Hati ya kufanya muhtasari: Mahakama nchini Misri ilibatilisha hukumu ya kifo mnamo 2016 dhidi ya rais huyo aliyepinduliwa.

Morsi alikumiwa kifo baada ya kulaumiwa kuhusika na kutoroka kwa wafungwa wengi wakati wa mapinduzi ya mwaka 2011 nchini humo.

Alichaguliwa kuwa rais mwaka 2012 lakini akaondolewa katika mapinduzi ya jeshi mwaka mmoja baadaye, kufuatia maandamano makubwa ya kupinga utawala wake.

Morsi alishahukumiwa kifungo cha maisha jela kwa mashtaka yanayohusu ugaidi.

Umauti umemkuta alipokuwa mahakamani akisikiliza mashtaka dhidi yake ya kujihusisha kijasusi na kundi la kiislamu la Hamas la nchini Palestina.

Kwa muda wote, Morsi na wafuasi wake wamekuwa wakishikilia msimamo kuwa mashtaka dhidi yake yamechochewa na uhasama wa kisiasa baina yake na uongozi uliopo kwa sasa.

Mtoto wa kiume wa Morsi, Abdullah hivi karibuni alilamikia juu ya baba yake kunyimwa huduma muhimu za kiafya akiwa gerezani.

Aliliambia shirika la kimataifa la habari la AP mwezi Oktoba mwaka jana kuwa baba yake amekuwa akifungiwa muda mwingi kwenye seli ya peke yake na kunyimwa matibabu ya magonjwa yanayomsumbua shinikizo la damu na kisukari.

Miezi mitano nyuma, Abdullah alichapisha maoni yake katika gazeti mashuhuri nchini Marekani na kudai kuwa mamlaka zilikuwa "zikifanya hivyo kwa makusudi, sababu walitaka 'afe kwa sababu za kawaida' haraka iwezekanavyo."

Morsi ni nani?

Mohammed Morsi alizaliwa katika kijiji cha El-Awwadh katika jimbo lililopo kwenye delta za mto Nile la Sharqiya mwaka 1951.

Alisomea Uhandisi katika chuo Kikuu cha Cairo katika miaka ya 70 kabla ya kuhamia nchini Marekani ambapo alitunukiwa Shahada ya Uzamivu (PhD) katika Uhandisi.

Morsi aliweka rekodi ya kuwa kiongozi wa kwanza kuchaguliwa katika uchaguzi wa haki na huru mwaka 2012, akiwa kiongozi mwandamizi wa kundi la kiislamu la Muslim Brotherhood ambalo limepigwa marufuku kwa sasa nchini humo.

Hata hivyo utawala wake ulikumbwa na wimbi la maandamano ya wanaharakati ambao walimshutumu yeye na kundi la Muslim Brotherhood kujilimbikizia madaraka.

Baada ya maandamano kuwa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Aliyekuwa rais wa Misri, Mohammed Morsi, aliyeng'olewa madarakani na jeshi mnamo 2013 ameaga dunia ghafla akiwa mahakamani, televisheni ya taifa hilo imetangaza.


Hati ya kufanya muhtasari: Mahakama ya Hakimu Mkazi Wilaya ya Iringa imesema kuwa umejiridhisha kuwa kutokana na ushahidi ulowasilishwa, Abdul Nondo ana kesi ya kujibu.

Nondo, ambaye alipandishwa kizimbani kwa mara ya kwanza mwezi Machi mwaka huu anakabiliwa na mashtaka ya kutoa taarifa ya uongo kwa ofisa wa polisi wa kituo Mafinga akidai alitekwa na watu wasiojulikana.

Katika shtaka la pili, Nondo anadaiwa kutoa taarifa za uongo mtandaoni.

Hakimu Liad Chamchama katika maamuzi yake leo Agosti 27 amesema kuwa baada ya kupitia ushahidi na vielelezo vilivyotolewa na upande wa Jamhuri korti imejiridhisha kuwa mtuhumiwa ana kesi ya kujibu.

Mahakama imepanga Septemba 18 na 19, 2018 kuanza kusikiliza mashahidi wa upande wa utetezi.

Wakili wa Nondo, Jebra Kambole ameiambia BBC kuwa hawajastushwa na uamuzi wa mahakama na wamejipanga kwa utetezi madhubuti.

"Tumejitayarisha. Tuna mashahidi watano na Nondo mwenyewe atajitetea ili watu wote wajue hasa nini kilimtokea," amesema wakili Kambole.

Toka alipopandishwa kizimbani mwezi Machi mwaka huu, Abdul Nondo ambaye ni mwanafunzi wa mwaka wa tatu katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam amesimamishwa masomo na uoungozi wa chuo hicho mpaka pale kesi hiyo itakapofikia tamati.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kiongozi wa mtandao wa wanafunzi Tanzania Abdul Nondo amekutwa na kesi ya kujibu kwa mashtaka mawili yanayomkabili mbele ya Mahakama ya Hakimu Mkazi wilaya ya Iringa.


Hati ya kufanya muhtasari: Mahakama ya Rufaa itatoa hukumu yake Ijumaa, Machi 29.

Awali, mahakama moja ya chini ilifikia uamuzi kuwa hakukuwa na bughudha yeyote katika suala hilo.

Hata hivyo, David Hingst anadai kuwa bosi wake wa zamani Greg Short alikuwa "akinyanyuka na kumjambia" karibu mara sita kwa siku.

Mwaka jana mashtaka dhidi ya kampuni yake ya zamani na kudai dola milioni 1.28 yalitupiliwa mbali na Mahakama Kuu ya Victoria iliyohukumu kuwa hakukuwa na bughudha.

Bwana Hingst mwenye miaka 56, amedai kuwa mashuzi hayo yamemsababishia "msongo mkubwa".

'Aalikuwa akijamba na kwenda zake'

Hingst, ambaye alikuwa afisa utawala katika mji wa Melbourne, ameishtaki kampuni ya Construction Engineering mwaka 2017 lakini kesi hiyo ilitupwa Aprili 2018.

Amekata rufaa dhidi ya uamuzi huo na Jumatatu, Novemba 25 alisikilizwa na Mahakama ya Rufaa.

"Nilikuwa nikikaa kwenye chumba kidogo ambacho hakina madirisha, alikuwa akiingia na kujamba nyuma yangu na kisha kwenda zake. Alikuwa akifanya hivyo mara tano mpaka sita kwa siku," Hingst ameliambia Shirika la Habari la nchi hiyo, Australian Associated Press (APP).

Katika kesi ya awali mwaka jana, bwana Short alidai kuwa hakumbuki kujamba akiwa karibu na Hingst lakini "yawezekana ilitokea mara moja ama mbili hivi, yawezekana."

Hata hivyo, alikanusha kuwa alifanya vitendo hivyo "kwa madhumuni ya kumkera na kumbughudhi" Hingst.

Hingst alikuwa akimuita Short "Bwana Mnukaji" na alikuwa akipuliza uturi kila aliposogea karibu yake, korti iliambiwa.

Kwa mujibu wa mitandao ya Australia, Hingst amedai kuwa, tabia ya Short ilikuwa ni sehemu ya mpango wa kumng'oa kazini na muda aliofanya kazi na Construction Engineering kulimsababishia majeraha ya kiakili. Pia amedai kuwa Short alikuwa akimkejeli kutokana na ufanisi wake na kumpachika jina la "bwege".

Hingst amesema kesi yake ya kwanza haikuamuliwa kwa usawa, kudai jaji alimbagua.

Mahakama ya Rufaa itatoa hukumu yake Ijumaa, Machi 29.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mfanyakazi mmoja nchini Australia amefungua mashtaka kwenye mahakama ya rufaa ya nchi hiyo akidai bosi wake alikuwa akimbughudhi ofisini kwa kujamba sana.


Hati ya kufanya muhtasari: Mahakama ya haki ya Ulaya imetupilia mbali rufaa ya ya kampuni ya  ya baisikeli ya Massi Uhispania na ofisi ya haki miliki ya muungano wa Ulaya, EUIPO.

Mchezaji soka huyo wa Barcelona alitoa ombi la kutaka kutumia jina lake kama nembo ya vazi la michezo mwaka 2011.

Lakini Massi alipinga ombi hilo likisema kuwa nembo hizo mbili zinakaribiana na huenda ikaleta mkanganyiko.

Mahakama ya Ulaya ya Haki (ECJ) imesema hadhi ya mchezaji nyota huyo itazingatiwa kutathmini ikiwa watu wataweza kutofautisha nembo hizo mbili.

Kwa kuzingatia hilo, ilidumisha uamuzi uliotolewa 2018 na mahakama ya pamoja ya EU ikisema mchezaji huyo anajulika vyema na kwamba suala la mchanganyiko haliwezi kutokea .

Massi, ambayo inauza baisikeli na vifaa vyake, ilifanikiwa katika hatua y akwanza ya kupinga ombi la mshambuliaji huyo wa Barcelona.  Lakini ilishindwa baada ya Lionel Messi kuwasilisha rufaa katika mahakama ya Ulaya, ambayo imetoa uamuzi wa sasa.

Messi, 33, ambaye anavalia jezi nambari 10, ameshinda tuzo ya mchezaji bora wa soka duniani kwa mara sita mtawalio pia ni mchezaji kandanda anayelipwa fedha nyingi zaidi, kwa mujibu wa jarida la Forbes. Linakadiria kuwa mchezaji huyo alilipwa jumla ya $126m kufikia 2020 (£97m).

Mnamo mwezi Agosti, mchezaji huyo aligongwa vichwa vya habari baada ya kuwasilisha ombi la kutaka kuondokaklabu ya Barcelona .

Messi ambaye ni mfungaji wa magoli mengi katika klabu ya Barcelona aliamini kwamba alikuwa na kifungu cha sheria katika kandarasi yake ambacho kingemruhusu kuondoka kama ajenti huru hivyobasi hakujiandaa kwa mazoezi ya kufungua msimu.

Barcelona na ligi ya La Liga zilisisitiza kwamba sheria hiyo ni sharti ifuatwe na kwamba klabu yoyote ambayo inataka kumnunua nyota huyo italazimika kulipa £624m - Na Messi akalazimika kurudi katika mazoezi baada ya kusema kwamba hataishtaki klabu hiyo.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Lionel Messi sasa anaweza kusajili jina lake kama nembo baada kushinda mzozo wa kisheria wa miaka tisa, mahakama ya juu barani Ulaya imeamua.


Hati ya kufanya muhtasari: Mahakama ya juu nchini Kenya inasikiliza kesi ya kupinga ushindi wa Uhuru Kenyatta

Rais Uhuru Kenyatta alitangazwa mshindi wa uchaguzi wa urais Kenya na tume ya Uchaguzi IEBC, baada ya uchaguzi wa marudio ya Oktoba 26.

Kesi tatu zimewasilishwa mbele ya majaji 6 wanaoongozwa na jaji mkuu David Maraga, mbili zikitaka ushindi wa rais Kenyatta ubatilishwe, huku moja ikitaka viongozi wa upinzani wakiongozwa na Raila Odinga wachukuliwe hatua kwa madai ya kuchochea wafuasi wao kususia uchaguzi, na kuchochea ghasia za baada ya uchaguzi.

Rais Uhuru Kenyatta

Kesi za kubatilisha ushindi wa rais Kenyatta zimewasilishwa kwa misingi kwamba tume ya uchaguzi ilikosa kuagiza uteuzi mpya wa chama ufanyike baada ya mahakama ya upeo wa juu zaidi kufutilia mbali ushindi wa rais Kenyatta mwezi Agosti.

Mahakama ina chini ya siku saba kusikiliza na kuamua kesi hizo tatu.

Kiongozi wa upinzani nchini humo alisusia uchaguzi huo

Uamuzi rasmi unatarajiwa kutolewa tarehe 21 mwezi huu.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kwa mara ya pili katika chini ya kipindi cha miezi mitatu, macho yote sasa yanaangazia mahakama ya upeo wa juu zaidi Kenya, itakayoamua iwapo ushindi wa rais Kenyatta, ni halali au la.


Hati ya kufanya muhtasari: Mahakama ya kutatua mizozo katika michezo (Cas) inatarajiwa kuamua  haki ya mwanariadha huyo nyota kushiriki mashindano kama mwanamke.

Caster Semenya ni nani?

Caster Semenya ni mojawapo wa nyota maarufu katika riadha.

Mshindi mara mbili wa dhahabru katika mahsindano ya olimpiki na bingwa wa mara tatu wa dunia katika mbio za mita 800, mwanariadha huyo raia wa Afrika ksuinimwenye miaka 28  ameshinda mbio 29 katika umbali huo.

Hatahivyo tangu kuchipuka kwake, kufuatia ushindi wa dunia mnamo 2009, jinsia yake, na manufaa ya utofauti wa bayolojia mwilini mwake umekuwa ukichunguzwa.

Matokeo ya  utafiti wa jinsia uliofanywa miaka 10 iliopita bado hayajatangazwa hadharani, licha ya kwamba vyombo vya habari  vimetuhumu kwamba ana sifa za kike na kiume ikiwemo kiwango kikubwa cha  homoni za kiume testosterone.

Shirikisho la riadha duniani IAAF lilipendekeza sheria kuzuia viwango vya homoni hiyo ya testosterone inayoruhusiwa kwa wanariadha wanawake katika masindano ya 400m na maili. Semenya alipinga uamuzi huo mahakamani ya kutatua mizozo katika michezo.

Uamuzi huo unatarajiwa leo Mei Mosi mwendo wa saa 11:00 BST.

Nini matatizo ya kijinsia (DSD)?

Wanariadha walio na DSD - hali inayowafanya kukuwa pasipo viwango vya kawaida vya homoni kwa jinisa zao.

Homoni, jeni, na sehemu zao za siri  huenda vimechanganyika kwa sifa za kike na kiume.

Neno 'tatizo' linapingwa huku baadhi ya walioathirika wakipendelea kutumia "watu walio na jinsia mbili" na kuitaja kuwa hali ya "kuwana tofuati katika kukuwa kijinsia".

Nini hufanyika baada ya kutambuliwa?

Watu wengi walio na hali hii hushia kuwa na jinsia waliochaguliwa walipo zaliwa. hatahiyvo, wengine  wanaohisi kwmaba jinsia waliochaguliwa haimbatani na namana wanavyojihisi , huamua kubadili jinisa zao.

Waathiriwa wa hali hii huenda wakapoteza uwezo wa kuzaa na wanahitaji matibabu ya homoni  na ushauri nasaha kuwasaidia kukabiliana na hali walio nayo.

Ni kwanini kesi hii ni muhimu?

Kwa miaka mingi michezo imegawanyika katika kitengo cha wanaume na wanawake, lakini kesi...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Huenda ikawa mojawapo ya kesi muhimu  katika sekta ya michezo hii leo ambapo uamuzi mkuu unatarajiwa  katika mji wa Uswisi Lausanne hii leo Jumatano.


Hati ya kufanya muhtasari: Mahakama ya mjini Paris imetoa hukumu kuwa kifo cha mfanyakazi huyo kilitokea akiwa kazini hivyo hiyo ni ajali kazini na lazima famila ilipwe na kampuni.

Licha ya kwamba kampuni kudai kuwa mfanyakazi huyo mauti ilimkuta wakati akiwa afanyi shughuli za kampuni kwa kumkaribisha mwanamke asiyemjua kulala naye hotelini

Lakini sheria ya wafanyakazi nchini Ufaransa, mfanyakazi anapaswa kulipwa pale anapopata ajali akiwa safari ya kikazi, jaji alieleza.

Mwanaume huyo aliyepewa jina la  Xavier X, alikuwa muhandisi katika kampuni ya reli iliyopo Paris.   ‘ Mapenzi yetu yalizidi yote’

Mfanyakazi huyo alifariki  mwaka 2013, baada ya kukutwa akiwa anafanya mapenzi na mtu asiyemfahamu.

Kampuni hiyo ilipinga maamuzi hayo kwa kuwalalamikia watoa huduma ya bima ya afya  kudai kifo hicho  ni ajali kazini.

Nao watetezi wa kesi hiyo walidai kuwa mtu kufanya mapenzi ni jambo la kawaida sawa na mtu kwenda kuoga au kula chakula.

Hukumu imetoka na kudai kuwa mtu yeyote aliyeenda safari ya kikazi anapaswa kulindwa na kampuni wakati wote.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kampuni moja nchini Ufaransa imejikuta na hatia kwa kifo cha mfanyakazi  wake aliyekuwa na tatizo la moyo kukutwa na mauti wakati akifanya mapenzi alipokuwa katika safari ya kikazi.


Hati ya kufanya muhtasari: Mahakama yaondoa marufuku ya maandamano Kenya

Muungano wa upinzani (Nasa) ulikuwa tayari umetangaza kuwa haungefanya maandamano leo dhidi ya tume ya uchaguzi, ili kuwaruhusu viongozi wake kuwatembelea watu walipigwa na polisi wakati wa maandamano.

Katika taarifa, msemaji wa kiongozi wa Nasa, Raila Odinga, Dennis Onyango, alisema kuwa watasitisha maandamano leo kuonyesha huruma kwa wale waliojeruhiwa na polisi wakati wa maandamano.

Nasa imewalaumu polisi kwa kutumia nguvu nyingi dhidi ya waandamanaji, madai ambao polisi wamekana.

Mwanafunzi aliuawa kwa kupigwa risasi siku ya Jumatatu wakati wa maandamano mjini Kisumu, magharibi mwa Kenya.

Maandamano yalizuka baada ya uchaguzi wa mwezi Agosti, ulioshindwa na Rais Uhuru Kenyatta.

Mahakama ya juu zaidi iliamua kuwa uchaguzi huo ulikuwa na hitilafu.

Bw. Odinga anasema hatashiriki marudio ya uchaguzi wa wiki ijayo kwa sababu matakwa yake kwa tume ya uchaguzi kufanyiwa mabadiliko hayajatekelezwa.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mahakama kuu nchini kenya imeondoa kwa muda marufuku kwa maandamano dhidi ya tume ya uchaguzi ya chi hiyo IEBC.


Hati ya kufanya muhtasari: Mahakama yaruhusu kura ya siri ya kutokuwa na imai na Zuma

Mahakama ya katiba ilisema kuwa spika wa bunge na haki ya kuamuru hatua kama hiyo.  Awali alisema kuwa hakuwa na mamlaka kama hiyo.

Vyama vya upnzani vinaamini kuwa chini ya kura ya siri, wabunge kutokla chama cha Zuma cha ANC wanaweza kupiga kura ya kumpinga.

Zuma aliponea kura za awaliaza kutokuwa na im,ni naye.

Bwana Zuma amekuwa chini ya shinikizo kufuatia shutuma nyingi ikiwemo madai ya ufisadi na mabadiliko kwa baraza la mawaziri yaliyokumbwa na utata.

Akitoa uamuzi huo Jaji mkuu Mgoeng Mgoeng, alisema kuwa spika wa bunge ana mamlaka ya kuamua ni njia gan kura hiyo itafanyika.

Spika wa bunge Baleka Mbete ni afisa wa cheo cha wa ANC na alikuwa amedai kuwa sheria za bunge haziruhusu kufanyika kura ya siri,

Sasa tarehe mpya ya kura hiyo ya kutokuwa na imani itatangazwa.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mahakama ya juu  zaidi nchini Afrika Kusini imeamuru kuwa kura ya kutokuwa na imani na Rais Jacob Zuma inaweza kufanywa kwa siri.


Hati ya kufanya muhtasari: Mahamat Idriss Déby Itno mwanae Deby sasa ndiye kiongozi wa Chad

Déby, 68 - ambaye alikuwa mamlakani kwa miongo mitatu - alikufa baada ya kupigwa risasi wakati akipambana na waasi kwenye mstari wa mbele vitani

Waasi pia wamepinga hatua hiyo, wakisema: "Chad sio ufalme."

Mahamat Idriss Déby Itno, anayejulikana pia kama "Jenerali Kaka", alikuwa msimamizi wa walinzi wa rais na anaongoza nchi kwa miezi 18 hadi uchaguzi.

Serikali na bunge vimevunjwa, lakini wataalam wa katiba wanasema spika wa bunge anapaswa kuchukua nafasi wakati rais aliye madarakani  anapofariki  kabla ya kuandaa uchaguzi.

Kifo cha Déby kilitangazwa kwenye Televisheni ya serikali Jumanne - siku moja baada ya matokeo ya uchaguzi wa muda kukadiriwa atashinda muhula wa sita ofisini kwa uongozi wa nchi hiyo yenye utajiri wa mafuta ambayo imekuwa mstari wa mbele katika juhudi za kikanda za kupigana na wanamgambo wa Kiislamu.

Kuna hofu kwamba kifo hicho kinaweza kusababisha kukosekana kwa utulivu wa kisiasa katika nchi kubwa yenye ukame na historia ndefu ya uasi na majaribio ya mapinduzi na ambapo upinzani ni dhaifu na umegawanyika.

Usalama bado umeimarishwa katika mji mkuu N'Djamena

Muungano wa  vyama vya wafanyikazi umejiunga na upinzani kukataa kuanzishwa kwa Baraza la  mpito la jeshi, wakitaka mazungumzo na wafanyikazi wakae nyumbani hadi hapo mwafaka utakapopatikana .

Watu bado wanashtuka nchini humo  kufuatia kifo cha Rais Déby - hata wale waliompinga wanashangaa. Idadi kubwa watu iko chini ya umri wa miaka 30 na hawajawahi kujua rais mwingine yeyote.

Katikati  ya vipindi, Televisheni ya serikali inacheza  nyimbo za maombolezo ya kidini. Ingawa wengine wanaweza kuhisi kuwa ni vizuri kwamba nguvu ya Déby haipo tena, kuna hali ya huzuni kwamba ameenda kwa njia hii.

"Sifurahishwi na jinsi Idris Déby alivyokufa, sio hivyo tulivyotamani kwake, lakini tulitaka aondoke madarakani. Alitufanya tupitie mateso  sana, hakuna haki za wanawake nchini Chad. Mpaka leo hakutufanyia chochote, "mwanamke mmoja aliiambia BBC Afrique.

Mtu mwingine...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Vyama vikuu vya upinzani nchini Chad vinasema uteuzi  wa mtoto wa aliyekuwa rais wa taifa hilo Idris Deby ,Mahamat Deby kama kiongozi wa taifa hilo  ni  "mapinduzi ya kitaasisi".


Hati ya kufanya muhtasari: Maharamia wa Somalia katika pwani ya taifa hilo wanadawa kuiteka nyara meli ya mizigo ya Sri-Lanka

Baadhi ya maharamia hao walipanda meli hiyo yenye bendera ya Sri-Lanka katika pwani ya kaskazini ya taifa hilo siku ya Jumatatu kulingana na wakaazi na maafisa.

Msemaji wa jeshi la wanamaji  wa muungano wa bara Ulaya linaloendesha operesheni zake dhidi ya maharamia katika eneo hilo amesema kuwa ni mapema mno kuthibtisha utekaji huo.

Iwapo itathibitishwa ,utakuwa utekaji nyara wa kwanza wa meli ya kibiashara na maharamia wa Somalia tangu 2012.

Wanamaji wa muungano wa Ulaya waliambia BBC : Tumegundua kuhusu hili Jumatatu jioni na ndege imetumwa katika eneo hilo kuchunguza.

John Steed wa kundi la misaada la Oceans Beyond Piracy akizungumza na Reuters alisema ,meli hiyo iliripoti kwamba ilikua ikifuatwa na boti mbii jana jioni baadaye ikapotea.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Meli moja ya mizigo imetekwa nyara katika pwani ya Somalia  kulingana na ripoti.


Hati ya kufanya muhtasari: Maharusi wapya Khadiza Akter Khushi na Tariqul walikiuka utamaduni wa kale wakati wa harusi yao

Bi harusi huyo ameandamana na familia yake na kwenda kwa mumewe kama sehemu ya kupigania haki za wanawake.

Alifanya hivyo kwa niaba ya wanawake wote wa Bangladesh ambao anatarajia wataiga mfano wake.

"Ikiwa wanaume wanafanya hivyo mbona wanawake pia wasipewe nafasi hio?" aliuliza Idhaa ya BBC ya Kibengali siku kadhaa baada ya ndoa yake na Tariqul kuzua gumzo mitandaoni.

Hatua hiyo pia imezua hisia mseto huku baadhi ya watu wakiipongeza na wengine wakielezea kughabishwa kwao na maharusi hao .

Mtu mmoja alipendekeza wanandoa hao na familia zao wanastahili kuadhibiwa vikali.

Khadiza Khushi amekiuka utamaduni wa ndoa ya jamii ya Wangladesh kutetea haki za wanawake.

Lakini kwa Khadiza na mume wake hatua hiyo lilikua jambo la busara.

"Suala la utamaduni halina msingi wowote hapa ," aliimbia BBC. "Suala muhimu hapa ni haki za wanawake,''alisema

Kulingana na utamaduni Bwana harusi  na jamaa zake wanatembea hadi nyumbani kwa kina bi harusi, ambako ndoa hufungwa na sherehe ya harusi kuandaliwa, kabla ya bi harusi kuagana na familia yake na kwenda nyumbani kwa mume.

Utamaduni huo umekua ukifanyika tangu zamani.

Lakini katika Wilaya ya Meherpur, magharibi mwa Bangladesh, kulifanyika jambo la kipekee: Bi harusi na familia yake walitembea hadi nyumbani kwa bwanaharusi kufunga ndoa na baada ya hapo bwana harusi alienda nyumbani kwa kina mke wake.

Umuhimu wa hatua hiyo haujaeleweka: kwa wanaume wengi ni kitendo cha kujidhalilisha. Baadhi ya watu walighadhabishwa na hatua hiyo.

Sio vijijini tu, jambo kama hilo halifanyika hata katika miji mikuu ya Bangladesh, bila shaka maharusi hawa wameanza maisha yao ya ndoa kwa kuonesha ujasiri wa hali ya juu.

Hata h iv yo Bangladesh imepiga hatua kubwa katika juhudi za kupigania usawa katika miaka ya hivi karibuni.

Kwa mujibu wa Jumuiya ya uchumi duniani, Taifa hilo limeorodheshwa kuwa na viwango vya juu vya ukosefu wa usawa wa kijinsia Kusini mwa bara Asia.

Lakini suala kuu...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Khadiza Khushi bibi harusi mwenye umri wa miaka 19 ameamua kukiuka utamaduni wa jadi wa ndoa katika jamii yake kutetea usawa wa kijinsia katika jamii ya Wabangladesh.


Hati ya kufanya muhtasari: Mahindi

Mwezi uliopita Rais Mutharika aliagiza uchunguzi kuhusu agizo la ununuzi wa mahindi yenye thamani ya dola milioni 34.5 kutoka Zambia.

Inadaiwa kuwa kiwango fulani cha mzigo huo kilitoweka mbali na fedha zilizotolewa kununua bidhaa hiyo.

Bwana Chaponda aliambia BBC wiki iliopita kwamba hataondoka afisini hadi atakapopatikana na hatia ya makosa yoyote swala alilokana.

Waziri wa habari Nicolaus Dausi aliambia chombo cha habari cha Reuters kwamba:

''Rais amemuondoa katika baraza la mawaziri mheshimiwa George Chaponda kuwa waziri wa kilimo mara moja baada ya kupatikana na mamilioni ya fedha katika nyumba yake hapo jana'.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Waziri wa kilimo nchini Malawi George Chaponda amefutwa kazi kufuatia kashfa ya ufisadi inayoitwa 'Maizegate'.


Hati ya kufanya muhtasari: Mahitaji ya usafiri na utalii yameongezeka pakubwa katika miaka ya hivi karibuni huku wateja wakipendelea kujivinjra kwa mambo mapya kila uchao.

Kumekuwa na ongezeko la  karibu watalii milioni 350 wa kimataifa mwaka 2017 ikilinganishwa na mwaka 2010. Kwa mujibu wa shirika la watalii duniani.

Ni shirika lipi la ndege linawaajiri marubani wengi wanawake?

Chama cha kimataifa cha marubani kinasema kuwa 5.18% ya marubani wa ndege za kibiashara ni wanawake.

Shirika la ndege la India linaajiri kiwango kikubwa cha marubani wanawake hii ikiwa ni 12.4%.

Hayo ni kwa mujibu wa takwimu za hivi karibuni kutoka chama cha kimataifa cha marubani wanawake(ISWAP).

Zoom Air, linalomilikiwa na shirika la ndege la India linaongoza kwa kuwa na marubani wengi wanawake.

ISWAP linasema kuwa shirika hilo linawaajiri wanawake tisa marubani kati ya marubuni 30.

Mwenyekiti wa mawasiliano katika chama cha ISWAP,Kathy McCullough, ambaye pia ni rubani mstaafu anasema ''mashirika ya ndege ya India yamekuwa yakiwashinikiza wanawake kuwa marubani wao kutokana na uhaba wa marubani''.

Ripoti iliyotolewa na Boeng imebaini kuwa ongezeko la watu wa mapato ya kadiri ,inatarajiwa kuongeza ndege za kibiashara.

Nchini Uingereza karibu 4.77% ya marubani ni wanawake

Mshahara wa marubani

Siku ya kawaida ya kazi kwa rubani huwa inajumuisha kuwasafirisha wateja au mizigo katika maeneo mbalimbali duniani.

Mshahara wa marubani wa ndege za kibiashara unategemea shirika ambalo rubani anafanyia kazi, aina ya ndege na tajiriba ya rubani.

Mshahara wa rubani anaeanza kazi ni kati ya euro elfu 20-30,000 kwa wale wanaohudumu chumba cha rubani.

Kwa marubani waliyo na tajiriba mshahara wao unaweza kufikia euro 140,000 kwa mwezi.

Mshahara wa juu zaidi unaolipwa marubani wa kikosi cha kifalme ni uero 105,250 kwa mujibu wa Utumishi wa Huduma za Taifa nchini Uingereza.

Suala la kijinsia kuhusu tofauti ya mshahara ya marubani likoje?

Mapema mwaka huu, mashirika ya Uingereza yaliyo na wafanyikazi zaidi ya 250 kwa mara ya kwanza yaliagizwa kutoa ripoti...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mashirika ya ndege yamekuwa yakiongeza juhudi ya kuwaajiri marubani wanawake ili kufikia viwango vipya yva usafiri vinavyoendelea kuongezeka.


Hati ya kufanya muhtasari: Mahitaji yamekuwa ya juu tangu bangi ihalalishwe kwa matumizi ya kujiburudisha tarehe mosi mwezi huu.

Mahitaji yamekuwa ya juu tangu bangi ihalalishwe kwa matumizi ya kujiburudisha tarehe mosi mwezi huu.

Hii imetokana na ukosefu wa wauzaji wa autosha.

Sheria iliwapa wauzaji wa pombe ruhusa ya kuuza bangi lakini wengi hawatimizi mahitaja ya leseni kuweza kuuza bidhaa hizo.

Idara ya kodi katika jimbo hilo ilitangaza dharaua, inayomaanisha kuwa maafisa watachukua hatua za dharura kukabiliana na uhaba huo.

Mauzo ya karibu dola milioni 3 yalikadiriwa siku nne za kwanza baada ya matumizi ya bangi kuhalalishwa.

Nevada ilipiga kura ya kuhalalisha matumi ya bangi kwa burudani mwezi Novemba kufuatiu hatua kama hizo katika majimbo mengine.

Matumzi ya bangi kwa matibabu yameruhusiwa katika majimbo 25 ikiwemoi Nevada ambapo imehalalishwa tangu nwaka 2001.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Maafisa katika jimbo la Nevada nchini Marekani wanachukua hatua za dharura kukabiliana na uhaba wa bangi.


Hati ya kufanya muhtasari: Mahrez ameelezea kiwango cha Manchester City msimu uliopita kuwa cha maajabu

Mahrez mwenye miaka 27 amesaini mkataba wa miaka 5 na kuwa mchezaji wa kwanza kusajiliwa na City tokea ichukue ubingwa msimu uliopita.

City ilijiondoa katika mbio za kumuwania Mahrez mwezi Januari baada ya Leicester kumzuia kuondoka.

Mahrez amesema aina ya uchezaji wa City inavutia na ni timu ambayo kila mchezaji anatamani kuichezea.

Mahrez amefunga magoli 48 huku 39 yakiwa ni kwenye ligi kuu ya England

''Kuwaona wakicheza limekua jambo la kuvutia sana,'' alisema Mahrez.

''Pep Guardiola ni kocha ambaye anapenda soka la kushambulia, na kiwango cha City msimu uliopita kilikua kizuri sana.

''Nafikiri tutafanikiwa zaidi miaka ya mbeleni na ninaamini aina yangu ya uchezaji inaweza kuwa nzuri zaidi chini ya uongozi wa Pep.''

Ni wachezaji wanne pekee waliochangia magoli mengi zaidi ya Mahrez msimu wa 2017-18

Mahrez alichaguliwa kuwa mchezaji bora wa mwaka baada ya Leicester kuwashangaza wengi kwa kuwa mabingwa wa England msimu wa 2015-16 akiondoka klabuni hapo kwa rekodi ya ufungaji wa magoli 48 katika michezo 179.

Leicester inasema ''Alicheza kwa moyo mmoja akiwa karibu sana na amashabiki kwa miaka minne na nusu ndani ya klabu.''

''Kumbukumbu yake itadumu daima katika historia na mioyoni mwa mashabiki''.

Mahrez aliomba kuhama Leicester mwezi Januari lakini ikashindikana baada ya Manchester City kukataa kutoa Paundi milioni 95 iliyokua ikihitajika na Leicester.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Manchester City imevunja rekodi yake kwa kumsajili winga wa Leicester City Riyad Mahrez kwa Paundi milioni 60.


Hati ya kufanya muhtasari: Mahrez amekuwa na mchango mkubwa ndani ya klabu ya Leicester City

Mchezaji huyo mwenye miaka 26 aliyejiunga na klabu hiyo akitokea Le Havre ya Ufaransa kwa ada ya uhamisho wa paundi 400,000 mwaka 2014, amesema alikubali kubaki klabuni hapo kwa msimu mwingine baada ya majadiliano mazuri na mwenyekiti walipoishangaza dunia kwa kuwa mabingwa wa EPL msimu uliopita.

Lakini kwa sasa amesema kuwa tiyari amekwisha iambia klabu juu ya kuondoka kwake na anaomba wamruhusu kufanya hivyo.

Mahrez mshindi wa tuzo ya mchezaji bora wa England mwaka 2016, amecheza mara 48 msimu huu akifunga magoli 10 na kutoa pasi saba za magoli.

Leicester ilianza msimu wa ligi ya England vibaya na hatimaye kumaliza katika nafasi ya 12, lakini ikafika hatua ya robo fainali michuano ya ligi ya mabingwa Ulaya.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kiungo wa Leicester City Riyad Mahrez amesema kuwa anataka kuondoka katika klabu hiyo.


Hati ya kufanya muhtasari: Mahujaji wakiwa msikiti wa Makka, Saudi Arabia

Mamilioni ya watu huingia Saudia mwaka mzima kufanya ibada ya Umra, na wengi zaidi huingia kwa pamoja kufanya ibada ya Hija.

Tofauti na Hija, Umra (ambayo pia hufahamika kama Hija ndogo) hufanyika katika kipindi chochote cha mwaka, na kwa sasa marufuku hiyo inawalenga mahujaji raia wa nchi za nje wanaoenda kuitekeleza.

Bado haijulikani kama ibada ya Hija, ambayo inategemewa kuanza mwishoni mwa mwezi Julai kama itaathirika na zuio hilo pamoja na kusambaa kwa virusi vya corona duniani.

Saudia pia imewapiga marufuku watu kutoka nchi zilizokumbwa na virusi hivyo kuingia nchini humo.

Msikiti wa Madina ni wa pili kwa utukufu katika Uislamu na ndipo alipozikwa Mtume Muhammad.

Mpaka sasa Saudia bado haina mtu ambaye amethibitika kuambukizwa virusi hivyo.

Makka, ndio mji ambao Mtume Muhammad alipozaliwa, na kuna msikiti mtakatifu zaidi. Madina ndipo alipofariki na kuzikwa.

Wizara ya mambo ya nje ya Saudia inasema marufuku hiyo ni ya muda - lakini wizara hiyo haijataja lini marufuku hiyo itaondolewa.

Watalii ambao si wa kidini ambao wanatoka katika nchi ambazo virusi vya corona vimethibitisha kuingia pia watakataliwa kuingia Saudia.

Saudi Arabia imeeleza kuwa toka mwezi Oktoba imetoa viza zaidi ya 400,000 za watalii kutoka nchi mbali mbali duniani.

'Dunia ijiandae kwa janga'

Shirika la Afya Duniani (WHO) mapema wiki hii limeonya kuwa dunia inapaswa kujiandaa kwa uwezekano wa janga la virusi vya corona.

WHO japo imesema kuwa ni mapema sana kuuita mlipuko wa virusi hivyo janga lakini nchi zinapaswa kuwa katika "awamu ya maandalizi".

Janga ni pale maambukizi ya ugonjwa yanaposambaa kwa urahisi kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine katika maeneo mengi ya dunia.

Visa zaidi vya virusi ambavyo husababisha ugonjwa kupumua Covid-19, vinaendela kujitokeza, huku milipuko ya ugonjwa huo ikibainika katika mataifa mengi zaidi ya Uchina mabapo ndipo ulipoanzia.

Mpaka sasa zaidi ya watu 2,700 wameshafariki dunia kutokana na ugonjwa wa Covid-19.

Coronavirus: Hali...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Serikali ya Saudi Arabia imezuia wageni wote wanaoingia nchini humo kwa safari za kidini, ikiwemo wanaotembelea miji mitakatifu katika dini ya Kiislamu - Makka na Madina.


Hati ya kufanya muhtasari: Mahusiano na madeni kwenye mchezo wa kamari yalimsukuma Stephens kutekeleza mauaji

Wamesema Steve Stephens alijiua wakati maafisa wa polisi walipolikaribia Gari lake walipokuwa wakimkimbiza takribani kilomita 150  kutoka Cleveland, Ohio, eneo la mauaji yaliyofanyika jumapili.

Picha za video za babu akipigwa risasi zilisalia kwenye mitandao ya kijamii kwa saa mbili bila kuondolewa.

Mwanzilishi wa Facebook, Mark Zuckerberg, alieleza maskitiko yake kwa ndugu na akaahidi kuwa kampuni itafanya kila linalowezekana kuzuia jambo kama hilo kuwekwa tena mtandaoni.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Polisi nchini Marekani wamesema mtu ambaye alifanya mauaji kisha kutuma video ya mauaji hayo katika mtandao wa Facebook amejiua mwenyewe.


Hati ya kufanya muhtasari: Maimane: "Nitajiuzulu kama kiongozi wa DA... lakini nitasalia kama mbunge"

Mmusi Maimane amesema chama hicho hakiweza tena kuwa chombo stahiki kwa malengo yake ya kuwepo taifa lenye umoja.

Maimane ameeleza kwamba alipata tabu katika kukifanya chama hicho ambacho kwa muda mrefu kimekuwa na wafuasi weupe wa kiberali  - kuwavutia wapiga kura weusi.

"Nitajiuzulu kama kiongozi  wa DA... lakini nitasalia kama mbunge," amesema.

"Kuna muda wa viongozi kukaa kando na kufanya ukaguzi wa kisawasawa," aliongeza.

Kujiuzulu kwake kunajiri siku tatu baada ya Herman Mashaba kujiuzulu kutoka chama hicho na pia kama meya wa mji wa  Johannesburg.

Hii inafuata uteuzi wa kiongozi wa zamani wa chama hicho, Helen Zille, kama mwenyekiti wake, na wadhifa wa pili wenye nguvu ndani ya chama hicho.

Maimane alizozana na Bi Zille mnamo 2017 baada ya Zille kutukuza kwa kiasi fulani utawala wa kikoloni.

Kituo cha televisheni nchini kimeweka video ya tangazo la Maimane kujiuzulu:

Mambo saba kuhusu Mmusi Maimane

Hatua hii ina maana gani kwa upinzani Afrika kusini?

Mwandishi wa BBC anasema hii ni hatua ya kushangaza, huenda pia ni pigo kwa upinzani rasmi nchini Afrika kusini.

Mmusi Maimane amesema anajiuzulu kutokana na kukosa imani ndani ya chama ambacho amekiongoza kwa miaka minne iliyopita.

Hakulieleza bayana, lakini ameashiria kuwa iadi ndogo ya watu weupe ndani ya chama hicho inazuia jitihada zake  kuwafikia wapiga kura zaidi weusi na kushughulikia wasiwasi wao kuhusu dhulma za ubaguzi wa rangi.

Chama cha DA kilipoteza uungwaji mkono katika uchaguzi uliopita na kinagubikwa kwa mizozo tata ya ndani ya chama.

Raia wengi wa Afrika kusini wanaamini demokrasia changa inahitaji upinzani wenye nguvu kukabiliana au hata pia kukiondoa madarakani na chama tawala cha ANC.

Katika muda wa miaka ishirini na tano, chama cha Democratic Alliance ndicho kilichoikaribia nafasi hiyo.

Lakini kuondoka sasa kwa kiongozi wake wa kwanza mwuesi ni pigo, au angalau, hatua inayokirudisha nyuma chama hicho.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kiongozi wa kwanza mweusi wa chama rasmi cha upinzani Afrika kusini  amejiuzulu  kufuatia mzozo unaotokana na ubaguzi wa rangi  ndani ya chama chake Democratic Alliance.


Hati ya kufanya muhtasari: Maisha baada ya vita

Vitaly Churkin amesema Serikali imeweza kudhibiti maeneo yaliyokuwa yamebaki mikononi mwa waasi.

Tangazo hilo kama litathibishwa, litakuwa limemaliza mapigano yaliyodumu kwa zaidi ya miaka minne.

Awali, bwana Churkin alisema mipango inapangwa ili kuwaondoa waasi kwenye mji huo, Waasi wameridhia mpango wa kuondoka.

Vita hivyo vilivyodumu kwa miaka minne vimeacha makovu makubwa

Makubaliano hayo yamekuja wakati ambao Umoja wa mataifa ukitoa ripoti ya mauaji yaliyotekelezwa na vikosi vya serikali ya Syria.

Ofisi ya umoja wa mataifa inayoshughulikia masuala ya haki za binaadam imesema ina ushahidi wa kuaminika kuwa katika maeneo manne raia 82 waliuawa, na kuongeza kuwa watu zaidi wameuawa.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Operesheni za kijeshi zimemalizika mashariki mwa mji wa Aleppo, Balozi wa Urusi ndani ya Umoja wa Mataifa , ameeleza.


Hati ya kufanya muhtasari: Maisha ya riadha ya Wilfred Bungei yaliyompelekea kuwa bingwa wa Olimpiki wa mbio za mita mia nane mwaka 2008 yalifikia ukomo wake mwaka 2010.

Wakati huo, alikuwa anatarajia mtoto wake wa tatu na bingwa huyo wa Olimpiki wa mbio za mita mia nane, hii ilikuwa mara ya kwanza kwa yeye kuwa karibu mtoto atakapozaliwa. Hata hivyo uraibu wa pombe ukamnyima fursa hiyo.

Masha ya riadha ya nyota huyo wa Kenya yalianza mwaka 1998 na kupata medali ya dhahabu katika mashindano ya Olimpiki ya mwaka 2008 mjini Beijing, ilifikia ukingoni mwaka 2012.

Hivyo, ilimaniisha kuwa  angekuwepo katika kipindi hiki muhimu kwa familia yake

Hata hivyo mambo yalikuwa tofauti, mwanariadha huyo ambaye wakati mmoja alikuwa mshindi dunia nzima, alitumbukia katika jinamizi la unywaji wa pombe kupita kiasi lililootawala maisha yake baaada ya kustaafu michezo.

Bungei aliyezaliwa mwaka 1980 sasa ana miaka 39, na mwaka huu ameisherehea siku hiyo kwa namna ya tofauti.

'Niliishia kwenye mtarao'

Wilfred Bungei: Ni heri kujihusisha na biashara unayoipenda

"Ni siku ya kusherehekea siku yangu ya kuzaliwa lakini kinachonifurahisha zaidi ni siku ile niliwacha kunywa pombe," ameiambia BBC Spoti. "Hilo linanifanya kuhisi fahari na kudhihirisha kwamba nina uwezo wa kudhibiti maisha yangu."

Miaka saba iliyopita, kujidhibiti lilikuwa jambo lisilowezekana kwake.

Anasema aliishia kuitisha kinywaji cha vodka baada ya kujidanganya kwamba ili aweze kushuhudia kuzaliwa kwa mtoto wake, ni lazima anywe pombe.

"Nilikuwa na fikra hiyo - 'acha ninywe chupa moja au mbili ili nipate ushujaa wa kushuhudia kile kitakachotokea," anakumbuka.

"Niliamua kupata vodka kidogo lakini nikaishia kunywa zaidi ya lita moja ndani ya kipindi cha muda mfupi. Sikujua kilichotokea lakini kile ninachofahamu ni kwamba niliishia kwenye mtaro.

"Ukweli ni kwamba watu walidhani nimekufa."

Pia unaweza kusoma:

Mwaka 2011, Bingwa wa kwanza wa Olimpiki wa Kenya Sammy Wanjiru aliaga dunia baada ya kuanguka barazani, huku taarifa nyingi zikisema kwamba unywaji wa pombe...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mwaka 2012, Wilfred Bungei alitarajia kufurahia kitu cha kipekee maishani mwake.


Hati ya kufanya muhtasari: Maiti hizo zilipatikana ndani ya meli hiyo katika chumba cha kulala ambacho kiliharibika na kujaa maji.

Mabaharia hao waliripotiwa kutoweka, baada ya meli USS Fitz-gerald kugongana na meli ya mizigo ya Ufilipino.

Meli ya ACX Crystal iliontkana kugeuka kabl aya jali hiyo kabla ya kuelekea mjini Tokyo

Ajali hiyo ilitokea kilomita 100 baharini eneo la Kusini magharibi mwa mji wa bandarini wa Yokosuka, nchini Japan saa nane unusu saa za Japan, jana Jumamosi.

Sehemu moja ya meli hiyo iliharibika kabisa, lakini ikafaulu kurejea katika kambi yake mjini Yokosuka,  kwa msaada wa maboti ya jeshi la Marekani.

Kati ya waliojeruhiwa ni kamanda wa meli ya Marekani ambaye alipelekwa hospitalini kwa njia ya helikopta

Uharibifu kwenye meli ya mizigo ya ACX

Meli hiyo ya kijeshi iligongwa na ile ya mizigo umbali wa kilomita 104 kusini magharibi mwa Yokosuka.

Picha zilionyesha uharibifu mkubwa kwenye meli ya kijeshi baada ya ajali  hiyo.

Waliojeruhiwa wakiondolewa kutoka meli ya Japan

Haijulikani ni wapi meli hiyo ya urefu wa mita 154 ambayo ni ya kuharibu makombora ilikuwa ikielekea wakati huo.

Meli ya mizingo ya ACX Crystal yenye urefu wa mita 222 iliyokuwa ikipeperusha bendera ya Ufilipo ilikuwa ikisafiri kati ya miji ya Japan ya  Nagoya na Tokyo.

Yokosuka

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Miili 7 ya mabaharia wa Marekani waliokuwa wametoweka baada ya manoari yao  ya jeshi la majini la Marekani kugongana na meli moja ya mizigo katika pwani ya Japan, imepatikana.


Hati ya kufanya muhtasari: Maiti zaendelea kuopolewa na kusakwa

Mwandishi wa BBC katika wilaya yenye milima ya Regent amesema zaidi ya miili mia moja zaidi imetolewa kutoka kwenye vifusi siku ya Jumanne na maiti zinaendelea kupatikana kutokana na zoezi gumu la uokozi linaloendelea.

Rais wa Sierra Leone, Ernest Bai Koroma, ameomba msaada wa dharura kwa nchi yake ili usaidie nchi hiyo kukabiliana na kile alichokiita uharibifu ya hali ya juu.

Mazishi ya pamoja yamepangwa ili kupunguza msongamano wa maiti katika chumba cha kuhifadhia maiti.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Idadi ya waathirika wa maporomoko ya udongo katika mji mkuu wa Sierra Leone, Freetown imeongezeka na kufika mia nne.


Hati ya kufanya muhtasari: Majaji wa mahakama ya ICJ

Kenya inaishutumu Mahakama ya Kimataifa ya ICJ, kwa kuwa na upendeleo kuhusu suala la umiliki wa eneo lenye ukumbwa wa kilomita za mraba 160,000 katika bahari Hindi.

Inasemekana kuwa eneo hilo lina utajiri wa mafuta na gesi.

Suala hilo ndio kitovu cha mzozo wa kidiplomasia ambao umeghubika nchi hizo jirani.

Kenya imetaka kesi hiyo icheleweshwe kusikilizwa wakati inazungumza na timu yake ya wanasheria na pia imeangazia janga la corona lakini mahakama ya ICJ imesema kuwa kesi hiyo inaanza kusikilizwa Jumatatu kwa njia ya mtandao.

Kenya pia inasema kwamba katika Mahakama ya Kimataifa ya Haki (ICJ) kuna jaji raia wa Somali ikidai kwamba kwanza jaji huyo ajiondoe.

Somalia iliwasilisha kesi hiyo mwaka 2014, ikisema mpaka wa majini unastahili kufuata mpaka ya ardhini huku Kenya ikidai kuwa tangu mwanzo imekuwa ikichukua mkondo wa mstari wa usawa, umbo la pembe tatu kutoka wakati ambapo nchi hizo mbili zilikutana eneo la pwani.

Timu ya wanasheria wa Kenya pia inataka kuwasiliana na mahakama ya ICJ kwa dakika 30 Jumatatu kabla ya kuanza kusikilizwa rasmi kwa kesi hiyo.

Somalia pia nayo imeishutumu Kenya kwa kuingilia masuala yake ya ndani kwa kuunga mkono utawala wa eneo la Jubbaland dhidi ya serikali.

Hata hivyo nchi hizo mbili ni washirika katika vita dhidi ya kundi la wanamgambo wa Al-Shabab, ambalo linadhibiti maeneo ya vijijini ya Somalia na limetekeleza mashambulizi kadhaa nchini Kenya.

Kwanini Kenya imejiondoa ghafla katika kikao cha kusikilizwa kwa kesi hiyo?

Eneo linalozozaniwa na Kenya na Somalia linasemekana kuwa na utajiri wa mafuta na gesi

Kenya imejiondoa katika kusikilizwa kwa mzozo kati yake na Somalia, ofisi ya mwendesha mashtaka imezungumza na BBC.

Kulingana na vyombo vya habari, serikali inafikiria kuwasilisha malalamishi yake kwamba mahakama hiyo haitendei Kenya haki na pia imekataa kusikiliza maombi ya Kenya ya kuahirisha kusikilizwa kwa kesi hiyo kwasababu ya janga la virusi vya corona.

Mwanasheria Mkuu Kenya, Kariuki Kihara...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kenya imejiondoa katika kikao cha kusikilizwa kwa kesi ya mzozo wa mpaka wa majini kati yake na Somalia katika Mahakama ya Kimataifa ya Haki (ICJ), vyanzo vya serikali vimezungumza na BBC.


Hati ya kufanya muhtasari: Majanga ya moto hutokea mara kwa mara Kibera. Pichani ni maafisa zimamoto wakipambana na moto ulilolikumba soko la Toi kwenye kitongoji hicho Mwezi Machi.

Kwa mujibu wa tovuti ya gazeti la Star la ncini Kenya, ugomvi wa wanandoa hao uliotokea Jumanne usiku ulianzia kwa maneno na kisha kuvaana mwilini, katika purukushani hizo, jiko lao la gesi likadondoka na kulipuka.

Moto ukatanda ndani ya nyumba yao, na baada ya muda mfupi ukazikumba nyumba nyengine pia.

Eneo ulipozuka moto huo ni kitongoji maarufu cha Kibera jijini Nairobi ambacho wakaazi wake ni masikini sana.

Makaazi katika eneo hilo hayajapangiliwa na nyumba zimekaribiana sana, hivyo linapotokea janga la moto, ni kawaida kwa zaidi ya nyumba moja kuathirika.

Hata hivyo, si jambo la kawaida kwa moto kuunguza nyumba mpaka 300, na kuacha maelfu ya wakaazi bila makao.

Kitongoji cha Kibera ni moja ya maeneo wanayokaa watu masikini Nairobi na makazi yake hayajapangiliwa.

Mamlaka zimeamua kuficha utambulisho wa wanandoa hao kwa makusudi ili kuwalinda dhidi ya ghadabu ya wakaazi wengine ambao wamethirika pakubwa.

Eneo liliotokea moto huo linaitwa laini saba na tayari mwakilishi wake kwenye bunge la Kaunti ya Nairobi Cecilia Ayot amesema mvua zimefanya hali izidi kuwa mbaya.

"Watu wameachwa bila makazi.  Bahati mbaya zaidi ni kuwa kwa mvua zinazoendelea, hata ile sehemu ambayo walikuwa wanajihifadhi haipo tena," amesema Ayot.

Mwakilishi huyo pia amekemea vikali ukatili wa majumbani na ugomvi: "Kuna namna nyingi za kutatua matatizo, na ugomvi si jia muafaka ya kufanya hivyo. Watu (wanaogombana) inawapasa waombe ushauri na usuluhishi badala ya kupigana, tumeona madhara ya ugomvi na jinsi ulivyoathiri maisha ya maelfu ya watu kwa kuteketeza nyumba 300.

Kikosi cha zimamoto cha jiji la Nairobi kimejitetea kuwa ujenzi wa kiholela katika eneo hilo uliwazuia kulifikia eneo hilo na kuuzima moto kwa haraka.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Haijulikani chanzo cha ugomvi wenyewe, lakini matokeo ya ugomvi huo yamezua hasara kubwa.


Hati ya kufanya muhtasari: Majaribio ambayo yanaanza siku ya Alhamisi, hii ikimaanisha kuwa watumiaji wataona jina la mtumiaji wa anuani na chini ya picha zilizowekwa hawataona idadi ya waliopenda picha hizo.

Imeelezwa kuwa mitandao ya kijamii inaweza kuchangia hali ya 'kutojiamini' na pia vijana kujiona 'hawafai'.

Instagram imefanya majaribio katika nchi ya Canada mwezi Mei na majaribio mengine yanafanyika Australia, New Zealand, Ireland, Italy, Japan na Brazil, Kampuni hiyo imeiambia BBC.

Dawa ya wadhalilishaji mtandaoni inakuja

Kampuni ya Facebook yakiri kukabiliwa na matizo ya kiufundi

''Tuna matumaini kuwa jaribio hili itaondoa hali ya wasiwasi wa kutaka kujua idadi gani ya watu waliopenda kilichowekwa kwenye mtandao huo, hivyo watu wataweka vitu vyao vile wapendavyo wao,'' Mia Garlick mtaalamu kutoka Facebook Australia na mkurugenzi wa masuala ya sera nchini New Zealand ameeleza.

Nia ya kutekeleza hatua hii ni kuwafanya watumiaji wasione wanahukumiwa na kuona ''kama mabadiliko haya yatawasaidia watu kutojali kuhusu kupendwa kwa wanachokiweka mtandaoni''.

Instagram imesema kuwa jaribio hilo halitaathiri mfumo wa tathimini kwa ajili ya biashara. Na watumiaji bado wataweza kuona orodha ya watu waliopenda kilichowekwa mtandaoni kwa kubofya kwenye picha hiyo.

Wakati jaribio lilipokuwa likifanyika Canada instagram ilisema nia ilikuwa kupunguza mashinikizo ambayo yalifanya watumiaji kushindana mtandaoni ili wanachokiwekwa kipate idadi kubwa ya 'likes'

''Tunataka watu waondoe hofu kubwa kuhusu wapata 'likes' ngapi bali wapate muda wa kuungana na marafiki wanaowajali''. Alieleza afisa wa juu wa kampuni ya Instagram Adam Mosseri wakati ambapo idadi ya 'likes' kwenye kinachowekwa kimekuwa kipimo cha mafanikio na umaarufu kwenye mtandao huo.

Tafiti zinaeleza kuwa mrejesho wa papo hapo kuhusu kinachowekwa mtandaoni kinawafanya watu waendelee kujiamini lakini pia zimewafanya wengine kujiona hawafai ikiwa hawapati mrejesho wa kuridhisha.

Tafiti zimehusisha mitandao ya kijamii na athari za afya ya akili, hasa kwa vijana.

Idadi ya...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Instagram inaficha idadi ya 'likes' kwenye posti zinazowekwa katika nchi kadhaa, ili kuondoa hali ya ushawishi kwa watumiaji.


Hati ya kufanya muhtasari: Majaribio hayo, yaliyofadhiliwa na Wakfu wa British Heart yataangazia dhana ya kuwa mgando wa damu unasababishwa na kutosawazika kwa homoni kunakotonaka na maambukizi ya virusi vya corona.

Hiyo itakuwa moja ya dawa ambayo kwa sasa inafanyiwa majaribio ya kuzuia athari mbaya za ugonjwa wa Covid-29.

Theluthi moja ya wagonjwa waliolazwa kwasababu ya virusi vya corona, damu yao huganda na kuwaweka katika hatari zaidi.

Dawa hiyo ya TRV027, inafanya kazi ya kurekebisha homoni na kusiweka sawa zenye kuhusishwa na shinikizo la juu la damu, maji na chumvi

Wanasayansi wa chuo cha Imperial College London, wanaofanya majaribio hayo, wanafikiria kwamba virusi vinaingia ndani ya mwili, na kutumia kimeng'enya kama njia ya kuingia kwenye seli.

Lakini dawa hii inafanya kimeng'enya kutofanya kazi, na kuwa na jukumu muhimu katika kusawazisha homoni za msingi. Homoni inapokuwa hivyo, damu inaweza kuanza kunata na kusababisha mgando.

Dawa ya TRV027 - ambayo ilikuwa chanzo cha aliyeibuna kushinda tuzo ya Nobel - inaweza kuwa katika nafasi nzuri ya kurekebisha homoni.

Tiba nyingi ambazo zinafanyiwa majaribio ya kutibu ugonjwa wa Covid-19 zinazingatia zaidi kukabiliana na kufura kwa mwili.

Lakini kutosawazika kwa homoni ni tatizo kubwa, ambalo linaweza kutoa kidokezo katika suala la kwanini watu wengine huumwa sana wakipata Covid-19 tofauti na wengine, amesema Dkt. David Owen, kulingana na moja ya tafiti iliyofanywa.

Kuganda kwa damu kunaweza kuelezea kwanini ugonjwa wa Covid-19 unaathiri hasa watu wenye matatizo ya moyo licha ya kwamba ni ugonjwa unaoathiri mfumo wa kupumua, kulingana na Wakfu wa British Heart.

Dawa kadhaa zipo kwenye majaribio

Tangu ilipobainika kwamba ugonjwa wa Covid-19 unaathiri sehemu nyingi za mwili, tiba hii inaweza kutumiwa kwa pamoja na dawa nyengine amesema Dkt. Kat Pollock, kulingana na utafiti ulifanywa awali.

Takriban wagonjwa 60 wapewa aidha dawa mpya inayofanyiwa majaribio, au dawa za kutuliza maumivu kuanzia mwezi ujao.

Pia imesemekana kuwa salama kwa wagonjwa wenye matatizo...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wanasayansi wanatarajiwa kufanya majaribio ya dawa kuona ikiwa inaweza kuzuia kuganda kwa damu kunakohusishwa na ugonjwa wa Covid-19.


Hati ya kufanya muhtasari: Majaribio ya kinga kinga hiyo ya mwili kwa binadamu yataanza kufanyika mwaka 2018 kuangalia kama dawa hiyo inaweza kuzuwia ama kutibu maambukiziya HIV

Chembe chembe hiyo ya kinga imetengenezwa kwa ajili ya kushambulia  sehemu tatu muhimu za virusi  na hivyo kuvifanya virusi hivyo  kushindwa kuhimili mashambulizi yake.

Kazi ya utengenezaji chembe chembe hizo za kinga ya mwili imetokana na ushirikiani baina ya Taasisi ya Marekani ya Afya na kampuni maduka ya dawa ya  Sanofi.

Shirika la kimataifa la kukabiliana na ukimwi -International Aids Society linasema kuwa huu  ni "ugunduzi wa kihistoria ".

Yeyote mwenye HIV  kupata tiba Afrika Kusini

Mwanamume mwenye HIV aliyefanya mapenzi na wanawake 104 Malawi

Dawa za kupunguza makali ya HIV

Majaribio ya kinga kinga hiyo ya mwili  kwa binadamu yataanza kufanyika mwaka  2018  kuangalia  kama dawa hiyo inaweza kuzuwia ama kutibu maambukiziya HIV

Miili yetu huhangaika kupigana na virusi vya HIV  kwasababu virusi hivyo vina uwezo mkubwa wa kujibadilisha katika hali nyingine pamoja na muonekano wake.

Aina kadhaa za virusi vya HIV -  katika mgonjwa mmoja zinaweza kufananishwa na zile za mafua wakati wa msimu wa baridi.

 Kwa hiyo mfumo wa kinga ya mwili najipata katika vita dhidi ya magonjwa kadhaa nyemelezi yanayosababishwa na  HIV.

 Lakini baada ya miaka kadhaa ya maambukizi, wagonjwa wachache hujenga silaha kali ya mwili ambapo  " Mwili hupunguza  uharibifu wa kinga ya mwili  " kwa kushambulia kwa kiasi kikubwa maambukizi ya  HIV.

Watafiti wamekuwa wakijaribu kutumia uwezo wa mwili wenyewe wa kupunguza uharibifu wa kinga ya mwili  kama njia ya kutibu  HIV, ama kuzuwia maambukizi hayo mapema.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wanasayansi wamekuwa wakitengeneza  chembe chembe za kinga ya mwili  zinazoweza kushambulia asilimia 99%  ya virusi vya HIV vinavyosababisha ukimwi na hivyo kuzuwia maambukizi kuendelea.


Hati ya kufanya muhtasari: Majaribio ya ukungu huo, ambayo yamefanyika nchini Burkina Faso, Afrika Magharibi yameonesha kuwa idadi ya mbu iliteketezwa kwa 99% ndani ya siku 45.

Watafiti wanasema si lengo lao kutokomeza mbu hao bali kusaidia kuzuia maambukizi ya malaria.

Ugonjwa wa malaria, unaoambukizwa na mbu jike aina ya Anopheles wanyonyao damu huua zaidi ya watu 400,000 kwa mwaka.

Duniani kote, wagonjwa milioni 219 wa malaria kila mwaka huripotiwa.

Utafiti huo umefanywa na wataalamu kutoka Chuo Kikuu cha Maryland cha Marekani - na kituo cha utafiti cha IRSS cha Burkina Faso.

Wataalamu hao kwanza walianza kwa kutambua kuvu ama ukungu aina ya Metarhizium pingshaense ambao kiasili kudhuru mbu waambukizao malaria.

Hatua iliyofuatia ilikuwa ni kuuongezea nguvu ukungu huo.

"Kuvu hiyo ni rahisi kuiongezea kitu kisayansi, hivyo ni rahisi kuifanyia uhandisi jeni," amesema Profesa Raymond St Leger, kutoka Chuo Kikuu cha Maryland.

Sumu ya buibui hujaziliziwa kwenye ukungu ili iwadhuru mbu

Wanasayansi hao wakageukia sumu itokanayo na aina ya buibui wa funnel kutoka Australia.

Vipimo vya maambara vikathibitisha ufanisi wa kiwango cha juu cha sumu hiyo katika kuteketeza mbu.

Baada ya maabara, wataalamu hao wakatengeneza kijiji maalum kwa ajili ya utafiti nchini Burkina Faso.

Kijiji hicho kilizungushiwa neti ili kuzuia ukungu ama mbu kutoka kwenye eneo la utafiti.

Neti kubwa zilifungwa kwenye kijiji hicho ili kuzuia mbu na ukungu kutoka A so-called "mosquitosphere" tests the fungus in real-world conditions, without releasing it into the wild

Ukungu huo kisha ukachanganywa na mafuta ya ufuta na kumwagiwa kwenye mashuka meusi ya pamba.

Mbu hao walidhurika punde tu walipotuwa kwenye mashuka hayo.

Watafiti walianza kazi hiyo na mbu 1,500.

Matokeo ya utafiti huo, yaliyochapishwa kwenye jarida la kisayansi yalionesha kuwa idadi ya mbu inaongezeka kama wakiachwa bila ya ukungu.

Ila, baada ya ukungu wenye sumu kuingizwa kwenye kijiji hicho, walisalia mbu 13 tu baada ya siku 45.

Bwawa la mbu kuzaliana pia liliwekwa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Ukungu (fangasi) - ambao umeboreshwa kisayansi kutoa sumu ya buibui - unaweza kuua idadi kubwa ya mbu wanaoambukiza malaraia, utafiti mpya wa kisayansi umebaini.


Hati ya kufanya muhtasari: Majaribio yaliofanywa Uingereza yamethibitisha kwamba inaweza kuokoa maisha ya watu - ikiwa ya kwanza kabisa kutoa matokeo ya aina hiyo na pia imeidhinishwa kuanza kutumiwa mara moja na hospitali za Uingereza.

Hii ni dawa gani?

Dexamethasone ni dawa ya steroidi yaani yenye kubadlisha homoni - ambayo inapunguza uvimbe wa mwili kulingana na homoni inayotengenezwa ndani ya mwili.

Dawa hii inafanya kazi vipi?

Dawa hii inafanyakazi kwa kupunguza kinga ya mwili.

Maambukizi ya virusi vya corona husababisha mwili kufura wakati unajaribu kukabiliana na ugonjwa huo.

Lakini wakati mwengine mfumo wa kinga ya mwili hutikisika kupita kiasi na hali kama hizi ndio zinaweza kusababisha vifo - hali inayotakiwa kutokea wakati mwili unashambulia maambukizi huishia kuvamia seli za mwili wenyewe.

Dexamethasone inatuliza hali hii.

Kwahiyo dawa hii inakuwa yenye ufanisi kwa watu ambao wako hospitali tayari na wanapumua kwa usaidizi wa oksijeni, au mashine za kupumua - wale ambao ni mahututi.

Dawa hii haifanyi kazi kwa walio na dalili za wastani na kukandamiza mfumo wa kinga wakati huu hakutakuwa na maana.

Je ufanisi wake ukoje?

Kulingana na wanasayansi ambao wanafanya majaribu hayo, kifo kimoja kati ya watu watatu kunaweza kuzuiliwa miongoni mwa wagonjwa mahututi.

Kwa wagonjwa wanaotumia oksijeni, inaweza kuzuia kifo cha mtu mmoja kati ya watano.

Haikuwa na faida yoyote kwa wale ambao sio wagonjwa sana.

Je majaribio ya dawa hiyo yalikuwaje?

Matokeo ya dawa ya dexamethasone yalifanywa na Chuo Kikuu cha Oxford.

Dawa hii pia inafanya majaribio ya dawa zingine zinazotumika kwa hali tofauti ikiwa zinaweza kutumika kama tiba ya corona.

Takriban wagonjwa 2,100 wanapokea dozi, ya 6mg yaa dawa ya dexamethasone kwa siku 10.

Hali zao zilikuwa zinafananishwa na majaribio ya wagonjwa 4,300 wanaopokea dawa hiyo bila kuchanganywa na dawa nyengine yoyote.

Wanasayansi wanaimani kwamba dawa ya dexamethasone huenda hatimae ikawa sehemu ya dawa, ambayo kwa pamoja, inaweza kupunguza vifo hata zaidi.

Kwa sasa hivi...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Dawa ya dexamethasone inatumiwa mtu akiwa anafura mwili na kwa hali mbalimbali mfano kwa walio na saratani au ugonjwa wa yabisi kavu imepongezwa na wengi kama yenye kuleta matumaini kwa wagonjwa mahututi wa virusi vya corona.


Hati ya kufanya muhtasari: Majenerali waliotajwa katika ripoti wamekuwa wakikana kuwajibika kwao binafsi na mauaji hayo.

Mashirika ya habari yananukuu  taarifa hizi kutoka kwa  kikundi cha utafiti nchini Jamuhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (CRG)  kilichowahoji wahusika 249, mashahidi na waathiriwa

CRG ilielezea ushahidi wa watu kadhaa wakisema kwamba makamanda walisaidia  na wakati mwingine kuandaa  mauaji.  Wakati wa baadhi ya mauaji hayo ya kinyama vyanzo vya habari vilikieleza kikundi cha  CRG, kwamba askari waliweka vizuwizi ili kuwazuwia waathiriwa wasitoroke mauaji.

Maafisa wa UN waliotekwa DRC waachiliwa huru

Mapigano makali DRC

Ufaransa yatishia kuiwekea vikwazo DRC

Ripoti inasema kuwa mauaji ya kwanza yalipangwa mnamo mwaka 2013 na kiongozi wa zamani wa   Popular Congolese Army waliokuwa wakijaribu kuondoa imani kwa kikosi cha serikali kuu.

Msemaji wa serikali ya Kongo Lambert Mende  amesema kuwa maafisa kadhaa wa vyeo vya juu nchini humo walihukumiwa kwa nafasi yao katika mauaji hayo, lakini akakikosoa kikundi cha  CRG  kwa  "kujaribu kuibua mambo ya zamani ",limeeleza shirika la  Reuters.

Majenerali waliotajwa katika ripoti wamekuwa wakikana kuwajibika kwao binafsi na mauaji hayo.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Makamanda wa kikosi cha wanajeshi wa Jamuhuri ya Kidemokrasi ya Kongo walipanga wimbi la mauaji ya kikatili  ambapo mamia kadhaa ya watu waliuawa kati ya mwaka   2014-2016 kaskazini mashariki mwa Jamuhuri ya Kidemokrasi ya Kongo, limeripoti shirika la habari la Reuters.


Hati ya kufanya muhtasari: Majeneza huagizwa kwa mtindo unaovutia Ghana

Mwili wa chifu aliyefariki miaka sita iliyopita ulikuwa kwenye hifadhi ya maiti kutokana na mzozo kwenye familia ya nani atakaye kuwa ''muombolezaji maalum.''

Lakini taarifa hiyo haishangazi kwani ni mazoea ya raia wa Ghana kuiacha miili ya wafu kwenye hifadhi ya maiti kwa muda mrefu ili kusuluhisha mizozo inayoibuka baada ya kifo chochote kinachotokea nchini humo.

Raia wa Ghana wanasifika kwa mageneza yaliyobuniwa kwa miundo tofauti kama hili lililotengenezwa maalum kwa chifu.

Raia wa Ghana wanasifika kwa majeneza yaliyobuniwa kwa miundo tofauti kama hili lililotengenezwa maalum kwa chifu.

Utamaduni huu unaangaziwa na jamii inayotoka kusini mashariki, Ga.

Maonyesho ya majeneza yamefunguliwa rasmi ya Jack Bell Gallery huko London.

Mazishi yaliyoghali zaidi na yaliojaa mbwembwe na majeneza yaliotengenezwa kwa miundo tofauti  yamehifadhiwa.

Mageneza ya kuvutia

Raia wa Ghana wanafahamika kwa ubunifu wao wa majeneza.

Lakini jukumu la ''familia'' kwenye mazishi ni lipi

Unaweza kudhani kwamba unatambua nani hasa ni familia yako. Lakini kifo kinapotokea ,maelezo kuhusu familia hubadilika kabisa.

Raia wa Ghana akipinga ngoma wakati wa mazishi.

Ni familia tu,  yaani  jamaa zako wa upande uliko zaliwa ndio hutoa uamuzi wa nani atakaye kuwa muombolezi mkuu na vyeo vyote ambavyo hutokana na kifo.

'Familia hiyo' na muombolezaji mkuu wanaweza kuwa hawajazungumzi kwa muda wa zaidi ya miaka 30 na marehemu, lakini wanatambulika kumfahamu zaidi aliyefariki kuliko mpenzi wake na watoto.

Mfano wa geneza hili litengenezwa mwaka 1951 na seremala wawili , Kane Kwei na kakake Adjetei. Walitengeneza geneza hilo kwa bibi mwenye umri wa miaka 91 ambaye hakuwahi kusafiri kwa ndege lakini aliwaambia kwamba alitamani kusafiri kwa ndege.

Baada ya hapo ndipo mikutano isiyoisha hufuata inayoongozwa na 'familia', pale maneno ya mpenzi wa marehemu na watoto yanapuziliwa mbali.

Tena wiki kadhaa hutumika kuandika tangazo la kifo  kwenye gazeti na ni kazi ngumu kuandika orodha ya...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wiki iliyopita kulikuwa na taarifa jinsi mazishi yanavyotekelezwa huko Ghana.


Hati ya kufanya muhtasari: Majeneza yenye miili ya watu waliokufa katika mkasa wa Lori lililolipuka yakiwa yamepangwa kabla ya mazishi

Idadi ya Watu  waliokufa kutokana  mkasa wa moto uliotokea katika eneo la Msamvu mjini Morogoro, Mashariki mwa Tanzania Jumamosi  ni watu zaidi ya  71 na 60  kati yao tayari wamezikwa katika eneo la makaburi.

Magreti Saimon Emmanuel amempoteza mtoto wake wa kiume -Shukuru kwenye mkasa uliotokea eneo la msamvu Morogoro

Miongoni mwa waaathiriwa walikuwa ni vijana, wakiwemo madereva wa pikipiki au bodaboda ambao walikimbilia kuchota mafuta wakati lori la mafuta lilipoanguka na baadae mafuta kuwakaa moto.

Shukuru ni mmoja wa watu waliofariki dunia katika mkasa uliotokea eneo la Msamvu mjini Morogoro, alikuwa dereva wa bodaboda

Walioathirika waliwa ni watu wa aina gani?

Magreti Saimon Emmanuel amempoteza mtoto wake wa kiume Shukuru  katika mkasa huo: ''Nimempoteza mwanangu Shukuru, alikuwa ni dereva wa bodaboda...tunasikitika sana kwasababu ya kumpoteza mtoto wetu...ameacha mke mmoja na mtoto mmoja tunaomba serikali itusaidie''. Amesema Bi Magreti mwenye uso uliojaa huzuni ameiambia BBC.

Miongoni mwa walionusurika na mkasa wa mlipuko wa Lori, ni Batholomeo .Anasema ajali ilikuwa mbaya na imemuathiri kiakili:

 ''Ajali ni mbaya na wengi waliokufa ni vijana, wanawake sio wengi sana...wengi ni wanaume...yaani nguvu kazi... Halafu ni kama lika langu... Mimi nimeumia hapa kwenye goti, lakini kwa sasa nasikia afadhali ''

Miongoni mwa walionusurika na mkasa wa mlipuko wa Lori, ni Batholomeo .Anasema ajali ilikuwa mbaya na imemuathiri kiakili kwa kiasi fulani, kwani aliwafahamu baadhi ya waathiriwa

''Yaani hapa maisha hayajarudi kama mwanzo...ni simanzi, yaani kila mtu akipita hapa haamini...yaani ajali imetokea hapa...mimi. Usiku wala sikulala ...Nina marafiki zangu hapa walikuwa wanaishi sehemu ya Msamvu..., sikulala ...Nilikuwa yaani kama naweweseka hivi, mimi mwenyewe yaani katika kichwa nasikia siko vizuri.'' Anakumbuka Bathomeo ambaye anasema  ni vigumu kusahau aliyoyashuhudia katika mkasa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Ajali ya kasa wa Lori la mafuta lililopuka na kusababisha vifo na majeruhi nchini Tanzania imeacha kumbukumbu ambazo hazita sahaulika kwa ndugu jamaa na marafikiwa wa waathiriwa wa mkasa huo.


Hati ya kufanya muhtasari: Majengo yameharibiwa vibaya na mapigano hayo yanayoendelea

Mshauri wa masuala ya afya wa Umoja wa Mataifa aliyepo nchini humo Hamish de Bretton-Gordon amesema mashambulizi hayo yanarudisha nyuma juhudi zao za kuwapatia watu huduma za afya.

Anasema hospitali zimeharibiwa vibaya Mashariki mwa mji wa Ghouta na Damascus,na jimbo la Kaskazini la Idlib.

Bretton-Gordon amesema zaidi ya watoto 150 wanahitaji kuondolewa katika maeneo hayo ili kupata huduma kamili za afya.

Hali ya usalama nchini Syria imekua ya kuzorota kila kukicha kutokana na mapigano yanayoendelea kati ya vikosi vya serikali na washirika wake dhidi ya waasi wanaopinga serikali ya Rais Bashar al-Assad.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wafanyakazi wa mashirika ya misaada nchini Syria wanasema kwa siku kumi mfululizo,vikosi vya serikali ya Syria vimekuwa vikishambulia hospitali katika maeneo yanayokaliwa na waasi nchini humo.


Hati ya kufanya muhtasari: Majeshi ya Marekani katika mpaka wa taifa hilo na Mexico

Tangazo hilo lilitolewa na idara ya haki na usalama wa kitaifa linasema sheria hiyo mpya itakomesha visa vya wahamiaji waliyokiuka sheria kuingia Marekani.

Rais ana uwezo wa kupiga marufuku wahamiaji kwa ''maslahi ya taifa'' ilisema tangazo hilo.

Suala la uhamiaji lilikuwa ajenda kuu  ya kampeini ya  rais Trump katika uchaguzi wa mwaka 2018 wa katikati ya muhula.

Trump amekuwa akikabiliana na msafara wa  maelfu ya wahamiaji kutoka Amerika ya Kati ambao wamekuwa wakitaka kuingia nchini Marekani kupitia mpaka wa kaskazini.

Aliamuru majeshi kushika doria katika mpaka huo kama hatua aliyosema ni ya kulinda nchi dhidi ya ''wavamizi''

Kaimu mwanasheria mkuu Matthew Whitaker na mkuu wa usalama wa kitaifa Kirstjeb Nielsen walitangaza kile kinachojulikana kama sheria ya mpito siku ya Alhamisi.

Katika taarifa ya  pamoja viongozi hao walisema rais  ana ''mamlaka ya kufutilia mbali uhamiaji wote''endapo wahamiaji watakiuka vikwazo vinavyodhibiti shughuli zao.

Pia wanasema hilo linaweza kufanyika ikiwa uwepo wao nchini utahatarisaha usalama wa Wamarekani.

Walinzi wa Marekani wanashika doria karibu na ukuta unaogawanya mpaka kati ya Marekani na taifa jirani

Rais Trumpa anatarajiwa kuidhinisha agizo hilo kuwa sheria.

Hatua hiyo imepingwa vikali na muungano unaotetea haki ya raia ukisema ''inakiuka sheria''.

Maafisa wa muungano huo walisema "Sheria za Marekani zinawaruhusu watu kuomba hifadhi wakiwa nchini mwao ama wakiwa katika kituo cha mpakani''

Chini ya katiba ya Marekani wahamiaji wana haki ya kusikilizwa hasa wanaposema wanahofia usalama wao katika taifa waalotokea.

Wale wanaotafuta hifadhi huwa watoroka nchini mwao kwa kuhufia maisha yao.

Chini ya sheria ya kimataifa watu hao wanatambuliwa kama wakimbizi.

Mhamiaji anayetafuta hifadhi ambaye sasa anasadikiwa kuwa nchini Marekamu kwa njia haramu- pia anashathili kusikilizwa

Juhudi zilizopita za utawala wa Trump kukabilia suala la wahamiaji zimekosolewa vikali kisiasa na kisheria

Mwezi Juni mwaka...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wahamiaji wanaoingia nchini Marekani kupitia mpaka wa kusini hawatapewa hifadhi tena chini ya sheria mpya ya uhamiaji, utawala wa Trump umesema.


Hati ya kufanya muhtasari: Maji haya ni ya moto hutumika kama sehemu ya matibabu

Ni eneo maarufu sana kwa raia wa kigeni na wenyeji wanaolitembelea  ili kutumia maji hayo kama tiba. Watumiaji wanasema maji hayo husaidia kupunguza uchovu wa mwili na maradhi ya mishipa na  maumivu ya mgongo. Mwandishi wa BBC Yves Bucyana alitembelea sehemu hiyo.

Sehemu hiyo inaitwa 'amashyuza' yaani maji ya moto.kuna chemchemi ya maji moto.watu kutoka sehemu mbali mbali kufika eneo hilo kutumia maji hayo kama sehemu ya matibabu, wengine wanakuwa na magonjwa mbali mbali kama mgongo na maradhi ya mishipa.

Mama Cluadine anasema: ''nilikuwa na ugonjwa wa mishipa ya miguu.ilikuwa inaniumiza sana lakini wakati wanamaliza kunikanda sasa najisikia salama kabisa. Kwa kipindi kirefu nilikuwa sikanyagi sawa sawa lakini sasa naweza kukanyaga''.

Kuna dimbwi la maji  na watu wanaogelea humo ndani.Maji haya Unapoyasogelea sawa sawa  utasikia yakitokota. Yamekuwa kivutio kikubwa si tu kwa wenyeji bali pia kwa wageni.

Mzee Gatwabuyenge Bernard huwasaidia wagonjwa wa mishipa na mgongo

Wengine wanataoka Tanzania kama Velas Charles:''mimi ninaishi Tanzania.Hapa kuna maji mazuri ya tiba. Kama unajisikia unaumwa mkono au  mgongo unakuja unapata yale maji.Hivi nilikuwa  ninajihisi nina tatizo la mgongo,nimeenda pale nimeogeshwa yale maji na kunyooshwanyooshwa kwenye maji nikaenda nikakaa kwenye jiwe,hivi nasikia mgongo hauumi. Haya maji ni mazuri sana natamani yangekuwa Tanzania."

Kando kando ya kidimbwi  baadhi ya watu wamekaa kimya kimya kwenye sehemu za miinuko midogo au kwenye mawe  ambako hutokea mvuke unaowasaidia kuongeza joto mwilini mfano wa sauna.Wenyeji hapa wanasema ni kuchaji betri za mwili.

Mashuhuda wamesema kwamba mzee huyu alipoletwa kwa mara ya kwanza  miaka 5 iliyopita alikuwa na ugonjwa wa mishipa na mgongo huku akibebwa  kwa machela,sasa anaweza kutembea mwenyewe.

Mzee Kalimwabo alikua anaumwa mishipa na mgongo hivi sasa amepona

''Unapotoka kwenye hii  sehemu tunayoita sauna unakuja hapa ndani ya maji.Hapa naanza kazi ya kukukanda kanda  na...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mji wa Bugarama upo Rwanda karibu na mpaka wa nchi hiyo na DRC na Burundi. Kuna sehemu inaitwa 'Amashyuza' yaani maji moto.


Hati ya kufanya muhtasari: Maji katika mto Daldykan yamekuwa ya rangi nyekundu

Picha za maji ya mto Daldykan ambayo yamebadilika rangi zimesambazwa sana katika vyombo vya habari Urusi.

Gazeti la serikali la Rossiiskaya Gazeta linasema kuvuja kwa bomba la kusafirisha taka za mchanganyiko wa shaba nyekundu na nikeli huenda likawa kiini cha maji hayo kubadilika rangi.

Norilsk Nickel ndiyo mzalishaji mkubwa zaidi wa nikeli na palladium duniani.

Picha za runinga ya wizara ya ulinzi ya Zvezda TV

Kampuni hiyo ina vinu na tanuri nyingi rasi ya Taimyr eneo la Krasnoyarsk katika jimbo la Siberia. Ujenzi wa vinu hivyo vikubwa ulifanyika enzi za muungano wa Usovieti.

Kampuni hiyo ina kiwanda kwa jina Nadezhda karibu na mto Daldykan lakini maafisa wake wanasema hawajapata dalili zozote za uchafuzi kutoka kwa kiwanda hicho.

Rais wa kampuni hiyo ni bilionea Vladimir Potanin.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wachunguzi wa masuala ya mazingira nchini Urusi wanajaribu kubaini sababu iliyoyafanya maji ya mto ulio karibu na kiwanda cha nikeli cha kampuni ya Norilsk Nickel kubadilika na kuwa ya rangi nyekundu.


Hati ya kufanya muhtasari: Majid al-Mohandis akitumbuiza mjini Jeddah mwaka jana

Majid al-Mohandis alikuwa akitumbuiza kwenye tamasha mjini Taif magharibi mwa nchi hiyo, wakati mwanamke huyo alipopanda kwenye steji.

Video zilizowekwa mtandaoni ziimuonesha akiwa kamkumbatia mwanamuziki huyo huku maafisa wa usalama wakijaribu kumvuta mwanamke huyo.

Wanawake nchini Saudi Arabia hawaruhusiwi kujichanganya na wanaume wasio na undugu au mahusiano nao wakiwa hadharani.

Mohandis ambaye tovuti yake inasema ''yeye ni mwana mfalme katika uimbaji wa kiarabu'',hajasema lolote kuhusu tukio hilo.Muimbaji huyo mzaliwa wa Iraq ,ambaye pia ana uraia wa Saudia, aliendelea  kutumbuiza baada ya tukio.

Mambo matano marufuku kwa wanawake Saudi Arabia

Kwa Picha: Wanawake wanavyojiandaa kuendesha magari Saudia

Mwendesha mashtaka atazingatia sheria ya udhalilishaji dhidi ya mwanamke huyo, Polisi ililiambia gazeti la Okaz na shirika la habari Efe.

Nchi hiyo ina sheria kali kuhusu kupiga marufuku unywaji pombe, mavazi ya kimagharibi na masuala ya jinsia.

Mazuio ambayo yaliwekwa dhidi ya wanawake kushiriki matukio ya Umma nchini humo yalianza kulegezwa mwaka uliopita chini ya mabadiliko mbalimbali yaliyofanywa na mwana mfalme  Mohammed bin Salman.

Wanawake waliruhusiwa kuhudhuria matamasha na michuano ya mpira wa miguu kwa mara ya kwanza, kisha nchi hiyo ilihodhi tamasha la kwanza lilifanywa na mwimbaji wa kike, kutoka Lebanon Hiba Tawaji, mwezi Desemba.

Wanawake waliruhusiwa kuendesha magari tangu mwezi Juni.

Lakini bado kuna mazuio muhimu yameendelea kuwepo kama vile mavazi.Wanawake walioonekana wakimkumbatia mwanamuziki huyo walivaa Niqab, vazi linalovaliwa kichwani likionyesha macho pekee.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mwanamke mmoja nchini Saudi Arabia amekamatwa baada ya kukimbilia juu ya steji na kumkumbatia mwanamuziki wa kiume wakati wa tamasha.Ripoti zimeeleza.


Hati ya kufanya muhtasari: Majirani wa Kenya katika eneo la Afrika mashariki Tanzania hatahivyo wameshuka nafasi moja chini katika orodha hiyo hadi nafasi ya 134 kutoka 133 huku nayo Burundi ikishuka nafasi nane chini hadi nafasi ya 151.

Majirani wa Kenya katika eneo la Afrika mashariki Tanzania hatahivyo wameshuka nafasi moja chini katika orodha hiyo hadi nafasi ya 134 kutoka 133 huku nayo Burundi ikishuka nafasi nane chini hadi nafasi ya 151.

Kushuka kwa Tanzania kunajiri baada ya taifa hilo kupoteza 2-1 kwa Libya katia kundi J

Harambee Stars ya Kenya sasa ipo katika nafasi ya 106 duniani ikiwa ni nafasi mbili juu kutoka nafasi ya 108  ambayo ilikuwa ikishikilia wakati wa orodha ya miwsho iliofanyika Oktoba 24.

Timu hiyo ingepanda juu zaidi katika orodha hiyo iwapo wangepata matokeo mazuri dhidi ya Togo  nyumbani katika mechi yao ya pili ya kufuzu.

Majirano Uganda hatahivyo wamepanda juu nafasi mbili zaidi hadi nafasi 77 na inasalia timu inayoorodheshwa juu zaidi  huku Kenya ikiwa ya pili.

Ethiopia wakati huohuo imepanda nafasi tano juu kufuatia ushindi mzuri wa 2-1 dhidi ya Ivory Coast  mjini Bahir Dar  katika mchuno wa kufuzu  na sasa wameorodheshwa katika nafasi ya 146.

Mashabiki katika mojawapo ya mechi za kombe la mataifa barani Afrika

Senegal wakati huohuo inasalia kuwa timu inayoorodheshwa katika nafasi ya kwanza kutoka Afrika huku ikishikilia nafasi yake ya 20 duniani huku Tunisia ikipanda juu nafasi mbili hadi nafasi ya 27 , nafasi nne juu ya Nigeria ambayo pia imepanda nafasi nne juu.

Mabingwa wa Afrika Algeria wamepanda nafasi tatu juu hadi katika nafasi ya 35 na sasa wako nambari nne katika orodha ya bara Afrika  huku nayo Morocco ikishuka hadi nafasi ya tano na nambari 43 kwa jumla duniani.

Ubelgiji, Ufaransa na Brazil zimeshikilia nafasi zao  katika nafasi tatu bora za kwanza duniani.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Sare 1-1 dhidi ya Misri katika michuano ya kufuzu kwa kombe la mataifa mabingwa Afrika 2021 imeisaidia Kenya kupanda nafasi mbili juu katika orodha mpya za shirika hilo la kandanda duniani iliotolewa siku ya Alhamisi.


Hati ya kufanya muhtasari: Major Callixte Sankara

Akiongea na wenyeji wa wilaya wa Nyaruguru, inspekta mkuu wa polisi Emmanuel Gasana alisema kuwa licha ya majambazi wachache kuvuka na kuingia Rwanda na kuwapora watu eneo moja la Nyaruguru hali hiyo ilikuwa imeshughulikiwa vilivyo na vikosi vya usalama na majambazi hao kukimbilia eneo walitoka.

Kundi la MRCD (Rwanda Democratic Movement for Change) limetangaza rasmi uasi dhidi ya serikali ya Rwanda. Msemaji wa kundi hilo meja Callixte Sankara ameiambia BBC kwamba ni mwezi mzima sasa tangu majeshi ya kundi lake yakipigana na majeshi ya Rwanda katika msitu wa Nyungwe kusini mwa nchi hiyo ,na kwamba majeshi yao yamehusika katika mashambulizi ya mwezi uliopita katika kijiji cha Nyabimata karibu na msitu huo.

MRCD linadaiwa kuwa ngome yake kwenye msitu wa Nyungwe

Je, huyu kiongozi wa kundi jipya la waasi Meja Callixte Sankara ni nani?

Na mhariri wa BBC, Wanyama wa Chebusiri

Ni machache yanayojulikana kuhusu Callixte Sankara, mtu aliyejitangaza kama naibu kamanda na msemaji wa kundi jipya la waasi la Rwanda Movement for Democratic Change. Meja Callixte Sankara, kama avyojitambulisha kwa vyombo vya habari, ni Mtutsi ambaye alinusurika maauji ya kimbari ya 1994 nchini Rwanda.

Wazazi wake na jamaa wake wote waliuawa na wanamgambo wa Kihutu- Interahamwe.

Kwa sasa ana umri wa miaka 34. Hakuwahi kuwa mwanajeshi wa RPF kwa kuwa RPF ilishika madaraka akiwa na umri wa kama miaka 10.

Baada ya kuhitimu sheria katika chuo kikuu cha Rwanda- Butare, Callixte Sankara, alizozana  na serikali ya Rwanda, akakimbilia Afrika ya kusini ambako alijiunga na NRC- Rwanda National Congress, ambayo ilibuniwa na Kayumba Nyamwasa, jenerali wa zamani katika serikali ya Rwanda.

Baadaye alijitenga na RNC na kuanzisha kundi la RRM, Rwandan Revolutionary Movement.

Hivi karibuni, kundi la RRM lilliungana na kundi PDR Ubuyanja linaloongozwa na Paul Rusesabagina, ambaye alijulikana duniani kwa kuokoa Watutsi na watu wengine waliokuwa wamekimbilia katika hoteli Mille Collines mwaka 1994 na kundi la CNRD  -the...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mamlaka nchini Rwanda zimetupilia mbali uvumi kuhusu kuwepo ukosefu wa usalama maeneo yanayozunguka msitu wa Nyungwe, ambapo kundi jipya la waasi wa MRCD linalodai kuwa linataka kuangusha uongozi wa Rais Paul Kageme linasemekana kuwa na ngome yake.


Hati ya kufanya muhtasari: Majumba kadha, ikiwemo misikiti, yameporomoka

Maafisa wanasema watu wengi wamefukiwa kwenye vifusi vya majumba yaliyoporomoka.

Tetemeko hilo la nguvu ya 6.4 kwenye vipimo vya Richter lilitokea karibu na mji wa Sigli katika kisiwa cha Sumatra ambapo majumba mengi yameporomoka.

Shirika la utabiri wa hali ya hewa la Indonesia limesema hakuna hatari ya kutokea kwa kimbunga.

Mwaka 2004, mkoa wa Aceh uliathiriwa sana na kimbunga kilichosababishwa na tetemeko kubwa baharini. Watu 120,000 waliuawa mkoani humo.

Taasisi ya Jiolojia ya Marekani imesema tetemeko hilo lilitokea karibu na pwani mwendo wa saa 11:03 asubuhi saa za huko (22:03 GMT Jumanne) katika kina cha 17.2km (maili 11) chini ya ardhi.

Said Mulyadi, naibu mkuu wa wilaya ya Pidie Jaya, eneo lililoathiriwa pakubwa na tetemeko hilo, ameambia idhaa ya BBC ya Indonesia kwamba huenda idadi ya waliofariki ikaongezeka.

Maafisa wamesema huenda kusitokee kimbunga

Maafisa wa uokoaji wanawatafuta manusura

Maafisa wanahofia huenda idadi ya waliofariki ikaongezeka kwani watu wengi wamefukiwa kwenye vifusi vya majumba yaliyobomoka

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Tetemeko kubwa la ardhi limeua watu zaidi ya 24 na kusababisha uharibifu mkubwa katika mkoa wa Aceh nchini Indonesia.


Hati ya kufanya muhtasari: Majumba mengi yameporoka katika miji iliyo eneo la Umbria

Watu wengine wengi wamefukiwa chini ya vifusi.

Wengi wamefafiki katika kijiji cha Pescara del Tronto ambacho kimeharibiwa vibaya na inahofiwa kwamba idadi ya waliofariki huenda ikaongezeka.

Tetemeko hilo lilitokea mwendo wa saa tisa na dakika thelathini na sita usiku saa za Italia (01:36 GMT), 76 km (maili 47) kusini mashariki mwa mji wa Perugia, katika kina cha 10km (maili sita) chini ya ardhi, taasisi ya Marekani inayohusika na mitetemeko ya ardhi USGS imesema.

Mitetemeko ilisikika katika miji ya mbali kama vile Roma, Venice, Bologna na Naples. Mjini Roma, baadhi ya majumba yalitikisika kwa sekunde 20, kwa mujibu wa gazeti la La Repubblica.

Mji wa Amatrice nao pia uliharibiwa vibaya. Watu wanne wanahofiwa kufariki katika mji jirani wa Accumoli.

Eneo hilo, ambalo linapatikana katikati mwa mikoa ya Umbria, Lazio na Marche, ni maarufu sana kwa watalii na kuna wageni wengi waliokuwa eneo hilo kipindi hiki cha shughuli nyingi za kitalii.

Kitovu cha tetemeko hilo kilikuwa katika mji wa Norcia, karibu na Perugia.

Waziri mkuu wa Italia, Matteo Renzi, amesema serikali yake inaendelea kuwasiliana na taasisi za kiraia la ulinzi wa nchi hiyo.

Meya wa mji wa Amatrice Sergio Perozzi ameambia kituo cha redio cha serikali cha RAI kwamba mji huo umeharibiwa vibaya.

"Barabara za kuingia na kutoka mjini hazipitiki. Nusu ya mji imeharibiwa. Watu wamefukiwa chini ya vifusi… kumetokea maporomoko ya ardhi na kuna daraja moja ambalo huenda likaporomoka," amesema.

Shirika la kulinda raia Italia limeeleza tetemeko hilo kuwa "mbaya".

Tetemeko hilo awali lilikisiwa kuwa la ukubwa wa 6.4. Lilifuatwa na mitetemeko mingine mikubwa, gazeti la

La Repubblica limeripoti.

USGS wamesema uharibifu huenda ukawa mkubwa.

Mwaka 2009, tetemeko la ardhi la nguvu ya 6.3 lilitokea eneo la Aquila, na kusikika pia katika mji wa Roma. Watu zaidi ya 300 walifariki.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Watu takriban 73 wamefariki  baada ya kutokea kwa tetemeko la ardhi lenye nguvu ya 6.2 katika vipimo vya Richter maeneo yenye milima katikati mwa Italia.


Hati ya kufanya muhtasari: Makaa nchini Somalia ambayo wanajeshi wa Kenya wanatuhumiwa kutoza kodi

Msemaji wa rais (Manoah Esipisu) alieleza kuwa, inaonesha ripoti ya Umoja wa Mataifa inagusia tuhuma za zamani za mashirika yasiyokuwa ya serikali, na nia ya madai hayo ni kuwavunja moyo wanajeshi wa Kenya.

Ripoti ya Umoja wa Mataifa ilikiisia kuwa jeshi la Kenya lilikuwa linapata takriban dola milioni 12 kila mwaka, kwa kutoza ushuru mkaa unaosafirishwa kupelekwa nchi za nje.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kenya imetupilia mbali tuhuma nyengine kwamba wanajeshi wake wananufaika kutokana na mkaa unaosafirishwa  kutoka Somalia biashara ambayo imeendelea hata baada ya Umoja wa Mataifa kutaka ipigwe marufuku.


Hati ya kufanya muhtasari: Makaazi mapya ya Israel yaliopo katika eneo la West Bank

Hatua hiyo inajiri baada ya serikali kuidhinisha ujenzi wa nyumba 2500 na nyengine 100 zaidi mashariki mwa Jerusalem.

Wapalestina wanadai umiliki wa maeneo yote mawili.

Awali jeshi la Israel lilikuwa linajiandaa kutekeleza operesheni ya agizo la mahakama ya kuwandoa walowezi waliojenga katika eneo la Amona  katika eneo la West bank.

Siku ya Jumatatu wakaazi walipewa makataa ya saa 48  kuondoka.

Walowezi hao waliokuwa wamejenga katika ardhi ya Palestina .

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Taifa la Israel limetengaza mipango ya kujenga makaazi 3000 zaidi  katika ene la West Bank .


Hati ya kufanya muhtasari: Makaburi ya watu nje ya kambi ya watu waliohama makwao eneo la Garowe nchini Somalia.

Ukame mbaya unaokumba Somalia unatishia maisha wa mamilioni ya watu nchini humo.

Siku ya Jumanne Rais  Mohamed Abdullahi Farmajo, alitangaza ukame huo kuwa janga la kitaifa.

Umoja wa Mataifa una kadiria watu milioni tano nchini Somalia, wanahitaji msaada wa dharura na kuongeza kuwa taifa hilo ni moja kati ya mataifa manne, yaliyo katika hatari ya kukumbwa  na janga la njaa.

Wanyama wamekuwa wakifa nchini Somalia

Mataifa mengine ni  Nigeria, Sudan kusini na Yemen.

Karibu watu 260,000 walifariki kutokana na baa njaa iliyokumba Somalia kuanzia mwaka 2010 na 2012.

Watu wengine 220,000 walifariki kutokana na njaa ya mwaka 1992.

Pia njaa imetangazwa katika jimbo la Unity nchini Sudan Kusini, ambayo ndiyo ya kwanza kutangazwa tangu ile ya Somalia ya mwaka 2011.

Mataifa mengine ambayo yako kwenye hatari ya kukumbwa na njaa ni Nigeria, Sudan kusini na Yemen.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Waziri mkuu wa Somalia Hassan ali Khaire, amesema watu mia moja na kumi wamefariki kutokana na visa vinavyo husiana na ukame na baa la njaa katika eneo la kusini mashariki mwa nchi hiyo, katika kipindi cha saa nane zilizopita.


Hati ya kufanya muhtasari: Makaburi yahalaiki yapatikana Hawija Iraq

Gavana wa jimbo hilo la Kirkuk, amesema kuwa, makaburi hayo yaligunduliwa karibu na uwanja mmoja wa ndege, Kaskazini mwa Iraq.

Anasema kuwa baadhi ya maiti hizo zilikuwa zimevalishwa magwanda ya wafungwa, ambayo kundi la IS, huwavalisha wale ambao wamehukumiwa kifo, huku baadhi ya wengine walikuwa wamevalia mavazi ya kiraia.

Bw Said alisema kuwa ji ulikuwa umegeuzwa na kuwa eneo la kiwanyonga watu

Vikosi vya Iraq vimefundua makaburi maeneo ambayo wakati mmoja  yalikuwa chini ya udhibiti wa Isamic Sate.

Mwaka uliopita shirika la AP lilichapisha takwimu za makaburi ya jumla ya sehemu 72.

Makaburi hayo yanaweza kuwa na miili ya kuanzia 5,200 hadi zaidi ya miili 15,000.

Makaburi ya halaiki yapatikana Hawija Iraq

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Afisa mmoja mkuu nchini Iraq, amesema, makaburi kadhaa ya halaiki, yanayokisiwa kuwa na zaidi ya maiti 400, yamepatikana karibu na mji wa Hawija, mahali ambapo kundi la wanamgambo wa kiislamu wa Islamic State, walifurushwa mwezi uliopita.


Hati ya kufanya muhtasari: Makala nyingine zitaangazia wanaharakati weusi wanaotetea haki za wanawake au kukushirikisha katika tamasha ya moja kwa moja ya Wanawake 100 wa BBC.

Utasikia kutka kwa wanawake mashuhuri zaidi duniani lakini pia usikie kuhusu wanawake ambao hujawahi kuwasikia, ambao wana simulizi za kushangaza.

Miongoni wa Wanawake 100 walioshirikishwa mwaka huu kuna:

Aline Mukovi Neema, DR Congo

Kazi: Mwanafunzi/Mwanaharakati

Umri: 27

Ni mwanachama wa kundi la vijana mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo ambao wanapigania mageuzi ya kisiasa.

"Licha ya hatari ambazo nakumbana nazo katika mfumo wa kisiasa, najaribu kupigania mageuzi," anasema.

Doaa el-Adl, Misri

Kazi: Mchoraji vibonzo

Umri: 37

Ni mmoja wa wanawake wa kwanza katika tasnia hii inayotawaliwa na wanaume, na anaamini kwamba Sanaa ndiyo njia bora zaidi ya kuvunja kaida zinazokandamiza wanawake.

 "Wanawake wa Kiarabu hukabiliwa na kizungumkuti cha kuamua kuwa mateka wa vita na mizozo, au kupinga hayo," anasema.

Dwi Handa, Indonesia

Kazi: Nyota wa Instagram

Miaka: 23

Ni mwanachama wa kundi jipya la watu wanaojiita 'Hipster Hijabis', ambao kupitia akaunti zao za Instagram, na wamekuwa na usemi katika mitindo miongoni mwa Waislamu. Wamekuwa wakialikwa maonesho ya mitindo na kulipwa kuvalia mitindo mipya.

"Tunahitaji kuwa na uwezo wa kujieleza na kujiangalia kwenye kioo na kuona kitu cha kuvutia na chenye uhai," anasema.

Egge Kande, Senegal

Kazi: Kiongozi katika jamii

Umri: 55

Ni mama wa watoto sita na ana wajukuu wanane. Yeye hushirikiana kwa karibu na walimu kuwashauri wasichana kuhusu masuala ya elimu kwa wasichana, ndoa za mapema na mimba za mapema.

"Sasa ninaweza kusimama kwenye paa na kusema yaliyo moyoni, bila woga na bila kulia," anasema.

Ellinah Ntombi Wamukoya, Swaziland

Kazi: Askofu

Umri: 65

Ndiye mwanamke wa kwanza kuteuliwa askofu katika Kanisa la Kiangilikana la Kusini mwa Afrika kusimamia jimbo la kanisa hilo la Swaziland.

"Nitawakilisha sifa za Mungu kama mama," anasema.

Funke-Bucknor Obruthe, Nigeria

Kazi: Kupanga...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Msimu wa Wanawake 100 wa BBC mwaka huu utakuletea makala za kusisimua kuhusu wanawake waliochukua msimamo wa ujasiri, mtazamo mpya kuhusu mambo yanayochukuliwa kuwa ya kawaida, ajuza wanaoongoza katika ushabiki na pia kukuingiza katika ulimwengu wa michezo ya kompyuta.


Hati ya kufanya muhtasari: Makampuni makubwa ya dawa huwa yanatengeneza dawa ambazo zina soko katika mataifa ya magharibi

Uhaba wa tafiti kuhusu watu wa aina fulani unahatarisha  kuenea kwa magonjwa duniani kote.

Kwa mujibu wa muasisi na mkurugenzi wa kampuni inayoangazia biolojia ya vina saba ' 54gene' ,  Dkt. Ene-Obong, watu wenye rangi  nyeusi wako na utofauti wa kimaumbile ofauti na watu wengine duniani , na kutengeneza taarifa zao za vina saba kuna uhitaji wa raslimali kubwa zaidi kupatikana.

Unaweza pia kusoma:

Amefanya utafiti wa vinasaba katika maabara ya nchini Nigeria katika mji wa Lagos , ambapo timu yake ina mpango wa kufanyia utafiti vinasaba 4000 vya sampuli zitakazokusanywa kwa mwaka 2019, kwa malengo ya kuwafikia watu laki moja ifikapo miezi 12 ijayo.

Dkt. Ene-Obong anasema kuwa ufahamu wa jukumu la vina saba katika magonjwa litasaidia katika uhusiano wa tiba .

"Dawa hazitengenezwi hata kwa kuwafikiria kuwa kuna waafrika wapo, idadi ya waafrika haifanyiwi majaribio ya kitabibu kulingana na mahitaji yao , kile kilichopo ni dawa ambazo hazina uwezo wa kutibu kiufanisi ," aliiambia BBC.

Dawa mpya pia inachukua muda mrefu kufika Afrika - mara nyingine ni kati ya miaka 15 mpaka  20 , alisema Dkt. Ene-Obong.

Abasi Ene-Obong ameiongoza timu ya utafiti wa dawa ambazo zinaweza kutumika duniani kote

Watengenezaji wakubwa wa dawa huwa wanaangalia soko la mataifa ya magharibi, na aina ya vina saba vinavyopatikana barani Afrika baada ya makampuni hayo kupoteza wagonjwa wao.

Dkt Ene-Obong anasema kwamba anadhamiria kutatua tatizo hili kwa kuongeza upatikanaji wa takwimu za vina saba kutoka Afrika ili kuhamasisha utafiti wa kisayansi kufanyika zaidi kwa kuwaangazia watu hao.

"Mpango huo utatoa mwanya wa upatikanaji wa matokea ambayo yatawafanya waafrika wapate tiba kulingana nao lakini pia tiba ya kila mmoja ipatikane," alisema.

Unaweza kusama pia:

Kampuni yake ina mpango wa kufanyia utafiti magonjwa kama ya selimundu(sickle cell), ugonjwa ambao unawaathiri waafrika zaidi.

Licha ya kuwa  Dkt. Ene-Obong anasema kuwa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Waafrika wenye rangi nyeusi huwa na wakati mgumu pale wanapohitaji tiba ya dawa kwa sababu wanawakilisha asilimia mbili tu ya sampuli ya vina saba iliyotumika na utafiti wa  kutengeneza dawa, lakini kampuni mpya ya Nigeria inataka kubadili mumo huo.


Hati ya kufanya muhtasari: Makampuni mengi duniani yakumbwa na udukuzi wa mitandao

Kampuni ya matangazo ya biashara ya Uingereza WPP ni kati ya makampuni yanayoripoti matatizo hayo.

Makampuni nchini Ukrain ikiwemo ya kusambaza umeme ya serikali na uwanja wa ndege mjini Kiev yalikuwa miongoni  mwa yale ya kwanza kuripoti matatizo hayo.

Baadhi ya wataalamu wanasema kuwa huenda ukawa ni udukuzi wa kuomba fidia sawa na ule wa mwezi uliopita wa Wannacry.

Makampuni mengi duniani yakumbwa na udukuzi wa mitandao

Alan Woodward ambaye ni mtaalamu wa komputa katika chuo cha Surrey, anasema kuwa hicho kinaonekana kuwa sehemu ya kirusi kilichoibuka mwaka uliopita.

Kompyuta yako inaweza kutekwa na kirusi?

Baadhi ya mashirika yanayoripoti tatizo hilo ni pamoja na Benki kuu nchini Ukrain, na kampuni ya kuunda ndege ya Antonov na mashirika mawili ya posta.

Kampuni  ya mafuta nchini Urusi ya Rosneft na ile ya Denmark ya Maersk, pia nayo yanakumbwa na matatizo zikiwemo ofisi zake nchini Uingereza na Ireland.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Makampuni kote duniani yanaripoti kuwa yamekumbwa na udukuzi mkubwa wa mitandao.


Hati ya kufanya muhtasari: Makamu wa Rais nchini Tanzania , Samia Suluhu Hassan , akiwahutubia wananchi wakati wa kilele cha siku ya mazingira kijijini Butiama , mkoani Mara

Makamu Rais  Samia Suluhu Hassan ametoa agizo hilo  kijijini Butiama mkoani Mara wakati anahutubia wananchi katika kilele cha siku ya mazingira Duniani.

Makamu wa Rais  Samia Suluhu Hassan amesema uharibifu wa mazingira ukiachiwa uendee nchini ni hatari kwa usalama wa maisha na viumbe hivyo ni muhimu kwa viongozi katika ngazi zote kuchukua hatua zitakazosaidia kukabiliana na vitendo hivyo kote nchini.

Amesisitiza kuwa umefika wakati kwa viongozi kwa ushirikiano na jamii kuhakikisha wanaweka mikakati ya kuokoa mifumo ya ikolojia, uhifadhi wa bioanuai, kudhibiti uchomaji miti kiholela ili kurejesha uoto wa asili ambao umeharibiwa na shughuli mbalimbali za kibinadamu katika maeneo mengi nchini."Kutozingatia hifadhi ya mazingira kunaweza kusababisha kuparaganyika kwa mfumo huo na kufanya maisha yetu na ya vizazi vijavyo kuwa mashakani".

viongozi wanapaswa kuchukua hatua za kuelimisha wananchi na kuwahamasisha ili kila mtu ashiriki katika juhudi za kuwa na uchumi unaozingatia hifadhi ya mazingira.Kuhusu wananchi kutembelea hifadhi za taifa nchini, Makamu wa Rais aipongeza Wizara ya Maliasili na Utalii kwa kuruhusu wananchi kutembelea hifadhi za taifa bila kiingilio na kusema mpango huo ni mzuri na unatakiwa kufanyika kila mwaka.

Amesema kuwa mkakati huo unalenga kuhamasisha wananchi ili kuwa na mahusiano rafiki na mazingira kwa kuzingatia ukweli kwamba jinsi wananchi wanapoona ndipo wanapoamini na kuelewa umuhimu wa uhifadhi wa mazingira.

Ameeleza kuwa katika kuadhimisha siku hiyo inapasa jamii kutafakari mchango wa kila sekta na kila mwananchi katika uhifadhi wa mazingira kwenye maeneo wanayoishi.

Kwa upande wake, Waziri wa Nchi, Ofisi ya Makamu wa Rais Muungano na mazingira January Makamba amesema Serikali imeamua kuadhimisha siku ya Mazingira Duniani kijijini Butiama kama hatua ya kuenzi mchango mkubwa uliofanya na baba wa taifa  mwalimu Julius Nyerere katika...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania  Samia Suluhu Hassan ameagiza kuchukuliwa kwa hatua kali za kisheria kwa viwanda na migodi ambayo inafanya shughuli zake za uzalishaji kwa kuharibu mazingira ikiwemo utitirishaji wa kemikali kwa wananchi kwani kufanya hivyo kunahatarisha usalama wa wananchi na viumbe hai vingine.


Hati ya kufanya muhtasari: Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzani Samia Suluhu Hassan

Makamu wa Rais  Samia Suluhu Hassan , ametoa kauli hiyo kwa nyakati tofauti katika Mahojiano na vyombo Mbalimbali vya habari katika kuelekea katika Kilele cha Maadhimisho ya Muungano wa Tanganyika na Zanzibar ambapo sherehe za kitaifa mwaka huu kwa mara ya Kwanza zitafanyika kwenye Uwanja wa Jamhuri Mjini Dodoma.

Aidha,Amesema hatua zinazochukuliwa za kutatua kero za Muungano kwa haraka ni jambo jema na la msingi kwani linalenga kuhakikisha Muungano ambao umefikisha miaka 53 sasa kwamba  unakuwa ni Muungano wa mfano wa kuigwa Duniani.

Kuhusu elimu ya Muungano kwa Vijana, Makamu wa Rais Samia Suluhu Hassan,  amesema upo umuhimu mkubwa kwa taasisi za Kiserikali za pande zote Mbili kuweka mikakati mizuri ya kuelemisha vijana wa sasa kujua umuhimu wa Muungano ili waweze kuuelewa na kuudumisha.

Amesema kwa sasa vijana wengi wanafuatilia sana mitandao ya kijamii hivyo ni muhimu kwa taasisi za kiserikali zinazoshughulia Muungano kuweka utaratibu wa kupeleka ujumbe mbalimbali kuhusu Muungano kwa jamii hasa vijana kwa ajili ya kuwaelimisha faida za Muungano.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzani  Samia Suluhu Hassan amewahimiza wananchi kudumisha na kuuenzi Muungano wa Taganyika na Zanzibar na kuwahakikishia wananchi wa pande mbili kuwa kero chache za Muungano ambazo zimebaki zitamalizwa kwa mazungumzo kama hatua ya kudumisha Muungano huo.


Hati ya kufanya muhtasari: Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mhe Samia Suluhu Hassan

Tukio hilo la kufukiwa wachimbaji hao wadogo 15 wakiwemo Watanzania 14 na Raia Mmoja wa China lilitokea usiku wa Tarehe 26 Januari mwaka 2017.

Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mhe Samia Suluhu Hassan amesema amepokea kwa furaha taarifa za kuokolewa kwa wachimbaji hao wadogo na amesifu na kupongeza jitihada za kuwaokoa wachimbaji hao  zilizofanywa na Serikali ya Mkoa wa Geita, Jumuiya ya Wachimbaji Wadogo wa mkoa wa Geita, Wamiliki wa Migodi ya Dhahabu na wananchi kwa ujumla kwa kutoa vifaa mbalimbali vya uokoaji jitihada ambazo zimepelekea kuokolewa kwa wachimbaji hao wakiwa hai.

Makamu wa Rais amesisitiza kuwa "jitihada ,Umoja na Mshikamano ulioonyeshwa na makundi mbalimbali katika kuwaokoa ndugu zetu waliofukiwa na maporomoko ya Udongo wakiwa kazini huko Geita ni mfano mzuri na wakuigwa na wananchi na taasisi nyingine nchini katika kujitolea kwa hali na mali hasa vifaa vya uokoaji kwa ajili ya kusaidia watu wanaopatwa na majanga ili kuepusha madhara yanayoweza kutokea kama walivyofanya ndugu zetu wa mkoa wa Geita nawapongeza Sana".

 Makamu wa Rais Mhe Samia Suluhu Hassan amewataka wamiliki wa migodi kote nchini wahakikishe wanafanya kazi zao za uchimbaji wa madini kwa kuzingatia kanuni,taratibu na sheria kama hatua ya kuepuka madhara yanayoweza kutokea wakiwa wanafanya shughuli zao za uchimbaji wa madini.

Kupitia kwako Mkuu wa mkoa wa Geita napenda kutuma salamu za pole kwa ndugu, jamaa na marafiki kufuatia kutokea kwa tukio hilo na nawaombea kwa Mwenyezi Mungu wachimbaji hao ambao kwa sasa wanapatiwa matibabu Katika Hospitali ya Serikali ya mkoa wa GEITA matibabu mema ili waweze kupona haraka na kurejea kwenye kazi zao za kujitafutia riziki.

Wakati huo huo, Makamu wa Rais wa Jamhuri  ya Muungano wa Tanzania Mhe Samia Suluhu Hassan ameipongeza Ofisi ya Waziri Mkuu, Kitengo cha Kudhibiti Maafa nchini, Wizara ya Nishati na Madini pamoja na Wizara ya Mambo ya Ndani kwa ushirikiano mkubwa walioutoa kwa Ofisi ya Mkuu...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mhe Samia Suluhu Hassan amemtumia salamu za pole na pongezi Mkuu wa Mkoa wa Geita Meja Jenerali Mstaafu Ezekiel Kyunga kwa kazi nzuri na kubwa waliyoifanya ya kuwaokoa wachimbaji wadogo 15 waliofukiwa na maporomoko ya udongo kwenye Mgodi wa Dhahabu wa RZU uliopo katika Kijiji cha Nyarugusu, wilaya ya Geita katika mkoa wa Geita.


Hati ya kufanya muhtasari: Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mhe Samia Suluhu Hassan akizungumza na Rais wa Shirika la Datang Telecom International Technology Company Limited la Serikali ya China Bw.Yuan Yong (kulia) pamoja na ujumbe wake, Ikulu jijini Dar es Salaam

Rais wa Shirika hilo Yuan Yong ametoa kauli hiyo mapema wiki hii baada ya kukutana na kufanya mazungumzo na Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania  Samia Suluhu Hassan Ikulu jijini Dar es Salaam.

Yuan Yong amemweleza Makamu wa Rais Samia Suluhu Hassan kuwa serikali ya China pia ina mpango wa kuikopesha Kampuni ya simu Tanzania (TTCL) kiasi cha shilingi bilioni 600 ili kuipa uwezo wa kiteknolojia na kupanua mtandao wa mawasiliano katika maeneo mbalimbali nchini humo hasa maeneo ya  vijijini.

Rais huyo amesema lengo la mkakati huo ni kuifanya TTCL kuwa kampuni bora inayotoa huduma za mawasiliano kwa njia ya kisasa kuliko kampuni yeyote katika ukanda wa Afrika Mashariki na kati.

Amesema kuwa uhusiano mzuri kati ya Tanzania na China ndiyo uliosababisha shirika hilo kuweka mikakati ya  kuwekeza  katika sekta ya mawasiliano ili kuhakikisha wananchi wa Tanzania wanapata huduma bora za mawasiliano mijini na vijijini kwa njia ya kisasa bila usumbufu wowote.

Kwa upande wake, Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania  Samia Suluhu Hassan,  ameonyesha kufurahishwa na mikakati hiyo na kusisitiza kuwa serikali ipo tayari kwa uwekezaji huo mkubwa kwa ajili ya manufaa ya wananchi wa pande hizo Mbili.

Makamu wa Rais Mhe Samia Suluhu Hassan amesema ana imani kubwa kuwa uwekezaji huo ukikamilika utaiwezesha (TTCL) kufanya kazi kwa ubora wa hali ya juu kwa kutumia teknolojia ya kisasa.

Makamu wa Rais amesema serikali ya awamu ya tano imedhamiria kuelekea katika uchumi wa viwanda kwa kishindo hali ambayo itasaidia taifa kuongeza pato lake la taifa pamoja na kutoa ajira kwa mamia ya wananchi kupitia viwanda ambavyo vitajengwa nchini.

Makamu wa Rais  Samia Suluhu Hassan,  pia amepongeza mpango wa shirika hilo la mawasiliano la serikali ya China wa kutoa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Shirika la Datang Telecom International Technology Company Limited la Serikali ya China lina mpango wa kujenga kiwanda kikubwa cha kutengeneza vifaa vya mawasiliano  kwa ushirikiano na Kampuni ya Simu Tanzania (TTCL).


Hati ya kufanya muhtasari: Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Samia Suluhu Hassan

Makamu wa Rais Mhe Samia Suluhu Hassan ametoa kauli hiyo baada ya kufanya ziara fupi katika bwawa la Kuzalisha umeme la Mtera wakati akielekea Dar es Salaam ili kujionea utendaji kazi wa Bwawa hilo baada ya kumaliza ziara ya kikazi ya Siku tatu mkoani Iringa.

Makamu wa Rais amesema uharibifu mkubwa unaondelea kwenye mito inayotiririsha maji kuelekea bwawa la Mtera ndio chanzo cha maji kuendelea kupungua mwaka hadi mwaka hivyo hatua za kukabiliana na hali hilo ni lazima zikuchuliwe ili kukokoa bwawa hilo kukauka.

Amesema bwawa la kufua umeme la Mtera ni muhimu kutokana na uzalishaji wake wa umeme ambao unatumika katika shughuli mbalimbali za kiuchumi hivyo Serikali haitakubali hata kidogo bwawa lisitishe kuzalisha umeme kutokana na uharibifu huo wa mazingira.

Makamu wa Rais amewahimiza wafanyakazi wa kituo hicho kufanya kazi kwa uzalendo ili kuhakikisha kituo hicho kinaendelea kufanya kazi kwa kiwango kinachotakiwa pamoja na changamoto zinazojitokeza.

Akitoa taarifa ya Hali ya uzalishaji Umeme kwenye kituo hicho kwa makamu wa Rais, Meneja wa Kituo cha Kufua Umeme cha Mtera Mhandisi John Sikauki amemueleza Makamu wa Rais kuwa hali ya mitambo ni nzuri ambapo mpango wa matengenezo kwa kuzingatia umri wa mitambo wa miaka 28 umekwiza anza.Amesema matengenezo makubwa katika kituo hicho yamefanyika ikiwa ni pamoja na ukarabati wa Jenereta Mbili.

Mhandisi Sikauki ameeleza kuwa kina cha maji kwa sasa katika bwawa hilo hadi kufikia Aprili mwaka 2017 ni mita 693.76 juu ya usawa wa bahari na kina hicho cha maji kina uwezo wa kuzalisha umeme hadi mwisho mwa Octoba mwaka huu.

Meneja wa Kituo cha Kufua Umeme cha Mtera amesema jitihada za sasa zinazofanywa na Serikali za kunusuru Hifadhi ya Bonde la Mto Ruaha Mkuu maana ndio chanzo cha kuaminika cha kufanya Bwawa la Mtera kuwa na maji ya uhakika na hivyo kutaleta ufanisi katika ufuaji wa umeme katika kituo hicho na cha Kidatu kwa mwaka mzima.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania  Samia Suluhu Hassan , amewaagiza Viongozi wa mikoa wa mikoa ya Njombe, Iringa na Mbeya kukabiliana na tatizo la kilimo karibu na mito ambacho kimechangia kupungua kwa maji kwenye bwawa la Kufua Umeme la Mtera.


Hati ya kufanya muhtasari: Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Samia Suluhu Hassan

Makamu wa Rais amesema katika kuhakikisha kazi hiyo inafanyika vizuri serikali pia itatuma wataalamu wa mazingira ambao watafanya tathmini ya uharibifu wa mazingira katika bahari ili kujua uharibifu uliofanyika na kuchukua hatua ya kukabiliana na hali hiyo.

Ameeleza kuwa serikali itachukua hatua hizo ili kuinusuru bahari kwa sababu imekuwa ni chanzo kizuri cha mapato kwa wananchi kutokana na shughuli za uvuvi na shughuli nyingine zikiwemo za utalii.

"Bahari yetu ndio mapato yetu, bahari yetu ndio maisha yetu  tumeitumia vibaya mapato yamepungua na maisha hayawi mazuri hivyo ni muhimu tuitunze ili iendelee kutulea kwa manufaa mazuri."

Kuhusu uboreshaji wa huduma za afya kwa wananchi wa Kilwa, Makamu wa Rais Samia Suluhu Hassan amesema serikali inaendelea kuchukua hatua madhubuti zinazolenga kuhakikisha wananchi wote nchini wanapata huduma bora za afya katika ngazi zote.

Amesema mpango huo wa uboreshaji wa huduma za afya kwa wananchi nchini utaenda pamoja na utoaji wa elimu bora wa wanafunzi kote nchini chini ya mkakati wa serikali wa kutoa elimu bure kuanzia wanafunzi darasa  la kwanza hadi kidato cha nne.Katika ziara yake mkoani Mtwara, Makamu wa Rais atazindua jengo la ofisi  za Tume ya Maadili ya Uongozi wa Umma Kanda ya Kusini na kukagua miradi mbalimbali ya maendeleo mkoani humo.

Makamu wa Rais tayari amewasili mkoani Mtwara na kupokelewa na Viongozi mbalimbali wa mkoa huo wakiongozwa na Mkuu wa mkoa wa Mtwara Halima Dendego pamoja na Waziri wa Nchi Ofisi ya Rais Menejimenti ya Utumishi wa Umma na Utawala Bora Angela Kairuki.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Samia Suluhu Hassan amesema serikali itatuma kikosi maalum cha kukabiliana na uvuvi haramu unaoendelea katika bahari ili kudhibiti na tatizo hilo ambalo limeathiri sana mazalia ya samaki na kuchangia kupungua kwa samaki baharini.