కంటెంట్: గ్రామ్‌ఫోన్‌లో జానపద సంగీతంతో పాటు డాన్స్ పాటలు కూడా ప్లే అవుతున్నాయి. స్టాలిన్ స్వయంగా తన పర్యవేక్షణలో రికార్డుల్ని ఎంపిక చేయిస్తున్నారు. అయితే, అక్కడున్న ఇద్దరు అతిథులకు మాత్రం ఇదంతా నచ్చడం లేదు.

వారిలో ఒకరు నికితా కృశ్చెవ్. ఆయనకు డాన్స్ అంటే ఏ మాత్రం పడదు. స్టాలిన్ ఆయనను మరింత ఉడికిస్తూ, యుక్రేనియన్లు చేసే 'గోపాక్' డాన్స్ చేయాలని కోరారు. స్టాలిన్ స్వయంగా డాన్స్ 'స్టెప్పులు' వేయడంలో ఏనాడూ ప్రావీణ్యం సంపాదించలేదు. కానీ, ఇతరులతో డాన్స్ చేయిస్తూ, వాళ్లను ఏడిపించడం అంటే ఆయనకు చాలా ఇష్టం. ముఖ్యంగా ఎదుటివాళ్లు డాన్స్ సరిగా రాని వాళ్లయితే ఆయనకు మరీ సరదా.

ఆ సాయంత్రాన్ని ఇష్టపడని మరో వ్యక్తి ఓ మహిళ. ఆమె మరెవరో కాదు, స్వయంగా స్టాలిన్ కూతురు స్వెత్లానా అలిలుయెవా.

అప్పటికి ఆమెకు 26 ఏళ్లు. కానీ అప్పటికే ఆమెకు రెండు సార్లు విడాకులయ్యాయి. ఎవరైనా ఏదైనా పని చేయాలని తనకు ఆదేశాలు ఇవ్వటాన్ని స్వెత్లానా ఏ మాత్రం సహించలేకపోయేవారు.

స్టాలిన్ ఆమెతో కలిసి డాన్స్ చేస్తానని అన్నప్పుడు ఆమె అందుకు గట్టిగా తిరస్కరించారు.

స్టాలిన్ కుమార్తె స్వెత్లానా అలిలుయెవా

ఆయన స్వెత్లానా జుట్టు పట్టుకున్నారు

ఆమె తన ప్రతిపాదనను తోసిపుచ్చడాన్ని స్టాలిన్ సహించలేకపోయారు. ఆయనకు కోపం వచ్చింది.

ఆయన తన కూతురి జుట్టు పట్టుకొని, ఆమెను దాదాపు ఈడ్చినంత పని చేస్తూ ముందుకు తీసుకెళ్లారు. అవమానంతో స్వెత్లానా మొఖం ఎర్రబడింది. కళ్లలో కన్నీళ్లు ఉబికాయి.

తన ఆత్మకథ 'కృశ్చెవ్ రిమెంబర్స్'లో నికితా కృశ్చెవ్ ఇలా రాశారు, 'స్టాలిన్ ఇలా మొరటుగా ప్రవర్తించడానికి కారణం స్వెత్లానాకు ఏదో ఇబ్బంది కలిగించాలని కాదు. నిజానికి స్వెత్లానా పట్ల ఆయన ప్రేమను చూపించే పద్ధతి ఇదే. కానీ, ఇతరులకు మాత్రం ఆయన ఆమె పట్ల అతిగా వ్యవహరిస్తున్నట్టుగా అనిపించసాగింది. స్టాలిన్‌కు ఇది అలవాటే. ఆయన తరచూ ఈ విధంగానే వ్యవహరిస్తుండేవారు.'

కుమార్తెతో స్టాలిన్

డాచాలో స్టాలిన్ విందు

రెండు నెలల తర్వాత, ఫిబ్రవరి 28న తనతో కలిసి ఒక సినిమా చూసేందుకు తన సీనియర్ సహచరులైన జార్జీ మెలెన్‌కోవ్, బేరియా, కృశ్చెవ్, బుల్గానిన్‌లను తన 'డాచా'లోకి (సెలవుల్లో బస చేసే కాటేజి లాంటిది) స్టాలిన్ ఆహ్వానించారు.

సినిమా చూశాక అందరికీ మంచి భోజనం వడ్డించారు. అంతా కలిసి మద్యం సేవించారు.

స్టాలిన్ మనసును నొప్పించగల ఏ మాటనూ అక్కడ లేవనెత్తకుండా పార్టీ ప్రెసీడియం సభ్యులు పూర్తి జాగ్రత్త వహించారు. విందు మార్చి 1 తెల్లవారుజామున 4 గంటలకు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అది 1952 డిసెంబర్ 21. తన పుట్టిన రోజు సందర్భంగా స్టాలిన్ తన 'బిలజ్నాయా' డాచాలో ఓ విందు ఏర్పాటు చేశారు. తనకు బాగా దగ్గరివాళ్లను మాత్రమే ఆ పార్టీకి ఆహ్వానించారు.


కంటెంట్: గ్రీకు తత్వవేత్త ప్లేటో

మీరు రెండో ప్రత్యామ్నాయం ఎంచుకుంటే, ఆ పరిస్థితుల్లో నైపుణ్యం చాలా ముఖ్యమనే విషయాన్ని మీరు నమ్ముతున్నారు.

చావో రేవో తేల్చుకోవాల్సిన స్థితిలో మనం ఏం చేయాలి అనే నిర్ణయం తీసుకోడానికి ఒక కొత్త వ్యక్తి రావడాన్ని మీరు కోరుకోరు.

ఇప్పుడు, దేశం అనే ఒక పెద్ద పడవను నడిపే వ్యక్తి గురించి మీరు ఎలా అనుకుంటున్నారో చెప్పండి.

ఎన్నికల ద్వారా నాయకుడిని నిర్ణయించడానికి బదులు, దేశానికి నాయకత్వం వహించడానికి ఒక అనుభవజ్ఞుడిని వెతకడమే మంచిదా?

ఏథెన్స్ తత్వవేత్త ప్లేటో 2400 ఏళ్ల క్రితమే, తన 'ద రిపబ్లిక్' పుస్తకం ఆరో అధ్యాయంలో ఈ విషయాలు చెప్పారు. న్యాయం, మానవ స్వభావం, విద్య, ధర్మం లాంటి అంశాలపై వచ్చిన మొదటి, అత్యంత ప్రభావవంతమైన పుస్తకం ఇదే.

ఈ పుస్తకంలో పాలన, రాజకీయాల గురించి కూడా ప్లేటో వివరించారు. సంభాషణలా ఉండే ఈ పుస్తకంలో సోక్రటీస్, ప్లేటో, ఆయన స్నేహితుల మధ్య అధికారం, పాలన గురించి జరిగిన చర్చను రాశారు. గురుశిష్యుల మధ్య జరిగిన ఆ సంభాషణలో ఒక పాలన మిగతా వాటికంటే ఎందుకు మెరుగ్గా ఉంటుందో వివరించారు.

ద రిపబ్లిక్ పుస్తకం ప్రజాస్వామ్యంపై ప్లేటో అభిప్రాయాలను స్పష్టంగా వివరిస్తుంది. గ్రీకు భాషలో ఉన్న ఈ పుస్తకంలో ఆయన "ప్రజా ప్రభుత్వం నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి అనుకూలంగా ఉండదు" అని చెప్పారు.

ఓటు ద్వారా ఒక నాయకుడిని ఎన్నుకోవడం చాలా ప్రమాదకరమని ప్లేటో అభిప్రాయపడ్డారు. ఎందుకంటే అభ్యర్థి రూపురేఖలు లాంటి అనవసరమైన విషయాలకు ఓటరు ప్రభావితం కావచ్చని ఆయన భావించారు.

"పాలన నుంచి ప్రభుత్వాన్ని నడపడం వరకూ తగిన అర్హతలు అవసరమని వారికి ఓటు వేసే సమయంలో అనిపించదు" అని ప్లేటో అన్నారు.

"అధికారంలో ఉండాలని కోరుకునే నిపుణులు, ప్రత్యేకంగా శిక్షణ పొందిన తత్వవేత్తలుగా ఉండాలి. నిజాయితీ, వాస్తవికత గురించి వారికి ఉన్న లోతైన అవగాహన(సామాన్యుల కంటే చాలా ఎక్కువ)ను బట్టి ప్రజలు వారిని ఎన్నుకోవాలని ప్లేటో భావించారు" అని బీబీసీ హిస్టరీ ఆఫ్ ఐడియాస్ సిరీస్‌లో తత్వవేత్త నైజల్ వార్‌బర్టన్ వివరించారు.

అధికార స్వరూపం

అలాంటి ప్రభుత్వ స్వరూపమే అరిస్టోక్రసీ(ప్రభువుల పాలన). గ్రీకు భాషలో 'ఉత్తమ ప్రజా ప్రభుత్వం'. ఈ స్వరూపంలో కొంతమంది తమ జీవితాంతం నాయకుడుగా ఉండడానికి సిద్ధమైపోతారు. తమ ప్రజలు, సమాజం కోసం తెలివైన నిర్ణయాలు తీసుకునేలా గణతంత్రాన్ని నడిపించాల్సిన బాధ్యత వీరిపై ఉంటుంది.

"అయితే, ప్లేటో అభిప్రాయాలు ప్రత్యేకమైనవి అనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఈ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మీరు సముద్రం మధ్యలో ఆగిపోయిన ఒక పడవలో ఉంటే ఏం చేస్తారు.


కంటెంట్: గ్రీన్‌కార్డ్ కోసం గోపాలకృష్ణ పదేళ్లుగా ఎదురు చూస్తున్నారు

మూడోసారి రిజెక్ట్ లిస్టులో చేరిన ఆయన బైడెన్ వచ్చాక తన కష్టాలు తీరతాయన్న ఆశాభావంతో ఉన్నారు.

గుంటూరు జిల్లా రేపల్లె నుంచి అమెరికాకు వచ్చిన గోపాలకృష్ణ గూడపాటి గ్రీన్‌కార్డ్ కోసం పదేళ్లుగా ఎదురు చూస్తున్నారు. బైడెన్ తీసుకురాబోయే కొత్త ఇమ్మిగ్రేషన్ విధానాలు తన కలను నెరవేరుస్తుందని ఆయన ఆశిస్తున్నారు.

ఈ ఇద్దరు అమెరికాలో కొత్త ప్రభుత్వం మీద ఆశలు పెట్టుకున్న సగటు భారతీయులకు ప్రతిరూపాలు. భారతీయులకే కాదు, బైడెన్ ప్రభుత్వ విధానాలపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆశలు ఉన్నాయి.

అమెరికా చేరుకోవాలని కలలుగనే వివిధ దేశాలకు చెందిన మిలియన్ల మంది ఆకాంక్షలను సంచలన నిర్ణయాలతో డోలాయమానంలో పడేసిన ట్రంప్ పాలన ముగిసింది.

మరి కొత్త అధినేత బైడెన్ ఏం చేయబోతున్నారు ? ఆయన విధానాలు, ముఖ్యంగా ఇమ్మిగ్రేషన్ పాలసీ ఎలా ఉంటుందన్న దానిపై లక్షలమంది భారతీయులు ఆసక్తిగాఎదురు చూస్తున్నారు.

అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికలనగానే భారతీయుల మద్దతు ఎవరికి అన్న ప్రశ్న వెంటనే వినిపిస్తుంది.

అమెరికాలో నివసించే అతి పెద్ద కమ్యూనిటీల్లో ఏసియన్ ఇండియన్ కమ్యూనిటీ ఒకటిగా నిలిచింది.

అమెరికాలో సుమారు 42 లక్షలమంది భారతీయులు నివసిస్తున్నారని ‘ఇండియాస్పొరా’ స్వచ్ఛంద సంస్థ తన వెబ్‌సైట్‌లో పేర్కొంది.

వ్యాపారులు, ఉద్యోగులు, వృత్తి నిపుణులు, విద్యార్ధులు ఇలా భిన్న తరగతులతోపాటు ప్రభుత్వం కూడా కొత్త సర్కారుతో సంబంధ బాంధవ్యాల గురించి ఆసక్తిగా ఎదురు చూస్తుంటుంది.

భారత సంతతికి చెందిన కమలా హారీస్ ఉపాధ్యక్ష హోదాను పొందడం, బైడెన్ టీంలో భారతీయులకు చోటు దక్కడం అమెరికాలో ఇండియన్ కమ్యూనిటీ ప్రాభవానికి నిదర్శనమని చెప్పాలి.

అమెరికాలో తెలుగు ప్రజల సంఖ్య కూడా గణనీయంగానే ఉంటుంది. 2017నాటికి ఆ దేశంలో తెలుగు మాట్లాడేవారి సంఖ్య 4 లక్షలు ఉందని తేలింది. 2010తో పోలిస్తే ఇది రెట్టింపయ్యిందని అమెరికాలో నిర్వహించిన కమ్యూనిటీ సర్వే వెల్లడించింది.

ఐటీ, సాఫ్ట్‌వేర్ రంగాల్లో పెద్ద సంఖ్యలో తెలుగువారు అక్కడ ఉద్యోగాలు చేస్తున్నారు. ఇంకా చదువు, ఉద్యోగాల కోసం ప్రయత్నాలు చేస్తున్నవారు కొన్ని లక్షలమంది ఉన్నారు.

భారత్ నుంచి హెచ్-1బీ వీసాపై వెళ్లి అమెరికా పౌరసత్వం పొందిన దంపతులు

హెచ్1బీ వీసా కష్టాలకు తెరపడుతుందా ?

హెచ్1బి వీసాల విషయంలో ట్రంప్ పాలన వివిధ దేశాలకు చెందినవారితోపాటు పెద్ద సంఖ్యలో భారతీయులకు నిరాశను మిగిల్చింది....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

హైదరాబాద్‌కు చెందిన కృష్ణ ప్రసాద్ యూఎస్ స్టడీ వీసా కోసం దిల్లీలోని అమెరికన్ ఎంబసీలో ఇటీవల ఇంటర్వ్యూకి హాజరయ్యారు.


కంటెంట్: గ్రెటా అమెరికాలోని వర్జీనియా నుంచి ప్రారంభించి రెండు వారాలకు పైగా అట్లాంటిక్ వ్యాప్తంగా పర్యటించారు. అనంతరం పోర్చుగల్ రాజధాని లిస్బన్ చేరుకున్నారు. ఈ సందర్భంగా మీడియాతో మాట్లాడారు.

''పిల్లల ఆగ్రహాన్ని జనం తక్కువగా అంచనావేస్తున్నారు'' అని ఆమె వ్యాఖ్యానించారు.

మాడ్రిడ్‌లో జరుగుతున్న సీఓపీ25 వాతావరణ సదస్సుకు గ్రెటా హాజరవుతున్నారు.

విమాన ప్రయాణం, కార్లలో ప్రయాణం వంటివి అధిక కాలుష్య రూపాలు కావటం వల్ల.. ఆ ప్రయాణాలకు బదులుగా తక్కువ కాలుష్య కారకమైన నౌకాయానం చేయటం ద్వారా తన వైఖరి ఏమిటనేది గ్రెటా చాటి చెబుతున్నారు.

కొంత మంది పెద్దలు ఆమెను 'కోపిష్టి'గా చూస్తున్నారని ఒక విలేకరి అడిగిన ప్రశ్నకు స్పందిస్తూ.. ''మేం కోపంగా ఉన్నాం. మేం విసిగిపోయాం. అందుకు మంచి కారణాలున్నాయి'' అని ఆమె బదులిచ్చారు.

''మేం కోపంగా ఉండటం మానేయాలంటే.. బహుశా వాళ్లు మాకు కోపం తెప్పించటం మానేయాలి'' అని చెప్పారు.

గ్రెటా తొలుత అమెరికా నుంచి చిలీలో జరిగే ఐక్యరాజ్య సమితి వాతావరణ సదస్సుకు హాజరవ్వాలని భావించారు, కానీ.. ఆ దేశంలో అంతర్గత సంక్షోభం కారణంగా ఆ కార్యక్రమం రద్దయింది.

ఆ వేదిక స్పెయిన్‌కు మారింది. దీంతో గ్రెటా.. లా వాగాబాండ్ అనే 48 అడుగుల నౌకలో ప్రయాణించి పోర్చుగల్ చేరారు. ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన యూట్యూబర్లు రైలీ విట్లమ్, ఎలేనా కరోసు, బ్రిటన్‌కు చెందిన నావికురాలు నిక్కీ హెండర్సన్‌లతో కలిసి ఆమె ప్రయాణించారు.

వీరి బోటు విద్యుత్ కోసం సోలార్ ప్యానళ్లు, హైడ్రో-జనరేటర్లను ఉపయోగిస్తుంది. అయితే.. ఈ నౌకా ప్రయాణం కోసం నిక్కీ హెండర్సన్ బ్రిటన్ నుంచి అమెరికాకు విమానంలో వచ్చారనే వార్తల నేపథ్యంలో.. వీరి ప్రయాణం వల్ల కాలుష్య ప్రభావం మీద కొందరు విమర్శకులు ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు.

ఇదిలావుంటే.. సీఓపీ25 సందర్భంగా ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ) మంగళవారం విడుదల చేసిన ఒక నివేదికలో.. మానవ ఆరోగ్యం మీద వాతావరణ మార్పు ప్రభావాన్ని ఎదుర్కోవటానికి నిధులు కేటాయించటానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని ప్రపంచ దేశాలకు పిలుపునిచ్చింది.

రాబోయే దశాబ్దాల్లో ప్రపంచ భూతాపం.. ప్రతి ఏటా అదనంగా వేలాది మరణాలకు, పోషకాహార లోపానికి, కీటకాల ద్వారా వ్యాపించే వ్యాధులకు కారణమవుతుందని భావిస్తున్నారు.

ఇప్పటికే ఏయే దేశాలు ఆరోగ్య, వాతావరణ మార్పు వ్యూహాలను రూపొందించాయి, వీటికి తగినంత నిధుల మద్దతు ఉందా అనేది కనుక్కోవటానికి డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ 101 దేశాలను సర్వే చేసింది.

సర్వే చేసిన దేశాల్లో దాదాపు సగం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

భూతాపం విషయంలో పిల్లలకు ''కోపం'' తెప్పించటం మానాలని పెద్దలకు పర్యావరణ ఉద్యమకారిణి గ్రెటా థన్‌బర్గ్ హితవు పలికారు.


కంటెంట్: గ్రేటర్ విశాఖ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్‌కు 9 ఏళ్ల తర్వాత ఎన్నికలు జరగబోతున్నాయి.

వీటి లైసెన్స్, ఫైన్‌ల ద్వారా వచ్చిన ఆదాయంతోనే అప్పటీ మున్సిపాల్ వలంటరీ అసోసియేషన్ (ఎంవీఏ ) ఆదాయం సమకూర్చుకునేది.

160 ఏళ్ల కిందట క్రితం ఎంవీఏ పేరుతో మొదలైన పురపాలక సేవల సంఘం ప్రస్తుతం రూ. 3,600 కోట్ల బడ్జెట్ కలిగిన గ్రేటర్ విశాఖ మున్సిపల్ కార్పోరేషన్ స్థాయికి చేరింది.

మత్స్యకార పల్లె నుంచి మహానగరంగా ఎదిగిన విశాఖను ఆంధ్రప్రదేశ్ పరిపాలన రాజధానిగా ప్రభుత్వం ఇటీవలే ప్రకటించింది. ఇప్పుడు కార్పోరేషన్‌కి ఎన్నికలు జరుగుతుండటంతో ఈ నగరంపై అందరిలో ఆసక్తి నెలకొంది.

రాజాన రమణి మేయర్‌గా బాధ్యతలు నిర్వహించారు

కమిషన్... కౌన్సిల్... కార్పొరేషన్

1800-02 మధ్యలో విశాఖకి క్రిస్టియన్ మిషనరీల రాక మొదలైంది. ఆ క్రమంలోనే బ్రిటిషర్లు 1805లో విశాఖ చేరుకున్నారు. విశాఖలోని సహజ నౌకాశ్రయంను ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ తన వ్యాపార అవసరాల కోసం వినియోగించుకోవడం మొదలుపెట్టింది. దాంతో విశాఖ క్రమంగా పల్లె నుంచి పట్టణ స్థాయికి మారింది.

ఆ క్రమంలోనే విశాఖ మున్సిపల్ వలంటరీ అసోసియేషన్ 1858లో మొదలైంది. అప్పటి వ్యాపారులు, జమీందార్లు స్వచ్చంధంగా ఈ సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నారు.

వీధి దీపాలు, శుభ్రత, డ్రైనేజీ వ్యవస్థల ఏర్పాట్లను ఈ సంఘం ద్వారా చేసేవారని చరిత్ర పరిశోధకులు ఎడ్వర్డ్ పాల్ బీబీసీతో చెప్పారు.

"మున్సిపల్ వలంటరీ అసోసియేషన్ 1865లో మున్సిపల్ కమిషన్ గా మారింది. ఇందులో కలెక్టర్, రెవెన్యూ ఆఫీసర్లు ఉండేవారు. వీళ్ల ఆధ్వర్యంలోనే విశాఖపట్నం పురపాలక అభివృద్ధి జరిగేది.

ఎన్నికలు లేకుండా కలెక్టర్ నామినేషన్ పద్దతిపై పదవులిచ్చేవారు. నిర్ణయాలన్నీ కలెక్టరే తీసుకునేవారు. 1884లో కమిషన్ కౌన్సిల్‌గా మారింది. అప్పుడు విశాఖలో కేవలం 6 వార్డులే ఉండేవి" అని పాల్ వివరించారు.

ఆ తర్వాత 95 ఏళ్లకు అంటే 1979లో కౌన్సిల్ కార్పోరేషన్ అయ్యింది.

విశాఖలో మున్సిపల్ పాలనకు 160 ఏళ్ల చరిత్ర ఉంది.

రాత్రయితే భయం భయం

ఇప్పుడు విశాఖలో ఎక్కడ చూసినా ఎల్ఈడీ, సోలార్ లైట్ల వెలుగులు కనిపిస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు కిరోసిన్ దీపాలే దిక్కు. అది కూడా కూడళ్లలోనే. అవే స్ట్రీట్ లైట్ల కింద లెక్క.

"శతాబ్ధం కిందట విశాఖ ఒక చిన్న గ్రామం. సముద్రం ఉండటంతో నౌకల ద్వారా వ్యాణిజ్యం జరిగేది. ఈ కారణంగానే వన్‌టౌన్ ఏరియాలో ప్రజల అలికిడి కనిపించేది. మిగతా ప్రాంతమంతా అడవే. సాయంత్రమైతే చాలు భయకరంగా ఉండేది. దాంతో చీకటిపడేసరికి ఎవరు బయటకు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

విశాఖలో ఒకప్పుడు సైకిల్ తొక్కాలంటే ప్రభుత్వ అనుమతి తప్పనిసరి. లైసెన్స్‌లేని సైకిళ్ళను సీజ్ చేసేవారు. సైకిళ్లతోపాటు జట్కా, ఎడ్లబళ్ళకు కూడా లైసెన్స్ పద్దతి ఉండేది.


కంటెంట్: గ్రేస్ గతంలో సేవా కార్యక్రమాలు, షాపింగ్ వ్యవహారాలతో వార్తల్లో ఉండేవారు. తదనంతర కాలంలో పాలక 'జింబాబ్వే ఆఫ్రికన్ నేషనల్ యూనియన్- పేట్రియాటిక్ ఫ్రంట్ (జను-పీఎఫ్)'లో అత్యంత కీలక నాయకుల్లో ఒకరుగా ఆమె ఎదిగారు. ఆమె వ్యాపారవేత్త కూడా.

జను-పీఎఫ్ పార్టీలో మహిళా విభాగం అధినేతగా ఉన్న గ్రేస్, రాబర్ట్ ముగాబే స్థానంలో ఆయన వారసుడిగా అధ్యక్ష పీఠాన్ని దక్కించుకొనే అవకాశమున్న పలువురు నాయకులను ఆమె కోలుకోలేని విధంగా దెబ్బ కొట్టారు.

జను-పీఎఫ్ పార్టీలో గ్రేస్‌కు ప్రధాన ప్రత్యర్థిగా ఉన్న ఎమర్సన్ నాన్‌గాగ్వాపై గ్రేస్ గత నెల్లో తీవ్ర ఆరోపణలు చేశారు. ఆయన తిరుగుబాటుకు యత్నిస్తున్నారని ఆరోపించారు.

గత వారం ఉపాధ్యక్ష పదవి నుంచి నాన్‌గాగ్వాను రాబర్ట్ ముగాబే తప్పించారు. నాన్‌గాగ్వాలో విధేయత లోపించిందని ప్రభుత్వం పేర్కొంది.

నాన్‌గాగ్వాకు సైన్యాధిపతి జనరల్ కాన్‌స్టాంటినో చివెంగా సన్నిహితుడు.

ఎమర్సన్ నాన్‌గాగ్వా

నాన్‌గాగ్వా స్థానంలో ఉపాధ్యక్ష పదవిని తాను చేపట్టేందుకు ముగాబేతోపాటు పార్టీలో కీలకమైన పలువురు నాయకుల మద్దతును గ్రేస్ సంపాదించారు.

ముగాబే కాలం చేసినా, లేదా పదవి నుంచి వైదొలగినా ఆయన స్థానంలో అధ్యక్ష పీఠమెక్కగల నాయకుల్లో ఒకరుగా ఆమె అవతరించారు.

ముగాబేకు 93 ఏళ్లు కాగా, గ్రేస్ వయసు 52 సంవత్సరాలు.

ప్రపంచంలోనే అత్యధిక వయసున్న పాలకుడు ముగాబే.  ఆయన ఆరోగ్యంపై ఆందోళనలు ఉన్నాయి. చికిత్స కోసం ఆయన పలుమార్లు ఈ ఏడాది సింగపూర్‌కు వెళ్లారు.

అయితే వచ్చే ఏడాది జరిగే ఎన్నికల్లోనూ అధ్యక్ష పదవికి ఆయన్నే అభ్యర్థిగా పాలక జను-పీఎఫ్ నామినేట్ చేసింది.

ముగాబే భౌతిక కాయం కూడా ఓట్లు తేగలదన్న గ్రేస్

ముగాబేకు గ్రేస్ బలమైన మద్దతుదారు. ఆయనపై అంతులేని అభిమానాన్ని ప్రకటిస్తుంటారు.

ఈ ఏడాది ఒక సందర్భంలో ఆమె మాట్లాడుతూ- ముగాబే భౌతిక కాయం కూడా ఓట్లు సాధించగలదని, ఆయనంటే ప్రజలకు అంత అభిమానమని వ్యాఖ్యానించారు.

అధ్యక్ష పీఠంపై తన ఆసక్తిని కూడా గ్రేస్ ఇంతకుముందు వ్యక్తంచేశారు.  2014లో ఒక ర్యాలీలో ఆమె ప్రసంగిస్తూ- ''నేను అధ్యక్ష పదవిని చేపట్టాలనుకొంటున్నాననే మాట వినిపిస్తోంది.  ఏం, నేను చేపట్టకూడదా? నేను జింబాబ్వే పౌరురాలిని కాదా'' అని ప్రశ్నించారు.

2014లోనూ అప్పటి ఉపాధ్యక్షురాలు జాయిస్ ముజురు పదవీచ్యుతి వెనక గ్రేస్ పాత్ర ఉంది.

గ్రేస్‌కు సంబంధించిన మరిన్ని వివరాలివీ:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

జింబాబ్వేలో ప్రభుత్వ మీడియాను సైన్యం తన అధీనంలోకి తీసుకోవడం, అధ్యక్షుడు రాబర్ట్ ముగాబేను గృహ నిర్బంధంలో ఉంచడం తదితర కీలక పరిణామాలు వేగంగా జరిగిపోయాయి.  ఈ  నేపథ్యంలో, దేశ రాజకీయాల్లో ముగాబే రెండో భార్య, దేశ ప్రథమ మహిళ గ్రేస్ ముగాబే పోషిస్తూ వస్తున్న పాత్ర మరోసారి చర్చనీయాంశమైంది.


కంటెంట్: గ్లాస్గో కామన్ వెల్త్ గేమ్స్ లో సాధించలేనిది... గోల్డ్ కోస్ట్ గేమ్స్ లో సాధిస్తారా..?

గ్లాస్గో కామన్ వెల్త్ గేమ్స్‌లో భారత్ అంచనాలకు అనుగుణంగా రాణించలేకపోయి ఉండవచ్చు. కానీ, ఈసారి గోల్డ్ కోస్ట్ గేమ్స్ లో మాత్రం అద్భుత విజయాలు సాధించాలనే కృత నిశ్చయంతో ఉన్నారు భారతీయ అథ్లెట్లు.

షూటింగ్ విభాగంలో భారతీయ క్రీడాకారులు ఎక్కువ పతకాలు సాధించే అవకాశం ఉంది.

మను భకేర్, మేహూలి ఘోష్,లు ఈ మధ్య కాలంలో జరిగిన అంతర్జాతీయ పోటీలలో పతకాలు సాధించారు.

"గత కామన్ వెల్త్ గేమ్స్ కన్నా ఈసారి షూటింగ్ లో భారత్ ఎక్కువ పతకాలు సాధిస్తుందనే నమ్మకం ఉంది. ఎందుకంటే మన షూటర్లు అందరూ అద్భుతమైన ఫామ్ లో ఉన్నారు.  ఈ మధ్య జరిగిన వరల్డ్ షూటింగ్ ఛాంపియన్ షిప్ లో వారు అద్భుతంగా రాణించారు. పురుషులే కాదు మహిళల జట్టు కూడా బాగా ఆడాలనే  తపనతో ముందుకు వెళ్తోంది. షూటింగ్ ఈవెంట్లలో కనీసం ఒక్క పతకమైనా భారత్ సాధిస్తుందని అనుకుంటున్నా" అని భారత షెఫ్-డి-మిషన్ (ఇంచార్జి) విక్రమ్ సిసోడియా అన్నారు.

ఇక భారత్ కు కచ్చితంగా పతకం వస్తుందనుకునే విభాగాలలో బాడ్మింటన్ ఒకటి.

వరల్డ్ నెంబర్-త్రీ  పీవీ సింధు, సైనా నెహ్వాల్ బంగారు పతకం సాధించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు.

"దేశం మొత్తం బాడ్మింటన్ లో పతకం సాధిస్తామనే నమ్మకంతో ఉంది. పీవీ సింధు, సైనా నెహ్వాల్, పురుషులలో శ్రీకాంత్ , ప్రణయ్ లకు పతకాలు సాధించే సత్తా ఉంది. డబుల్స్, మిక్సెడ్ డబుల్స్ ఈవెంట్లలో మన జట్లు చాలా బలంగా ఉన్నాయి" భారత షెఫ్-డి-మిషన్ (ఇంచార్జి) విక్రమ్ సిసోడియా విశ్లేషించారు.

బాక్సింగ్ లో కూడా పతకం సాధించే సత్తా మన అథ్లెట్లలో ఉంది.

ముఖ్యంగా వికాస్ కృష్ణన్, మేరీ కోమ్, మనీష్ కౌశిక్ లు మంచి ఫామ్ లో ఉన్నారు.

భారత్ హాకీ టీం నుంచి స్టార్ ప్లేయర్లు సర్దార్ సింగ్, రమణ్ దీప్ సింగ్ లను తొలగించారు.

కొత్త కోచ్  ఆధ్వర్యంలో ఒక సమతూకం కలిగిన జట్టుకు  మన్ ప్రీత్ సింగ్ నాయకత్వం వహిస్తారు.

తమ మొదటి మ్యాచ్ లోనే చిరకాల ప్రత్యర్థి పాకిస్తాన్ ను భారత్ ఢీకొంటుంది.

అయితే పసిడి పతకం కోసం జరిగే పోటీలో భారత్, ఆస్ట్రేలియా వంటి హేమాహేమీ జట్లను దాటి వెళ్లాల్సి ఉంటుంది.

ఇక భారత్ రెస్లర్లు ఏప్రిల్ తొమ్మిది నాటికి గోల్డ్ కోస్ట్ చేరుకుంటారు.

ఈ పోటీలలో ఉన్న పన్నెండు పతకాలతో కనీసం ఏడింటిని గెలవడానికి భారత్ కుస్తీ వీరులు కసరత్తు చేస్తున్నారు.

సుశీల్ కుమార్, వినేష్ ఫోగట్, బబిత ఫోగట్, సాక్షి మాలిక్ లు భారత్ రెస్లర్ల కు నాయకత్వం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మరికొద్ది నిమిషాల్లో గోల్డ్ కోస్ట్‌లో కామన్వెల్త్ క్రీడలు ప్రారంభం కానున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో భారత్ క్రీడాకారుల విజయావకాశాలపై బీబీసీ అందిస్తున్న ప్రత్యేక కథనం.


కంటెంట్: గ్లోబల్ వార్మింగ్ వల్ల కోట్ల టన్నుల మంచు కరిగిపోతోంది. ఇలాంటి ప్రమాదాల గురించి మనకు ఎంత తెలుసనడానికి, ఉత్తరాఖండ్‌లోని చమోలీలో ఇటీవల వచ్చిన జలప్రళయమే ఒక తాజా ఉదాహరణ అని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

"ఇలాంటి విపత్తులు వచ్చినపుడు, నిజానికి ఏం జరుగుతోంది అనేదాని గురించి మన దగ్గర సమగ్ర సమాచారం ఏదీ లేదు. ఉత్తరాఖండ్ లాంటి ఘటనలు జరిగినపుడు మనం ఉలిక్కిపడతాం. హిమానీనదాల వల్ల జరిగే ఇలాంటి ప్రమాదాలపై మనం నిఘా పెట్టడం ఉండదు" అని హిమాలయాల్లోని ఎన్నో ప్రమాదాలపై పరిశోధనలు చేస్తున్న అమెరికా సీనియర్ జియాలజిస్ట్ జెఫ్రీ కర్జల్ అన్నారు.

హిమనీనదాలు కరగడం ప్రమాదకరం

హిమనీనదాలు కరిగినప్పుడు లేదా పలచబడినప్పుడు చాలా గ్లేసియర్స్ ప్రమాదకరంగా మారుతాయని వాలుగా ఉండే పర్వతాల గోడలకు అంటుకుని ఉండే అవి ఎప్పుడైనా కూలిపోవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

పలచబడిన హిమనీనదాలు కొండల కింద, వాటి చుట్టుపక్కల భూమిని అస్థిరంగా చేసే అవకాశం కూడా ఉంటుంది. దానివల్ల కొండచరియలు, బండరాళ్లు పడడం లాంటివి జరగవచ్చు. దానివల్ల పర్వతం వాలు మొత్తం కూలిపోయే అవకాశం కూడా ఉంది.

అలాంటి ఘటనలు నదులు, కాలువల్లో అడ్డంకులు సృష్టిస్తాయని, కొంత సమయం తర్వాత ఆ నదులు విధ్వంసాన్ని తీసుకొస్తాయని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. అంటే, ఉత్తరాఖండ్ ఘటనకు సంబంధించిన ప్రాథమిక రిపోర్టుల్లో అదే జరిగిందని తేలింది.

గ్లేసియర్లపై నిఘా పెట్టడం అంత కష్టమా

హిమాలయాల్లో ఉండే కఠిన భౌగోళిక పరిస్థితుల వల్ల అక్కడ నిఘా పెట్టడం చాలా సవాలుతో కూడినదని  భావిస్తున్నారు.

"హిమాలయాల్లోని హిందూకుష్ ప్రాంతంలో 50 వేలకు పైగా హిమానీనదాలు ఉన్నాయి. వాటిలో కేవలం 30ని మాత్రమ నిశితంగా పరిశీలిస్తున్నారు. వాటిలో ఫీల్డ్ స్టడీ కూడా ఉంది" అని ఇండోర్‌లోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ గ్లేషియాలజిస్ట్ మహమ్మద్ ఫారూఖ్ ఆజం అన్నారు.

ఈ స్టడీలో కేవలం 15 మాత్రమే ప్రచురించారు. మన గ్లేసియర్లను మనం మరింత నిశితంగా పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఎందుకంటే, దీనిలో ఎన్నో కారకాల పాత్ర చాలా కీలకం.

భూకంపం, వాతావరణం

ప్రపంచంలోనే అత్యాధునిక పర్వత శ్రేణి అయిన హిమాలయాలు నిరంతరం పెరుగుతూనే ఉంటాయని, భూకంపం వల్ల చాలాసార్లు ఆ పర్వతాల వాలు అస్తవ్యస్తం అవుతుంటుందని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.

వాతావరణ మారడం వల్ల హిమపాతం, వర్షపాతంలో మార్పులు ఈ పర్వతాలను చాలా బలహీనంగా మారుస్తాయి. గ్లోబల్ వార్మింగ్ వల్ల హిమానీనదాల్లో వచ్చే మార్పులు వాటిని మరింత ప్రమాదకరంగా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

హిమనీనదాలు కరగడం వల్ల హిమాలయాల్లోని గ్లేసియర్ సరస్సుల స్థాయి ప్రమాదకరంగా పెరగడమే కాదు, అది వేరే ప్రమాదాలకు కూడా కారణం కావచ్చని, కానీ.. వాటిని పర్యవేక్షించడం లేదని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.


కంటెంట్: గ‌డిచిన 56 ఏళ్లుగా ఉమ్మ‌డి ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్ హైకోర్టు హైద‌రాబాద్‌లో కొన‌సాగింది.

రాష్ట్ర విభజన నేపథ్యంలో జ‌న‌వ‌రి 1వ తేదీని అపాయింటెడ్ డే గా నిర్ణ‌యించి, హైకోర్టు విభ‌జ‌నకు రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు. దీంతో ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్ హైకోర్టు తాత్కాలిక చీఫ్ జ‌స్టిస్‌గా ప్ర‌వీణ్ కుమార్, ఆయనతో పాటు మ‌రో 13 మంది న్యాయ‌మూర్తులు బాధ్య‌త‌లు స్వీక‌రించారు.

హైకోర్టు భ‌వ‌నం మరో నెలరోజుల్లో అందుబాటులోకి వ‌స్తుందని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ఈలోగా తాత్కాలికంగా హైకోర్టు భవనాన్ని విజయవాడలోని ముఖ్యమంత్రి క్యాంపు కార్యాలయంలో నిర్వ‌హిస్తున్నారు.

జీవీఎంసీ వ‌ర్సెస్ గాజుల శోభారాణి

ఈ రోజు (జ‌న‌వ‌రి 2వ తేదీ) నుంచి ఏపీ హైకోర్టులో కేసుల విచార‌ణను ప్రారంభించారు. తొలి కేసు విశాఖ మ‌హా న‌గ‌ర పాల‌క సంస్థకు సంబంధించినది. రిట్ పిటిష‌న్ నెం. 1731/2018 గా న‌మోద‌యిన విశాఖపట్నం మహా నగర పాలక సంస్థ కేసు ప్రధాన న్యాయమూర్తి నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ముందు విచారణకు వచ్చింది. ఈ కేసులో పిటిష‌న‌ర్లు.. జీవీఎంసీ క‌మిష‌న‌ర్, జీవీఎంసీ జోన్-2 జోన‌ల్ క‌మిష‌న‌ర్ కాగా, రెస్పాండెంట్స్ (ప్రతివాదులు) గాజుల శోభారాణి, ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్ ప్ర‌భుత్వ మునిసిప‌ల్ మ‌రియు ప‌ట్ట‌ణాభివృద్ధి శాఖ, విశాఖ అర్బ‌న్ డెవ‌ల‌ప్‌మెంట్ అథారిటీ.

ముఖ్యమంత్రి క్యాంపు కార్యాలయంలో ఏర్పాటు చేసిన హైకోర్టు ప్రధాన ధర్మాసనం హాలులో న్యాయవాది నంబూరి శ్రీమన్నారాయణ (హైకోర్టు కార్యకలాపాలు ప్రారంభం కాకముందు.. జనవరి 1వ తేదీన తీసిన)

ప్రతివాది నివాసం సికింద్రాబాద్

2018 న‌వంబ‌ర్ 2వ తేదీన హైదరాబాద్‌లోని హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును పునఃసమీక్షించాలంటూ ఈ పిటీష‌న్ దాఖ‌ల‌య్యింది. ఈ కేసులో పిటిష‌న‌ర్ల త‌రుపున న్యాయవాది ఎస్ ల‌క్ష్మీనారాయ‌ణ రెడ్డి వాదిస్తుండ‌గా, ప్ర‌తివాదుల ప‌క్షాన న్యాయవాది ప‌రావ‌స్తు కృష్ణ వాదిస్తున్నారు. కాగా, ఈ కేసు విచారణకు పిటిషనర్లు, ప్రతివాదులు స్వయంగా హాజరు కాలేదు. వారి తరపు న్యాయవాదులు కూడా హాజరు కాలేదు. న్యాయవాదుల తరపున జూనియర్ న్యాయవాదులు హాజరై వాయిదా కోరారు. ప్రతివాదుల్లో మొదటివారైన గాజుల శోభారాణిది సికింద్రాబాద్.

తొలిరోజు కేసులు 12.. విచారణ వాయిదా

దీంతో పాటు మొత్తం 12 కేసులపై బుధవారం విచారణ జరగాల్సి ఉంది. అయితే తొలి రోజు కేసుల విచార‌ణ జ‌ర‌గ‌కుండానే ప్ర‌ధాన న్యాయ‌మూర్తి వాటిని వాయిదా వేశారు.

ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్‌లో హైకోర్టు ఏర్పాటు కావటం పట్ల బార్ కౌన్సిల్ స‌భ్యుడు ముప్పాళ్ల సుబ్బారావు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు కార్య‌క‌లాపాలు బుధవారం మొద‌ల‌య్యాయి.


కంటెంట్: ఘజియాబాద్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గంలో వీకే సింగ్ తరపున ఎన్నికల ప్రచారం చేస్తూ ఉత్తర్‌ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ ఇటీవల చేసిన వ్యాఖ్యలు వివాదాస్పదమయ్యాయి.

''కాంగ్రెస్ వాళ్లు ఉగ్రవాదులకు బిర్యానీలు పెడతారు. మోదీ సేన వారిని కాల్చేస్తుంది'' అని ఆదిత్యనాథ్ అన్నారు.

తెలుగు సబ్‌టైటిల్స్ ఉన్న వీకే సింగ్ ఇంటర్వ్యూను ఈ కింది వీడియోలో చూడండి

'భారత సైన్యాన్ని మోదీ సేన అంటే దేశద్రోహమే’ : వీకే సింగ్

వీకే సింగ్‌ను ఇంటర్వ్యూ చేసిన బీబీసీ ప్రతినిధి జుగల్ పురోహిత్ ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు సరైనవేనా అని ఆయనను  ప్రశ్నించారు.

''మనం ఏ సైన్యం గురించి మాట్లాడుతున్నాం? భారత సైన్యం గురించా? రాజకీయ కార్యకర్తల గురించా? బీజేపీ ప్రచారంలో భాగమయ్యే ప్రతి ఒక్కరూ తమను తాము సైనికుడిగానే భావిస్తారు. సందర్భం ఏంటన్నది నాకు తెలియదు. భారత సైన్యాన్ని 'మోదీ సేన' అనడం తప్పు మాత్రమేకాదు.. అన్నవారు దేశద్రోహులు కూడా. సైన్యం ఏ రాజకీయ పార్టీకీ చెందదు'' అని వీకే సింగ్ బదులిచ్చారు.

వీకే సింగ్ పూర్తి ఇంగ్లీష్ ఇంటర్వ్యూను ఈ కింది వీడియోలో చూడండి

సైన్యానికి రాజకీయ రంగు పులుముతున్నారంటూ నావికా దళ మాజీ అధిపతి అడ్మిరల్ రామ్‌దాస్, నార్తర్న్ కమాండ్ మాజీ అధిపతి జనరల్ హుడా చేసిన ఆరోపణలపైనా వీకే సింగ్ స్పందించారు.

''రాజకీయ రంగు పులుముతున్నారని ఎవరూ అనలేదు. సైన్యం ఘనతలను రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం వాడుకుంటున్నట్లుగా కనబడుతోందని మాత్రమే అన్నారు. రాజకీయ కార్యక్రమాల్లో సీఆర్పీఎఫ్ జవాన్ల ఫోటోలు ఉంటే తప్పేముంది. అమరులకు నివాళులు అర్పించడం రాజకీయం చేసినట్లా?'' అని వీకే సింగ్ చెప్పారు.

సర్జికల్ స్ట్రైక్స్‌పై సినిమా రూపొందడం గురించి మాట్లాడుతూ.. ''ప్రతి అంశంపైనా సినిమాలు వస్తుంటాయి. 90వ దశకంలోనూ ఉగ్రవాదంపై ప్రహార్ అనే చిత్రం వచ్చింది'' అని అన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

యోగి ఆదిత్యనాథ్ వ్యాఖ్యలపై భారత విదేశాంగ సహాయ మంత్రి జనరల్ వీకే సింగ్ స్పందించారు. భారత సైన్యాన్ని ఎవరైనా  'మోదీ సేన' అంటే వారు దేశద్రోహులే’ అని అన్నారు.


కంటెంట్: ఘటన జరిగి అయిదు రోజులు గడిచిన తర్వాత కూడా నిర్థిష్టంగా కారణాలు అన్వేషించకపోవడంతో రాజకీయంగానూ విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.

కృష్ణా జిల్లా విజయవాడ సమీపంలోని కొత్తూరు తాడేపల్లిలో ఉన్న గోశాలలో ఒక్కసారిగా ఆవులు చనిపోయిన విషయం ఈనెల 9వ తేదీన వెలుగులోకి వచ్చింది. దాంతో వివిధ విపక్ష పార్టీల నేతలు గోశాలను సందర్శించారు.

ప్రభుత్వం తరఫున వివిధ బృందాలు ఘటనా స్థలాన్ని పరిశీలించాయి. కానీ, ఆవుల మృతికి కారణాలు నేటికీ నిర్థరణ కాలేదు. మరోవైపు ఆవులు పెద్ద సంఖ్యలో చనిపోవడానికి కారణం విషపూరిత ఆహారమేనని కొందరు, ఈ ఘటన వెనుక పెద్ద కుట్ర దాగి ఉందని మరికొందరు ఆరోపణలు గుప్పిస్తున్నారు.

92 ఏళ్ల చరిత్ర కలిగిన గోశాల

విజయవాడ గో సంరక్షణ సంఘం 1927లో ప్రారంభమైంది. అప్పట్లో ఈ సంఘం ఆధ్వర్యంలో నాలుగు ఆవులు ఉండగా, ఇప్పుడు ఆ సంఖ్య 1,300 దాటింది. వాటిలో 86 ఆవులు ఒకేరోజు చనిపోయాయి. ఆ తర్వాత మరో రెండు ఆవులు ప్రాణాలు విడవడంతో ఆ సంఖ్య 88కి చేరింది.

ఈ గోశాల నిర్వహణకు పలువురు స్వచ్ఛందంగా సహకారం అందిస్తున్నట్టు నిర్వాహకులు చెప్పారు. 2014లో కొత్తూరు తాడేపల్లిలో  ఏడెకరాల విస్తీర్ణంలో గోశాలను ఆనాటి కేంద్ర మంత్రి, ప్రస్తుత ఉపరాష్ట్రపతి  ఎం.వెంకయ్యనాయుడు ప్రారంభించారు.

ఆగస్టు 9న ఏం జరిగింది?

తాను అప్పటి వరకూ ఆవులకు సంబంధించిన దాణా, గడ్డి అన్ని అందించి ఇంటికి వెళ్లిన వెంటనే ఫోన్ రావడంతో వెనక్కి వచ్చినట్టు గోశాల సూపర్ వైజర్‌గా పనిచేస్తున్న సత్యనారాయణ బీబీసీతో చెప్పారు.

"9 గంటలప్పుడు నేను మా ఇంటికి చేరగానే ఫోన్ వచ్చింది. వెంటనే వెనక్కి వచ్చాను. అప్పటికే కొన్ని ఆవులు చనిపోయి ఉన్నాయి. ఒక్కొక్కటిగా తాకగానే చేయగానే పడిపోయాయి. ఏం జరుగుతోందో మాకు అర్థం కాలేదు. ఇప్పటికీ కారణాలు తెలియలేదు. ఎప్పటిలాగే ఆరోజు కూడా గడ్డి, దాణా పెట్టాం" అని ఆయన వివరించారు.

ఈ ఘటన వెనుక కుట్ర ఉందని జరుగుతున్న ప్రచారంలో ఎలాంటి వాస్తవం లేదని, వాస్తవం ఏంటో దర్యాప్తులో తేల్చాలని ఆయన అన్నారు.

"నిర్వహణ లోపాలు లేవు"

గోశాల నిర్వహణలో ఎలాంటి లోపాలు లేవని గోసంరక్షణ సంఘం కన్వీనర్ భాస్కర్ రావు తెలిపారు.

ఆయన బీబీసీతో మాట్లాడుతూ... "ఈ గోశాల నిర్వహణలో అనేక మంది సహాయం అందిస్తుంటారు. ముఖ్యంగా మార్వాడీలు, జైనులు తమ సంప్రదాయం ప్రకారం గోవులకు ప్రాధాన్యమిస్తుంటారు. 20 మంది ఒడిశాకు చెందిన యువకులు పనిచేస్తున్నారు. మరో నలుగురు పర్యవేక్షిస్తూ ఉంటాం. గోశాలలో ఆవులు చనిపోయిన రోజు నేను కాశీ యాత్రకు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

విజయవాడ సమీపంలోని ఓ గోశాలలో భారీ సంఖ్యలో ఆవులు అనూహ్యంగా మృతిచెందడం సంచలనంగా మారింది. భారీ సంఖ్యలో ఆవులు చనిపోవడానికి కారణాలపై పలు రకాల ప్రచారాలు సాగుతున్నాయి.


కంటెంట్: ఘటన జరిగిన ఏడేళ్ల మూడు నెలల 4 రోజుల తర్వాత వారికి శిక్ష అమలైంది.

సాధారణంగా నేరం జరిగిన ప్రాంతం పరిధిలోనే దోషులకు మరణశిక్ష విధిస్తారు. అందుకే నిర్భయ కేసులో దోషులకు కూడా దిల్లీలో ఉరిశిక్ష అమలు చేశారు. దేశంలో ఉరిశిక్షను అమలు చేయడానికి అనువైన జైళ్లు ఇంకా చాలా ఉన్నాయి.

దేశవ్యాప్తంగా 30కి పైగా జైళ్లలో ఉరిశిక్షను అమలు చేయడానికి అనువైన ఏర్పాట్లు ఉన్నట్లు 'దిల్లీ సెంటర్ ఆన్ ది డెత్ పెనాల్టీ' డైరెక్టర్ అనూప్ సురేంద్రనాథ్ తెలిపారు.

ఉరిశిక్షను అమలు చేయడానికి ప్రతి రాష్ట్రానికి తమతమ జైల్ మాన్యువల్స్ ఉంటాయి.

తిహార్ జైలునే తీసుకుంటే అక్కడ దిల్లీ జైలు మాన్యువల్, సీఐపీసీ (కోడ్ ఆఫ్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్) ప్రకారం ఉరి శిక్ష అమలుకు ముందు బ్లాక్ వారెంట్‌ను జారీ చేస్తారు.

అందులో ఉరి శిక్షను అమలు చేసే తేదీ, స్థలాన్ని పేర్కొంటారు. ఆ వారెంట్‌కు నాలుగు వైపులా అంచులు నల్ల రంగులో ఉంటాయి. అందుకే దాన్ని బ్లాక్ వారెంట్ అని పిలుస్తారు.

మొత్తం బాధ్యత జైలు సూపరింటెండెంట్‌దే

ఉరిశిక్ష పడ్డ ఖైదీలను ప్రత్యేక వార్డులోని సెల్‌లో ఉంచుతారు.

మానసికంగా తమను తాము సిద్ధం చేసుకునేందుకు వీలుగా ఉరి శిక్ష అమలు చేయడానికి ముందు దోషులకు కనీసం 14 రోజుల సమయం ఇస్తారు.  జైల్లో వారికి కౌన్సిలింగ్ కూడా అందిస్తారు. ఆ సమయంలో వారు కావాలనుకుంటే తమ కుటుంబ సభ్యులను కలవొచ్చు.

ఒకవేళ ఖైదీలు ఏదైనా వీలునామా రాయాలనుకుంటే దానికి కూడా ఏర్పాట్లు చేస్తారు. అందులో వాళ్లు తమ చివరి కోరికను కూడా పేర్కొనవచ్చు.

ఖైదీలు కోరుకుంటే వారి మత విశ్వాసాల ఆధారంగా ఉరి తీసే సమయంలో అక్కడ పండితులు, మౌల్వీ లేదా ఫాదర్‌ను కూడా హాజరుపరచొచ్చు. దీనికి జైలు సూపరింటెండెంట్ అనుమతించాలి.

ఉరి తీయడానికి అన్ని ఏర్పాట్లు చేయాల్సిన బాధ్యత జైలు సూపరింటెండెంట్‌పైనే ఉంటుంది. తాడు, ముసుగు, ఉరి కంభం... ఇలా ఉరికి అనువైన ఏర్పాట్లన్నీ సరిగ్గా జరిగాయో లేదో ఆయనే సరిచూసుకోవాలి. ఉరి తీసే లీవర్‌లో నూనె సరిగ్గా వేశారో లేదో, తాడు సరిగ్గా బిగించారో లేదో.. ఇలా ప్రతి చిన్న విషయానికి ఆయనే బాధ్యుడు.

ఉరి తీయడానికి ముందు రోజు సాయంత్రం ఈ ఏర్పాట్లన్నింటినీ మరోసారి క్షుణ్ణంగా తనిఖీ చేస్తారు. ఖైదీ బరువుకంటే ఒకటిన్నర రెట్లు ఎక్కువ బరువుండే ఇసుక బస్తాలను ఉరితాడుకు వేలాడదీసి వాటిని పరీక్షిస్తారు.

ఏ సమయంలో ఉరి తీయాలి?

ఎప్పుడైనా సరే ఉదయంపూటే ఉరి తీయాలని నిబంధనలు చెబుతున్నాయి.

నవంబర్ నుంచి ఫిబ్రవరి మధ్య - ఉదయం 8 గంటలకు

మార్చి,...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

నిర్భయ అత్యాచారం, హత్య కేసులో దోషులకు తిహార్ జైలు నంబర్-3లో శుక్రవారం ఉదయం 5.30 గంటలకు ఉరిశిక్ష అమలైంది. నలుగురు దోషులూ మరణించినట్లు వైద్యులు ధ్రువీకరించారని తీహార్ జైలు డైరక్టర్ జనరల్ సందీప్ గోయెల్ వెల్లడించారని ఏఎన్ఐ తెలిపింది.


కంటెంట్: ఘటనలో ఒక స్టేషన్ ఇన్‌చార్జ్, కొంతమంది కానిస్టేబుళ్లతోపాటు మండీ బోర్డుకు చెందిన కొందమంది సిబ్బంది కూడా గాయపడ్డారు.

ఈ ఘర్షణ తర్వాత జరిగిన పోలీసుల సోదాల్లో ఏడుగురిని అరెస్టు చేసినట్లు అధికారులు చెబుతున్నారు.

“పదనైన ఆయుధాలతో దాడి చేయడం వల్ల ఒక పోలీస్ అధికారి చేయి తెగిపోయిందని, ఆయన్ను చికిత్స కోసం చండీగఢ్‌లో ఉన్న పీజీఐ ఆస్పత్రికి పంపించాం” అని డీజీపీ దినకర్ గుప్తా ఏఎన్ఐ వార్తా సంస్థతో చెప్పారు.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

ఆదివారం ఉదయం చిక్ రోడ్‌లో ఉన్న బాల్‌బేడా గ్రామం గురుద్వారా ఖిచ్‌డీ సాహెబ్‌లోని ఐదుగురు నిహాంగ్ సిక్కులు ఒక కారులో కూరగాయల మార్కెట్‌కు వచ్చారని బీబీసీ సహోద్యోగి జర్నలిస్ట్ ఆర్జే సింగ్ చెప్పారు.

కరోనావైరస్ వ్యాపించకుండా లాక్‌డౌన్ ఉండడంతో కూరగాయల మార్కెట్ దగ్గర ఉన్న పోలీసులు వారిని కర్ఫ్యూ పాస్ అడిగారు. దాంతో కారు డ్రైవర్ బారికేడ్లు విరగ్గొట్టి వాహనంతో ముందుకు వెళ్లే ప్రయత్నం చేశారు.

దాంతో పోలీసులు వారిని అడ్డుకోవడానికి ప్రయత్నించారు. అదే సమయంలో వాహనం నుంచి దిగిన నిహాంగ్ సిక్కులు పదునైన ఆయుధాలతో పోలీసులపై దాడి చేశారు. ఈ ఘటనలో ఒక పోలీస్ అధికారి చేయి తెగిపోయింది.

“పీజీఐ సీనియర్ సర్జన్ ఇప్పుడు తెగిపోయిన పోలీస్ అధికారి చేతిని అతికించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు” అని పంజాబ్ పోలీస్ డీజీపీ దినకర్ గుప్తా చెప్పారు.

సాహసంతో వారిని అడ్డుకోడానికి వెళ్లిన మా పోలీసు అధికారి చేయి మళ్లీ అతికించగలరనే ఆశిస్తున్నాం అని సీనియర్ పోలీస్ సూపరింటెండెంట్ మందీప్ సింద్ సిద్ధూ చెప్పారు.

పోలీసులు పటియాలాలోని చిక్ రోడ్‌లో ఉన్న బాల్‌బేడా గ్రామంలో గురుద్వారాను చుట్టుముట్టి సోదాలు చేశారు.

ఈ కేసులో ఏడుగురిని అరెస్టు చేశామని, కానీ వారు ఎవరు అనేదానిపై ఇంకా స్పష్టత రాలేదు అని పోలీసులు చెబుతున్నారు. పటియాలా జోన్ ఐజీ జితేంద్ర సింగ్ ఓలఖ్ పర్యవేక్షణలో ఈ ఆపరేషన్ నిర్వహించినపుడు కాల్పులు కూడా జరిగాయనే వార్తలు వస్తున్నాయి.

ఆపరేషన్ తర్వాత నిహాంగ్ దుస్తులు ధరించిన తొమ్మిది మందిని గురుద్వారా నుంచి అరెస్ట్ చేశాం. పోలీసుల కాల్పుల్లో ఒక వ్యక్తి గాయపడ్డాడు. అతడికి ప్రస్తుతం ఆస్పత్రిలో చికిత్స అందిస్తున్నారు అని రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి కేబీఎస్ సిద్ధూ చెప్పారు.

పోలీసులు సోదాల్లో కొన్ని ఆయుధాలు, గ్యాస్ సిలిండర్, పెట్రోల్ బాంబులు స్వాధీనం చేసుకున్నామని ఐజీ జితేంద్ర సింగ్ ఓలఖ్, సీనియర్ పోలీస్ సూపరింటెండెంట్ మందీప్ సింగ్ సిద్ధూ ఒక మీడియా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

పంజాబ్ పటియాలా సనోర్ రోడ్ కూరగాయల మార్కెట్‌లో ఆదివారం కొంతమంది నిహాంగ్ సిక్కులు, పోలీసులకు మధ్య ఘర్షణ జరిగింది. ఈ గొడవలో ఒక పోలీసు అధికారి చేయి తెగిపోయింది.


కంటెంట్: ఘటనా స్థలంలో ఏనుగుల కళేబరాలు

జలపాతంపై నుంచి జారిపడిపోయిన గున్న ఏనుగును కాపాడే ప్రయత్నంలో ఈ ఏనుగులు చనిపోయి ఉండొచ్చని భావిస్తున్నారు.

థాయ్‌లాండ్ మధ్య ప్రాంతంలోని ఖావో యాయ్ నేషనల్ పార్క్‌లో ఉండే 'హేయూ నరోక్ (నరక జలపాతం)' వద్ద ఈ ప్రమాదం జరిగింది.

గత వారాంతంలో జలపాతం పాదం(బేస్) సమీపాన మూడేళ్ల పిల్ల ఏనుగు సహా ఆరు ఏనుగుల కళేబరాలు కనిపించాయి. దీనికి సమీపాన డ్రోన్ సాయంతో ఇప్పుడు మరో ఐదు ఏనుగుల మృతదేహాలను గుర్తించారు.

ఏనుగుల గుంపు నది అవతలి వైపుకు వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించే సమయంలో ఈ ప్రమాదం జరిగినట్లు తెలుస్తోందని  స్థానిక అధికారి బదిన్ ఛాన్‌స్రికమ్ 'రాయిటర్స్' వార్తాసంస్థతో చెప్పారు.  చిన్న ఏనుగుల్లో ఒకటి జలపాతం పైనుంచి జారిపడిపోయి ఉండొచ్చని, పెద్ద ఏనుగులు దానిని కాపాడేందుకు ప్రయత్నించి నదీ ప్రవాహ ఉద్ధృతికి కొట్టుకుపోయి ఉంటాయని తెలిపారు.

ఇటీవలి కాలంలో ఏనుగులు పెద్దసంఖ్యలో చనిపోయిన ఘటనల్లో ఇది ఒకటని బ్యాంకాక్ పోస్ట్ పత్రిక రాసింది.

ఏనుగులు ప్రవాహంలో పడిపోవడానికి కారణం తెలియదని స్థానిక మీడియా చెబుతోంది.

ఆరు ఏనుగుల కళేబరాలను గుర్తించినప్పుడు, ఇంకో రెండు ఏనుగులు కొండపై చిక్కుకుపోయి కనిపించాయి. వాటిని అధికార యంత్రాంగం కాపాడింది.

ఈ రెండు ఏనుగులూ శక్తి పుంజుకొని, అక్కడి నుంచి తిరిగి అడవిలోకి వెళ్లిపోయేలా చూసేందుకు వీటికి పార్క్ సిబ్బంది సప్లిమెంట్లతో కూడిన ఆహారం అందించారు.

దీర్ఘకాలంలో ఈ రెండింటి మనుగడ గురించి నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

పరస్పర రక్షణ, ఆహార అన్వేషణ కోసం ఏనుగులు సాధారణంగా పెద్ద పెద్ద గుంపులుగా తిరుగుతాయని, ప్రమాదం ఈ రెండు ఏనుగులపై ప్రభావం చూపిస్తుందని వైల్డ్‌లైఫ్ ఫ్రెండ్స్ ఫౌండేషన్ థాయ్‌లాండ్ వ్యవస్థాపకుడు ఎడ్విన్ వీక్ తెలిపారు.

ఈ రెండు ఏనుగుల భావోద్వేగ స్థితిపైనా ఈ ఘటన ప్రమాదం చూపించే ఆస్కారం ఉంది. గుంపులో ఏదైనా ఏనుగు చనిపోతే దాని తాలూకు బాధ మిగతా ఏనుగుల్లో కనిపిస్తుంది.

సగం కుటుంబాన్ని కోల్పోయిన భావన మిగిలిన ఏనుగులకు కలుగుతుందని ఎడ్విన్ వీక్ బీబీసీతో చెప్పారు.

థాయ్‌లాండ్‌లో సుమారు ఏడు వేల ఆసియా ఏనుగులు ఉన్నాయి. వీటిలో సగానికి పైగా ఏనుగులు నిర్బంధంలోనే ఉన్నాయి.

ఈ పార్క్  ప్రముఖ పర్యాటక కేంద్రం. ఇందులో దాదాపు 300 ఏనుగులు ఉన్నాయి. ఎలుగుబంట్లు, గిబ్బన్‌లు అనే ఏప్‌లు, ఇతర వన్యప్రాణులు ఇక్కడ ఉన్నాయి.

'హేయూ నరోక్' వద్ద ఇలాంటి ఘోర ప్రమాదాలు ఇంతకుముందు కూడా జరిగాయి.

1992లో జలపాతం పైనుంచి...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

థాయ్‌లాండ్ జలపాతం వద్ద ప్రమాదవశాత్తు చనిపోయిన ఏనుగుల సంఖ్య ఆరు నుంచి 11కు పెరిగింది.


కంటెంట్: ఘటనా స్థలంలో ఏనుగుల కళేబరాలు

థాయ్‌లాండ్‌లోని ఖావో యాయ్ నేషనల్ పార్క్‌లో ఒక జలపాతం పైనుంచి ఒక ఏనుగు పిల్ల జారి పడిపోయిన తర్వాత ఈ విషాదం చోటుచేసుకొందని అధికారులు తెలిపారు.

ఈ గున్న ఏనుగును కాపాడేందుకు ప్రయత్నించి మరో ఐదు ఏనుగులు చనిపోయాయి.

జలపాతం వద్ద కొండ అంచు మీద చిక్కుకుపోయిన మరో రెండు ఏనుగులను థాయ్ అధికారులు రక్షించారు.

'హేయూ నరోక్ (నరకపు జలపాతం)' అనే ఈ జలపాతం వద్ద ఇలాంటి ఘోర ప్రమాదాలు ఇంతకుముందు కూడా జరిగాయి.

1992లో జలపాతం పైనుంచి పడి ఒక గుంపులోని మొత్తం ఎనిమిది ఏనుగులు ప్రాణాలు కోల్పోయాయి. ఈ ఘటనపై అప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా చర్చ జరిగింది.

స్థానిక కాలమానం ప్రకారం శనివారం తెల్లవారుజామున మూడు గంటలప్పుడు ఘటనా స్థలానికి సమీపంలోని రోడ్డును ఏనుగుల గుంపు ఒకటి దిగ్బంధం చేసిందని థాయ్‌లాండ్ జాతీయ పార్కులు, వన్యప్రాణులు, మొక్కల సంరక్షణ విభాగం (డీఎన్‌పీ) తెలిపింది. ఆ తర్వాత అధికారులను పిలిపించినట్లు చెప్పింది.

అధికారులు వచ్చి గాలింపు చేపట్టాక జలపాతం పాదం సమీపాన మూడేళ్ల పిల్ల ఏనుగు కళేబరం కనిపించింది. దానికి దగ్గర్లో మరో ఐదు ఏనుగుల కళేబరాలు కనిపించాయి.

గుంపులో మిగిలిన రెండు ఏనుగుల స్థితిని పరిశీలిస్తున్నామని జాతీయ పార్కు ప్రధానాధికారి కంచిత్ శ్రీనొప్పవన్ బీబీసీతో చెప్పారు.

తాజా ప్రమాదంపై వైల్డ్‌లైఫ్ ఫ్రెండ్స్ ఫౌండేషన్ థాయ్‌లాండ్ వ్యవస్థాపకుడు ఎడ్విన్ వీక్ స్పందిస్తూ- పరస్పర రక్షణ, ఆహార అన్వేషణ కోసం ఏనుగులు సాధారణంగా పెద్ద పెద్ద గుంపులుగా తిరుగుతాయని, ఇప్పుడు ఒకేసారి ఆరుగురు ఏనుగులు చనిపోవడం మిగతా రెండు ఏనుగులపై ప్రభావం చూపిస్తుందని తెలిపారు.

ఈ రెండు ఏనుగుల భావోద్వేగ స్థితిపైనా ఈ ఘటన ప్రమాదం చూపించే ఆస్కారం ఉంది. గుంపులో ఏదైనా ఏనుగు చనిపోతే దాని తాలూకు బాధ మిగతా ఏనుగుల్లో కనిపిస్తుంది.

సగం కుటుంబాన్ని కోల్పోయిన భావన మిగిలిన ఏనుగులకు కలుగుతుందని ఎడ్విన్ వీక్ బీబీసీతో చెప్పారు.

థాయ్‌లాండ్‌లో సుమారు ఏడు వేల ఆసియా ఏనుగులు ఉన్నాయి. వీటిలో సగానికి పైగా ఏనుగులు నిర్బంధంలోనే ఉన్నాయి.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రమాదకరమైన ఒక జలపాతం వద్ద ఒక ఏనుగును మరొక ఏనుగు కాపాడే ప్రయత్నంలో మొత్తం ఆరు ఏనుగులు చనిపోయాయి.


కంటెంట్: ఘటనాస్థలంలో ఐదుగురు పోలీసులు మృతి చెందగా, ఇద్దరు గాయపడ్డారు. ఆ తర్వాత చికిత్స అందించే క్రమంలో మరో పోలీసు చనిపోయాడు.

దంతెవాడ జిల్లా కిరందుల్ పోలీసు స్టేషన్ పరిధిలోని చోల్నార్ ప్రాంతంలో వారు ఒక వాహనంలో గస్తీ కోసం వెళ్తుండగా ఈ ఘటన జరిగిందని ఛత్తీస్‌గఢ్ నక్సల్-వ్యతిరేక విభాగం డీఐజీ సుందర్ రాజ్ మీడియాకు తెలిపారు.

గాయపడిన పోలీసు జవానుకు కిరందుల్-బచేలి ఆసుపత్రిలో చికిత్స జరుగుతోందని ఆయన చెప్పారు.

మృతుల్లో ముగ్గురు ఛత్తీస్‌గఢ్ ఆర్మ్‌డ్ ఫోర్స్‌కు చెందినవారు కాగా, ముగ్గురు జిల్లా పోలీసు బలగానికి చెందిన వారు.

సోమవారం ఛత్తీస్‌గఢ్ ఉత్తర ప్రాంతంలోని అంబికాపూర్‌లో కేంద్ర హోంశాఖ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ కేంద్ర రిజర్వు పోలీసు బలగం(సీఆర్‌పీఎఫ్) 'బస్తరియా బెటాలియన్'ను ప్రారంభించనున్న తరుణంలో రాష్ట్రంలోని దక్షిణ ప్రాంతంలో ఈ దాడి జరిగింది.

స్థానికంగా నియమితమైన గిరిజన యువతీ యువకులతో ఈ బెటాలియన్ ఏర్పాటైంది.

"భద్రతా బలగాలు గాలింపు చర్యల్ని కొనసాగిస్తున్నాయి" అని నక్సల్-వ్యతిరేక విభాగం డీఐజీ సుందర్ రాజ్ చెప్పారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని బస్తర్ ప్రాంతంలో ఆదివారం మావోయిస్టులు మందుపాతరను పేల్చడంతో ఆరుగురు పోలీసులు చనిపోయారు.


కంటెంట్: ఘనంగా జరిగిన మేఘన్-హ్యారీల వివాహం

బెర్క్‌షైర్ కౌంటీలోని విన్సర్ పట్టణంలోని రాజ భవనం విన్సర్ క్యాజిల్ ఈ వివాహ వేడుకకు వేదిక.

విన్సర్ క్యాజిల్‌లోని సెయింట్ జార్జ్స్ ఛాపెల్‌లో ఎలిజబెత్ రాణి, 600 మంది అతిథుల సమక్షంలో వధూవరులు ఉంగరాలు మార్చుకున్నారు.

ఇప్పటివరకున్న రాజకుటుంబ సంప్రదాయానికి భిన్నంగా హ్యారీ పెళ్లి ఉంగరం ధరించారు.  వధూవరులు ప్రమాణాలు చేసే సమయంలో ''విధేయురాలై ఉంటాను'' అనే మాటను మేఘన్ మార్కెల్ ఉచ్చరించలేదు.

ఇకపై హ్యారీని ‘డ్యూక్ ఆఫ్ ససెక్స్’గా, ఆయన భార్య మేఘన్ మార్కెల్‌ను ‘డచెస్ ఆఫ్ ససెక్స్’గా వ్యవహరిస్తారు.

రాజకుటుంబ సంప్రదాయం ప్రకారం హ్యారీని 'డ్యూక్ ఆఫ్ ససెక్స్'గా, మార్కెల్‌ను 'డచెస్ ఆఫ్ ససెక్స్'గా వీరి వివాహానికి ముందు ఎలిజబెత్ రాణి ప్రకటించారు.

ఎర్ల్ ఆఫ్ డంబార్టన్, బ్యారన్ కిల్‌కీల్ అనై టైటిళ్లు కూడా హ్యారీ పొందారు.

దేశదేశాల నుంచి విశిష్ట వ్యక్తులెందరో ఈ పెళ్లికి హాజరయ్యారు.

అమెరికా టెలివిజన్ సెలబ్రిటీ ఓప్రా విన్‌ఫ్రే, బ్రిటన్ నటుడు ఇడ్రిస్ ఎల్బా, ప్రముఖ ఫుట్‌బాలర్ డేవిడ్ బెక్హామ్, టెన్నిస్ తార సెరెనా విలియమ్స్, సినీరంగానికి చెందిన జార్జ్ కూల్నీ, అమల్ కూల్నీ దంపతులు, ఇతర ప్రముఖులు వివాహ వేడుకలో పాల్గొన్నారు.

వివాహ వేడుకకు హాజరైన ఫుట్‌బాలర్ డేవిడ్ బెక్హామ్, కూల్నీ దంపతులు

హాజరైన హ్యారీ మాజీ ప్రియురాళ్లు

హ్యారీ మాజీ ప్రియురాళ్లు ఇద్దరు వివాహ మహోత్సవానికి వచ్చారు.

వీరిలో ఒకరైన క్రెసీడా బొనాస్ 2012-14 మధ్య హ్యారీతో డేటింగ్ చేశారు.

2004-10 మధ్య చెల్సీ డేవీ, హ్యారీల మధ్య రిలేషన్‌షిప్ ఉంది.

హ్యారీ, మేఘన్ మార్కెల్ వివాహానంతరం సెయింట్ జార్జ్స్ హాల్‌లో రాణి ఏర్పాటు చేసిన రిసెప్షన్‌కు 600 మంది అతిథులు హాజరు కానున్నారు.

వెడ్డింగ్ ఆఫ్ ది ఇయర్‌కు సర్వం సిద్ధం

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

బ్రిటన్ రాకుమారుడు హ్యారీ, మేఘన్ మార్కెల్‌ల వివాహం బ్రిటన్ వేసవి కాలమానం ప్రకారం శనివారం మధ్యాహ్నం (భారత్‌లో సాయంత్రం) ఉత్సాహభరిత వాతావరణంలో ఘనంగా జరిగింది.


కంటెంట్: ఘనాలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో వితంతువులతో చనిపోయిన తమ భర్తల జుట్టు, గోళ్లతో చేసిన సూప్ తాగిస్తారు.

వితంతువుల పాలిట కొన్ని దురాచారాలు, సంప్రదాయాలు శాపంగా మారుతున్నాయి. ఇలాంటి అనాగరిక సంప్రదాయాలపై ఎమిలీ థామస్ అందిస్తున్న ప్రత్యేక కథనం.

కొన్ని ప్రాంతాల్లో వితంతువులను అందరితో కలిసి భోజనం తిననివ్వరు. పోషకాహారాన్ని వారికి దూరం చేస్తారు. దారుణమైన, ప్రమాదకర దురాచారాలు పాటించేలా ఒత్తిడి చేస్తుంటారు.

ఘనాలో పేద వితంతువులు ఇలాంటి సంప్రదాయాలకు ఎక్కువగా గురవుతుంటారు. వీరికి అండగా నిలిచేందుకు ఆఫ్రికా ప్రత్యేక చట్టం కూడా తీసుకొచ్చింది. అయితే ఇప్పటికీ కొందరు వితంతువులకు పోషకాహారం అందని ద్రాక్షగానే మిగిలిపోతోంది.

చనిపోయిన భర్త శరీరం నుంచి సేకరించిన గోళ్లు, జుట్టుతో చేసిన సూప్ తాగాలని ఇక్కడ వితంతువులపై ఒత్తిడి చేస్తారు.

శవం జుట్టు, గోళ్లతో సూప్

''శవానికి స్నానం చేయించిన నీళ్లలో గోళ్లు, జుట్టు కలిపి తాగమంటారు'' అని ఉత్తర ఘనాలో వితంతువులు, అనాథల కోసం ఉద్యమిస్తున్న విడోస్ అండ్ ఆర్ఫన్స్ మూవ్‌మెంట్ డైరెక్టర్ ఫాతి అబ్దులై తెలిపారు.

కొంత మంది ఇలాంటి ఆచారాలకు ఎదురు నిలుస్తున్నారు. అయితే చాలామంది పేద వితంతువులు మాత్రం వీటిని ఇంకా భరిస్తున్నారు.

సాధారణంగా ఇక్కడ భర్త చనిపోయిన అనంతరం ఆస్తిపై హక్కు అతడి కుటుంబానికి వెళ్లిపోతుంది. దీంతో చాలామంది వితంతువులను తమ భర్తకు చెందిన పొలాల్లో కూడా అడుగు పెట్టనివ్వడంలేదు. భర్త కుటుంబంలో మరొకరిని పెళ్లి చేసుకుంటేనే వారికి మళ్లీ ఆస్తి హక్కులు వస్తున్నాయి.

ప్రపంచవాప్తంగా 28.5 కోట్ల మందికిపైగా వితంతువులు జీవిస్తున్నట్లు అంచనా. వీరిలో ప్రతి 10 మందిలో ఒకరు కడు పేదరికాన్ని అనుభవిస్తున్నారు. చాలా దేశాల్లో పేదరికాన్ని శాపంగా భావిస్తుంటారు. వితంతువులు ఎదుర్కొంటున్న వేధింపులను తీవ్ర మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలుగా ఐక్యరాజ్య సమితి చెబుతోంది.

చిత్రిత తల్లి, అమ్మమ్మ

చేపలు, మాంసం, గుడ్లు వారికి దూరం

కొన్ని దేశాల్లోని ఉన్నత సామాజిక వర్గాల్లోనూ వితంతువులు దురాచారాలను ఎదుర్కొంటున్నారు.

''కొన్ని దశాబ్దాల ముందువరకూ పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని ఉన్నత కులాలకు చెందిన హిందూ మహిళలు భర్త మరణానికి మూల్యం చెల్లించుకోవాల్సి వచ్చేది'' అని బెంగాలీ చరిత్రకారిణి, నవలా రచయిత్రి చిత్రిత బంజెర్‌జీ తెలిపారు.

''వారికి చేపలు, మాంసం, గుడ్లు, ఉల్లి, వెల్లుల్లిలను దూరం చేసేవారు. చిన్నప్పటి నుంచీ తినే వీటిని ఒక్కసారిగా లాగేసుకునేవారు'' అని...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

జీవిత భాగస్వామి మరణాన్ని జీర్ణించుకోవడం అంత తేలికకాదు. అనుక్షణం వారి స్మృతులు వెంటాడుతూనే ఉంటాయి. ఇలా బాధను దిగమింగుతూ వితంతువులు జీవన పోరాటమే చేస్తుంటారు.


కంటెంట్: ఘాజియాబాద్‌లో రోడ్డు మీద ఆక్సిజన్ తీసుకుంటున్న కోవిడ్ పేషెంట్

"నేను ఆయనకు ఇంట్లోనే మందులు ఇస్తున్నాను. కానీ, ఆయన ఎన్ని రోజులు ఉంటారో చెప్పలేను. మమ్మల్ని వీధుల్లో చావమని వదిలేశారు" అని రాజేష్ అన్నారు.

కొన్ని ప్రైవేటు ఆసుపత్రులు కూడా ఆయనను మోసం చేసి వైద్య పరీక్షలు నిర్వహించిన తర్వాత బెడ్లు లేవని చెప్పి పంపించేశాయి.

"నేను ధనవంతుడిని కాదు. నా దగ్గర ఉన్న డబ్బులన్నీ ఆటోకు, ఆసుపత్రులకు ఇచ్చేశాను. నేనిప్పుడు ఆక్సిజన్ సిలిండర్ తేవడానికి అప్పు చేయాలి" అని చెప్పారు.

దిల్లీలో ఇలాంటి కథలు చాలా సాధారణంగా మారిపోయాయి. కానీ, రాజస్థాన్‌లోన కోటాలో ఇలా జరిగింది. ఇలాంటి కథలే దేశంలో పలు చిన్న నగరాలు, పట్టణాల నుంచి కూడా వినిపిస్తున్నాయి.

దేశంలోని అయిదు రాష్ట్రాల్లో ఈ వైరస్ వ్యాపిస్తున్న తీరును బీబీసీ పరిశీలించింది.

కోటా, రాజస్థాన్

గత వారంలో కోటాతో పాటు చుట్టు పక్కల ఉన్న జిల్లాల్లో మొత్తం 6000 కోవిడ్ కేసులు నమోదు అయ్యాయి. మహమ్మారి మొదలైనప్పటి నుంచి మొత్తం 264 మరణాలు చోటు చేసుకున్నాయి. కానీ, ఇందులో 35 శాతం ఒక్క ఏప్రిల్ లోనే చోటు చేసుకున్నాయి.

 ఏప్రిల్ 07 వరకు కేసులు రెట్టింపు అవ్వడానికి 72 రోజులు పడితే ఇప్పుడు 27 రోజుల్లో రెట్టింపవుతున్నాయి.

ఆక్సిజన్ బెడ్స్ అన్నీ నిండిపోయాయి. ఏప్రిల్ 27 నాటికి జిల్లాలో ఉన్న 329 ఐసియు యూనిట్లలో 2 మాత్రమే అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఆసుపత్రుల్లో సరిపోనన్ని కేసులు  ఉన్నాయని అక్కడి సీనియర్ జర్నలిస్ట్ ఒకరు చెప్పారు. దీనిని బట్టి చూస్తే నమోదవుతున్న కేసుల కంటే ఎక్కువ కేసులే ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.

రెమ్‌డెసివీర్, టోసిలిజుమాబ్ లాంటి మందులతో పాటు ఆక్సిజన్ కొరత కూడా తీవ్రంగా ఉంది. ఈ జిల్లా దేశ వ్యాప్తంగా  మెడికల్ ఇంజినీరింగ్ కాలేజీల ప్రవేశ పరీక్షలకు కోచింగ్ ఇచ్చే శిక్షణా కేంద్రాలకు నెలవు కూడా.

కానీ, ఇప్పుడు చాలా మంది విద్యార్థులు తమ స్వస్థలాలకు వెళ్లిపోయారు. దాంతో వీరు జాతీయ, అంతర్జాతీయ మీడియా రాడార్ లో లేరు.

కోవిడ్ సునామీని తట్టుకోవడానికి నగరంలోని ఆసుపత్రులు సిద్ధంగా లేవని సీనియర్ విలేకరి ఒకరు అన్నారు. "మరింత మంది వీధుల్లో మరణించే లోపు ఆక్సిజన్ బెడ్లను, ఐసియు బెడ్లను తక్షణమే ఏర్పాటు చేయవలసిన అవసరం ఉంది" అని ఆయన అన్నారు.

అలహాబాద్, ఉత్తర్‌ప్రదేశ్

అలహాబాద్‌లో ఏప్రిల్ 20 నాటికి 54,339 కేసులు నమోదయ్యాయి. కానీ, గత వారంలో మరో 11,318 కేసులు నమోదు కావడంతో ఇక్కడి కేసుల సంఖ్య  21శాతం పెరిగింది. ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

రాజేష్ సోని తన తండ్రిని ఆసుపత్రిలో చేర్చడానికి ఒక ఆటో రిక్షాలో మంగళవారం పొద్దున్న నుంచి సాయంత్రం వరకు తిరుగుతూనే ఉన్నారు. అంబులెన్సు దొరకక ఆయన ఆటోలోనే తన తండ్రిని ఒక హాస్పిటల్ నుంచి మరో హాస్పిటల్‌కు తిప్పాల్సి వచ్చింది.  తండ్రి పరిస్థితి క్షీణిస్తుండటంతో సాయంత్రం అయిదు గంటలకు ఇక ఆసుపత్రి బెడ్ కోసం వెతకడం ఆపేయాలని  అనుకున్నారు. విధి పై భారాన్ని మోపి ఇంటికి తిరిగి వచ్చేశారు.


కంటెంట్: చండీగఢ్‌కు చెందిన వర్ణిక అనే యువతి చెప్పిన విషయమిది.

ఇప్పుడు వర్ణిక జుట్టు సగం తెల్లగా, సగం నల్లగా ఉంటుంది. మొదటిసారి చూడగానే స్టైల్ కోసమే ఆమె పార్లర్‌కు వెళ్లి అలా రంగు వేయించుకున్నట్లు కనిపిస్తుంది. కానీ  సహజంగానే ఆమె జుట్టు తెల్లబడింది. ఇలా చిన్న వయసులోనే జుట్టు తెల్లబడటం ఈ మధ్య మామూలైపోయింది.

గూగుల్ ట్రెండ్స్‌ని గమనించినా గత పదేళ్లలో తెల్ల జుట్టు గురించి వెతికే వాళ్ల సంఖ్య క్రమంగా పెరుగుతూ వస్తోంది.

20 ఏళ్ల సత్యభాన్ కూడా గూగుల్‌లో ఈ అంశం గురించి వెతికే వాళ్లలో ఒకరు. టీనేజీలోనే అతడి జుట్టు కూడా తెల్లబడింది. ‘తెల్ల వెంట్రుకల్ని చూడగానే ఇబ్బందిగా అనిపించింది. వెంటనే గూగుల్‌లో దానికి పరిష్కారం వెతకడం మొదలుపెట్టా. మా నాన్న కార్డియాలజిస్ట్. ఆయన సలహాపై వైద్యుడి దగ్గరకు వెళ్లా. నా ఆహార అలవాట్లతో పాటు రకరకాల హెయిర్ ప్రొడక్ట్‌లను వాడటం కూడా జుట్టు తెల్లబడటానికి కారణమని తెలిసింది’ అని సత్యభాన్ చెప్పారు.

చిన్న వయసులోనే జుట్టు తెల్లబడటం ఓ జబ్బు అని డాక్టర్ దీపాలీ భరద్వాజ్ చెబుతున్నారు. వైద్య పరిభాషలో దాని పేరు కెనాయిటిస్.

ఇండియన్ జర్నల్ ఆఫ్ డెర్మటాలజీలో 2016లో ప్రచురించిన ఓ పరిశోధన ఫలితాల ప్రకారం భారత్‌లో సగటున 20 ఏళ్ల వయసులోనే జుట్టు తెల్లబడటం మొదలవుతోంది. 20 ఏళ్లు, లేదా అంత కంటే ముందు జుట్టు తెల్లబడితే దాన్ని కెనాయిటిస్‌గానే గుర్తించాలి.

కెనాయిటిస్ సమస్య ఉన్న వాళ్లలో జుట్టుకి రంగుని కల్పించే పిగ్మెంట్ కణాలలో సమస్య నెలకొంటుంది. అందువల్లే జుట్టు తెల్లరంగులోకి మారుతుందని దిల్లీకి చెందిన ట్రైకాలజిస్ట్  డా.అమరేంద్ర కుమార్ చెబుతున్నారు.

ఈ సమస్య వెనక చాలా కారణాలుంటాయి. జన్యుపరమైన సమస్యలతో పాటు, ఆహారంలో ప్రొటీన్, కాపర్ లోపం, హార్మోన్లలో అసమతుల్యత లాంటివీ ఈ పరిణామానికి దారితీయొచ్చు. హెమోగ్లోబిన్ లోపం, ఎనీమియా, థైరాయిడ్ సమస్యల కారణంగా కూడా జుట్టు తెల్లబడే అవకాశం ఉంది.

వర్ణికనే తీసుకుంటే ఆమెకు జన్యుపరమైన కారణాల వల్ల చిన్న వయసులోనే జుట్టు తెల్లబడింది. ‘మా నాన్నకు కూడా చిన్న వయసులోనే వెంట్రుకలు నెరిశాయి. మా చెల్లికి కూడా అదే పరిస్థితి ఎదురైంది. మా కుటుంబంలో ఈ సమస్య వంశ పారంపర్యంగా వస్తోందని వైద్యుల వల్ల తెలిసింది’ అని చెబుతున్నారామె.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా చిన్న వయసులో జుట్టు తెల్లబడటం అన్నది పెద్ద సమస్యే. దీనిపైన అనేక పరిశోధనలు జరిగాయి.

‘పుట్టుకతో సంక్రమించే జన్యువులే మనిషి రంగు, రూపు లాంటి చాలా అంశాలను...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

‘నాకు 15ఏళ్ల వయసప్పుడు నా జుట్టు తెల్లబడటం మొదలైంది. దానివల్ల నాకూ, మా నాన్నకూ ఎలాంటి ఇబ్బందీ కలగలేదు. కానీ మా అమ్మ మాత్రం నా జుట్టు చూసి చాలా కంగారు పడి డాక్టర్ దగ్గరకు తీసుకెళ్లింది. కాల్షియం సప్లిమెంట్లు తీసుకోమని డాక్టర్ సలహా ఇచ్చారు. కానీ జుట్టు తెల్లబడటం ఆగలేదు. ఇది దాదాపు 15ఏళ్ల కిందటి మాట.’


కంటెంట్: చండీగఢ్‌లో చినూక్ హెలికాప్టర్

దేశానికి భద్రతాపరమైన సవాళ్లు చాలా ఉన్నాయని, సంక్లిష్టమైన భూభాగంలో వాయుమార్గంలో భారీ ఆయుధ సామగ్రి, ఇతరత్రా తరలించే సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవాల్సి ఉందని భారత వైమానిక దళ అధిపతి ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ బీఎస్ ధనోవా చండీగఢ్‌లో ఎయిర్ ఫోర్స్ 12 వింగ్‌లో చెప్పారు.

ఐఏఎఫ్‌లో చినూక్ హెలికాప్టర్ల చేరికతో సంక్లిష్టంగా ఉండే ఎత్తైన ప్రదేశాలకు వీటిని  తరలించే సామర్థ్యం అసాధారణంగా పెరిగిందని ఆయన తెలిపారు.

సైనిక ఆపరేషన్లలో శతఘ్ని ఫిరంగి లాంటి భారీ ఆయుధాల తరలింపులోనే కాదు, సుదూర ప్రాంతాల్లో విపత్తు సహాయ చర్యల్లోనూ ఈ హెలికాప్టర్లు ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయని ధనోవా వివరించారు.

2015లో ఆర్డర్ ఇచ్చిన భారత్

అమెరికాలోని బోయింగ్ సంస్థ నుంచి పదిహేను సీహెచ్-47ఎఎఫ్ చినూక్ హెలికాప్టర్ల కొనుగోలుకు భారత్ ఆర్డర్ ఇచ్చింది. ఈ మేరకు 2015 సెప్టెంబరులో ఒప్పందం కుదిరింది. వీటిలో నాలుగు హెలికాప్టర్లు సోమవారం భారత వైమానికదళంలో చేరాయి. మిగతా 11 హెలికాప్టర్లు వచ్చే ఏడాదిలోగా భారత్‌కు వచ్చే అవకాశముంది.

సరిహద్దుల్లో వ్యూహాత్మకంగా కీలకమైన రహదారుల నిర్మాణం, ఇతర ప్రాజెక్టుల్లోనూ చినూక్ హెలికాప్టర్లు ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తాయని వైమానిక దళ అధికారులు చెబుతున్నారు.

సాధారణ సైనిక హెలికాప్టర్‌తో పోలిస్తే చినూక్ హెలికాప్టర్ ప్రత్యేకతలు ఏమిటంటే- ఇది పెద్దస్థాయిలో బరువును మోసుకెళ్లగలదు. దీనికి జంట రోటర్లు ఉంటాయి. అమెరికాలోని డెలవేర్‌లో చినూక్ హెలికాప్టర్లపై ఇటీవల నాలుగు వారాలపాటు శిక్షణ పొందిన భారత పైలట్ ఆశిష్ గహ్లావత్ ఈ విషయం తెలిపారు.

19 దేశాల్లో వాడుతున్న సైనిక బలగాలు

''సింగిల్ రోటర్ ఉండే హెలికాప్టర్లు వాడుతున్నాం. అయితే దీనికి ఇంజిన్లు కూడా రెండు ఉంటాయి. ఇదో అధునాతన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం'' అని ఆయన చెప్పారు.

అన్ని రకాల వాతావరణ పరిస్థితుల్లో పనిచేసే సామర్థ్యం ఈ హెలికాప్టర్ సొంతమని, ప్రపంచంలోనే అత్యంత క్లిష్టమైన కొన్ని ప్రదేశాల్లో పనిచేసే భారత వైమానిక దళానికి ఇది కీలకమని అధికారులు పేర్కొంటున్నారు.

చినూక్ హెలికాప్టర్ల చేరికతో నియంత్రణ రేఖ వెంబడి ఎత్తైన ప్రదేశాల్లోకి త్వరితగతిన ఫిరంగులతోపాటు బలగాలను తరలించే సామర్థ్యం పెరుగుతుందని వారు చెబుతున్నారు.

గరిష్ఠంగా 11 టన్నుల పేలోడ్‌ను, 54 మంది బలగాలను తరలించగల సామర్థ్యం ఈ చాపర్‌కు ఉందని ఆశిష్ గహ్లావత్ దీనికి ఉన్న మూడు కొక్కేలను(హుక్స్) చూపిస్తూ చెప్పారు.

ఈ హెలికాప్టర్‌ను 19 దేశాల్లో సైనిక...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

భారత వైమానిక దళం తన హెలికాప్టర్ల బలగాన్ని  మరింత బలోపేతం చేసుకుంది. చినూక్ హెలికాప్టర్లను ఈ రోజు వాయుసేనలో ప్రవేశపెట్టారు.


కంటెంట్: చందనను కాల్చేసింది ఇక్కడే

దళితుడిని ప్రేమించి పెళ్లి చేసుకున్నందుకు తల్లిదండ్రులే కన్నకూతురిని హత్య చేసి, పోలీసులకు తెలియకుండా కాల్చేశారని దళిత సంఘాలు ఆరోపిస్తున్నాయి. కానీ, చందన ఆత్మహత్య చేసుకుందని ఆమె తల్లిదండ్రులు చెబుతున్నారు.

దీనిపై విచారణ చేసిన పోలీసులు చందనది హత్యేనని తేల్చారు. డీఎస్పీ ఆరిఫుల్లా కేసు వివరాలు మీడియాకు తెలిపారు. ‘‘చందన తన తల్లిదండ్రులకు తెలియకుండా దలితుడిని వివాహం చేసుకోవడంతో పాటు తమ మాట వినకపోవడంతో తల్లి అమరావతి, తండ్రి వెంకటేశు ఇద్దరు కలిపి చందన గొంతు నులిమి చంపారు. ఆత్మహత్య గా చిత్రీకరించాలని చూశారు. రాత్రికి రాత్రే శవాన్ని మాయం చేయలని మృతురాలి పెదనాన్న, అతని కుమారుడి సహకారంతో ఊరి చివరకు శవాన్ని తీసుకెళ్లి పెట్రోల్ పోసి తగలబెట్టారు. అక్కడ ఆనవాళ్లు లేకుండా బూడిదను మాయం చేయాలని సంచుల్లో మూటకట్టి కర్నాటక రాష్ట్రంలోని క్యాసంబల్ల వద్ద ఒక చెరువులో పడేశారు. అక్కడ గ్రామస్థులు అడ్డుకోవడంతో విషయం బయట పడింది. బూడిద బస్తాలను స్వాధీనం చేసుకుని విచారించగా అసలు విషయం బయట పడింది. నిందితులను రిమాండ్‌కు తరలించాం’’  అని డీఎస్పీ చెప్పారు.

వీడియో: ‘దళితుడిని పెళ్లాడిందని తల్లిదండ్రులే చంపేశారు’

చిత్తూరు జిల్లా కుప్పం మండలం రెడ్లపల్లిలో, అక్టోబర్ 12 సాయంత్రం జరిగిన ఈ ఘటనతో స్థానికులు ఉలిక్కిపడ్డారు.

''ప్రేమించడానికి ఇంకెవ్వురూ దొరకలేదా, ఈడిని ప్రేమించినావ్! మాలమాదిగలను కాకుండా, వేరే ఏ కులమోడినైనా ప్రేమించుంటే ఒప్పుకుంటాం. మీరు పెళ్లి చేసుకుంటే, రేపటి నుంచీ ఈడ్ని ఏమని పిలిసేది? అల్లుడా... అని ఎట్ల పిలుస్తాం'' అని ఆమె ఇంట్లోవాళ్లు ఎప్పుడూ తిట్టేవాళ్లు సార్! అన్నాడు చందన ప్రియుడు నందకుమార్ అలియాస్ ప్రభు.

సంఘటన జరిగిన తర్వాత, బీబీసీ తెలుగు నందకుమార్, చందన గ్రామాలకు వెళ్లింది.

వీరిద్దరివీ పక్కపక్క గ్రామాలే. ఏటికి ఇటువైపు నందకుమార్ గ్రామం ఒడుమడి, అటువైపు చందన గ్రామం రెడ్లపల్లి. రెండు ఊళ్లను ఎండిపోయిన ఏరు ఒకటి వేరు చేస్తుంది.

రెడ్లపల్లిలో ఓ చోట పోలీస్ పికెటింగ్ ఉంది. దాని పక్కనే చందన ఇల్లు.

'ఆ పాపను చంపేసుండారు. ఇద్దరూ పెళ్లి చేసుకున్నంక, పెద్దమనుషులు పంచాయితీ చేసి, సాయంత్రానికి పాపను ఇంటికి చేర్చినారు. ఆ రాత్రే ఇంట్లోవాళ్లు చందనను చంపి, నిప్పుపెట్టినారు. ఇంతెత్తు ఎగసిన మంటలు నందకుమార్ ఊర్లోకి కనిపించినాయంట. ఆ పాప పూర్తిగా కాలిపోయినంక, అస్తికలు, బూడిదను ఆరు సంచులకు ఎత్తి, ఈడికి 20 కి.మీ. దూరంలో,...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆ ఊళ్లో చీకటి పడింది. ఇళ్లలో దీపాలు వెలిగించారు. అలాగే, ఆ ఊరి చివర కూడా ఒక చితి వెలిగింది. ఆ చితిలో కాలుతున్నది, 17 ఏళ్ల అమ్మాయి చందన. ఆమె చావుకు, ఈ చితికి కారణం తను ఓ దళితుడిని ప్రేమించడమే! అతడి చేత తాళి కట్టించుకోవడమే! చందన.. బోయ కులానికి చెందిన కుటుంబం నుంచి వచ్చింది.


కంటెంట్: చందన్, అనూప్, ప్రవీణ్.. ఈ ముగ్గురూ గ్రామాల్లో మరుగు దొడ్లను నిర్మించడంతో పాటు, ఆ మురుగు నుంచే విద్యుత్‌ని ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు. ఆ విద్యుత్ సాయంతో భూగర్భ జలాన్ని మంచినీరుగా మారుస్తున్నారు.

అలా శుద్ధి చేసిన నీటిని లీటర్‌కి అర్ధ రూపాయి చొప్పున అమ్ముతూ, ఆ ఆదాయాన్ని మరుగుదొడ్ల నిర్వహణ కోసం ఉపయోగిస్తున్నారు. పాత సమస్యకు కొత్త దారిలో పరిష్కారం చూపుతున్న ఈ ముగ్గురూ ‘బీబీసీ ఇన్నొవేటర్స్’ జాబితాలో చోటు దక్కించుకున్నారు.

దక్షిణాసియాలో ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న తీవ్రమైన సమస్యలకు సరికొత్త పరిష్కార మార్గాలను 'బీబీసీ ఇన్నోవేటర్స్' సిరీస్ వెలుగులోకి తెస్తుంది.

సమస్యలకు పరిష్కారాలు చూపే గొప్ప ఆవిష్కరణలు మీకు ఎక్కడ కనిపించినా, మీరే అలాంటి పరిష్కారాలు కనుగొన్నా ఆ ఫొటోలను మాతో పంచుకోండి.

yourpics@bbc.co.uk కి ఈమెయిల్ చేయొచ్చు. #Jugaad, #BBCInnovators హ్యాష్‌ట్యాగ్‌లతో @BBCWorldService కి షేర్ చేయండి. లేదా ఈ లింక్‌ను క్లిక్ చేసి అప్‌లోడ్ చేయొచ్చు..

BBC Innovators గురించి మరింత సమాచారం కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

దేశంలో ఇప్పటికీ యాభై కోట్ల మంది ప్రజలు మరుగుదొడ్లకు దూరంగా ఉన్నారు. అలాంటి వాళ్ల సమస్యకు కొత్త దారిలో పరిష్కారం చూపుతున్నారు ముగ్గురు సోషల్ ఆంట్రప్రెన్యూర్లు.


కంటెంట్: చందాదారులు, ప్రకటనల ఆదాయం తగ్గిపోతుండటంతో టైమ్ మేగజీన్‌ను విక్రయిస్తున్నారు

అవేవీ కాదు.. ప్రఖ్యాత న్యూస్‌పేపర్ లేదా మేగజీన్ అని ఈ ప్రశ్నకు సమాధానంగా కనిపిస్తోంది. కష్టాల్లో పడిన పేరున్న వార్తాపత్రికలు, వారపత్రికలను బిలియనీర్లు సొంతం చేసుకుంటున్న ఉదంతాలు పెరుగుతున్నాయి.

బిజినెస్ రారాజులు.. సిటిజన్ కేన్, వాటర్‌గేట్‌ల శకం ముగిసిపోయిన ఎంతో కాలం తర్వాత సంపన్నులైన అపర కుబేరులు సైతం.. మీడియా సంస్థల్లో యజమానులుగా ప్రవేశించటానికి చాలా ఆసక్తిగా ఉన్నారని రుజువు చేస్తున్నారు.

1923 నుంచీ ప్రపంచ ఘటనల విషయంలో అమెరికా దృక్పథాన్ని ప్రతిఫలించిన ‘టైమ్’ మేగజీన్‌ను తాము కొంటున్నట్లు మార్క్ బేనియాఫ్, ఆయన భార్య తాజాగా ప్రకటించటం ఈ ట్రెండ్‌కి లేటెస్ట్ ఉదాహరణ.

విశ్వవిఖ్యాత టైమ్ మేగజీన్ ‘కవర్ పేజీ’లో తన బొమ్మ పడాలని ఇప్పటికీ కోరుకుంటున్న ధనికులు, శక్తివంతుల్లో.. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ కూడా ఉన్నారు.

బిజినెస్ సాఫ్ట్‌వేర్ సంస్థ సేల్స్‌ఫోర్స్.కామ్ (Salesforce.com) సహవ్యవస్థాపకుడైన బేనియాఫ్ ఆస్తి విలువ 6.7 బిలియన్ డాలర్లు. టైమ్ మేగజీన్‌ను ఆయన 190 మిలియన్ డాలర్లకు కొనుగోలు చేస్తున్నారు.

టైమ్ మేగజీన్ సంపాదక నిర్ణయాల్లో మార్క్, లిన్ బేనియాఫ్‌లు జోక్యం చేసుకోరు

అమెజాన్ ద్వారా సంపాదించిన బిలియన్ల సంపదలో కొంత వెచ్చించి ఐదేళ్ల కిందట ‘వాషింగ్టన్ పోస్ట్’ దినపత్రికను సొంతం చేసుకున్న జెఫ్ బెజోస్ అడుగుజాడల్లో బేనియాఫ్ నడుస్తున్నారు.

వాషింగ్టన్ పోస్ట్‌ని జెఫ్ కొన్న ఏడాదిలోనే.. మాజీ ఫండ్ మేనేజర్, బోస్టన్ రెడ్ సోక్స్ యజమాని జాన్ హెన్రీ.. బోస్టన్ గ్లోబ్ పత్రికను కొన్నారు.

ఆ తర్వాత కొంత కాలానికే.. హోటల్ - కాసినో మాగ్నేట్ షెల్డన్ ఆడిల్సన్ కూడా.. లాస్ వేగాస్ రివ్యూ-జర్నల్ సొంతం చేసుకున్నారు. నెవాడాలో అతి పెద్ద దినపత్రిక అది.

యాపిల్ వ్యవస్థాపకుడు స్టీవ్ జాబ్స్ భార్య లారీన్ పావెల్ జాబ్స్.. ద అట్లాంటిక్ మేగజీన్‌లో మెజారిటీ వాటా కొనుగోలు చేశారు. తన సారథ్యంలో గల ఎమర్సన్ కలెక్టివ్ అనే సామాజిక సంస్థ ద్వారా ఈ కొనుగోలు జరిపారామె.

దక్షిణాఫ్రికాలో జన్మించిన బయోటెక్ బిలియనీర్ పాట్రిక్ సూన్-షియాంగ్.. ఈ ఏడాది ఆరంభంలో లాస్ ఏంజెలెస్ టైమ్స్ పత్రికతో పాటు మరికొన్ని వెస్ట్ కోస్ట్ పత్రికలను కొన్నారు.

లాస్ ఏంజెలెస్ టైమ్స్ దినపత్రికను బయోటెక్ బిలియనీర్ పాట్రిక్ సూన్-షియాంగ్ ఈ ఏడాది కొనుగోలు చేశారు

పడిపోతున్న విక్రయాలు.. ఆన్‌లైన్ ప్రకటనల ఆదాయం కోసం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అన్నీ ఉన్న కుబేరుడు ఇంకా ఏం కావాలనుకుంటాడు? మరో స్పోర్ట్స్ కారా? ఇంకా పెద్ద పడవా? లేదంటే ఏదైనా ఆటలో చాంపియన్‌గా నిలిచిన టీమా?


కంటెంట్: చంద్రకాంత్ సోంపుర కుటుంబానికి దేశంలోని ఎన్నో ఆలయాలను డిజైన్ చేసిన ఘనత ఉంది. గుజరాత్‌లో అరేబియా సముద్రం తీరంలో ఉన్న సోమనాథ్ ఆలయం రూపకల్పన చేసింది ఆయన తాతగారే.

అయోధ్య రామ మందిరం ఎలా నిర్మించబోతున్నారు. ప్లాన్ ఎలా ఉంటుంది. ప్రత్యేకత ఏంటి అనేదానిపై చంద్రకాంత్ సోంపురాతో బీబీసీ ప్రతినిధి రాక్సీ గగ్డేకర్ ప్రత్యేకంగా మాట్లాడారు. రామ మందిరం ప్లాన్ గురించి ప్రశ్నించారు.

ఈ ప్లాన్ ఎలా ఉంటుంది. రామ మందిరం ఎలా ఉంటుందో చెబుతారా?

మేం రూపొందించిన డిజైన్ ప్రకారం, రామమందిరం పొడవు 270 అడుగులు. వెడల్పు 140 అడుగులు, ఎత్తు 128 అడుగులు ఉంటుంది. ప్రధాన ఆలయం చుట్టూ భరత్ మందిర్, లక్ష్మణ్ మందిర్, సీత మందిర్, గణేష్ మందిర్ అనే నాలుగు చిన్న ఆలయాలు ఉంటాయి. దానికి ఒక వైపున కథా కుంజ్ ఉంటుంది. అక్కడ రామాయణం, మహాభారతం లాంటి కథలు ప్రదర్శించవచ్చు. ఆ ఆవరణలోనే రీసెర్చ్ సెంటర్. భోజనశాల, ధర్మశాల. స్టాఫ్ క్వార్టర్స్ ఉంటాయి. నాలుగు వైపులా అన్ని దిక్కుల్లో గేట్లు ఉంటాయి. అక్కడ లభించే స్థలాన్ని బట్టి అవి పెద్దగా, చిన్నగా కట్టినా, మందిరం ప్లాన్‌లో మాత్రం ఎలాంటి మార్పు ఉండదు.

ఆలయం రెండు అంతస్తుల్లో సగం స్తంభాలు చెక్కడం పూర్తైంది

శిల్పాలు చెక్కే ప్రక్రియ మొదలైంది కదా... అది ఎలా జరుగుతోంది?

ఆలయం రెండతస్తులుగా ఉంటుంది. మా ప్లాన్‌లో ఎర్రగా కనిపించే భాగం పనంతా అయిపోయింది.. అంటే  బాల్కనీ సహా దాదాపు రెండు అంతస్తుల పని పూర్తైంది.

రామమందిరం కోసం చెక్కుతున్న రాళ్లకు ఉన్న ప్రత్యేకత ఏంటి?

రాళ్లను భరత్ పూర్ నుంచి తెచ్చాం... భరత్ పూర్ దగ్గర ఒక రాయి ఉంది. అక్షర్ ధామ్ లాంటి ఆలయాలను ఆ రాయితోనే కట్టారు. శాండ్ స్టోన్‌లో అది అత్యుత్తమమైన రాయి. దాన్ని 'శాండ్ స్టోన్ కింగ్' అని కూడా అంటారు. దానికి మించిన శాండ్ స్టోన్ ఎక్కడా దొరకదు.

ఆ రాయి మన్నిక ఎలా ఉంటుంది. రాయిపై ఎలాంటి శిల్పాలు చెక్కుతున్నారు?

ఆలయ నిర్మాణంలో మేం ఎలాంటి లోహం ఉపయోగించడం లేదు. ఈ శిల్పాలు కనీసం వెయ్యి, 1200 ఏళ్లు నిలుస్తాయి. అందులో ఏ సందేహం లేదు. ప్రతి స్తంభానికి  16 విగ్రహాలు ఉంటాయి. ఆ విగ్రహాలను హిందూ పురాణాల ప్రకారం వేరు వేరుగా రూపొందిస్తాం. నాకు తెలిసి ఇంత పెద్ద విగ్రహాలున్న మందిరం వేరే ఎక్కడైనా కనిపించడం కష్టమే.

సోమనాథ్ ఆలయంతో రామమందిరాన్ని పోల్చి చూస్తే, ఇది ఎలా ఉండబోతోంది. చెబుతారా?

సోమ్‌నాథ్ మందిర్ గర్భగృహానికి, రామమందిరం గర్భగృహానికీ తేడా ఉంటుంది. సోమనాథ్ గర్భగృహం చతురస్రంగా ఉంటే, అయోధ్య...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అయోధ్య రామ మందిర నిర్మాణం కోసం  గుజరాత్ అహ్మదాబాద్‌కు చెందిన చంద్రకాంత్ సోంపుర 1989లో ప్లాన్ రూపొందించారు.


కంటెంట్: చంద్రబాబు ఇంటి గేట్లను తెరవకుండా తాళ్లతో కట్టేస్తున్న పోలీసులు

ఈ క్రమంలో బుధవారం టీడీపీ అధినేత, మాజీ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబునాయుడు, ఆయన కుమారుడు నారా లోకేశ్, ఇతర టీడీపీ నేతలు పలువురిని పోలీసులు ముందస్తుగా గృహనిర్బంధాలు చేశారు.

గుంటూరు జిల్లా దుగ్గిరాల మండలం ఆత్మకూరులో టీడీపీ కార్యకర్తలపై వైసీపీ దాడులు చేసిందన్న ఆరోపణతో 'వైసీపీ బాధితుల పునరావాస శిబిరం'ను టీడీపీ ఏర్పాటు చేయడంతో మొదలైన ఈ వివాదం.. దానికి ప్రతిగా వైసీపీ కూడా అదే తరహాలో స్పందించడంతో మరింత ముదిరింది.

'చలో ఆత్మకూరు' కార్యక్రమం కోసం ఆత్మకూరు వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించిన మాజీ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబునాయుడిని పోలీసులు ఇంటి నుంచి బయటకు వెళ్లనివ్వలేదు.

పలువురు ఇతర టీడీపీ నేతలనూ పోలీసులు ఎక్కడికక్కడ అడ్డుకున్నారు.

ఉదయం 11,30 ప్రాంతంలో చంద్రబాబు మరోసారి ఆత్మకూరు బయల్దేరి వెళ్లే ప్రయత్నం చేశారు. అయితే ఆయన ఇంటి బయటకు రాకుండా పోలీసులు గేట్లు మూసేశారు. దీంతో అక్కడ కాసేపు ఉద్రిక్త పరిస్థితి ఏర్పడింది.

తెలుగుదేశం నాయకులు, పోలీసుల మధ్య వాగ్వివాదం జరిగింది. తనను ఎప్పుడు పోలీసులు అనుమతిస్తే అప్పుడే ఆత్మకూరు వెళ్తానంటూ ప్రకటించారు చంద్రబాబు.

పోలీసులు ఎప్పుడు అనుమతిస్తే అప్పుడు ఆత్మకూరు వెళ్తానని చంద్రబాబు ప్రకటించారు

ఏం జరుగుతోంది?

గుంటూరు జిల్లా మాచర్ల నియోజకవర్గంలోని ఆత్మకూరు గ్రామంలో టీడీపీ, వైసీపీ వర్గాల మధ్య కొద్దిరోజుల కిందట ఘర్షణలు జరిగాయి. దీనికి కారణం మీరంటే మీరే అని రెండు పార్టీలూ పరస్పరం ఆరోపణలు చేసుకున్నాయి.

వైసీపీ బాధితుల పునరావాస శిబిరం పేరుతో టీడీపీ ఒక కేంద్రం ఏర్పాటు చేసింది. ఆ శిబిరంలో ఉన్నవారిని పరామర్శించేందుకు వెళ్తానని చంద్రబాబు ప్రకటించి 'చలో ఆత్మకూరు'కు పిలుపునిచ్చారు.

దానికి పోటీగా తామూ టీడీపీ దాడుల బాధితులతో కలసి పల్నాడు వెళ్తామంటూ వైసీపీ కూడా 'చలో ఆత్మకూరు' కార్యక్రమానికి పిలుపునిచ్చింది.

టీడీపీ నేతలు గుంటూరు రూరల్ ఎస్పీని అనుమతులు కోరగా.. వైసీపీ నేతలు గుంటూరు ఐజీని కలసి అనుమతి అడిగారు.

టీడీపీ ఎమ్మెల్సీ బుద్ధావెంకన్నను పోలీసులు ఇంటి నుంచి బయటకు వెళ్లనివ్వలేదు.

దీంతో ఘర్షణలు పెరగవచ్చని భావించిన పోలీసులు టీడీపీ, వైసీపీలకు చెందిన పలువురు నాయకులను హౌస్ అరెస్టు చేశారు.

గుంటూరు జిల్లా మొత్తం 144 సెక్షన్ విధించారు. విజయవాడ నగరంలోనూ గస్తీ పెంచారు.

పల్నాడు ప్రాంతంలో రెండు పార్టీల వారినీ హౌస్ అరెస్ట్ చేశారు. పిడుగురాళ్లలో పోలీసులు మార్చ్ ఫాస్ట్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విపక్ష తెలుగుదేశం, పాలక వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్‌లు తమతమ పార్టీల కార్యకర్తలపై దాడలు జరిగాయంటూ పోటాపోటీగా 'చలో ఆత్మకూరు'కు పిలుపునివ్వడం ఉద్రిక్తతలకు దారి తీసింది.


కంటెంట్: చంద్రబాబు నాయుడు, జగన్మోహన్ రెడ్డి, పవన్ కల్యాణ్

తెలుగునాట కులాలవారీగా రాజకీయ బలాన్ని విశ్లేషించాలంటే నిజానికి 11వ శతాబ్దం కాకతీయుల పతనం నుంచీ మొదలుపెట్టాలి. అంత గతాన్ని తవ్వకుండా, బ్రిటిష్ హయాంలో జరిగిన ఎన్నికలను గమనించినా ఆంధ్రాలో కుల రాజకీయాల ముద్ర స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఆ సమయంలో తెలంగాణ నిజాం పాలనలో ఉండడంతో కులాల ప్రత్యక్ష పెత్తనాలు లేవు. పరోక్షంగా బ్రాహ్మణ, వెలమ, రెడ్డి కులాల ఆధిపత్యం ఉండేది. కానీ వారి ఆధిపత్యం ముస్లిం నవాబులకు లోబడి ఉండేది. ఆంధ్రలో పరిస్థితి విభిన్నం. ఎన్నికల రాజకీయాలు బలంగా ఉండేవి.

ప్రస్తుత ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ట్రంలో భాగంగా ఉండేది. బ్రాహ్మణులు రాజకీయాల్లో చురుగ్గా ఉన్న ఆ రోజుల్లో.. వారికి వ్యతిరేకంగా మిగిలిన అగ్ర కులాలు (వెలమ, కమ్మ, రెడ్డి, కాపు) జస్టిస్ పార్టీ వైపు మొగ్గాయి. వాటి మధ్య తేడా ఎంతగా ఉండేదంటే, జస్టిస్ పార్టీలో బ్రాహ్మణులను చేర్చుకోవడంపై కూడా పరిమితులు ఉండేవి. అయితే, ఈ జస్టిస్ పార్టీ మొత్తం జమీందార్లతో నిండి ఉండేది. ఉమ్మడి మద్రాస్ రాష్ట్రానికి ముఖ్యమంత్రి లేదా ప్రీమియర్లుగా పనిచేసిన తెలుగువారిలో టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు (బ్రాహ్మణ), బొబ్బిలి రాజా (వెలమ), పానగల్లు రాజా (వెలమ), మునిస్వామి నాయుడు (కమ్మ), రామస్వామి రెడ్డియార్, సుబ్బరాయలు రెడ్డియార్ (తమిళ రెడ్లు), కూర్మా వెంకట రెడ్డి నాయుడు (కాపు-తెలగ), పీఎస్ కుమారస్వామి రాజా (రాజు) ఉన్నారు. వీరిలో కొందరు తమిళనాడు వారైనా కులాల రీత్యా ఆంధ్రాతో వారికి సంబంధం ఉంది. వారి మాతృభాష తెలుగు. బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, రెడ్డి, వెలమ, కమ్మ, కాపులు ఉమ్మడి మద్రాస్ ముఖ్యమంత్రులయ్యారు. ఇక నిజాం రాజ్యం భారత్‌లో విలీనం అయిన తరువాత హైదరాబాద్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన బూర్గుల రామకృష్ణా రావు బ్రాహ్మణులు.

స్వాతంత్ర్యం తరువాత

స్వాతంత్ర్యం తరువాత కులాల ప్రభావాన్ని అంచనా వేయడానికి ముఖ్యమంత్రి పదవిని ఒక కొలమానంగా భావించవచ్చు. ఆ పదవి కోసమే ప్రధాన పోటీ జరుగుతుంది కాబట్టి ఈ పోలిక సరైనదే అవుతోంది. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ముఖ్యమంత్రులుగా పనిచేసిన, చేస్తున్న వ్యక్తుల కులాలు, ముఖ్యమంత్రి పదవి కోసం తపన పడుతున్న కులాలు, ఇప్పట్లో ఆ పదవి దరిదాపుల్లోకి వచ్చే పరిస్థితి లేని కులాలు - ఇష్టమైనా, కష్టమైనా కులాల పరిస్థితులను ఇలానే విశ్లేషించి చూడాలి. కుల రాజకీయాలను అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రధానంగా కొన్ని కులాల గురించి కూడా తెలుసుకోవాలి.

కేసీఆర్, జలగం వెంగళ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కులాల ప్రస్తావన లేకుండా ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణ రాజకీయాలను చర్చించే పరిస్థితి లేదు. రెండు రాష్ట్రాల్లో చాలా కులాలున్నాయి. కొన్ని ప్రత్యక్షంగా, మరికొన్ని పరోక్షంగా రాజకీయాలను శాసిస్తున్నాయి. బ్రిటిష్ పాలన కాలం నుంచి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తొలినాళ్ల వరకూ ఓ రకంగా, ఆ తర్వాత 80ల వరకూ మరో రకంగా, అప్పటి నుంచి రాష్ట్ర విభజన వరకూ ఇంకో విధంగా తెలుగు నేలపై కుల రాజకీయాలు ప్రభావం సాగింది.

స్వా తం త్ర్యానికి  ముందు


కంటెంట్: చంద్రబాబు ఫైల్ ఫొటో

ఆంధప్రదేశ్‌లో మొత్తం 175 అసెంబ్లీ స్థానాలున్నాయి. తొలి జాబితాలో 126 మంది అభ్యర్థులను, రెండో జాబితాలో 15 మంది అభ్యర్థులను ప్రకటించిన టీడీపీ.. తాజాగా 34 పేర్లతో మూడో జాబితాను విడుదల చేసింది.

లోక్‌సభకు పోటీ చేసే టీడీపీ అభ్యర్థుల పూర్తి జాబితాను ఆ పార్టీ విడుదల చేసింది.

ఇటీవల కాంగ్రెస్ నుంచి టీడీపీలో చేరిన మాజీ ఎంపీ కిశోర్ చంద్రదేవ్‌కు అరకు టికెట్ కేటాయించారు. అమలాపురం స్థానాన్ని తాజాగా టీడీపీలో చేరిన హర్ష కుమార్‌కు కేటాయించే అవకాశం ఉందన్న ఊహాగానాలు వచ్చాయి. కానీ, అక్కడ గంటి హరీశ్ బరిలోకి దిగుతున్నారు.

కాంగ్రెస్ నుంచి బయటకొచ్చి టీడీపీ తీర్థం పుచ్చుకున్న మాజీ కేంద్ర మంత్రులు పనబాక లక్ష్మి, కోట్ల సూర్య ప్రకాశ్ రెడ్డి తిరుపతి, కర్నూలు లోక్‌సభ స్థానాల నుంచి పోటీ చేస్తున్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసే అభ్యర్థుల తుది జాబితాను తెలుగుదేశం పార్టీ విడుదల చేసింది.


కంటెంట్: చంద్రబాబు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న కాలంలో అమరావతి స్కామ్ జరిగిందని వైసీపీ నేతలు ఆరోపిస్తున్నారు.

చంద్రబాబు నాయుడుతోపాటు అప్పటి మున్సిపల్ అడ్మినిస్ట్రేషన్, పట్టణాభివృద్ధిశాఖ మంత్రి పొంగూరు నారాయణ, మరికొందరు అధికారులకు కూడా సీఐడీ నోటీసులు పంపినట్లు ఏఎన్‌ఐ పేర్కొంది. మంగళగిరి ఎమ్మెల్యే ఆళ్ల రామకృష్ణారెడ్డి ఫిర్యాదు మేరకు ఈ కేసు నమోదైందని సీఐడీ తన ఎఫ్‌ఐఆర్‌లో పేర్కొంది.

రెండు సీఐడీ బృందాలు మంగళవారం ఉదయం హైదరాబాద్‌లోని చంద్రబాబు నివాసానికి చేరుకుని ఆయనకు నోటీసులు ఇచ్చాయని, మార్చి 23న విచారణకు హాజరు కావాలని అందులో సీఐడీ పేర్కొన్నట్లు ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ వెల్లడించింది.

ఇండియన్ పీనల్ కోడ్  166, 167, 120 B రెడ్ విత్ 34, 35, 36, 37, ఎస్సీ, ఎస్టీ యాక్ట్ 1989,  ఏపీ ఎసైన్డ్ ల్యాండ్ 1977లోని  సెక్షన్ 7 కింద కేసులు నమోదు చేశారు.

మంగళగిరి ఎమ్మెల్యే ఆళ్ల రామకృష్ణారెడ్డి ఫిర్యాదుతో సీఐడీ కేసు నమోదు చేసింది.

తెలుగుదేశం నేతల స్పందన ఏంటి ?

ఈ నోటీసులపై స్పందించిన నారా చంద్రబాబు కుమారుడు నారా లోకేశ్, "తాను పట్టుకున్న కుందేలుకు మూడే కాళ్లు అన్నట్లుగా ముఖ్యమంత్రి జగన్ మోహన్ రెడ్డి వ్యవహరిస్తున్నారు" అని ట్విటర్‌లో విమర్శించారు.

అధికారంలోకి వచ్చి 21 నెలలైనా ఇప్పటి వరకు ఎలాంటి ఆరోపణలు చేయకుండా ఇప్పుడు కేసులు పెట్టడమేంటి అని ఆయన ప్రశ్నించారు.

చంద్రబాబు నాయుడుపై కేసు పెట్టడానికి రామకృష్ణారెడ్డికి అర్హత లేదని, ఎవరూ ఫిర్యాదు చేయని కేసులో సీఐడీ కేసులు పెట్టడం అన్యాయమని టీడీపీ నేత సోమిరెడ్డి చంద్రమోహన్ రెడ్డి అన్నారు.

దళితులకు ఎంతో మేలు చేకూర్చేలా చంద్రబాబు నాయుడు ప్రభుత్వం ల్యాండ్ పూలింగ్ చేసిందని, ఇప్పుడు ఆయన పైనే ఎస్సీ,ఎస్టీ వేధింపుల కేసు పెట్టడం దారుణమని చంద్రమోహన్ రెడ్డి అన్నారు.

చంద్రబాబు నాయుడిని వేధించడానికి ఆఖరికి ఎస్సీ,ఎస్టీ వేధింపుల కేసులను కూడా జగన్ ప్రభుత్వం వాడుకుంటోందని, ఎన్ని కేసులు పెట్టినా చంద్రబాబు నాయుడు నిర్దోషిగా బైటికి వస్తారని లోకేశ్ తన పోస్ట్‌లో వ్యాఖ్యానించారు.

అప్పటి ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ప్రభుత్వంలోని కొందరు వ్యక్తులు అక్రమంగా, చట్టవిరుద్ధంగా తమ భూములను సేకరించారని మంగళగిరి ప్రాంతానికి చెందిన కొందరు రైతులు తనకు ఫిర్యాదు చేయడంతో ఈ విషయాన్ని తాను సీఐడీ దృష్టికి తీసుకువచ్చినట్లు రామకృష్ణారెడ్డి తన ఫిర్యాదులో పేర్కొన్నారని సీఐడీ ఎఫ్‌ఐఆర్‌లో పేర్కొంది.

ఇవి కూడా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

రాజధాని అమరావతి ల్యాండ్ పూలింగ్‌లో భాగంగా క్యాబినెట్ అనుమతి లేకుండా అసైన్డ్ భూములను సేకరించారన్న ఆరోపణలపై విచారణకు హాజరు కావాలని ఏపీ మాజీ ముఖ్యమంత్రి, తెలుగుదేశం పార్టీ అధినేత చంద్రబాబు నాయుడుకు ఏపీ సీఐడీ విభాగం నోటీసులు జారీ చేసిందని ఏఎన్‌ఐ తెలిపింది.


కంటెంట్: చంద్రబాబుతో పాటు, ఆనాటి ఆందోళనలో పాల్గొన్న ప్రస్తుత రాష్ట్ర నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి దేవినేని ఉమామహేశ్వర రావుకు, మరో 14 మంది నాయకులకు కూడా కోర్టు నాన్ బెయిలబుల్ వారెంట్లు జారీ చేసింది.

వీరందరినీ అరెస్టు చేసి సెప్టెంబర్ 21 లోగా కోర్టు ముందు హాజరుపరచాలని ధర్మాబాద్ పోలీసులను మేజిస్ట్రేట్ ఆదేశించారు.

2010లో ఏం జరిగింది?

గోదావరి నదిపై నాందేడ్ జిల్లాలో మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్మిస్తున్న బాబ్లీ ప్రాజెక్టు వల్ల ఉత్తర తెలంగాణ ఎడారిగా మారే ప్రమాదం ఉందంటూ ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పెద్దఎత్తున ఆందోళనలు జరిగాయి.

అక్రమంగా కడుతున్న ఆ ప్రాజెక్టును నిర్మాణాన్ని అడ్డుకోవాలంటూ దిల్లీలోనూ పలుమార్లు అఖిలపక్ష నాయకులు ధర్నాలు, నిరసలు చేపట్టారు. అప్పటి ప్రధానమంత్రి మన్మోహన్ సింగ్ నివాసాన్ని ముట్టడించేందుకు ప్రయత్నించారు.

ఆ ప్రాజెక్టును 'సందర్శించేందుకు' 2010లో అప్పుడు ప్రతిపక్ష నేతగా ఉన్న చంద్రబాబు నేతృత్వంలో పలువురు టీడీపీ ఎమ్మెల్యేలు, ఎంపీలు, ఇతర నాయకులు కలిసి వెళ్లారు. వారు ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ సరిహద్దు దాటి మహారాష్ట్రలోకి ప్రవేశించేందుకు ప్రయత్నించగా మహారాష్ట్ర పోలీసులు అడ్డుకున్నారు.

మహారాష్ట్రలో అరెస్టు అయిన తర్వాత హైదరాబాద్‌లోని అసెంబ్లీ ఎదుట చంద్రబాబు నిరసన

నాందేడ్ జిల్లాలో నిషేధాజ్ఞలు అమలులో ఉన్నందున బాబ్లీ ప్రాజెక్టు వద్దకు వెళ్లేందుకు వీల్లేదన్నారు. దాంతో తొలుత రెండు రాష్ట్రాల సరిహద్దు వద్ద ధర్నా చేపట్టిన టీడీపీ నాయకులు, తర్వాత బారికేడ్లను దాటుకుని ముందుకు వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించగా మహారాష్ట్ర పోలీసులు అరెస్టు చేశారు.

వారిని తీసుకెళ్లి ధర్మాబాద్‌లోని ఓ ఐటీఐ కళాశాలలో ఉంచారు. అనంతరం విమానంలో హైదరాబాద్‌కు పంపించారు.

మహారాష్ట్ర పోలీసులు తమపట్ల క్రూరంగా వ్యవహరించారని, లాఠీ ఛార్జి చేసి ఎమ్మెల్యేలను కొట్టారని టీడీపీ నేతలు ఆరోపించారు.

అమలులో ఉన్న నిషేధాజ్ఞలను పట్టించుకోలేదని, విధి నిర్వహణలో ఉన్న పోలీసులను అడ్డుకున్నారంటూ చంద్రబాబుపై ధర్మాబాద్ పోలీసులు కేసు నమోదు చేశారు.

అప్పటి నుంచి ఈ కేసు ధర్మాబాద్ కోర్టులో పెండింగ్‌లో ఉంది. ఈ కేసుకు సంబంధించి ఇటీవల ఓ వ్యక్తి పిటిషన్ వేయడంతో ఎనిమిదేళ్ల నాటి కేసు మళ్లీ తెరపైకి వచ్చింది.

'ఇది మోదీ, జగన్, కేసీఆర్‌ల కుట్ర'

సీఎం చంద్రబాబును ఇబ్బంది పెట్టేందుకు ప్రధాని మోదీ, వైఎస్ జగన్, తెలంగాణ సీఎం కేసీఆర్ పన్నిన మహా కుట్రలో భాగమే ఈ అరెస్టు వారెంట్ అని ఏపీ మంత్రి ప్రత్తిపాటి...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మహారాష్ట్రలోని ధర్మాబాద్ కోర్టు ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడుకు నాన్ బెయిలబుల్ అరెస్టు వారెంట్ జారీ చేసింది. గోదావరి నదిపై మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్మిస్తున్న బాబ్లీ ప్రాజెక్టుకు వ్యతిరేకంగా 2010లో ఆందోళన చేసిన సమయంలో నమోదైన కేసులో ఈ వారెంట్ జారీ అయింది.


కంటెంట్: చంద్రబాబుతో పొత్తు లేకుండా ఒంటరిగా ఏపీ ఎన్నికల బరిలోకి దిగుతున్న కాంగ్రెస్

ఏఐసిసి ప్రధాన కార్యదర్శి, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ వ్యవహారాల ఇంచార్జ్ ఊమెన్ చాందీ బుధవారం విజయవాడలో మీడియాతో మాట్లాడుతూ సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ ఒంటరిగా పోటీ చేస్తుందన్నారు.

పొరుగు రాష్ట్రం తెలంగాణలో ఇటీవల జరిగిన  ఎన్నికల్లో టీడీపీ, తెలంగాణ ప్రజా సమితి, సీపీఐలతో కలిసి కాంగ్రెస్ 'ప్రజాకూటమి'ని నిర్మించింది. అలాంటి కూటమి ఒకటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎన్నికలలోనూ ఏర్పడుతుందని అందరు భావిస్తున్న తరుణంలో ఊమెన్ చాందీ ప్రకటన సంచలనం రేపింది. అయితే, దూరదృష్టితో కాంగ్రెస్ ఈ నిర్ణయం తీసుకుందనే వాదన కూడా వినిపిస్తోంది.

కాంగ్రెస్-టీడీపీ పొత్తును తెలంగాణ ఓటర్లు తిప్పికొట్టారు. అదనపు ఓట్లు పడకపోగా అసలు కాంగ్రెస్ ఓటు బ్యాంకుకే అక్కడ పెద్ద గండి పడింది. రెండు పార్టీలు ఘోర పరాజయాన్ని మూటగట్టుకున్నాయి.  ఏపీలో అలాంటి పరిస్థితి రానివ్వకూడదని ఇటు కాంగ్రెస్ అటు టీడీపీ కూడా భావిస్తున్నాయి.

ఏపీసీసీ అధ్యక్షుడు రఘువీరా రెడ్డి

ఏపీలో చంద్రబాబు అధికారాన్ని నిలబెట్టడానికి  టీడీపీ సంప్రదాయ ఓట్లు  కాంగ్రెస్ కు బదిలీ కావచ్చేమో కానీ, కాంగ్రెస్ సంప్రదాయ ఓట్లు మాత్రం టీడీపీకి బదిలీ అయ్యే అవకాశాలు లేవు. అలాంటి పరిస్థితే వస్తే, కాంగ్రెస్ సంప్రదాయ ఓటర్లు జగన్ కు మద్దతు పలికే అవకాశాలున్నాయి. చంద్రబాబుకన్నా జగన్ తమకు దగ్గరివాడని వాళ్లు భావిస్తారు. కాంగ్రెస్ ఒంటరిగా పోటీ చేయాలనుకోవడానికి ఇదొక కారణం.

ఏపీలో టీడీపీతో పొత్తు ఉండనప్పటికీ, జాతీయంగా బీజేపీకి వ్యతిరేకంగా సాగుతున్న పోరాటంలో మాత్రం టీడీపీ అధ్యక్షుడు నారా చంద్రబాబునాయుడు తమతోనే ఉంటారని ఊమెన్ చాండి స్పష్టం చేయడం ఇంకో విశేషం. పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి తృణమూల్ కాంగ్రెస్ అధినేత్రి మమతా బెనర్జీ 'యునైటెడ్ ఇండియా' పేరిట ఇటీవల కోల్‌కటాలో నిర్వహించిన ర్యాలీ ప్రభావంతోనే కాంగ్రెస్ ఇలాంటి రెండు అంచెల విధానాన్ని తీసుకుంది అనవచ్చు.

బిజెపి నాయకత్వంలోని ఎన్‌డీఏ భాగస్వామ్యపక్షాలు కాని ప్రముఖుల్లో  కేసిఆర్, నవీన్ పట్నాయక్, జగన్  తప్ప  విపక్ష నాయకులు 23 మంది కోల్ కటా ర్యాలీలో పాల్గొని నరేంద్ర మోదీ పాలనపై యుద్ధ భేరిమోగించారు. పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో తృణమూల్ కాంగ్రెస్‌కు ప్రధాన రాజకీయ ప్రత్యర్ధి కాంగ్రెస్. అయినప్పటికీ మమతా బెనర్జీ నిర్వహించిన ర్యాలీకి కాంగ్రెస్ తన ప్రతినిధుల్ని పంపించి జాతీయ ప్రయోజనాల రీత్యా రాజకీయాల్లో  పట్టువిడుపులకు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాలు రోజుకో మలుపు తిరుగు తున్నాయి. లోక్ సభ-అసెంబ్లీ జమిలి ఎన్నికలకు మూడు నెలల గడువు మాత్రమే ఉండడంతో ప్రతి రోజూ ఓ కొత్త ఉత్కంఠ చోటు చేసుకుంటున్నది. వచ్చే ఎన్నికల్లో అధికార తెలుగుదేశం పార్టీతో పొత్తు వుండదని కాంగ్రెస్ ప్రకటించడం ఇప్పుడు కొత్త సంచలనం.


కంటెంట్: చంద్రయాన్ 2 ప్రయోగంలో రెండు కీలక దశలున్నాయి. అవి లూనార్ ఆర్బిట్ ఇన్‌సర్షన్, రెండోది చంద్రుడి ఉపరితలం మీద సేఫ్ ల్యాండింగ్. వాటిలో మొదటి దశను ఇస్రో దిగ్విజయంగా అధిగమించింది.

జులై 22న నిప్పులు చిమ్ముకుంటూ నింగిలోకి దూసుకెళ్లిన చంద్రయాన్ 2... 13 ఆగస్టున భూ కక్ష్య నుంచి విడిపోయి... చంద్రుడి వైపుగా ప్రయాణం ప్రారంభించింది. అలా ఏడు రోజుల పాటు చంద్రుడి వైపు దూసుకెళ్లిన చంద్రయాన్ 2 కాంపోజిట్ మాడ్యూల్... ఆగస్ట్ 20న చంద్రుడి కక్ష్యలోకి ప్రవేశించింది.

చంద్రయాన్ 1, చంద్రయాన్ 2, వంటి ప్రయోగాల్లో  అత్యంత సంక్లిష్టమైన దశల్లో లూనార్ ఆర్బిట్ ఇన్‌సర్షన్ కీలకమైనది. అంటే భూకక్ష్య నుంచి విడిపోయి.. చంద్రుడి వైపు ప్రయాణించిన చంద్రయాన్ 2 కాంపోజిట్ మాడ్యూల్... చంద్రుడి కక్ష్యలోకి ప్రవేశించడాన్నే లూనార్ ఆర్బిట్ ఇన్‌సెర్షన్ అంటారు.

ఇది అనుకున్నంత సులువైన దశ కాదు. అమెరికా, రష్యాలు తొలినాళ్లలో 14 సార్లు ఈ దశ దగ్గరే విఫలమయ్యాయి. 15వ సారి మాత్రమే ఈ దశ దగ్గర విజయం సాధించాయి. కానీ ఇస్రో మాత్రం రెండు చంద్రయాన్ ప్రయోగాల్లోనూ తొలి ప్రయత్నంలోనే ఈ దశను విజయవంతంగా అధిగమించింది.

చంద్రుడి మీద దిగడానికీ సుదీర్ఘ ప్రయాణమే

ఆగస్ట్ 20న చంద్రుడి కక్ష్యలో ప్రవేశించిన చంద్రయాన్ 2... చంద్రుడి చుట్టూ దీర్ఘ వృత్తాకార కక్ష్యలో తిరుగుతూ.. క్రమంగా తన అపోజీని తగ్గించుకుంది. ఇలా చంద్రుడి చుట్టూ తిరుగుతున్న కాంపోజిట్ మాడ్యూల్ నుంచి 13 రోజుల తర్వాత.. ఆర్బిటర్ నుంచి ల్యాండర్ విక్రమ్ వేరు పడింది.

అంటే సెప్టెంబర్ 2 ఉదయం ఏడు గంటల 45 నిముషాలకు ఆర్బిటర్ నుంచి ల్యాండర్ వేరు పడి... క్రమంగా చంద్రుడి వైపు ప్రయాణం ప్రారంభించింది. ఈ ల్యాండర్ కూడా నేరుగా చంద్రుడి మీదకు దూసుకెళ్లదు. క్రమంగా చంద్రుడి చుట్టూ తిరుగుతూ... దాని గురుత్వాకర్షణ శక్తికి లోనయ్యేలా కదులుతుంది.

ఇందుకోసం చంద్రయాన్ ల్యాండర్‌ను సెప్టెంబర్ 3న నాలుగు సెకెన్ల పాటు... చంద్రుడి ఉపరితలం వైపు దూసుకెళ్లేలా మండించారు. ఆ తర్వాత మరికొన్ని గంటలకు ల్యాండర్ చంద్రుడి వైపు వెళ్లేలా మరో 9 సెకెన్ల పాటు మండించారు. ఇలా నాలుగు రోజుల పాటు చంద్రుడి చుట్టూ తిరుగుతూ ప్రయాణించిన తర్వాత.. ల్యాండర్ చంద్రుడి ఉపరితలం మీద ల్యాండయ్యేలా ఇస్రో ప్రోగ్రామ్ చేసింది.

అమెరికా, రష్యా వంటి దేశాలతో పోలిస్తే అత్యంత తక్కువ ఇంధన సామర్థ్యంతో, అత్యధిక సక్సెస్ రేట్ తో ఇస్రో అంతరిక్షంలో దూసుకుపోతోంది. ఇంధన వినియోగంలోనే కాదు... సమాచార సేకరణలో కూడా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అతి తక్కువ ఖర్చుతో, అందునా తొలి ప్రయోగాలతోనే.. విజయం సాధిస్తున్న ఇస్రో... అంతరిక్ష రంగంలో అగ్రరాజ్యాలను కూడా నివ్వెరపోయేలా చేస్తోంది. మీడియం లిఫ్ట్ హెవీ వెహికల్ అయిన జీఎస్ఎల్వీ మార్క్ త్రీ రాకెట్‌ని ఉపయోగించి కేవలం 978 కోట్ల రూపాయల అతి తక్కువ ఖర్చుతో ఇస్రో చంద్రయాన్ 2 ప్రాజెక్ట్ చేపట్టింది.


కంటెంట్: చంద్రయాన్-1 మాడ్యూల్ వద్ద డాక్టర్ అన్నాదురై

డాక్టర్ మయిల్‌స్వామి అన్నాదురై పెద్ద స్కూళ్లలో ఏమీ చదువుకోలేదు. కానీ, నేడు భారత ప్రఖ్యాత ఖగోళ శాస్త్రవేత్తల్లో ఆయన ఒకరు. విజయవంతమైన భారత చంద్రయాన్ 1, అంగారక మిషన్ల వెనకున్న కీలక వ్యక్తి.

ఆయన చిన్నప్పుడు మూడో తరగతి వరకూ వాళ్ల ఊరిలో బడి లేదు. చెట్టు కిందనో, ఆలయం వరండాలోనో, ఆవుల కొట్టంలోనో చదువుకునేవారు.

అలాంటి పరిస్థితుల నుంచి అత్యున్నత స్థాయి నిపుణుడిగా ఎలా ఎదిగారు?

అన్నాదురైది సాధారణ కుటుంబం. చిన్నప్పుడు చెప్పులు కూడా కొనిచ్చే స్తోమత ఉండేదికాదు. ఆయనకు ఎనిమిదేళ్ల వయసు ఉన్నప్పుడు వారి గ్రామంలో మొదటి విద్యుత్ బల్బు వెలిగింది.

అన్నాదురై తొమ్మిదో తరగతిలో ఉన్నప్పుడు

అప్పటికే ప్రపంచంలో అనేక సాంకేతిక పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. 1960లలో అమెరికా, సోవియట్ యూనియన్లు అంతరిక్ష ప్రయోగాలను ముమ్మరం చేశాయి.

అదే సమయంలో భారత్ కూడా ముందడుగు వేయడం ప్రారంభించింది. 1963 నవంబర్ 21న భారత్ తన తొలి రాకెట్‌ను ప్రయోగించింది.

ఆ సమయంలో అన్నాదురై తమిళనాడులోని కోధవాడీ గ్రామంలో పెరుగుతున్నారు. ఆయనలాగే, అప్పుడు దేశంలో అనేక మందికి సరైన విద్య, వైద్య సదుపాయాలు అందుబాటులో ఉండేవి కాదు.

ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఆయన చదువుకు ఆటకంగా మారలేదు. సైన్స్, గణితం అంటే ఆయన ప్రాణం. చరిత్ర అంటే మాత్రం ఇష్టముండేది కాదు.

సోదరులతో అన్నదురై (మధ్యలో)

"చరిత్ర చదవటం అంటే, చరిత్రను ఎలా తిరగరాయాలో నేర్చుకోవడం" అని తన తండ్రి చెబుతుండేవారని అన్నాదురై బీబీసీతో గుర్తుచేసుకున్నారు.

ఆయన తండ్రి స్కూలు టీచర్‌గా పనిచేసేవారు. అదనంగా మరికొంత డబ్బు వెనకేసుకునేందుకు ఆయన దర్జీ పని కూడా చేసేవారు. అలా సంపాదిస్తూ కుటుంబాన్ని పోషిస్తూ, కొంత పొదుపు చేసేవారు.

తాను ఉన్నత చదువులకు వెళ్తానని కూడా అన్నాదురై ఊహించలేదు. అయితే, అదృష్టం కొద్దీ, ఆయన 12 ఏళ్ల వయసులో ఉన్నప్పుడు... గ్రామీణ విద్యార్థుల కోసం ఉపకారవేతనాలు ఇస్తున్నట్లు ప్రభుత్వం ప్రకటించడాన్ని రేడియోలో విన్నారు.

ఆ ఉపకారవేతనానికి ఆయన దరఖాస్తు చేసుకున్నారు. ఆ స్కాలర్‌షిప్‌తో ఆయనకు ఆర్థికంగా ఇబ్బందులు తగ్గాయి. సమీపంలోని పట్టణంలో చదువుకునేందుకు అవకాశం లభించింది.

"అప్పుడు మా నాన్న నెలకు 120 రూపాయలు సంపాదించేవారు. నాకు ఏడాదికి 1,000 రూపాయల స్కాలర్‌షిప్ వచ్చేది" అని ఆయన గుర్తు చేసుకున్నారు.

అలా చదువుకుంటూనే పాఠశాల పరీక్షల్లో జిల్లా స్థాయిలో టాపర్‌గా నిలిచారు. రాష్ట్రంలో 39వ స్థానం సాధించారు....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

"నేను బడికెళ్లగానే తరగతి ప్రారంభానికి ముందు ఆవుల కొట్టంలో పేడ తీసేవాడిని. ఎంత కడుక్కున్నా కూడా చేతులకు ఆ పేడ వాసన పోయేది కాదు. ఎందుకంటే, ఆ పశువుల కొట్టమే మాకు బడి."


కంటెంట్: చంద్రయాన్-2 ప్రయోగాన్ని భారత్ ప్రతిష్ఠాత్మకంగా చేపట్టిన సంగతి తెలిసిందే. ఆర్బిటార్, ల్యాండర్, రోవర్‌లతో కూడిన వ్యోమనౌక దాదాపు 47 రోజులు ప్రయాణించి చంద్రుడి వద్దకు చేరుకుంది.

శుక్రవారం అర్ధరాత్రి దాటిన తర్వాత ల్యాండర్ చంద్రుడిపై దిగాల్సి ఉంది. ఈ చరిత్రాత్మక ఘట్టాన్ని ఇస్రో శాస్త్రవేత్తలతో కలిసి వీక్షించేందుకు భారత ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ స్వయంగా బెంగళూరులోని ఇస్రో కేంద్రానికి వెళ్లారు.

కంటెంట్ అందుబాటులో లేదు

పోస్ట్ of Facebook ముగిసింది, 1

అయితే, మరో 2.1 కి.మీ.లు కిందకు వెళ్తే చంద్రుడిపై ల్యాండర్ దిగుతుందనగా.. దానితో ఇస్రో కమ్యునికేషన్ కోల్పోయింది.

అయితే, దీనిపై నిరూత్సాహపడాల్సిన అవసరం లేదని, ఏ ప్రయోగంలోనైనా ఎత్తు పల్లాలు సహజమని ప్రసంగం చేసి మోదీ ఇస్రో శాస్త్రవేత్తల వెన్నుతట్టారు.

సోషల్ మీడియాలోనూ ఇస్రో శాస్త్రవేత్తల కృషిని చాలా మంది అభినందించారు. వారికి మద్దతుగా లక్షల సంఖ్యలో ట్వీట్లు వెల్లువెత్తాయి.

#IndiaWithISRO #ProudOfISRO తదితర హ్యాష్‌ట్యాగ్‌లు ట్రెండ్ అయ్యాయి.

అయితే, ఇస్రో ప్రయోగం గురించి పాకిస్తాన్ సాంకేతికశాఖ మంత్రి ఫవాద్ హుస్సేన్ చులకనగా #IndiaFailed అనే హ్యాష్‌ట్యాగ్‌తో పలు ట్వీట్లు చేశారు.

''కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలపై మోదీజీ ప్రసంగం ఇస్తున్నారు. ఆయన నాయకుడు కాదు ఓ వ్యోమగామి. పేద దేశానికి చెందిన రూ.900 కోట్లను వృథా చేసినందుకు లోక్‌సభ ఆయన్ను నిలదీయాలి'' అని ఫవాద్ వ్యాఖ్యానించారు.

''చంద్రయాన్ లాంటి పిచ్చి ప్రయోగాల కోసమో, అభినందన్ లాంటి ఇండియట్స్‌ను టీ కోసం ఎల్‌ఓసీ అవతలకు పంపేందుకో డబ్బులు తగలేయకుండా, పేదరిక నిర్మూలన కోసం పనిచేయండి. కశ్మీర్‌లోనూ చంద్రయాన్ లాంటి ఫలితమే వస్తుంది. కాకపోతే అందుకయ్యే ఖర్చు చాలా ఎక్కువ ఉండబోతుంది'' అని మరో ట్వీట్‌లో అన్నారు.

దీంతో ఫవాద్ ట్వీట్లపై సహజంగానే భారతీయులు తీవ్రంగా మండిపడ్డారు. కానీ, ఆయనకు పాకిస్తానీల చీవాట్లూ తప్పలేదు.

''చంద్రుడిపైకి వెళ్లడం తర్వాత.. మనకు ఒక నగరం నుంచి మరో నగరానికి తీసుకువెళ్లే ఎయిర్‌లైన్స్ కూడా సరిగ్గా లేదు. అంకుల్.. ప్లీజ్ కూర్చొండి'' అని దానికా కమల్ అనే పాకిస్తానీ మహిళ ట్వీట్ చేశారు.

''ఇది చాలా అభ్యంతరకరం. పైగా ఇలాంటి సమయంలో. మంత్రులకు ఇంకాస్త పరిపక్వత ఉంటే బాగుండేది'' అని అల్‌జజీరా కోసం పనిచేస్తున్న అలియా చుగ్తాయీ అనే పాకిస్తానీ పాత్రికేయురాలు ట్వీట్ చేశారు.

''చంద్రయాన్ క్రాష్‌ల్యాండింగ్ గురించి పరిహాసం ఆడటం.. లోకల్ యునివర్సిటీ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఇస్రో చంద్రయాన్-2 ప్రయోగం గురించి చులకనగా మాట్లాడిన పాకిస్తాన్ సైన్స్, టెక్నాలజీ మంత్రి ఫవాద్ హుస్సేన్‌ను సోషల్ మీడియాలో సొంత దేశం వారే తిట్టిపోస్తున్నారు.


కంటెంట్: చంద్రాణి ముర్ము

ఇంజినీరింగ్ పూర్తి చేసి, సర్కారు ఉద్యోగం కోసం సన్నద్ధమవుతున్నారు ఆమె. ఇందుకోసం పరీక్షలు కూడా రాశారు.

కానీ, ఈలోపే ఎన్నికల ఫలితాలు వచ్చి, ఆమె జీవితాన్ని పెద్ద మలుపు తిప్పాయి.

అత్యంత పిన్నవయసులో ఎంపీగా ఎన్నికైన వ్యక్తిగా చంద్రాణి రికార్డు సాధించారు. ప్రస్తుతం ఆమె వయసు 25 ఏళ్ల 11 నెలలు.

కేంఝర్ లోక్‌సభ సీటు నుంచి బిజూ జనతాదళ్ (బీజేడీ) తరఫున పోటీ చేసి ఆమె విజయాన్ని అందుకున్నారు.

అయితే, రాజకీయాల్లోకి వస్తానని ముందెప్పుడూ తాను అనుకోలేదని చంద్రాణి చెబుతున్నారు.

ప్రభుత్వ ఉద్యోగం తెచ్చుకునేందుకు చాలా మందిలాగే తాను కష్టపడుతూ ఉన్నానని, ఎన్నికలకు కొన్ని రోజుల ముందే ఎంపీగా పోటీచేసే అవకాశం అనుకోకుండా తనకు వచ్చిందని ఆమె అన్నారు.

''చదువుకుంటున్న సమయంలో రాజకీయాల్లోకి వస్తానన్న ఆలోచనే నా మనసులో లేదు. అదృష్టమో, ఇంకొకటో తెలియదు కానీ, ఇప్పుడు ఈ స్థానంలో ఉన్నా'' అని చంద్రాణి అన్నారు.

''కేంఝర్ సీటును బీజేడీ మహిళలకు కేటాయించింది. పోటీ చేసే విషయంపై నేరుగా నన్ను అడగలేదు.  మా మామయ్య ద్వారా సంప్రదించారు. చదువుకున్న అభ్యర్థి కోసం వారు వెతుకుతున్నారు. నేను తగిన అభ్యర్థినని అనిపించి, నాకు అవకాశం ఇచ్చారు'' అని ఆమె వివరించారు.

చంద్రాణి మెకానికల్ ఇంజినీరింగ్‌లో బీటెక్ చేశారు. ఆమెది ఉమ్మడి కుటుంబం. తల్లిదండ్రులతోపాటు ఆమెకు ఇద్దరు అక్కాచెల్లెళ్లు ఉన్నారు.

తన విజయం ఘనతంతా బీజేడీ అధ్యక్షుడు నవీన్ పట్నాయక్‌దేనని చంద్రాణి అంటున్నారు.

''యువ ఎంపీగా రికార్డు సాధించడం పట్ల చాలా ఆనందంగా ఉంది. నా జీవితంలోనే గర్వించదగ్గ క్షణాలివి. కానీ ఈ క్రెడిట్ అంతా నాకు అవకాశం ఇచ్చిన నవీన్ పట్నాయక్‌కే దక్కుతుంది'' అని చెప్పారు.

ఓ రకంగా చంద్రాణికి రాజకీయాల్లో అవకాశం వారసత్వంగా వచ్చింది. ఆమె తండ్రి తరఫున కుటుంబంలో వారెవరూ రాజకీయాల్లో లేరు. అయితే, తల్లి కుటుంబం వైపు నుంచి ఆమె తాతయ్య హరిహర్ సోరెన్ గతంలో ఎంపీగా పనిచేశారు.

తమ తాతయ్యే తనకు ఆదర్శమని చంద్రాణి అంటున్నారు.

''తాతయ్య కారణంగా కుటుంబంలో రాజకీయ వాతావరణం ముందు నుంచీ ఉంది. ఆయన తర్వాత క్రియాశీల రాజకీయాల్లో మా కుటుంబంలో ఎవరూ లేరు. అయితే, ఆసక్తి మాత్రం ఉంది. ఇప్పుడు హరిహర్ సోరెన్ మనవరాలు వచ్చిందంటూ ఆయన పేరు మరోసారి అందరూ స్మరించుకుంటున్నారు'' అని ఆమె చెప్పారు.

కేంఝర్‌లో గిరిజన జనాభా చాలా ఎక్కువ. ఇక్కడి ప్రజల అభివృద్ధి కోసం చాలా పథకాలు అమలవుతున్నాయని, విద్యకు మాత్రం వారు ఇంకా దూరంగా ఉన్నారని...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

లోక్‌సభ ఎన్నికల ఫలితాలు వెల్లడైన రోజు వరకూ ఒడిశాకు చెందిన చంద్రాణి ముర్ముది సాధారణ జీవితం.


కంటెంట్: చంద్రుడిపైకి తిరిగి వెళ్లాలని నాసా ప్రయత్నిస్తోంది. అయితే ఈ సారి అక్కడే స్థావరం ఏర్పాటు చేయాలని భావిస్తోంది (ఊహాచిత్రం)

"నీరు ఉన్నట్టు నిస్సందేహంగా తెలియడం" వలన చంద్రునిపై స్థావరం ఏర్పాటు చేయాలనే నాసా ఆలోచనలకు బలం చేకూరింది. చంద్రుడిపై ఉన్న సహజ వనరులను ఉపయోగించుకుని స్థావరాన్ని కొనసాగించాలనేది నాసా లక్ష్యం.

ప్రస్తుత పరిశోధనా ఫలితాలను 'నేచర్ ఆస్ట్రానమి' అనే జర్నల్‌లో ప్రచురించారు.

ఇంతకుమునుపు చంద్రుడి ఉపరితలంపై విస్ఫోటనాల వల్ల ఏర్పడిన కొన్ని ప్రదేశాల్లో నీటి జాడలు కనుగొన్నారు. కానీ ఇప్పుడు సూర్యకాంతి పడే చోట అణుసహిత నీటి జాడలను శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు.

ఈ పరిశోధనా బృందంలో భాగమైన క్యాసీ హోనిబాల్ ఆన్‌లైన్ టెలికాన్ఫరెన్స్‌లో మాట్లాడుతూ.."చంద్రుడిపై ఒక మీటర్ ఘనచతురస్రపు (క్యూబిక్ మీటర్) మట్టిలో దాదాపు 12 ఔన్సుల నీరు (355 మిల్లీ లీటర్లు) లభ్యమయ్యిందని" తెలిపారు. క్యాసీ హోనిబాల్, మెరీల్యాండ్‌లోని నాసా గొడార్డ్ స్పేస్ ఫ్లైట్ సెంటర్‌లో పోస్ట్‌డాక్టరల్ ఫెల్లోగా ఉన్నారు.

మరొక నాసా శాస్త్రవేత్త జాకబ్ బ్లీచర్ మాట్లాడుతూ..."చంద్రుడిపై కనిపించిన నీటి గుంటల స్వభావాన్ని ఇంకా పరిశోధించవలసి ఉంది. భవిష్యత్తులో ఈ నీటిని ఎంతవరకూ ఉపయోగించుకోవచ్చు అనే విషయంపై అవగాహన కోసం మరిన్ని పరిశోధనలు చేయవలసి ఉంది" అని తెలిపారు.

ఇంతకుమునుపు అనేకసార్లు చంద్రుడిపై నీటి జాడలు కనుగొన్నప్పటికీ, ప్రస్తుత ఆవిష్కరణలు నీటి సమృద్ధిని సూచిస్తున్నాయి. "దీనివలన చంద్రుడిపై నీటి వనరులను అభివృద్ధి చేసే అవకాశాలున్నాయని తెలుస్తోంది" అని మిల్టన్ కీన్స్ ఓపెన్ యూనివర్సిటీకి చెందిన ప్లానెటరీ సైంటిస్ట్ హన్నా సర్జెంట్, బీబీసీకి తెలిపారు.

"చంద్రుడిపై ఎక్కడ స్థావరం స్థాపించాలనేది, ఎక్కడ నీరు ఎక్కువగా లభ్యమవుతుంది అనేదానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది" అని డా. సర్జెంట్ తెలిపారు.

2024లో మొట్టమొదటిసారిగా మహిళా వ్యోమగామిని చంద్రుడిపైకి పంపనున్నట్లు నాసా ఇదివరకే ప్రకటించింది.

"అంతరిక్ష పరిశోధనలు మరింత స్థిరంగా సాగాలంటే స్థానిక వనరులను ఉపయోగించుకోవడం ముఖ్యం. నీరు స్థానికంగా లభ్యమైతే, మరింత ఎక్కువకాలం పరిశోధనలు కొనసాగించవచ్చు" అని సర్జెంట్ బీబీసీకి తెలిపారు.

చంద్రుడిపై నీటిని శాస్త్రవేత్తలు ఎలా కనుగొన్నారు?

గాలిలో తిరిగే ఇన్ఫ్రారెడ్ టెలిస్కోప్ 'సోఫియా' ద్వారా మొట్టమొదట ఈ నీటి చెలమలను కనిపెట్టారు. ఈ వాతావరణ పరిశోధనాలయం (అబ్జర్వేటరీ) అధునాతన బోయింగ్ 747లో, భూమికి చాలా ఎత్తులో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

చంద్రుడిపై నీరు ఉన్నట్లు కచ్చితమైన ఆధారలను నాసా విడుదల చేసింది. కొద్ది రోజులక్రితమే సహజ ఉపగ్రహమైన చంద్రునిపై కొత్త ఆవిష్కరణల గురించి నాసా సూచనలిచ్చింది.


కంటెంట్: చంద్రుని మీద పత్తి మొలక

చంద్రుని మీద ఇలాంటి జీవ సంబంధమైన పరిణామం చూడటం ఇదే తొలిసారి. దీంతో అంతరిక్షంలో మరింత విస్తృతమైన పరిశోధనలు జరిపేందుకు కీలక అడుగు పడినట్లేనని శాస్త్రవేత్తలు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

గతంలో అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రంలో మొక్కలు పెరిగాయి. కానీ, చంద్రుని మీద విత్తనాలు మొలకెత్తడం మాత్రం ఇదే తొలిసారి.

చంద్రుడి ఆవలి వైపున, భూమిని ఎన్నడూ చూడని 'అంధకార' ప్రదేశంలో చాంగీ-4 విజయవంతంగా దిగిందని ఈ నెల 3న చైనా ప్రకటించింది.

ఆ ప్రాంతంలోని పరిస్థితులను విశ్లేషించేందుకు అవసరమైన సాంకేతిక పరికరాలను చాంగీ-4 వాహనం తీసుకుని వెళ్లింది.

అక్కడ జీవసంబంధమైన పరిశోధనలు జరిపేందుకు పత్తి విత్తనాలను, 3 కిలోల బరువున్న బంగాళాదుంపలు, అరబిడాప్పిస్ అనే పూల విత్తనాలు, యీస్ట్, పట్టుపురుగు గుడ్లను కూడా ఆ వాహనంలో చైనా శాస్త్రవేత్తలు పంపించారు.

తాజా పరిశోధన మున్ముందు అంగాకర గ్రహం మీద కూడా ఇలాంటి ప్రయోగాలు చేసేందుకు ఉపయోగపడుతుందని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు.

ఈ వాహనంలో తీసుకెళ్లిన పత్తి విత్తనమే చంద్రుని మీద దిగిన తర్వాత మొలకెత్తింది.

వ్యోమగాములు భూమి మీద నుంచి ఆహార పదార్థాలు తీసుకెళ్లాల్సిన పనిలేకుండా, అంతరిక్షంలోనే పండించుకునే దిశగా ఓ అడుగు పడిందని అంటున్నారు.

పత్తి విత్తనం మొలకెత్తిన చిత్రాన్ని చైనా అధికార కమ్యూనిస్టు పార్టీకి చెందిన 'పీపుల్స్ డైలీ' పత్రిక ట్వీట్ చేసింది. చంద్రుని మీద మానవుడు చేపట్టిన మొట్టమొదటి జీవ సంబంధమైన ప్రయోగం విజయవంతమైందని పేర్కొంది.

చంద్రుని ‘అంధకార ప్రాంతం’పై దిగిన చైనా అంతరిక్ష వాహనం

ఇదొక "శుభ వార్త" అని ఆస్ట్రేలియా అంతరిక్ష పరిశోధనా కేంద్రానికి చెందిన శాస్త్రవేత్త ఫ్రెడ్ వాట్సన్ బీబీసీతో అన్నారు.

"ఇక చంద్రుని మీద వ్యోమగాములు తమకు కావాల్సిన పంటలు పండించుకోవడం పెద్ద కష్టమేమీ కాదన్న విషయం దీనితో అర్థమవుతోంది" అని వాట్సన్ అంటున్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

చాంగీ-4 అనే రోబోటిక్ అంతరిక్ష వాహనంలో ఇటీవల చంద్రుని మీదకు చైనా పంపిన పత్తి విత్తనాలు మొలకెత్తాయి. ఈ విషయాన్ని చైనా నేషనల్ స్పేష్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ వెల్లడించింది.


కంటెంట్: చంద్రుని మీద మనకు కనిపించని వైపున దిగిన చైనా అంతరిక్ష వాహనం

దీనిని అంతరిక్ష పరిశోధనలో ఘనవిజయంగా భావిస్తున్నారు. ఇలాంటి ప్రయత్నం ఇంతవరకు ఏ దేశమూ చేయలేదు.

భారతీయ కాలమానం ప్రకారం గురువారం ఉదయం 7 గంటల 56 నిమిషాలకు మానవ రహిత చాంగీ-4, రోవ చంద్రుని దక్షిణ ధృవంపై సురక్షితంగా దిగిందని చైనా ప్రభుత్వ వార్తా సంస్థ తెలిపింది.

చంద్రుని ‘అంధకార ప్రాంతం’పై దిగిన చైనా అంతరిక్ష వాహనం

చాంగీ-4 చంద్రుని అంతర్భాగంలో పరిశోధనలు నిర్వహిస్తుంది. ఇప్పటికే అది చంద్రుని ఉపరితల ఫొటోలను భూమి పైకి పంపింది.

అయితే, వాటిని సరాసరి భూమి పైకి పంపే అవకాశం లేనందువల్ల వాటిని మరో అంతరిక్ష వాహనానికి, అక్కడి నుంచి భూమికి పంపింది.

చాంగీ-3 మిషన్‌లో భాగంగా చైనా 2013లో ఉపయోగించిన యుటు రోవర్

ఈ ల్యాండింగ్ మిగతా వాటికన్నా ఎందుకు భిన్నమైంది?

గతంలోని చంద్రయానాలన్నీ భూమికి ఎదురుగా కనిపించే వైపునే జరిగాయి. చంద్రునికి అవతలి వైపు అంధకారంలో ఉన్న ప్రాంతానికి ఇంత వరకు ఏ వాహనమూ చేరుకోలేదు.

చాంగీ-4ని డిసెంబర్ 7న ప్రయోగించగా అది డిసెంబర్ 12న చంద్రుని కక్ష్యలోకి ప్రవేశించింది.

చాంగీ ప్రధానంగా చంద్రునిపై ఉన్న 'వాన్ కర్మన్' బిలాన్ని పరిశోధిస్తుంది.

ఈ బిలం సుమారు 2,500 కిలోమీటర్ల వ్యాసం, 13 కిలోమీటర్ల లోతు ఉంది. దీనిని చంద్రునిపై ఉన్న అతి పెద్ద బిలంగా భావిస్తున్నారని సర్రేలేని ములార్డ్ స్పేస్ సైన్స్ లేబరేటరీకి చెందిన ఫిజిక్స్ ప్రొఫెసర్ ఆండ్రూ కోట్స్ తెలిపారు.

చంద్రుడు ఏర్పడిన కొత్తలో ఏదైనా గుద్దుకోవడం వల్ల ఈ బిలం ఏర్పడి ఉంటుందని భావిస్తున్నారు.

ఆ బిలంపై ఉన్న రాతి ముక్కలను, ధూళిని పరిశీలించడం ద్వారా చంద్రుడు ఎలా ఏర్పడ్డాడన్న దానికి సమాధానాలు లభించవచ్చు.

భూమి వైపు కనిపించే (ఎడమ), అవతలి వైపు (కుడి) కనిపించే చంద్రుడు

ఇంతకూ చంద్రునిపై ఒక 'అంధకార ప్రాంతం' ఉందా?

నిజానికి చంద్రునిపై 'అంధకార ప్రాంతం' అంటూ ఏమీ లేదు. ఇంతవరకూ ఎవరూ చూడలేదు కాబట్టి దానిని అంధకార ప్రాంతం అని పిలుస్తున్నారు.

'టైడల్ క్లాకింగ్' అనే లక్షణం కారణంగా మనం కేవలం చంద్రుని ఒక వైపును మాత్రమే చూడగలం. దీనికి కారణం చంద్రుడు తన చుట్టూ తాను తిరగడానికి పట్టే సమయం, సరిగ్గా అది భూమి చుట్టూ తిరగడానికి పట్టే సమయంతో సమానం.

సైంటిస్టులు చాంగీ-4 రోవర్‌ను ఎలా ట్రాక్ చేస్తారు?

నిజానికి 'అంధకార ప్రాంతాన్ని' భూమి నుంచి చూడలేం కాబట్టి, రోవర్‌తో సరాసరి రేడియో లింక్ ఏర్పాటు చేసుకోవడం కష్టమని చైనా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

చంద్రుడి ఆవలి వైపున, భూమిని ఎన్నడూ చూడని ప్రదేశం మీద తమ రోబోటిక్ అంతరిక్ష వాహనం చాంగీ-4 విజయవంతంగా దిగిందని చైనా ప్రకటించింది.


కంటెంట్: చంద్రుని మీద మానవుడు తొలిసారి కాలుమోపి యాభై ఏళ్లవుతోంది. 1969 జులై 20న నీల్ ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ చంద్రుని మీద అడుగుపెట్టారు. శాస్త్ర సాంకేతిక రంగంలో సాధించిన అత్యంత అద్భుతమైన విజయం అది.

మన రోజువారీ జీవితంపై ప్రభావం చూపిన ఒక మైలురాయిగా అది నిలిచిపోయింది.

ప్రస్తుత కరెన్సీ విలువ ప్రకారం చూస్తే అపోలో ప్రాజెక్టు కోసం చేసిన ఖర్చు 200 బిలియన్ డాలర్ల దాకా ఉంటుంది.

ఆ ప్రాజెక్టు ఫలితం మరెన్నో విజయాలకు, ఆవిష్కరణలకు నాంది పలికింది. ఆ మిషన్ కోసం అభివృద్ధి చేసిన సాంకేతికత ప్రస్తుతం మనకు నిజజీవితంలో ఎన్నో రకాలుగా ఉపయోగపడుతోంది. అందులో కొన్నింటిని చూద్దాం.

డస్ట్‌బస్టర్ అనే తొలి వాక్యూమ్ క్లీనర్ 1979లో మార్కెట్‌లోకి వచ్చింది.

1. వాక్యూమ్ క్లీనర్

బ్లాక్ అండ్ డెకర్ అనే అమెరికన్ సంస్థ 1961లో ఓ డ్రిల్లింగ్ పరికరాన్ని ఆవిష్కరించింది. అదే సంస్థ అపోలో స్పేస్‌క్రాఫ్ట్ కోసం నాసాకు ఒక ప్రత్యేక డ్రిల్‌ను తయారు చేసి ఇచ్చింది.

ఆ డ్రిల్ కోసం ప్రత్యేక ఇంజిన్, బ్యాటరీలను రూపొందించడం ద్వారా పొందిన అనుభవంతో బ్లాక్ అండ్ డెకర్ సంస్థ ఆ తర్వాత పలు రకాల ఉపకరణాలను తీసుకొచ్చింది. అందులో 1979లో వచ్చిన తొలి కార్డ్‌లెస్ వాక్యూమ్ క్లీనర్ 'డస్ట్‌బస్టర్' ఒకటి.

30 ఏళ్లలో 15 కోట్ల డస్ట్‌బస్టర్ వాక్యూమ్ క్లీనర్లు అమ్ముడుపోయాయి.

బజ్ ఆల్డ్రిన్

2. ఆధునిక గడియారాలు

అపోలో లాంటి అంతరిక్ష ప్రాజెక్టులకు సమయంలో కచ్చితత్వం చాలా ముఖ్యం. ఎందుకంటే, ఒక్క సెకను అటు ఇటు అయినా పరిస్థితి తారుమారయ్యే ప్రమాదం ఉంటుంది.

అందుకే, నాసాకు అత్యంత కచ్చితత్వంతో సమయాన్ని సూచించే గడియారాలు అవసరమయ్యాయి. ఆ అవసరం కారణంగానే అత్యంత కచ్చితత్వంతో సమయాన్ని సూచించే  అత్యాధునిక గడియారాలు రూపుదిద్దుకున్నాయి.

ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏంటంటే, అపోలో 11 మిషన్‌లో ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ తోటి వ్యోమగామి, చంద్రుడిపై నడిచిన బజ్ ఆల్డ్రిన్ ధరించిన "పాత రకం" చేతి గడియారానికి భారీ ప్రాచుర్యం లభించింది.

3. శుభ్రమైన నీరు

అపోలో అంతరిక్ష నౌకలో ఉపయోగించిన నీటి శుద్దీకరణ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ప్రస్తుతం నీటి వనరుల్లో బ్యాక్టీరియా, వైరస్‌లను, ఆల్గేలను చంపడానికి ఉపయోగిస్తున్నారు.

అపోలో మిషన్ కారణంగా క్లోరిన్-ఫ్రీ నీటి శుద్ధీకరణ సాంకేతికత అందుబాటులోకి వచ్చింది. నాసా అభివృద్ధి చేసిన టెక్నాలజీతో సిల్వర్ అయాన్లను నీటిలోకి పంపి బ్యాక్టీరియాను, ఆల్గేలను నశింపజేస్తారు.

ఈ సాంకేతికతను ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈత కొలనులు,...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

"మనిషికి ఇదొక చిన్న అడుగే కానీ, మానవాళికి గొప్ప ముందడుగు" చంద్రుని మీద కాలుమోపిన తర్వాత నీల్ ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ అన్న మాట ఇది.


కంటెంట్: చక్కెర మిల్లుల్లో పనిచేసే భారత సంతతికి చెందిన కార్మికులు తమకు సౌకర్యంగా ఉందని బన్నీ ఛౌను మధ్యాహ్న భోజనానికి తెచ్చేవారు. అది బ్రెడ్ రూపంలో ఉంటుంది. అందులో వివిధ రకాల కూరలు వేసుకొని తింటారు.

"బన్నీ ఛౌను ఒక రకంగా బ్రెడ్ ముక్కతో చేస్తారు. ఇందులో కూర ఉంటుంది. మీకు ఈ వంటకం భారత్‌లో దొరకదు. ఇది ఇక్కడే దొరుకుతుంది. దీని పై భాగం చాలా రుచిగా ఉంటుంది. ఇందులో క్యారెట్ సలాడ్ కూడా ఉంటుంది" అని షనల్ రాంరూప్ తెలిపారు.

బన్నీ ఛౌ: దక్షిణాఫ్రికా మనసు దోచిన భారతీయ వంటకం

ఇంతకీ ఎందుకీ పేరు?

బ్రెడ్ పై భాగాన్ని కాస్త తీసి అందులో కూరను వేస్తారు. మిల్లుల్లో పనిచేసేవారు సులభంగా దీనిని తీసుకెళ్లొచ్చు. అందుకే ఇప్పుడిది డర్బన్ స్ట్రీట్ ఫుడ్‌లో చేరిపోయింది.

"నేను 1947లో డర్బన్‌కు వచ్చాను. అప్పట్నుంచే ‘బన్నీ ఛౌ’ ఇక్కడ దొరికేది. భారత్ కూలీలను బనియా అనేవారు. ఈ బనియా పదంతోనే బన్నీ ఛౌ వచ్చిందని నేను నమ్ముతాను. ఇది కాక ఈ పేరుకు మరో కారణం ఉందని కూడా అంటారు. అది కూడా నిజం కావచ్చు" అని జులేఖా మాయత్ తెలిపారు.

బన్నీ ఛౌ ఒక రకంగా శాకాహారమని, ఎందుకంటే.. బనియా అనే పేరుతో పిలవబడేవారు కూడా శాకాహారులే అని షనల్ అన్నారు. అందుకే బన్నీ ఛౌలో శాకాహార కూరలు ఉంటాయని ఆమె తెలిపారు.

దీనిని ఎలా తింటారు?

బన్నీ ఛౌని చెంచా, లేదా ఫోర్క్‌కి బదులు చేతితోనే తినాలని, అలా తింటేనే దాని రుచిని ఆస్వాదించొచ్చని షనల్ అంటున్నారు. కానీ, కొందరు మాత్రం దానిని చెంచాతో కూడా తినొచ్చని అంటున్నారు. ఏదేమైనా డర్బన్‌లో నివసించే భారతీయులకు అతి ప్రియమైన ఈ బన్నీ ఛౌ మాత్రం ఇప్పుడు భారత్‌లో లేదు.

మా ఇతర కథనాలు:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

దక్షిణాఫ్రికాలోని డర్బన్‌లో భారతీయులు పెద్ద సంఖ్యలో ఉంటారు. వారిని "డర్బన్ ఇండియన్ కమ్యూనిటీ" అంటారు. ఒకప్పుడు వీరు భారత్ నుంచి దక్షిణాఫ్రికాకు ఒప్పంద కూలీలుగా వెళ్లిపోయారు. అప్పట్లో దక్షిణాఫ్రికాలోని చక్కెర మిల్లుల్లో వారు పనిచేసేవారని చారిత్రిక ఆధారాలు చెబుతున్నాయి.


కంటెంట్: చట్టం ఏం చెబుతోంది? వినియోగదారులు ఏమంటున్నారు? అధికారులు ఏమంటున్నారు? ప్రభుత్వం ఏమంటోంది?

అసలు థియేటర్లలోకి ఆహారాన్ని నిషేధించే నిబంధన ఏదీ లేదని అధికారులు బీబీసీకి వివరించారు. ఆహారాన్ని సైతం బయట మార్కెట్ ధరలకే అమ్మాలని చెబుతున్నారు. కానీ థియేటర్లలో మాత్రం ధరలు బయటికంటే చాలా రెట్లు ఎక్కువగా  ఉంటున్నాయి.

అలాగే ‘బయటి ఆహారాన్ని థియేటర్లోకి తీసుకురాకూడదు’ అన్న బోర్డులూ కనిపిస్తూనే ఉన్నాయి.

అన్నీ అక్కడే

తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని నగరాలు, పట్టణాల్లో మల్టీప్లెక్స్ థియేటర్ల సంస్కృతి బాగా విస్తరిస్తోంది. మెట్రో నగరమైన హైదరాబాద్‌లో ఈ థియేటర్లు చాలా ఎక్కువ. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విజయవాడ, విశాఖపట్నంలోనూ వీటి సంఖ్య క్రమంగా పెరుగుతోంది.

దృశ్యంలో స్పష్టత, శబ్దంలో నాణ్యతతో పాటు సౌకర్యవంతమైన సీట్లు, ఏసీ వంటి హంగులతో ఉండే మల్టీప్లెక్స్ థియేటర్లకు ఆదరణ పెరుగుతోంది. ఫైన్ డైనింగ్ రెస్టారెంట్లలాగా సినిమా వీక్షణం కూడా సౌకర్యవంతంగా ఉంటుందని మధ్యతరగతి వీటిని ఎంచుకుంటోంది. ఇక షాపింగ్ మాల్స్ కూడా ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తున్నాయి. పెద్దపెద్ద కార్పొరేట్ సంస్థలు చిన్న థియేటర్లను కొనేసి వాటిని మల్టీప్లెక్స్‌లుగా తీర్చిదిద్దుతున్నాయి. దీంతో కొన్ని చోట్ల సామాన్యులు అనివార్యంగా వీటిలోనే సినిమా చూడాల్సిన పరిస్థితి వస్తోంది.

మల్టీప్లెక్స్ థియేటర్లలో ఒకేసారి రెండుమూడు రకాల సినిమాలు ఆడుతుంటాయి. వీటిని మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లి షాపింగ్‌తో మిళితం చేశారు. ఆ తరువాత ఫుడ్ కోర్టులు, రెస్టారెంట్లు తెరిచారు. అంటే సినిమా చూసుకొని.. షాపింగ్ చేసుకొని.. భోజనం ముగించుకొని ఇంటికి రావొచ్చు. సినిమా కోసం వచ్చే వినియోగదారుని చేత సాధ్యమైనంత వరకు ఖర్చుపెట్టించాలన్నది మల్టీప్లెక్స్‌ల ముఖ్యఉద్దేశంగా కనిపిస్తోంది.

బయటి ఆహారపదార్థాలు నిషేధం

బయట నుంచి తెచ్చుకోనివ్వరు లోపల ధరలు మామూలుగా ఉండవు ఇలా అయితే ఎలా అని ప్రజలు ప్రశ్నిస్తున్నారు. తాజాగా స్థానిక పత్రిక ఆంధ్రజ్యోతి హైదరాబాద్‌లో నిర్వహించిన సర్వేలో 83శాతం మంది బయటి స్నాక్స్ అనుమతించాలని అభిప్రాయపడ్డారు.

ఐనాక్స్ మూవీస్‌లో ఆహారపదార్థాల ధరలు

‘చిన్న పిల్లలని కూడా చూడలేదు’

పొదిలి ధనలక్ష్మి హైదరాబాద్‌లో నివసిస్తున్నారు. ఆమెకు ఇద్దరు పిల్లలు. పిల్లలతో సినిమాకు వెళ్లినప్పుడు ఆహారం విషయంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నట్లు ఆమె చెబుతున్నారు. "మా పిల్లలు బయటి పదార్థాలు తినరు. అందుకని కొన్ని పండ్ల ముక్కలు తీసుకెళ్లాం. భద్రతా సిబ్బంది...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మల్టీప్లెక్స్ థియేటర్‌లోకి బయటి ఆహారాన్ని ఎందుకు అనుమతించరు? బయట అమ్మే రేట్ల కంటే అనేక రెట్లు పెంచి సామాన్యుడిని బాదేస్తుంటే ప్రభుత్వాలు ఏం చేస్తున్నాయి అని వినియోగదారుల ఆవేదన ఎప్పటినుంచో ఉంది. బయటి తిండి అస్సలు అనుమతించకపోవడం వివాదాస్పదంగానే ఉంటూ వస్తున్నది. కొన్నిమల్టీప్లెక్సులు అస్సలు మంచినీటి బాటిళ్లను కూడా అనుమతించవు. బయట పది రూపాయలకు దొరికే అరలీటర్ బాటిల్ను కూడా నలభై యాభై రూపాయలకు అమ్మడం ఆనవాయితీ. చిన్న కుటుంబం టిక్కెట్లకు ఆరొందలు పెడితే లోపల పాప్ కార్న్ లాంటి వాటికి అంతకుమించి ఖర్చు పెట్టాల్సివస్తున్నది. ఈ వివాదాల నడుమ మల్టీప్లెక్స్ థియేటర్లు బయటి ఆహారపదార్థాలను లోపలికి అనుమతించాలని తాజాగా  మహారాష్ట్ర  ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. దీంతో ఇపుడీ అంశం ప్రధానంగా తెరపైకి వచ్చింది.


కంటెంట్: చట్టబద్ధంగా విధించిన ఆంక్షలతో ఉపాధి కోల్పోయిన అక్కడి సెక్స్ వర్కర్లు స్వచ్ఛంద సంస్థల సాయం మీద ఆధారపడుతున్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కరోనా ఆంక్షల కారణంగా తమ జీవితాలు మరింత ప్రమాదకరంగా మారాయని జర్మనీలోని సెక్స్ వర్కర్లు వాపోతున్నారు.


కంటెంట్: చత్తీశ్‌గఢ్ స్పెషల్ డీజీ (నక్సల్ ఆపరేషన్స్) డీఎం అవస్థి కథనం ప్రకారం.. జిల్లాలోని కిష్టారం-పలోడి రహదారిపై మధ్యాహ్నం 12.30 గంటల సమయంలో ఈ సంఘటన జరిగింది. 212వ బెటాలియన్‌కు చెందిన సీఆర్పీఎఫ్ సిబ్బంది ఒక ఆపరేషన్ నిమిత్తం వెళుతుండగా, ఈ ఘటన జరిగింది.

ఈ మైన్ ప్రూఫ్ వాహనాన్ని ఐఈడీతో పేల్చివేసినట్లు అధికారులు తెలిపారు.

ఈ పేల్చివేతలో మరో ఇద్దరు సీఆర్పీఎఫ్ సిబ్బంది తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. గాయపడిన వారిని వెంటనే వాయుమార్గం ద్వారా రాయ్‌పూర్‌కు తరలించారు.

ఈ సంఘటనపై కేంద్ర హోం శాఖ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ స్పందిస్తూ.. బాధిత కుటుంబాలకు సంతాపం తెలిపారు.

ఈ ఘటన జరిగిన వెంటనే రాయ్‌పూర్ నుంచి భారీ ఎత్తున భద్రతా బలగాలను సుక్మా జిల్లాకు తరలించారు.

గత ఏడాది మార్చి 11న జిల్లాలోని భేజి ప్రాంతంలో మావోయిస్టులు చేసిన దాడిలో 12 మంది జవాన్లు మరణించారు.

ఆ తర్వాత కొద్ది రోజులకే ఏప్రిల్ 24న మావోయిస్టులు ఇదే తరహాలో చేసిన దాడిలో 25 మంది పారామిలటరీ సిబ్బంది మృతి చెందారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని సుక్మా జిల్లాలో మావోయిస్టులు ఒక మైన్ ప్రూఫ్ వాహనాన్ని పేల్చివేయడంతో తొమ్మిదిమంది సీఆర్పీఎఫ్ సిబ్బంది మృతి చెందారు.


కంటెంట్: చదరంగం ఆడటం అంటే ఇష్టపడే అమిత్‌షా తన ప్రత్యర్ధులను వ్యూహాత్మకంగా దెబ్బకొట్టడంలో ఆనందం పొందుతారు. మిగిలిన సాధారణ రాజకీయవేత్తలతో పోలిస్తే అమిత్ షా పనితీరు భిన్నంగా ఉంటుంది.

''అమిత్ షా అండ్ ది మార్చ్ ఆఫ్ బీజేపీ'' పేరుతో అమిత్ షా జీవిత చరిత్ర రచించిన అనిర్బన్ గంగూలీ, శివానంద్ ద్వివేది ఒకచోట ''అమేథీలోని జగదీశ్‌పూర్‌లో పర్యటిస్తున్న అమిత్‌షా హఠాత్తుగా బీజేపీ కార్యకర్తల సమావేశం ఏర్పాటు చేశారు. కానీ కూర్చోడానికి ఎక్కడా స్థలం దొరకలేదు. చివరకు కూరగాయల నుంచి నెయ్యిని తయారు చేసే ఓ కంపెనీకి సంబంధించిన గోడౌన్‌లో ఆయన మీటింగ్ పెట్టేశారు. ఆ సమావేశం తెల్లవారు జామున 2 గంటల వరకు సాగింది'' అని రాశారు.

వాస్తవానికి జగదీశ్‌పూర్‌లో మీటింగ్ అయిపోగానే ఆయన లక్నో తిరిగి వెళ్లిపోతారని భావించిన బీజేపీ కార్యకర్తలు ఆయన బస కోసం ఎలాంటి ఏర్పాట్లు చేయలేదు. కానీ ఆయన ఆ రాత్రి అదే గోడౌన్‌లో ఉండిపోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు. మెట్లెక్కి పడుకోవడానికి కాస్త స్థలం వెతుక్కుని అక్కడే నిద్రపోయారు.

ఆయన పర్యటనల్లో బస ఏర్పాట్లు చూసే నాయకులు ఈ దృశ్యాన్ని చూశారు. ఒక జాతీయ పార్టీ అధ్యక్షుడు, ఇలా గోడౌన్‌లో, రేకుల కింద పడుకుని నిద్రపోవడాన్ని చూసి తమ కళ్లను తామే నమ్మలేకపోయారు.

మోదీ రాజయితే... అమిత్ షా సేనాని...

2019లో ఘన విజయం సాధించిన నరేంద్ర మోదీకి పార్టీ ప్రధాన కార్యాలయంలో స్వాగతం పలికారు షా. మోదీ శిష్యుడి నుంచి సేనాని స్థాయికి అమిత్‌షా ఎదిగారని అప్పుడే అందరికీ అర్ధమైంది. రాజ్‌నాథ్‌సింగ్ స్థానంలో షాను హోంమంత్రిని చేశారు మోదీ.

అయితే ఈ మార్పు రాజ్‌నాథ్‌కు ఏమాత్రం నచ్చలేదు. తన దృష్టిలో ఈ శాఖను సమర్ధవంతంగా నడపడానికి ఆయన ఏ అవకాశాన్ని వదిలి పెట్టలేదు.

హోంమంత్రిత్వ శాఖను అమిత్‌షాకు ఇవ్వడం ద్వారా, బీజేపీ తన ఎన్నికల మ్యానిఫెస్టో, ఆర్ఎస్ఎస్ ఎజెండాను అమలు చేసే బాధ్యతను ఆయనకు అప్పజెప్పినట్లు చెప్పకనే చెప్పింది.

ఈ అజెండాలో ఆర్టికల్ 370ను రద్దు, కాశ్మీర్‌కు ప్రత్యేక హోదా, రామమందిరం సమస్య పరిష్కారం, బంగ్లాదేశీయులు అక్రమంగా భారతదేశంలోకి ప్రవేశించకుండా నిరోధించడం, జాతీయ పౌర రిజిస్టర్‌ను తయారు చేయడం, కొన్నిదేశాల నుంచి వచ్చిన శరణార్ధులకు పౌరసత్వం ఇవ్వడంలాంటివి ఉన్నాయి.

పుల్వామా దాడి జరిగిన తర్వాత ఆర్టికల్ 370ను రద్దు చేయాలని ప్రధాని నరేంద్రమోదీ భావించారు. కానీ ఆ పని వెంటనే చేయలేకపోయారు. ఇలా చేస్తే ఎన్నికల్లో విజయం కోసమే తాను ఇదంతా చేశానని ప్రత్యర్ధుల నుంచి...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

''బీజేపీ ఈ ఎన్నికలకు సిద్ధంగా ఉందా, భయపడుతోందా'' అని 2019 ఎన్నికలకు ముందు ఎవరో అమిత్ షాను అడిగారు. ''మేం 2014 మే 27 నుంచే 2019 ఎన్నికలకు సన్నాహాలు ప్రారంభించాం'' అని టక్కున సమాధానమిచ్చారు అమిత్ షా.


కంటెంట్: చదువు దూరం, బతుకు భారం: ఇది జోగిని పిల్లల జీవితం

దేవుడి పేరుతో, ఆచారం సాకుతో ఆడపిల్లల జీవితాలను నరకప్రాయం చేస్తున్న జోగిని వ్యవస్థ ఇప్పటికీ కొన్నిచోట్ల కొనసాగుతోంది.

2009కి ముందు జోగినిల పిల్లలు స్కూల్‌కి వెళ్లింది లేదు

జోగినిలు మాత్రమే కాదు.. వారి పిల్లలూ నిత్య నరకం అనుభవిస్తున్నారు. వారికి తండ్రి ఎవరో తెలియదు. ఎవరికి పుట్టారో తెలియదు. తల్లిని అడిగినా ఆమె వద్ద కన్నీరు తప్ప ఎలాంటి సమాధానమూ ఉండదు. ఎందుకంటే జోగినిలు పెళ్లి చేసుకోరు. కానీ ఎవరు పిలిస్తే వారి దగ్గరకి వెళ్లాల్సిందే.

'నీ తండ్రి ఎవరు' అన్న ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పలేక, నలుగురిలో కలవలేక, జోగినిల పిల్లలు గుమ్మందాటే వాళ్లే కాదు. అలాంటి పరిస్థితిలో బడికెళ్లి ఓనమాలు దిద్దడం వారికెలా సాధ్యం.! అందుకే 2009కి ముందు జోగినిల పిల్లలు స్కూల్‌కి వెళ్లింది లేదు. బడిగంట విన్నది లేదు.

ఒకవేళ ఆనాడు ఎవరైనా ధైర్యం చేసి స్కూల్‌కి వెళ్లినా చట్టాలు, నిబంధనలు వారికి అడ్డుపడేవి. గతంలో పిల్లల్ని స్కూల్లో చేర్పించాలంటే తండ్రి పేరు కచ్చితంగా ఉండాలి. తండ్రెవరో తెలియని జోగిని పిల్లలకు తండ్రి పేరు ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది? అందుకే తోటి పిల్లల మాదిరిగా చదువుకోవాలని ఉన్నా పసివాళ్లు స్కూల్ గేటు బయటే ఆగిపోయేవాళ్లు.

'సమస్య కొంతతీరినా సమాజం నుంచి ఛీత్కారాలు తప్పలేదు’

జోగిని పిల్లల పరిస్థితి చూసి స్వచ్ఛంద సంస్థలు ఉద్యమాలు చేపట్టాయి. ఊరూరా తిరిగి అవగాహన కల్పించాయి. దీనిపై పెద్ద ఎత్తున ఆందోళనలు జరగటంతో 2009లో అప్పటి ప్రభుత్వం తండ్రిపేరుకు బదులుగా తల్లిపేరును రాసేందుకు వీలు కల్పించింది.

'సమస్య కొంతతీరినా సమాజం నుంచి అవమానాలు, ఛీత్కారాలు తప్పలేదు. 'ఎవరికి పుట్టారో తెలియదు' అంటూ తోటిపిల్లలు వారిని గేలి చేసేవాళ్లు. చదువులో, ఆటపాటల్లో అంటరానివారిగా చూసేవాళ్లు', అంటుంది రేవతి అనే ఓ జోగిని కుమార్తె.

కూతురు అడిగే ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పలేక సిగ్గుతో తల దించుకోవాల్సిన దుస్థితి తనదని బాలమ్మ అనే జోగిని కన్నీరుమున్నీరవుతోంది. ఆచారం పేరుతో పెద్దలు చిన్నప్పుడే తనకు పెద్దశిక్ష వేశారని ఆమె బోరుమంటోంది.

ఏ జోగిని కుటుంబాన్ని కదిలించినా కన్నీటి కథలే వినిపిస్తాయి

బాలకృష్ణమ్మ అనే జోగినికి మంగమ్మ అనే పదిహేడేళ్ల కూతురుంది. తాము పడిన బాధలు కూతురు పడకూడదనే ఉద్దేశంతో ఆమెను ఇంటర్ వరకు చదివించింది. ఇంకా చదువుకోవాలని ఆమెకున్నా.. పేదరికం ముందు ఓడిపోయి కూలిపని చేస్తోంది.

మరో జోగిని ఎల్లమ్మ కూలీ పని చేసుకుని...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

జోగిని పిల్లలు...  అందరిలా వాళ్లకూ చదువుకోవాలని ఉంది. కష్టాన్ని ఎదిరించే తెగువుంది. కానీ నిన్నమొన్నటి వరకు బడిబాటే ఎరగరు. కారణం వారికి తండ్రెవరో తెలియకపోవడమే. ఆ తర్వాత ప్రభుత్వ విధానాలతో కాస్త వెసులుబాటు వచ్చినా తోటి విద్యార్థుల మాటలు ఆ పసి హృదయాలను గాయపరిచాయి. దాంతో స్కూల్‌కి వెళ్లడమే మానేసి మరింత పేదరికంలోకి జారిపోతున్నారు.


కంటెంట్: చనిపోయాడని అవయవదానానికి సిద్ధమయ్యారు.. తర్వాత ‘‘అద్భుతం’’ జరిగింది

ట్రెంటన్ మెక్ కిన్లే అనే బాలుడు అమెరికాలోని అలబామా రాష్ట్రంలో మార్చిలో రోడ్డు ప్రమాదంలో గాయపడ్డాడు.

కారు ట్రైలర్ నుంచి తలకిందులుగా పడడంతో అతడి తల నేలను తాకింది. తలకు ఏడు ఫ్రాక్చర్స్ అయ్యాయి. మెదడు తీవ్రంగా దెబ్బతింది.

అతడు ఇక కోలుకోలేడని వైద్యులు తల్లిదండ్రులకు చెప్పేశారు. బాలుడి అవయవాలతో మరో ఐదుగురు పిల్లలకు కొత్త జీవితం ఇవ్వచ్చన్నారు.

అతడి లైఫ్ సపోర్ట్ తీసేయడానికి ఒక రోజు ముందు.. ట్రెంటన్ తను స్పృహలోనే ఉన్నట్టు సంకేతాలు చూపించాడు.

ప్రమాదం తర్వాత ట్రెంటన్ పుర్రెను తెరిచి చాలా శస్త్రచికిత్సలు చేశారని, అతడి మూత్రపిండాలు పాడయ్యాయని, గుండె కూడా ఆగిపోయినంత పనయిందని అతడి తల్లి జెన్నిఫర్ రీండిల్ చెప్పారు.

ఒకసారి ట్రెంటన్ 15 నిమిషాల పాటు ఆపరేషన్ టేబుల్ మీద నిశ్చలంగా ఉండిపోయాడు. దాంతో "తనెప్పటికీ మామూలుగా కాలేడు" అని డాక్టర్లు చెప్పారని ఆమె వివరించారు.

‘‘మా కొడుకు అవయవాలు మరో ఐదుగురు పిల్లల ప్రాణాలు కాపాడతాయని తెలిశాక, అవయవ దానం కాగితాలపై సంతకం చేయాలనుకున్నా’’ అని రీండిల్ సీబీఎస్ న్యూస్‌కు చెప్పారు.

"మేం దానికి ఒప్పుకున్నాం. అవయవాలు దానం చేస్తే అవి అవసరమైన వాళ్ల ద్వారా ట్రెంటన్‌ను సజీవంగా ఉంచినట్టు అవుతుందని డాక్టర్లు పేర్కొన్నారు’’ అంటూ మార్చిలో తన కొడుకు స్పృహలోకి వచ్చిన ఆ క్షణాలను రిండిల్ గుర్తు చేసుకున్నారు.

"తర్వాత రోజు మరణాన్ని ధ్రువీకరించడానికి ట్రెంటన్‌కు చివరి బ్రెయిన్ వేవ్ టెస్ట్ చేయాలనుకున్నారు. కానీ తను జీవించి ఉన్నట్టు తెలుసుకుని ఆ టెస్ట్ రద్దు చేశారు."

ఇప్పుడు ట్రెంటన్ మెల్లగా కోలుకుంటున్నాడు.

"నేను కాంక్రీట్‌ను గుద్దుకున్నా, ట్రైలర్ నా తలమీద పడింది. ఆ తర్వాత జరిగిందేదీ నాకు గుర్తు లేదు" అని ట్రెంటన్ చెప్పాడు.

అతడికి ఇప్పటికీ నరాల బలహీనత ఉంది, మూర్ఛ వస్తుంటుంది. ట్రెంటన్ సగం పుర్రెను తిరిగి కలపడానికి సర్జరీ చేయాలి.

అతడు నడుస్తున్నాడు. మాట్లాడుతున్నాడు. చదవుతున్నాడు. లెక్కలు కూడా చేస్తున్నాడు. ఇది "ఒక అద్భుతం" అని ట్రెంటన్ తల్లి రిండిల్ అంటారు.

స్పృహలో లేనప్పుడు తనకు స్వర్గంలో ఉన్నట్టు అనిపించిందని ట్రెంటన్ చెప్పాడు.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మరణ శయ్యపై ఉన్న తమ 13 ఏళ్ల కొడుకు  బతకడని అవయవ దానానికి సిద్ధమైన తల్లిదండ్రులు అన్ని పేపర్లపై సంతకం చేశారు. కానీ ఆక్సిజన్ ఆపివేసే ముందు ఆ బాలుడు స్పృహలోకి వచ్చాడు.


కంటెంట్: చనిపోయిందనుకున్న మహిళ అతికష్టం మీద ఊపిరి పీలుస్తున్నట్లుగా గుర్తించారు.

వెంటనే వైద్యులను పిలిచి మళ్లీ ఆమెను ఆసుపత్రిలో చేర్చి చికిత్స మొదలుపెట్టారు.

దక్షిణాఫ్రికాలో జరిగిన ఈ ఘటనపై ఇప్పుడు అధికారులు దర్యాప్తు చేస్తున్నారు.

వారే చూసుండకపోతే..!

దక్షిణాఫ్రికాలోని గాటెంగ్ రాష్ట్రంలో వారం కిందట జరిగిన రోడ్డు ప్రమాదంలో ఇద్దరు మరణించారు. ఒక మహిళ తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. గాయపడ్డ మహిళను అంబులెన్సులో కార్లటన్‌విల్లె ఆసుపత్రికి తీసుకొచ్చారు.

అక్కడ ఆమెను పరీక్షించిన పారామెడికల్ సిబ్బంది అప్పటికే చనిపోయిందని తేల్చడంతో ఆమెను మార్చురీకి తరలించారు.

కానీ, మార్చురీ సిబ్బంది ఆమె చనిపోలేదని గుర్తించి ఆమె ప్రాణాలు కాపాడారు.

ఆసుపత్రి సిబ్బంది నిర్లక్ష్యాన్ని బాధితురాలి కుటుంబసభ్యులు ప్రశ్నిస్తున్నారు. ఏం జరిగిందో తమకు ఇప్పటికీ స్పష్టత ఇవ్వలేదని.. ఆసుపత్రి, అంబులెన్సు సిబ్బంది.. పోలీసులు తమకు సమాధానం చెప్పాలని కుటుంబసభ్యులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

మరోవైపు తమ సిబ్బంది నిర్లక్ష్యమేమీ ఇందులో లేదని అంబులెన్సు సంస్థ 'డిస్ట్రెస్ అలర్ట్' అధికారులు చెబుతున్నారు.

ఇదే తొలిసారి కాదు

కాగా దక్షిణాఫ్రికాలో ఇలాంటి ఘటన జరగడం ఇదే తొలిసారి కాదు. ఏడేళ్ల కిందట ఈస్టర్న్ కేప్‌లోని ఆసుపత్రిలో 50 ఏళ్ల వ్యక్తిని చనిపోయాడని మార్చురీకి తరలించగా అక్కడ బతికే ఉన్నట్లు గుర్తించారు.

2016లో కూడా క్వాజులు నతాల్‌లో రోడ్డు ప్రమాదంలో గాయపడిన వ్యక్తిని ఆసుపత్రికి తీసుకురాగా ఆయన చనిపోయినట్లు నిర్ధారించారు.

కానీ, మరుసటి రోజు మార్చురీలో ఆయన బతికే ఉన్నట్లు గుర్తించారు. అయితే, 5 గంటల్లోనే ఆయన మృతిచెందారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

హాస్పిటల్‌లో శవాలను ఉంచే గది అది. అక్కడి శీతల పెట్టెలన్నీ మృతదేహాలతో నిండిపోయాయి. సిబ్బంది ఒక్కో బాక్సును తెరిచి చూస్తున్నారు. అందులో ఒక మహిళ ‘మృతదేహం’ ఉంచిన పెట్టెను తెరవగానే షాకయ్యారు.