కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డి సొంత జిల్లా కడపలో ఇప్పుడు నిరసన చెలరేగుతోంది. ఈ నిరసనలో దళిత, బీసీ, అగ్రవర్ణ మహిళలు పెద్దఎత్తున పాల్గొంటున్నారు.

కడప జిల్లా తాళ్లప్రొద్దుటూరు గ్రామ ప్రజలు గత ఆరు రోజులుగా ఆందోళన చేస్తున్నారు. వందల సంఖ్యలో రోడ్లపైకి వచ్చి, తమకు న్యాయం చేయాలంటూ నినదిస్తున్నారు. ముందస్తు చర్యల్లో భాగంగా గ్రామంలో పోలీసులను భారీగా మోహరించారు.

గండికోట జలాశయం ముంపు గ్రామాల పునరావాస కేంద్రం.. తాళ్లప్రొద్దుటూరు గ్రామస్థుల సమస్యకు కేంద్ర బిందువుగా మారింది.

పునరావాస సహాయం అందినవారు ఊరు ఖాళీ చేసి వెళ్లిపోవాలని, వారు వెళ్లిపోతే వారి ఇళ్లు పడగొడతామని అధికారులు చెప్తున్నారు.

‘చేతిలో డబ్బు పెట్టిన మరుక్షణమే పొమ్మంటే.. పిల్లాజల్లా, పశువులతో మేం ఎక్కడికి పోయేది?’ అన్నది రైతుల ఆవేదన.

గ్రామస్థుల ఆందోళనల కవరేజ్ కోసం బీబీసీ తెలుగు తాళ్లప్రొద్దుటూరు గ్రామానికి వెళ్లింది.

ఆ రోజు ఉదయం, గ్రామానికి ఖాకీ రంగు పులిమినట్లు ఉంది. ప్రజలు వందల సంఖ్యలో గుమిగూడకుండా, వారిని ఎక్కడికక్కడ ఆపేశారు. అక్కడక్కడ చిన్నచిన్న గుంపులుగా గ్రామస్థులు కనిపిస్తున్నారు.

ఊరినడిబొడ్డులోని వైఎస్సార్ కూడలి వద్ద వంద మందికి పైగా మహిళలు పెద్ద ఎత్తున నినాదాలు చేస్తున్నారు. ఆందోళన కార్యక్రమంలో మహిళలు మాత్రమే ఉన్నారు. ఇద్దరు ముగ్గురు డీఎస్పీలు, కొందరు సీఐలు, ఎస్సైలు, స్పెషల్ పార్టీ పోలీసులు వారి చుట్టూ నిలబడ్డారు. మహిళలు ఒక్కొక్కరూ వచ్చి ఆ గుంపులో కలిసిపోతున్నారు.

‘మా సమస్యకు పరిష్కారం కావాలి’, ‘కలెక్టరు గ్రామానికి రావాలి’ అంటూ మహిళలు నినాదాలు చేస్తున్నారు. వీరంతా గండికోట ముంపువాసులు.

గండికోట జలాశయాన్ని 23 టీఎంసీలతో నింపాలని ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ జగన్ భావిస్తున్నట్లు ఆర్డీఓ నాగన్న బీబీసీతో చెప్పారు.

‘గండికోట పునరావాస కార్యక్రమంలో అధికారుల నిర్లక్ష్యం మాకు శాపంగా మారింది’ అని గ్రామస్థులు వాపోతున్నారు.

‘‘మాకు నీళ్లొస్తయి అంటే, 2006లో మా వైఎస్ రాజశేఖర రెడ్డి ప్రభుత్వానికి మా ఊర్లను స్వచ్ఛందంగా డ్యాముకు రాసిచ్చినాం. ఇప్పుడు మమ్మల్నే రోడ్డున పడేస్తారా? కనీసం తాగేకి, కడుక్కునేకి కూడా నీళ్లులేని చోటికి పొమ్మంటే ఎట్ల పోతాం? జగన్ మావాడు. అతనికి తెలీకుండా అధికారులే ఇదంతా చేస్తున్నారు’’ అని గ్రామస్థుడు రెండెద్దుల రామకృష్ణా రెడ్డి బీబీసీతో పేర్కొన్నారు.

గండికోట జలాశయం కింద వున్న 22 ముంపు గ్రామాల్లో తాళ్లప్రొద్దుటూరు ఒకటి. ఇది మేజర్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

‘‘వారం, పదినాళ్ల కిందట బురదలో నాలుగు రాళ్లు పాతి, ఇది మీ స్థలం అన్నారు. ఆ బురదలో మేము, మా పశువులు యాడ ఉండల్ల? పశువుల మేపును యాడ పెట్టుకోల్ల? మేము ఆటికి పోలేము. మమ్మల్ని ఇండ్లల్లోనే పెట్టి, బయటకు రాకుండా గెడి ఏసి, అప్పుడు కూలగొట్టండి మా ఇండ్లను. ఊళ్లోనో జచ్చిపోతాం’’ అంటున్నారు తాళ్లప్రొద్దుటూరు గ్రామస్థులు.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని పరిధిలోని కృష్ణా కరకట్టపై నిర్మాణాల చుట్టూ మరోసారి వివాదం అలుముకుంది. లింగమనేని ఎస్టేట్స్‌లో నివాసం ఉంటున్న చంద్రబాబు ఇంటి  చెంతకు వరద నీరు చేరడంతో పాలక, విపక్షాల మధ్య ఆరోపణలు, ప్రత్యారోపణలు మొదలయ్యాయి.

వరద అంచనా కోసమంటూ తన ఇంటిపై డ్రోన్లు వినియోగించి, తన భద్రతను ప్రశ్నార్థకంగా మార్చేశారంటూ మాజీ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు చేసిన వ్యాఖ్యలకు తోడుగా, టీడీపీ శ్రేణులు ఆందోళనకు దిగడంతో ఉండవల్లి ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తత ఏర్పడింది. పోలీసులకు, టీడీపీ కార్యకర్తలకు మధ్య తోపులాట కూడా చోటుచేసుకుంది.

ఇది వైసీపీ ప్రభుత్వం సృష్టించిన వరద అని.. వరద నీటి నిర్వహణ సక్రమంగా లేకపోవడంతో ఈ పరిస్థితి ఏర్పడిందని టీడీపీ నేతలు ఆరోపిస్తున్నారు.

లింగమనేని గెస్ట్ హౌస్

వివాదానికి కారణం ఏమిటి?

కరకట్ట మీద కట్టడాలన్నీ ఆక్రమణలని ఏపీ ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ఇప్పటికే పలువురికి నోటీసులూ జారీ చేసింది. నోటీసులందుకున్న వారిలో కొందరు న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించారు.

ఇక గత ప్రభుత్వం నిర్మించిన ప్రజావేదిక గ్రీవెన్స్ హాల్ కూడా కరకట్టకు దిగువన ఉందంటూ వైసీపీ ప్రభుత్వం కూల్చివేసింది. ప్రజావేదికకు దిగువన నదీ తీరంలో ఉన్న లింగమనేని ఎస్టేట్స్ భవనం కూడా అక్రమ కట్టడమేనంటూ సీఆర్డీయే నోటీసులు ఇచ్చింది.

ఈ భవనంలోనే చంద్రబాబు నివాసం ఉండడంతో ఇది పెద్ద చర్చకు దారితీసింది.

కరకట్టపైకి నదీ జలాలతో మళ్లీ రాజుకున్న వివాదం

ఇంతకుముందు చివరిసారిగా 2009 అక్టోబర్‌లో కృష్ణానదికి భారీ స్థాయిలో వరదలొచ్చాయి. ఆ ఏడాది అక్టోబరు 5న గరిష్ఠంగా ప్రకాశం బ్యారేజి నుంచి 11,10,000 క్యూసెక్కుల నీటిని విడుదల చేశారు.

ఆ తర్వాత మళ్లీ ఈ ఏడాది ఎగువన మహారాష్ట్ర, కర్ణాటకలలో కురుస్తున్న వర్షాలతో కృష్ణా నదికి వరదలొచ్చాయి.

ఇప్పటికే ఆల్మట్టి నుంచి పులిచింతల వరకు మధ్యలో శ్రీశైలం, నాగార్జునసాగర్ కూడా పదేళ్ల తర్వాత పూర్తిస్థాయి నీటిమట్టాలకు చేరుకున్నాయి.

ఈ నేపథ్యంలో ప్రకాశం బ్యారేజ్‌కూ వరద తాకిడి తప్పలేదు.

శుక్రవారం సాయంత్రం 6 గంటల సమయానికి ప్రకాశం బ్యారేజ్ నుంచి 7,85,918 క్యూసెక్కుల నీటిని దిగువకు వదులుతున్నారు. ఎగువన పులిచింతల నుంచి విడుదల చేస్తున్న నీటిని యథాతథంగా ప్రకాశం బ్యారేజ్ గేట్లన్నీ ఎత్తి కిందకు వదులుతున్నారు.

2009 కంటే ఈ ప్రవాహం తక్కువే అయినా బ్యారేజ్‌కి కుడివైపున ఉన్న కరకట్టపైకి కొద్దిమేర వరద నీరు చేరింది.

చంద్రబాబు నివాసం మెట్లు వరకు వరద

కృష్ణా నది జలాలు పోటెత్తడంతో మాజీ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కృష్ణానది కరకట్టపై చంద్రబాబు నివాసం చుట్టూ మరో వివాదం.. ప్రకాశం బ్యారేజ్ లెక్కలేం చెబుతున్నాయ్?


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభకు తమ రాష్ట్రంలో ఎన్నికల కమిషన్ పదవీకాలం ఎంత ఉండాలో నిర్ణయించే అధికారం ఉంది. ఉండాలి కూడా. పదవీకాలం అయిదేళ్లు ఉండాలా లేక మూడేళ్లా అని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, శాసనసభ నిర్ణయించాల్సిందే. శాసనసభ ఏయే శాసనాలను చేయగలదో ఆ శాసనాలన్నీ ప్రభుత్వం శాసనసభ లేనప్పుడు చేయగలుగుతుంది. ఇదంతా రాజ్యాంగబద్ధమే. మరి, ఈ ఆర్డినెన్సు  చేయడం రాజ్యాంగ బద్ధం ఎందుకు కాదన్నది ప్రశ్న.

ఎన్నికలు జరుగుతున్న సమయంలో అధికారంలో ఉన్న పార్టీ తనకు అనుకూలంగా అధికారాన్ని వాడి, ప్రజాభిప్రాయాన్ని తమవైపు మలచుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తూ ఉంటుంది. ఆ పని అధికారంలో ఉన్న ప్రతి పార్టీ చేస్తుంది. వారి దుర్వినియోగ తీవ్రతలో తేడా ఉంటుందేమో గాని, అంతా ఒక్కటే. ఎన్నికల సమయంలో దుర్వినియోగం ఫిర్యాదులు వచ్చినపుడు మంత్రులు ముఖ్యమంత్రి వంటి పెద్దలకు వ్యతిరేకంగా తీర్పులు ఇవ్వవలసి వస్తుంది. అందుకు ఎన్నికల కమిషనర్ మీద కోపతాపాలు రావడం, అప్పుడు వారిని పదవి నుంచి తొలగించాలనుకోవడం రాజుల అలవాటు. ఈ విధంగా తొలగించడానికి వీల్లేకుండా కమిషనర్ పదవిలో ఉన్నవారికి ఒక కచ్చితమైన పదవీకాలం, ఇతర స్థిర ప్రయోజనాలు కల్పించడం చట్టం బాధ్యత. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు నిర్వహించే కమిషనర్‌కు అయిదేళ్ల పదవీ కాలం ఇవ్వాలని, మధ్యలో తొలగించడానికి వీల్లేదని, ఒకవేళ తొలగించవలసినంత తప్పు చేసినా హైకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించే భారీ స్థాయి విధానాన్ని అనుసరించాలని చట్టం నిర్దేశించింది. అంటే పార్లమెంటు మాత్రమే తొలగించాలి, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కాదు.

ఇప్పుడు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఏం జరిగింది? స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలలో ఏకగ్రీవ ఎన్నికల కోసం అనేక చోట్ల అనేక హింసా సంఘటనలు, బెదిరింపులు దాడులు జరిగాయని రాష్ట్ర ఎన్నికల  కమిషనర్ నిమ్మగడ్డ రమేశ్ కుమార్ ఒక లేఖలో పేర్కొంటూ తనకే రక్షణ లేదని హోం మంత్రికి చెప్పుకున్నారు. అయితే, ఆయన ఈ ఫిర్యాదులపై స్పష్టంగా అభిశంసన ఆదేశాలు ఇవ్వలేదు. కానీ, ఫిర్యాదులు వచ్చిన జిల్లాలలో పని చేసే రెవెన్యూ, పోలీసు ఉన్నతాధికారులను చాలామందిని బదిలీ చేస్తూ ఉత్తర్వులు ఇచ్చారు. అదే సమయంలో, కరోనావైరస్ వ్యాప్తిని కారణంగా చెబుతూ ఎన్నికల ప్రక్రియను వాయిదా వేశారు. సహజంగానే ప్రభుత్వానికి నచ్చలేదు. రమేశ్ కుమార్‌కు కుల, పార్టీ పక్షపాతాన్ని అంటగడుతూ తీవ్రమైన ఆరోపణలు చేసిన విషయం అందరికీ తెలిసిందే.

ఇక్కడ ప్రభుత్వం సరైన పని చేసిందా లేక ఎన్నికల కమిషనర్ తప్పు చేశారా అన్నది ప్రశ్న కాదు. అందరూ నిష్పాక్షికంగా నిర్ణయాలు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మొత్తానికి జగన్ మోహన్ రెడ్డి ప్రభుత్వం అనుకున్నది సాధించింది. ముఖ్యమంత్రి గవర్నర్ కలిసి అసాధారణ శాసనాధికారాన్ని వినియోగించి చట్టాన్ని సవరించేశారు. ఒక్క రాజ్యాంగ అధికారపీఠంలో ఉన్న ఒక్క స్వతంత్ర వ్యక్తిని ప్రభుత్వ అనుకూల వ్యక్తిగా, అటువంటి వ్యవస్థగా మార్చేందుకు ఎపీ పంచాయతీరాజ్ చట్టం- 1994 సవరించి రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ పదవీకాలాన్ని మూడేళ్లకు తగ్గించారు.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఏర్పాటు కోసం అమరావతిలో తాత్కాలిక ఏర్పాట్లు డిసెంబర్ 15 నాటికి పూర్తవుతాయని ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చెప్తోంది కనుక.. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టులను విభజిస్తూ నోటిఫికేషన్ జారీచేయవచ్చునని నిర్దేశించింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో శాశ్వత హైకోర్టు ఏర్పాటుకు స్థలాన్ని ఎంపిక చేయాలని ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి నిర్దేశిస్తూ.. అప్పటివరకూ తాత్కాలిక ధర్మాసనాలు ఏర్పాటు చేయటానికి గల మార్గాలను పరిశీలించాలంటూ హైకోర్టు 2015 మే ఒకటో తేదీన ఇచ్చిన ఆదేశాలపై దాఖలైన అప్పీళ్లను విచారించిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం సోమవారం తాజా ఉత్తర్వులు జారీచేసింది.

అమరావతి నగరంలో జస్టిస్ సిటీ పేరుతో హైకోర్టు, కింది కోర్టుల సముదాయం, న్యాయమూర్తులు, న్యాయాధికారులకు నివాస వసతి సదుపాయాలు నిర్మిస్తున్నామని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నివేదించింది.

అది పూర్తయ్యేలోగా హైకోర్టు కోసం తాత్కాలిక నిర్మాణం చేపట్టామని.. ఇది ఈ ఏడాది డిసెంబర్ 15వ తేదీలోగా పూర్తవుతుందని తెలిపింది. అలాగే న్యాయమూర్తుల కోసం విల్లాలను అద్దెకు తీసుకుంటామని చెప్పింది.

జస్టిస్ సిటీ నిర్మాణం అంశాన్ని, తాత్కాలిక ఏర్పాట్లను పరిశీలించిన కాబోయే ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు సంతృప్తి వ్యక్తంచేసిన విషయాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకున్న సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం.. జనవరి ఒకటో తేదీ నాటికి ఉమ్మడి హైకోర్టు విభజన నోటిఫికేషన్ జారీ చేయవచ్చునని నిర్దేశించింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఆ రాష్ట్ర రాజధానిలో నిర్మిస్తున్న తాత్కాలిక భవనంలో సాధ్యమైనంత త్వరగా పనిచేయటం ప్రారంభమయ్యేందుకు వీలుగా ఈ నోటిఫికేషన్ జారీ అవుతుందని భావిస్తున్నట్లు చెప్పింది.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన అనంతరం ఉమ్మడిగా కొనసాగుతున్న హైకోర్టు విభజనకు జనవరి ఒకటో తేదీ నాటి కల్లా నోటిఫికేషన్ జారీ చేయవచ్చునని సుప్రీంకోర్టు తాజా ఉత్తర్వుల్లో పేర్కొంది.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు తాత్కాలిక ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సి.ప్రవీణ్ కుమార్ ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు

ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్‌లో ఏర్పాటైన హైకోర్టులో న్యాయ‌మూర్తులు, న్యాయ‌వాదుల సంద‌డి క‌నిపించింది. దీంతో రాష్ట్రంలో చారిత్రక ఘట్టం ఆవిష్కృతమైంది.

ముఖ్య‌మంత్రి క్యాంపు కార్యాల‌యంలో తాత్కాలిక హైకోర్టు ఏర్పాటు చేశారు. అంత‌కుముందు హైదరాబాద్ హైకోర్టు ప్రాంగణం నుంచి నాలుగు బస్సుల్లో సుమారు రెండు వందల మంది అధికారులు, ఉద్యోగులు అమ‌రావ‌తి చేరుకున్నారు. దీంతో విజయవాడలో సందడి వాతావరణం నెలకొంది.

రాష్ట్ర ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమతులైన జస్టిస్ సి. ప్రవీణ్‌కుమార్‌తో పాటు మరో 13 మంది న్యాయమూర్తులకు నోవాటెల్ హోటల్ వద్ద అధికారయంత్రాంగం ఘన స్వాగతం పలికింది. ప్రధాన న్యాయమూర్తికి పోలీసులు గౌరవ వందనం చేశారు.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి అనిల్ చంద్ర పునేఠా స్వాగతం పలికారు.

సీజెతో పాటు న్యాయమూర్తులు కె.ఉమా దేవి, టి.రజని, కె.విజయలక్ష్మి, ఎస్‌వి.భట్, ఎ.వి.శేషసాయి, ఎం.సీతారామమూర్తి, యు.దుర్గాప్రసాదు, టి.సునీల్‌చౌదరి, ఎం.సత్యనారాయణమూర్తి, జి.శ్యాంప్రసాదు, ఎన్.బాలయోగి, డి.వి.ఎస్.ఎస్.సోమ యాజులు, ఎం.గంగారావు  త‌దిత‌రులున్నారు.

ప్రమాణ స్వీకారం చేస్తున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు

ఏపీలో ఇంకా హైకోర్టు భవనం నిర్మాణం పూర్తవ్వకపోవడంతో సీఎం క్యాంపు కార్యాలయంలోనే కొన్నాళ్ల పాటు హైకోర్టు కార్యకలాపాలు జరుగనున్నాయి.

ఇందుకు సంబంధించి తొమ్మిది కోర్టు హాళ్లను సిద్ధం చేశారు. మరో హాలును మహాత్మాగాంధీ రోడ్డులో ఉన్న రాష్ట్ర రోడ్లుభవనాల శాఖ కార్యాలయంలో ఏర్పాటు చేశారు.

హైకోర్టు భ‌ద్ర‌త రీత్యా 91 మంది ఎస్పీఎఫ్ సిబ్బందిని కేటాయించారు.

మంగ‌ళ‌వారం ఉద‌య‌ం ఆంధ్రప్రదేశ్  తొలి తాత్కాలిక ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా జస్టిస్ సి.ప్రవీణ్‌కుమార్ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. విజయవాడలో గవర్నర్ నరసింహన్ ఆయనతో ప్రమాణస్వీకారం చేయించారు.

సీజే త‌ర్వాత మిగిలిన న్యాయమూర్తులతో కూడా గవర్నర్ ప్రమాణ స్వీకారం చేయించారు. ఈ కార్యక్రమానికి ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబునాయుడు, సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి జస్టిస్ ఎన్వీరమణ హాజరయ్యారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఉన్నత న్యాయస్థానం పూర్తిస్థాయిలో కార్యకలాపాలకు శ్రీకారం చుట్టినట్లయింది.

నోటిఫికేషన్ ఇచ్చిన వారంలోపే..

2018 డిసెంబరు 26న ఉమ్మడి హైకోర్టు విభజన నోటిఫికేషన్ వెలువడింది. దీంతో జనవరి 1 నుంచి అమరావతి కేంద్రంగా ఏపీ రాష్ట్ర హైకోర్టు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

న‌వ్యాంధ్ర‌లో కొత్త శ‌కం ప్రారంభ‌మ‌య్యింది. తెలుగు రాష్ట్రాల ఉమ్మ‌డి హైకోర్టు విభ‌జ‌న పూర్తికావ‌డంతో అమ‌రావ‌తిలో కొత్తగా ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు కొలువుదీరింది.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాలపై చిలుక జోస్యం చెప్పి బొక్కబోర్లాపడ్డ మాజీ ఎంపీ లగడపాటి రాజగోపాల్... ఇక జీవితంలో సర్వేల జోలికి వెళ్లనని ప్రతినబూనారు.

ఎగ్జిట్ పోల్స్ సందర్భంగా ఏపీ ప్రజలు అభివృద్ధికి పట్టం కడతారు..సైకిల్ విజయం తథ్యం అంటూ బీరాలు పలికిన ఆయనకు ఫలితాల అనంతరం దిమ్మతిరిగే షాక్ తగిలింది. ఫ్యాన్ ప్రభంజనంతో సైకిల్ కొట్టుకుపోవడంతో ఆంధ్రా ఆక్టోపస్ లగడపాటి అభాసుపాలయ్యారు.

ఫలితాల అనంతరం మీడియా ముందుకు వస్తానని బీరాలు పలికిన లగడపాటి, ఫ్యాన్ ఫుల్ స్పీడ్‌కి మొహం చాటేసి చివరకు ప్రజల నాడి తెలుసుకోవడంలో విఫలం అయినందుకు చింతిస్తున్నానంటూ అధికారికంగా ఓ లేఖ విడుదల చేశారు.

కారణాలు ఏమైనప్పటికీ తెలంగాణ, ఏపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ప్రజల నాడి పసిగట్టడంలో వరుసగా రెండుసార్లు విఫలం అయినందుకు ఇక భవిష్యత్‌లో సర్వేలకు దూరంగా ఉండదలచుకుంటున్నట్లు చెప్పారు.

తన ఫలితాల వలన ఎవరైనా, ఏ పార్టీ అయినా నొచ్చుకుని ఉంటే మన్నించాలంటూ లగడపాటి చెప్పుకొచ్చారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపడుతున్న వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ వైఎస్ జగన్‌మోహన్‌రెడ్డికి శుభాకాంక్షలు తెలిపారు.

ఇక చంద్రబాబు నాయుడు నిర్మాణాత్మక ప్రతిపక్ష నేతగా రాష్ట్రాభివృద్ధికి, నూతన ప్రభుత్వానికి తోడ్పాలంటూ లగడపాటి ఆకాంక్షించారని సాక్షి కథనం తెలిపింది.

హోదా సాధనే లక్ష్యం

రాష్ట్రానికి ఆర్థిక సాయం, ప్రత్యేక హోదా సాధన లక్ష్యంగా జగన్ సంసిద్ధమవుతున్నారంటూ సాక్షి దినపత్రిక ఓ కథనాన్ని ప్రచురించింది. అందులో...

తీవ్ర ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్న రాష్ట్రానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి తక్షణ ఆర్థిక సాయాన్ని సాధించడం, రాష్ట్ర అభివృద్ధికి సంజీవని లాంటి ప్రత్యేక హోదా సాధన లక్ష్యంగా ఆయన కార్యాచరణకు సంసిద్ధమవుతున్నారు.

వైఎస్ జగన్‌మోహన్‌రెడ్డిని శుక్రవారం మర్యాదపూర్వకంగా కలసిన పలువురు సీనియర్ అధికారులు రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితి, ఇతర అంశాల గురించి ప్రాథమికంగా వివరించారు. ఏపీ ఆర్థిక పరిస్థితి అత్యంత దయనీయంగా ఉందని ఈ సందర్భంగా ఆయన దృష్టికి తెచ్చారు.

రెవెన్యూలోటు భారీగా ఉందని వివరించారు. రాష్ట్ర ఖజానా దాదాపు ఖాళీ కావడంతో రూ.15 వేలకోట్ల  బిల్లులు పెండింగులో ఉన్న విషయాన్ని ఆయన దృష్టికి తెచ్చారు.

ఈ నెలలో ఇక అప్పులు చేయడానికి వీల్లేకుండా దిగిపోయే ముందు గత ప్రభుత్వం ఓపెన్ మార్కెట్ ద్వారా రూ.2 వేల కోట్లు అప్పు చేసింది. ఫలితంగా ఇక అప్పు పుట్టే పరిస్థితి లేదని జగన్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఇక జీవితంలో సర్వేల జోలికి వెళ్లనని లగడపాటి చెప్పినట్లు సాక్షి దినపత్రిక ఓ కథనాన్ని ప్రచురించింది. అందులో...


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన నిధులు, ప్రాజెక్టుల వివరాలను అమిత్ షా తన 9 పేజీల లేఖలో ప్రస్తావించారు.

అయితే, ఆ లేఖ తప్పుల తడకగా ఉందని చంద్రబాబు అభివర్ణించారు. అందులోని అంశాలకు అసెంబ్లీ వేదికగా సమాధానం ఇచ్చారు.

మరి అమిత్ షా లేఖలో ఏమన్నారు? అందుకు చంద్రబాబు ఏం చెప్పారు? చూద్దాం.

1. అమిత్ షా: ఎన్డీఏ నుంచి టీడీపీ వైదొలగడం ఏకపక్ష నిర్ణయం, దురదృష్టకరం. అభివృద్ధి అంశాల కన్నా రాజకీయ సమీకరణల ఆధారంగానే మీరు ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారని నేను సందేహిస్తున్నాను.

చంద్రబాబు: రాజకీయ ప్రయోజనాలు కాదు, రాష్ట్ర అభివృద్ధిని ఆకాంక్షించి, ప్రజల మనోభావాలకు అనుగుణంగా ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నాం.

విభజన తర్వాత ప్రజలు అభద్రతా భావంతో ఉన్నారు, రాష్ట్రానికి కేంద్రం అండ ఉండాలన్న ఆలోచనతో ఎన్నికల్లో మీతో పొత్తు పెట్టుకున్నాం. నాలుగేళ్లు ఎదురు చూస్తే మొండిచేయి చూపించారు.

2. అమిత్ షా: ఆంధ్రరాష్ట్ర ప్రజల ఆకాంక్షల పట్ల కేంద్రం నిర్లిప్తతతో ఉన్నదని విభజన చట్టంలోని హామీలను నెరవేర్చలేదని మీరు చేసిన వాదన పూర్తిగా అవాస్తవం, నిరాధారం.

చంద్రబాబు: అమిత్ షా రాసిన లేఖలో అన్నీ కట్టు కథలు, అసత్యాలే ఉన్నాయి. అందులో హుందాతనం కూడా లేదు. అది నాకు రాసిన లేఖ కాదు. రాష్ట్రాన్ని కించపరుస్తూ రాసిన లేఖ. ఆ లేఖలో చెప్పిన దానికి రాష్ట్రానికి ఇచ్చిన దానికి పొంతనే లేదన్న విషయం అందరూ తెలుసుకోవాలి.

3. అమిత్ షా:  ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో ప్రధానమైన నిర్ణయాత్మక చర్చకి బదులుగా ప్రత్యేక హోదా అంశం పట్ల రాజకీయ పార్టీలు.. ప్రజల మనోభావాలను రెచ్చగొడుతున్నాయి.  ఈ పార్టీలు జరుగుతున్న అభివృద్ధిని దాచి రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం ప్రజల్లో సెంటిమెంటుని రగిలిస్తున్నాయి.

చంద్రబాబు: ఇది సెంటిమెంటు కాదు. బాధ, ఆవేదన. మీరు ఎక్కడో బయట కూర్చుని మాట్లాడటం సరికాదు. 40 ఏళ్లు కష్టపడి సంపాదించిన ఆస్తి లాక్కుని వెళ్లిపోమంటే ఎంత బాధ ఉంటుందో, అంత బాధ ఇప్పుడు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజలు అనుభవిస్తున్నారు.

4. అమిత్ షా: కాంగ్రెస్ నాయకత్వంలోని యూపీఏ ప్రభుత్వం అయిదేళ్లలో ఏపీకి చేసిన సాయం కంటే ఎన్డీఏ ప్రభుత్వం రెండింతల సాయం చేసింది.

చంద్రబాబు: కేంద్రం నుంచి రావాల్సిన నిధులు ఏటా పెరుగుతుంటాయి. అందులో మీరు ఇచ్చిందేమీ లేదు.

మీరు కాంగ్రెస్ కంటే ఎక్కువ అన్యాయం, మోసం చేశారని రాష్ట్ర ప్రజలు భావిస్తున్నారు. ఇది కాదనలేని సత్యం.

5. అమిత్ షా: విభజన చట్టం ప్రకారం 2022లోగా 11 విద్యాసంస్థలను కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఎన్డీఏ కూటమి నుంచి టీడీపీ బయటకు వెళ్లిపోవడంపై ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఎం చంద్రబాబుకు భాజపా జాతీయ అధ్యక్షుడు అమిత్ షా లేఖ రాశారు. అందుకు చంద్రబాబు కూడా కౌంటర్ ఇచ్చారు.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కేంద్రం ప్రత్యేక తరహా హోదాను ఇవ్వనందుకు నిరసనగా నెల్లూరు ఎంపీ మేకపాటి రాజమోహన్‌రెడ్డి, ఒంగోలు ఎంపీ వైవీ సుబ్బారెడ్డి, తిరుపతి ఎంపీ వెలగపల్లి వరప్రసాదరావు, రాజంపేట ఎంపీ పీవీ మిథున్‌రెడ్డి, కడప ఎంపీ వైఎస్ అవినాష్‌రెడ్డి ఏప్రిల్ 6న రాజీనామాలను సమర్పించారు.

రెండు, మూడు విడుతల చర్చల తరువాత లోక్‌సభ స్పీకర్ బుధవారం వీటిని ఆమోదించారు.

కొత్త సంకేతాలు?

రెండున్నర నెలలు తాత్సారం చేసి ఇప్పుడు రాజీనామాల్ని ఆమోదించడంతో రాష్ట్రంలోనే గాక జాతీయ రాజకీయాల్లోనూ అనేక కొత్త సంకేతాలు వెలువడినట్టు అయింది.

రెండు రోజుల క్రితం జమ్మూ కశ్మీర్‌లో గవర్నర్ పాలన విధించినపుడు త్వరలోనే జమిలి ఎన్నికలు జరగనున్నట్టు కొన్ని సంకేతాలు వెలువడ్డాయి.

ఇప్పుడు ఎంపీల రాజీనామాల్ని ఆమోదించడాన్నిబట్టి కేంద్రం ముందస్తుగా  లోక్‌సభ ఎన్నికలకు సిధ్ధం అవుతోందనే అభిప్రాయం కలుగుతోంది.

లోక్‌సభలో ప్రాతినిధ్యం లేకుండా పోయిన నెల్లూరు, ఒంగోలు, తిరుపతి, రాజంపేట కడప పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలకు ఉప ఎన్నికలు నిర్వహిస్తారా? లేదా? అన్నది ఇప్పుడు రాజకీయాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారింది.

2014 జూన్ 4న ఆరంభం అయిన పదహారవ లోక్‌సభ గడువు వచ్చే ఏడాది జూన్ 3న ముగుస్తుంది. ఖాళీ అయిన లోక్‌సభ స్థానాలను ఆరు నెలలలోపు ఉపఎన్నికల ద్వారా పూరించాలని ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం చెపుతోంది.

అయితే, చివరి సంవత్సరంలో సాధారణ ఎన్నికలకు ఏడాది గడువు కూడా లేనపుడు ఒక ప్రత్యేక పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.

ప్రాతినిధ్యం లేని నియోజకవర్గాలకు ఆరు నెలల్లోపు ఉప ఎన్నికలు జరపాలనే నిబంధనను పాటించనూ వచ్చు, పాటించకపోనూ వచ్చు. లేదా ముందస్తు ఎన్నికలు నిర్వహించవచ్చు.

ఇప్పటికయితే ఉపఎన్నికలు జరిపే అవకాశాలు కనిపించడంలేదు.

ఒక చర్య... అనేక ప్రతిచర్యలు

ప్రకృతి శాస్త్రాల్లోలా రాజకీయాల్లో ఒక చర్యకు ఒక ప్రతిచర్య మాత్రమే వుండదు. అనేక ప్రతిచర్యలు వుంటాయి.

రాజీనామాలు ఆమోదం పొందడంతో  తమ ఎంపీల పదవీ త్యాగానికి గుర్తింపు వచ్చిందని వైయస్సార్‍సీపీ అధినేత వైయస్ జగన్ అంటున్నారు.

రాజీనామాల ఆమోదం వార్త వచ్చాక వైయస్సార్‌సీపీ శిబిరంలో ఉత్సాహం పెరిగినట్టు కనిపిస్తున్నది. "ప్రత్యేక హోదా సాధన పోరాటంలో"అసలు హీరో జగనే అని ఇంకోసారి రుజువైందని ఆ పార్టీ పెద్దలు అంటున్నారు.

వచ్చే ఎన్నికల్లో అది తమకు కలిసివస్తుందనేది వాళ్ళ ఆనందం.

ఈ వ్యాసకర్త రెండు రోజులుగా ఒంగోలులోనే వున్నాడు. రాజీనామాల ఆమోదం మీద జనంలో పెద్దగా స్పందన...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఐదుగురు వైయస్సార్‌సీపీ ఎంపీలు సమర్పించిన రాజీనామాలను లోక్‌సభ స్పీకర్ సుమిత్రా మహాజన్ ఆమోదించడంతో ఇప్పటికే మంచి కాక మీదున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాలు మరింత వేడెక్కాయి.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హోదా, విభజన హామీల అమలు కోరుతూ దిల్లీలోని ఏపీ భవన్‌లో చంద్రబాబు చేపట్టిన  ‘ధర్మపోరాట దీక్ష’ స్థలానికి కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు రాహుల్ గాంధీ సహా దేశంలోని వివిధ పార్టీల నాయకులు చేరుకుని సంఘీభావం తెలిపారు.  ఆంధ్రప్రదేశ్ ఈ దేశంలో లేదా? అంటూ రాష్ట్రంపై కేంద్రం చూపుతున్న వివక్షను రాహుల్ గాంధీ ప్రశ్నించారు.

చంద్రబాబుతో మాజీ ప్రధాని దేవెగౌడ నిమ్మరసం తాగించి దీక్ష విరమింపజేశారు.

ఉదయం 8 నుంచి రాత్రి 8 గంటల వరకు దీక్ష కొనసాగించిన చంద్రబాబుతో మాజీ ప్రధాని దేవెగౌడ నిమ్మరసం తాగించి దీక్ష విరమింపజేశారు.

దీక్ష సందర్భంగా చంద్రబాబు కేంద్రం తీరుపై విరుచుకుపడ్డారు. ఈ పోరాటానికి మద్దతు పలుకుతూ ఏపీ భవన్‌కు వచ్చిన మాజీ ప్రధానులు మన్మోహన్ సింగ్,  దేవెగౌడ.. దిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్, మధ్యప్రదేశ్ సీఎం కమల్ నాథ్.. దేశంలోని వివిధ పార్టీల నాయకులు మాట్లాడుతూ తామంతా ఏపీ ప్రత్యేక హోదా డిమాండ్‌కు మద్దతు పలుకుతున్నట్లు చెప్పడమే కాకుండా కేంద్రం తీరుపై మండిపడ్డారు.

సొంత పార్టీవారే మోదీని వద్దంటున్నారు: చంద్రబాబు

‘‘పాలకుడు రాజధర్మం పాటించాలి.. రాష్ట్రాలు, ప్రజలు, వర్గాల విషయంలో పాలకులు సానుకూలంగా ఉండాలి. ఈ ప్రభుత్వం వచ్చిన తరువాత రాష్ట్రాల మధ్య సున్నితమైన సమస్యలు ముదురుతున్నాయి.

విభజన చట్టంలోని హామీలు, ప్రత్యేక హోదా హామీ అమలు చేయకుండా అన్యాయం చేస్తున్నారు.

రాష్ట్రాలతో ఇష్టమొచ్చినట్లు ఆడుకుంటున్నారు. తమిళనాడులో ఏం చేశారో చూశాం. అందుకే అక్కడ ప్రజలు విసిగి మోదీ వెళ్తే గో బ్యాక్ అంటున్నారు. నిరసనలు తెలుపుతున్నారు.

చంద్రబాబు దీక్షకు మద్దతు పలికిన ఎన్సీపీ నేత సుప్రియ సూలె

ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లో వాతావరణం, మత విశ్వాసాలు అన్నీ వేరు.  అలాంటివారినీ ఇబ్బందిపెట్టేలా, వారి మనోభావాలు దెబ్బతినేలా ప్రధాని మోదీ, అమిత్ షా వ్యవహరిస్తున్నారు.

కశ్మీర్‌లో ముస్లింలలో ద్వేషాన్ని పెంచారు. వారు కూడా ఈ దేశంలో భాగస్వాములు. హిందూముస్లింల మధ్య విభేదాలు పెంచుతున్నారు. రాజకీయ లబ్ధి పొందేందుకు దుర్మార్గమైన ఆలోచన చేస్తున్నారు.

మనుషుల మధ్య గోడలు కట్టారు. రాష్ట్రాలు మధ్య విద్వేషాన్ని సృష్టించారు.

సొంత పార్టీలోనూ విద్వేషం సృష్టించారు. ఆ పార్టీలో ఓటింగ్ పెడితే మోదీ వద్దనేవారే ఎక్కువ. 100కి 99 శాతం మంది వద్దంటారు.

యశ్వంత్ సిన్హా, చంద్రబాబు, శత్రుఘ్న సిన్హా

అవకాశం ఉన్నప్పుడు మంచి పనులు చేయండి. అంతేకానీ, దేశం ఏమైపోయినా ఫర్వాలేదు నేను...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

‘‘పాలకులు తమ ధర్మాన్ని పాటించనప్పుడు.. రాష్ట్రాలపై వివక్ష చూపినప్పుడు, అన్యాయం చేసినపుడు న్యాయం కోసం పోరాడాల్సిన బాధ్యత మనందరిపైన ఉంది’’ అని ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబునాయుడు అన్నారు.  తెలుగువారి ఆత్మగౌరవాన్ని దెబ్బతీస్తే బొబ్బిలిపులులై తిరగబడతారంటూ కేంద్రాన్ని చంద్రబాబు హెచ్చరించారు.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 2019 ఎన్నికల్లో బీఎస్పీ, పవన్ కల్యాణ్ నాయకత్వంలోని జనసేన కలిసి పోటీ చేశాయి.

అజిత్ సింగ్ తన చెప్పులు తీయాల్సి వచ్చింది. తర్వాతే ఆయనకు ఆ వేదికపై మాయావతితో కలిసి నిలబడే అవకాశం లభించింది. ఇది శుభ్రత పట్ల ఒక మహిళ నిబద్ధతే కాదు, సంఖ్యాబలం కోసం దేశమంతా నిరంతరం మారుతున్న సామాజిక సమీకరణలకు కూడా అధ్దం పడుతుంది.

ఆమె జీవిత చరిత్ర రాసిన అజయ్ బోస్ శుభ్రత విషయంలో మాయావతి కరకుగా ఉండడం వెనుక ఒక కథ ఉందని చెప్పారు.

"బెహెన్ జీ ఎంపీ అయిన తర్వాత నూనె రాసుకున్న ఆమె జుత్తు, వేసుకున్న దుస్తులు చూసి అప్పట్లో ఆధునికంగా  ఉండే ఎంపీలు ఆటపట్టించేవారు. మాయావతికి చాలా చెమట పడుతుందని వారు తరచూ ఫిర్యాదు చేసేవారు. వారిలో ఒక మహిళా ఎంపీ మంచి పెర్‌ఫ్యూమ్ కొట్టుకుని పార్లమెంటుకు రావాలని నేరుగా మాయావతితోనే అన్నారు. కొందరు మాటిమాటికీ ఆమె దగ్గర కులం ప్రస్తావన తెచ్చి, దళితులే ఇలా అపరిశుభ్రంగా ఉంటారని ఆమెకు అనిపించేలా ప్రయత్నించేవారు. అది ఆమెపై చాలా ప్రభావం చూపించింది. అందుకే "ఎంత పెద్దవారైనా తన గదిలోకి చెప్పులు వేసుకుని రాకుండా చూడాలని" ఆదేశించారు.

నేహా దీక్షిత్ కార్వాన్ పత్రికలో రాసిన "ద మిషన్-ఇన్ సైడ్ మాయావతీస్ బేటిల్ ఫర్ ఉత్తర్ ప్రదేశ్" అనే వ్యాసంలో శుభ్రత విషయంలో మాయావతి ఎంత కచ్చితంగా ఉండేవారంటే, ఆమె తన ఇంట్లో రోజుకు మూడు సార్లు తుడిపించేవారు" అని తెలిపారు.

క్షణ క్షణానికీ మారే మనస్తత్వం

మాయావతి మూడ్ గురించి ఊహించడం చాలా కష్టంగా ఉండేది. అది 1999 ఏప్రిల్ 17. రాష్ట్రపతి కేఆర్ నారాయణన్ అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి ప్రభుత్వాన్ని లోక్‌సభలో బలపరీక్షకు సిద్ధం కావాలని చెప్పారు. ప్రభుత్వం మాత్రం ధీమాగా ఉంది. ఎందుకంటే చౌతాలా ఎన్డీయేలోకి తిరిగి వస్తానని ప్రకటించారు. మాయావతి పార్టీ నుంచి కూడా తాము ఓటింగ్‌లో పాల్గొనడం లేదనే సంకేతాలు వచ్చాయి.

ఆ రోజు పార్లమెంటు పోర్టికోలో ఆయన కార్లో కూచుంటున్నప్పుడు వెనక నుంచి మాయావతి గట్టిగా "మీరేం దిగులు పడకండి" అన్నారు.

ఏప్రిల్ 16 రాత్రి లోక్‌సభలో మాయావతి ప్రసంగం ముగియగానే, అర్జున్ సింగ్ ఒక వ్యక్తిని వెతకడంలో మునిగిపోయారు. ఆయన మాట పార్టీకి శాసనం లాంటిది. ఆయనే కాన్షీరాం.

కాన్షీరాం ఆ రాత్రి పట్నాలో ఉన్నారు. అర్జున్ సింగ్ ఆయన్ను తర్వాత రోజు ఉదయం ఇండియన్ ఎయిర్ లైన్స్ విమానంలో దిల్లీ రావడానికి ఒప్పించారు. ఆ విషయం ప్రభుత్వానికి తెలిస్తే ఆ విమానాన్ని ఆలస్యం చేయించవచ్చని కాంగ్రెస్ కూటమి ఆందోళనతో ఉంది.

అందుకే...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఇటీవల దేవబంద్‌లో మాయావతి, అఖిలేష్ యాదవ్, అజిత్ సింగ్ కలిసి నిర్వహించిన ర్యాలీలో అజిత్ సింగ్ వేదికపైకి ఎక్కడానికి వస్తున్నప్పుడు ఒక బీఎస్పీ నేత ఆయన్ను చెప్పులు తీసి రావాలని చెప్పారు. మాయావతికి ఏ వేదికపై ఉన్నా, అక్కడ తనతోసహా ఎవరూ చెప్పులు వేసుకోవడం ఆమెకు నచ్చదు.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అసెంబ్లీ ఎన్నికలు, లోక్‌సభ ఎన్నికలపై ఈ అంచనాలు ఒకే దిశలో లేవు.  వివిధ సంస్థల మధ్య అంచనాల్లో చాలా వ్యత్యాసాలు కనిపిస్తున్నాయి. తెలంగాణలో లోక్‌సభ ఎన్నికలపై మాత్రం అన్ని సంస్థల అంచనాలు ఒకే దిశలో ఉన్నాయి. అన్ని సంస్థలూ అత్యధిక స్థానాలు తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితికే దక్కుతాయని అంచనా వేస్తున్నాయి. ఈ అంచనాల ప్రకారం ఏ పార్టీ కూడా టీఆర్‌ఎస్‌కు దగ్గర్లో కనిపించడం లేదు.

ఏపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో టీడీపీకి 100 నుంచి 110 స్థానాలు వచ్చే అవకాశం ఉందని లగడపాటి (ఆర్జీ ఫ్లాష్ టీమ్) సర్వే అంచనా వేసింది.  వైఎస్సార్సీపీకి 72 నుంచి 79 స్థానాలు, ఇతరులకు 3-5 స్థానాలు వచ్చే అవకాశం ఉందని వెల్లడించింది. మరోవైపు సీపీఎస్ ఎగ్జిట్ పోల్స్ వైసీపీకి 130-133, టీడీపీకి 43-44 స్థానాలు గెల్చుకోవచ్చని ప్రకటించింది.

వివిధ మీడియా సంస్థలు వెల్లడించిన ఎగ్జిట్ పోల్స్ వివరాలు:

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 25 లోక్ సభ స్థానాలకు, 175 అసెంబ్లీ స్థానాలకు ఏప్రిల్ 11న ఒకే విడతలో పోలింగ్ జరిగింది. అధికార తెలుగుదేశం పార్టీ, ప్రతిపక్ష వైఎస్‌ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ(వైఎస్సార్సీపీ,) జనసేన పార్టీ ఈ ఎన్నికల్లో ప్రధాన పక్షాలుగా తలపడ్డాయి.

తెలంగాణలో 17 లోక్‌సభ స్థానాలకు అదే రోజు పోలింగ్ జరిగింది.

పోలింగ్ ముగిసిన తర్వాత ఓటర్లు ఏ పార్టీకి ఓటు వేశారనే ప్రాతిపదికన నిర్వహించే ఎగ్జిట్ పోల్స్ అంచనాలను ప్రజలు ఆసక్తిగా గమనిస్తుంటారు.

ఎన్నికల ముందు నిర్వహించే ఒపీనియన్ పోల్స్ కన్నా, పోలింగ్ తర్వాత వచ్చే ఎగ్జిట్ పోల్స్ అసలైన ఫలితాలకు దగ్గరగా ఉండే అవకాశం ఉందనే భావన ఉంది.

అయితే అన్నిసార్లూ ఎగ్జిట్ పోల్స్ అంచనాలు నిజం కాలేదు. కొన్ని సందర్భాల్లో వీటికి భిన్నమైన ఫలితాలు కూడా వచ్చాయి.

ఈసారి ఏం జరుగుతుందనేది గురువారం తేలుతుంది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

సార్వత్రిక ఎన్నికల తుది దశ పోలింగ్ ముగిసిన తర్వాత ఆదివారం సాయంత్రం వివిధ సంస్థలు ఎగ్జిట్ పోల్స్ అంచనాలను వెల్లడించాయి.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఎన్నికలకు సంబంధించి మార్చి 18 న నోటిఫికేషన్ విడుదల చేయనున్నారు. అదే రోజు నుంచి నామినేషన్ల ప్రక్రియ మొదలవుతుంది.

18 వ తేదీ నుంచి ప్రారంభమయ్యే నామినేషన్ల ప్రక్రియ  25 వ తేదీ నాటికి ముగుస్తుంది. 26 న నామినేషన్ల పరిశీలన, 28 న ఉపసంహరణకు చివరి తేదీ.

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణతో పాటు 22 రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల్లో తొలి దశలోనే ఎన్నికలు నిర్వహిస్తారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలో 2014లో ఒకేసారి అసెంబ్లీ, లోక్‌సభ ఎన్నికలు జరిగాయి. అయితే, తెలంగాణలో అధికార టీఆర్ఎస్ పార్టీ ముందస్తు ఎన్నికలకు వెళ్లి విజయం సాధించింది.

ఏపీ, తెలంగాణ ఎన్నికలు-ముఖ్యాంశాలు

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని 175 అసెంబ్లీ స్థానాలు, 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలతో పాటు, తెలంగాణలోని 17 లోక్‌సభ స్థానాలకు తొలి దశలో ఏప్రిల్ 11న ఎన్నికలు జరగనున్నాయి.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కోవిడ్ కేసులు విపరీతంగా పెరుగుతున్నాయి.

కరోనా సెకండ్ వేవ్ తీవ్రంగా ఉన్నట్లు కనబడుతుండగా వైద్య సదుపాయాలలో విప్లవాత్మక మార్పులేమీ రాలేదు. దీంతో ఆసుపత్రులతోపాటు శ్మశానాల వద్ద కూడా క్యూ కట్టాల్సిన దుస్థితి ప్రజలను కలవర పెడుతోంది.

దేశంలోని 10 రాష్ట్రాల్లో పరిస్థితి అత్యంత క్లిష్టంగా ఉన్నట్టు కేంద్రం చెబుతుండగా, ఆ జాబితాలో ఆంధ్రప్రదేశ్ లేదు. కానీ గత అనుభవాలను చూసినప్పుడు రాష్ట్రంలో ఒక్కసారిగా కేసులు పెరిగితే పరిస్థితి ఏంటన్న ఆందోళన మాత్రం ఉంది.

సమీక్షలు, కంట్రోల్ రూమ్, కాల్ సెంటర్‌ల ఏర్పాటువంటి వాటితో అప్రమత్తంగా ఉన్నామని ప్రభుత్వం చెబుతోంది.

మరి క్షేత్రస్థాయిలో ఏం జరుగుతోంది? ప్రభుత్వం ప్రయత్నాలు ఎంత వరకూ అమలవుతున్నాయన్నది తెలుసుకునేందుకు బీబీసీ ప్రయత్నం చేసింది.

టెస్టుల సంఖ్య పెంచాలని కొందరు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

పాత సదుపాయాలకు తాళం

కోవిడ్ తీవ్రతను ఎదుర్కొనేందుకు గత ఏడాది అదనపు వార్డులు సిద్ధం చేయడం, పీపీఈ కిట్లు సొంతంగా తయారు చేసుకోవడం, ఆక్సీజన్ ప్లాంట్‌ల ఏర్పాటు వంటి ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకుంది.

గత నవంబర్ తర్వాత కోవిడ్ కేసులు తగ్గుముఖం పట్టడంతో ఆసుపత్రులలో ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు తగ్గించి తిరిగి సాధారణ ఆసుపత్రులుగా మార్చింది. కోవిడ్ కేర్ సెంటర్లన్నీ మూతపడ్డాయి.

హోం ఐసోలేషన్‌లో ఉన్న వారికి అందించే కోవిడ్ కిట్ల పంపిణీ నిలిచిపోయింది. టెస్టుల కోసం సిద్ధం చేసిన వాహనాలను మార్చేశారు. చివరకు రాష్ట్ర స్థాయిలో కోవిడ్ కంట్రోల్ రూమ్ కూడా మూసేశారు.

మొత్తంగా యాక్టివ్ కేసులు స్వల్పంగా ఉండడంతో మార్చి మధ్య వరకూ కోవిడ్ విషయాన్ని దాదాపుగా ఖాతరు చేసే పరిస్థితిలో లేదు ఏపీ ప్రభుత్వం. అయితే ఇప్పుడు పరిస్థితి మారింది.

ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులు భవిష్యత్తులో బెడ్స్ సమస్యను ఎలా ఎదుర్కొంటాయి?

మొదటికొచ్చిన వ్యవహారం

మార్చి మొదటి వారంలో రోజుకి 50, 60 కేసులు నమోదైన దశ నుంచి, ఏప్రిల్ మధ్యకి వచ్చే సరికి అంటే నెల రోజుల వ్యవధిలో 100 రెట్లకు కేసులు పెరిగాయి.

తాజాగా ఏప్రిల్ 15 నాటి బులిటెన్ ప్రకారం రాష్ట్రంలో 5,086 కొత్త కేసులు నమోదయ్యాయి. యాక్టివ్ కేసులు 31,730కి చేరాయి. దీంతో ఆందోళన పెరిగింది. వరుసగా గురువారం ఉన్నతస్థాయి అధికారులతోనూ, శుక్రవారం జిల్లా కలెక్టర్లు, ఎస్పీలతోనూ ముఖ్యమంత్రి సమీక్షలు చేశారు.

"104 కాల్ సెంటర్‌పై పెద్ద ఎత్తున ప్రచార కార్యక్రమం నిర్వహించాలి. అంబులెన్సుతో పాటు, ఆశా వర్కర్లు,...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

దేశంలోని చాలా రాష్ట్రాల్లో కరోనా తీవ్రత రోజురోజుకు పెరుగుతోంది. మహారాష్ట్ర, గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్ వంటి రాష్ట్రాలకు సంబంధించిన కోవిడ్ సమస్యలు, విషాదాల దృశ్యాలు ఆన్‌లైన్‌లో వైరల్ అవుతున్నాయి.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో గత ఆరు నెలలుగా కొనసాగుతున్న ఇంగ్లిష్ మీడియం వివాదం మరో మలుపు తిరిగింది. ఏపీ ప్రభుత్వం కొత్త జీవో విడుదల చేసింది. రాష్ట్ర విద్యా పరిశోధన, శిక్షణ మండలి (ఎస్‌సీఈఆర్‌టీ) సిఫార్సులకు ఆమోదం తెలుపుతూ ఈ జీవో విడుదల చేశారు.

బోధనా మాధ్యమం విషయంలో ఇప్పటికే తల్లిదండ్రుల అభిప్రాయాలను సేకరించామని తెలిపిన ప్రభుత్వం వాటి వివరాలను ఎస్‌సీఈఆర్‌టీకి నివేదించింది. దాని ఆధారంగా ఇంగ్లిష్ మీడియానికి అనుకూలంగా ఎస్‌సీఈఆర్‌టీ సిఫార్సులు చేసింది. ఈ నేపథ్యంలో ఇంగ్లిష్ మీడియంలో బోధనకు అనుగుణంగా పాఠశాల విద్యాశాఖ కమిషనర్ తదుపరి చర్యలు తీసుకుంటారని జీవోలో పేర్కొన్నారు.

అయితే మే 13న విడుదలైన జీవో ఎంఎస్ నెం.24 అర్థరహితమని కొందరు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలు చేయబోతున్నట్టు చెప్పిన ప్రభుత్వం, కోర్టు ఆదేశాలకు అనుగుణంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఉన్న సమయంలో విడుదల చేసే ఇలాంటి జీవోలు చెల్లవనే వాదన వినిపిస్తున్నారు.

ఇంగ్లిష్ మీడియం వివాదంలో ఐదో జీవో ఇది

ఏపీలో ప్రాథమిక, మాధ్యమిక విద్యా బోధనను ఇంగ్లిష్ మీడియంలోకి మార్చాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది.

దానికి అనుగుణంగా గత ఏడాది నవంబర్ 5న తొలి జీవో నెం.81 విడుదలైంది. దాని ప్రకారం 1 నుంచి 8వ తరగతి వరకూ ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో విద్యాబోధన ఇంగ్లిష్‌లో సాగుతుందని ఆదేశాలు ఇచ్చారు. ఆ తర్వాత నవంబర్ 20 నాటికి దానిని సవరించారు.

జీవో నెం.85 ప్రకారం వచ్చే విద్యాసంవత్సరంలో 8వ తరగతి వరకూ కాకుండా కేవలం 1 నుంచి 6వ తరగతి వరకూ మాత్రమే ఇంగ్లిష్ మీడియంలో బోధన ప్రారంభిస్తామని తెలిపారు. ఆ తర్వాత దానిని ఏటేటా ఒక్కో తరగతి చొప్పున పెంచుకుంటూ 2024-25 విద్యా సంవత్సరం నాటికి 10వ తరగతి వరకూ ఇంగ్లిష్ మాధ్యమాన్ని అమలు చేస్తామని వెల్లండించారు.

దానికి అనుగుణంగా 2019 డిసెంబర్ 13న మరో జీవో వెలువడింది. ఈ జీవో నెం.89 ప్రకారం ఏపీలో ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు యాజమాన్యాల పరిధిలోని అన్ని తరగతులకు తెలుగును తప్పనిసరి సబ్జెక్టుగా చేస్తూ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.

ఆ తర్వాత 2020 మార్చి 22న జీవో నెం.15 విడుదల చేశారు. తెలుగు భాషలో కూడా బోధన ఉండేందుకు తగ్గట్టుగా ప్రభుత్వం నిర్ణయం మార్చుకుంది. దాని ప్రకారం ప్రతి మండల కేంద్రంలో ఒక పాఠశాలలో తెలుగు మీడియం కొనసాగుతుందని, ఇతర భాషలకు సంబంధించిన పాఠశాలల్లో కూడా వారి భాషలో బోధన ఉంటుందని పేర్కొన్నారు.

ప్రభుత్వ భవనాలపై పార్టీ రంగులొద్దు-ఏపీ హైకోర్టు

ప్రభుత్వ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఏపీలో ఇంగ్లీష్ మీడియం వివాదం, కొత్త జీవో విడుదల చేసిన ప్రభుత్వం, సుప్రీంకోర్టుకి వెళ్లేముందే జీవో ఎలా ఇస్తారంటూ కొందరి అభ్యంతరాలు


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జగన్ పాలనకు ఏడాది

పథకాల అమల్లోలాగే విమర్శకులను అణగదొక్కడంలోనూ దూకుడే. దూకుడు విషయంలో ఆరునెలల క్రితం చెప్పుకున్నదే మళ్లీ చెప్పుకోవాల్సి వస్తున్నది.

విపక్షంలో ఉన్నపుడు దూకుడు అవసరమే కావచ్చు కానీ అధికారంలో ఉన్నపుడు సహనమే ఆభరణం. పాలకులకు బ్యాలెన్స్ అవసరం. కొన్ని మంచి పనులే చేపట్టినప్పటికీ ప్రభుత్వ వ్యవహార శైలిలోని నిరంకుశ ధోరణి వల్ల ఇది మొదటి దాన్ని కప్పేస్తున్నది. ప్రజాస్వామ్యంలో మొండితనం నడవదు.

ప్రభుత్వానికి ఎజెండా ఉండడం దాని అమలుపై పట్టుదల ఉండడమూ తప్పేం కాదు. కానీ కోరుకున్న టైంలో కోరుకున్న రీతిలో జరగకపోతే అసహనంగా ఉండడం, అడ్డు అనుకున్న కోర్టులపైనా, ఇతర రాజ్యాంగ అంగాలపై పరిధి దాటి అసహనం వ్యక్తం చేయడం, ఘర్షణ పెట్టుకోవడం పరిపాలనను వెనక్కు లాగుతుంది. విమర్శలోమంచీ ఉండొచ్చు. ఉద్దేశపూర్వకంగా బురదజల్లడమూ ఉండొచ్చు. అది చేసేవారిని బట్టి చూసేవారిని బట్టి మారుతూ ఉంటుంది.

కానీ విమర్శ అయితే పాలనకు అవసరం. అది లేకపోతే ప్రభుత్వం తనను తాను సరిదిద్దుకునే అవకాశం ఉండదు. విమర్శను సహించలేకపోవడం ప్రజాస్వామికం కాదు. ఆ బాలెన్స్ ప్రస్తుతం మిస్సయినట్టు అనిపిస్తుంది. అన్నింటా. అది సంక్షేమానికి అభివృద్ధికి మధ్య కావచ్చు. తాత్కాలిక చర్యలకు దీర్ఘకాలిక చర్యలకు మధ్య కావచ్చు. పరిపాలనకు రాజకీయానికి మధ్య ఉండాల్సిన సంబంధం కావచ్చు. పరిపాలనా బాధ్యుడిగా తనకు మిగిలిన యంత్రాంగానికి కావచ్చు. అన్ని విషయాల్లో సమన్వయలోపం కనిపిస్తుంది.

వాస్తవానికి వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి కాంగ్రెస్‌లో పోరాడి పోరాడి తన ఎజెండా నడిచేలా స్వతంత్రం సంపాదించుకున్నారు. జగన్ అట్లా కాదు. తండ్రి ఇమేజ్‌నే పెట్టుబడిగా పాదయాత్రే లక్ష్యసాధనకు మార్గంగా ఎంచుకుని అధికారం చేపట్టిన జగన్ తానే ఏకం సర్వం తనపార్టీలోనూ, ప్రభుత్వంలో కూడా.

తండ్రి ఇమేజ్‌నే పెట్టుబడిగా పెట్టి పాదయాత్రతో అధికారం చేపట్టిన జగన్

సలహాదారుల రాజ్యం

సలహాలు వింటారో లేదో తెలీదు గానీ ఏ ప్రభుత్వానికి లేనంత మంది సలహాదారులున్నారు జగన్ ప్రభుత్వంలో. దేశ చరిత్రలో అనొచ్చో లేదో తెలీదు గానీ, తెలుగు నేల వరకైతే ఇంతకుముందెన్నడూ లేనంత మంది ఉన్నారు అని కచ్చితంగా చెప్పుకోవచ్చు.

నామినేటెడ్ పోస్టుల్లో 50 శాతం రిజర్వేషన్ అని మంచి సూత్రం తీసుకువచ్చారు. అది సామాజిక న్యాయానికి సంబంధించిన మంచి విషయమే. బీసీ ఎస్సీ ఎస్టీలో పాజిటివ్ ఇమేజ్ తెచ్చేదే. కాకపోతే సలహాదారుల్లో ముఖ్యమైన నిర్ణయాలు తీసుకునే సన్నిహిత కోటరీలో పరిస్థితి వేరే....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

తొలి ఏడాది లోనే హామీల అమలుపై ఇంతగా దృష్టిపెట్టిన సీఎం అరుదు. ఎన్నికల హామీలైన నవరత్నాల అమలులో వేగం ఉంది. ఆ ఘనత వైఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి సొంతం. అలాగే తొలి ఏడాదే ఇన్ని వివాదాలను కొని తెచ్చుకునే నేతలూ అరుదే. ఆ ఘనత కూడా ఆయన సొంతమే.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పోలవరం ప్రాజెక్టు నిర్మాణ పనుల కోసం జార్ఖండ్, బిహార్, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రాల నుంచి కార్మికులు వస్తున్నారు. వారు ఎలా వస్తున్నారు? ఎందుకు వస్తున్నారు? పోలవరం వద్ద సదుపాయాలు ఎలా ఉన్నాయి? పై వీడియోలో చూడండి.

కరోనావైరస్ హెల్ప్‌లైన్ నంబర్లు: కేంద్ర ప్రభుత్వం - 01123978046, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ - 104. మానసిక సమస్యల, ఆందోళనల పరిష్కారానికి హెల్ప్‌లైన్ నంబర్ 08046110007

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కరోనావైరస్ లాక్‌డౌన్ నేపథ్యంలో స్వంత రాష్ట్రాలకు వెళ్లిపోయిన వలస కార్మికులు కొందరు తిరిగి వస్తున్నారు.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కర్నూలు జిల్లా వేముగోడు గ్రామంలో వెంకటేశులు కుటుంబం నివసిస్తోంది. ఈయన రజక కులస్తుడు. వెంకటేశులుకు ఒక కొడుకు, ఒక కూతురు.

వేముగోడులో మొత్తం 400 కుటుంబాలు ఉన్నాయి. అక్కడ దాదాపు అన్ని వర్గాల వారు జీవిస్తున్నారు. అందులో రజక కుటుంబాలు  13.  వారి జనాభా దాదాపు 50 వరకు ఉంటుంది.

వేముగోడులో రజక కుటుంబాలను వెలి వేశారన్న కథనాలు రావడంతో బీబీసీ ఆ గ్రామానికి వెళ్లింది.

ఆరేళ్ల క్రితం వరకు, గ్రామస్తుల బట్టలను రజక కుటుంబాలు ఉతికేవి. కానీ, ఈ ప్రాంతాన్ని వరస కరువులు ముంచెత్తడంతో, బట్టలు ఉతకడానికి బిందెడు నీరు కూడా కరువయ్యింది. దీంతో వీరు బట్టలు ఉతకడం ఆరేళ్లపాటు ఆపేశారు. ఈ మధ్యలో, అరకొర పడే కరువు వానలతోటే రజకులు, తమ సొంత భూమిలో వ్యవసాయం చేస్తూ వచ్చారు.

ఇప్పుడిప్పుడే వర్షాలు పడి గ్రామంలోని హంద్రీ నదికి నీరు వస్తుండటంతో, కులవృత్తిని మళ్లీ కొనసాగించాలని గ్రామస్తులు రజకులను కోరారు. కానీ, అప్పటికే సేద్యం చేస్తూ, రైతులుగా మారిన రజకులు, గ్రామస్తుల ప్రతిపాదనతో అయోమయంలో పడ్డారు.

మళ్లీ, ఊళ్లో  మాసిన గుడ్డల మూటలు తమపై, తమ పిల్లల భుజాలపై భారం కానున్నాయని ఆందోళన చెందారు. ఈసారి పడిన వర్షాలతో, వారిలో ఆశలు చిగురించాయి. తమ పొలంలో వ్యవసాయం చేయాలన్నది వారి మనోగతం.

అందుకే, రజకులు వ్యవసాయం వైపే మొగ్గు చూపారు. ఇకపై తాము బట్టలు ఉతకమని, సేద్యం చేసుకుంటామని గ్రామ పంచాయితీలో తేల్చి చెప్పారు.

దీంతో ఆగ్రహించిన కొందరు గ్రామపెద్దలు అక్టోబర్ 19న, ఊరిలోని ఆంజనేయ స్వామి దేవాలయం మైకులో 'రజకులతో ఎవరూ మాట్లాడొద్దు. వాళ్లు ఊరోళ్ల బట్టలు ఉతకరంట. వాళ్ల అవసరం మనకు లేదు, మన అవసరం వాళ్లకు లేదు. ఇది పంచాయితీ తీర్మానం' అని ప్రకటించినట్లు గ్రామస్తులు బీబీసీకి చెప్పారు.

దీంతో గ్రామంలోని రజకులు దిగాలు పడ్డారు. 'మా పని మేం చేసుకుంటామంటే ఈళ్లకెందుకు కోపం? జీవితాంతం ఈ పని చేస్తామని రాసిచ్చినామా?' అని రజక యువకులు ప్రశ్నిస్తున్నారు.

మా పిల్లలు మాలాగే బట్టలను గాడిదలా మోసుకుంటూ బతకాలా అని వెంకటేశులు ప్రశ్నిస్తున్నారు.

'మా పిల్లలు కూడా మీ బట్టలు మోసే గాడిదలు కావల్లనా?'

''ఆరేళ్ల నుంచి మేం బట్టలు ఉతకలేదు. ఈపొద్దు వచ్చి, మీరు నెలకు నాలుగు సార్లు బట్టలు ఉతకల్ల, ఐరన్ చేయల్ల, అట్ల చేస్తామని రిజిస్ట్రేషన్ చేయల్ల... అంటే? మాకు పుట్టబోయే పిల్లలకు కూడా మేం రిజిస్ట్రేషన్ చేసిచ్చిపోల్లనా? మేం పిల్లొల్లను సదివిచ్చుకోగూడదా? సరే, మేమంటే గాడిదలైపోయినం. మా పిల్లలు కూడా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

''మన ఊరి చాకలోళ్లు, మన బట్టలు ఉతకము అని జెప్పినారంట. అందుకని, వాళ్లతో గ్రామస్తులెవ్వురూ మాట్లాడరాదు. చాకలోళ్లలో ఎవురైనా సచ్చిపోతే, మాదిగలు గుంతలు తీయరాదు. వారికి మంగలోళ్లు క్షవరం చేయరాదు. రైతులు రజకులను కూలిపనులకు పిలవకూడదు. వీళ్లకు అంగళ్లలో సరుకులు అమ్మకూడదు. అని పంచాయితీ తీర్మానం చేసిందహో...'' అని దండోరా యేసినారు. మమ్మల్ని వెలి ఏసినారు'' అని వెంకటేశులు అన్నారు.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ద‌ళితులు మిగిలిన కులాల వారిలా టీ స్టాల్ దగ్గ‌ర కూర్చుని అంద‌రితో స‌మానంగా టీ తాగే అవ‌కాశం ఉండేది కాదు. వారు ఓ ప‌క్క‌గా నిల్చుని, వాళ్ల కోసం విడిగా పెట్టిన గ్లాసుల్లోనే టీ తాగాలి.

వాళ్లు వాడే గ్లాసులు ‘పెద్ద కులాల’ గ్లాసుల‌తో క‌ల‌వ‌కూడ‌దు. వాటిని షాపు య‌జ‌మాని కూడా శుభ్రం చేయ‌డు. ద‌ళితులే తాము తాగిన గ్లాసులను క‌డిగి ప‌క్క‌న పెట్టాలి. దీన్నే 'రెండు గ్లాసుల ప‌ద్ధ‌తి'గా వ్యవహరిస్తుంటారు. గడచిన రెండు దశాబ్దాల్లో ఈ విధానం కొన్ని చోట్ల త‌గ్గినా, ఇప్ప‌టికీ కొన్ని ప‌ల్లెల్లో పాటిస్తూనే ఉన్నారు.

1955లో వచ్చిన అంటరానితనం(నేరాలు) చట్టం సహా ఎన్నో చ‌ట్టాలు, సంఘాలు, పోరాటాలు ఇలాంటి వివక్షలను పూర్తిగా మార్చ‌లేక‌పోయాయి. కానీ సాంకేతిక అభివృద్ధిలో భాగంగా వచ్చిన ‘డిస్పోజబుల్ గ్లాస్’ ఈ వివక్ష రూపం తగ్గటానికి కొంత సాయం చేసింది.

కుల వివక్షను పేపర్ కప్ బద్దలుకొడుతోందా?

మొత్తం వ్య‌వ‌స్థ మారిపోయిందని చెప్ప‌లేన‌ప్ప‌టికీ.. సాంకేతికత వల్ల వచ్చిన ఒక చిన్న సాధనం ఈ వివక్షారూపాన్ని మార్చింది.  ఈ రెండు గ్లాసుల విధానంలోకి డిస్పోజ‌బుల్ చొచ్చుకు వ‌చ్చింది.

టీ అడిగితే 'నీదే కులం' అనే ప్ర‌శ్న‌కు బ‌దులు ప‌ది పైస‌ల కాగితం క‌ప్పు స‌మాధాన‌మైంది! దళితులకు ‘నువ్వు తాగిన గ్లాసు నువ్వే క‌డ‌గాల’న్న స్థితి నుంచి ఉప‌శ‌మ‌నం ఇచ్చింది ఈ క‌ప్పు.

ఇంకా రెండు గ్లాసుల విధానం పాటిస్తున్న పలు గ్రామాల్లో తాజా పరిస్థితిని తెలుసుకోవ‌టానికి ఉత్త‌రాంధ్ర‌లో ప‌ర్య‌టించింది బీబీసీ బృందం.

విజ‌య‌న‌గ‌రం జిల్లా బొబ్బిలి ప‌ట్ట‌ణానికి ద‌గ్గ‌ర్లో ఉన్న ఒక ప‌ల్లెలోని చిన్న హోటల్ య‌జ‌మానితో బీబీసీ బృందం మాట్లాడింది. ఆ ఊర్లో రెండు బీసీ కులాలు, ఒక ఎస్సీ కులం వారు నివసిస్తున్నారు.

ఆ షాపు ద‌గ్గ‌ర టీ కొన‌డానికి వెళ్లే ద‌ళితుల‌కు డిస్పోజ‌బుల్ క‌ప్పులో టీ అమ్ముతారు. మిగిలిన బీసీ కులాల వారికి గాజు గ్లాసులో టీ ఇస్తారు.

"మాకు వాళ్ల గ్లాసుల్లో ఇవ్వ‌రు. గ‌తంలో రెండు గ్లాసులు ఉండేవి. అయితే ఎవ‌రైనా చూస్తే ప‌ట్టుకుంటార‌నే భ‌యంతో ఇప్పుడు రెండు గ్లాసులు తీసేసి డిస్పోజ‌బుల్ పెట్టారు. మా ఊళ్లో అంద‌రం అన్న‌ద‌మ్ముల్లా క‌లిసుంటాం. గొడ‌వ‌లేమీ లేవు. కానీ వాళ్ల‌క‌దో సెంటిమెంటు" అని వివ‌రించారు ద‌ళిత కులానికి చెందిన వెంక‌య్య.

దాదాపు ఏడాది క్రితం వ‌ర‌కూ అక్క‌డ రెండు గ్లాసుల విధానం ఉండేది. అప్ప‌ట్లో ఒక బీసీ కులానికి చెందిన ఓ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మీరెప్పుడైనా హోటల్లో టీ తాగి, మీ గ్లాస్ మీరే క‌డుక్కున్నారా? ఆశ్చ‌ర్య‌పోకండి! నిన్నా మొన్నటి వరకు తెలుగు రాష్ట్రాల్లో కొన్ని చోట్ల ఇలాంటివి మామూలే. దళితుల పట్ల అమలైన వివక్ష రూపాల్లో ఇదొకటి.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తాడేపల్లిలో పార్టీ కేంద్ర కార్యాలయంలో వైసీపీ మేనిఫెస్టోను ఆయన విడుదల చేశారు.

ఈ సందర్భంగా మాట్లాడుతూ, టీడీపీ గత ఎన్నికల సమయంలో విడుదల చేసిన మేనిఫెస్టోను వారి వెబ్‌సైట్‌లో పెట్టి తీసేశారని, అందులో సగం హామీలను కూడా నేరవేర్చలేదు విమర్శించారు. మేనిఫెస్టో అంటే కులానికో పేజీ కేటాయించడం కాదని అన్నారు.

వైసీపీ మేనిఫెస్టోలో ముఖ్యాంశాలు:

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

తమ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వస్తే రెండు లక్షల 30 వేల ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు భర్తీ చేస్తామని, వైద్యం ఖర్చు రూ. వెయ్యి దాటితే ఆరోగ్యశ్రీ వర్తింప చేస్తామని వైసీపీ అధినత వైఎస్ జగన్‌మోహన్ రెడ్డి ప్రకటించారు.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని వివిధ శ్మశానాలకు వస్తున్న శవాల సంఖ్య పెరుగుతోంది.

కొన్నిచోట్ల సిబ్బంది కూడా ముందుకు రాకపోవడంతో స్వచ్ఛంద సంస్థలే అంతిమ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నాయి.

కోవిడ్ మృతుల సంఖ్యను తక్కువ చేసి చూపిస్తున్నారన్న విమర్శలను ప్రభుత్వం తప్పుబడుతోంది.

కరోనా మృతుల సంఖ్యను దాచి పెట్టాల్సిన అవసరం లేదంటూ ఏపీ వైద్య ఆరోగ్య శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఒక ప్రకటన కూడా విడుదల చేశారు.

మరి ప్రభుత్వం చెబుతున్న లెక్కలకు, శ్మశానాల్లో కనిపిస్తున్న వాస్తవాలకు పొంతన ఎందుకు కుదరడం లేదని చాలామంది ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

గడిచిన నాలుగు రోజులుగా మారిన పరిస్థితులతో కలవరపడుతున్నారు.

శ్మశానానికి వచ్చే సగటు మృతదేహాల సంఖ్య ఇటీవల పెరిగిందని అక్కడి సిబ్బంది చెప్పారు.

గుంటూరులో ఘోరంగా ఉంది..

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని నాలుగు నగరాల్లో పరిస్థితిని బీబీసీ పరిశీలించింది.

అన్ని చోట్లా ఈ నెల 20 తర్వాత శ్మశానాలకు వస్తున్న మృతదేహాల సంఖ్య పెరుగుతోంది.

గుంటూరు, విజయవాడ, విశాఖ, రాజమహేంద్రవరం నగరాల్లో శ్మశానాలకు వస్తున్న శవాల సంఖ్య దాదాపు రెట్టింపయినట్లు పరిశీలనలో తేలింది.

గుంటూరులో బొంగరాల బీడు ప్రధానమైన శ్మశానం.

దహన సంస్కారాల కోసం మరికొన్ని శ్మశానాలున్నప్పటికీ ఎక్కువ మంది అంత్యక్రియల కోసం ఇక్కడికే వస్తూ ఉంటారు.

బొంగరాలవీడులో ఈనెల 21న 49 మందికి, 22న 53 మందికి, 23న దాదాపు 50 మందికి అంత్యక్రియలు చేశారు.

అంతకుముందు సాధారణ రోజుల్లో అక్కడికి వచ్చే శవాల సంఖ్య సగటున 15 నుంచి 20 మధ్య ఉండేదని నిర్వాహకులు బీబీసీకి తెలిపారు.

అమ్మ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ ప్రతినిధులు ఇదే మాట చెప్పారు.

శ్మశానాలలో రద్దీ పెరగడంతో స్వచ్ఛంద సంస్థలు అంత్యక్రియలకు సాయపడుతున్నాయి.

విజయవాడలోనూ అదే పరిస్థితి

విజయవాడ నగరంలో నాలుగు శ్మశానాలున్నాయి. అయితే అందులో కృష్ణలంకలో ఉన్నదే ప్రధానమైనది. ఇక్కడ విద్యుత్ దహన వాటిక కూడా ఉంది. ఇక్కడ కూడా 20వ తేదీ తర్వాత మృతదేహాల సంఖ్య పెరిగింది.

ఏప్రిల్ 21న 34, 22వ తేదీన 37 చొప్పున మృతదేహాలు వచ్చినట్టు నిర్వాహకులు తెలిపారు. 23న వచ్చిన శవాల సంఖ్య 36కి పైనే ఉంటుందని అన్నారు.

సాధారణ రోజుల్లో విజయవాడలో అన్ని శ్మశానాలకు కలిపి సమీప గ్రామాల నుంచి కలుపుకుని సుమారుగా 30 శవాలు వచ్చేవని, ఈసారి ఒక్క కృష్ణలంక స్వర్గపురి శ్మశానానికే అంతకుమించి వస్తున్నాయని మృతదేహాల తరలింపులో సహాయం అందించే స్వచ్ఛంద సంస్థ హెల్పింగ్ హార్ట్స్ ప్రతినిధి పి.మహేశ్ బీబీసీతో...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

తెలుగు రాష్ట్రాలలోని శ్మశానాలలో పనిచేస్తున్న సిబ్బందికి తీరిక ఉండడం లేదు. పగలూ, రాత్రి శవాలు కాల్చడం, పూడ్చడం వంటి పనుల కోసం అదనపు సిబ్బందిని కూడా నియమించారు.


కంటెంట్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విశాఖ జిల్లా ఆరకు, చింతపల్లి వైపు వెళ్తే.. ఎటు చూసినా కాఫీ తోటలు కనిపిస్తాయి.

ఈ అరకు కాఫీకి ఘనమైన చరిత్ర ఉంది. ఇపుడు కాఫీ ఆకులతో చేస్తున్న వెరైటీ చాయ్.. పర్యటకులకు సరికొత్త రుచిని పంచుతోంది.

కాఫీ రైతులకు అదనపు ఆదాయం తెచ్చిపెడుతోంది.

ఏంటీ చాయ్?

జూన్, జూలై మాసాల్లో కాఫీ మొక్కలు కొత్త చిగుర్లు తొడుగుతుంటాయి. గింజలకు ఎక్కువ పోషకాలు అందడం కోసం, రైతులు ఆకులు, కొమ్మలు విస్తరించకుండా, కత్తిరించి పారేస్తారు.

ఆలా పారేసిన కాఫీ ఆకులను సేకరించి, గ్రీన్ టీగా తయారు చేస్తున్నారు ఒక ప్రవాస భారతీయుడు.

దీంతో ఇప్పటి వరకు కాఫీ గింజలతోనే జీవనోపాధి పొందుతున్న రైతులు.. ఇప్పుడు వృథాగా పడేసే ఆకులతోనూ అదనపు ఆదాయం ఆర్జిస్తున్నారు.

ఈ చాయ్‌లో ఏముంది?

కెఫిన్ తక్కువగా, కృత్రిమ రుచులకు దూరంగా ఉండడమే ఈ టీ ప్రత్యేకత.

ఇందులో పుష్కలంగా ఉండే యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తాయని అంటున్నారు తయారీ దారులు.

పాలు, పంచదార కలపాల్సిన అవసరం లేదు. కప్పు వేడినీటిలో ఈ టీ పొడి పొట్లాన్ని ముంచి తాగేయడమే.

అరకు చాయ్, కుటి, మార్నింగ్ టీ, రోసెల్లె టీ అనే పేర్లతో నాలుగు రకాల టీలను వినియోగదారులకు అందిస్తున్నారు.

70 శాతం ఎండిన కాఫీ ఆకులు, 12 శాతం అనాస పువ్వు, 10 శాతం నిమ్మగడ్డి, 8 శాతం సోంపు విత్తనాల మిశ్రమంతో అచ్చం 'గ్రీన్ టీ'లానే దీనిని తయారు చేస్తామని తయారీ దారులు వివరించారు.

ఆలోచన ఇలా..

ఈ టీ ఎక్కువగా తాగే ఇథియోపియా ప్రజల్లో డయాబెటీస్ బాధితులు తక్కువగా ఉన్నారని టీ తయారీ సంస్థ నాచురల్ ఫార్మసీ ఇండియా ప్రతినిధి రామన్ మదాల అంటున్నారు.

''మూడేళ్ల కిందట సిలికాన్ వ్యాలీలో ఇథియోపిన్ రెస్టారెంట్‌లో తొలిసారి కాఫీ ఆకుల టీ రుచి చూశాను. దీనిని 'కుటి' అని పిలుస్తారు. ఎండబెట్టిన ఆకులు మరగబెట్టుకొని రోజూ తాగడం ఆ దేశస్తుల సంప్రదాయం. దీన్ని తీసుకోవడం వల్ల ఆ దేశంలో డయాబెటీస్ తక్కువ. భారత్‌లో ఎలాగైనా తయారు చేయాలనే తపనతో రెండేళ్ల క్రితం అరకు, లంబసింగిలో కొన్ని కాఫీ ఆకులు సేకరించి, సిలికాన్ వ్యాలీలో పరిశోధన చేస్తే, ఈ ఆకులు టీపొడికి పనికొస్తాయని తేలింది. అలా 'అరకు చాయ్' మొదలైంది'' అని రామన్ మదాల వివరించారు.

కత్తిరిస్తే కాఫీ దిగుబడి పెరుగుతుందా?

'కాఫీ మొక్కలు ఎదిగే దశలో కొమ్మలు విస్తరించకుండా కత్తిరించాలి. ఈ పని వల్ల వేరే చోట కూలీ పోతుందని చాలా మంది గిరిజనులు పట్టించునేవారు కాదు. దాంతో కాఫీ గింజల దిగుబడి...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

అరకు కాఫీ గురించి చాలామందికి తెలిసే ఉంటుంది. మరి అదే అరకులో కాఫీ ఆకులతో తయారు చేస్తున్న 'టీ' గురించి తెలుసా?


కంటెంట్: ఆంధ్రా ఊటీగా పిలువబడే అరకుకు అద్దాల రైలు బోగీలో ప్రయాణం మరింత ఆహ్లాదాన్ని ఇస్తుంది.

విస్టాడోమ్ పేరుతో ప్రవేశపెట్టిన అద్దాల పెట్టె పర్యాటకులకు సరికొత్త అనుభూతిని పంచుతోంది. ఈ రైలు 84 వంతెనలు, 58 సొరంగాలను దాటుకుంటూ వెళ్తుంది. ఒక్కో సొరంగం అర కిలోమీటర్‌కు పైగా పొడవు ఉంటుంది.

ఇందులో ప్రయాణం ఎలా ఉందో మనమూ చూసొద్దామా!

ఇవి కూడా చూడండి:

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రకృతి సోయగానికి పెట్టింది పేరు విశాఖ జిల్లాలోని అరకు లోయ. ఇక్కడి ఎత్తైన పచ్చని కొండలు, బొర్రా గుహలు పర్యాటకులకు మరచిపోలేని అనుభూతిని పంచుతాయి.


కంటెంట్: ఆంధ్రా పార్టీగా ముద్రపడ్డ టీడీపీ.. మహాకూటమిలో భాగంగా ఉండటాన్ని ప్రస్తావిస్తూ ఆ కూటమి లెజిటిమసీనే తోసిపుచ్చుతూ టీఆర్‌ఎస్ ఒక చర్చకు తెర తీసింది.

తెలంగాణ ఉద్యమానికి ద్రోహం చేసిన పార్టీగా, తెలంగాణ డిమాండ్‌కు వ్యతిరేకంగా ఆంధ్రా ప్రాంతంలో ప్రజామద్దతు కూడగట్టి క్రియాశీలంగా పోరాడిన, జాతీయస్థాయిలో ఇతర రాజకీయ పార్టీలతో లాబీయింగ్ చేసిన పార్టీగా టీడీపీని విమర్శిస్తున్నారు.

ఆరోపణలు, విమర్శల్లో వాస్తవాలు ఎలా ఉన్నా.. తెలంగాణలో టీడీపీ స్థానంపై టీఆర్‌ఎస్ వైఖరి కొన్ని ముఖ్యమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది. రాజకీయ ఆవరణం, సిద్ధాంతాలు, విధాన వైరుధ్యాలు, సామాజిక పునాదులు తదితర అంశాలకు సంబంధించిన ప్రశ్నలివి.

2014లో ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన తర్వాత తెలంగాణలో టీడీపీ తీవ్రమైన రాజకీయ అస్తిత్వ సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొన్న మాట వాస్తవమే. తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు టీడీపీ లిఖితపూర్వక మద్దతు తెలిపినప్పటికీ ఈ పరిస్థితి తప్పలేదు.

టీడీపీ, కాంగ్రెస్ పార్టీలకు ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రెండు రాష్ట్రాల్లోనూ రాజకీయ అవకాశాలు ఉన్నాయి. దీంతో ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజనతో ఈ రెండు పార్టీలు రాజకీయంగా సంక్లిష్ట పరిస్థితిలో చిక్కుకున్నాయి.

రెండు పార్టీల్లో ప్రాంతాల వారీగా విభజనలు తలెత్తి తీవ్రస్థాయిలో వాద-ప్రతివాదనలు, డిమాండ్లు వినిపించాయి. ఒకే స్వరాన్ని వినిపించడం, రాజకీయ స్పష్టతతో వ్యవహరించడంలో టీఆర్‌ఎస్‌కు ఉన్నంత వెసులుబాటు ఈ రెండు పార్టీలకు లేకపోయింది.

తెలంగాణ డిమాండ్‌కు వ్యతిరేకమైన వైఖరిని టీడీపీ అనుసరించిందని కేవలం వాదన కోసమే అనుకున్నా, పాపులర్ మూడ్‌కు విరుద్ధమైన వైఖరిని తీసుకొందన్న కారణంతో ఒక ప్రాంతం లేదా రాష్ట్రం నుంచి ఒక పార్టీని 'నిషేధించవచ్చా'?

కేవలం ఆ కారణంతో తెలంగాణలో టీడీపీ అప్రస్తుతం అయిపోతుందా? తెలంగాణ ప్రజానీకంలో టీడీపీకి మద్దతు ఉందా, లేదా? మద్దతు లేకపోతే, కాంగ్రెస్, టీజేఎస్ ఏ ప్రాతిపదికన టీడీపీతో జట్టు కట్టాయి?

కాంగ్రెస్‌ను కాకుండా కేవలం 13 సీట్లలో పోటీచేస్తున్న టీడీపీపైనే టీఆర్‌ఎస్ ఎందుకు ప్రధానంగా విమర్శలు గుప్పిస్తోంది?

సుదీర్ఘ కాలంపాటు ప్రభావం చూపబోయే ఈ అసెంబ్లీ ఎన్నికల చుట్టూ జరుగుతున్న చర్చను అర్థం చేసుకోవాలంటే ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలను తెలుసుకోవాల్సి ఉంది.

1982లో ప్రముఖ నటుడు నందమూరి తారక రామారావు తెలుగుదేశం పార్టీని స్థాపించారు. ఏర్పాటైన ఏడాది వ్యవధిలోనే ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో టీడీపీ గెలుపొందింది.

రాష్ట్రంలో ఒక ప్రత్యామ్నాయ రాజకీయ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల నేపథ్యంలో ఒక ఆసక్తికర చర్చ సాగుతోంది. ఎన్నికల క్షేత్రంలో పాలక టీఆర్‌ఎస్‌కూ.. కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలో టీడీపీ, టీజేఎస్, సీపీఐ భాగస్వాములుగా ఏర్పడ్డ మహాకూటమికీ మధ్య తీవ్రమవుతున్న పోరును నేపథ్యంగా తీసుకొని ఈ చర్చను అర్థం చేసుకోవాల్సి ఉంది.


కంటెంట్: ఆంధ్ర ప్ర‌దేశ్‌లోని తూర్పు గోదావ‌రి జిల్లా రంగంపేట మండలం సింగంప‌ల్లిలో జ‌రిగిన ఈ ఘ‌ట‌న సంచ‌ల‌నంగా మారింది. మామిడి పండు కోసినందుకే మనిషిని చంపేస్తారా అని, ద‌ళితుల ప్రాణాల‌కు ర‌క్ష‌ణ లేకుండా పోయింద‌నీ ప‌లు సంఘాలు ప్రశ్నిస్తుండగా, బాధ్యులపై క‌ఠిన చ‌ర్య‌లు తీసుకుంటామ‌ని ప్రభుత్వం చెబుతోంది.

స్థానికుల తెలిపిన వివరాల ప్రకారం... పెద‌పూడి మండ‌లం జి.మామిడాడ‌కు చెందిన బ‌క్కి శ్రీను వయసు 32 సంవ‌త్స‌రాలు. ఆయన ఎస్సీ యువ‌కుడు. శ్రీను త‌న స్వ‌గ్రామంలో వ్య‌వ‌సాయ కూలీగా పనిచేస్తూ కుటుంబాన్ని పోషించేవారు.

శ్రీనుకు ప‌క్ష‌వాతంతో బాధ‌ప‌డుతున్న తండ్రి, భార్య కుమారితోపాటుగా ఆరేళ్లు, ఐదేళ్ల వ‌య‌సున్న ఇద్ద‌రు కొడుకుల‌ున్నారు. వేస‌వి సెల‌వులు కావ‌డంతో అత్త‌గారిల్లు వ‌డ్ల‌మూరులో పిల్ల‌ల‌ను దింప‌డానికి వెళ్లిన శ్రీను తిరిగి వ‌స్తూ కొందరు వ్యక్తుల దాడిలో ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

మార్గ మధ్యలో తోటలోని మామిడిపళ్లను తీసుకున్నాడని, శ్రీనుపై దాడి చేసి, ఆ తర్వాత గ్రామ పంచాయతీ కార్యాలయంలో ఉరి వేశారని పోలీసులు చెబుతున్నారు.

చిత్ర‌హింస‌లు పెట్టారు

సింగ‌ంప‌ల్లి, రంగాపురం మ‌ధ్య‌లో చాలా మామిడితోట‌లున్నాయి. బంగిన‌ప‌ల్లి, ర‌సాలు వంటి ర‌కాల మామిడిపళ్లను అక్కడ పండిస్తున్నారు. అయితే ఇటీవ‌ల మైనింగ్‌లో భాగంగా గ్రావెల్ తవ్వ‌కాలు జ‌ర‌ప‌డంతో ప‌లు తోట‌లు తీసేయాల్సి వ‌చ్చింది.

మిగిలిన కొద్దిపాటి మామిడి తోట‌ల‌కు డిమాండ్ ఏర్ప‌డింది. అందులో భాగంగా సింగంప‌ల్లి గ్రామానికే చెందిన సుబ్బారావు అనే రైతు ద‌గ్గ‌ర క‌డియాల రామ‌కృష్ణ, క‌డియాల నాగేశ్వ‌ర‌రావు అనే తండ్రీ కొడుకులు మామిడి తోటను కౌలుకు తీసుకున్నారు.

వ‌డ్ల‌మూరులోని అత్తారింటిలో పిల్ల‌ల‌ను దింపి వస్తున్న శ్రీను రోడ్డుని ఆనుకుని ఉన్న ఆ తోట‌లో మామిడిప‌ళ్లు చూశారు. తోట‌లో ఎవ‌రూ క‌నిపించ‌క‌పోవ‌డంతో నేరుగా వెళ్లి కింద‌ప‌డ్డ మామిడిప‌ళ్ల‌తో పాటు కొన్ని మామిడికాయ‌లు కూడా కోసేందుకు ప్ర‌య‌త్నించారని, పేరు చెప్పడానికి ఇష్టపడని రంగాపురం గ్రామవాసి ఒకరు బీబీసీకి వివరించారు.

మరికొందరు గ్రామస్థులు చెబుతున్న వివరాల ప్రకారం...

‘‘స‌రిగ్గా అదే స‌మ‌యానికి కౌలు రైతు క‌డియాల నాగేశ్వ‌ర‌రావు దీనిని గ‌మ‌నించి అక్క‌డికి రావ‌డంతో వాగ్వాదం జ‌రిగింది. నాగేశ్వ‌ర రావు త‌న‌కి తోడుగా గ్రామంలో ఉన్న తండ్రి రామ‌కృష్ణ, మ‌రికొంద‌రు స్నేహితుల‌ను కూడా ఫోన్ చేసి రప్పించారు. ఈలోగా శ్రీనుని ప‌ట్టుకున్న సంగ‌తి త‌మ బంధువుల‌కు చెప్పేందుకు కుమారి...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

మామిడిపండు కోసం మ‌నిషి ప్రాణం తీసిన ఘ‌ట‌న విస్మ‌య‌క‌రంగా మారింది. తినడానికి కోసిన మామిడికాయ చివ‌ర‌కు ప్రాణం మీద‌కు తెచ్చింది. తోటలో మామిడిపండు కోసినందుకు ఓ ద‌ళిత యువ‌కుడి ప్రాణం తీసిన ఉదంతం క‌ల‌క‌లం రేపింది.


కంటెంట్: ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్ అభివృద్ధికి తాము క‌ట్టుబ‌డి ఉన్నామ‌ని చెబుతూనే, చంద్ర‌బాబు అవినీతి పాల‌న‌కు ముగింపు ప‌ల‌కాల‌ని పిలుపునిచ్చారు.

రాజ‌మ‌హేంద్ర‌వ‌రం స‌భ‌లో మోదీ ప్రసంగం ఆయన మాటల్లోనే...

 ఆంధ్రప్ర‌దేశ్ స‌మ‌గ్రాభివృద్ధికి ఎన్డీయే ప్ర‌భుత్వం క‌ట్టుబ‌డి ఉంది.

కాకినాడ స్మార్ట్ సిటీ ప్రాజెక్ట్, పెట్రో కెమిక‌ల్ కాంప్లెక్స్ స‌హా ప‌లు అభివృద్ధి కార్య‌క్ర‌మాల‌కు మేం స‌హ‌క‌రించాం.

రాజమహేంద్రవరం ఎయిర్ పోర్ట్ అభివృద్ధి జ‌రిగింది.

నాలుగు ద‌శాబ్దాలుగా నిర్ల‌క్ష్యానికి గురైన పోల‌వ‌రం ప్రాజెక్టుకు ఎన్డీయే ప్ర‌భుత్వం 7వేల కోట్లు నిధులు అందించింది.

తొలి క్యాబినెట్ మీటింగ్‌లోనే పోల‌వ‌రం ప్రాజెక్టుకి అనుకూలంగా నిర్ణ‌యాలు తీసుకున్నాం.

రైతుల జీవన్మరణ సమస్యగా ఉన్న పోలవరం నిధులను ప్రభుత్వం సక్రమంగా వినియోగించలేదు.

'యూటర్న్ బాబు' ప్రభుత్వం అక్రమాలకు పాల్పడింది.

పోలవరం ప్రాజెక్టును ఆయన తమ  ఏటీఎంగా మార్చుకున్నారు.

అంచనాలు పెంచుకుంటూ ప్రాజెక్ట్ పూర్తి కాకుండా అడ్డుపడ్డారు

చంద్రబాబు బాహుబ‌లి సినిమాలో భ‌ల్లాల దేవుడి పాత్ర పోషిస్తున్నారు. రెండేళ్ల క్రితం చంద్ర‌బాబు ఏమి మాట్లాడారో, ఇప్పుడు దానికి రివ‌ర్సుగా మాట్లాడుతున్నారు.

తెలుగుదేశం సైబ‌ర్ నేరాలకు పాల్పడింది. డేటా చోరీ చేసిన వాళ్లకు అధికారం ఇస్తే ఇంకేం దోచుకుంటారో ఆలోచించండి

బీజేపీ ప్ర‌భుత్వం ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్ హెరిటేజ్ కోసం ఆలోచిస్తుంటే, యూట‌ర్న్ బాబు మాత్రం త‌న సొంత హెరిటేజ్ కోసం పాకులాడుతున్నారు.

ఏపీలో టీడీపీ, వైఎస్సార్సీపీ, కాంగ్రెస్ పార్టీలకు దేశ ప్రజల ప్రయోజనాలు పట్టవు. తమ కుటుంబ లాభాలే ముఖ్యం.

గ‌త ఐదేళ్ల‌లో మేం ప‌న్నులు పెంచ‌లేదు. పైగా త‌గ్గించాం. పన్నులు చెల్లిస్తున్న వారికి ఉపశమనం కలిగించేలా చారిత్రక నిర్ణయం తీసుకున్నాం

చిన్న మొత్తాల పొదుపు చేసుకున్న వారికి 6 లక్షల వరకూ ఎలాంటి పన్నులు ఉండవు

ఎన్నో దశాబ్దాలుగా ఉన్న అనేక ప్రభుత్వాలు అమలు చేయని పన్ను రాయితీలు నేటి నుంచి అమలు చేస్తున్నాం

దేశద్రోహులు, దగాకోరుల నుంచి కాపాడడానికి కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల్లో బీజేపీకి అధికారం కట్టబెట్టాలి.

ధాన్యం సహా 200 రకాల పంటల గిట్టుబాటు ధరలు పెంచాం. మత్స్యకారుల సంక్షేమం కోసం ప్రత్యేక మంత్రివర్గం ఏర్పాటు చేశాం.

డీప్ వాటర్‌లో చేపల వేట కోసం అత్యాధునిక పరికరాలు, సౌకర్యాలను సబ్సిడీపై అందించాం

రైతులతో పాటు మత్స్యకారులు, పశు పోషకులకు కిసాన్ కార్డుల మాదిరి ప్రయోజనాలు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఏపీలో ఎన్నికల ప్రచారం కోసం వచ్చిన ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ రాజ‌మ‌హేంద్ర‌వ‌రం స‌భ‌లో టీడీపీ అధినేత చంద్ర‌బాబుపై మరోసారి తీవ్ర విమ‌ర్శ‌లు చేశారు.


కంటెంట్: ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్‌కు చిన్న వ‌య‌సులోనే  సీఎం కాబోతున్న మూడో నేత‌గా వైఎస్ జ‌గ‌న్ గుర్తింపు సాధించారు. ఆయ‌న‌కు తోడుగా అనేక మంది యువ‌నేత‌లు అసెంబ్లీలో అడుగుపెట్ట‌బోతున్నారు. వారిలో కొంద‌రు గ‌డిచిన స‌భ‌లో కూడా ప్రాతినిధ్యం వ‌హించ‌గా ఈసారి మ‌రికొంద‌రు తోడ‌య్యారు.

గుంటూరు జిల్లా చిల‌క‌లూరిపేట నుంచి విడద‌ల ర‌జినీ వైసీపీ తరపున పోటీ చేసి గెలిచారు. అందరికంటే ఈమే అత్యంత చిన్నవయస్కురాలు. 30 సంవత్సరాల రజినీ, త‌న స‌మీప ప్ర‌త్య‌ర్థి, ప్ర‌త్తిపాటి పుల్లారావును 8,301 ఓట్ల తేడాతో ఓడించారు.

చిల‌క‌లూరిపేటకు అతి చిన్న వ‌య‌సు క‌లిగిన ఎమ్మెల్యేగానే కాకుండా ఆ నియోజ‌క‌వ‌ర్గంలో తొలి మ‌హిళా ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీలో అడుగుపెడుతున్నారు. అమెరికాలో చేస్తున్న ఉద్యోగం వదులుకుని వెనక్కువచ్చిన రజినీ, మొదట్లో తెలుగుదేశం పార్టీలో ప‌నిచేసి, ఎన్నిక‌ల ముందు వైసీపీలో చేరారు.

శ్రీకాకుళం జిల్లా నుంచి గెలిచిన వారిలో ప‌లాస నుంచి పోటీచేసిన సీదిరి అప్ప‌ల‌రాజు చిన్నవాడు. ఆయన వయసు 39. అప్పలరాజు తొలిసారిగా ఏపీ అసెంబ్లీలో అడుగుపెడుతున్నారు.

పాముల పుష్ప శ్రీవాణి

విజ‌య‌న‌గ‌రం జిల్లా కురుపాం నుంచి మొదటిసారి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచినపుడు పాముల పుష్పశ్రీవాణి వయసు 27. ప్రస్తుతం అదే నియోజకవర్గం నుంచి రెండోసారి విజయం సాధించిన శ్రీవాణి వయసు 32 సంవత్సరాలు.

విశాఖ జిల్లా నుంచి గెలిచిన వారిలో గుడివాడ అమ‌ర్ నాథ్ వయసు 35. ఆయన తొసారిగా అసెంబ్లీలో అడుగుపెడుతున్నారు. గ‌త ఎన్నిక‌ల్లో అన‌కాప‌ల్లి ఎంపీగా వైసీపీ తరుపున పోటీ చేసి ఓడిపోయారు. కానీ ఈసారి అన‌కాప‌ల్లి నుంచి ఆయన ఎమ్మెల్యేగా గెలుపొందారు.

పెందుర్తి నుంచి గెలిచిన అన్నంరెడ్డి అదీప్ రాజ్ వయసు 35 సంవత్సరాలు. ఈయన, సీనియ‌ర్ నేత బండారు స‌త్య‌న్నారాయ‌ణ‌మూర్తిని ఓడించారు. బ‌రిలో దిగిన తొలిసారే విజ‌య‌కేత‌నం ఎగర‌వేశారు అన్నంరెడ్డి.

అన్నంరెడ్డి అదీప్‌రాజ్

తూర్పుగోదావ‌రి జిల్లా నుంచి గెలిచిన వారిలో జ‌క్కంపూడి రాజా ఒకరు. ఆయన వయసు 31 సంవత్సరాలు. ఆయ‌న ప్ర‌స్తుతం వైసీపీ యువ‌జ‌న విభాగం రాష్ట్ర అధ్య‌క్షుడిగా ఉన్నారు. తండ్రి జ‌క్కంపూడి రామ్మోహ‌న్ రావు రాజ‌కీయ వార‌స‌త్వంతో తొలిసారిగా బ‌రిలో దిగి విజ‌యం సాధించారు. రాజాన‌గ‌రం అసెంబ్లీ నియోజ‌క‌వ‌ర్గం నుంచి ఆయ‌న ప్రాతినిధ్యం వ‌హిస్తున్నారు.

రంప‌చోడ‌వ‌రం నుంచి గెలిచిన వైసీపీ అభ్య‌ర్థి నాగుల‌ప‌ల్లి ధ‌న‌ల‌క్ష్మి వయసు 34 సంవత్సరాలు. రాజ‌కీయ ఆరంగేట్రం చేసిన ఏడాదిన్న‌ర‌కే ఈమె ఎమ్మెల్యేగా గెలుపొందారు....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నిక‌ల్లో ఈసారి కొత్త‌త‌రం దూసుకొచ్చింది. రాజ‌కీయ వార‌సులుగా కొంద‌రు ముందుకొస్తే, మరికొందరు తొలిసారిగా రాజకీయాల్లో అడుగుపెట్టారు. వీరిలో చాలామంది ప్రాతినిధ్యం ద‌క్కించుకున్నారు.


కంటెంట్: ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్‌కు చెందిన స్వ‌ాతంత్ర్య స‌మ‌ర‌యోధుల్లో పింగ‌ళి వెంక‌య్య ఒకరు. భారత జాతీయ ప‌తాక రూప‌క‌ర్త ఆయన. కానీ, అందుకు త‌గ్గ‌ట్టుగా వెంక‌య్య‌కు గౌర‌వం ద‌క్కిందా? అంటే  ఆయ‌న స్వ‌గ్రామంలో కూడా అంద‌రూ పెద‌వి విరుస్తున్నారు.

పింగ‌ళి వెంక‌య్య కృష్ణా జిల్లా కూచిపూడి మండ‌లం భ‌ట్ల పెనుమ‌ర్రు గ్రామంలో జ‌న్మించారు. ఆ ఊరిలో ఆయన జ్ఞాప‌కార్ధం ఏదైనా ఏర్పాటు చేయ‌డానికి ప్ర‌భుత్వం శ్ర‌ద్ధ చూపించిన దాఖ‌లాలు లేవు.

మహాత్మా గాంధీతో పింగళి వెంకయ్య (ఎడమ వైపున చివరి వ్యక్తి)

'జపాన్ వెంకయ్య'

సుదీర్ఘ‌కాలం పాటు స్వ‌ాతంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొన్న పింగ‌ళి వెంక‌య్య బ‌హుముఖ ప్రజ్ఞాశాలిగా గుర్తింపు పొందారు. ఆయ‌న అనేక దేశాల్లో ప‌ర్య‌టించారు. వివిధ భాష‌ల్లో ప్రావీణ్యం సంపాదించారు. చివ‌ర‌కు జప‌నీస్ భాష నేర్చుకోవ‌డం కోసం ప‌ట్టుద‌ల‌తో ఆ దేశం వెళ్లి వ‌చ్చిన వెంక‌య్య‌ను కొంత‌కాలం పాటు 'జ‌పాన్ వెంక‌య్య' అని కూడా పిలిచేవారు.

ఆ త‌ర్వాత వ్య‌వ‌సాయంలో కూడా అడుగుపెట్టి కొత్త పత్తి వంగ‌డాలు క‌నిపెట్టేందుకు పరిశోధన చేయడంతో ఆయనకు 'ప‌త్తి వెంక‌య్య' అన్న పేరు కూడా ఉండేది. వ‌జ్రాల‌పై కూడా ఆయన విశేష‌మైన పరిశీల‌న చేశారు.

ఆఖరి రోజుల్లో పింగళి వెంకయ్య

అన్నింటికీ మించి 1921లో విజ‌య‌వాడలో జ‌రిగిన అఖిల భార‌త జాతీయ కాంగ్రెస్ మ‌హాస‌భ‌ల్లో పింగ‌ళి వెంక‌య్య కీల‌క భూమిక పోషించారు. ఆ సంద‌ర్భంగానే మ‌హాత్మా గాంధీ ప్ర‌తిపాద‌న‌తో రంగంలోకి దిగిన వెంక‌య్య, దేశ జాతీయ ప‌తాక రూప‌క‌ల్ప‌న‌కు శ్రీకారం చుట్టారు.

అందులో భాగంగా ప‌లుర‌కాల ప‌తాకాల‌ను రూపొందించ‌గా చివ‌ర‌కు త్రివ‌ర్ణ ప‌తాకం ఖాయమైంది. దాంతో, దేశ కీర్తిని చాటే మువ్వ‌న్న‌ెల జెండా రూప‌క‌ర్త‌గా పింగ‌ళి వెంక‌య్య చిర‌స్థాయిలో నిలిచిపోయింది.

అయితే, అనేక ర‌కాల విశిష్ట‌త‌లు క‌లిగిన వెంకయ్య‌కు సరైన స్థానం ద‌క్క‌లేద‌ని ఆయ‌న అభిమానులు అంటున్నారు.

'తెలుగు వ్యక్తి కావడం వల్లే గుర్తింపు రాలేదు'

భట్ల పెనుమ‌ర్రు గ్రామానికి చెందిన త్రిపుర‌నేని వెంక‌ట‌సుబ్బారావు బీబీసీతో మాట్లాడుతూ... "పింగ‌ళి వెంక‌య్య మా గ్రామ‌వాసి కావ‌డం పట్ల మాకు గ‌ర్వంగా ఉంది. అయితే, ఆయన చివ‌రి రోజుల్లో అనేక స‌మ‌స్య‌లు ఎదుర్కోవడం మమ్మల్ని ఎంతో క‌ల‌చివేసింది. అమ్మ‌మ్మ ఇంట్లో  జ‌న్మించిన పింగ‌ళి వెంక‌య్య బాల్యం మా గ్రామంలోనే గ‌డిచింది.

ఆ త‌ర్వాత ద‌క్షిణాఫ్రికాలో గాంధీ ప‌రిచ‌యం, ఆయ‌న స్ఫూర్తి తోడుకావ‌డంతో స్వ‌ాతంత్ర్య స‌మ‌రంలో కీలక భూమిక పోషించారు. అయినా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

స్వ‌ాతంత్ర్య సంగ్రామంలో పాల్గొన్న ప‌లువురు నేత‌ల‌కు ప్ర‌త్యేక గుర్తింపు ద‌క్కింది. కానీ, కొంద‌రికి అలాంటి అవ‌కాశం ద‌క్క‌లేద‌నే ఆవేద‌న, విమర్శ వినిపిస్తుంటుంది. అలాంటి ఆవేదన పింగ‌ళి వెంక‌య్య అభిమానుల్లోనూ క‌నిపిస్తోంది.


కంటెంట్: ఆంధ్ర‌ప‌దేశ్ రాజ‌ధాని ప్రాంతానికి చేరువ‌లో గుంటూరు శివార్లలో ఉంటుంది ఉప్ప‌ల‌పాడు గ్రామం.

ఈ గ్రామంలోని మంచినీటి చెరువును ఒక‌ప్పుడు గ్రామ అవ‌స‌రాల‌కు వినియోగించేవారు. అయితే, వివిధ ర‌కాల వ‌ల‌స ప‌క్షులు సీజ‌న్ల వారీగా ఇక్క‌డికి వస్తుండటంతో ఆ చెరువు ఇప్పుడు ప‌క్షుల సంరక్షణ కేంద్రంగా మారిపోయింది.

ఆస్ట్రేలియా, సైబీరియా, ద‌క్షిణాఫ్రికా, శ్రీలంక, నేపాల్ వంటి దేశాల‌తో పాటు హిమాల‌యాల నుంచి కూడా ప‌క్షులు ఆయా కాలాల‌ను బ‌ట్టి వ‌ల‌స వ‌స్తూ ఉంటాయి. దీంతో ఉప్పల‌పాడు ఎప్పుడూ ప‌క్షుల సంద‌డితో కళకళలాడుతుంటుంది.

సుమారు 10 ఎక‌రాల విస్తీర్ణంలో చెరువు, మ‌ధ్య‌లో లంక‌ల మాదిరిగా మ‌ట్టి దిబ్బ‌లు, వాటిపై తుమ్మ చెట్లు గుబురుగా పెరిగి ఉంటాయి. ఆ చెట్ల మీద వేలాది ప‌క్షుల సంద‌డి చూడానికి ప‌ర్యాట‌కుల‌ను ఆక‌ర్షిస్తోంది.

ఉప్పల‌పాడు పక్షుల పునరావాస కేంద్రానికి విదేశీ పక్షులు వేల సంఖ్యలో ఎందుకు వస్తున్నాయి?

''యాభై ఏళ్లుగా చూస్తున్నాం...''

ఉప్ప‌ల‌పాడుకి చాలాకాలంగా ప‌క్షులు వ‌స్తున్న‌ప్ప‌టికీ, దాదాపు 50 ఏళ్లుగా పెద్ద సంఖ్య‌లో రావ‌డం తాము గుర్తించామని స్థానికుడు అమ‌ర లింగేశ్వ‌రరావు తెలిపారు.

ఆయన వయసు ఇప్పుడు 70 ఏళ్లు. ఆయన బీబీసీతో మాట్లాడుతూ, ''మా చిన్న‌ప్పుడు కొన్ని ప‌క్షులు వ‌చ్చేవి. కొన్నాళ్లు ఉండేవి. మ‌ళ్లీ వెళ్లిపోయేవి. ర‌క‌ర‌కాల కొంగ‌లు వ‌స్తున్నాయ‌ని అనుకునేవాళ్లం. కానీ, అవి విదేశాల నుంచి వ‌స్తున్నాయ‌ని మా వాళ్లు గుర్తించారు. దాంతో వాటికి అనువుగా ఆ చెరువుని వ‌దిలేశాం'' అని చెప్పారు.

''చెరువు మ‌ధ్య‌లో దిబ్బ‌లు, వాటిపై తుమ్మ చెట్లు ఉండ‌డంతో గుడ్లు పెట్ట‌డానికి, అన్నింటికీ అనువుగా ఉంటుంది. అందుకే ఏటేటా పెరుగుతూ వ‌స్తున్నాయ‌ని చిన్న‌ప్పుడు అనుకునే వాళ్లం. వాటిని చూడ‌డానికి కూడా చాలా మంది రావ‌డం మొద‌ల‌య్యింది. ఇప్పుడు ఈ చెరువు అటవీశాఖ ఆధ్వ‌ర్యంలోకి పోయింది'' అని ఆయన వివ‌రించారు.

ఎన్ని ర‌కాల ప‌క్షులు వ‌స్తాయి?

ఉప్ప‌ల‌పాడులోని వ‌ల‌స ప‌క్షుల సంర‌క్ష‌ణ కేంద్రం ప్ర‌స్తుతం ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్ అట‌వీశాఖ వ‌న్య‌ప్రాణి విభాగం ప‌రిధిలో ఉంది.

''ఇక్కడికి మొత్తం 30 ర‌కాల విదేశీ ప‌క్షులు వ‌స్తుంటాయి. సీజ‌నల్‌గా వ‌స్తాయి. వేస‌విలో ఆస్ట్రేలియా నుంచి ప‌క్షులు వ‌స్తాయి. శీతాకాలంలో సైబీరియా నుంచి, చైనా నుంచి కూడా ప‌క్షులు వ‌స్తాయి. ఆగ‌స్టులో ద‌క్షిణాఫ్రికా నుంచి ప‌క్షులు వ‌స్తాయి. ఆయా ప‌క్షులు రెండు, మూడు నెల‌లు మాత్ర‌మే ఇక్క‌డ ఉంటాయి'' అని గుంటూరు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ప్రతి ఏటా ఖండాలు దాటుకుని వలస వచ్చే దేశదేశాల పక్షులకు ఉప్పలపాడు వల‌స ప‌క్షుల సంర‌క్ష‌ణ కేంద్రం ఆవాసం. దీనికి జాతీయ స్థాయిలో కూడా గుర్తింపు వ‌చ్చింది. అయినా, అందుకు త‌గ్గ‌ట్టుగా ఏర్పాట్లు లేక‌పోవ‌డంతో వ‌ల‌స ప‌క్షుల సంఖ్యతో పాటు ప‌ర్యట‌కుల సంఖ్య కూడా రానురాను త‌గ్గుతోంది.


కంటెంట్: ఆంబులెన్సులు, ప్రభుత్వ ఆస్పత్రికి వారు ఫోన్ చేశారు. కానీ వాళ్లెవరూ వచ్చే అవకాశం కనిపించలేదు. సిబ్బంది కొరతతోపాటు ఉన్న వారిలో కొందరు కోవిడ్-19 ప్రభావంతో ఐసోలేషన్‌లో ఉండాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది.

"రెండు రోజుల తర్వాత మాకు ఫోన్ వచ్చింది. వెళ్లి చూస్తే అత్యంత దయనీయ స్థితిలో ఆయన పడి ఉన్నారు. మా మిత్రులు కొందరు భయపడినా.. మేమే సాహసం చేసి అంత్యక్రియలు పూర్తి చేశాం. అప్పుడే అనిపించింది... కన్నవారి కోసం ఎంతో కూడబెట్టి, కష్టపడి ఆస్తులు సంపాదించి ఇస్తే, చివరకు చనిపోయిన తర్వాత పట్టించుకోకుండా వదిలేశారని, మృతులకు మళ్లీ ఓ రెండు నిమిషాలు ప్రాణం వస్తే అలాంటి కుటుంబాన్ని చూసి ఏమంటారో తెలుసుకోవాలని అనిపించింది" అని రాజమహేంద్రవరం నగరానికి చెందిన అమీర్ పాషా వ్యాఖ్యానించారు.

గత 20 రోజుల్లో 13 మంది కోవిడ్-19 మృతులకు ఆయన అంత్యక్రియలు నిర్వహించారు. అమీర్ పాషాతోపాటు ఆయన మిత్రులు మరో ఐదుగురు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొంటున్నారు. కరోనావైరస్ మృతదేహాల అంత్యక్రియలు ఇబ్బందిగా మారడంతో.. అలాంటివారికి ఆసరాగా నిలవాలనే లక్ష్యంతో ఈ యువకులు సాగుతున్నారు. కుల, మతాలకు అతీతంగా అవసరమైనవారికి ఇలాంటి ఆపద సమయంలో తోడుగా నిలవాలనే ఉద్దేశంతో ఈ ప్రయత్నం చేస్తున్నట్టు వారు చెబుతున్నారు.

ఇప్పుడు ఎంత చేసినా తక్కువే..

అమీర్ పాషా గత కొన్నేళ్లుగా రాజమహేంద్రవరం పరిసరాల్లో వివిధ సేవా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటున్నారు. ప్రజారోగ్యం, హెచ్‌ఐవీ నిర్మూలన వంటి సమస్యలపై ఆయన పనిచేశారు. పీపుల్స్ అసోసియేషన్ ఫర్ సోషల్ జస్టిస్ పేరుతో బాలల హక్కుల కోసమూ ఆయన ఉద్యమిస్తున్నారు. బాలల అక్రమ రవాణాను అడ్డుకునేందుకు వివిధ కార్యక్రమాలు చేపట్టారు. అయితే, ఎంతో కాలంగా ఎంతో సేవ చేస్తున్నప్పటికీ కరోనావైరస్  సమయంలో ప్రజలకు అండగా నిలవడం అత్యంత సంతృప్తినిచ్చిందని అమీర్ చెబుతున్నారు.

వలస కార్మికులను ఆదుకునేందుకు ఆయన సేవా కార్యక్రమాలు చేపట్టారు. నగరంలోని పేదలకు తన స్నేహితులు, బంధువుల సహాయంతో బియ్యం, ఇతర నిత్యావసరాలు కూడా అందించారు. 60 రోజుల పాటు ఆహారం ప్యాకెట్లు పంపిణీ చేశారు. 235మంది గర్భిణులకి పౌష్టికాహార కిట్స్ కూడా ఇచ్చారు. ఇలా కరోనావైరస్ వ్యాప్తి నడుమ వివిధ దశల్లో తమ సేవల ద్వారా అమీర్ బృందం పనిచేస్తోంది.

కరోనావైరస్ విజృంభిస్తున్న సమయంలో మృతదేహాలకు అంత్యక్రియల నిర్వహణ పెద్ద సమస్యగా మారింది. కొందరు కరోనా బాధితులతోపాటు, అలాంటి లక్షణాలతో చనిపోయిన వారిని కూడా చేరదీసేందుకు చాలా మంది సిద్ధపడడం లేదు. చివరకు...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఒక ఇంట్లో తండ్రి మరణించారు. ఆయనకు కోవిడ్-19 లక్షణాలున్నాయి. దాంతో ఆయన భార్య, బిడ్డలు కూడా మృతదేహం దగ్గరకు వెళ్లలేదు. ఆయన బాత్రూమ్‌కు వెళ్లి అక్కడే కుప్పకూలిపోయారు. అయినా ఎవరూ పట్టించుకోలేదు. బాత్రూమ్‌కు తాళంవేసి ఎవరైనా రావాల్సిందేనని ఎదురుచూడడమే తప్ప వాళ్లేమీ చేయలేదు.


కంటెంట్: ఆకలి తీరే మార్గం లేక మట్టి తినడం వల్లే చిన్నారి మరణించిందని హక్కుల సంఘాలు, ప్రతిపక్ష నేతలు ఆరోపిస్తుండగా... ఆ చిన్నారి తల్లిదండ్రులు, సంరక్షకుల నిర్లక్ష్యం వల్లే పోషకాహార లోపంతో ఆమె మరణించిందని అధికారులు తమ నివేదికల్లో రాశారు.

నిర్లక్ష్యం తల్లిదండ్రులు, సంరక్షులదేనా? ప్రభుత్వానికి, అధికారులకు బాధ్యత లేదా? అని హక్కుల సంఘాలు ప్రశ్నిస్తున్నాయి.

ఇంతగా చర్చకు కారణమైన ఈ చిన్నారి ఎవరు? ఆమె మరణానికి దారితీసిన పరిస్థితులేమిటి?

దేశంలో ఆహార భద్రత చట్టం, ఉపాధి హామీ, మాతాశిశు సంరక్షణకు అంగన్‌వాడీ కేంద్రాలు వంటివన్నీ ఉన్నా  ఎందుకీ దుస్థితి అన్న ప్రశ్న ఉత్పన్నమవుతోంది.

ఈ నేపథ్యంలో చిన్నారి మరణం వెనుక వాస్తవాలు తెలుసుకునేందుకు అనంతపురం జిల్లా కుమ్మరవాండ్లపల్లిలోని హమాలీ క్వార్టర్లలో నివసిస్తున్న చిన్నారి కుటుంబీకులు, స్థానికులను, పోలీసులను 'బీబీసీ' కలిసింది.

పోలీసులేమంటున్నారు

పోలీసుల వివరాల ప్రకారం.. కర్ణాటక రాష్ట్రం గుదిబండ గ్రామానికి చెందిన మహేశ్.. అనంతపురం జిల్లా కదిరి మండలం కుమ్మరవాండ్లపల్లికి చెందిన నాగమణిని వివాహం చేసుకొని కుమ్మరవాండ్లపల్లిలోనే నివసిస్తున్నారు.

కూలినాలి చేసుకుని జీవించే వీరికి ఐదుగురు పిల్లలు. జీవనోపాధి కోసం కొంత కాలం హైదరాబాద్‌లో ఉండి తిరిగి కుమ్మరవాండ్లపల్లికి చేరుకున్నారు.

ఉండడానికి ఇల్లు లేక పాత బట్టలతో ఓ చిన్న గుడారం ఏర్పాటు చేసుకొని అందులో నివసిస్తున్నారు. నాగమణి తల్లి కూడా వీరికి సమీపంలోనే మరో చిన్న ఇంట్లో ఉంటున్నారు.

స్థానికులేం చెప్పారు

ఆరు నెలల కిందట మహేశ్, నాగమణిల రెండో కొడుకు మూడేళ్ల వయసున్న సంతోష్ కుమార్ తీవ్రమైన పోషకాహార లోపంతో చనిపోయాడు. ఆర్థిక స్థోమత లేకపోవటంతో తాముంటున్న గుడారం పక్కనే సంతోష్‌ను పూడ్చిపెట్టారు.

ఇటీవల చనిపోయిన వెన్నెల నిజానికి మహేశ్, నాగమణిల సంతానం కాదు. ఆ చిన్నారి నాగమణి చెల్లెలు లక్ష్మి కూతురు. లక్ష్మి భర్తను విడిచి మరో వ్యక్తితో వేరే ప్రాంతానికి వెళ్లిపోయింది. వెళ్తూవెళ్తూ వెన్నెలనూ తీసుకెళ్లింది.

కానీ, 2018 మేలో వెన్నెలను కుమ్మరవాండ్లపల్లికి తీసుకువచ్చిన లక్ష్మి తన తల్లి సుంకులమ్మ దగ్గర వదిలి వెళ్లింది.

అప్పటికి వెన్నెల తీవ్ర అనారోగ్యంతో ఉంది.

తీవ్ర అనారోగ్యంపాలైన వెన్నెలను కాలనీవాసుల ఆర్థిక సహకారంతో తిరుపతిలోని రుయా ఆస్పత్రిలో చేర్పించి వైద్యం చేయించారు.

కోలుకున్న తరువాత కూడా వెన్నెల తల్లి తిరిగి రాకపోవటంతో ఆ పాప.. అమ్మమ్మ సుంకులమ్మ, పెద్దమ్మ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని అనంతపురం జిల్లాలో రెండు వారాల క్రితం రెండేళ్ల చిన్నారి మరణం చర్చనీయమైంది.


కంటెంట్: ఆకలిని తట్టుకునేందుకు తన రెండేళ్ల కొడుకు ఒనాంగ్ నగొర్‌కు స్థానికంగా దొరికే సారాయిని తాగిస్తున్న నైబోల్ మడుట్. అంతర్యుద్ధం కారణంగా ఈమె ముగ్గురు పిల్లల్ని కోల్పోయింది

దేశంలో జరుగుతున్న అంతర్యుద్ధం లక్షలాది చిన్నారులకు శాపంగా మారుతోంది. కడుపు నింపుకోవడానికి నాలుగు మెతుకులు దొరకని దుస్థితి.

తక్షణమే వీరికి ఆహారం అందకపోతే నాలుగోవంతు చిన్నారులు మరణించే ప్రమాదం ఉందని యూనిసెఫ్ హెచ్చరిస్తోంది.

సహాయక చర్యలకు అంతర్యుద్ధం విఘాతం కలిగిస్తుండటంతో కరవు పరిస్థితులు తలెత్తుతున్నాయి.

రెండేళ్ల వయసున్న క్రిస్టీన్ జాక్సన్, ఆకలి సంక్షోభానికి ప్రతీకగా కనిపిస్తోంది

ఆకలి సంక్షోభానికి ప్రతీక

రెండేళ్ల వయసున్న క్రిస్టీన్ జాక్సన్, ఆకలి సంక్షోభానికి ప్రతీకగా కనిపిస్తోంది.

తీవ్రమైన పోషకాహార లోపంతో కొట్టుమిట్టాడుతున్న ఈ చిన్నారి సగం బరువు కోల్పోయింది. రోగ నిరోధక శక్తి క్రమంగా క్షీణిస్తోంది. చిన్న అంటువ్యాధి సోకినా ఊపిరి ఆగిపోతుంది.

ప్రస్తుతం ఆ పాప ఓ శిబిరంలో రక్షణ పొందుతూ, పాల తాగి బతుకుతోంది. ఇక్కడి నుంచి బయటకెళ్తే కనీసం ఒక్క పూట భోజనం పెట్టే స్తోమత కూడా తనకు లేదని క్రిస్టీనా తండ్రి జాక్సన్ లెపానీ ఆవేదన చెందుతున్నారు.

ఎంతో మంది చిన్నారులు పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్నారు

యుద్ధం పేదలుగా మారుస్తోంది

దక్షిణ సూడాన్‌లో ఆర్థికంగా కాస్త మెరుగ్గా ఉన్న వారిలో జాక్సన్ ఒకరు. మంచి ఉద్యోగంతో పాటు ఆయనకు కొంత పొలం కూడా ఉంది.

అయితే నాలుగేళ్లుగా సాగుతున్న అంతర్యుద్ధం జాక్సన్‌ను నిరుపేదగా మార్చేసింది.

దేశ రాజధాని జుబాలో ప్రతి 10 మంది చిన్నారుల్లో ఒకరు పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్నారు. రాజధాని బయట ఈ పరిస్థితి మరింత దయనీయంగా ఉంది.

విమానాల ద్వారా కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఆహారం అందిస్తున్నారు

ప్రాణాల మీదకు వస్తోన్న సహాయం

ప్రభుత్వం, తిరుగుబాటుదార్ల మధ్య జరుగుతున్న యుద్ధం అనేక మంది సహాయక చర్యలు చేపట్టే ఉద్యోగుల ప్రాణాలను తీస్తోంది.

తిరుగుబాటుదార్ల అధీనంలో ఉన్న గాన్యేల్ వంటి ప్రాంతాల్లో విమానాల ద్వారా సహాయం అందిస్తున్నారు.

ఇది ఎంతో ఖరీదైన వ్యవహారం. కాబట్టి అందరికీ సహాయం చేసే అవకాశాలు చాలా తక్కువగా ఉన్నాయి. అందువల్ల ఇక్కడ క్రమక్రమంగా కరవు పరిస్థితులు నెలకొంటున్నాయి.

సాగు తగ్గి ఆహారానికి తీవ్రమైన కొరత ఏర్పడినట్లు హెన్రియేటా ఫోర్ చెబుతున్నారు

నాగలి పట్టడం లేదు

అంతర్యుద్ధం వల్ల ఎంతో మంది రైతులు పొలాలను వదిలేస్తున్నారని యూనిసెఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

దక్షిణ సూడాన్‌లో తుపాకి మోతలు ఒకవైపు, ఆకలి కేకలు మరోవైపు వినిపిస్తున్నాయ్.


కంటెంట్: ఆకాశం నుంచి చూస్తుంటే అన్నీ ప్రశాంతంగా ఉన్నట్టు అనిపించింది.

కానీ, విమానం లోపల చూస్తే ఆందోళన నిండిన ముఖాలు కనిపిస్తున్నాయి. కిందకు దిగిన తర్వాత పరిస్థితి ఎలా ఉంటుందో వాళ్లకు తెలీదు.

దిల్లీ నుంచి వెళ్తున్న విమానం శ్రీనగర్‌లో రన్‌వేను తాకబోతోంది. సొంతవారిని కలవడానికి ఆతృతగా ఉన్న వారికి ఒకటింపావు గంట కూడా చాలా సుదీర్ఘంగా అనిపిస్తోంది.

నా హ్యాండ్ బ్యాగేజ్‌లో పప్పులున్నాయి. తినే వస్తువులు, మందులున్నాయి. ఎలాంటి గిఫ్టులూ లేవు. నేను నాతోపాటూ తినే వస్తువులు మాత్రం తీసుకెళ్తున్నాను.

నేను ఎవరితోనూ మాట్లాడలేకపోయాను. నా భార్యతో, పిల్లలతో, అమ్మనాన్నలతో, చిన్నాన్నతో, కశ్మీర్ లోయలో ఎవరినీ కలవలేకపోయాను.

నిజం చెప్పాలంటే, నేను ఈద్ కోసమని వెళ్తున్నా. మా ఇంట్లో అందరూ ఎలా ఉన్నారో చూడ్డానికి వెళ్తున్నా. నేను బాగున్నాను అని వాళ్లకు చెప్పడానికి వెళ్తున్నా. ఎందుకంటే కమ్యూనికేషన్ పూర్తిగా కట్ అయిపోయింది. మనం ఇప్పటి రోజుల్లో కాదు, ఏదో డార్క్ ఏజ్‌లో వెళ్తున్నట్టుంది.

అక్కడ అందరూ ఎలా ఉన్నారో, ఏమో అనే దిగులు మనసు తొలిచేస్తోంది. అందుకే మేం పనికూడా సరిగా చేయలేకపోతున్నాం. మనసంతా టెన్షన్. అలా ఉంటే మన మనసులో ఏదేదో చెడు ఆలోచనలు వస్తుంటాయి. అంతా బాగానే ఉంటుందనే అనుకుంటున్నా. కానీ, అక్కడ పరిస్థితి ఎలా ఉందో నాకు తెలీదు. మా ఇంట్లో వాళ్లు ఎలా ఉన్నారో తెలుసుకోవాలని మాకందరికీ చాలా ఆతృతగా ఉంది.

నేను వేల సార్లు ఫోన్ చేసుంటాను. నంబర్ కొడితే స్విచాఫ్ వస్తుంది. అందరి నంబర్లూ ఒకేసారి ఎందుకు పనిచేయవు. ఏదైనా జరగరానిది జరిగిందేమో అని, మనసులో పదే పదే అనిపిస్తోంది.

ఆసిఫ్ కూడా దిల్లీ ఇందిరాగాంధీ ఎయిర్ పోర్ట్ నుంచి శ్రీనగర్ విమానం ఎక్కారు. దిల్లీలోని ఒక ప్రైవేట్ బ్యాంకులో పనిచేస్తున్న ఆయన గత కొన్ని రోజుల నుంచీ కంటినిండా నిద్రపోలేదు, కడుపునిండా తినలేదు.

అలసట, ఆందోళన ఆన ముఖంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. దిల్లీ నుంచి శ్రీనగర్ వెళ్తున్న విమానంలో ఉన్న వారి ముఖాల్లోకి చూస్తుంటే అందరిలో ఒక ఆందోళన, భయం కనిపిస్తుంది.

భారత ప్రభుత్వం గత సోమవారం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 370ని రద్దు చేస్తూ కశ్మీర్ ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని తొలగించింది. ప్రభుత్వం ఈ ప్రాంతాన్ని రెండు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలుగా కూడా విభజించింది.

ఆ ప్రకటనకు ముందు అన్నిరకాల బయటి సంబంధాలను కట్ చేశారు. ఇంటర్నెట్ ఆపేయడంతోపాటు మొబైల్, ల్యాండ్ లైన్ ఫోన్ సేవలు కూడా నిలిపివేశారు.

హర్యానాలోని ఒక మెడికల్ కాలేజీలో చదివే...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

తెల్లటి మేఘాల మధ్య వెళ్తున్న విమానం కిందకు దిగుతున్నప్పుడు కిటికీలోంచి పచ్చదనం, చెట్లు నిండిన పర్వతాలు, పచ్చటి పొలాలు, ఖాళీగా ఉన్న రహదారులు కనిపించాయి.


కంటెంట్: ఆకాశాన్నంటే ఈ భవనాల వల్ల ప్రాయియా సెంట్రల్ బీచ్‌లో సూర్యాస్తమయానికి ఆరు గంటల ముందు నుంచే సూర్యుడి ఎండ ‘మాయమైపోతుంది’

బ్రెజిల్ దక్షిణ భాగంలోని ఈ నగరంలో సుమారు ఒకటిన్నర లక్షల మంది నివసిస్తున్నారు.

ఈ నగరానికి ఒక ఆశ్చర్యకరమైన రికార్డు ఉంది.

సావో పాలో, రియో డి జెనీరో వంటి మెగా నగరాల పరిమాణంతో పోలిస్తే అతి చిన్న నగరం బాలెనారియో కాంబోరియు. అయినాకానీ.. దక్షిణ అమెరికా ఖండంలోని టాప్ టెన్ అతి ఎత్తైన నివాస భవనాల్లో ఆరు భవనాలు ఈ నగరంలోనే ఉన్నాయని కౌన్సిల్ ఆఫ్ టాల్ బిల్డింగ్స్ అండ్ అర్బన్ హాబిటేట్ సమాచారం చెప్తోంది. కానీ ఈ ఖ్యాతితో పాటు ఒక చీకటి కోణం కూడా ఉంది.

ఈ అత్యంత పొడవైన భవనాలు ఎక్కువ భాగం ప్రఖ్యాత బీచ్ ప్రాయియా సెంట్రల్ వెంటే ఉన్నాయి.

ఈ భవనాలు ఎంత ఎత్తుగా, ఎంత దగ్గరగా ఉన్నాయంటే.. ఈ బీచ్ సూర్యుడ్ని కోల్పోయింది.

‘‘మధ్యాహ్నం రెండు గంటల తర్వాత ఈ ఆకాశహర్మ్యాలు సూర్యుడ్ని అడ్డుకుంటాయి. బీచ్ మొత్తం నీడలో మునిగిపోతుంది’’ అని స్థానిక నివాసి సబ్రినా సిల్వా బీబీసీతో చెప్పారు.

సిల్వా ఇదే నగరంలో పుట్టి పెరిగారు. ప్రాయియా సెంట్రల్ బీచ్‌లో తాను సేదతీరి పదిహేనేళ్లు దాటిపోయిందని ఆమె తెలిపారు.

ఆకాశహర్మ్యాల నీడ వల్ల ఆ బీచ్‌లో చలి, చీకటి బాగా పెరిగాయని చెప్పారు.

ఆ భవనాల నీడలు ఈ బీచ్‌ను ఎలా కబళిస్తున్నాయో వివరించే ఫొటోలు, టైమ్ ల్యాప్స్ వీడియోలు సోషల్ మీడియాలో లెక్కకు మిక్కిలిగా పోస్టయ్యాయి.

‘‘ఈ భవనాల మధ్య సన్నని సందుల నుంచి వచ్చే సూర్యుడి వెలుతురులో జనం ఇరుకుగా చేరి సన్‌బాత్ చేయాల్సి రావటం మరింత దారుణం. అప్పుడు పరిస్థితి నరకప్రాయంగా ఉంటుంది. అందుకే నేనసలు అక్కడికి వెళ్లను’’ అని సిల్వా వివరించారు.

ఇంకా తగ్గని ప్రజాదరణ...

పరిస్థితి ఇలావున్నా కూడా ప్రాయియా సెంట్రల్ ఇంకా అత్యంత ప్రజాదరణ గల బీచ్‌గానే కొనసాగుతోంది.

కోవిడ్-19 కాలంలో కూడా ఎండ ఉన్న రోజుల్లో బీచ్ అభిమానులు ఆంక్షలను ధిక్కరించి మరీ రావడంతో ఈ బీచ్ రద్దీగానే ఉంది.

ప్రాయియా సెంట్రల్ బీచ్ అనేది ఇప్పుడు కేవలం ఒక పర్యాటక ఆకర్షణ మాత్రమే కాదని.. మెరుపులీనే ఈ ఎత్తైన భవనాల వల్ల అంతకన్నా కాస్త ఎక్కువగానే మారిందని సిల్వా వంటి స్థానికులు చెప్తున్నారు.

చరిత్రకారుడు ఇసాకాబార్బా వంటి వారు.. లేని సమస్య గురించి ఎక్కువగా ఆందోళన వ్యక్తమవుతోందని అంటారు.

‘‘కాలం మారింది. చాలా మంది ఎండలో మాడటానికి ఇష్టపడరు. ఎందుకంటే అది ఆరోగ్యానికి హానికరం కావచ్చు. బీచ్‌లో నీడ వల్ల జనం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

బాలెనారియో కాంబోరియును బ్రెజిలియన్ దుబాయ్ అని పిలుస్తారు.


కంటెంట్: ఆకాశ్ క్షిపణి

రక్షణ సంబంధిత ఎగుమతులకు వెంటనే అనుమతులు లభించేలా రక్షణ మంత్రి అధ్యక్షతన ఒక కమిటీ ఏర్పాటు చేశారు.

ఆకాశ్ క్షిపణి దాడి సామర్థ్యం 25 కిలోమీటర్లు. 2014లో ఈ మిసైల్‌ను భారత వైమానిక దళం అమ్ములపొదిలో చేర్చారు. ఆ తర్వాత ఏడాదికి 2015లో దీనిని భారత పదాతిదళానికి అందించారు.

గత కొన్నేళ్లుగా నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ ప్రదర్శనల్లో, డిఫెన్స్ ఎక్స్‌పోలు, ఎయిరో ఇండియా సందర్భంగా కొన్ని మిత్ర దేశాలు ఆకాశ్ మిసైల్‌పై ఆసక్తి చూపించాయని రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ చెప్పింది. దానితోపాటూ తీర నిఘా వ్యవస్థలు, రాడార్, ఎయిర్ ప్లాట్‌ఫాంలు కూడా దీనిపై ఆసక్తి చూపిస్తున్నాయి

కానీ, ఈ క్షిపణిని ఎగుమతి చేసే దిశగా బారత్ ఎందుకు అడుగులు వేస్తోంది అనే ప్రశ్న కూడా వస్తోంది.

ఈ క్షిపణి ప్రత్యేకత ఏంటి

భూతలం నుంచి గగనతలంలోకి ప్రయోగించే క్షిపణి ఆకాశ్. ఇది 25 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న లక్ష్యాలను ఛేదించగలదు. అంతే కాదు, ఇది 95 శాతం భారత్‌లోనే తయారైన క్షిపణి. దాదాపు 25 ఏళ్లుగా దీనిని అభివృద్ధి చేశారు.

ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ప్రకటనలో భారత్ ఏయే దేశాలకు ఈ క్షిపణిని విక్రయిస్తోంది అనే వివరాలు లేవు.

అయితే, ఆకాశ్ మిసైల్‌ను మిత్ర దేశాలకు విక్రయిస్తామని ప్రభుత్వం కచ్చితంగా చెప్పింది. అంతే కాదు, తాము ఎగుమతి చేయబోయే ఈ క్షిపణి భారత వైమానిక దళం, సైన్యం దగ్గరున్న క్షిపణి కంటే భిన్నంగా ఉంటుందని కూడా చెప్పింది.

ఈ మిసైల్‌ను వియత్నాం, థాయ్‌లాండ్ లాంటి దేశాలకు విక్రయించే అవకాశం ఉందని రక్షణ నిపుణులు రాహుల్ బేడీ చెప్పారు.

"మధ్యప్రాచ్యం, ఆగ్నేయాసియా, లాటిన్ అమెరికా దేశాలకు ఆకాశ్, బ్రహ్మోస్ క్షిపణులు ఎగుమతి చేస్తామని మోదీ ప్రభుత్వం 2016లో చెప్పింది. భారత్‌తో ఏ దేశాల సంబంధాలు మెరుగ్గా ఉంటే, వాటికి ప్రభుత్వం ఈ మిసైళ్లను అమ్ముతుంది. ఈ క్షిపణిని వియత్నాంకు విక్రయిస్తామని 2016, 2017లో కూడా చెప్పారు. ఆకాశ్ రేంజ్ 25 కిలోమీటర్లు. దీనితో ఇన్‌కమింగ్ హెలికాప్టర్, ఫైటర్ ప్లేన్, కొన్ని మిసైల్ సిస్టంలను పేల్చేయవచ్చు" అన్నారు.

రక్షణ ఎగుమతిదారుగా మారే సన్నాహాల్లో భారత్

రక్షణ ఎగుమతుల పరిశ్రమలో 2024 నాటికి 5 బిలియన్ డాలర్ల లక్ష్యాన్ని అందుకోవాలని భారత్ నిర్ణయించింది. కానీ ప్రపంచమంతా భారత్‌ను ఆయుధాలు దిగుమతి చేసుకునే దేశంగా చూస్తోంది.

గత ఆరేడు నెలలుగా చైనాతో ఉద్రిక్తతలు ఏర్పడ్డాయి. దీంతో భారత డిఫెన్స్ ప్రొడక్షన్, దేశీయ అవసరాలనే తీర్చలేకపోతోందని రాహుల్ బేదీ చెప్పారు.

"నిజానికి, మనం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

భారత్‌తో స్నేహ సంబంధాలు కొనసాగించే దేశాలకు భూతలం నుంచి గగనతలంలోకి ప్రయోగించే ఆకాశ్ క్షిపణిని ఎగుమతి చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం బుధవారం అనుమతులు ఇచ్చింది.


కంటెంట్: ఆకాశ్, శ్లోకా

వార్తా సంస్థ పీటీఐ కథనం ప్రకారం..  అకాశ్ అంబానీ - శ్లోకా మెహతాల నిశ్చితార్థం ఇటీవలే గోవాలో కుటుంబ సభ్యుల మధ్య జరిగింది.

ఈ పెళ్లిపై గత కొంత కాలంగా చర్చ జరుగుతున్న తరుణంలో.. ఇప్పుడు ఓ స్పష్టత వచ్చింది.

నిశ్చితార్థానికి సంబంధించిన ఫొటోలు ఇప్పుడు సోషల్ మీడియాలో హల్ చల్ చేస్తున్నాయి.

ఈ చిత్రాల్లో తమ కోడలితో ముకేశ్ అంబానీ, ఆయన సతీమణి నీతా అంబానీ, ముకేశ్ తల్లి కోకిలాబెన్ ఉన్నారు.

అంబానీ వియ్యంకుడు ప్రముఖ వజ్రాల వ్యాపారి.

 రసేల్ మెహతా-మోనా మెహతాల మూడో అమ్మాయి శ్లోకా.

ముఖేశ్ అంబానీ, నీతా, కోకిలాబెన్, ఆకాశ్, శ్లోకా

 బ్లూ డైమండ్స్ అధినేత అయిన రసేల్ మెహతా ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రముఖ వజ్రాల వ్యాపారుల్లో ఒకరు. రసేల్ సంస్థ 12 దేశాల్లో కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తోంది.

ఈ రెండు కుటుంబాల మధ్య చాలా కాలంగా పరిచయాలున్నాయి.

ఆకాశ్, శ్లోకాలు ధీరూబాయ్ అంబానీ ఇంటర్నేషనల్ స్కూల్లో కలిసి చదువుకున్నారు.

2009లో పాఠశాల విద్యను పూర్తిచేసిన శ్లోకా ఉన్నత విద్యను అమెరికాలో పూర్తి చేశారు.

తర్వాత లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్‌లో చదివారు. 2014 నుంచి రోజీ బ్లూ డైమండ్స్‌లో డైరెక్టర్‌గా ఉన్నారు.

కనెక్ట్ ఫర్ అనే సంస్థను ఏర్పాటు చేసి సామాజిక కార్యక్రమాలు చేస్తున్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

భారత్‌లో  అత్యధిక ధనవంతుడైన ముకేశ్ అంబానీ కుమారుని పెళ్లి ఈ ఏడాది డిసెంబరులో జరుగనుంది. ఈ నేపథ్యంలో అంబానీ కోడలు ఎవరన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.


కంటెంట్: ఆకుపచ్చని అందాలతో ఉండే ఉద్దానం, ఇప్పుడు కిడ్నీ వ్యాధులతో వణికిపోతోంది.

ఇది శ్రీకాకుళం జిల్లా కేంద్రం నుంచి 140 కిలోమీటర్ల దూరంలోని సముద్రపు ఒడ్డునున్న కళింగపట్నంలో మహిళల ఆవేదన. తరచుగా మీడియావాళ్లు ఈ గ్రామాన్ని సందర్శిస్తుండటంతో వారి స్పందన ఇది.

ఉద్దానం అంటే ఉద్యానవనం!

పేరుకు తగ్గట్టుగానే ఈ ప్రాంతం ఒక వైపున సముద్ర తీరం, మరో పక్క కొబ్బరి, జీడి మామిడి, పనస, మామిడి తోటలు, మరో వైపున నాగావళి, వంశధార, మహేంద్రతనయ వంటి జీవ నదులు పారుతూ నిత్యం సస్యశ్యామలంగా ఉండటంతో ఈ ప్రాంతానికి ఉద్దానం అనే పేరొచ్చింది.

అయితే ఆకుపచ్చని ఉద్దానం, ఇప్పుడు కిడ్నీ వ్యాధులతో వణికిపోతోంది. అంతుపట్టని సమస్యలతో ఈ ప్రాంత ప్రజలు అల్లాడుతున్నారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిశా రాష్ట్రాల సరిహద్దున ఉన్న శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని సోంపేట, కంచిలి, కవిటి, ఇచ్ఛాపురం, వజ్రపు కొత్తూరు, పలాస, మందస మండలాలను కలిపి ఉద్దానం ప్రాంతంగా పిలుస్తారు.

ఈ ప్రాంతంలోని సోంపేట, కవిటి, కుసుంపురం, కుత్తుమ, కళింగ పట్నం సహా ఏ గ్రామానికి వెళ్లినా, ప్రతి ఇంటిలోనూ ఎవరో ఒకరు కిడ్నీ వ్యాధులతో బాధపడుతున్నారంటే సమస్య ఎంత తీవ్రంగా ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు.

ప్రభుత్వ అంచనాల ప్రకారం గత రెండు దశాబ్దాలలో ఇప్పటివరకు 15,623 మంది ఇలా తీవ్రమైన కిడ్నీ జబ్బుల బారిన పడి ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ప్రస్తుతం 13,093 మంది ఈ వ్యాధితో బాధపడుతున్నారు.

బత్తిన మాలక్ష్మి, తులసమ్మ, అర్జి శశి

కదిలిస్తే కన్నీళ్లే...

''అయిదేళ్లుగా నేను, నా భర్త సీతారాం కిడ్నీ జబ్బుతో బాధపడుతున్నాం. ఏడాది క్రితం ఆ జబ్బు ముదిరి ఆయన మాకు దూరమయ్యాడు. ఇపుడు నా కొడుకే కూలీ పనులు చేస్తూ నన్ను పోషిస్తున్నాడు. మందులకు నెలకు రూ. రెండు వేలకు పైగా ఖర్చవుతుంది. వాటికోసం అప్పులు చేయాల్సి వస్తోంది'' అంటూ దీనంగా చెప్పారు కుసుంపురం గ్రామానికి  చెందిన బత్తిన మాలక్ష్మి.

''ఏడాది నుంచి ఈ రోగంతో కుదేలయిపోతున్నాను. కొడుకు తప్ప మాకు ఏ దిక్కూ లేదు. సముద్రంపై వేటకు వెళ్లి నాలుగు డబ్బులు తెచ్చేవాడు. ఈ మధ్య యాక్సిడెంట్‌లో చేయి కోల్పోయి వాడు మూలనపడ్డాడు. ఇపుడు మందులు కొనుక్కునే స్తోమత లేదు, ఎవరూ ఆదుకునే దిక్కులేదు'' అంటూ కళింగపట్నంకు చెందిన శివకోటి దానమ్మ విలపించారు.

శివకోటి దానమ్మ

ఇదే గ్రామానికి చెందిన ఈగ కోమలమ్మ మూడేళ్లుగా కిడ్నీ వ్యాధితో బాధపడుతున్నారు. కూలీనాలీ చేసుకొని బతుకుతూ, సగం ఆదాయం డాక్టర్ల చుట్టూ తిరగడానికే ఖర్చు పెట్టాల్సి వస్తోంది....\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

''ఇంత కాలం మీరంతా ఏటై పోనారు? అల్లా సికాకుళం సివర, వజ్రపు కొత్తూరు నుంచీ ఇచ్చాపురం దాకా జనాలు సచ్చిపోతన్నా, ఎందుకో ఎవుడూ సరిగా సెప్పడు... వేలాది జనాలు పేనాలు ఒగ్గీసినారు.. ఇదింకా ఆగనేదు...''


కంటెంట్: ఆక్సిజన్ కోసం ఎదురుచూసి సకాలంలో అందక ఎంతోమంది కరోనా రోగులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. దిల్లీలోని ఐసీయూ బెడ్‌లు 99 శాతం నిండిపోయాయి.

'మరో రెండు గంటల్లో ఆక్సిజన్ అయిపోతుంది. వెంటిలేటర్లు పనిచేయడం లేదు. 24 గంటల్లో 25 మంది కోవిడ్ రోగులు చనిపోయారు. ఇప్పుడు మరో 60 మంది కరోనా రోగుల ప్రాణాలు ప్రమాదంలో ఉన్నాయి' అని దిల్లీలోని సర్ గంగారాం ఆస్పత్రి మెడికల్ డైరెక్టర్ చెప్పారు.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

ఆక్సిజన్ కొరతగా ఉందని సర్ గంగారాం ఆస్పత్రి వెల్లడించిన కాసేపటికి ఒక ఆక్సిజన్ ట్యాంకర్ ఆస్పత్రి వద్దకు చేరుకుందని ఏఎన్ఐ వార్తా సంస్థ తెలిపింది.

సౌరబ్ భరద్వాజ్

తాను కోవిడ్ చికిత్స పొందుతున్న దిల్లీలోని ఓ ఆసుపత్రిలో ఆక్సిజన్ నిల్వలు మరో మూడు గంటలకు మించి సరిపోవని.. ఎలాగైనా కాపాడాలని కోరుతూ సౌరబ్ భరద్వాజ్ అనే రాజకీయ నాయకుడు ట్వీట్ చేశారు.

''ఎంతోమంది కృత్రిమంగా ఆక్సిజన్ అందించడం వల్లే బతుకుతున్నారు. సకాలంలో ఆక్సిజన్ కనుక సరఫరా చేయలేకపోతే వారంతా ఒడ్డున పడ్డ చేపల్లా చనిపోతారు'' అని ఆయన ట్వీట్ చేశారు.

''దేశంలోనే అత్యుత్తమ ఆరోగ్య సేవల వ్యవస్థ ఉన్న దిల్లీ ఇప్పుడు పెరుగుతున్న కరోనా కేసుల వల్ల సతమతమవుతోంది'' అని బీబీసీ ఇండియా కరస్పాండెంట్ యోగితా లిమాయే అన్నారు.

శవాల అంత్యక్రియల కోసం కూడా మృతుల కుటుంబీకులు స్మశానాల వద్ద గంటల కొద్దీ సమయం వేచి చూడాల్సి వస్తోంది.

దిల్లీలోని అనేక స్మశానాల్లో రాత్రీపగలు తేడాలేకుండా సామూహిక దహనాలు చేస్తున్నారు.

''గత ఏడాది కరోనా వైరస్ వ్యాప్తి తీవ్రంగా ఉన్న సమయంలో కూడా రోజుకు సగటున 8 నుంచి 10 మృతదేహాలు వచ్చేవి. ఒక రోజు మాత్రం 18 శవాలను తెచ్చారు. కానీ, ఈసారి అలా కాదు.. నిన్న ఒక్క రోజు రాత్రే 78 మృతదేహాలకు అంత్యక్రియలు నిర్వహించాం'' అని ఈశాన్య దిల్లీలోని ఓ స్మశానంలో అంత్యక్రియలు చేసే జితేందర్ సింగ్ 'రాయిటర్స్' వార్తాసంస్థతో చెప్పారు.

'ఇంకా చాలా మృతదేహాలు స్మశానం బయట అంత్యక్రియల కోసం ఉన్నాయి. వాటిని దహనం చేయడానికి స్మశానంలో స్థలమే లేదు'' అన్నారాయన.

దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన ఓ ప్రభుత్వ వైద్యుడు(పేరు వెల్లడించడానికి ఇష్టపడలేదు) 'బీబీసీ'తో మాట్లాడుతూ.. ''పరిస్థితులు కఠినంగా ఉన్నాయి. రోగులు డాక్టర్లను కొట్టడానికి వస్తున్నారు. ప్రతిదానికీ వైద్యులనే నిందిస్తున్నారు. ఆసుపత్రుల నిర్వాహకులు కూడా వైద్యులనే నిందిస్తున్నాయి. చాలా ఒత్తిడి మధ్య పనిచేయాల్సి వస్తోంది'' అన్నారు.

''మాకున్న ఆక్సిజన్ వసతిలో 99...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

దేశ రాజధాని దిల్లీలోని ఆరు ఆసుపత్రులలో ఆక్సిజన్ నిల్వలు పూర్తిగా అడుగంటిపోయాయి. మిగతా ఆసుపత్రుల్లోనూ ఆక్సిజన్ మరికొద్ది గంటల వరకు మాత్రమే సరిపోతుందని అక్కడి వైద్యులు చెబుతున్నారు.


కంటెంట్: ఆక్సిజన్ కోసం క్యూలో జనాలు

అత్యధిక మరణాల రేటు జాబితాలో దక్షిణ అమెరికాలో తూర్పు సముద్ర తీరంలో ఉన్న పెరూ అన్నిటికంటే టాప్‌లో ఉంది. ఈ దేశంలో కోవిడ్-19 మరణాల రేటు ప్రపంచంలోనే అత్యధికం.

జాన్స్ హాప్‌కిన్స్ యూనివర్సిటీ గణాంకాల ప్రకారం పెరూలో మరణాల రేటు 93.71. అంటే లక్ష మంది జనాభాలో దాదాపు 94 మంది చనిపోతున్నారు.

లాటిన్ అమెరికా దేశాల్లో మొట్ట మొదటి కోరనా కేసు బ్రెజిల్‌లో నమోదైంది. కరోనాకు తీవ్రంగా ప్రభావితమైన దేశాల్లో బ్రెజిల్ రెండో స్థానంలో ఉంది. అక్కడ ఇప్పటివరకూ ఈ వైరస్ వల్ల లక్షా 20 వేల మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

మరోవైపు, కరోనాకు అత్యంత ఘోరంగా ప్రభావితమైన అమెరికాలో మృతుల సంఖ్య కొన్ని వారాల్లో రెండు లక్షలకు చేరుకోనుంది.

మొట్టమొదట ఆంక్షలు

మహమ్మారి ప్రారంభమైన సమయంలో దాని వ్యాప్తిని అడ్డుకోడానికి ఎన్నో ఆంక్షలు విధించిన మొట్టమొదటి లాటిన్ అమెరికా దేశం పెరూనే. లాక్‌డౌన్ వల్ల ఎదురైన సమస్యల నుంచి బయటపడ్డానికి ప్రజలకు సహాయ ప్యాకేజ్ ఇచ్చిన మొదటి దేశం కూడా ఇదే.

కరోనా వల్ల పెరూలో ఇప్పటివరకూ 28,471 మంది చనిపోయారు. జాన్స్ హాప్కిన్స్ డాష్‌బోర్డ్ గణాంకాల ప్రకారం ఈ వైరస్ వల్ల అత్యధిక మరణాలు సంభవించిన దేశాల్లో పెరూ 9వ స్థానంలో ఉంది.

గతవారం కరోనాతో చనిపోయే వారి సంఖ్య కాస్త తగ్గింది. గత బుధవారం ఇక్కడ ఆరోగ్య శాఖ 123 మంది చనిపోయినట్లు ధ్రువీకరించింది. కానీ తర్వాతరోజే (గురువారం) అక్కడ మరణాల సంఖ్య 153కు పెరిగింది.

కానీ, 3 కోట్ల 25 లక్షల జనాభా(2019)ఉన్న ఈ దేశంలో కరోనా వల్ల ఎక్కువ మంది చనిపోడానికి కారణం ఏంటి. దానికి నిపుణులు ఐదు కారణాలు చెబుతున్నారు.

ప్రభుత్వ సాయం కోసం క్యూలో ఎదురుచూపులు

మొదటి కారణం-పేలవమైన ఆరోగ్య వ్యవస్థ

ఆరోగ్య వ్యవస్థను బలోపేతం చేసేందుకు దేశంలో తగినంత పెట్టుబడులు పెట్టలేదని సాయటానో హెరెడియా యూనివర్సిటీ ఆఫ్ లీమా ప్రొఫెసర్ డాక్టర్ ఎడ్వర్డ్ గోటుజో చెప్పారు.

“ఇక్కడ ఆస్పత్రుల కొరత మాత్రమే కాదు, ఐసీయూలో పడకలు కూడా లేవు. ఆరోగ్య సిబ్బంది వేతనాలు తక్కువ. మాలిక్యులర్ పరీక్షలు చేయగలిగే ల్యాబ్ ఒక్కటే ఉంది” అని ఆయన చెప్పారు.

దేశంలో ఆరోగ్య రంగంలో పెట్టుబడులు గత రెండు దశాబ్దాలుగా కాస్త పెరిగాయి. ప్రపంచబ్యాంక్ అంచనా ప్రకారం 2017 నాటికి ఆరోగ్య రంగంలో దేశం మొత్తం జీడీపీలో 4.9 శాతం వరకూ పెట్టుబడులు పెట్టారు.

అయితే, వృద్ధి రేటుతో పోలిస్తే ఇక్కడ ఆరోగ్యంపై తలసరి వ్యయం చాలా తక్కువ అని మైక్రోకన్సల్ట్ కన్సల్టెన్సీ ఆర్థికవేత్త...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కరోనా వల్ల తీవ్రంగా ప్రభావితమైన దేశాల జాబితాలో అమెరికా, బ్రెజిల్, భారత్, మెక్సికో ఉన్నాయి. కానీ కోవిడ్-19 వల్ల మరణాల రేటు అత్యధికంగా ఉన్న దేశం మాత్రం ఇవేవీ కావు.


కంటెంట్: ఆక్స్‌ఫర్డ్ తయారు చేస్తున్న కోవిడ్ వ్యాక్సిన్‌ను దక్షిణాఫ్రికాలో మనుషుల మీద ప్రయోగాత్మకంగా పరీశీలిస్తున్నారు

అయితే.. అటువంటి వ్యాక్సిన్‌ను తయారు చేసినా కానీ ప్రపంచంలోని 700 కోట్ల మంది జనాభాకు దానిని ఎలా అందిస్తారు? వారందరి దగ్గరకూ వ్యాక్సిన్‌ను తీసుకెళ్లటానికి అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాల సంగతేమిటి?

ఈ దిశగా ఇప్పటికే బ్రిటన్‌లో పనులు మొదలయ్యాయి. ఆక్స్‌ఫర్డ్‌షైర్‌లోని మాజీ వైమానిక దళ స్థావరం ఇందుకు కేంద్రంగా ఉంది. అది ఇప్పుడు హార్వెల్ సైన్స్ క్యాంపస్‌గా మారింది. దీనిని 'వ్యాక్సిన్స్ మాన్యుఫాక్చరింగ్ అండ్ ఇన్నొవేషన్ సెంటర్'గా మార్చబోతున్నారు.

''మొదట 2022 నాటికి దీనిని సిద్ధం చేయగలమని మేం భావించాం. ఇప్పుడు ఆ సమయాన్ని సగానికి తగ్గించాం. 2021 నాటికి ఇది పని మొదలుపెడుతుందని ఆశిస్తున్నాం'' అని వీఎంఐసీ చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ మాథ్యూ డుచార్స్ చెప్పారు.

ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ కోవిడ్ వ్యాక్సిన్‌ను ఇక్కడే ఉత్పత్తి చేసే అవకాశముంది. ఇక్కడికి కాస్త దిగువన ఉన్న జెన్నర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లోని శాస్త్రవేత్తలు వ్యాక్సిన్ తయారీలో నిమగ్నమై ఉన్నారు.

''ఈ తరహా వ్యాక్సిన్‌లను వేగంగా సమర్థవంతంగా ఉత్పత్తి చేయగలగటం ఈ దేశానికే కాదు ప్రపంచానికి కూడా చాలా కీలకమైన విషయం. ఇది భారీ బాధ్యత'' అంటారాయన.

బ్రిటన్ ‘వ్యాక్సిన్స్ మాన్యుఫాక్చరింగ్ అండ్ ఇన్నొవేషన్ సెంటర్'ను నిర్మిస్తోంది

''ఒక రకంగా చెప్తే ఇంట్లో కేకు తయారు చేయటం వంటిది. మొదట గంటల తరబడి సమయం వెచ్చించి ఒక ఖచ్చితమైన కేక్‌ను తయారు చేయాలి. ఆ తర్వాత బయటకు వెళ్లి సరిగ్గా అటువంటి కేకులు 700 కోట్లు తయారు చేయాలి. ఇది పెద్ద సవాలే'' అని ఆయన పోల్చారు.

ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీకి.. తను తయారు చేయబోయే వ్యాక్సిన్‌ను ఉత్పత్తి చేయటానికి ఇప్పటికే తగినంత సురక్షితమైన తాత్కాలిక లేబరేటరీ ఉంది.

మానవాళి పలు రకాల కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్‌లు కోట్ల డోసులను తయారు చేయాల్సి ఉంటుంది. అలా తయారుచేసిన వాటిని ప్రపంచమంతా పంపిణీ చేసి, ప్రజలకు ఇంజెక్ట్ చేయాల్సి ఉంటుంది.

వ్యాక్సిన్ల పంపిణీ గురించి ఆలోచించాలని ప్రపంచ దేశాలకు అంతర్జాతీయ వ్యాక్సిన్ల కూటమి 'గవి' విజ్ఞప్తి చేస్తోంది.

కానీ అంతర్జాతీయ సహకారం పొందటం అంత సులభం కాదు. ఎందుకంటే సంపన్న దేశాలు ఇప్పటికే ఔషధ సంస్థలతో ద్వైపాక్షిక ఒప్పందాలు చేసుకుంటున్నాయి. అద్భుత ఔషధాన్ని తయారు చేస్తే ముందుగా తమకు సరఫరాలు ఉండేలా మాట్లాడుకుంటున్నాయి.

వ్యాక్సిన్లను నిల్వ చేయటానికి, రవాణా...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కోవిడ్-19 సోకకుండా నిరోధించ గల వ్యాక్సిన్‌ను అభివృద్ధి చేయటానికి ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అనేక పరిశోధక బృందాలు కృషి చేస్తున్నాయి.


కంటెంట్: ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ

ప్రపంచంలోని ఉత్తమ విశ్వవిద్యాలయాల్లో చదవాలని ఎవరికైనా ఉంటుంది.

ఆక్స్‌ఫర్డ్.. కేంబ్రిడ్జ్.. స్టాన్‌ఫర్డ్.. లాంటి అత్యుత్తమ విశ్వవిద్యాలయాల్లో చదవాలని తపించే భారతీయ యువతకు కొదువ లేదు.

కానీ విదేశాలకు వెళ్లి చదువుకోవడం అందరికీ సాధ్యం కాకపోవచ్చు.

ఎందుకంటే ఇది ఖర్చుతో కూడుకున్న వ్యవహారం.

రాత పరీక్షలు, ఇంటర్వ్యూలు, పాస్‌పోర్ట్, వీసా ఇలాంటి బాదరబందీలు చాలానే ఉంటాయి.

ఇటువంటి చిక్కులు లేకుండా ఎంచక్కా ఆక్స్‌ఫర్డ్ మీ ఇంటికే నడిచొస్తే?

కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీ మీ ముంగిట్లో నిల్చుంటే? బాగుంటుంది కదా!

ఆన్‌లైన్ కోర్సుల ద్వారా ఇది సాధ్యమే. ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలా విద్యా సంస్థలు ఆన్‌లైన్ ద్వారా ఉచిత కోర్సులు అందిస్తున్నాయి.

ప్రపంచంలోని తొలి 10 ఉత్తమ విశ్వవిద్యాలయాలు ఉచితంగా అందిస్తున్న కొన్ని కోర్సులు చూద్దాం..

భారత మాజీ ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీలో తన చదువును మధ్యలోనే ఆపివేశారు

1.యూనివర్సిటీ ఆఫ్ ఆక్స్‌ఫర్డ్

భారత మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీ నుంచి ఆర్థికశాస్త్రంలో పట్టా పొందారు

2.యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కేంబ్రిడ్జ్

భారతీయ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త సతీశ్ ధవన్, కాలిఫోర్నియా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో ఏరోనాటికల్ ఇంజినీరింగ్ డిగ్రీ చేశారు

3.కాలిఫోర్నియా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ

గూగుల్ సీఈఓ సుందర్ పిచాయ్ స్టాన్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీలో ఎంఎస్ చేశారు

4.స్టాన్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ

ఆధారం: టైమ్స్ హైయ్యర్ ఎడ్యుకేషన్ (టీహెచ్ఈ)-2017

ఆర్‌బీఐ మాజీ గవర్నర్ రఘురామ్ రాజన్ మసాచూసెట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ మేనేజ్‌మెంట్ ప్రోగాం పూర్తి చేశారు

5.మసాచూసెట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ

టాటా గ్రూప్ మాజీ ఛైర్మన్ రతన్ టాటా హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీలో అడ్వాన్స్‌డ్ మేనేజ్‌మెంట్ ప్రోగ్రాం చేశారు

6.హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ

అమెజాన్ వ్యవస్థాపకుడు జెఫ్ బెజోస్.. ప్రిన్స్‌టన్ యూనివర్సిటీ నుంచి పట్టా పొందారు

7.ప్రిన్స్‌టన్ యూనివర్సిటీ

ఇంపీరియల్ కాలేజ్ లండన్‌లో మెకానికల్ ఇంజినీరింగ్‌ను భారత మాజీ ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీ మధ్యలోనే వదిలేశారు

8.ఇంపీరియల్ కాలేజ్ లండన్

మైక్రోసాఫ్ట్ సీఈఓ సత్య నాదెళ్ల షికాగో యూనివర్సిటీ నుంచి ఎంబీఏ పట్టా పొందారు

9.యూనివర్సిటీ ఆఫ్ షికాగో

రిలయన్స్ గ్రూప్ ఛైర్మన్ అనిల్ అంబానీ.. యూనివర్సిటీ ఆఫ్ పెన్సిల్వేనియా నుంచి ఎంబీ‌ఏ చేశారు

10.యూనివర్సిటీ ఆఫ్...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీలో చదవాలని ఉందా? అదీ ఉచితంగా.. పైసా ఖర్చు లేకుండా కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీ పట్టా పొందాలనుకుంటున్నారా?


కంటెంట్: ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలోని అతిపెద్ద కళాశాలల్లో సెయింట్ హ్యూగ్స్ కాలేజ్ ఒకటి.

1967లో ఈ కళాశాలలో సూచీ గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేశారు. 2012లో ఇదే కళాశాల నుంచి గౌరవ డిగ్రీ అందుకున్నారు. ఇప్పుడు ఇదే కళాశాల ఆమె చిత్రపటాన్ని తొలగించింది. దీని స్థానంలో ఒక జపాన్ పెయింటింగ్‌ను ఉంచినట్లు కళాశాల తెలిపింది.

ఇవి కూడా చూడండి

రోహింగ్యా ముస్లింలతో మాట్లాడాలనుకుంటున్నా: సూచీ

'రోహింగ్యాలు మా దేశస్తులే కారు'

సూచీ చిత్రపటం తొలగింపునకు కారణాలు స్పష్టం కాలేదు. దీనిని సురక్షిత ప్రదేశంలో ఉంచినట్లు కళాశాల తెలిపింది.

మయన్మార్‌లో రోహింగ్యాలు లక్ష్యంగా సాగుతున్న హింసతో నాలుగు లక్షల మందికి పైగా రోహింగ్యా ముస్లింలు తలదాచుకొనేందుకు బంగ్లాదేశ్‌కు తరలిపోయారు.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విట్టర్లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లోనూ సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

రోహింగ్యాల సంక్షోభాన్ని సమర్థంగా పరిష్కరించడం లేదనే విమర్శలను ఎదుర్కొంటున్నతరుణంలో మయన్మార్ నాయకురాలు, నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత ఆంగ్ సాన్ సూచీ చిత్రపటాన్ని బ్రిటన్‌లోని ప్రఖ్యాత ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం తొలగించింది.


కంటెంట్: ఆక్స్‌ఫర్డ్ వ్యాక్సీన్ తీసుకున్న వలంటీర్లలో ఒకరైన ఎలీసా గ్రనాటో

వైరస్ ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉన్న వృద్ధులను ఈ వ్యాక్సీన్ కాపాడగలదని ఆశిస్తున్నారు. ఆరోగ్యంగా ఉన్న 560 మంది వృద్ధులపై జరిగిన లాన్సెట్ రెండో దశ పరీక్షల ఆధారంగా పరిశోధకులు ఈ విషయం చెప్పారు.

ప్రజల్లో కోవిడ్-19 ఎక్కువగా పెరగకుండా కూడా వ్యాక్సీన్ అడ్డుకోగలదా అనేది కూడా మూడో దశ పరీక్షల్లో పరిశీలించారు.

కీలకమైన ఈ దశకు సంబంధించిన ప్రాథమిక ఫలితాలు మరికొన్ని వారాల్లో వస్తాయని భావిస్తున్నారు.

పైజర్-బయోఎన్‌టెక్, స్పుత్నిక్, మోడర్నా పేరుతో వస్తున్న మూడు వ్యాక్సీన్లు మూడో దశల పరీక్షలకు సంబంధించి ఇప్పటికే మంచి ప్రాథమిక గణాంకాలను అందించాయి.

వీటిలో ఒక వ్యాక్సీన్ 65 ఏళ్లు పైబడిన వారికి కోవిడ్-19 నుంచి 94 శాతం రక్షణను అందించగలదని చెప్పారు. బ్రిటన్ ఆస్ట్రాజెనెకా ఆక్స్ ఫర్డ్ వ్యాక్సీన్ కోటి డోసులు, ఫైజర్ బయోఎన్‌టెక్ వ్యాక్సీన్ 4 కోట్ల డోసులు, మోడెర్నా 50 లక్షల డోసులకు ఆర్డర్ ఇచ్చింది.

సంతోషకరమైన విషయం

ఫలితాలు సంతోషకరంగా ఉన్నాయిని, 70 ఏళ్లు పైబడిన వృద్ధుల్లో కూడా బలమైన రోగనిరోధక స్పందనలు కనిపిస్తున్నాయని ఆక్స్ ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ అధ్యయనానికి నేతృత్వం వహిస్తున్న ప్రొఫెసర్ ఆండ్రూ పొల్లార్డ్ బీబీసీకి చెప్పారు.

ఈ వ్యాక్సీన్ కోవిడ్-19 నుంచి ప్రజలను కాపాడగలదా అనే ప్రశ్నకు ఆయన "అప్పుడే చెప్పలేం, కానీ, క్రిస్మస్ లోపు దానికి సంబంధించిన గణాంకాలు రావచ్చు" అన్నారు.

"మిగతా వ్యాక్సీన్లతో మాకు పోటీ లేదు. ఇంకా విజయవంతం కావాల్సిన ఎన్నో టీకాలు ఉన్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అందరినీ కాపాడ్డానికి మనకు అవన్నీ కావాలి" అన్నారు.

వైరస్‌తో పోరాడగలిగేలా అన్ని వయసుల వారి శరీరాలనూ ప్రేరేపించడానికి ఒక కోవిడ్ వ్యాక్సీన్ తయారు చేయడం కంపెనీలకు సవాలుగా నిలిచింది.

వృద్ధుల రోగనిరోధక శక్తి బలహీనంగా ఉంటుంది. అందుకే, యువకుల్లో వ్యాక్సీన్లు పనిచేసినంత సమర్థంగా అవి వారికి పనిచేయవు.

ఆక్స్ ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ విడుదల చేసిన పరీక్షా ఫలితాలను లాన్సెట్ సమీక్షించింది. దీనివల్ల సమస్యలు ఉండవని భావిస్తున్నారు.

56 నుంచి 70 ఏళ్లకు పైగా వయసున్న వారిలో రోగనిరోధక స్పందనలు 18 ఏళ్ల నుంచి 55 ఏళ్ల వారిలో ఉన్నట్లే కనిపించాయని ఈ పరీక్షల్లో తేలింది.

బలహీనత లేకుండా రక్షణ

"ఈ వ్యాక్సీన్‌ను వృద్ధులు సమర్థంగా తట్టుకోవడమేకాదు, వారిలో యువ వలంటీర్లలో ఉన్న రోగనిరోధక స్పందనలు కూడా కనిపించడం మాకు సంతోషం కలిగించింది. ఇది వారికి ఈ...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆక్స్‌ఫర్డ్ తయారు చేసిన కరోనా వ్యాక్సీన్‌తో 60, 70లలో ఉన్న వృద్ధుల్లో బలమైన రోగనిరోదక స్పందనలు చూపించినట్లు తేలింది.


కంటెంట్: ఆక్స్‌ఫర్డ్ ఆస్ట్రాజెనెకా వ్యాక్సీన్ సురక్షితమేనా?

కానీ, ఈ వ్యాక్సీన్ వల్ల కలిగే ముప్పు కంటే లాభాలే ఎక్కువగా ఉన్నాయని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ, యూరోపియన్ మెడిసిన్స్ ఏజెన్సీ (ఈఎమ్ఏ) అంటున్నాయి.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న శాస్త్రవేత్తలు, ఔషధ నియంత్రణ అధికారులు ఈ వ్యాక్సీన్ వల్ల నిజంగానే రక్తపు పోటు వస్తోందా..  దీని వల్ల కలిగే ముప్పు ఎంత ఎక్కువగా ఉండొచ్చు.. వ్యాక్సీన్ కార్యక్రమంపై ఎలాంటి ప్రభావం పడుతుంది లాంటి అంశాలను తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు.

వ్యాక్సీన్ వల్ల రక్తం గడ్డ కడుతుందా?

ప్రస్తుతానికి ఈ విషయం ఎవరికీ తెలియదు. ఇది ఇంకా నిరూపితం కాలేదు కానీ, అలా జరిగే అవకాశం ఉందని ఈ వ్యాక్సీన్ డేటాను పరిశీలిస్తున్న యురోపియన్ మెడిసిన్స్ ఏజెన్సీ అంటోంది.

రక్తం గడ్డకట్టడం అనేది ఈ వ్యాక్సీన్ వల్ల కలిగిన ప్రతికూల ప్రభావమా లేదా అది సహజంగా జరిగిందా అనే అంశాన్ని కూడా పరిశీలిస్తున్నారు.

అయితే, కొన్ని అరుదైన సంఘటనల్లో మాత్రమే జరిగిన వీటిపై ఒక తుది నిర్ణయానికి రావడం కూడా కష్టమైన పనే.

మరో వైపు, వ్యాక్సీన్ తీసుకున్న ప్రతీ 10,000 మందిలో ఒకరికి రక్తం గడ్డకట్టడం చూస్తుంటే దీనికి సమాధానం దొరికింది.

నేను కొంత మంది శాస్త్రవేత్తలతో మాట్లాడాను. వారు.. రక్తం గడ్డ కట్టిన సమయంలో ప్లేట్లెట్లు తగ్గిపోవడం, రక్తం గడ్డకట్టడానికి సంబంధించిన యాంటీబాడీలు కనిపించడం వంటివి చెప్పారు.

అయితే, కొంతమంది మాత్రం  దీనికి తగిన ఆధారాలు లేవని, కోవిడ్ వల్ల కూడా ఇలా జరుగుతూ ఉండవచ్చని అంటున్నారు.

దీంతో ముప్పు ఎంత ఎక్కువ?

వ్యాక్సీన్ల వాళ్ళ మెదడులో రక్తం గడ్డ కడుతుందనేది ఇంకా నిర్ధరణ కాకపోవడంతో అప్పుడే ముప్పును గురించి చెప్పలేం.

జర్మనీలో 27 లక్షల మందికి వ్యాక్సీన్ ఇవ్వగా అందులో 31 మందికి రక్తం గడ్డకట్టి, 9 మంది మరణించినట్లు పాల్ ఎర్లిక్ ఇన్స్టిట్యూట్ తెలిపింది.

యూకెలో 1.8 కోట్ల మందికి వ్యాక్సీన్ ఇవ్వగా రక్తంలో ప్లేట్లెట్లు తగ్గి 30 మందికి రక్తం గడ్డ కట్టి 7 గురు మరణించినట్లు యూకెలో లభించిన సమాచారం చెబుతోంది.

ప్రతి 100,000 మందిలో ఒకరికి ఇలా వ్యాక్సీన్ తీసుకోవడం వల్ల రక్తం గడ్డ కట్టే ముప్పు ఉందని ప్రపంచవ్యాప్తంగా డేటాను పరిశీలించిన యూరోపియన్ మెడిసిన్స్ ఏజెన్సీ చెబుతోంది.

అయితే, మెదడులో రక్తం గడ్డ కట్టడానికి అసలైన కారణాలేమిటో కచ్చితంగా చెప్పలేమని యూరోపియన్ మెడిసిన్స్ ఏజెన్సీ సేఫ్టీ మానిటరింగ్ హెడ్ డాక్టర్ పీటర్ ఆర్లెట్ చెప్పారు.

ప్రతీ సంవత్సరం...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఆక్స్‌ఫర్డ్ ఆస్ట్రాజెనెకా వ్యాక్సీన్ తీసుకున్న కొందరికి మెదడులో అసాధారణంగా రక్తం గడ్డకట్టినట్లు గుర్తించారు. ఈ రకమైన ‘‘సెరెబ్రల్ వెనస్ సైనస్ థ్రోమ్బోసెస్" (సీవీఎస్‌టీ) కేసులు కనపడటంతో ఈ వ్యాక్సీన్ ఇవ్వడాన్ని జర్మనీ, ఫ్రాన్స్, కెనడా లాంటి దేశాలు కొంత వరకు నియంత్రించాయి.


కంటెంట్: ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీలో 10 మంది కోవిడ్ వ్యాధిగ్రస్తులపై జరిపిన పరిశీలనలతో ఊపిరితిత్తులకు జరిపే పరీక్షలలో వాడే స్కానింగ్ యంత్రాలకు దొరకని అనేక విషయాలు బయటపడ్డాయి.

తాజా పరిశీలన కోసం ఊపిరితిత్తులకు ఎంఆర్ఐ స్కానింగ్ చేసే సమయంలో జెనాన్ అనే గ్యాస్‌ను ఉపయోగించారు. ఈ స్కానింగ్‌లో కోవిడ్ పేషెంట్ల ఊపిరితిత్తులలో దీర్ఘకాలం కొనసాగడానికి అవకాశం ఉన్న సమస్యలు కనిపించాయని నిపుణులు వెల్లడించారు.

19 నుంచి 69 సంవత్సరాల మధ్య వయస్కులైన 10 మంది కోవిడ్ పేషెంట్లపై ప్రొఫెసర్ ఫెర్గస్ గ్లీసన్ నేతృత్వంలోని బృందం పరిశోధన జరిపింది. ఈ  పది మందిలో ఎనిమిది మంది దాదాపు మూడు నెలల పాటు శ్వాస సంబంధమైన సమస్యలు, అలసట లాంటి సమస్యలు ఎదుర్కొన్నట్లు గుర్తించారు.

అంతకు ముందు వీరిలో ఎవరికీ ఆసుపత్రిలో చేరాల్సిన అవసరం గానీ, వెంటిలేషన్ మీద ఉండాల్సిన పరిస్థితి గానీ రాలేదు. వీరికి నిర్వహించిన సాధారణ స్కాన్‌లో ఏ సమస్యా లేదని తేలింది.

ఈ ఎనిమిది మందికి నిర్వహించిన స్కానింగ్‌లో ఆక్సిజన్ సరైన పరిమాణంలో రక్తంలో కలవడం లేదని గుర్తించడంతో పాటు వీరు కొన్నాళ్లు శ్వాస సంబంధమైన సమస్యను ఎదుర్కొన్నారని తేలింది.

ఈ ఫలితాలను గమనించాక, ఇలాంటి కేసుల తీరు తెన్నులను పరిశీలించేందుకు మరో 100 మందిపై ప్రయోగాలు చేయాలని ప్రొఫెసర్ గ్లీసన్ నిర్ణయించారు.

ఆసుపత్రికి వెళ్లని కోవిడ్ పేషెంట్ల ఊపిరితిత్తులపై కూడా తీవ్ర ప్రభావం ఉన్నట్లు గుర్తించారు.

విధానాలు మార్చుకోవాలి

ప్రొఫెసర్ గ్లీసన్ పరిశోధన అసలు లక్ష్యం కోవిడ్ పేషెంట్లలో ఊపిరితిత్తులు చెడిపోవడం అనే సమస్య ఏ స్థాయిలో ఉంటుందన్నది తేల్చడమే. "మేం ఊపిరితిత్తులకు సంబంధించి ఓ సమస్యను గుర్తించాం. కానీ దాని తీవ్రత ఎంతో తెలుసుకోవాల్సి ఉంది’’ అన్నారు ప్రొఫెసర్ గ్లీసమ్.

కోవిడ్ కారణంగా 60 ఏళ్లు పైబడిన వారిలో మరణాలు ఎక్కువగా ఉన్నట్లు గుర్తించారు. అయితే చేయబోయే పరిశోధనలు ఈ సమస్య ఇంకా విస్తృత స్థాయిలో ఉందని తేల్చితే, ముఖ్యంగా ఆసుపత్రిదాకా వెళ్లని పేషెంట్లలో కూడా ఈ సమస్య ఉందని వెల్లడైతే.. వైరస్‌కు సంబంధించి ఇప్పటి వరకు అనుసరిస్తున్న చాలా పద్ధతులను మార్చుకోవాల్సి ఉంటుందని ప్రొఫెసర్ గ్లీసన్ చెప్పారు.

వైరస్ బారిన పడిన వాళ్లు ఎక్కువకాలం కోలుకోలేక పోవడానికి కారణం తాజా పరిశీలనలో వెల్లడైన ఊపిరితిత్తుల సమస్యే కావచ్చని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

కోవిడ్ తీవ్రతను, అనంతరం ఏర్పడే సమస్యలను అంచనా వేయడానికి ఈ కొత్త తరహా పరీక్ష...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

కోవిడ్ వైరస్ సోకి మూడు నెలలయ్యాక కూడా దాని ప్రభావం ఊపిరితిత్తులపై కనిపిస్తోందని నిపుణుల తాజా పరిశీలనలతో తేలింది.


కంటెంట్: ఆఖరి రోజు కష్టసాధ్యమైన 395 పరుగుల లక్ష్యాన్ని ఛేదించే ప్రయత్నంలో దక్షిణాఫ్రికా బ్యాట్స్‌మెన్లు 191 పరుగులకు ఆలౌట్ అయ్యారు.

ఒక సమయంలో దక్షిణాఫ్రికా 70 పరుగులకే 8 వికెట్లు కోల్పోయింది. కానీ, డేన్ పీడిట్ 56 పరుగులు, సెనురన్ ముత్తుస్వామి49(నాటౌట్) పరుగులతో  చేసి జట్టు స్కోరును 150 దాటించారు.

మ్యాచ్ ఆఖరి రోజు ఆఫ్ స్పిన్నర్ రవిచంద్రన్ అశ్విన్ హీరోగా నిలిచాడు. అత్యంత వేగంగా 350 వికెట్లు తీసిన శ్రీలంక స్పిన్నర్ ముత్తయ్య మురళీధరన్ రికార్డును సమం చేశాడు.

మురళీధరన్‌లాగే అశ్విన్ కూడా తన 66వ టెస్టులో 350వ వికెట్ తీశాడు.

రెండు ఇన్నింగ్స్‌ల్లో రవిచంద్రన్ అశ్విన్‌కు 8 వికెట్లు

ఆఫ్ స్పిన్నర్ ముత్తయ్య మురళీధరన్ టెస్ట్ క్రికెట్లో అత్యధిక వికెట్లు పడగొట్టిన బౌలర్‌గా టాప్‌లో ఉన్నాడు. 2010లో రిటైరైన మురళీధరన్ 133 టెస్టుల్లో 800 వికెట్లు పడగొట్టాడు.

భారత్ రెండో ఇన్నింగ్స్‌లో దక్షిణాఫ్రికా ముందు 395 పరుగులు విజయ లక్ష్యాన్నిఉంచింది.

మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో రాణించిన అశ్విన్ 7 వికెట్లు తీశాడు.

భారత్ రెండో ఇన్నింగ్స్‌లో 4 వికెట్లకు 323 పరుగులు చేసిన తర్వాత డిక్లేర్ చేసింది.

రోహిత్ శర్మ రెండు సెంచరీలు

మరోసారి ఇన్నింగ్స్ హీరోగా నిలిచిన రోహిత్ శర్మ 127 పరుగులతో వరసగా రెండో సెంచరీ చేశాడు.

రోహిత్ శర్మ 144 ఏళ్ల టెస్ట్ క్రికెట్ చరిత్రలో ఓపెనర్‌గా దిగిన మొదటి టెస్టులోనే రెండు ఇన్నింగ్సుల్లో సెంచరీ చేసిన మొట్టమొదటి ఆటగాడుగా నిలిచాడు.

దీనితోపాటు సునీల్ గావస్కర్ తర్వాత ఒక టెస్ట్ మ్యాచ్‌లో రెండు ఇన్నింగ్స్‌లో సెంచరీలు చేసిన రెండో  బ్యాట్స్‌మెన్ అయ్యాడు.

రెండో ఇన్నింగ్స్ తర్వాత భారత్ 394 పరుగుల ఆధిక్యం సాధించింది. చతేశ్వర్ పుజారా 81 పరుగులు చేశాడు.

రవీంద్ర జడేజా ఒకే ఓవర్లో మూడు వికెట్లు పడగొట్టాడు. 27వ ఓవర్ వేసిన జడేజా తొలి బంతికి ఓపెనర్ ఐడెన్ మార్క్రమ్(39), నాలుగో బంతికి వెర్నాన్ ఫిలాండెర్(0), ఐదో బంతికి కేశవ్ మహరాజ్(0) వికెట్లు తీశాడు.

దక్షిణాఫ్రికా రెండో ఇన్నింగ్స్ ఆరంభంలో  టెంబా బౌమా(10), కెప్టెన్ డుప్లెసిస్(13), వికెట్ కీపర్ క్వింటాన్ డికాక్(0) వికెట్లను పడగొట్టిన మహమ్మద్ షమీ చివర్లో పీడిట్(56), రబాడా(18) వికెట్లు తీసి భారత్‌కు విజయం అందించాడు.

రవీంద్ర జడేజా నాలుగు వికెట్లు పడగొట్టగా, అశ్విన్‌కు ఒక వికెట్ దక్కాయి.

ఈ మ్యాచ్‌లో మొత్తం 303 పరుగులు చేసిన రోహిత్ మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్‌గా నిలిచాడు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

విశాఖపట్టణంలో జరిగిన మొదటి టెస్ట్ మ్యాచ్‌లో భారత్ దక్షిణాఫ్రికాను 203 పరుగుల తేడాతో ఓడించి, మూడు టెస్ట్ మ్యాచ్‌ల సిరీస్‌లో 1-0 ఆధిక్యం సాధించింది.


కంటెంట్: ఆఖరుకు ఇంట్లో మెట్లెక్కడానికి కూడా ఇబ్బంది పడ్డారు.

అయితే అక్కడితో ఆమె ఆగిపోలేదు... కుంగిపోలేదు.

జిమ్‌లో చేరి బాడీ బిల్డింగ్ పై దృష్టి పెట్టారు.

ఇప్పుడు సిక్స్ ప్యాక్ బాడీని సొంతం చేసుకోవడమే కాదు, ఎన్నో పోటీల్లో టైటిళ్లు కూడా గెల్చుకుంటున్నారు.

ఈ తరం యువతులకు ప్రేరణగా నిలుస్తున్న మధు ఝా ప్రస్థానంపై బీబీసీ ప్రతినిధి నవీన్ నేగీ అందిస్తున్న రిపోర్ట్‌ను కింది వీడియోలో చూడొచ్చు.

వీడియో కనిపించకుంటే ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

నిన్నటి వరకు ఊబకాయం... ఇవాళ ఆరు పలకల సౌష్టవం

మా ఇతర కథనాలను చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

చాలా మంది మహిళల్లా ఆమె కూడా ఒకప్పుడు ఒబేసిటీ... అంటే ఊబకాయంతో బాధపడ్డారు.


కంటెంట్: ఆఖిబ్ జావీద్

ఇటీవల ఉగ్రవాదంపై పోరాడే భారత సంస్థ.. నేషనల్ ఇన్వెస్టిగేటివ్ ఏజెన్సీ (ఎన్‌ఐఏ).. ద గ్రేటర్ కశ్మీరీ పత్రిక కార్యాలయంతోపాటు ఏఎఫ్‌పీ జర్నలిస్టు పర్వాయిజ్ బుఖారీ ఇంటిలోనూ సోదాలు చేపట్టిందంటే పరిస్థితి ఏ స్థాయిలో ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు.

మొత్తం తొమ్మిది ప్రాంతాల్లో ఎన్‌ఐఏ సోదాలు చేపట్టింది. ఎన్‌జీవోల కార్యాలయాలతోపాటు శ్రీనగర్‌లోని సామాజిక కార్యకర్తల ఇళ్లలోనూ సోదాలు నిర్వహించింది.

భారత్‌ను ముక్కలు చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తున్న కొందరు విదేశీ వ్యక్తుల నుంచి వీరికి నిధులు అందుతున్నాయని తమ దగ్గర విశ్వసనీయ సమాచారం ఉందని, అందుకే సోదాలు చేపడుతున్నామని ఎన్‌ఐఏ చెబుతోంది.

అయితే, కశ్మీర్ లోయలో అసమ్మతిని అణచివేయడంతోపాటు భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛపై దాడిగా దీన్ని విమర్శకులు అభివర్ణిస్తున్నారు.

గడిచిన ఏడాదిలో 18 మంది రిపోర్టర్లను పోలీసులు విచారించారు. డజను మందికిపైగా పాత్రికేయులపై దాడులు జరిగాయి.

ఐదుగురు జర్నలిస్టులు తమ కథలను బీబీసీకి వివరించారు.

ఆఖిబ్ జావీద్, 28

సెప్టెంబరులో విచారణకు హాజరు కావాలంటూ శ్రీనగర్ సైబర్ పోలీస్ స్టేషన్ నుంచి ఆఖిబ్ జావీద్‌కు సమన్లు అందాయి.

ఆర్టికల్ 14 అనే న్యూస్ వెబ్‌సైట్‌కు తను రాసిన ఒక వార్త శీర్షిక, ఫోటోలను మార్చాలని చెప్పడానికి తనను పిలిపించారని జావీద్ చెప్పారు. కశ్మీర్‌కు ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి కల్పించే ఆర్టికల్ 370ను రద్దు చేసిన అనంతరం కొందరు ట్విటర్ వినియోగదారుల్ని పోలీసులు విచారించడం, ఆ తర్వాత ఆ ట్విటర్ వినియోగదారులు మౌనం వహించడంపై ఆయన ఆ వార్త రాశారు.

అక్కడి పరిస్థితులకు భిన్నంగా తమ స్టేషన్ ఫోటోను ఉపయోగించావని పోలీసులు ఆరోపించినట్లు జావీద్ తెలిపారు. తనను నిర్బంధించినట్లు అనిపించిందని, మాస్క్ వేసిన పోలీసులు తనను కొట్టారని ఆయన వివరించారు.

అయితే, ఈ ఆరోపణల్లో ఎలాంటి నిజమూలేదని పోలీసులు కొట్టిపారేశారు. మరోవైపు ఆయన రాసిన వార్త శీర్షికతోపాటు ఫోటో కూడా ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉందని వారు ఓ ప్రకటన కూడా విడుదల చేశారు.

చివరకు తమ ఎడిటర్‌కు ఫోన్‌చేసి పోలీసులు సూచించిన మార్పులు చేయాలని కోరినట్లు జావీద్ తెలిపారు. ‘‘ద రియల్ సైబర్ బుల్లీ: పోలీస్ ఇన్ కశ్మీర్ క్వశ్చన్ ట్విటర్ యూజర్స్’’గా ఉన్న శీర్షికను ‘‘పోలీస్ క్వశ్చన్ కశ్మీరీ ట్విటర్ యూజర్స్ ఫర్ యాంటీ గవర్నమెంట్ పోస్ట్స్’’గా మార్పించారు. మరోవైపు ఫోటోను తప్పుగా ఎంచుకున్నందుకు ఆర్టికల్ 14 తమ వెబ్‌సైట్‌లో క్షమాపణలు కూడా చెప్పింది.

‘‘ఒక ఫోటో కోసమే...\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

జమ్మూకశ్మీర్ ప్రత్యేక స్వయం ప్రతిపత్తిని గత ఏడాది భారత ప్రభుత్వం రద్దుచేసిన అనంతరం ఇక్కడ జర్నలిస్టులకు ఎన్నో సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయి.


కంటెంట్: ఆగస్టు 13న ఎర్రకోట దగ్గర రిహార్సల్స్‌లో మహిళా స్వాట్ బృందం సభ్యురాలు

ఈ బృందంలోని మహిళలందరూ ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు చెందిన వారే. బుధవారం ఎర్రకోట వద్ద ఏకే-47 తుపాకీ, MP5 మెషీన్ గన్లు తదితర ఆయుధాలను పట్టుకుని కనిపించారు.

దిల్లీలో భద్రత చూడటం వీళ్ల బాధ్యత. ఇందుకోసం వీరికి నేషనల్ సెక్యూరిటీ గార్డ్స్ (ఎన్‌ఎస్‌జీ), దిల్లీ పోలీసులు కఠోర శిక్షణ ఇచ్చారు.

వీడియో: ఉగ్రవాద వ్యతిరేక తొలి భారత మహిళాదళం

ఉగ్రదాడులను ఎలా తిప్పికొట్టాలో కూడా వీళ్లకు నేర్పించారు.

"నేను ఇలా కమాండో అవుతానని ఎప్పుడూ అనుకోలేదు. మా అన్నయ్య వద్దన్నారు. కానీ అమ్మాయిలూ అన్ని పనులు చేయగలరని నా నమ్మకం. అందుకే ఈ వృత్తిలోకి వచ్చాను. మొదటిసారి ఫైరింగ్ శబ్దం విన్నప్పుడు చాలా భయమేసింది. కొంతమంది అమ్మాయిలు ఏడ్చేశారు. నేను కూడా తొలిసారి ఫైరింగ్ చేసినప్పుడు భయపడ్డా. ఆ తరవాత నుంచి అంతా అలవాటైపోయింది. ఇక తుపాకీ పేల్చడానికి మేమెప్పుడూ భయపడం. ఆ పని చేయడానికే కదా మేమిక్కడికి వచ్చింది" అని అన్నారు సిక్కిం నుంచి వచ్చిన కమాండో దేవిక.

దిల్లీలో భద్రతను చూస్తున్న మహిళా కమాండో కాకులి బారువా అసోం నుంచి వచ్చారు.

"చిన్నప్పుడు నేను బొమ్మ తుపాకీతో ఆడుకునేదాన్ని. ఇప్పుడు నా చేతిలో నిజమైన తుపాకీ ఉంది. తుపాకీని, బాంబులను ఎప్పుడు, ఎలా ఉపయోగించాలో నేర్పించారు. నేరస్థులతో ఎలా వ్యవహరించాలో చెప్పారు" అని అసోంకు చెందిన కాకులి బారువా వివరించారు.

ఇతర అమ్మాయిలు కూడా స్వాట్ కమాండోలు అయ్యేందుకు ముందుకు వస్తారని వీళ్లు ఆశిస్తున్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)

\nమునుపటి కంటెంట్‌ను ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

ఇది భారత తొలి మహిళా SWAT (స్పెషల్ వెపన్స్ అండ్ టాక్టిక్స్) దళం. 36 మంది ఉన్న ఈ బృందం ఆగస్టు 15న స్వాంతంత్ర్య వేడుకల సందర్భంగా ఎర్రకోట వద్ద పహారా కాసింది.