Hati ya kufanya muhtasari: Viongozi wa muungano wa National Super Alliance wamesema walikutana na wakuu wa Tume ya Uchaguzi Kenya na kuwasilisha rasmi malalamiko yao kupitia barua.

Ajenti mkuu wa upinzani Musalia Mudavadi, ambaye ni naibu waziri mkuu wa zamani, amesema upinzani umepata maelezo zaidi kwamba matokeo ya uchaguzi yalivurugwa baada ya kudukuliwa kwa mitambo ya IEBC.

Wakuu wa IEBC wamekanusha kwamba mitambo ilidukuliwa. Mwenyekiti Wafula Chebukati amesema kulikuwa na jaribio la kudukua mitambo hiyo, lakini halikufanikiwa.

Bw Mudavadi amedai mgombea wa upinzani Raila Odinga ndiye aliyeshinda uchaguzi huo.

"Twamtaka mwenyekiti wa IEBC atangaze matokeo na kumtangaza Odinga na Kalonzo rais mteule na naibu rais mteule wa Kenya mara moja," amesema Bw Mudavadi.

Nchini Kenya, ni kinyume cha sheria kwa mtu yeyote kutangaza matokeo au kusambaza matokeo ambayo hayajatoka kwa tume ya taifa ya uchaguzi. Ni tume hiyo ya uchaguzi pekee inayoruhusiwa kutangaza matokeo.

Bw Mudavadi ameendelea kuwaomba Wakenya kuwa watulivu.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Muungano wa upinzani Kenya Alhamisi uliendelea kupinga matokeo ya uchaguzi wa urais yanayotangazwa na tume hiyo kwenye mtandao wake.


Hati ya kufanya muhtasari: Viongozi wa pande mbili wakibadilishana nyaraka za makubaliano

Awali utawala huko Addis Ababa ulitangaza kuwa sasa kundi hilo halitaitwa la kigaidi kama ilivyokuwa ikijulikana hapo awali.

Hayo yametangazwa muda mfupi uliopita na Runinga ya taifa nchini Ethiopia ambapo mkataba huo umesainiwa katika mji mkuu wa Eritrea ambapo ndio makao makuu ya OLF.

Waziri wa habari wa Eritrea Yemane Gebremeskel amesema kwa sasa OLF itatumia njia za amani kujishughulisha na masuala ya siasa nchini Ethiopia.

Waziri mkuu wa Ethiopia Abiy Ahmed anatajwa kama mmoja wa viongozi walioweza kusuluhisha migogoro mingi ndani ya kipindi kifupi cha uongozi wake

Makubaliano hayo ya hivi punde yanaonyesha hatua nyingine anayopiga Waziri mkuu Abiy Ahmed, ya kufanyia mabadiliko taasisi mbali mbali za taifa hilo, kupanua uchumi, pamoja na kuboresha usalama na uhusiano wa kidiplomasia na mataifa mengine duniani.

Hatua hii inatajwa kama jitihada za waziri mkuu mpya wa nchi hiyo Abiy Ahmed kutatua migogoro iliyodumu kwa muda mrefu ndani ya taifa hilo la pili Afrika kwa idadi kubwa ya watu.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Serikali ya Ethiopia imetia saini muafaka wa amani na kundi moja kuu la waasi nchini humo Oromo Liberation Front- OLF, ili kukomesha uhasama nchini humo.


Hati ya kufanya muhtasari: Viongozi wa upinzani wakati wa kikao na wanahabari Dar es Salaam

Viongozi wa upinzani, akiwemo Edward Lowassa wa Chadema, wametangaza hatua hiyo kwenye kikao na wanahabari Dar es Salaam.

Wamesema wameahirisha maandamano hayo kwa kipindi cha mwezi mmoja baada ya kusikia ombi la viongozi wa kidini na wadau wengine waliowaomba kukumbatia na kuyapa muda mazungumzo.

Viongozi wa chama hicho walikuwa wameitisha maandamano na mikutano ya kisiasa Septemba Mosi kupinga walichosema kuwa ni ukandamizaji unaoendelezwa na serikali.

Baada ya mkutano wa kikao cha Kamati Kuu ya chama Chama cha Demokrasia na Maendeleo (Chadema) mwishoni mwa Julai, viongozi walisema: "Yapo Matukio ambayo yamekua yakifanywa na kukandamiza demokrasia na misingi ikipuuzwa na kudharauliwa."

"Si nia ya Chadema kugombana na Serikali bali ni kazi ya Chama Pinzani kuisaidia Serikali iongoze kwa kufuata misingi ya Katiba," chama hicho kilisema.

Maandamano hayo yalipewa jina Ukuta, ikisimamia Umoja wa Kupambana na Udikteta Tanzania.

Bw Lowassa, ambaye aliwania urais kupitia Chadema katika uchaguzi mkuu Oktoba mwaka 2015

Serikali ilipiga marufuku mikutano yote ya kisiasa, ya hadhara na ya ukumbini. Baadhi ya viongozi wa upinzani wamekamatwa na kuzuiliwa kwa muda.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Muungano wa vyama vya upinzani nchini Tanzania umeahirisha maandamano ya kitaifa ambayo yalikuwa yamepangiwa kufanyika kesho.


Hati ya kufanya muhtasari: Viongozi wa usalama wa kitaifa wa Republican wanasema Bwana Trump "atakua rais asie kuwa makini zaidi katika historia ya Marekanii''

Katika waraka wao wa  wazi  wanasema Bwana Trump "hana haiba, maadili wala uzoefu " wa kuongoza nchi.

Kundi hilo la wataalam wa masuala ya usalama linajumuisha  mkurugenzi wa zamani wa idara ya ujasusi ya Marekani CIA  Michael Hayden na wakuu wa zamani wa usalama wa ndani wa nchi.

Wengi wa waliotia saini waraka huu kuhusu Trump  walikataa kusaini waraka kama huo mwezi Machi.

Bw Trump amejibu kwa kusema kuwa waraka huo ni wa wasomi wa Washington waliofeli ambao amesema wanapaswa kulaumiwa kwa kufanya dunia kuwa mahala hatari.

Waliosaini waraka ni pamoja na mkurugenzi wa zamani wa CIA Michael Hayden

Bw Trump amekiuka sera ya kigeni ya Republican mara kadhaa.

 Mgombea wa chama cha  Republican amehoji ikiwa  Marekani inapaswa kuheshimu  wajibu wake kwa NATO,  kuidhinisha  mateso na  kupendekeza kwamba Korea  Kusini na Japan wanapaswa kujihami kwa silaha za nyuklia .

"Alithoofisha mamlaka ya Marekani  inayojitambua kama kiongozi wa dunia  huru ,"  ulieleza waraka wa wakuu hao wa zamani wa usalama.

"Anaonekana kukosa uelewa wa kimsingi kuhusu imani katika katiba ya Marekani, sheria za Marekani na taasisi za  Marekani ,ikiwemo uhuru wa kidini, uhuru wa vyombo vya habari, na uhuru wa mahakama.   ."

"Hakuna hata mmoja wetu atakaempigia kura  Donald Trump," ilielezea barua.

Katika kauli yake Bwana Trump amesema majina ya wale walioandika waraka  huo yalikua "ya wale  ambao wamarekani wanapasa kuwatafuta kupata majibu  ya kwanini dunia imeharibika".

"Tunawashukuru kwa kujitokeza ili kila mmoja nchini  atambue ni nani anapaswa kulaumiwa kwa kuifanya dunia kuwa mahala hatari kiasi hiki ," aliendelea.

" Si lolote hao zaidi ya wasomi walioshindwa kazi  ambao wanataka kuendelea kushikilia mamlaka na ni wakati sasa wa kuwawajibisha kwa vitendo vyao."

Pia miongoni mwa wale waliotia saini waraka huo ni pamoja  na  John Negroponte,  mkurugenzi wa kwanza wa idara ya ujasusi  na...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wataalam hamsini wa masuala ya usalama  ambao kwa  pamoja wamewahi kuhudumu katika utawala wa Republican wameonya kwamba  Donald Trump"atakuwa rais asiekua makini zaidi " kuwahi kuhudumu katika historia ya Marekani.


Hati ya kufanya muhtasari: Viongozi wa wakimbizi wakana shutuma za kuichafua Rwanda

Katika kuyazima maandamani hayo ,vikosi vya Rwanda viliwaua wakimbizi 11 mwezi Februari mwaka 2018 baada ya kuzizunguka ofisi za Umoja wa Mataifa zinazoshughulikia wakimbizi katika eneo la mji wa Kibuye ulio mashariki mwa Rwanda. Wakimbizi hao kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo walikuwa wanaandamana  wakipinga kupunguzwa kwa fedha ya msaada.

Maelfu waliondoka kwenye kambi ya Kiziba, ambayo inahifadhi wakimbizi karibu 17,000 kutoka Jamhuri ya Congo, na kuingia maeneo ya mjini.

Maafisa wanasema maandamano yalikua kinyume cha sheria na yalisababisha vurugu wakati waandamanaji walipokabiliana na vikosi vya usalama.

Kwanini baadhi ya bandari Uingereza hazilindwi?

Uganda: Nchi iliyopata umaarufu kwa sera zake zinazowakaribisha wakimbizi

Maombi Louis, ambaye alikuwa kiongozi wa wakimbizi kwenye kambi hiyo ya Kiziba , alikana mashtaka akisema ilikua haki yao kuandamana kwa kuwa walikuwa hawajapata msaada wao wa kifedha, matibabu na kadi za wakimbizi.

Aliiambia mahakama kuwa walikuwa wageni ambao hawakuwa na nia yeyote ya kisiasa na hivyo hawapaswi kushutumiwa kuharibu sifa ya Rwanda.

Clemence Mukeshimana, ambaye alikuwa msaidizi wa Maombi, amesema mamlaka zinawahusisha na makundi yanayopinga utawala wa Rwanda-na kudai kuwa hiyo ndiyo sababu vikosi vya usalama viliamriwa kutumia risasi kwenye maandamano.

Mauaji yalitokea baada ya waandamanaji kukabiliana na vikosi vya usalama

Alisema waandamanaji walikuwa hawapigani na serikali ya Rwanda na walikuwa wakitaka haki zao kama wakimbizi ziheshimiwe.

Hoja za washukiwa wengine watatu zitasikilizwa tarehe 7 mwezi Novemba.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Viongozi watano wa kundi la wakimbizi wa Jamuhuri ya kidemokrasia ya Congo walio Rwanda wamekana mashtaka ya kuchafua sifa ya nchi hiyo baada ya kuongoza maandamano mwaka jana yaliyosababisha madhara makubwa.


Hati ya kufanya muhtasari: Viongozi waliokuwa katika mkutano wa G20

Tofauti miongoni mwa viongozi zilionekana katika siku ya miwsho mjini Hamburg  lakini hatimaye makubaliano yaliafikiwa.

Mkutano huo ulitambua hatua ya Marekani ya kujiondoa katika makubaliano ya Paris bila kukandamiza juhudi za mataifa mengine.

Makubaliano hayo yaliafikiwa baada ya maandamano ya ghasia katika mji ulioandaa mkutano huo.

Makubaliano hayo ya pamoja yaliotolewa siku ya Jumamosi yalisema: Tunatambua hatua ya Marekani kujiondoa kutoka kwa makubaliano ya Paris.

Hatahivyo ,viongozi wa mataifa mengine ya G20 walikubaliana kwamba makubaliano hayo hayaweza kubadilishwa ili kuthibitisha mapatano hayo.

Kansela wa Ujerumani Angela Merkel alisema kuwa anaunga mkono uamuzi wa rais Trump kuhusu makubaliano hayo ya Paris lakini akaongezea kwamba anafurahishwa kwamba viongoze 19 walipinga mpango huo kujadiliwa upya.

Alitaja mazungumzo ya kwanza siku ya Ijumaa kama ''magumu''.

Viongozi pia walifanya mazungumzo mjini hamburg mapema.

Rais Trump alikutana na waziri mkuu wa Uingereza Theresa May  na kusema kuwa makubaliano ya kibiashara kati ya Marekani na Uingereza yatatiwa saini hivi karibuni.

Bwana Trump baada ya mkutano wake na Theresa May alisema kuwa anatarajia makubaliano yenye mkubwa wa kibiashara kati ya mataifa hayo mawili haraka iwezekanavyo.

Mkutano wa G20 unashirikisha mataifa 19 yalioendelea na yanayoendelea ikiwemo yale ya bara Ulaya.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Viongozi wa mataifa 19 katika mkutano wa mataifa tajiri duniani G20 unaofanyika nchini Ujerumani wameweka upya ahadi yao ya kuidhinisha makubaliano ya Paris kuhusu mabadiliko ya tabia nchi , licha ya Marekani kujiondoa.


Hati ya kufanya muhtasari: Vipande vimepatikana maeneo ya mbali kama vile Madagascar

Taarifa kutoka kwa Australia, Malaysia na China imesema uamuzi huo umechukuliwa "kwa masikitiko makubwa" baada ya kutofanikiwa kwa juhudi za kutafuta mabaki ya ndege hiyo eneo la ukubwa wa kilomita 120,000 mraba (maili 46,300) katika Bahari ya Hindi.

Jamaa za abiria na wahudumu waliokuwa kwenye ndege hiyo wameshutumu uamuzi huo.

Ndege ya MH370 ilitoweka ikiwa safariki kutoka Kuala Lumpur kuelekea Beijing mwaka 2014.

Kufikia sasa ni vipande saba pekee kati ya vipande 20 vya mabaki ya ndege vilivyopatikana ambavyo vimethibitishwa kuwa vilitoka kwa ndege hiyo aina ya Boeing 777 au kuna uwezekano mkubwa sana kwamba vilitoka kwa ndege hiyo iliyotoweka.

Ripoti moja mwezi Novemba 2016 ilidokeza kwamba huenda ndege hiyo ilishuka kwa kasi kutoka angani na kutumbukia Bahari ya Hindi.

Ndege hiyo ilikuwa na abiria 227 na wahudumu 12, raia wa mataifa 14, ingawa wengi kati yao - watu 153- walikuwa raia wa China.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Shughuli ya kuitafuta ndege ya shirika la ndege la Malaysia iliyotoweka miaka mitatu iliyopita ikiwa na watu 239 imesitishwa.


Hati ya kufanya muhtasari: Vipengele ndani ya muswada mpya wa bima ya afya Tvimesababisha mjadala mkubwa wa kisiasa

Muswada huo mpya wa afya unalenga kubadilisha baadhi ya sehemu ya sheria iliyosainiwa na rais Barack Obama.

Lakini upigaji kura ulicheleweshwa siku ya Alhamisi kutokana na upinzani kutoka kwa baadhi ya wabunge wa Republican - licha ya  majaribio ya mara kwa mara ya bwana Trump ya kuwashawishi wauunge mkono muswada huo.

Kwa sasa anasema anataka upigiwe kura Ijumaa kwa vyovyote vile matokeo yatakayotokea.

Mkurugenzi wa bajeti ya Ikulu ya White House Bwana Mick Mulvaney amesema huu ndio ujumbe uliofikishwa kwa wabunge wa Republican katika mkutano wa faragha uliofanyika Alhamis.

"Kwa miaka saba na nusu tumekuwa tukiwaahidi  watu waMarekani kwamba tutarekebisha na tutabadilisha sheria hii mbaya kwa sababu haifai familia za waMarekani, na kesho tunafanya hivyo," alisema Spika wa bunge Paul Ryan .

Bwana Trump alikuwa na mkutano na madereva wa lori katika Ikulu ya White House, lakini akagonga kizuizi cha nyumba

Wakati huo huo , Chris Collins, mbunge wa chama cha Republican kutoka New York alisema: "rais alisema kuwa anataka kura mswada uidhinishwe ama usiidhinishwe".

" kama kwa sababu yoyote haitachaguliwa, tutaendelea na nyongeza za sehemu ya agenda yake."

Kuondoa mpango wa bima ya matibabu ijulikanayo kama   Obamacare ilikuwa ndiyo kauli mbiu ya  Bwana  Trump wakati wa kampeni zake za uchaguzi.

Kuahirishwa kwa upigaji kura jana  Alhamisi lilikuwa ni pigo kwa rais Trump ambaye alisisitiza kuwa atapata uungaji mkono wa idadi kubwa ya wabunge watakaopitisha muswada huo katika bunge la wawakilishi siku hiyo.

Mapema siku ya Alhamis, Kiongozi wa walio wachache bungeni Nancy Pelosi alisema kuwa ''Trump alifanya kosa kwa kuleta bungeni muswada huu katika siku ambapo anafahamu fika kuwa anajua hauko tayari''

Muswada huo unahitaji kura 215 kuweza kuidhinishwa, lakini ulikabiliwa na upinzani hususan kutoka kwa wabunge wa Republican wenye misimamo mikali  wanaoamini  kuwa haukuandaliwa ipasavyo kiasi cha kuipiku sheria ya  ...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Rais wa Marekani Donald Trump amedai kura ya kuukubali ama kuukataa muswada mpya wa afya ipigwe Ijumaa katika bunge la wawakilishi.


Hati ya kufanya muhtasari: Vipimo hivyo vinadaiwa kuwa vinakiuka haki za binadamu , Shirika la Afya Duniani  (WHO) na Umoja wa mataifa(UN) umebainisha, zinataka kiliniki hizo zifungwe.

Wakosoaji wanasema vipimo hivyo haviwezi kudhibitisha kuwa kama ubikira wa mtu unaweza kutajwa kuwa ni unyanyasaji.

Vipimo hivyo vinajumuisha uchunguzi wa uke kama umewahi kuingiliwa.

Uchunguzi wa BBC umebaini idadi kadhaa ya kliniki za binafsi zinazofanya marekebisho ya ubikira, na ukiwasiliana nao unafanyiwa vipimo wanavyoviita vya ubikira vinavyogharimu kati ya paundi  £150-£300.

Mwaka jana mwanamuziki T.I. alibainisha kuwa amempeleka binti yake ili kufanyiwa vipimo hivyo

 BBC iliainisha kliniki  21 na imeweza kufanya mahojiano na kliniki 16 kati yake, kliniki saba zilithibitisha kuwa wanafanya vipimo vya ubikira na baadhi walifafanua nafasi yao.

Wote walisema kuwa walikuwa wanafanya upasuaji wa kurekebisha uke, gharama yake ikiwa kati ya paundi 1,500 mpaka 3,000. Data  zinaonesha kuwa walifanya marekebisho wa bikira 69 katika miaka mitano iliyopita.

BBC ilisikia simulizi ya mwanamke mmoja aliyesaidia na asasi ya misaada ya Karma Nirvana, ambayo inasaidia waathirika wanaopitia unyanyasaji na ndoa za kulazimishwa.

"Nilikuwa nanyanyaswa sana na wazazi wangu ambao walitaka niolewe na mtu waliyemtaka yeye," alisema.

'Kukimbia ndio lilikuwa suluhisho pekee kwangu'

"Siku moja, kiongozi wa kijiji  aliniona na marafiki zangu na alimwambia mama yangu kuwa kati ya wavulana hao mmoja wao alikuwa mpenzi wangu. Kulikuwa na tetesi nyingi kuhusu mimi mtaani kwetu."

Alitishiwa na wazazi wake kufanyiwa vipimo vya ubikira ili waweze kuhakiki kama bado bikira au la.

"Wazazi wangu na wazazi wa kijana huyo waliotaka niolewe naye walisema wanataka kuhakikisha kama bado niko bikira ili michakato ya harusi iendelee.

"Niliogopa na sikuelewa walikuwa wanamaanisha nini haswa.

Nilihisi kutoroka nyumbani ndio sulhisho  - na hicho ndicho nilichokifanya."

Kifaa cha kurejesha bikira kinachouzwa mtandaoni

Priya Manota ni meneja wa  Karma Nirvana anasema,

"Tumepokea...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wanawake wanapewa vipimo vya ubikira vya utata katika kliniki za Uingereza , uchunguzi wa BBC umebaini.


Hati ya kufanya muhtasari: Vipimo vya Florence vilikadiria umbali wa maili  2.7 sawa  na  kipenyo cha 4.4 na kwamba jiwe hilo halina tisho kwa dunia kwa karne zijazo

Mawe mengine  yaliyowahi kupita karibu na dunia, yalikadiriwa kuwa ni madogo sana.

Mawe hayo ambayo yana umbo la vifusi upande wa  kushoto ni masalia yaliyobaki  wakati wakuundwa kwa jua na sayari.

Jiwe la  Florence - lililogundulika mnamo mwaka 1981- linaweza kuwa mara 18 ya wastani wa umbali baina ya dunia na mwezi.

"Florence ni jiwe kubwa zaidi kuwahi kupita karibu na dunia yetu tangu  kuanzishwa kwa mpango wa shirika la anga za mbali la Marekani NASA wa kuchunguza na kubaini mawe yaliyopo karibu na dunia ," Amesema Paul Chodas, meneja wa kituo cha NASA kinachochunguza vitu vilivyopo karibu na dunia katika taarifa yake.

Ugunduzi wa mwaka 2017  ni wa jiwe la angani lililopo karibu  tangu mwaka 1890 na ukaribu huo hautawahi kutokea hadi baada  miaka 2500, shirika la masuala ya anga la Marekani limeongeza.

Mpango wa wanasayansi kuchunguza ukaribu wa jiwe, kwa kutumia mtambo wa rada wa ardhini unafanyika  California na  Puerto Rico.

Wataalam wa anga za juu pia watakuwa wakilichunguza jiwe hilo yamesema majarida ya masuala ya anga ya Sky na Telescope.

Jiwe ni rahisi kuliona  kwa kutumia kifaa cha uchunguzi , si kwa sababu tu ni kubwa , lakini pia kwa sababu huakisi  20% ya mwanga wa jua ambao huchoma kwenye sehemu yake ya chini.

Kinyume chake mwezi huakisi  wastani wa 12% pekee.

Kitu chenye ukubwa wa Florencekinaweza kuwa na athari ya kugonga dunia.  Wanasayansi wanaamini kuwa sasa wamebaini zaidi ya 90% ya miamba ya aina hiyo ya kutisha inayopita angani karibu na sayari yetu.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Jiwe kubwa zaidi kuwahi kupita karibu na dunia katika kipindi cha karibu karne moja linatarajiwa kupita karibu na sayari ya dunia umbali wa karibu maili milioni  4.4 , kimesema  kituo cha  masuala ya  anga za juu cha Marekani, Nasa.


Hati ya kufanya muhtasari: Vipuli vya Apollo na Artemis ambavyo mauzo yake yalivunja rekodi katika mnada

Vipuli hivyo viko sawa, lakini kimoja kina rangi ya waridi na chengine ni cha buluu.

Viliuzwa tofauti tofauti lakini vikanunuliwa na mnunuzi mmoja.

Kulikuwa na wasiwasi kwamba vipuli hivyo, vinavyojulikana kama Apollo na Artemis havitakuwa pamoja baada ya kupigwa mnada  mjini Geneva.

Viliuzwa tofauti kwa sababu almasi za buluu ni nadra ukilinganisha na zile za rangi ra waridi.

Hata ijapkuwa ziliuzwa tofauti lakini vitasalia kuwa pamoja baada ya kupata mnunuzi mmoja.

Alamasi ya Apollo yenye rangi ya buluu iliuzwa kwa takriban dola milioni 42 huku Artemis yenye rangi ya waridi ikiuzwa kwa dola milioni 15.5

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Vipuli viwili vya almasi, vimevunja rekodi ya dunia kwa kuuzwa kwa kiwango kikubwa zaidi cha pesa, cha takriban dola milioni 58, katika soko la mnada nchini Uswizi.


Hati ya kufanya muhtasari: Virusi hivyo vimesababisha vifo 213 nchini China na maambukizi kwenye mataifa mengine 16.

Visa sita vya maambukizi vimeripotiwa barani Afrika ingawa wagonjwa waliofanyiwa vipimo wamekutwa kuwa hawana maambukizi ya virusi hivyo.

Nchini Kenya, siku ya jumanne, mwanafunzi aliwekwa karantini hospitalini katika mji mkuu Nairobi, baada ya mwanafunzi huyo kutokea katika mji wa Wuhan nchini China, eneo ambalo ndio chimbuko la mlipuko huo.

Kenya Airways imesema kuwa bado iko kwenye mazungumzo na wizara ya afya na wizara ya mambo ya nje kuhusu muda ambao ndege hizo zitaacha safari ya China.

Lakini safari za mji mkuu wa Thailand, Bangkok, zitakuwa zinaendelea.

Rwanda

RwandaAir nayo pia imesitisha safari zake za kwenda mji wa Guangzhou nchini China kuanzia leo tarehe 31, Januari 2020 mpaka taarifa zaidi zitakapotolewa hapo baadae.

Mabadiliko hayo yametangazwa baada ya shirika la afya duniani (WHO) kutangaza kuwa virusi vya corona ni janga la afya kimataifa.

Abiria ambao watakuwa wameathirika katika mabadilko hayo, watarudishiwa nauli zao, kuruhusiwa tiketi zao kupelekwa kwa tarehe za mbeleni au kubadilishiwa safari.

Safari za Kigali mpaka Mumbai  zitakuwa zinaendelea.

Shirika hilo la ndege limeomba radhi kwa usumbufu wowote utakaojitokeza.

Shirika la ndege la Morocco-Royal Air Maroc imesema kuwa safari za ndege zake kwenda China  zitasitishwa mpaka mwishoni mwa mwezi wa Februari kwa sababu watu wanaoenda ni wachache wakitokea Casablanca mpaka Beijing.

 Wakati huohuo Madagascar nayo imesema kuwa ndege zake zimesitisha safari zake kutoka Guangzhou kuanzia siku ya jumamosi ikiwa ni hatua ya kujikinga.

Air Mauritius pia imesitisha safari zake za ndege kutoka  Shanghai kuanzia leo siku  ya ijumaa lakini ndege zote za kwenda Hong Kong zitaendelea na safari zake.

Ethiopia

Ethiopian airline, ni ndege ambayo hufanya safari nyingi Afrika, yenyewe imetangaza siku ya alhamisi kuwa safari zake zote za kuelekea China zitaendelea.

Ndege hiyo bado inafanya kazi na mamlaka ya Ethiopia na China kuwalinda abiria wake...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Shirika la ndege la Kenya limesitisha safari zote za kwenda China baada ya mlipuko wa virusi vya corona.


Hati ya kufanya muhtasari: Virusi hivyo vinauwezo wa kusababisha maradhi hatari ya mapafu

Zaidi ya watu 100 wanadaiwa kufariki kutokana na virusi hivyo ambavyo vilipatikana katika mji wa Wuhan mwezi Disemba.

Tayari kuna zaidi ya visa 4,500 vilivyothibitishwa na wataalam wanatumai kwamba idadi hyo itaongezeka.

Kirusi kipya kinachowawacha wagonjwa na homa ya mapafu, ni kitu kinachotia wasiwasi  na maafisa wa afya kote duniani  wamepewa tahadhari.

Je mlipuko huu utadhibitiwa ama hiki ni kitu kilicho hatari zaidi?

Je ni kirusi gani hiki?

Maafisa nchini China wamethibitisha kwamba visa hivyo vinasababishwa navirusi vya Corona. Hii ni familia kubwa ya virusi , lakini ni aina sita pekee vinavyojulikana kuwaambukiza watu.

Kirusi cha SARS kinachosababishwa na Coronavirus, kiliwaua watu 774 kati ya 8098 walioambukizwa katika mlipuko wa ugonjwa huo ulioanza China 2002.

Kuna kumbukumbu kubwa za SARS , hapo ndipo kuna hofu kuu lakini tumejiandaa ya kutosha kukabiliana na aina ya ugonjwa huo, kulingana na Dkt Josie Golding , kutoka wakfu wa Wellcome Trust.

Je dalili zake ni hatari kiasi gani?

Huonekana kuanza na vipimo vya juu vya joto mwilini na kufuatiwa na kikohozi kikavu   na baada ya wiki moja, kinasababisha tatizo la kupumua  huku wagonjwa wakihitaji usaidizi wa hospitali.

Maambukizi hayo hatahivyo hayamfanyi mtu kutoa kamasi puani ama hata kupiga chafya. Kirusi cha Corona chenyewe kinaweza kusababisha homa mbaya itakaoendelea hadi mgonjwa kupoteza maisha yake.

''Wakati tunapokutana  na kirusi kipya cha Corona , tunataka kujua je dalili zake zina hatari gani . Dalili zake ni zaidi ya zile za homa ya kawaida na hilo ndilo linalotia wasiwasi  lakini sio hatari kama vile ugonjwa wa SARS'', alisema Profesa Mark Woolhouse , kutoka chuo kikuu cha Edinburgh.

Shirika la afya duniani WHO linasema kwamba ni janga la dharura nchini China , lakini likaamua kutotangaza hali hiyo ya kiafya  kama ilivyofanywa na ugonjwa wa homa ya nguruwe na Ebola.

Je kinaweza kusababisha kifo?

Zaidi ya watu 100 wanajulikana kufariki kutokana na virusi...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kirusi ambacho kilijulikana na wanasayansi pekee kwa sasa kinasababisha ugonjwa hatari wa mapafu nchini China na pia kimetambuliwa katika mataifa mengine.


Hati ya kufanya muhtasari: Virusi vya Ebola vimesambaa mjini Goma

Wizara ya afya imethibitisha kwamba mchungaji mmoja amekutikana kuwa na virusi vya ugonjwa huo baada ya kufanyiwa ukaguzi katika kituo kimoja huko Goma punde alipowasili kwenye basi jana Jumapili.

Wizara hiyo imesema nafasi ya kusambaa kwa ugonjwa huo ni ndogo.

Zaidi ya watu 1600 wamefariki kufikia sasa tangu kuzuka mlipuko wa Ebola mashariki mwa nchi hiyo mwaka mmoja uliopita.

Mchungaji huyo alisafiri umbali wa  200 km kutoka Butembo hadi Goma kwa basi, ambako alikuwa amekutana na watu wenye ugonjwa huo.

Katika taarifa yake wizara ya afya imesema: "Kutokana na kasi ambayo mgonjwa ametambulika na kutengwa, pamoja na kutambuliwa kwa abiria wengine wote kutoka Butembo, hatari ya kusambaa katika sehemu nyingine za mji wa Goma ni ndogo."

Je inawezekana kuangamiza virusi vya Ebola?

Imesema kuwa dereva wa basi hilo na abiria wengine 18 watapewa chanjo leo Jumatatu.

Wizara ya afya Goma imekuwa katika hali ya kujitayarisha kwa mlipuko wa ugonjwa huo. Mnamo Novemba mwaka jana iliidhinisha shughuli za utayarisho na muitikio wa iwapo mlipuko huo utatokea.

Maafisa 3000 wa afya mjini humo tayari wamepewa chanjo.

Mlipuko mkubwa wa Ebola ulishuhudiwa Afrika magharibi mnamo 2014- 2016 na uliahiri takriban watu  28,616 zaidi nchini Guinea, Liberia na Sierra Leone. Takriban watu 11,310 walifariki.

Ebola huwaathiri binaadamu kupitia mgusano na wanyama walioathirika kama tumbili, na popo wa msituni.

Ugonjwa huo unaweza kusambaa kwa kasi kupitia mgusoano wa kiwango hata kidogo cha maji wa mwilini ya waathirika au kwa kugusa maeneo yalio na majimaji ya mgonjwa muathirika.

Ebola ni nini?

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Jamhuri ya Kidemokrasi ya Congo imethibitisha kisa cha kwanza cha Ebola katika mji uliopo mashariki Goma, ambapo kuna zaidi ya watu milioni moja wanaoishi.


Hati ya kufanya muhtasari: Virusi vya HIV huua kinga yote ya mwili na kuacha mwili kwenye hatari ya kuambukizwa maradhi mengine.

Utafiti uliofanyiwa watoto 170 walio na virusi vya HIV nchini Sudan Kusini ulionyesha kuwa kinga yao ya mwili ililingana na ya nyani waliokuwa na virusi hivyo.

Wataalamu wanasema kuwa ugunduzi huo ni ishara ya kwanza ya watu wanoishi na virusi vya HIV, ambao utasababisha kupatikana na tiba kwa wagonjwa wote walio na virusi hivyo.

Ikiwa virusi vya HIV haviwezi kutibiwa vinaweza kuwaua asilimia 60 ya watoto katika kipindi cha miaka miwili unusu.

Ikiwa virusi vya HIV haviwezi kutibiwa vinaweza kuwaua asilimia 60 ya watoto walio na virusi hivyo katika kipindi cha miaka miwili unusu.

Kisha virusi hivyo huua kinga yote ya mwili na kuacha mwiwi kwenye hatari ya kuambukizwa maradhi mengine.

Watafiti walichunguza damu kutoka kwa watoto 170 kutoka Sudan Kusini waliokuwa na virusi vya HIV, ambao hawakupata matibabu na ambao hado hawakuwa wameugua ugonjwa wa ukimwi.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Uchunguzi uliofanywa na wanasayansi wa chuo cha Oxford umeonysha kuwa asilimia 10 ya watoto walioambukizwa virusi vya HIV hawapati ugonjwa  wa Ukimwi licha ya kutopata matibabu.


Hati ya kufanya muhtasari: Virusi vya HIV vinaweza kuingia kwenye maziwa ya mama na hivyo kumuambukiza mtoto wake wakati anapomnyonyesha

 Hii inatokana na hatari ya uwezekano wa mama kumuambukiza mwanae wakati anapomnyonyesha.

Hofu hii  hutokana kuongezeka kwa virusi vya HIV  katika seli  nyeupe za damu  katika na maziwa ya mama anapokuwa mjamzito, hali inayoongeza uwezekano wa kumuambukiza mtoto wake virusi hivyo anapomnyonyesha.

   Viwango vya juu vya virusi  katika  plasma, na huenda katika maziwa ya mama, huonekana kama chanzo kikuu cha maambukizi ya virusi vya HIV  kutoka kwa mama hadi mtoto  na maambukizi hayo  yamekadiriwa  kuwa ni karibu 30%.

Katika taifa la Rwanda akinamama walioambukia  virusi vya ukimwi  wanaweza kujifungua na kunyonyesha watoto wao bila kuwaambukiza mtoto.

Hii ni baada ya serikali ya nchi hiyo kuzindua  kampeni  ya kusaidia akinamama walio na virusi vya HIV  kuwanyonyesha watoto wao bila kuwaambukiza ukimwi.

Kampeni hiyo inafanyika katika hospitali na vituo vya afya kote nchini humo.

Katika kituo cha afya cha Remera mjini Kigali, misururu mirefu ya akinamama wanaoishi na virusi vya ukimwi haiishi ,baadhi wanaonekana wajawazito ,wengine  wanabeba watoto zao, anasema mwandishi wa BBC  Yves Bucana ambaye alitembelea kituo hicho.

Wanafika kupata ushauri nasaha  kuhusu namna ya kujilinda kuambukiza watoto wao ilhali akinamama waliokwishajifungua  wakifika  kumuona  daktari  ili wafanyiwe ukaguzi wa jinsi wanavyofuata utaratibu wa   kuwalinda kuambukiza watoto zao.

Ni katika mpango  ulioanzishwa na serikali wa kusaidia akinamama wajawazito na wanaonyonyesha kuweza kuwahudumia watoto wao na kuwalinda maambukizo ya HIV.

Emile Musabyimana mkuu wa kituo cha afya anasema:''Tunawasaidia akinamama kuwa na afya njema pamoja na watoto zao.Tunapima kinga yake ya mwili kuona kwamba haijapungua  pamoja na kiwango cha virusi alivyo navyo.Tunamfanyia vipimo kadri mtoto anavyokua .Hii haiwezi kumzuiya mtoto kunyonya..hakika   asilimia 99 ya watoto hawapati maambukizo yoyote''. Anasema.

Mama wenye virusi vya HIV...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Maambukizi ya virusi vya Ukimwi(HIV) imekuwa ni changamoto kwa akina mama walioambukia maradhi hayo wanaotaka kuwanyonyesha watoto wao mara baada ya kujigungua.


Hati ya kufanya muhtasari: Virusi vya Zika vinaaminika kusababisha watoto kuzaliwa an vichwa vidogo

Kwa mujibu wa Mkurugenzi wa Taasisi hiyo, Dkt Mwele Malecela, virusi hivyo vimepatikana mkoani Morogoro, Mashariki mwa Tanzania na Mkoani Geita, kaskazini magharibi mwa Tanzania.

Utafiti huo ulifanyika kutokana na uhalisia kuwa kuna mazingira yanayowezesha kuzaliana kwa mbu wanaoeneza virusi hivyo.

 Kati ya watu 533 waliopimwa wakati wa utafiti huo, asilimia 15.6 waligunduliwa kuwa na virusi vya Zika.

Hata hivyo wizara afya nchini humo, imetoa taarifa ambapo inakanusha kuwepo kwa virusi hivyo.

"Kama nilivyoeleza mnamo februari 2016, ugonjwa huu bado haujaingia nchini, na leo pia napenda kuwatoa hofu wananchi kuwa kwa sasa Tanzania haujathibitishwa kuwepo na ugonjwa wa Zika," taarifa ya wizara ya afya imesema.

Wizara hiyo inasema uchunguzi uliofanywa na NIMR ulikuwa wa kuchunguza ubora wa kipimo kipya cha kupima magonjwa ya Zika na Chikungunya.

"Matokeo haya bado yanahitaji kuchunguzwa kwa kina zaidi kupitia vipimo vilivyothibitishwa na Shirika la Afya Duniani," wizara imesema.

Dkt Mwele Malecela ameambia BBC kwamba kwa sasa serikali inaangazia kuzuia wajawazito wasiumwe na mbu ambao wanaaminika kueneza virusi hivyo.

"Bado tunajaribu kuangalia ni aina gani ya virusi vya Zika. Lakini hiyo ni dhahiri, tukizingatia kwamba mbu wanaoambukiza Zika wako nchini kwetu na mazingira yaliyoko nchini kwetu hayatofautiani sana na yale ya Amerika ya Kusini na nchi kama Thailand ambako ugonjwa huo unapatikana," amesema Bi Malecela.

"Ugunduzi huu tumeupata kwa watu na tutaendelea kufanya kazi kuangalia kama tutaupata kwa mbu ambao utatuhakikishia basi kwamba ugonjwa huo ina maana umekuwepo nchini ni vile tu ulikuwa haujaonekana."

"Heri nusu shari kuliko shari kamili, kulielewa jambo na kujua kwamba lipo nchini na kujua kwamba wajawazito wanaweza kuzaa watoto wenye matatizo haya kutatuwezesha kuzuia ugonjwa huyu. Tutahakikisha nguvu zetu za kupambana na mbu wanaoeneza virusi hivi zinaongezeka."

Virusi vya Zika zimekuwa vikisababisha watoto...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Taasisi ya utafiti wa magonjwa ya binadamu nchini Tanzania (NIMR) imesema virusi vya Zika vimegunduliwa nchini humo.


Hati ya kufanya muhtasari: Visa vya maharamia kuteka meli vimeanza kushuhudiwa tena Bahari Hindi

Meli hiyo kubwa yenye uzani wa tani 4,400 kwa jina Daejoyoung iliondoka katika bandari ya Busan nchini Korea Kusini jana kuelekea Somalia.

Meli hiyo ina mabaharia 300.

Mazoezi hayo ya Ijumaa yatashirikisha Daejoyoung, meli nyingine ya kibiashara ya uzani wa tani 17,000 pamoja na mabaharia 350, shirika la habari la Korea Kusini Yonhap limesema.

Taifa hilo limekuwa na wanajeshi katika Ghuba ya Aden tangu tangu 2009 ambapo wamekuwa wakishiriki kwenye juhudi za pamoja za jamii ya kimataifa za kukabiliana na maharamia katika pwani ya Somalia.

Uharamia kwenye maeneo ya maji pwani ya Somalia na Yemen, uliongezeka maradufu mwaka 2011, huku kukitokea zaidi ya mashambulio 200.

Lakini matendo hayo yalipungua pakubwa katika miaka ya hivi karibuni, baada ya kuongezeka kwa doria inayoongozwa na wanajeshi wa majini kutoka mataifa mbalimbali ya dunia, pamoja na uungwaji mkono wa wavuvi wa maeneo hayo wanaoendesha shughuli za uvuvi baharini.

Hata hivyo, sababu zilizowafanya wavuvi wengi wa Kisomali kutoroka kutoka maeneo ya pwani, na kuamua kuwa maharamia, yapata mwongo mmoja uliopita, bado zingalipo, anasema mwaandishi habari wa BBC wa maswala ya usalama Frank Gardner.

Kwa sasa Somalia inashuhudia hali mbaya ya ukame, umaskini umeongezeka mara dufu, huku vijana wengi wakiwa bila ajira.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Meli ya kivita ya Korea Kusini imetumwa katika pwani ya Somalia kushiriki katika mazoezi ya operesheni ya kijeshi ya kukabiliana na mabaharia ambao wameanza kuteka meli baada ya miaka kadha ya utulivu.


Hati ya kufanya muhtasari: Visa vya unyanyasaji wa kijinsia ndani ya ndoa vimeripotiwa kuongezeka katika nchi za Marekani, Ufaransa na Australia katika kipindi hiki cha mlipuko wa virusi vya corona

"Haiwezekani kwa wanawake kutoka nchi zenye uchumi wa wa chini, katika mataifa kadhaa, kuripoti visa vya unyanyasaji wa nyumbani wakati wanaishi katika nyumba zenye chumba kimoja au viwili na wanaowanyanyasa"anasema Bi Mlambo-Ngcuka.

"Tunatarajia  kushuhudia kupungua kwa ripoti za aina hii ya unyanyasaji nyakati za amri za kutotoka nje na ukimya huo ni wa kutia hofu hata zaidi. Ilikua ni kadhaa tu baada ya mlipuko mbaya zaidi wa Ebola katika mataifa ya Afrika Magharibi ambapo tuligundua ongezeko la unyanyasaji wa kijinsia majumbani ."

BBC imezungumza na wanawake wawili katika nchi za India na Marekani, ambao kwa sasa wako katika marufuku ya kutotoka nje na wanaishi na wanaume wanaowanyanyasa. Hizi ni simulizi zao.

Kipato cha familia ya Geeta kimeporomoka mara tatu toka ulipoingia mlipuko wa virusi vya corona.

Geeta, 27, India

Mahojiano haya yalifanyika siku moja kabla India itangaze sheria ya kutotoka nje kabisa kwa muda wa siku 21 ili kukabiliana na kusambaa kwa virusi vya corona.

Geeta anaamka saa kumi na moja alfajiri, mumewe amejilaza kando yake. Anakoroma kwa nguvu.

Usiku uliopita alikua amerudi nyumbani akiwa amelewa na mwenye hasira.

Mlipuko wa coronavirus unamaanisha kuwa ni watu wachache tu wanaotumia usafiri wa umma, kwahivyo kama dereva wa Bajaji (tuk tuk) pato la Vijay limeshukwa kutoka rupia  1500 kwa siku  (takriban dola 20), hadi rupia 700  ( dola 9 na nusu), kwa wiki hiyo (kabla ya marufuku ya kutoka nje).

"Mambo yatakuwa namna hii kwa siku ngapi?" alipaza sauti, huku akitupa chupa za pombe kali kwenye ukuta. Watoto wanne wa Geeta,  mkubwa akiwa na umri wa miaka saba na wadogo zake watatu walikua wamejificha nyuma yake kwa hofu.

Hatimae baada ya kelele mume wake Vijay alikwenda kulala kwenye godoro dogo  ambalo hulalia na familia nzima.

"Ilichukua muda kuwatuliza watoto," anasema  Geeta, "Wamemuona baba yao...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mkurugenzi Mkuu wa Shirika la Wanawake la Umoja wa Mataifa (UN Women) Phumzile Mlambo-Ngcuka ameiambia BBC kuwa tofauti na Marekani na Uingereza , ambako vituo vya vya unyanyasaji wa wanawake vimepokea  ongezeko la visa hivyo, hali huenda ikawa ni kinyume  katika mataifa yanayoendelea.


Hati ya kufanya muhtasari: Visa vya watu kujitoa uhai kutokana na michezo ya mtandaoni havijathitishwa

Mkuu wa polisi wa Nairobi Japheth Koome amesema wanachunguza taarifa kwamba kijana wa miaka 16 alijitoa uhai kutokana na mchezo huo.

Kituo cha Centre for Safe Internet cha Bulgaria kinasema kufikia sasa hakuna ushahidi wa kutosha kuthibitisha vifo vilivyotokana na kucheza mchezo huo.

Mchezo huo unadaiwa kuwapa changamoto washriiki wafanya mambo ya kutisha, ambapo jambo la mwisho linakuwa ni kujitoa uhai.

Taarifa kuhusu mchezo huo vimeripotiwa nchini Brazil na Urusi lakini hakuna visa vyovyote vya watu kujitoa uhai ambavyo vimethibitishwa rasmi kwamba vilitokana na mchezo huo kufikia sasa.

Kwa usaidizi na ushauri kuhusu kujitoa uhai, tafadhali tembelea Ushauri wa BBC.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Polisi nchini Kenya wanafanya uchunguzi kubaini iwapo kijana mmoja alijiua baada ya kushiriki mchezo wa mtandaoni, vyombo vya habari nchini humo vimeripoti.


Hati ya kufanya muhtasari: Visanduku vya mawasiliano ajali ya ndege ya Brazil vyapatikana

Katika mnara wa mawasiliano ya ndege , rubani alisikika akirudia mara kadhaa akiomba ruhusa ya kutua kwa dharura kutokana na hitilafu ya umeme iliyokuwamo ndegeni pamoja na kuishiwa mafuta ya ndege.

Kabla hata mawasiliano hayo yaliyorekodiwa kufikia mwisho ,rubani alisikika akisema yuko angani umbali wa futi elfu tisa sawa na mita elfu mbili mia saba na arobaini na tatu.Taarifa za mawasiliano hayo zimekuwa gumzo katika mitandao kadhaa nchini Colombia na hata katika vyombo vya habari nchini humo, na hivyo kumekuwepo fununu za taarifa hizo kuwa huenda zikawa na chembe ya ukweli kwamba kuishiwa kwa mafuta ndiyo chanzo zha ajali ya ndege hiyo.

Wanajeshi wa Colombia waliliambia shirika la habari la AFP, kwamba pamoja na ndege hiyo kuanguka kuna shaka juu ya ajali  hiyo kwani pamoja na ndege hiyo kuanguka  hakukuwa na mlipuko wowote na kwamba huenda kulitumika nguvu ingine tofauti na nadharia ya kwisha kwa mafuta ndegeni.

Wadadisi wa mambo na wachunguzi bado hawako tayari kufungua mdomo na kuzungumzia juu ya chanzo chochote cha  ajali hiyo na kwamba taarifa kamili ya uchunguzi itatolewa baada ya miezi kadhaa.

Wachezaji wa timu ya Chapecoense walikuwa safarini kuelekea nchini  Colombian kwenye mji wa  Medellin mahali kulikotarajiwa mechi kubwa ya mpira wa miguu ya kihistoria na badala yake wachezaji hao wameacha historia .Kufuatia vifo vya wachezaji wa timu hiyo, ulimwengu mzima umeungana kuomboleza vifo vyao.

Kwa muujibu wa taarifa zilizopatikana kutoka katika shirika la ndege la Lamia watu wanne waliokuwa wasafiri na ndege hiyo wameponea chupuchupu kuwa miongoni mwa waliokufa baada ya kukosa tiketi.

   Mmoja wa manusura wa ajali hiyo ambaye ni fundi wa ndege Erwin Tumiri, ameeleza namna alivyokwepa kifo, kwamba yeye alifuata maelekezo yote ya namna ya kujiokoa ,anasema abiria wenzie , walio wengi walisimama na kuanza kupiga kelele nay eye aliamua kuweka sanduku lake la kusafiria kati kati ya miguu yake na kuamua kubaki hivyo.

Visanduku viwili...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Ndege iliyokuwa imewabeba wachezaji wa timu ya mpira kutoka nchini Brazil ambayo ilipata ajali nchini Colombia inasemekana kwa muujibu wa taarifa zilizovuja ndege hiyo iliishiwa mafuta kutoka katika  kifaa cha kurekodia mawasiliano.


Hati ya kufanya muhtasari: Visiwa vilivyo katika bahari ya kusini mwa China

 Majibu hayo ya hasira yanajiri baada ya waziri mteule wa maswala ya kigeni nchini Marekani Rex Tillerson kusema kuwa Marekani inapaswa kuizuia Beijing kuingia katika visiwa vipya katika bahari ya kusini mwa China.

Magazeti mawili yalikashifu matamshi hayo .

Jarida la Global Times limeonya kwamba hatua kama hiyo inaweza kusababisha vita vikubwa.

Beijing imekuwa ikitengeneza visiwa katika miamba ya  maji yanayogombaniwa na mataifa mengine.

Picha zilizochapishwa mwaka uliopita zinaonyesha ulinzi mkali katika baadhi ya visiwa hivyo.

Ramani ya visiwa vinavyogombaniwa katika bahari ya kusini mwa China

 Akizungumza siku ya Jumatano Bwana Tillerson aliifananisha visiwa hivyo vya China na hatua ya Urusi kuchukua eneo la Crimea kutoka kwa Ukraine.

''Tutalazimika kuieleza China kusitisha ujenzi wowote katika visiwa hivyo  na kwamba kuingia katika visiwa hivyo pia hakutaruhusiwa''.

Msemaji wa Wizara ya maswala ya kigeni ya China Lu Kang amenukuliwa akisema:  China ina haki kutekeleza vitendo vyovyote katika himaya yake.

Na ilipouliwa kuhusu matamshi ya kuizuia China ,alijibu: siwezi kujibu maswali yasio na msingi.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kuizuia China katika kisiwa ilichojenga katika maji yanayogombaniwa huenda kukasababisha mvutano mkubwa, chombo cha habari cha serikali ya China kimsema.


Hati ya kufanya muhtasari: Visu vilivyotolewa tumboni

Mwanamume huyo mwenye umri wa miaka 42 alikuwa amevimeza visu hivyo kwa muda wa miezi mitatu.

Daktari Jatinder Malholtra, ameambia BBC kwamba alikutana na mwanamume huyo wiki iliyopita  alipokuwa akihisi maumivu makali kwenye tumbo lake.

Alisema mwanamume huyo hakuwafahamisha madaktari hao kwamba alikuwa akimeza visu.

Picha za visu hivyo kwenye tumbo

'Tuligundua mwanamume huyo alikuwa akitafuna visu baada ya kumfanyia uchunguzi .'Dkt. Malholtra alisema.

Mwanamume huyo anaendelea kupata nafuu na yuko katika hali dhabiti.

Operesheni hiyo iliwahusisha madaktari watano na ilichukua saa tano kukamilika

Kwa sasa madaktari hao wanajaribu kutafuta sababu ya mwanaume huyo kumeza visu hivyo.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Madaktari katika mji wa Amritsar kaskazini mwa India wamesema, wametoa visu 40 kutoka kwa tumbo la mwanamume mmoja.


Hati ya kufanya muhtasari: Vita kati ya majeshi ya pande hasimu Sudan Kusini vilianza mwaka 2013

Kuna hofu kuwa Sudan kusini huenda ikatumbukia tena kwenye vita vya kiraia.

Walioshuhudia wanasema wamesikia milio ya risasi katika mji muhimu wa Yei, kusini magharibi mwa Juba, kwenye barabara inayounganisha Juba na taifa jirani la Uganda.

Vikosi vitiifu kwa naibu rais, Riek Machar, vinasema kwamba vikosi vya serikali viliwashambulia katika maeneo yao siku ya jumamosi.

Mwezi uliopita vikosi vtiifu kwa rais Salva Kiir na Riek Machar vilikabiliana mjini Juba, katika makabiliano yaliyoifanya UN kutuma walinda 400 zaidi nchini humo.

Hata hivyo Bw Kiir amesema hataruhusu Umoja wa Mataifa kuchukua udhibiti wa nchi yake na hatashirikiana tena na umoja huo.

Riek Machar na Salva Kiir walitia saini mkataba wa amani mwaka 2015, japo mapigano yanaendelea

Kila upande mara kwa mara hutupiana lawama la kuanzisha vita.

Uhasama wa kisiasa baina bwana Kiir na bwana Machar uliishia kuwa mapigano mwaka 2013.

Wawili hao walitia saini mkataba wa amani mwaka 2015, japo mapigano ya mara kwa mara yamekuwa yakiendelea baina ya pande hasimu.

Zaidi ya raia 100,000 wa Sudan kusini kwa sasa wamekimbilia katika nchi jirani kufuatia mapigano ya hivi karibuni, linasema shirika la la wakimbizi la Umoja wa Mataifa.

Zaidi ya raia 100,000 wa Sudan kusini wamekimbilia katika nchi jirani

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mapigano yamezuka baina ya pande hasimu nchini sudan kusini.


Hati ya kufanya muhtasari: Vitambaa vinavyotumika kwa kazi zaidi ya mara moja vinaweza kusababisha madhara makubwa kwa walaji wa chakula

Wanasayansi kutoka Chuo Kikuu cha Mauritius walichunguza vitambaa 100 vya jikoni vilivyokuwa vikitumika kwa kipindi cha mwezi mmoja

Waligundua kuwa bakteria aina ya E.coli anaweza kupatikana kwenye vitambaa ambavyo vimetumiwa kwa kazi zaidi ya moja jikoni, kama vile, kufutia vyombo na kufutia meza pia kukaushia mikono.

Matumizi hayo yanaongeza hatari ya kusambaa kwa bakteria wanaoweza kusababisha usumu kwenye chakula.

Serikali ya Mauritius imesema kuwa vitambaa vya jikoni, sponji na vitambaa maalum vya kushikia vitu vya moto vinapaswa kuoshwa au kubadilishwa  mara kwa mara, pia vinapaswa kuoshwa na kuanikwa vikauke kabla ya kutumika tena.

Utafiti huu umewasilishwa katika mkutano wa mwaka wa Baiolojia nchini Marekani.

Miongoni mwa vitaulo vilivyokusanywa, asilimia 49 vilikuwa na bakteria, ambao waliongezeka kwa idadi yao kutokana na ukubwa wa familia inayotumia vitambaa hivyo, uwepo wa watoto na ongezeko la familia.

Vijidudu hivi ni hatari kwa afya kwa kuwa husababisha sumu kwenye chakula

E.coli ni aina ya bakteria ambaye hupatikana kwenye utumbo wa binaadamu na mnyama.Mara nyingi hawana madhara lakini wanaweza kusababisha sumu kwenye chakula na maambukizi.

Ni kwa namna gani utaweza kuzuia vijidudu kusambaa jikoni?

''Data zimeonyesha kuwa mapishi yanayofanyika katika mazingira yasiyo safi hufanyika kwenye makazi ya watu wengi'', ameeleza Kiongozi wa utafiti huo, Dokta Susheela Biranjia-Hurdoyal.

''Taulo mbichi na matumizi yake kwa kazi mbalimbali vinapaswa kuepukwa.Familia kubwa zenye watoto na wazee zinapaswa kuzingatia usafi wa jikoni.Alieleza Dokta.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Matumizi mbalimbali ya vitaulo vya jikoni huweza kusababisha vijidudu vya sumu kwenye chakula, utafiti umeeleza.


Hati ya kufanya muhtasari: Vitendo vya ubaguzi wa rangi vimeibuka tena Afrika kusini

Katika ghasia hizo maduka yanayomilikiwa na wageni yaliporwa bidhaa, wakati vurugu zilipotapakaa eneo lote.

Ghasia za kupinga wahamiaji zimekuwa zikijitokeza nchini Afrika kusini, hali inayosababishwa na tatizo kubwa la ukosefu wa ajira na umasikini.

Vurugu zinazochochea uporaji wa vitu zimesambaa katika maeneo mengi ya Soweto.

Kwanini kiongozi wa Kamati ya Bunge Tanzania amejiuzulu?

Ujerumani yarejesha mafuvu ya watu iliowaua Namibia 1904

zilianzia katika duka moja, baada ya wakazi wa eneo hilo kumtuhumu mmiliki wa duka mwenye asili ya Somalia kumshambulia kwa risasi na kumuua kijana mdogo aliyedai kuwa alikuwa akijaribu kuvunja duka lake.

Polisi nchini humo wana amini kwamba tukio hilo ndio lililozua mtafaruku na kusababisha ghasia ambazo sasa zimesambaa katika maeneo kadhaa ya mji huo.

Wakazi hao pia wanawalaumu wamiliki wa maduka, ambao wengi ni wageni, kuuza vyakula vilivyopitwa na wakati.

Maduka yanayomilikiwa na wageni Afrika kusini

Ujumbe wa WhatsApp umekuwa ukizunguuka nchini Afrika kusini ukimuonya yeyote yule, aliyepangisha vyumba kwa Wasomali, awafukuza.

Kwa mujibu wa ujumbe huo iwapo hawatafanya hivyo mpaka ifikapo tarehe 8 Septemba nyumba zote na maduka yatachomwa moto.

Tetesi za soka Ulaya Alhamisi 30.08.2018

Idadi ya maduka haya yanayomilikiwa na wageni yamejengwa katika maeneo ya karibu na makazi na yamekuwa yakimilikiwa raia pia kutoka nchi nyingine kama vile Ethiopia, Zimbabwe na Pakistan.

Hali hiyo pia imewafanya wamiliki wengi wa maduka kufungasha bidhaa zao na kuondoka mjini humo wakihofia vurugu zaidi.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Polisi nchini Afrika kusini wamethibitisha vifo vya watu wawili katika mapigano yaliyotokea kati ya wenyeji na wageni katika mji wa Soweto.


Hati ya kufanya muhtasari: Vitengo vya ujasusi nchini Marekani vinasema kuwa Urusi ilimsaidia Trump kuchainda uchaguzi wa Marekani

Ripoti moja katika gazeti la New York Times inasema kuwa vitengo hivyo vina uhakika wa kiwango cha juu kuhusu hatua hiyo ya Urusi ya udukuzi.

Ripoti nyengine ya maafisa hao iliotolewa na Gazeti la Washington Post pia ilitoa maoni kama hayo.

Lakini upande wa Bw Trump umepuuzilia mbali matokeo ya ripoti hiyo, ukisema hawa ni watu wale wale waliosema kuwa Sadaam Hussein anamiliki silaha za kuangamiza.

Maafisa wa Urusi kwa mra nyengine wamekana kuhusika na udukuzi wowote wa kumsaidia Trump katika uchaguzi huo.

Siku ya Alhamisi rais Obama alitaka uchunguzi kufanywa kufuatia misururu ya udukuzi wa mitandao  inayodaiwa kutekelezwa na Urusi wakati wa uchaguzi.

Udukuzi huo ulilenga barua pepe za chama cha Democratic na mshauri wa mgombea wa urais Hillary Clinton.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Vitengo vya ujasusi nchini Marekani vinaamini kwamba Urusi iliingilia uchaguzi wa Marekani ili kumpiga jeki Donald Trump katika uchaguzi huo  kulingana na maafisa wa Marekani.


Hati ya kufanya muhtasari: Vitunguu swaumu vinawezekana kuwa ni vizuri kwa afya lakini haviwezi kuzuia maambukizi ya virusi vya corona

Hata hivyo kukosekana kwa tiba hiyo hakujawafanya watu kuacha kutafuta ushauri wa kitabibu kuanzia kwenye tiba ambazo hazina madhara mpaka zile ambazo ni hatari kwa afya zao.

Ushauri wa kiafya ambao umeenea kwa kasi mtandaoni  ambao hauna uhusiano na kile ambacho sayansi wanachosema.

1. Vitunguu saumu

Watu wengi kwenye mitandao ya kijamii wanashauri watu kula vitunguu swaumu ili kuzuia kupata maambukizi ya corona.

Shirika la afya duniani  WHO  linasema kuwa  vyakula kwa afya mara nyingine huwa vina vimelea ambavyo si salama kwa binadamu, Hakuna uthibitisho unaosema kuwa mtu akila kitunguu swaumu basi anaweza kujilinda na virusi vipya vya corona.

Katika kesi nyingi, aina hii ya tiba huwa haina madhara makubwa kwa afya kama watu wanazingatia utaratibu wa kiafya ambao au kufuata ushauri wa daktari.

Lakini wanapaswa kufahamu uwezo wa kile wanachoambiwa.

Huko Kusini mwa China, taarifa zimeripoti kuwa kuna mwanamke ambaye alipaswa kupata huduma za kiafya hospitalini alitumia vitunguu swaumu vibichi kilo moja na nusu.

Tunafahamu kwa ujumla kuwa kula matunda na mboga za majani pamoja na kunywa maji kunaweza kukufanya mtu uwe na afya njema.

Ingawa hakuna ushahidi unaosema kuwa chakula fulani ni tiba na kinaweza kupambana na virusi vya aina fulani.

2. 'Madini'

Mmiliki wa YouTuber Jordan Sather, ambaye ana maelfu ya wafuasi kutoka duniani kote amekuwa akidai kuwa kuna madini ya miujiza  ambayo yanaweza kuponya virusi vya corona.

Hii inajumuisha watengeneza dawa  aina ya 'chlorine dioxide' ambayo iliweza kutibu kansa.

Mwaka jana Mamlaka ya chakula na dawa Marekani imetoa angalizo kuhusu hatari za kiafya.

Mamlaka za afya katika mataifa mengine pia wametoa angalizo kuhusu jambo hilo.

Mamlaka hiyo imedai kuwa haijapata  utafiti wowote ambao unaonyesha kuwa kuna vitu ambavyo vinaweza kutibu ugonjwa wowote.

 Imetoa angalizo kuwa kunywa dawa hizo ambazo hazijathibitiwa kunaweza kusababisha kichefuchefu,...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Virusi vya corona vimeonekana kuenea katika nchi nyingi zaidi duniani na mpaka sasa ugonjwa huo tiba yake haijapatikana.


Hati ya kufanya muhtasari: Vituo hivyo vilidaiwa kuchochea ghasia dhidi ya Rais John Magufuli

Vituo vilivyokuwa vimefungiwa kwa muda usiojulikana kwa tuhuma za kukiuka Sheria za Utangazaji ni Magic FM cha jijini Dar es Salaam na Redio 5 cha jijini Arusha kaskazini mwa Tanzania.

Kupitia maamuzi yaliyosomwa na Makamu mwenyekiti wa kamati ya maudhui Joseph Mapunda Kamati imeikuta Redio 5 na hatia ya kumkashifu rais na kuchochea uvunjifu wa amani na hivyo imehukumiwa kulipa shilingi milioni 5 za Tanzania sawa na takribani  dola 2,200 za Marekani.

Aidha, kituo hicho cha redio kimefungiwa kutorusha matangazo kwa miezi mitatu na kuwekwa chini ya uangalizi wa mwaka mmoja.

Wakati huo huo Radio Magic FM imepewa onyo na kutakiwa kumwomba radhi rais wa Tanzania pamoja na wasikilizaji wa redio hiyo kwa siku tatu mfululizo.

Tangu tarehe 29 mwezi Agosti 2016 Waziri wa Habari nchini humo Nape Nnauye alitangaza kuvifungia vituo hivyo  viwili vya redio  kwa muda usiojulikana kwa madai kuwa vilikiuka sheria za utangazaji.

Hukumu hiyo iliiibua minong'ono miongoni mwa wananchi wa Tanzania wakidai kuwa huo ni uminyaji wa uhuru wa habari hasa katika kipindi ambacho Tanzania iko katika vuguvugu kali la mvutano kati ya Serikali na vyama vya upinzani.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kamati ya maudhui ya Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania imetangaza hukumu dhidi ya vituo viwili vya Redio vilivyofungiwa kutokana na kile serikali ya nchi hiyo ilichosema kuwa ni kuchochea ghasia na kumkashifu Rais John Magufuli.


Hati ya kufanya muhtasari: Vituo vya habari vilifungiwa lakini wakaendela kurusha matangazo kupitia mtandao

Siku ya Jumanne matangazo ya vituo vya KTN, NTVna Citizen TV yalizimwa ghafla na serikali baada ya mamlaka ya mawasiliano nchini Kenya kuzima mitambo yao kuepusha vituo hivyo kurusha moja kwa moja mkutano wa kuapishwa kwa kiongozi wa upinzani Raila Odinga kama Rais wa watu wa Kenya.

Bado haijulikani kama serikali wataifuatilia agizo hilo.

Sherehe ya kuapishwa kwa Raila ilichukuliwa na wengi kama mzaha lakini serikali imeshikilia kuwa kitendo hicho kilikuwa kinakiuka sheria za nchi hiyo na kwamba ni kosa la uhaini hivyo ilijaribu kuhakikisha taarifa hiyo haitawafikia Wakenya wengi ambao wangelifuatilia tukio hilo kupitia matangazo ya luninga

Okiya Omtata, muwasilishaji mashtaka na mwanaharakati amesema anataka agizo la serikali litangazwe kuwa kinyume na katiba na vituo hivyo vifidiwe.

Raila Odinga akila kiapo cha kuwa rais wa wananchi wa Kenya

Wakenya wengi wamekosa matangazo ya runinga kwa siku tatu sasa. Vituo hivyo vilivyoathirika vimedai kupata hasara ya mamilioni ya dola za kimarekani.

Vituo hivyo vya binafsi vinategemea fedha za  matangazo ya biashara na hawakuweza kupata fedha hizo kwa siku zote walizokuwa wamefungiwa.

Bw Omtata ametaka serikali ilipie hasara za Citizen TV, KTN na NTV

Kuibuka kwa mitandao ya jamii kumeathiri vyanzo vya mapato vya vituo vingi vya habari na kulazimika kuwafuta kazi mamia ya wafanyakazi wao ndani ya mwaka mmoja uliopita.

Serikali ya Kenya ilitaka vituo hivyo vifungwe hadi polisi wamalize uchunguzi dhidi ya wanasiasa na waandishi walioshiriki katika sherehe ya kuapishwa kwa Bw. Odinga siku ya Jumanne.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mahakama Kuu nchini Kenya imeamuru kuwashwa kwa vituo vya habari vitatu binfasi na serikali na kuiagiza serikali kutoingilia utendaji kazi wa vituo hivyo hadi kesi hiyo itakaposikilizwa kikamilifu.


Hati ya kufanya muhtasari: Vituo vya kitaifa vya redio Norway vitazima mawimbi ya FM kufikia mwisho wa mwaka huu

Taifa hilo litaanza kuzima masafa ya FM kwa kirefu Frequency Modulation saa 11:11  (saa saba na dakika kumi na moja Afrika Mashariki).

Badala yake, taifa hilo sasa litatumia mawimbi ya dijitali kwa Kiingereza Digital Audio Broadcasting ambayo kwa ufupi yanaitwa DAB.

Mawimbi hayo ya DAB yalianza kustawishwa mwaka 1981 na maonesho ya kwanza ya jinsi teknolojia hiyo inafanya kazi yalifanyika Geneva mwaka 1985.

Mawimbi ya dijitali huwa na ubora zaidi na hufika mbali yakilinganishwa na ya analogu - na gharama yake ni ya chini mno.

Inakadiriwa kwamba gharama yake ni sehemu moja kati ya nane ya gharama ya kawaida.

Lakini kunao walio na wasiwasi kwamba kuzimwa kwa mawimbi hayo kutaathiri wazee na madereva.

Kura ya maoni ambayo matokeo yake yalichapishwa Desemba na gazeti la Dagbladet ilionesha theluthi mbili ya raia wa Norway wanafikiri serikali imeharakisha.

Kufikia mwisho wa mwaka huu, matangazo yote ya redio za taifa nchini humo yatakuwa yakipeperushwa kwa DAB.

Vituo vingine vya kikanda vina miaka mitano kutekeleza mabadiliko hayo.

Na licha ya kwamba asilimia 70 ya wasikilizaji wa redio Norway husikiza kupitia teknolojia ya DAB kwa sasa, wakosoaji wanasema watu wengi watahitajika kutumia pesa nyingi kununua mitambo ya kisasa.

Judith Haaland, 98, mkazi wa Stavanger, alikuwa anasikiliza redio kutoka London wakati wa Vita Vikuu vya Pili vya Dunia

Mfano, redio mpya inayotumia teknolojia ya DAB inagharimu karibu NOK4,000 ($468; £382).

Chama cha Vituo vya Redio za Kikanda Norway kinasema ni asilimia 25 pekee ya magari ambayo yana redio za dijitali.

Kunao wengine ambao wanataka kuendeleza kusikiliza FM kutokana na kumbukumbu walizo nazo.

Mawimbi ya FM yalivumbuliwa mwaka 1933 nchini Marekani.

Mataifa mengine pia yanafikiria kuzima mawimbi ya redio ya analogu

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Norway imekuwa nchi ya kwanza duniani kuzima mawimbi ya redio ya analogu, ambayo yanajumuisha pia masafa ya FM.


Hati ya kufanya muhtasari: Viungo vya mwili wa binadamu ambavyo hutumiwa katika imani za uchawi ama kwa ajili ya mazingaombwe

Viungo vya mwili wa binadamu ambavyo hutumiwa katika imani za uchawi  ama kwa ajili ya mazingaombwe hutolea kutoka kwa watoto nchini Nigeria, na mara nyingi watu wazima huwa hawaathiriwi.

 Hussain Emmanuel, ambaye kwa sasa anatibiwa katika hospitali ya mji wa  Bauchi, anasema shabulio lililomuacha bila uwezo wa kuona tena,  lilitokea wiki mbili zilizopita katika kijiji kilichoko eneo lisiloweza kufikiwa kwa urahisi  la  Tafawa Balewa.

Anasema alirubuniwa na watu wawili katika kijij cha Marti kilichopo karibu na mto waliomshawishi aende kuogelea .

Bw Emmanuel, ambaye hufanya kazi yake ya  kibinafsi kama fundi wa magari, anasema alikuwa pamoja na watu hao wawili kwasababu mmoja wao alimuahidi kumpa kazi kusini mwa Nigeria.

 Lakini walipokwenda mtoni walimshabulia, wakataka kumnyongana na mnyororona shingoni na baadae wakaamua kumgonga kiasi cha kupoteza fahamu.

Alipoamka, hakuweza kuona , ndipo alipopiga mayowe hadi alipookolewa na wapita njia ambao walibaini kuwa macho yake mawili yalikuwa yameondolea.

 Polisi wanasema wanachunguza kisa hicho, na hawakutoa kauli yoyote kuhusiana na sababu ya washukiwa hao kutekeleza kitendo hicho.

Washukiwa wote wawili bado hawajakamatwa.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kijana mwenye umri wa miaka 19 mkazi wa jimbo la kaskazin magharibi mwa Nigeria la Bauchi anasema kuwa macho yake yalitolewa na watu waliotaka kuyatumia kwa ajili ya sababu za ushirikina.


Hati ya kufanya muhtasari: Viwanda vinatajwa kwa kiwango kikubwa kuchangia mabadiliko ya hali ya hewa

Akizungumza katika mkutano wa kimataifa wa mabadiliko ya hali ya hewa huko Poland, kiongozi wa Umoja wa mataifa kuhusu hali ya hewa, amesema kuwa mwaka huu ni miongoni mwa miaka minne yenye joto zaidi duniani.

Wawakilishi kutoka sehemu mbalimbali duniani wanatarajia kuleta mabadiliko kwa kuanza kufanyia kazi mkataba wa hali ya hewa wa Paris.

Mkutano umeanza rasmi mapema Jumatatu, ni mkutano mkubwa wa hali ya hewa na tabia nchi kufanyika tangu ule wa Paris wa mwaka 2015.

Wakati huo huo Benki ya dunia, imetoa  dola bilioni 200 zilizoelekezwa kwa nchi zinazochukua hatua za kupambana na mabadiliko ya tabia nchi kwa miaka mitano ijayo.

Rais wa umoja wa mataifa katika masuala ya hali ya hewa, Maria Esposa amesema kuwa jitihada za haraka zinahitajika.

Athari za mabadiliko ya hali ya hewa

''Tulipoanza na mkutano wa masuala ya hali ya hewa mwaka 1995, ni kama tulikua tukipanga maisha ya baadae, na tulikua tukizuia kuharibika kwa hali ya hewa, lakini sasa tunaishi ndani yake, sasa tunatakiwa tujikomboe haraka , na jamii inatakiwa ikubaliane na mabadiliko haya.

Esponsa, amesema pia wajumbe wamekutana ili kujadili namna ya kujikomboa na mabadiliko hayo ya tabia nchi, na kuhakikisha makubaliano ya Paris yanafanyiwa kazi.

Viongozi wanne wa umoja wa mataifa waliomaliza muda wao, na wazungumzaji wakuu kuhusu hali ya mabadiliko ya tabia nchi, walitoa tamko la kutaka jitihada za haraka kuchukuliwa ili kuzuia mabadiliko haya ya kasi.

Wamesema kuwa hatua ndani ya miaka miwili zinaweza kupunguza janga hili.

Ombi la mwisho kuepusha 'janga la hali ya hewa'

Wakati huohuo nchi kadhaa zimekua zikitoa tamko juu ya kuhakikisha wanapambana na mabadiliko ya tabia nchi, lakini hatua wanazochukua haziridhishi.

Kutokana na suala hili kuwa la dharura, baadhi wa wadau walikutana mapema jana kujadili kabla kikao hakijaanza rasmi.

Viongozi wa nchi 29 wanatarajiwa kuhudhuria , kwa upande wa China na Umoja wa Ulaya wanatarajiwa kuonyesha kuwa kuna...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Umoja wa mataifa umeonya kuwa ongezeko la joto sasa ni tishio kwa binadamu kuliko ilivyokua huko miaka ya nyuma.


Hati ya kufanya muhtasari: Viwanda vya chuma vya Ulaya kama hii nchini Ujerumani zaweza athirika vibara ya ushuru European steel factories, like this one in Germany, could be hit by the US tariffs

Umoja wa Ulaya na Canada kwa pamoja zimesema zitafanyia kazi uamuzi huo, kupingana na tamko hilo.

Rais wa Tume ya Ulaya Jean Claude Juncker amesema uamuzi huo wa Marekani wa kutoza ushuru utahatarisha maelfu ya kazi barani Ulaya.

Nchi za Mexico, China na Brazil wanasema wataziangaliz hatua za kulipiza kisasi.

Bw Trump aliweka ujumbe katika akaunti yake ya Twitter na kusema Marekani ilikuwa imekumbwa na "sera mbovu na zisizo sawa za biashara".

Alisema bidhaa za chuma zinazo ingizwa zingetozwa ushuru ya asilimia 25 na aliminiam asilimia 10.

Lakini wakosoaji wake wamesema ushuru hizi hazitafanikiwa kulinda ajira za Marekani na hatinaye zingepandisha bei za bidhaa kwa wanunuzi.

Habari ziliathiri hisa za Asia ambazo zilishuka siku ya Ijumaa, huku hisa ya Japan, Nikkei ikipoteza zaidi ya asilimia 2.

Hisa za kampuni kubwa  ya magari ya Japan, Toyota zilishuka na zaidi ya asilimia 2 na hisa za Nippon Steel pia zilishuka kwa zaidi ya asilimia 4.

Toyota imesema maamuzi ya Marekani " yangeathiri sana watengeneza magari na wanunuzi"

Marekani inategemea uingizaji chuma kutoka nchi zaidi ya 100

Trump amesema nini?

Bw Trump ameahidi kuijenga tena sekta ya chuma na aluminiam nchini humo ambayo amesema imetendewa vibaya na nchi nyingine hasa China kwa miongo mingi.

"Kama nchi yako haiwezi kutengeza aluminiam na chuma..ni kama hauna nchi tena," alisema

"Tunahitaji watengenezaji wazuri wa aluminiam ili kujilinda"

Tangu aingie madarakani amekuwa akisema kuwa uingizaji wa bidhaa kutoka China imedhoofisha viwanda.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Washirika wakubwa wa biashara wa Marekani wamekasirishwa na tangazo la Rais wa nchi hiyo Donald Trump juu ya mpango wa kutoza ushuru kwa bidhaa za chuma na aluminiam zinazoingizwa.


Hati ya kufanya muhtasari: Viwavi ni mlo mtamu katika eneo la Katanga nchini DRC

Viwavi huwa ni chakula cha raia wengi wa taifa hilo wanaoishi Magharibi mwa taifa la DRC karibu na eneo lililo karibu na mji mkuu Kinshasa,ambao uko maili kadhaa kutoka Katanga eneo lililozuka vita.

Wadudu hao huchukuliwa kutoka kwa miti ,huchomwa na kuliwa na mchuzi.Viwavi hawawezi kusababisha vita katika taifa hilo hususan eneo la Katanga.

Mkoa huo hujulikana kwa kupenda kula viwavi hao na watu hawajauwana kwa sababu yao hapo mbeleni.

Lakini sasa kuna vita katika eneo hilo kati ya mbilikimo na makabila mengine.

Mbilikimo ndio wanaotoka katika eneo hilo lakini wanahisi wamebaguliwa kwa kukosa mali asili na elimu.

Kwa hivyo walipohisi kwamba chanzo kimoja cha mapato yao kinawekewa kodi,matokeo yakawa vita.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Takriban watu 16 wameuawa nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo katika vita vya kikabila huko mkoani Katanga ,kusini mashariki mwa taifa hilo kufuatia mgogoro wa kodi itakayotozwa viwavi.


Hati ya kufanya muhtasari: Vizuizi vya wageni kutekelezwa

Huku ikiendelea kukutana na changamoto za kisheria kutoka mahakama za chini.

Nchi sita zinazokutana na zuio hilo ni Iran, Libya, Syria, Yemen, Somalia na Chad.Mahakama za chini tayari zimeruhusu kuzuiwa kwa baadhi ya watu kutoka Korea kaskazini na Venezuela.

Majadiliano Zaidi yatendelea kusikilizwa wiki hii katika mahakama huko San Francisco, California, na Richmond, Virginia.

Mwandishi  wa BBC mjini Washington anasema kwamba, kwa sasa, huu ni ushindi mkubwa kwa Donald Trump.

Msemaji wa Ikulu ya White Hogan Gidley alisema kuwa White House haikushangazwa na uamuzi wa mahaka  ya juu.

Mwanasheria mkuu Jeff Sessions aliutaja uamuzi huo kama ushindi mkubwa kwa usalama wa watu wa Marekani.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mahakama  kuu nchini Marekani imeamua kuwa toleo la marufuku ya kusafiri ya Rais trump inaweza kutekelezwa kwa ukamilifu.


Hati ya kufanya muhtasari: Vladimir Putinna Kim Jong-unwalikutana Vladivostok

Wawili hao walisalimiana kwa mikono katika kisiwa cha Russky karibu na mji wa bandari wa  Vladivostok, mashariki mwa Urusi.

Ikulu ya rais wa Urusi ya Kremlin imesema kuwa watajadili mpango wa kuacha matumizi ya nuklia  lakini bwana Kim anasemekana pia yuko huko kuomba msaada baada ya mazungumzo na Marekani kutozaa matunda.

 Rais wa Marekani  Donald Trump  na Bwana Kim walikutana Hanoi mapema mwaka huu lakini wakashindwa kufikia mapatano yoyote.

Kiongozi wa Korea Kaskazini alikaribishwa kwa upendo na maafisa wa Urusi alipowasili Jumatano.

Bwana Kim alipokelewa kwa burudani ya bendi ya jeshi, kabla ya kuingia ndani ya gari akiongozwa na walinzi wake a,nao wamezoweleka sasa kwa kukimbia  kando ya gari lake  wakati linapoondoka.

"Nimewasili Urusi kwa moyo wa upendo wa watu wetu, na kama nilivyosema , natumai ziara hii  itakuwa ya mafanikio na ya maana," Bwana Kim aliieleza televisheni ya Urusi mapema baada ya kuvuka mpakakatika mji wa  Khasan.

"Nimatumaini yangu kuwa wakati wa mazungumzona rais anayeheshimika  Putin, nitaweza kujadili kwa kina masuala yanayohusiana na utatuzi wa swala la  rasi ya Korea, na kaendeleza mahusiano yetu ."

Kile tunachokifahamu juu ya mkutano:

Kwa mujibu wa msemaji wa rais wa Urusi  Dmitry Peskov, utawala wa Kremlin unaamini mazungumzo yanayohusisha pande sita juu ya Korea kaskazini, ambayo kwa sasa yamekwama, ndio njia inayofaa kuhtatua suala la silaha za nuklia katika rasi ya Korea.

Mazungumzo hayo, yalihyoanza 2003, yanazihusisha Korea mbili pamoja na Uchina , Japan, Urusi na Marekani.

"hakuna njia nyingine inayofaa ya kimataifa kwa sasa ," Bwana Peskov aliwaambia waandishi wa habari Jumatano.

"Lakini ,kwa upande mwingine, juhudi zinafanywa na nchi nyingine.

Hapa juhudi zote zinafaa ili mradi ziwe ni za azma halisi ya kuachana matumizi ya silaha za nuklia na kutatua tatizo la Korea kaskazini na Korea Kusini."

Kile pande mbili zinachokitaka

Ziara hii inaangaliwa kwa kiasi kikubwa kama fursa kwa Korea Kaskazini...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kiongozi wa Korea Kaskazini  Kim Jong-un na rais wa Urusi  Vladimir Putin wameahidi kuboresha mahusiano katika mkutano wao wa kwanza kuwahi kufanyika.


Hati ya kufanya muhtasari: Vladmir Putin apuuzilia mbali taarifa zilizofichuliwa kuhusu Donald Trump

Bw Putin alihoji sababu za kitengo cha ujasusi cha Urusi  kumdukua bw Trump kabla ya kuingia katika siasa.

Aliwataja wale wanaotoa madai kama hayo kuwa wabaya zaidi ya ''makahaba''.

Barua zilizochapishwa wiki iliopita zilidai kwamba kundi la uchaguzi la bw Trump lilishirikiana na Urusi ambayo pia inadaiwa kumiliki kanda zake za video kuhusu maisha yake ya kibinafsi.

Madai hayo yanasema kuwa Urusi ina habari mbaya kuhusu biashara za Donald Trump na kwamba bw Trump alirekodiwa na makahaba katika hoteli ya Ritz-Carlton  mjini Moscow wakati wa shindano la malkia wa urembo duniani 2013.

Bw Trump amepinga barua hizo  zilizodaiwa kuandaliwa na jasusi mmoja wa Uingereza kama ''habari bandia''.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Rais wa Urusi Vladmir Putin ameyataja madai kwamba taifa lake linashikilia habari muhimu ambazo zinaweza kuathiri uongozi wa  rais mteule wa Marekani Donald Trump kama 'upuuzi mtupu'' .


Hati ya kufanya muhtasari: Volkano hiyo ilirusha mawe makubwa mamia ya mita juu angani, mawe ambaye yanaweza kufikia uzani wa tani kadha

Mlipuko huo ulirusha majivu futi 30,000 (9,100m) juu angani. Aidha, ulirusha juu mawe makubwa wa kilo kadha, na baadhi inakadiriwa kuwa yanaweza kuwa na uzani wa tani kadha.

Mlipuko huo ulitokea mwendo wa saa kumi na robo alfajiri saa za huko.

Wanasayansi wanasema bado kuna uwezekano mlipuko mwingine unaweza kutokea.

Watu waliokuwa wakifanya kazi katika kituo cha kufuatilia volkano hiyo waliokuwa kwenye mbuga ya taifa ambapo kunapatikana volkano hiyo wamehamishwa.

Shirika la Jiolojia la Marekani linasema mawe ya ukubwa wa hadi 60cm (2ft) yalionekana hatua kadha kutoka kwenye shimo la mlipuko wa volkano hiyo.

Lakini walitahadharisha kwamba huenda mambo yakawa mabaya zaidi.

Matope moto kutoka kwa volkano hiyo yamekuwa yakimwagika kisiwani

"Wakati wa milipuko ambayo imesababishwa na mvuke, mawe ya ukubwa wa hadi 2m yanaweza kurushwa pande zote umbali wa 1km au zaidi," shirika hilo lilisema.

"Mawe hayo yanaweza kuwa na uzito wa kilo kadha hadi tani kadha. mawe madogo yanaweza kurushwa mbali, kilomita kadha."

Tangu milipuko ya volkano ilipoanza kutokea eneoi jipya Kilauea, matope yenye moto yamekuwa yakimwagika na kuharibu mamia ya nyumba eneo hilo na kulazimu maelfu ya watu kuhamishwa.

Wanajeshi walitumia mavazi maalum kujikinga dhidi ya majivu na gesi za volkano

Tahadhari ya kiwango cha juu zaidi imetolewa, na marubani wa ndege wameonywa kuhusu hatari inayoweza kutokana na 'wingu' la majivu ya volkano hiyo.

Shirika la Jiolojia la Marekani lilikuwa limeonyesha kwamba kulikuwa na uwezekano mkubwa wa kutokea mlipuko mkubwa eneo hilo.

Hii ni baada ya kina cha 'ziwa la matope moto' kwenye vilkano hiyo kuonekana kupungua na kuongeza uwezekano wa maji yanayopatiukana chini ya ardhi kukutana na matope hayo moto chini ya ardhi, maji yakijaribu kujaza mianya inaoachwa wazi na kupungua kwa matope hayo.

Shirika la huduma za dharura Hawaii liliwatahadharisha watu walio maeneo yaliyoathiriwa na majivu...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mlipuko mkubwa ulitokea katika volkano ya Kilauea katika jimbo la Hawaii nchini Marekani na kuzua wasiwasi zaidi eneo hilo.


Hati ya kufanya muhtasari: Volkswagen

Volkswagen imeingia katika mkataba huo kwa kutumia kampuni ya kutengeza magari nchini Kenya KVM mjini Thika kuunganisha sehemu za magari hayo ikianza na gari lake maarufu la Volkswagen Vivo.

Thika ni mji wa viwanda ,uliopo kaskazini mashariki mwa mji mkuu wa Kenya Nairobi,na serikali ya Kenya inamiliki hisa katika kampuni hiyo.

Gari la kwanza la Volkswagen  Vivo linatarajiwa kuunganishw akatika kiwanda hicho kufikia mwezi Disemba.

Kampuni hiyo ya ujerumani ilikuwa ikifanaya operesheni zake Kenya katika miaka ya 60 hadi mawaka 1977 ,ikiunganisha Mabasi ya Volkswagen,mabasi madogo na matatu ya kombi iliokuwa maarufu sana wakati huo.

Rais wa Kenya Uhuru Kenyatta aliunga mkono wazo hilo.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kenya imetia saini makubaliano na kampuni ya Volkswagen ya Afrika Kusini ili  kutengeza magari hayo katika taifa hilo la Afrika Mashariki ,kulingana na taarifa ya serikali.


Hati ya kufanya muhtasari: Vugu vugu la Waislamu nchini Nigeria (IMN) linapinga marufuku hiyo likisema linaendesha shughuli zake kwa amani na kwamba serikali imekuwa ikipanga njama dhidi yake.

Hatua hiyo imesababisha hali ya taharuki na hofu ya kuzuka kwa mzozo kati ya Waislamu wa Kishia na Wasunni katika taifa hilo la Afrika lenye utajiri wa mafuta.

 IMN ni nini?

Kundi la IMN lilibuniwa miongo minne iliyopita  na limekuwa likishinikiza kuanzishwa kwa mfumo wa utawala wa kidini wa Iran nchini Nigeria.

Lichangia pakubwa mapinduzi ya Iran yaliyomsaidia Ayatollah Khomeini kuchukuwa uongozi wa taifa hilo mwaka 1979 baada ya kupinduliwa kwa utawala wa Shah uliyokuwa ukiungwa mkono na Marekani.

Khomeini bado inaushawishi mkubwakwa kundi hilo: Wafuasi wa IMN kwanza walitangaza uaminifu wao kwake katika mkutano na baadae kwa kiongozi wao, Sheikh Ibraheem Zakzaky.

Kundi la IMN linajichukulia kama serikali, na Sheikh Zakzaky - ambaye amekuwa kizuizini tangu mwaka 2015 -kama chnzo kikuu cha mamlaka nchini Nigeria.

Halitambui mamlaka ya serikali ya Nigeria na linachukulia viongozi wa taifa hilo Waislamu na Wakristo kuwa wafisadi na wasiomcha Mungu.

Kumekuwa na makabiliano makali kati ya wafuasi wa IMN na vikosi vya usalama vya Nigeria katika wiki za hivi karibuni

Kundi hilo lina matawi na mfumo wa utawala katika majimbo 36 ya Nigeria hali inayoipatia sifa ya serikali.

IMN pia linaendesha shule zake  na hospitali katikabaadhi ya majimbo ya Kaskazini mwa Nigeria yaliyo na waislamu wengi.

"Vugu vugu hili la Kiislam limesajili Wakfu unaofahamika kama Fudiyya ambao unaendesha jumla ya shule 360 za msingi na sekondari. Wakfu huo unaipunguza mzigo wa serikali mzigo lakini inaashiria kuwa serikali haina uwezo wa kutoa elimu kwa watu wake," ilisema katika tuvuti yake.

Baadhi ya wanachama wake wanasadikiwa kuwa wataalamu na wasomi, huku wengine wao wakishikilia nyadhifa katika jeshi, polisi  na idara ya intelijensia.

Jacob Zenn, mchambuzi wa Marekani  kutoka wakfu wa Jamestown, anasema kushirikishwa kwa wanachama wa IMN katika huduma ya...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Serikali ya Nigeria imepiga marufuku Waislam wa madhehebu ya Shia wanaoungwa mkono na Iran, kwa madai ya kusababisha vurugu nchini humo na kulitaja kuwa ''adui wa taifa''


Hati ya kufanya muhtasari: Vurugu hizo zilianza baada ya hotuba iliyotolewa mjini Johannesburg na mwanasiasa mkongwe, dhidi ya vitendo vya chuki dhidi ya wageni.

Mangosuthu Buthelezi  alizomewa na kundi la watu siku ya Jumapili, ambapo vikosi vya usalama viliingilia kati.

Watu kumi, wakiwemo wageni wawili, waliuawa mjini humo juma lililopita, baada ya makundi ya watu kuvamia biashara zinazofanywa na raia wa kigeni.

Vurumai hizo zimesababisha mvutano wa kidiplomasia na nchi nyingine za kiafrika, hasa Nigeria.

Nigeria kutuma ndege 'kuokoa' raia wake Afrika Kusini

Wanamuziki maarufu waapa ''kutokanyaga'' Afrika kusini

Rais wa Afrika Kusini Cyril Ramaphosa amekemea vitendo vya vurumai za siku ya Jumapili, akisema mamlaka hazitaruhusu '' vurugu hizo na vitendo vya uvunjaji sheria kuhatarisha usalama wa mamilioni ya raia wa Afrika Kusini na raia wa kigeni nchini mwetu ambao wana haki kwa mujibu wa sheria kuishi na kufanya biashara kwa amani''.

Siku ya Jumapili watu kadhaa wakiwa wamebeba marungu waliandamana mjini Johannesburg wakiimba '' wageni ni lazima warudi walikotoka'', kilieleza chombo cha habari cha Soweten.

Kundi hilo lilielekea kwenye bustani ya Jules mjini Johannesburg mahali ambapo Buthelezi, Kiongozi wa zamani wa upinzani wa chama cha Inkatha Freedom na waziri wa serikali ya umoja baada ya ubaguzi wa rangi alikuwa akitarajiwa kutoa hotuba kuhusu mashambulizi ya hivi karibuni.

Amesema amefika kama msuluhishi na kusema kuwa amekuwa akijisikia vibaya kutokana na machafuko ya hivi karibuni ambayo amesema yameharibu sifa ya Afrika Kusini barani Afrika.

Lakini alizomewa wakati wote na video ilichapishwa kwenye mtandao wa kijamii wa Twitter ikionesha makundi ya watu wakitoka nje ya mkutano.

Kisha watu walianza kushambulia magari na majengo, na kuchoma moto, Mkuu wa idara ya polisi mjini Johannesburg, David Tembe alieleza chombo cha habari cha Eyewitness.

''Nafikiri ni uhalifu kabisa kwa sababu baadhi ya maduka yaliyochomwa si mali ya raia wa kigeni, yanamilikiwa na raia wa Afrika Kusini, '' alinukuliwa.

Juma lililopita,...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Watu wawili wamepoteza maisha kutokana na vurugu mpya zilizofanywa na mgenge ya watu nchini Afrika Kusini.


Hati ya kufanya muhtasari: Vurugu iliyotokea siku ya ijumaa, imesababisha askari 38 wameuwawa katika shambulio lililotokea karibu na mpaka wa Burkina Faso

Shambulio hilo linatajwa kuwa hatari zaidi ya iliyowahi kutokea miongo iliyopita.

Katika kurasa ya twitter, jeshi limeelezea kuwa shambulio hilo ni la kigaidi.

Mali imekuwa ikikabiliana na vurugu za mara kwa mara tangu mwaka 2012, wakati ambao wanamgambo wa kiislamu waliposhambulia kaskazini mwa nchi hiyo.

 Kwa msaada wa Ufaransa, jeshi la Mali lilikuwa linalinda  usalama wa eneo hilo lakini bado vurugu zinaendelea.

Vurugu hizo imeenea hata katika mataifa mengine ya jirani.

Ni shambulizi kubwa kuwahi kutokea dhidi ya jeshi la Mali mwaka huu

Awali iliripotiwa kuwa askari 54 waliuawa, taarifa aliyoitoa msemaji wa serikali Yaya Sangare.

Hakuna kikosi cha kigaidi ambacho kimekiri kuhusika na shambulio hilo katika maeneo ya Indelimane huko Menaka.

Askari 38 waliuawa wakati ambapo kambi mbili za jeshi zilipovamiwa karibu na mpaka wa Burkina Faso mwishoni mwa mwezi septemba .

Mali pamoja na Burkina Faso, Chad, Niger na Mauritania - ni miongoni mwa nchi ambazo majeshi yao yanafadhiliwa na Ufaransa.

Vikosi vitano vya taifa vinashuku kuwa wajumbe wa Ansarul walishambulia mwezi septemba.

Kundi la Ansarul Islam, likimaanisha kuwa watetezi wa dini ya kiislamu, lilianzishwa mwaka 2016 na mhubiri maarufu  Ibrahim Malam Dicko.

Mwaka 2012, iliripotiwa kuwa wanamgambo wa kiislamu kaskazini mwa Mali walishambulia eneo hilo.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wanamgambo wa kaskazini mashariki mwa Mali wamewaua wanajeshi 49 katika shambulio lililotokea jeshini, mkuu wa jeshi ameandika katika kurasa zake za Facebook.


Hati ya kufanya muhtasari: Vurugu zimeendelea huko ukanda wa gaza

Hii ni kufuatia hatua ya Rais Donald Trump kutangaza kuutambua mji wa Jerusalem kuwa mji mkuu wa Israel.

Wakati huo huo Marekani imeionya Palestina dhidi ya maamuzi yake kutotaka kukutana na makamu wa rais marekani Mike Pence  katika kikao ambacho kilipangwa kufanyika mapema mwezi huu.

Waandamanaji wamechoma matairi na kurusha mawe huku maafisa usalama  wa Israel wakifyatulia wandamaanaji hao hewa ya kutoa machozi na risasi za mpira.

Israel wakifyatulia wandamaanaji hao hewa ya kutoa machozi na risasi za mpira

Huko Gaza kundi la kiislamu la Hamas limeitisha intifada au mapambano. Omary Shakir mkuu wa shirika la kutetea haki za binadamu la Human Rights Watch katika eneo la Isreal na Palestina  yupo mjini Ramala.

Ameiambia BBC kuwea baada ya Israel kuwepo katika eneo hilo kwa miongo kadhaa sasa Wapalestina wengi wamekuwa na hasira na tangazo la Rais Trump.

Kwa upande wake Naibu waziri anayehusika na masuala ya Diplomasia wa Israel Michael Oren ameimbia BBC kuwa tangazo la Rais Trump limeleifanya iwe siku ya furaha kwa kwa taifa la Israel na aIsrael ilitarajia vurugu kutoka kwa wapalestina.

Vurugu zaidi zinatarajiwa kuendelea hivi leo.

Wengi wa washirika wa Marekani wamejitenga na hatua hiyo.

Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa pamoja na Umoja wa Nchi za Kiarabu wanatarajiwa kukutana siku chache zijazo kuamua hatua ya kuchukua.

Kuna wasiwasi kwamba tangazo hilo la Trump huenda likachangia kuzuka kwa wimbi jipya la ghasia.

Kundi la Kiislamu la Wapalestina la Hamas limetangaza intifada mpya, au maasi.

Kwa nini Trump akafanya hivyo?

Rais Trump alisema Jumatano kwamba "ameamua ni wakati mwafaka kutambua rasmi Jerusalem kuwa mji mkuu wa Israel."

"Nimeamua hatua hii itakuwa ndiyo bora zaidi kwa maslahi ya Marekani katika juhudi za kutafuta amani kati ya Waisraeli na Wapalestina," alisema.

Alisema ameiagiza wizara ya mambo ya nje ya Marekani kuanza kuuhamisha ubalozi wa Marekani kutoka Tel Aviv hadi Jerusalem.

Licha ya onyo kwamba hatua kama hiyo inaweza kuzua...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Vurugu zimeendelea Ukanda wa Gaza na Ukingo wa Magharibi ambapo zaidi ya Wapalestina 30 wamejeruhiwa katika makabiliano na polisi wa Israel


Hati ya kufanya muhtasari: Vyakula vinavyokaa kwenye jokofu  kwa muda mrefu husababisha virutubishi huwa vinapungua.

Mtaalamu  wa masuala ya Lishe  Kasankala Ladislaus ,kutoka taasisi ya chakula na lishe nchini Tanzania (TFNC) anasema kuwa kuna athari ambazo zinaweza kupatikana kama mtu atahifadhi chakula chake kwenye jokofu kwa muda mrefu.

Uhifadhi wa vyakula kwenye jokofu unaweza kusababisha bakteria kuzaliana na kupelekea madhara kwa binadamu.

"Kuna bakteria ambao wanavumilia hali ya ubaridi na  kuna bakteria ambao husababisha madhara kiafya".

Vyakula Vipi hufaa kukaa katika Jokofu na vipi havifai?

Vyakula vibichi na vilivyopikwa vinafaa kuwekwa katika jokofu, lakini jambo la kuzingatia ni muda na upangiliaji wa chakula.

Kuna ngazi za upangaji wa vyakula

Upangaji huo ni muhimu kwa ajili ya kuzuia bakteria mfano bakteria wa samaki wasiweze kujichanganya na bakteria wa kuku....au mfano bakteria wa nyama ya nguruwe ni hatari kuweza kuenea katika vyakula vingine kama haitahifadhiwa vizuri.

Upi ni muda sahihi hasa wa aina Fulani ya chakula kuwekwa kwenye eneo la Unyevu ama baridi kama kwenye jokofu?

Lengo la uhifadhi wa vyakula kwenye jokofu ni kuwezesha vyakula hivyo visiharibike kwa muda.

Lakini huo muda wa kuhifadhi vyakula unapaswa kuzingatiwa.

Nyama, mchicha na samaki hazifai kukaa kwa muda mrefu...siku mbili au tatu inatosha.

Mkate unaweza kukaa hata siku saba mpaka utakapoanza kuonyesha vidoti vyeusi.

Vitunguu havishauriwi kuwekwa kwenye friji lakini kuna aina ya vitunguu vyekundu vinaweza kukaa hata mwezi mzima.

Mboga za majani na matunda zisikae kwa muda mrefu pia ni siku mbili au tatu.

Ni vyema kujua nyuzi joto ambayo unaweka katika jokofu lako (0-8).

Ni muhimu kuosha vizuri vitu unavyoweka kwenye jokofu na hata maji yanapaswa kuwa yamechemshwa kwa sababu jokofu inahifadhi lakini haiuwi vijidudu.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Maisha ya mjini hasa barani Afrika kila mmoja yuko katika harakati za kujitafutia riziki na hali hii huwafanya watu wengi kujisahau kiafya.


Hati ya kufanya muhtasari: Vyakula visivyo bora hutangazwa kwenye mitandao ya kijamii ili kuwavutia watoto

Umegundua kuwa watoto wanaojihusisha sana na kutazama mitandao hii wakiona watu wanatumia vyakula vyenye sukari na mafuta kwa wingi nao huiga kwa kula vyakula vyenye  asilimia 26% ya vyakula hivyo zaidi  kuliko watoto wasiofuatilia mitandao.

Utafiti, uliowasilishwa kwenye Bunge la Ulaya kuhusu unene, ulichambua kuhusu muitikio wa watoto kutokana na picha za mitandaoni.

Matokeo ya utafiti huoyamekuja baada ya kuwepo kwa wito wa kuweka sheria kali dhidi ya matangazo ya vyakula visivyo bora

Nyota wa kwenye mitandao ya kijamii walioainishwa kwenye utafiti ni pamoja na Zoella, mwenye wafuasi milioni 10.9 kwenye mtandao wa Instagram na Alfie Deyes, mwenye wafuasi milioni 4.6.

Watoto 176 waligawanywa kwenye makundi matatu na kuonyeshwa picha za watu maarufu wakitangaza kuhusu vyakula visivyo na afya, vyakula bora, na bidhaa zisizo chakula.

walionyeshwa  vyakula vilivyo bora na visivyo bora ili kuchagua, ikiwemo zabibu, karoti,  chocolate na pipi za Jeli.

Dokta Emma Boyland, mmoja kati ya watafiti kutoka chuo cha Livepool, akisema kuwa watoto wanaamini watu wanaowaona kwenye picha  ni watu kma marafiki zao.

watangazaji hao wamekuwa wakiaminiwa na vijana wadogo hivyo inapaswa watu kuwajibika, Alieleza.

Watafiti wametoa wito wa kuwalinda watoto mitandaoni, hasa kwenye chaneli za mitandao ya kijamii ambako huwa haijulikani kama wanaelewa tofauti kati ya tangazo na maudhui ya kweli.

Alfie Deyes ni mmoja wa nyota wa kwenye mitandao ya kijamii aliyetumika kwenye utafiti

Dokta Boyland alisema: ''Kwenye Televisheni kuna maelezo mengi zaidi kuhusu tangazo wakati likiwekwa, kuna muziki ndani ya tangazo na hata mapumziko, lakini kwenye digitali mtazamaji hupewa taarifa nyingi kwa wakati mmoja .

Kiongozi wa jopo la watafiti hao, Anna Coates anasema ''tunajua ukiwaonyesha watoto tangazo la kinywaji, watoto huibuka kukipenda kinywaji hicho.Tulitaka kufahamu mtazamo wao kwa mtu huyu maarufu, kwenye mtandao wa kijamii.

Vyakula vya mafuta...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mitandao ya kijamii huenda ikachochea watoto kula vyakula visivyofaa, utafiti umeeleza


Hati ya kufanya muhtasari: Vyakula vya sukari

Japo jibu hili ni la kweli, halijibu swali la msingi zaidi - je, ni kwanini watu hula chakula kupita kiasi?

Ni kwa nini wakati mwengine najihisi kula keki ama chokleti licha ya kwamba nafahamu nitajutia baada ya dakika chache zijazo?

Kwa mara nyingi huwa ni tamaa - ama ni kitu chengine kinachoendelea?

Licha ya kwamba nidhamu ni muhimu, kuna ushaidi mwingi kwamba msongo wa mawazo huchangia pakubwa kwa mtu kuongeza kilo za mwili.

Msongo wa mawazo kupita kiasi, huathiri jinsi mtu anavyopata  usingizi na viwango vya sukari mwilini. Hali hiyo huongeza njaa na kuzidisha zaidi ulaji wa chakula kwa utaratibu.

Na hali hiyo huathiri zaidi usingizi, hata viwango vikubwa vya msongo wa mawazo huathiri zaidi viwango vya sukari. Kwa muda, huo unaweza kusababisha viwango vikubwa vya mafuta na kisukari aina ya type -2.

Na kuona kile kinachoweza kutokea, Dkt Giles Yeo, mwanachama wa Trust Me ,yeye ndiye daktari wa timu ambayo pamoja na usaidizi wa wanasayansi kutoka chuo kikuu cha Leeds, aliamua kujiweka yeye mwenyewe kwenye katika hali ngumu ya msongo wa mawazo.

Wanasayansi wa Leeds walianza kwa kumuuliza Giles kufanya mambo tofauti ambayo yangemsababishia msongo wa kiakili.

Walimuweka mbele ya tarakilishi na wakamlazimisha kufanya hesabu ya kuondoa ,17 , kutoka kwa nambari kama 2,043. Na alipokuwa akikosea, waliona akipatwa na hali ya msongo wa mawazo jambo ambalo lilimpatia Giles shida.

Baada ya hapo wakamlazimu kuweka mikono yake kwenye beseni ya maji baridi kwa muda. Kabla na baada ya uchunguzi huo, kikosi hicho cha chuo kikuu cha Leeds wakampima kiwango cha sukari.

Kiwango cha sukari mwilini huongezeka wakati mtu anapokula, na kwa mwenye afya njema kama Giles, kiwango hicho cha sukari hushuka na kuwa kawaida kwa haraka.

Lakini kikosi hicho cha Leeds kilibaini kwamba siku ambayo Giles alikuwa amepitishwa kwenye shida hizo zote, bado kiwango cha sukari kilichukua muda wa saa tatu kurudi katika hali ya kawaida ambayo ni mara sita zaidi katika siku ambayo mtu ametulia bila wasiwasi wowote....\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Sote tunafahamu nini kinatufanya tunenepe: ulaji wa vyakula vyenye kalori kupita kiasi.


Hati ya kufanya muhtasari: Vyakula vyenye kiwango kidogo cha wanga vina mafuta na protini nyingi

Lishe yenye virutubisho kidogo vya wanga, kama vile Atkins imepata umaarufu zaidi kama njia bora ya kupunguza uzani na umeonyesha matokeo ya kudumu ya kupunguza hatari ya kupatwa na magonjwa mengine.

Lakini utafiti wa Marekani uliofanywa kwa zaidi ya miaka 25 umeonyesha kupunguza kwa matumizi ya wanga au Kabohaidret - au kutumia nyama badala ya protini na mafuta  yanayotoka - kwa mimea ni bora zaidi kiafya.

Utafiti huo ulizingatia watu ambao waliokuwa wakifahamu kiwango cha Kabohaidreti walichokuwa wamebugia.

'Kupata umaarufu zaidi'

Katika utafiti uliofanywa  na kuchapishwa kwenye jarida la kisayansi la afya la Lancet , watu 15, 400 kutoka Marekani walijaza hoja  kuhusiana na chakula na vinywaji wanavyotumia na kwa kiwango gani.

Kutokana na utafiti huo , wanasayansi walikadiria kiwango cha Kalori watu hao hupata kutoka kwa vyakula vyenye  proteini , mafuta na Kabohaidreti(vyakula vya wanga)

Baada ya kundi hilo ambalo liliwajumuisha watu  wengi wenye kadri ya umri wa miaka 25, watafiti hao walibaini kwamba kati ya asilimia 50-55% hupata nguvu kutoka kwa vyakula vilivyo na wanga.

Vyakula aina hii zinauwezo wa kumafanya mtu kuzeeka katika hali nzuri

Vyakula vya wanga ni pamoja na mboga, matunda, sukari ambayo hutokana kwa vyakula vya mafuta kama vile viazi, mkate, wali , tambi na vyakula vya nafaka.

Watafiti hao wamekadiria kwamba watu wanapofika miaka 50 , katika kiwango cha watu wanaotumia Kabohaidreti katika hali ya wastani wanatarajiwa kuishi miaka 33 zaidi.

Utafiti huo ni sawa na utafiti wa hapo awali  ambao waandishi walilinganisha utafiti iliyoliwajumuisha zaidi ya watu 400,000 katika zaidi ya nchi 20.

Wanasayansi walinganisha vyakula vyenye viwango vidogo vya kabohaidreti vinavyotoka kwa proteini inayotokana kwa wanyama .

Utafiti: baadhi ya vyakula husababisha ukomo wa hedhi mapema

Walibaini kwamba ulaji wa kiasi kikubwa wa nyama ya ng'ombe, nguruwe , kuku, kondoo na chizi au jibini badala ya kabohaidreti imehusishwa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Lishe yenye kiwango kidogo cha wanga inauwezo kupunguza kiwango cha maisha ya binadamu ya kuishi, Utafiti umebaini hilo.


Hati ya kufanya muhtasari: Vyama vya siasa vyaruhusiwa kujihesabia kura Kenya

Hata hivyo tume hiyo ilisema kuwa ndiyo ina ruhusa ya kutangaza matokeo ya mwisho.

Kiongozi wa upinzani Raila Odinga alizua wasi wasi mwishoni mwa wiki baada ya kuwaambia wafuasi wake kuwa muungano wa upinzani wa Nasa, utabuni kituo chake cha kuhesabu kura na kutangaza matokeo ya uchaguzi huo.

Viongozi wa upinzani wanasema kuwa kuwepo kituo hicho itasaidia kuzuia udanganyifu kwenye uchaguzi.

Rais Uhuru Kenyatta anawania uchaguzi kwenye muhula wa pili na anatarajia kuukabili mungano wa vyama vikuu vya upinzani.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Tume ya uchaguzi nchini Kenya imekubali kuruhusu vyama vya kisiasa kujihesabia kura kwenye uchaguzi mkuu ambao utafanyika tarehe 8 mwezi Agosti mwaka huu.


Hati ya kufanya muhtasari: Vyanzo vya usalama vya magharibi vilimchukulia kama mtu muhimu sana.

Vyombo vya habari vya Iran vilipuuzilia mbali umhimu wa bwana Fakhrizadeh, vikimtaja kuwa mwanasayansi na mtafiti anayehusika na kifaa cha kupima Covid 19  katika wiki za hivi karibuni.

Mark Fitzpatrick , mshiriki katika taasisi ya kimataifa kuhusu mafunzo ya kimkakati  mjini London ambaye anafuatilia sana mpango wa kinyuklia wa Iran , alituma ujumbe wa twitter akisema: Mpango wa kinyuklia wa Iran utakuwa umepita mpaka wake iwapo utakuwa ukimtegemea mtu mmoja.

Wakati tunajua kwamba wakati aliposhambuliwa Fakhrizadeh aliandamana na walinzi kadhaa , ikiashiria jinsi Iran ilivyochukulia umuhimu wa usalama wake.

Hivyobasi lengo la mauaji yake  - ambayo hakuna hata mtu mmoja aliyekiri kutekeleza  - huenda yamefanyika kisiasa  badala ya uhusiano wake wa mipango ya kinyuklia ya Iran.

Malengo mawili ya mauaji yake yanaonekana. Kwanza kukandamiza kuimarika kwa Uhusiano kati ya Iran na utawala mpya wa rais mteule Joe Biden  nchini Marekani. Na pili,  kuishinikiza Iran kuanza harakati za kutaka kulipiza kisasi.

''Maadui wanakabiliwa na majuma yenye shinikizo kali'' , alisema rais wa Iran Hassan Rouhani katika matamshi yake ya kwanza kuhusu mauaji hayo.

''Wana wasiwasi kwamba hali duniani inabadilika na wanajaribu kutumia muda uliosalia  kuleta hali tete katika eneo letu'', aliongezea.

Wakati bwana Rouhani anapowataja maadui wa Iran  anazungumzia kwa Ushahidi kuhusu utawala wa rais Trump , Israel na Saudia.

Israel na Saudia zina wasiwasi kuhusu mabadiliko ya kisiasa  katika Eneo la mashariki ya kati  na athari zake  kwao wakati rais mteule Joe Biden atakapochukua madaraka.

Bwana Biden alisema wazi kwamba angependelea kujiunga tena katika mazungumzo ya mpango wa Kinyuklia wa Iran , ambao ulifanywa na aliyekuwa rais wa taifa hilo Barrack Obama 2015 na kufutiliwa mbali na Donald Trump 2018.

Fakhrizadeh alijeruhiwa katika shambulio hilo na kufariki hospitalini

Wasiwasi wa Israel na Saudia kuhusu Iran ulijadiliwa katika kile ambacho vyombo...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Alikuwa hana umaarufu nchini Iran hadi Ijumaa iliopita wakati alipouawa. Mwanasayansi huyu Mohsen Fakhrizadeh alikuwa mtu maarufu tu kwa wale waliofuatlia mpango wa kinyuklia wa Iran . Mwanasayansi huyo amezikwa.


Hati ya kufanya muhtasari: Vyombo vya habari Kenya, vinaripoti kuwa tume ya IEBC inasema mipango hiyo ya NASA itakwenda kinyume na sheria nchini.

Kiongozi wa upinzani Kenya Raila Odinga amekuwa akisisitiza tuhuma kwamba uchaguzi wa mwisho mnamo 2013, ulikumbwa na udanganyifu.

Mwenyekiti wa (IEBC) Wafula Chebukati

Katika mkutano wa kisiasa hivi karibuni, bwana Odinga alinukuliwa na vyombo vya habari nchini akisema, 'Tunachotaka ni kuwa, katika kila kituo cha kuhesabu kura tutakuwa na vijana 50, watawasiliana na sisi kupitia video na kutujuza ni nani aliyepiga kura na ni nani ambaye hakupiga".

Ina maana gani kisheria?

Mratibu wa kitaifa kutoka jukwaa la uangalizi wa uchaguzi ELOG Mulle Musau  anasema, ni kinyume cha sheria kuidhinisha vituo vya kupiga, kuhesabu na kutangaza kura wakati wa uchaguzi, kando na vituo rasmi vya tume ya uchaguzi nchini IEBC.

Kwa upande wa upinzani, inaweza kuruhusiwa kuwa na vituo maalum vinavyostahili kuwa vya kuendesha shughuli za chama hicho, wakati wa uchaguzi mkuu.

Musau anaongeza kuwa ili mradi chama hicho kitatumia matokeo ya mwisho yatakayo kuwa yanamiminika katika vituo mbali mbali vya tume rasmi ya uchaguzi Kenya IEBC, basi hakuna makosa.

Wafuasi wa Raila baada ya mahakama Kenya mnamo 2013 kuidhinisha ushindi wa rais Uhuru Kenyatta

'Ni desturi ya vyama vya kisiasa nchini  kufanya hivyo na ni jambo ambalo limekuwa likifanyika hata kwa waangalizi wa uchaguzi na vyombo vya habari katika kufuatilia matokeo'.

Hofu iliopo ni iwapo upinzani utaamua kutangaza matokeo yake kabla ya matokeo rasmi ya IEBC, jambo linalohofiwa kwamba huenda likazusha mzozo wa kisiasa nchini.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Hisia tofuati zimeibuka nchini Kenya kufuatia kauli iliyotolewa hivi karibuni na upinzani National Supper Alliance (NASA) kuhusu mpango wa kuwa na kituo cha kuhesabia kura wakati wa uchaguzi mkuu Agosti, kitakacho endesha shughuli sambamba na tume huru ya uchaguzi na mipaka nchini IEBC.


Hati ya kufanya muhtasari: Vyombo vya habari nchini humo vinaeleza kuwa, mwanamume aliye katika miaka ya 60  alikuwa amepotewa na fahamu wakati wahudumu w aafya walipowasili .

Waliarifiwa na dadake , aliyemtembelea siku ya Ijumaa.

Kichwa chake , kilichokwama katikati ya ngazi , kilifura katika siku hizo tano na alishindwa kuifikia simu yake kuomba usaidizi.

Msukumo wa damu kichwani mwake ulipungua, na anafanyiwa ukaguzi hospitalini.

Jamaa huyo anayetoka Mattaincourt karibu na Épinal, ambaye jina lake halikuwekwa wazi alipatikana akiwa hana maji mwilini.

Huenda pia ukavutiwa na hii:

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Hili halikuwa katika muogozo wa ukarabati: mwanamume aliyekuwa anajaribu kukarabati na kulirembesha bafu lake huko mashariki mwa Ufaransa  aliteleza akaanguka na kukwamisha kichwa chake kwenye ngazi ...kwa siku tano.


Hati ya kufanya muhtasari: Vyombo vya habari vya ndani vinaripoti kuwa watu wasiojulikana wakiwa katika pikipiki walimpiga risasi Ahmed Hussein-Suale mara tatu katika mji mkuu wa Accra.

Alikuwa ni miongoni mwa wahusika wa shirika binafsi la upelelezi Tiger Eye na alipepeleza rushwa katika ligi ya mpira wa miguu Ghana.

Taarifa hiyo ya uchunguzi kuhusu rushwa ilisababisha kufungiwa maisha kwa aliyekuwa kiongozi wa shirikisho la kandanda nchini Ghana.

BBC Afrikan Eye ilifanya makala kuhusu skendo hiyo mwaka 2018 baada ya kupata uchunguzi huo kwa ruhusa ya mwandishi machachari Anas Aremayaw Anas, ambaye anaiongoza Tiger Eye.

Baada ya BBC kurusha makala hiyo, mbunge wa Ghana Kennedy Agyapong alisambaza picha za mwandishi huyo Hussein-Suale na kutaka adhabu dhidi yake.

"Akija hapa mpige'', bwana  Agyapong anasema kwenye video iliyochapishwa katika moja ya vyombo vya Ghana "chochote kitakacho tokea nitalipa."

Kupitia mtandao wa kijamii bwana Anas amesema hawezi kunyamazishwa kimya kwa mauaji ya mwenzake.

Bwana Hussien-Suale alipigwa risasi mbili kifuani na moja shingoni majira ya saa 23:00 siku ya Jumatano usiku, taarifa zinasema.

Imeripotiwa kuwa mwili wake ulipelekwa katika hospitali ya polisi na atazikwa hivi karibuni.

Mwandishi huyo wa habari za upelelezi ameshirikiana na BBC katika taarifa kadhaa ikiwemo upelelezi wa uuzaji wa viungo vya watu kwa ajili ya shughuli za kichawi huko Malawi.

Matukio ya unyanyasaji waandishi wa habari ni ya nadra sana Ghana

Kwa mujibu wa IFJ mara ya mwisho mwandishi kuuawa nchini Ghana ni mwaka 2015

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mwandishi wa habari za upelelezi nchini Ghana amepigwa risasi hadi kufa wakati akiendesha gari kwenda nyumbani, baada ya mwanasiasa kuitisha adhabu dhidi yake.


Hati ya kufanya muhtasari: Vyombo vya habari vya serikali ya China vimesambaza picha za manowari hiyo ikiwa imerembeshwa kwa mapambo

Meli hiyo ya kivita ina uzani wa tani 50,000.

Hatua hiyo inachukuliwa kama ishara ya karibuni zaidi ya kujiimarisha kwa taifa hilo katika nguvu za jeshi lake la majini.

Vyombo vya habari nchini China vinasema meli hiyo, ambayo inawezesha ndege kuruka na kutua juu yake, ilisafirishwa kutoka eneo ambalo ilikuwa ikiundiwa Dalian na kuwekwa baharini.

Inatarajiwa kuanza kazi rasmi mwaka 2020.

Kulinganisha meli kubwa za kivita za kubeba ndege

Meli hiyo ya kivita ilizinduliwa Dalian

Meli hiyo baada ya kung'oa nanga Dalian

Meli pekee kubwa ya kubeba ndege inayomilikiwa na China ni meli ya Liaonong, ambayo ni meli ya enzi za muungano wa Usovieti iliyofanyiwa ukarabati.

China ilinunua meli hiyo kutoka kwa Ukraine.

Meli ya kwanza ya kubeba ndege ya China kwa Liaoning ilinunuliwa kutoka Ukraine

Meli ya Liaoning ilipokuwa inakabidhiwa rasmi kwa jeshi la wanamaji la China Septemba 2012

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

China imetangaza kwamba imefanikiwa kuzindua manowari yake ya kwanza ya kujiundia yenye uwezo wa kubeba ndege za kivita.


Hati ya kufanya muhtasari: Vyombo vya usalama vimekua vikiendesha kampeini ya chini kwa chini ya kupambana na uhalifu lakini sasa jamii inadai kuwa vijana hawa wanawauwa na polisi.

Ikiwa Ulimwengu leo unaadhimisha siku ya waathiriwa wa mauaji ya kiholela BBC ilizuru mtaa wa mabanda wa Mathare viungani mwa Nairobi kuangazia hali ya ilivyo.

Lucy(si jina lake la kweli) alimpoteza mwanawe miaka mitatu iliyopita, kijana huyo,tuliyempatia jina la Paul(kwa sababu za kiusalama) alikuwa na umri wa miaka 22,alipodaiwa kuuawa na askari akiwa njiani kwenda kumtembelea mwanawe mgonjwa hospitalini.

Mama yake anasema walioshuhudia tukio la kuua kwake wanasema ni askari aliyekuwa amevalia kofia isiyokuwa rasmi.

''Nilisikia ni askari alitokezea na kumwelekezea bunduki, Paul alipoinua mikono juu kusalimu amri haikuwezekana akampiga tu risasi na akaanguka chini,'' Mama yake aliiambia BBC.

Japo ni miaka mitatu sasa anasema  kifo cha Paul kiliiacha familia yake na huzuni na kiwewe.

Mama yake mzazi anasema kila wakati anawazia kumuona, mwanawe na kila anapojaribu kukubali kuwa mwanawe ameuawa anashikwa na majonzi. ''Kiifo chake kimenirudisha nyuma sana,'' anasema.

Lucy na mumewe waliponea ajali ya barabarani na kulazimika kutoendelea kufanya kazi kutokana na majeraha.

Paul alikua akifanya kazi ya kuwafunza vijana wenzake jinsi ya kujipatia kipato kupitia kilimo katika shirika ambalo lilikuwa linafadhiliwa na wahisani kutoka Sweden.

Kupitia kazi hiyo alikuwa akisaidia familia yake: ''Hata alikuwa akiniambia mama ukitoka kazi pitia hapa uchukue kitu kidogo ukapike chakula'' anasema mama Lucy.

Katika eneo hilo la Matahre Area 4, BBC pia ilikutana na mama Magdalane (sio jina lake halisi) ambaye mume wake aliuawa kwa madai ya kuwa mwizi.

Walikuwa wakilala kwenye nyumba yao ya mabati walipovamiwa na vijana chini ya uongozi wa polisi usiku wa manane.

''Waliingia na mlangowakamchukua kitandani wakmfunga pingu  na kutoka nae sikujua walikompeleka'' alisema Magdaline.

Katika hiyo harakati helmet ya mmoja wa polisi iliaanguka nikamtambua huyo askari...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Katika vitongoji vya jiji la Nairobi, nchini Kenya inaelekea kuwa jambo la kawaida kupata miili ya vijana wengi wao maskini ikiwa imetupwa barabarani.


Hati ya kufanya muhtasari: Vyombo vyote vinamzungumzia Tundu Lissu, ambaye ni Mbunge wa Jimbo la Singida Mashariki, Mnadhimu wa Kambi Rasmi Bungeni na mwanasheria wa Chama cha Demokrasia na Maendeleo (Chadema).

Baada ya kufanya mahojiano na BBC nchini Uingereza na DW nchini Ujerumani, Lissu alivuka bahari ya Atlantiki kuelekea Marekani.

Akiwa kwenye mdahalo katika kipindi cha Straight Talk Africa nchini Marekani, Lissu alikabiliana vikali na Balozi wa Tanzania nchini humo, Wilson Masilingi.

Lissu ameshiriki kwenye mdahalo wa 'uhuru wa kujieleza' katika Chuo Kikuu cha George Washington, ulioitishwa na Mkurugenzi wa Jennifer Cooke wa Taasisi ya Uhusiano wa Kimataifa na Masomo ya Kiafrika nchini Marekani.

Kote huko ameendelea kuihusisha serikali ya rais John Magufuli kwa shambulio la risasi zaidi ya 30 dhidi yake, na kuutuhumu kuminya kwa makusudi demokrasia na uhuru wa kujieleza.

Midahalo hiyo imeendelea kukoleza moto wa gumzo kumhusu Lissu, baina ya pande zinazomuunga mkono na kumpinga.

Katibu Mkuu wa chama tawala CCM, Dkt Bashiru Ali akiwa kwenye ziara ya kikazi wilayani Kilosa mkoani Morogoro alisema Lissu anaugua ugonjwa wa deko hivyo ni muhimu kwa kutibiwa ugonjwa huo.

Dk. Bashiru amekuwa kigogo wa kwanza ndani ya chama tawala kutoa kauli ya kisiasa kuhusiana na ziara anayofanya Tundu Lissu ughaibuni.

Waziri wa mambo ya ndani wa Tanzania Kangi Lugola amemtaka Lissu kurejea nchini humo ili kusaidia upelelezi wa shambulio dhidi yake.

Naye waziri wa mambo ya ndani wa Tanzania Kangi Lugola amemtaka Lissu kurejea Tanzania ili kusaidia uchunguzi wa kesi yake.

Tayari bungeni kumeshatolewa hoja ya kutaka mshahara wake uzuiliwe kwa kile kilichoitwa kuzurura nje ya nchi na kutukana bunge na serikali.

Spika wa Bunge, Job Ndugai ameonekana akikubaliana na pendekezo hilo.

Na hata kabla alishaonya juu ya wa kufutwa ubunge wake kwa kile kilichoelezwa utoro bungeni, jambo ambalo limetafsiriwa kuwa la kisiasa zaidi.

Makundi mawili ziara za Lissu

Tundu Lissu alishambuliwa watu wasiojulikana hadi leo ambapo alimiminiwa  risasi...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Gumzo ni kubwa kila kona ya taifa letu. Kuanzia mitandao ya kijamii hadi vyombo vikubwa vya habari vya ndani ya nchi na kimataifa.