Hati ya kufanya muhtasari: Ronaldo alijiunga na Juventus ya Italia kwa pauni milioni 99.2 akitokea Real Madrid mapema mwaka huu.

Kwenye video ya Instagram Ronaldo alisema: "Wanataka umaarufu kwa kutumia jina langu. Hiyo ni kawaida."

Mawakili wa Ronald wanasema wanalishtaki jarida la  Ujerumani la Der Spiegel lililoripoti kwanza madai hayo.

Jarida hilo lilindika kuwa Kathryn Mayorga alikuwa amedai Ronaldo 33, alimbaka kwenye chumba kimoja cha hoteli huko Las Vegas.

Bi Mayorga, 34, anaripotiwa kuandika taarifa ya kubakwa kwa polisi wa Las Vegas muda mfupi baada ya kisa hicho.

Mwaka 2010 anaripotiwa kufikia makubaliano na Ronaldo ya malipo ya dola 375,000 ili asifichue madai hayo.

Mawakili wake sasa wanataka makubaliano y kutofichua madai hayo yatupiliwe mbali.

Ronaldo alijiunga na Juventus ya Italia kwa pauni milioni 99.2 akitokea Real Madrid mapema mwaka huu.

Mchezaji huyo wa kimataifa raia wa Ureno anatajwa kuwa mmoja wa wachezaji bora zaidi kipindi hiki duniani.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Cristiano Ronaldo ametupilia mbali madai ya mwanamke mmoja nchini Marekani ambaye anadai kuwa Ronald alimbaka mwaka 2009.


Hati ya kufanya muhtasari: Ronaldo alijiunga na Real akitokea Manchester United kwa pauni milioni 80 mwaka 2009

Inaaminiwa kuwa mkataba wa thamani ya pauni milioni 105 uliafikiwa kati ya vilabu hivyo viwili, ambao utamwezesha mchezaji huyo wa miaka 33 kufikisha kikomo taaluma yake wa miaka 10 huko Bernabeu.

Ronaldo alishinda mataji manne ya ligi kuu huko Real lakini hakuwa na uhusiano mzuri na rais wa klabu Florentino Perez.

"Kwa Real, Cristiano Ronaldo siku zote atakuwa mchezaji muhimu," ilisema taarifa ya klabu.

"Real Madrid inataka kuonyesha heshima kwa mchezaji ambaye amedhihirisha kuwa ndiye bora zaidi duniani na ambaye amekipa sifa kubwa klabu katika historia ya mpira.

"Real Madrid kawaida itakuwa nyumbani kwako."

Ronaldo alijiunga na Real akitokea Manchester United kwa pauni milioni 80 mwaka 2009, na kufunga jumla ya mabao 451 na kushinda tuzo la Ballon D'Or analopewa mchezaji bora zaidi duniani mwaka 2008, 2013, 2014, 2016 na 2017.

Amewasaidia kushinda ligi ya mabingwa misimu minne kati ya mitano akifunga katika fainali ya mwaka 2014 na 2017.

Alifunga jumla ya mabao 451 na kushinda tuzo la Ballon D'Or analopewa mchezaji bora zaidi duniani mwaka 2008,

Kipi kinatarajiwa kufuata?

Licha ya kutawala mechi za Ulaya, Real walikuwa na wakati mgumu ndani ya Uhispania wakimaliza pointi 17 nyuma ya mabingwa Barcelona.

Real wako makini kukiboresha kikosi chao chini ya meneja mpya Julen Lopetegui na washindi hao mara 33 wa La Liga pia wametajwa kumwinda mshambuliaji wa Paris St-Germain raia wa Brazil Neymar.

Ronaldo alifunga magoli mawili katika fainali ya ligi ya mabingwa 2017 dhidi ya Juventus

Hata hivyo itakuwa hatua ambayo itakumbwa na utata kwa sababu Neymar aliwachezea mahasimu wa Real, Barcelona kabla ya kujiunga na Paris St-Germain kwa rekodi ya pauni milioni 200.

Raal nao wamehusishwa na mshambualiaji mwingine wa PSG  Kylian Mbappe, mchezaji wa miaka 19 ambaye ameisaidia Ufaransa kufika nusu fainali ya Kombe la Dunia.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mshambuliaji wa Real Madrid Cristiano Ronaldo amejiunga na Juventus, kwa mujibu wa klabu hiyo ya Uhispania.


Hati ya kufanya muhtasari: Ronaldo alikuwa amegonjwa kwa kiatu kichwani

Hata hivyo, si mabao yake mawili yaliyogonga vichwa vya habari kufuatia ushindi wao wa 7-1 dhidi ya Deportivo La Coruna.

Alipokuwa anaondoka uwanjani baada ya kuumia, aliomba simu ya rununu kutoka kwa daktari wake - kujitazama usoni, akitumia skrini ya simu kama kioo.

Watangazaji wa mechi walipokuwa wanacheza, na kusema kwamba wameona "kila kitu sasa" kutoka kwa mchezaji huyo, Ronaldo alitikisa kichwa chake, akionekana kutofurahishwa na alichokiona kwenye skrini ya simu au pia na ujumbe wa watangazaji wa mechi.

"Ronaldo amefikisha wasiwasi wake kuhusu muonekano wake kiwango kingine," Reuters waliandika baada ya mechi hiyo.

"Kisa hicho kilimuonesha Ronaldo halisi vyema zaidi, kuliko awali," tovuti nyingine ya michezo Benchwarmers iliandika.

"Ronaldo akijiangalia kwenye kioo hata akiwa uwanjani," mmoja wa waliochangia katika taarifa za BBC Sport aliandika.

Jeraha hilo lilitokana na kugongwa na mchezaji wa Deportivo La Coruna Fabian Schar kwa kiatu kichwani.

Licha ya kuchekwa na watu mtandaoni kutokana na jeraha hilo, yamkini lilikuwa mbaya kiasi kwamba iliamuliwa kwamba hangeweza kuendelea kucheza.

Ronaldo amekuwa makini sana kuhusu muonekano wake.

Mwaka 2011, alitangaza kwamba mashabiki wa klabu pinzani walikuwa wanamzomea kwa sababu alikuwa "tajiri, mtanashati na mchezaji stadi."

"Watu hunionea wivu," alisema. "Sina jambo jingine la kufafanua hilo."

Ushindi huo wa Real wa 7-1 ulitosha kuwavusha hadi nafasi ya nne La Liga.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Nyota wa Real Madrid Cristiano Ronaldo aling'aa sana uwanjani Jumapili na kufunga mabao mawili baada ya kimya cha muda.


Hati ya kufanya muhtasari: Ronaldo alishinda taji lake la tano la Champions League

Mshambulizi huyo miaka 33 ndiye mfungaji bora katika historia ya Madrid akiwa na mabao 451.

Hata hivyo, Umri wake, na mipango ya klabu yake kuandaa kikosi kipya kutokana na kile kilichosajili alama 17 nyuma ya mabingwa wa La Liga, Barcelona, imeipa matumaini mabingwa wa Italia kukamilisha uhamisho.

Ronaldo alipokea medali yake ya tano ya Champions League kwa kutwaa kombe hilo na Madrid mwezi Mei.

Aidha, baada ya ubingwa dhidi ya Liverpool mjini Kiev, mkufunzi wa Real Zinedine Zidane pia ameagana na klabu hiyo huku akimpisha kocha wa zamani wa uhispania Julen Lopetegui.

Mustakabali wa Ronaldo, Mshindi mara tano wa Ballon d'Or umekuwa gumzo kwa kipindi kirefu miaka ya awali na uhusiano wake na rais wa klabu hiyo Florentino Perez umeaza kutiliwa shaka.

Uhamisho wowote utapiku rekodi ya usajili katika klabu ya Juventus iliyowekwa kufuatia kuwasili kwa mfungaji wa Argentina Gonzalo Higuain kwa euro milioni 90m walizotoa kwa real mwaka wa 2016.

Pesa za usajili wa Ronaldo kutoka Real Madrid zitazidi bei yake ya pauni milioni £80 alipojiunga nao kutoka Manchester United mnamo 2009.

Tetesi kuhusu Ronaldo kuondoka Real Madrid zimekuwepo kwa muda

Muda wa mabadiliko Bernabeu?

Ripoti za Cristiano Ronaldo kupoteza furaha Real Madrid zimekuwa zikitabirika kila mwaka, na yamekuwa yakitatuliwa kwa nyongeza ya mshahara kwa mreno huyo na mahitaji yake mengine kutimizwa.

Lakini awamu hii, Ronaldo alipofunguka kuhusu hali yake katika klabu hiyo, punde tu baada ya ushindi kwenye fainali ya Kombe la Champions League dhidi ya Liverpool, hakuna aliyempa sikio hapo mwanzoni.

Hili linaonekana kuchukua mkondo tofauti wakati huu na dalili zote nchini Uhispania zinaashiria kuwa huu ndio msimu wa Ronaldo kuondoka Real Madrid.

Uwezekano wa kuondoka kwake umeongezeka kwani Real Madrid imejiepusha na kujitetea kwa vyombo au kutoa taarifa kupinga madai kuhusu fununu za uhamisho wa Ronaldo au hata kujitokeza kufafanua kuwa atasalia kwenye klabu.

Haya yanamaanisha kuwa rais...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Klabu ya Uhispania ya Real Madrid inajiandaa kukubali kitita cha Euro milioni 100 (£88m) kutoka Juventus ili kumuachia Cristiano Ronaldo.


Hati ya kufanya muhtasari: Ronaldo amefunga mabao 120 kwenye ligi ya mabingwa kuliko mchezaji mwingine yeyote

Real iliitandika Liverpool 3-1 mjini Kiev siku ya Jumamosi, kutokana na matunda ya GarethBale na shambulio la Karim Benzema

Ingawa Ronaldo hakupachika goli, alimaliza akiwa mfungaji bora msimu huu akiwa na magoli 15.

''siku chache zijazo nitatoa majibu kwa mashabiki'' Ronaldo aliliambia shirika la Bein Sports

''Ilikuwa safi sana kuwa Real Madrid.''Mustakabali wa mchezaji yeyote wa Madrid sio muhimu:muhimu ni kuwa tumeweka historia''.

Alipoulizwa kufafanua kwa nini alitumia sentensi ya wakati uliopita kuhusu kuichezea Madrid,Ronaldo aliongeza, ''Sina shaka, sio muhimu.

''Nahitaji kupumzika, kukutana na timu ya Ureno (Kabla ya Kombe la Dunia) na katika kipindi cha wiki chache ''nitawatangazia ''.

Ronaldo 33 amekuwa na Real Madrid tangu mwaka 2009 na ana mkataba na klabu hiyo mpaka mwaka 2021.

Ni mchezaji wa kwanza kushinda mataji matano ya ligi ya mabingwa tangu kubadilishwa mfumo na kuwa Euefa mwaka 1992.

Lakini alipoulizwa kama hakufurahishwa na kutokufunga goli kwenye fainali, alisema  ''Nani hakufurahishwa''? Labda wanapaswa kubadilisha jina la michuano na kuwa  michuano ya mabingwa ya CR7, akaulizaa, nani ana mataji mengi? na nani mwenye magoli mengi?''

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Cristiano Ronaldo amesema punde atatangaza mustakabali wake baada ya kuisaidia Real Madrid kushinda kombe mara ya tatu kwenye michuano ya Ligi ya mabingwa.


Hati ya kufanya muhtasari: Ronaldo amefunga mabao 124 katika ligi ya mabingwa

Nyota huyo wa 34 alionekana kumkejeli  meneja wa  Atletico, Diego Simeone, huku akiwageukia mashabiki wa klabu hiyo na kujishika sehemu zake za siri.

Ronaldo alifanya kosa hilo wakati akishangilia hat-trick yake iliyoifanya Juventus kuishinda Atletico mabao 3-0.

Uefa itatoa uamuzi wa kesi hiyo Machi  21.

Cristiano Ronaldo

Simeone amepigwa faini ya pauni ya 17,000 kwa kushangilia.

Juventus itamenyana na Ajax katika mechi ya robo fainali.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mshambuliaji wa Juventus Cristiano Ronaldo amechukuliwa hatua za kinidhamu na Uefa baada ya kushangilia 'visivyo' ushindi wa klabu yake dhidi ya Atletico Madrid katika mchuano wa ligi ya mabingwa  wa kufuzu kwa awamu ya robo fainali  juma lililopita.


Hati ya kufanya muhtasari: Ronaldo ashinda tuzo ya Fifa

Ronaldo, 31, amewapiku Lionel Messi wa Barcelona na Antoine Griezmann wa Atletico Madrid katika sherehe zilizofanyika mjini Zurich, Uswisi.

Ronaldo pia alishinda tuzo ya Ballon d'Or mwezi Disemba mwaka jana, kufuatia mafanikio yake katika Klabu Bingwa Ulaya akiwa na Real Madrid, na pia kushinda Euro 2016 akiwa na timu ya taifa ya Ureno.

Meneja wa Leicester City Claudio Ranieri ametajwa kuwa kocha bora wa mwaka kwa upande wa wanaume, huku Silvia Neid, meneja wa zamani wa Ujerumani, akishinda kwa upande wa wanawake.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mshambuliaji wa Real Madrid na Ureno Cristiano Ronaldo ameshinda tuzo ya mchezaji bora wa dunia ya FIFA


Hati ya kufanya muhtasari: Ronaldo baada ya kupewa kadi nyekundu

Alipewa marufuku ya mechi moja kwa kuonyeshwa kandi mbili za njano na nyengine nne kwa kumsukuma refa kutoka nyuma baada ya kutolewa nje.

Alipewa kadi nyekundu kwa kuvua tishati yake alipokuwa akisherehekea bao lake lililofanya mambo kuwa 2-1  na kujirusha

Atakosa mechi ya Jumatano ya awamu ya pili.

Ronaldo ana siku 10 kukata rufaa.

Raia huyo wa Ureno atacheza katika ligi ya mabingwa lakini hatocheza hadi tarehe 20 mwezi Septemba dhidi ya Real Betis.

Madrid tayari ilikuwa ishatoa ishara za kutaka kukata rufaa dhidi ya kadi ya pili ya njano dakika nane kabla ya mchezo kukamilika alipojiangusha ndani ya eneo hatari baada ya kubanwa na Samuel Umtiti.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mchezaji nyota wa Real Madrid Cristiano Ronaldo amepewa marufuku ya mechi tano baada kupewa kadi nyekundi wakati wa mechi ya el Clasicco  siku ya Jumapili.


Hati ya kufanya muhtasari: Ronaldo, atakuwa na miaka 33 mwaka huu, na alitawazwa mchezaji bora duniani miaka 4 kati ya tano iliyopita

Miaka hiyo miwili iliyopita, ameshinda tuzo ya mchezaji bora duniani, tuzo ya Ballon D'Or, mtawalia.

Anafaa basi kuwa mchezaji bora zaidi duniani na thamani yake kuwa ya juu zaidi?

Ni kweli uchezaji wake hauna kifani. Lakini kwa thamani, la hasha.

Utafiti huo wa shirika la takwimu za michezo la CIES

Kwa mujibu wa ripoti ya shirika la takwimu za michezo la CIES iliyotolewa Jumatano, mchezaji huyo ni wa 49 kwa thamani duniani.

Anayeongoza orodha hiyo ni mshambuliaji wa Paris St-Germain ya Ufaransa, Mbrazil Neymar, 25, ambaye ndiye mchezaji aliyenunuliwa pesa nyingi zaidi na klabu yoyote duniani na mwenzake wa Barcelona Lionel Messi, 30, kutoka Argentina.

Mshambuliaji wa Tottenham Harry Kane ameorodheshwa kuwa wa tatu.

Unaweza kushangaa ni kwa nini thamani ya Ronaldo imekadiriwa kuwa $96,6 milioni.

Utafiti wa mwaka jana wa CIES ambao matokeo yake yalitangaza Januari 2017, alishikilia nafasi ya 7.

Lakini tutajaribu kufafanua ni kwa nini watafiti wa CIES walifikia uamuzi huo ambao kwa wengi unaonekana wa kushangaza.

Ronaldo si kinda tena

Tathmini ya thamani ya mchezaji sokoni huzingatia mambo mengi. Moja muhimu ni umri.

Ronaldo anakaribia kugonga miaka 33.

Ronaldo si mzee wa kustaafu lakini anafikia ukingoni wa maisha yake ya uchezaji.

Kwa mujibu wa Chama cha Wachezaji wa Soka ya Kulipwa England kwa mfano, umri wa kawaida wa wachezaji kustaafu huwa miaka 35.

Wachezaji walio na umri wa juu kimsingi huumia zaidi, na wanapoumia, huchukua muda mrefu kupona.

Hili ni jambo ambalo klabu huzingatia zinapomnunua mchezaji.

Neymar anaongoza kwa thamani

"Sijaelewa ni kwa nini watu wengi hivi wameshangaa," anasema Dkt Raffaele Polli, mmoja wa watafiti wanaoongoza katika CIES ameambia BBC.

"Ronaldo ni jina kubwa katika soka na mchezaji mzuri sana, lakini anakaribia kutimiza miaka 33 na miezi ya karibuni kiwango chake cha soka kimeanza kushuka. Wachezaji wachanga mara nyingi thamani yao huwa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Cristiano Ronaldo amefunga mabao 58 miaka miwili iliyopita na kuwasaidia Real Madrid kushinda Kombe la Ligi ya Klabu Bingwa Ulaya mara mbili mtawalia na pia La Liga mara moja.


Hati ya kufanya muhtasari: Rooney akipokea matibabu

Kiungo huyo  mwenye umri wa miaka 32, alifunga bao la ufunguzi baada ya kupokea mpira kutoka kwa mchezaji wa zamani wa Manchester United Tim Howard.

Kellyn Acosta alifunga bao la kusawazisha kabla Howard kumnyima mara mbili  nahodha wa DC Rooney.

Bao la pili la Niki Jackson lililofungwa mnamo dakika ya 90 liliipatia DC United ushindi kabla ya Rooney kupata jeraha la pua alipokuwa akiuzuia mpira.

Rooney akijaribu kufunga bao

Baadaye aliandika kwenye ukurasa wake waTwiter   kwamba 'anajivunia kufunga bao lake la kwanza kwa DC United', akiongeza kwamba 'amepata jeraha la pua na ameshonwa mara tano'

Malcom ajiunga rasmi na Barcelona

Meneja wa DD United Ben Olsen amempongeza mshambuliaji kwa  kuanza mechi kwa kishindo baada ya kuondoka  Everton mwezi uliopita

.Arsenal yairarua timu ya Mbappe na Neymar 5-1

Rooney akipokea matibabu

 ''Kwa fikra zangu sidhani kwamba ni mara ya kwanza amejiunga na ameweza kuumudu vizuri mchezo. Ni mkakamavu na nadhani ataweza kuitisha timu yetu, Olsen amesema.

Amekuwa mchezaji wa kuvutia sana katika kila nyaja. Kama tulivyomtaka katika kikosi hiki- na kwa uongozi wake na uwezo wa kuyafunga magoli . tunamatumaini, mambo yataendelea kuwa  kuwa bora zaidi.

DC United wamesalia katika nafasi ya mwisho katika ligi ya MSL.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mshambuliaji wa zamani wa England Wayne alifunga bao lake la kwanza katika klabu ya DC United na kupata jeraha la pua katika ushindi wa nyumbani wa 2-1 dhidi ya Colorado Rapids katika ligi ya MSL.


Hati ya kufanya muhtasari: Rooney amekuwa Manchester United tangu 2004

Mshambuliaji huyo wa England mwenye umri wa miaka 31 alifunga bao lake la 250 United mwezi uliopita na kuwa mchezaji aliyefunga mabao mengi katika historia ya klabu hiyo.

Hata hivyo, kumekuwa na uvumi kwamba huenda akahamia China.

Soko la kuhama kwa wachezaji Ligi Kuu ya China litafungwa wiki ijayo.

Mourinho aliulizwa iwapo nahodha huyo wa United atakuwa Old Trafford kufikia wakati huo.

"Itabidi mumwulize mwenyewe," Mourinho alisema.

Rooney asawazisha mabao na Bobby Charlton

Rooney kustaafu soka ya kimataifa 2018

"Bila shaka siwezi kuwahakikishia (kwamba atakuwa hapa). Siwezi kuwahakikishia kwamba nitakuwa hapa wiki ijayo, nitawezaje kuwahakikishia kwamba mchezaji atakuwa hapa msimu ujao?"

Mkataba wa Rooney United ni wa hadi 2019 na majuzi alikuwa amedokeza kwamba kuna uwezekano huenda asimalize muda wote huo United.

Amekuwa hapewi nafasi ya kuwa katika kikosi cha kuanza mechi msimu huu na amefunga mabao matano pekee.

Hata hivyo, Mourinho alisema Oktoba kwamba Rooney hakuwa anenda "popote" na alisisitiza Jumanne kwamba hataki mchezaji huyo aihame Manchester United.

"Siwezi kumsukuma - au kujaribu kumsukuma - nyota wa klabu hii ahame," aliongeza Mourinho.

"Hivyo, itabidi mumwulize iwapo anaona kama atakuwa katika klabu hii kipindi kilichosalia cha uchezaji wake au iwapo anadhani atahama.

"Si swali langu hilo kwa sababu ninafurahia kuwa naye. Sitaki aondoke."

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Meneja wa Manchester United Jose Mourinho amesema bado inawezekana Wayne Rooney aihame klabu hiyo mwezi huu.


Hati ya kufanya muhtasari: Rooney amepanga kustaafu soka ya kimataifa 2018

Rooney ambaye Jumatatu atatimiza miaka 31, alitoa kauli hiyo alipoongea na Waandishi  wa habari siku chache baada ya Man United kutoka sare tasa  0-0 na Liverpool Jumatatu iliyopita huko Anfield huku yeye akianzia Benchi.

Rooney ameuelezea mchezo dhidi ya  Liverpool kuwa ilikuwa muhimu wasifungwe hasa kwa vile wanakabiliwa na mechi ngumu zijazo dhidi ya Fenerbahce Alhamisi jioni , Chelsea na Manchester City.

Rooney, ambaye kwa sasa akiwa na Man United amechezea mechi 4 akitokea benchi, amesisitiza kuwa yeye yupo tayari wakati wowote akiitwa kucheza.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Nahodha  wa Manchester United Wayne Rooney, amekiri kuwa sasa anakabiliwa na changamoto mpya katika Maisha yake ya Soka lakini amesisitiza bado hajaishiwa na ustadi wa kucheza.


Hati ya kufanya muhtasari: Rooney anataka Everton ishinde kombe baada ya kurejea klabu hiyo

Rooney anaitaka Everton kushinda kombe lao kuu la kwanza tangu ishinde mwaka 1995 kombe la FA

"Klabu hii inastahili kushinda vikombe na tunachukua hatua kubwa kuhakikisha kuwa tumeshinda vikombe," alisema Rooney.

Everton ambayo imetumia pauni milioni 90 msimu huu katika kununua wachezaji, imekubalii kununua ardhi huko Liverpool ambapo watajenga uwanja kwa gharama ya pauni milioni 300.

Mshambuliaji huyo wa umri wa miaka 31 anavaa jesi nambari 10 ambayo ilikuwa ni ya Romelu Lukaku ambaye atajiunga na Manchsertes United kwa kima cha pauni milioni 75.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wayne Rooney anasema kuwa kushinda kombe na Everton kitakuw kilele cha ufanisi baada ya kujiunga na klabu hiyo akitokea Manchester United.


Hati ya kufanya muhtasari: Rooney atafikishwa mahakamani baadae mwezi huu

Rooney alikamatwa baada ya polisi kusimamisha gari aina ya Volkswagen Beetle ambayo alikuwa anaendesha.

Polisi wa Cheshire wanasema Rooney mwenye miaka 31, ana mashtaka ya kujibu kwa kukutwa akiendesha gari akiwa amelewa na akiwa pia kwenye mwendo mkali.

Nahodha huyo wa zamani wa England na Manchester United ameachiliwa, lakini kesi yake itasikilizwa baadae mwezi huu.

Rooney ambaye amestaafu soka la kimataifa mwezi uliopita, ndiye anashikilia rekodi ya ufungaji mabao muda wote kwenye timu ya taifa akiwa na magoli 53.

Alijiunga tena na klabu yake ya utotoni Everton, miaka 13 baada ya kuondoka Merseyside kwenda Manchester United.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mshambuliaji wa Everton Wayne Rooney amekamatwa na baadae kuachiliwa kwa kosa la kuendesha gari akiwa amelewa, polisi mjini Cheshire imesema.


Hati ya kufanya muhtasari: Rooney equals Charlton's Man Utd record

Rooney mwenye umri wa miaka 31 alifunga bao wakati wa mchuano kati ya Manchester United na Reading na kufikisha jumla ya mabao 249 kwa mechi 543.

Rekodi hiyo ya Charlton imekuwepo tangu mwaka 1973.

Mwaka 2015 Rooney alivunja rekodi ya Charlton ya mabao 49 aliyofungia timu ya England na kuongeza idadi hiyo hadi mabao 53.

Rooney alionyesha dalili za kuvunja rekodi hiyo tangu mwanzo, alipohamisha taaluma yake hadi Old Trafford.

Wakati wa mechi yake ya kwanza alipoihama Everton kwa kima cha pauni milioni 27 mwaka 2004 alifunga  bao dhidi ya Fenerbahce

Rooney aliihama Everton kwa kima cha pauni milioni 27 mwaka 2004

Jinsi Rooney alifunga mabao yake

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wayne Rooney amasawazisha idadi ya mabaoa na ya Sir Bobby Charlton ambaye aliwezk rekodi ya kufunga idadi kubwa zaidi ya mabao akichezea klabu ya Manchester United.


Hati ya kufanya muhtasari: Rooney na wachezaji wenzake wa Everton baada ya kuisaidia timu hiyo kuilaza Gor Mahia ya Kenya

Mchezaji huyo alirudi katika klabu yake ya utotoni baada ya kuichezea Manchester united kwa takriban miaka 13.

Rooney aliiweka kifua mbele Everton kunako dakika ya 36 ya kipindi cha kwanza ambacho Gor Mahia ilionekana kucheza vizuri kuwashinda wageni hao.

Hatahivyo Gor Mahia haikusubiri kwani baada ya mpira kuanzishwa katikati walipata kona iliopigwa na George Odhiambo ambapo ilimpata JacquesTuyisenge katika eneo zuri na hivyobasi kusawazisha kupitia kichwa kikali ambacho kipa wa Everton alishindwa kuokoa.

Kufikia mwisho wa kipindi cha kwanza timu hizo zilikuwa na sare ya 1-1.

Timu zote mbili zilifanya mabadiliko huku Rooney akitolewa baada ya kipindi cha kwanza

Bao la Rooney lilirudisha kumbukumbu za bao lake dhidi ya Arsenal akiichezea Everton.

Katika kipindi cha pili Everton ilionekana kuimarika zaidi huku ikitishia lango la Gor Mahia mara kwa mara.

Na ilipofika dakika ya 81 kipindi cha lala salama Everton ilijiweka kifua mbele kupitia kiungo wa kati Kieran Dowell aliyewageuza mabeki wa Gor Mahia na kucheka na wavu.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wayne Rooney ameiongoza klabu yake mpya Everton kuishinda klabu ya Kenya ya Gor kwa kufunga bao zuri katika mechi ya kirafiki iliodhaminiwa na kampuni ya Sportpesa.


Hati ya kufanya muhtasari: Rose alikuwa katika kikosi cha Uingereza kilichoifunga Slovakia

Anasema kuwa sio jambo zuri kwa meneja kuondoka muda mfupi akiwa bado hajatimiza mikakati aliyojiwekea na hilo linaathiri pia wachezaji.

Rose alikuwa katika kikosi cha Uingereza kilichoifunga Slovakia katika mchezo wa kufuzu kwa kombe la dunia chini ya uongozi wa Allardyce.

''Nilimtumia ujumbe nikimshukuru kwa kunijumuisha katika kikosi chake, na kunifanya kuwa na heshima ningine katika ulingo wa soka la kimataifa, nikamwambia pole sana kwa kupoteza nafasi yake na kumtakia kila la kheri mbeleni'' alisema Rose.

Allardyce ameingia katika historia ya kukaa kwa muda mfupi katika timu hiyo kwa siku 67 tu, aliingia baada ya Roy Hodgson kubwaga manyanga alipotolewa mapema katika michuano ya Euro 2016.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mlinzi wa kushoto wa timu ya taifa ya Uingereza Danny Rose amesema Alan Shearer alikuwa sahihi kuita timu hiyo ya taifa kuwa inatapatapa baada ya kujiuzulu kwa meneja Sam Allardyce.


Hati ya kufanya muhtasari: Roselyn Akombe

Ametangaza kwamba anahofia usalama wake na hatarajii kurejea Kenya hivi karibuni.

Dkt Akombe ametuma taarifa kutoka mjini New York anakoishi ambapo alikuwa akiufanyia kazi Umoja wa Mataifa kabla ya kujiunga na tume ya IEBC.

Katika taarifa, Dkt Akombe alisema kuwa merejeleo ya uchaguzi utakaofanyika hayaafikii matarajio ya uchaguzi ulio huru na wa haki.

Tume ya IEBC imesema imesikitishwa na hatua ya Dkt Akombe kujiuzulu na kuahidi kutoa taarifa ya kina baadaye. Mwenyekiti Wafula Chebukati anatarajiwa kuhutubia wanahabari baadaye leo.

"Uamuzi wangu wa kuondoka IEBC utawasikitisha baadhi yenu, lakini si kwa sababu nilikosa kujaribu. Nilijaribu kadiri ya uwezo wangu ukizingatia hali na mazingira yaliyopo. Wakati mwingine, unalazimika kusalimu amri na kuondoka, hasa wakati maisha ya watu yamo hatarini," amesema kwenye taarifa hiyo.

"Tume sasa imekuwa kama sehemu ya mzozo wa sasa. Tume imo matatani."

"Imekuwa vigumu kuendelea na mikutano ya tume ambapo Makamishna kila wakati wanalazimika kupiga kura kufanya maamuzi kwa kufuata msimamo wao badala ya kuangazia uzito wa jambo linalojadiliwa.

"Imekuwa vigumu kutokea kwenye televisheni kutetea misimamo ambayo natofautiana nayo kwa sababu ya kuwajibika kwa pamoja.

"Nimefikia uamuzi kwamba siwezi tena kutoa mchango wa maana kwa Tume na kwa taifa langu kama Kamishna."

Dkt Akombe alitarajiwa kuwa miongoni mwa kundi la maafisa waliokwenda  Dubai kuchunguza uchapishaji wa makaratasi ya kupigia kura.

Dkt Akombe alizuru Nyanza na maeneo ya Magharibi, ambayo ni ngome ya upinzani, wiki iliopita huku tume hiyo ikijaribu kuwafunza maafisa watakaosimamia uchaguzi huo.

Roselyn Akombe: Nahofia maisha yangu sirudi Kenya karibuni

Wakuu wa IEBC

Mwenyekiti: Wafula Chebukati

Naibu Mwenyekiti: Consolata Nkatha Maina

Makamishna:

Afisa Mkuu Mtendaji/Katibu: Ezra Chiloba

Tume ya Taifa ya Uchaguzi IEBC ilimtangaza Rais Kenyatta kuwa mshindi wa uchaguzi uliofanyika tarehe 8 Agosti, akiwa mbele ya mpinzani wake Raila Odinga wa muungano wa upinzani Nasa kwa zaidi...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mmoja wa maafisa wakuu wa Tume ya Uchaguzi Kenya (IEBC) Dkt. Roselyn Akombe ametangaza kujiuzulu katika tume hiyo chini ya wiki moja kabla ya uchaguzi mpya wa urais kufanyika nchini humo.


Hati ya kufanya muhtasari: Rosie (kushoto ) na Ruby Formosa walihitaji upasuaji wa dharura wa kuwatenganisha mwaka 2012

Rosie  na Ruby Formosa walikuwa wameungana kwenye sehemu yao ya tumbo na walitumia sehemu moja ya utumbo waliyotumia kabla ya kufanyiwa upasuaji wa dharura wa kuwatenganisha mnamo mwaka 2012.

Mama yao , Angela Formosa, amesema watoto hao ambao kwa sasa wana umri wa miaka minne , kutoka eneo la la Bexleyheath Kusini mashariki mwa  mji wa London ,"wanafuraha sana " ya kuanza shule.

"Miaka mmine iliyopita akilini mwangu sikufikiria kitu kama hiki kingelitokea ," alisema.

"Nilipokuwa mjamzito sikudhani nitaiona siku ya ya kwanza shuleni kwa hivyo inanifurahisha sana  kwa hiyo nashukuru sana hospitari ya I Gosh [Great Ormond Street Hospital] kwa kweli."

  Bi Formosa alisema ilikuwa ni taarifa ya ''kuvunja moyo''  kwake na kwa mumewe Daniel Formosa walipogundua kuwa watoto wao wa kike walikuwa na hali ya nadra ya kimatibabu, ambayo hutokea  mara moja kati ya watoto  200,000 hai wanaozaliwa .

Watoto  hawa wa kike walizaliwa katika hospitali ya Uversity College of London kwa upasuaji mwaka  2012 wakati mama yao  Bi Formosa akiwa na ujauzito wa wiki 34.

Watoto hawa wa kike walizaliwa wakitumia sehemu ya utumbo pamoja

Baada ya saa kadhaa baada ya kuzaliwa  walipelekwa katika hospitali ya  Great Ormond Street Hospital kwa ajili ya upasuaji wa dharura kutokana na kuziba kwa utumbo.

Bi Formosa, mwenye umri wa miaka 35, anasema alihisi ni  kama  " miaka milioni "iliyopita   kuwasubiri watoto hao kutoka kwenye chumba cha upasuaji .

" Muda umekwenda, siwezi kuamini jinsi muda ulivyokwenda haraka ," alisema.

" Wanafanana sana,  wanaakili sana na bidii , ambayonaifahamu walikua nayo ndani ya tumbo yangu  kwa sababu waliendelea kukua na kujitahidi kuishi .

Rosie na Ruby Formosa wakisherehekea mwaka wao wa kwanza wa kuzaliwa

Wakiwa na umri wa miaka minne wataanza shule mwezi Septemba

Profesa  Paolo De Coppi, mtaalamu wa upasuaji wa watoto katika hospitali ya Gosh, amesema : "Tunafurahi kwamba Rosie na Ruby  wanaanza shule...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mapacha waliozaliwa wakiwa wameungana na kupewa  uwezekano wa kuishi wa 20%  wanajiandaa kuanza shule.


Hati ya kufanya muhtasari: Rouhani alishinda kwa kura nyingi sana uchaguzi wa mwaka 2013

Rais wa zamani Mahmoud Ahmadinejad hata hivyo amezuiwa kuwania na jopo hilo linalowachuja wagombea ambalo linadhibitiwa na serikali.

Mshirika wa karibu wa Ahmadinejad  Hamid Baghaie pia amezuiwa kugombea urais.

Orodha kamili ya wagombea kwenye uchaguzi huo wa tarehe 19 Mei itatangazwa 27 Aprili.

Wagombea zaidi ya 1,600 walitaka kuwania lakini ni sita pekee ambao walichaguliwa na Baraza Kuu la Walinzi.

Kuidhinishwa kwa Bw Rouhani na Bw Raisi kunatarajiwa kusababisha mvutano mkali wa kisiasa kati ya kambi zao mbili.

Bw Rouhani alichaguliwa kwa kura nyingi mwaka 2013, ambapo aliahidi kufikisha kikomo kutengwa kwa taifa hilo kidiplomasia katika jamii ya kimataifa na kuhakikisha uhuru zaidi wa kijamii.

Ebrahim Raisi ni mhubiri na jaji mwenye msimamo mkali

Miaka miwili baadaye, serikali yake na nchi nyingine sita za Magahribi zilifikia mkataba wa kihistoria kuhusu mpango wa nyuklia wa Iran, ambapo Iran ilikubali kusitisha mpango wake wa kustawisha silaha za nyuklia na mataifa ya Magharibi nayo yakaondoa vikwazo.

Bw Raisi ni seyed, mtu ambaye anaweza kufuata historia ya ukoo wake hadi kwa Mtume Muhammad.

Ana sifa za kuwa na msimamo mkali kuhusu masuala mengi muhimu na inadaiwa anaungwa mkono na Kiongozi Mkuu wa Kidini Ayatollah Ali Khamenei.

Ahmadinejad, ni mtu pia mwenye msimamo mkali ambaye alihudumu kwa mihula miwili kama rais kati ya 2005 na 2013.

Alishangaza wengi alipojiandikisha kuwa mgombea wiki iliyopita licha ya kushauriwa na Khamenei asiwanie.

Ahmadinejad alikiuka ushauri wa Ayatollah Ali Khamenei

Wengine wanaowania ni Mostafa Mirsalim, meya wa Tehran Mohammad Bagher Ghalibaf, Mostafa Hashemitaba na Makamu wa Rais Eshaq Jahangiri.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Rais wa Iran Hassan Rouhani na mwanasiasa mwenye msimamo mkali Ebrahim Raisi wameidhinishwa kuwania uchaguzi wa urais mwezi ujao nchini humo, vyombo vya habari vya serikali vimeripoti.


Hati ya kufanya muhtasari: Rubani aliambia mfanyakazi wa ndege kwamba kamera hizo zilikuwa siri kubwa na mkakati wa kiusalama

Renee Steinaker anadai kwamba aliwapata marubani hao wakati wa safari ya ndege ya mwaka 2017  kutoka Pittsburgh hadi Phoenix.

Rubani Terry Graham alimtaka kukaa katika chumba cha rubani na rubani mwenza Ryan Rusell, wakati alipotumia choo hicho, mashtaka hayo yanasema.

Rubani na kampuni ya ndege ya South West Arlines  wamekana kwamba kulikuwa na kamera iliyokuwa ikiwachukua abiria  na wafanyakazi  waliokwenda msalani.

Kampuni hiyo imesema kwamba kisa hicho kilikuwa cha kushangaza.

Bi Steinaker anadai kwamba bwana Russell alimuonya kutosema kitu kuhusu kamera  hiyo ambayo alisema ilikuwa mkakati wa usalama.

Mfanyakazi huyo aliripoti kisa hicho kwa kampuni hiyo, lakini anadai msimamizi mmoja alimuagiza kutomwambia mtu yeyote kilichotokea.

Marubani hao hawakuitwa na kampuni hiyo ya ndege na wanaendelea na kazi yao kawaida kulingana na mashtaka hayo.

''Madai yaliowasilishwa ni ya kikatili'', wakili anayemwakilisha bi Steinaker aliiambia BBC.

Je kampuni hiyo na marubani wake wamesema nini?

Katika taarifa kampuni ya ndege ya Southwest Airlines iliambia BBC kwamba kampuni hiyo haiweki kamera katika vyoo vya ndege.

Awali , kampuni hiyo ya ndege ya Marekani ilikataa kutoa tamko  kuhusu kesi hiyo .

Lakini katika taarifa nyingine , ilisema imechunguza madai hayo na kupata kwamba hakukuwa hata na kamera moja katika choo.

Southwest itapinga mashtaka hayo , ilisema.

''Wakati kisa hicho kilipotokea siku mbili zilizopita, tulichunguza madai hayo na kuangazia hali hiyo na wafanyakazi waliohusika''.

Kisa hicho kimedaiwa kutokea wakati wa safari ya 2017 kutoka Pittsburgh hadi Phoenix

Kisa hicho kimedaiwa kutokea wakati wa safari ya 2017 kutoka Pittsburgh hadi Phoenix

"Tunaweza kuthibitisha kutoka kwa uchunguzi wetu kwamba hakukuwa na kamera chooni, kisa hicho hakifai na kwamba kampuni hiyo haiwezi kukikubali''.

BBC imeomba tamko kutoka kwa mawakili wanowawakilisha marubani hao.

Katika majibu yao...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mfanyakazi wa kampuni ya ndege ya Southwest Airlines amewasilisha kesi mahakamani akiwashutumu marubani wawili kwa kuficha kamera katika choo cha ndege hiyo na kuwachukua picha za moja kwa moja abiria ambao walikuwa wakienda kujisaidia.


Hati ya kufanya muhtasari: Rubani aliyedaiwa amelewa alilazimishwa kutoka ndege katika uwanja wa Gatwick baada ya abiria kuwa na hofu

Ndege hiyo ya Uingereza iliokuwa ikieekea Mauritius siku ya Alahamisi ilicheleweshwa kabla ya rubani huyo kutolewa na mwengine kuchukua mahala pake.

Duru za habari katika uwanja huo iliambia gazeti la The Sun: Maafisa wa polisi waliingia katika ndege hiyo kabla ya kuelekea moja kwa moja katika chumba cha rubani.

Rubani huyo alifungwa pingu na kutolewa.

Raia mmoja mwenye umri wa miaka 49 kutoka Magharibi mwa mji wa London amekamatwa na atasalia katika mikono ya maafisa hao  kulingana na askari wa Sussex.

Mtu huyo kutoka eneo la Harmondsworth, magharibi mwa Drayton, amekamatwa kwa tuhuma za kutaka kuendesha ndege wakati ambapo kiwango cha pombe katika mwili wake kimezidi kiwango kilichowekwa.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Rubani aliyedaiwa amelewa alilazimishwa kutoka ndege katika uwanja wa Gatwick baada ya abiria kuwa na hofu.


Hati ya kufanya muhtasari: Rubani wote waliruka katika ndege hiyo katika eneo la Brittany .

Vyombo cha habari vya kifaransa vimeripoti kuwa tukio hilo lilitokea karibu na  Pluvigner.

Rubani huyo aliyeangukia umeme, sasa anaendelea vizuri na kunusurika kupigwa shoti na umeme .

Rubani wote wawili wako salama na wanaendelea vizuri.

Nyaya za umeme ambazo mtu yule aliziangukia zilikuwa na nguvu za volts 250,000, vyombo vya habari nchini humo vimetaarifu.

Vyombo vya habari vya Ufaransa vimeonyesha picha ya namna parachuti ilivyokuwa inashuka karibu na nyaya za umeme.

Picha nyingine zimeonyesha moshi ukiwa unatokea karibu na eneo ndege hiyo ilipopata itilafu katika paa la nyumba moja.

Picha nyingine , inaonyesha ndege ikiwa inawaka moto.

Ndege hiyo ya jeshi inaripotiwa kuwa haikuwa imebeba silaha.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Ndege ya kijeshi iliyoanguka huko kaskazini magharibi mwa Ufaransa, ilisababisha rubani mmoja kuruka na kuangukia katika nyaya za umeme.


Hati ya kufanya muhtasari: Ruge Mutahaba amefariki Afrika kusini alikokuwa akipokea matibabu

Ruge alikua moja kati ya watu wenye mchango mkubwa katika tasnia ya habari burudani, na ni mtu aliyekua mwenye juhudi za kujenga fikra za maendeleo ya vijana Tanzania.

Kupitia ukurasa wake rasmi wa Twitter, Rais Magufuli aliandika taarifa yake huku akitoa pole kwa familia , ndugu jamaa na marafiki zake wa karibu wakiwemo wasanii nchini Tanzania.

Ruge Mutahaba alikua Mkurugenzi wa vipindi na uzalishaji wa Clouds Media Group Tanzania ambao ni washirika wa baadhi ya vipindi vya BBC amefariki dunia usiku wa Februari, 26 akipatiwa matibabu nchini Afrika Kusini.

Muasisi mwenza na Mkurugenzi mtendaji wa Clouds Media Group Joseph Kusaga ameeleza namna ambavyo Ruge atakumbukwa na anachokiacha nyuma.

'Ruge ametutoka akiwa bado kijana mdogo kabisa, amefanya mambo mengi sana. Amepigana ameugua, amekuwa South Africa kwa muda tukipigania sana kuhakikisha anarudi katika hali yake ya kawaida, afya bora.

'Lakini Mungu amempenda na amemchukua siku ya leo, amueke mahali pema peponi'.

Hivi ndivyo namna Watanzania wa tabaka mbali mbali walivyomkumbuka Ruge Mutahaba:

Mutahaba alizaliwa Mwaka 1970 huko Brooklyn nchini Marekani

Akapata elimu ya msingi huko Jijini Arusha Kaskazini Mwa Tanzania baadae akajiunga na Shule ya Sekondari ya forodhani katika mji wa Dar es salaam pamoja na Pugu.

Lakini hapo baadae alirejea tena Nchini Marekani kwa masomo ya elimu ya juu zaidi ikiwemo shahada ya uzamili na uzamifu.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Serikali nchini Tanzania kupitia Rais wake John Pombe Magufuli imekiri kupokea kwa masikitiko taarifa ya kifo cha Ruge Mutahaba aliyekua mkurugenzi wa vipindi na uzalishaji wa Clouds Media Group Tanzania.


Hati ya kufanya muhtasari: Rui Faria (kushoto) alijiunga na Mourinho (katikati) katika klabu ya mara yak ya kwanza 2004 pamoja na Andre Villas-Boas (kulia)

Imeripotiwa kuwa Faria mwenye umri wa miaka 42 ameorodheshwa na Arsenal miongoni mwa makocha wapya wanaotarajiwa kurithi kazi ya Arsene Wenger katika uwanja wa Emirate.

Faria amekuwa naibu wa Mourinho katika klabu sita tangu walipokuwatana katika klabu ya Porto miaka 14 iliopita na kusaidia kushinda matajai 25.

Mourinho amesema kuwa naibiu wake atakuwa kocha mzuri kujaza pengo hilo wakati Wenger atakapoondoka baada ya kipindi cha miaka 22.

Ninasema hivyo kwasababu ni naibu wangu na rafiki yangu, alisema raia huyo wa Ureno.Iwapo rafiki yangu siku moja ana uwezekano wa kuwa mkufunzi mkuu nitamsaidia kufungayna virago na kuondoka na kumtakia kila la heri.

Nilikutana naye alipokuwa mwanafunzi katika chuo kikuu na tukafanya kazi pamoja kwa miaka 18 .Ni rafiki yangu mkuu zaidi ya naibu kocha. Iwapo muda wake wa kuondoka utafika nitafurahia.

Naibu kocha wa liverpool Zeljko Buvac ia amepenmekezwa kumrithi Arsene Wenger -kwa sasa raia huyo wa Ujerumani amechukua likizo katika klabu hiyo ya Mersyside kwa sababu zake za kibinafsi.

Wachezaji wa zamani wa Arsenal Mikel Arteta na Patrick Vieira pia wametajwa mbali na aliykuwa kocha wa Barcelona Luis Enrique na mwnzake wa Juventus  Massimiliano Allegri pia wametajwa.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mkufunzi wa Manchester United Jose Mourinho anasema kuwa atamsaidia  naibu kocha wake Rui Faria kufungasha virago iwapo Arsenal wanamtaka kuwa mkufunzi wao mpya.


Hati ya kufanya muhtasari: Ruiz alimuangusha Joshua mara nne kabla ya kumshinda kwa njia ya Knockout tarehe mosi mwezi Juni

Mechi ya marudiano iliotarajiwa kufanyika Disemba 7 nchini Saudia ilitangazwa siku ya Ijumaa na promota wa Joshua - Eddie Hearn  aliambia mkutano na vyombo vya habari siku ya Jumatano kwamba makubaliano yameafikiwa.

Ruiz hakuzungumzia kuhusu pigano hilo ama hata kuchapisha katika mitandao ya kijamii  hadi siku ya Jumatano.

Bondia huyo mwenye umri wa miaka 29 aliambia ESPN nchini Mexico:  Sijatia saini makubaliano yoyote kufikia sasa kwa sababu bado tunaendelea kujadiliana.

Alipoulizwa kuhusu pigano hilo kufanyika Saudia alisema:  Wanataka kuliandaa huko lakini lazima tuone pale tutakapojadiliana na timu yangu. Ningependa pigano hilo kufanyika tena New York.

'Joshua ni mkubwa sana'

Ruiz alimshinda Joshua ambaye alikuwa anapigiwa upatu kushinda pigano hilo kwa urahisi katika ukumbi wa Madison Square Garden mjini New York tarehe  1 mwezi Juni.

Baada ya kupata ushindi alichukua mataji ya IBF WBA na WBO na kuwa raia wa kwanza wa Mexico kushinda mataji katika uzani huo.

Joshua alitumia haki yake ya kutaka pigano la marudiano na promota Eddie Hearn amesisitiza kuwa Ruiz ni sharti atie saini makubaliano hayo kwa kuwa ni miongoni mwa mkataba wa pigano la kwanza.

Hearn amesema kuwa timu ya Joshua inafaa kumjuza Ruiz wakati, tarehe na ukumbi wa pigano hilo  na kwamba huenda bingwa huyo akakabiliwa kisheria iwapo pigano hilo halitafanyika.

Waandalizi wa pigano hilo nchini Saudia wamewekeza kitita cha  $40m (£33m) kuandaa pigano hilo lakini kumekuwa na ukosoaji mkubwa wa kupeleka pigano hilo eneo kama hilo ambalo linadaiwa kuwa na rekodi mbaya ya haki za kibinadamu .

Shirika la Amnesty International limesema kuwa hatua hiyo inatoa fursa kwa mamlaka ya Saudia kusafisha rekodi yake mbaya kupitia michezo.

Wachanganuzi bado wanamchukulia Joshua kwamba atashinda pigano hilo lakini tangu ushindi wa Ruiz katika raundi ya saba , bondia huyo amesema kwamba Joshua sio bondia mzuri.

Alipoulizwa siku ya Jumatano...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Bingwa wa ndondi anayeshikilia mataji matatu katika uzani mzito zaidi duniani Andy Ruiz Jr amesema kuwa hajatia saini mkataba wa kupigana na Anthony Joshua  nchini Saudia  na kutumai kwamba pigano hilo litafanyika New York.


Hati ya kufanya muhtasari: Runinga ya kitaifa imewanukuu maafisa wa jeshi la majini wakisema kuwa meli hiyo ilikuwa na lita milioni moja ya mafuta.

Haijathibitishwa ikiwa meli hiyo ni ile inayomilikiwa na Umoja wa Falme za Kiarabu, UAE- ambayo ilipoteza mawasiliano ikiwa katika bahari ya Strait of Hormuz Jumapili.

Mapema wiki hii Iran ilisema kuwa iliisaidia meli iliyoharibika katika eneo  lake bila kutaja jina la meli hiyo, na kuongeza kuwa iliivuta kutoka majini kwenda kuikarabati baada ya ''kupokea ombi al usaidizi''

Hali ya taharuki imekuwa ikishuhudiwa katika eneo la Ghuba tangu Marekani ilipoiwekea upya vikwazo vilivyolenga sekta yake ya mafuta na kujiondoa katika mkataba wa kimataifa wa nyuklia uliofikiwa mwaka 2015.

Katika kujibu hatua hiyo, Iran ilitangaza mwezi Julai kuwa imeongeza kiwango cha urutubishaji wa madini ya urani yaliyowekwa kwenye makubaliano hayo.Nchi hiyo imesisitiza kuwa haijaribu kutengeneza silaha za nyukilia.

Katika mahojiano ya televisheni siku ya Jumatatu, Bwana Zarif amesema kwenye televisheni ya NBC kuwa nafasi ya mazungumzo ipo wazi'' ikiwa Marekani itaondoa vikwazo.

Raisi wa Marekani Donald Trump amesema Marekani ''imepiga hatua'' na Iran na kuwa hawakuwa ''wakitafuta kuubadili utawala'', ingawa alisisitiza kuwa nchi haiwezi kutengeneza silaha za nyukilia na haiwezi kujaribu makombora ya masafa marefu.

Mapema mwezi Mei, Trump aliweka shinikizo zaidi kwa Iran kwa kuidhinisha upya marufuku kwa matiafa yanayonunua mafuta kutoka kwa Iran.

Hatua hiyo ilinuiwa kusitisha kipato kikuu kwa serikali ya Iran.

Kwanini Iran imeongeza viwango vya urutubishaji?

Rais wa Iran Hassan Rouhani alitangaza kuwa nchi yake inarudi nyuma katika ahadi zake katika makubaliano hayo.

Hii ikiwa ni pamoja na kutotiii sheria kuhusu akiba yake ya urutubishaji mdogo wa madini ya Uranium kiwango kilichowekwa kikwa ni - 300kg na tani 130 - na kusitisha uuzaji wa akiba ya ziada katika mataifa ya nje.

Rouhani pia aliyapatia mataifa hayo ya Ulaya siku 60 kulinda mauzo ya mafuta ya Iran. Iwapo yatashindwa kufanya hivyo , Iran...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Iran inasema kuwa imekamata meli ya kigeni ya mafuta na wafanyikazi wake 12 ikisafirisha ''kimagendo'' mafuta kati eneo la Ghuba siku ya Jumapili.


Hati ya kufanya muhtasari: Runinga ya taifa iliwaonyesha moja kwa moja Jing Haipeng (kushoto) na Chen Dong wakipunga mikono walipokuwa wakiingia katika Tiangong

Walikuwa wameabiri chombo cha anga za juu kwa jina Shenzhou-11 ambacho kilirushwa kwa roketi kutoka kaskazini mwa China siku ya Jumatatu.

Walifika katika Tiangong 2 saa tisa na dakika 24 usiku wa manane saa za Beijing Jumatano.

Jing Haipeng na Chen Dong watakaa siku 30 wakifanya utafiti na majaribio mbalimbali.

Kitakuwa kipindi kirefu zaidi kwa wataalamu kutoka China kukaa nga za juu.

Chombo chao kiliungana na mitambo ya Tiangong 2 wakiwa umbali wa kilomita 393 juu ya dunia. Shughuli hiyo ambayo ilisimamiwa kwa mitambo kutoka ardhini ilichukua mwendo wa saa mbili hizi hadi vyombo hivyo vikaunganishwa salama, vyombo vya habari Uchina vimesema.

Walifika usiku wa manane saa za Beijing

Wakiwa huko anga za juu, wataalamu hao wawili watafanya utafiti na majaribio kuhusu mambo mbalimbali yakiweko ukuzaji wa mimea kama vile mpunga. Aidha, watachunguza mabadiliko kwenye miili yao.

Chombo cha Shenzhou-11 kilipaa kutoka kaskazini mwa China Jumatatu

China ndiyo nchi ya tatu, baada ya Urusi na Marekani, kutuma binadamu anga za juu kwa kutumia watu kwa kutumia roketi zake binafsi.

China ilizuiwa kutumia Kituo cha Kimataifa cha Anga za Juu (ISS) kutokana na dhana kwamba mpango wake wa anga za juu pia unakusudia kujiimarisha kijeshi.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wana anga wawili kutoka China wamefika katika kituo cha anga za juu cha taifa hilo cha Tiangong 2, ambapo watakaa kwa siku 30 wakifanya utafiti.


Hati ya kufanya muhtasari: Rusesabagina amekuwa akizuiliwa kwa siku tisa sasa tangu alipodaiwa kutekwa Dubai  tarehe 28 Agosti .

''Kwa siku kadhaa , wakili anayemwakilisha Rusesabagina nchini Rwanda  amezuiwa kumuona mteja wake'', ilisema ripoti hiyo.

Ripoti ya baraza hili  inasema  jana  mtu asiyejulikana kwa familia ya Rusesabagina alifanya kikao na vyombo vya habari  akisema kwamba ndie anayemwakilisha mshukiwa huyo.

Hatahivyo baraza hilo limekataa katakata kuhusu uwakilishi huo likisema kwamba hiyo ni njia moja ya ukiukaji wa haki ambao jamii ya kimataifa haifai kuvumilia.

Akizungumza mara ya kwanza kuhusu kukamatwa kwake, Rais wa Rwanda Paul Kagame Jumapili alisema kwamba  Paul Rusesabagina hakutekwa,  alidanganywa akajileta mwenyewe nchini Rwanda.

 Rais Kagame alisema kwamba lazima Rusesabagina awajibishwe kuhusu mauaji dhidi ya raia wa Rwanda kufuatia mashambulio ya makundi ya waasi anayoongoza yaliyofanywa dhidi ya maeneo ya Rwanda miaka miwili iliyopita.

 ''Kumamatwa kwa Rusesababiga ambaye ni mmoja wa waliopanga mashambulio yaliyotoka Burundi ni moja ya njia ya kutekeleza hayo uliyoyasema kwamba unataka haki itendeke kwako na kwa wengine waliopoteza wame na mali zao, hatuwezi kukurusidia mume, lakini kile tunachoweza kukifanya ni kuhakikisha unapata haki yako ya kisheria'', Rais Kagame alimjibu mmoja wa wanawake waliomuuliza kwa njia ya simu kupitia televisheni kuhusu ni vipi anaweza kumsaidia baada ya kifo cha mume wake ambaye aliuawa katika mashambulio.

 Baraza la kimataifa la Haki za binadmu kwa ajili ya Rwanda linadai kwamba mtuhumiwa huyo ambaye ana uraia wa Ubelgiji amenyimwa haki ya kutembelewa na ubalozi wan chi hiyo, Shirika la msalaba mwekundu mbali na kwamba pia hawezi kuwasiliana na familia yake.

Familia ya Rusesabaginaimewachagua  mawakili 6 wataalamu wa sheria za kimataifa za haki za kibinadamu kumuwakilisha katika kesi inayomkabili nchini Rwanda, kutoka Rwanda, Ubelgiji, Astralia, Marekani na Canada.

Rusesabagina alifahamika kufuatia filamu ya Hotel Rwanda ikielezea jinsi alivyookoa maisha ya...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Baraza la kimataifa kuhusu msaada wa kibinadamu nchini Rwanda  limekana madai kwamba kuna wakili aliyechaguliwa kumwakilisha mpinzani  wa rais wa Rwanda Paul Rusesabagina.


Hati ya kufanya muhtasari: Rushwa limekuwa tatizo kubwa nchini Kenya

Uteuzi wa bwana Wabukala na Rais Uhuru Kenya uliidhinishwa na bunge Jumanne jioni.

Anachukua mahala pa Philip Kinisu, ambaye aliondolewa ofisini baada ya kutajwa kwenye kashfa ambayo ilikumba idara ya huduma kwa vijana.

Wakati wa kikao maalum cha bunge, wabunge waliunga mkono kwa wingi uteuzi wa Wabukala, wakiwa na matumaini kuwa askofu huyo mstaafu atakabiliana na mitandao ya ufisadi nchini Kenya.

Kiongozi wa wengi katika bunge la Kenya Aden Duale, amesema kuwa Wabukala anaingia katika tume hatari ambayo ufisadi hujipigania na ambayo wanyeviti wengine sita wameondoka bila kutekeleza lolote la kukabiliana na ufisadi.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Askofu mstaafu wa kanisa la kianglikana nchini Kenya Eliud Wabukala, ndiye mwenyekiti mpya wa tume ya kupambana na ruswa nchini Kenya(EACC)


Hati ya kufanya muhtasari: Russell Bucklew asema sindano ya sumu itamsababishia maumivu mengi

Uamuzi huo unatoa fursa ya kunyongwa kwa Russell Bucklew, ambaye aliomba kunyongwa kwa kutumia gesi badala ya kudungwa sindano ya sumu kutokana ugonjwa usiokuwa wa kawaida.

Bucklew , 50 alihoji kwamba mbinu ya kumuua inayotolewa na jimbo hilo  ilipigwa marufuku.

Bucklew alihukumiwa kifo 1996 kwa ubakaji, mauaji na utekaji  katika shambulio dhidi ya mpenziwe wa zamani na mpenzi wake mpya pamoja na mwanawe wa kiume mwenye umri wa miaka sita.

Katika ombi lake Bucklew alihoji kwamba hali yake ya kiafya kwa jina cavernous hemangioma-ugonjwa wa kufura kwa mishipa ya damu unaweza kusababisha maumivu iwapo atanyongwa kupitia sindano ya sumu..

Majaji wa mahakam ya kilele

Hali hiyo inafanya mishipa ya damu kuwa na uvimbe katika koo, shingo na sura, hali ambayo inaweza kupasuka kwa mishipa hiyo ya damu na kumsababishia maumivu na ukosefu wa hewa.

Kulingana na Bucklew atahisi maumivu mengi iwapo afisa anasimamia tendo la kunyonga watu atatumia mbinu ya serikali ya kumdunga sindano ya sumu.

Lakini majaji wa mahakama hiyo walisema siku ya Jumatatu kuwa jitihada za kisheria zinachukulia mbinu hiyo kuwa ya haki.

Wamesema kuwa ni kwa mfungwa huyo kuthibitisha kwamba mbinu nyengine ya kumnyonga inaweza kupunguza maumivu hayo, lakini hajafanya hivyo.

''Sheria ya nane ya katiba ya Marekani inakataza ukatili ama mbinu isio ya kawaida katika kumtesa mtu wakati wa kumnyonga'' , aliandika jaji Gorsuch ambaye aliteuliwa na jaji Donald Trump .

Aliongezea: kama inavyoeleweka , sheria hiyo ya nane iliruhusu mbinu za kunyonga , kama vile kupitia kitanzi ambacho kina mateso na maumivu, huku ikikataza mateso wakati wa shughuli hiyo.

Katika kisa kimoja  jimboni Alabama , mwanamume mmoja wa Kiislamu alikatazwa kuwa na imam wakati alipokuwa akinyongwa , lakini mahakama ikasitisha hukumu kama hiyo baada ya rufaa kukatwa na muumini wa Budha  ambaye alitaka mshauri wake wa kidini kuwepo wakati alipokuwa akinyongwa.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mahakama ya kilele nchini Marekani imeamuru kwamba mfungwa mmoja aliyepatikana na hatia ya mauaji  katika jimbo la Missouri hana haki ya kifo kisichokuwa na mateso.


Hati ya kufanya muhtasari: Rutamu Elie Joe  alikuwa amewaahidi wasikilizaji akiwa hewani kwamba angeacha kazi iwapo Argentina wangekosa kushinda Kombe la Dunia mwaka huu.

Ndoto yao ilizimwa Jumamosi walipolazwa 4-3 na Ufaransa.

Mwandishi huyo anasema alitoa ahadi siku ya kuanza kwa michuano ya Kombe la Dunia na kusema ''Mwaka huu ndio Lionel Messi atachukua Kombe la Dunia.''

''Messi asipochukua Kombe la Dunia basi mimi naachana na hii kazi yangu ya utangazaji wa mpira pamoja na kufanya kazi katika kituo hiki cha redio."

Anasema kwake alikuwa analichukulia kama jambo la kawaida, kutoa ahadi tu lakini baadaye amekuja kuwajibishwa.

 ''Mimi nilikuwa nafikiria ni kawaida tu kama kipindi cha kawaida tu ambacho kimepita kumbe watu wamekirekodi na wakasalia  kimya''.

"Mechi za Kombe la Dunia, mechi ya kwanza Iceland ilitoka droo na Argentina ndio nikaanza kuona sasa zile kanda zikianza kusambaa mitandaoni kila mahali na hapo ndipo watu walianza kuuliza kwamba nilisema Messi atakuwa mshindi kwenye Kombe la Dunia sasa wanatazamia ahadi yangu itimie.''

"Mechi ya pili Croatia ikafunga magoli matatu wakasema ahh…aga mapema basi acha kazi ulitwambia kwamba Messi asipochukua Kombe la Dunia utaacha kazi yako''

"Hapo ndipo nilipoanza kupingana na umma, raia walikuwa wakisema Messi akitoka ondoka.

Kwa hivi sasa nitaacha kazi yangu."

Joe anasema kwamba hii si mara yake ya kwanza kutoa ahadi kama hiyo.

''Kuna wakati nilitoa ahadi nilipokuwa msemaji wa timu ya Sunrise ya daraja la kwanza nikasema  Espoir haiwezi kuishinda mechi mbili, ikinishinda mechi mbili mfululizo mimi nitaiacha kazi hiyo," anasema.

Joe akitangaza mpira

"Na kwa kweli Espoir ilijitahidi na wakanifunga mechi ya pili kwa hivyo tangu siku hiyo nilitoka kwenye Sunrise lakini ni ahadi niliongea hata mimi mwenyewe sikutarajia kama itafika hapa na kusambaa mitandaoni kama hivi."

Lakini kama kawaida yangu ndio hivyo michuano ya Kombe  la Dunia inamalizika tarehe 15 Julai.

"Nitakuwa nimemalizika miaka tisa kwenye hii kazi ya kutangaza mpira na vipindi mbalimbali vya michezo basi...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wakati mashabiki wa soka duniani wakiendelea kufuatilia yanayojiri Kombe la Dunia Urusi, kwa mwandishi mmoja Rwanda, ni wakati wa kulipia gharama kutokana na ahadi aliyoitoa.


Hati ya kufanya muhtasari: Ruth Carter was responsible for creating the outfits in Black Panther

Ruth Carter alijizolea tuzo ya mbunifu bora wa mavazi na Hannah Beachler alishinda tuzo ya ubunifu wa filamu kwa pamoja na mshindi mwingine Jay Hart.

"Lilitarajiwa kwa muda mrefu," Carter amesema katika hotuba yake. "Huenda Marvel imeunda shujaa wa kwanza mtu mweusi  lakini kwa kutumia mavazi  ya ubunifu tulimgeuza kuwa mfalme wa Afrika."

Mshindi mwenza wa Oscar Halle Berry ni mojawapo ya waliotangualia kumpa hongera.

Filamu nyingine alizobuni Carter ni pamoja na Amistad, Malcolm X na Selma.

Jay Hart was responsible for set decoration and Hannah Beachler did production design

Wakati huo huo , Beachler - ambaye amewahi kushughulika katika filamu ya  Moonlight, Creed n akibao cha Beyonce Lemonade - alitoa heshima kwa mkurugenzi wa filamu ya Black Panther Ryan Coogler.

"Nasimama thabiti kuliko nilivyokuwa jana," amewaambia watu waliokusanyika katika tuzo hiyo.

"Nasimama hapa kwasababu ya mwanamume aliyenipa mtazamo tofuati wa maisha, aliyenipa mahala salama, aliye na subira na aliye na utu na undugu.

"Asante Ryan nakupenda."

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Washirika wawili katika filamu ya Black Panther wameweka historia katika tuzo ya Oscar kwa kuibuka washindi wa kwanza weusi  katika vitengo walivyoshinda.


Hati ya kufanya muhtasari: Ruth Kamande (kati) alitawazwa malkia wa urembo Lang'ata mwaka 2016

Ruth Wanjiku Kamande alipatikana na kosa la kumuua mpenzi wake Farid Mohammed katika mtaa wa Buruburu, Nairobi mnamo tarehe 20 Septemba, 2015.

Jaji Jessie Lessit amesema upande wa mashtaka ulithibitisha kesi hiyo ya mauaji bila shaka yoyote.

Jaji huyo amesema hukumu hiyo inafaa kuwa funzo kwa vijana ambao wanafaa wafahamu kwamba "si vyema kumuua mpenzi wako, ni vyema kujiondokea ukaenda zako."

Wakati wa kukamatwa kwake, mwanamke huyo mwenye miaka 25 sasa alikuwa ndio tu amejiunga na Chuo Kikuu cha Kilimo na Teknolojia cha Jomo Kenyatta (JKUAT) kusomea Uanabiashara, kwa mujibu wa wakili wake.

Upande wa mashtaka ulikuwa umetoa wito kwa jaji kumhukumu kifo Bi Kamande wakati wa kusikizwa kwa kesi hiyo ukisema hakuonyesha majuto.

 "Mwanamume huyo aliyeuawa aliyekuwa na miaka 24 wakati huo alikuwa yatima na alikuwa anategemewa na jamaa wengine, haki inafaa kutendeka," wakili wa mashtaka alisema.

Ruth Kamande (wa pili kutoka kushoto)

Mahakama iliamua vitendo vya Kamande vilionyesha aliua kwa kukusudia.

Mwanamke huyo alikuwa amejitetea kortini na kusema mzozo kati yake na marehemu ulizidi baada yake kugundua kadi ya hospitali iliyoashiria kwamba Mohammed alikuwa anapokea matibabu ya Ukimwi.

Alisema alimkaripia kumwuliza ukweli kuhusu hilo na kwa mujibu wake, marehemu alimwambia wakati huo kwamba heri wafe wote kuliko hali yake ya Ukimwi itambulike hadharani.

Bi Kamande anasema mzozo wao ulizidi hata zaidi baada yake kugundua barua za mapenzi kutoka kwa wanawake wengine.

Alisema alimdunga kisu mpenzi wake baada ya kisu cha kutumiwa jikoni kumwangukia wakipigana na hapo akamdunga kisu mara kadha. Anadaiwa kumdunga kisu mpenzi huyo wake mara 22.

Bi Kamande alikuwa ameambia mahakama kwamba marehemu alijaribu pia kumbaka lakini mahakama ilisema uchunguzi wa madaktari ulionyesha hakukuwa na ukweli kuhusu madai hayo.

Mwanamke huyo amekuwa akizuiliwa rumande tangu 2015.

Mawakili wa Bi Kamande walikuwa wameiomba mahakama kumwonea huruma na...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Malkia wa urembo katika gereza kuu la wanawake la Lang'ata jijini Nairobi amehukumiwa kifo baada ya kupatikana na kosa la kumuua mpenzi wake.


Hati ya kufanya muhtasari: Ruth Kamande Agosti 2016 baada yake kushinda taji la 'Miss Lang'ata Women Prison' Nairobi

Mwanamke huyo alihukumiwa kifo Alhamisi baada ya kupatikana na kosa la kumuua mpenzi wake miaka mitatu iliyopita katika mtaa wa Buruburu, Nairobi.

Bi Kamande, 25, amekuwa akizuiliwa rumande katika gereza kuu la wanawake la Lang'ata jijini Nairobi ambapo mwaka 2016 aliibuka kuwa malkia wa shindano la urembo lililoandaliwa humo gerezani.

Mkurugenzi mkuu wa Amnesty International nchini Kenya Irungu Houghton amesema mwanamke huyo anafaa kusaidiwa kujirekebisha badala kuhukumiwa kifo.

"Tunasikitika kwamba Kenya inaendelea kutoa adhabu hii katili, isiyo na utu na iliyopitwa na wakati. Hukumu hii ni pigo kwa rekodi nzuri ya Kenya ya kuendelea kubadilisha hukumu za kifo kuwa hukumu za vifungo jela," amesema.

"Hakuna ushahidi wowote wa kuaminika kwamba hukumu ya kifo huwazuia watu kutekeleza uhalifu zaidi ya adhabu za aina nyingine. Hukumu hii ya kifo inafaa kubatilishwa mara moja na Ruth Kamande asaidiwe kurekebisha tabia."

Ingawa huku ya kifo huendelea kutolewa kwa makosa ya mauaji na wizi wa kutumia mabavu nchini Kenya, haijatekelezwa kwa mfungwa yeyote nchini Kenya katika kipindi cha miaka 30.

Rais Uhuru Kenyatta na mtangulizi wake Mwai Kibaki walibadilisha hukumu ya wafungwa wengi waliokuwa wamehukumiwa kunyongwa katika kipindi cha miaka kumi iliyopita na kuwa vifungo vya maisha jela.

Wafungwa takriban 6,747 wamenufaika kupitia hatua hiyo.

Hukumu ya kifo iliondolewa katika mataifa 139 duniani lakini bado kuna nchi zinazotekeleza hukumu hiyo zikiwemo Marekani, China, Pakistan na Saudi Arabia.

Amnesty wanasema hapana shaka kwamba familia ya marehemu Farid Mohamed ni lazima "itendewe haki" lakini suala kuu wanalopinga ni kutumiwa kwa hukumu ya kifo.

Wamesema nchini Kenya ni kawaida kwa kesi kutoendeshwa kwa njia ya haki na mtu asiye na makosa kujipata amehukumiwa.

Kuna mambo ya kuzingatia pia katika kesi ya Ruth Kamande, wameandika kwenye Twitter: "Alikuwa kijana, aliyekuwa ameathiriwa na wasiwasi na hatari ya...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Shirika la Amnesty International limetoa wito wa kubatilishwa kwa hukumu ya kifo iliyotolewa dhidi ya malkia wa urembo gerezani nchini Kenya Ruth Kamande.


Hati ya kufanya muhtasari: Ruth Wacuka Kimani: Mjasiriamali anayejikimu kwa kufuma

Kabla ya kuanza kazi hii ya kufuma, Ruth alikuwa mkandarasi kwa takriban miongo miwili.

Aliacha kazi hiyo baada ya kukumbwa na maambukizi kwenye figo na kuugua kwa muda.

"Nikatembea kwa hospitali tofauti tofauti wala sikupona.Ikafika mahali ikanibidi niuze vitu vyangu vyote ili nigharamie matibabu"

Hali ilipozidi kuwa mbaya,Ruth alilazimika kuhamia jijini Nairobi kwa dadake kwa sababu alihitaji mtu wa kumtunza .

Ugonjwa huo ulimsababisha kupatwa na msongo wa mawazo, lakini kama walivyosema wahenga baada ya dhiki faraja, faraja yake ilimjia kwa talanta yake ambayo aliikuza miaka ya nyuma.

"Nikiwa hapa mgonjwa, wakati sina uchungu,nilikuwa natafuta kitu ambacho ninaweza kufanya ili nisiwaze sana. Siku moja dada yangu aliona nguo ambayo ilikuwa iimefumwa na akaniuliza kama ninaweza kufuma,  nikamwambia ninaweza kufuma hata nguo nzuri kushinda hiyo. Akanipatia dola 5 nikanunue uzi …"

Hatua kwa hatua Ruth alianza kufuma nguo na kwa sasa ni kazi ambayo inampatia pato la kila siku.

"Nikashona ya kwanza, nikampata mteja, akaniletea wateja wengine… Yeye ndiye alikuwa mteja wangu wa  kwanza, alifanya nikajua kuwa nilikuwa na kipawa ambacho nilikuwa nimekilalia"

Ruth anasema kwamba amekuwa akitumia mtandao kujua jinsi ya kufuma mitundo tofauti tofauti.

"Awali nilikuwa naangalia picha kisha nafuma, pole pole nikaja nikajua kumbe YouTube pia ninaweza pata miundo tofauti tofauti, na hapo ndiyo naweza jua hata vipimo vya nguo za watoto…"

Hata hivyo anasema kwamba anajivunia kazi hiyo kwani ikilinganishwa na kazi ya kuajiriwa, anaifanya wakati wowote na mahali popote.

"Mimi hufuma hata nikitembea, nikiwa kwenye gari, katika barabara za mitaa ambazo hazina msongamano wa magari… Nafuma tu.

Moja ya gauni la watoto ambalo Ruth amelifuma kwa mkono

"Huwa wengine wananiangalia wanashangaa, mwingine utaona anapata ujasiri anakuja ananiuliza ' Eh na wewe, hii kazi mimi niliona kitambo,hatujaona mtu akifuma kwa sindano. Hii ilikuwa ni kazi ya mama zetu.' Nawaambia...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Ruth Wacuka mwenye umri was miaka 46 ni mfumaji kutoka jijini Nairobi. Kazi hii amekuwa akiifanya kwa muda wa mwaka mmoja.


Hati ya kufanya muhtasari: Rwanda yawafuta kazi polisi 200 wafisadi

Taarifa za shirika la AP  zinasema kuwa msemaji wa Polisi Theos Bagede, alisema kuwa hakutakawa na huruma kwa polisi wafisadi.

Kufutwa huku kulithibishwa kwenye mkutano wa mawaziri siku ya Ijumaa ulioongozwa na Rais Paul Kagame.

Rwanda umesifiwa na nchi watoa misaada kwa kuwachukulia hatua maafisa wafisadi, na ni nchi ya tatu yenye viwango vidogo zaidi vya ufisadi barani Afrika, kusini mwa jangwa la sahara, kwa mujibu wa shirika la Transparency International.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Serikali ya Rwanda imewafuta kazi polisi 200 wanaolaumiwa kwa kushiriia ufisadi.


Hati ya kufanya muhtasari: Ryan Sessegnon ni miongoni mwa vijana wanao ng'ara katika ligi kuu England

Watoto waliozaliwa milenia hii wanaonekana kujikita na kudhihirisha umuhimu wao katika ligii kuu England.

BBC Sport imetathmini takwimu muhimu  kutoka kwa timu kuu wikendi hii.

Watoto wa Milenia wamewasili

Y2K - Manjonjo kama alivyosema msanii wa taarab ya Rusha Roho Khadija Kopa Tanzania - kirusi cha kompyuta kilichotabiriwa kusababisha ghasia ( Hakikufanikiwa) wasanii wa hip hop kama Britney Spears

na kadhalika yote haya yanakumbusha kuingia kwa milenia mpya. Lakini hiyo ni kama wewe u mzee kutosha kuyafahamu au kuyakumbuka haya.

Tetesi za Soka Ulaya Jumatatu 22.10.2018

Mourinho azua vurugu baada ya Chelsea kusawazisha Stamford Bridge

Mchezaji wa Fulham mwenye miaka 18 Ryan Sessegnon hakumbuki. Kwasababu alizaliwa 2000.

Ryan Sessegnon (kushoto) aliichezea Fulham kwanza mnamo 2016

Mchezaji huyo wa kimataifa wa timu ya wachezaji walio chini ya umri wa miaka -21 ya England aliteleza na kufunga bao la pili wikendi hii dhidi ya Cardiff . Licha ya kwamba bao hilo halikuwa na uzito vile maana mwisho mechi ilimalizika kwa Fulham kufungwa 4-2, alifanikiwa kuwa mchezaji wa kwanza aliyezaliwa mwaka 2000 kuwahi kufunga katika timu kuu ya England.

Magufuli aionya Taifa Stars

Thierry Henry asema anafuata nyayo za Guardiola badala ya Wenger

Sessegnon ni mojawapo ya wachezaji wanane waliozaliwa katika milenia hii kuwahi kucheza katika ligi kuu ya England.

Na mchezaji huyo asiyekosekana katika mechi za Fulham msimu huu ina maanisha  hakuna mchezaji mwingine aliyezaliwa 2000 amewahi kucheza zaidi katika ligi kuu ya England kama yeye...

Hatahivyo, Sessegnon na Foden bado wako mbali na mchezaji mwingine chipukizi wa England ambaye ameweka historia ya milenia.

Jadon Sancho amekuwa mchezaji wa kwanza wa kimataifa aliyezaliwa katika miaka ya 2000 alipocheza kwa mara ya kwanza dhidi ya Croatia wiki iliyopita.

Mchezaji wa kiungo cha mbele wa Fulham Ryan Sessegnon

Mchezaji huyo mwenye miaka 18 alitoka Manchester City kujiunga na Borussia...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Iwapo una zaidi ya miaka 25 basi huenda ukajihisi mkongwe...


Hati ya kufanya muhtasari: Rédoine Faïd, picha ya mwaka 2010

Redoine Faïd, 46, alikamatwa siku ya Jumatano baada ya kujificha kwa miezi mitatu kwenye mji ambao alikulia kaskazini mwa Paris, watu wengine sita pia wamekamatwa.

Alitoroka jela tarehe mosi Julai, akitumia helikopta iliyokuwa ikiendeshwa na rubani aliyekuwa ametekwa nyara.

Alitoroshwa gerezani huko Réau, kusini mashariki mwa Paris na watu watatu waliokuwa wamejihami vikali. Alikuwa akitumikia kifungo cha miaka 25 kwa kupanga wizi uliofeli mwaka 2013 ambapo polisi mmoja  aliuawa.

Alikamatwa muda mfupi baada ya saa kumi siku ya Jumatano kwenye mji wa Creil. Watu wengine watatu kwenye nyumba hiyo walikamatwa na wengine watatu wakakamatwa kwingine.

Mhalifu huyu alishikwa kwa njia gani?

Mwendesha mashtaka nchini Ufaransa  alifichua kuwa polisi wamekuwa wakichunguza mawasiliano ya simu ya baadhi ya wanachama wa genge lililohusika katika kumtorosha gerezani. Pia polisi walikuwa wakifuatilia mawasiliano ya mwanamke mmoja  huko Creil, ambapo Faïd alikulia.

Wikendi iliyopita mwanamke huyo alimuruhusu mtu aliyekuwa amevaa vali za wanawake wa Kiislamu burka ambaye maumbile yake yalionekana kuwa ya mwanamume aingie gari lake.

Siku ya Jumanne, mtu huyo kisha akatoka kwa gari na kuingia nyumba ya mwanamke huyo akifuatiwa baadaye na mtu mwingine ambaye pia alikuwa amevaa burka.

Polisi mara moja walishuku wawili hao waliokuwa wamevaa burka walikuwa  Rédoine Faïd na ndugu yake Rachid.

Rédoine Faïd aifuatwa hadi jengo hili lililo Creil

Mwendo wa saa 10:20  siku ya Jumatano kikosi cha polisi cha BRI kilivamia jengo hilo na kuwakamata ndugu hao wawili, akiwemo mpwa wao na  mmliki wa nyumba hiyo.

Mpwa mwingine na washukiwa wengine wawili walikamatwa kwingine.

Picha zimeibuka za mtoro huyo akiwa ameketi kitandani akizungukwa na polisi huki bunduki ikiwa sakafuni.

Rédoine Faïd ni nani?

Ni mhalifu sugu aliyekulia kwenye mtaa ulio karibu na mji mkuu Paris miaka ya sabini na themanini. Faïd alipata umaarufu mkubwa nchini Ufaransa miaka ya hivi karibuni licha ya kuhusika katika...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Jambazi sugu aliyekuwa akisakwa nchini Ufaransa alifuatiliwa nyendo zake na polisi kwa njia ya simu na alikuwa akitumia burqa kujiificha, waendesha mashtaka wameeleza.


Hati ya kufanya muhtasari: Saad Mohammed ametumia miaka mitatu akitengeza Quran hiyo

Quran hiyo inayotengezwa na Saad Mohammed ambayo ameipamba, ina urefu wa mita 700 ikimaanisha kwamba inapofunguliwa ina urefu wa mita 381 sawa na jumba la Empire State.

Na kufikia sasa bwana Mohammed anayeishi katika mji wa Belqina kaskazini mwa Cairo amefadhili kila sentimita  ya mradi wake.

Lakini ana matumaini makubwa .

Mtu huyo aliyewacha shule pia ameandika vitabu nyengine

Itakuchukua takriban dakika tano kutembea urefu wa kitabu hicho

Anaamini kwamba kitabu hicho ni kirefu mno kuvunja rekodi za Guiness World Records ambapo hakuna rekodi iliowekwa ya Quran ndefu zaidi ilioandikwa kwa mkono.

Lakini ili kiafikia ndoto yake na kufanikiwa katika vitabu hiyo vya rekodi za Guiness anataka usaidizi wa gharama ya kuingia katika shindano hilo.

''Quran hii ina urefu wa mita 700 na kwa kweli hiyo ni karatasi kubwa sana'', aliambia runinga ya Reuters.

''Nimejidhamini mwenyewe na mimi ni mtu wa mapato ya kawaida.Sina mali ama  chochote kile''.

Mr Mohammed amfadhili gharama yote ya kutengeza Quran hiyo

Gharama ya kununua karatasi alioandikia ni kubwa

Lakini ana matumaini ya kupata ufadhili ili kuingia katika shindano la rekodi za Guiness duniani

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Raia mmoja wa Misri aliyewacha shule anatumai kuweka historia baada ya kutumia muda wa miaka mitatu akitengeza kile kinachoonekana huenda ikawa Quran kubwa zaidi duniani.


Hati ya kufanya muhtasari: Sababu 5 kwanini Afrika haikuathirika sana na virusi vya corona

Bara hilo lenye idadi ya watu zaidi ya bilioni moja,lina watu milioni 1.5 amber wamethibitishwa kuwa na virusi vya corona, kwa mujibu wa data iliyokusanywa na Chuo Kikuu cha John Hopkins University.

Afrika iliandikisha vifo karibu  37,000 ikilinganinshwa na karibu vifo vya watu 58,000 Amerika, watu 230,000 barani Ulaya na 205,000 barani Asia.

Idadi ambayo ni ya chini kuliko za Ulaya, Asia au Amerika, huku visa vya maambukizi vikiendelea kupungua.

"Takwimu ya vifo vinavyotokana na ugonjwa wa Covid-19 barani Afrika zinaashiria kuwa havijaathiri sana watu katika bara hilo,"  kulingana na utafiti wa pamoja uliofanywa kubaini jinsi mataifa yalivyoshughulikia janga la corona PERC, ulioleta pamoja mashirika kadhaa ya kibinafsi na ya umma.

Viwango vya chini vya upimaji wa watu katika baadhi ya nchi za Afrika unaendelea kuwa kikwazo katika juhudi za kukabiliana na janga la corona huku idadi kubwa ya vifo vinavyotokana na Covid-19 vikikosa kunakiliwa, alisema Dk John Nkengasong, Mkuu wa Afrika wa Kituo cha Kudhibiti na Kuzuia Magonjwa (Africa CDC).

Kwa hivyo ni zipi baadhi ya sababu zilizofanya Afrika kuwa na viwango vya chini ya vifo vya corona?

1: Hatua ya haraka

Maeneo mengi ya kuabudu Afrika yamefunguliwa baada ya kupuondoa mashrati ya kukabiliana na virusi hivyo

Kisa cha kwanza cha maambukizi ya virusi vya corona katika bara la Afrika kilithibitishwa nchini Misri Februari 14.

Kulikuwa na hofu virusi hivyo vipya huenda vikaathiri watu vibaya kutokana na mifumo duni ya afya katika nchi nyingi barani humo.

Hatahivyo, nchi za Afrika zilichukua hatua za dharura kudhibiti virusi kuenea kwa haraka.

Muongozo wa afya ya umma - ikiwa ni pamoja na kutosalimiana kwa mikono, kunawa mikono mara kwa mara, watu kutokaribiana na kuvaa barakoa- ulibuniwa.

Baadhi ya nchi kama vile -Lesotho ilianza kuchukua hatua ya kuzuia maambukizi hata kabla ya mtu yeyeyote kuthibitishwa kuwa na virusi vya corona.

Ilitangaza hali ya dharura na kufunga shule zote Machi...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Nchi nyingi za Afrika zimesifiwa kwa kuzuia kusambaa kwa virusi vya corona licha ya mifumo ya afya katika baadhi ya nchi hizo kuwa mbaya.


Hati ya kufanya muhtasari: Sababu kuu ya kuidhinisha marufuku hiyo plastiki ni kusaidia kulinda mazingira.

Ametaka kampuni 45 nchini za kutengeneza plastiki kusitisha utengenezaji wa mifuko ya plastiki katika hatua ya kufufua marufuku ya serikali ambayo imekuwepo lakini isiyotekelezwa.

"Marufuku ya utengenezaji, usambazaji na uuzaji na matumizi haijafutiliwa mbali na inapswa kutekelezwa, alisema Museveni.

Sheria ya mwaka 2009 ya fedha inapiga marufuku "uingizaji, utengenezaji, uuzaji na utumiaji wa mifuko na magunia ya plastiki kuanzia Machi 31, mwaka 2010.

Hatahivyo kama ilivyo kwa baadhi ya mataifa yalioendelea, utekelezaji wa sheria hiyo ndio tatizo, ni nchini Uganda ni kama ambaye ziligonga mwamba kufuatia tofuati zilizoibuka miongoni mwa mawaziri nchini huku kukiwepo shinikizo kutoka kwa watengenezaji wa plastiki.

Museveni ameamrisha maafisa wa usalama nchini kuhakikisha kuwa marufuku ya kutumia mifuko ya plastiki nchini inatekelezwa

Makampuni ya kutenegenza mifuko hiyo yamelalamika kuwa kuidhinishwa kwa marufuku bila ya kuwepo kwa matumizi mbadala kunawaweka katika hali mbaa wauzaji wa bidhaa madukani kwa kutokuwana mahali pa kuwawekea wateja vbidhaa hizo.

Na pia kwamba itafunga nafasi za ajirawakati viwanda vinapunguza utengenezaji wa mifuko hiyo.

Uganda ni miongoni mwa nchi za Afrika zilizoidhinisha marufuku ya kutumia , kuuza au kutengeneza mifuko ya plastiki.

Kenya imepiga marufuku mifuko hiyo mnamo 2017 na imeorodheshwa miongoni mwa mataifa 50 yaliochukuwa hatua hiyo katika ripoti kubwa ya Umoja wa mataifa kuwahi kutolewa inayopendekeza kuwa serikali duniani  zinahitaji kufikiria kupiga marufuku au kuidhinisha kodi kubwa kwa watengenezaji mifuko hiyo ya plastiki.

Katika baadhi ya mataifa , kuna sheria dhidi ya matumizi ya plastiki lakini tatizo linakuwa katika utekelezaji wa sheria hizo.

Hali ilivyo kwa mataifa:

Mifuko ya plastiki hukwama katika mitaro na mashimo ya maji taka na kusababisha mafuriko mvua inaponyesha na mara nyengine mifugo huyala mifuko hiyo wanapokuwa malishoni.

Ripoti hiyo ya Umoja wamataifa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Rais Yoweri Museveni ameamrisha maafisa wa usalama nchini kuhakikisha kuwa marufuku ya kutumia mifuko ya plastiki nchini inatekelezwa.


Hati ya kufanya muhtasari: Sabumarini ya USS Michigan hutumia nguvu za nyuklia

Meli hiyo kwa jina USS Michigan, ambayo ina uwezo wa kushambulia kwa makombora, inatarajiwa kujiunga na kundi jingine la meli za kivita zinazoelekea eneo hilo, zikiongozwa na meli kubwa ya kubeba ndege ya Carl Vinson.

Korea Kaskazini inaadhimisha miaka 85 tangu kuanzishwa kwa jeshi lake Jumanne.

Miaka ya nyuma, imekuwa ikiadhimisha siku hiyo kwa kuzindua makombora na silaha nyingine.

Wasiwasi umeongezeka wiki za karibuni kutokana na Marekani na Korea Kaskazini  kujibizana vikali na kutoleana vitisho.

Hayo yakijiri, katika tukio ambalo si la kawaida, bunge lote la Seneti nchini Marekani limealikwa kwa kikao cha kupashwa habari kuhusu Korea Kaskazini siku ya Jumatano katika ikulu ya White House.

Nyambizi ya USS Michigan hutumia nguvu za nyuklia na hubeba makombora aina ya 154 Tomahawk na wanajeshi 60 pamoja na meli nyambizi nyingine ndogo, gazeti la Korea Kusini la Chosun Ilbo limeripoti.

Meli hiyo inatarajiwa kushiriki kwenye mazoezi ya kijeshi pamoja na kundi la meli zinazoongozwa na  Carl Vinson, kundi ambalo lilitumwa eneo la Korea kuonyesha ubabe wa kijeshi wa Marekani.

USS Carl Vinson ilishiriki mazoezi na majeshi ya Australia

Meli hizo za kivita wakati mmoja zilizua utata baada ya suitafahamu kuhusu iwapo zilikuwa hasa zinaenelekea eneo la Korea.

Lakini maafisa wa jeshi la wanamaji la Marekani kwa sasa wamesema zinaelekea eneo hilo kama ilivyoamrishwa.

USS Carl Vinson mwanzoni ilikamilisha mazoezi na jeshi la Australia na kisha kuondoka ikidhaniwa kwamba ilikuwa inaelekea pwani ya Korea.

Lakini meli hiyo na meli nyingine zilipita na kuelekea upande wa Bahari ya Hindi.

Korea Kaskazini inaadhimisha miaka 85 tangu kuundwa kwa jeshi lake

Pyongyang ilikerwa sana na kutumwa kwa meli hiyo na imetishia kuizamisha kwa "shambulio moja kubwa" dhidi ya ilichosema ni uchokozi wa Marekani.

Rais wa Marekani Donald Trump alisema mapema mwezi huu kwenye mahojiano ya runinga kwamba angetuma "kundi kubwa la meli zenye nguvu" na kwamba Marekani ina nyambizi...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Nyambizi ya jeshi la Marekani imewasili katika pwani ya Korea Kusini huku wasiwasi ukiongezeka kuhusu uwezekano wa Korea Kaskazini kufanya jaribio jingine la kombora au silaha za nyuklia.


Hati ya kufanya muhtasari: Sadaf Khadem (Kulia) na mwanabondia wa Ufaransa Anne Chauvin (Kushoto)

Sadaf Khadem alimpiga mwanbondia wa Ufaransa Anne Chauvin katika shindano la wanagenzi siku ya Jumamosi.

Alikua amepanga kurudi mjini Tehran na mkufunzi wiki hii.

Khadem  alinukuliwa na magazeti ya spoti akisema kuwa anaamini huenda akamatwa kwa kukiuka sheria ya nchi hiyo ya mavazi ya mchezo huo.

Maafisa nchini Iran hawajatoa tamko lolote kuhusiana na madai haya, lakini mkuu wa shirikisho la ndondi nchini humo amekanusha madai hayo.

"Bi Khadem sio mwanachama wa mchezo wa ndondi nchini Iran kile anachofanya ni cha kibinafsil," Hossein Soori aliliambia shirika la habari Iran.

Khadem alipigana akiwa amevalia fulana ya kijani kibichi na suruali ya miguu fupi nyekundu iliyo na mkanda mweupe kiunoni- kuashiria rangi ya bendera ya Iran.

Mwanadada huyo mwenye umri wa miaka 24 aliamua kujaribu bahati yake katika mchezo huo nje ya nchi kutokana na mashrati magumu ya mavazi ya mchezo huo kwa wanawake.

Khadem alipewa mafunzo na Mahyar Monshipour, bingwa wa zamani wa masumbwi Mfaransa mwenye asili ya Iran

Lakini wakati alipokua safarini kuelekea mjini Paras akiwa na mkufunzi wakeMahyar Monshipour, mzaliwa wa Iran na bingwa wa zamani wa dunia wa mchezo huo mshauri wa waziri wa Ufaransa wa michezo, anasema kuwa waliambiwa waranti ya kukamatwa kwao imetolewa.

"Sikuvalia hijab , alafu mkufunzi wangu ni mwanamume, baadhi ya watu wana mtazamo mkali dhidi ya hatua hiyo."

Msemaji wa  Ubalozi wa Iran mjini Paris ameliambia shirika la habari  kwamba hawezi kuthibitisha madai ya kukamatwa kwa Khadem atakaporidi nyumbani.

Kwa mujibu wa sheria za Iran, wanawake na wasichana walio chini ya miaka tisa hawaruhusiwi kuonekana hadharani bila kuvalia hijab na wale wanaokiuka sheria hiyo wanakabiliwa na tishio la kufungwa jela kwa siku kumi hadi miezi miwili au kutozwa faini.

Wachezaji wanawake nchini humo wanatakiwa kufunika nywele zao , shingo mikono na miguu wakiwa kwenye mashindano.

Hadi hivi karibuni, Khadem hangeli ruhusiwa kushiriki mashindano...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mwanamke aliyejizolea sifa ya kuwa raia wa kwanza wa Iran kushiriki mashindano ya ndondi, anaogopa kurudi nyumbani kutoka Ufaransa baada ya kuarifiwa kuwa kibali cha kukamatwa kwake kimetolewa.


Hati ya kufanya muhtasari: Saddam ameendelea kuathiri maisha ya watu, hasa waliopewa jina lake.

Mmoja aliyeathirika ni mhandisi wa masuala ya baharini Saddam Hussain ambaye alipewa jina hilo na babu yake miaka 25 iliyopita Saddam Hussein alipokuwa bado ni maarufu.

Lakini Hussain ametatizika sana kutafuta kazi, jambo ambalo anaamini linatokana na jina lake, ingawa kuna tofauti kidogo kwamba anaitwa Hussain badala ya Hussein.

Anasema ametafuta kazi mara 40 bila mafanikio.

Kwa sasa, amewasilisha kesi mahakamani kujaribu kubadili jina lake awe akiitwa sasa Sajid.

Shughuli hiyo hata hivyo ilichukua muda mrefu.

Saddam Hussain alifuzu kutoka chuo kikuu cha Noorul Islam, Tamil Nadu miaka miwili iliyopita.

Yeye ni mzaliwa wa Jamshedpur katika jimbo la Jharkhand, mashariki mwa India.

Alifanya vyema chuoni lakini anasema wenzake chuoni wamepata kazi lakini yee hajabahatika.

"Watu huogopa kunipa kazi," anasema Saddam, na kuongeza kwamba huenda kampuni zinaogopa kwamba atatatizika kusafiri nje ya nchi hiyo.

Alifikiria huenda angetatua tatizo hilo kwa kupata pasipoti mpya, leseni ya udereva na nyaraka nyingine akitumia jina lake mpya la Sajid.

Lakini sasa vyeti vyake havilingani majina.

Ana kikao na mahakama 5 Mei kutaka kuwashurutisha maafisa wa elimu kubadilisha jila la vyeti vyake vya shule.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Ni zaidi ya miaka kumi sasa tangu kuuawa kwa aliyekuwa kiongozi wa Iraq Saddam Hussein ambaye ingawa alipingwa sana na baadhi ya watu, alipendwa sana na wengine.


Hati ya kufanya muhtasari: Sadio Mane

Bao hilo la ufunguzi lilitiwa wavuni na Mane katika dakika za mwanzo wa kipindi cha kwanza liliashiria mwanzo mzuri kwa Senegal katika kampeini yake kuelekea fainali ya kipute hicho.

Timu hiyo imeonesha mchezo mzuri tangu mwanzo wa mashindano haya japo ilinyukwa na bao 1-0 na Algeria katika mechi ya makundi.

Mchezaji Idrissa Gueye - anayesakata soka ya kulipwa katika klabu ya Everton alionesha uhodari wake katika mechi hiyo kwa kudhibiti safi ya kati peke yake na kuongoza kasi ya mchezo kwa wachezaji wenzake.

Uganda ilifanya makosa mengi na kukosa uwezo wa kiufundi wa kudhibiti mchezo huo. Uganda pia ilifanya makosa mengi ya ulinzi katika mashindani ya kiwango hiki iliyosababisha wafungwe bao huku Mane akipoteza penati dhidi yao.

Uganda imeondolewa katika mashindano hayo lakini wachezaji wake waliiweka taifa hilo mbele kwa kuonesha mchezo mzuri  na pea talata ya wachezaji wake.

Senegal imeondoa timu zote za Afrika Mashariki ambapo ilianza na Tanzania, Kenya na sasa Uganda.

Kwa upande wake Benin iliichapa Morocco mabao 4-1 kupitia mikwaju ya penati na kujikatia tiketi ya robo fainali ya michuano hiyo.

Mama Seibou ndiye aliyeweka kimyani penati ya ushindi na kuisogeza mbele timu ya Benin iliyokuwa na wachezaji 10 baada ya Khaled Adenon kutolewa uwanjani katika muda wa ziada wa mchezo huo.

Katika mechi hiyo ya kusisimua uliyochezwa mjini Cairo, Moise Adilehou aliiweka Benin kifua mbele kabla ya Youssef En-Nesyri kusawazisha bao  hilo.

Morocco walikua na nafasi ya kushinda katika muda wa kawaida lakini penati ya Hakim Ziyech iligonga mlango wa goli na mpira ukatoka nje.

Benin walifunga penati zao zote kupitia wachezaji Olivier Verdon, David Djigla na Tidjani Anaane kabla ya juhudi za Seibou kukamilisha mechi hiyo kwa shangwe kubwa nje na ndani ya uwanja wa Al Salam.

Benin ambao wanashiriki kwa mara ya nne mashindano ya Afcon sasa watakipiga na Senegal katika awamu ya ribo fainali itakayochezwa Julai 10.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mchezaji nyota wa Liverpool Sadio Mane ameisaidia Senegal kutinga robo fainali ya michuano ya Kombe la Mataifa ya Afrika (Afcon) baada ya kuilaza Uganda bao 1-0.


Hati ya kufanya muhtasari: Sadio Mane alifunga mabao 11 alipokuwa Southampton msimu uliopita

Mane hakuogopa kuwepo kwa wachezaji nyota wa  Barcelona  Luis Suarez na Lionel Messi katika mechi hiyo ya kuwania kombe la kimataifa la mabingwa yaani  International Champions Cup iliyochezwa katika uwanja wa  Wembley.

Mane, aliyenunuliwa katika dirisha la uhamisho kwa kitita cha pauni milioni £34 alifungua kivuno hicho cha mabao kunako dakika ya 15 muda mchache tu kabla ya  Javier Mascherano kujifunga mwenyewe.

Mkenya aliyebadili uraia na kuhamia Ubelgiji Divock Origi na Marko Grujic walifunga bao moja kila mmoja.

Mshambulizi wa Uingereza  Daniel Sturridge hakushiriki katika mechi hiyo kwa sababu alikuwa anauguza jeraha la paja.

 Mkufunzi wa Liverpool  Jurgen Klopp alisema kuwa  Milner alilazimika kuondoka uwanjani baada ya kujeruhiwa kisigino.

The Reds watafungua kampeini yao ya msimu mpya dhidi ya Arsenal mnamo Agosti tarehe 14 .

Hata hivyo mechi hiyo ya kirafiki iliweka historia kwa kuwa na idadi kubwa ya mashabiki.

Luis Suarez alikuwa anacheza dhidi ya klabu yake ya zamani kwa mara ya kwanza tangu alipohamia Barcelona mwaka wa 2014

Mashabiki  89,945 walifika Wembley kutizama nyota hao wa ligi kuu ya Uhispania

Matokeo Mengine

Mshambulizi wa Uhispania  Fernando Llorente alicheza mechi yake ya kwanza tangu ajiunge na Swansea na kuisaidia kuizaba  Stade Rennais 1-0 katika uwanja wa Liberty Stadium.

Bao hilo lilitiwa kimiani na Jay Fulton.

 Espanyol,  1-0 Everton.

Crystal Palace 3-1  Valencia

Hull  1-2 Torino

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Sadio Mane  aliifungia  Liverpool bao lake la kwanza walipowabana vigogo wa Uhispania Barcelona 4-0 katika mechi ya kirafiki huko Wembley.


Hati ya kufanya muhtasari: Sadio Mane alifunga magoli 15 kwa mwaka 2019-20 kwa timu ya Liverpool

Walioshiriki kinyang'anyiro cha tuzo hizo ni mshambuliaji wa Senegal na  klabu ya Liverpool -na wenzie walioshiriki kinyang'anyiro hicho ni mchezaji wa Misri Mohamed Salah na  mchezaji wa Manchester City pamoja na winga wa  Algerian  Riyad Mahrez.

Mane ambaye ana umbaye ana umri wa miaka 27, aliweza  kuisaidia Reds katika ligi ya  mwaka 2018-2019 na kufunga magoli 30 katika msimu uliopita.

Aliweza kufunga magoli 15 mpaka sasa  kwa mwaka 2019 mpaka 2020, na kuisaidia Liverpool kuwa kileleni mwa msimamo wa  ligi kwa tofauti ya alama  13.

"Nina furaha sana na ninajivunia kuwa mshindi. Kandanda  ni ajira yangu ambayo ninaipenda," alisema Mane.

"Ninapenda kuwashukuru familia yangu, taifa langu , timu yangu ya taifa , wachezaji wenzangu, shirikisho na  klabu ya Liverpool.Hii ni siku kubwa kwangu."

Mane alichukua tuzo yake katika sherehe zilizofanyika huko Hurghada, Misri.

Lakini si Salah, ambaye alishinda tuzo hiyo mara mbili katika miaka miwili iliyopita wala Mahrez wali.

Sadio Mane ameifungia Liverpool magoli 15 kwa mwaka 2019-20

Mane alimaliza katika nafasi tatu za juu katika tuzo hizo katika miaka mitatu iliyopita.

Na ilikuwa ni ndoto yake kushinda tuzo hiyo ili kufikia mafanikio ya shujaa wake El Hadji Diouf, ambaye  alishinda mwaka 2002.

Premia ligi imewakilishwa vyema katika kikosi bora cha Afrika na tuzo nyingine

Mahrez alishinda tuzo moja  - Goli bora la Afrika  ambalo alilifunga kwenye mchezo wa nusu fainali Afcon kati ya  Algeria na Nigeria .

Salah, Mane na Mahrez wote wameingia katika kikosi cha wachezaji 11 bora pamoja na beki wa kati wa Liverpool, Joel Matip na beki wa kulia wa Tottenham Serge Aurier na mshambuliaji wa Arsenal Pierre-Emerick Aubameyang.

Wachezaji bora 11 wa Afrika: Andre Onana (Ajax/Cameroon), Achraf Hakimi (Borussia Dortmund/Morocco), Kalidou Koulibaly (Napoli/Senegal), Joel Matip (Liverpool/Cameroon), Serge Aurier (Tottenham/Ivory Coast), Riyad Mahrez (Manchester City/Algeria), Idrissa Gana Gueye...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Shirikisho la soka barani Afrika wamemtaja mwanasoka bora wa  mwaka kuwa ni  Sadio Mane ambaye anachezea timu ya Liverpool.


Hati ya kufanya muhtasari: Sadio Mane( kulia)

Lakini kwa wachezaji wa ligi kuu ya England mambo ni tofauti, wachezaji wamerejea kazini huku  kukiwa na hofu huenda wasipate kupumzika kwa karibu miezi 12.

Mchezaji wa Liverpool Sadio Mane amegusia suala hilo akisema hajapumzika vya kutosha kwa miaka saba,  baada ya kutumia mwezi wote wa Julai kuisaidia Senegal  katika michuano ya kombe la mataifa ya Afrika.

Wachezaji wengi wa Premier League walikuwa mapumzikoni baada ya mechi ya mwisho ya ligi hiyo  Jumapili ya Mei 12.

Hata hivyo baadhi yao walichelewa kwenda likizo hasa wachezaji wa Manchester City na Watford ambao walishiriki fainali ya kombe la FA wikendi iliyofuata.

Vikosi vya  Liverpool na Tottenham pia vilishiriki fainali ya Champions League iliyochezwa  mjini Madrid  Juni mosi.

Na hiyo ilikuwa kabla ya michuano ya Nations League, Copa America na Kombe Mataifa ya Afrika (AFCON).

Sadio Mane

Mane, alicheza jumla ya mechi  57 nyumbani, Ulaya na zingine za kimataifa katika kipindi cha zaidi ya miezi 11 katika msimu wa mwaka 2018-19.

Hii inamaanisha nyota huyo wa kimataifa wa Senegal wa miaka 27 alianza mazoezi ya msimu mpya Jumatatu ya Agosti 5- siku 17 baada ya kufanya mazoezi yaliyopita

"Nadhani niko tayari," alisema Mane aliyejipata katika hali kama hiyo miezi 12 iliyopita baada ya kucheza Kombe la Dunia nchini Urusi.

"Sina muda wa kupumzika. Nimekuwa nikicheza kwa muda mrefu. Sijawahi kwenda likizo kwa zaidi ya siku 20 katika kipindi cha miaka saba lakini nimezoea. Sasa niko tayari. Nipo hapa sasa twende kazi."

Wachezaji wenzake Mane kama vile Alisson, Mohamed Salah, Roberto Firmino na Naby Keita ni baadhi ya wachezaji wa ligi ya Premia walioshiriki mashindano ya msimu wa joto hatua iliyowafanya kukatiza likizo zao kabla ya ligi mpya msimu mpya kuanza.

Lakini kwa wachezaji ambao hawakushiriki mashindano walitarajiwa kufanya mazoezi baada ya msimu kwisha  ili kujiimarisha huku wengine wao wakilazimika kwenda na wakufunzi wa kibinafsi likizo.

Kandarasi ya wachezaji inasema nini kuhusu likizo?

Kwa mujibu wakandarasi...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Nchini Uingereza mwezi Agosti ni wakati wa mapumziko na familia hutumia muda huo kujumuika pamoja baada ya shule kufungwa.


Hati ya kufanya muhtasari: Saeed Mortazavi Mkuu wa zamani wa mashtaka ya umma Iran

Vyombo vya habari vinasema Saeed Mortazavi alipatikana na hatia ya ubadhirifu  wa mali ya umma. Makosa hayo yalitokea wakati akiwa mkuu wa idara ya  huduma ya jamii miaka ya 2012 na 2013.

Afisa huyo wa zamani aliwahi kuwekewa vikwao na Marekani kwa tuhuma za ukiukaji wa haki za binadamu. Runinga ya taifa imesema wakuu wa mashtaka wamelalamikia hukumu hiyo kuwa na chini sana na kwamba wanapanga kuwasilisha lalama.

Saeed Mortazavi alikua mshirika wa karibu wa Rais wa zamani Mahmoud Ahmadinejad na amekosolewa vikali sana na mirengo inayounga mageuzi na makundi ya haki za binadamu.

Alijulikana zaidi miaka ya 2000 ambapo alichangia pakubwa kufunga magazeti yaliyotetea mageuzi na pia kuwafungia gerezani waandishi habari.Pia alihusishwa na kesi ya Zahra Kazemi mpiga picha mwenye uraia wa Canada na Iran ambae alikufa baada ya kukamatwa.

Saeed Mortazavi alisimamia pia idara ya huduma ya jamii

Masaibu yake yalianza pale serikali ilipozima maandamano kulalamikia matokeo ya kura ambapo Bwana Ahmadinejad alitangazwa mshindi mwaka wa 2009. Bunge lilimlaumu kwa kusababisha vifo vya waandamanaji watatu waliokufia gerezani.

Waandamanaji hao walifariki dunia kutokana na majeraha waliopata ndani ya gereza. Kiongozi Mkuu wa Iran Ayatollah Ali Khamenei aliitikia kilio cha umma na kufunga gereza hilo. Mortazavi aliteuliwa baadae kusimamia idaya ya huduma ya jamii ambapo ilidaiwa kutokea visa vya ufisiadi.

Bunge lilishinikiza kuondolewa kwake, lakini baadae Ahmadinejad akamteua kama kaimu mkuu wa idara hiyo.Mwaka wa 2014, Mortazavi aliwekewa marufuku ya miaka mitano dhidi ya kusimamia afisi ya umma.

Hii ni baada ya Mahakama ya Juu kumpata na hatia ya kuamrisha mateso dhidi ya waandamanaji watatu waliofariki dunia wakiwa ndani ya jela.Iran imeendelea kutumia adhabu zinazokosolewa na jamii ya kimataifa. Baadhi ni pamoja na kung'oa macho ya wahalifu, kukata mikono na miguu na kuwafanya wahalifu kuwa viziwi.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mahakama moja mjini Tehran, Iran imemhukumu aliyekua mkuu wa mashtaka ya umma viboko 135 kwa makosa ya ufisadi.


Hati ya kufanya muhtasari: Safari hiyo ya kutumia ndege aina ya Sling 4 inaendeshwa kwa zamu na marubani sita, na hakuna hata mmoja kati yao aliyefikisha miaka 20.

Walianza safari yao Juni 15 na wanapanga kusafiri kwa kilomita 12,000 kufika Misri ndani ya wiki sita.

Wazo la safari hiyo lilibuniwa na rubani msichana wa miaka 17 Megan Werner, ambaye baba yake pia ni rubani na anasimamia safari hiyo.

Mpaka sasa bwana Werner anasema changamoto kubwa walizokumbana nazo ni kutua na kupaa kutoka kwenye kiwanja cha ndege kidogo cha kisiwa cha Likoma nchini Malawi.

Msafara huo umepita Malawi na kuzungumza na wanafunzi ili kuwatia hamasa

Kutengeza radio na mifumo ya rada ya ndege hiyo jijini Windhoek, Namibia pamoja na ukosefu wa mafuta na bidhaa nyengine muhimu kama mkate katika maduka kwenye eneo mashuhuri la Maporomoko ya Mto Zambezi (Victoria Falls) nchini Zimbabwe.

Bw Werner, anasafari ndani ya ndege nyengine ndogo ambayo ni ya huduma za msaada anasema timu ya marubani hao wanafunzi inaendelea vizuri na hali ya hewa ni nzuri kwao.

Megan (kulia) ni moja ya marubani na Agnes (kushoto ni sehemu) ya timu ya usaidizi.

Kundi la wanafunzi 20 kutoka maeneo mbalimbali ya Afrika Kusini waliitengeneza ndege hiyo kwa muda wa wiki tatu baada ya kununua vifaa kutoka kampuni ya nchi hiyo.

Wakitoka Zanzibar, msafara huo utatua Arusha, Nairobi, mji wa Lalibela Ethiopia, kisha Asmara, Djibouti na hatimaye Misri.

Katika safari ya kurudi, watatumia njia tofauti na watasimama katika nchi za Uganda, Rwanda, Zambia na Botswana.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wanafunzi wa Afrika Kusini ambao wanaendesha ndege ndogo kutoka nchini Afrika Kusini kwenda Misri imetua Zanzibar.


Hati ya kufanya muhtasari: Safari katika mbuga ya Serengeti nchini Tanzania

Mwenyekiti wa bodi hiyo Mohammed Hersi amesema kuwa Tanzania ni taifa ambalo limeanza kujiimarisha kitalii huku Kenya likiwa taifa ambalo tayari limekomaa katika sekta hiyo.

Matamshi yake yanajiri wiki moja tu baada ya waziri wa utalii nchini Kenya Najib Balala kusema kuwa Kenya imekuwa ikipoteza watalii wake kwa jirani yake Tanzania kutokana na hoteli zake zilizochakaa.

''Sababu ambayo Tanzania ilifanya vyema katika sekta ya utalii zaidi ya Kenya ni kwamba hoteli zao ni mpya na za kisasa huku zetu zikiwa na miaka 40'', alisema Bw Balala.

Kulingana na waziri huyo Utalii uliipatia Tanzania $2.3 bilioni (Sh5 trilioni) mwaka uliopita  kutoka $2 bilioni (Sh4.4 trilioni)  2016. Mapato hayo yalikuwa $1.9 bilioni 2015 (Sh4.18 trilioni).

Hata hivyo akizungumza na BBC Hersi alisema kuwa Tanzania ni taifa linaloshirikiana pakubwa kibiashara na Kenya hivyo basi ukuaji wowote katika sekta hiyo pia unaisaidia Kenya.

''Hatuwezi kusema kwamba Kenya imekuwa ikipoteza watalii ama kudai kwamba tunashindana na Tanzania, kilichopo ni kwamba mataifa haya mawili yanasaidiana kwa kuwa asilimia 45 ya watalii wanaoingia nchini Tanzania wanapitia nchini Kenya''.

'Utalii wa Kenya umekomaa kuliko wa Tanzania'

Hersi ambaye pia ni afisa mkuu mtendaji wa hoteli za Sun Africa nchini Kenya amesema kwamba Utalii wa Kenya umekomaa zaidi ya ule wa jirani yake  ambao alisema kuwa unaendelea kukuwa.

''Taifa la Tanzania limekuwa kivutio kizuri cha watalii ikilinganishwa na Kenya kutokana na ile dhana kwamba kuna usalama mbali na kuwa na watu wakarimu ikilinganishwa na Kenya ambapo tulikuwa na marudio ya uchaguzi yalioathiri safari za wageni'', alisema.

"Kumbuka Kenya ni jirani ya Somalia, Kenya ina wanajeshi wake Somalia hivyo basi wale magaidi wamekuwa kila mara wakijaribu kushambulia taifa hili na watalii hawapendelei kusikia mambo kama haya. Unapokwenda Ulaya na kuanza kuinadi Kenya katika sekta ya utalii unachoulizwa ni 'je kuna usalama?", aliongezea.

Afisa huyo aidha amepinga...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Shirikisho la Utalii nchini Kenya KTF limepinga madai kwamba Kenya imekuwa ikipoteza watalii kwa taifa la Tanzania na badala yake ikasema kuwa hakuna ushindani wowote kati ya mataifa hayo jirani.


Hati ya kufanya muhtasari: Safari ngumu ya mapacha walioshikana kwenda kutenganishwa DRC

Kisha wakasafirishwa kwa njia ya ndege hadi mji mkuu Kinshasa, ambapo walifanyiwa upasuaji na kundi la madaktari wa kujitolea

Kwa jumla watoto hao wa wiki moja, walifanya safari ya kilomita 1,400 ya barabara mbovu na kwa njia ya ndege.

Watoto hao Anick na Destin, watarudishwa kijijini wao baada ya majuma matatu. Walizaliwa baada ya uja uzito wa wiki 37 mwezi Agosti.

Safari ngumu ya mapacha walioshikana kwenda kutenganishwa DRC

Karibu mmoja kati ya watoto 200,000 huzaliwa wakiwa wameshikana, na kuishi kwao huwa finye hasa sehemu za mbali ambapo hakuna huduma za kiafya.

Lakini mapacha hawa walizaliwa kawaida tu katika kijiji cha Muzombo magharibi mwa DRC.

Walipogundua kuwa watoto hao walihitaji kufanyiwa upasuaji wazazi wao Claudine Mukhena na Zaiko Munzadi, waliwafunga blanketi na kuanza safari kupitia msituni kwenda hospitali iliyokuwa karibu.

Kutokana na ukosefu wa vifaa na ujuzi wa kufanya upasuaji huo katika hospitali ndogo, madakaktari waliwahamisha kwenda mjini Kinshasa karibu umbali wa maili 480.

Safari ngumu ya mapacha walioshikana kwenda kutenganishwa DRC

Kufika mjini Kinshasa familia hiyo ilisafirishwaa na ndege ya shirika la MAF, la kutoa huduma za kibinadamu.

"Wako salama, wanalala vizuri na kula vizuri kwa jumla, wako salama," Dr Junior Mudji alisema.

"Watakuwa hapa kwa wiki tatu zaidi kuhakikisha kuwa kila kitu kiko sawa,"

Dr Mudji anaamini upasuaji huo nduo wa kwanza wa kuwatenganisha mapacha walioshikana nchini Jamhuri ya Demokrasi ya Congo.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mapacha waliokuwa wamezaliwa wakiwa wameshikana katika kijiji cha mbali nchini Jamhuri ya Demokrasi ya Congo, wameponea safari ya saa 15 kwa njia ya piki piki wakipelekekwa kutenganishwa.


Hati ya kufanya muhtasari: Sahal Diriye Hussein, kulia aliachiliwa huru

Mtanzania huyo kwa jina Rashid Charles Mberesero pamoja na  Hassan Edin na Mohammed  Abdi jina jingine Mohamned Ali Abikar  walipatikana na hatia ya kupanga shambulio hilo chini ya ushirikiano wa wanachama wa kundi la Al-Shabab.

Pia walipatikana na hatia ya kuwa wanachama wa kundi la al-shabab kutoka Somalia.

Mtu wa nne Sahal Diriye Hussein  aliondolewa mashtaka.

Shambulio hilo lilitekelezwa na kundi la al-Shabab linaloshirikiana na lile la al-Qaeda  katika Chuo hicho kikuu kilichopo kaskazini mashariki mwa Kenya.

Lilikuwa shambulio la pili baya zaidi katika historia ya Kenya , kufuatia shambulio la ubalozi wa Marekani nchini Kenya la 1988 ambapo zaidi ya watu 200 waliuawa.

Kwa kuwashambulia vijana na wataalam wa siku zijazo  shambulio hilo lililenga kuathiri ukuaji wa uchumi na uthabiti wa taifa  mbali na kuleta mgawanyiko wa kidini.

Wapiganaji wanne waliotekeleza shambulio hilo waliuawa katika eneo la mkasa huo  huku mtu aliyepanga Mohammed Kuno akiuawa katika shambulio nchini Somalia 2016.

Mamlaka nchini Kenya ilikosolewa kwa kushindwa kuchunguza ripoti ya ujasusi uliotolewa kabla ya kufanyika kwa shambulio hilo , mbali na kuweka mikakati isiofaa wakati ilipokuwa aikijibu shambulio hilo.

Waathiriwa walisubiri haki kwa muda mrefu

Kulingana na mwandishi wa BBC Emmanuel Igunza waathiriwa wa shambulio hilo kama Anastasia Mikwa wanaishi na makovu ya shambulio hilo.

Msichana huyo mwenye umri wa miaka 23  kutoka chuo kikuu cha Garissa alipigwa risasi mara kadhaa wakati wa shambulio hilo.

Licha ya kufanyiwa upasuaji mara 32  bado anategemea kuangaliwa na wazazi wake.

Shambulio la kigaidi Garissa: Mahakama Kenya yawapata 3 na hatia

Ijapokua uamuzi wa leo hautafuta ama hata kuwapatia nafuu waathiriwa kama yeye kuna matumaini ya kukamilishwa kwa kesi hiyo baada ya kuchukua takriban miaka minne.

Kesi hiyo ilikumbwa na mabadiliko ya mahakimu na mashahidi kutowasili mahakamani, hali ambayo ni kawaida katika mahakama za Kenya.

Uamuzi huo wa leo ni muhimu...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Raia mmoja wa Tanzania ni miongoni mwa washukiwa watatu wa ugaidi nchini Kenya waliopatikana na hatia ya kutekeleza shambulio la mwaka 2015 katika chuo kikuu cha Garissa lililosababisha mauaji ya takriban wanafunzi 148.


Hati ya kufanya muhtasari: Sahle-Work Zewde amechaguliwa jana kuwa Rais wa Ethiopia

Katika Jamuhuri nyingi duniani cheo cha rais kinashikilia mamlaka yote ya kisiasa na kidola. Jina la rais linawakilisha nguvu na uwezo wa kufanya maamuzi ya mwisho kwa mujibu wa katiba.

Changamoto kubwa ya kisiasa duniani na hususan Afrika ni kuwaamini na kuwachagua wanawake katika nafasi kuu za kiuongozi. Na pale inapotokea mwanamke kuchaguliwa katika ofisi kuu ya nchi moja bara zima hushangilia na kupigia mfano.

Kuchaguliwa Bi Sahle-Work Zewde na wabunge kuwa rais wa Ethiopia ni habari nzuri katika harakati za kuwainua wanawake wa Afrika, lakini wengi walioshangilia ushindi wake nje ya Ethiopia hawafahamu ukomo wa mamlaka yake.

Wengi wanamjumuisha Bi Zewde katika fungu moja na Bi Ellen Johnson Sirleaf, rais mstaafu wa Liberia na Bi Joyce Banda rais mstaafu wa Malawi.

Ingawa wote wanabeba jina la Rais, kimamlaka Bi Zewde hayupo sawa na wanawake hao wengine wawili.

Bi Zewde yupo sawa na rais mstaafu wa Mauritus Ameenah Gurib-Fakim. Urais wao ni wa kiitifaki, kwa kingereza huitwa ceremonial.

Nchini Ethiopia katiba yao ya mwaka 1995 imewekeza nguvu zote za kisiasa na kiutendaji kwa Waziri Mkuu.

Hivyo, kiuhalisia, Waziri Mkuu wa nchi hiyo, Bw Abiy Ahmed ananguvu zaidi ya Rais wake Bi Zewde.

Ahmed ni mkuu wa serikali na Zewde ni mkuu wa nchi.

Waziri Mkuu wa Ethiopia Abiy Ahmed ana mamlaka zaidi ya Rais wa nchi hiyo.

Ethipoia si nchi pekee yenye mfumo kama huo. Mauritius ni nchi nyengine ya Afrika inayotumia mfumo huo.

Duniani baadhi ya nchi zenye mfumo kama huo ni India, Ujerumani, Italia na Israeli.

Kiongozi mkuu anayefahamika zaidi wa Ujerumani ni Kansela Angela Markel na yeye ndiye mwenye mamlaka ya kuongoza serikali. Rais wa Ujerumani ambaye wengi nje ya nchi hiyo wanaweza kuwa hawajahi kumskia anaitwa Frank-Walter Steinmeier.

Kwa upande wa India mwenye mamlaka ya kiutendaji na maamuzi ya kiserikali ni Waziri Mkuu Narendra Modi. Rais wa India anaitwa Ram Nath Kovind.

Kwa upande wa Israeli mwenye hatamu za kuingoza serikali ni...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Taarifa za Ethiopia kumchagua rais wa kwanza mwanamke zimepokelewa kwa shangwe kote barani Afrika, lakini swali ni; rais huyo ana mamlaka gani?


Hati ya kufanya muhtasari: Sahle-Work Zewde amezungumza kuhusu umuhimu wa kudumisha amani

Bi Sahle-Work ni mwanadiplomasia mwenye uzoefu  ambaye sasa amekuwa  kiongozi wa kipekee mkuu mwanamke barani Afrika.

Kuchaguliwa kwake katika wadhifa huo kunajiri wiki moja baada waziri mkuu Abiy Ahmed kuliteua baraza la mawaziri  ambapo nyadhifa nusu katika baraza hilo zimewaangukia wanawake.

Katika hotuba yake ya kukubali wadhifa huo, rais Sahle-Work amezungumza kuhusu umuhimu wa kudumisha amani, vyombo vya habari nchini vinaeleza.

Amechaguliwa baada ya kujiuzulu ghafla kwa kiongozi aliyekuwepo Mulatu Teshome.

Mkuu wa wafanyakazi katika ofisi ya waziri mkuu, Fitsum Arega, alituma ujumbe katika mtandao wa twitter kwamba uteuzi huo wa "kiongozi mkuu mwanamke haidhihirishi viwango vya miaka ijayo, lakini pia inafanya kuwa jambo la kawaida  kwa wanawake kuwa waamuzi wakuu katika maisha ya umma".

Sahle Work Zewde ni nani?

Rais Sahle-Work amewahi kuwa balozi wa Ethiopia nchini Senegal na Djibouti.

Ameshikilia nyadhifa kadhaa katika Umoja wa mataifa , ikiwemo mkuu wa kujenga amani  katika Jamhuri ya Afrika ya kati.

Kabla ya kuwa rais wa Ethiopia, Bi Sahle-Work alikuwa mwakilishi wa UN katika Umoja wa Afrika

Kwa mujibu wa katiba ya Ethiopia , rais hana nguvu ikilinganishwa na wadhifa wa waziri mkuu ambaye yeye ndiye, aliye na nguvu za kisiasa nchini.

Wanawake walioongoza mataifa ya Afrika

Hawa ni baadhi ya wanawake waliowahi kushikilia wadhifa mkuu katika mataifa barani Afrika:

Liberia Ellen Johnson Sirleaf

Rais wa Liberia, Ellen Johnson Sirleaf, 72, alitajwa kama mmoja wa washindi wa tuzo ya amani ya Nobel mwaka 2011.

Alichaguliwa kama Rais wa kwanza mwanamke barani Afrika mwaka 2005 miaka miwili baada ya kumalizika kwa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka 14 Liberia.

Malawi Joyce Banda

Joyce Banda alichaguliwa kama Rais wa kwanza mwanamke Kusini mwa Afrika April 2012.

Akawa rais wa Malawi alipomrithi mtangulizi wake aliyefariki kutokana na mshtuko wa moyo.

Saara Kuugongelwa-Amadhila Namibia

Saara Kuugongelwa-Amadhila...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wabunge nchini Ethiopia wamemchagua Sahle-Work Zewde kuwa rais wa kwanza mwanamke Ethiopia.