కంటెంట్: భారతదేశంలో ఒక్క ఏప్రిల్ నెలలోనే 12.2 కోట్ల మంది నిరుద్యోగులుగా మారారు.

అయితే.. లాక్‌డౌన్ తర్వాత జీవితాలు ఎలా ఉంటాయనే అంశంపై ప్రపంచ దేశాలు దృష్టిసారించాయి. ఈ నేపథ్యంలో మనం ఎలా, ఎక్కడ, ఎప్పుడు పనిచేస్తామనే విషయాల్లో కొత్త ఆలోచనలు పుట్టుకొస్తున్నాయి.

‘‘జనం ఎలా కలవాలి, ఉమ్మడిగా ఎలా పనిచేయాలి అనే దాని గురించి కొత్త అవగాహనలు వెల్లువెత్తుతాయి’’ అని హెన్లీ బిజినెస్ స్కూల్ లెక్చరర్ డాక్టర్ మిరియం మారా పేర్కొన్నారు.

‘‘ఇప్పటికే.. మళ్లీ పనుల్లోకి వెళ్లటమంటే.. ఎన్ని గంటలు పనిచేయాలి, ఎంత ఉత్పత్తి చేయాలి, శ్రమను ఎలా క్రోడీకరించాలి అనే వాటిపై పునరాలోచనలు చేయటం మనం చూస్తున్నాం’’ అని ఆమె చెప్పారు.

భవిష్యత్తులో వారంలో పనిచేసే సమయం మరింత తగ్గుతుందని, కార్మిక మార్కెట్ మరింత సరళంగా ఉంటుందని న్యూజీలాండ్, కెనడా, ఫిన్‌లాండ్‌లు సూచించాయి.

మనం పనిచేసే తీరును మార్చటం వల్ల ఉత్పాదకత పెరగవచ్చు. ఉద్యోగుల తొలగింపును నివారించవచ్చు. ఎక్కువ సమయం మిగలటం వల్ల దానిని మన ఆరోగ్యానికి, సంక్షేమానికి, విశ్రాంతికి వెచ్చించవచ్చు.

కానీ.. లెక్కకు మిక్కిలి కంపెనీలు ఎన్నడూ చూడని ఆర్థిక విపత్తును ఎదుర్కొంటున్న ప్రస్తుత సమయంలో ప్రయోగాలు చేయటం ప్రమాదకరమనే హెచ్చరికలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి.

తక్కువగా పనిచేయటం

మనం ఎలా పనిచేస్తామనే దానిని పునర్నిర్వచించాలనుకుంటే.. అసలు మనం నిజంగా ఎంత సేపు పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉంటుందనేది నిర్ధారించుకోవటంతో మొదలుపెట్టాలేమో.

డాక్టర్ మారా గత ఏడాదంతా.. బ్రిటన్‌లో వారానికి నాలుగు రోజులే పని దినాలు అమలు చేస్తున్న 250 కంపెనీల నుంచి సేకరించిన సమాచారాన్ని అధ్యయనం చేశారు.

‘‘ఈ నాలుగు పని దినాల వారం పూర్తి వేతనంతోనే ఉండాలి. లేదంటే అది పార్ట్ టైమ్ పని అవుతుంది’’ అంటారామె.

దీనివల్ల ఉత్పాదకత పెరగటంతో పాటు.. సిబ్బంది శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యం పెరగటం వల్ల ఆ కంపెనీలకు 10,400 కోట్ల పౌండ్లు ఆదా అయ్యాయని ఆమె గుర్తించారు.

కానీ.. వారంలో పని దినాలు తగ్గించటం వల్ల కంపెనీలకు ఎక్కువ ఖర్చవుతుందని ఇంకొందరు వాదిస్తున్నారు.

‘‘తక్కువ పని చేయటం ద్వారా ఎక్కువ ప్రయోజనం పొందవచ్చుననేది నెరవేరని కల. అందుకు చాలా ఆధారాలున్నాయి’’ అని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ లండన్‌కు చెందిన ఎకనమిక్స్ ప్రొఫెసర్ డేనియల్ హామర్మెష్ పేర్కొన్నారు.

అలాగే ఇప్పటికే అప్పుడప్పుడూ, కాలనుగుణంగా పనులు చేసే వారికి కూడా.. వారంలో పని దినాలను తగ్గించటం వల్ల ఉపయోగం ఉండకపోవచ్చు.

‘‘నేను పాఠాలు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కరోనావైరస్ వ్యాప్తితో కోట్లాది మంది వృత్తి జీవితాల్లో భారీ మార్పులు వచ్చాయి. రిమోట్‌గా పనిచేయటం పెరిగింది. బలవంతపు సెలవులు పెరిగాయి. ఉద్యోగాలు కూడా పోయాయి.


కంటెంట్: భారతదేశంలో కరోనావైరస్ లాక్‌డౌన్ మార్చి 25న మొదలైంది. ఇది దేశంలో భారీ కల్లోలం సృష్టించింది. షాపులు, దుకాణాలు మూతపడ్డాయి. కూలీలు గ్రామాల్లోని తమ ఇళ్లకు వెళ్లారు.

కానీ కొంత మంది పని చేస్తూనే ఉన్నారు. నెటిజన్లకు గాలం వేసి డబ్బులు దండుకోవటానికి, నకిలీ సేవా సంస్థలకు విరాళాలు ఇచ్చేలా చేయటానికి, హ్యాండ్ శానిటైజర్ వంటి కొరత ఉన్న వస్తువులను నమ్మలేని ధరలకు అమ్మజూపుతూ వాటిని క్లిక్ చేయించటానికి ప్రణాళికలు పన్నుతున్నారు.

ఇటువంటి ఆన్‌లైన్ ఆఫర్ల గురించి పోలసులు, వినయోగదారుల సంస్థలు చాలా హెచ్చరికలు జారీచేశాయి. కానీ.. అత్యంత సాధారణమైన కొన్ని ఉదంతాలను చూస్తే.. ఇటువంటి ఒత్తిడిలో జనాన్ని మోసం చేస్తున్న తీరు నుంచి కొన్ని పాఠాలు నేర్చుకోవచ్చు.

సైబర్ నేరగాళ్లు ఎప్పుడూ ప్రపంచ సంఘటనలను వలలుగా వాడుకుంటారని నిపుణులు చెప్తారు. కానీ కరోనావైరస్ విషయంలో ఈ దాడుల తీవ్రత ఆందోళనకర స్థాయిలో ఉంది.

‘‘ఈ దాడుల తీవ్రత, మాల్వేర్ సంఖ్య, సృజనాత్మకత స్థాయి, ఏమాత్రం సానుభూతి లేకపోవటం.. ఇవన్నీ ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. నకిలీ వ్యాక్సిన్లు, బోగస్ చికిత్సలను వ్యాప్తిచేయటం మనుషుల జీవితాల మీద ప్రత్యక్షంగా ప్రభావం చూపగలవు. తప్పుడు సమాచారాన్ని వ్యాపింపచేయటం కూడా సమాజపు ఐక్యతను దెబ్బతీయగలదు’’ అని సైబర్ దాడుల విశ్లేషణ సంస్థ సైఫర్మా వ్యవస్థాపకుడు కుమార్ రితేష్ బీబీసీతో చెప్పారు.

స్వచ్ఛంద సంస్థలు

ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ కార్యాలయం కింద ఏర్పాటు చేసిన కరోనావైరస్ సహాయ నిధికి డబ్బులు పంపించాలని తాను ప్రయత్నిస్తున్న క్రమంలో.. ఒక బూటకపు మొబైల్ పేమెంట్ అడ్రస్ వల్ల తాను మోసపోయానని ఒక బాధితురాలు తెలిపారు. ఆమె తన పేరు వెల్లడించటానికి ఇష్టపడలేదు.

ఆ విరాళం పంపించిన ఆన్‌లైన్ అడ్రస్.. స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాలో - pmcares@sbi అనే బ్యాంకు ఖాతాకు లింకై ఉంది.

ఈ కుంభకోణాల విస్ఫోటనంలో ఒకే రకమైన ఖాతా వివరాలు – లేదంటే విశ్వసనీయంగా కనిపించే ఖాతా వివరాలు జనానికి అందాయి. అందులో.. pmcares@pnb, pmcares@hdfcbank, pmcare@yesbank, pmcare@ybl, pmcares@icici వంటివి ఉన్నాయి.

ఈ నేపథ్యంలో ఇండియన్ కంప్యూటర్ ఎమర్జెన్సీ రెస్పాన్స్ టీమ్, స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, పోలీసులు.. ప్రజలను హెచ్చరిస్తూ సూచనలు జారీచేశారు.

ఇక వివిధ రకాల రుణాల తిరిగి చెల్లింపుల మీద ప్రభుత్వం విధించిన మూడు నెలల మారటోరియంను కూడా మోసగాళ్లు లక్ష్యంగా చేసుకున్నారు.

మారటోరియం విషయంలో సాయం చేస్తామంటూ అందుకు అవసరమైన...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కరోనావైరస్ లాక్‌డౌన్ వల్ల దెబ్బతిన్న వారికి సాయం చేయటానికి ప్రయత్నిస్తున్న చాలా మంది ఇంటర్నెట్ మోసాలకు గురయ్యారు.


కంటెంట్: భారతదేశంలో కుటుంబ సంబంధాలు బలంగా ఉంటాయి

ఆ కుటుంబం పెద్దగా మారలేదని ఇటీవల జరిగిన ఒక అధ్యయనం చెబుతోంది. ఉదాహరణకు ఆర్థికవృద్ధి, పట్టణీకరణ, విద్య, సాంస్కృతిక మార్పుల వల్ల ఉమ్మడి కుటుంబం వ్యవస్థ మెల్లగా విచ్ఛిన్నం అవుతోందని చాలామంది నిపుణులు భావించారు.

కానీ, జనాభా శాస్త్రవేత్త, కోర్నెల్ యూనివర్సిటీ విజిటింగ్ ఫెలో ఎటిన్నె బ్రెటన్ అధ్యయనం దీనికి పూర్తి భిన్నంగా కనిపించింది.

భారత్‌లో ఆధునికీకరణ, కుటుంబ మార్పుల మధ్య ఉన్న బంధంపై ఆయన అధ్యయనం చేశారు. అందరూ ఊహించిన దానికి విరుద్ధంగా భారత్‌లో చిన్న కుటుంబాలు తక్కువ స్థాయిలోనే పెరిగాయని చెప్పారు.

20వ శతాబ్దం ప్రారంభం నుంచి భారత్‌లోని సగటు కుటుంబం పరిమాణం గణనీయంగా తగ్గినట్లు ఆధారాలు కూడా లేవు. దేశంలో పెళ్లి సార్వజనీనం. విడాకుల రేటు చాలా తక్కువగా ఉంటుంది.

కొందరు వయోజనులు పెళ్లి చేసుకోకుండా ఉండిపోవటం, పిల్లలు లేకపోవటం వంటి కారణాలతో ఏక వ్యక్తి కుటుంబాలూ ఉన్నాయి. ఉమ్మడి కుటుంబాలు కొనసాగే పరిస్థితులు ఇంకా బలంగానే ఉన్నాయి.

‘‘కుటుంబ మార్పు అనే అంశంపై అవగాహనను భారత్ తీవ్రంగా సవాల్ చేస్తోంది’’ అని డాక్టర్ బ్రెటన్ నాతో చెప్పారు.

ఆయన తాజా అధ్యయనంలో పెళ్లైన కొడుకులతో జీవించే తల్లిదండ్రులు అంశాన్ని పరిశీలించారు. భారతదేశంలో పెళ్లైన మహిళ.. తన భర్త నిర్ణయాన్ని ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంది కానీ.. తానుగా వేరే కుటుంబాన్ని ఏర్పాటు చేయటం అరుదు.

భారత్‌లో ఒక చిన్న కుటుంబం అనేది సాధారణంగా తండ్రి మరణానికి ముందు ఒక కొడుకు సొంత ఇంటిని ఏర్పాటు చేసుకున్నప్పుడు జరుగుతుంది. తల్లిదండ్రుల్లో ఒకరు చనిపోయాక.. సాధారణంగా తండ్రి చనిపోయాక..ఆ కొడుకు అంతకు ముందు తను చిన్న కుటుంబంలో ఉన్నా, వితంతువైన తల్లిని బాగా చూసుకోవాలని అనుకుంటాడు.

నేషనల్ శాంపిల్ సర్వే (ఎన్ఎస్ఎస్) అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రపంచంలోని పురాతన కుటుంబాల శాంపిల్ సర్వే గణాంకాల ప్రకారం దేశంలో 65 ఏళ్లు, అంతకు పైబడినవారిలో 50 శాతం మంది వివాహితులని, వీరిలో దాదాపు 45 శాతం మంది, ప్రధానంగా మహిళలు వితంతువులని తేలింది. అత్యధికంగా 80 శాతం మంది వితంతువులు, భార్య చనిపోయిన వృద్ధులు తమ పిల్లలతో కలిసి జీవిస్తున్నారని తేలింది.

కానీ, పిల్లలు లేకుండా, లేదా ఇంకా పెళ్లి కాని పిల్లలతో కలిసి 40 శాతం వృద్ధ జంటలు మాత్రమే జీవిస్తున్నట్లు ఈ సర్వేలో బయటపడింది. ఇది నెమ్మదిగా అంటే 25 ఏళ్లలో ఆరు శాతమే పెరిగింది.

భారతదేశంలో చిన్న కుటుంబాలు పెద్దగా పెరగలేదని...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

‘‘భారతీయ కుటుంబం అనేది ఒక తెగ.. అది కుటుంబ సభ్యులకు రక్షణనిస్తుంది. గుర్తింపునిస్తుంది. శూన్యత నుంచి కాపాడుతుంది’’ అని ప్రఖ్యాత రచయిత వి.ఎస్. నయిపాల్ వర్ణించారు.


కంటెంట్: భారతదేశంలో కూడా సామాజిక దూరం పాటించమని చెబుతూ కనీసం మనిషికి మనిషికి మధ్య ఒక మీటర్ దూరం పాటించమని సూచిస్తున్నారు. ప్రధాని మోదీ దేశ ప్రజలకిచ్చిన సందేశంలో సామాజిక దూరం ఆవశ్యకతని గుర్తు చేశారు.

“కరోనావైరస్‌ని నియంత్రించాలంటే సామాజిక దూరం పాటిస్తూ వ్యాప్తి చెందే అవకాశాన్ని తగ్గించేలా చూడటమొక్కటే మార్గం" అని మోదీ అన్నారు.

లక్షలాది మంది ప్రజలు మోదీ సలహాలను పాటిస్తున్నప్పటికీ సామాజిక దూరం పాటించే విషయంలో దేశంలో వ్యతిరేకత కనిపిస్తోందా అనే విషయం ప్రశ్నగానే ఉంది.

కొన్ని సార్లు వలస కార్మికులు వారి ఇళ్లకు వెళ్లాలనే ఉద్దేశంతో నిస్సహాయ స్థితిలో సామాజిక దూరం పాటించాలనే నియమాన్ని ఉల్లంఘించి బస్సు స్టేషన్ల దగ్గర, రైల్వే స్టేషన్ల దగ్గర గుమిగూడారు.

దిల్లీలో వాటర్ టాంకర్ దగ్గర గుమిగూడిన ప్రజలు

భారత దేశం గత నెల రోజుల నుంచి లాక్ డౌన్‌లో ఉంది. లక్షలాది మంది వలస కార్మికులకు పని లేదు. దీంతో, రవాణా సేవలు పునరుద్ధరిస్తారనే వదంతులు వచ్చినప్పుడల్లా వీరంతా స్వస్థలాలకు వెళ్లడానికి బస్సు స్టేషన్ల దగ్గర గుమిగూడారు.

భారత్ 130 కోట్ల జనాభాతో సగటున చదరపు అడుగుకి 464  జనసాంద్రత గత దేశం.  అత్యధిక జనాభా కలిగిన చైనాలో ప్రతి చదరపు అడుగుకి జన సాంద్రత 153 ఉండగా యూఎస్‌లో అది 36.

భారతదేశంలో ప్రతి కుటుంబంలో సగటున ఐదుగురు సభ్యులు ఉంటారు. అందులో 40 శాతం గృహాలలో కేవలం ఒకటే గది ఉంటుంది.

"ఒకే గదిలో ఐదు నుంచి ఆరుగురు కుటుంబ సభ్యులు నివసించే దేశంలో సామాజిక దూరం పాటించగలగడం కూడా ఒక అదృష్టంగానే చెప్పవచ్చు" అని కాన్పూర్ సీఎస్‌జేఎం యూనివర్సిటీలో సోషియాలజీలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ కిరణ్ లాంబా ఝా చెప్పారు.

"విశాలమైన ఇల్లు ఉన్నప్పుడే సామాజిక దూరం పాటించడానికి వీలవుతుందని" అన్నారు.

 నిస్సహాయత, అధిక జనాభా వలన సామాజిక దూరం పాటించలేకపోవడాన్ని అంగీకరించవచ్చు.  కానీ, గత నెలలో దేశంలో చోటు చేసుకున్న కొన్ని సంఘటనలు అసలు ప్రజలు సామాజిక దూరం అంటే ఏమిటో సరిగ్గా అర్ధం చేసుకున్నారా అనే ప్రశ్నని మిగిల్చాయి.

కర్ఫ్యూ రోజు వీధుల్లోకొచ్చి గంట కొట్టిన ప్రజలు

ఉదాహరణకి లాక్ డౌన్ మొదలవ్వడానికి సరిగ్గా రెండు రోజుల ముందు మోదీ దేశ వ్యాప్త జనతా కర్ఫ్యూ కి పిలుపు నిచ్చారు. కరోనా వైరస్ కి మందు లేనందున ఇంటిలోపల ఉండటం ఒక్కటే మార్గమని సూచించారు.

అయితే, దీంతో పాటు, ప్రజలకి అత్యవసర సేవలు అందిస్తున్న, డాక్టర్లు, నర్సులు, ఇతర ఫ్రంట్ లైన్ సిబ్బందికి కృతజ్ఞతలు చెప్పేందుకు ప్రజలని అదే రోజు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కరోనావైరస్ వ్యాప్తిని అరికట్టాలంటే సామాజిక దూరం పాటించి తీరాల్సిందేనని ప్రభుత్వాలు, వైద్య నిపుణులు పదే పదే చెబుతున్నారు.


కంటెంట్: భారతదేశంలో క్యాన్సర్ రేటు ఆర్థికంగా ముందంజలో ఉన్న అమెరికా కన్నా తక్కువగా ఉంది.

భారత్‌లో ఏటా లక్ష మందికి 100 కేసులు నమోదు అవుతుండగా, అమెరికాలో 300 కేసులు నమోదవుతున్నాయి.

భారతదేశపు జనాభాలో యువతే ఎక్కువగా ఉంది. ప్రజలు వయసు మీరే కొద్దీ క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాలు పెరుగుతాయి.

కానీ బతికే అవకాశాలు మాత్రం తక్కువ. క్యాన్సర్ బాధితుల్లో మూడింట ఒక వంతుకు మించి ఐదేళ్లకన్నా ఎక్కువ కాలం జీవించడం లేదు.

'ద లాన్‌సెట్ ఆంకాలజీ'లో ప్రచురించిన పరిశోధనా వివరాల ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా క్యాన్సర్ బాధితుల్లో మహిళలకన్నా పురుషులు 25 శాతం ఎక్కువ.

భారతదేశంలో మాత్రం ఈ ధోరణి భిన్నంగా ఉంది.

అయితే మన దేశంలో క్యాన్సర్ వల్ల చనిపోతున్న వారిలో స్త్రీలకన్నా పురుషులే ఎక్కువ.

దీనికి కారణం మహిళలకు వచ్చే క్యాన్సర్‌లలో 70 శాతం రొమ్ము, గర్భాశయ ముఖద్వార, అండాశయ క్యాన్సర్‌లు.

వీటికి చికిత్స చేస్తే వారు బతికే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.

దీనికి భిన్నంగా పురుషులు ఎక్కువగా ఊపిరితిత్తులు, నోటి క్యాన్సర్‌తో బాధ పడుతున్నారు. ఇవి రెండూ పొగ తాగడం, పొగాకు నమలడం వల్ల వచ్చేవి. ఈ క్యాన్సర్లు వస్తే.. జీవించే అవకాశాలు చాలా తక్కువ.

దేశంలోని మొత్తం మహిళా క్యాన్సర్ బాధితుల్లో 70 శాతం మంది బ్రెస్ట్, ఒవేరియన్, సర్వైకల్, యుటెరిన్ క్యాన్సర్ బాధితులే

ప్రస్తుతం భారతదేశంలో మహిళల్లో చాలా ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది రొమ్ము క్యాన్సర్. మొత్తం కేసుల్లో 27 శాతం ఈ కేసులే.

గత ఆరేళ్లలో ఈ క్యాన్సర్ కేసుల సంఖ్య చాలా ఎక్కువైందని ఆంకాలజిస్టులు చెబుతున్నారు.

భారతదేశంలో 45-50 ఏళ్ల మధ్య వారికి ఎక్కువగా బ్రెస్ట్, ఒవేరియన్ క్యాన్సర్ వస్తుండగా.. ఎక్కువ ఆదాయం కలిగిన దేశాలలో ఈ వయసు సుమారు 60 ఏళ్లుగా ఉంది. జెనెటిక్, పర్యావరణ అంశాలే దీనికి కారణమై ఉండవచ్చు.

కొన్నిసార్లు క్యాన్సర్ జన్యుసంబంధమైన కారణాల వల్ల వస్తుంది. బీఆర్‌ఏసీ1 మరియు బీఆర్‌ఏసీ2 జీన్స్ మహిళల్లో బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాలను నాలుగు నుంచి ఎనిమిది రెట్లు పెంచుతాయని గుర్తించారు.

కొన్ని కుటుంబాలలో చాలా మంది బంధువులకు బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ ఉండడం గమనించవచ్చు. అయితే ఇది ప్రాంతాలను బట్టి కూడా మారవచ్చు.

ఉదాహరణకు, దేశ రాజధాని దిల్లీలో బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ కేసులు ఎక్కువ. అయితే ఆంకాలజిస్టులు దీనికి సరైన వివరణ ఇవ్వలేకపోతున్నారు. క్యాన్సర్‌పై పెరిగిన అవగాహన, వైద్య పరీక్షలు పెరగడం దీనికి కారణం కావచ్చని వారి అంచనా.

భారతదేశం,...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

క్యాన్సర్ విషయానికి వస్తే ఆంకాలజిస్టులకు భారతదేశం ఒక పజిల్‌లా కనిపిస్తోంది.


కంటెంట్: భారతదేశంలో గడిచిన వారం రోజులుగా రోజుకు 75,000 కేసులు నమోదవుతున్నాయి

ప్రధానంగా ఐదు రాష్ట్రాలలో కేసుల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉన్నట్లు గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. ఆర్ధిక వ్యవస్థను గాడిన పెట్టేందుకు లాక్‌డౌన్ నిబంధనలను క్రమక్రమంగా ఎత్తివేస్తుండటంతో కేసుల సంఖ్య కూడా క్రమంగా పెరుగుతోందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. గడచిన వారంరోజులుగా దేశవ్యాప్తంగా రోజుకు 75,000 కేసులు నమోదవుతున్నాయి.

ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, కర్నాటక, మహారాష్ట్ర, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లోనే 60% పైగా కేసులు నమోదయ్యాయి. ఆదివారంనాడు దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో రికార్డు స్థాయిలో 3,200 కేసులు నమోదయ్యాయి. గత రెండు నెలల్లో ఇక్కడ ఇవే అత్యధిక కేసులు.

ప్రస్తుతం భారతదేశంలో నమోదవుతున్న రోజువారీ కేసుల సంఖ్య మిగతా ప్రపంచ దేశాలకంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంది

పల్లెలకూ పాకుతున్న వైరస్

గ్రామీణ ప్రాంతాలకు కూడా వైరస్ వ్యాప్తి చెందుతుండటంతో అక్కడ కేసుల సంఖ్య వేగంగా పెరిగే అవకాశం కనిపిస్తోంది. సుదూరంగా ఉండే అండమాన్ దీవుల్లోని గ్రేటర్ అండమానీస్ తెగలోని 10మందికి కూడా వైరస్ సోకింది. టెస్టుల సంఖ్య పెంచడం వల్ల కూడా కేసుల సంఖ్య పెరుగుతోందని ఒక అంచనా. దేశవ్యాప్తంగా రోజుకు దాదాపు 10 లక్షల వరకు టెస్టులు జరుగుతున్నాయి.

ప్రస్తుతానికి మరణాల రేటు తక్కువగానే ఉన్నప్పటికీ, దేశవ్యాప్తంగా రోజుకు 1,000 మంది చనిపోతున్నట్లు రిపోర్టులు చెబుతున్నాయి. మార్చి నెలలో లాక్‌డౌన్ కారణంగా కేవలం వందల్లోనే కేసులు నమోదుకాగా,  ఆగస్టు నెల వచ్చే సరికి 20లక్షల కేసులతో ఇండియా ప్రపంచంలోనే మూడో స్థానానికి చేరుకుంది.

లాక్‌డౌన్ నిబంధనలు సడలించడం మొదలు పెట్టిన జూన్ నెల నుంచి కేసులు సంఖ్య క్రమంగా పెరుగుతూ వస్తోంది.

కోవిడ్-19 కారణంగా విధించిన లాక్‌డౌన్‌తో భారత ఆర్ధిక వ్యవస్థ వేగంగా క్షీణిస్తోంది. ఈయేడాది మార్చి నుంచి జూన్ వరకు సాగిన త్రైమాసికంలో భారత వృద్ధిరేటు 23.9శాతం పడిపోయినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. 1996 తర్వాత వృద్ధిరేటులో ఇదే అతి పెద్ద పతనం.

కరోనావైరస్ గురించి మీరు తెలుసుకోవాల్సింది ఏంటి?

కరోనావైరస్ హెల్ప్‌లైన్ నంబర్లు: కేంద్ర ప్రభుత్వం - 01123978046, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ - 104. మానసిక సమస్యల, ఆందోళనల పరిష్కారానికి హెల్ప్‌లైన్ నంబర్ 08046110007

ఇవి కూడా చదవండి:

         ( బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

గడచిన 24 గంటల్లో 90,000 కేసులు నమోదు కావడంతో ప్రపంచంలో అత్యధిక కేసుల్లో రెండోస్థానంలో ఉన్న బ్రెజిల్‌ను భారత్ దాటేసింది. భారతదేశ వ్యాప్తంగా ప్రస్తుతం 4,204,613 కేసులు నమోదు కాగా, 71,642 మంది మరణించారు. అత్యధిక మరణాలలో భారత్ మూడో స్థానంలో ఉంది.


కంటెంట్: భారతదేశంలో తొలిసారి తెలంగాణలో ప్రారంభమైన 'షీ టీమ్స్' పోలీస్ విభాగం ఇటీవలే మూడేళ్లు పూర్తిచేసుకుంది.

మహిళల భద్రత, రక్షణ చర్యలకోసమే ఏర్పాటైన ఈ బృందం పనితీరు, సవాళ్లు, లక్ష్యాలు వంటి వాటిపై బీబీసీ న్యూస్ తెలుగు ప్రతినిధి బళ్ల సతీశ్‌తో స్వాతి లక్రా ఫేస్‌బుక్ లైవ్‌లో మాట్లాడారు.

ఫాలోవర్స్ అడిగిన ప్రశ్నలకు, సందేహాలకు సమాధానాలిచ్చారు.

సంఘటన జరుగుతున్నప్పుడే రెడ్ హ్యాండెడ్‌గా పట్టుకోవడం... దాన్ని వీడియో రికార్డ్ చేసి, నిందితులను కోర్టుముందు హాజరు పరచడం... ఇదే షీ టీమ్స్ ప్రథమ కర్తవ్యమని ఆమె వెల్లడించారు.

దీనికోసం తమ బృందంలో అందరిదగ్గరా సీసీ కెమెరాలున్నాయని, వాటి సాయంతో నేరాలను రికార్డ్ చేస్తామని చెప్పారు.

నేరాలను అదుపు చేయడానికి సాంకేతికను పూర్తి స్థాయిలో ఉపయోగించుకుంటున్నామన్నారు. కేవలం బహిరంగ ప్రదేశాల్లోనే కాదు, సోషల్ మీడియాలో వేధింపులపై కూడా ఈ షీ టీమ్స్ చర్యలు తీసుకుంటుందని తెలిపారు.

షీ టీమ్స్ ఏర్పాటు తర్వాత 20 శాతం వరకూ నేరాల్లో తగ్గుదల కనిపించిందని, సీసీ కెమెరాల ద్వారా చాలా వరకూ నేరాలను అరికట్టగలుగుతున్నామని ఆమె వెల్లడించారు.

షీ టీమ్స్ పోలీసు వ్యవస్థలోని ఓ ప్రత్యేక విభాగమైనప్పటికీ అందరితో సమన్వయం చేసుకుని పనిచేస్తామని స్వాతి లక్రా అన్నారు.

తమపై జరుగుతున్న వేధింపులపై మహిళలు ధైర్యంగా ముందుకు వచ్చి ఫిర్యాదు చేయగలిగే పరిస్థితి వస్తే మేం మరింత కఠినంగా వ్యవహరిస్తామని ఆమె స్పష్టం చేశారు. పిల్లలపై జరిగే వేధింపులపై కూడా పోస్కో చట్టం ఉపయోగించి చర్యలు తీసుకోగలుగుతామని ఆమె తెలిపారు.

శిక్షించడం తమ లక్ష్యం కాదని, నిందితుల్లో మార్పు తీసుకురావడంపైనే తాము ఎక్కువగా దృష్టి పెడుతున్నామని చెప్పారు. దీనికోసం నిందితుల కుటుంబ సభ్యులను కూడా పిలిపించి అందరికీ నిపుణులతో కౌన్సెలింగ్ ఏర్పాటు చేస్తున్నామని వెల్లడించారు.

కాలేజీలకు కూడా వెళ్లి విద్యార్థుల్లో మహిళల భద్రతపై అవగాహన కల్పిస్తున్నామని స్వాతి లక్రా చెప్పారు.

సోషల్ మీడియాలో వేధింపులకు పాల్పడేవారు విదేశాల్లో ఉన్నా పట్టుకోవడం కొద్దిగా ఆలస్యం కావచ్చేమో కానీ కచ్చితంగా చర్యలు తీసుకుంటామని ఆమె స్పష్టం చేశారు.

"ఈ మూడేళ్లలో ఎన్నో కేసులు చూశాం. ఏది ప్రత్యేకం, ఏది ముఖ్యం అంటే... అన్నీ ముఖ్యమే, ప్రతి కేసూ ప్రత్యేకమే. బాధితుల కోణంలోనుంచి చూస్తే ఇది అర్థమవుతుంది.

మహిళగా తోటి మహిళల భద్రత, రక్షణ కోసం పనిచేయడం ఎంతో తృప్తినిస్తోంది" అని స్వాతి లక్రా అన్నారు.

ఇబ్బంది ఎదురైనా లేదా ఏదైనా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

వేధింపులు ఎదుర్కొంటున్న మహిళలు ఫిర్యాదులు చేయడానికి ముందుకు వస్తే అవసరమైతే పీడీ చట్టం ప్రయోగించైనా సరే కఠిన శిక్షలు పడేలా చేస్తామంటున్నారు షీ టీమ్స్ చీఫ్, అదనపు పోలీస్ కమిషనర్ స్వాతి లక్రా.


కంటెంట్: భారతదేశంలో నమోదైన కోవిడ్ కేసుల సంఖ్య 67 లక్షలకు చేరుకుంది. చనిపోయిన వారి సంఖ్య దాదాపు లక్షకుపైనే ఉంది. ప్రపంచంలో అత్యధిక కేసుల సంఖ్యలో అమెరికా తర్వాత రెండో స్థానంలో భారత్ ఉంది. మరణాల విషయంలో మూడో స్థానంలో ఉంది.

తెలుగు రాష్ట్రాలలోనూ వ్యాధి తీవ్రంగా వ్యాపిస్తోంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఇప్పటివరకూ 7.26 లక్షల కేసులు నమోదయ్యాయి. 6052 మంది చనిపోయారు. తెలంగాణలో 2,04,748 కేసులు నమోదు కాగా 1189 మంది చనిపోయినట్లు అధికారిక గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.

కరోనావైరస్ ప్రపంచమంతా విజృంభిస్తున్నా.. ఆ వైరస్ కలిగించే కోవిడ్-19 వ్యాధి నుంచి శరీరానికి రక్షణనిచ్చే వ్యాక్సిన్ ఏదీ ఇంకా విస్తృత వినియోగం కోసం ఆమోదం పొందలేదు.

వేగంగా వ్యాక్సిన్ తయారు చేయటం కోసం వైద్యరంగ నిపుణులు శాయశక్తులా శ్రమిస్తున్నారు. గ్రామాల్లోనూ వ్యాధి విజృంభిస్తోంది.

కొన్ని చోట్ల సమూహ వ్యాప్తి జరుగుతోందని అధికారులు చెబుతున్నారు.

కరోనావైరస్ వ్యాక్సిన్ ఎందుకంత అత్యవసరం?

ఈ వైరస్ చాలా సులభంగా వ్యాపిస్తోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా మెజారికీ ప్రజలకు ఈ వైరస్ నుంచి ముప్పు ఉంది.

సమర్థవంతమైన వ్యాక్సిన్ తయారు చేస్తే ఈ వైరస్ నుంచి మనుషులకు రక్షణ లభించగలదు. ఈ వ్యాక్సిన్ తీసుకున్న వైరస్‌ను ఎదుర్కొనేలా శరీరంలోని రోగనిరోధక శక్తికి వ్యాక్సిన్ శిక్షణనిస్తుంది. తద్వారా వైరస్ సోకినా కూడా జనం జబ్బుపడకుండా ఉంటారు.

అలాంటి పరిస్థితి ఉంటే లాక్‌డౌన్‌లను మరింత సురక్షితంగా తొలగించవచ్చు. ప్రజలు మళ్లీ కాస్త స్వేచ్ఛగా తిరగవచ్చు. సామాజిక దూరం నిబంధనలను సడలించవచ్చు.

వ్యాక్సిన్ తయారీలో ఇప్పటి వరకు పురోగతి ఏమిటి?

పరిశోధన కనీవినీ ఎరుగనంత వేగంగా సాగుతోంది.

ఈ ఏడాది ఆగస్టు 11న స్పుత్నిక్ వీ పేరుతో తొలి కోవిడ్-19 వ్యాక్సీన్‌ను తయారుచేసినట్లు రష్యా ప్రకటించింది. ఈ వ్యాక్సీన్ అద్భుతంగా పనిచేస్తోందని తెలిపింది. అయితే, మూడో దశ క్లినికల్ ట్రయల్స్‌ను ఈ వ్యాక్సీన్ ఇంకా దాటుకు రాలేదని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. దీన్ని సమర్థమంతమైన వ్యాక్సీన్‌గా చెప్పలేమని వివరిస్తున్నారు.

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ సమాచారం ప్రకారం.. ప్రస్తుతం 34 కంపెనీలు కరోనావైరస్ వ్యాక్సీన్‌ను తయారుచేస్తున్నాయి. ఇవి క్లినికల్ ట్రయల్స్ మూడో దశలో ఉన్నాయి. మరోవైపు మూడు కంపెనీలు క్లినికల్ ట్రయల్స్ రెండో దశలో ఉన్నాయి.

మరో 142 సంస్థలు కూడా ప్రీ క్లినికల్ ట్రయల్స్ దశకు చేరుకున్నాయి.

ఆస్ట్రాజెనెకా తయారుచేస్తున్న ఆక్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ వ్యాక్సీన్ ఈ రేసులో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రపంచవ్యాప్తంగా కరోనావైరస్ ఇంకా పెద్ద ముప్పుగానే కొనసాగుతోంది. ఈ వైరస్ అక్టోబరు 7వ తేదీ నాటికి 188 దేశాలకు వ్యాపించింది. ప్రపంచం మొత్తంలో దాదాపు 3.60 కోట్ల కోవిడ్-19 పాజిటివ్ కేసులు నమోదయ్యాయి. ఈ మహమ్మారి కారణంగా 10.55.17 లక్షల మందికి పైగా చనిపోయారు.


కంటెంట్: భారతదేశంలో పదేళ్లకి ఒకసారి నిర్వహించే జనాభా లెక్కల సేకరణలో భాగంగా ప్రజల మాతృభాషల వివరాలు కూడా సేకరిస్తారు. ఇలా సేకరించిన వివరాలను భాషాశాస్త్ర సిద్ధాంతాలను అన్వయించి.. ఆయా మాతృభాషలను కొన్ని ప్రధాన భాషలుగా వర్గీకరిస్తారు.

ఇలా సేకరించి, క్రోడీకరించిన గణాంకాల ప్రకారం.. 2011లో దేశ జనాభాలో అత్యధికంగా 43.63 శాతం మంది (దాదాపు 53 కోట్ల మంది) హిందీ ప్రధాన భాషగా మాట్లాడేవారు ఉన్నారు.

అయితే.. హిందీ భాషా వర్గం కింద చేర్చిన మాతృభాషల్లో హిందీ మాతృభాషగా చెప్పినవారు 32.22 కోట్ల మంది ఉంటే.. భోజ్‌పురి (5 కోట్ల మందికి పైగా), ఛత్తీస్‌గఢీ (1.6 కోట్ల మందికి పైగా), మగధి (1.2 కోట్ల మందికి పైగా), రాజస్థానీ (2.5 కోట్ల మందికి పైగా) తదితర 60 పైగా భాషలు ఉన్నాయి.

మరో విశేషమేమిటంటే.. 1971 నాటికి హిందీ భాషా వర్గం కిందే ఉన్న మైథిలి భాషను 1991లో వేరుచేసి ప్రత్యేక భాషగా వర్గీకరించారు. ఇప్పుడు మైథిలి (1.35 కోట్ల మంది) కూడా షెడ్యూల్డు భాషల జాబితాలో 13వ స్థానంలో ఉంది.

ఇక భాషా పరంగా హిందీ తర్వాత రెండో స్థానంలో బెంగాలీ (9.72 కోట్ల మంది), మూడో స్థానంలో మరాఠీ (8.30 కోట్ల మంది) ఉన్నారు. భాషా ప్రాతిపదికన తెలుగు ప్రజలు (8.11 కోట్ల మంది) నాలుగో స్థానంలో నిలిచారు.

తెలుగు భాషా వర్గం కింద 8.11 కోట్ల మంది ఉండగా.. వారిలో తెలుగు మాతృభాషగా ఉన్న వారు 8.09 కోట్ల మంది అయితే.. మిగతా 20 లక్షల మంది వదరి, ఇతర భాషలు మాతృభాషగా ఉన్న వారు ఉన్నారు.

భారతదేశానికి ఒక జాతీయ భాషగా హిందీ ఉండాలంటూ కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా ఇటీవల చేసిన వ్యాఖ్యల నేపథ్యంలో భారతీయ భాషలు, వాటి విస్తృతి మీద మరోసారి చర్చ జరుగుతోంది.

ఈ నేపథ్యంలో ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం దేశంలో భాషలు, వాటి విస్తృతి, ఆయా భాషల వర్గీకరణలు ఎలా ఉన్నాయనేది పరిశీలిద్దాం.

మొత్తం నమోదైన మాతృభాషలు.. 19,569

దేశంలో భాషలు, అవి మాట్లాడే ప్రజల సంఖ్యకు సంబంధించి 2011 జనగణన ఆధారంగా భారత రిజిస్ట్రార్ జనరల్ తాజాగా రూపొందించిన నివేదికలో ఈ వివరాలు ఉన్నాయి.

ఈ నివేదికలో మాతృభాష అంటే.. ఒక వ్యక్తి బాల్యంలో అతడితో అతడి తల్లి మాట్లాడే భాషగా నిర్వచించారు. ఒకవేళ బాల్యంలో తల్లి లేనట్లయితే ఆ వ్యక్తి కుటుంబంలో ప్రధానంగా మాట్లాడే భాషను మాతృభాషగా పరిగణిస్తున్నట్లు పేర్కొన్నారు.

2011 జనగణన ప్రకారం.. దేశంలో 19,569 మాతృభాషలు నమోదయ్యాయి. భాషాశాస్త్ర సిద్ధాంతాల ఆధారంగా వీటిని పరిశీలించి.. మొత్తం 1,369 మాతృభాషలుగాను, మరో 1,474 'వర్గీకరించని'...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రతి మైలుకీ నీరు మారిపోతుంది.. ప్రతి నాలుగు మైళ్లకీ భాష మారిపోతుంది. సువిశాల భారతదేశంలో భాషల భిన్నత్వానికి అద్దం పట్టే ప్రాచీన నానుడి ఇది.


కంటెంట్: భారతదేశంలో పేదరికం రేటు 2005-06 నుంచి 2015-16 మధ్య 55 శాతం నుంచి 27.5 శాతానికి తగ్గినట్లు ఎంపీఐ సూచీ చెప్తోంది

అయితే, ఇప్పటికీ ప్రపంచంలో అత్యధిక సంఖ్యలో పేదలు భారతదేశంలోనే ఉన్నారని ఆ నివేదిక చెబుతోంది. అందులోనూ, సాంప్రదాయికంగా వెనుకబడిన ఉపవర్గాల వారు, గ్రామీణ ప్రజలు, దిగువ కులాలు, తెగల వారు, ముస్లింలు ఇంకా నిరుపేదలుగా ఉన్నారని ఆ నివేదిక వివరించింది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా పేదరికం తీరుతెన్నులపై బహుముఖ పేదరిక సూచీ (మల్టీ డైమెన్షనల్ పావర్టీ ఇండెక్స్ - ఎంపీఐ)ని యునైటెడ్ నేషన్స్ డెవలప్‌మెంట్ ప్రోగ్రామ్ (యూఎన్‌డీపీ), ఆక్స్‌ఫర్డ్ పావర్టీ అండ్ హ్యూమన్ డెవలప్‌మెంట్ ఇనీషియేటివ్ (ఓపీహెచ్‌ఐ) ఇటీవల వెల్లడించాయి.

''పేదలు ఎదుర్కొనే అనేక రకాల ప్రతికూలాంశాలను, అంటే చదువుకోలేకపోవడం, పోషకాహారం లేకపోవడం, సరైన వైద్య సహాయం అందకపోవడం, సరైన ఇల్లు,, రక్షిత మంచినీరు లేకపోవడం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని ఈ సూచీని రూపొందించాం'' అని ఓపీహెచ్ఐ ప్రచురించిన ఈ నివేదిక పేర్కొంది.

ప్రపంచంలో అభివృద్ధి చెందుతున్న 105 దేశాలలో పేదరికం తీరుతెన్నులను ఈ సూచీ వివరిస్తోంది. ఈ దేశాల్లో ప్రస్తుతం 130 కోట్ల మంది పేదలు ఉన్నారని చెప్పింది. పేదరికాన్ని తగ్గించడంలో విశేష ప్రగతి సాధించిన భారతదేశం గురించి ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించింది. ఇవీ ఆ నివేదికలోని ముఖ్యాంశాలు:

బహుముఖ పేదరికం సూచీలో దక్షిణ భారతదేశానికి - ఉత్తర మధ్య భారతదేశానికి మధ్య విస్పష్టమైన విభజన కనిపిస్తోంది...

పదేళ్లలో 63.5 కోట్ల నుంచి 36.4 కోట్లకు తగ్గిన పేదలు

భారతదేశంలో బహుముఖ పేదరికం రేటు 2005-06 నుంచి 2015-16 మధ్య 55 శాతం నుంచి 27.5 శాతానికి తగ్గింది. అంటే.. 2005-06 నాటికి దేశంలో 63.5 కోట్ల మంది పేదలుగా ఉంటే.. పదేళ్లలో 27.1 కోట్ల మంది జనం పేదరికం నుంచి బయటపడ్డారు. ముఖ్యంగా పేదల ఆర్థికాభివృద్ధి వల్ల ఇది సాధ్యమైంది.

దేశంలో పదేళ్లలో పేదరికం సగానికి తగ్గిపోయినా.. ఇంకా 36.4 కోట్ల మంది భారతీయులు పేదరికంలోనే మగ్గుతున్నారు. అందులోనూ 34.5 శాతం మంది.. అంటే 15.6 కోట్ల మంది చిన్నారులే. నిజానికి.. ఈ నిరుపేదలు ప్రతి నలుగురిలో ఒకరు పదేళ్లు కూడా నిండని పసివారు.

ఈ పదేళ్లలో, అందునా జనాభా పెరుగుదల ఎక్కువగా ఉన్న కాలంలో... ఇంత వేగంగా పేదరికం తగ్గటం విశేషం. ఈ లెక్కలు 2015-16 నాటివి కనుక ప్రస్తుత లెక్కల్లో ఇంకాస్త తేడా ఉండొచ్చు. అయితే, పదేళ్లలో చాలా మార్పు తీసుకురావచ్చని ఈ పరిణామం చాటుతోంది.

విముక్తి పొందిన...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

విభిన్న రూపాల్లో ఉన్న పేదరికాన్ని తగ్గించటంలో భారతదేశం గణనీయమైన పురోగతి సాధించిందని, 2005-6 నుంచి 2015-16 మధ్య పదేళ్లలో పేదరికం దాదాపు సగానికి తగ్గిపోయిందని ఒక అంతర్జాతీయ నివేదిక తాజాగా వెల్లడించింది.


కంటెంట్: భారతదేశంలో ప్రతి ఐదుగురు మహిళల్లో ముగ్గురు చర్మ సౌందర్య క్రీములు వాడుతున్నారు

ఆమె శ్రీలంక రాజధాని కొలంబోలో నివసిస్తున్నారు. దక్షిణాసియాలో చాలా మంది లాగానే పెళ్లికి ముందు తన చర్మ రంగును కాస్త అందంగా, మెరిసేలా చేసుకోవాలని భావించారు.

''పోయిన సంవత్సరం నా పెళ్లికి రెండు నెలల ముందు ఒక సెలూన్‌కు వెళ్లాను. వాళ్లు నా చర్మం తెల్లగా అవటానికి ఒక క్రీమ్ ఇచ్చారు. ఒక వారం రోజులు వాడగానే నా ముఖం బ్లీచ్ చేసినట్లుగా కనిపించింది. చర్మం తెల్లగా అవుతుందనుకున్నాను. కానీ కాలిపోయింది'' అని చెప్పారామె.

అలా పాడైన చర్మానికి చికిత్స చేసుకోవటానికి ఆమె చాలా సమయం, డబ్బు ఖర్చు పెట్టాల్సి వచ్చింది.

షిరోమా పెరీరా చర్మం రంగు తెల్లబరచుకోవటానికి చేసిన ప్రయత్నం ఆమె ముఖం మీద, మెడ మీద ఇంకా చారలను మిగిల్చింది

''చర్మం మీద తెల్లటి బొబ్బలు వచ్చాయి. తర్వాత అవి నల్లని మచ్చలుగా మారాయి'' అని ఆమె తెలిపారు.

సెలూన్‌లో ఆమెకు ఇచ్చిన క్రీమ్.. శ్రీలంకలో అధీకృత అనుమతులు ఉన్న ఉత్పత్తి కాదు. దానిని చట్టవ్యతిరేకంగా దిగుమతి చేసుకున్నారు. బ్లాక్ మార్కెట్‌లో కొన్నారు.

ఏడాదిగా చికిత్స తీసుకుంటున్నా కూడా పెరీరా మెడ మీద ఇప్పటికీ నల్లటి చారలు కనిపిస్తున్నాయి.

ఆమెలా ఇంకా ఎంతో మంది తమకు ఎదురైన చేదు అనుభవాల గురించి ఫిర్యాదు చేశారు. దీంతో అక్రమంగా మార్కెట్‌లోకి తెస్తున్న వైటెనింగ్ క్రీమ్‌ల మీద అధికారులు దాడులు చేస్తున్నారు.

కానీ ఇది ఒక్క శ్రీలంక సమస్య కాదు. ఆసియా, ఆఫ్రికాల్లో కోట్లాది మంది.. ముఖ్యంగా మహిళలు చర్మం రంగును తెల్లగా చేసుకోవటం కోసం విపరీతమైన చర్యలకు సిద్ధపడుతున్నారు.

2027 నాటికి చర్మ సౌందర్య సాధనాల మార్కెట్ 890 కోట్ల డాలర్లకు పెరుగుతందని అంచనా

ప్రపంచ వ్యాప్తంగా.. చర్మ రంగుకు సంబంధించి 2017లో 480 కోట్ల డాలర్ల వ్యాపారం జరిగిందని అంచనా. 2027 నాటికి ఇది రెట్టింపై 890 కోట్లకు చేరుతుందని భావిస్తున్నారు. ఆసియా, ఆఫ్రికాల్లో మధ్యతరగతి వర్గాల వారి నుంచే ప్రధానంగా డిమాండ్ వస్తోంది.

సోప్‌లు, క్రీమ్‌లు, స్క్రబ్‌లు, టాబ్లెట్లే కాదు.. చర్మానికి ముదురు రంగునిచ్చే మెలానిన్ పిగ్‌మెంట్ల ఉత్పత్తిని నెమ్మదింపజేసే ఇంజక్షన్లు కూడా ఈ ఉత్పత్తుల్లో ఉన్నాయి.

ఇండియాలో 61 శాతం మంది మహిళలు, చైనాలో 40 శాతం మంది మహిళలు వీటిని ఉపయోగిస్తున్నారని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ గణాంకాలు చెప్తున్నాయి.

చర్మసౌందర్య సాధనాల్లో క్రీములు, మాత్రలు, ఇంజెక్షన్లు కూడా ఉన్నాయి

అంతర్జాతీయ సమస్య

ఈ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

''నా పెళ్లి రోజు నేను అస్సలు బాగా కనిపించలేదు. అది నేను చాలా వికృతంగా కనిపించిన రోజు'' అని భావోద్వేగంతో చెప్పారు శిరోమా పెరీరా (ఆమె అసలు పేరు కాదు).


కంటెంట్: భారతదేశంలో మొదటి కంటెన్మెయింట్ జోన్ కరీంనగర్. దేశంలో ఎక్కడా కంటెన్మెయింట్ గురించి మాట్లాడకముందే తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఆ పదాన్ని ఉపయోగించిందని కేసీఆర్ అన్నారు.

కరీంనగర్ జిల్లాలో ఇండొనేషియా వాళ్ళు వచ్చారని తెలిసినప్పుడు, ఆ జిల్లాను కంటెన్మెయింట్ ప్రాంతంగా ప్రకటించి, వైరస్ సోకిన వారికి వెంటనే చికిత్స అందించి మరణాలు సంభవించకుండా చూసుకున్నాం. ఆ విషయంలో సక్సెస్ అయ్యామని తెలంగాణ సీఎం చెప్పారు.

కరోనావైరస్ కేసులు మొదలైన వెంటనే తెలంగాణ ప్రభుత్వం అప్రత్తంగా వ్యవహరించి కట్టుదిట్టమైన చర్యలు తీసుకుందని, మరణాల రేటు దేశవ్యాప్తంగా 3.37 శాతంగా ఉంటే, రాష్ట్రంలో 2.64 శాతంగా ఉందని ఆయన చెప్పారు.

కేసీఆర్ ఇంకా ఏమన్నారో ఆయన మాటల్లోనే:

- తెలంగాణలో మొత్తం 1096 మందికి కరోనా సోకింది. కొత్తగా ఇవాళ 11 మందికి వచ్చింది. ఇప్పటి వరకూ 628 మంది డిశ్చార్జి అయ్యారు. మొత్తం యాక్టివ్ కేసులు 439.

- కరీంనగర్ దేశానికే ఆదర్శం అయింది. ఉదాహరణగా నిలిచింది. దేశానికి కంటైన్మెంట్ అనే పదం తెలియనప్పుడే కరీంనగర్ కంటైన్మెంట్ జోన్ గా ఉంది. కానీ పకడ్బందీ ఏర్పాట్లతో దాన్ని జయించారు. ఇప్పుడు కరీంనగర్ జీతో అయింది. కరీంనగర్ లో ఒక్క ప్రాణం కూడా పోకుండా కాపాడుకున్నాం. కరీంనగర్ నుంచి నేర్చుకుని మిగతా ప్రాంతాల్లో అమలు చేశాం. కరీంనగర్ వెళ్లకుండా నేను కూడా అందుకే ఆగాను.

- తెలంగాణ కర్వ్ ఫ్లాటెనింగ్ స్టేజిలో ఉంది. దీన్ని పూర్తిగా క్రష్ చేసి సున్నాకు తేవాలి.

- ఆ ప్రయత్నం చాలా తీవ్రంగా జరుగుతోంది. జీనోమ్ వ్యాలీలోని భారత్ బయోటిక్ కంపెనీ వారు సిఎంఆర్ఎఫ్ విరాళం ఇవ్వడానికి వచ్చి కాసేపు మాట్లాడారు. వారితో పాటూ బయోలాజికల్-ఇ నుంచి మహిమా దాట్ల, శాంతా బయోటిక్ వరప్రసాద్ రెడ్డి గారు నాతో మాట్లాడారు. ఆగస్టు లేదా సెప్టెంబరుకు వ్యాక్సీన్ వస్తుందని వరప్రసాద రెడ్డి గట్టిగా చెప్పారు. ఆగస్టు, సెప్టెంబరు నాటికే తెలంగాణ నుంచి వాక్సిన్ వస్తే మనం ప్రపంచానికి మేలు చేసిన వారమవుతాం.

- ప్రజలు తమకు తామే స్వీయ నియంత్రణ పాటించాలి. సోషల్ డిస్టెన్స్ అంటే సాంఘిక బహిష్కరణ లాగా ఉంది. బాలేదు, ఫిజికల్ డిస్టెన్స్ భౌతిక దూరం అని రాద్దాం.

- తెలంగాణ కరోనా నుంచి తక్కువ నష్టాలతో బయట పడింది. అందరూ సహకరించాలి. ముఖ్యంగా ఇతర వ్యాధులు ఉన్నవారు, షుగర్, కిడ్నీ, బీపీ, కాన్సర్, గుండె జబ్బులు ఉన్న వారికి ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో మూడు నెలలకు సరిపడా మందులు ఒకేసారి ఇవ్వాలని నిర్ణయించాం. దీంతో వారు పదే పదే బయటకు రావాల్సిన అవసరం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు మీడియా సమావేశంలో మాట్లాడుతున్నారు. రాష్ట్రంలో లాక్‌డౌన్ మే 29 వరకూ కొనసాగుతుందని ప్రకటించారు. కరోనాతో మనం కలిసి బతకాల్సిందే. అది మనల్ని వేటాడుతుంది. ఉపాయం ఉన్నవాడు అపాయం నుంచి తప్పించుకోవాలని, మనల్ని మనమే రక్షించుకోవాలన్నారు.


కంటెంట్: భారతదేశంలో రూ.40 వేలు అంతకంటే ఎక్కువ విలువ చేసే ప్రీమియం స్మార్ట్‌ఫోన్ల విభాగంలో చాలాకాలంగా శాంసంగ్ సంస్థ ఆధిపత్యం కొనసాగుతూ వస్తోంది. కానీ, ఈ ఏడాది తొలిసారి శాంసంగ్‌ను దాటి యాపిల్ ముందుకెళ్లింది.

2019 రెండో త్రైమాసికంలో భారతీయ ప్రీమియం స్మార్ట్ ఫోన్ మార్కెట్లో యాపిల్ 41.2 శాతం విక్రయాలు సాగించిందని ఇంటర్నేషనల్ డాటా కార్పొరేషన్ సంస్థ నివేదిక వెల్లడించింది.

భారతీయ స్మార్ట్‌ఫోన్ మార్కెట్‌లో అదృష్టాలు మారిపోతుంటాయని టెక్నాలజీ జర్నలిస్ట్ మాలా భార్గవ 'బీబీసీ'తో అన్నారు. ఈ మార్కెట్లో ఎంతో ఆధిపత్యం చలాయించిన సంస్థలు కూడా ఆ తరువాత మూలకు చేరిన ఉదంతాలున్నాయన్నారు.

యాపిల్ కొత్త  ఫోన్లు ఐఫోన్11, ఐఫోన్ 11ప్రో,11 ప్రో మ్యాక్స్‌లు సెప్టెంబరు 27 నుంచి భారత మార్కెట్లోకి అందుబాటులోకి వస్తాయి. ఇక్కడి మార్కెట్లో విజయం సాధించడమే లక్ష్యంగా ఐఫోన్ 11ను యాపిల్ తీసుకొచ్చిందని మాలా భార్గవ 'బీబీసీ'తో అన్నారు.

ఐఫోన్ 11 లాంచింగ్‌కు ముందు కొద్దినెలల కిందట యాపిల్ తన ఇతర మోడళ్ల ధరలను భారీగా తగ్గించింది.

ఐఫోన్ ఎక్స్‌ఆర్ ధర రూ.73,900 నుంచి 53,900కి తగ్గించింది. ఇంత భారీగా తగ్గించడమనేది మార్కెట్‌లో విక్రయాలు పెంచుకొనే లక్ష్యంతో వెళ్తున్నారనడానికి సూచనగా చెబుతున్నారు.

''భారతీయ వినియోగదారులు డిస్కౌంట్లు, ఆఫర్లపై ఆసక్తి చూపుతారు'' అని భార్గవ అన్నారు. ''ఐఫోన్‌పై ఆసక్తి ఉన్నవాళ్లంతా ఇప్పుడు ధరలు దిగిరాగానే అటువైపు చూస్తున్నారు'' అన్నారామె. భారత మార్కెట్లో దూసుకెళ్లడానికి ఇది కూడా కారణమైందని ఆమె అన్నారు.

ఐఫోన్ 11 ప్రారంభ మోడల్ ఐఫోన్ ఎక్స్‌ఆర్‌కు తదుపరి రూపంగా చెప్పాలని భార్గవ అన్నారు. దీని ధర రూ.64,900 నుంచి మొదలవుతోంది. ఇది ఐఫోన్ ఎక్స్‌ఆర్ ధర కంటే పెద్ద ఎక్కువేమీ కాదు.

''ఐఫోన్ ఎక్స్‌ఆర్ ధర తగ్గడం భారత మార్కెట్లో దాని అమ్మకాలు పెరిగేలా చేసింది. అలాగే, ఇప్పుడు ఐఫోన్ 11 ప్రారంభ ధర సుమారు అంతేస్థాయిలో ఉండడంతో అమ్మకాలకు అవకాశం ఉంటుందన్న అంచనాలున్నాయ''న్నారామె.

ఇక ఐఫోన్ 11 ప్రో ధర రూ.99,990 నుంచి ఐఫోన్ 11 ప్రో మ్యాక్స్ రూ.1,09,990 నుంచి మొదలవుతోంది. వీటి ధరలు సగటు ప్రీమియం స్మార్ట్ ఫోన్ వినియోగదారులకు అందుబాటులో లేవన్నారామె.

''వీటి ధరలు ఎక్కువగా ఉండడం కూడా కొంతవరకు ఆ సంస్థకు లాభిస్తుందని.. ఇవి అందుబాటులో లేకపోవడంతో ఆసక్తి ఉన్నవారు ఐఫోన్ ఎక్స్‌ఆర్, ఐఫోన్ 8 వంటి ఇతర మోడళ్లను కొనుగోలు చేసే అవకాశం ఉంద''ని భార్గవ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

యాపిల్ ఐఫోన్ 11 పేరుతో కొత్తగా కొన్ని మోడళ్ల ఫోన్లను ఆవిష్కరించింది. అంతకుముందు మోడళ్ల ఐఫోన్ల కంటే ఎక్కువ సంఖ్యలో కెమేరాలు, అధిక బ్యాటరీ సామర్థ్యం వీటి ప్రత్యేకం. కానీ, ఈ ప్రత్యేకతలు ప్రపంచంలోని వర్ధమాన మార్కెట్లలో ఒకటైన భారత విపణిలో ఆధిపత్యం చెలాయించడానికి ఉపయోగపడతాయా అన్నదే ప్రశ్న.


కంటెంట్: భారతదేశంలో లక్షలాది మంది ప్రజలు భారీ వరదలతో దెబ్బతిన్నారు

ఆక్స్‌ఫామ్ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థలో కార్యకర్తగా ఆమె పనిచేస్తున్నారు. సాధారణంగా ఆమె ఇలాంటి విపత్తుల సమయంలో బాధితులకు సహాయ సామగ్రి పంచుతూ ఉండాలి.

‘‘ఈసారి బాధితులకు పంచడానికి మా దగ్గర ఏమీ లేవు. చాలా నిరాశగా ఉంది. అవసరమైన చోటుకు సహాయ సామగ్రి చేరుకోవడం లేదు. ఫలితంగా నా లాంటి స్వచ్ఛంద కార్యకర్తలం నిస్సహాయులుగా ఉంటున్నాం. ఇక్కడి ప్రజల జీవితాలు దుర్భరంగా ఉన్నాయి. మాకు ఎందుకు సాయం అందడం లేదని వారు ప్రశ్నిస్తున్నారు. నా దగ్గర ఆ ప్రశ్నకు జవాబు లేదు’’ అని అంచల్ అన్నారు.

దేశంలో ప్రస్తుత వరదల ప్రభావం అత్యధికంగా ఉన్న రాష్ట్రాల్లో బిహార్ కూడా ఒకటి.

ఈసారి వరదల్లో   దేశవ్యాప్తంగా   850 మందికిపైగా చనిపోయారు. లక్షల సంఖ్యలో జనం నిరాశ్రయులయ్యారు.

‘‘మా జిల్లాలో జనం వరద నుంచి సురక్షితంగా ఉండేందుకు హైవేలపై, కొండ ప్రాంతాలపై పడుకుంటున్నారు. నాలుగు వారాల కన్నా ముందు నుంచీ ఈ పరిస్థితి ఉంది. మా సంస్థతోపాటు చాలా సంస్థలు ఇలాంటి సమయంలో జనం కోసం పనిచేసేవి. కానీ, ఈసారి ఎవరూ ఏమీ చేయలేకపోతున్నారు’’ అని అంచల్ అన్నారు.

దక్షిణాసియా వ్యాప్తంగా వరదలు, కొండచరియలు విరిగిపడటం లాంటి విపత్తులు వచ్చిన చోట్ల సహాయ చర్యలకు కోవిడ్-19 ఆంక్షలు అవరోధంగా మారాయని స్వచ్ఛంద సంస్థలు అంటున్నాయి.

దక్షిణాసియా వ్యాప్తంగా ఈ వరదల్లో మరణించినవారి సంఖ్య 1,300కుపైనే ఉంది. 2.5 కోట్ల మందిపై ఈ వరదల ప్రభావం పడింది.

ఈ నెలలో భారత్‌లోని చాలా ప్రాంతాల్లో సగటున కురిసేదాని కన్నా ఎక్కువ వర్షపాతం నమోదైందని, కొన్ని చోట్లలో సగటు కన్నా 60 శాతం మించి వర్షపాతం నమోదైందని భారత వాతావరణ విభాగం తెలిపింది.

‘‘ప్రభుత్వ విభాగాలు, అంతర్జాతీయ, జాతీయ స్వచ్ఛంద సంస్థలు సహాయ చర్యలు అందించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాయి. కానీ, ముందులా సాయం చేయలేకపోతున్నాం. లాక్‌డౌన్‌లు, కోవిడ్-19 ఆంక్షల కారణంగా చాలా ప్రభావిత ప్రాంతాలను కార్యకర్తలు చేరుకోలేకపోతున్నారు. సాధారణంగా ఏటా ఈ సీజన్‌లో పునరావాసం కోసం ఉపయోగించే చోట్లు చాలా వరకూ కోవిడ్ క్వారంటీన్ కేంద్రాలుగా మారిపోయాయి. వరదల్లో నిరాశ్రయులైనవారికి నీడ లేకుండా పోతోంది’’ అని ఇంటర్నేషనల్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ రెడ్ క్రాస్, ఇండియా హెడ్ ఉదయా రెగ్మీ అన్నారు.

ఈశాన్య భారతంలో తాత్కాలిక శిబిరాల్లో వరద బాధితులు

రవాణాపరంగా ఇబ్బందులు

సహాయ చర్యల అందించేందుకు అవసరమైన సామగ్రికి రవాణా వ్యవస్థ చాలా ముఖ్యం.

‘‘సహాయ సామగ్రిని చాలా వరకూ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

బిహార్‌లోని మధుబని జిల్లాలో వరదల కారణంగా నిరాశ్రయులైన వేల మందిని... అంచల్ కుమారీ నిస్సహాయ స్థితిలో చూస్తు ఉన్నారు.


కంటెంట్: భారతదేశంలో విరివిగా ఉపయోగిస్తున్న వాట్సాప్ అప్లికేషన్ ఇప్పుడు ఫేస్‌బుక్ యాజమాన్యంలో ఉన్న విషయం తెలిసిందే.

హ్యాకర్లు ''నిర్దిష్ట సంఖ్య''లోని కొందరు వినియోగదారులను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఈ దాడికి పాల్పడ్డారని వాట్సాప్ తెలిపింది. ఈ దాడికి అత్యాధునిక సైబర్ నిపుణులు ప్రణాళిక రచించారని పేర్కొంది.

అయితే.. ఇజ్రాయెల్ భద్రతా సంస్థ ఎన్‌ఎస్ఓ గ్రూప్ ఈ దాడిని అభివృద్ధి చేసిందని ఫైనాన్షియల్ టైమ్స్ కథనం చెప్తోంది.

వాట్సాప్‌లో హ్యాకర్ల దాడికి కారణమైన లోపాన్ని సరిచేయటానికి శుక్రవారం నాడు అప్‌డేట్ విడుదల చేశారు.

అదనపు ముందుజాగ్రత్త చర్యగా తమ అప్లికేషన్లను అప్‌డేట్ చేసుకోవాలని వాట్సాప్ తన 150 కోట్ల మంది వినియోగదారులకు విజ్ఞప్తి చేసింది.

వాట్సాప్‌ను ఉపయోగించుకుని హ్యాకర్లు దాడి చేయటాన్ని ఈ నెల ఆరంభంలో మొదటిసారి గుర్తించారు.

వాట్సాప్‌లో మెసేజ్‌లు ఎండ్-టు-ఎండ్ ఎన్‌స్క్రిప్ట్ అయివుంటాయని, కాబట్టి తమది ''సురక్షితమైన'' సమాచార అప్లికేషన్ అని ఆ సంస్థ ప్రచారం చేస్తుంటుంది.

ఎండ్-టు-ఎండ్ ఎన్‌స్క్రిప్ట్ అయితే.. ఆ మెసేజ్‌లు పంపించిన వారి డివైజ్ లేదా అందుకున్న వారి డివైజ్‌లో మాత్రమే చదవగల రూపంలో కనిపిస్తాయి.

అయితే.. హ్యాకర్లు రహస్యంగా ఇన్‌స్టాల్ చేసిన నిఘా సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా వారు లక్ష్యంగా చేసుకున్న డివైజ్‌లో మెసేజ్‌లను చదవటానికి వీలు కలిగివుండొచ్చు.

''జర్నలిస్టులు, లాయర్లు, ఉద్యమకారులు, మానవ హక్కుల కార్యకర్తలు'' ప్రధానంగా ఈ దాడిలో లక్ష్యంగా ఉండి ఉంటారని 'కమిటీ టు ప్రొటెక్ట్ జర్నలిస్ట్స్' అనే స్వచ్ఛంద సంస్థ ప్రతినిధి అహ్మద్ జిదాన్ పేర్కొన్నారు.

వాట్సాప్‌ను అప్‌డేట్ చేసుకోవటం ఎలా?

ఆండ్రాయిడ్‌లో

ఆండ్రాయిడ్‌లో వాట్సాప్ తాజా వెర్షన్ 2.19.134

ఐఓఎస్‌లో

ఐఓఎస్‌లో వాట్సాప్ లేటెస్ట్ వెర్షన్ 2.19.51

ఈ రక్షణ లోపాన్ని ఎలా ఉపయోగించుకున్నారు?

లక్ష్యంగా చేసుకున్న ఒక డివైజ్‌కి రింగ్ చేయటానికి వాట్సాప్‌లోని వాయిస్ కాలింగ్ ఫంక్షన్‌ను హ్యాకర్లు ఉపయోగించుకున్నారు.

ఆ కాల్ స్వీకరించకపోయినప్పటికీ.. నిఘా సాఫ్ట్‌వేర్ ఇన్‌స్టాల్ అవుతుంది. అందుకోసం చేసిన కాల్ వివరాలు.. ఆ తర్వాత సదరు డివైజ్ కాల్ లిస్ట్ నుంచి మాయమవుతాయని ఎఫ్‌టీ కథనం వివరించింది.

ఈ లోపాన్ని మొదటిగా తమ భద్రతా బృందం గుర్తించిందని వాట్సాప్ బీబీసీతో పేర్కొంది. ఆ సమాచారాన్ని ఈ నెల మొదట్లో మానవ హక్కుల సంస్థలకు, ఎంపిక చేసిన సెక్యూరిటీ వెండర్లకు, అమెరికా న్యాయశాఖకు అందించామని కూడా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

వాట్సాప్‌లోని ఒక పెద్ద లోపాన్ని ఉపయోగించుకుని వినియోగదారుల ఫోన్లు, డివైజ్‌ల మీద హ్యాకర్లు దాడి చేశారన్న విషయం నిర్థరణ అయింది. వినియోగదార్ల ఫోన్లలో వాట్సాప్ ద్వారా నిఘా సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ఇన్‌స్టాల్ చేయగలిగారని వాట్సాప్ సంస్థ వెల్లడించింది.


కంటెంట్: భారతదేశంలో సర్వసాధారణంగా పరిచయాలు ఇలాగే ప్రారంభమవుతాయి. ఈ రెండో ప్రశ్నకు నా సమాధానం.. భారతదేశపు మొదటి ప్రధాని నెహ్రూ, బాలీవుడ్ లెజెండ్ అమితాబ్ బచ్చన్‌లకు చెందిన అలహాబాద్ అని గర్వంగా చెప్పుకునేవాణ్ని.

కానీ, ఇక మీదట అలా చెప్పుకోవడం సాధ్యం కాదు. ఎందుకంటే, అలహాబాద్ పేరును ప్రయాగ్‌రాజ్‌గా మార్చేశారు.

అలహాబాద్ బీజేపీ పాలిత ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో ఉంది. హిందువుల ప్రముఖ తీర్థయాత్రా స్థలంగా దాని పేరును పునరుద్ధరించేందుకే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు యూపీ ప్రభుత్వం వెల్లడించింది.

435 ఏళ్ల క్రితం ఒక ముస్లిం పాలకుడు ఈ నగరానికి ఆ పేరు పెట్టాడన్న కారణంతో బీజేపీ పాలకులు దాని పేరును మార్చారు.

వేలాది మంది సాధువులు కుంభమేళాలో పాల్గొంటారు

అలహాబాద్ - రాజకీయ, సాంస్కృతిక కేంద్రం

నిజమే. 16, 17వ శతాబ్దాలలో భారతదేశం, పాకిస్తాన్‌లలో చాలా భాగాన్ని ఏలిన మొఘల్ పాలకుడు అక్బర్ అలహాబాద్‌కు ఆ పేరు పెట్టారు. మొఘల్ సామ్రాజ్యంలో అది పాలనకు, మిలటరీ, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలకు కేంద్రంగా ఉండేది.

బ్రిటిష్ పాలనలో కూడా ఆ పరంపర కొనసాగింది. 1947లో దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చాక కూడా అలహాబాద్ ఉత్తర భారతదేశంలోని ప్రధానమైన రాజకీయ, సాంస్కృతిక కేంద్రంగా ఉంది.

హిందూ మతంలో అలహాబాద్‌కు చాలా ఉన్నతస్థానం ఉంది. ప్రతి 12 ఏళ్లకు ఒకసారి అక్కడ గంగ, యమున సంగమ ప్రాంతంలో కుంభమేళా జరుగుతుంది. లక్షలాది మంది భక్తులు పాల్గొనే ఈ కుంభమేళా ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద భక్తుల సమూహం అని పేర్కొంటారు.

కుంభమేళా సందర్భంగా భక్తులను ఆహ్వానించడానికి ఇక్కడికి అన్ని మతాలకు చెందిన వారు వస్తారు. ఉచిత భోజనాన్ని అందించడం కోసం ఇక్కడ వందలాది శిబిరాలు ఏర్పాటవుతాయి.

హిందువులు, ముస్లింలు, క్రైస్తవులు అలహాబాద్ చరిత్రను సమానంగా పంచుకుంటారు.

అలహాబాద్‌లోని ప్రతి మూలకు ఒక చరిత్ర ఉంది.

అలహాబాద్‌లో గంగ, యమున కలుస్తాయి

మరి ఇప్పుడు పేరును మార్చడం ఎందుకు?

''అవి రాజకీయాలు'' అన్నారు అలహాబాద్ యూనివర్సిటీలో చరిత్రను బోధించే హేరంభ్ చతుర్వేది. ''2019లో సాధారణ ఎన్నికలు వస్తున్నాయి. నగరంలో మెజారిటీగా ఉన్న హిందువులను సంతృప్తి పరిచేందుకే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు కనిపిస్తుంది.''

ఇలాంటి నిర్ణయం తీసుకోవడం ఇది మొదటిసారి కాదు.

ఇటీవల ప్రభుత్వం చరిత్రాత్మక బ్రిటిష్ కాలం నాటి రైల్వే స్టేషన్ మొఘల్ సరాయ్‌కు బీజేపీ సైద్ధాంతిక మార్గదర్శకుడు దీనదయాల్ ఉపాధ్యాయ అని పేరు పెట్టింది.

ముస్లిం పేర్లతో ఉన్న నగరాలు, పట్టణాల పేర్లను...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

నీ పేరు ఏమిటి? మీ ఊరేది?


కంటెంట్: భారతదేశంలో సుమారు 9000 బ్లాక్ ఫంగస్ ఇన్ఫెక్షన్ కేసులు

అరుదుగా వచ్చే ఈ మ్యూకోర్‌మైకోసిస్ ఇన్ఫెక్షన్ సోకిన వారిలో 50 శాతం మంది మరణిస్తున్నారు.

ఇన్పెక్షన్ సోకిన కంటిని తొలగించడం ద్వారా కొంత మంది మాత్రం ప్రాణాలతో బయటపడుతున్నారు.

కానీ, ఇటీవల కాలంలో కోవిడ్ బారిన పడినవారు, కోవిడ్ బారిన పడి కోలుకుంటున్న కొన్ని వేల మందిలో ఈ ఇన్ఫెక్షన్ కనిపిస్తోంది.

తీవ్ర లక్షణాలతో కోవిడ్ బారిన పడినవారికి చికిత్సలో భాగంగా ఇచ్చిన స్టెరాయిడ్ల కారణంగా ఈ ఇన్‌ఫెక్షన్ సోకుతోందని డాక్టర్లు అంటున్నారు.. ముఖ్యంగా మధుమేహం ఉన్నవారికి ఎక్కువ ముప్పు ఉంటోంది.

కోవిడ్ నుంచి కోలుకున్న 12-18 రోజుల్లో ఈ ఇన్ఫెక్షన్ సోకుతోందని డాక్టర్లు బీబీసీకి చెప్పారు.

నమోదయిన కేసుల్లో సగం మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ రాష్ట్రాల నుంచే ఉన్నాయి. కనీసం 15 రాష్ట్రాల్లో 800 నుంచి 900 మధ్య కేసులు నమోదయ్యాయి.

ఈ కేసులు పెరుగుతుండటంతో ఈ ఇన్ఫెక్షన్ ను మహమ్మారిగా ప్రకటించమని కేంద్ర ఆరోగ్య శాఖ 29 రాష్ట్రాలను కోరింది.

ఈ ఇన్ఫెక్షన్ బారిన పడే వారికి చికిత్స చేసేందుకు కొత్తగా తెరిచిన ఆసుపత్రుల్లో వార్డులు కూడా వేగంగా నిండిపోతున్నాయని డాక్టర్లు చెప్పారు.

మ్యూకోర్‌మైకోసిస్ మట్టిలో, మొక్కల్లో, ఎరువులో, కుళ్లిపోయిన పళ్ళు, కాయగూరల్లో కూడా ఉంటుంది.

గత వారం ఇండోర్‌లోని 1100 పడకలు ఉన్న మహారాజా యశ్వంత్ రావు ఆస్పత్రిలో ఈ ఇన్ఫెక్షన్‌తో బాధపడుతున్న రోగులు 8 మంది ఉండగా శనివారం సాయంత్రానికి వారి సంఖ్య 185 మందికి పెరిగింది.

"వీరిలో 80 శాతం మందికి వెంటనే శస్త్ర చికిత్స చేయాల్సిన అవసరం ఉంది" అని ఆస్పత్రిలో  మెడిసిన్ విభాగపు అధిపతి డాక్టర్ విపి పాండే బీబీసీకి చెప్పారు.

బ్లాక్ ఫంగస్ సోకిన వారికి చికిత్స చేసేందుకు ఆస్పత్రిలో 200 పడకలతో 11 వార్డులను ఏర్పాటు చేసినట్లు ఆయన చెప్పారు.

"ఈ ఇన్ఫెక్షన్ తో వచ్చే వారి సంఖ్య పెరుగుతుందని కచ్చితంగా ఊహించలేదు. ఏడాదికి ఇలాంటి కేసులు ఒకటో, రెండో వచ్చేవి" అని అన్నారు.

ఒక్క ఇండోర్‌లోనే బ్లాక్ ఫంగస్ సోకిన రోగులు కనీసం 400 మంది ఉంటారని ఆయన అన్నారు.

"బ్లాక్ ఫంగస్ ఇన్ఫెక్షన్, కోవిడ్ 19 కంటే కూడా పెద్ద సవాలుగా మారింది. ఈ ఇన్ఫెక్షన్ సోకిన రోగులకు సమయానికి చికిత్స చేయకపోతే, మరణాల రేటు 94 శాతానికి పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. దీనికయ్యే ఖర్చు చాలా ఎక్కువ. మందుల కొరత కూడా ఉంది" అని డాక్టర్ పాండే అన్నారు.

మ్యూకోర్‌మైకోసిస్ సోకిన రోగులకు ప్రతి రోజూ 8 వారాల వరకు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

భారతదేశంలో 8,800కు పైగా బ్లాక్ ఫంగస్ కేసులు నమోదు అయ్యాయి. ఈ కేసులు మహమ్మారిలా పెరుగుతున్నాయి.


కంటెంట్: భారతదేశంలోని 17 రాష్ట్రాల్లో 1,023 కరోనావైరస్ కేసులకు తబ్లీగీ జమాత్‌తో సంబంధాలున్నయని చెబుతున్నారు.

దేశ రాజధాని దిల్లీలో నిర్వహిస్తున్న ఆ కార్యక్రమాన్ని ముగించాల్సిందిగా రెండుసార్లు నోటీసులు జారీ చేసినప్పటికీ,  ముహమ్మద్ సాద్ వాటిని పట్టించుకోలేదని పోలీసులు చెబుతున్నారు. దేశంలోని 17 రాష్ట్రాలలో నమోదైన 1023 కరోనావైరస్ పాజిటివ్ కేసులకు నిజాముద్దీన్ కార్యక్రమంతో సంబంధాలు ఉన్నట్లు అధికారులు చెప్పారు. ఈ కార్యక్రమానికి వచ్చిన విదేశీయుల ద్వారా వైరస్ మిగతా వారికి సోకిందని భావిస్తున్నారు.

అయితే, ముహమ్మద్ సాద్, ఆయన ఆధ్వర్యంలోని తబ్లీగీ జమాత్ ఆ ఆరోపణలను తొసిపుచ్చారు.

శిక్షార్హమైన హత్యా నేరానికి పాల్పడ్డారనే అభియోగాలతో ఆయన పై కేసు నమోదు చేశామని దిల్లీ పోలీసులు తెలిపారు. అంటే, సాద్‌కు ఈ కేసులో బెయిల్ కోసం ఆయన దరఖాస్తు చేసుకునేందుకు వీలుండదు.

ఆయన స్వీయ నిర్బంధం (ఐసోలేషన్)లో ఉన్న సమయంలో ఆయనపై ఈ అభియోగాలు నమోదయ్యాయి.

దిల్లీలోని నిజాముద్దీన్ ప్రాంతంలో తబ్లీగీ జమాత్ సామూహిక కార్యక్రమం మార్చి 3న మొదలైందని, భారతదేశంలో మార్చి 24న లాక్‌డౌన్ విధించిన తరువాత కూడా కొనసాగిందని పోలీసులు అంటున్నారు.

అయితే, మార్చి 22న జనతా కర్ఫ్యూ పాటించాలని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రకటించిన వెంటనే, ముహమ్మద్ సాద్ ఆ కార్యక్రమాన్ని సస్పెండ్ చేశారని, అందరూ ఆ ప్రాంతం నుంచి వెళ్లిపోవాలని చెప్పారని తబ్లిగీ జమాత్ సంస్థ అంటోంది.

చాలా మంది వెళ్లిపోయారని, ఆ తర్వాత రోజు నుంచి రాష్ట్రాల సరిహద్దులు మూసివేయడంతో మిగతావారు అక్కడే ఉండిపోయారని, ఆ తర్వాత రెండు రోజులకు దేశవ్యాప్తంగా లాక్‌డౌన్ విధించి, బస్సులు, రైళ్లను రద్దు చేయడంతో వారు వెళ్ళలేకపోయారని ఆ సంస్థ చెబుతోంది.

ఆ మసీదు ప్రాంగణంలో వందల మంది ఉండేందుకు వసతి గదులు ఉన్నాయి.

అన్ని విషయాలనూ పోలీసులకు తెలియజేశామని, మసీదు పరిసరాలను పరిశీలించేందుకు వచ్చిన వైద్య అధికారులకు సహకరించామని నిర్వాహకులు చెబుతున్నారు.

కరోనావైరస్ హెల్ప్‌లైన్ నంబర్లు: కేంద్ర ప్రభుత్వం - 01123978046, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ - 104

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

దిల్లీలోని తబ్లిగీ జమాత్ సంస్థ అధ్యక్షుడు ముహమ్మద్ సాద్ ఖాందాల్వీ మీద మానవ హత్యకు కారణమయ్యారనే అభియోగాలతో  పోలీసులు కేసు నమోదు చేశారు. నిజాముద్దీన్ ప్రాంతంలోని మసీదులో తబ్లిగీ జమాత్ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించిన ఒక సామూహిక కార్యక్రమం దేశవ్యాప్తంగా అనేక ప్రాంతాల్లో కోవిడ్-19 క్లస్టర్ల ఏర్పాటుకు దారితీసింది.


కంటెంట్: భారతదేశంలోని అతి పెద్ద అణు విద్యుత్ ప్లాంట్ అయిన.. తమిళనాడులోని కూడంకుళం అణు విద్యుత్ ప్లాంటు మీద సైబర్ దాడి జరిగిందన్న వార్తలు గత నెలలో పతాక శీర్షికలకు ఎక్కాయి.

ఈ ఉదంతంతో.. భారతదేశ ''సైబర్ సంసిద్ధత'' ఎంత సమర్థవంతంగా ఉందనే దాని మీద చర్చ మొదలైంది. హానికరమైన డిజటల్ దాడుల నుంచి దేశం తన కీలకమైన మౌలిక సదుపాయాలను సంరక్షించుకోగలదా అనే ప్రశ్నలూ తలెత్తాయి.

కానీ.. అంతకన్నా పెద్ద సమస్య ఒకటుంది. అది కోట్లాది మంది భారతీయులను ప్రభావితం చేస్తోంది. అదే.. డెబిట్ కార్డ్ హ్యాకింగ్ వంటి అనేక రకాల ఆర్థిక మోసాలు.

కేవలం గత నెలలోనే.. 12 లక్షల డెబిట్ కార్డుల వివరాలు ఆన్‌లైన్‌లో లభ్యమవటం గురించి దర్యాప్తు చేసే పనిని సింగపూర్‌కు చెందిన 'గ్రూప్-ఐబీ' అనే సైబర్ భద్రత సంస్థకు అప్పగించింది భారత రిజర్వు బ్యాంకు.

ఇక గతేడాది పుణేలోని కాస్మోస్ బ్యాంక్‌కు చెందిన డాటా సప్లయర్ల మీద సైబర్ దాడి చేసిన హ్యకర్లు 90 కోట్ల రూపాయలు కొల్లగొట్టారు.

భారతదేశం ఎందుకు ఇంత బలహీనంగా ఉంది?

''భారతదేశపు ఆర్థిక వ్యవస్థలు చాలా బలహీనంగా ఉన్నాయి.. కారణం మనం లావాదేవీల కోసం స్విఫ్ట్ వంటి అంతర్జాతీయ బ్యాంకింగ్ నెట్‌వర్క్‌లనే ఇప్పటికీ వాడుతున్నాం. ఈ ఇంటర్నేషనల్ గేట్‌వేలు.. దాడులకు వీలుకల్పించే.. తెరిచిన తలుపుల వంటివి'' అని బీబీసీతో చెప్పారు అరుణ్ కుమార్. ఆయన అబ్జర్వర్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్‌లో సైబర్ విభాగానికి సారథ్యం వహిస్తున్నారు.

సిమాన్‌టెక్ అనే సైబర్ భద్రత సంస్థ తన నివేదికలో.. ప్రపంచంలో ఫిషింగ్, మాల్‌వేర్ దాడులు అత్యధికంగా ఉన్న దేశాల్లో భారతదేశం అగ్రస్థాయి మూడు దేశాల్లో ఉందని పేర్కొంది.

భారతదేశపు డిజిటల్ జనాభా సంఖ్య తక్కువే అయినా.. ఫ్రాన్స్ దేశపు జనాభాతో సమానమైన సంఖ్యలో భారతదేశ ప్రజలు ప్రతి ఏటా కొత్తగా ఇంటర్నెట్‌కు అనుసంధానమవుతున్నారు. కానీ.. ఇలాంటి కొత్త వినియోగదారులు సైతం డిజిటల్ చెల్లింపులు జరపక తప్పని పరిస్థితులు ఉండటం చాలా ఆందోళనకరం.

ఉదాహరణకు.. 2016 నవంబర్‌లో ప్రభుత్వం అకస్మాత్తుగా పెద్ద నోట్లను రద్దు చేసినపుడు.. డిజిటల్ చెల్లింపులు ప్రత్యామ్నాయం అంటూ ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ భారీగా ప్రచారం చేసి ప్రోత్సహించారు.

అప్పటి నుంచీ స్వదేశీ (పేటీఎం), అంతర్జాతీయ (గూగుల్) చెల్లింపుల వేదికలు భారతదేశంలో ఓ భారీ పరిశ్రమగా మారాయి.

ఇండియాలో 2023 నాటికి మొబైల్ చెల్లింపులు లక్ష కోట్ల డాలర్ల మార్కెట్ అవుతుందని క్రెడిట్ సూసీ నివేదిక అంచనా వేసింది. క్రెడిట్, డెబిట్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఇటీవల ఒక అణు విద్యుత్ ప్లాంటు మీద సైబర్ దాడి జరగటంతో.. భారతదేశం సైబర్ యుద్ధంలో తనను తాను రక్షించుకోగల సామర్థ్యం మీద చర్చ మొదలైంది. అయితే.. దానికంటే కూడా సైబర్ దాడికి సులభంగా గురవగల దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలలోని లోపాల గురించి భారతీయులు ఎక్కువ పట్టించుకోవాలని నిపుణులు అంటున్నారు.


కంటెంట్: భారతదేశంలోనే కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిమ్మ జాతికి చెందిన పండ్లు విరివిగా లభిస్తున్నాయి.

గ్రామీణ భారతంలో ఇంటి పెరట్లో నిమ్మచెట్టు ఉండటం సర్వసాధారణం.

తియ్యని నారింజ నుంచి చేదు నిమ్మకాయల వరకు అన్నింటినీ సిట్రస్ పండ్లగానే భావిస్తారు.

నిమ్మకాయల్లో కూడా ఎన్నో జాతులు, ఉప జాతులు ఉన్నాయి.

ఇంతకీ నిమ్మకాయ మొదట ఎక్కడ పుట్టింది?

అది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎలా విస్తరించింది? ఈ విషయాలపై అమెరికా, స్పెయిన్‌కు చెందిన శాస్త్రవేత్తలు నిమ్మకాయ జీనోమ్‌లను అధ్యయనం చేశారు.

ఇందుకోసం నిమ్మ జాతికి చెందిన 50 రకాల పుల్లని పండ్లపై పరిశోధన చేశారు.

చైనా నుంచి మొదలుకొని స్పెయిన్‌లోని సెవిల్ నారింజ పండ్ల వరకు అన్నింటి జినోమ్‌లను క్షుణ్నంగా అధ్యయనం చేశారు.

వీరి పరిశోధనలో అనేక ఆసక్తికర అంశాలు బయటపడ్డాయి.

పుల్లని పండ్లకు హిమాలయాలే పుట్టినిల్లు

'నిమ్మ జాతికి చెందిన పుల్లని పండ్లకు భారతదేశంలోని హిమాలయాలే పుట్టినిల్లు' అని శాస్త్రవేత్తలు తేల్చారు.

లక్షల సంవత్సరాల క్రితమే హిమాలయాల్లో ఇవి ఉన్నాయని చెప్పారు.

సిట్రస్ పండ్ల డీఎన్‌ఏ ఆధారంగా ఆగ్నేయ హిమాలయ పర్వతపాదాల వద్ద ఇవి ఎక్కువగా ఉన్నట్లు తేలిందని వివరించారు.

తూర్పు అస్సోం, ఉత్తర మయన్మార్, పశ్చిమ యూనాన్ ప్రాంతాల్లో ఇవి ఎక్కువగా ఉండేవని తెలిపారు.

నిమ్మకాయ జాతికి చెందిన పుల్లని పండ్లు పూర్వకాలం తడి వాతావరణంలో ఎక్కువగా పెరిగేవట.

పుల్లనిమ్మకాయలు ఆసియా నుంచి వచ్చాయి

మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం సిట్రస్ పండ్లలో జీవపరిణామం

కానీ సుమారు 25 నుంచి 10 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం వాతావరణ మార్పులతో సిట్రస్ పండ్లలో ఒక్కసారిగా జీవపరిణామం సంభవించిందని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు.

తక్కువ వర్షపాతం, పొడి వాతావరణం కారణంగా ఇవి హిమాలయ ప్రాంతం నుంచి ఇతర ప్రాంతాలకు విస్తరించాయని చెబుతున్నారు.

అదే సమయంలో రేడియేషన్ కారణంగా తడి వాతావరణం నుంచి పొడి వాతావరణంలోనూ పెరిగేలా ఈ చెట్లు మార్పు చెందాయని అంచనా వేస్తున్నారు.

క్రమంగా అవి ఆగ్నేయాసియాకు, అక్కడి నుంచి ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించాయని శాస్త్రవేత్తలు తెలిపారు.

ప్రస్తుతం పెరట్లో, కిచెన్ టేబుళ్ల మీద కూడా పెంచుకునేలా నిమ్మచెట్లను అభివృద్ధి చేశారని వారు వివరించారు.

సిట్రస్ చెట్లు ఎక్కడి నుంచి వచ్చాయో తెలుసుకునేందుకు శాస్త్రవేత్తలు 50 రకాల పుల్లని పండ్లపై పరిశోధన చేశారు.

ఈ పరిశోధన వివరాలతో ఒక సమగ్ర కథనం  'నేచర్ జర్నల్'లో ప్రచురించారు.

ప్రస్తుత...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

నిమ్మకాయతో ఆరోగ్యపరంగా ఎన్నో ప్రయోజనాలున్నాయి. అందులో విటమిన్ సి పుష్కలంగా ఉంటుంది. ఆయుర్వేదంలో దీన్ని ఔషధంగా వాడుతుంటారు.


కంటెంట్: భారతదేశానికి మూడువైపులా సముద్రాలున్నాయి. అందువల్ల షిప్ బిల్డింగ్, నేవల్ ఆర్కిటెక్చర్, ఓషనాలజీ, బల్క్ గూడ్స్ (డేంజరస్ గూడ్స్) ట్రాన్స్‌పోర్టేషన్, సముద్ర జలాలకు సంబంధించిన చట్టాలు, సముద్రపు సరిహద్దుల భద్రత, మెరైన్ ఇంజనీరింగ్... ఈ రంగాల్లో నిపుణులైనవారికి కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు పొందడానికి, మంచి భవిష్యత్ నిర్మించుకోవడానికి అవకాశాలు చాలా ఉన్నాయి.

ఇంజనీరింగ్ అంటే అందరికీ కంప్యూటర్ సైన్స్, ఐటీ, సివిల్, మెకానికల్... ఇవే అనుకుంటారు. అలాగే ఎంబీఏ అంటే హెచ్ఆర్, ఫైనాన్స్, మార్కెటింగ్... అందరికీ ఇవే గుర్తొస్తాయి. కానీ ఇండియన్ మ్యారిటైమ్ యూనివర్శిటీ (ఐఎమ్‌యూ) ఆఫర్ చేసే ప్రత్యేక కోర్సుల గురించి చాలామందికి అవగాహన తక్కువ.

ఇండియన్ మ్యారిటైమ్ యూనివర్శిటీ (ఐఎమ్‌యూ)లో ప్రవేశాలు, కోర్సులు, ప్రవేశ పరీక్షలు, అడ్మిషన్ ప్రక్రియ, ఉద్యోగావకాశాలు... వీటి గురించి ఈ వారం 'గమ్యం'లో వివరిస్తున్నారు Careers360.com డైరెక్టర్ రామలక్ష్మి పేరి. మీ అభిప్రాయాలు, సందేహాలు బీబీసీ న్యూస్ తెలుగు ఫేస్‌బుక్ పేజీలో కామెంట్  పోస్ట్ చేయండి.

#గమ్యం: ఇండియన్ మ్యారిటైమ్ యూనివర్శిటీలో చేరడం ఎలా?

అసలు మెరైన్ ఇంజనీరింగ్ అంటే...

షిప్ ఎలా తయారవుతుంది? దానిలో ఇమిడి ఉన్న టెక్నాలజీ ఏమిటి? షిప్ ఎలా నడపాలి, ఏయే జాగ్రత్తలు అవసరం? ప్లాట్‌ఫామ్స్ ఎలా నిర్మించాలి? నేవల్ ఆర్కిటెక్చర్ (షిప్ డిజైనింగ్) అంటే ఏమిటి?... ఇలాంటి అంశాలన్నీ మెరైన్ ఇంజనీరింగ్ కిందకు వస్తాయి.

ముంబైలో మూడు, కోల్‌కతాలో రెండు క్యాంపస్‌లు ఉండేవి. వీటన్నింటినీ కలిపి ఇండియన్ మ్యారిటైమ్ యూనివర్శిటీ అనే పేరుతో సమీకృత విద్యాసంస్థను ఏర్పాటు చేశారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లోని విశాఖపట్నంలో ఓ క్యాంపస్, తమిళనాడులోని చెన్నైలో మరో క్యాంపస్ ఉన్నాయి. ఇవి కాకుండా పుణె, ముంబై, పోర్ట్‌బ్లెయిర్ వంటి కొన్ని నగరాల్లో అనుబంధ సంస్థలు మరో 21 ఉన్నాయి.

షిప్ బిల్డింగ్, ఓషనాలజీ, బల్క్ గూడ్స్ ట్రాన్స్‌పోర్టేషన్, సముద్ర జలాలకు సంబంధించిన చట్టాలు, సముద్రపు సరిహద్దుల భద్రత, మెరైన్ ఇంజనీరింగ్... వంటి అంశాలకు సంబంధించిన విద్యనందించే కేంద్రీయ సంస్థ మ్యారిటైమ్ యూనివర్శిటీ. ఐఎమ్‌యూ వివిధ  కోర్సులను మూడు విభాగాల్లో అందిస్తోంది.

1. గ్రాడ్యుయేషన్ - బీటెక్, బీఎస్సీ, బీబీఏ, డిప్లొమా

బీటెక్‌లో మెరైన్ ఇంజనీరింగ్, నేవల్ ఆర్కిటెక్చర్ అండ్ ఓషనాలజీ ఇంజనీరింగ్ వంటివి ఆఫర్ చేస్తున్నారు. అలాగే బీబీఏలో లాజిస్టిక్స్, రీటైల్ అండ్ ఈ-కామర్స్ వంటి కోర్సులను...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

బీబీసీ న్యూస్ తెలుగు 'గమ్యం'కు స్వాగతం.


కంటెంట్: భారతీయ క్రికెట్ లెజెండ్ సచిన్ తెందూల్కర్‌ను తలపిస్తోంది షెఫాలీ వర్మ

అయితే, షెఫాలీ వర్మ టీనేజ్ జీవితంలో మాత్రం ఇవి లేవు. ఆమెది వేరే ప్రపంచం.

భారత మహిళల క్రికెట్ జట్టు ఓపెనింగ్ బ్యాట్స్ఉమెన్ అయిన షెఫాలీ వర్మ తన విధ్వంసకర బ్యాటింగ్‌తో ఆస్ట్రేలియాలో జరుగుతున్న మహిళల టీ20 ప్రపంచకప్‌లో మెరుపులు మెరిపించింది. దీంతో భారత జట్టు ఒక్క మ్యాచ్ కూడా ఓడిపోకుండా ఫైనల్స్‌కు చేరింది. గ్రూపు దశలో ఆడిన నాలుగు మ్యాచుల్లోనూ గెలిచిన భారత జట్టు సెమీ ఫైనల్లో ఇంగ్లండ్‌తో తలపడాల్సి ఉండగా వర్షం కారణంగా మ్యాచ్ రద్దయ్యింది. దీంతో గ్రూపు దశలో అజేయంగా నిలిచి, అత్యధిక పాయింట్లు సాధించిన భారత్ నిబంధనల ప్రకారం ఫైనల్ చేరింది.

ఈ టోర్నమెంట్‌లో షెఫాలీ వర్మ నాలుగు మ్యాచుల్లో బ్యాటింగ్ చేసి 161 పరుగులు సాధించింది. అందరికంటే అత్యధికంగా 161 స్ట్రైక్ రేట్ నమోదు చేసింది. అందరికంటే అత్యధిక సిక్సర్లు (9) కొట్టింది. 2019 సెప్టెంబర్ 24వ తేదీన తొలి టీ20 మ్యాచ్ ఆడిన షెఫాలీ వర్మ ఇప్పటి వరకూ 18 ఇన్నింగ్సుల్లో 147 స్ట్రైక్ రేట్‌తో 485 పరుగులు చేసింది. ఇందులో 58 ఫోర్లు, 21 సిక్సర్లు ఉన్నాయి. టీ20 అంతర్జాతీయ క్రికెట్లో 120 కంటే ఎక్కువ పరుగులు చేసిన మహిళల్లో షెఫాలీ వర్మదే అత్యధిక స్ట్రైక్ రేట్.

తన బ్యాటింగ్ స్టైల్‌తో ప్రేక్షకుల్ని, విమర్శకుల్ని ఆకట్టుకున్న షెఫాలీ వర్మ అంతర్జాతీయ క్రికెట్ మండలి (ఐసీసీ) మహిళల టీ20 బ్యాటింగ్ ర్యాంకింగ్స్‌లో మొదటి స్థానాన్ని చేజిక్కించుకుంది.

స్మృతి మంథానతో షెఫాలీ వర్మ

షెఫాలీ వర్మ తన సహజసిద్ధమైన, శక్తివంతమైన బ్యాటింగ్‌తో ఇప్పటి వరకూ భారత మహిళల క్రికెట్ జట్టు ఆణిముత్యంగా భావించిన మరో ఓపెనర్ స్మృతి మంథానను మించిన ప్రతిభ కనబరుస్తోంది.

''మేం మొదట మంథానను చూసినప్పుడు, ఆమెలాగా బంతిని బాదే వాళ్లు మరెవరినీ చూడలేమనిపించింది. కానీ, షెఫాలీ వర్మ వచ్చింది. షెఫాలీని చూసిన తర్వాత మంథాన బ్యాటింగ్ చూస్తే బోరింగ్‌గా ఉంటోంది. షెఫాలీ బంతిని కొట్టే తీరు నమ్మలేనట్లు ఉంటోంది'' అని ఇంగ్లండ్ మహిళల క్రికెట్ జట్టు స్పిన్నర్ అలెక్స్ హార్ట్‌లీ బీబీసీ స్పోర్ట్స్‌తో చెప్పింది.

''మరో రెండేళ్లలో షెఫాలీ మరింత దృఢంగా, మరింత శక్తివంతంగా మారుతుంది, అప్పుడు ఆమెను చూడాలని నాకు చాలా కుతూహలంగా ఉంది. ఆమె ఒక అద్భుతమైన క్రికెటర్ అవుతుంది'' అని హార్ట్‌లీ తెలిపింది.

అయితే, షెఫాలీ వర్మ ఉన్నట్టుండి ఇంత సక్సెస్ కావడం వెనుక సీక్రెట్ ఏంటి? స్వేచ్ఛ తప్ప మరేమీ లేదని ఆమె టీమ్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

డిగ్రీ చదవాలా, ఇంజనీరింగ్ చేయాలా? బయటికెళ్లి సరదాగా గడపాలా, ఇంట్లో కూర్చోవాలా? బైక్ లేదంటే కారు నడుపుతానని అమ్మా, నాన్నని ఎలా ఒప్పించాలి? 16 ఏళ్ల టీనేజర్లు సమాధానాల కోసం వెతుక్కునే ప్రశ్నలు చాలా వరకు ఇలాగే ఉంటాయి.


కంటెంట్: భారతీయ బ్యాంకులు ఈ ఏడాది మార్చి వరకూ లక్షా 44 వేల కోట్ల రూపాయలు మునిగిపోయినట్టు ఏజెన్సీ చెబుతోంది.

ఇందులో 83 శాతం డబ్బు ప్రభుత్వ బ్యాంకులకు చెందిందే. ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే 62 శాతం ఎక్కువ.

బ్యాంకులు మునిగిపోతే, ఆ ప్రభావం సామాన్యులపై ఎలా ఉంటుంది. తెలుసుకోవడానికి బీబీసీ ప్రతినిధి కులదీప్ మిశ్రా ఆర్థిక వ్యవహారాల నిపుణులు అశుతోష్ సిన్హాతో మాట్లాడారు.

ఐసీఆర్ఏ గణాంకాల ప్రకారం బ్యాంకుల ప్రస్తుత పరిస్థితి ఎన్‌పీఏ(నాన్ పెర్ఫామింగ్ ఎసెట్స్) కంటే పెద్ద ప్రమాదంలో పడింది. దీనిని "రైట్ ఆఫ్" అంటారు.

సాధారణంగా చెప్పాలంటే, ఒక బ్యాంకు ఈ ఏడాది మార్చి వరకు రుణాలుగా ఇచ్చిన 1.44 లక్షల కోట్ల రూపాయలు ఇక తిరిగి రావు అని నిర్ణయించడం. అంటే అంత మొత్తానికి ఆ బ్యాంకు మునిగిపోయింది. అదే ఎన్‌పీఏలో డబ్బులు తిరిగి వస్తాయనే ఆశలు పెట్టుకోవచ్చు.

ఈ నష్టాల్లో ప్రభుత్వ బ్యాంకులకు 83 శాతం భాగం ఉంది. ఈ ప్రభావం నేరుగా సామాన్యులపై పడుతుంది. ఎవరైనా ఏదైనా లోన్ తీసుకోడానికి బ్యాంకుకు వెళ్తే, వారికి రుణం దాదాపు దొరకదు. లేదా కష్టంగా దొరుకుతుంది.

ఎందుకంటే ప్రభుత్వ బ్యాంకుల్లో ఇప్పుడు రుణాలు ఇవ్వడానికి అసలు డబ్బులే లేవు.

ఏ బ్యాంకు అయినా, అది ఎలాంటి రుణాలు ఇస్తోంది అనేది తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. అంటే మీరు మీ బ్యాంకులో ఒక లక్ష రూపాయలు జమ చేశారని అనుకుందాం. కానీ బ్యాంకు ఆ లక్ష రూపాయలను తన దగ్గర ఉంచుకోదు. అది దాన్ని అప్పుగా వేరే వాళ్లకు ఇస్తుంది.

సాధారణంగా ఎవరైనా జమ చేసే మొత్తానికి బ్యాంకులు నాలుగు శాతం వడ్డీ చెల్లిస్తాయి. కానీ తాము రుణం ఇచ్చిన వారి నుంచి మాత్రం దానికంటే ఎక్కువ వడ్డీ తీసుకుంటాయి. అది హోమ్ లోన్ అయితే సుమారు 8.5 శాతం, కంపెనీలకు లోన్ అయితే అంతకంటే ఎక్కువ వడ్డీ రేటు ఉంటుంది. తక్కువ రేటింగ్ ఉన్న కంపెనీలకు అయితే వడ్డీ రేటు 11 నుంచి 12 శాతం ఉంటుంది. రుణ గ్రహీతలను బట్టి ఈ వడ్డీ రేట్లు మారుతుంటాయి.

నాలుగు శాతం వడ్డీ చెల్లించే మొత్తానికి 12 శాతం వడ్డీ రాబట్టడం ద్వారా బ్యాంకులు లాభాలు ఆర్జిస్తాయి. దీనిని "నెట్ ఇంట్రెస్ట్ మార్జిన్" అంటారు.

ఇలా రుణాలుగా బయటకు ఇచ్చిన డబ్బులు తిరిగి వచ్చినపుడు, ఆ డబ్బును బ్యాంకులు మళ్లీ వేరే వారికి లోన్ ఇస్తాయి. మీకు కూడా నాలుగు శాతం వడ్డీ ఇస్తుంటాయి. కానీ ఇప్పుడు ప్రభుత్వ బ్యాంకుల పరిస్థితి దీనంగా మారింది.

ఉదాహరణకు మనం ఐడీబీఐ బ్యాంకు విషయానికే వస్తే అందులో ప్రభుత్వం వాటా చాలా ఉంది. ఆ బ్యాంకులో మొత్తం ఎన్‌పీఏ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

రేటింగ్ ఏజెన్సీ ఐసీఆర్‌ఎ ప్రకారం 2018లో భారతీయ బ్యాంకులు గత 10 ఏళ్లలో ఎప్పుడూ లేనంత ఎక్కువగా నష్టాలు మూటగట్టుకున్నాయి.


కంటెంట్: భారతీయ మహిళలు అనాదిగా నుదుటి మీద పెట్టుకునే కుంకుమను అందించే ఆ చెట్టు నిజానికి ఆ ప్రాంతంలో పెరగదు. కానీ, ఇప్పుడు పిప్లాంత్రిలో పెరుగుతున్న రకరకాల చెట్లలో సిందూరం ఒకటి. ఇంతకీ పిప్లాంత్రి అంటే ఏమిటి? రాజస్థాన్‌లోని ఆరు పల్లెలను కలిపి పిప్లాంత్రి అంటారు.

శ్యాం సుందర్ పాలీవాల్ 2005లో ఆ గ్రామ అధికారిగా ఎన్నికయ్యే నాటికి ఆ ప్రాంతమంతా పాల రాతి కోసం తవ్వకాలు జరుగుతూ, చుట్టు పక్కల ప్రాంతమంతా పచ్చదనం లేక ఎడారిని తలపించేలా ఉండేది. చాలా ప్రాంతాలలో లాగే, అమ్మాయిలను అక్కడ ఒక ఆర్ధిక భారంలా చూస్తూ వారిని తక్కువగా చూసేవారు.

కానీ, శ్యాం సుందర్ పాలివాల్ 17 ఏళ్ల కూతురు కిరణ్ 2007లో డీహైడ్రేషన్ తో మరణించింది. గుండెలు పగిలే బాధ ఉన్నప్పటికీ ఆమె జ్ఞాపకార్ధం ఆ కుటుంబం ఆ గ్రామం మొదట్లో ఒక చెట్టును నాటారు. పిప్లాంత్రి నాయకుడిగా ఈ చెట్లు నాటే కార్యక్రమాన్ని విస్తృతం చేయాలని ఆయన  భావించారు.

మరి కొన్ని రోజుల్లోనే చుట్టు పక్కల గ్రామాలు కూడా ఆయన పంథాను అనుసరించడం మొదలు పెట్టాయి.

శ్యాం సుందర్ పాలీవాల్

ఇదే సంప్రదాయం ఈ ఊరిలో ఇప్పటికీ కొనసాగుతూ వస్తోంది. ఆ ఊళ్లో ఆడపిల్ల పుట్టిన ప్రతి సారి ఆ బిడ్డకు గుర్తుగా గ్రామస్థులు 111 చెట్లను నాటుతారు. ఈ సంఖ్యను హిందువులు పవిత్రంగా భావిస్తారు. ఇలా చేయడం వలన పర్యావరణ పరిరక్షణకు కూడా తోడ్పడుతున్నారు.

'ఒక అమ్మాయి పేరు మీద చెట్టు నాటినప్పుడు, ఊరిలోని ఉన్న ప్రతి అమ్మాయి పేరు మీద ఎందుకు ఇదే పని చేయకూడదు" అని పాలీవాల్ అన్నారు.

ఇప్పుడు ఈ ప్రాంతంలో ఉసిరి, మామిడి, గంధం, రావి, వెదురు లాంటి రకాలతో కూడిన 3,50,000 చెట్లు ఉన్నాయి. ఒకప్పుడు ఈ ప్రాంతంలో 1000 హెక్టారుల స్థలం నిస్సారంగా ఉండేది.

పాలీవాల్ కి వచ్చిన ఈ చిన్న ఆలోచన ఒక పెద్ద పర్యావరణ-స్త్రీవాద ఉద్యమంగా మారిపోయింది.

చెట్లు నాటడంతో పాటు ఆడపిల్లల తల్లితండ్రులందరూ తమ పిల్లలు స్కూలు చదువు పూర్తి చేసుకునే వరకు, 18 సంవత్సరాల లోపు  వివాహం చేయమని అఫిడవిట్ పై కూడా సంతకం చేస్తారు.

ప్రతి అమ్మాయికి 31,000 రూపాయలతో ఒక ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్ కూడా వేసి అది ఆమె 18 సంవత్సరాలు నిండేసరికి వాడుకునే విధంగా ఏర్పాటు చేస్తారు. ఆ డబ్బును ఆమె చదువుకు గాని, పెళ్ళికి కానీ వినియోగిస్తారు.

భారతీయ గ్రామాలు నీటి నిర్వహణను మెరుగుపర్చుకుంటూ పచ్చదనంతో ఎలా విలసిల్లవచ్చో చెప్పడానికి పిప్లాంత్రి ఒక ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది.

పాములు, తేళ్లు గురించి హెచ్చరిస్తూ పాలివాల్ నన్ను ఊరి మొదట్లో ఉన్న...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

శ్యామ్ సుందర్ పాలీవాల్ ఆ కాయను పగలగొట్టగానే ఎర్రగా రక్త వర్ణంలో ఉన్న గింజలు బయటకు వచ్చాయి. ఆ సిందూరం చెట్టు ఫలాన్ని ఆయన రెండు చేతుల్లో పట్టుకుని చూపించారు.


కంటెంట్: భారతీయ రైల్వే ప్రత్యక్ష నియామక పరీక్షల్లో భారతీయ భాషల వాడకం గురించి లోక్‌సభలో బుధవారం ఒక ప్రశ్నకు ఆయన సమాధానం ఇస్తూ.. 2017వ సంవత్సరం నుంచి ఇప్పటి వరకు మూడేళ్ల కాలంలో 47.18 లక్షల మంది అభ్యర్థులు 13 భారతీయ భాషల్లో పరీక్షలు రాశారని తెలిపారు.

రైల్వే ఉద్యోగాల కోసం పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే అభ్యర్థులు ఇంగ్లీష్, హిందీలతో పాటు 15 భారతీయ భాషల్లో పరీక్షలు రాసే అవకాశం ఉందని మంత్రి తెలిపారు. జనరల్ డిపార్ట్‌మెంటల్ కాంపిటీటివ్ ఎగ్జామినేషన్స్ (జీడీసీఈ)కి కూడా ఇదే విధంగా భారతీయ భాషల్లో పరీక్షలు రాసే విధానం వర్తిస్తుంది.

ఇంగ్లీషు, హిందీలను మినహాయిస్తే.. తెలుగుతో పాటు మరాఠీ, బెంగాలీ, తమిళం, మలయాళం భాషల్లో ఎక్కువ మంది అభ్యర్థులు రైల్వే పరీక్షలు రాశారు. 2018వ సంవత్సరంలోనే 9,89,818 మంది అభ్యర్థులు తెలుగులో పరీక్షలు రాయగా.. 8,42,298 మంది మరాఠీలో పరీక్షలు రాశారు. అలాగే.. అస్సామీలో 1,52,179 మంది, గుజరాతీలో 3,61,900 మంది, పంజాబీలో 1,13,745 మంది, తమిళంలో 3,87,69 మంది, కన్నడలో 3,58,194 మది అభ్యర్థులు పరీక్షలు రాశారని లోక్‌సభలో రైల్వే మంత్రి పేర్కొన్న గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

రైల్వే ప్రత్యక్ష నియామక పరీక్షల్లో తెలుగును తమ ప్రధాన భాషగా ఎంచుకున్న అభ్యర్థుల సంఖ్య 10 లక్షలకు పైనే ఉందని కేంద్ర రైల్వే శాఖ సహాయ మంత్రి సురేశ్ అంగడి తెలిపారు.


కంటెంట్: భారతీయ రైల్వేది ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద రైల్వే నెట్‌వర్క్‌లలో నాలుగో స్థానం.

కరోనావైరస్ వ్యాప్తిని అరికట్టేందుకు మార్చి 25 లాక్‌డౌన్ అమల్లోకి రావడంతో రైల్వే తొలిసారి సేవలు నిలిపివేసింది.

ఈ సంక్షోభంలో రైల్వే వ్యవస్థ తరఫున దేశానికి తోడ్పాటు ఎలా అందించాలో ఆలోచించామని, తమకో పరిష్కార మార్గం తట్టిందని భారతీయ రైల్వే అధికార ప్రతినిధి రాజేశ్ బాజ్‌పేయీ  బీబీసీతో అన్నారు. తమ ఆలోచన కూడా అందరికీ నచ్చిందని ఆయన చెప్పారు.

రైల్వే కోచ్‌లను క్వారంటీన్ లేదా ఐసోలేషన్ వార్డులుగా మార్చడమే ఆ ఆలోచన.

భారతీయ రైల్వే నెట్‌వర్క్ ప్రపంచంలోనే నాలుగో అతిపెద్దది

5000 రైల్వే కోచ్‌లను ఐసోలేషన్ వార్డులుగా మార్చే పనులను ఇప్పటికే రైల్వే మొదలుపెట్టింది. ఇవి పూర్తైతే 40వేల పడకలు అందుబాటులోకి వస్తాయి. మరో 15వేల పడకలను అందుబాటులోకి తెచ్చేందుకు కూడా తాము సిద్ధంగా ఉన్నామని రైల్వే మంత్రిత్వశాఖ తెలిపింది.

భారీ తనానికి భారతీయ రైల్వే, రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ పేరు పొందాయి. రోజూ 2.3 కోట్ల మంది ప్రయాణికులు రైల్వే సేవలను వినియోగించుకుంటారు. దేశం మొత్తాన్ని కలుపుతూ 65 వేల కి.మీ.ల పొడవున రైల్వే ట్రాక్‌లు ఉన్నాయి. 12 వేలకుపైగా రైళ్లు నడుస్తుంటాయి.

ఇన్నేసి కోచ్‌లు ఐసోలేషన్ వార్డులకు కేటాయించడం వల్ల సమస్యేమీ లేదని బాజ్‌పేయీ అన్నారు. తాము ఎక్కువగా పాత కోచ్‌లనే ఇందుకు కేటాయిస్తున్నామని, రాబోయే నెలల్లో ప్రయాణికుల సంఖ్య తక్కువగానే ఉంటుంది కాబట్టి తక్కువ కోచ్‌లతో రైళ్లు నడిచినా ఇబ్బందేమీ ఉండదని వివరించారు.

‘‘రైల్వేకు ఇది కొత్త విషయమేం కాదు. ప్రత్యేక, ఎగ్జిబిషన్, లగ్జరీ రైళ్లు మేం నడుపుతుంటాం. ఆపరేషన్ థియేటర్లుండే ఆసుప్రతి రైళ్లు కూడా నడుపుతుంటాం.   కోచ్‌లు ఖాళీ డబ్బాలు. వాటిని అవసరానికి తగ్గట్లు ఎలాగైనా మార్చుకోవచ్చు. కిచెన్, డైనింగ్ రూమ్, హాస్పిటల్.. ఇలా ఎలాగైనా తీర్చిదిద్దుకోవచ్చు’’ అని ఆయన అన్నారు.

రైల్వే కోచ్‌ను క్వారంటీన్ వార్డుగా మార్చేందుకు మూడు రోజుల వరకూ సమయం పడుతుంది

‘ఎక్కడికి తీసుకువెళ్తారు’

కొన్ని రాష్ట్రాలు ఇప్పటికే స్టేడియాలు, క్రీడా కేంద్రాలు, ఫంక్షన్ హాళ్లు, హోటళ్లు, రిసార్టులను క్వారంటీన్ కేంద్రాలుగా మార్చేస్తున్నాయి. అయినా, పెద్ద స్థాయిలో పరీక్షలను చేపడితే, క్వారంటీన్‌లో ఉంచాల్సిన జనాన్ని పెట్టేందుకు స్థలం చాలకపోవచ్చని అధికారులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ఒక్క వ్యక్తికి కరోనావైరస్ పాజిటివ్‌గా తేలితే, ఆ వ్యక్తిని కలిసినవారిని, కుటుంబ సభ్యులను...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కోవిడ్-19 కేసుల వరద మొదలైతే ఎలా ఎదుర్కోవాలన్నదాని కోసం భారత్ అన్ని విధాలుగా సన్నద్ధమవుతోంది. ఆరోగ్యం అంశంతో పెద్దగా సంబంధం లేని రైల్వే వ్యవస్థను కూడా ఇందుకోసం ఉపయోగించుకోవాలనుకుంటోంది.


కంటెంట్: భారతీయ వాయుసేన విమానం (ఫైల్ ఫొటో)

ఎనిమిది రోజుల కిందట అసోంలోని జోర్‌హాట్ నుంచి పైకెగిరిన తర్వాత ఈ విమానం కనిపించకుండా పోయింది.

‘‘అదృశ్యమైన ఏఎన్-32 శకలాలు లిపోకు ఉత్తరాన 16 కిలోమీటర్ల దూరంలో, టాటోకు ఈశాన్యాన దాదాపు 12 వేల అడుగుల ఎత్తు నుంచి భారతీయ వాయుసేనకు చెందిన ఎంఐ-17 హెలీకాప్టర్‌కు కనిపించాయి’’ అని ఇండియన్ ఎయిర్‌ఫోర్స్ ట్వీట్ చేసింది.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

ఈ విమానంలో పైలట్ల బృందానికి సంబంధించి 8 మందితో పాటు మొత్తం 13 మంది ప్రయాణిస్తున్నారని, వీరంతా వాయుసేనకు సంబంధించినవారేనని గతంలో వాయుసేన ప్రతినిధి రత్నాకర్ సింగ్ తెలిపారు.

జోర్‌హాట్ నుంచి 3వ తేదీ సోమవారం మధ్యాహ్నం 12 గంటల 25 నిమిషాల సమయంలో బయలుదేరిన ఈ విమానం అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని మెచుంగా అడ్వాన్స్ ల్యాండింగ్ గ్రౌండ్‌కు చేరుకోవాల్సి ఉంది.

ఎయిర్ ట్రాఫిక్ కంట్రోల్ (ఏటీసీ) వద్ద చివరిసారిగా మధ్యాహ్నం ఒంటి గంటకు విమానం ప్రయాణ వివరాలు నమోదయ్యాయి.

అయితే, నిర్ణీత సమయానికి విమానం మెచుంగా చేరుకోకపోవటంతో వాయుసేన విమానం కోసం వెతుకులాట ప్రారంభించింది.

అందుబాటులో ఉన్న అన్ని సాధనాలతో విమానం ఆచూకీ కోసం గాలింపు చర్యలు చేపట్టామని రత్నాకర్ సింగ్ తెలిపారు.

గాలింపు చర్యల కోసం సుఖోయ్ 30, సీ 130 హెర్క్యులస్ విమానాలను ఉపయోగిస్తున్నామని, భారతీయ సైన్యం, ఇండో-టిబెటన్ సరిహద్దు రక్షణ దళం సహాయాన్ని కూడా తీసుకుంటున్నామని రత్నాకర్ సింగ్ స్థానిక విలేకరి దిలీప్ కుమార్ శర్మాతో చెప్పారు.

గాలింపు చర్యలపై రక్షణ మంత్రి ఆరా

కేంద్ర రక్షణ శాఖ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ మాయమైన విమానం ఆచూకీ, గాలింపు చర్యల వివరాలపై ఆరా తీశారు.

‘‘ఎయిర్ మార్షల్ రాకేశ్ సింగ్ భదౌరియాతో మాట్లాడాను. అదృశ్యమైన విమానాన్ని వెదికేందుకు భారతీయ వాయుసేన తరపున తీసుకున్న చర్యలను ఆయన వెల్లడించారు. విమానంలోని ప్రయాణీకుల క్షేమం కోసం ప్రార్థిస్తున్నాను’’ అని రాజ్‌నాథ్ ట్వీట్ చేశారు.

భారతీయ వాయుసేన చరిత్రలో అత్యంత భారీ గాలింపు చర్య అదే

2016లో కూడా భారతీయ వాయుసేనకు చెందిన ఏఎన్-32 విమానం ఒకటి అదృశ్యమైంది. చెన్నై నుంచి అండమాన్, నికోబార్ దీవులకు బంగాళాఖాతం మీదుగా వెళుతూ ఆ విమానం కనిపించకుండా పోయింది.

అప్పట్లో విమానం ఆచూకీ కనిపెట్టేందుకు ముమ్మర గాలింపు జరిగింది. భారతీయ వాయుసేన చరిత్రలో అత్యంత భారీ గాలింపు చర్య అదే. అయినప్పటికీ విమానం ఆచూకీ మాత్రం లభ్యం కాలేదు. ఆ విమానంలో 29 మంది ప్రయాణిస్తున్నారు.

ఏఎన్-32 విమానం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

చైనా సరిహద్దుకు సమీపంలో కనిపించకుండా పోయిన భారతీయ వాయుసేన విమానం ఏఎన్-32 ఆచూకీ లభించిందని వాయుసేన ప్రకటించింది.


కంటెంట్: భారతీయ సంతతికి చెందిన రాహుల్ దూబే 70 మంది నిరసనకారులకు తన ఇంట్లో ఆశ్రయం ఇచ్చారు

ఈ నిరసనల్లో పాల్గొంటున్నవారిలో అన్ని వర్గాల వారూ ఉంటున్నారు. దక్షిణాసియాకు చెందినవాళ్లు కూడా ఇందుకు అతీతం కాదు. నల్ల జాతీయుల్లాగే పోలీసుల అతిగా ప్రవర్తనకు దక్షిణాసియాకు చెందినవాళ్లు కూడా బాధితులే.

‘‘నల్ల జాతి వారికి వ్యతిరేకంగా వ్యవస్థీకృత, వ్యక్తిగత స్థాయిల్లో కూడగట్టుకుపోయిన విద్వేషంపై మాట్లాడాల్సిన అవసరం దక్షిణాసియా వారిగా మాకు ఉంది. అలా మాట్లాడాకపోతే, నల్ల జాతి అమెరికన్ల మరణాలకు మేమూ బాధ్యత పంచుకున్నట్లే’’ అని సౌత్ ఏషియన్ అమెరికన్స్ లీడింగ్ టుగెదర్ (ఎస్ఏఏఎల్‌టీ) వ్యాఖ్యానించింది.

ఫ్లాయిడ్ మరణం, దాని తర్వాత చెల రేగిన నిరసనలతో ప్రభావితమైనవారిలో దక్షిణాసియాకు చెందిన కొందరితో బీబీసీ మాట్లాడింది. వాళ్లు చెప్పిన విషయాలు వారి మాటల్లోనే...

‘బ్లాక్ లైవ్స్ మ్యాటర్’ నిరసనల్లో దక్షిణాసియా వాళ్లు కూడా పాల్గొంటున్నారు

రాహుల్ దూబే - వైద్య ఆవిష్కరణల రంగంలో పనిచేస్తున్నారు. తన ఇంట్లో 70 మంది నిరసనకారులకు ఆశ్రయం కల్పించారు

పోలీసులు, నిరసనకారులు బయట ఉన్నారు. నిరసనకారులు నినాదాలు చేస్తూ ఉన్నారు. శాంతియుతంగా ఉన్న నిరసనకారులపై రాత్రి 9.15కు పోలీసులు దాడి చేశారు.

బయట జనాల సునామీ ఉంది. పోలీసులు వారిని కొడుతూ ఉన్నారు. నేను మా తలుపు దగ్గర నిల్చున్నా. త్వరగా ఇంట్లోకి రండంటూ అరిచా.

పది నిమిషాల పాటు అలా అరుస్తూనే ఉన్నా. సుమారు వంద మంది మా ఇంట్లోకి వచ్చారు. వాళ్ల కళ్లలో మంటతో బాధపడుతున్నారు. కళ్లపై నీళ్లు చల్లుకుంటున్నారు. ఇంకొందరు ఏడుస్తూ ఉన్నారు. భావోద్వేగానికి గురవుతూ ఉన్నారు.

పోలీసులు మమ్మల్ని చూసి నవ్వుతూ ఉన్నారు. మా ఇంట్లోకి పెప్పర్ స్ప్రే కొడుతూ ఉన్నారు.

మా ఇల్లు 1500 చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో ఉంది. మాకు ఇంటి వెనుక స్థలం కూడా ఉంది. అక్కడో ఇరవై మంది కూర్చొని ఉన్నారు. మెయిన్ ఫ్లోర్‌లో 30 మంది దాకా ఉన్నారు.

ఆకలి వేయడంతో అర్ధరాత్రి పిజ్జా ఆర్డర్ చేశాం. కానీ, పోలీసులు ప్రధాన దారికి అడ్డంకిగా ఉన్నారు. మరుసటి రోజు ఉదయం 6-7 గంటల వరకూ ఆ నిరసనకారులు మా ఇంట్లోనే ఉన్నారు.

రాత్రంతా మాట్లాడుకుంటూనే ఉన్నాం. కొందరు అక్కడ జరుగుతున్నదంతా సోషల్ మీడియాలో లైవ్ స్ట్రీమ్ చేశారు. మా భయాలు, తదుపరి ఏం చేయాలి? భద్రత దళాలు ఏం చేస్తాయి?... ఇలా అన్ని విషయాల గురించి మాట్లాడుకున్నాం. నల్లజాతి, తెల్లజాతి, హిస్పానిక్, భారతీయులు... ఇలా అందరూ ఉన్నారు వారిలో.

నిరసనకారులు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అమెరికాలో ఆఫ్రో-అమెరికన్ జార్జ్ ఫ్లాయిడ్ మరణంతో దేశ వ్యాప్తంగా అనేక నగరాల్లో ఆందోళనలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. వేల మంది వీధుల్లోకి వచ్చి తమ ఆవేదన, ఆగ్రహాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నారు.


కంటెంట్: భారతీయ సంస్కృతిలో స్వలింగ సంపర్కులకు ఆమోదం ఉందా?

సేమ్ సెక్స్ మేరేజెస్‌కు చట్టబద్ధత కోరుతూ దాఖలైన అప్పీళ్లకు సంబంధించిన కేసులను ఇటీవల దిల్లీ హైకోర్టు విచారించింది. అయితే, కేంద్ర ప్రభుత్వం మాత్రం ఈ వివాహాలకు చట్టబద్ధత కల్పించడానికి వ్యతిరేకంగానే వాదించింది.

దేశంలో వివిధ మతాలకు చెందిన సంస్కృతులు, ఆచారాలకనుగుణంగా స్త్రీ పురుషుల మధ్య  జరిగే వివాహాలకు చట్టబద్ధత ఉంది. "ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న వివాహ విధానంలో తల దూర్చి ఉన్న చట్టాలను సవరిస్తే అది అరాచకానికి దారి తీస్తుంది" అని కేంద్ర ప్రభుత్వం  దిల్లీ హై కోర్టులో వేసిన అఫిడవిట్లో పేర్కొంది.

వివాహం చేసుకునే హక్కును ప్రాథమిక హక్కుల్లో చేర్చడానికి కూడా ప్రభుత్వం తిరస్కరించింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం దాఖలు చేసిన అఫిడవిట్లో స్వలింగ వివాహాలు భారతీయ విలువలు, సంస్కృతికి వ్యతిరేకమని పేర్కొంది.

సేమ్ సెక్స్ వివాహాలకు చట్టబద్ధత లేకపోవడం వలన చాలా మంది గే, లెస్బియన్ జంటలు విదేశాలకు వెళ్లి తమ వివాహాలను ఆ దేశాలలో నమోదు చేసుకుంటూ ఉంటారు. కొంత మంది విదేశాలలోనే స్థిరపడిపోతారు.

కానీ, రాఘవ్ అలా దేశం వదిలి వెళ్లిపోవాలని అనుకోవటం లేదు. ఆయన ఇక్కడే ఉండాలని అనుకుంటున్నారు. ఆయన మూడేళ్ళ పాటు భాగస్వామితో సంబంధంలో ఉన్న తర్వాత బెల్గామ్‌లో వివాహం చేసుకున్నారు. వారిరువురి కుటుంబాలు వారికి మద్దతిచ్చాయి.

వారిద్దరూ హిందూ సంప్రదాయ పద్దతిలో కుటుంబ సభ్యుల సమక్షంలో పెళ్లి చేసుకున్నారు. వారికి వివాహం జరిగి 9 ఏళ్ళు కావస్తున్నా వారి వివాహం ఇంకా చట్టబద్ధంగా నమోదు కాలేదు.

సాధారణ దంపతులకు లభించే చట్టపరమైన హక్కులేవీ వారికి లభించవు. వారిద్దరూ వాళ్ల తల్లితండ్రులతోనే కలిసి ఉంటారు. వారి తల్లితండ్రులు కూడా వాళ్లని తమతోనే ఉండమని చెబుతారు.

భారతీయ సంస్కృతిలో స్వలింగ సంపర్కులకు ఆమోదం ఉందా?

"మన సమాజంలో ప్రేమ వివాహాలకు కూడా ఒక్కొక్కసారి వ్యతిరేకత ఎదురవుతుంది. సేమ్ సెక్స్ వివాహాలను గుర్తించడం ఇప్పట్లో తీరే లక్ష్యంగా కనిపించటం లేదు. మా ఊర్లో ఇప్పుడు వాతావరణం అంతా రెండు మతాల మధ్య విభజితమై ఉంది. ఈ పరిస్థితుల్లోసేమ్ సెక్స్ వివాహాలకు బహిరంగంగా మద్దతు తెలపడం కూడా ప్రమాదకరంగానే భావిస్తారు" అని రాఘవ్ అన్నారు.

రాఘవ్ వివాహం విషయం రహస్యంగానే ఉంచాల్సి వచ్చింది. వారిద్దరూ కేవలం స్నేహితులలాగే  బయట తిరుగుతూ ఉంటారు. వారి వివాహానికి సాక్ష్యం లేదు. దీని వలన చాలా సమస్యలున్నాయని రాఘవ్ అంటారు.

"మా వివాహానికి చట్టబద్ధత లేకపోవడం వలన...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

"మన దేశం చాలా బాగుంటుంది. ఇక్కడ చాలా అవకాశాలు ఉంటాయి. నాకు దేశం వదిలిపెట్టి వెళ్లాలని లేదు. ఇక్కడి చట్టాలు సేమ్ సెక్స్ వివాహాలకు చట్టబద్ధత కల్పించకపోయినప్పటికీ, వివాహ చట్టాలను సవరించేందుకు ప్రభుత్వం  సుముఖంగా లేనప్పటికీ , నేను దేశం వదిలి వెళ్లాలని అనుకోవటం లేదు" అని రాఘవ్ బీబీసీకి  చెప్పారు.


కంటెంట్: భారతీయ సైనికులు

రాజీవ్ గాంధీ గయూమ్‌తో మాట్లాడి, ఆయన తన పర్యటనను వాయిదా వేసుకోవాలని కోరారు. అయితే గయూమ్‌కు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటును ప్లాన్ చేసిన మాల్దీవుల వ్యాపారి అబ్దుల్లా లుతుఫి, ఆయన సహాపరాధి సిక్కా అహ్మద్ ఇస్మాయిల్ మానిక్‌లు మాత్రం ఈ తిరుగుబాటును వాయిదా వేసుకోగూడదనే నిర్ణయించుకున్నారు.

గయూమ్ మాలేలో లేని సమయంలో తిరుగుబాటు లేవదీయాలనేది వాళ్ల ఆలోచన. అప్పటికే వాళ్లు దీని కోసం శ్రీలంక తీవ్రవాద సంస్థ 'ప్లోట్' (పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ తమిళ్ ఈలమ్)కు చెందిన ఫైటర్లను స్పీడ్ బోట్ల ద్వారా టూరిస్టుల రూపంలో దేశంలోకి రమ్మని చెప్పి ఉన్నారు.

ఆ సమయంలో ఏకే బెనర్జీ మాల్దీవుల భారత హై కమిషనర్. గయూమ్ పర్యటన నేపథ్యంలో ఆయన అప్పటికే దిల్లీలో ఉన్నారు.

మౌమూన్ అబ్దుల్ గయూమ్

బలగాలు పంపాలని భారత్‌కు విజ్ఞప్తి

నాటి సంఘటనలను గుర్తు చేసుకుంటూ ఏకే బెనర్జీ, ''ఆ సమయంలో నేను దిల్లీలోని మా ఇంటిలో దీర్ఘనిద్రలో ఉన్నా. హఠాత్తుగా ఉదయం 6.30 సమయంలో నా ఫోన్ మోగింది.''

''మాలేలో తిరుగుబాటు జరిగిందని నా కార్యదర్శి చెప్పాడు. వీధుల్లో కాల్పులు జరుగుతున్నాయని అన్నాడు. తన భవనంలో సురక్షితంగా ఉన్న అధ్యక్షుడు గయూమ్ భారత్ వెంటనే తన బలగాలను పంపి తనను రక్షించాలని విజ్ఞప్తి చేశాడు.''

అటు, విదేశాంగ వ్యవహారాల శాఖ జాయింట్ సెక్రటరీ కుల్దీప్ సహదేవ్‌కు కూడా మాలేలోని భారత హై కమిషన్ కార్యాలయం నుంచి మరో కాల్ వచ్చింది. ఆయన వెంటనే ప్రధాని కార్యాలయ జాయింట్ సెక్రటరీ రోనెన్ సేన్‌కు ఈ విషయాన్ని తెలిపారు.

దీంతో సేన్ వెంటనే సౌత్ బ్లాక్‌లోని ఆర్మీ ఆపరేషన్ రూమ్‌లో ఒక హైలెవల్ మీటింగ్ ఏర్పాటు చేశారు. కలకత్తా నుంచి తిరిగి వచ్చిన వెంటనే రాజీవ్ గాంధీ అందులో పాల్గొన్నారు.

బీబీసీ స్టూడియోలో రెహాన్ ఫజల్‌తో సుశాంత్ సింగ్

'ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్' కో ఎడిటర్ సుశాంత్ సింగ్ తన పుస్తకం 'మిషన్ ఓవర్సీస్: డేరింగ్ ఆపరేషన్స్ బై ద ఇండియన్ మిలటరీ'లో- ''రోనెన్ సేన్, కుల్దీప్ సహదేవ్‌లతో కలిసి రాజీవ్ గాంధీ మిలటరీ ఆపరేషన్ రూమ్‌లో సమావేశమయ్యారు. నాటి డిప్యూటీ హోమ్ మంత్రి పి. చిదంబరం మాలేకు నేషనల్ సెక్యూరిటీ గార్డ్స్ పంపాలని భావించినా, సైన్యం ఆ ప్రతిపాదనను తోసిపుచ్చింది'' అని రాసుకొచ్చారు.

''మాలేలోని హల్‌హ్యూల్ విమానాశ్రయాన్ని వందలాది మంది తిరుగుబాటుదారులు ఆక్రమించుకున్నట్లు 'రా' చీఫ్ ఆనంద్ స్వరూప్ వర్మ తెలిపారు. అయితే  దీనిపై నోరు విప్పొద్దని రోనెన్ సేన్ ఆయనకు సూచించారు. నిజానికి...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

నవంబర్ 3, 1988న మాల్దీవుల అధ్యక్షుడు మౌమూన్ అబ్దుల్ గయూమ్ భారత్‌కు రావాల్సింది. ఆయనను తీసుకువచ్చేందుకు వెళ్లిన భారతీయ విమానం గాలిలో ఉండగానే, భారత ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీ ఎన్నికల ప్రచారం కోసం దిల్లీ నుంచి బయటకు వెళ్లాల్సి వచ్చింది.


కంటెంట్: భారతీయ సైనికులు ఆయుధాలు ఉపయోగించకపోవడానికి కారణాలను కేంద్ర విదేశాంగ శాఖ మంత్రి జయశంకర్ వెల్లడించారు

"అసలు ఆయుధాలు లేకుండా వారిని సరిహద్దులకు ఎందుకు పంపారు'' అని కాంగ్రెస్ నేత రాహుల్ గాంధీ ప్రశ్నించారు. అయితే గతంలో చైనాతో కుదుర్చుకున్న ఒప్పందాల వల్లే ఆయుధాలను వాడలేకపోయామని విదేశాంగ శాఖ మంత్రి జయశంకర్ అన్నారు.

సరిహద్దులో పోస్ట్ చేసిన సైనికులందరి దగ్గరా ఆయుధాలున్నాయని జయశంకర్ ట్విటర్‌లో పేర్కొన్నారు. పోస్ట్ నుంచి దూరంగా వెళ్లేటప్పుడు వారు ఆయుధాలను తప్పకుండా తీసుకెళతారని, జూన్ 15న గాల్వాన్ లోయలో పోస్ట్ చేసిన సైనికుల దగ్గర ఆయుధాలున్నాయని ఆయన తెలిపారు, 1996, 2005లో కుదిరిన ఒప్పందం ప్రకారం ఇండో-చైనా సైనికులు ముఖాముఖి తలపడినప్పుడు తుపాకులను ఉపయోగించకూడదని విదేశాంగ మంత్రి వెల్లడించారు.

విదేశాంగమంత్రి చెప్పిన ఆ ఒప్పందంలో ఏముంది?

"ఇరుపక్షాలు ఒకదాని మీద మరొకటి ఎలాంటి బలాన్ని ప్రయోగించవు. సైనిక ఆధిపత్యాన్ని సాధించడం కోసం ఇతరులను బెదిరించవు'' అని 1996లో కుదిరిన ఒప్పదంలో ఉంది. అందులోని మొదటి పేరాలో "రెండు దేశాలు ఏవీ మిలటరీ శక్తిని మరొక దేశానికి వ్యతిరేకంగా ఉపయోగించవు. ఎల్‌ఎసి (లైన్ ఆఫ్ యాక్చువల్ కంట్రోల్) రెండువైపులా మోహరించిన ఏ సైన్యం, దాని సైనిక సామర్ధ్యంతో మరొక సైన్యంపై దాడి చేయదు. అలాంటి సైనిక కార్యకలాపాల్లో పాల్గొనదు. అలా చేసేలా మరోదేశంపై ఒత్తిడి చేయదు. తద్వారా ఇండో-చైనా సరిహద్దు ప్రాంతంలో శాంతి, స్థిరత్వాలు కొనసాగుతాయి'' అని రాసి ఉంది.

విదేశాంగ మంత్రి జయశంకర్ ప్రస్తావిస్తున్న ఒప్పందంలోని ఈ భాగం ఆర్టికల్ 6లో ఉంది. దీని ప్రకారం "ఎల్‌ఎసికి రెండు కిలోమీటర్ల వ్యాసార్థంలో ఏ దేశమూ కాల్పులు జరపదు.  జీవరసాయన ఆయుధాలు, పేలుడు పదార్ధాలు, తుపాకులతో దాడులకు దిగదు.''

1993లో కూడా చైనాతో ఒక ఒప్పందం కుదిరింది. ఇందులో "భారత్, చైనా మధ్య సరిహద్దు వివాదం శాంతియుతంగా, స్నేహపూర్వక చర్చల ద్వారా పరిష్కరించుకోవచ్చని ఇరుపక్షాలు నమ్ముతున్నాయి. ఏ దేశమూ బలప్రయోగానికి దిగదు'' అని ఉంది. 1993, 1996 నాటి ఒప్పందాలలోని అనేక అంశాలు 2005 ఒప్పందంలో పునరావృతమయ్యాయి.

ఈ ఒప్పందం ఆయుధాలను పూర్తిగా నిషేధించిందా ?

ఆయుధాలను ఉపయోగించడానికి ఏ దేశానికి అనుమతిలేదని ఒప్పందాలను బట్టి అర్ధమవుతోంది. అయితే పరిస్థితులు పరస్పర దాడి వరకు వచ్చినప్పుడు ఈ నియమాలు వర్తిస్తాయా? ఈ సందర్భంలో భారత సైన్యం చేస్తున్న వాదనలు సరైనవేనా? రిట్రీట్ మేజర్ జనరల్ అశోక్ మెహతాతో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

జూన్ 15-16 అర్థ రాత్రి పూట గల్వాన్ లోయలో భారత, చైనా సైనికుల మధ్య ఘర్షణలు జరిగాయి. ఇందులో 20మంది భారతీయ సైనికులు మరణించారు. ఇనుప మేకులున్న రాడ్‌లతో చైనా సైనికులు భారత సైనికుల మీద దాడి చేశారు. సరిహద్దుల్లో భారత సైనికులను కొట్టి చంపారని ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ కూడా ప్రకటించారు. అయితే చైనా సైనికులతో ఘర్షణ సందర్భంగా భారత సైనికులు తుపాకులు వాడలేదన్న విషయం బయటపడింది. ఇది అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది.


కంటెంట్: భారతీయ స్టార్టప్ సంస్థ అయిన జొమాటోలో ఊబర్‌కు 9.99 శాతం వాటా లభిస్తుంది. తద్వారా ఈ రంగంలో ఊబర్ ఉనికి కొనసాగుతుంది.

భారతదేశంలో ఊబర్ ఈట్స్ వినియోగదారులందరినీ ఇప్పుడు జొమాటోకు బదలాయిస్తారు. అయితే.. ఈ విక్రయం వల్ల ఊబర్ ఈట్స్‌లో ఉద్యోగుల తొలగింపు ఉంటుందా లేదా అనే అంశంపై ఇంకా స్పష్టత లేదు.

ఈ ఒప్పందంతో వేగంగా విస్తరిస్తున్న, తీవ్ర పోటీ ఉన్న ఫుడ్ డెలివరీ రంగంలో.. జొమాటోకి తన ప్రత్యర్థి స్విగ్గీ మీద పైచేయి లభించే అవకాశం ఉంది.

జొమాటో భారతదేశంలో 500కు పైగా నగరాల్లో సర్వీసులు అందిస్తోంది. ఊబర్ ఈట్స్ కొనుగోలుతో తన ఉనికి మరింత పటిష్టమవుతుందని జొమాటో భావిస్తోంది.

''భారతదేశ వ్యాప్తంగా అగ్రస్థాయి వ్యాపారాన్ని సృష్టించినందుకు, రెస్టారెంట్లను గుర్తించటంలో ముందంజలో ఉన్నందుకు మేం గర్విస్తున్నాం. ఈ రంగంలో మా స్థానాన్ని ఈ ఒప్పందం మరింత బలోపేతం చేస్తుంది'' అని జొమాటో వ్యవస్థాపకుడు, సీఈఓ దీపీందర్ గోయల్ పేర్కొన్నారు.

భారతదేశంలో ఫుడ్ డెలివరీ రంగాన్ని విప్లవాత్మకంగా మారుస్తామనే హామీతో ఊబర్ ఈట్స్ 2017లో మొదలైంది. అమెరికాలోని శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో కేంద్రంగా ఉన్న ఈ కంపెనీ.. అప్పటి నుంచీ తన వినియోగదారుల పునాదిని పెంచుకోవటానికి ప్రయత్నిస్తూనే ఉంది. అయితే జొమాటో, స్విగ్గీల నుంచి బలమైన పొటీ ఎదుర్కొంది.

భారత మార్కెట్ మీద స్విగ్గీ, జొమాటోలకు మెరుగైన పట్టు ఉందని కేర్ రేటింగ్స్ సంస్థ విశ్లేషకురాలు దర్శిని కాన్సారా చెప్పారు.

''ఊబర్ ఈట్స్‌కు 'ప్రపంచ అనుభవం' ఉన్నప్పటికీ.. అభివృద్ధి చెందిన మార్కెట్ కన్నా భారత మార్కెట్ ధరలు, వ్యూహాలు వంటి అంశాల్లో.. చాలా భిన్నమైనది. ఇక కస్టమర్లు ఫొటోలు పోస్ట్ చేయటానికి, ఆహార పదార్థాల మీద తమ సమీక్షలు రాయటానికి వీలుకల్పించే ఇంటరాక్టివ్ యాప్‌లు.. రెస్టారెంట్లతో ఒప్పందాలు చేసుకోవటం వంటి ఇతర అంశాలు జొమాటో, స్విగ్గీలకు పై చేయి లభించటానికి తోడ్పడ్డాయి'' అని ఆమె విశ్లేషించారు.

భారతదేశం తమ ప్రాధాన్యతగా కొనసాగుతుందని ఊబర్ చెప్పింది.

''ఊబర్‌కు భారతదేశం ఒక విశిష్టమైన ముఖ్యమైన మార్కెట్‌గానే ఉంటుంది. పెరుగుతున్న స్థానిక ప్రయాణ వ్యాపారంలో మేం పెట్టుబడులు పెట్టటం కొనసాగిస్తాం'' అని ఊబర్ సీఈఓ డారా ఖోస్రోషాహి పేర్కొన్నారు.

ఈ ఒప్పందం వల్ల జొమాటో, స్విగ్గీల మధ్య పోటీ మరింత పెరుగుతుందని పరిశీలకులు చెప్తున్నారు.

భారత ఫుడ్ డెలివరీ మార్కెట్ కోసం పోరాటం

సురంజన తివారి, బీబీసీ న్యూస్, ముంబై

భారతదేశంలో రోజువారీ జీవనంలో ఫుడ్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఊబర్ భారతదేశంలోని తన ఫుడ్ డెలివరీ సర్వీస్ 'ఊబర్ ఈట్స్'ను స్థానిక ప్రత్యర్థి సంస్థ జొమాటోకు విక్రయించినట్లు ఆ రెండు సంస్థలూ ప్రకటించాయి.


కంటెంట్: భారతీయులు ఇప్పుడు చిన్ని తెరలకు అతుక్కుపోతున్నారు. ఆ సంఖ్య వేలల్లో కాదు, లక్షల్లో ఉంది. అంటే ఈ వేదికకు మార్కెట్లో మంచి డిమాండ్ ఉన్నట్లు స్పష్టమవుతోంది.

ముంబయిలోని ఓ స్టూడియో ప్రాంగణంలో వెబ్ కోసం ఓ షో చిత్రీకరణ జరుగుతోంది.

ఇటీవల కాలంలో వెబ్ సిరీస్‌ల నిర్మాణం జోరందుకుంది. దానిలో భాగమే ఇది.

బాలీవుడ్ చిత్రాల్లో అరుణోదయ్ సింగ్ చిన్న చిన్న పాత్రలు పోషిస్తుంటారు. అయితే ఇందులో ఆయనది ప్రధాన పాత్ర.

నటులు, రచయితలతో పాటు ఇక్కడ చాలా మందికి అవకాశాలుంటాయి. అది చాలా మంచి విషయం. ఖర్చు తక్కువయ్యే వ్యాపారమిది. మరిన్ని నాణ్యమైన అంశాలు తెరపైకి రావడం ఎప్పుడైనా మంచిదే.

భారత మార్కెట్‌లో ‘వెబ్‌సిరీస్’ల జోరు

సెన్సార్‌తో ఇబ్బంది లేదు

ఇంటర్నెట్ ఇప్పుడు కథనాలను సైతం మారుస్తోంది.  మాయ2 కార్యక్రమంలో గే, లెస్బియన్ ప్రేమకథే కేంద్ర బిందువు. ఇటువంటి కథలు భారతీయ సినిమాలు, టీవీల్లో కనిపించడం చాలా కష్టం. కఠినమైన సెన్సార్ నిబంధనలే దీనికి కారణం. వెబ్‌లో ప్రసారమయ్యే వినోద కార్యక్రమాలు ఎక్కువ శాతం క్రమబద్ధమైనవి కావు.

''ఎటువంటి కోతలూ లేకుండా నేను అనుకున్న కథను అలాగే చూపించే శక్తి నాకు ఈ మాధ్యమంలో ఉంది. ఇదొక కొత్త రకం స్వేచ్ఛ. ఇది స్వాతంత్ర్యం లాంటిది.'' అని వెబ్‌సిరీస్‌ల గురించి దర్శకుడు క్రిష్ణ భట్ అన్నారు.

వినోద పరిశ్రమను ప్రజాస్వామ్యయుతంగా మార్చేశాయి

భారతీయ బాక్సాఫీసుల్లో యాక్షన్, రొమాంటిక్ చిత్రాలకే  గిరాకీ ఎక్కువ. పేరున్న నటులు, చిత్రరంగ ప్రముఖుల కుటుంబ సభ్యులకే ప్రధాన పాత్రలు లభిస్తుంటాయి. టీవీ ప్రైమ్ టైంలలో ఫ్యామిలీ డ్రామా కార్యక్రమాలు వేలకు వేల ఎపిసోడ్లతో సంవత్సరాల పాటు సాగుతాయి. ఈ పరిస్థితి ఇతర కార్యక్రమాలకు అవకాశాలను తగ్గిస్తోంది. ఆ సమయంలో డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫాం భారతీయ వినోద పరిశ్రమను ప్రజాస్వామ్యయుతంగా మార్చేసింది. అవకాశాల కోసం ముంబయిలో వేచి చూస్తున్న వేలాది మంది కళాకారులకు ఇది పని కల్పించింది. అంతేకాదు, విస్తృత స్థాయి కథలను చెప్పే అవకాశం కూడా ఇది కల్పించింది.

మొబైల్ డేటా వల్లే..

ఇక్కడి ఈ వ్యాపారానికి ఉన్న అవకాశాలేంటో విదేశీ సంస్థలు పసిగట్టాయి. భారత్‌లో మొదటి భారీ వెబ్ సిరీస్ 'సేక్రెడ్ గేమ్స్' తర్వాత నెట్‌ఫ్లిక్స్ తాను నిర్మిస్తున్న కొత్త షోలను ప్రకటించింది. చాలా భారతీయ స్టూడియోలకు సొంత వెబ్ ప్లాట్‌ఫాంలు కూడా ఉన్నాయి.

కానీ, ఈ వెబ్ బూమ్ అంతా మొబైల్ డేటా రేట్లు తక్కువగా ఉన్నందువల్లే. టెలికం పరిశ్రమలో నెలకొన్న పోటీ వల్లే డేటా రేట్లు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

వీక్షకుల సంఖ్యను పెంచుకునే విషయంలో నెట్‌ఫ్లిక్స్, అమెజాన్‌ల మధ్య భారత్‌లో తీవ్రమైన పోటీ నెలకొంది. ఇప్పుడు మరికొన్ని బ్రాండ్లు వీక్షకులను ఆకర్షించేందుకు వరుస కడుతున్నాయి. భారత్‌కు చెందిన చాలా సంస్థలు వెబ్ కోసం కార్యక్రమాలను రూపొందిస్తున్నాయి. అంతేకాదు, వాటిని ప్రసారం చేసేందుకు  సొంతంగా యాప్‌లను సైతం విడుదల చేస్తున్నాయి. ఈ సరికొత్త వేదికలు భారత్‌లో షో బిజినెస్‌పై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతున్నాయో వివరిస్తూ బీబీసీ ప్రతినిధి యోగితా లిమాయే అందిస్తున్న కథనం ఇది.


కంటెంట్: భారత్ - చైనాల మధ్య సరిహద్దు వివాదం పరిధి లద్దాఖ్, డోక్లాం, నాథులా మీదుగా అరుణాచల్ ప్రదేశ్ తవాంగ్ లోయ వరకూ విస్తరించింది.

అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని తవాంగ్ ప్రాంతం తమదేనని చైనా ఎప్పటి నుంచో వాదిస్తోంది. తవాంగ్‌ను టిబెట్‌లో భాగమని.. తవాంగ్, టిబెట్ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు చాలా వరకూ ఒకేలా ఉంటాయని చెబుతోంది.

తవాంగ్ బౌద్ధుల ప్రముఖ ఆరామం. దలైలామా తవాంగ్ ఆరామాన్ని సందర్శించిన సమయంలో కూడా చైనా ఆ పర్యటనను చాలా వ్యతిరేకించింది.

ఈ ఏడాది ఫ్రిబవరిలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ అరుణాచల్ ప్రదేశ్ పర్యటనకు వెళ్లినపుడు కూడా చైనా ఆయన పర్యటన గురించి అధికారికంగా వ్యతిరేకత తెలియజేసింది.

టిబెట్‌తోపాటు అరుణాచల్ ప్రదేశ్ కూడా తమదేనని చైనా చెబుతోంది. దానిని దక్షిణ టిబెట్ అంటోంది. అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌కు చైనాతో 3,488 కిలోమీటర్ల పొడవు సరిహద్దు ఉంది.

1938లో ఏర్పాటు చేసిన మెక్‌మోహన్ లైన్ ప్రకారం అరుణాచల్ ప్రదేశ్ భారత్‌లో భాగం. చైనా టిబెట్‌ను 1951లోనే తన నియంత్రణలోకి తెచ్చుకుంది.

టిబెట్ చరిత్ర

ఇక్కడి జనం ప్రధానంగా బౌద్ధ మతాన్ని అనుసరిస్తారు. ఈ మారుమూల ప్రాంతం ‘ప్రపంచానికి పైకప్పు’ అని కూడా పేరుపడింది. చైనాలో టిబెట్ స్వయంప్రతిపత్తి హోదా గల ప్రాంతంగా చెప్తారు.

ఈ ప్రాంతంపై శతాబ్దాల నుంచి తమకు సర్వాధికారాలు ఉన్నాయని చైనా చెబుతోంది. అటు టిబెట్ ప్రజలు చాలా మంది బహిష్కరణకు గురైన తమ ఆధ్యాత్మిక నాయకుడు దలైలామాకు అనుచరులుగానే ఉన్నారు.

దలైలామాను ఆయన అనుచరులు గౌతమ బుద్ధుడి అంశగా చూస్తారు. చైనా మాత్రం ఆయన వల్ల వేర్పాటువాద ప్రమాదం ఉందని భావిస్తోంది.

టిబెట్ చరిత్ర చాలా అల్లకల్లోలాలను చవిచూసింది. ఒకప్పుడు అది స్వీయ పాలనలో ఉన్న అందమైన ప్రాంతం. కొన్నాళ్లు మంగోలియా రాజులు, మరి కొన్నాళ్లు చైనాలో బలమైన రాజవంశాలు ఆ ప్రాంతంపై అధికారం చెలాయించాయి.

కానీ 1950లో చైనా ఈ ప్రాంతంలో తమ జెండా ఎగరేయాలని వేలాది సైనికులను పంపించింది. టిబెట్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాలను అది స్వయంప్రతిపత్తి గల ప్రాంతాలుగా మార్చింది. మిగతా ప్రాంతాలను వాటి పక్కనే ఉన్న చైనా రాష్ట్రాల్లో కలిపేసింది.

కానీ, 1959లో చైనాకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన తిరుగుబాటు విఫలం కావడంతో దలైలామా టిబెట్ వదిలి భారత్‌ను శరణుకోరారు. భారతదేశంలో ఆయన ఒక ప్రవాస టిబెట్ ప్రభుత్వాన్నికూడా ఏర్పాటుచేశారు.

1960, 70వ దశకంలో చైనాలో సాంస్కృతిక విప్లవం వచ్చిన సమయంలో టిబెట్‌లోని ఎన్నో బౌద్ధ ఆరామాలను ధ్వంసం చేశారు. ఈ అణచివేత, సైనిక...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

లద్దాఖ్‌లోని గల్వాన్ లోయలో భారత్-చైనా సైనికుల మధ్య హింసాత్మక ఘర్షణలకు మూడేళ్ల ముందు డోక్లాంలో కూడా రెండు దేశాల సైనికులు తలపడ్డారు.


కంటెంట్: భారత్ 1954లో టిబెట్‌పై చైనా సౌర్వభౌమాధికారాన్నికూడా అంగీకరించింది. అంటే, టిబెట్ చైనాలో భాగం అని అంగీకరించింది. 'హిందీ-చీనీ భాయీ భాయీ' అనే నినాదం కూడా అందుకుంది.

జూన్ 1954 నుంచి జనవరి 1957 మధ్య వరకూ చైనా మొదటి ప్రధానమంత్రి చౌ ఎన్ లై నాలుగుసార్లు భారత పర్యటనకు వచ్చారు. 1954 అక్టోబర్‌లో నెహ్రూ కూడా చైనా వెళ్లారు.

నెహ్రూ చైనా పర్యటన గురించి అమెరికా వార్తాపత్రిక న్యూయార్క్ టైమ్స్.. “పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా ఏర్పడిన తర్వాత, ఒక కమ్యూనిస్టేతర దేశ ప్రధాని ఆ దేశంలో పర్యటించడం ఇది మొదటిసారి. ఎయిర్ పోర్ట్ నుంచి నగరం వరకూ మధ్యలో దాదాపు 10 కిలోమీటర్ల వరకూ చైనీయులు నెహ్రూకు చప్పట్లతో స్వాగతం పలుకుతూ నిలబడ్డారు” అని రాసింది.

ఆ పర్యటనలో నెహ్రూ చైనా ప్రధానమంత్రినే కాదు, పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా చీఫ్ మావోను కూడా కలిశారు. మరోవైపు టిబెట్ పరిస్థితి అంతకంతకూ ఘోరంగా మారుతుంటే, చైనా దూకుడు పెరుగుతూపోయింది.

1950లో టిబెట్ మీద దాడి చేసిన చైనా, దానిని తమ అధీనంలోకి తెచ్చుకుంది. టిబెట్ మీద చైనా దాడి ఆ ప్రాంత భౌగోళిక రాజకీయాలను పూర్తిగా మార్చేసింది. దాడికి ముందు టిబెట్‌కు చైనాతో పోలిస్తే భారత్‌తో సన్నిహిత సంబంధాలు ఉన్నాయి. తర్వాత చివరికి టిబెట్ ఒక స్వతంత్ర దేశంగా ఉండలేకపోయింది.

స్వీడిష్ విలేకరి బర్టిల్ లింట్నర్ తన ‘చైనా - ఇండియా వార్’ అనే పుస్తకంలో “అప్పుడు టిబెట్‌లో జరిగిన మార్పులకు ఎంత ప్రాధాన్యం ఉందో అర్థం చేసుకున్న కొందరు నేతల్లో నెహ్రూ ప్రభుత్వంలోని హోంమంత్రి సర్దార్ వల్లభ్ భాయ్ పటేల్ ఒకరు. పటేల్ దాని గురించి నెహ్రూకు 1950లో తన మరణానికి ఒక నెల ముందు ఒక లేఖ కూడా రాశార”ని చెప్పారు.

ఆదర్శవాది నెహ్రూ

పటేల్ తన లేఖలో “టిబెట్‌ను చైనా తనలో కలిపేసుకున్న తర్వాత అది మన గుమ్మం వరకూ వచ్చింది. దీని ఫలితాన్ని మనం అర్థం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. చరిత్ర అంతటా మనం ఈశాన్య సరిహద్దు గురించి మనం పెద్దగా ఆందోళన చెందలేదు. ఉత్తరాన హిమాలయాలు మనకు అన్ని ప్రమాదాలనూ అడ్డుకునే రక్షణ కవచంలా నిలిచాయి. టిబెట్ మన పొరుగు ప్రాంతం. దానితో ఎప్పుడూ ఎలాంటి సమస్యా రాలేదు. కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితులు మారుతున్నాయి” అన్నారు.

“ఆదర్శవాది నెహ్రూ చైనాలో కొత్త కమ్యూనిస్ట్ ప్రభుత్వాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో విఫలమయ్యారు. రెండు దేశాల మధ్య స్నేహం ఉందని, భారత్, చైనా రెండూ వేధింపులపై విజయం సాధించి నిలబడ్డాయని ఆయన భావించేవారు. ఆసియా, ఆఫ్రికాలో స్వతంత్రం పొందిన కొత్త దేశాలతో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

1949లో మావో సేతుంగ్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనాను ఏర్పాటుచేశారు. 1950 ఏప్రిల్ 1న దానిని గుర్తించిన భారత్  దౌత్య సంబంధాలు కూడా ఏర్పరుచుకుంది. అలా, చైనాకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చిన మొదటి కమ్యూనిస్టేతర దేశంగా భారత్ నిలిచింది.


కంటెంట్: భారత్ అంటే ఇక్కడ భారత ప్రజలని అర్థం. అన్ని మతాలు, ప్రాంతాలు, భాషలు, కులాల సమూహం. సమానత్వం, సోదరభావం, మానవత్వం తదితర ఆదర్శాలతో పురుషులు, మహిళలు, పిల్లలతో ఈ దేశం రూపొందింది.

ఇలా ఒక లౌకిక భారత దేశం ఏర్పడింది. ప్రపంచానికి ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణగా ఈ దేశం ఉండాలి.

కానీ, ఇప్పుడు భారత్ ఎక్కడ ఉంది? ఈ రోజు గాంధీ మళ్లీ వచ్చి భారత్‌ను తన దృక్పథంతో పరిశీలిస్తే ఈ దేశానికి ఎన్ని మార్కులు వేసేవారు? భారత్ తనకు తాను ఎన్ని మార్కులు కేటాయించుకుంటుంది? ఇవన్నీ సమాధానం లేని ప్రశ్నలే.

భారత్ బయటి సమస్యలపై ఐక్యంగా పోరడటానికి ముందు తన సమాజంలోని పలు రుగ్మతలు తనకు సమస్యలను సృష్టించాయి.

ఈ సమస్యలు రాజకీయ, ఆర్థిక, సామాజికపరమైనవిగా కనిపించినప్పటికీ, ఇవి సైద్ధాంతిక, అస్తిత్వ సంక్షోభంగా పరిణమించడం ప్రారంభించాయి.

కశ్మీర్ వాస్తవ పాలకులు ఎవరు?

కశ్మీర్ అంతా ఇప్పుడు నిశ్శబ్దంగా ఉంది. ఈ బలవంతపు నిశ్శబ్దాన్ని భారత సమాజం శాంతిగా భావిస్తోంది. ఇప్పుడు కశ్మీరీలు సైన్యం నియంత్రణలో ఉన్నారు. మిగిలిన భారత దేశాన్ని మీడియా నియంత్రిస్తోంది.

ఇటువంటి పరిస్థితిలో గాంధీ ఉంటే ఏం చేసేవారో ఊహించటం కష్టం. దేశ విభజనప్పుడు ఒక సంతకంతో తనకు ఇష్టమైన దేశంలో విలీనమయ్యే అవకాశం కశ్మీర్ రాజుకు ఉన్న సమయంలో గాంధీ అక్కడ పర్యటించారు.

కశ్మీర్ తన రాజు కోసమో, భూమి కోసమో కాదు అక్కడి ప్రజల కోసం నిలబడుతుందని గాంధీ అన్నారు.

ప్రజల భాగస్వామ్యంతో బ్రిటిష్ పాలకుల పునాదులను కదిలించిన గాంధీ, ప్రజల మనోభావాల గురించి ఆలోచించడం, వారి హృదయాలను గెలవడం చాలా ముఖ్యమైన అంశం అని అంటారు.

చరిత్రాత్మక కశ్మీర్ పర్యటనకు రెండు రోజుల ముందు, 1947 జులై 29న గాంధీ తన ప్రసగంలో ఇలా అన్నారు, ''భారత్‌లోనే ఉండేలా కశ్మీర్‌ను ఒప్పించేందుకు నేను అక్కడికి వెళ్లడం లేదు. ఆ నిర్ణయం తీసుకోవాల్సింది కశ్మీర్ ప్రజలు.. అది నేను లేదా మహారాజా తీసుకునే నిర్ణయం కాదు. కశ్మీర్‌కు మహారాజా ఉన్నారు, పౌరులు ఉన్నారు. ఒకవేళ రేపు రాజు మరణించినా, ఆ ప్రజలు అక్కడే ఉంటారు. కశ్మీర్ భవితవ్యాన్ని నిర్ణయించేది వాళ్లే.''

''మీరు ఈ వయసులో అంత క్లిష్టమైన ప్రయాణం చేయడం అవసరమా? మీరు మహారాజాకు లేఖ పంపితే సరిపోతుంది కదా'' అని ఒకరు ఆనాడు గాంధీకి సలహా ఇచ్చారు. గాంధీ ఆయన కళ్లలోకి కళ్లు పెట్టి చూస్తూ... ''మీ లాజిక్ ప్రకారం, బంగ్లాదేశ్‌లోని నోవాఖలీకి కూడా నేను వెళ్లాల్సిన అవసరం లేదు. అక్కడికి కూడా నేను ఉత్తరం పంపేవాడిని కదా. కానీ మిత్రమా, అలా చేస్తే పనులు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

స్వతంత్ర, స్వావలంబన భారతదేశం గురించి మహాత్మా గాంధీ కలలు కన్నారు. ఎలాంటి సైద్ధాంతిక, తాత్విక పునాదులపైనా ఈ కల నిర్మితమవలేదు. ఇది ఒక ఆచరణాత్మక ప్రాజెక్టు లాంటిది.


కంటెంట్: భారత్ అంతర్జాతీయ సరిహద్దు దాటి, పాకిస్తాన్ మీద దాడి చేసినప్పుడు ఈ యుద్ధం అధికారికంగా 1965 సెప్టెంబర్ 6న మొదలైంది.

కానీ, పాకిస్తాన్ సైన్యం కచ్ ప్రాంతంలోని కంజర్‌కోట్ ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించిన 1965 ఏప్రిల్ 26న ఈ యుద్ధం ప్రారంభమైందని కొందరు చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు.

ఆ తర్వాత కొన్ని రోజులకు బ్రిటన్ ప్రధాని హెరాల్డ్ విల్సన్ భారత్-పాకిస్తాన్ మధ్య సయోధ్య కుదిర్చే ప్రతిపాదన తెచ్చారు. దాంతో 1965 జూన్ 30న భారత్, పాకిస్తాన్ యుద్ధ విరమణ పత్రంపై సంతకాలు చేశాయి. ఈ అంశాన్ని ఒక అంతర్జాతీయ ట్రైబ్యునల్‌కు అప్పగించాయి.

1965 జులైలో పాకిస్తాన్ సైన్యం, భారత పాలిత కశ్మీర్‌ను భారత్ నుంచి దూరం చేయడానికి ఒక గొరిల్లా ఆపరేషన్ ప్రారంభించింది. దానికి ‘జిబ్రాల్టర్’ అనే పేరు పెట్టారు.

అధ్యక్షుడు అయూబ్ ఖాన్ సూచనలతో 12 డివిజినల్ జనరల్ ఆఫీసర్, కమాండింగ్ జనరల్ అఖ్తర్ హుసేన్ మలిక్ ఆ ఆపరేషన్ ప్లాన్ చేశారు. అప్పటి విదేశాంగ మంత్రి జుల్ఫికర్ అలీ భుట్టో, విదేశాంగ మంత్రి అజీజ్ అహ్మద్‌కు కూడా దీని గురించి తెలుసు. వారు దానికి అంగీకారం కూడా తెలిపారు.

ఆపరేషన్ ‘జిబ్రాల్టర్’ బాధ్యతను పాక్ సైన్యంలోని తారిక్, కాసిమ్, ఖాలిద్, సలాహుద్దీన్, గజ్నవీ అనే ఐదు బృందాలకు అప్పగించారు.

ఈ ఆపరేషన్‌ను విజయవంతం చేయడానికి ‘సుస్రత్’ అనే మరో ఆపరేషన్ మొదలైంది. జులై 24న బయల్దేరిన సైనిక బృందాలు, జులై 28న తమ గమ్యాలకు చేరుకున్నాయి.

కానీ, ఆ తర్వాత జరిగినవి పాకిస్తాన్, ముఖ్యంగా కశ్మీర్ చరిత్రలోనే విషాదకరమైన అధ్యాయంగా నిలిచిపోయింది. సైనిక బృందాలు తమ మిషన్‌లో దారుణంగా విఫలమయ్యాయి. ఒక్క గజ్నవీ బృందం మాత్రం కచ్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాలను ఆక్రమించగలిగింది. కానీ ఆపరేషన్ ‘జిబ్రాల్టర్’ పూర్తిగా ముక్కలైంది.

ఘోరంగా విఫలమైన ఆపరేషన్

ఈ ఆపరేషన్ విఫలం కావడానికి చాలా కారణాలు ఉన్నాయి. వాటిలో మొదటి కారణం, అందులో పాల్గొన్న సైనికులకు సరైన శిక్షణ లేదు.

పాకిస్తాన్ విదేశాంగ శాఖ, నిఘా ఏజెన్సీల కంటే భారత్ చాలా మెరుగైన ఏర్పాట్లు చేసుకుంది. ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో తలెత్తిన గందరగోళాలను అణచివేసేందుకు సమర్థవంతమైన, కఠిన చర్యలను చేపట్టింది.

పాకిస్తాన్ సైన్యం నేతృత్వంలో ఆపరేషన్ ‘జిబ్రాల్టర్’ విఫలమవడంతో, తర్వాత ఆపరేషన్ ‘గ్రాండ్ శ్లామ్’ మొదలయ్యింది. భారత పాలిత కశ్మీర్‌లో మోహరించిన సైనికులకు సరుకుల సరఫరాను అడ్డుకోవాలని పాక్ సైన్యం ఎత్తు వేసింది. అక్కడి వరకూ ఉన్న ఒకే ఒక రైల్వే లైన్ కట్ చేయడానికి అఖ్నూర్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

భారత్-పాకిస్తాన్ 1965 యుద్ధం జరిగి 55 ఏళ్లకు పైనే అయ్యింది. ఈ యుద్ధాన్ని పాకిస్తాన్‌కు ఒక సువర్ణావకాశంగా చెప్పుకుంటారు. కానీ, అప్పట్లో ఆ దేశం అలాంటి పరిస్థితిలో లేదని కొన్ని ఆధారాల ద్వారా స్పష్టంగా తెలుస్తోంది.


కంటెంట్: భారత్ ఒక టెక్నాలజీ హబ్ అని నా భావన. అక్కడ బాలీవుడ్ బాగా ఫేమస్. ప్రస్తుత పరిస్థితులు సంక్లిష్టంగా ఉన్నాయి. రెండు దేశాల మధ్య వివాదంతోపాటు కరోనా వైరస్ వల్ల పరిస్థితులు మరింత దిగజారాయి. ప్రపంచం మొత్తం కరోనాతో పోరాడుతోంది. అందుకని మనం కూడా కలిసి ఉండాలి. రెండు దేశాల మధ్య ఉన్న మనస్పర్థల్ని తగ్గించుకోవాలి. విద్యా సంబంధిత విషయాల ద్వారా రెండు దేశాల యువతను ఒకచోటుకి తీసుకురావాలి. అని కొందరు చెప్పారు... చైనా యువత అభిప్రాయాలను ఈ వీడియోలో చూడండి.

ఇవి కూడా చదవండి:

 (బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

చైనా విద్యార్థులు భారత్ గురించి ఏమనుకుంటున్నారు? చైనాకు చెందిన గ్లోబల్ టైమ్స్ చైనా పౌరులతో చేసిన ఓ సర్వేని గతవారం ప్రచురించింది. చైనా యువత భారత్‌ను ఎలా చూస్తుందని బీబీసీ కొంతమంది విద్యార్థులను అడిగింది.


కంటెంట్: భారత్ కన్నా ఒక రోజు ముందే తమకు స్వాతంత్ర్యం వచ్చిందని పాకిస్తానీలు వాదిస్తుంటారు

భారత్‌లో ఏటా ఆగస్టు 15న స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ సంబరాలు జరుగుతాయి. పాకిస్తాన్‌లో మాత్రం ఒక రోజు ముందుగా, ఆగస్టు 14న ఈ సంబరాలు చేసుకుంటారు.

భారత్, పాకిస్తాన్‌లు ఒకేసారి స్వతంత్ర దేశాలుగా మారాయి. మరి, స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ తేదీల్లో ఈ తేడా ఎందుకు వచ్చింది?

ముస్లింలు పవిత్రంగా భావించే జుమ్మా అల్-వదా రోజున పాకిస్తాన్‌కు స్వాతంత్ర్యం వచ్చిందని, అది 1947, ఆగస్టు 14న అని పాకిస్తాన్‌లో ప్రచారంలో ఉంది.

భారత్ కన్నా ఒక రోజు ముందే తమకు స్వాతంత్ర్యం వచ్చిందని పాకిస్తానీలు వాదిస్తుంటారు కూడా.

పాకిస్తాన్‌కు స్వాతంత్ర్యం వచ్చాక 11 నెలలకు, అంటే 1948 జులై 9న పాకిస్తాన్‌లో తొలిసారి పోస్టల్ స్టాంపులు జారీ చేశారు. ఆ స్టాంపులపై పాకిస్తాన్‌కు స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన రోజు 1947, ఆగస్టు 15 అని స్పష్టంగా ముద్రించి ఉంది.

కానీ, ఆ తర్వాత ఏటా ఆగస్టు 14నే పాకిస్తాన్ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకలు జరుపుకుంటోంది.

భారత్, పాకిస్తాన్‌ల స్వాతంత్ర్యానికి సంబంధించి ముఖ్యమైన అధికార పత్రం ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ యాక్ట్-1947.

బ్రిటీష్ పార్లమెంటు ఆమోదించిన ఈ బిల్లుపై అప్పటి బ్రిటీష్ రాజు జార్జ్- VI 1947 జులై 18న సంతకం చేశారు.

పాకిస్తాన్ సెక్రటరీ జనరల్ చౌధరి మహమ్మద్ అలీ (ఆ తర్వాత పాక్‌కు ప్రధాని కూడా అయ్యారు) దీని కాపీని పాకిస్తాన్ వ్యవస్థాపకుడు మహమ్మద్ అలీ జిన్నాకు జులై 24న పంపారు.

బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం 1983లో ప్రచురించిన ‘అధికార బదిలీ’ అనే పత్రంలోని 12వ వాల్యూమ్‌లోని 234వ పేజీలో... 1947 ఆగస్టులో బ్రిటీష్ ఇండియాలో భారత్, పాకిస్తాన్ పేర్లతో రెండు స్వతంత్ర, సార్వభౌమ దేశాలు ఏర్పడతాయని... ఇవి ఏర్పడే తేదీ ఆగస్టు 15 అని ఉంది.

ఐరాసలోని బ్రిటీష్ శాశ్వత రాయబారికి బ్రిటన్ విదేశంగ శాఖ నుంచి 1947 ఆగస్టు 7న ఓ సందేశ పత్రం అందింది.

‘‘ఐరాస సభ్యత్వం కోసం ముస్లిం నాయకులు దరఖాస్తు చేసుకోవాలనుకుంటున్నారని వైశ్రాయ్ సందేశం పంపారు. ఆగస్టు 15న పాకిస్తాన్ స్వతంత్ర దేశంగా ఏర్పడగానే, ఆ దేశానికి ఐరాస సభ్యత్వం వచ్చేలా బ్రిటన్ తరఫున వెంటనే పిటిషన్‌ను వేయండి’’ అని అందులో ఉంది.

భారత్, పాకిస్తాన్ అధికారాల విషయమై ఐరాస సెక్రటేరియట్  మెమురాండం గురించి 1947 ఆగస్టు 12న జారీ చేసిన పత్రిక ప్రకటనలో... ‘‘1947, ఆగస్టు 15న భారత్, పాకిస్తాన్ పేర్లతో రెండు స్వతంత్ర దేశాలు ఏర్పడుతున్నట్లు ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ యాక్ట్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

బ్రిటిష్ పాలన నుంచి భారత్, పాకిస్తాన్‌లకు స్వాతంత్ర్యం వచ్చి 70 ఏళ్లకుపైనే గడిచాయి.


కంటెంట్: భారత్ కూడా ఇప్పటికే యూకే నుంచి విమానాల రాకపోకలపై నిషేధం విధించింది.

మరోవైపు మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ కొత్త రకం వైరస్ ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి డిసెంబరు 22 నుంచి ముంబయి,ఇతర అన్ని నగరాలు, పట్టణాలలో రాత్రి కర్ఫ్యూ విధిస్తామని ప్రకటించింది.

రాత్రి 11 నుంచి తర్వాత రోజు ఉదయం 6 వరకూ నైట్ కర్ఫ్యూ విధిస్తున్నట్లు సోమవారం చెప్పింది.

జనవరి 5 వరకు ఈ నైట్ కర్ఫ్యూ అమలు చేస్తారు.

అలాగే యూరప్, మధ్యప్రాచ్యం నుంచి వచ్చే ప్రయాణికులకు కొత్త క్వారంటీన్ నిబంధనలను ప్రకటించింది.

యూరప్, మధ్యప్రాచ్యం నుంచి వచ్చే ప్రయాణికులు ఇప్పుడు 14 రోజుల ఇనిస్టిట్యూషనల్ క్వారంటీన్‌కు పంపిస్తారు. మిగతా వారిని 14 రోజులపాటు హోం ఐసొలేషన్‌లో ఉండాలని సూచించారు.

నైట్ కర్ఫ్యూ సమయంలో కూరగాయలు, పాలు లాంటి అత్యవసర వస్తువుల సరఫరాను అడ్డుకోరు. అయితే ఒకేసారి ఒక దగ్గర ఐదుగురికి మించి గుమిగూడకూడదు.

40కిపైగా దేశాల నిషేధం

దీనిపై ఒక ఉమ్మడి విధానం రూపొందించడానికి ఈయూ చర్చలు జరిపింది, బ్రిటన్ నుంచి వచ్చే విమానాలను 40కి పైగా దేశాలు నిషేధించాయి.

డెన్మార్క్ లో కొత్త రకం కరోనా వైరస్ కేసులు బయటపడడంతో, ఆ దేశం నుంచి వచ్చే ప్రయాణికులపైనా స్వీడన్ నిషేధం విధించింది.

కొత్త రకం కరోనావైరస్ మరింత వ్యాపిస్తుందని తెలుస్తున్నప్పటికీ, ఇది మరింత ప్రమాదకరం అనడానికి ఇప్పటివరకూ ఆధారాలు లభించలేదు.

బ్రిటన్ నుంచి వచ్చే విమానాలపై ఆంక్షలు విధిస్తున్న దేశాల జాబితా పెరుగుతుండడంతో, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ దీనిపై స్పందించింది.

"మహమ్మారి ఆవిర్భావంలో కొత్త రకాలు రావడం అనేది సహజమే. అది 'అదుపు తప్పి పోలేదు' అని డబ్ల్యుహెచ్ఓ అత్యవసర పరిస్థితుల చీఫ్ మైక్ రయాన్ అన్నారు.

బ్రిటన్ ఆరోగ్య మంత్రి మాట్ హాంకాక్ ఆదివారం చేసిన ప్రకటనకు ఇది పూర్తి విరుద్ధంగా ఉంది.

బ్రిటన్‌లో బయటపడిన కొత్త రకం వైరస్‌కు సంబంధం లేని, మరో కొత్త రకం కరోనావైరస్ దక్షిణాఫ్రికాలో బయటపడడంతో, ఆ దేశం నుంచి వచ్చే ప్రయాణికులపైనా కొన్ని దేశాలు నిషేధం విధించాయి.

యూరప్‌లో ఏం జరుగుతోంది

కొత్త రకం వైరస్ వ్యాపించకుండా అడ్డుకునే ప్రయత్నాల్లో భాగంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలా దేశాలు బ్రిటన్ నుంచి వచ్చే విమానాలపై నిషేధం విధించాయి.

బ్రిటన్ నుంచి వచ్చే ప్రయాణికులు, సరుకులను ఫ్రాన్స్ నిషేధించింది. దీంతో, దక్షిణ బ్రిటన్‌లో కీలకమైన రేవు డోవర్‌లో అంతరాయం ఏర్పడింది.

రెండు దేశాల మధ్య వాణిజ్యం పునరుద్ధరించేందుకు ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఎమాన్యుయేల్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

బ్రిటన్‌లో కరోనావైరస్ కొత్త రకం బయటపడడం, ఆ దేశం నుంచి వచ్చే విమానాలపై చాలా దేశాలు నిషేధించడంతో ప్రపంచమంతా అప్రమత్తమవుతోంది.


కంటెంట్: భారత్ జట్టు కెప్టెన్ విరాట్ కోహ్లి, ఓపెనర్ మయాంక్ అగర్వాల్ హాఫ్ సెంచరీలు కొట్టారు. మరోవైపు వెస్టిండీస్ సారథి జేసన్ హోల్డర్ మూడు వికెట్లు తీశాడు.

అయితే, తొలిరోజు ఆట ముగిసేనాటికి మ్యాచ్‌కు సంబంధించి సోషల్ మీడియాలో మరో క్రికెటర్‌పై వార్తలు హల్‌చల్ చేస్తున్నాయి.  అతడే రహ్‌కీమ్ కార్న్‌వాల్.

వెస్టిండీస్ టీమ్‌లోకి కార్న్‌వాల్ కొత్తగా అడుగుపెట్టాడు.  అతడి ఎత్తు, బరువు గురించే అందరూ మాట్లాడుకుంటున్నారు.

26 ఏళ్ల  కార్న్‌వాల్‌కు ఇది తొలి టెస్ట్‌మ్యాచ్.  అతడి బరువు 140 కేజీలని, ప్రపంచంలో అత్యంత బరువైన టెస్ట్ క్రికెటర్ అతడేనని మీడియాలో వార్తలు వచ్చాయి.

ఐసీసీ వీటిని ధ్రువీకరించలేదు.  క్రికెట్ గణాంకాల నిపుణుడు రజనీశ్ గుప్తా మాత్రం ఈ విషయంపై స్పందించారు.

ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన వార్విక్ ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ (133-139 కేజీలు) కంటే కార్న్‌వాల్ బరువే ఎక్కువని ట్వీట్ చేశారు.  140 కేజీల బరువుండే కార్న్‌వాల్ ప్రపంచంలో అత్యంత బరువైన టెస్ట్ క్రికెటర్ అని వ్యాఖ్యానించారు.

కార్న్‌వాల్ ఎత్తు 6.5 అడుగులు.  రైట్‌హ్యాండ్ బ్యాట్స్‌మన్ అయిన అతడు ఆఫ్‌బ్రేక్ బౌలర్.

తొలి మ్యాచ్‌లోనే కీలకమైన ఛటేశ్వర్ పుజారా వికెట్‌ను కార్న్‌వాల్ పడగొట్టాడు. దీంతో 'టెస్ట్‌మ్యాచ్‌ల చరిత్రలోనే ఇది అత్యంత బరువైన వికెట్'అని మరో క్రికెట్ గణాంకాల నిపుణుడు మోహన్‌దాస్ మేనన్ చమత్కరించారు.

వెస్టిండీస్‌లో కార్న్‌వాల్‌కు మంచి పేరుంది.  సిక్సర్‌లను అతడు ఇట్టే బాదేయగలడు.  ఎత్తుగా ఉండటంతో అతడు వేసే స్పిన్ చక్కగా బౌన్స్ అవుతుంది.  వెస్టిండీస్ చాంపియన్‌షిప్(2018-19)లో 17.68 సగటుతో అతడు 54 వికెట్లు తీశాడు.

క్రికెట్ వెబ్‌సైట్ ఈఎస్‌పీఎన్ క్రికెఇన్ఫో సమాచారం ప్రకారం 55 ఫస్ట్‌క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో అతడు 2224 పరుగులు చేశాడు. 24 సగటుతో 260 వికెట్లు పడగొట్టాడు.  టీ-20 మ్యాచ్‌లలో ఆయన స్ట్రైక్‌రేట్ 131 పైనే ఉంది.

బాగా ఆడుతున్నప్పటికీ అతి బరువు వల్ల ఇంటర్నేషనల్ క్రికెట్‌లో అతడి తెరంగేట్రం ఆలస్యమైంది.  బరువు తగ్గించుకోవడంలో కార్న్‌వాల్‌కు సహకరిస్తున్నట్లు గత ఏడాది వెస్టిండీస్ చీఫ్ సెలెక్టర్ కోర్ట్నీ బ్రౌన్ తెలిపారు.

దక్షిణాఫ్రికా ఆల్ రౌండర్ జాక్వెస్ కలిస్‌ను తన రోల్ మోడల్‌గా కార్న్‌వాల్ చెబుతుంటాడు.

మ్యాచ్ పరిస్థితి ఇదీ..

రెండో టెస్ట్ తొలిరోజు భారత్ క్రికెటర్లు విరాట్ కోహ్లి, మయాంక్ అగర్వాల్ హాఫ్ సెంచరీలు కొట్టారు.  కేఎల్ రాహుల్, చటేశ్వర్ పుజారా నిరాశతో పెవీలియన్ బాట పట్టారు....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఇండియా vs వెస్టిండిస్ రెండో టెస్ట్ మ్యాచ్ తొలిరోజు ఐదు వికెట్ల నష్టానికి భారత్ 264 పరుగులు చేసింది.


కంటెంట్: భారత్ దాడుల తర్వాత పాకిస్తాన్ తీవ్రంగా స్పందించింది. నేతల సమావేశాలు, ప్రెస్ బ్రీఫింగ్స్ ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి.

భారత ప్రభుత్వం భారత వైమానిక దళ యుద్ధ విమానాలు పాకిస్తాన్ లోపల జైషే మహమ్మద్ శిబిరాలను ధ్వంసం చేసిందని చెబుతుంటే, అటు పాకిస్తాన్ మాత్రం తమ వైమానిక దళం భారత యుద్ధ విమానాలను తిప్పికొట్టిందని చెబుతోంది.

భారత్ వైమానిక దాడుల వార్తల తర్వాత పాకిస్తాన్ ప్రధాన మంత్రి ఇమ్రాన్ ఖాన్ నేతృత్వంలో భద్రతా సలహా మండలి సమావేశం జరిగింది. ఈ సమావేశం తర్వాత పాకిస్తాన్ విదేశాంగ మంత్రి షా మహమూద్ కురేషీ పాకిస్తాన్ సౌర్వభౌమాధికారాన్ని భారత్ ఉల్లంఘించిందని అన్నారు.

భారత్ అనవసర దాడులకు తాము తగిన సమయం, ప్రాంతంలో సమాధానం ఇస్తామని పాకిస్తాన్ చెప్పింది.

ఇప్పుడు అందరూ పాకిస్తాన్ ఏం చేస్తుందా అనేదానిపైనే దృష్టిపెట్టారు.

పాకిస్తాన్ బుధవారం నేషనల్ కమాండ్ అథారిటీ(ఎన్‌సీఏ) సమావేశానికి పిలుపునిచ్చింది. ఇమ్రాన్ ఖాన్ ఆధ్వర్యంలో ఈ భేటీ జరిగింది.

ఈ నేపథ్యంలో అసలు ఎన్‌సీఏ అంటే ఏంటి, అది పాక్‌కు అంత కీలకమో తెలుసుకుందాం.

ఎన్‌సీఏ అంటే ఏంటి?

ఇది పాకిస్తాన్ అత్యున్నత స్థాయి సైనిక వేదిక. ఇక్కడ దేశ రక్షణ విధానానికి సంబంధించిన పెద్ద పెద్ద నిర్ణయాలు తీసుకుంటారు. పాకిస్తాన్ అణ్వాయుధాల ప్రయోగంపై కూడా ఎన్‌సీఏ నిర్ణయం తీసుకుంటుంది.

యుద్ధవ్యూహాల విషయంలో కీలకమైన అణు, క్షిపణి సంబంధిత అన్ని పాలసీలపై నిర్ణయం తీసుకునే హయ్యస్ట్ అథారిటీ ఎన్‌సీఏ. దీనితోపాటు అణు, క్షిపణి కార్యక్రమాన్ని అది పర్యవేక్షిస్తుంది.

యుద్ధం జరిగేటపుడు, ఉద్రిక్త పరిస్థితుల్లో ఆర్మీని ఎలా మొహరించాలనేదానిపై ఎన్‌సీఏ నిర్ణయం తీసుకుంటుంది. వీటితోపాటు పాలసీ మేకింగ్, ఆర్మీ ప్రాక్టీస్, మోహరింపు, అనుసంధానం, అభివృద్ధి, పాకిస్తాన్ అణ్వాయుధాల ఆపరేషన్ కంట్రోల్‌కు సంబంధించి కీలక నిర్ణయాలు తీసుకుంటుంది.

ఇందులో రాజకీయ, సైనిక నేతృత్వం రెండూ భాగంగా ఉంటాయి. పాక్ ప్రధాన మంత్రి దీనికి అధ్యక్షుడుగా ఉంటారు. త్రివిధ దళాల చీఫ్, రక్షణ మంత్రి, విదేశాంగ మంత్రి ఇందులో సభ్యులుగా ఉంటారు.

"వైమానిక దాడుల తర్వాత  స్పందించిన పాకిస్తాన్ బుధవారం పార్లమెంటు సంయుక్త సమావేశాలు పిలుపునిచ్చినట్లు బీబీసీ ప్రతినిధి షుమాయలా జాఫ్రీ చెప్పారు. దీనితోపాటు నేషనల్ కమాండ్ అథారిటీ సమావేశానికి కూడా పిలుపునిచ్చారు. ఎన్‌సీఏ సమావేశంలో దాడులపై ఎలాంటి వ్యూహాన్ని అనుసరించాలి, భారత్‌కు ఎలాంటి సమాధానం ఇవ్వాలి అనేది పాకిస్తాన్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

భారత యుద్ధ విమానాలు నియంత్రణ రేఖను దాటి పాకిస్తాన్‌లోని జైషే మహమ్మద్ స్థావరాలను టార్గెట్ చేసినట్లు వార్తలు వచ్చిన తర్వాత భారత్, పాకిస్తాన్ మధ్య పరిస్థితి ఉద్రిక్తంగా మారింది.


కంటెంట్: భారత్ నుంచి పాకిస్తాన్‌లోకి వచ్చే నదీ జలాలను ఆ దేశం అడ్డుకుంటోందని పాక్ సుప్రీంకోర్టు చీఫ్ జస్టిస్ మియా సాకిబ్ నిసార్ చెప్పారు. అందుకే భారత చానెళ్లపై నిషేధ నిర్ణయం న్యాయమైనదే అన్నారు.

భారత్ నీళ్లను ఆయుధంలా ఉపయోగిస్తోందని పాక్ వరుస ఆరోపణలు చేస్తోంది. పాకిస్తాన్ వైపు ప్రవహిస్తున్న నదులపై భారత్ డ్యాంలు కట్టి తమపై ఒత్తిడి పెంచుతోందని చెబుతోంది.

ఇరుదేశాల జల ఒప్పందాలను భారత్ ఉల్లంఘిస్తోందని పాక్ ఇటీవలే ఆరోపించింది. దీనికి వ్యతిరేకంగా తీవ్రంగా ఉద్యమం చేస్తామని చెబుతోంది. పాకిస్తాన్ ఆరోపణలను భారత్ తరచూ ఖండిస్తోంది.

పాక్ సుప్రీంకోర్టు విధించిన నిషేధం ఆ దేశంలో భారత కార్యక్రమాలు చూపించే స్థానిక చానళ్లపై కూడా ఉంటుంది. ఈ కేసులో ఒక కింది కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును సుప్రీం చీఫ్ జస్టిస్ కొట్టివేశారు. భారత చానెళ్లపై గతంలో ఉన్న నిషేధం ఎత్తివేయాలని కింది కోర్టు ఆదేశించింది.

పాకిస్తాన్ జల సంక్షోభం

పాకిస్తాన్‌లో 1990 నుంచి నీటి సమస్య తీవ్రంగా ఉంది. 2005లో ఇది మరింత తీవ్రమైంది. 2025 నాటికి పాక్ పూర్తిగా ఎండిపోతుందని ఐక్యరాజ్యసమితి అభివృద్ధి కార్యక్రమం(యూఎన్‌డీపీ), పాకిస్తాన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ రీసెర్చ్ ఇన్ వాటర్ రిసోర్సెస్( పీసీఆర్‌డబ్ల్యుఆర్) ఆ దేశాన్ని హెచ్చరించాయి.

పాక్‌లో 80 శాతానికి పైగా వ్యవసాయం కోసం సింధు, దాని ఉప నదుల నీళ్లపై ఆధారపడతారు. వీటిలో చాలా నదులు హిమాలయాల నుంచే ప్రవహిస్తున్నాయి.

ఒక నివేదిక ప్రకారం పాకిస్తాన్ చీఫ్ జస్టిస్ సాకిబ్ నిసార్ దేశ  నీటి సమస్యను దూరం చేసేందుకు స్వయంగా ఆసక్తి చూపుతున్నారు. పాక్‌లో రెండు ఆనకట్టల నిర్మాణం కోసం ఆయన నిధులు కూడా సేకరించడానికి సిద్ధమయ్యారు.

ఒప్పంద ఉల్లంఘన ఆరోపణలు

దేశ విభజన తర్వాత పాకిస్తాన్, భారత్ 1960 వరకూ వినియోగించుకున్న జలాల విషయంలో ఉద్రిక్తతలు తలెత్తాయి. దాంతో వరల్డ్ బ్యాంక్ మధ్యవర్తిత్వంతో రెండు దేశాల మధ్య సింధు-తాస్ ఒప్పందం జరిగింది.

భారత్ ఈ ఒప్పందం ఉల్లంఘించిందని ఆరోపిస్తున్న పాకిస్తాన్, దీనికి వ్యతిరేకంగా తీవ్ర ఉద్యమం చేస్తామని అంటోందని పాక్ పత్రిక డాన్ ఒక కథనం ప్రచురించింది.

భారత్ చీనాబ్ నదిపై 48 మెగావాట్ల సామర్థ్యంతో లోయర్ కల్నై, 1500 మెగావాట్ల సామర్థ్యంతో పాకల్ దుల్ ప్రాజెక్టులు నిర్మిస్తోంది. పాకల్ దుల్ డ్యాంపై పాక్ అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తోంది.

పాకల్ దుల్ ప్రాజెక్ట్ ఎత్తు 1708 మీటర్లు ఉందని. దాన్ని కడితే పాకిస్తాన్ వచ్చే నీటి స్థాయి తగ్గుతుందని, భారత్ తనకు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

పాకిస్తాన్ తీవ్రమైన నీటి సమస్యను ఎదుర్కుంటోందని ఆ దేశ సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ఒక తీర్పు ఇప్పుడు చర్చనీయాంశమైంది. దేశంలో భారతదేశ టీవీ చానళ్ల పునఃప్రసారాలను నిషేధిస్తూ సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలు ఇచ్చింది.


కంటెంట్: భారత్ బంగ్లాదేశ్‌ను 95 రన్స్ తేడాతో ఓడించింది.

మొదట బ్యాటింగ్ చేసిన భారత్ మహేంద్ర సింగ్ ధోనీ, కేఎల్ రాహుల్ సెంచరీలతో 359 రన్స్ చేసింది. 360 పరుగుల లక్ష్యంతో బరిలోకి దిగిన బంగ్లాదేశ్ 264 పరుగులే చేయగలిగింది.

రెండు వికెట్లు త్వరగానే కోల్పోయిన బంగ్లాదేశ్ జట్టును ఓపెనర్ లిటన్ దాస్, వికెట్ కీపర్ రహీమ్ ఆదుకున్నారు. కానీ 73 పరుగులు చేసిన లిటన్ దాస్‌ను స్పిన్నర్ యజువేంద్ర చహల్ బౌలింగ్‌లో దినేశ్ కార్తీక్ స్టంప్డ్ చేశాడు.

బాగా ఆడుతున్న ముష్ఫికర్ రహ్మాన్ కూడా 90 పరుగుల వ్యక్తిగత స్కోరు దగ్గర కులదీప్ యాదవ్ బంతికి బౌల్డ్ అయ్యాడు. ఆ తర్వాత బంగ్లాదేశ్ వరసగా వికెట్లు కోల్పోతూ వచ్చింది.

జట్టులో మెహిదీ హసన్, మహమ్మద్ సైఫుద్దీన్ మాత్రమే రెండంకెల స్కోర్లు చేశారు. ముగ్గురు బంగ్లాదేశ్ బ్యాట్స్‌మెన్లు డకౌట్ అయ్యారు.

49.3 ఓవర్లలో బంగ్లాదేశ్ 264 పరుగులకు ఆలౌట్ అయ్యింది.

భారత్ బౌలర్లలో కులదీప్ యాదవ్, యజువేంద్ర చహల్ మూడేసి వికెట్లు తీయగా, జస్‌ప్రీత్ బుమ్రా 2, రవీంద్ర జడేజా ఒక వికెట్ పడగొట్టారు.

అంతకు ముందు...

భారత జట్టు ప్రధాన వికెట్ కీపర్ ఎంఎస్ ధోనీ ఈ మ్యాచ్‌లో 78 బంతుల్లో ఎనిమిది ఫోర్లు, ఏడు సిక్సర్ల సహాయంతో 113 పరుగులు సాధించాడు.

నాలుగో స్థానంలో బ్యాటింగ్ చేసిన కేఎల్ రాహుల్ సైతం 99 బంతుల్లో 12 ఫోర్లు, నాలుగు సిక్సర్ల సహాయంతో 108 పరుగులు చేశాడు.

మిగతా బ్యాట్స్‌మెన్లలో.. శిఖర్ ధావన్ 1, రోహిత్ శర్మ 19, కెప్టెన్ విరాట్ కోహ్లీ 47, విజయ్ శంకర్ 2, హార్దిక్ పాండ్యా 21, రవీంద్ర జడేజా 11, దినేశ్ కార్తీక్ 7 పరుగులు చేశారు.

ఈ మ్యాచ్‌లో ధోనీ, దినేశ్ కార్తీక్ ఇద్దరూ కీపింగ్ చేశారు.

బంగ్లాదేశ్ బౌలర్లలో రూబెల్ హొస్సైన్, షకీబ్ అల్ హసన్ చెరో రెండు వికెట్లు, ముస్తఫిజుర్ రహ్మాన్, మొహమ్మద్ సైఫుద్దీన్, సబ్బీర్ రహ్మాన్ తలా ఒక వికెట్ తీశారు.

వరల్డ్ కప్‌లో భారత్ జూన్ 5న తన తొలి మ్యాచ్‌లో దక్షిణాఫ్రికాను ఢీకొంటుంది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

క్రికెట్  ప్రపంచకప్ సన్నాహకాల్లో భాగంగా బంగ్లాదేశ్ జట్టుతో కార్డిఫ్‌లో జరిగిన వార్మప్ మ్యాచ్‌లో భారత జట్టు భారీ విజయం సాధించింది.


కంటెంట్: భారత్ యువరక్తంతో ఉరకలెత్తుతోంది. దేశంలో యువతీయువకుల సంఖ్య భారీగానే ఉంది. మరందుకే ఉద్యోగావకాశాలు కూడా అంతే రేంజ్ లో ఉండాలి. కానీ లేవు. అదే అసలు సమస్య.

ఉద్యోగం కోసం ప్రయత్నించే వాళ్ళ సంఖ్య, ఉద్యోగాల సంఖ్య బ్యాలన్స్ అవ్వట్లేదు. పైగా అత్యాధునిక టెక్నాలజీతో రూపొందిన ఆటోమేషన్ పేరుతో అన్ని పనులు యంత్రాలే  చేసేస్తుంటే నిరుద్యోగ సమస్య ఇంకా పెరిగిపోతోంది.

అనేక రంగాల్లో ఉద్యోగాల సంఖ్య పెరుగుతోంది కానీ అదే సమయంలో  చాలా  రంగాల్లో  అవకాశాలు తగ్గిపోతున్నాయి.

ఇంటర్నేషనల్ లేబర్ ఆర్గనైజేషన్ తాజా నివేదిక ప్రకారం ప్రపంచ దేశాలు, దక్షిణాసియాతో పోల్చి చుస్తే భారత్ లో నిరుద్యోగ సమస్య ఎక్కువ.

2017 నుంచి 2019 మధ్య కాలంలో ఈ సమస్య 3.4-3.5%గా ఉంది.

15 నుంచి 24 ఏళ్ల వయస్సు వారిలో నిరుద్యోగం అత్యధికంగా ఉంది.

ఐఎల్‌వో లెక్కల ప్రకారం 2017లో భారత్‌లో నిరుద్యోగుల సంఖ్య దాదాపు కోటి ఎనభై మూడు లక్షలు.

2018 లో ఈ సంఖ్య కోటి ఎనభై ఆరు లక్షలకు పెరిగే అవకాశముంది.

2019 కల్లా ఈ సంఖ్య కోటి ఎనభై తొమ్మిది లక్షలకు చేరే అవకాశముంది.

బాధాకరమైన విషయమేంటంటే చాలా మంది వేరేదారిలేక అసంఘటిత రంగంలో ఏదో ఒక పని చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.

ప్రతి పది మందిలో ఏడుగురు ఇలా అసంఘటిత రంగంలో  పని చేసుకుంటున్నారు.

వీరికి ఎటువంటి సామజిక భద్రత లేదు. అంతేకాదు చాలా మంది ఎటువంటి లిఖితపూర్వక కాంట్రాక్టులు లేకుండా పని చేస్తున్నారు.

మరిన్ని వివరాలు పై వీడియోలో చూడండి.

ఇవి కూడా చదవండి:

బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఈ మధ్య కాలంలో నిరుద్యోగం పై చర్చ.. రచ్చ మధ్యలో పకోడీలకు గొప్ప గిరాకీతో పాటు అద్భుతమైన పేరు కూడా వచ్చేసింది.  భారత్‌లో తగ్గిపోతున్న ఉద్యోగావకాశాలు అనే  అంశం ఈ మధ్య హాట్ టాపిక్ గా మారింది.  అసలు భారత్ లో ఉద్యోగాల భవిష్యత్తు ఎలా ఉండబోతోంది.. అవకాశాలు ఎలా ఉండబోతున్నాయి ఈ వారం లబ్ డబ్బులో చూద్దాం.