 పరుగుల దగ్గర రాహుల్ చాహర్ వేసిన పదో ఓవర్ 3వ బంతికి సురేశ్ రైనా(8) పరుగులకు ఎల్‌బిడబ్ల్యు అయ్యాడు.

తర్వాత బుమ్రా బౌలింగ్‌లో డి కాక్‌కు క్యాచ్ ఇచ్చిన అంబటి రాయుడు ఒక్క పరుగుకే పెవిలియన్ చేరాడు.

82 పరుగుల దగ్గర చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ కెప్టెన్ మహేంద్ర సింగ్ ధోనీ అవుట్ అయ్యాడు.

హార్దిక్ పాండ్యా వేసిన 12వ ఓవర్ ఐదో బంతికి వాట్సన్ రెండో పరుగు కోసం ప్రయత్నించగా, ఇషాన్ కిషన్ చేసిన త్రోకు ధోనీ రనౌట్ అయ్యాడు.

చాలాసేపు రీప్లేలు పరీక్షించిన థర్డ్ అంపైర్లు చివరికి ధోనీకి అవుట్ ఇచ్చారు.

రెండో వైపు వాట్సన్ ముంబయి బౌలర్లను ఎదుర్కుంటూ స్కోరును ముందుకు నడిపించాడు.

16వ ఓవర్లో చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ స్కోరు వంద దాటింది. అదే ఓవర్లో ఓపెనర్ షేన్ వాట్సన్ హాఫ్ సెంచరీ కూడా పూర్తైంది.

బుమ్రా వేసిన 19వ ఓవర్లో డ్వేన్ బ్రావో(15) అవుట్ అవడంతో చెన్నైకి మళ్లీ చిక్కులు ఎదురయ్యాయి.

18వ ఓవర్లో ఓపెనర్ షేన్ వాట్సన్ హ్యాట్రిక్ సిక్సర్లు కొట్టడంతో చెన్నై విజయం వైపు వెళ్తున్నట్టే కనిపించింది. కానీ, మ్యాచ్ ఉత్కంఠ అంతా చివరి ఓవర్‌కు చేరుకుంది.

చివరి ఓవరుతో ముంబయిని గెలిపించిన మలింగ

చివరి బంతి వరకూ ఉత్కంఠ

చివరి ఓవర్లో చెన్నై విజయానికి 9 పరుగులు అవసరంకాగా, ముంబయి కెప్టెన్ రోహిత్ శర్మ ఆ ఓవర్‌ను మలింగకు అప్పగించాడు.

20 ఓవర్ తొలి బంతికి...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

హైదరాబాద్‌లోని ఉప్పల్ స్టేడియంలో చివరి బంతి వరకూ ఉత్కంఠభరితంగా సాగిన ఐపీఎల్ ఫైనల్ మ్యాచ్‌లో  ముంబయి ఇండియన్స్ విజేతగా నిలిచింది.


కంటెంట్: ముంబయి ఎన్ఐఏ వద్ద లొంగిపోయిన ఆనంద్ తేల్‌తుంబ్డే

జీవితంలో ఇటువంటి భయానక పరిస్థితులను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని ఎన్నడూ పీడకలలో సైతం ఊహించలేదని, నిరాధార ఆరోపణలతో తనను జైలులో పెడుతున్నారని ఆయన ఆ లేఖలో పేర్కొన్నారు.

పోలీసులు తనపై నిఘా ఉంచడం, ఇంట్లో సోదాలు జరపడం, తనపై చేసిన ఆరోపణల గురించి వివరించారు. ఇటువంటి పరిస్థితి ఎవరికైనా రావచ్చునన్నారు.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

 ఆయన లేఖలోని కొన్ని భాగాలు:

''ఒక వ్యక్తికి ఎటువంటి రక్షణా లేకుండా చేసే యూఏపీఏ వంటి చట్టం కింద నన్ను జైలులో పెడుతున్నారు. ఈ కేసును ఇలా వివరించవచ్చు. అకస్మాత్తుగా ఓ పోలీసు దళం ఎటువంటి వారెంటూ చూపకుండానే మీ ఇంటి మీదకు వచ్చి, ఇల్లంతా గుల్ల చేస్తుంది. చివర్లో మిమ్మల్ని అరెస్ట్ చేసి పోలీస్ లాకప్‌లో వేస్తారు.

కోర్టులో.. ఏదో xx అనే ప్రాంతంలో ఒక దొంగతనం కేసులో (లేదంటే మరేదో ఫిర్యాదు మీదనో) దర్యాప్తు చేస్తుంటే, ఎవరో y అనే వారి నుంచి ఒక పెన్ డ్రైవ్ లేదా ఒక కంప్యూటర్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నామని, ఏదో ఒక నిషిద్ధ సంస్థ రాసినట్లు భావిస్తున్న కొన్ని లేఖలను అందులో గుర్తించామని.. ఆ లేఖలో zz అనే పేరు ప్రస్తావన ఉందని, ఆ పేరున్న వ్యక్తి మరెవరో కాదు... మీరే అని పోలీసులు భావిస్తున్నారని - చెప్తారు.

ఒక లోతైన కుట్రలో మిమ్మల్ని భాగస్వామిగా చూపుతారు. ఉన్నపళంగా మీ ప్రపంచం తల్లకిందులై కల్లోలమవుతుంది. మీ ఉద్యోగం పోతుంది, కుటుంబానికి ఇల్లు ఉండదు, మీడియా మిమ్మల్ని అపఖ్యాతి పాలు చేస్తుంది. దానికి మీరేమీ చేయలేరు. మీ మీద ప్రాథమికంగా స్పష్టమైన కేసు ఉందని, మిమ్మల్ని కస్టడీలో ఇంటరాగేట్ చేయాల్సిన అవసరం ఉందని న్యాయమూర్తులను ఒప్పించటానికి పోలీసులు 'సీల్డ్ కవర్లు' సమర్పిస్తారు.

సాక్ష్యాధారాల గురించి విచారణలో చూద్దామని న్యాయమూర్తులు జవాబు చెప్తారు.. వాటికి సంబంధించిన వాదనలేవీ ఉండవు. కస్టడీలో ఇంటరాగేషన్ తర్వాత మిమ్మల్ని జైలుకు పంపుతారు. మీరు బెయిల్ కోసం ప్రాధేయపడతారు, కోర్టులు మీ వాటిని తిరస్కరిస్తాయి. జైలు నిర్బంధం నుంచి బెయిలు రావటానికి కానీ, విడుదలవటానికి కానీ ముందు సగటున నాలుగు సంవత్సరాల నుంచి 10 సంవత్సరాలు పడుతుందని చారిత్రక గణాంకాలు చెప్తున్నాయి.

ఇది నిజంగా ఎవరికైనా జరగొచ్చు. ఇటువంటి క్రూరమైన చట్టాలకు 'జాతి' పేరుతో రాజ్యాంగబద్ధత కల్పిస్తున్నారు. అసమ్మతిని ధ్వంసం చేస్తూ, ప్రజల్లో చీలికలు తెచ్చే రాజకీయ వర్గం... జాతీయతావాదాలను ఆయుధాలుగా మార్చాయి. సామూహిక ఉన్మాదం సంపూర్ణ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

భీమాకోరేగావ్ కేసులో మావోయిస్టులతో సంబంధాలున్నాయనే ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న దళిత మేధావి, రచయిత ఆనంద్ తేల్‌తుంబ్డే  మంగళవారం నాడు ముంబయిలోని ఎన్‌ఐఏ ఎదుట లొంగిపోయారు. అయితే, లొంగిపోవడానికి ముందు ఆయన ఒక బహిరంగ లేఖ రాశారు.


కంటెంట్: ముంబయి దాడులకు హాఫిజ్ సయీద్ ప్రధాన సూత్రధారి అని భారత్ ఆరోపిస్తోంది.

2001లో అమెరికాలోని న్యూయార్క్ ట్విన్ టవర్స్‌పై దాడికి కొన్నేళ్ల ముందు.. బ్రిటిష్ ముస్లింలను జిహాద్ వైపు మళ్లించేందుకు హాఫిజ్  స్కాట్లాండ్‌లో పర్యటించినట్టు వెల్లడైంది.

1995లో పలు బ్రిటిష్ ప్రార్థనా మందిరాలకు ఆయన వెళ్లారన్న విషయాన్ని బీబీసీ రేడియో 4లో 'ది డాన్ ఆఫ్ బ్రిటిష్ జిహాద్’ పేరుతో ప్రసారమైన డాక్యుమెంటరీ బహిర్గతం చేసింది.

అదే ఏడాది ఆగస్టులో స్కాట్లాండ్‌లోని గ్లాస్గోలో హాఫిజ్ పర్యటించాడు. 'ముస్లింలలో జిహాద్ భావజాలం నిండి ఉంటే ప్రపంచాన్ని వాళ్లే పాలించేవారు. అలా లేకపోవడం వల్లనే నేడు అణచివేతకు గురవుతున్నారు' అంటూ హాఫిజ్  తీవ్ర వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు బయటపడింది.

పాకిస్తాన్‌లోని లాహోర్‌లో జమాత్-ఉద్-దవా నిర్వహించిన అమెరికా-ఇజ్రాయేల్ వ్యతిరేక సమావేశంలో ప్రసంగిస్తున్న హాఫిజ్

2008 నవంబర్ 26న ముంబయిలో జరిగిన దాడికి ప్రధాన సూత్రధారి హాఫిజ్ సయీదేనంటూ భారత్ ఆరోపిస్తోంది.

ఆ దాడిలో 166 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. అయితే.. భారత్ తనపై అసత్య ఆరోపణలు చేస్తోందంటూ సయీద్ చెబుతూ వస్తున్నారు.

2001 నవంబర్ 11న న్యూ యార్క్ వరల్డ్ ట్రేడ్ సెంటర్‌పై అల్-ఖైదా దాడికి పాల్పడింది. ఆ దాడిలో దాదాపు 3,000 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

ఆ దాడి కంటే ముందే బ్రిటిష్ ముస్లింలలో విప్లవ భావజాలం ఉందా? అన్న విషయాన్ని గుర్తించేందుకు బీబీసీ పరిశోధించింది.

26/11 ముంబయి దాడుల్లో 166 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

మ్యాగజీన్‌లో దాగివున్న గుట్టు

1995లో బ్రిటన్‌లో హాఫిజ్  సయీద్ పర్యటించినట్టు పాకిస్తాన్ కేంద్రంగా పనిచేసే మిలిటెంట్ గ్రూపు లష్కర్-ఏ- తోయిబా(ఎల్‌ఈటీ) ఓ మ్యాగజీన్‌లో ప్రచురించి ఉంది.

అందులో ఉర్దూలో రాసి ఉన్న కథనాలను బీబీసీ ఇన్వెస్టిగేషన్ బృందం పరిశీలిచింది.

ఇంగ్లాండ్‌లోని ఓల్డమ్ పట్టణంలో ఉన్న ప్రార్థనా మందిరంలో మతపెద్ద ఆ కథనాలను రాశారు. హాఫిజ్ కు ఆశ్రయం కల్పించింది కూడా ఆయనే.

ఆ కథనాల ప్రకారం.. స్కాట్లాండ్‌లోని గ్లాస్గోలో ఉన్న ప్రధాన మసీదుకు హాఫిజ్ వెళ్లారు. అక్కడ భారీగా గుమికూడిన జనాలను ఉద్దేశించిన ప్రసంగించారు.

'జిహాద్ స్ఫూర్తిని అంతం చేసేందుకు.. ముస్లింల మధ్య కొట్లాట పెట్టేందుకు యూదులు వందల కోట్ల డాలర్లు ఖర్చుచేస్తున్నారు. ప్రజాస్వామ్యం పేరుతో.. రాజకీయంగా ముస్లింలను ప్రలోభాలకు గురిచేస్తున్నారు. ముస్లింలను ఎదగనీయకుండా చేసే ఆర్థిక విధానాలను అనుసరిస్తున్నారు"...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రపంచ మోస్ట్‌వాంటెడ్, 26/11 ముంబయి దాడుల మాస్టర్‌మైండ్‌గా ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న హాఫిజ్ సయీద్ బ్రిటన్‌లో గుట్టుగా సాగించిన కార్యకలాపాల వివరాలు బీబీసీ పరిశోధనలో బట్టబయలయ్యాయి.


కంటెంట్: ముంబయి పోలీస్ క్రైమ్ బ్రాంచ్ జాయింట్ కమిషనర్ రాకేష్ మారియా పంజాబీలో ఈ ప్రశ్న అడగ్గానే ఆయన ముందు కూచున్న వ్యక్తి షాక్ అయ్యాడు.

అతడి కళ్లలో, 'నేనెవరో ఈయనకు తెలిసిపోయింది' అనే భయం కనిపిస్తోంది. తర్వాత 'ఒకాడా' అని సమాధానం ఇచ్చాడు.

'ఒకాడా' పాకిస్తాన్ పంజాబ్ ప్రాంతంలో ఉన్న ఒక జిల్లా. రాకేశ్ తన మామగారి నుంచి ఆ ప్రాంతం గురించి విన్నారు. ఒకాడా గురించి మరింత సమాచారం సేకరించిన ఆయన మళ్లీ విచారణ కోసం వచ్చారు.

ఆయన ముందున్న వ్యక్తి కాస్త తటపటాయించాక, "నేనెవరో తెలిసిపోతే, భారత్-అమెరికాలు మా ఊరును బాంబులతో పేల్చేస్తాయి" అన్నాడు.

రాకేశ్ ఆలోచించారు. అంటే, ఆ రోజు రాత్రి అన్నీ ఆ వ్యక్తి అనుకున్నట్టే జరిగుంటే, చేతికి ఎర్ర దారం ఉన్న అతడు ఒక 'హిందూ మిలిటెంట్'లా చనిపోయేవాడు.

అతడి పేరును అందరూ సమీర్ దినేష్ చౌధరిగా చెప్పేవారు. అతడి దగ్గర హైదరాబాద్‌లోని అరుణోదయ డిగ్రీ కాలేజ్ ఐడీ కార్డు లభించేది.

అతడి ఇంటి చిరునామా 254, టీచర్స్ కాలనీ, నగర్‌భావీ, బెంగళూరు అని చెప్పేవారు. అవన్నీ నకిలీవే.

ఎందుకంటే, ఆ రాత్రి రాకేశ్ మారియా ముందు కూర్చుని ఉన్న ఆ వ్యక్తి అజ్మల్ అమీర్ కసబ్. 2008 నవంబర్ 26న ముంబయిపై దాడి చేసిన పది మందిలో అతడు కూడా ఒకడు.

హోంగార్డ్స్ డైరెక్టర్ జనరల్ పదవి నుంచి రిటైరై, ముంబయి పోలీస్ కమిషనర్‌గా కూడా పనిచేసిన రాకేశ్ మారియా ఒక పుస్తకం రాశారు. దాని పేరు 'లెట్ మీ సే ఇట్ నౌ'(Let Me Say It Now). ఈ పుస్తకంలో రాకేశ్ విధుల్లో తన అనుభవాలను రాశారు.

ఈ పుస్తకంలో ముంబయి దాడులు, అజ్మల్ కసబ్ గురించి ఆయన వెల్లడించిన విషయాలు హెడ్‌లైన్స్‌లో నిలిచాయి.

ముంబయి మాజీ కమిషనర్ రాకేశ్ మారియా 'లెట్ మి సే ఇట్ నౌ' పుస్తకం

లేదంటే నకిలీవే నిజం అయ్యేది

రాకేశ్ తన పుస్తకంలో "కసబ్ ఆ నకిలీ ఐడీతో చనిపోయుంటే, వార్తాపత్రికలు 'హిందూ తీవ్రవాదులు ముంబయిపై దాడి చేశారు' అనే హెడ్‌లైన్స్‌తో గగ్గోలు పెట్టేవి. టీవీ జర్నలిస్టులు అందరూ బెంగళూరు చేరుకునేవారు. అతడి చిరునామాలో ఇరుగుపొరుగు ఇంటర్వ్యూ తీసుకుంటూ ఉండేవారు. కానీ, అలా జరగలేదు. పాకిస్తాన్‌లోని ఫరీద్‌కోట్‌కు చెందిన అజ్మల్ కసబ్ నా ముందు కూర్చుని ఉన్నాడు. నేను అతడిని 'కీ కరన్ ఆయా హై'(ఏం చేయడానికి వచ్చావ్) అని పంజాబీలో అడుగుతున్నాను" అని చెప్పారు.

"తర్వాత మెల్లమెల్లగా దాడికి తనను రిక్రూట్ చేసుకోవడం నుంచి ముంబయిలో అడుగుపెట్టేవరకూ కసబ్ అన్ని విషయాలూ చెప్పాడు" అని ఆయన రాశారు.

ఆయన ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం కూడా గుర్తు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

"కిథ్యోం దా ముండా హై తూ? (నువ్వు ఎక్కడి వాడివి?)


కంటెంట్: ముంబయి బాంద్రా రైల్వే స్టేషన్ వద్ద వేల సంఖ్యలో గుమిగూడిన జనం

వేల మంది వలస కూలీలు తమ సొంత ఊళ్ళకు వెళ్లడానికి రైల్వే స్టేషన్‌కు చేరుకున్నారని, స్వస్థలాలకు వెళ్ళేందుకు తమను అనుమంతిచాలని వారు కోరారని ఏఎన్ఐ వార్తా సంస్థ తెలిపింది.

దీనిపై మహారాష్ట్ర హోం మంత్రి అనిల్ దేశ్‌ముఖ్ మహాణలే మాట్లాడుతూ, "వీళ్లంతా ఇతర రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చిన వలస కార్మికులు, ఈరోజు లాక్‌డౌన్ ముగిసిపోయింది కదా అని సొంత ఊళ్ళకు వెళ్లవచ్చని ఇలా వచ్చారు" అని చెప్పారు.

"ఇక్కడున్న చిన్న చిన్న కర్మాగారాల్లో పని చేస్తున్న కార్మికులే వీళ్లంతా. ఇప్పుడు ఆ కర్మాగారాలను మూసేశారు. దాంతో, వారు ఎంతో ఆందోళన చెందుతున్నారు. వారి పరిస్థితిని మేం అర్థం చేసుకున్నాం. ప్రస్తుతం పరిస్థితి అదుపులో ఉంది" అని బాంద్రాకు చెందిన కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్యే జీషన్ సిద్దిఖీ చెప్పారు.

రైల్వే స్టేషన్ వద్ద జనం భారీ సంఖ్యలో గుమిగూడినట్లు సమాచారం అందడంతో పోలీసులు వెంటనే అక్కడికి చేరుకున్నారు. వారందరినీ అక్కడి నుంచి పంపించారు. ప్రజలను తరిమేయడానికి పోలీసులు లాఠీచార్జి చేశారు.

మార్చి 24న ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ భారతదేశం అంతటా లాక్‌డౌన్ ప్రకటించారు. అప్పుడు ప్రకటించిన లాక్‌డౌన్ ఏప్రిల్ 14తో ముగిసింది. దాంతో, ఈ వలస కార్మికులు సొంత గ్రామాలకు వెళ్ళవచ్చనే ఆశతో రైల్వే స్టేషన్‌కు తరలివచ్చారు.

మంగళవారం ఉదయం మోదీ మళ్లీ వీడియో సందేశాన్నిస్తూ, లాక్‌డౌన్‌ను మే 3 వరకు పొడిగిస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. కరోనావైరస్ వ్యాప్తిని నిరోధించడానికి ప్రజలు మరికొంత కాలం ఇంటిలోపలే ఉండాలని కోరారు.

పరిస్థితి అదుపులో ఉందన్న ఆదిత్య ఠాక్రే

మహారాష్ట్ర మంత్రి ఆదిత్య ఠాక్రే ఈ విషయం మీద ట్వీట్ ద్వారా స్పందించారు. బాంద్రా స్టేషన్ వద్ద ప్రస్తుతం పరిస్థితి అదుపులోకి వచ్చిందని అన్నారు. సూరత్‌లో మాత్రం కొన్ని చోట్ల దాడులు జరిగాయన్నారు. వలస కార్మికులను సొంత ఊళ్ళకు పంపించే విషయంలో కేంద్ర ప్రబుత్వ వైఫల్యమే కారణమని విమర్శించారు.

కరోనావైరస్ మహారాష్ట్రను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసింది. ఇప్పటికే ఈ రాష్ట్రంలో 2,300కు పైగా కేసులు నమోదయ్యాయి. 160 మందికి పైగా ప్రజలు కోవిడ్ బారిన పడి చనిపోయారు. దేశవ్యాప్తంగా కరోనా కేసులు 10 వేలకు మించిపోయాయి. 350కి పైగా మంది చనిపోయారు.

తొలిదశ లాక్‌డౌన్ ప్రకటించినప్పుడు దిల్లీలోని ఆనంద్ విహార్ వద్ద ఇలాగే వేలాది మంది వలస కార్మికులు గుమిగూడారు. దిల్లీ, ఉత్తర ప్రదేశ్ సరిహద్దుకు జనం భారీ సంఖ్యంలో తరలి వచ్చారు. ఆ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ముంబయిలోని బాంద్రా రైల్వే స్టేషన్‌లో వేలాది మంది వలస కూలీలు గుమిగూడారు. లాక్‌డౌన్ కారణంగా ఆగిపోయిన రైళ్ళు మళ్లీ నడుస్తాయనే నమ్మకంతో వలస కూలీలు వేల సంఖ్యలో అక్కడికి చేరుకున్నారు.


కంటెంట్: ముంబయి మహానగరంతో పాటు, పరిసరాల్లోని పట్టణ ప్రాంతాల్లో 2020 అక్టోబర్ 12న కొన్ని గంటల పాటు విద్యుత్ సరఫరా నిలిచిపోయింది. దానికి కారణం సాంకేతిక సమస్య కాదని.. భారతదేశం మీద చైనా చేసిన సైబర్ దాడి కారణమని న్యూయార్క్ టైమ్స్ దినపత్రిక ఒక కథనంలో పేర్కొంది.

"అమెరికా తన వ్యూహాత్మక భాగస్వామి అయిన భారత్‌కు అండగా నిలబడాలి. భారత పవర్ గ్రిడ్ వ్యవస్థపై చైనా చేసిన ప్రమాదకర సైబర్ దాడిని ఖండించాలి. ఈ దాడి కారణంగా కోవిడ్ మహమ్మారి వ్యాపిస్తున్న సమయంలో ఆసుపత్రులలో విద్యుత్తు లేకుండాపోయింది. దాంతో జనరేటర్లను వాడాల్సి వచ్చింది. బలప్రయోగం, బెదిరింపులతో చైనా ఈ ప్రాంతంలో ఆధిపత్యం చెలాయించడాన్ని ఏమాత్రం సహించకూడదు" అంటూ ఫ్రాంక్ పలోన్ ట్వీట్ చేశారు.

భారత్, చైనా సైనిక బలగాల మధ్య 2020 జూన్‌లో సరిహద్దుల్లోని గాల్వన్ లోయలో హింసాత్మక ఘర్షణ జరిగింది. అక్కడికి నాలుగు నెలల తర్వాత ముంబయి నగరానికి విద్యుత్ సరఫరా నిలిచిపోయింది.

అప్పుడు మహాట్రాన్స్ సంస్థకు చెందిన 400 కేవీ కాల్వా-పద్గా జీఐఎస్ స్టేషన్‌కు చెందిన సర్క్యూట్-1 విభాగంలో మరమ్మతులు జరుగుతున్నాయి.

ఆ సమయంలో సర్క్యూట్-2 మీద విద్యుత్ లోడ్ ఉంది. అయితే.. సర్క్యూట్-2లో ఆకస్మిక సాంకేతిక వైఫల్యం కారణంగా ముంబయి, ఠాణేల్లోని చాలా ప్రాంతాలకు విద్యుత్ సరఫరా నిలిచిపోయింది.

కరోనా కాలంలో విద్యుత్ అంతరాయాల వల్ల ఆస్పత్రులు తీవ్ర ఒత్తిడికి లోనయ్యాయి. లోకల్ రైళ్లను కూడా నిలిపివేశారు.

మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి ఉద్ధవ్ ఠాక్రే, విద్యుత్ మంత్రి డాక్టర్ నితిన్ రౌత్‌లు.. ఈ సంఘటనపై దర్యాప్తుకు ఆదేశించారు.

తాజాగా.. ఆ విద్యుత్ వైఫల్యానికి కారణం చైనా ప్రణాళిక ప్రకారం చేసిన సైబర్ దాడేనని న్యూయార్క్ టైమ్స్ చెప్తోంది.

మరోవైపు ఆ రోజు ఘటనకు సైబర్ దాడి కారణమయ్యే అవకాశాలను కొట్టిపారేయలేమని మహారాష్ట్ర హోం మంత్రి అనిల్ దేశ్‌ముఖ్ అన్నారు.

‘భారతదేశంలో విద్యుత్ గ్రిడ్‌కు అంతరాయం కలిగించటం ఆ దాడి లక్ష్యం. గాల్వన్ లోయలో భారత్ కదలికలు మరింత తీవ్రంగా ఉన్నట్లయితే.. దేశవ్యాప్తంగా విద్యుత్‌కు అంతరాయం కలిగించాలనే ప్రణాళికలను కూడా చైనా రచించింద’ని న్యూయార్క్ టైమ్స్ కథనంలో రాశారు.

రికార్డెడ్ ఫ్యూచర్స్ అనే అమెరికా సైబర్ సంస్థ.. ఈ చైనా సైబర్ దాడి విషయాన్ని బహిర్గతం చేసింది. అయితే చైనాకు చెందిన మాల్‌వేర్‌లో చాలా వరకూ యాక్టివేట్ చేయలేదని రికార్డెడ్ ఫ్యూచర్స్ అధ్యయనం చెప్తోంది.

చైనాకు చెందిన రెడ్ ఎకాన్ అనే సంస్థ.. అత్యాధునిక సైబర్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

భారత పవర్ గ్రిడ్ వ్యవస్థపై చైనా సైబర్ దాడి కేసులో భారత దేశానికి అండగా నిలవాలని జో బైడెన్ ప్రభుత్వానికి అమెరికా కాంగ్రెస్ సీనియర్ సభ్యుడు ఫ్రాంక్ పలోన్ విజ్ఞప్తి చేశారు.


కంటెంట్: ముంబయి విరార్ డి.మార్ట్‌లో పాల్ఘార్ పోలీసుల మాక్ డ్రిల్

హైదరాబాద్‌లోని అత్తాపూర్‌లో ఉన్న 'డిమార్ట్' షాపింగ్ మాల్‌లో మిలిటెంట్‌ను పట్టుకున్నారంటూ ఒక వీడియో ఫేస్‌బుక్, ట్విటర్, యూట్యూబ్‌లతో పాటు వాట్సాప్‌లోనూ విపరీతంగా షేర్ అవుతోంది.

కశ్మీర్‌లోని పుల్వామాలో మిలిటెంట్లు దాడిచేసి పెద్దసంఖ్యలో భారతీయ జవాన్లను పొట్టనపెట్టుకున్న ఘటనతో దేశమంతా ఒకరమైన గంభీరమైన వాతావరణం నెలకొన్న వేళ... హైదరాబాద్‌లో ఒక మిలిటెంట్‌ను పోలీసులు పట్టుకున్నారంటూ తెరపైకి వచ్చిన ఈ వీడియో తెగ షేరవుతోంది.

అత్తాపూర్ డిమార్ట్‌లో మిలిటెంట్‌ను పట్టుకున్నారంటూ ప్రచారమవుతున్న వీడియో

సైనికులపై మిలిటెంట్ల దాడితో దేశ ప్రజలంతా ఆవేశంగా ఉన్న సమయం కావడంతో ఈ వీడియోను ఎవరు చూసినా వాస్తవాన్ని తెలుసుకోకుండా వెంటనే షేర్ చేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.

అయితే, ఇందులో నిజమెంత? అన్నది పరిశీలిస్తే అసలు ఈ వీడియోకు హైదరాబాద్‌కు సంబంధమే లేదని తేలింది.

అంతేకాదు.. ఈ వీడియోలో చూపిన దృశ్యమంతా వాస్తవ ఘటనా కాదు.

అందులో ఉన్నది పోలీసులే అయినా వారి ఆపరేషన్ మాత్రం నిజం కాదు. అది ఒక మాక్ డ్రిల్.

ఎక్కడ.. ఎప్పుడు.. ఎలా?

ఈ వీడియోలో ఉన్నది అసలైన పోలీసులే. జరిగింది డి.మార్ట్‌లోనే. కానీ, ఆ డి.మార్ట్ హైదరాబాద్‌లోనిది కాదు, వారు హైదరాబాద్ పోలీసులూ కారు. ముంబయిలోని విరార్ ప్రాంతంలో ఉన్న డి.మార్ట్ అది.

ఫిబ్రవరి 14న సాయంత్రం 5 గంటలకు మహారాష్ట్రలోని పాల్ఘార్ జిల్లా పోలీసులు.. రియట్ కంట్రోల్ పోలీస్(ఆర్సీపీ), క్విక్ రెస్పాన్స్ టీం(క్యూఆర్టీ)తో కలిసి ఈ మాక్ డ్రిల్ నిర్వహించారు.

టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా అదేరోజు, 'మిడ్ డే' ఆ మరుసటి రోజు రిపోర్ట్ చేసిన కథనాలు చూస్తే ఈ విషయం స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది.

పోలీసులు హఠాత్తుగా అక్కడకు వచ్చి డి.మార్ట్‌ను తమ అధీనంలోకి తీసుకుని అరగంట పాటు సెర్చ్ ఆపరేషన్ నిర్వహించి అక్కడ బాంబ్ పెట్టిన ఒక మిలిటెంట్‌ను పట్టుకున్నారని.. 30 నిమిషాల పాటు సాగిన ఈ ఆపరేషన్‌తో వినియోగదారులు, దుకాణంలో పనిచేసేవారు అంతా షాకయ్యారని.. అయితే, ఇదంతా మాక్ డ్రిల్ అని పోలీసులు చెప్పడంతో అంతా ఊపిరిపీల్చుకున్నారని ఇతర పత్రికలు, వెబ్‌సైట్లూ ప్రచురించాయి.

ఒక వేళ నిజంగా ఇలాంటి సందర్భం వస్తే ఎలా స్పందించాలనేది పరీక్షించి చూసుకునేందుకు వారిలా చేశారు. పోలీస్ శాఖలో ఇలాంటి మాక్ డ్రిల్స్ సహజం.

కానీ, ఇదంతా జరుగుతున్నప్పుడే అక్కడున్న కొందరు దీన్ని షూట్ చేసి సోషల్ మీడియాలో పెట్టడంతో ఆ రోజు ముంబయిలోనూ ఇది...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఫేక్‌న్యూస్ ఎంత త్వరగా వ్యాపిస్తుంది.. ఎలాంటి సందర్భాల్లో వ్యాపిస్తుందో అర్థం చేసుకోవాల్సిన తక్షణ అవసరాన్ని చాటిచెప్పే ఘటన తాజాగా హైదరాబాద్‌లో జరిగింది.


కంటెంట్: ముంబయికి చెందిన చంద్రకాంత్ భిడే టైప్‌రైటర్ చిత్రకారుడిగా గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు.

"టైప్‌రైటరే నాకు జీవనాధారమైంది. మంచి గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టింది. దానికి నేను ఎప్పటికీ రుణపడి ఉంటాను" అంటారు చంద్రకాంత్.

చిన్నప్పటి నుంచే ఈయనకు చిత్రలేఖనంపై ఆసక్తి ఉండేది. అప్పుడే చాలా చక్కగా బొమ్మలు వేసేవారు. పదో తరగతి తర్వాత చిత్రలేఖనంలో శిక్షణ తీసుకుందామని అనుకున్నారు. కానీ.. కుటుంబ ఆర్థిక ఇబ్బందుల కారణంగా  అది సాధ్యం కాలేదు.

"నేను 1963లో పదో తరగతి పూర్తి చేశాను. అప్పటికే పెయింటింగ్ చాలా బాగా వేసేవాడిని. ఆర్ట్ స్కూల్‌లో చేరాలని అనుకున్నాను. కానీ.. మా తల్లిదండ్రులు చేర్పించలేదు. దానికి బదులుగా టైపింగ్, స్టెనోగ్రఫీ నేర్చుకుంటే త్వరగా ఉద్యోగం వస్తుందని మా నాన్న చెప్పారు" అని భిడే చెప్పుకొచ్చారు.

ఈయన చిత్రాలను ఎలా టైప్ చేస్తున్నారో చూడండి

తండ్రి చెప్పినట్టుగానే భిడే టైపింగ్ నేర్చుకున్నారు. యూనియన్ బ్యాంకులో కొలువు దొరికింది. ఆ ఉద్యోగం చేస్తున్నప్పటికీ ఆయనలో చిత్రకళపై ఆసక్తి తగ్గలేదు.

తనలోని కళా నైపుణ్యాన్ని చూపించుకునేందుకు ఆ బ్యాంకులోనే ఓ చిన్న అవకాశం వచ్చింది. అదే తనకు ఇంత గుర్తింపు రావడానికి ఆరంభం అని ఆయన గుర్తుచేసుకుంటారు.

"ఓరోజు మా ఆఫీసులో ఫోన్ నంబర్ల జాబితా తయారు చేయాలని మా బాస్ నాకు చెప్పారు. ఆ జాబితాను టెలిఫోన్ ఆకారంలో టైప్ చేసి ఇచ్చాను. దాంతో మా సహచర ఉద్యోగులందరూ ఆశ్చర్యపోయారు. టైప్‌రైటర్‌తో చిత్రకారుడిగా మారొచ్చని అప్పుడే గ్రహించాను" అని చెప్పారు చంద్రకాంత్ భిడే.

ఇప్పటికీ ప్రయాణం కొనసాగుతోంది

ఆ తర్వాత ప్రముఖ కళాకారులు, క్రీడాకారుల చిత్రాలను టైప్ చేయడం ప్రారంభించారు చంద్రకాంత్.

నా చిత్రాలను ప్రఖ్యాత కార్టూనిస్టు ఆర్కే లక్ష్మణ్‌కు చూపించాలని అనుకున్నాను. ఓ రోజు అపాయింట్‌మెంట్ తీసుకోకుండానే ఆయన దగ్గరికి వెళ్లి చూపించాను. వాటిని చూసి ఆయన చాలా ఆశ్యర్యపోయారు. పెన్ను, బ్రష్‌తో వేసినా ఆ చిత్రాలు అంత అద్భుతంగా వచ్చి ఉండేవి కాదని అన్నారు. నీవు మంచి చిత్రకారుడివి అవుతావన్నారు." అని ఆయన గుర్తు చేశారు.

అమితాబ్ బచ్చన్, సచిన్ తెందుల్కర్, సునీల్ గావస్కర్, డాక్టర్. బీఆర్ అంబేడ్కర్, లతా మంగేష్కర్.. ఇలా దేశ విదేశాలకు చెందిన 120 మంది సెలబ్రెటీల చిత్రాలను చక్కగా టైప్ చేశారు చంద్రకాంత్. వాటికి ఎన్నో ప్రశంసలు అందుకున్నారు.

"అత్యంత క్లిష్టమైన చిత్రాల్లో సచిన్ తెందుల్కర్‌ది ఒకటి. మొదట్లో ఆయన ఉంగరాల జుట్టును ఎలా టైప్ చేయాలో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

టైప్‌రైటర్ మెషీన్‌తో పేపర్ మీద అక్షరాలు టైప్ చేయడం గురించి అందరికీ తెలుసు. మరి చిత్రాలను టైప్ చేయగలరా? చాలామంది అసాధ్యమని అంటారు. కానీ.. ఈయన మాత్రం చిత్రాలను చకచకా టైప్ చేసేస్తారు.


కంటెంట్: ముంబయికి చెందిన ‘స్ప్రౌట్’ అనే సంస్థ ఏటా వినాయక చవితి సమయంలో ప్రత్యేకమైన గణపతి బొమ్మలను తయారు చేస్తోంది. చేపల ఆహారాన్ని ఆ బొమ్మల్లో పెడుతోంది. బొమ్మను నిమజ్జనం చేశాక, చేపలు వాటిలోని ఆహారాన్ని తింటాయన్నది వారి ఆలోచన.

ఈ బొమ్మల తయారీలో ఆరేళ్లుగా ఔత్సాహికులకు శిక్షణ కూడా ఇస్తోంది.

ఈ గణేశుడు... చేపలకు స్నేహితుడు

‘కొన్నేళ్ల క్రితం గణపతి బొమ్మల తయారీకి సహజమైన రంగుల్ని వాడాం. కానీ, అవి కూడా సముద్ర జీవులకు నష్టం కలిగిస్తాయని గుర్తించాం. అందుకే చేపల కోసం ఏదైనా చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాం.

చాలామంది చేపల కోసం అక్వేరియంలో ఆహారం జల్లుతుంటారు. అలాంటి ఆహారాన్నే గణపతి బొమ్మలో పెడితే చేపలు వాటిని తింటాయని భావించాం. ఆ ఆలోచనతోనే ఈ గణపతి బొమ్మల తయారీ ప్రారంభించాం’ అని వివరిస్తారు స్ప్రౌట్ సంస్థ డైరెక్టర్ ఆనంద్ పెందార్కర్.

‘మొదట అచ్చులో మట్టి ముద్దను పెడతాం. దాన్ని బయటకు తీసే సమయంలో గణపతి రూపం ఏర్పడుతుంది. ఆ బొమ్మ కింది భాగంలో కొంత మట్టిని తొలగిస్తాం. ఆ తరువాత బొమ్మకు తుది మెరుగులు దిద్ది 8-10రోజుల పాటు ఎండ పెడతాం. తరువాత శాండ్  పేపర్‌తో  పాలిష్ చేస్తాం.

మొదట తెల్లటి కోటింగ్ వేసి, పసుపు, కుంకుమ, ముల్తానీ మట్టి లాంటి సహజరంగుల్ని అద్దుతాం. రంగులు ఎండిపోయాక బొమ్మ లోపల చేపల ఆహారం పెట్టి కాగితంతో సీలు వేస్తాం. బొమ్మను నిమజ్జనం చేసే సమయంలో ఆ కాగితాన్ని తొలగించాలి. బొమ్మ కరిగే కొద్దీ బయటకు వచ్చే ఆహారాన్ని చేపలు తింటాయి’ అని ఆయన తెలిపారు.

ఆ బొమ్మల్ని ఎలా తయారు చేస్తారో పై వీడియోలో చూడొచ్చు.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రతి సంవత్సరం వినాయక చవితి సందర్భంగా పర్యావరణ హిత గణపతి విగ్రహాల ప్రస్తావన వస్తుంది.


కంటెంట్: ముంబయిలో 2008 నవంబర్ 26న జరిగిన ఉగ్రవాద దాడిలో వందమందికి పైగా మరణించారు. ఆ దాడికి హఫీజ్ సయీద్ ప్రధాన సూత్రధారి అని భారత్, అమెరికాలు అంటున్నాయి.

ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రతా మండలి నిషేధిత సంస్థల జాబితాలో ఉన్న ఈ సంస్థలను పాకిస్తాన్‌లోని నిషేధిత సంస్థల జాబితాలో కూడా చేరుస్తూ ఆ దేశాధ్యక్షుడు గతంలో ఆర్డినెన్స్ జారీ చేశారు.

అయితే, 'ఈ విషయంలో పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం కచ్చితంగా ఏదో ఒకటి చేస్తుంది' అని ఒక ఉన్నతాధికారి బీబీసీతో అన్నారు.

2008 ముంబయి దాడులకు సూత్రధారిగా భారత్, అమెరికాలు ఆరోపిస్తున్న హఫీజ్ సయీద్,  1990లలో లష్కరే తాయిబాను ప్రారంభించారు. ఆ సంస్థను నిషేధించిన తరువాత పాత సంస్థ అయి జమాత్-ఉద్-దావా (జెయుడి)ని 2002లో పునరుద్ధరించారు.

సయీద్ గురించి సమాచారం చెబితే కోటి డాలర్ల పారితోషికం ఇస్తామని అమెరికా 2012లో ప్రకటించింది. కానీ, సయీద్ మాత్రం అప్పుడప్పుడు నిర్బంధంలోకి వెళ్ళడం తప్పిస్తే చాలా వరకు స్వేచ్ఛంగానే తిరుగుతున్నాడు.

ఏప్రిల్‌లో ఆర్డినెన్స్ గడువు ముగిసిపోయాక ఇమ్రాన్ ఖాన్ నేతృత్వంలోని కొత్త ప్రభుత్వం దాన్ని కొనసాగించేందుకు ఎటువంటి చర్యలూ చేపట్టలేదు. ఈ ఆర్డినెన్స్‌కు చట్టరూపం ఇచ్చేందుకు పార్లమెంట్‌లో కూడా చర్చించలేదు.

దీనికి ముందు హాఫిజ్ సయీద్ ఈ ఆర్డినెన్స్‌ను ఇస్లామాబాద్ హైకోర్టులో సవాల్ చేశారు. తమ సంస్థలను నిషేధించడం పాకిస్తాన్ సార్వభౌమత్వానికీ, రాజ్యాంగానికీ విరుద్ధమని తన పిటిషన్‌లో హఫీజ్ సయీద్ పేర్కొన్నారు.

అయితే ఆర్డినెన్స్ గడువు ఏప్రిల్‌లోనే ముగిసిపోవడంతో ఆ పిటిషన్‌కు విలువ లేకుండా పోయింది.

గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే... హఫీజ్ సయీద్‌కు చెందిన ఈ రెండు సంస్థలూ ఆర్డినెన్స్‌కి ముందు కూడా అనుమానాస్పద సంస్థల జాబితాలో ఉన్నాయి. కాబట్టి... ఇక ముందు కూడా వీటిపై నిఘా కొనసాగుతుందని తెలుస్తోంది. దీనిపై పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు స్పందించలేదు.

2008 నవంబర్ 26న ముంబయిలోని తాజ్ హోటల్‌పై ఉగ్రదాడి జరిగింది.

పాకిస్తాన్‌పై తీవ్రమైన ఒత్తిడి

ఈ విషయంపై జమాత్- ఉద్- దావా అధికార ప్రతినిధి మాతో మాట్లాడారు.

జమాత్- ఉద్- దావా, ఫలాహ్-ఇ-ఇన్సానియత్ సంస్థలపై నిషేధానికి సంబంధించిన ఆర్డినెన్స్ గడువు ముగిసిపోయిందన్న విషయం ఇస్లామాబాద్ హైకోర్టు‌లో విచారణ జరుగుతున్నప్పుడే ప్రభుత్వానికి అర్థమైనట్లు తెలుస్తోంది.

ప్రభుత్వంతో సంబంధమున్న కొందరు బీబీసీతో చెప్పిన సమాచారం ప్రకారం, ఈ రెండు సంస్థలను త్వరలోనే మళ్లీ నిషేధిత సంస్థల జాబితాలో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ముంబయి 26/11 దాడుల ప్రధాన సూత్రధారిగా ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న హఫీజ్ సయీద్ నాయకత్వంలోని రెండు సంస్థలు- జమాత్ ఉద్ దావా (జె.యు.డి), ఫలాహ్-ఇ-ఇన్సానియత్ ఫౌండేషన్ (ఎఫ్.ఐ.ఎఫ్) ల పేర్లు పాకిస్తాన్ లోని నిషేధిత సంస్థల జాబితా నుంచి తొలగిపోయాయి. దీనికి కారణం, గత ఫిబ్రవరిలో ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఆర్డినెన్స్‌కు ఉన్న నాలుగు నెలల కాలపరిమితి పూర్తవడమే.


కంటెంట్: ముంబయిలో 2008 నవంబర్ 26న జరిగిన ఉగ్రవాద దాడిలో వందలాదిమంది మరణించారు. ఆ దాడికి హఫీజ్ సయీద్ ప్రధాన సూత్రధారి అని భారత్ అంటోంది.

వందలాదిమంది అమాయక ప్రజల మరణానికి కారణమైన లష్కర్-ఎ-తోయిబా నేత హఫీజ్ సయీద్‌ను వెంటనే అరెస్టు చేసి అతడు చేసిన నేరాలకు గాను శిక్ష విధించాలని అందులో పేర్కొంది.

అమెరికా విదేశాంగ శాఖ తన ప్రకటనలో ముంబయి దాడులనూ ప్రస్తావించింది.

''ముంబయి దాడుల్లో అమెరికన్లు సహా 166 మంది అమాయక ప్రజలు మరణించారు. ఆ తరువాత 2008 డిసెంబరులో ఐక్యరాజ్య సమితి హఫీజ్ సయీద్‌ను ఉగ్రవాదిగా ప్రకటించింది'' అని గుర్తుచేసింది.

2008 నవంబర్ 26న ముంబయిలోని తాజ్ హోటల్‌పై ఉగ్రదాడి జరిగింది.

అమెరికాకు మోస్ట్ వాంటెడ్

కాగా, 2012లో హఫీజ్‌ను మోస్ట్ వాంటెడ్‌గా ప్రకటించిన అమెరికా అతడిని పట్టిచ్చినవారికి కోటి డాలర్ల రివార్డు ప్రకటించింది.

మరోవైపు ఈ ఏడాది జనవరి నుంచి హఫీజ్‌ను పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వం నిర్బంధించింది. అయితే, అక్కడి న్యాయస్థానం అతడిని విడుదల చేయాలని ఆదేశించింది. హఫీజ్‌ను విడుదల చేస్తే ప్రజల భద్రతకు ముప్పు ఉంటుందన్న ప్రభుత్వ వాదనను తోసిపుచ్చుతూ ఈ విడుదల ఆదేశాలిచ్చింది.

దీంతో ఈశాన్య లాహోర్‌లో హఫీజ్‌ను విడుదల చేశారు. అనంతరం ఆయన ఒక వీడియో సందేశంలో ''భారత్ నిత్యం ఉగ్రవాద ఆరోపణలు చేస్తోంది. కానీ అదంతా అసత్యమని న్యాయస్థానం నిర్ణయంతో రుజువైంది. కశ్మీర్ స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాడుతాను'' అని ప్రకటించాడు.

మా ఇతర కథనాలు:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లోనూ సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

గత పది నెలలుగా పాకిస్థాన్‌లో గృహనిర్బంధంలో ఉన్న హఫీజ్ సయీద్‌ను ఆ దేశం విడుదల చేయడంపై అమెరికా విదేశాంగ శాఖ తాజాగా విడుదల చేసిన ప్రకటనలో ఆందోళన వ్యక్తంచేసింది.


కంటెంట్: ముంబయిలో భారీ వర్షాలతో అల్లకల్లోలం సృష్టించిన తౌక్తే, గుజరాత్ తీరం వైపు దూసుకురావడంతో లక్షన్నర మందికి పైగా ప్రజలను సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించారు.

మరోవైపు రెండు చిన్న నౌకలు తీరానికి చేరే దారి కనిపించక అరేబియా సముద్రంలో చిక్కుకుపోయాయి. ఈ రెండు నౌకల్లో మొత్తం 410 మంది ఉన్నారు.

తౌక్తే తీవ్ర తుపానుగా మారింది. పోర్‌బందర్, భావ్‌నగర్ జిల్లాల్లో దీని ప్రభావం అత్యధికంగా ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. ఈ జిల్లాల్లో భారీ వర్షాలు కురవచ్చని చెబుతున్నారు.

తుపాను తీరానికి చేరుకుందని, మరో రెండు గంటలపాటు అక్కడే నిశ్చలంగా ఉంటుందని వాతావరణ విభాగం అధికారులు చెప్పారు.

సహాయ కార్యక్రమాల్లో 54 ఎన్డీఆర్ఎఫ్, ఎస్‌డీఆర్ఎఫ్ దళాలు

ఎన్డీఆర్ఎఫ్, ఎస్డీఆర్ఎఫ్‌కు చెందిన 54 దళాలు తుపాను సహాయ కార్యక్రమాల్లో ఉన్నాయని గుజరాత్ అధికారులు చెప్పారని పీటీఐ చెప్పింది.

తౌక్తే తుపానును దృష్టిలో పెట్టుకుని ముందు జాగ్రత్తలు తీసుకున్న అధికారులు... పోర్ బందర్ సమీపంలోని ఒక ఆస్పత్రి నుంచి 17 మంది రోగులను, వేరే ఆస్పత్రులకు తరలించారు.

కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా గుజరాత్‌కు సాయం అందిస్తామని భరోసా ఇచ్చింది.

ఆర్మీ, నావీ, ఎయిర్ ఫోర్స్ అవసరమైతే సాయం అందిస్తామని ముందుకొచ్చాయని గుజరాత్ ప్రభుత్వం చెప్పింది.

మరోవైపు మహారాష్ట్ర కొంకణ్ ప్రాంతంలో తుపాను వల్ల సంభవించిన వివిధ ఘటనల్లో ఆరుగురు చనిపోయారు.

సముద్రంలో రెండు నౌకలు మునిగిపోవడంతో ముగ్గురు నావికుల ఆచూకీ ఇప్పటికీ తెలీలేదని అధికారులు చెప్పారు.

రాయగఢ్ జిల్లాలో ముగ్గురు, సింధుదుర్గ్‌లో ఒక నావికుడు చనిపోయారు. నవీ ముంబయి, ఉల్సాస్ నగర్‌లో చెట్టు కూలి ఇద్దరు చనిపోయారు.

అరేబియా సముద్రంలో చిక్కుకున్న 273మంది

అరేబియా సముద్రంలో బాంబే హై ఆయిల్ ఫీల్డ్ దగ్గర ఓ చిన్న నౌకలో 273 మంది చిక్కుకుపోయారు. మరో నౌకలో 137 మంది ఉన్నారు.

వీరిని సురక్షితంగా తీరానికి తీసుకురావడానికి నావికాదళం యుద్ధనౌకలు ఐఎన్ఎస్ కోచి, ఐఎన్ఎస్ కోల్‌కతాను పంపించారు.

వీటితోపాటు ఐఎన్ఎస్ తల్వార్‌ను కూడా సహాయ కార్యక్రమాల్లో మోహరించారు.

బాంబే హై ఆయిల్ ఫీల్డ్ ముంబయి తీరానికి 176 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.

సహాయ కార్యక్రమాలు రాత్రంతా కొనసాగాయి. ఉదయం 6 గంటల వరకూ 148 మందిని సురక్షిత ప్రాంతాలకు చేర్చారు.

అత్యంత అల్లకల్లోలంగా ఉన్న సముద్రంలో ప్రయాణించిన ఐఎన్ఎస్ కోచి, ఐఎన్ఎస్ కోల్‌కతా 111 మందిని కాపాడగా, నేవీకి చెందిన మరో రెండు నౌకలు 35 మందిని కాపాడాయి.

అరేబియా సముద్రంలో గాల్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

తౌక్తే తుపాను గంటకు 185 కిలోమీటర్ల వేగంతో గుజరాత్ తీరాన్ని తాకింది.


కంటెంట్: ముంబయిలో రైలెక్కేందుకు వెళ్తున్న వలస కూలీ

2008లో ముంబయి దాడుల సమయంలో కూడా మిగిలిన ముంబయిలో జన జీవనం యధాతథంగానే ఉంది. రైళ్లు తిరిగాయి, లక్షలాది మంది ఎవరి ఉద్యోగాలు వారు చేసుకున్నారు. రెస్టారెంట్లు తెరిచే ఉన్నాయి. ఆఫీసులు కూడా పని చేశాయి.

కానీ కోవిడ్-19 మాత్రం ఈ మహా నగరాన్ని నిర్మానుష్య నగరంగా మార్చివేసింది. ఇప్పటికీ లాక్ డౌన్ సడలించకపోవడంతో ముంబయి రోడ్లన్నీ ఖాళీగానే కనిపిస్తున్నాయి.

కరోనావైరస్ దెబ్బకు ఒకప్పుడు అత్యుత్తమ వైద్య సౌకర్యాలకు పెట్టింది పేరుగా ఉన్న ముంబయిలో ఇప్పుడు కోవిడ్-19 రోగులకు చికిత్స అందించడం కూడా కష్టమైపోతోంది.

ముంబయి ఇప్పుడు భారత్‌లో కరోనావైరస్‌కి కేంద్ర బిందువుగా మారిపోయింది.  దేశంలోని మొత్తం కేసుల్లో ఐదో వంతు అంటే 38 వేలకు పైగా కేసులు అక్కడ నమోదయ్యాయి. కోవిడ్-19 మరణాల విషయానికి వస్తే నాల్గో వంతు అక్కడే సంభవించాయి. దేశ ఆర్థిక రాజధాని అయిన ముంబయిలో ఎందుకు ఇంత దారుణమైన పరిస్థితి ఏర్పడింది?

“గత రాత్రి కేవలం ఆరు గంటల వ్యవధిలో 18 మంది మరణించారు. వారిలో 15 మంది కోవిడ్-19 కారణంగానే ప్రాణాలు కోల్పోయారు. కేవలం ఒకే ఒక్క షిఫ్టులో ఇంత మంది చనిపోవడాన్ని ఇప్పటి వరకు నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు” అంటూ కేఈఎమ్ ప్రభుత్వ ఆస్పత్రికి చెందిన పేరు చెప్పడానికి ఇష్టపడని ఓ వైద్యుడు ఇటీవల ఒక రోజు నాతో చెప్పారు.

“ఇదో యుద్ధ భూమిలా ఉంది. ఒక్కో బెడ్‌పై ఇద్దరు ముగ్గురు రోగులు ఉంటున్నారు.  కొంత మందికి నేలపై, మరి కొంత మందికి వసారాలోనే చికిత్సనందిచాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది. మా దగ్గర అవసరమైనన్ని ఆక్సిజన్ పోర్టులు లేవు. కొంత మంది రోగులకు ఆక్సిజన్ అవసరం ఉన్నప్పటికీ మేం వారికి అందించలేకపోతున్నాం” అని ఆయన అన్నారు.

ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోనే నడుస్తున్న మరో ఆస్పత్రి సియాన్. అక్కడ ఒక్కో ఆక్సిజన్ సిలిండర్‌ను ఇద్దరు ముగ్గురు రోగులకు వినియోగిస్తున్నామని అదే ఆస్పత్రిలో పని చేస్తున్న ఓ వైద్యుడు నాతో అన్నారు. ఆస్పత్రిలోని పరుపుల మధ్య దూరాన్ని తగ్గించడం ద్వారా మరింత మందికి చోటు కల్పించగల్గుతున్నామని ఆయన చెప్పారు. పీపీఈ కిట్లను ధరించే ప్రాంతంలో కనీస పరిశుభ్రత కూడా లేదని అక్కడ ఉన్న పరిస్థితిని ఆయన వివరించారు.

అసలే వేసవి కాలం, ముంబయి తీర ప్రాంతం కావడంతో అక్కడ గాలిలో తేమ శాతం చాలా ఎక్కువగా ఉంది. ఫలితంగా చెమట విపరీతంగా పడుతుంది. పీపీఈ కిట్లను ధరిస్తున్న వైద్యులు నిమిషాల వ్యవధిలోనే చెమటలో తడిసి ముద్దవుతున్నారు.

సియాన్, కేఈఎం ఆస్పత్రుల్లో శవాల...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

నిత్యం ఉరుకులు పరుగులతో ఉండే మహా నగరం ముంబయి. అందరూ చెప్పే విషయం ఇదే కావచ్చు. కానీ నేను నా జీవితంలో చాలా కాలం అక్కడే గడిపాను కనుక ఆ మాటలు ముమ్మాటికి నిజం.


కంటెంట్: ముంబయిలోని ఓ చిన్న గదిలో ఉంటున్న సేథీ సోదరులు గత వారం వీడియో కాల్‌లో మాట్లాడుతూ పదే పదే ఇదే ప్రశ్న అడిగారు. వారి గొంతు వణుకుతోంది.

సంతోష్ సేథీ, టున్నా సేథీ సోదరులు ఒడిశాలోని తమ ఊరికి 1,600 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ముంబయి నగరానికి జీవనోపాధి వెతుక్కుంటూ వచ్చి దశాబ్దం దాటిపోయింది.

వీరిద్దరూ ముంబయి నగరంలో భవన నిర్మాణ రంగంలో కార్మికులుగా పని చేస్తున్నారు. రోజంతా 8 గంటల పాటు పని చేసి సిమెంటు, ఇటుకలు, రాళ్ల లాంటివి మోస్తూ రోజుకు 450 రూపాయిలు సంపాదించేవారు. వారు నిర్మాణంలో ఉన్న కాంక్రీటు భవనాల నీడలోనే నివాసం ఉంటూ అక్కడే తింటూ మిగిలిన డబ్బును ఊర్లో కుటుంబం ఖర్చుల కోసం పంపించేవారు.

భారతదేశంలో ఉన్న 40.5 కోట్ల మంది వలస కార్మికుల్లో 6 కోట్ల మంది ఇతర రాష్ట్రాల నుంచి వలస వచ్చిన వారే ఉంటారని 'ఇండియా మూవింగ్: ఏ హిస్టరీ ఆఫ్ మైగ్రేషన్' రచయత చిన్మయి టుంబే పేర్కొన్నారు. భారతీయ నగరాల అసంఘటిత రంగ అభివృద్ధికి వీరు వెన్నెముక లాంటి వారు. భారతదేశపు స్థూల జాతీయ ఉత్పత్తిలో వీరి వాటా 10 శాతం ఉన్నప్పటికీ వారు సామాజికంగా, రాజకీయంగా దీన పరిస్థితిలోనే ఉంటారు" అని ప్రొఫెసర్ టుంబే అంటారు.

మరో వైపు ముంబయిలో ఉన్న సేథీ అన్నదమ్ములకు తిరిగి భయం మొదలయింది. వారు "తిరిగి మేము ఇంటికి వెళ్లిపోవాలా? లాక్ డౌన్ గురించి మీ దగ్గరేమైనా సమాచారం ఉందా" అని నన్ను ప్రశ్నించారు.

మహారాష్ట్ర రాజధాని ముంబయి కోవిడ్ కేసులకు కేంద్రంగా మారి ఇప్పటికే రాష్ట్రంలో 30 లక్షలకు పైగా కోవిడ్ కేసులు నమోదయ్యాయి.

ఈ కేసుల సంఖ్య తగ్గుముఖం పట్టని పక్షంలో మరో లాక్ డౌన్ విధించడం తప్ప మరో మార్గం లేదని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం హెచ్చరిస్తోంది.

వైరస్ వ్యాప్తిని నిరోధించడానికి ఏప్రిల్ నెలాఖరు వరకు అత్యవసర సేవలు, ప్రయాణాలను మాత్రమే అనుమతిస్తూ

మంగళవారం కొన్ని కొత్త నిబంధనలను కూడా ప్రకటించింది.   నిర్మాణ స్థలం దగ్గరే ఉండి పని చేసేటటువంటి కార్మికులు ఉన్న చోట్ల మాత్రమే నిర్మాణ రంగ పనులు కొనసాగడానికి అనుమతినిచ్చింది.

గత సంవత్సరం ప్రణాళిక లేకుండా విధించిన లాక్ డౌన్ వల్ల కోటి మందికి పైగా వలస కార్మికులను నగరాలను వదిలిపెట్టి వెళ్లేలా చేసింది. కొన్ని వేల మంది మహిళలు, పురుషులు కాలి నడకన, సైకిళ్ళ పైన, ట్రాక్ల మీద తర్వాత రైళ్ల లోనూ తమ ఊళ్లకు ప్రయాణమయ్యారు. అందులో 900 మంది మార్గమధ్యంలోనే చనిపోయారు.

గత ఏడాది లాక్‌డౌన్ విధించినప్పుడు సేథీ సోదరులు అడుక్కోవాల్సి వచ్చింది

ఈ భారీ వలస 1947లో భారత...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

"లాక్‌డౌన్ మళ్లీ విధిస్తారా?"


కంటెంట్: ముంబయిలోని ఓ టెస్ట్ సెంటర్‌లో స్వాబ్ శాంపిల్ సేకరిస్తున్న సిబ్బంది.

భారత్‌లో ఎన్ని టెస్టులు జరుగుతున్నాయి?

అంతర్జాతీయంగా వివిధ దేశాలు చేస్తున్న టెస్టుల వివరాలు సేకరిస్తున్న అవర్ వరల్డ్ ఇన్ డేటా అనే వెబ్‌సైట్‌కు అందిన సమచారం ప్రకారం ఆగస్టు మొదటినాటికి భారతదేశ వ్యాప్తంగా రోజుకు సరాసరిన 5లక్షల పరీక్షలు జరుగుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. చూడటానికి ఇది పెద్ద సంఖ్యలాగే కనిపిస్తున్నా, దీన్ని జనాభా ప్రకారం చూడాల్సి ఉంది.

ప్రతి లక్షమందిలో రోజూ 36మందికి మాత్రమే టెస్టులు జరుగుతున్నట్లు లెక్క. అదే దక్షిణాఫ్రికాలో ప్రతి లక్షకు 69మందికి, పాకిస్థాన్‌లో 8మందికి, అదే యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో 192మందికి పరీక్షలు జరుగుతున్నాయి.

సుమారు 130 కోట్లకు పైగా జనాభా ఉన్న దేశంలో ప్రతిరోజూ 10లక్షల టెస్టులు జరపాలని ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

ఇండియాలో ఎలాంటి టెస్టులు జరుగుతున్నాయి ?

కరోనా వైరస్‌ను అడ్డుకట్ట వేయడంలో టెస్టులు కీలకమైనప్పుడు అవి ఎలాంటి టెస్టులు అన్నది కూడా కీలకమే. ప్రపంచవ్యాప్తంగా బాగా పరిచయమున్న పరీక్ష పీసీఆర్ టెస్ట్ (పాలిమెర్స్ చైన్ రియాక్షన్). ముక్కు, గొంతు నుంచి శాంపిల్‌ను తీసుకునే పద్ధతి ఇది. తీసుకున్న శాంపిల్‌లో ఉన్న ప్రొటీన్‌లు, కొవ్వు పదార్ధాలను రసాయనాల ద్వారా తొలగిస్తారు. ఆ తర్వాత వీటిని మెషిన్ ద్వారా పరిశీలిస్తారు.

జర్మనీలోని పీసీఆర్ టెస్ట్ మెషీన్

ఇవి చాలా ప్రామాణికమైనవని చెబుతున్నా చాలా ఖరీదైనవి కూడా. ఇండియాలో ఈ పరీక్షను ప్రాసెస్ చేయడానికి 8 గంటల సమయం తీసుకుంటోంది. ఫలితం రావడానికి 24 గంటలు పడుతోంది. అయితే శాంపిల్స్‌ను లేబరేటరీకి తరలించడానికి తీసుకునే సమయం కూడా దీనిపై ప్రభావం చూపుతుంది.

టెస్టుల సంఖ్యను పెంచడానికి అధికారులు చవకైన, త్వరగా ఫలితాలు వచ్చే ర్యాపిట్ యాంటీజెన్ టెస్టులవైపు మొగ్గుతున్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వీటిని ర్యాపిడ్ టెస్ట్ లేదంటే డయాగ్నస్టిక్ టెస్టు అనే పేరుతో పిలుస్తున్నారు. ఈ టెస్టుల్లో 15 నుంచి 20 నిమిషాలలో ఫలితాలు వస్తాయి.

కానీ, ఇవి అంత నమ్మకమైన టెస్టులు కావని, వీటిలో ఒక్కోసారి ప్రాణికత రేటు 50శాతమే ఉంటుందని చెబుతున్నారు. సాధారణంగా హాట్‌స్పాట్ ఏరియాలలో వీటిని ఉపయోగించి టెస్టులు చేస్తుంటారు.

గతంలో ఇన్‌ఫెక్షన్‌కు గురైన విషయాన్ని చెప్పగలిగే టెస్టులకు భిన్నంగా ఇవి ప్రస్తుతం శరీరంలో వైరస్ ఉందా లేదా అన్న విషయాన్ని మాత్రమే చెప్పగలుగుతాయి.

యాంటిజెన్ టెస్టులు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కరోనా వైరస్‌ను ఎదుర్కోవడంలో భాగంగా రోజుకు 10 లక్షల టెస్టులు నిర్వహిస్తామని భారత ప్రధాని నరేంద్రమోదీ కొన్నివారాల కిందట ప్రకటించారు. కానీ, ఆ లక్ష్యాన్ని చేరుకున్నారా ? జరుగుతున్న టెస్టులన్నీ ప్రామాణికమైనవేనా?


కంటెంట్: ముంబయిలోని ధారవిలో కరోనావైరస్ పరీక్షలు

“భారత్ లాంటి పెద్ద దేశంలో వైరస్ ప్రాబల్యం చాలా తక్కువగా ఉందని” ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్(ఐసీఎంఆర్) చీఫ్ బలరాం భార్గవ చెప్పారు.

భారత్‌లో కోవిడ్-19  వ్యాప్తిని గుర్తించే సర్వే గురించి గురువారం జరిగిన ఒక మీడియా సమావేశంలో భార్గవ మాట్లాడారు.

భారత్‌లో 2,97,535 కేసులు నమోదయ్యాయి. ఇది ప్రపంచంలో నాలుగో అత్యధికం.

భార్గవ వ్యాఖ్యలపై ఆగ్రహం వ్యక్తమవుతోంది. కేసులు ఇంత ఎక్కువగా పెరుగుతున్నప్పుడు, ప్రభుత్వం కమ్యూనిటీ   ట్రాన్స్‌మిషన్   జరగడం లేదని ఎందుకు చెబుతోందనే ప్రశ్నలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.

ప్రభుత్వ వాదన ఏంటి?

సాధారణంగా వైరస్ వచ్చిన ఒక వ్యక్తికి, మరో కరోనా పాజిటివ్‌తోగానీ, కరోనాకు తీవ్రంగా ప్రభావితమైన దేశం నుంచి వచ్చినవారితోగానీ ఉన్న కాంటాక్ట్స్ గురించి తెలుసుకోలేని స్థితిలో దానిని కమ్యూనిటీ   ట్రాన్స్‌మిషన్‌గా అంగీకరిస్తారు. అంటే, వైరస్ సమాజంలో స్వేచ్ఛగా వ్యాపిస్తుంటుంది.

అయితే, దీనికి సంబంధించి అధికారికంగా అంగీకరించిన నిర్వచనం ఏదీ లేదని భారత్ చెబుతోంది.

కమ్యూనిటీ   ట్రాన్స్‌మిషన్‌ను ఎలా ఎదుర్కోవాలో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ(డబ్ల్యుహెచ్ఓ) మార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది. కానీ అది ఎలా ఉంటుంది అనేదానిపై వారి నిర్వచనం అస్పష్టంగా ఉంది.

ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం భారతదేశంలో దాదాపు 0.3 నుంచి 0.4 శాతం జనాభాకు పరీక్షలు చేశారని ప్రముఖ వైరాలజిస్ట్ డాక్టర్ జాకబ్ జాన్ బీబీసీతో చెప్పారు.

“నా దృష్టిలో భారత్‌లో ఇప్పుడు రెండు దేశాలు ఉన్నాయి. 40 లక్షలు లేదా 0.4 శాతం పరీక్షలు చేయించుకున్నవారు, మిగతావారు. ఆ విధంగా చూస్తే దేశంలోని 99.6 శాతం మందికి కరోనా సోకలేదని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. అంటే దేశంలో వైరస్ వ్యాప్తి చాలా తక్కువగా ఉంది.

అంటే, అంత తక్కువ రేటు ఉన్నప్పుడు కమ్యూనిటీ ట్రాన్స్ మిషన్ అనేది జరగదు.

“కమ్యూనిటీ   ట్రాన్స్‌మిషన్   జరుగుతున్నట్టు స్పష్టమైన సంకేతాలు వస్తున్నప్పటికీ, కేంద్ర ప్రభుత్వం అనుమతి లేకుండా అధికారులు దాన్ని అలా పిలవలేరు” అని డాక్టర్ జాన్ చెప్పారు.

దిల్లీ ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి సత్యేందర్ జైన్, దేశ రాజధానిలో కమ్యూనిటీ   ట్రాన్స్‌మిషన్   ఉందనే విషయాన్ని అంగీకరించారు. కానీ దానిని కమ్యూనిటీ   ట్రాన్స్‌మిషన్‌గా ప్రకటించడం కేంద్రం చేతుల్లో ఉందని చెప్పారు.

“ఈ మాట చుట్టూ తీవ్రమైన చర్చ జరుగుతోంది. డబ్ల్యుహెచ్ఓ కూడా దీనిని నిర్వచించలేదు. మేం కచ్చితంగా కమ్యూనిటీ  ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కరోనా పాజిటివ్ కేసుల సంఖ్య భారీగా పెరుగుతున్నప్పటికీ, దేశంలో కమ్యూనిటీ ట్రాన్సిమిషన్ అంటే సామాజిక వ్యాప్తి జరగలేదని భారత్ గట్టిగా వాదిస్తోంది.


కంటెంట్: ముంబయిలోని ధారావి అత్యధిక జనసాంద్రత కలిగిన రాంతం

మురికివాడలకు బయట నివసించే వారిలో కేవలం 16 శాతం మంది మాత్రమే ఇన్ఫెక్షన్ బారిన పడ్డారు.

జూలై మొదటి వారంలో ముంబయి లో కిక్కిరిసిన మూడు ప్రాంతాలలో 7000 మందికి ర్యాండమ్  పరీక్షలు నిర్వహించగా ఈ ఫలితాలు వచ్చాయి.

ముంబయి లో జులై 28 వ తేదీ నాటికి  1,10,000 కేసులు నమోదు కాగా 6187 మరణాలు చోటు చేసుకున్నాయి. ఈ సర్వేను ముంబయి మున్సిపాలిటీ, నీతి ఆయోగ్, టాటా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్ కలిపి నిర్వహించాయి.

ముంబయి లో చెంబూర్, మాతుంగ , దహిసర్ ప్రాంతాలలో నివసించే ప్రజల్లో 57 శాతం మంది కరోనావైరస్ ఇన్ఫెక్షన్ బారిన పడినట్లు ఈ సర్వే తెలిపింది. ఈ ప్రాంతాలలో సుమారు 15 లక్షల జనాభా నివాసం ఉంటారు.

కరోనావైరస్ ఇన్ఫెక్షన్ తీవ్రంగా ప్రబలిన ఈ నగరంలో ఇన్ఫెక్షన్ వ్యాప్తిని అంచనా వేయడానికి  సర్వే లో వెల్లడైన ఫలితాలు పనికొస్తాయని సర్వే లో భాగమైన శాస్త్రవేత్తలు బీబీసీ కి వివరించారు.

ఈ సర్వే నిర్వహించడానికి గణనీయమైన శాంపిల్ ని ఎంచుకున్నట్లు శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు..

“సర్వే నిర్వహించడానికి ఎంచుకున్న మూడు ప్రాంతాలలో అధిక సంఖ్యలో కరోనావైరస్ కేసులు నమోదయ్యాయి. అందులో మురికివాడలు, కొన్ని గృహ సముదాయాలు, స్వతంత్ర గృహాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇన్ఫెక్షన్ సోకడాన్ని  జనాభా సాంద్రత  ప్రభావితం చేస్తుందో లేదో చూడటం కూడా ఈ సర్వే ఉద్దేశ్యమని డాక్టర్ కొల్తూర్  చెప్పారు..

ఈ సర్వే ఫలితాలను నగరం మొత్తం మీద ఉన్న ఇన్ఫెక్షన్ స్థాయిని తెలియచేసేందుకు వాడలేమని  శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. దీనిని కేవలం 24 వార్డులలో మూడు చోట్ల నిర్వహించారు.

కరోనావైరస్ దాడికి తీవ్రంగా గురైన నగరం ముంబయి

అయితే, మిగిలిన ప్రదేశాలలో ఈ సర్వేలో వచ్చిన ఫలితాలకు పూర్తి భిన్నమైన పరిస్థితులు ఏమి ఉండవని డాక్టర్ జునేజా అన్నారు.

కొన్ని పెద్ద నగరాలలో నిర్వహించిన సర్వే ఫలితాలు   జనాభాలో తక్కువ శాతంలో యాంటీ బాడీలు ఉన్నట్లు వెల్లడించాయి.

లండన్ నగరంలో మే జూన్ నెలల్లో నిర్వహించిన సర్వే లో  ప్రతి ఆరుగురిలో ఒక్కరికి, న్యూ యార్క్ నగరంలో ప్రతి ఐదుగురిలో ఒక్కరికి యాంటీ బాడీల పరీక్షలో పాజిటివ్ అని తేలింది. దిల్లీలో జులై లో నిర్వహించిన ఒక ప్రభుత్వ సర్వే లో ప్రతి నలుగురిలో ఒక్కరికి కోవిడ్ సోకినట్లు తెలిసింది.

ముంబయి మురికివాడల్లో చాలా మంది కామన్ టాయిలెట్లను వాడటం కూడా ఇన్ఫెక్షన్ వ్యాప్తి ఎక్కువగా ఉండటానికి  కారణమని భావిస్తున్నారు. కిక్కిరిసిన...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మహరాష్ట్ర రాజధాని ముంబయి నగరంలో మూడు మురికి వాడల్లో నివసించే సగం మందికి పైగా ప్రజల్లో  కరోనావైరస్‌కు సంబంధించిన యాంటీ బాడీలు ఉన్నట్లు ఒక సర్వేలో తేలింది.