కంటెంట్: వీటిలో ఏటా వచ్చే వలస పక్షులు, 10కి పైగా జాతులకు చెందిన పక్షులు ఉన్నాయి. సరస్సు జైపూర్‌కు 80 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.

పక్షుల మరణానికి కారణాలపై ప్రభుత్వం విచారణ జరుపుతోంది.

ప్రాణాలతో ఉన్న 20 నుంచి 25 పక్షులకు వైద్యం అందిస్తున్నామని అటవీశాఖ సీనియర్ అధికారి సంజయ్ కౌశిక్ తెలిపారు. చనిపోయిన పక్షుల లెక్కింపు ఇంకా కొనసాగుతోందన్నారు.

'చనిపోయిన పక్షుల సంఖ్య 5 వేల వరకు ఉండొచ్చు'

ఆదివారం సరస్సు సందర్శనకు వచ్చిన పర్యాటకులు, పక్షులు చనిపోయి ఉండటాన్ని గుర్తించారు.

ఇన్ని పక్షులు చనిపోవడం తాము ఎన్నడూ చూడలేదని పక్షులను చూడటానికి వచ్చే స్థానికుడు అభినవ్ వైష్ణవ్ వార్తాసంస్థ పీటీఐతో చెప్పారు.

సరస్సు చుట్టూ 12 నుంచి 15 కిలోమీటర్ల మేర చనిపోయిన పక్షులు పడి ఉన్నాయని సరస్సు ప్రాంతంలో ఉన్న 'డౌన్ టు ఎర్త్' పత్రిక ఫొటోగ్రాఫర్ వికాస్ చౌధరి తెలిపారు.

మరణించిన పక్షుల సంఖ్య ఐదు వేల వరకు పెరగొచ్చని ఆయన బీబీసీతో చెప్పారు.

వడగళ్ల వానే కారణమా?

ప్రాణాలు కోల్పోయిన పక్షుల్లో రడ్డీ షెల్డక్, రడ్డీ టర్న్‌స్టోన్, నార్తర్న్ షోవ్లర్, స్టిల్ట్, కూట్, ఇతర పక్షులు ఉన్నాయి.

వీటిని సరస్సుకు సమీపంలో గొయ్యి తీసి పాతిపెడుతున్నారు.

కొన్ని రోజుల క్రితం వడగండ్ల వాన పడిందని, దీనివల్లే పక్షులు చనిపోయి ఉండొచ్చని అటవీశాఖ అధికారి రాజేంద్ర జఖర్ పీటీఐతో చెప్పారు.

మరణించిన పక్షులను సరస్సుకు సమీపంలో పూడ్చిపెడుతున్నారు

నీరు విషతుల్యం కావడం, బ్యాక్టీరియా లేదా వైరస్ వల్ల ఇన్‌ఫెక్షన్ సోకడం లాంటి కారణాలేమైనా ఉన్నాయా అనే కోణంలోనూ పరిశీలిస్తున్నామని ఆయన తెలిపారు.

పక్షుల మరణానికి బర్డ్ ఫ్లూ కారణం కాదని స్థానిక వైద్యుడు స్పష్టంచేశారని చెప్పారు.

మరణించిన కొన్ని పక్షులను పరీక్షల నిమిత్తం మధ్యప్రదేశ్ రాజధాని భోపాల్లోని ప్రయోగశాలకు పంపించారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

భారత భూభాగంలోని అతిపెద్ద ఉప్పునీటి సరస్సు సాంబార్ సరస్సు చుట్టూ తీరం వెంబడి వెయ్యికి పైగా పక్షులు చనిపోయాయి.


కంటెంట్: వీటిలో మేవాత్ జిల్లా అన్నింటికన్నా పై స్థానంలో ఉంది. హరియాణా రాష్ట్రంలోని ఈ జిల్లా వైద్యం, విద్య, ఉపాధి వంటి అన్ని రంగాల్లోనూ వెనుకబడే ఉంది.

ముస్లింలు అత్యధికంగా ఉండే ఈ జిల్లా దేశ రాజధానికి అతి సమీపంలో, ఆధునిక హంగులతో వెలిగిపోయే గుడ్‌గాంకు కూతవేటు దూరంలో ఉన్నప్పటికీ అభివృద్ధి బాటలో ఎందుకంత వెనుకబడిపోయిందో తెలుసునే ప్రయత్నం చేశారు బీబీసీ ప్రతినిధి శాలూ యాదవ్.

ఇది కెమరాపర్సన్ డెబ్లిన్ రాయ్‌తో కలిసి ఆమె అందిస్తున్న క్షేత్రస్థాయి కథనం.

దేశంలో దళితులు, ముస్లింలు సాధించిన విజయాల గురించీ, అలాగే వారి వెనుకబాటుకు కారణాల గురించీ బీబీసీ వరుసగా కథనాలు అందిస్తోంది . అందులో భాగమే ఇది.

ఈ సిరీస్‌లోని కథనాలన్నింటినీ చదవడానికి ఈ లింక్ క్లిక్ చేయండి.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఇటీవలి నీతి ఆయోగ్ నివేదిక ప్రకారం దేశంలోని అత్యంత వెనుకబడిన 20 జిల్లాల్లో 11 జిల్లాలు ముస్లింలు ఎక్కువగా ఉండేవే.


కంటెంట్: వీటిలో మొదటిది 2007లో దక్షిణాఫ్రికాలో గెలిచిన తొలి ఐసీసీ టీ-20 వరల్డ్ కప్. రెండోది భారత గడ్డపై 2011లో గెలిచిన వరల్డ్ కప్.

టీ-20 వరల్డ్ కప్‌ను గెలిచి భారత్‌కు వచ్చినప్పుడు ముంబయిలో విమానాశ్రయం నుంచి రోడ్డుకు రెండు వైపులా మైళ్ల తరబడి జనాలు గుమిగూడటాన్ని ఎప్పటికీ మరచిపోనని ధోనీ చెప్పారు. రెండోది 2011లో ఐసీసీ వరల్డ్ కప్ ఫైనల్‌లో భారత్ టైటిల్ కైవసం చేసుకునే సమయం దగ్గర పడినప్పుడు.. స్టేడియంలో అందరూ వందే మాతరం అంటూ గట్టిగా నినదించారు. ఆ సమయాన్ని కూడా మరచిపోలేనని ధోనీ అన్నారు.

అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌కు ఆగస్టు 15న గుడ్‌బై చెప్పి ధోనీ అందరినీ ఆశ్చర్యంలో ముంచెత్తారు.

ఆయన సారథ్యంలో భారత్ ఐసీసీ ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీని గెలుచుకుంది. అంతేకాదు ఆయన కెప్టెన్సీలోనే భారత క్రికెట్ జట్టు తొలిసారి ఐసీసీ నంబర్ వన్ స్థానాన్ని కైవసం చేసుకుంది.

టెస్టు, వన్ డే, టీ-20 ఇంటర్నేషనల్ క్రికెట్‌లలో ధోనీ ఎన్నో రికార్డులు సృష్టించారు. మోస్ట్ సక్సెస్‌ఫుల్ కెప్టెన్‌గా ఆయన అందరికీ గుర్తుండిపోతారు.

మరోవైపు ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ (ఐపీల్)లోనూ మోస్ట్ సక్సెస్‌ఫుల్ కెప్టెన్‌గా ఆయనకు మంచి పేరుంది. ఆయన సారథ్యంలో చెన్నై సూపర్‌కింగ్స్.. సూపర్ 4లో చాలాసార్లు చేరింది. మూడుసార్లు టైటిల్ గెలుచుకుంది. 2018లో అయితే, ధోనీనే స్వయంగా జట్టును విజయ తీరాలకు చేర్చారు.

ప్రపంచంలోని ఇతర కెప్టెన్లు, క్రీడాకారుల కంటే మహేంద్ర సింగ్ ధోనీ కెప్టెన్సీ, ఆట ఎలా భిన్నమైనది? భారత జట్టు మోస్ట్ సక్సెస్‌ఫుల్‌గా ధోనీ ఎలా మారాడు?

ఇంటర్నేషనల్ క్రికెట్‌కు ధోనీ గుడ్‌బై చెప్పే టైమింగ్ అద్భుతమైనదని క్రికెట్ విశ్లేషకుడు విజయ్ లోక్‌పల్లి అన్నారు.

‘‘సాధారణంగా ఇలాంటి ప్రకటనలు బీసీసీఐ ద్వారా అందరికీ తెలుస్తాయి. కానీ నేడు ఎవరికీ ఏమీ తెలియలేదు. టెస్టు క్రికెట్‌కు గుడ్‌బై చెప్పినట్లే.. ఇంటర్నేషనల్ క్రికెట్‌కూ తనే గుడ్‌బై చెప్పారు’’.

ధోనీ కెప్టెన్సీ.. అందరి కంటే భిన్నంగా, ఎలాంటి బెరుకూ లేకుండా ఉండేదని విజయ్ లోక్‌పల్లి అన్నారు. ‘‘ఆయన గెలుపు కోసం ఆడుతుంటారని అందరూ అంటుంటారు.. అది నిజమే. ఓటమి భయం లేకుండా ఆడే ట్రెండ్‌ను ఆయనే మొదలుపెట్టారు’’.

ధోనీ తన కెప్టెన్సీలో చాలా కొత్త ప్రయోగాలు కూడా చేసేవారు. కొత్త క్రీడాకారులకు అవకాశం ఇవ్వడంలో ఆయన వెనక్కి తగ్గేవారు కాదు. టైగర్ మన్సూర్ అలీ ఖాన్ పటౌడీ, సౌరవ్ గంగూలీ, ధోనీలలో.. ధోనీకి కెప్టెన్‌గా తనదైన స్థానముందని విజయ్ లోక్‌పల్లి అభిప్రాయం వ్యక్తంచేశారు.

ధోనీ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

గత కొన్ని రోజులుగా భారత క్రికెట్ జట్టు మాజీ కెప్టెన్ మహేంద్ర సింగ్ ధోనీ వీడియో ఒకటి వైరల్ అవుతోంది. తన సారథ్యంలో గెలిచిన రెండు వరల్డ్ కప్‌లను ఆయన జీవితంలో మరచిపోలేని ఘట్టాలుగా ఆయన చెబుతున్నారు.


కంటెంట్: వీటిలో యూట్యూబ్, గూగుల్ మ్యాప్స్, జీమెయిల్, ఇతర అప్లికేషన్లు లేవు. ఆండ్రాయిడ్ ఫోన్లలో సాధారణంగా ముందే ఇన్‌స్టాల్ చేసి ఉండే చాలా అప్లికేషన్లు ఈ ఫోన్లలో లేవు. గూగుల్ ప్లే స్టోర్ కూడా లేదు.

గూగుల్ యాప్‌లకు ప్రత్యామ్నాయంగా హువావే సొంత అప్లికేషన్లు ఇందులో ఏర్పాటు చేసింది.

ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, వాట్సప్ యాప్‌లు హువావే సొంత యాప్ స్టోర్ 'హువావే యాప్ గ్యాలరీ'లో అందుబాటులో ఉన్నాయని సంస్థ అధికార ప్రతినిధి బీబీసీతో చెప్పారు.

హువావేను అమెరికా బ్లాక్‌లిస్ట్‌లో చేర్చడంతో చాలా కంపెనీల నుంచి అధునాతన టెక్నాలజీని సంస్థ పొందలేకపోతోంది.

గూగుల్ యాప్‌లను ఈ ఫోన్లలో 'సైడ్-లోడ్' చేసేందుకు వీలుందని, ఇది ఎలా చేయాలనేది వినియోగదారులకు ఫోన్లు విక్రయించే దుకాణాల సిబ్బంది చెబుతారని రిచర్డ్ తెలిపారు. వీటి పనితీరు అంత సజావుగా ఉండకపోవచ్చని ప్రస్తావించారు.

ఇవి హువావే గత మోడళ్ల తరహా ఫోన్లు కాదు. వీటిలో గూగుల్ అధికారిక ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ ఆండ్రాయిడ్ లేదు. ఒక కస్టమైజ్డ్ ఓపెన్ సోర్స్ ఆండ్రాయిడ్ వర్షన్ ఇందులో ఉంది.

ఈ నెల 19న జర్మనీలోని మ్యూనిక్‌లో మేట్ 30, మేట్ 30 ప్రో ఫోన్ల ఆవిష్కరణ కార్యక్రమం జరిగింది. కార్యక్రమం ప్రారంభమై గంటన్నర గడిచేదాకా గూగుల్ యాప్‌లు ఇందులో లేవనే అంశాన్ని హువావే అధికారులు ప్రస్తావించలేదు.

అమెరికా విధించిన నిషేధం వల్ల ఈ ఫోన్లలో గూగుల్ మొబైల్ సర్వీసెస్ (జీఎంఎస్)ను ప్రిఇన్‌స్టాల్ చేయడం సాధ్యం కాలేదని హువావే కంజ్యూమర్ డివైసెస్ చీఫ్ రిచర్డ్ యూ ప్రకటించారు. ఈ నిషేధం వల్ల హువావే మొబైల్ సర్వీసెస్ (హెచ్‌ఎంఎస్) కోర్‌ను వాడాల్సి వచ్చిందని తెలిపారు.

ఈ ఫోన్లలో వాడేందుకు అనువైన యాప్‌లు అభివృద్ధిచేసేలా డెవలపర్లను ప్రోత్సహించేందుకు వంద కోట్ల డాలర్లు కేటాయించామని ఆయన తెలిపారు. తమ టెక్నాలజీని 45 వేలకు పైగా యాప్‌లు ఇంటిగ్రేట్ చేసుకున్నాయన్నారు. ఆ యాప్‌ల వివరాలేవీ వెల్లడించలేదు.

శాంసంగ్ తర్వాత స్థానం హువావేదే

గత సంవత్సరం స్మార్ట్‌ఫోన్ల విక్రయ సంస్థల్లో శామ్‌సంగ్ తర్వాత హువావే రెండో అతిపెద్ద సంస్థగా నిలిచింది.

తమ స్మార్ట్‌ఫోన్లకు 2018 జనవరి నుంచి ఆగస్టు వరకున్న డిమాండ్‌తో పోలిస్తే ఈ ఏడాది అదే ఎనిమిది నెలల కాలంలో డిమాండ్ 26 శాతం పెరిగిందని రిచర్డ్ చెప్పారు.

అమెరికా నిషేధం తర్వాత ఐరోపాలో హువావే విక్రయాలు పడిపోవడం మొదలైందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

2018తో పోలిస్తే ఎనిమిది నెలల కాలంలో తమ స్మార్ట్‌ఫోన్లకు డిమాండ్ 26 శాతం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

చైనా ప్రముఖ మొబైల్ తయారీదారు 'హువావే' గూగుల్ యాప్‌లు లేకుండానే తన తాజా స్మార్ట్‌ఫోన్లు 'మేట్ 30', 'మేట్ 30 ప్రో'లను ఆవిష్కరించింది. జాతీయ భద్రతకు ప్రమాదకరమంటూ, హువావేతో లావాదేవీలు జరపకుండా అమెరికా కంపెనీలను అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్ నిషేధించిన తర్వాత హువావే విడుదల చేసిన తొలి ఫోన్లు ఇవే.


కంటెంట్: వీడియో కాన్ఫరెన్స్ ద్వారా లాలూకు ఈ జైలుశిక్ష తీర్పును వెల్లడించారు

1991 నుంచి 1994 మధ్య దేవ్‌ఘర్ ప్రభుత్వ ఖజానా నుంచి రూ. 89 లక్షలు కాజేశారన్న కేసులో లాలూను కోర్టు దోషిగా తేల్చింది.

ఈ కేసులో కోర్టు మొత్తం 15 మందిని దోషులుగా నిర్ధారించినట్టు స్థానిక జర్నలిస్టు నీరజ్ సిన్హా తెలిపారు. మరో ఆరుగురిని కోర్టు నిర్దోషులుగా ప్రకటించింది. వీరిలో బిహార్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి జగన్నాథ్ మిశ్రా కూడా ఉన్నారు.

బిహార్ ముఖ్యమంత్రిగా, ఆర్థిక మంత్రిగా లాలూ యాదవ్ ఈ కుంభకోణంలో కుట్రదారులపై విచారణకు సంబంధించిన ఫైల్‌లను తన వద్దే దాచి పెట్టారన్న ఆరోపణలు కూడా ఉన్నాయి.

సీబీఐ న్యాయస్థానం లాలూను దోషిగా నిర్ధారించిన 2017 డిసెంబర్ 23వ తేదీన పోలీసులు ఆయన్ను తమ కస్టడీలోకి తీసుకుని జార్ఖండ్ రాజధాని నగరం రాంచీలోని ‘బిరసా ముండా’ సెంట్రల్ జైలుకు తరలించారు.

దీంతో వీడియో కాన్ఫరెన్స్ ద్వారా లాలూకు ఈ జైలుశిక్ష తీర్పును వెల్లడించారని నీరజ్ సిన్హా తెలిపారు.

కాగా, కోర్టు తీర్పుపై ఉన్నత న్యాయస్థానంలో అప్పీలు చేస్తామని లాలూ ప్రసాద్ తరపున ఆయన ప్రతినిధి ప్రభాత్ కుమార్ చెప్పారు.

అధికారులు అభ్యంతరం చెబుతున్నప్పటికీ ముగ్గురు అధికారులకు ఎక్స్‌టెన్షన్ ఇచ్చారన్న ఆరోపణలు కూడా లాలూపై ఉన్నాయి.

ఈ కుంభకోణం గురించి తెలిసినప్పటికీ ఈ దోపిడీని అడ్డుకోలేదనే ఆరోపణలను కూడా లాలూ ఎదుర్కొన్నారు.

లాలూ యాదవ్‌తో పాటు బిహార్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి జగన్నాథ్ మిశ్రా, మరో 19 మంది ఈ కేసులో నిందితులుగా ఉండగా కోర్టు జగన్నాథ్ మిశ్రాను నిర్దోషిగా ప్రకటించింది.

మొదట్లో 34 మందిపై ఆరోపణలు ఖరారు చేయగా వారిలో 11 మంది కేసు విచారణ క్రమంలో వేర్వేరు సమయాల్లో మృతి చెందారు.

13 డిసెంబర్‌న సీబీఐ ప్రత్యేక న్యాయమూర్తి శివపాల్ సింగ్ కేసు విచారణ ముగించారు.

2013 అక్టోబర్‌లో లాలూ ప్రసాద్‌ను ఒక కేసులో దోషిగా ఖరారు చేశారు.

బిహార్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి జగన్నాథ్ మిశ్రా

అది రూ. 37 కోట్ల కుంభకోణానికి సంబంధించినది. ఆ తీర్పు కారణంగా లాలూను లోక్‌సభ సభ్యత్వానికి అనర్హులుగా ప్రకటించారు.

ఆ కేసులో లాలూ రెండు నెలలు జైలులో ఉన్న తర్వాత సుప్రీంకోర్టు బెయిల్ మంజూరు చేసింది.

2014లో జార్ఖండ్ హైకోర్టు లాలూ యాదవ్ తదితరులకు ఊరటనిస్తూ నేరపూరిత కుట్ర ఆరోపణలను కొట్టివేసింది.

ఒక వ్యక్తిని ఒక కేసులో దోషిగా నిర్ధారించినప్పుడు మళ్లీ అదే కేసులో, ఆ సాక్షులు, ప్రత్యక్ష సాక్షులతోనే మళ్లీ విచారణ జరిపించడం సరికాదని కోర్టు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

పశుదాణా కుంభకోణం కేసులో సీబీఐ ప్రత్యేక న్యాయస్థానం బిహార్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్‌ను దోషిగా నిర్ధారించింది. ఆయనకు మూడున్నరేళ్ల జైలుశిక్ష, రూ.5 లక్షల జరిమానా విధించింది.


కంటెంట్: వీడియో: 'గోల్డెన్ స్వీట్' రుచి చూస్తారా?

దీని ధర కిలో రూ.9000.

'24 క్యారెట్' అనే మిఠాయి దుకాణం వారు తయారు చేసిన ఈ స్వీట్ కొద్దిరోజుల్లోనే స్థానికంగా భలే పాపులరైంది.

'గోల్డెన్ స్వీట్' అనే పేరుకు తగ్గట్టుగానే ఈ స్వీట్‌కు బంగారు పూత పూశారు. దీని కోసమే ప్రత్యేకంగా స్పెయిన్ నుంచి కేసరి తెప్పించామని తయారీదారులు చెబుతున్నారు.

చక్కని పోషక విలువలు ఉండేలా ఈ స్వీట్‌ను తయారు చేశామని తెలిపారు.

"అత్యంత నాణ్యమైన జీడిపప్పును వాడాం. మరీ ముఖ్యంగా శుద్ధమైన బంగారు రేకు ఈ స్వీటుకు చుట్టాం" అని దుకాణం నిర్వాహకుడు రోహన్ చెప్పారు.

ఐదు వెరైటీలలో గోల్డెన్ స్వీట్ తయారు చేసినట్టు ఆయన వివరించారు.

మిఠాయి దుకాణం 25వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా ఈ ప్రత్యేకంగా గోల్డెన్ స్వీట్‌ను తయారు చేశామని తయారీదారులు చెప్పారు.

ఆభరణాల కంటే, ఆహార పదార్థాల్లో బంగారం వాడటం చాలా ఖరీదుతో కూడుకున్న విషయమని ఆయన అంటున్నారు. ఎందుకుంటే.. అది కడుపులోకి వెళ్తుంది. అందుకు బంగారాన్ని బాగా శుద్ధి చేసి తినదగిన పదార్థంగా  చేయాలి. ఇదంతా చేయడం వల్ల ఖర్చు పెరుగుతుందని చెబుతున్నారు.

దుకాణం ఏర్పాటు చేసి 25 ఏళ్లు పూర్తయిన సందర్భంగా ప్రత్యేకంగా చేయాలన్న ఆలోచనతో ఈ ఖరీదైన స్వీట్ తయారు చేసినట్టు నిర్వాహకులు తెలిపారు.

'డైమండ్ హబ్'గా ప్రసిద్ధి చెందిన సూరత్ నగరంలో స్వీట్లకూ ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఇక్కడి ప్రజలు మిఠాయిలపై అమితమైన ప్రేమ చూపిస్తారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

రాఖీ పౌర్ణమి, కృష్ణాష్టమి పండుగలు సమీపిస్తున్న తరుణంలో గుజరాత్‌లోని సూరత్ నగర వాసులను 'గోల్డెన్ స్వీట్' ప్రత్యేకంగా ఆకట్టుకుంటోంది.


కంటెంట్: వీడియో: అమెరికాను భయపెడుతున్న పెనుతుపాను

ఇది ఎంత బీభత్సం సృష్టిస్తుందోనని అధికారులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ప్రధానంగా కేరొలీనా, వర్జీనియా రాష్ట్రాలు ఈ తుపాను ప్రభావానికి గురవనున్నట్లు అంచనా.

ఈ తుపాను శుక్రవారం లోపు తీరాన్ని దాటి వస్తుందనే సూచనలు ఉండటంతో... పది లక్షల మందిని సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలి వెళ్లాలని అధికారులు హెచ్చరికలు జారీ చేశారు.

వాళ్లు తిరిగి వచ్చేసరికి వాళ్ల ఇళ్లు మిగిలి ఉంటాయో, లేదో చెప్పలేని పరిస్థితి.

తుపాను 320 కిలోమీటర్ల పరిధితో గంటకు 225 కిలోమీటర్ల వేగంతో వచ్చే అవకాశం ఉందని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు.

ఉత్తర కేరొలీనా ప్రాంతాన్ని ముప్పై ఏళ్ల క్రితం హరికేన్ హ్యూగో చిన్నాభిన్నం చేసింది. ఆ తర్వాత మళ్లీ అంతటి విధ్వంసకరమైన తుపాను ఇదే అని వాతావరణ నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

ఫ్లోరెన్స్ తుపానుని అనుసరించి మరో రెండు తుపాన్లు అమెరికా తీరాన్ని తాకే అవకాశముందని అధికారులు ఆందోళన చెందుతున్నారు.

పరిస్థితులు చూస్తుంటే.. అట్లాంటిక్ హరికేన్ సీజన్ ఉగ్రరూపం దాల్చినట్టే కనిపిస్తోంది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అమెరికాను హరికేన్ మళ్లీ భయపెడుతోంది. గంట గంటకూ శక్తిని పుంజుకుంటూ, అత్యంత బలమైన తుపానుగా మారుతున్న హరికేన్ ఫ్లోరెన్స్, అమెరికా తూర్పు తీరాన్ని సమీపిస్తోంది.


కంటెంట్: వీడియో: ఆపదలో 1.1 కోట్ల మంది చిన్నారులు

మానవీయ సంక్షోభంలో యెమెన్ కొట్టుమిట్టాడుతోంది. ప్రస్తుతం ఈ దేశంలో రెండు కోట్ల మంది అత్యవసర సాయం కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. వారిలో 1.1కోట్ల మంది చిన్నారులే.

70 లక్షల మంది ఆకలితో అలమటిస్తున్నారు.

ప్రమాదకర స్థితిలో కలరా వ్యాధి విజృంభించింది. 9,45,000 మందిలో ఈ వ్యాధి లక్షణాలు బయటపడ్డాయి.

2015 మార్చి నుంచి ఇప్పటి వరకు యెమెన్‌లో 8,600 మంది చనిపోయారు. 49 వేల మంది గాయపడ్డారు.

ఈ మరణాలు కేవలం యుద్ధం కారణంగా సంభవించినవి మాత్రమే.

వ్యాధులు సోకి , పోషకాహార లోపంతో, వైద్యం అందక ప్రాణాలు కోల్పోయిన వారి సంఖ్య అంతకంటే చాలా ఎక్కువే ఉంటుంది.

ఏళ్ల తరబడి కొనసాగుతున్న యుద్ధం కారణంగా 20 లక్షల మంది తమ ఇళ్లను వదిలిపెట్టి ప్రాణాలు అరచేతపట్టుకుని వెళ్లాల్సి వచ్చింది.

గతంలో యెమెన్ రాజధాని నగరం సనాలో పరిస్థితి కాస్త ప్రశాంతంగానే ఉండేది. కానీ, ఇటీవల ఈ నగరంలోనూ యుద్ధం మొదలైంది.

పాత చిత్రం

యెమెన్ యుద్ధం వెనకున్న ప్రధాన అంశాలు:

1. పరోక్ష యుద్ధం

ఆధిపత్యం కోసం సౌదీ అరేబియా, ఇరాన్‌లు యెమెన్‌ను యుద్ధభూమిగా వాడుకుంటున్నాయి.

1979 నుంచి ఈ ప్రాంతంలోని ఆ రెండు శక్తిమంతమైన దేశాలు ఆధిపత్యం కోసం పోటీపడుతున్నాయి.

ఆ రెండు దేశాలూ యెమెన్‌లోని వేర్వేరు పక్షాలకు మద్దతిస్తున్నాయి.

సౌదీ అరేబియా అధ్యక్షత వహిస్తున్న సంకీర్ణ కూటమి అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందిన యెమెన్ ప్రభుత్వానికి మద్దతిచ్చింది.

యెమెన్ వేర్పాటువాదులైన హూతీలకు ఇరాన్ మద్దతిస్తోంది.

వేర్పాటువాదులకు ఇరాన్ ఆయుధాలు సమకూరుస్తోందని సౌదీ అరేబియా ఆరోపిస్తోంది.

అయితే, హూతీలకు నైతికంగా మద్దతు ఇస్తున్నామే కానీ, ఆయుధాలు అందించడంలేదని ఇరాన్ చెబుతోంది.

ఛిద్రమవుతోన్న యెమెన్ భవిష్యత్తు

2. మతం

హూతీలు- షియా ముస్లింలు.

సున్నీ ముస్లింల చేతుల్లోని యెమెన్ ప్రభుత్వానికి సౌదీ నేతృత్వంలోని సంకీర్ణ కూటమి మద్దతిస్తోంది.

ఈ రెండు ముస్లిం వర్గాలకు యెమెన్ యుద్ధభూమిగా మారింది.

ఐఎస్, అల్-ఖైదాతో సంబంధాలున్న సున్నీ తీవ్రవాద గ్రూపులు ఆ రెండు వర్గాల ముస్లింలనూ టార్గెట్ చేస్తున్నాయి. దాంతో పరిస్థితి మరింత ఆందోళనకరంగా మారుతోంది.

అలీ అబ్దుల్లా సలేహ్(కుడి), మన్సూర్ హాది(ఎడమ)

3. పదవి కోసం ఇద్దరి మధ్య పోరు

యెమెన్‌లో అలీ అబ్దుల్లా సలేహ్, అబ్‌ద్రబ్బూ మన్సూర్ హాది కలిసి పనిచేసేవారు.

అబ్దుల్లా సలేహ్ యెమెన్‌ను 3 దశాబ్దాలపాటు పాలించారు. ఉపాధ్యక్షుడిగా హాది దాదాపు 20 ఏళ్లు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఏళ్ల తరబడి అంతర్యుద్ధంతో అట్టుడుకుతున్న యెమెన్ దేశంలో పరిస్థితి మరింత దిగజారుతోంది. తినడానికి తిండి దొరకడమే కష్టంగా మారింది, ప్రమాదకర వ్యాధులు విజృంభిస్తున్నాయి. దాంతో కోట్లాది మంది ప్రజలు సాయం కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు.


కంటెంట్: వీడియో: ఈ కాకి ఎంత తెలివైనదో చూడండి

న్యూ కాలెడోనియా అనే ద్వీపంలోని ఈ కాకులు వాటికవే గాలాన్ని తయారు చేసుకుంటున్నాయి.

చెట్ల దుంగలకు రంధ్రాలు చేసుకుని లోపల ఉండే పురుగులను బయటకు రప్పించేందుకు ఆ గాలాలను వినియోగిస్తున్నాయి.

ఆ పురుగులు బయటకు రాగానే తినేస్తాయి.

అయితే అడవిలో అనేక రకాల చెట్లు ఉంటాయి. కానీ ఈ కాకులు మాత్రం తమ వేట కోసం ఎప్పుడూ ఒకే రకమైన చెట్టు పుల్లలనే ఎంపిక చేసుకుంటాయి.

ఈ మెషీన్‌లోకి కాగితం ముక్క వేస్తే.. ఓ మాంసం ముక్క బయటకు వస్తుంది.

వెండింగ్ మెషీన్‌ను వాడేస్తున్నాయి

ఈ పక్షుల మేధస్సును మరింత లోతుగా పరీక్షించేందుకు.. కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన డాక్టర్. సారా జెల్బర్ట్ ప్రత్యేకంగా ఓ వెండింగ్ మెషీన్ తయారు చేశారు.

దాని లోపల చిన్నచిన్న మాంసం ముక్కలు ఉంటాయి.

మెషీన్‌లోకి కాగితం ముక్కలు వేసినప్పుడు.. ఓ మాంసం ముక్క బయటకు వస్తుంది.

ఈ మెషీన్‌ను కూడా ఇక్కడి కాకులు చాలా తెలివిగా వాడేస్తున్నాయి.

దాంతో కాకులను మరి కాస్త 'ఇబ్బంది' పెట్టేందుకు.. నిర్ణీత సైజులో ఉన్న కాగితం ముక్కలు వేస్తేనే మాంసం ముక్కలు బయటకు వచ్చేలా పరిశోధకులు మెషీన్‌లో మార్పులు చేశారు.

దాని పక్కనే ఓ పెద్ద పేపర్ షీట్‌ను ఉంచారు.

అయినా సరే.. ఆ పెద్ద షీట్ నుంచి అవసరమైన పరిమాణంలోనే ముక్కలుగా చించి, వాటిని మెషీన్‌లో వేయడం కూడా ఈ కాకులు నేర్చేసుకున్నాయి.

మెషీన్‌లో ఎంత సైజు పేపర్ ముక్క పడుతుందో కూడా ఈ కాకులు తెలుసుకున్నాయి.

పరిశోధనలో భాగంగా ఎనిమిది కాకుల కోసం వేరువేరు మెషీన్లు ఏర్పాటు చేశారు.

ఒక్కో దాంట్లో ఒక్కో పరిమాణం కలిగిన కాగితం ముక్కలు పట్టేలా రూపొందించారు.

అయినా.. అందుకు తగ్గట్టుగానే ఈ కాకులు పేపర్‌ను చించడం నేర్చుకున్నాయి.

"తొలుత డబ్బాలాగా ఉండే ఆ మెషీన్‌లో మాంసం ముక్కలు ఉన్నాయని, అందులోకి ఏదైనా వస్తువు వేస్తే ఆ ముక్కలు బయటకు వస్తాయని కాకులకు తెలియాలి. అందుకోసం.. ముందుగా బాక్సు మీద చిన్న గులక రాళ్లను, పేపర్ ముక్కలను పెట్టాము. కాకులు వచ్చి ముక్కుతో పొడిచినప్పుడు అవి బాక్సులోకి పడ్డాయి. అప్పుడు లోపలి నుంచి మాంసం ముక్కలు బయటకు వచ్చాయి. దాంతో రాళ్లను, కాగితం ముక్కలను లోపలికి పడేస్తే, మాంసం ముక్కలు బయటకు వస్తాయని అవి గ్రహించాయి" అని డాక్టర్. సారా జెల్బర్ట్ వివరించారు.

గాలం తయారీ కోసం కాకులు ఎంపిక చేసిన చెట్టు పుల్లలను మాత్రమే వాడతాయి.

మరి ఈ పక్షులు ఎలా నేర్చుకోగలుగుతున్నాయి? రంధ్రాల్లో దాక్కున్న పురుగులను బయటకు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

దక్షిణ పసిఫిక్ సముద్రంలోని ఓ చిన్న ద్వీపంలో ఉన్న కాకుల్లో అద్భుతమైన తెలివితేటలు ఉన్నట్టు పరిశోధకులు గుర్తించారు.


కంటెంట్: వీడియో: ఉత్తరాంధ్రలో కన్నీళ్లు ఆగేదెన్నడు?

ఆంధ్రకు 974 కిలోమీటర్ల పొడవైన సముద్ర తీరం ఉంది. గుజరాత్ తరువాత ఇదే పెద్దది. అందులో శ్రీకాకుళం, విజయనగరం, విశాఖ జిల్లాలు 320 కిలోమీటర్ల సముద్ర తీరం కలిగి ఉన్నాయి. ఆంధ్రలో ఉన్న నాలుగు పెద్ద చేపల రేవుల్లో ఉత్తరాంధ్ర రేవు ఒకటి.

ఒక్క శ్రీకాకుళం జిల్లాలోనే 80 వేల కుటుంబాలు చేపల వేటపై ఆధారపడి బతుకుతున్నాయని మత్స్యకార సంఘాలు చెబుతున్నాయి. ఏప్రిల్ రాగానే వారిలో చాలా మంది తమ కుటుంబాన్ని వదిలి వలస వెళ్లిపోతుంటారు.

"బతుకు తెరువు కోసం తమిళనాడు, కేరళ, కర్ణాటక, ఒడిశా, గుజరాత్, మహారాష్ట్ర వంటి చోట్లకు వెళ్తాం. నేనే కాదు, మా ఊళ్లో చాలా మందిమి వెళతాం. ఇంకే చేయాలి? ఇక్కడ చేపల పట్టే వసతుల్లేవు. ఇక్కడుంటే బతకలేం. మేం వలస వెళ్లాల్సిందే" అని శ్రీకాకుళం జిల్లావాసి చెప్పారు.

మత్స్యకారులే కాదు, చాలా కులాల వారు ఇలా వలస వెళ్తుంటారు. 2017-18 ప్రభుత్వ లెక్కల ప్రకారం వ్యవసాయం, పరిశ్రమలు, రెండింటిలోనూ శ్రీకాకుళం, విజయనగరం బాగా వెనుకబడి ఉన్నాయి. ఈ రెండు జిల్లాలనూ ఆర్థికంగా వెనుకబడ్డ జిల్లాలుగా నీతి ఆయోగ్ గుర్తించింది. కానీ, ఈ జిల్లాల అభివృద్ధికి కేటాయించిన నిధులు కేంద్ర రాష్ట్ర రాజకీయాల మధ్య ఇరుక్కుపోయాయి.

బతుకుదెరువు కోసం మన దేశ, విదేశాలకు వెళ్లిపోతున్న శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని లొడ్డపుట్టి గ్రామస్తులను కలవడానికి వెళ్లాము. తమ గ్రామస్తులు ప్రపంచంలోని ప్రతిదేశంలోనూ ఉన్నారని చెప్పారు. విదేశాలకు వలసవెళ్లి అక్కడ పనులు చేస్తున్న కొంతమందితో వీడియో కాల్ ద్వారా మాట్లాడించారు.

ఇక్కడి వారు భవన నిర్మాణంలో నైపుణ్యం కలిగిన వాళ్ళు. మన దేశంలో కన్నా ఇతరదేశాలలో తమ పనికి ఆదాయం మెరుగ్గా ఉండటంతో వీరంతా తమ కుటుంబానికి దూరంగా విదేశాలకు వెళ్లి తమ కుటుంబాలను పోషించుకుంటున్నారు.

33 ఏళ్ల శేఖర్ సింగపూర్, దుబాయ్, అజర్ బైజాన్, రష్యా దేశాల్లో వెల్డర్‌గా పనిచేసి తిరిగొచ్చి సొంతూరిలో ఇల్లు కట్టుకున్నారు. కానీ, ఇప్పుడు తన భార్యను వదిలి బతుకు తెరువుకోసం మళ్లీ వలస వెళ్లడం తప్పదని అంటున్నారు ఆయన.

శేఖర్

"మా జిల్లాలో పరిశ్రమల్లేవు. వ్యవసాయం చేయడానికి కూడా ఏమీ లేదు. ఇక్కడ ఇంటికి 30 సెంట్ల కంటే ఎక్కువ భూమి లేదు. నలుగురున్న కుటుంబం గడవడానికి ఆ భూమి ఏమాత్రం సరిపోదు. ఇలాంటప్పుడు మేమేం చేయాలి? అందుకే వలసపోతాం" అని శేఖర్ చెప్పారు.

ఉత్తరాంధ్రలో 60 లక్షల ఎకరాల భూమి ఉంది. ఇందులో 30 లక్షల ఎకరాలు సారవంతమైనది. కానీ, ప్రస్తుతం 10 లక్షల...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

2016-17 ఆర్థిక సర్వే ప్రకారం భారతదేశంలో పది కోట్ల మంది వలస కార్మికులున్నారు. వారిలో 22 లక్షల మంది ఉత్తరాంధ్ర వారే. మరి, ఉత్తరాంధ్ర నుంచి వారంతా ఎక్కడికి వెళ్తారు?


కంటెంట్: వీడియో: డ్రైవర్ రహిత ట్రాక్టర్లను, పంట కోత మెషీన్లు చూసేద్దాం రండి

ఇప్పటికే అనేక రంగాల్లో ఆటోమేషన్ ప్రవేశించింది. సమీప భవిష్యత్తులో వ్యవసాయంలోనూ యంత్రాలదే ఆధిపత్యం కానుందా?

అసలు కూలీలే లేకుండా పూర్తిగా యంత్రాలతోనే సేద్యం చేయించడం సాధ్యమేనా?... అవుననే అంటున్నారు శాస్త్రవేత్తలు.

డ్రైవర్ లేకుండానే నడిచే ట్రాక్టర్లను, పంట నూర్పిడి యంత్రాలను రూపొందించారు. దుక్కి దున్నడం, విత్తనాలు వేయడం నుంచి కోతల వరకు అన్ని పనులనూ మానవ రహిత యంత్రాలే చేసేస్తున్నాయి.

వ్యవసాయంలో యంత్రాల వినియోగం రోజురోజుకూ కొత్త పుంతలు తొక్కుతోంది. ఆధునాతన ట్రాక్టర్లు డ్రైవర్లు లేకుండానే నడుస్తున్నాయి.

ఆ యంత్రాలు ఎలా పనిచేస్తున్నాయో మీరూ BBC Click ఎపిసోడ్ 5లో చూడవచ్చు.

ఇలాంటి అధునాతన సాంకేతికతలకు సంబంధించిన మరెన్నో ఆసక్తికర కథనాలను బీబీసీ క్లిక్ బులెటిన్‌లో చూసేయండి.

ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రతి ఆదివారం రాత్రి 9.30 నుంచి 10 గంటల వరకు ఈటీవీ ఆంధ్రప్రదేశ్, ఈటీవీ తెలంగాణ చానళ్లలో చూడొచ్చు.

ఇవి కూడా చూడండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

టెక్నాలజీ అన్ని రంగాల్లోనూ అభివృద్ధి చెందుతోంది. మరి, అన్నింటి కంటే ముఖ్యమైన వ్యవసాయ రంగంలో సాంకేతిక పురోభివృద్ధి ఎలా ఉంది?


కంటెంట్: వీడియో: తన స్వగ్రామంలో షుజాత్ బుఖారీ అంత్యక్రియలు

ఆయనతో పాటు ఇద్దరు వ్యక్తిగత భద్రతా అధికారులు కూడా ఈ కాల్పుల్లో ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

జమ్ముకశ్మీర్ రాజధాని శ్రీనగర్‌లోని ప్రెస్ ఎవెన్యూ సమీపంలో బుఖారీ తన కార్యాలయం నుంచి బయటకు వస్తుండగా కాల్పులు జరిగినట్టు 'రైజింగ్ కశ్మీర్' తెలిపింది.

బీబీసీ న్యూస్ వెబ్‌సైట్ కోసం కంట్రిబ్యూటర్‌గా పనిచేసిన బుఖారీ, తరచూ కథనాలు రాస్తుండేవారు.

గురువారం సాయంత్రం 7.15 గంటల సమయంలో మోటార్ సైకిళ్లపై వచ్చిన సాయుధులు ఆయనపై కాల్పులు జరిపారనీ, ఈ కాల్పుల్లో షుజాత్ బుఖారీతో పాటు ఆయన వ్యక్తిగత భద్రతా అధికారి కూడా ప్రాణాలు కోల్పోయారని జమ్మూ కశ్మీర్ డీజీపీ ఎస్.పీ. వైద్ తెలిపారు.

మరో భద్రతా అధికారి ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ తుదిశ్వాస విడిచారు.

'టపాసులు అనుకున్నాం': ఫొటోగ్రాఫర్

తాను షుజాత్ బుఖారీ హత్య జరిగిన వెంటనే తాను ఘటనా స్థలానికి వెళ్లానని కశ్మీర్ మానిటర్ పత్రిక ఫొటోగ్రాఫర్ ఉమర్ గనియే తెలిపారు.

"రైజింగ్ కశ్మీర్ కార్యాలయం పక్కనే ఉన్న మా ఆఫీసులో వస్తువులు సర్దుతుండగా బయట నుంచి ఒక్కసారిగా బుల్లెట్ శబ్దాలు వినిపించాయి.

తొలుత ఈద్ ఉంది కాబట్టి.. ఎవరైనా టపాసులు కాల్చుతున్నారేమో అనుకున్నాం. కానీ, చప్పుడు తీవ్రత ఎక్కువగా ఉండటంతో అనుమానం వచ్చి వెంటనే కెమెరా తీసుకుని బయటకు వెళ్లాను."

బారాముల్లాలోని తన స్వగ్రామంలో షుజాత్ బుఖారీ అంత్యక్రియలు నిర్వహించారు.

"అక్కడ అద్దాలు పగిలిపోయిన కారు, ముగ్గురి శరీరాలు కనిపించాయి. రక్తపు మడుగులో ఉన్న ఆ ముగ్గురూ మరణించి ఉంటారని అనుకున్నాం.

కానీ, వారిలో ఒక భద్రతా అధికారి నొప్పితో మూలుగుతున్నారు. దాంతో అతడు బతికే ఉన్నాడని గుర్తించి వెంటనే పాత్రికేయులు ఎస్‌ఎమ్‌హెచ్ ఆస్పత్రికి తీసుకెళ్లారు.

మిగతా ఇద్దరిలో కదలిక లేదు. ఆ శరీరాల నుంచి రక్తం అంతా బయటకు వచ్చేసింది. కొద్దిసేపటికి పోలీసులు వచ్చి ఆ కారును, షుజాత్ సార్‌ను తీసుకెళ్లారు" అని ఉమర్ గనియే వివరించారు.

ఈ దాడికి బాధ్యత వహిస్తున్నట్టు ఎవరూ ప్రకటించుకోలేదు. కానీ, పోలీసులు మాత్రం ఇది తీవ్రవాదుల పనేనని అనుమానిస్తున్నామని అన్నారు.

షుజాత్ బుఖారీ హత్యను ఖండిస్తూ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి మహబూబా ముఫ్తీ ట్వీట్ చేశారు.

"బుఖారీ మరణం నన్ను బాగా కలచివేసింది. ఈద్‌కు ముందు రోజు ఉగ్రవాదం తన వికృత రూపాన్ని చూపింది. ఈ మతిలేని హింసను నేను ఖండిస్తున్నా. ఆయన ఆత్మకు శాంతి కలగాలని కోరుకుంటున్నా. ఆయన కుటుంబానికి ప్రగాఢ సంతాపం"...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

సీనియర్ పాత్రికేయుడు, 'రైజింగ్ కశ్మీర్' దినపత్రిక సంపాదకుడు సయ్యద్ షుజాత్ బుఖారీ గుర్తు తెలియని వ్యక్తులు జరిపిన కాల్పుల్లో మృతి చెందారు.


కంటెంట్: వీడియో: నేను ఎనిమిదేళ్ల వయసు నుంచే బాక్సింగ్ చేస్తున్నా

ఈ బాలిక పేరు మించాయా సిమ్‌వోంగ్. ఎనిమిదేళ్ల వయసు నుంచే బాక్సింగ్‌లో రాణిస్తోంది.

ప్రస్తుతం 11 ఏళ్ల వయసున్న ఈ అమ్మాయి.. పంచులు ఇస్తుంటే ఔరా! అనాల్సిందే.

తాను ఇప్పటివరకు 40కి పైగా పోటీల్లో పాల్గొన్నానని మించాయా చెప్పారు.

థాయ్‌లాండ్‌లో చైల్డ్ బాక్సింగ్‌కు చాలా ఆదరణ ఉంది. అయితే, ఇటీవల ఓ 13 ఏళ్ల బాలుడు బాక్సింగ్‌లో పోటీపడుతూ మృతి చెందాడు.

దాంతో ఈ ఆట పిల్లలకు ఎంత మేరకు సురక్షితం? అన్న చర్చ మొదలైంది.

బాక్సింగ్‌లో ఆటగాళ్లు ఎంతో జాగ్రత్తగా ఉండాల్సి ఉంటుంది. కానీ, కొన్నిసార్లు చిన్నచిన్న పోరపాట్ల వల్ల ఆటగాళ్లు ప్రమాదాల బారిన పడుతున్నారు.

అలాంటి అనుభవం తనకు కూడా ఎదురైందని మించాయా తెలిపారు.

"ఓసారి బాక్సింగ్ చేస్తున్నప్పుడు ప్రత్యర్థి నా కడుపులో పంచ్ ఇచ్చారు. దాంతో నాకు ఊపిరాడక కింద పడిపోయాను" గుర్తు చేశారు.

"ఆటలో గెలిస్తే నగదు బహుమతులు వస్తాయి. అప్పుడప్పుడు కొందరు ప్రత్యేకంగా ప్రోత్సాహకాలు కూడా ఇస్తుంటారు. ఇప్పటి వరకు ఓసారి అత్యధికంగా రూ.10,000 సంపాదించాను" అని ఈ బాలిక వివరించారు.

ప్రస్తుతం తాను సంపాదించే డబ్బులతోనే చదువుకుంటున్నానని, కుటుంబానికి సాయపడటంతో పాటు, ఆటలో రాణిస్తున్నందుకు తనకు ఎంతో ఆనందంగా ఉందని ఈ అమ్మాయి అంటోంది.

థాయ్‌లాండ్‌లో ఇలా చిన్నవయసులోనే బాక్సింగ్‌లో రాణిస్తున్న వాళ్లు చాలానే ఉంటారు. మరో విషయం ఏమిటంటే, థాయ్‌లాండ్‌లో అనేక పేద కుటుంబాలకు ఈ ఆటే ప్రధాన ఆదాయ వనరుగా కూడా ఉంది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

బాక్సింగ్‌ను కెరీర్‌గా ఎంచుకునేవారు చాలా తక్కువ మందే కనిపిస్తుంటారు. కానీ, థాయ్‌లాండ్‌లో మాత్రం పిల్లలు పదేళ్లు కూడా దాటకముందు నుంచే బాక్సింగ్‌లో అదరగొడుతున్నారు. అలాంటి వారిలో ఈ బాలిక ఒకరు.


కంటెంట్: వీడియోలో కనిపిస్తున్న నిందితుడు శంభూలాల్ అని పోలీసులు చెబుతున్నారు

"ఈ హత్యలో నిందితుడు శంభూలాల్‌ను ఈరోజు ఉదయం అరెస్ట్ చేశాం" అని ఉదయ్‌పూర్ డీఐజీ ఆనంద్ శ్రీవాస్తవ తెలిపారు.

హత్యకు సంబంధించిన వీడియోతో పాటు శంభూలాల్ మరో రెండు వీడియోలు షేర్ చేశారు. ఇందులో ఒకటి అతను ఓ మందిరంలో ఉన్నది కాగా, మరొకటి హత్యకు తానే బాధ్యుడినని చెబుతున్న వీడియో. ఈ వీడియోలో అతను ఒక కాషాయ జెండా ఎదుట కూర్చొని 'లవ్ జిహాద్', 'ఇస్లామిక్ జిహాద్'లకు వ్యతిరేకంగా ప్రసంగిస్తున్నట్టుగా ఉంది.

నిందితుడికీ, మృతుడు మహ్మద్ అఫ్రాజుల్‌కూ మధ్య ఏదైనా వివాదం ఉందా అనే కోణంలో ఇప్పటివరకు జరిగిన విచారణలో ఎలాంటి ఆధారం లభించలేదని పోలీసులు చెబుతున్నారు.

మహ్మద్ అఫ్రాజుల్ గత 12 సంవత్సరాలుగా పట్టణంలో ఉంటున్నట్టు పోలీసులు తెలిపారు. బెంగాల్ వాస్తవ్యుడైన అఫ్రాజుల్ రాజ్‌సమంద్‌లో ఉంటున్నారని వారు చెప్పారు.

"ఇప్పటి వరకు జరిగిన విచారణలో నిందితుడు శంభూలాల్ కుటుంబానికి చెందిన ఏ మహిళా కులాంతర లేదా మతాంతర వివాహం చేసుకున్న ఆధారాలు లభించలేదు" అని ఆనంద్ శ్రీవాస్తవ బీబీసీకి తెలిపారు.

"వీడియోలో నిందితుడు ద్వేషాన్ని వ్యాప్తి చేసే భాషను ఉపయోగించాడు. ఈ వీడియోను ఎవరూ షేర్ చేయగూడదని మేం ప్రజలకు విజ్ఞప్తి చేస్తున్నాం" అని ఆయన చెప్పారు.

"ఈ ఘటన తీవ్రత రీత్యా రాజ్‌సమంద్, ఉదయ్‌పూర్, చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లో ఇంటర్నెట్ సేవలను నిలిపేశాం. భారీ సంఖ్యలో భద్రతా బలగాలను మోహరించాం. ఈ ఘటనకు ప్రతీకారంగా మరో హత్య ఏదీ జరగకుండా రెండు వర్గాలకు చెందిన ప్రజలతో సమావేశం నిర్వహించాం'' అని ఆయన వివరించారు.

సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయిన వీడియోలో ఒక వ్యక్తిపై పదునైన ఆయుధంతో దాడి చేసి, అతనికి నిప్పు అంటించడం ఉంది.

నిందితుడు వీడియోలో, ''నీ పని అయిపోయింది. మా దేశంలో లవ్ జిహాద్ చేస్తావా? ప్రతి జిహాదీకి ఇదే గతి పడుతుంది. లవ్ జిహాద్‌ను బంద్ చేయండి''  అని చెప్పడం కనిపించింది.

తానే హత్య చేశానని వీడియో ద్వారా వెల్లడించిన నిందితుడు శంభూలాల్

'వీడియోను షేర్ చేయకండి'

శంభూలాల్ వీడియోను షేర్ చేయొద్దని డీఐజీ ఆనంద్ శ్రీవాస్తవ ప్రజలకు, మీడియాకు విజ్ఞప్తి చేశారు.

''ఇలాంటి రెచ్చగొట్టే వీడియోలను షేర్ చేయకండి. శాంతిభద్రతలను కాపాడండి. కొన్ని ఛానెళ్లలో కూడా ఈ వీడియోలను షేర్ చేస్తున్నారు. మీడియా విజ్ఞత ప్రదర్శించి  ఈ విషయంలో బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించాలి'' అన్నారు.

నిందితుడు శంభూలాల్‌పై హత్యానేరం కింద కేసు నమోదు చేసారు. అతనిపై ఇతర...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

రాజస్థాన్‌లోని రాజ్‌సమంద్‌లో మహ్మద్ అఫ్రాజుల్ అనే వ్యక్తి హత్యకు సంబంధించిన వీడియో వైరల్ అయ్యింది. ఈ కేసులో పోలీసులు శంభూలాల్ అనే నిందితుడిని అరెస్ట్ చేశారు.


కంటెంట్: వీడియోలోని పాకిస్తాన్ అధికారి, గ్రామస్థులు

కానీ ఈ దాడుల గురించి రెండు దేశాలూ భిన్నంగా స్పందించాయి. బాలాకోట్ దాడుల్లో ఒక్కరు కూడా చనిపోలేదని పాకిస్తాన్ చెబుతుంటే, కొందరు భారతీయ మంత్రులు మాత్రం, ఆ దాడిలో 200కుపైగా మిలిటెంట్లు మరణించారని చెబుతున్నారు.

20సెకన్ల నిడివి ఉన్న ఆ వైరల్ వీడియోలో కల్నల్ ఫైజల్ అనే వ్యక్తి ఓ చిన్నారితో మాట్లాడుతుంటారు.

బాలాకోట్ దాడిలో 200కుపైగా మిలిటెంట్లు మరణించినట్లు ఓ పాకిస్తానీ ఆర్మీ ఆఫీసర్ అంగీకరించారంటూ కొన్ని భారతీయ మీడియా సంస్థలు కూడా ఈ వీడియోను బుధవారంనాడు షేర్ చేశాయి. మొదట్లో ఈ వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అయ్యింది.

'బాలాకోట్‌లో భారత వైమానిక దళాల దాడికి నిదర్శనం' అన్న ట్యాగ్‌లైన్‌తో, మితవాద వర్గానికి చెందిన కొందరు ఈ వీడియోను ఫేస్‌బుక్ గ్రూపుల్లో షేర్ చేశారు.

''భారత సైన్యం ధైర్యాన్ని చూసి, పాకిస్తాన్ ఏడుస్తోంది. బాలాకోట్ దాడికి రుజువులు అడుగుతున్న ద్రోహులకు ఈ వీడియో ఒక నిదర్శనం'' అని కేంద్రమంత్రి గిరిరాజ్ సింగ్ వీడియోను షేర్ చేస్తూ, ట్వీట్ చేశారు.

ట్విటర్, ఫేస్‌బుక్, యూట్యూబ్‌లో ఈ వీడియోకు కొన్ని లక్షల వ్యూస్, షేర్లు వచ్చాయి. కానీ ఈ వీడియో పలు అనుమానాలను రేకెత్తిస్తోంది.

మా అధ్యయనంలో భాగంగా, ఆ పాకిస్తానీ ఆర్మీ ఆఫీసర్.. బాలాకోట్ దాడిలో 200మంది మిలిటెంట్లు చనిపోయినట్లు అంగీకరించలేదని తేలింది.

బాధితుడి కుటుంబంతో కల్నల్ ఫైజల్ ఖురేషి

‘మరణించింది కేవలం ఒకరే..!’

''ఆర్మీ ఆఫీసర్‌తో మాట్లాడుతున్న ముసలాయన పాస్తో భాషలో మాట్లాడుతున్నారు. కానీ మాన్సెరా-బాలాకోట్ ప్రాంతంలో ఎక్కువగా హింద్కో మాట్లాడుతారు'' అని సీనియర్ పాకిస్తానీ జర్నలిస్ట్ రహీముల్లా యూసుఫ్‌జాయి బీబీసీతో అన్నారు.

అంతేకాకుండా, ఆ వీడియోలో.. కేవలం ఒక వ్యక్తి మరణం గురించే మాట్లాడినట్లు వినిపిస్తోందని రహీముల్లా అన్నారు.

''ప్రభుత్వానికి మద్దతుగా ఉండి, ప్రభుత్వం కోసం పోరాడేవారే జిహాదీ'' అని ఆ వీడియోలోని అధికారి అన్నారు.

''జిహాదీ పేరుకు కేవలం కొందరు మాత్రమే అర్హులు. నిన్న 200మంది కొండపైకి వెళ్లారు. కానీ ఇతడికి మాత్రమే 'ప్రాణత్యాగం' చేసే రాత రాసుంది. ప్రతిరోజూ మేము కొండపైకి వెళ్లి వస్తుంటాం. కానీ అల్లా ఆశీస్సులు ఉన్నవారికి మాత్రమే ప్రాణత్యాగం చేసే భాగ్యం కలుగుతుంది'' అని, ఆ వీడియోలోని మరో స్వరం వినిపిస్తుంది.

ఈ స్వరం కెమెరా వెనకవైపు నుంచి వినిపిస్తుండటంతో, ఆ వ్యక్తి ఆర్మీ ఆఫీసరా, లేక సాధారణ పౌరుడా అన్న విషయంలో స్పష్టత లేదు....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

పుల్వామా దాడికి ప్రతిగా, ఫిబ్రవరి 26న పాకిస్తాన్‌లోని బాలాకోట్‌పై భారత వైమానిక దళం దాడి చేసింది. ‘ఈ దాడిలో 200మంది మిలిటెంట్లు మరణించినట్లు పాకిస్తాన్ కల్నల్ అంగీకరించారు’ అంటూ ఓ వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయ్యింది.


కంటెంట్: వీధి కుక్కల నియంత్రణకు ప్రభుత్వాలు చర్యలు తీసుకుంటున్నాయి. కానీ ఆశించిన ఫలితాలు మాత్రం రావడం లేదు.

జమ్మూ కశ్మీర్‌లోని లేహ్‌లో బీబీసీ ప్రతినిధి జస్టిన్ రౌలట్ ఒక సాహసం చేశారు.

లేహ్ వీధుల్లో రాత్రి సమయంలో తిరగడం ఎంత ప్రమాదకరమో స్వయంగా తిరిగి చూశారు.

ఆయనకు ఎలాంటి అనుభవం ఎదురైంది.. ఆయన ఏం చెప్పారో ఈ వీడియోలో చూడండి.

ఇవి కూడా చదవండి:

బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

భారత దేశంలో ప్రతీ నగరంలో వీధికుక్కల సమస్య ఉంది.


కంటెంట్: వీధి చివర్లోనో, టీ కొట్టు దగ్గరో, పాన్ షాపు, రోడ్డుపక్కన, బస్టాండ్ వద్ద కొద్దిసేపు నిల్చుంటే చాలు మార్పు రాబోతుందని మీరు అర్థం చేసుకోగలరు. కొన్నాళ్ల తర్వాత మన ఊహకు అందని విధంగా బలమైన మద్దతుదారులు కూడా దూరమవడం మనం చూడొచ్చు.

1976లో అధికారంలోకి వచ్చినవారు సంపూర్ణమైన మార్పు వాసనలను మర్చిపోలేరు. దేశాన్ని ఎమర్జెన్సీ పేరుతో 19 నెలలు చీకట్లోకి నెట్టిన ప్రధానమంత్రి ఇందిరా గాంధీని ప్రజలు ఓడించారు.

1976లో  పరిస్థితుల గురించి తెలియనివారు 1987-88లో చోటు చేసుకున్న రాజకీయ వాతావరణాన్ని తప్పకుండా గుర్తుతెచ్చుకుంటారు. 400 స్థానాల్లో గెలిచి 42 ఏళ్ల వయసులోనే రాజీవ్ గాంధీ ప్రధానమంత్రి అయ్యారు. కానీ, 1989లో అంతే వేగంతో గద్దె దిగారు. అప్పటి నుంచి ఇప్పటి వరకు కాంగ్రెస్ పార్టీ తన కాళ్ల మీద తాను నిలబడలేకపోతోంది.

1989లో చిన్నపిల్లలుగా ఉన్నవారికి, పుట్టనివారికి 2013లో జరిగిన అధికార మార్పిడి గురించి తెలిసే ఉంటుంది. అప్పుడు అధికారంలో ఉన్న కాంగ్రెస్ ఒక రంధ్రం మూసివేస్తే మరో రంధ్రం నుంచి నీళ్లు వెళ్లిపోయాయి.

అయితే, చాలా ఏళ్ల నుంచి ప్రతిపక్షంలో ఉంటున్న కాంగ్రెస్ ఇప్పటికీ ఎందుకు రంధ్రాలు మూసేస్తోంది? నరేంద్ర మోదీ, ఆయన రాజకీయాల వల్ల తమ మనుగడ సంక్షోభంలో పడుతోందని ప్రతిపక్షాలన్నీ భావిస్తుంటే, రఫేల్ వివాదంలో రాహుల్ ఒక్కరే ఎందుకు ఒంటరి అయిపోయారు? రఫేల్ వివాదంపై ఇందులో ఏదో తప్పు జరుగుతోంది అని ఒక్కోసారి మమతా బెనర్జీ ఆరోపిస్తుంటారు.

జాయింట్ పార్లమెంటరీ కమిటీతో విచారణ చేపట్టాలని సీతారాం ఏచూరి డిమాండ్ చేస్తుంటారు. మరోవైపు సుప్రీం కోర్టు తీర్పు ఇచ్చాక ఇక విచారణ అవసరం లేదని అఖిలేశ్ యాదవ్ అంటుంటారు.

ఈ రాజకీయ అరణ్యంలో రాహుల్ గాంధీ ఒక్కరే 'కాపాలదారుడే దొంగ' అంటూ ఒంటరిగా కేకలు వేస్తూ తిరుగుతున్నట్లు ఎందుకు కనిపిస్తుంది!! ఎవరూ ఆయన మాట వినడం లేదు. ఆయనొక్కరే ఆయన ప్రతిధ్వనిని వింటున్నారు.

ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లో పాత వైషమ్యాలను మరిచిపోయి బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ అధినేత్రి మాయావతి, సమాజ్ వాదీ పార్టీకి చెందిన అఖిలేశ్ యాదవ్ కలిసిపోవడం మంచిదే.

తృణమూల్ కాంగ్రెస్ అధినేత్రి మమతా బెనర్జీ, టీడీపీ అధ్యక్షుడు చంద్రబాబు నాయుడు, శరద్ యాదవ్, లాలూ కుమారుడు ఇతర ప్రతిపక్ష నేతలు చేతులు కలపడం అప్పుడప్పుడు దినపత్రికల్లో కనిపిస్తుంది. కానీ, 1987-88 కాలంలో రాజీవ్‌కు వ్యతిరేకంగా గళమెత్తిన కార్మికసంఘాలు, విద్యార్థి, యువజన సంఘాలు ఇప్పుడు ఎక్కడున్నాయి?

ఇప్పుడు మీరు టీవీ వార్తలను చూస్తే...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అధికార మార్పిడి అనేది ఓ ప్రత్యేకమైన సంకేతాలు కలిగి ఉంటుంది. అయితే, ఈ రాజకీయ పరిమళం కొన్నాళ్ల నుంచి గాలిలో కరగడం మొదలైంది.


కంటెంట్: వీరంతా ఆర్మ్ రెజ్లింగ్‌లో చాంపియన్‌లు. వీరిలో 14 ఏళ్ల ఖుషి, 41 ఏళ్ల రోహిణి కూడా ఉన్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా 70దేశాల్లో ఈ క్రీడ ఉంది. కానీ దీనికింకా భారత ప్రభుత్వం గుర్తింపు దక్కాల్సి ఉంది.

‘‘ఆడవారు కూడా బలవంతులే. ఇంటి పనులు, ఆఫీస్ పనులు ఎంతో నేర్పుగా చేస్తున్నపుడు.. ఆటల్లో మాత్రం ఏం తక్కువ?’’ అని ఆర్మ్ రెజ్లర్ వర్తిక అభిప్రాయపడుతున్నారు.

ఈ అమ్మాయిలతో తలపడగలరా?

ఇక 41ఏళ్ల వయసున్న రోహిణి మాట్లాడుతూ..

‘‘నా చిన్న కొడుకు.. 'మా అమ్మ గోల్డ్ మెడల్ గెలిచింది' అని వాడి స్కూల్‌లో చెప్పినపుడు, తోటి పిల్లలంతా.. మా అమ్మలు ఏమీ చేయడం లేదు, కానీ మీ అమ్మ.. గోల్డ్ మెడల్ సాధించిందే! అంటున్నారట. వాడి స్కూల్‌లో అందరికీ తెలుసు.. నేను ఆర్మ్ రెజ్లర్, పవర్ లిఫ్టర్ అని. గోల్డ్ మెడల్ సాధించానని కూడా అందరికీ తెలుసు. ఇది మా అందరికీ గర్వకారణం. ముఖ్యంగా తల్లికి..!’’ అన్నారు.

ఇక.. జిమ్‌లో తనను చాలెంజ్ చేసిన ఓ అబ్బాయిని మరో యువతి పూజ ఏం చేసిందో పై వీడియోలో చూడండి.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అవి తామరతూడల్లాంటి కోమలమైన చేతులు. ఏ కోణంలో చూసినా.. బలిష్టంగా, కండలు తిరిగి కనిపించవు. అలా అని ఆ చేతులు బలహీనమైనవి కావు.. బలవంతులైన అబ్బాయిలు కూడా ఈ చేతులతో తలపడటానికి భయపడతారు.


కంటెంట్: వీరంతా ఒక అంత్యక్రియల కార్యక్రమానికి హాజరయ్యారు. గాయపడిన వారిని ఘాజియాబాద్ ప్రభుత్వ ఆస్పత్రికి తరలించినట్లు పోలీసులు చెప్పారు.

మరణించిన వారి బంధువులకు యూపీ సీఎం యోగి ఆదిత్యనాథ్ రూ. రెండు లక్షల ఎక్స్‌గ్రేషియాను ప్రకటించారు.

ఈ ఘటనపై నివేదిక సమర్పించాలని మీరట్ ఉన్నతాధికారులను సీఎం ఆదేశించారు.

వర్షం పడుతుండటంతో తలదాచుకునేందుకు బాధితులంతా పైకప్పు కిందకు చేరారని, రాత్రి కూడా వర్షం పడి ఉండటంతో ఆ పైకప్పు బలహీనపడి, బాధితులపై కూలిందని ప్రత్యక్ష సాక్షులు తెలిపారు.

ఈ దుర్షటనపై ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, ఉప రాష్ట్రపతి వెంకయ్య నాయుడు విచారం వ్యక్తం చేశారు. మృతుల కుటుంబాలకు సానుభూతి ప్రకటించారు.

పశ్చిమ ఆఫ్రికాలోని నైజర్ దేశంలో రెండు గ్రామాలపై ఉగ్రదాడులు జరిగాయి. ఈ దాడిలో అనేకమంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఇది ఇస్లామిస్ట్ మిలిటెంట్ల చర్యగా అనుమానిస్తున్నారు.

ఈ దాడులలో మొత్తం 49 మంది ప్రాణాలు కోల్పోగా, 17మంది గాయపడ్డారని రాయిటర్స్ వార్తా సంస్థ తెలిపింది. ఈ రెండు గ్రామాలు కూడా నైజర్‌కు పశ్చిమాన మాలీ సరిహద్దులకు దగ్గరగా ఉన్నాయి.

ఇటీవల కాలంలో ఆఫ్రికాలోని సహెల్ ప్రాంతంలో మిలిటెంట్ గ్రూపులు అనేక హింసాత్మక ఘటనలకు పాల్పడ్డాయి.

శనివారం మాలిలో ఇద్దరు ఫ్రెంచ్ సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారని ఫ్రాన్స్ తెలిపింది.

సోమవారం మాలీలో మూడు ఫ్రెంచ్ ట్రూపులపై  జరిగిన వేరే దాడిలో తమ హస్తం ఉందని అల్-ఖైదాతో సంబంధాలున్న ఒక గ్రూపు  తెలిపింది.

కొన్నాళ్లుగా సహెల్ ప్రాంతంలో ఇస్లామిస్ట్ మిలిటెంట్లకు వ్యతిరేకంగా ఫ్రాన్స్ నేతృత్వంలో వెస్ట్ ఆఫ్రికా, యూరోపియన్ కూటమి చర్యలు చేపడుతోంది.

అయినా కూడా ఆ ప్రాంతంలో మాదక ద్రవ్యాల రవాణా, మానవ అక్రమ రవాణా, జాతి హింస జరుగుతూనే ఉన్నాయి.

శనివారం నాడు దాడులు జరిగిన గ్రామాలకు సైనిక బలగాలను పంపించామని దేశ అంతర్గత వ్యవహారాల మంత్రి అల్కాచే అల్హదా తెలిపారు. అయితే, అక్కడ ఎంత ప్రాణ నష్టం జరిగిందనే వివరాలు అల్హదా తెలుపలేదు.

ఈ దాడులలో అనేకమంది ప్రాణాలు కోల్పోయారని ఒక స్థానిక అధికారి తెలిపారని ఏఎఫ్‌పీ వార్తా సంస్థ తెలిపింది. 50మంది వరకూ చనిపోయారని స్థానిక జర్నలిస్ట్ ఒకరు తెలిపారు.

ఈ ప్రాంతాలలో గత కొన్నేళ్లుగా జిహాదీ దాడులు జరుగుతూనే ఉన్నాయి.

దిల్లీ సరిహద్దులో చలిని, వర్షాన్ని లెక్కచేయకుండా రైతుల నిరసన

కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన వ్యవసాయ చట్టాలకు వ్యతిరేకంగా రైతుల నిరసనల 40వ రోజు కొనసాగుతోంది. దిల్లీ పరిసరాల్లో వర్షం కురుస్తున్నా,...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఉత్తరప్రదేశ్ ఘాజియాబాద్ జిల్లా మురాద్ నగర్‌లో ఒక స్మశానవాటిక పైకప్పు కూలింది. ఈ దుర్ఘటనలో కనీసం 23 మంది మరణించారని, మరో 15 మంది గాయపడ్డారని పోలీసులు తెలిపారు.


కంటెంట్: వీరంతా లాభదాయక పదవులు నిర్వర్తిస్తున్నారని, కాబట్టి వీరి శాసనసభ్యత్వాన్ని రద్దు చేయాలని ఎన్నికల సంఘం చేసిన సిఫార్సును రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్ కోవింద్ ఆమోదించారు.

రాష్ట్రపతి ఆమోదముద్ర లభించటంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ మేరకు ఆర్డినెన్స్ జారీ చేసింది.

దాని ప్రకారం.. ఎమ్మెల్యేలు ఎవ్వరూ ప్రభుత్వంలో అదనపు అధికారాలు లభించే ఎలాంటి లాభదాయక పదవులను చేపట్టకూడదు.

గతంలో ఈ ఎమ్మెల్యేలను ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రివాల్ పార్లమెంటరీ కార్యదర్శులుగా నియమించారు. ఈ పదవి లాభదాయకమైనది.

2015 మార్చి 13వ తేదీ నుంచి 2016 సెప్టెంబర్ 8వ తేదీ వరకు వీళ్లు పదవుల్లో కొనసాగారు. దీంతో వీరిని ఎమ్మెల్యే పదవికి అనర్హుల్ని చేయాలని గత శుక్రవారం ఎన్నికల సంఘం రాష్ట్రపతిని కోరింది.

ఇప్పుడు వీళ్ల శాసనసభ్యత్వాన్ని రాష్ట్రపతి రద్దు చేయటంతో.. దిల్లీలో ఉప ఎన్నికలు జరుగనున్నాయి.

కాగా, ఎన్నికల సంఘం నిర్ణయాన్ని సవాల్ చేస్తూ ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ శుక్రవారమే హైకోర్టును ఆశ్రయించింది. అయితే, హైకోర్టు ఎలాంటి మధ్యంతర ఉత్తర్వులు ఇవ్వలేదు.

సోమవారం ఈ కేసుపై విచారణ జరిగే అవకాశం ఉంది.

అసెంబ్లీలో ఎవరి బలం ఎంత?

70 సీట్లున్న దిల్లీ అసెంబ్లీలో ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీకి 66 మంది ఎమ్మెల్యేలున్నారు. వీరిలో 20 మందిపై వేటు పడినప్పటికీ ఆ పార్టీ అధికారంలో కొనసాగేందుకు ఇబ్బందులు ఉండవు. సాధారణ మెజార్టీకి మించి ఆ పార్టీకి బలం ఉంటుంది.

అయితే, నైతికత ఆధారంగా ముఖ్యమంత్రి పదవికి కేజ్రివాల్ రాజీనామా చేయాలని కాంగ్రెస్, బీజేపీ పార్టీలు డిమాండ్ చేశాయి.

ఈ అంశంపై ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ నాయకుడు, ఉప ముఖ్యమంత్రి మనీశ్ సిసోడియా స్పందిస్తూ.. ఈ వ్యవహారంపై న్యాయస్థానంలో పోరాడతామని చెప్పారు.

ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో తమ ఎమ్మెల్యేలు వారి వాదన వినిపించేందుకు అవకాశమే లభించలేదని ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ చెబుతోంది.

ఎన్నికల సంఘం రాజ్యాంగం ప్రకారం నడుచుకోలేదని సిసోడియా ఆరోపించారు. సభ్యత్వాన్ని రద్దు చేయాలని ఎన్నికల సంఘం సిఫార్సు చేసేముందు.. ఎమ్మెల్యేల వాదన కూడా వినాల్సి ఉందని ఆయన అన్నారు.

ఆదివారం కేంద్ర న్యాయ శాఖ విడుదల చేసిన ఆర్డినెన్స్ ప్రకారం 20 మంది ఎమ్మెల్యేలు అనర్హులయ్యారు

కేంద్ర న్యాయ శాఖ ఆదివారం జారీ చేసిన ఆర్డినెన్స్ ప్రకారం శాసనసభ్యత్వాన్ని కోల్పోయిన ఎమ్మెల్యేలు వీళ్లే..

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

దిల్లీలో అధికార ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీకి చెందిన 20 మంది ఎమ్మెల్యేలు పదవికి అనర్హులని తేలింది.


కంటెంట్: వీరి ఊపిరే నాదస్వరం

తమిళనాడు రాష్ట్రం తిరువాయూరులోని ప్రభుత్వ సంగీత కళాశాలలో నలుగురు అమ్మాయిలు నాదస్వరం నేర్చుకుంటున్నారు. ఈ సంగీత కళాశాలలో వీరిదే మొదటి బ్యాచ్. అందులో 19 సంవత్సరాల వైష్ణవి కూడా ఒకరు.

మహిళా నాదస్వర విద్వాంసులకు తమిళనాడులో డిమాండ్ బాగుందని, ఈ విద్య అభ్యసించిన వారికి తగిన గౌరవం దక్కుతుందని వైష్ణవి అంటున్నారు. పెళ్లి.. ఇతర వేడుకల్లో నాదస్వరం వాయించే మహిళలు అందరి దృష్టినీ ఆకర్షిస్తున్నారంటున్నారు.

వీరిది సంగీత కుటుంబమైనప్పటికీ.. వీరి వంశంలో నాదస్వరం నేర్చుకుంటున్న మొదటి మహిళ వైష్ణవి. ఆడపిల్లలు తమ అభిరుచులకు తగ్గట్టుగా విద్య నేర్చుకునేవారు కాదని, అయితే.. ఇప్పుడు పరిస్థితి మారిందని వైష్ణవి చెబుతున్నారు.

పెళ్లి తర్వాత కూడా తాను ఈ రంగంలో కొనసాగుతానని వైష్ణవి చెబుతున్నారు. రండి.. ఆమె నాదస్వరాన్ని విందాం..

ఇవి కూడా చదవండి

‘మృదంగం ముట్టుకుంటే పూనకం వస్తుంది’

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

సాధారణంగా నాదస్వరం అంటే.. పురుష వాద్యం అన్న అభిప్రాయం కలుగుతుంది చాలా మందికి. కానీ ఇప్పుడా వాద్యం మహిళా రాగాలను పాడుతోంది.


కంటెంట్: వీరి కుటుంబంలో నాలుగు తరాల వారికి చేతి వేలి ముద్రలు లేవు

మన చేతివేళ్ల మీద గుండ్రంగా సుడులు తిరుగుతూ సాగే సన్నని రేఖలను డెర్మటాగ్లిఫ్స్ అంటారు. ఈ డెర్మటోగ్లిఫ్స్ ప్రపంచంలో ఏ ఇద్దరికీ ఒకేలా ఉండవు.

ఒక అరుదైన జన్యుపరివర్తన (జెనెటిక్ మ్యూటేషన్) కారణంగా కొంతమంది చేతి వేళ్లపై డెర్మటాగ్లిఫ్స్ ఉండవు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇలాంటి సమస్య ఉన్నవారు చాలా కొద్దిమందే ఉన్నారు. వారిలో ఈ కుటుంబం ఒకటి.

22 ఏళ్ల అపు సర్కార్ ఉత్తర బంగ్లాదేశ్‌లోని రాజ్‌షాహి జిల్లాలో ఉంటారు. ఆయన తాత, తండ్రి వ్యవసాయం చేసేవారు. అపు ఈమధ్యకాలం వరకు మెడికల్ అసిస్టంట్‌గా పనిచేసేవారు.

ఆపు తాతల కాలంలో వేలిముద్రలు లేకపోవడం వల్ల పెద్ద సమస్య కాకపోయి ఉండొచ్చు. అప్పట్లో సంతకం చేయడం రాకపోతే వేలిముద్రలు తీసుకునేవారు. కానీ, ఇప్పుడు మనకు సంబంధించిన బయోమెట్రిక్ డేటా సేకరించేటప్పుడు కచ్చితంగా మన వేలిముద్రలను తీసుకుని భద్రపరుస్తున్నారు. పాస్‌పోర్ట్ కావాలంటే వేలిముద్రలు ఇవ్వాల్సిందే. ఆఖరికి స్మార్ట్ ఫోన్ ఓపెన్ చేసేందుకు కూడా వేలిముద్రలనే వాడుతున్నాం.

ఓటు వేసేముందు వేలిముద్రలు ఇస్తున్న మహిళ

బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం 2008లో వయోజనులందరికీ నేషనల్ ఐడీ కార్డులను ప్రవేశపెట్టింది. ఈ కార్డుల మీద వేలిముద్ర తప్పనిసరిగా ఉండాలి. అపు వాళ్ల నాన్న అమల్ సర్కార్‌కు వేలి ముద్రలు లేకపోవడంతో పెద్ద చిక్కొచ్చి పడింది. చివరకు, కార్డు మీద 'నో ఫింగర్‌ప్రింట్’ అని రాసి ఇచ్చారు.

2010లో పాస్‌పోర్ట్, డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ తదితర ముఖ్యమైన పత్రాలన్నిటికీ వేలిముద్రలు సేకరించడం తప్పనిసరి చేశారు. ఎన్నో ప్రయత్నాల తరువాత, ఒక మెడికల్ సర్టిఫికెట్ సహాయంతో అమల్ పాస్‌పోర్ట్ పొందగలిగారు. అయితే, ఇప్పటివరకూ ఆయన ఈ పాస్‌పోర్ట్ వాడలేదు. ఎయిర్‌పోర్ట్‌లో మళ్లీ వేలిముద్రల సమస్య వస్తుందని భయపడి ఎప్పుడూ విమానంలో ప్రయాణించలేదు. పాస్‌పోర్ట్ పొందగలిగారు కానీ డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ మాత్రం దొరకలేదు.

"నేను ఫీజు కట్టాను, డ్రైవింగ్ టెస్ట్ పాస్ అయ్యాను. అయినా నాకు లైసెన్స్ కార్డు ఇవ్వలేదు. నాకు వేలిముద్రలు లేవు కాబట్టి లైసెన్స్ కార్డు మంజూరు చేయలేమని అధికారులు చెప్పారు" అని అమల్ తెలిపారు.

కానీ, అమల్ వ్యవసాయ పనులకోసం మోటార్ సైకిల్ వాడాల్సి ఉంటుంది. లైన్సెస్ కోసం కట్టిన ఫీజు రసీదు జేబులో పెట్టుకుని బండి నడుపుతుంటారు. కానీ ఎక్కడైనా పోలీసులకు చిక్కితే ఫైన్ వేస్తుంటారు. ఫీజు రసీదు చూపించి, చేతి వేళ్లను చూపించి, వేలిముద్రల సమస్య గురించి...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

బంగ్లాదేశ్‌కు చెందిన అపు సర్కార్ కుటుంబంలో పురుషులకు వేలిముద్రలు ఉండవు. వీరి చేతి వేళ్లు ఎలాంటి గీతలు, రేఖలు లేకుండా నునుపుగా ఉంటాయి.


కంటెంట్: వీరిద్దరి పెళ్లి నవంబర్ 14, 15 తేదీల్లో జరగనుంది. సరిగ్గా అయిదేళ్ళ కిందట అదే తేదీన వారిద్దరూ మొదటిసారిగా రామ్‌లీల సినిమాలో కనిపించారు. పెళ్ళి సంగతి సరే, ఇంతకూ ఇద్దరి మధ్యా ప్రేమ ఎలా చిగురించింది?

వారిద్దరూ మొదటిసారి కెమెరా ముందు ఎదురుపడింది రామ్‌లీలా సినిమాలో 'లహూ ముహ్ లగ్ గయా' అన్న పాట షూటింగ్‌లో. ఆరోజు తెర ముందు రంగులు చల్లుకుని జరుపుకున్న వేడుక నిజజీవితం సంబరంగా మారుతుందని వారు ఊహించి ఉండరు.

వారు వేర్వేరు సందర్భాలలో చెప్పుకున్న ప్రేమకథ ఇది..

కథానాయిక గుండె పగిలితే..

ఎవరైనా కథానాయిక గుండె పగిలిందంటే అది వార్తాపత్రికల ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్ పేజీ అప్‌డేట్ అవుతుంది.

దీపిక గురించి తల్చుకుంటే మొదట చాలా మంది యువతకు ఆమె బ్రేకప్ గురించి గుర్తుకు వస్తుంది. దాని నుంచి బైటపడే క్రమంలో దీపిక డిప్రెషన్‌ను ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది. కానీ, ఆమె ఎప్పుడూ తన డిప్రెషన్‌కు బ్రేకప్ కారణమని చెప్పలేదు.

ఆ సందర్భంలోనే దీపిక, రణవీర్‌లు తెర ముందు వెనుక కూడా ఒకరికొకరు దగ్గరయ్యారు. తర్వాత రణవీర్ బహిరంగంగానే డిప్రెషన్ నుంచి బైటపడిన దీపికపై ప్రశంసలు కురిపించారు.

''దీపిక తన డిప్రెషన్ గురించి ఒకసారి టీవీలో మాట్లాడుతుండగా చూసినప్పుడు నా కళ్లల్లో నీళ్లు తిరిగాయి. దాన్నుంచి బయటపడడానికి చాలా ధైర్యం కావాలి. దీపిక జీవితాన్ని జయించింది'' అన్నారు.

దీపిక-రణవీర్‌ల మొదటి కలయిక

అది జులై 6. రణవీర్ సింగ్ జన్మదినం. ఆ రోజు అతను తన కుటుంబంతో కలిసి ముంబైలోని ఓ రెస్టారెంట్‌లో డిన్నర్ చేస్తున్నారు.

దీపిక కూడా  అనుకోకుండా అదే రెస్టారెంట్‌కు వెళ్లారు. రణవీర్ సింగ్‌ను చూడగానే ఆమె, ''వావ్.. ముంబైకు మారిపోయావా?'' అని ప్రశ్నించారు.

'బాండ్ బాజా బారాత్'లో రణవీర్ నటన మాయలో పడి, ఆమె రణవీర్ బాంబే యువకుడనే మర్చిపోయారు.

చోరీ చోరీ చుప్ కే చుప్ కే

రణవీర్ సింగ్ దీపిక పేరు ఎత్తకుండానే చాలాసార్లు తన ప్రేమ గురించి సూచనప్రాయంగా వెల్లడించారు.  అయితే, రణవీర్ సింగ్ అంకుల్ ఎవరిని ప్రేమిస్తున్నారని అడిగితే చిన్న పిల్లలు కూడా చెబుతారు.

మీడియా వార్తలపై రణవీర్ ''కొన్నిసార్లు మా ఇద్దరి గురించి వార్తలు చదివినపుడు 'ఆహా, ఓహో.. ఏం సృజనాత్మక రచన' అనిపించేది. వాటిని చదవడం బలే మజాగా ఉండేది'' అన్నారు.

రణవీర్‌ను చూడగానే తనకు కలిగిన మొదటి ఇంప్రెషన్‌పై హిందుస్తాన్ టైమ్స్ షోలో దీపిక, ''నా ఏజెంట్ రణవీర్ సింగ్‌కు పెద్ద అభిమాని. ఈ రణవీర్ సింగ్ పెద్ద స్టార్ అవుతాడు అని అంటుండేవాడు....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

'ఒక చిటికెడు సిందూరం ఖరీదు నీకేం తెలుసు రమేష్ బాబూ' అని 2007లో మొదటిసారి వెండితెర మీద అడిగిన యువతి 11 ఏళ్ల తర్వాత ఇప్పుడు అదే సిందూరాన్ని నుదుటన దిద్దుకోనుంది. ఆర్‌కే అన్న టాటూ చెరిగిపోయి, ఇప్పుడు దాని స్థానంలో ఆర్‌ఎస్ వచ్చింది. రణవీర్ సింగ్ ఇప్పుడు బాండ్ బజా బారాత్ తీసుకుని దీపికను తన ఇంటికి తీసుకెళ్లడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు.


కంటెంట్: వీరిని ఒరెగావ్ రాష్ట్రంలోని షెరిడాన్ ప్రాంతంలోని జైలులో ఉంచినట్లు తెలుస్తోంది. భారతీయులను ఉంచిన జైలులోనే బంగ్లాదేశ్, నేపాల్ నుంచి అక్రమంగా వలస వచ్చిన వారు కూడా ఉన్నారు.

డొనాల్డ్ ట్రంప్ వివాదాస్పద నిర్ణయం ఫలితంగా, అమెరికాలో అక్రమంగా ప్రవేశించిన వారిని అరెస్ట్ చేసి జైళ్లలో పెడుతున్నారు. అయితే వారి పిల్లలను మాత్రం ప్రత్యేకమైన క్యాంపులలో నిర్బంధిస్తున్నారు.

వెనక్కి తగ్గిన ట్రంప్

పిల్లలను తల్లిదండ్రుల నుంచి వేరు చేయాలన్న అమెరికా ప్రభుత్వ నిర్ణయంపై తీవ్రమైన నిరనసలు వ్యక్తం అయ్యాయి. స్వయానా ప్రథమ మహిళ మెలానియా ట్రంప్‌తో పాటు మాజీ అధ్యక్షుడు జార్జ్ బుష్ సతీమణి లారా బుష్ కూడా ఈ విధానాన్ని తీవ్రంగా ఖండించారు. దీంతో ట్రంప్ వెనక్కి తగ్గారు. పిల్లలను తల్లిదండ్రుల నుంచి వేరు చేసే ఆదేశాలను ఉపసంహరించుకున్నారు.

అమెరికా అంతటా ఇలా తల్లిదండ్రుల నుంచి వేరు చేసిన పిల్లల సంఖ్య సుమారు 2 వేల మంది వరకు ఉన్నారు. కానీ వీరిలో భారతీయులకు చెందిన పిల్లలు ఉన్నారో లేదో తెలీదు.

అమెరికాలోకి అక్రమంగా ప్రవేశించి, అక్కడ రాజకీయ ఆశ్రయం పొందుతున్న వారిలో దక్షిణ అమెరికాకు చెందిన వారు ఎక్కువగా ఉన్నారు. వీరితో పోలిస్తే భారత్, బంగ్లాదేశ్, నేపాల్, పాకిస్తాన్ నుంచి అక్రమంగా అమెరికాలో ప్రవేశిస్తున్న వారి సంఖ్య చాలా తక్కువ. అయినా వారి సంఖ్య ఇంకా వేలల్లోనే ఉంది.

ప్రతిస్పందించని భారత ప్రభుత్వం

ఐక్యరాజ్య సమితి గణాంకాల ప్రకారం గత ఏడాది అమెరికాలో రాజకీయ ఆశ్రయం కోరుతూ 7 వేల మంది భారతీయులు దరఖాస్తు చేసుకున్నారు.

అమెరికాలోని జైళ్లలో నిర్బంధించిన భారతీయులకు సంబంధించి భారత ప్రభుత్వం నుంచి కూడా ఎలాంటి స్పందనా లేదు. దీనిపై బీబీసీ భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖను సంప్రదించగా, అమెరికాలో అక్రమంగా ప్రవేశించిన 52 మంది భారతీయుల అరెస్టుపై ఆ శాఖ ఎలాంటి సమాచారాన్ని ఇవ్వలేకపోయింది.

ఒరెగావ్ స్థానిక రాజకీయ నేతలు చెబుతున్న దానిని బట్టి, అరెస్ట్ చేసిన భారతీయులలో హిందీ, పంజాబీ మాట్లాడేవారు ఎక్కువ మంది ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. భారతదేశంలో వివక్షను ఎదుర్కొంటున్నందుకే తాము భారతదేశం వీడి అమెరికా వచ్చినట్లు వీరు వెల్లడించారు.

భారత సంతతికి చెందిన ఎంపీ ప్రమీలా జయపాల్ కూడా పిల్లలను తల్లిదండ్రుల నుంచి వేరు చేస్తున్న విధానాన్ని వ్యతిరేకించారు.

స్థానిక జైలును సందర్శించిన అనంతరం ఆమె, జైలులో ఉన్న వారిలో ఎక్కువ మంది రాజకీయ శరణార్థులే ఉన్నారని తెలిపారు. జైలులో ఉన్నవారిలో ఎక్కువ మంది...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అమెరికాలో అక్రమంగా ప్రవేశించిన వారిని పిల్లలను నుంచి వేరు చేస్తున్నారని, వారిని జైళ్లలో నిర్బంధిస్తున్నారన్న వార్తల నేపథ్యంలో, ఇలా నిర్బంధించిన వారిలో 52 మంది భారతీయులు కూడా ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.


కంటెంట్: వీరిలో ఎక్కువ మంది బిహార్ రెజిమెంట్‌కు చెందినవారు.

మొదట ముగ్గురు సైనికులు మరణించినట్లు సమాచారం వెల్లడైంది. తీవ్ర గాయాలపాలైన మరో 17 మంది కూడా మరణించినట్లు ఆ తర్వాత భారత సైన్యం స్వయంగా ప్రకటించింది.

ఘర్షణలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన భారత సైనికుల వివరాలివే...

కల్నల్ సంతోష్ బాబు

కల్నల్ బికుమళ్ల సంతోష్ బాబు, తెలంగాణ

16-బిహార్ రెజిమెంట్‌లో కమాండింగ్ ఆఫీసర్ సంతోష్ బాబు నేతృత్వం వహిస్తున్న దళంతోనే గల్వాన్ లోయలో చైనా సైనికులు ఘర్షణకు దిగారు.

సంతోష్ బాబుది తెలంగాణలోని సూర్యాపేట. పూర్తిగా ప్రభుత్వ లాంఛనాలతో ఆయన అంతిమ సంస్కారాలు జరిగాయి. కరోనావైరస్ వ్యాప్తి నేపథ్యంలో ఆయన అంతిమ సంస్కారాలకు 50 మంది మాత్రమే హాజరయ్యేందుకు ప్రభుత్వం అనుమతి ఇచ్చింది. కానీ, సంతోష్ బాబుకు అంతిమ వీడ్కోలు పలికేందుకు వందల సంఖ్యలో జనం ఆయన నివాసానికి వచ్చారు.

సంతోష్ బాబు వయసు 37 ఏళ్లే. 1982లో ఆయన జన్మించారు.

రాబోయే సెప్టెంబర్‌లో సంతోష్ బాబు సూర్యాపేట రావాల్సి ఉందని ఆయన తండ్రి ఉపేందర్ చెప్పారు.

అనుకోకుండా జరిగిన ఈ ఘటన గురించి సంతోష్ బాబు భార్యకు ఫోన్ ద్వారా సైన్యం నుంచి సమాచారం అందింది. వారి కుటుంబమంతా శోక సంద్రంలో మునిగిపోయింది.

సంతోష్ బాబుకు భార్య మంజుల, కూతురు అభిజ్ఞ, కుమారుడు అనిరుధ్ ఉన్నారు.

సంతోష్ బాబు చైనా సరిహద్దుల్లో ఏడాదిన్నరగా విధుల్లో ఉన్నారు.

గణేశ్ రామ్ కుంజామ్

గణేశ్ రామ్ కుంజామ్, ఛత్తీస్‌గఢ్

2011లో గణేశ్ కుంజామ్ సైన్యంలో చేరారు. నక్సల్ ప్రభావిత ప్రాంతమైన బస్తర్‌లో సైన్యం భర్తీ శిబిరాలు ఏర్పాటు చేసినప్పుడు ఆయన ఎంపికయ్యారు.

బస్తర్‌లోని కొంకెర్‌లో ఉన్న కుకుర్‌టోలాలో కుంజామ్ ఇల్లు ఉంది. ఆయన పెళ్లి జనవరిలో ఖాయమైంది. ఆయన సెలవుపై ఇంటికి రావాల్సి ఉంది.

కుంజామ్‌కు ఇద్దరు తోబుట్టువులు. వారిలో ఒకరికి వివాహమైంది.

కుంజామ్ మరణం సమాచారం ఆయన చిన్నాన్న తిహాడూకు ఫోన్ ద్వారా అందింది.

నెలల రోజులుగా ఇంట్లోవారితో కుంజామ్ ఫోన్‌లో కూడా మాట్లాడలేదు.

కే పలనీ

కే పలనీ, తమిళనాడు

పలనీది తమిళనాడులోని మధురైలో ఉన్న కడూకలూరు గ్రామం. కాలేజీ చదువు మధ్యలోనే ఆపేసి ఆయన సైన్యంలో చేరారు. అప్పుడు ఆయన వయసు 18 ఏళ్లే.

ఆ తర్వాత కరెస్పాండెన్స్ కోర్సులో బీఏ డిగ్రీ పూర్తి చేశారు.

పలనీ కుటుంబం కొత్త ఇల్లు కట్టుకోవడంతో ఇటీవల గృహ ప్రవేశం కార్యక్రమం చేసుకుంది. దీనికి పలనీ రాలేకపోయారు.

ఇదే నెలలో పలనీ పుట్టిన రోజు ఉందని, చివరి సారిగా ఆయన ఆ రోజే ఇంట్లోవారితో మాట్లాడారని...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

భారత్, చైనా సైనికుల మధ్య తూర్పు లద్దాఖ్‌లోని గల్వాన్ లోయ ప్రాంతంలో జూన్ 15వ తేదీ రాత్రి జరిగిన ఘర్షణలో 20 మంది భారతీయ సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.


కంటెంట్: వీరిలో ఎక్కువగా రోగ నిరోధక శక్తి బలహీనంగా ఉన్నవారే చనిపోయారు. అంతమాత్రాన, మిగతా వారికి దీని వల్ల  ప్రమాదం ఉండదని కాదు. కోవిడ్-19 మృతుల్లో చాలా మంది యువకులు, ఆరోగ్యవంతులు కూడా ఉన్నారు.

దీనికి కారణం

మన శరీరంలో ఎప్పుడైనా, ఏదైనా బ్యాక్టీరియా లేదా వైరస్ ప్రవేశిస్తే, మన రోగ నిరోధక శక్తి వాటితో యుద్ధం చేస్తుంది. దానిని బలహీనపరిచి అంతం చేస్తుంది.

కానీ, చాలాసార్లు మన శరీరంలో శత్రువుతో లేదా వ్యాధితో పోరాడే ఆ కణాల సైన్యం తిరుగుబాటు చేస్తుంది. శత్రువును అంతం చేసే ప్రయత్నాల్లో మన శరీరానికే నష్టం కలిగించడం మొదలెడుతుంది.

ఈ కణాల సైన్యం, మన శరీరాన్ని కాపాడే మిగతా కణాలపైన దాడి చేస్తుంది.

మన రోగ నిరోధక వ్యవస్థ అవసరానికి మించి చురుగ్గా మారినపుడు, అది వ్యాదులతో పోరాటం చేయడానికి బదులు అది మన శరీరానికే నష్టం కలిగిస్తుంది. దానిని ‘సైటోకైన్ స్టార్మ్’ అంటారు.

ఇందులో రోగ నిరోధక వ్యవస్థ కణాలు ఊపిరితిత్తుల దగ్గర పేరుకుపోతాయి. ఊపిరితిత్తుల్ని కాపాడాల్సిన కణాలే వాటిపై దాడి చేస్తాయి. ఆ ప్రక్రియలో రక్తనాళాలు పగిలిపోతాయి. వాటిలోని రక్తం లీక్ అవడం మొదలవుతుంది. ఫలితంగా శరీరంలో రక్తపోటు పడిపోతుంది. గుండె, మూత్రపిండాలు, ఊపిరితిత్తులు, కాలేయం లాంటి సున్నితమైన అవయవాలు పనిచేయడం ఆగిపోతుంది లేదా అవి రిలాక్స్ అయిపోతాయని చెప్పవచ్చు.

రోగులు కోమాలోకి వెళ్లే ప్రమాదం

శరీరంలో ఎప్పుడు ‘సైటోకైన్ స్టార్మ్’ సంభవించినా, అది ఆరోగ్యవంతుల కణాలపై కూడా ప్రభావం చూపిస్తుంది. రక్తంలో ఎర్ర, తెల్ల రక్త కణాలు అంతరించడం మొదలవుతుంది. కాలేయానికి నష్టం జరుగుతుంది.

‘సైటోకైన్ స్టార్మ్’ వచ్చిన సమయంలో రోగికి తీవ్ర జ్వరం, తలనొప్పి ఉంటుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

కొంతమంది రోగులు కోమాలోకి కూడా వెళ్లవచ్చు. అలాంటి రోగులు మనకు అంతుపట్టని విధంగా అనారోగ్యానికి గురవుతారు. అయితే, డాక్టర్లు ఇప్పటివరకూ ఆ పరిస్థితిని మాత్రమే అర్థం చేసుకోగలిగారు.సైటోకైన్ స్టార్మ్‌ను పరీక్షించే ఎలాంటి విధానం మన దగ్గర లేదు. కోవిడ్-19 రోగులకు సైటోకైన్ స్టార్మ్ రావచ్చనే సమాచారాన్ని ప్రపంచానికి చెప్పింది వుహాన్ డాక్టర్లే. వారు 29 మంది రోగులపై ఒక పరిశోధన చేశారు. వారిలో ఐఎల్-2, ఐఎల్-6 ‘సైటోకైన్ స్టార్మ్’ లక్షణాలను గుర్తించారు.

వుహాన్‌లోనే 150 కరోనా కేసులపై జరిగిన మరో పరిశోధనలో కూడా కోవిడ్ వల్ల చనిపోయేవారిలో ఐఎల్-6, సీఆర్పీ ‘సైటోకైన్ స్టార్మ్’ మాలిక్యులర్ ఇండికేటర్ ఎక్కువ ఉన్నట్లు తెలిసింది. అయితే దీన్నుంచి ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రపంచంలోని చాలా ఆస్పత్రులు ప్రస్తుతం కోవిడ్-19 రోగులతో నిండిపోయి ఉన్నాయి. ఈ వైరస్ వల్ల ప్రపంచంలో ఇప్పటికే మూడు లక్షల మందికి పైగా చనిపోయారు.


కంటెంట్: వీరిలో ప్రముఖంగా కనిపించే లక్షణం.. మైక్రోసెఫలీ. అంటే ఈ పిల్లల తలలు సాధారణ పరిణామం కంటే చాలా తక్కువగా ఉంటాయి. తల్లి గర్భంలోనే మెదడు దెబ్బతినటంతో పుట్టుకతోనే ఈ పిల్లల తలలు చిన్నవిగా ఉంటాయి.

జికా వైరస్ వ్యాప్తి తీవ్రంగా ఉన్నపుడు, నా కూతురు క్యాటీకి కూడా మైక్రోసెఫలీ ఉందని నాకు తెలిసింది.

ఆ తర్వాత కొన్నేళ్లకు, క్యాటీ పారాడే వయసులో  బ్రెజిల్‌లో జికా బారినపడ్డ చిన్నారుల గురించి నేను తరచుగా ఆలోచించేవాడిని. వాళ్లు ఎలా ఎదుగుతున్నారు? వారి కుటుంబాలు ఈ వ్యాధిని ఎలా ఎదుర్కొంటున్నాయి? ఇలాంటి ప్రశ్నలు నన్ను వెంటాడేవి.

అది తెలుసుకోవటానికి నేను ఈ వసంత రుతువులో బ్రెజిల్ వెళ్లాను.

మైక్రోసెఫలీతో బాధపడుతున్న క్యాటీతో ఈ కథనం రచయిత విలియం క్రేమర్

బ్రెజిల్‌లోని ఈశాన్య ప్రాంతంలో ఓక ఊరు రిసైఫ్. వెలుతురు రణగొణ ధ్వనులతో నిండిన ఒక గదిలో ఒక చాప మీద ఇద్దరు పిల్లలు బాసింపట్లు వేసుకుని కూచుని ఉన్నారు.

ఒక్కో చిన్నారికీ సాయంగా నీలి రంగు కోటు ధరించిన పెద్దవాళ్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. పక్కనే మరో వ్యక్తి నీలం రంగు కోటు ధరించి గిటార్ మీటుతూ సాంబా పాట పలికిస్తున్నారు.

ఇద్దరు చిన్నారుల్లో గిల్హేర్మ్ అనే ఓ బాలుడు.. ఒక యువకుడి ఒడిలో కూర్చుని అతడు కొంచెం సాయం చేస్తుండగా.. గిటార్ శ్రుతికి అనుగుణంగా డ్రమ్ వాయిస్తున్నాడు.

కానీ అతడి చిన్ని స్నేహితుడు డానియెల్ ఆయా ఒడిలో కూర్చుని చేయి లేపలేకపోతున్నాడు. అయితే.. పాట వింటూ అతడు నవ్వుతూ తల ఊపుతున్నాడు.

ఈశాన్య బ్రెజిల్‌లోని రెసైఫ్‌లో కాంజెనిటల్ జికా సిండ్రోమ్ (సి.జి.ఎస్) చిన్నారులు

ఈ ఇద్దరు పిల్లలకీ గర్భంలోనే తల్లి ద్వారా జికా వైరస్ సంక్రమించటంతో పలు అంగవైకల్యాలకు గురయ్యారు. దీనిని వైద్య పరిభాషలో కాన్‌జెనిటల్ జికా సిండ్రోమ్ (సీజడ్‌ఎస్) అని వ్యవహరిస్తారు. మూడేళ్ల కిందట... అంటే 2015, 2016 సంవత్సరాల్లో బ్రెజిల్‌లో వ్యాపించిన జికా వైరస్ కారణంగా దాదాపు 3,000 మంది పిల్లలు సీజడ్ఎస్‌తో జన్మించారు.

ఇందులో బాగా ప్రముఖంగా కనిపించే లక్షణం.. మైక్రోసెఫలీ - తలలు అసాధారణ రీతిలో చిన్నవిగా ఉండటం. ఇలా చిన్న తలలతో అప్పుడే పుట్టిన పిల్లల ఫొటోలు, వీడియోలను  మూడేళ్ల కిందట ప్రపంచ మీడియా పెద్దఎత్తున ప్రసారం చేసింది.

అయితే, గిల్హేర్మ్ అలా కనిపించలేదు. కానీ జికా వైరస్ వ్యాప్తి తారాస్థాయిలో ఉన్న సమయంలో పుట్టటంతో.. అతడికి వైద్య పరీక్షలు నిర్వహించాలని అతడి తల్లి జెర్మనా సోరెస్ పట్టుపట్టారు.

''పరీక్షల ఫలితాలు వచ్చేటప్పటికి...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మూడేళ్ళ నాటి మాట. బ్రెజిల్‌లో ఎంతో మంది గర్భిణులకు జికా వైరస్ సోకటంతో వేలాది మంది  పిల్లలకు  తల్లి కడుపులో ఉన్నప్పుడే మెదడు దెబ్బతిన్నది.


కంటెంట్: వీరిలో భారత జర్నలిస్టులు, మానవ హక్కుల కార్యకర్తలు కూడా ఉన్నారు.

స్పైవేర్‌తో నిఘా పెట్టిన వారిలో భీమా కోరెగావ్ కేసులో చాలా మంది నిందితుల తరఫున పోరాడుతున్న మానవ హక్కుల న్యాయవాది నిహాల్ సింగ్ రాథోడ్ కూడా ఉన్నారు.

లక్ష్యంగా మారిన వారిలో ఆయనతోపాటు మానవ హక్కుల కార్యకర్తలు బేలా భాటియా, లాయర్ దిగ్రీ ప్రసాద్ చౌహాన్, ఆనంద్ తెల్తుంబ్డే లాంటి సామాజిక కార్యకర్తలు, జర్నలిస్ట్ సిద్ధాంత్ సిబల్ లాంటి వారు ఎంతోమంది ఉన్నారు.

రచయిత ప్రొఫెసర్, ఆనంద్ తెల్తుంబ్డే, నాగపూర్ మానవ హక్కుల కార్యకర్త నిహాల్ సింగ్ రాథోడ్‌లు కూడా తమపై నిఘా పెట్టారని చెబుతున్నారు.

వాట్సాప్‌లో భారత పౌరుల గోప్యత ఉల్లంఘనపై ప్రభుత్వం ఆందోళనగా ఉందని కేంద్ర మంత్రి రవిశంకర్ ప్రసాద్ ఒక ప్రకటనలో తెలిపారు. భారతీయులందరి గోప్యతను రక్షించేందుకు ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉందని చెప్పారు.

ఏప్రిల్, మే నెలల్లో ఫోన్లు పాడయ్యేలా జరిగిన సైబర్ దాడుల వెనుక ఎన్ఎస్ఓ గ్రూపే కారణం అని ఆరోపించిన వాట్సాప్ బుధవారం ఆ సంస్థపై కేసు వేసింది. అయితే, నిఘా కోసం స్పైవేర్ తయారు చేసే ఆ సంస్థ ఈ ఆరోపణలను తోసిపుచ్చింది.

వాట్సాప్ అతిపెద్ద మార్కెట్ భారత్

భారత్‌లో వాట్సాప్‌కు 40 కోట్ల మంది యూజర్స్ ఉన్నారు. ఫలితంగా భారత్ దానికి అతిపెద్ద మార్కెట్‌గా అవతరించింది.

చాలా బలహీనంగా ఉండే ఒక మెసేజింగ్ యాప్ ఉపయోగించి హాకర్స్ ఈ నిఘా సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ఫోన్లు, ఇతర పరికరాల్లో ఇన్‌స్టాల్ చేయగలుగుతున్నారు.

వాట్సాప్ ఒక ప్రకటనలో ఈ దాడిలో కనీసం సివిల్ సొసైటీలోని 100 మంది సభ్యులను టార్గెట్ చేసుకున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఇలా ఇంతకు ముందెప్పుడూ జరగలేదు అని తెలిపింది.

మేలో సైబర్ అటాక్స్ జరిగినట్లు గుర్తించిన వాట్సాప్, ఆ లోపాలను సరిచేసేందుకు వెంటనే చర్యలు తీసుకుంది. తమ సిస్టమ్స్‌కు కొత్త రక్షణను, అప్ డేట్స్ జారీ చేసింది.

టోరంటోలో ఉన్న ఇంటర్నెట్ వాచ్‌డాగ్ సిటిజన్ ల్యాబ్ సైబర్ నిపుణులు ఈ దాడిలో లక్ష్యాలైన వారిని గుర్తించేందుకు వాట్సాప్‌కు సహకరించారు. దాంతో నిఘా పెట్టిన వారిలో జర్నలిస్టులు, మానవ హక్కుల కార్యకర్తలు ఉన్నట్లు తెలిసింది.

వందకు పైగా కేసులను గుర్తించామని చెప్పిన సిటిజన్ ల్యాబ్ "ప్రపంచవ్యాప్తంగా 20 దేశాల్లో జర్నలిస్టులు, మానవ హక్కుల కార్యకర్తలను లక్ష్యంగా చేసుకున్నారు. వాటిలో ఆఫ్రికా నుంచి, ఆసియా, యూరప్, పశ్చిమాసియా, ఉత్తర అమెరికా వరకూ ఉన్నాయి" అని చెప్పింది.

హ్యాకింగ్ ఎలా జరుగుతుంది?

మెసేజింగ్ యాప్‌లోని సాంకేతికనే...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మెసేజింగ్ యాప్ వాట్సాప్ చెబుతున్న దాని ప్రకారం ఇజ్రాయెల్ తయారీ స్పైవేర్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా 1400 మందిని లక్ష్యంగా చేసుకుంది.


కంటెంట్: వీరిలో రెండేళ్ల క్రితం 'గోరక్షకుల' హింసకు గురైన బాధితుల కుటుంబాలు కూడా ఉన్నాయి.

తమకు హిందూమతంలో ఆదరణ లభించకపోగా, తరతరాలుగా వివక్షకూ, అణచివేతకు గురవుతూ వచ్చామని దళితులు ఆరోపించారు. హిందూమతం తమ ఆత్మగౌరవాన్ని గుర్తించడంలో వైఫల్యం చెందిందని వారన్నారు.

దాదాపు రెండేళ్ల క్రితం గోరక్షకులుగా చెప్పుకునే కొందరు గుజరాత్, గిర్-సోమ్‌నాథ్ జిల్లాలోని ఉనాలో ఐదుగురు దళితులను కట్టేసి కొట్టి, అర్ధనగ్నంగా ఊరేగించిన ఘటన తెలిసిందే.

ఆవులను చంపి చర్మం వొలుస్తున్నారన్నది వారిపై ఆరోపణ. అయితే తాము తమ వృత్తి ప్రకారమే చనిపోయిన ఆవుల చర్మాన్ని వొలిచాం తప్ప వాటిని తాము చంపలేదని దళితులన్నారు.

వారిని కట్టేసి కొడుతున్న వీడియో వైరల్ కాగా, ఆ ఘటన యావత్ దేశాన్ని కుదిపేసింది.

హాజరు కాని మేవానీ

ఈ కార్యక్రమాన్ని సర్‌వైయా కుటుంబం నిర్వహించింది. రాష్ట్రంలోని వేర్వేరు ప్రాంతాలకు చెందిన చాలా మంది దళితులు ఇందులో పాల్గొన్నారు.

అయితే, ఉనా దారుణ ఘటన తర్వాత జాతీయ స్థాయిలో దళిత నేతగా గుర్తింపు పొందిన జిగ్నేశ్ మేవానీ వంటి దళిత నేతలు ఈ కార్యక్రమానికి హాజరు కాలేదు.

వశ్రామ్, రమేశ్, బెచార్‌లు తమ తండ్రి బాలు సర్‌వైయా, చిన్నాన్న కొడుకు అశోక్ సర్‌వైయాలు కలిసి సామూహికంగా '22 అంబేడ్కర్ ప్రతిజ్ఞలను' చదివారు.

"హిందూ దేవతలను, దేవుళ్లను విశ్వసించకపోవడం, హిందూ ఆచారాలను పాటించకపోవడం" అన్నది ఈ ప్రతిజ్ఞల్లో ఒకటి.

చక్కగా షేవ్ చేసుకొని ముస్తాబైన బాలు సర్‌వైయా అక్కడ హాజరైన వారందరికీ స్వాగతం పలికారు. అందరినీ ఆహ్వానిస్తూ, వారికి కావాల్సిన ఆహారం, నీరు ఏర్పాట్లు చూస్తూ సంతోషంగా కనిపించారు.

43 డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రతతో ఆ ప్రాంతమంతా ఎండలు హడలెత్తిస్తున్నప్పటికీ,  కార్యక్రమం పూర్తయ్యే వరకూ ఎవరూ అక్కడి నుంచి కదలలేదు.

"ఈరోజు నుంచి మా జీవితాలను కొత్తగా మొదలుపెడతాం" అని బాలు బీబీసీతో అన్నారు. "మేమంతా కలిసి గుజరాత్‌లో బౌద్ధాన్ని విస్తరిస్తాం. అంబేడ్కర్ చూపిన దారిలో పయనిస్తాం."

ఈ గ్రామం రెండేళ్ల క్రితం దళితులను సామూహికంగా కొట్టిన స్థలానికి ఒక కిలోమీటర్ దూరంలో ఉంది.

హిందూమతంలో తమకు వివక్ష, వేధింపులు తప్ప మరేమీ దక్కలేదని బాలు ఈ సందర్భంగా ఆరోపించారు.

ఎంత మంది దళితులు బౌద్ధం స్వీకరించారు?

ఆదివారం జరిగిన కార్యక్రమంలో మొత్తం దాదాపు 300 కుటుంబాల వారు బౌద్ధమతం స్వీకరించారు.

వీరే కాకుండా సౌరాష్ట్ర ప్రాంతంలోని మరెన్నో దళిత కుటుంబాలు బౌద్ధమతం వైపు ఆకర్షితులవుతున్నాయని కార్యక్రమ నిర్వాహకులు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

గుజరాత్‌లోని ఉనాకు సమీపంలో మోటా సమఢియలా గ్రామంలో దాదాపు 300 దళిత కుటుంబాలు ఆదివారం మధ్యాహ్నం బౌద్ధమతాన్ని స్వీకరించాయి.


కంటెంట్: వీరు 6677 మందిపై అధ్యయనం చేసి ఈ వివరాలు వెల్లడించారు. సామాజిక సంబంధాలు చాలా రుగ్మతలను నివారిస్తాయని తెలిపారు.

ద అల్జీమర్స్ సొసైటీ కూడా ఇటీవల అల్జీమర్స్ బాధితులు అర్థవంతమైన సామాజిక సంబంధాలను కలిగి ఉండాలని పేర్కొంది.

తాజాగా అధ్యయనం చేసినవారిలో మొదట ఎవరికీ డెమెన్షియా సమస్య లేదు. కానీ తర్వాత 220 మందికి ఈ సమస్య వచ్చింది.

వీరిని అధ్యయనం చేసిన పరిశోధకులు మతిమరుపు సమస్యకు పెళ్లి, స్నేహం, ఇతర సామాజిక అనుబంధాలకు సంబంధం ఉన్నట్లు గుర్తించారు.

వీటితో డెమెన్షియా రిస్క్ పెరుగుతుంది

పెళ్లయిన వారితో పోల్చితే ఒంటరిగా ఉన్నవారికి డెమెన్షియా ముప్పు రెట్టింపు ఉంటుందని తాజా అధ్యయనంలో తేలింది.

అల్జీమర్స్ సొసైటీ డైరెక్టర్ ఆఫ్ రీసెర్చ్ డాక్టర్ డగ్ బ్రౌన్ మాట్లాడుతూ.. పెళ్లయిన వారితో పోల్చితే పెళ్లికాని ప్రతి 100 మందిలో ఒకరు అదనంగా డెమెన్షియా బాధితులుంటారని తెలిపారు.

అయితే ఈ అధ్యయం డెమెన్షియాకు దారి తీసే అసలైన కారణాలను గుర్తించలేదు.

ఒంటరితనమే డెమెన్షియాకు మూలమని బ్రౌన్ వివరించారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

పెళ్లి చేసుకోవడం.. మంచి స్నేహితులను కలిగి ఉండటం వల్ల మనకు మతిమరుపు, చిత్తవైకల్యం (డెమెన్షియా) సమస్యలు తగ్గుతాయట. లాబరో విశ్వవిద్యాలయ పరిశోధకులు అధ్యయనం చేసి మరీ ఈ విషయాన్ని వెల్లడించారు.


కంటెంట్: వీరు అక్కడకు వెళ్లగానే ఏదో ప్రొఫెషనల్స్ చేసినట్టు, చకచకా తమతో తెచ్చిన పాత చీరలను ట్రాక్ పై పరిచారు. ఆ మృతదేహాన్ని దానిపైకి చేర్చారు. జేబుల్లో ఆధారాలు ఏమైనా ఉన్నాయా అని వెతికారు. ఇంకా శరీర భాగాలు వేరే చోట పడ్డాయా అని చుట్టూ వెతికారు. తరువాత తమతో తెచ్చిన కర్రకు ఆ శరీరం ఉన్న చీరలను కట్టి డోలీలా చేసుకుని మోసుకుని వెళ్లి అంబులెన్సులో ఎక్కించారు. అక్కడి నుంచి ప్రభుత్వ ఆసుపత్రికి చేర్చారు.

వీరంతా స్థానికంగా అనాథాశ్రమం నడుపుతున్న అన్నం శ్రీనివాసరావు ఫౌండేషన్ కు చెందిన వారు. ఆ బృందంలో ఆయన ఉన్నారు. ఆయనతో పాటూ 17 ఏళ్లు కూడా నిండని ఓ అమ్మాయి ఉంది. ఇద్దరు మధ్య వయసు మహిళలు, మరో నలుగు మగవారూ ఉన్నారు. స్థానిక పోలీసుల కోరిక మేరకు వారిదంతా చేశారు.

అనాథ శవాలను తరలించేందుకు వెళ్తున్న దేవిశ్రీ

ఇంటర్ మొదటి సంవత్సరం చదువుతోన్న దేవిశ్రీ ఈ పనిలో చాలా చురుగ్గా పాల్గొంది. ఆమె అన్నం శ్రీనివాస రావు బంధువు అవుతుంది. లాక్ డౌన్ సమయంలో శ్రీనివాస రావు నడిపే ఆశ్రమంలో సేవ చేయడానికి వచ్చింది. ‘‘ఒక రోజు తాతగారు (శ్రీనివాస రావు) అంబులెన్సులో వెళ్తుంటే ఎక్కడకు అన్నాను. నీవు రాకూడదు అని ఆయన అన్నారు. ఎందుకు రాకూడదు? నేను వస్తాను అని చెప్పాను. అలా మొదటిసారి మృతదేహాలను తరలించేందుకు వెళ్లాను.’’ అని చెప్పారు దేవిశ్రీ. ఇప్పటి వరకూ ఆమె పదుల సంఖ్యలో మృతదేహాలను తొలగించడంలో ఆ బృందానికి సహకరించారు. ఎంతో ఛిద్రమైన వాటినీ హ్యాండిల్ చేశారు.

ఎప్పుడూ భయం వేయలేదా? అని ప్రశ్నిస్తే.. అసలు లేదు అంటూ ధైర్యంగా సమాధానం చెప్పింది దేవిశ్రీ. తన తల్లితండ్రులు కూడా తాను చేసే సేవకు అభ్యంతరం పెట్టరన్న దేవి, కాలేజీ లేనప్పుడు సేవకు వస్తుంటానని చెప్పింది. మిగిలిన సమయాల్లో శ్రీనివాస రావు అనాథాశ్రమంలో అక్కడి వారికి సపర్యలు చేస్తున్నట్టు వివరించింది.

అన్నం శ్రీనివాసరావు టీం

ఈ పనిలో పాల్గొన్న మిగిలిన ఇద్దరు మహిళలూ అన్నం ఫౌండేషన్ లో పనిచేస్తున్నారు. వారు జీతం తీసుకునే వారే అయినప్పటికీ, అటు మతిస్థిమితం లేని వారి సేవ అయినా, దెబ్బతిన్న మృతదేహాల తరలింపు అయినా ఎంతో ఓపిగ్గా చేస్తుంటారక్కడ.

సాధారణంగా మహిళలు తక్కువగా కనిపించే ఈ పనిలో వారు ఎంతో ధైర్యంగా, ఎక్కడా వెనుకాడకుంగా చేసుకుపోవడం ఆశ్చర్యం కలిగిస్తూంటుంది.

ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో అనాథ శవాలకు అంత్యక్రియలు చేయడం ద్వారా ఆయనకు పోలీసులతో పరిచయం. క్రమంగా గుర్తుపట్టలేని, దారుణంగా దెబ్బతిన్న మృతదేహాలను తరలించడంలో శ్రీనివాస రావు సాయం కోరేవారు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఏప్రిల్ 11వ తేదీ ఆదివారం. ఉదయం 7 గంటల ప్రాంతం. ఖమ్మం పట్టణ శివార్లలోని రైల్వే ట్రాక్. అక్కడ ట్రాక్ పై ఒక మృతదేహం పడి ఉంది. ఇంకా రక్తం కారుతోంది. కొన్ని శరీర భాగాలు తెగి పడి ఉన్నాయి. అప్పుడే అక్కడకు కొందరు బృందంగా వచ్చారు. వారిలో ముగ్గురు ఆడవాళ్లు కూడా ఉన్నారు.


కంటెంట్: వీరు ఇంటింటికీ వెళ్లి ఆప్యాయతను పంచుతారు

యాకల్ట్ అనే డెయిరీ సంస్థ 1970ల్లో ఈ డెలివరీ లేడీస్ పద్ధతిని తీసుకువచ్చింది. రోజూ ఒకే ప్రాంతంలో తిరుగుతుండటం వల్ల స్థానికులతో వీరికి మంచి సంబంధాలు ఏర్పడతాయి.

అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లోకెల్లా దక్షిణ కొరియాలో వృద్ధాప్యం వేగంగా పెరుగుతోంది. చాలా మంది వృద్ధులు ఇక్కడ ఒంటరి వారవుతున్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

దక్షిణ కొరియాలో వీధివీధి తిరిగి పాల ఉత్పత్తులు అమ్మే 'డెలివరీ లేడీస్' అక్కడి వృద్ధులకు ఆత్మీయులుగా మారుతున్నారు. ఒంటరిగా ఉంటున్న వారిని ఆప్యాయంగా పలకరిస్తూ వారి జీవితాల్లో ఆనందాన్ని నింపుతున్నారు.


కంటెంట్: వీరు ఈ సంవత్సరం కామన్ వెల్త్ గేమ్స్ లో పాల్గొంటామని ఆశిస్తున్న ఆటగాళ్లు.

ఇక్కడ ఏళ్ళ తరబడి జరిగిన చర్చల్లో అంగీకారం కుదరకపోయినా గతేడాది నిర్వహించిన ఓటింగ్ లో గే వివాహాలను చట్టబద్ధం చేశారు. దీంతో వీరు పెళ్లి చేసుకున్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అర్ధరాత్రి దాటిందో లేదో, 'ఐ డూ' అని చెప్పేవారిలో ముందుంటూ... క్రెయిగ్, లూక్.. తమ పెళ్ళి వాగ్దానాలను ఇచ్చి పుచ్చుకున్నారు.


కంటెంట్: వీరు తబలా వాయించిన వీడియోలు ఈ మధ్య ఇన్‌స్టాలో వైరల్ అయ్యాయి. ఎందరో సెలబ్రెటీలు ఈ చిన్నారుల ప్రతిభను అభినందిస్తున్నారు.

ఇప్పుడు వీరు పాటియాలా ఘరానాకు చెందిన రుస్తుం ఫతే అలీ ఖాన్ అనే ప్రముఖ వాద్యకారుని దగ్గర పాఠాలు నేర్చుకుంటున్నారు.

బీబీసీ ప్రతినిధులు నజీష్ జఫర్, ఫుర్ఖాన్ ఇలాహీ అందిస్తున్న కథనం.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

పాకిస్తాన్‌లోని లాహోర్‌కు చెందిన 11 ఏళ్ల రయన్, 8 ఏళ్ల ఇస్సాక్‌లు తమ తబలా వాద్యంతో అందరినీ ఆశ్చర్యపరుస్తున్నారు.


కంటెంట్: వీరు బైక్‌లపై మొత్తం ఆరు దేశాలు చుట్టొచ్చారు. 17000 కిలోమీటర్లు ప్రయాణించారు.

జయభారతి నేతృత్వంలోని మహిళా బృందం భారత్‌తో పాటు మయన్మార్, థాయ్‌లాండ్, లావోస్, కాంబోడియా, వియత్నాం దేశాల్లో ప్రయాణించి తెలంగాణలోని పర్యాటక ప్రదేశాలపై ప్రచారం నిర్వహించారు.

ఫిబ్రవరిలో ప్రారంభమైన వీరి యాత్ర దాదాపు రెండు నెలలు సాగింది. ఏప్రిల్ 8న ఈ బృందం తిరిగి హైదరాబాద్ చేరుకుంది.

ఈ సందర్భంగా విజయవంతంగా ఆరు దేశాలు బైక్ పై చుట్టివచ్చిన మహిళా బృందాన్ని తెలంగాణ పర్యాటక శాఖ ఘనంగా సత్కరించింది.

రాష్ట్ర క్రీడా పాఠశాల విద్యార్థులు వారికి ఘనంగా స్వాగతం పలికారు.

తెలంగాణ: 'ప్రైవేటు వర్సిటీలు ప్రజల కోసమా, మార్కెట్ కోసమా?'

ఫైల్ ఫొటో

ఈ యాత్రలో పాల్గొన్న బైకర్ శాంతి రాష్ట్ర పోలీస్ శాఖలోని షీ టీంలో కానిస్టేబుల్‌గా పనిచేస్తున్నారు.

బైక్ యాత్రపై  ఆమె మాట్లాడుతూ, ''మేం ఎక్కడికి వెళ్లిన మాకు మంచి ఆదరణ లభించింది. ఇది మాకు చాలా సంతోషాన్ని కలిగించింది. టీ తాగడగానికి వెళ్లినప్పుడు, మా బైక్‌లలో పెట్రోల్ కొట్టించుకునేందుకు కాసేపు ఆగినప్పుడు స్థానికులు మమ్మల్ని కలవడానికి వచ్చేవారు. తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలపై ప్రచారం కల్పించేందుకు ప్రభుత్వం మాకు ఈ పని అప్పగించడం పట్ల చాలా సంతోషంగా  ఉంది'' అని పేర్కొన్నారు.

ఫిబ్రవరి 18న ఈ బృందం ఆరు దేశాల పర్యటనకు వెళ్లింది. రాష్ట్రంలోని పర్యాటక ప్రాంతాలపై ప్రచారం కల్పించే ఉద్దేశంతో ఈ బృందానికి ప్రభుత్వం సహకారం అందించింది.

ఇవి కూడా చూడండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

తెలంగాణలోని పర్యాటక ప్రదేశాలను ప్రపంచానికి పరిచయం చేసే ఉద్దేశంతో నలుగురు యువతులు పెద్ద సాహసమే చేశారు.


కంటెంట్: వీర్యదాత బాలికకు చట్టపరమైన తండ్రి అని ఆస్ట్రేలియా అత్యున్నత న్యాయస్థానం తీర్పు ఇచ్చింది.

బాలికతోపాటు ఆమె తల్లి న్యూజీలాండ్‌కి వెళ్లిపోకుండా అడ్డుకునేందుకు అతను న్యాయపోరాటం చేశారు.

అయితే, కింది కోర్టు అతని అభ్యర్థనను కొట్టివేసింది. బాలికపై అతనికి చట్టపరమైన హక్కులు లేవని కింది కోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది.

ఈ తీర్పుపై అతను ఆస్ట్రేలియా అత్యున్నత న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయించారు.  అక్కడ తీర్పు అతనికి అనుకూలంగా వచ్చింది.

అసలు వివాదం ఏమిటి?

49 ఏళ్ల వ్యక్తి 2006లో బాలిక తల్లికి వీర్యదానం చేశారు. అప్పుడు ఆ మహిళ ఒంటరిగా ఉండేది. ఆమెకు అతను స్నేహితుడు కూడా. బాలికను ఇద్దరు కలిసి పెంచుకోవాలని మొదట్లోనే ఇద్దరూ అనుకున్నారు. కానీ ఆ తర్వాత వాళ్లు విడిపోయారని అతడి లాయర్లు చెప్పారు. అయితే, పాప అతడిని నాన్న అని పిలిచేదని కూడా చెప్పారు. చిన్నారి పుట్టిన తేదీ సర్టిఫికేట్‌లో కూడా అతన్ని తండ్రిగా పేర్కొన్నారు.

ఈ కేసులో బుధవారం తీర్పు ఇచ్చిన ఆస్ట్రేలియా అత్యున్నత న్యాయస్థానం అతడికి చట్టబద్దమైన తండ్రిగా గుర్తించాలని  ఆదేశించింది. అలాగే, ఆ కుటుంబం న్యూజీలాండ్ వెళ్లకుండా అడ్డుకుంది.

రొమాంటిక్ భాగస్వామిగా ఉండడానికి అంగీకరించని స్నేహితురాలితో కలిసి తన బిడ్డను పెంచడం ప్రతి తండ్రికీ కీలకం అని అతడి లాయర్ బీబీసీకి చెప్పారు.

తల్లిదండ్రుల్లో ఒకరికి కూడా చట్టపరమైన హోదాను ఇవ్వవచ్చని కోర్టు తెలిపింది. బిడ్డ జీవితంలో తన పాత్రను పోషించవచ్చని చెప్పింది.

అయితే, చట్టపరమైన సమస్యల కారణంగా కోర్టులో రెండు పక్షాల గుర్తింపును బయటపెట్టలేదు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన ఒక వీర్యదాత  11 ఏళ్ల బాలికకు తండ్రయ్యారు.


కంటెంట్: వీల్ చెయిర్లో కూర్చున్న బామ్మగారిని ముందు పంపమన్నాను.

ఆమెను లోపలికి తీసుకురాబోతుంటే, హడావుడిగా అడ్డం వచ్చింది ఒక నర్స్. ఆమె మా హాస్పిటల్లోనే డయాలసిస్ యూనిట్లో పనిచేస్తోంది.

''ప్లీజ్ మామ్మగారూ చాలా అర్జంటు. మేము ముందు చూపించుకుంటాం'' అంటూ బతిమాలుతోంది.

''పర్లేదమ్మా, గంట నుండి కూర్చున్నాను. ఇంకో పావుగంట కూర్చోలేనా? వెళ్లండి''. ఒప్పుకుంటోంది బామ్మగారు.

ఏవిఁటంత అర్జంటు.

ఆమె పక్కనే ఒక యువతి వుంది.

''బామ్మగారిని చూస్తాను. ఒక్క పది నిముషాలు వెయిట్ చెయ్యండ’’ని చెప్తే, పేషంటులా వచ్చిన యువతి సరేనన్నట్టు తలూపి, బాగ్ వళ్లో పెట్టుకుని తలొంచుకుని కూర్చుంది. వడిలినట్టున్న ముఖం. మనిషి నీరసంగా వుంది.

ఆమెను తీసుకుని వచ్చిన నర్స్ మాత్రం అసంతృప్తిగా నిలబడింది.

బామ్మగారిని చూసి పంపించే వరకూ ఆమె కంగారుగా తిరుగుతూ వుంది. లోపలికి రమ్మనమనగానే సుడిగాలిలా వచ్చింది.

''చాలా ఆశగా వచ్చాము మేడం. మీరే ఏదైనా చెయ్యాలి.''

మీరే సహాయం చెయ్యాలంటూ బ్రతిమాలుతోంది.

ఏ విషయంలో అంటే,

ఆమె తన అన్న భార్యని తీసుకుని వచ్చింది. పిల్లలు కలగడం లేదన్న కారణంతో.

''నిన్నంతా వాడు మంచి నీళ్లు కూడా తాగలేదు. వాడే కాదు మేడం, అందరం చాలా టెన్షన్తో వున్నాము.''

''ఏవైంది?''

''వదినకు ఇన్ఫెర్టిలిటీ మేడం. ఇంట్లో ఎవరమూ సంతోషంగా లేము. మీరెలాగైనా సరే తనకు ప్రెగ్నన్సీ వచ్చేట్టు చేయండి. ఎంత మంచి మందులైనా సరే వాడండి. వీలైతే ఫారెన్ మందులైనా సరే. అసలు తనకేం ప్రాబ్లం వుందో చూడండి.''

తనతో వచ్చిన నర్స్ మాట్లాడుతోంది.

''మీ పేరేంటి?'' అడిగాను.

''వర్థని మేడం. ఇదివరకు మా అమ్మగారికి మీరే ఆపరేషన్ చేశారు. అమ్మ కూడా వదిన్ని మీదగ్గరే చూపించమని మరీ మరీ చెప్పింది.'' చెప్పింది.

నేను పక్కనున్న యువతి వంక చూస్తున్నా.

ఆ అమ్మాయి తలొంచుకుని కూర్చుంది. వరసకు వదినైనా, ఆ పిలుపుకింకా చిన్నదే అనిపించింది. వంపు తిరిగిన ముక్కు. చిన్ని గడ్డం. మధ్యలో ఎర్రని పెదవులు. ఆమె లిప్ స్టిక్ కొనాల్సిన అవరసం లేదు. కళ్ల నిండా దిగులు.

అసౌకర్యంగా కదులుతోంది.

''ఏమ్మా, బాలేదా?" అడిగాను.

కళ్లెత్తి చూసింది. తన బాధ నాకర్థమవుతుందో లేదోనని చూసే  బేల కనులు. చాలా సార్లు చూపుల్లో వున్నంత స్పష్టత,  మాటల్లో వుండదు.

''చెప్పండి. బాలేదా?'' ధైర్యమిచ్చాను.

''కడుపులో నొప్పి. ఇవాళ రెండో రోజు.''

అంటే నిన్న ఋతుక్రమంలో మొదటి రోజు. కొత్త కోడలు నెల తప్పాలి తప్పాలి అని తపన పడ్డారు. పీరియడ్స్ రాగానే,...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆ రోజు వుదయాన్నే,  ఆపరేషన్ థియేటర్ కి వెళ్లాల్సి వచ్చింది. అక్కడి నుండి తిరిగి వచ్చేసరికి, ఓపీ ఎప్పుడూ లేనంత రద్దీగా వుంది. నా గది ముందు నలుగురైదుగురు పేషంట్లు ఎదురు చూస్తున్నారు.


కంటెంట్: వీళ్లిద్దరికీ  బ్రిటిష్ నేషనల్ ఓవర్సీస్ (బిఎన్ఓ)  పాస్‌పోర్ట్‌లు ఉన్నాయి. బ్రిటన్  చైనాకి 1997లో హాంగ్‌కాంగ్ ని అప్పగించే ముందు హాంగ్‌కాంగ్ పౌరులకు ఈ పాస్‌పోర్ట్ లను జారీ చేసింది.

ఈ పాస్‌పోర్ట్ యుకె, గాని, యూరోప్ గాని సులభంగా  వెళ్ళడానికిగాని, దౌత్య కార్యాలయంలో ఏదైనా సహాయానికి మాత్రమే పనికి వస్తుందని చాలా మంది  భావించారు. కొంత మంది మాత్రం ఎందుకైనా మంచిదని  పాస్‌పోర్ట్ తీసుకున్నారు.

ఒక బ్యాంకులో మధ్య స్థాయి మేనేజర్ లుగా పని చేస్తున్న మైకేల్, సెరెనా తమ 13 సంవత్సరాల వయసున్న కూతురుతో కలిసి చాలా ప్రదేశాలకు ప్రయాణించారు. వారు చాలా సంవత్సరాల క్రితమే ఒక ఫ్లాట్ కూడా కొనుక్కున్నారు. ఇవన్నీ వదులుకుని వెళ్లడం కష్టమే.

హాంగ్‌కాంగ్ ని చైనాకి అప్పగించడం పై గత కొన్ని నెలలుగా హాంగ్‌కాంగ్ లో చోటు చేసుకుంటున్న నిరసనలతో హాంగ్‌కాంగ్ గుర్తు పట్టలేనంతగా మారిపోయిందని వాళ్ళు అన్నారు. ఇక్కడ ప్రజల మాట వినని ప్రభుత్వం, సహనం లేని పోలీస్ వ్యవస్థ కనిపిస్తోందని చెప్పారు.

వారి కుటుంబం నిరసనల్లో పాల్గొనకపోయినప్పటికీ నిరసనల కారణంగా వాళ్ళ అమ్మాయి బాగా ప్రభావితమైపోయింది. వీరు పని చేసే చైనా బ్యాంకులో అటువంటి నిరసనల్లో పాల్గొంటే ఉద్యోగాలలోంచి తీసేస్తారు.

"తనకి చాలా విచారంగా కోపంగా ఉంది. అధికారులు మనల్ని ఎందుకు అలా చూస్తున్నారని అడుగుతోంది?” అని సెరెనా చెప్పారు. వాళ్ళ అమ్మాయి విదేశాలలో చదువుకోవాలని అనుకుంటుందని చెప్పారు.

గత వారంలో చైనా అమలు లోకి తెచ్చిన జాతీయ భద్రతా చట్టం హాంగ్‌కాంగ్ మీద ప్రయోగించిన ఆఖరి అస్త్రం.

"ఈ చట్టంలో ఉన్న నిబంధనలు చాలా కఠినంగా ఉన్నాయి” అని మైకేల్ అన్నారు.

ఈ చట్టం కొన్ని వర్గాల వారికే  వర్తిస్తుందనే బీజింగ్ చెబుతున్న మాటలు తాను నమ్మనని సెరెనా అన్నారు.

హాంగ్‌కాంగ్‌లో గత ఏడాది వెల్లువెత్తిన నిరసనలు

బిఎ ఓ పాస్‌పోర్ట్ ఉన్న వ్యక్తులు ఆరు సంవత్సరాల పాటు  బ్రిటన్ లో ఉంటే , వారికి పూర్తి పౌరసత్వ హక్కులు కల్పిస్తామని బ్రిటన్ చెబుతోంది.

జాతీయ భద్రతా చట్టాన్ని అమలులోకి తేవడం ద్వారా, చైనా సైనో -బ్రిటిష్ సంయుక్త ఒప్పందాన్ని ఉల్లఘించిందని బ్రిటన్ ఆరోపిస్తోంది. ఈ చట్టం హాంగ్‌కాంగ్ ప్రజల స్వతంత్రాన్ని, పౌర హక్కులను కాల రాస్తోందని బ్రిటన్ అంటోంది.

మొదట్లో మైకేల్ , సెరెనా తమ కూతురుని మాత్రమే చదువు కోసం విదేశాలకు పంపాలని అనుకున్నారు. కానీ, ఇప్పుడు కుటుంబం మొత్తం హాంగ్‌కాంగ్ వదిలి వెళ్లాలని అనుకుంటున్నారు.

అస్తవ్యస్తంగా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మైకేల్, సెరెనా దంపతులు హాంగ్‌కాంగ్ నుంచి బ్రిటన్ వెళ్లి స్థిరపడాలని అనుకుంటున్నారు. ఆ దేశంలో వారంతకు ముందెప్పుడూ అడుగు పెట్టలేదు.


కంటెంట్: వీళ్లిద్దరూ ‘మాహి’ అనే ఓ చిన్న స్పోర్ట్స్ ప్లేన్‌లో ప్రపంచాన్ని చుట్టేయడానికి బయల్దేరారు. కేవలం 100 రోజుల్లోనే వీళ్లు ఈ సాహసాన్ని పూర్తి చేయడానికి సిద్ధమయ్యారు. పంజాబ్‌లోని పటియాలా ఎయిర్ బేస్ నుంచి ఆదివారంనాడు వీళ్ల ప్రయాణం మొదలైంది.

వీళ్లు ఎక్కడ ఉండాలి? ఫ్లయిట్ ఎక్కడ పార్క్ చేయాలి? ఏ మార్గంలో ప్రయాణించాలి?.. లాంటి విషయాలను గ్రౌండ్ స్టాఫ్ నిర్ణయిస్తుంది. ఇక్కడ మరో ముఖ్యమైన అంశం ఏంటంటే.. వీళ్ల ప్రయాణాన్ని గైడ్ చేసే గ్రౌండ్ స్టాఫ్ అందరూ కూడా మహిళలే.

అంతా సవ్యంగా జరిగితే భారత్ నుంచి చిన్న విమానంలో ప్రపంచాన్ని చుట్టేసిన తొలి మహిళలుగా వీళ్ల పేర్లు చరిత్రలో నిలిచిపోతాయి.

వీళ్ల విమానానికి ‘మాహి’ అనే పేరు పెట్టడంతో చాలామంది అది క్రికెటర్ మహేంద్ర సింగ్ ధోనీని సూచించేందుకు పెట్టారని అనుకుంటున్నారు. కానీ మాహి అంటే భూమి అని, అందుకే ఆ పేరు పెట్టామని ఈ మిషన్ డైరెక్టర్ దేవకన్య ధార్ చెబుతున్నారు.

ఆరోహి(ఎడమ), కీథియర్

మాహి ప్రత్యేకతలు

దేశంలో రిజిస్టర్ అయిన తొలి లైట్ వెయిట్ స్పోర్ట్స్ విమానం ‘మాహి’నే.

దీని ఇంజిన్ మారుతీ బలేనో కారు ఇంజినంత శక్తిమంతమైంది. ఇది 215కి.మీ.ల వేగంతో గాల్లో ప్రయాణిస్తుంది.

ఇందులో కేవలం 60లీటర్ల ఇంధనం మాత్రమే పడుతుంది. కాబట్టి, ఆగకుండా ఒకసారి నాలుగున్నర గంటలు మాత్రమే ఇది ప్రయాణించగలదు.

దీని కాక్‌పిట్‌లో కేవలం ఇద్దరు మాత్రమే పడతారు. అంటే.. దాని వైశాల్యం ఓ ఆటో సీటంతే ఉంటుంది. అందుకే ఎక్కువ సేపు ఇందులో కూర్చొని ప్రయాణించడం కూడా కష్టమే. ఒకవేళ ఏదైనా అనుకోనిది జరిగితే ప్యారచూట్ల సాయంతో కిందకు దూకే సౌకర్యం కూడా ఉంది.

మాహి

ఆరోహి, కీథియర్‌లు వంద రోజుల్లో మూడు ఖండాల్లోని 23 దేశాలను చుట్టేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. వీళ్లు పటియాలా నుంచి ఆగ్నేయాసియా మీదుగా జపాన్, రష్యా, కెనడా, అమెరికా, గ్రీన్‌లాండ్, ఐస్‌లాండ్, యూరప్‌లను చుట్టి వస్తారు.

వీళ్లిద్దరూ దేశంలోనే లైట్ స్పోర్ట్స్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ లైసెన్స్ పొందిన మొదటి వ్యక్తులు. ఇద్దరూ ముంబై ఫ్లయింగ్ క్లబ్ నుంచి బ్యాచిలర్స్ ఆఫ్ ఏవియేషన్ డిగ్రీ పూర్తి చేశారు.

ఆరోహి బాల్యంలో ఓసారి ఓ మహిళ పైలట్‌గా ఉన్న విమానంలో ప్రయాణించారు. భవిష్యత్తులో తాను కూడా పైలట్ కావాలని అప్పుడే నిర్ణయించుకున్నారు. ఇప్పుడు ఆమె కల నెరవేరింది.

ఈ సాహసంలో భాగమైన మరో యువతి కీథియర్. నలుగురు అక్క చెల్లెళ్లలో ఆమే పెద్ద. తమ కుటుంబంలో మొట్టమొదటి పైలట్ కీథియరే.

వీళ్లిద్దరూ కలిసి ఏప్రిల్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

‘ఎగిరిపోతే ఎంత బావుంటుంది’.. అని పాడుకోవడానికి బానే ఉంటుంది. కానీ ఈ ఇద్దరమ్మాయిలు నిజంగానే ఎగిరిపోవడంలో సంతోషాన్ని వెతుకున్నారు. వాళ్లలో ఒకరు 21ఏళ్ల ఆరోహి పండిట్. మరొకరు 23ఏళ్ల కీథియర్ మిస్కిటా.


కంటెంట్: వీళ్లు దొంగ వీసాలు ఎలా తీసుకుంటున్నారో చూడండి

ద లైఫ్ ఇన్ యుకె పరీక్షలో బ్రిటన్ చరిత్ర, చట్టాలు, సంస్కృతికి సంబంధించిన ప్రశ్నలు ఉంటాయి. బ్రిటన్లో స్థిరపడాలనుకునే విదేశీయులకు పౌరసత్వం కావాలంటే ఈ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణలవడం తప్పనిసరి.

ఇందులో వారు ఉత్తీర్ణులైతే, బ్రిటన్ పాస్ పోర్టుకు అప్లై చేసుకోవచ్చు. దళారులు అభ్యర్ధుల కోసం ప్రత్యేకంగా చిన్న చిన్న ఇయర్‌పీస్‌లను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.

వాటిని ఉపయోగిస్తూ అభ్యర్ధులకు సమాధానాలను చెప్పేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు. ఈ దృశ్యాలన్నీ రహస్యంగా బీబీసీ టీమ్ రికార్డ్ చేసింది. బీబీసీ ప్రతినిధి గయ్‌లిన్ అందిస్తున్న కథనాన్ని పై వీడియోలో చూడండి..

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

బ్రిటిష్ పాస్‌పోర్ట్ పొందడంలో కీలకమైన ఇంగ్లండ్ పౌరసత్వ పరీక్షల్లో అక్రమాలు జరుగుతున్నాయని, అభ్యర్థుల నుంచి ముఠాలు వేల పౌండ్లు వసూలు చేస్తున్నారన్న సమాచారంతో బీబీసీ స్టింగ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ ప్రారంభించింది. ఆ పరిశోధనాత్మక కథనం మీకోసం..


కంటెంట్: వీసాల గడువు పొడిగింపు ఉండదని, హెచ్-4 వీసాల మీద అమెరికాకు వచ్చే హెచ్-1బీ కుటుంబ సభ్యులకు వర్క్ పర్మిట్ ఇకపై ఇవ్వరనే వార్తలు అటు ప్రవాస భారతీయులతోపాటు ఇక్కడి వారి బంధువులను ఆందోళనకు గురి చేస్తున్నాయి.

అసలు వివాదం ఏమిటి? అమెరికా ఏం చేయబోతోంది? ప్రవాస భారతీయులపై ఏ మేరకు ప్రభావం పడుతుంది? వంటి అంశాలు చూద్దాం..

హైదరాబాద్‌కు చెందిన సత్య నాదెళ్ల మైక్రోసాఫ్ట్ సీఈఓ స్థాయికి ఎదిగారు

ప్రస్తుత వివాదం

హెచ్-1బీ వీసాతో అమెరికాలో తాత్కాలికంగా ఉద్యోగం చేయొచ్చు. ఈ వీసా కలిగిన వారి కుటుంబ సభ్యులు అంటే జీవిత భాగస్వామి, 21 ఏళ్లలోపు పిల్లలు కూడా అమెరికాలో ఉండొచ్చు. ఇందుకు వారికి హెచ్-4 వీసాలు జారీ చేస్తారు. అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా వీరికి కూడా వర్క్ పర్మిట్ ఇచ్చేలా 2015లో నిబంధన తీసుకొచ్చారు. నాటి నుంచి హెచ్-4 వీసాదారులకు ఉద్యోగం చేయడానికి అనుమతులు వచ్చాయి.

అయితే ప్రస్తుతం ట్రంప్ ప్రభుత్వం ఈ నిబంధన తీసి వేయాలని భావిస్తున్నట్లు ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. అలాగే హెచ్-1బీ వీసాల గడువును పొడిగించే సదుపాయాన్ని కూడా తొలగించేందుకు రంగం సిద్ధమవుతోందని వార్తలు వస్తున్నాయి. ప్రవాస భారతీయులు, వారి బంధువుల్లో ఈ అంశాలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.

తమిళనాడుకు చెందిన సుందర్ పిచాయ్ 2015లో గూగుల్ సీఈఓ అయ్యారు

వ్యతిరేకత ఎందుకు?

అమెరికాలోని ఐటీ సంస్థలు ప్రధానంగా నిపుణుల కోసం హెచ్-1బీ వీసాలపై ఆధారపడుతున్నాయి. ఆ దేశంలో కార్యకలాపాలు సాగిస్తున్న భారత ఐటీ సంస్థలు కూడా ఇదే పద్ధతిని అనుసరిస్తున్నాయి. అయితే ఇమిగ్రేషన్ చట్టాలలోని లొసుగులను ఆసరా చేసుకొని కొన్ని సంస్థలు నిబంధనలు ఉల్లంఘిస్తున్నట్లు అమెరికా అంటోంది.

"టీసీఎస్, ఇన్ఫోసిస్, కాగ్నిజెంట్ వంటి సంస్థలు నిబంధనలు ఉల్లంఘించి హెచ్-1బీ వీసాలను పొందుతున్నాయి. వాటికి లభిస్తున్న వీసాల సంఖ్యను పరిశీలిస్తే ఈ విషయం అర్థమవుతుంది" అని వైట్ హౌస్ 2017 ఏఫ్రిల్‌లో ఆరోపించింది.

కనీసం 60 వేల డాలర్లు

అమెరికా పౌరులతో సమానంగా హెచ్-1బీ వీసాదారులను సంస్థలు నియమించుకుంటున్నాయన్న ఆరోపణల నేపథ్యంలో 1998లో హెచ్-1బీ నిబంధనలు మార్చారు. ఈ వీసా మీద నియమించుకునే విదేశీ ఉద్యోగులకు ఏడాదికి కనీసం 60,000 డాలర్లు వేతనం ఇవ్వాలని నిర్దేశించారు. అంతకంటే తక్కువ వేతనం ఉండే ఉద్యోగాల్లో అమెరికన్లను మాత్రమే తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. అమెరికాలో మాస్టర్ డిగ్రీ చేసిన ఉద్యోగులకు ఈ నిబంధనలు వర్తించవు.

చెన్నైకి చెందిన ఇంద్రా నూయి అమెరికా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మరోసారి హెచ్-1బీ వీసాల వివాదం రాజుకుంది. అమెరికాలోని ప్రవాస భారతీయుల్లో మళ్లీ ఆందోళనలు రేకెత్తుతున్నాయి.


కంటెంట్: వీసీ సజ్జనార్

"విచారణలో భాగంగా నేరం జరిగిన తీరును రీకన్‌స్ట్రక్ట్ చెయ్యడానికి ఘటనా స్థలానికి నిందితులను పోలీసులు తీసుకెళ్లారు. ఆ సమయంలో పోలీసుల వద్ద నున్న ఆయుధాన్ని లాక్కొన్న నిందితులు పోలీసులపై కాల్పులు జరిపారు. ఆత్మ రక్షణ కోసం పోలీసులు జరిపిన ఎదురుకాల్పుల్లో నిందితులు నలుగురూ మరణించారు" అని పోలీస్ అధికారులు చెబుతున్నారు.

సైబరాబాద్ కమిషనర్ వీసీ సజ్జనార్  బీబీసీతో మాట్లాడుతూ, "సీన్ రీ కన్ స్ట్రక్ట్ చేస్తుండగా నిందితులు తిరగబడ్డారు. పోలీసుల దగ్గర నుంచి ఆయుధాలు లాక్కోవడానికి ప్రయత్నించారు. ఆ క్రమంలో పోలీసులు ఎన్‌కౌంటర్ చేయగా నలుగురూ చనిపోయారు. ఇప్పటివరకు ఇదీ మాకు తెలిసిన సమాచారం. మిగతా వివరాలు క్షేత్ర స్థాయిలో పరిశీలించిన తరువాతే ధ్రువీకరించగలను. ఈ ఘటనలో మా పోలీసులు ఇద్దరికి గాయాలయ్యాయి' అని చెప్పారు.

"నేరం జరిగిన తీరును రీకన్‌స్ట్రక్ట్ చేసేందుకు నలుగురు నిందితులను ఘటనా స్థలానికి తీసుకువచ్చాం. ఆ సమయంలో వారు మా దగ్గరున్న ఆయుధాన్ని లాక్కొని మాపై కాల్పులు ప్రారంభించారు. ఆత్మరక్షణ కోసం పోలీసులు జరిపిన ఎదురుకాల్పుల్లో ఆ నలుగురు నిందితులూ మరణించారు" అని శంషాబాద్ డీసీపీ ప్రకాశ్ రెడ్డి తెలిపారు.

ఈ ఎన్‌కౌంటర్‌కు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను హైదరాబాద్ పోలీసులు మీడియాకు వివరించారు.

కమిషనర్ సజ్జనార్ ఏమన్నారు?

27 రాత్రి ఓ వెటర్నరీ డాక్టరుపై షాద్ నగర్ సమీపంలో చటాన్ పల్లి గ్రామం దగ్గర అత్యాచారం, హత్య జరిగింది.

ఎలాంటి ఆధారాలు లేకపోయినా గానీ, ఈ కేసును అనేక కోణాల్లో విచారణ చేశాం. చాలా శాస్త్రీయ ఆధారాలు సేకరించాం. వాటి ఆధారంగా నలుగురు నిందితులను అరెస్ట్ చేశాం.

వారిని మెజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరుపరిచాం. ఆ తర్వాత వారిని చర్లపల్లి జైలుకు రిమాండ్ కోసం తరలించాం.

ఆ తర్వాత కోర్టు విచారణలో పదిరోజుల పాటు జ్యుడీషియల్ కస్టడీకి పోలీసులకు అప్పగించారు.

4వ తేదీన వారిని విచారణ కోసం మా కస్టడీలోకి తీసుకున్నాం. 4, 5 తేదీల్లో విచారణ సందర్భంగా వారు చెప్పిన మరిన్ని వివరాల ఆధారంగా బాధితురాలి సెల్‌ఫోన్ కూడా స్వాధీనం చేసుకున్నాం.

ఘటన విచారణలో భాగంగా వారిని ఇక్కడకు తీసుకొచ్చాం.

అయితే, వారు వస్తువులు అక్కడ ఉంచాం, ఇక్కడ ఉంచాం అంటూ పోలీసు బృందాలకు చెబుతూ వచ్చారు.

'దిశ' అత్యాచారం, హత్య కేసులో నిందితులు

ఉన్నట్లుండి అక్కడ దొరికిన కర్రలు, రాళ్లు పట్టుకుని పోలీసులపై దాడికి దిగారు.

ఆ తర్వాత ఇద్దరు పోలీసుల దగ్గర నుంచి ఆయుధాలు లాక్కొని కాల్పులు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

గతవారం జరిగిన 'దిశ' అత్యాచారం, హత్య కేసు నిందితులు శుక్రవారం ఉదయం ఎన్‌కౌంటర్లో మరణించారని పోలీసులు తెలిపారు.


కంటెంట్: వుహన్‌లోని జిన్యింటాన్ ఆస్పత్రిలోని డాక్టర్లు ఈ ప్రశ్నలకు జవాబులు ఇవ్వడం ప్రారంభించారు.

మొదటి 99 మంది కరోనావైరస్ రోగుల మీద నిశితంగా చేసిన అధ్యయనాల విశ్లేషణను 'లాన్సెట్ మెడికల్ జర్నల్'లో ప్రచురించారు.

ఊపిరితిత్తుల్లో మంట

ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతున్న అందరు రోగులూ న్యూమోనియోతో బాధపడుతున్నారు. ఊపిరితిత్తుల్లో మంటతో అవస్థపడుతున్నారు. గాలి నుంచి రక్తానికి ఆక్సిజన్ అందించే ఊపిరితిత్తుల్లోని చిన్న చిన్న సంచులన్నీ నీటితో నిండిపోయాయి.

మరికొన్ని లక్షణాలు

మొదటి మరణాలు

ఈ 99 మందిలో మొదట చనిపోయిన ఇద్దరు  మామూలుగా ఆరోగ్యవంతులే. అయితే, వారికి దీర్ఘకాలంగా పొగతాగే అలవాటు ఉదంి. ఆ అలవాటు వల్ల వారి ఊపిరితిత్తులు మరింత తొందరగా బలహీనపడిపోయి ఉంటాయి.

ఈ వైరస్ వల్ల చనిపోయిన మొదటి వ్యక్తి వయసు 61 ఏళ్ళు. అతడు హాస్పిటల్లో చేరే సమయానికి న్యమోనియోతో బాధపడుతున్నాడు. అతనికి తీవ్రమైన ఊపిరితిత్తుల సమస్య ఉంది. ఫలితంగా అతని శరీరానికి ఆక్సిజన్ గ్రహించే శక్తి తగ్గింది. దానివల్ల అతడి ప్రాణం ఎక్కవసేపు నిలవలేకపోయింది.

వెంటిలేటర్ మీద ఉంటినప్పటికీ అతడి ఊపిరితిత్తులు పని చేయలేదు. దాంతో గుండె ఆగిపోయింది. హాస్పిటల్లో చేరిన 11వ రోజు అతడు చనిపోయాడు.

చనిపోయిన రెండవ వ్యక్తి వయసు 69 ఏళ్ళు. అతడు కూడా తీవ్రమైన ఊపిరితిత్తుల సమస్యతో బాధపడుతుండేవాడు. అతడికి ఈసీఎంఓ - ఎక్స్‌టరా కార్పొరియల్ మెంబ్రేన్ ఆక్సిజనేషన్ అనే కృత్రిమ శ్వాస యంత్రంతో చికిత్స చేశారు. కానీ, అది అతడికి సరిపోలేదు.

తీవ్రమైన న్యూమోనియాతో పాటు రక్తపోటు దారుణంగా పడిపోవడంతో అతడు చనిపోయాడు.

కనీసం 10% మరణాలు

జనవరి 25 నాటికి 99 మంది రోగులలో:

దీని ప్రకారం మరణాల రేటు 11 శాతమే అనుకోవడానికి అవకాశం లేదు. ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతున్న వారిలో మరికొందరు చనిపోయే అవకాశం ఉంది. ఈ వ్యాధి సోకినవారు కొందరు ఆ లక్షణాలను గుర్తించలేక ఆస్పత్రికి వచ్చే లోపే చనిపోవచ్చు.

మార్కెట్ కార్మికులు

హువానన్ మార్కెట్లో ప్రాణంతో ఉన్న జీవులను అమ్మేవారి నుంచి ఈ 2019-nCoV అనే ఇన్ఫెక్షన్ మొదలై ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. మొత్తం 99 మంది రోగులలో 49 మంది ఈ మార్కెట్ నుంచి వచ్చిన వారే.

రోగులలో 56-67 ఏళ్ళ వయసున్న మగవారే ఎక్కువగా ఉన్నారు. తాజా గణాంకాల ప్రకారం 1 మహిళకు, 1.2 పురుషులు ఈ వైరస్ బారిన పడుతున్నారు. మహిళలతో పోల్చితే మగవాళ్ళు ఎక్కువగా తిరుగుతుంటారన్నది ఒక కారణంగా భావిస్తున్నారు.

అంతేకాకుండా, "మహిళల్లో ఉండే ఎక్స్ క్రోమోజోమ్, సెక్స్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఈ వైరస్ మనిషికి సోకితే ఏమవుతుంది? మానవ శరీరం మీద ఈ వైరస్ ఏ విధంగా దాడి చేస్తుంది? దీని పూర్తి లక్షణాలేంటి? ఎవరు ఈ వైరస్ బారిన పడే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది? ఇది సోకితే మనిషి చనిపోతాడా? దీనికి మందే లేదా?


కంటెంట్: వుహాన్ నగర ప్రజలు

అసలు పేరు చెప్పడానికి ఇష్టపడని ఈ 23 ఏళ్ల ఈ యువతి, ఈ ఏడాది చైనా కొత్త సంవత్సరం వేడుకలకు ఇంట్లో నుంచి కాలు కూడా బయటపెట్టాలనుకోవడం లేదు.

సొంత నగరం వుహాన్‌లో ఇప్పటికే 17 మందిని పొట్టనపెట్టుకున్న కరోనా వైరస్.. తనకూ సోకుతుందేమో అని లెలె వణికిపోతున్నారు. బ్రిటన్‌లో చదువుకుంటున్న ఆమె ఇటీవలే ఇంటికి వచ్చారు.

కానీ, ఆమె తన తల్లిదండ్రుల కోరికను కాదనలేకపోయారు.

నేను వాళ్లను గౌరవించాలి. అందుకే, మేం భోజనానికి మా తాతయ్య వాళ్ల ఇంటికి వెళ్లాం. అక్కడ చాలా భయంకరంగా ఉంది. నేను బయటికెళ్లగానే మాస్క్ తీసుకుని వేసుకున్నా. వీలైనంత త్వరగా కొత్త సంవత్సరం విందు ముగించి ఇంటికి వచ్చేయాలనుకున్నా" అన్నారు.

చైనాలో శరవేగంగా వ్యాపిస్తున్న వైరస్

వైరస్ గురించి భయపడుతున్న ఆమె, డైనింగ్ టేబుల్ దగ్గర కూడా ఒకరికొకరు తగలకుండా దూరంగా కూచోవాలని తన కుటుంబ సభ్యులకు సూచించారు.

"నేను వాళ్లతో మీ సెల్ ఫోన్లమీద ఆల్కహాల్ వేసి తుడవమని చెప్పాను. భోజనానికి వెళ్లే ముందు మీ చేతులు శుభ్రంగా కడుక్కోవాలని కోరాను".

తర్వాత రోజు ఆమె అంకుల్ తనకు తీవ్ర జ్వరం వచ్చిందని చెప్పాడు. "అది కాకుండా ఆయనకు వేరే లక్షణాలేవీ లేవు. ఆయన్ను హాస్పిటల్‌కు తీసుకెళ్లి మరింత ఇబ్బందుల్లో పడాలని ఆయన కుటుంబం అనుకుని ఉండదు" అన్నారు లెలె.

"వైరస్ ఇప్పుడు ప్రమాదకర స్థాయిలో వ్యాపిస్తోంది. ఆస్పత్రులకు వేలాది రోగులు వస్తున్నారు. వైద్యం కోసం గంటలతరబడి వేచిచూస్తున్నారు".

"డాక్టర్లు, నర్సుల దగ్గర తగిన సౌకర్యాలు కూడా లేవు. నేను కూడా భయపడిపోయా. అందరూ పానిక్ అవుతున్నారు. నగరంలోని షాపుల్లో మాస్కుల కొరత తీవ్రంగా ఉంది" అని లెలె చెప్పారు.

గురువారం స్థానిక కాలమానం ప్రకారం ఉదయం 10 గంటల నుంచి ప్రజా రవాణాను నిలిపివేయడంతో, ఎప్పుడూ కిటకిటలాడే రైల్వే స్టేషన్లు, విమానాశ్రయాలూ ఖాళీగా కనిపించాయి. నగరం వదిలి బయటకు వెళ్లద్దని ప్రభుత్వం వుహాన్ నగర ప్రజలకు సూచించింది.

కానీ ప్రభుత్వం త్వరగా స్పందించి ఉంటే బాగుండేదని లెలె భావిస్తున్నారు. "దీని గురించి తగినంత సమాచారం ఉందని నాకైతే అనిపించడం లేదు. ఈ సలహాలు కాస్త త్వరగా ఇచ్చుంటే బాగుండేది" అన్నారు.

ఇటీవల గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసిన ఆమె తన స్నేహితుల్లో కొందరికి స్కానింగ్, ఇతర పరీక్షలు చేశారని, వారిలో పాజిటివ్ లక్షణాలు కనిపించాయని చెప్పారు.

"కానీ ఆస్పత్రుల్లో తగినంత స్థలం లేకపోవడంతో, డాక్టర్లు వారిని ఇంటికి పంపించేశారు" అన్నారు.

ప్రజా రవాణా రద్దుతో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఇది లెలె తన కుటుంబంతో కలిసి సరదాగా, సంతోషంగా గడపాల్సిన సమయం. పనుల నుంచి హాయిగా విశ్రాంతి తీసుకోవాల్సిన సందర్భం.


కంటెంట్: వుహాన్ నగరం జనవరి 23 నుంచి లాక్‌డౌన్ కింద ఉంది. వైరస్ వ్యాపించకుండా అడ్డుకునేందుకు రవాణా, దుకాణాలు, వ్యాపారాలు కూడా మూసివేశారు. ఇళ్లలోపలే ఉండాలని ప్రజలకు సూచించారు.

29 ఏళ్ల సామాజిక కార్యకర్త జింగ్ గత వారం రోజులుగా తన ఇంట్లో ఒంటరిగా ఉన్నారు. ఆమె డైరీ రాస్తున్నారు. అందులో విషయాలను ఆమె బీబీసీతో పంచుకున్నారు.

జనవరి 23 - లాక్‌డౌన్ రోజు

ఉదయం నిద్రలేవగానే, లాక్‌డౌన్ గురించి తెలిసింది. ఏం చేయాలో నాకు అర్థం కాలేదు. లాక్‌డౌన్ అంటే ఏంటో, అది ఏంతకాలం ఉంటుందో, ఆ సమయంలో ఎలాంటి ఏర్పాట్లు చేసుకోవాలో నాకు తెలీదు.

కోపం తెప్పించేలా చాలా కామెంట్స్ (సోషల్ మీడియాలో) వస్తున్నాయి. చాలామంది రోగులకు వైరస్ ఉన్నట్టు తెలిసినా, ఆస్పత్రుల్లో చేర్చుకోవడం లేదు (తగిన పడకలు లేవు). వారికి వచ్చిన జ్వరం తగ్గడం లేదు.

చాలామంది మాస్కులు వేసుకుంటున్నారు. సరుకులు నిల్వ చేసుకోవాలని నా ఫ్రెండ్స్ చెప్పారు. బయట బియ్యం, నూడుల్స్ దాదాపు పూర్తిగా అమ్ముడైపోయాయి.

ఒకాయన చాలా సాల్ట్ కొంటున్నాడు. కొందరు 'అంత ఎందుకు' అని ఆయన్ని అడిగారు. ఆయన 'ఏడాదంతా లాక్‌డౌన్ ఉంటే ఏం చేయాలి' అన్నారు.

నేను ఒక ఫార్మసీకి వెళ్లాను, లోపల చాలా కొద్దిమందే ఉన్నారు. అక్కడ మాస్కులు, ఆల్కహాల్ శానిటైజర్లు అప్పటికే అమ్ముడైపోయాయి.

సరుకులు నిల్వ చేసుకున్నాను. నేను ఇంకా షాక్‌లోనే ఉన్నా. రోడ్డుపై కార్లు, పాదచారుల సంఖ్య తగ్గిపోతోంది. నగరంలో అన్నీ హఠాత్తుగా ఆగిపోయినట్టు అనిపించింది.

నగరంలో మళ్లీ జీవం ఎప్పుడొస్తుంది?

జనవరి 24 - కొత్త సంవత్సరం వేడుక 'నిశ్శబ్దం'గా

ప్రపంచం మౌనంగా ఉంది. నిశ్శబ్దం భయంకరంగా ఉంది. నేను ఒంటరిగా ఉన్నాను. బయట కారిడార్లో వస్తున్న చప్పుళ్లను బట్టి నా చుట్టుపక్కల, ఇంకొంతమంది మనుషులున్నారని నాకు తెలుస్తోంది.

దీన్నుంచి ఎలా బయటపడాలా అని ఆలోచించడానికి నా దగ్గర చాలా టైమ్ ఉంది. ఇక్కడ నేను సంప్రదించడానికి, నాకు తెలిసిన వారు ఎవరూ లేరు.

అనారోగ్యానికి గురికాకుండా ఉండడం అనేది నా లక్ష్యాల్లో ఒకటి. అంటే, నేను వ్యాయామం చేస్తుండాలి. బతకడానికి ఆహారం కూడా అవసరమే. అందుకే, లోపల తగినన్ని సరుకులుండేలా నేను చూడాలి.

లాక్‌డౌన్ ఇంకా ఎంతకాలం కొనసాగుతుందో, మేం మళ్లీ ఎప్పుడు బయటికి రావచ్చో ప్రభుత్వం చెప్పడం లేదు. మే నెల వరకూ ఇలాగే ఉండచ్చని చాలా మంది చెబుతున్నారు.

కింద ఫార్మసీ, దుకాణాలు ఈరోజు మూసేశారు. కానీ ఫుడ్ డెలివరీ మాత్రం ఇంకా కొనసాగడం చూసి బాగా అనిపించింది.

సూపర్ మార్కెట్లలో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

గువో జింగ్ ప్రపంచాన్ని కలవరపరుస్తున్న కొత్త వైరస్‌కు కేంద్రం అయిన వుహాన్‌లో నివసిస్తున్నారు.


కంటెంట్: వూహాన్ నగరంలోని ఈ పీ4 ల్యాబొరేటరీ (మధ్య భవనం) 4వ తరగతి రోగ కారక (ఒక వ్యక్తి నుంచి మరొక వ్యక్తికి సోకే అతి ప్రమాదకర వైరస్) క్రిములు వంటి వాటిపై పరిశోధనలు చేసే ప్రపంచంలోకి అతికొద్ది ల్యాబొరేటరీల్లో ఒకటి.

అయితే తన వాదనకు ఆధారాలు చూపకుండానే అమెరికా విదేశాంగమంత్రి మైక్ పాంపేయో ఆదివారంనాడు ఈ ఆరోపణలు చేశారు. పాంపేయో దిగజారి మాట్లాడుతున్నారని చైనాపత్రిక ''గ్లోబల్ టైమ్స్'' తన సంపాదకీయంలో విమర్శలు చేసింది. ప్రపంచ ఆరోగ్యసంస్థ కూడా అమెరికా చేస్తున్న వాదనలు కేవలం ఊహాగానాలేనని, వాటికి ఆధారాలేమీలేవని ఇప్పటికే ప్రకటించింది.

చైనా మీడియా ఏం చెప్పింది?

ప్రభుత్వ ఆలోచనలకు అనుగుణంగా చైనా అధికార మీడియా సంపాదకీయాలు రాస్తోంది. అయితే పాంపేయో కామెంట్లపై ప్రభుత్వం తరఫున అధికారికంగా ఎవరూ ఇంత వరకు ప్రకటన చేయలేదు.

''వక్రీకరించిన నిజాలతో, పనిమాలిన సిద్ధాంతాలను ప్రకటిస్తున్నా''రంటూ సోమవారంనాడు మైక్ పాంపేయోపై విరుచుకుపడింది గ్లోబల్‌టైమ్స్ పత్రిక. మంగళవారం కూడా అదే దూకుడును కొనసాగించింది.

''తన అబద్ధపు సిద్దాంతాలతో ఒక్కదెబ్బతో రెండు పిట్టలను కొట్టడానికి పాంపేయో ప్రయత్నిస్తున్నారు'' అని పత్రిక విమర్శించింది.

''మొదటిది వచ్చే నవంబర్ ఎన్నికల్లో ట్రంప్‌ను గెలిపించడం, రెండోది తనకు అస్సలు గిట్టని సోషలిస్టు సిద్ధాంతాలను, చైనా ఎదుగుదలను ద్వేషించడం'' అని రాసుకొచ్చింది గ్లోబల్ టైమ్స్.

అయితే ప్రభుత్వం కరోనాపై స్పందించడంలో మొదట్లో కొంత ఇబ్బందిపడ్డా, మొత్తంగా కరోనాపై ప్రభుత్వం వ్యవహరించిన తీరును చూస్తే, లోపాలు లెక్కలోకి తీసుకోదగినవి కాదని తన ఎడిటోరియల్‌లో రాసింది  గ్లోబల్ టైమ్స్ పత్రిక. ఇంకా ఇక్కడ చెప్పుకోవాల్సింది ఏంటంటే...కరోనావైరస్ మొదట మనుషులను కాంటాక్ట్ అయ్యింది వూహాన్ కన్నా ఇతర ప్రదేశాలలోనే ఎక్కువని ఆ పత్రిక రాసింది.

అమెరికా విదేశాంగ మంత్రిని టార్గెట్ చేసుకున్నది చైనాలోని ఒక్క గ్లోబల్‌టైమ్స్ ఒక్కటే కాదు. ఆధారాలు బయటటపెట్టడానికి పాంపేయో దగ్గర ఏమీ లేదని పీపుల్స్‌డైలీ రాయగా, అమెరికా నేతలు కుట్రలు చేస్తున్నారని సీసీటీవీ ఛానల్ తన సైట్‌లో ఒక వార్తను ప్రచురించింది.

మైక్ పాంపేయో 2017-18 సంవత్సరాల్లో సీఐఏ డైరెక్టర్‌గా ఉన్నారు

మైక్ పాంపేయో ఏం చెప్పారు?

ఆదివారంనాడు ఏబీసీకిచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో చైనాపై తీవ్ర ఆరోపణలు చేశారు పాంపేయో. కరోనావైరస్ చైనాలోని వూహాన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ వైరాలజీ డిపార్ట్‌మెంట్‌లోనే పుట్టిందనడానికి తమ వద్ద...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కరోనావైరస్ చైనాలోని వూహాన్ నగరంలోని ప్రయోగశాలలోనే పుట్టిందనడానికి తమవద్ద 'తగినన్ని' ఆధారాలున్నాయన్న అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మైక్ పాంపేయో వాదనపై చైనా ప్రభుత్వ మీడియా మండిపడింది. ఆయన అబద్ధాలాడుతున్నారని విమర్శించింది.


కంటెంట్: వూహాన్ ఎగ్జిబిషన్

కొత్త కరోనావైరస్‌లపై పరిశోధన చేస్తున్న వూహాన్‌లోని ఓ ల్యాబొరేటరీ నుంచి ఈ వైరస్ పుట్టిందని మొదట్లో వార్తలు వచ్చాయి. గబ్బిలాల్లోని కరోనావైరస్‌పై పరిశోధన చేపడుతున్న అధ్యయనకర్తల బృందానికి నేతృత్వం వహిస్తున్న వూహాన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ వైరాలజీ (డబ్ల్యూఐవీ) పరిశోధకురాలు షీ ఝెన్‌గ్లీ ఈ వివాదానికి కేంద్ర బిందువయ్యారు.

డబ్ల్యూఐవీ ప్రయోగశాల నుంచి ప్రమాదవశాత్తు ఈ వైరస్ బయటకు వచ్చిందన్న వాదనను ఆమె ఏడాది కాలంగా ఖండిస్తూ వస్తున్నారు.

వూహాన్‌లో కరోనావైరస్ వ్యాప్తి ఎలా మొదలై ఉండొచ్చనే వాదనపై ఆమె ఇటీవల తన అభిప్రాయాన్ని వెల్లడించారు.

సైన్స్ మ్యాగజైన్ తాజా ఎడిషన్‌కు ఆమె ఒక ఆర్టికల్ రాశారు. వుహాన్‌లో వైరస్ విజృంభణ మొదలుకాకముందే, డిసెంబరు 2019కు ముందే, చైనాకు వెలుపల ఈ వైరస్ జాడలు కనిపించాయని చెబుతున్న అధ్యయనాలను ఆమె దీనిలో ఉటంకించారు.

‘‘దిగుమతి చేసుకున్న ఫుడ్ ప్యాకేజీలు, సరిగా వండని ఆహార పదార్థాలు సార్స్‌సీఓవీ-2 వైరస్ విజృంభణకు కారణం కావొచ్చు’’అని కథనంలో ఆమె రాసుకొచ్చారు.

వూహాన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ వైరాలజీ

ప్రపంచ ప్రముఖ కరోనావైరస్ పరిశోధకుల్లో ఒకరైన నిపుణులు కోవిడ్-19 ఉనికిపై ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేయడం కొంచెం అసాధారణంగానే అనిపిస్తుంది.

వూహాన్ ఆరోగ్య వ్యవస్థను దాదాపుగా అస్తవ్యస్తంచేసిన, ప్రపంచ వ్యాప్తంగా విధ్వంసం సృష్టించిన కోవిడ్-19 వైరస్.. దిగుమతి చేసుకున్న ఆహారం నుంచి ఇక్కడకు వచ్చిందా? మిగతా చోట్ల ఎలాంటి విధ్వంసకర ఆనవాళ్లు బయటపడకుండా వుహాన్‌లోనే ఇలా జరగడం సాధ్యమేనా?

అయితే, ఇక్కడ వైరస్‌కు కళ్లెం వేసిన తర్వాత, దాదాపు అందరూ ఇదే విషయాన్ని ముక్తం కంఠంతో చెబుతున్నారు.

‘‘వేరే దేశాల నుంచే ఇక్కడకు వైరస్ వచ్చింది. చైనా దీనికి బాధిత దేశం మాత్రమే’’అని వూహాన్ నగరంలో ఓ రెస్టారెంట్‌ను నడుపుతున్న ఒక మహిళ చెప్పారు.

‘‘మరి ఎక్కడి నుంచి ఈ వైరస్ వచ్చింది’’అని నేను ప్రశ్నించినప్పుడు పక్కనే ఉన్న ఓ చేపలు అమ్ముకునే మహిళ స్పందించారు. ‘‘అది అమెరికా నుంచే ఇక్కడకు వచ్చింది’’అని సమాధానం ఇచ్చారు.

అమెరికా నుంచే వైరస్ వచ్చిందని చెబుతున్న మహిళ

అప్పటికే ఆలస్యమైంది..

గతేడాది జనవరి 23న వూహాన్‌లో ప్రయాణాలపై ఇక్కడి ప్రభుత్వం ఆంక్షలు విధించింది. ప్రజలంతా ఇళ్లకే పరిమితం కావాలని సూచించింది.

ఇక్కడ వసంత కాల వేడుకల నడుమ లాక్‌డౌన్ విధించారు. అయితే అప్పటికే చాలా ఆలస్యమైంది. దాదాపు 50 లక్షల మంది వేడుకల కోసం వూహాన్‌ను వదిలి వేరే...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

చైనా నగరం వూహాన్‌లో కరోనావైరస్ మహమ్మారి చెలరేగి ఏడాది పూర్తైంది. ఇక్కడ కోవిడ్-19ను విపత్తులా కాకుండా విపత్తుపై విజయంలా ప్రజలు గుర్తుపెట్టుకుంటున్నారు. అంతేకాదు వేరేచోట నుంచే ఇక్కడకు వైరస్ వచ్చిందని చెబుతున్నారు.


కంటెంట్: వూహాన్‌లో అప్పుడే పుట్టిన చిన్నారిలో కరోనా వైరస్ లక్షణాలు

ప్రపంచంలో అంత చిన్న వయసువారిలో ఆ వ్యాధి లక్షణాలను గుర్తించడం ఇదే తొలిసారి.  ఫిబ్రవరి 2న కరోనా వైరస్ పుట్టుకకు కేంద్రంగా భావిస్తున్న వుహాన్‌లోని స్థానిక ఆస్పత్రిలో ఆ చిన్నారి జన్మించాడు.  బిడ్డ జన్మించడానికి ముందు తల్లికి జరిపిన పరీక్షల్లో ఆమెకు కరోనా లక్షణాలున్నట్టు తేలింది.

BBC Indian Sportswoman of the Year ను ఎన్నుకోవడానికి ఈ లింక్‌పై క్లిక్ చేయండి

కరోనా వైరస్ తల్లి నుంచి బిడ్డకు సోకుతుందా ?

అయితే ఇప్పటి వరకు తల్లి నుంచి బిడ్డకు ఈ వ్యాధి సోకుతుందా లేదా అన్న విషయంలో స్పష్టత లేదు.  కానీ ఈ కేసు విషయంలో శిశువు గర్భంలో ఉన్న సమయంలోనే ఇన్ఫెక్షన్ సోకి ఉండవచ్చని వైద్య నిపుణులు అంటున్నారు.

ఇకపై  కరోనా వైరస్ తల్లి నుంచి బిడ్డకు సోకే అవకాశాలను కూడా కొట్టి పారేయలేమని  వూహన్ చిల్డ్రన్ హాస్పిటల్  నియో‌నాటల్  మెడిసిన్ విభాగం చీఫ్ ఫిజీషియన్ జెంగ్ లింగ్ కాంగ్  అన్నట్లు  రాయిటర్స్ వార్తా సంస్థ తెలిపింది. అదే సమయంలో బిడ్డ పుట్టిన తర్వాత కరోనా వైరస్ సోకిన తల్లితోనే  ఎక్కువ సమయం గడపటం వల్ల కూడా వైరస్ సోకే అవకాశాలు లేకపోలేదని  కొలంబియా యూనివర్శిటీకి చెందిన మైల్మాన్ స్కూల్ ఆఫ్ పబ్లిక్ హెల్త్  విభాగం పేర్కొంది.

సుమారు 3 కేజీల 250 గ్రాముల బరువున్న ఆ చిన్నారి ఆరోగ్య పరిస్థితి నిలకడగానే ఉందని ,  వైద్యులు అనుక్షణం పర్యవేక్షిస్తున్నట్టు స్థానిక మీడియా షిన్హువా తెలిపింది.

పిల్లలకు ఈ తరహా వైరస్‌లు సోకడం మామూలేనా ?

ఇటీవల కరోనావైరస్‌ను గుర్తించిన తర్వాత చాలా కొద్ది మంది చిన్నారుల్లో మాత్రమే ఈ వ్యాధి లక్షణాలు బయటపడ్డాయి.  గతంలో ప్రపంచాన్ని వణికించిన సార్స్, మెర్స్ వైరస్‌ల లక్షణాలు కూడా పిల్లల్లో అరుదుగానే కనిపించాయి.  ఈ తరహా వైరస్‌లు సాధారణంగా మధ్య వయస్కులు అంటే 49 నుంచి 56 ఏళ్ల వయసు వారిలో కనపిస్తాయని జర్నల్ ఆఫ్ ది అమెరికన్ మెడికల్ అసోసియేషన్ (JAMA) నివేదిక తెలిపింది. చిన్నారుల విషయానికొచ్చేసరికి అత్యంత అరుదుగానే కనిపిస్తాయని స్పష్టం చేసింది.

2016లో మెర్స్ వైరస్  బయట పడ్డ సమయంలో కూడా చిన్నారుల్లో ఆ వైరస్ లక్షణాలు అత్యంత అరుదుగానే కనిపించాయని ద వాల్డ్ జర్నల్ ఆఫ్ క్లినికల్ పీడియాట్రిక్స్ తెలిపింది. అందుకు కారణాలేంటన్నది తెలియలేదని కూడా ఆ నివేదికలో స్పష్టం చేసింది.  సింగపూర్‌లో ఆరు నెలల చిన్నారిలో ఈ వైరస్ లక్షణాలు బయటపడగా, ప్రస్తుతం వుహన్‌కు చెందిన 8 ఏళ్ల చిన్నారిలోనూ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

చైనాలో తొలిసారిగా అప్పుడే పుట్టిన చిన్నారికి కరోనా వైరస్ సోకినట్లు జాతీయ మీడియా వెల్లడించింది. పుట్టిన 30 గంటలకే ఈ వైరస్ లక్షణాలను ఆ చిన్నారిలో వైద్యులు గుర్తించారు.


కంటెంట్: వూహాన్‌లోని ల్యాబ్

కరోనా మొదలైనప్పటి నుంచి ఉన్న ఆరోపణ ఇది.

కానీ ఈ దీన్ని చైనా ఖండిస్తూ వస్తోంది. ఇదొక కుట్ర సిద్ధాంతమని చెబుతోంది.

ల్యాబ్‌లోనే కోవిడ్ పుట్టిందనడానికి ఆధారాలు చాలా తక్కువని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యూహెచ్ఓ) గత మార్చిలో పేర్కొంది.

డబ్ల్యూహెచ్ఓ నిపుణుల బృందం వూహాన్‌లో పర్యటించి ఈ నివేదిక ఇచ్చింది.

అయితే, ల్యాబ్‌లోనే  కోవిడ్ పుట్టిందనే ఆరోపణలను కొట్టి పారేయలేమని అమెరికా ఇప్పుడు భావిస్తోంది.

కోవిడ్-19 మూలాలు కనిపెట్టే ప్రయత్నాలను వేగవంతం చేయాలని అమెరికా అధ్యక్షుడు జో బైడెన్ ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీలను ఆదేశించారు.

కరోనా పుట్టుక మీద తనకు సరైన నివేదికలు అందలేదన్న బైడెన్, దీనిపై పరిశోధనకు ఉత్తర్వులు జారీ చేస్తున్నట్లు వెల్లడించారు.

జంతువుల నుంచి మనుషులకు వ్యాపించిందా లేక ల్యాబ్‌లో జరిగిన ప్రమాదం వల్ల కోవిడ్ పుట్టిందా అనేది తేల్చాలని బైడెన్ ఆదేశించారు.

చాలా ఇంటెలిజెన్స్ నివేదికలు ఈ రెండు అంశాల చుట్టూనే తిరుగుతున్నాయని కానీ ఇందులో దేనికి ఎక్కువ అవకాశముందో మాత్రం తేల్చలేక పోతున్నాయని అధ్యక్షుడు బైడెన్ అభిప్రాయపడ్డారు.

సమగ్రమైన, పారదర్శకమైన దర్యాప్తునకు సహకరించేందుకు ప్రపంచ దేశాలతో కలిసి చైనాపై ఒత్తిడి తెస్తామని కూడా ఆయన వెల్లడించారు.

అయితే అమెరికా అధ్యక్షుడి వ్యాఖ్యలు చైనాకు ఆగ్రహం కలిగించాయి.

వాస్తవాలను, సైన్స్ ఆధారంగా జరిపిన పరిశోధన ఫలితాలను వాషింగ్టన్ నమ్మడం లేదని చైనా విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి ఝావో లిజియన్ విమర్శించారు.

''అమెరికా లక్ష్యం ఇతరుల మీద ఆరోపణలు చేయడం, బురద చల్లడం. ఈ వైఖరితో వారు శాస్త్ర పరిశోధనలను కూడా అవమానిస్తున్నారు. రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం దీనిని వాడుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు.' అని అన్నారు లీజియన్.

ఇంతకీ వూహాన్ ల్యాబ్ సిద్ధాంతం ఏం చెబుతోంది?

కరోనావైరస్ లీకైనట్లు చెబుతున్న వుహాన్ ల్యాబొరేటరీ ఇదే..

కుట్ర సిద్ధాంతం నుంచి కొట్టి పారేయలేని ఊహాగానం వరకు...

ప్రపంచంలో తొలి కరోనా కేసు బయటపడ్డ ప్రదేశంగా వూహాన్ నగరానికి పేరుంది.

చైనాలోని ప్రముఖ పరిశోధనాశాలల్లో ఒకటైన వూహాన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ వైరాలజీలోనే ఈ వైరస్ పుట్టిందని గత ఏడాది నుంచి ఊహాగానాలు సాగుతున్నాయి.

అప్పటి అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్ దీనిని విస్తృతంగా ప్రచారం చేశారు.

వూహాన్‌లో బయో సెక్యురిటీ గురించి తాము ఆందోళన చెందుతున్నట్లు 2020 ఏప్రిల్‌లో అమెరికా అధికారులు పంపిన నివేదికలతో ఈ అనుమానాలకు బీజం పడింది....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

'కోవిడ్-19 చైనాలోని వూహాన్ ల్యాబ్‌లోనే పుట్టింది'


కంటెంట్: వృక్ష సామ్రాజ్యం 13 కోట్ల సంవత్సరాల కిందట నాటకీయ మార్పుకు లోనై.. 3.5 లక్షల రకాల కొత్త జాతులు పుట్టుకొచ్చాయి

ఆయన మాటల్లోనే చెప్తే.. ''అత్యంత కలవరపరిచే ఈ దృగ్విషయం'' తన ప్రధాన శాస్త్రీయ కృషి.. జీవపరిణామ సిద్ధాంతానికే ముప్పుగా పరిణమించింది.

డార్విన్ 1859లో ప్రచురించిన తన పుస్తకం ఆరిజన్ ఆఫ్ స్పెసీస్‌లో.. ప్రకృతి వరణం - అంటే సహజ ఎంపిక ద్వారా జరిగే జీవపరిణామ సిద్ధాంతాన్ని వివరించారు.

''సంరక్షిత జీవికి ప్రయోజనకరమైన.. వారసత్వంగా వచ్చిన చిన్న చిన్న మార్పులను సంరక్షించుకోవటం పెంపొందించుకోవటం ద్వారా మాత్రమే'' ఈ జీవపరిణామం జరుగుతుందని చెప్పారు.

ఒక్క ముక్కలో చెప్పాలంటే.. ఒకేసారి సంభవించే భారీ మార్పుల వల్ల కానీ, అకస్మాత్తుగా వచ్చే విప్లవాత్మక మార్పుల వల్ల కానీ జీవపరిణామం సంభవిస్తుందని ఆయన నమ్మలేదు.

''నూతన జీవుల సృష్టి నిరంతరం కొనసాగుతుందనే విశ్వాసాన్ని, లేదంటే వాటి నిర్మాణంలో ఏదైనా భారీ లేదా ఆకస్మిక మార్పు గానీ జరుగుతుందనే నమ్మకాన్ని ప్రకృతి వరణం నిర్మూలిస్తుంది'' అని ఆయన రాశారు.

కానీ.. ఆ తర్వాత ఆయన చేపట్టిన పరిశోధనలు - ప్రధానంగా వృక్షశాస్త్రం మీద చేసిన అధ్యయనాలు - ఆయన రచించిన అతిగొప్ప సిద్ధాంతాన్ని ప్రశ్నార్థకం చేశాయి. ఇది ఆ తర్వాత ఇరవై ఏళ్ల పాటు.. మరణించే వరకూ డార్విన్‌ను వేధించింది.

పుష్పించే మొక్కలకు సంబంధించిన శిలాజాల లభ్యత గురించి తన ఆలోచనలు, నిరాశల గురించి డార్విన్ విస్తృతంగా రాశాడు

జీవపరిణామ సిద్ధాంతానికే ముప్పు

జీవపరిణామం పెద్ద 'గెంతులతో ముందుకు సాగద'నే డార్విన్ సిద్ధాంతాన్ని.. ఆయన తాజాగా గుర్తించిన అంశాలే ప్రశ్నిస్తున్నపుడు.. కొందరు నమ్మకస్తులైన సహచరులకు ఆ విషయం గురించి రాశారు డార్విన్.

ఈ అంశంపై డార్విన్ 1875 నుంచి 1882లో చనిపోయేవరకూ లేఖల ద్వారా చురుకైన చర్చను కొనసాగించారు. అది.. ఒకటిన్నర శతాబ్దం తర్వాత ఇప్పుడు కూడా జీవశాస్త్రవేత్తలకు స్ఫూర్తినిస్తోంది.

యూరోపియన్ ఆల్ప్స్ పర్వతాల వృక్ష సంపద మీద అధ్యయనం చేసిన ఐర్లండ్ ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త జాన్ బాల్.. పుష్పించే మొక్కల్లో ఆవృతబీజాలు అకస్మాత్తుగా కనిపించటం గురించి రాసిన వ్యాసం చదివిన డార్విన్ దిగ్భ్రాంతికి లోనయ్యారు.

1879 జూలై 22న బ్రిటిష్ వృక్ష పరిశోధన, విద్యా సంస్థ క్యూ గార్డెన్స్ డైరెక్టర్ జోసెఫ్ హుకర్‌కు ఒక లేఖ రాశారు.

''ఇటీవలి భూవిజ్ఞాన కాలంలో ఉన్నతశ్రేణి మొక్కలన్నిటి గురించి మనం ఆలోచిస్తే.. ఈ వేగవంతమైన పరిణామం విసుగుపుట్టించే రహస్యం'' అని...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రఖ్యాత ప్రకృతివాది చార్లెస్ డార్విన్ తన జీవితం చివరి సంవత్సరాలు.. ఓ నిగూఢ రహస్యాన్ని ఛేదించే ప్రయత్నాల్లో గడిపారు.


కంటెంట్: వృక్షాల ప్రాధాన్యం తెలిపే బోర్డులను తాను అలంకరించుకొని నిత్యం పర్యావరణ పరిరక్షణకు పాటుపడుతూ ఉంటారు.

50 ఏళ్లుగా అలుపెరగకుండా విత్తనాలు చల్లుతూ మొక్కలు పెంచేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు.

''ఎక్కడైనా రోడ్డు వెంట కానీ రైతు పొలంలో కానీ ఒక చెట్టుంటే దీన్ని నరకాలి అని ఆలోచించే వాళ్లేగానీ.. చెట్లు నాటాలనే జనం లేరు. చెట్లను కొడితే వర్షాలురావు, పవనాలు కరువైతాయి అనేది గమనించలేక పోతున్నారు. అందుకనే ప్రజల వద్దకు ఈ కార్యక్రమం తీసుకుపోవాలని మొదలుపెట్టినా'' అని ఆయన చెప్తారు.

వేసవిలో విత్తనాలు సేకరించి తొలకరి రాగానే వాటిని ఆయా ప్రాంతాల్లో చల్లేందుకు సిద్ధమవుతారు.

రోడ్డుకు ఇరుపక్కలనే కాకుండా ఏదైనా ఖాళీ స్థలం కనిపించినా, గుట్టలపైనా ఈ వనజీవి విత్తనాలు చల్లి పర్యావరణ సమతుల్యతకు దోహదపడుతూ ఉంటారు.

వనజీవి సేవను గుర్తించి ఎన్నో అవార్డులు వరించాయి. 'యూనివర్సల్ గ్లోబల్ పీస్' గౌరవ డాక్టరేట్ ప్రదానం చేసింది.

ఆయన సామాజిక సేవను గుర్తించి 2017లో పద్మశ్రీతో భారత ప్రభుత్వం గౌరవించింది.

''పద్మశ్రీ పురస్కారం ఇవ్వటం ద్వారా.. నేను మొక్కలు నాటుతుంటే నవ్వినవాళ్లకి నాణ్యమైన సందేశం అందించింది మన భారత ప్రభత్వం. వాళ్ళు నవ్వకుండా నమస్తే పెడుతున్నారు. 'ఈయన ఇందిరాగాంధీనా, రాజీవ్‌గాంధీనా ఊరు ఊరు తిరిగి మొక్కలు నాటుతున్నాడు' అని నవ్విండ్రు. 'రోడ్లెమ్మటి ఏస్తే ఈయనకు ఏమొస్తది అసలు బుర్ర పనిచేస్తలేదు' అని అన్నారు'' అని తను ఎదుర్కొన్న పరిస్థితులను వివరించారు రామయ్య.

ఆయన దాదాపు 120 రకాల మొక్కల చరిత్రను తేలిగ్గా చెప్పగలరు.

తాజాగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఆరో తరగతిలో వనజీవి గురించి పాఠ్యాంశంలో చేర్చింది.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్.. నా గురించి పిల్లలకి పాఠ్యంశంగా పెట్టటం సంతోషంగా ఉందని స్పందించారాయన.

కెన్యాకి చెందిన వంగాయి మాతాయిని స్ఫూర్తిగా తీసుకుని మూడు కోట్ల మొక్కలు నాటాలని లక్ష్యం పెట్టుకున్నారు.

''అందరూ ఎన్నో తరగతులు చదివితే ఇప్పుడు నేను 70వ తరగతి చదువుతున్నా.. ప్రతి సంవత్సరం ఒక తరగతే నాకు, జీవితమే ఒక పాఠశాల'' అని చెప్తారు.

రిపోర్టర్: రాజేష్ పెదమళ్ల

షూట్: సతీశ్

ప్రొడ్యూసర్ అండ్ ఎడిట్: సంగీతం ప్రభాకర్

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

తెలంగాణకు చెందిన దరిపల్లి రామయ్య.. కోటి మొక్కలు నాటడంతో వనజీవి రామయ్యగా మారిపోయారు.


కంటెంట్: వృత్తిరీత్యా ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో రాజనీతి శాస్త్ర అధ్యాపకులు అయిన కోదండరాం పౌరహక్కుల నేతగాను మానవ హక్కుల పరిరక్షణ కోసం పోరాడారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ సివిల్ లిబర్టీస్ కమిటీ (ఏపీసీఎల్‌సీ) రాష్ట్ర జాయింట్ సెక్రటరీగా, హైదరాబాద్ జనరల్ సెక్రటరీగా పౌరహక్కుల ఉద్యమంలోనూ కోదండరాం పని చేశారు. ఆహార భద్రత చట్టం కేసు విషయంలో సుప్రీంకోర్టు కమిషనర్‌కు సలహాదారుగా సేవలు అందించారు.

1996 నుంచే తెలంగాణ సమస్యలపై అనేక సెమినార్లు నిర్వహించారు. ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ స్థాపించిన తెలంగాణ విద్య వంతుల వేదిక (టీవీవీ)కు 2004 లో రాష్ట్ర అధ్యక్షుడుగా ఎన్నికయ్యారు.

తెలంగాణ జేఏసీ కన్వీనర్‌గా

2009 డిసెంబర్ 24న తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటుపై యూపీఏ ప్రభుత్వం చేసిన ప్రకటన తర్వాత తెలంగాణ జాయింట్ యాక్షన్ కమిటీ (టీజాక్) ఏర్పాటైంది. దీనికి కోదండరాం కన్వీనర్‌గా వ్యవహరించారు. తెలంగాణ ఉద్యమాన్ని పల్లెపల్లెకు తీసుకెళ్ళడంలో, సబ్బండ వర్ణాలను తెలంగాణ ఉద్యమంలో పాల్గొనేలా చేయడంలో తన వంతు పాత్ర పోషించారు.

టీజాక్ ఆధ్వర్యంలో తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు కోసం మిలియన్ మార్చ్, సాగరహారం, సడక్ బంద్‌లకు పిలుపునిచ్చారు. రాజకీయపార్టీలు తెలంగాణకు మద్దతిచ్చేలా ఒత్తిడి తీసుకొచ్చారు.

రాజకీయ పార్టీ ఏర్పాటు

తెలంగాణ ఏర్పాటు తర్వాత టీజాక్‌ను కొనసాగిస్తూనే తెలంగాణ పునర్‌నిర్మాణానికి టీజాక్ కృషి చేస్తుందని ప్రకటించారు. భౌగోళికంగా తెలంగాణ మాత్రమే సాధించుకున్నామని సామాజిక తెలంగాణ కోసం పోరాడాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు.

టీజాక్‌ను ఇటీవల తెలంగాణ జనసమితి పేరుతో రాజకీయ పార్టీ‌గా మార్చిన  కోదండరాం కాంగ్రెస్, టీడీపీ, సీపీఐతో కలిసి ప్రజాకూటమిగా ఎన్నికల బరిలో దిగారు.

కోదండరాం ఎన్నికల్లో పోటీకి దిగనప్పటికీ ప్రజాకూటమి తరఫున తన పార్టీ నుంచి 8 మంది అభ్యర్థులను నిలబెట్టారు.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

తెలంగాణ మలిదశ ఉద్యమంలో ప్రధానపాత్ర పోషించిన వ్యక్తుల్లో  ప్రొఫెసర్ కోదండరాం ఒకరు. తెలంగాణ జాయింట్ యాక్షన్ కమిటీ.. జేఏసీ కన్వీనర్‌గా ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఏర్పాటు కోసం సాగిన ఉద్యమంలో ఆయన పాల్గొన్నారు.