Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti huo pia umedhihirisha wanawake mwaka 2016 wanafurahia ndoa.

Asilimia 42 wanasema wanawake na wanaume wamejitolea kiwango sawa cha uhuru wao katika ndoa.

Ni robo moja ya wanawake na wanaume walioshirika katika utafiti 1951 walihisi hivyo.

Watafiti waliozungumza na wanawake 1,004 wa miaka tofauti walichunguza maisha yao na kubadilika kwa mienendo, katika masuala ya ndoa, pesa, ngono, familia kazi na muonekano. Haya ndio matokeo.

Ndoa

Wanawake wa leo huenda wakataka kuolewa na mwanamume walie naye sasa tofuati na wanawake wa miaka ya 1940.

Kati ya wanawake waliofanyiwa uchunguzi 87% wanasema watasalia na waume zao,  katika miaka ya  1949  utafiti wa wanawake na wanaume ulidhihirisha kuwa 77% wangebadilisha wana ndoa wao iwapo wangepata nafasi.

Mwanamke mmoja kati ya 10 huedna wangeolewa na mtu tofauti kwa mujibu wa utafiti huo wa  kipindi cha Woman's Hour BBC.

Kazi

Wanawake wa umri tofauti huedna wanafanya zaidi leo ikilinganishwa na 1951 - 60% ya wanawake wameajiriwa leo ikilinganishwa na 31% miaka 65 iliopita.

Tofauti ni kubwa zaidi kwa wanawake wa umri mkubwa - leo ni 62% ya wanawake wa umri wa kati ya 55 hadi 64 wanaofanya kazi ikilinganishwa na  22% mnamo 1951.

Walipoulizwa ni kwanini wameamua kufanya kazi, zaidi ya nusu ya wanawake walio na umri wa kati ya miaka 18 na 64 wamesema sababu kuu ni kujiheshimu, ikifuatwana pesa, alafu wenzao na pia mazingira ya kufanya kazi.

Wanawake wa umri wa miaka 65 na zaidi huedna wangetaja pesa ikilinganishwa na sababu nyengine, utafiti umeashiria.

Pesa

umusi ya wanawake wote waliochunguzwa wanasema masuala ya pesa ndio tatizo la dharura linalowakabili na familia zao, na ni jambo lililo na shinikizo kubwa kwa walio na umri wa miaka 25 hadi 34 (28%).

Muonekano

Muonekano ni jambo lililowagusa zaidi walio na umri wa miaka 18 hadi 24, waliosema hawangependa kuitwa wanono (37%).

Wanasema hawangependa kuitwa  "wajinga" na "wasiokuwa na wacheshi".  (42%).

Wanawake wa umri kati ya miaka 25 na 34 huenda walifanyiwa upasuaji wa urembo (10%), wanaofikiria...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Karibu wanawake 9 kati ya 10 wanaridhia kuwa mwanamke kuliko mwanamume leo, ikilinganishwa na nusu ya idadi ya leo katika miaka ya 1940, utafiti wa BBC umedhihirisha.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti huo uliofanywa na chuo cha masuala ya uchumi cha London ulitokana na majibu kutoka kwa watu 200,000

Utafiti huo uliofanywa na chuo cha masuala ya uchumi cha London ulitokana na majibu kutoka kwa watu 200,000, kuhusu ni kwa njia ipi masuala tofauti huchangia maisha yao.

Kwa vipimo kutoka namba moja hadi kumi, kuongezwa mara dufu mshajhara wamtu hukumonga furaha alama ilisyo chini ya 0.2.

Hata hivyo  kuwa na mpenzi kulichangia furaha kuongezeka kwa alama 0.6 na kumpoteza mpenzi kwa kutengana au kifo nako kulisababisha furaha kupungua kwa alama kama hiyo.

Madhara zaidi yalisababishwa na msongo wa mawazo ambayo ilisababisha viwango vya furaha kudidimia kwa alama 0.7. Ukosefu wa ajira pia kulichangia kushuka kwa alama sawa na hizo.

Mmoja ya waandishi wa ripoti hiyo Prof Richard Layard, anasema kuwa matokeo hayo yana maana kuwa, nchi zinastahili kuelekeza majukumu mapya kuboresha furaha kwa watu wake badala ya kuangazia njia za kukuza utajiri.

Aliongeza kuwa vitu ambavyo huchangia katika furaha zetu na kwa hatma yetu ni mahusiano na hali zetu kiafya.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Afya nzuri ya akili na kuwa na mpenzi huwafanya watu kuwa kwenye furaha kuliko hata kuongezwa mshara mara dufu, kwa mujibu utafiti mpya.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti huo umebaini kwamba viwango vya sonona vimeongezeka juu zaidi kuwahi kushuhudiwa

Kati ya watu 150,000 waliohojiwa katika nchi 140 , thuluthi moja yao wamesema wamekabiliwa na sonona au msongo wa mawazo huku angalau mmoja kati ya watu watano akisema  amewahi kuhuzunika au kuwa na hasira.

Ripoti ya kila mwaka  Gallup Global Emotions  imewauliza watu kuhusu mazuri au mabaya walioyapitia.

Nchi iloeleza kukabaliwa na hisia mbaya ni Chad, ikifuatwa na Niger. Na ilio eleza kupitia mazuri ni Paraguay, ripoti hiyo imeeleza.

Watafiti wamegusia hisia walizopitia watu siku moja kabla ya utafiti huo kufanyika.

Walioshiriki waliulizwa maswali kama "Je ulitabasamu au ulicheka sana jana?" na pia  "uliheshimiwa?" katika kujaribu kupata undani katika wanayoyapitia watu kila siku.

Takriban 71% ya watu  wamesema walihisi furaha kwa kiasi fulani kwa siku hiyo kabla ya utafiti.

Utafiti huo umegundua kwamba viwango vya sonona vipo juu kuwahi kushuhudiwa, huku wasiwasi na huzuni ukiwa pia umeongezeka.

39% ya waliohusishwa katika utafiti huo wamesema wamekuwa na wasiwasi siku moja kabla ya utafiti huo, huku 35% wakikabiliwa na sonona.

Nchi tano za juu zenye kiwango cha juu cha kuhisi vizuri

Nchi tano za juu zenye kiwango cha juu cha kutohisi vizuri

Mataifa ya Marekani kusini  ikiwemo Paraguay, Panama na Guatemala zilikuwa juu ya orodha ya mataifa  yalio na kiwango cha juu cha watu kuhisi vizuri, ambako watu wameelezea "kuwa na hisia nyingi za matumaini, na nzuri kila siku."

Utafiti huo umedai kwamba matokeo yanadhihirisha  utamaduni katika eneo hilo la Marekani kusini  "kulenga mazuri tu maishani".

Chad ni miongoni mwa nchi zenye watu wasiohisi vizuri. Zaidi ya watu 7 kati ya 10 nchini humo  wanapata tabu kupata chakula  kwa wakati fulani katika mwaka uliopita.

Takriban 61% ya watu nchini ihumo wamesema wamewahi kuumia.

Nchi hiyo inakabiliwa na uhaba wa miundo mbinu  na mzozo wa ndani ya nchi, huku hali ya afya na kijamii zikiwa hazilingani na hali ilivyo katika maeneo mengine

Licha ya Chad kuorodheshwa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Watu ulimwenguni wana hasira, sonona na wasiwasi kwa mujibu wa ripoti mpya ya kimataifa.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti huo umebainisha kwamba idadi ya watoto wanaozaliwa imeshuka na wengine hushindwa kuzaliwa baada ya kuharibika.

Watafiti wamedai kwamba matokeo ya utafiti huo uliwashangaza sana.

Na hali hii imepelekea kwa jamii kuwa na wazee wengi zaidi ya wajukuu.

Ni kwa kiasi gani idadi ya wanaozaliwa imepungua?

Utafiti ambao ulichapishwa huko Lancet, ulifuata mwenendo wa kila nchi kuanzia mwaka 1950 mpaka 2017.

Mnamo mwaka 1950, wanawake walikuwa na watoto takribani watano. Na kiwango cha kujifungua kwa kila mwanamke ilikuwa ni watoto wawili kwa mwaka jana.

Lakini hali hiyo ina utofauti mkubwa kati ya nchi na nchi.

Kiwango cha watoto wanaozaliwa nchini Niger ni watoto saba wakati kwenye fukwe za bahari ya Mediterania, wastani wa mwanamke kujifungua ni mtoto mmoja.

Je, ni kwa  kiasi gani idadi ya wanaozaliwa inabidi iwe?

Kipindi ambacho idadi ya watoto wanaozaliwa inapungua kwa wastani wa watoto wawili basi idadi ya watu pia itaathirika.

Takwimu ya watoto wanaoharibika  pamoja vifo vya watoto wachanga  vimeongezeka.

Mwanzoni mwa utafiti huo mnamo mwaka 1950,hakukuwa na taifa hata moja ambalo lilikumbana na changamoto ya kupungua kwa idadi ya watu wanaozaliwa.

Profesa Christopher Murray,mkurugenzi wa chuo kikuu cha afya na tathmini kilichopo mjini Washington aliiambia BBC kuwa  " tumefikia mahali ambapo nusu ya mataifa yana upungufu wa watoto wanaozaliwa dhidi ya waliopo".

Hivyo kama hakuna hatua ambayo itachukuliwa basi idadi ya watu itapungua katika hayo mataifa".

 Aliongeza kwa kudai kwamba mabadiliko haya yamewashangaza wengi .

"Idadi ya watoto wanaozaliwa imepungua nusu ya mataifa yote duniani, kiwango hicho ni kikubwa na kinastaajabisha" Prof.Murray alieleza.

Ni mataifa gani yameathirika?

Maeneo ambayo wanawake wanazaa watoto wengi zaidi

Nchi ambazo zimeendelea zaidi kiuchumi zikiwemo nchi zilizopo barani ulaya,Marekani,Korea Kusini na Australia kuna kiwango kidogo cha watoto ambao wanazaliwa.

Aidha hii haimaanishi kwamba idadi ya watu wanaoishi katika mataifa hayo imepungua.

Kwa sasa bado...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Watafiti wanadai kwamba idadi ya watoto ambao wanazaliwa imepungua duniani kote kwa kiwango kikubwa.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti huo umechapishwa katika jarida la 'British Medical' , a,mbapo umesema kuwa tatu ya nne ya wanawake na wanaume hawajafanya mapenzi mwezi uliopita.

Idadi hiyo imeongezeka kwa takribani moja ya nne tangu mwaka 2001, kwa mujibu wa takwimu ya watu 34,000.

Zaidi ya nusu ya wanaume na wanawake wenye umri wa kati ya miaka 14 mpaka 44 wamefanya mapenzi wiki iliyopita, ripoti hiyo inaeleza.

Wapenzi wanaoishi pamoja au wanandoa , kiwango cha kufanya mapenzi kimeshuka zaidi.

 Kupungua kwa ngono

Taarifa ambazo watafiti wameziangalia zimetoka kwa tafiti tatu zilizofanikiwa kufanywa na watafiti wa kitaifa wa nchini humo kuhusu tabia za watu na ushiriki wa ngono zilizofanywa mwaka 991, 2001, na 2012 .

 Utafiti huo umetoa picha ya namna waingereza wanavyojihusisha na ngono.

Kwa mujibu wa tafiti za hivi karibuni:

Kwa nini ngono imepungua?

Watafiti kutoka shule ya usafi na madawa ya kitropiki unasema kiwango cha ushiriki wa ngono wa mara kwa mara miongoni mwa watu ambao walikuwa wanafanya mapenzi kila wakati umepungua tofauti na idadi ya watu kuamua kuendelea kuhifadhi ubikira wao .

Ingawa watu wenye umri chini ya miaka 25 na wale ambao hawana wapenzi wanaonekana kuwa na unafuu katika kushiriki katika ngono, kiwango kimeshuka  kwa wanandoa na watu wenye umri mkubwa au wapenzi wanaoishi pamoja kwa muda mrefu.

Je, hii ina maanisha kuwa watu wataacha kabisa kufanya ngono? Haiwezekani.

Nusu ya wanawake na karibu ya 2/3 ya wanaume katika utafiti uliopita walisema kuwa wangependa kufanya mapenzi zaidi.

"Hamu ya kufanya mapenzi zaidi ilisikika kutoka kwa watu ambao wako katika ndoa au wapenzi wanaoishi pamoja", watafiti walisema , "wanahitaji pongezi".

 Kuwa na kazi nyingi na msongo wa mawazo?

Mtafiti aliyeongoza utafiti huo, Profesa Kaye Wellings alisema kasi ya maisha ya kisasa inaweza kuwa sababu ya watu wengi kutofanya ngono kwa kiwango stahiki.

Kinachoshangaza ni kuwa wale ambao wanaathirika zaidi ni watu wenye uwezo wa wastani katika maisha.

"Hawa ni wanawake na wanaume ambao mara nyingi...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Siku za hivi karibuni imegundulika kuwa waingereza  wanafanya mapenzi kwa kiwango kidogo  tofaiti na miaka ya nyuma , kwa mujibu wa utafiti uliofanywa katika taifa hilo.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti huo wa Muungano wa mabunge (IPU) inachapishwa katika mkutano wa kila mwaka wa kundi hilo Geneva.

Wabunge 55 wanawake pekee ndio walioshiriki katika uchunguzi huo, lakini wanawawakilisha wabunge kutoka kote duniani.

Zaidi ya asilimia 80 wamesema wamepitia aina fulani ya unyanyasaji wa kiakili au kingono au hata pia ghasia.

Tisho la kubakwa

Ripoti hiyo ya IPU inajiri wakati matamshi ya mgombea urais Marekani Donald Trump dhidi ya mpinzani wake, Hillary Clinton, na tuhuma dhidi yake za unyanyasaji wa kingono wa wanawake wengine katika miaka ya nyuma, yamegubika vyombo vya habari.

Inafichua baadhi ya visa vya unyanyasaji vinavyowakabili  wabunge wanawake duniani wakiendelea na majukumu yao katika nyadhifa walizochaguliwa.

Mbunge wa bunge la Ulaya  amearifu kuwa amepokea vitisho zaidi ya 500 vya kubakwa katika mtandao wa Twitter katika muda wa siku nne tu.

Mwingine kutoka Asia, alipokea vitisho vya mwanawe wa kiume kutendewa vibaya, vilivyo eleza shule anakosoma, darasa lake na hata umri wake.

Kati ya wanawake walioshiriki katika utaifiti huo, 65.5% wamesema wamelengwa kwa matusi machafu. Ripoti hiyo imeashiria kuwa ni kawaida kwa wafanyakazi wenza wanaume kuwatolewa matamshi machafu.

"Katika sehemu ninayoishi… kuna kila aina ya lugha inayolinganisha wabunge wanawake," anasema Prof Nkandu Luo, ambaye sasa ni mbunge wa jinsia Zambia.

Anakumbuka mbunge mwenzake mwanamume akieleza hadharani kwamba anapenda kwenda bungeni kwasababu "wanawake wote wako huko na anaweza kunyoosha kidole na akachagua anayemtaka".

Matamshi hayo yaliripotiwa kwenye vyombo vya habari  kama jambo linalofurahisha na linalokubakila. "Ndivyo namna wanavyo dharau wanawake."

Wanasiasa wanaume na wanawake katika mkutano

Unyanyasaji kingono

Wakati huo huo, Senata Salma Ataullahjan wa Canada amesema mara ya kwanza alidhani utafiti huo hauna maana kwake.

Lakini amesema amehamasika katika kujibu maswali ya utaifiti huo. "Unajua sisi kama wabunge, tunakwenda nje tunakutana na watu  na namkumbuka huyu mwanamume mmoja ...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Unyanyasaji kingono na hata pia ghasia dhidi ya wabunge wanawake  umeongezeka, ripoti mpya ya kundi la wabunge duniani inasema.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti mpya wa BBC kuhusu taarifa zisizo sahihi barani Afrika, umeangazia taarifa tano ambazo zilileta matokeo makubwa barani humo ndani ya miezi 12.

1. Rais wa Tanzania kuhamasisha ndoa za mitara ili kutokomeza ukahaba

Habari ni nini?

Makala inayodaiwa  kwamba rais wa Tanzania John Magufuli  aliwaambia wanaume kuoa mke zaidi ya mmoja ili kukomesha ukahaba ilienea sana.

Taarifa hiyo ilidai kwamba rais alitoa tamko hilo katika mkutano uliojumuisha wanaume 14,000 na kuwaambia kuwa kati ya watanzania milioni 70 ,milioni 40 ni wanawake  na wanaume ni milioni 30 tu.

Makala hiyo iliyodai  kuwa wanaume ni wachache kuliko wanawake kunaongeza kasi ya biashara ya  ngono na ongezeko la wanandoa kutoka nje ya ndoa zao.

Taarifa hiyo ilisababisha matokeo gani?

Mara ya kwanza makala hiyo iliandikwa kwa lugha ya kiingereza katika tovuti ya 'Observer' nchini Zambia mwezi februari mwaka 2018 ingawa haikusomwa na wengi.

Lakini ilipoandikwa katika lugha ya kiswahili, ambayo ni lugha ya taifa nchini Tanzania katika mtandao wa nipasheonline.com .

Taarifa hiyo ilichapishwa pia katika mtandao maarufu ya JamiiForums  na  kusambaa katika mitando mingine nchini Kenya, Zambia, Afrika kusini na Ghana.

Je tunawezaje kutambua kuwa taarifa hizo sio sahihi?

Msemaji wa serikali alikanusha  taarifa hiyo katika ukurasa wake wa Twitter na kusema kwamba rais hajawahi kutamka maneno kama hayo.

Taarifa hiyo ambayo haikuwa na ukweli ilidai, tatizo linatokana na wingi wa wanawake ukilinganisha na wanaume, kwa sababu idadi ya wanawake milioni 40 kwa wanaume milioni 30.

 Huku takwimu ya hivi karibuni ya Umoja wa mataifa inakadiria idadi ya watanzania ni milioni 60, na haijagawa idadi ya wanaume na wanawake.

Tovuti hiyo ambayo iliandika taarifa hiyo ilikuwa inafanana na gazeti maarufu la Nipashe nchini Tanzania .

Ingawa tovuti hiyo haikuwa na uhusiano wowote na gazeti la Nipashe ambalo tovuti yake halisi ni hii;

2. Mgombea urais wa Nigeria anaungwa mkono na vikundi vya haki za mashoga

Habari ni nini?

Kipindi ambacho Atiku Abubakar,...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kuenea kwa taarifa zisizo sahihi barani Afrika kumelaumiwa katika kuchochea chuki , kuwachanganya wapiga kura na pia kusababisha kushuka kwa uchumi.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti uliofanyika nchini Uingereza  unaonyesha namna ambavyo mitandao ya kijamii inavyochukua nafasi kubwa katika maandalizi ya harusi.

Gharama ya kuandaa harusi imeongezeka kwa wastani wa paundi thelathini na mbili elfu,  kwa mujibu wa utafiti wa mwaka 2019.

Wapenzi wengi huwa wanatumia mitandao ya kijamii kama P interest na Instagram kuandaa siku yao kubwa ya harusi.

Hii inapelekea gharama ya harusi uwa kubwa zaidi kwa sababu karibu maharusi wote wanataka kuonekana vizuri kwenye Instagram.

Stylist Hannah Muller alitangaza kumchumbia mpenzi wake kupitia mtandao wa kijamii

Hannah Muller,mwenye umri wa miaka 20, anayetoka Afrika Kusini anapanga harusi yake kufanyikia London na anaisifu Pinterest kuwa msaada mkubwa kwake.

"Nimeweza kupata ukumbi mzuri sana mtandaoni,"alisema.

"Pinterest imekuwa rafiki yangu wa karibu wakati wa kuandaa harusi yangu. Ninaweza kufanya kila kitu na kupata kila kitu ninachokifikiria  mtandaoni."

Asilimia 42 ya wapenzi wanasema kuwa wanapata msukumo mkubwa kuwa na ndoa ya mitandao ya kijamii. kwa mujibu wa tafiti.

Na robo yao wanasema kuwa wako tayari kupanga bajeti yao ili harusi zao zipendeze kama za Insta.

Hannah alitangaza uchumba wake kwa kupiga picha inayoonyesha amevaa pete ili kuwajulisha marafiki zake kuwa amechumbiwa .Picha hiyo peke yake ilimgharimu paundi 200.

Na hii yote inatokana na shauku ya kujulisha watu katika instagram juu ya furaha yako.

Sandi Chahal ambaye ni mmiliki wa mapambo ya harusi na kuandaa sherehe anakiri utofauti uliopo.

"Kila mtu huwa anaongelea kuhusu ndoa aliyoiona Instagram, hivyo mitandao ya kijamii inamfanya kila mtu kuwa na shauku na mitandao ya kijamii jambo ambalo lilikuwa tofauti miaka 20 iliyopita".

"Wateja wetu wanataka mapambo kwa ajili ya kupigia picha ambazo wataweka kwenye mitandao ya kijamii. Na wanataka waonekane sawa na wale waliowaona kwenye mitandao ya kijamii hicho ndicho wanakitaka maharusi wa sasa".

Picha nzuri kwa ajili ya mitandao ya kijamii ndio jambo la pekee ambalo maharusi wengi wanataka.

Mitandao ya...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mipango ya harusi katika kizazi hiki inawezekana kuwa sio rahisi kama ilivyokuwa miaka ya nyuma.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti umebaini kuwa kuna faida kubwa ya kuwaona madakati jumla na hata wataalamu  na hilo limeshuhudiwa katika tamaduni na mifumo tofuati ya afya.

Wataalamu kutoka chuo kikuu cha Exeter wamesema suala kuu katika utoaji wa matibabu ni "kuokoa maisha ya watu" lakini hilo limesahahulika.

Madaktari wengi wanasema wanatambua thamani ya mgonjwa kutaka kumuona 'daktari wako binafasi'.

Hatahivyo kutokana na shinikizo la kazi ,  wagonjwa hulazimika kusubiri kwa muda mrefu zaidi kumuona dakatari wao binafsi .

Ni jambo lenye manufaa makubwa wakati mgonjwa anaonekana kwa muda mrefu na dakatari mmoja  hususan kwa wale walio na magonjwa makubwa na ya muda mrefu mfano matatizo ya akila moyo na kadhalika yanayohitaji kushughulikiwa kwa uzito zaidi.

Daktari anakuwa katika nafasi nzuri zaidi ya kumtibu mgonjwa kutokana na kuwana ufahamu wa historia ya ugonjwa anaougua.

Utafiti uliochapishwa katika jarida la BMJ Open, ulihusisha ukaguzi wa jumla ya wagonjwa 22 kutoka mataifa 9 yakiwemo England, Ufaransa, Marekani Canada na Korea kusini.

Kulishuhudiwa visa kidogo vya vifo katika matokeo ya utafiti wa wagonjwa 18 waliotibiwa na daktari huyo huyo kwa kipindi cha miaka 2 ikilinganishwa na wagonjwa wengine.

Watafiti wanasema ni muhimu kuendeleza matibabu kwa daktari mmoja na ni suala linalostahili kutiliwa mkazo katika kupanga utoaji huduma za afya.

Hilo litawezekana vipi?

Prof Philip Evans, kutoka chuo kikuu cha Exeter anasema: "muendelezo wa huduma za afya huwezekana wakati mgonjwa anapata kuonana na daktari  mara kwa mara na kupata kujuana.

"Hili huchangia mawasiliano mazuri zaidi , mgonjwa huridhika, na huchangia mgonjwa kufuata vyema maagizo ya daktari wake  na pia linaweza kupunguza idadi ya wagonjwa katika hospitali."

Watafiti wanasema "Kwa muda mrefu wagonjwa wanatambua ni muhimu kujua aina ya daktari wanayekwenda kumuona na iwapo wanaweza kweli kuwasiliana vizuri na kuwahudumia vyema.

Ni wazi sasa kwamba kiwango cha matibabu ni muhimu lakini zaidi ni suala la 'kuokoa maisha zaidi'.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Je umebadilisha mara ngapi madakatari unaowaona kila unapokuwa mgonjwa? Huenda unahitaji kubadili mwenendo huo sasa maana utafiti mpya umebaini kuwa watu wanaomuona daktari mmoja kila wanapokuwa wagonjwa wanapunguza viwango vya vifo.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti umeonyesha kuwa imani za zamani kwamba glasi moja ya mvinyo wakati wa chakula ni muhimu ni potofu.

Katika kipindi cha miaka ya hivi karibuni , utafiti umeonyesha kuwa imani za zamani kwamba glasi moja ya mvinyo wakati wa chakula ni muhimu  ni potofu.

Tukiongezea athari za unyawaji wa pombe zinazidi kujulikana.

Na sasa kundi moja la wanasayansi kutoka chuo kikuu cha Rutgers  nchini Marekani pamoja na watafiti kutoka chuo cha Yale nchini Marekani wamegundua kwamba unywaji wa pombe unaweza kuathiri chembechembe zetu za DNA na kutufanya tuhisi kutaka kubugia pombe zaidi.

Wengi pia wanahoji kwamba kinywaji kimoja kina athari mbaya kwa afya yetu.

Ukinywa unazidi kuwa na hamu ya kuendelea.

Kufikia hapo kundi hilo la watafiti liliamua kuangazia uchanganuzi wake katika jeni mbili zinazohusiana na kudhibiti tabia wakati tunapokuwa chini ya shinikizo la pombe.

Moja ni ile ya PER2 inayoshawishi maisha ya miili yetu  na nyengine ya POMC, ambayo inadhibiti utaratibu wetu wa kukabiliana na dhiki.

Ukilinganisha wanywaji wa kadri na wale wanaobugia pombe kwa wingi, wanasayansi wamegundua kwamba jeni za watu wanaokunywa pombe kwa wingi hubadilika.

Kwa wale wanaobugia kwa wingi, jeni zao hutoa protini polepole na hupata hamu ya kunywa wakati wanapokumbwa na matatizo

Kwa nini watu hupendelea kunywa ili kukabiliana na matatizo?

Mabadiliko ya jeni huongezeka kutokana na vinywaji zaidi.

Unapobugia pombe zaidi unazidi kuharibu jeni hatua inayotufanya  kuwa na hamu ya kunywa pombe zaidi na zaidi.

"Tumegudua kwamba watu wanaokunywa pombe nyingi wanabadilisha chembechembe zao za DNA katika njia inayowafanya kutaka kunywa zaidi'', alisema Profesa Dipak K Sarkar, mwanzilishi wa utafiti huo unoaongozwa na chuo kikuu cha Rutgers.

"Hii inaweza kusaidia kuthibitisha kwa nini pombe ina mvuto mkubwa'', aliongezea

Watafiti wanatumai kwamba ugunduzi wao utawaruhusu kutambua viashiria vinavyoweza kupimwa kama vile protini au jeni zilizobadilishwa kutabiri hatari ya mtu anayekuwa na unyawaji wa kiwango cha juu mna...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Unywaji wa pombe kupitia kiasi sio mzuri kwa afya yako kitu kilichothibitishwa kisayansi miaka kadhaa iliopita.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti umeonyesha kuwa katika baadhi ya kazi, wafanyakazi wanaodanganya wawapo kazini huaminiwa kuliko wanaosema ukweli

Kwa kiasi fulani tunafahamu kuwa watu tunaofanya nao kazi wanatudanganya. hawawezi kuwa kila siku siku yao ni nzuri, wanafurahia kazi na kuwa wenye kufurahia wenzao wanapopandishwa vyeo badala yao.

Lakini ni vipi  kudanganya kunapokuwasi tu kwa ajili ya hisia , lakini inapokuwa ni kwa ajili ya kazi? Utafiti mpya unaonyesha kuwa sababu moja inayosababisha uongo kuimarika miongoni mwa watu wa  taaluma fulani wenye mitizamo ya  kubadilika ni kwamba watu hao ni wazuri kwa kazi zao.

Mitizamo juu ya uongo katika sehemu za kazi

Kwa ujumla, hisia za kudanganywa katika maeneo ya kazi hutazamwa kwa mtizamo hasi - kama  watu watapatikana kuwa   waongo huenda likawa si jambo zuri kwa kazi zao . Na uongo unaweza kuwa sumu kwa utamaduni wa imani na kufanya kazi kwa pamoja.

Lakini kwa mujibu wa utafiti wa hivi karibuni wa  wanazuoni wa Kimarekani  Brian C Gunia na  Emma E Levine, kuna kazi za kipekee ambazo zinachukuliwa kuwa ni za mauzo ya hali ya juu  zaidi ya zinazowahusu wateja zinazotumia uongo zaidi ili kupata mafanikio.

Kazi za kunadimasoko ya biashara ni moja wapo ya kazi zilizotajwa kuhusisha uongo ili kupata mafanikio ya kibiashara

 Utafiti mmoja ulibaini kuwa watu wanamini kuwa wale wanosema uongo zaidi ndio wanaofanya kazi kwa ubora zaidi.

Katika utafiti mmoja kuhusu masoko , kazi zinazohusiana na wateja kile kinachohitajika ni kuridhisha haja za mteja za kununua bidhaa , huku kazi zinazohusu mauzi  hulenga kufikia malengo ya muuzaji mwenyewe.

 Watafiti Gunia na Levine waliwauliza washiriki wa utafiti - ambao walijumuisha wanafunzi wa masomo ya biashara na watafiti mtandao w amauzo wa   Amazon wa Marekani  - kuorodhesha kazi fulani kulingana na namna wanavyoziona kuwa za mauzo na wazipe viwango  wakiambatanisha na watu binafsi kulingana na uwezo wao wa kikazi.

Washiriki walipewa mfano wa mazingira kama ifuatavyo : Unapopanga matumizi "julie''anadai kwamba kuendesha teksi ni...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wengi wanakiri kuwa wana la kuungama. kwani wamedanganya sana. Katika kuanzisha au kusitisha gumzo, mara nyingine hata kuepuka kuumiza hisia za wenzao na hata zao binafsi katika maisha ya kawaida ya kijamii  na kikazi kwa njia nyingi mbali mbali.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti unasema Liverpool ingekuwa mshindi kwa kuwa ilipaswa kupatiwa penati dhidi ya Manchester United

Ilianguka kwa alama 12 kwenye mechi wakiwa wameathiriwa na maamuzi yasiyo sahihi, penalti, kadi nyekundu na magoli yaliyokataliwa, umeeleza utafiti uliofanywa na mtandao wa habari za michezo wa ESPN, Chuo kikuu Bath na kampuni ya teknolojia ya mawasiliano, Intel.

Manchester City ilibaki kileleni kwenye matokeo mbadala baada ya utafiti.

Hata hivyo, utafiti umebaini kuwa Huddersfield  ilishuka badala ya Stoke kutokana na 'makosa'kwenye maamuzi.

Imeelezwa kuwa Brighton wangemaliza wakiwa nafasi sita juu mpaka nafasi ya tisa na kujipatia kitita zaidi cha pauni milioni 11.5.

Leicester ingemaliza nafasi ya 14 badala ya tisa, ikimaliza msimu kwa kuweka kibindoni pauni milioni 9.7.

Liverpool iliyokuwa nafasi ya nne ingekuwa ya pili kubadilishana na United na vinara wa City wangekuwa na alama 97.

Jedwali mbadala liliundwaje?

Jopo lililofanya utafiti lilifanyia tathimini picha za video za kila mchezo wa ligi kuu ya mwaka 2017-2018 wakitazama mambo yafuatayo:

Ikiwa matukio yatabainika, na matokeo ya mechi yalikisiwa.Pia mambo mengine yaliangaliwa kama nguvu ya timu, mfumo wa uchezaji na faida ya kucheza nyumbani.

Mfano: Mchezo wa suluhu ya bila kufungana kati ya Liverpool na Manchester United katika uwanja wa Anfield, Liverpool walipaswa kupata penati katika dakika ya 63 na kuwa washindi wa goli 1-0

Baada ya mchakato mzima, jedwali la mbadala wa matokeo lilichorwa kwa ajili ya matokeo ambayo yangepaswa kuwa

Matokeo haya yanamaanisha kuwa madhara ya kwenye mchezo yawe mazuri au mabaya hutegemea maamuzi ya mwamuzi wa mchezo.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Liverpool hawakuwa wenye bahati kwenye ligi kuu ya England msimu uliopita wakati Manchester wakiwa ndio kubahatika zaidi, utafiti unaeleza.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti wa Shirika la afya duniani (WHO) ulibaini kuwa kuwatibu watu wote wanaoishi na HIV mapema iwezekanavyo husaidia kuboresha afya na kurefusha zaidi maisha

Hii ni habari njema kwa watu zaidi ya milioni nne wanaoishi na virusi hivyo, lakini bado hawajapata matibabu.

Utafiti wa Shirika la afya duniani (WHO) ulibaini kuwa kuwatibu watu wote wanaoishi na HIV mapema iwezekanavyo husaidia kuboresha afya  na kurefusha zaidi maisha yao.

 Hadi kuchukuliwa kwa hatua hii mpya  kwa watu wanaoishi na virusi vay HIV wenye kiwango cha  CD4- kipimo kinachotumiwa kupima udhabiti wa  mfumo wa kinga ya mwili  - chini ya  500 tu walikua ndio waliokuwa wakipewa matibabu kutoka kwa serikali, ameiambia BBC msemaji waziri wa afya Joe.

''Hii itaongeza kiwango cha wastani wa kuishi  walau kufikia umei wa miaka kufikia 2030." Amesema.

Kwa sasa makadirio ya umri wa kuishi nchini Afrika kusini ni miaka 63.

Afrika Kusini ina mpango mkubwa zaidi wa tiba ya virusi vya HIV duniani na ndio nchi yenye idadi kubwa zaidi ya watu wanaoishi na virusi vya hivyo vinavyosababisha ukimwi duniani.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kuanzia leo yeyote nchini Afrika kusini mwenye virusi vya HIV atapata tiba ya madawa ya kupunguza makali (ARV) kutoka kwa serikali kabla ya kuanza kuugua Ukimwi.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti wa awali ulionyesha kuwa sokwe hupenda sana kusikiliza muziki

Utafiti huo unapingana na imani za walio wengi kuwa kupiga muziki maeneo ya hifadhi za wanyama huwafurahisha.

Watafiti hao walipiga muziki ambao unasemekana kupendwa na sokwe ungewafanya kufanya ni aina gani ya muziki wanaoupenda ikiwemo miondoko ya pop na nyinginezo.

Matokeo yake sokwe hao hawakuonyesha wamevutiwa haswa na aina gani ya wimbo, sio wa  Ludwig van Beethoven ama Justin Bieber.

Katika tafiti za awali zinaonyesha sokwe huvutiwa na muziki wa taratibu zaidi ambapo unapingwa na utafiti wa  sasa.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Utafiti uliofanyika Uingereza na Marekani umegundua kuwa sokwe wakubwa na jamii nyinginezo sio wapenzi wakubwa wa muziki.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti wa hivi karibuni  wa  Chuo kikuu cha Oxford uliodhaminiwa na taasisi ya utafiti wa saratani nchini Uingereza, unaongezea ushahidi kuthibitisha  hayo, ukiwemo ule uliotolewa na Shirika la Afya Duniani (WHO) ,kwamba ulaji wa  nyama nyekundu unaweza kuwa na madhara.

Lakini athari ni kubwa kwa kiasi gani? na ni kipi kiwango ni cha ulaji wa nyama ni cha juu?.

Haya ndio unayopaswa kujua:

Kile utafiti ulichobaini:

Watafiti walitatathmini data kutoka kwa watu wapatao nusu milioniwaliohusika katika utafiti uliofanywa na kituo cha Uingereza cha utafiti wa kibaiolojia -UK Biobank

Kwa zaidi ya miaka sita ya uchunguzi wao walibaini kuwa watu  2,609 walipata saratani ya utumbo.

Walikadiria:

Ni kiwango gani cha ulaji wa nyama ni  kikubwa kupita kiasi

Haijawa wazi. Taasisi ya utafiti wa saratani nchini Uingereza -Cancer Research UK (CRUK) inasema visa 5,400 kati ya visa 41,804  vya saratani ya utumbo vinavyopatikana nchini Uingereza vinaweza kuzuwiwa kama watu hawali nyama za kusindikwa kabisa.

Kwa mujibu wa Emma Shields, Meneja wa habari katika  CRUK,  "Utafiri huu unaonyesha  kadri unavyozidi kula nyama, ndivyo, hatari ya kupata inavyoongezekana usipokula nyama zaidi matokeo yanakuwa  kinyume - kadri unavyokula nyama kwa kiasi kidogo  ndivyo unavyopunguza uwezekano wa kupata saratani ya utumbo,"

Lakini alikiri kuwa uvutaji wa sigara husababisha hatari  kubwa zaidi, ukisababisha visa 54,300 vya saratani kila mwaka.

Taasisi ya  Uingereza ya afya ya umma  inasema kuwa kutokana na utafiri wake watu wengi hula nyama nyekundu kupita kiasi  pamoja na nyama za kusindikwa.

Na ushauri wa wataalamu unasema watu wanaokula kiwango kikubwa cha nyama watafute njia za kupunguza kiwango cha nyama.

Wizara ya afya inamshauri yeyote anayekula nyama zaidi ya gramu  90 nyekundu kwa siku na nyama za kusindikwa kupunguza na kula gramu 70.

Ni SAWA kula nyama  kidogo ?

Muongozo wa taasisi ya NHS unasema kuna baadhi ya faida za nyama nyekundu  - zina madini ya mwili, chuma na  protini kwa mfano - ambayo yanapaswa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Hata kiwango kidogo cha nyama nyekundu na nyama iliyosindikwa  - kama vile kipande cha nyama ya nguruwe iliyokaushwa  kwa siku -inaweza kuongeza hatari ya  saratani ya utumbo , kwa mujibu wa utafiti.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti wa muonekano wa furaha wa mbuzi umefanyika Uingereza

Utafiti huo umeelezea kwa kina namna ambavyo wanyama huwa wanatambua hisia za watu zaidi ya ilivyokuwa inafikiriwa awali.

Watafiti wamewaonesha mbuzi picha za mtu mmoja, moja iliyomuonyesha akiwa amekasirika  na nyingine mtu huyo akiwana furaha.

Katika jarida la Open Science, watafiti wameeleza kwamba mbuzi hao walifanikiwa kuifuata picha  ya mtu aliye na furaha.

Kwanini kiongozi wa Kamati ya Bunge Tanzania amejiuzulu?

Kesi ya Naibu Jaji Mkuu yasimamishwa Kenya

Matokeo hayo yanadhihirisha kwamba uwezo wa wanyama kutafsiri hisia za binadamu sio mdogo  ikilinganishwa na mbuzi ambao wameishi  na kufugwa  kama mbwa au farasi.

Badala yake inaonekana kuwa wanyama wanaofugwa kwa chakula. kama mbuzi  pia wanaweza kutambua hisia usoni mwa binaadamu.

Watafiti wamebaini kwamba mbuzi wanapenda zaidi watu wanaotabasamuna kuzifuata picha za watu wenye furaha kabla ya kutambua picha za watu waliokasirika. Na pia walitumia pua zao zaidi kuzitambua vizuri picha za watu wanaotabasamu.

Lakini picha hizo za muonekano wa furaha ziliwapendeza zaidi zilipowekwa katika upande wa kulia.

Watafiti wanaamini huenda ni kwasababu mbuzi wanatumia upande wa kulia wa ubongo wao kutathmini matukio - jambo linalodhihirika kwa wanyama wengine.

Inanifurahisha

Na picha hizo zilipowekwa katika mkono wa kushoto mbuzi hao hawakuonekana kuvutiwa nazo.

Inaweza ikawa upande wa kushoto wa ubongo ndio unatafakari hisia chanya au upande wa kulia wa ubongo ambao hauonesha sura ya hasira.

Mbuzi kutumiwa kulipa karo Zimbabwe

Dr. McElligott kutoka chuo kikuu cha Roehampton anasema utafiti huu ni muhimu kwa sababu umeonyesha namna ambavyo  mnyama anaweza kuhusiana na viumbe hai wengine  kwa sababu uwezo wa mnyama kuelewa hisia za binaadamu  huenda umesambaa na sio tu kwa wanyama wa kufugwa nyumbani.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wanasayansi wamebaini kwamba mbuzi wanavutiwa na binaadamu  wanaotabasamu.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti wa umoja wa mataifa umebaini kuwa thuluthi moja ya ardhi kote duniani imeharibiwa na shughuli nyingi za kilimo kupindukia

Utafiti huo unaonyesha kwamba udongo usiokuwa na rutuba unatishia kuzua baa la njaa kwa mamilioni ya watu pamoja na kuleta umaskini na mizozo.

Umoja wa mataifa unasema tani bilioni ishirini na tano za udongo wenye rutuba  na miti bilioni kumi na tano hupotea kila mwaka.

Umesema kuwa sera za kitaifa za kuzuia ardhi kubadilika na kuwa jangwa ni muhimu katika kuzuia kile inachodai huenda kikawa chanzo cha migogoro lakini ukaongezea kuwa uhifadhi wa chakula pia unaweza kusaidia.

Utafit huo umebaini kwamba ukulima unaofanywa na viwanda ambapo mashine kubwa hutumiwa kulima na kuvuna hupunguza rutuba ya udongo kwa kiwango kikubwa.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti wao katika mataifa mengi ya Afrika pia umebaini kuwa vijana na wasomi ndio wenye uwezekano mkubwa wa kutaka kuzihama nchi zao.

Kwa wale ambao huhama , hawahamii tu katika Mataifa ya ulaya au Marekani ambako wengi huenda, lakini pia huhamia katika mataifa mengine ya Afrika.

Yafuatayo ni mambo matano tuliyofahamu kutokana na ripoti:

Kwa nini watu wanataka kuhama?

" Kutafuta ajira " na " kuukimbia umaskini na ugumu wa uchumi " zilikuwa ndio sababu kubwa  za kutaka kuhama katika nchi karibu zote 34  zilizofanyiwa utafiti  kwa kiwango  cha  44% na 29%.

Kuwa na wanafamilia au wapendwa nje ya nchi inaweza kuwa sababu pia  ya kufanya uhamuzi wa kuhama.

Afrobarometer ilibaini kuwa mmoja kati ya watu watano hutegemea walau 'kiasi kidogo'  cha pesa zinazotumwa kutoka nchi nyingine. Robo ya watu waliofanyiwa utafiti wanasema mtu mmoja katika familia amekuwa akiishi katika nchi nyingine  katika kipindi cha miaka mitatu iliyopita.

Wanataka kwenda wapi?

Wengi hawataki  kwenda Ulaya au Marekani , ila katika mataifa ya Afrika.

Watu wanaosema wanaangalia uwezekano wa kuhama wengi wao wangependa kuishi katika kanda zao  kwa  kiwango cha  (29%)  au katika mataifa mengine ya Afrika kwa kiwango cha (7%).

Lakini watafiti walibaini baadhi ya tofauti za kushangaza.

Watu wa kusini mwa Afrika walionyesha  utashi mkubwa wa kukaa katika kanda yao  kwa kiwango ya (58%), huku hisia hizi zilikuwa  tofauti sana katika kanda ya Afrika magharibi ambapo ni asilimia (8%) pekee waliokuwa na utashi wa kuendelea kubaki katika kanda yao.

kwa wale wanaosema wanataka kuhama bara na kuelekea Ulaya walikuwa ni (27%)  na Marekani walikuwa ni (22%).

 Ni nani mwenye uwezekano mkubwa wa kuondoka ?

Takriban nusu yote ya vijana na raia wenye kisomo cha juu  walisema waliwahi kufikiria kuihama nchi yao  walau  "kidogo ".

" Fikra za kuhamia nchi ya ng'ambo zimekuwa za kawaida miongoni mwa watu wenye maisha mazuri na maskini ", kulingana na ripoti ya Afrobarometer.

Wanaume ni zaidi  (40%) kuliko wanawake  (33%)  wanasema...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Zaidi ya mtu mmoja kati ya watu watatu barani Afrika ameishawahi kufikiria uwezekano wa kuhama, kulingana na watafiti wa taasisi ya Afrobarometer.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti wao uliangazia zaidi ndege aina ya "bundi", ambao mfumo wa miili yao' huwezesha kuwa macho usiku kucha .

Mfumo huo unaweza kutumiwa kwa kuhakikisha mtu analala wakati mmoja kila siku, kuepukakunywa vinywaji vilivyo na caffeine kama vile chai na kupata mwanga wa jua hasa saa za asubuhi.

Watafiti wanasema mpangilio huo unaonekana kuwa wa kawaida lakini ni muhimu kwasababu unaweza kubadilisha maisha ya watu.

Kila mtu ana saa zake za kulala ambao unaambatana na kuchomoza na kuzama kwa jua. Ndio maana tunalala usiku.

Lakni mfumo wa miili ya watu wengine inatofautiana na watu wengine.

Kuna wale wanao amka mapema, lakini  hawawezi kukaa macho kwa muda mrefu wakati wa usiku; na wengine wanaoweza kukaa macho kwa muda mrefu nyakati za usiku wakati kila mtu amelala.

Watu hao wanasemeka huenda wakapata matatizo ya kiafya

Walala mapema au kuchelewa?

Wanasayansi waliwafanyia uchunguzi watu 21 ambao"hukaa macho bila kulala hadi usiku wa manane na kulala hadi saa nne asubuhi.

Walipewa maagizo yafuatayo:

Baada ya wiki tatu, watu hao walibadili mfumo wa mwili wao wa kulala, kwa mujibu wa matokeo ya utafiti uliyofanywa na Vyuo vikuu vya Birmingham, Surrey na Monash.

Matokeo ya utafiti huo ulichapishwa katika jarida la matibabu, ulionesha kuwa watu wanaweza kulala wakati mmoja kila siku.

Lakini pia iliripoti viwango vya chini vya usingizi na msongo wa mawazo huku uchunguzi  zaidi ukionesha kuwa hali yao ya afya pia iliimarika.

"Kufuata mwenendo rahisi wa kufanya mambo kunaweza kuwasaidia watu walio na tatizo la kulala kuimarisha afya yao ya kiakili ," alisema Prof Debra Skene kutoka Chuo kikuu cha Surrey.

"Ukosefu wa usingizi unaweza kunaweza kuathiri mfumo wa mwili wa mwanadamu, hali ambayo inaweza kumweka mtu katika hatri ya kupata maradhi kama vile ya Moyo, Saratani na Kisukari."

Kuwa na tatizo la kutolala na kuamka wakati mmoja kunaweza kuvuruga mfumo wa mwili wa mtu hali inayojulikana kama (circadian rhythm).

Mfumo wa kulala na kuamka kwa wakati mmoja kila siku unaweza kutumiwa kuwasaidia...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kubadili mwenendo wa kulala kunaweza kubadilisha mfumo wa mwili wa mwanadamu hali ambayo inasaidia kuimarisha afya, wanasema wanasayansi wa Uingerez na Australia.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti: Kupungua kwa viwango vya mbegu za kiume kutasababisha kutoweka kwa binadamu

Baadhi ya wataalam wanashaka kuhusu matokeo hayo.

Lakini mtafiti bingwa anayeongoza utafiti huo Dkt Hagi Levine anasema kuwa alikuwa na wasiwasi mkubwa kuhusu kile kitakachofanyika katika siku za usoni.

Dkt. Levine ambaye ni mtaalamu wa magonjwa aliambia BBC  kwamba iwapo mwenendo huo utaendelea basi huenda binadamu wakatoweka.

Utafiti huo ambao ni miongoni mwa tafiti kubwa ulileta matokeo ya tafiti 185 kati ya 1973 na 2011.

''Iwapo hatutabadili mienendo yetu ya kuishi mbali na kemikali na mazingira yetu ,nina wasiwasi mkubwa kuhusu kile kitakachofanyika siku za usoni''.

Hatimaye tutakuwa na tatizo hususan na uzazi  kwa jumla na huenda ikawa kutoweka kwa binaadamu.

Wanasayansi ambao hawakushirikishwa katika utafiti huo wameusifu ubora wake  lakini wanasema kuwa huenda ni mapema mno kutoa tangazo hilo.

Dkt. Levina kutoka chuo kikuu cha Hebrew mjini Jerusalem alibaini kupungua kwa asilimia 52.4 ya manii  huku asilimia 59.3 ya mbegu za kiume  kutoka kwa wanaume kutoka maeneo ya  Marekani kaskazini, Ulaya, Australia na New Zealand yakishuka zaidi.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Watafiti wanaochunguza matokeo yao tafiti 200 wanasema kuwa upungufu wa kiwango cha mbegu za kiume miongoni mwa Wanaume kutoka Marekani kaskazini, Ulaya, Australia na New Zealand ufikia nusu yake.


Hati ya kufanya muhtasari: Utafiti: Ngono haiwezi kusababisha mshutuko wa moyo

Lakini hata hivyo pia kuna uwezekano mdogo kwa ngono kusababisha mshutuko wa moyo

Ni asilimia 34 ya visa 4,557 vya mshutuko wa moyo vilivytokea wakati wa tendo la au baada ya saa moja ya ngono na 32 kati ya wale walioathiriwa walikuwa ni wanaume.

Dr Sumeet Chugh, kutoka taasisi ya moyo ya Cedars-Sinai, anasema utafiti huo ndio wa kwanza kubaini ikiwa tendo la ngono linaweza kusababisha mshtuko wa moyo.

Hali hiyo hutokea wakati moyo unakumbwa matatizo na kuacha kupiga.

Dr Chugh na wenzake huko California walikagua rekodi za hospitali kuhusu kesi za mshutuko wa moyo kwa watu wazima kati ya mwaka 2002 na 2015 huko Portland, Oregon.

Ngono ilichangia chini ya asilimia moja ya visa hivyo. Wengi walikuwa ni wanaume walio katika umri wa makamo.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mshutuko wa ghafla wa moyo unaotokana na tendo la ngono unaweza kutokea zaidi miongoni mwa wanaume kuliko kwa wanawake, kwa mujibu wa utafiti.


Hati ya kufanya muhtasari: Utalii wa Nyani barani Afrika umezuiwa, wakati hifadhi za nyani wengine kama orangutan zimefungwa.

Hatua mpya zimewekwa kwa ajili ya kuzuia maambukizi kwa wanyama hao.Dokta Kirsten Gilardi ofisa wa juu wa madaktari wanaotunza wanyama, taasisi inayowahudumia nyani kwenye msitu wa Rwanda, Uganda na DRC:

 ''Hatujui kama nyani walioathirika ni wa milimani; hatujaona ushahidi wowote kuhusu hilo,'' alisema. ''lakini kwa sababu nyani wa milimani wanalingana na uwezo wa binaadamu katika kuambukiza na kuambukizwa, tunajua kuwa wanaweza kupata maradhi katika mfumo wa upumuaji.''

Dokta Eddy ni mtaalamu nchini DRC, anamtibu nyani ( kabla ya mlipuko wa virusi).

Nyani wa milimani (beringei beringei) ni viumbe wanaoweza kuwa hatari wa nyani wengine wanaopatikana kwenye msitu wa Rwanda, Uganda na DRC.Nchi zote tatu zimeshuhudia maambukizi kwa binaadamu,huku utalii wa wanyama hao ukiwa umefungwa kwa sasa.Kutochangamana.

Kazi ya watunza wanyama na maafisa wa nyamapori inaendelea, lakini kwa tahadhari. ''Zaidi tunachokifanya sasa katika suala la kutotengamana, na kujiweka karantini , ni suala muhimu lililo kwenye mapendekezo ya kutunza wanyama hao pia,''  anaeleza dokta Gilardi.

Virusi hivi vipya ni sehemu ya familia ya corona, ambayo ilisababisha pia homa kali ya mafua, Sars na Mers.

Hata kabla ya mlipuko, watu walitakiwa kukaa umbali wa mita saba mbali na nyani wakati wote.Masharti mapya kutoka kwa Umoja wa hifadhi za asili (IUCN) umetaka watu wakae umbali wa mita 10 kutoka kwa nyani, huku idadi ya wanaotembelea wanyama hao ikiwa imepunguzwa kwa ajili ya kuhakikisha usalama wao na afya.

Hakuna mtu mgonjwa, au aliyekuwa karibu na mtu aliyeathirika katika kipindi cha siku 14, anayeruhusiwa kuwasogelea nyani hao.Kuharibiwa kwa makazi yao na ujangili ni matishio kwa uhai wa nyani hawa, lakini virusi pia ni suala linalotazamwa kwa karibu. Maradhi ya kuambukiza pia yameorodheshwa kuwa miongoni.

Taarifa zaidi kuhusu virusi vya corona:

Serge Wich, ni profesa wa baiolojia ya viumbe wa jamii ya nyani Chuo cha John Moores...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Haijulikani kama nyani hao wanaweza kuambukizwa virusi vya corona, lakini kuna wasiwasi kuwa wanyama hao wanaweza kuwa hatarini sawa na binaadamu.Wiki hii chui aliyekuwa kwenye hifadhi ya Bronx alikutwa na virusi vya corona.


Hati ya kufanya muhtasari: Utamaduni huu umekuwa ukitekelezwa kwa kasi baada ya ajali ya MV NYERERE iliyotokea Miezi kadhaa iliopita katika kisiwa hicho na kuua mamia ya watu.

Utamuduni huu ni wa kawaida kwa pande zote mbili, yani mwanamke na mwanaume pale pindi tu watakapofiwa na wake ama waume zao, na hufanyika siku nne baada ya kuzika.

Mwanamke au mwanamme aliyefiwa anatakiwa kufanya tendo la ndoa na mtu atakayechaguliwa na ndugu zake ili aweze  kuonekana msafi tena na kuchangamana na jamii.

Utamaduni huu umekuwa kwa miaka mingi katika jamii ya Wakara ambapo wengi hufanya hivyo kutokana na msukumo wanaupata kutoka kwa jamii hususani wazazi na wazee wa kimila.

Kwa mujibu wa wazee wa kimila usipofanya utaratibu huo baada ya kufiwa na mweza wako basi matatizo yatakupata wewe na familia yako ikiwemo watoto.

Salome lusatu alifiwa na mume wake katika ajali ya mv nyerere, siku nne baada ya mazishi alilazimika kutakaswa, alitafutiwa mtu na kisha akafanya naye tendo la ndoa, baada ya hapo akaendela na maisha yake kama kawaida.

''nilitafutiwa mwanaume kisha tukatakasana, ilikua siku nne baada ya msiba na sikuweza kukataa waliniambia kuwa watoto wangu watakufa kifo kibaya na wataumwa matumbo, na ugonjwa mwingine, sasa ikabidi tuu nifanye huu utamaduni sikua na namna nyingine hata kama sitaki'' anasema salome.

Utamaduni huu unaweza kufanyika pia kwa mume na mke waliofiwa na wenza wao wakafanya tendo la ndoa kama njia ya kutakasana.

Emanuel Marwa alifiwa na mkewe na katika sehemu ya kukamilisha utamaduni huo akalazimika kufanya tendo la ndoa na mwanamke aliyefiwa na mumewe hivyo wakawa wote wawili wamekamilisha utamaduni.

''walinitafutia, shemeji yangu alinitafutia mwanamke mwenye matatizo kama yangu, tukalala wote baada ya hapo ikawa nimemaliza utamaduni'' anasema Marwa.

Marwa ameongeza pia alikua na wasiwasi lakini hakuwa na namna kwasababu angetukanwa na kusemwa sana na wazee wake wa kimila.

Utamaduni huu una maana gani?

Kwa jamii ya wakara, hii ni sehemu muhimu ya kutekeleza urithi wa utamaduni ulioachwa na wazee wa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Utakaso, ni utamaduni muhimu sana kwa kabila la wakara kaskazini magharibi mwa Tanzania, ambapo mwanaume au mwanamke anapofiwa na mwenzake analazimika kutafuta mtu wa kushiriki naye tendo la ndoa baada tu ya mazishi ili kuondokana na mikosi mbalimbali kabla ya kuanza kuchangamana na jamii.


Hati ya kufanya muhtasari: Utamaduni wa kutoa majina Afrika: Njia tisa za kumpatia jina mtoto wako

Kutoka siku mtoto anapozaliwa hadi matukio yanayozunguka kuzaliwa kwake, sababu kadhaa hushawishi majina ambayo wazazi huwachagulia watoto wao.

Kila kabila, majina hayo huwa na habari nyingi kumuhusu mtu aliyepewa jina hilo.

Hizi ni njia tisa tofauti ambazo wazazi wa Kiafrika hutaja majina ya watoto wao:

1. Matukio yanayozunguka kuzaliwa:

Miongoni mwa makabila tofauti uchaguaji wa majina unaweza kushawishiwa na matukio mazuri ama hata mabaya ambayo familia hujikuta ndani yake wakati mtoto anapozaliwa.

Mara nyingi majina hayo huwa na sentensi:

Ayodele{ furaha imekuja nyumbani} ni jina linalotumiwa na jinsia zote mbili kwa mtoto ambaye kuzaliwa kwake kumeleta furaha kwa wazazi wake wa kabila la Yoruba nchini Nigeria.

Yetunde ama Yewande {Mama amerudi} ni Jina la kabila la Yoruba  linalopatiwa mtoto wa kike ambaye bibiye au mwanamke mwengine wa familia yake alifariki kabla ya kuzaliwa kwake.

Adetokunbo (Ufalme ama utajiri umerudi nyumbani) ni jina linalotumika na jinsia zote  kwa mtoto aliyezaliwa ughaibuni.

Yetunde {amerudi} ni jina analopatiwa mtoto linalofana ana bibi miongoni mwa raia wa Nigeria

Ajuji {aliyezaliwa katika jaa} ni jina linalopatiwa mtoto baada ya watoto waliozaliwa mbele yake kushindwa kuishi.

Inaaminika kwamba kumpatia mtoto jina baya kutawadanganya mapepo wabaya kudhani kwamba mtoto huyo hapendwi hatua itakayowafanya mapepo hao kumwacha kuishi.

Kgomotso na pumza{faraja} ni majina yanayopewa watoto wanaozaliwa muda mfupi baada ya kifo ama hata janga  katika familia za Sesotho na Xhoza nchini Afrika Kusini.

Kiptanui na Cheptanui ni majina yanayopewa watoto ambao mama yao amekumbwa na matatizo mengi wakati wa kujifungua  miongoni mwa jamii ya Wakalenjin nchini Kenya.

Kimaiyo na Jemaiyo ni majina ambayo mara nyengine hupewa watoto wa kiume na wa kike ambao kuzaliwa kwao kunajiri wakati ambapo wanaume wanakunywa pombe ya Maiywek miongoni mwa Wakalenjin.

Misrak {mashariki} ni jina lililopewa mtoto wa kike wa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Majina yanayotokana na utamaduni wa Kiafrika hushirikisha hadithi fulani.


Hati ya kufanya muhtasari: Utawala wa safari za anga nchini Marekani-Federal Aviation Administration (FAA) umesema  umegundua "inayowezekana kuwa hatari" wakati wa majaribio, lakini haukfichua matokeo.

Ndege hiyo inayouzwa sana katika kampuni ya Boeing ilisitishwa mnamo Machi baada ya ajali mbili za ndege.

Kampuni hiyo inamarisha mfumo wa kutuwa kwa ndege hiyo, ambao unachunguzwa na maafisa wa uchunguzi wa ajali ya ndege.

Katika ujumbe kwenye twitter, FAA limesema: "Katika suala la hivi karibuni, moango wa FAA umeundwa kutambua na kubaini hatari zinazowezekana kuwepo. FAA rhivi karibuni liligundua hatari inayowezekana kuwepo ambayo ni lazima Boeing iitatue.

Mwezi uliopita, FAA liliashiria kuridhia mabadiliko ya Boeing kwa ndege hiyo ya 737 Max ambayo yanaweza kuidhinishwa mwishoni mwa Juni.

Hilo lingeruhusu ndege hizo kufanyiwa majaribio mapema mwezi Julai.

Awali kulikuwa na matumaini kuwa ndege ya 737 Max itarudi angani wakati wamsimu wa joto, lakini mpangilio huo ulisukumwa mwishoni mwa mwaka huu hata kablaya taarifa hii leo.

Reuters, shirika la habari ambalo lilitangulia kuripoti kuhusu tatizo hilo kwanza limesema kuwa wakati wa kufanyiwa majaribio kwa  usukani wa rubani ambao mfumo wa kutua uliidhinishwa, ilichukua muda mrefu kuliko ilivyotarajiwa kupata udhibiti wa ndege hiyo.

Vyanzo vingine vinasema tatizo linahusiana na nguvu ya kompyuta ya ndege hiyo na huenda haukuwa na uwezo wa kupokea maagizo kwa kasi inayohitajika.

Boeing imesema "Tunashirikiana kwa karibu na FAA kuirudisha kuhudumu ndege ya Max " na kwamba inaamini suluhu kwa mfumo huo utalitatua tatizo lililopo.

Iwapo wakaguzi hawatoridhishwa na suluhu hiyo kw amfumo itabidi ubadilishwe na huenda ikavuta muda wa kurudi kuhudumu kwa ndege hiyo  zaidi ya ilivyodhaniwa awali.

Ajali ya ndege ya Ethiopia ET302 mnamo Machi ni ajali ya pili iliyosababisha vifo vya watu  iliohusisha ndege yenye chapa ya 737 Max katika muda wa miezi mitano.

Ndege inayokaribia kufanana na hiyo, inayomilikiwa na  kampuni ya Indonesia Lion Air, ilianguka baharini kutoka Jakarta mnamo...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wakaguzi nchini marekani wamegundua tatizo jipya katika ndege ya kampuni ya Boeing chapa 737 max ambalo huenda likachelewesha kurudi kuhudumu kwa ndege hiyo.


Hati ya kufanya muhtasari: Utawala wake uliangushwa kufuatia mashambulio ya ndege za kivita za nchi za Magharibi chini ya mwavuli wa shirika la kujihami la Nato.

Baada ya kuuawa kwake, maelfu ya watu walishangilia kote nchini Libya.

Lakini kadiri miaka ilivyosonga, watu wameanza kumkumbuka na kumuenzi hasa baada ya taifa la Libya kutumbukia katika misukosuko ya kisiasa na vita.

Maelfu ya watu wamekuwa wakitumia taifa hilo kujaribu kufika Ulaya, baadhi wakifariki katika bahari ya Mediterranean. Mataifa ya Ulaya pia yanalalamikia ongezeko la wahamiaji.

Katika nchi za Afrika, wakazi wa nchi ambazo Kanali Gaddafi kwa njia moja au nyingine alichangia kisiasa au kwa miradi ya ujenzi, anakumbukwa.

Mfano nchini Ghana, mwandishi wa BBC Jake Wallis Simons anasema hakuenda mbali sana kabla ya kukutana na watu ambao bado wanaomboleza kifo cha Gaddafi.

Karim Mohamed, 46, ambaye ni fundi wa nguo alisema Gaddafi alikuwa kama "masihi wa Afrika".

Alikuwa ameishi Libya wakati wa utawala wa Gaddafi.

"Nchini Libya, kila mtu alikuwa na furaha," anasema.

"Nchini Marekani, kuna watu wanaolala chini ya madaraja. Lakini Libya hilo halikufanyika. Hakukuwa na ubaguzi, hakukuwa na shida, hakuna lililokosekana. Kazi ilikuwa nzuri na kulikuwa na pesa pia. Maisha yangu yako yalivyo sasa kwa sababu ya Gaddafi. Alikuwa masihi wa Afrika."

Jake Wallis Simon alikutana na wanaume wengine wawili ambao pia waliunga mkono Karim.

                  Muammar Gaddafi

1942

Azaliwa eneo la Sirte, Libya

27 Umri wake alipoingia madarakani kupitia mapinduzi mwaka 1969.

Juni 2011 Mahakama ya ICC yatoa kibali cha kukamatwa kwake

21 Okt 2011 Auawa na waasi akijaribu kutoroka Sirte

"Gaddafi alikuwa mtu mzuri," alisema Mustafa Abdel Momin, 36, mfanyakazi wa mjengo ambaye alifanya kazi nchini Libya kwa miaka saba.

"Hakumtapeli yeyote. Alikuwa mtu mzuri sana, bora zaidi."

"Ilikuwa na maana gani kumuua?" aliongeza Eliyas Yahya, imam wa eneo hilo.

"Mnaua mtu kutatua tatizo na sasa matatizo yamezidi. Mbona kumuua Gaddafi?"

Gaddafi alikuwa mtawala wa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Leo ni miaka mitano tangu kuuawa kwa kiongozi wa muda mrefu wa Libya, Muammar Gaddafi ambaye alituhumiwa na nchi za Magharibi na mashirika ya kutetea haki za kibinadamu kwa ukatili na kukandamiza wapinzani.


Hati ya kufanya muhtasari: Utazamaji wa picha za ngono mitandaoni

Angela Gregory kutoka hospitali ya chuo kikuu cha Nottingham  amesema kuwa idadi kubwa ya vijana walio kati ya umri wa miaka 18 hadi 24 wanatafuta usaidizi kutokana na maswala tata ambayo hayajawahi kuonekana miongoni mwa wagonjwa walio na umri mdogo katika kipindi cha miaka 10.

Awali watu wazima ndio waliokuwa wakitembelea vituo vya afya wakikabiliwa na matatizo kama kushindwa kusimamisha uume kutokana na magonjwa kama vile sukari ama yale ya moyo.

Lakini utazamaji wa picha za ngono mitandaoni unaharibu mahusiano ya ndoa kwa kuwa vijana wengi wanavutiwa zaidi na picha za ngono katika mitandao badala ya binaadamu.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Daktari mmoja wa tiba ya maungo amesema kuwa vijana wadogo wanahatarisha afya yao ya uzazi kwa kuangalia sana picha za ngono katika mitandao ya kijami.


Hati ya kufanya muhtasari: Uteuzi wake katika nafasi hiyo, Mei 31, 2018 ulikuja muda mfupi baada ya kuwa Mwenyekiti wa Kamati iliyoundwa kufuatilia mali za chama hicho. Majukumu yote hayo yalishangaza wengi, na hakika ni wachache tu ambao walikuwa wakijua kuwa mhadhiri huyo alikuwa ni kada wa CCM.

Bashiru alijijengea sifa na heshima miongoni mwa jamii ya Watanzania kwa kuwa mchambuzi huru wa masuala ya kisiasa na kijamii, na mara kadhaa alichukua msimamo mkali wa mawazo dhidi ya serikali na CCM yenyewe.

Katika kipindi cha mwaka mmoja wa majukumu yake katika nafa kuu ya utendaji wa chama, Dk. Bashiru ameonyesha namna gani anataka kuendana na kasi ya Mwenyekiti wake, Rais Dk. John Pombe Magufuli.

Makala haya yanaangazia matamko au kauli ambazo Dk. Bashiru amekuwa akizitoa kwa kipindi chote tangu akabidhiwe madaraka hayo. Aidha, makala haya hayatajibu kila jambo bali yanaangalia mwelekeo wa Katibu mkuu huyo wa chama tawala.

Hivi karibuni Dk. Bashiru amezungumzia hatima yake iwapo atamaliza muda wa kuwa Katibu mkuu wa CCM. Upesi alieleza kuwa atarudi kufundisha Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Tafsiri tunayopata kwa mwaka mmoja huu bado Dk. Bashiru Ali haonekani kuwa na mipango ya muda mrefu katika siasa. Kwamba haonekani kuwa anahitaji kuendelea kubaki kwenye siasa za utendaji mkuu na majukwaani. Kwa tafsiri nyingine Katibu huyo anaonesha hana mpango wa kuendelea kukitumikia CCM, kana kwamba amejiandaa kukitosa muda ukifika au kabla haujafika muda wake wa kung'atuka.

Kulalamikia viongozi vijana

Dk Bashiru Ally ameonekana 'kukilalamikia'  chama chake kwa kushindwa kufanya kazi ya kuandaa viongozi bora kupitia jumuiya zake, hali inayosababisha kuwa na wanasiasa vijana ambao hawana maadili, hawana unyenyekevu, hawajali hisia za watu wala kuzingatia muktadha na masilahi ya chama hicho.

Akizungumza wakati wa misa ya mazishi ya Mwenyekiti wa kampuni za IPP, Reginald Mengi iliyofanyika katika kanisa la KKKT Usharika wa Moshi mjini, mkoani Kilimanjaro na kuoneshwa moja kwa moja kwa njia ya Televisheni.

Bashiru aliteuliwa kuwa Katibu...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mei 31 mwaka huu mwanazuoni, Dk. Bashiru Ally, atatimiza mwaka mmoja tangu alipoteuliwa kuwa Katibu Mkuu wa chama tawala nchini Tanzania CCM akichukua nafasi ya Kanali Abdulrahman Kinana.


Hati ya kufanya muhtasari: Uturuki imepewa ilani ya kuchagua kati ya kununua ndege za kivita za Marekani au makombora ya Urusi

Kaimu waziri wa ulinzi wa Marekani Patrick Shanahan ametoa makataa hayo katika waraka aliyomwandikia mwenzake wa Uturuki, Hulusi Akar.

Amesema Uturuki, haiwezi kumiliki ndege ya kisasa ya kivita chapa F-35 kutoka Marekani na makombora S-400 kutoka Urusi.

Washirika hao wawili wa muungano wa kujihami kwa mataifa ya Magharibi Nato, wamekuwa wakizozana kwa miezi kadhaa sasa kuhusiana na makombora ya S-400.

Marekani inahoji kuwa silaha hiyo ya Urusi haiambatani na mwongozo wa uundaji silaha ya ulinzi uliyotolewa na Nato na kwamba ni tishio kwa usalama na kuitaka Uturuki kununua ndege yake ya kivita badala ya makombora ''hatari'' ya Urusi.

Uturuki ambayo imekuwa ikijikakamua kuimarisha ulinzi wake kwa kutumia sera huru, imeagiza ndege 100 za kivita aina ya F-35 kutoka Marekani, na pia imewekeza katika mpango wa F-35, huku kampuni zake zikitengeneza vipuri 937 ya sehemu ya ndege hizo.

'Uturuki imechelewa sana kujiondoa'

Uchambuzi wa Frank Gardner- Mwadishi wa masuala ya usalama.

 Suala hili linaonekana kuwa msumari moto kwa mataifa yote mawili ya Uturuki na Marekani.

Akizungumza katika kongamano la kila mwaka la Usalama Duniani, linalofahamikakama Globsec Security Forum mjini Bratislava, Slovakia, Kamanda mkuu mpya wa Nato, Generali  Tod Wolters, aliisema "hatuna haja ya kushirikiana katika uwezo wetu wa F-35 na Urusi".

Hii ni wazi kuwa, Pentagon inaamini ikiwa Uturuki itaruhusiwa kununua ndege yake ya kisasa ya kivita chap F-35 na pamoja na mytambo wa kisasa wa kuzuia makombora ya S-400 mafundi wa Urusi  wataweza kufikia mitambo ya ndege hiyo hali ambayo itawaweka marubani wa Marekani katika hali ya hatari.

Vikosi vya Marekanai, Uturuki na Urusi tayari vinafanya kazi katika eneo la kaskazi ni mwa Syria.

Lakini mwanadiplomasia wa Uturuki wa ngazi ya juu -ambaye hakutaka jina lake litajwe - ameniambia kuwa Washington ilipinga mpango wa Uturuki kununua mtambo huo wa ulinzi kutoka Urusi baada yapande hizo...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Uturuki imepewa makataa ya hadi mwisho wa mwezi Julai kuchagua kati ya kununua ndege za kivita za Marekani na makombora ya Urusi.


Hati ya kufanya muhtasari: Uvimbe wowote chini ya matiti ama maambukizi yoyote ya matiti hayanabudi kufanyiwa uchunguzi, wanasema watafiti

Breast Cancer Now limefadhili utafiti  uliobaini kwamba saratani hutambulika mapema wakati wanawake wenye umri wa kati ya miaka 35 hadi 39 walio katika hatari ya kuugua  wanapofanyikwa ukaguzi wa kila mwaka yaani mammograms.

Wataalamu wanahitaji kupima baina ya faida za kufanyiwa ukaguzi zaidi dhidi ya kusababihsa wasiwasi usiohitajika au kutibu ugonjwa usiokuwepo.

Wahariri wa utafiti huo, wamesema kwamba kuna uchambuzi zaidi unahitajika kuhusu hatari, gharama  na faida za kuendeleza mpango wa ukaguzi.

Utafiti huo uliofanywa na watafiti katika chuo kikuu cha Manchester, kimetoa picha au scan za wanawake 2,899 wa umri huu walioonekana kuwa katika hatari kubwa na ya wastani ya kuugua ugonjwa huo baada ya kumuona daktari.

Ukaguzi huo umegundua uvimbe 35 wa ndani ya matiti, baadhi ukiwa ni mdogo  na uliotambuliwa mapema - ishara kwamba haujasambaa mwilini.

Kutambua kwa ufanisi

Katika kundi lililodhibitiwa, ambalo halikufanyiwa ukaguzi, visa kidogo vya saratani viligunduliwa wakati bado ni vidogo na uvimbe mwingi ulisambaa hadi katika mfumo wa kinga.

Profesa Gareth Evans, mhariri mkuu wa utafiti huo, amesema utafiti huo unaonyesha  kwamba kufanyiwa ukaguzi wa kila mwaka inasaidia katika kutambua uvimbe mapema kwa kundi hili la wanawake.

Amesema ukaguzi wa kupita kiasi - ambapo watu wanatibiwa kwa saratani ambazo huenda hazina madhara huenda sio isiwe tatizoi kwa kundi hili la vijana.

"Kwa wanawake wenye historia katika familia, kuondosha uvimbe pasi kufaniwa upasuaji huenda ni njia ya kuzuia saratani ," amesema Profesa Evans.

Utafiti huo haukujumuisha wanawake walio na aina fulani ya jeni mwilini ambayo ina uwezo ya kuongeza hatari ya kuugua ugonjwa huo.

Shirika hilo linasema scan, au picha za MRI - as is kama inavyopendekezwa sasa - ndio njia bora kwa watu walio na jeni za TP53.

Wanawake wenye umri wa miaka 30 wanahitaji kufanyiwa kipimo cha mara kwa mara kubaini saratani ya matiti kupitia...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wanawake walio na umri wa miaka 30 walio na historia katika familia ya jamaa zao kuugua saratani ya matiti, wanapaswa kufanyiwa ukaguzi wa kila mwaka kubaini mapema iwapo wanaugua ugonjwa huo, shirika la misaada linasema.


Hati ya kufanya muhtasari: Uvimbe wowote chini ya matiti ama maambukizi yoyote ya matiti hayanabudi kufanyiwa uchunguzi, wanasema watafiti

Watafiti  katika  Chuo Kikuu cha  London wanasema kuwa wanawake wanahitaji kuelewa  dalili nyingine za saratani kama vile  mabadiliko ya chuchu za matiti  -ili waweze  kupata msaada wa haraka.

Watafiti hao walichunguza dalili za wanawake  2,300 ambao hivi karibuni  waligunduliwa kuwa na saratani.

Walibaini wanawake wasiokuwa na dalili za uvimbe walikuwa walikuwa na uwezekano mkubwa wakutotembelea madaktari wao kwa uchunguzi.

Watafiri wanawasilisha kazi yao ya uchunguzi katika  mkutano wa Kituo cha Kitaifa cha Taasisi ya Saratani (National Cancer Research Institute)  mjini  Liverpool.

 Uvimbe wowote chini ya matiti ama maambukizi yoyote ya matiti hayanabudi kufanyiwa uchunguzi , walisema .

Hali kadhalika mabadiliko yoyote ya muonekano wa chuchu, kuvuja damu ama kutokwa na maji maji ya aina yoyote kwenye titi  - na uvimbe wowote kwenye ngozi ya matiti.

 DK.  Karen Kennedy, Mkurugenzi wa Taasisi ya kitaifa ya Utafiti wa Saratani  nchini Uingereza , anasema: "utafiti huu unaonyesha  mara kwa mara  wanawake huichelewa kwenda kumuona daktari wao kwa dalili za saratani.

" Hii  inaweza kuwa ni kwasababu watu hawaelewi kuwa saratani ya matiti inaweza kujitokeza kwa njia nyingi tofauti , si tu kwa njia ya uvimbe.

" Kwa ugonjwa kama saratani ya matiti ni muhimu kubainika mapema ili mpango wa matibabu wa mapema uandaliwe na kuanza mara moja''

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Karibu kisa kimoja  kati ya   sita vya saratani huanza na dalili nyingine tofauti na uvimbe, wataalam wanaonya.


Hati ya kufanya muhtasari: Uwanja huo utaigharimu Chelsea kitita cha £1bn

Bei ya uwanja mpya wa soka wenye uwezo wa kubeba watu 60,000 wa Stamford Bridge imeongezeka hadi  £1bn baada ya kucheleweshwa mbali na mgogoro unaokabili familia moja katika eneo hilo.

Abramovich yuko tayari kuwekeza katika mradi mkubwa muhimu katika taifa ambalo haruhusiwi kufanya kazi. Visa ya Uingereza ya raia huyo mwenye umri wa miaka 51 ilikwisha wiki kadhaa zilizopita.

Mnamo 2015, mabadiliko ya harakati za kuwasilisha maombi ya kupata Visa yanawataka wanaowasilisha maombi hayo kuthibitisha walivyopata utajiri wao.

Lakini inaeleweka kwamba uamuzi wa Abramovich hautakuwa na athari zozote za uendeshaji wa klabu hiyo.

Ucheleweshaji huo wa Visa mpya unajiri huku kukiwa na ongezeko la wasiwasi wa kidiplmasia kati ya London na Moscow  baada ya mpelelezi mmoja wa Urusi  Sergei Skripal kuuawa katika mji wa Salisbury.

Serikali ya Uingereza imekataa kutoa tamko kuhusu kesi yake. Chelsea ilitoa taarifa ikisema kuwa klabu hiyo imesimamisha ujenzi wa uwanja wa Stamford Bridge kutokana na mazingira mabaya ya uwekezaji nchini humo.

Iliongezea: Hakuna ujenzi wowote na mipango itakayoendelea.

Roman Abrahamovic

Klabu hiyo haijatoa wakati mwafaka wa kubadili msimamo wake. Kuna mipango ya kupeleka mechi za Chelsea katika uwanja wa Wembley kwa miaka minne itakayochukua kujenga uwanja wa Stamford Bridge.

Hatahivyo hatma ya Wembley haijulikani baada ya mmiliki wa Fulham Shahid Khan kutoa kitita cha £600m kuununua uwanja huo  kutoka kwa shirikisho la soka FA licha ya kuwa hatua hiyo haina athari zozote  katika uamuzi wa Chelsea.

Christian Parslow ambaye aliwacha wadhfa wake kama mkurugenzi mkuu mwaka uliopita baada ya kuhudumu misimu mitatu  amesema: Umekuwa mradi mgumu .Bei imepanda. Nimefikiria kwa muda mrefu kwamba ni mradi ambao hautaanza .

''Ulikuwa mradi mgumu na ghali kifedha kutimiza.Nadhani ni uamuzi mzuri kusimamisha ujenzi wake''.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mmiliki wa Chelsea Roman Abramovich amesitisha ukarabati wa uwanja wa klabu hiyo baada ya Visa yake ya Uingereza kucheleweshwa


Hati ya kufanya muhtasari: Uwanja mkubwa wa ndege China una ukubwa wa viwanja 98 vya soka

Uwanja wa ndege wa Daxing uliopo katika mji mkuu Beijing umefunguliwa rasmi na rais Xi Jinping hii leo.

Una ukubwa wa mita 700,000 mraba - wenye ukubwa wa viwanja 98 vya soka linasema shirika la habari China Daily.

Uwanja uliopo hivi sasa Beijing ni wa pili wenye shughuli nyingi duniani baada ya ule wa Atlanta, kwa mujibu wa wa baraza la viwanja vya ndege.

lakini maafisa wanasema uwanaj mpya wa ndege unahitajika kuondsha shinikizo kutoka kwenye uwanja huo wa kimataifa  Beijing unaojaa watu kupita kiasi.

Uwanja wa ndege wa Daxing- unaotajwa kuwa na kiingilio kikubwaduniani katika jengo moja - unatarajiwa kuwapokea idadi kubwa ya wasafri milioni 170 wanaotarajiwa kukaribishwa  mjini humo  kufikia 2025.

Kwa mujibu wa shirika la serikali, Global Times, ndeg saba za ndani zilitarajiwa kuanza shughuli katika uwanja huo mpya hii leo Jumatano. ndege ya kwanza - China Southern Airlines A380 - iliondoka mwendo wa saa 16:23 kwa saa ya huko.

Na ndege za kimataifa zikiwemo British Airways, Cathay Pacific na Finnair tayari zimetangaza njia mpya kwenda Daxing.

Uwanja huo wa ndege, ulio takriban 46km kusini mwa Tiananmen Square, uliundwa na msanifu mijengo maarufu Zaha Hadid.

Kutokana na ufunguzi huo, Beijing imejiunga na makundi ya miji yakiwemo New York na London, ambayo ina viwanja viwili vya kimataifa.

zaidi ya abiria milioni 100 wamewahi kupitia Beijing Capital, uliofunguliwa mnamo 1958.

Daxing Aiport mnamo Juni 2019

Uliundwa na msanifu mijengo maarufu Zaha Hadid.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Uwanja mpya mkubwa wa ndege wa kimataifa China wenye thamani ya $11bn umefunguliwa siku chache kabla ya maadhimisho ya miaka 70 nchini humo.


Hati ya kufanya muhtasari: Uwanja wa Hull City nchini Uingereza

Mechi hiyo inayofadhiliwa na  SportPesa- kampuni ya kamare kutoka Kenya  ilioshinda haki ya kuifadhili timu hiyo ya Uingereza kwa kipindi cha miaka mitatu ijayo.

Timu ya Kenya yenye wachezaji 18 imepiga kambi katika maeneo ya Kaskazini mwa Uingereza tangu wiki iliopita ikijifunza mbinu tofauti za soka ya kulipwa.

Siku ya Jumapili Hull City  walicheza dhidi ya Burnley ambapo walitoka sare ya 1-1.

Kocha wa timu ya taifa ya Kenya Stanley Okumbi anasema kuwa wachezaji wa Kenya wamenufaika sana na ziara hiyo.

Kocha wa Kenya Stanley Okumbi kuiongoza Kenya dhidi ya Hull City

''Wachezaji wamenufaiki sana na mazoezi na wamepata ujuzi chungu nzima ambao watautumia katika siku za usoni na katika mechi dhidi ya Hull City''.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Timu inayoshirikisha wachezaji wa Kenya kutoka  ligi ya soka ya taifa hilo Watacheza mechi ya kirafiki dhidi ya Klabu ya Uingereza Hull City.


Hati ya kufanya muhtasari: Uwanja wa gereza badala ulitumiwa kama jukwaa la maonyesho ya mavazi yenye rangi za kuvutia yaliyoshonwa na wafungwa.

Wanamitindo wanaojivunia kazi yao na wabunifu wa nguo walifurika kando ya kuta za gereza kushuhudia kwa shauku  kazi ya kila mmoja wao . baadhi yao walikuwa ndio bado wanamalizia kazi zao za ubunifu wao wa mavazi ya kisasa.

Kwa wabunifu ambao walivalia suruari za kaki na fulana nyeupe, nguo zao zilikuwa za kipekee na zilikuwa na rangi tofauti na kuta za gereza ambazo ni za rangi ya kijivu.

Onyesho hili lisilo la kawaida ni sehemu mradi wa kuwarekebisha wafungwa kwa kuwafundisha ushonaji wa nguo

Mradi huo umekuwa ukiendeshwa kwa miaka mitatu na ulibuniwa na mwanamitindo wa Brazil  Gustavo Silvestre.

Wafungwa wanaojiunga na mpango huo  wanapunguziwa vifungo vyao kwa siku moja kila baada ya saa 12  ya kukamilisha kozi yao.

Baadhi ya wafungwa wanahudumu vifungo gerezani baada ya kupatikana na makosa kama vile ya ulanguzi wa dawa za kulevya  na wizi wa kimabavu.

Mmoja wao Felipe Santos da Silva aliliambia shirika la habari la Ufaransa kuwa kushona nguo kutokana na uzi wa sweta kunamfanya "atulie, pia ilimsaida kuachana na uraibu wa kuvuta sigara na kutumia mihadarati".

 Mfungwa mwingineFidelison Borges, 41 alisema hafla hiyo ilimsaidia kupata uwezo wa kujiamini.

"Nilijivunia kuona watu wakitumia mapambo yangu wakati wa hafla hiyo na cha kujivunia zaidi ni jinsi baadhi ya watu walivyopendezwa na mapambo hayo," alisema mfungwa huyo t.

 Picha zote zina hati miliki.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Maeneo ya mavazi ya kupendeza na majina makubwa ya wanamitindo  ndivyo vinavyotuniwa na wanamitindo katika  Wiki ya fasheni ya   São Paulo  , lakini Jumatano   Wednesday  badala yake walionyesha ubunifu wa wabunifu wa mitindo ambao hawafahamiki katika eneo ambalo watu wasingependa kushiriki- nalo Gereza kuu la    Adriano Marrey .


Hati ya kufanya muhtasari: Uwanja wa ndege wa JFK nchini Marekani

Robin Rhodes mwenye umri wa miaka 57 anatuhumiwa kwa kusema Trump....atawafukuza nyinyi nyote na baadaye akamzuia mwanamke huyo kutoondoka katika afisi yake.

Kushambulia  na kuwazuilia watu ni miongoni mwa mashtaka ya uhalifu wa chuki ambao mtu huyo kwa sasa anakabiliwa nayo ,kulingana na hakimu wa Queens District.

Anakabiliwa na kifungo cha miaka 4 jela iwapo atapatikana na hatia.

Mfanyikazi huyo wa kampuni ya ndege ya Delta Airlines ambaye alikuwa amevaa hijab alikuwa ameketi katika afisi yake siku ya Jumatano wakati Rhodes alipodaiwa kwenda katika mlango wake na kuanza kumkaripia, kugonga mlango, kumzuia kuondoka na kumpiga teke.

Wakati mtu mwengine alipoingilia kati na kumsaidia mwanamke huyo kutoka afisini mwake, mtu huyo alidaiwa kumfuata na kupiga magoti mbele yake akiigiza maombi ya kiislamu.

''Islam na Isis, sasa Trump amewasili. Atawafurusha nyote. Unaweza kuuliza Ujerumani, Ubelgiji na Ufaransa kuhusu watu hao.utaona kilichojiri''.

Pia ameshtakiwa kwa kupiga kelele.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mtu mmoja katika jimbo la Masachussets nchini Marekani ameshtakiwa kwa tuhuma za kutekeleza uhalifu wa chuki baada ya kumpiga teke mfanyikazi Muislamu katika uwanja wa ndege wa JFK pamoja na kumkaripia.


Hati ya kufanya muhtasari: Uwanja wa ndege wa Sikkim

Sikkim, ni jimbo dogo la kifalme linalopatikana katika eneo la milima ya Himalayas, ambayo ni ya tatu kwa urefu.

Jimbo hilo limeunganishwa na maeneo ya Tibet, Bhutan na Nepal kupitia  milima minane.

Uwanja wa kwanza wa ndege katika jimbo hilo uko Pakyong, karibu kilomita 30 sawa na (maili 18) kutoka makao makuu yake ya  Gangtok.

Eneo hilo lenye milima limetajwa na wahandisi kuwa na mandhari ya kupendeza zaidi duniani.

Uwanja wa ndege wa Sikkim

Uwanja huo wa ndege umejengwa kwenye eneo la mlima juu ya  kijiji cha Pakyong, uko kilomita 60 karibu na mpaka wa India na Uchina.

Uwanja wa ndege wa Sikkim

Uwanja huo wa ndege umejengwa katikati ya mabonde ya kina kirefu pande zote mbili pia unasemekana kuwa na barabara ya kilomita 1.75

Uwanja huo pia  una sehemu mbili kubwa ya kuegesha magari pamoja na eneo la abiria 100 kuhudumiwa kwa wakati mmoja.

Kutokana na hali mbaya ya hewa, maradi wa ujenzi ulichukua miaka tisa kukamilika.  Msemaji wa kampuni ya Punj Lloyd, anasema

 ''Tulikabiliwa na changamoto kubwa wakati wa ujenzi lakini kila hatua tuliyopiga ilitupatia matumaini makubwa''

Uwanja wa ndege wa Sikkim

Wahandisi wanasema changamoto kubwa ilikua kusafirisha vifaa vizito vya ujenzi katika eneo la milima lililo na barabara nyembamba.

Mvua kubwa iliyonyesha kati ya  miezi ya Aprili na Septemba - katika eneo la Sikkim ilitatiza shughuli ya ujenzi.

Miongoni mwa changamoto zingine walizokumbana nazo wahandisi ni miteremko ya mawe inayozunguka uwanja huo.

Uwanja wa ndege wa Sikkim

Uwanja wote wa ndege, ikiwa ni pamoja na barabara, umejengwa kwenye ardhi ambayo yenyewe iliundwa kwa kujenga ukuta wenye kima cha futi 263ft unaopitia mabonde ya kina.

Punj Lloyd anasema ni moja ya kuta kubwa ''ulio imara'' zaidi duniani.

Uwanja wa ndege wa Sikkim

Ndege za kibiashara zitaanza shughuli zake kutoka mji  wa Pakyong Oktoba 4.

Uwanja huo unatarajiwa kukuza na kuimarisha shughuli za utalii katika jimbo la Sikkim, ambalo linasifika kwa kuwa na mandhari ya kuvutia zaidi...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Uwanja wa ndege wa 100 nchini India uliofunguliwa rasmi na waziri mkuu Narendra Modi katika jimbo la kaskazini mashariki la Sikkim, unasemekana kuwa mzuri zaidi duniani .


Hati ya kufanya muhtasari: Uwanja wa sasa wa Stamford Bridge

Uwanja huo utakuwa na uwezo wa kutoshea mashabiki 60,000.

Kamati ya mpangilio wa wilaya ya Hammersmith na Fulham imeidhinisha mpango wa kubomoa uwanja wa sasa wa Stamford Bridge unaotoshea mashabiki 41,000.

Miongoni mwa yaliyomo kwenye mpango mpya wa ujenzi, ni pamoja na kujengwa kwa njia ya kutumiwa na watu kutembea kutoka kituo cha reli kilicho karibu.

"Tunashukuru kwamba mpango wetu umeidhinishwa," Chelsea walisema kupitia taarifa.

Mikel atangaza kuihama Chelsea

Chelsea yaifikia rekodi ya Arsenal ya ushindi

"Uamuzi wa kamati hiyo hata hivyo hauna maana kwamba tunaweza kuanza ujenzi mara moja. Hii ni hatua tu ya karibuni zaidi, ingawa ni hatua muhimu sana, ambayo ilikuwa ni lazima tuitimize kabla ya kazi ya ujenzi kuanza, pamoja na kupokea vibali vingine."

Meya wa London  Sadiq Khan atakuwa na usemi wa mwisho kuhusu ujenzi wa uwanja huo mpya.

Ramani ya uwanja huo mpya imechorwa na wasanifu mijengo Herzog na de Meuron, ambao pia walichora uwanja wa Olimpiki wa "Birds Nest" mjini Beijing.

Mchoro wa uwanja mpya wa Stamford Bridge uliopendekezwa

Hatua ya kutolewa kwa idhini ya kujengwa kwa uwanja huo inamaanisha kwamba sasa huenda Roman Abramovich akatafuta uwanja wa muda wa kutumiwa na viongozi hao wa sasa wa Ligi ya Premia kwa karibu miaka mitatu ujenzi utakapokuwa ukiendelea.

Viwanja ambavyo wanaweza kutumia ni Twickenham na Wembley.

Chelsea huenda hata hivyo wakatatizika kuupata uwanja wa Wembley kwani utatumiwa na wapinzani wao Tottenham Hotspur angalau kwa msimu wa 2017-18 wanapomalizia ujenzi wa uwanja wao wa kutoshea mashabiki 61,000.

Chelsea wanaweza bado kuendelea kutumia Stamford Bridge ujenzi ukiendelea, lakini mpango huo utakuwa ghali.

Mpango wa eneo ambalo uwanja mpya wa Stamford Bridge utajengwa pamoja na njia ya kutoka kituo cha treni cha Fulham Broadway

Abramovich amekuwa akitaka sana kupanua uwanja wa Stamford Bridge kwa miaka kadha sasa bila mafanikio.

Miaka kumi iliyopita Arsenal walijenga uwanja wao wa Emirates unaotoshea mashabiki 60,000....\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Klabu ya Chelsea ya Uingereza imepewa idhini na baraza la wilaya kujenga uwanja mpya mradi ambao utagharimu £500m.


Hati ya kufanya muhtasari: Uwezo wa Makombora ya Korea Kaskazini

Mpango wa Pyongyang umeendelea katika miongo kadhaa ya hivi karibuni kutoka mizinga mikubwa katika miaka ya tisini na sabini hadi makombora ya masafa mafupi mbali na yale ya masafa marefu katika miaka 80 na 90.

Mifumo ilio na uwezo mkubwa inadaiwa kufanyiwa utafiti.

Hivi karibuni, Korea Kaskazini ilitangaza kwamba inaunda makombora ya masafa marefu yanayoweza kurushwa kutoka bara moja hadi jingine ambayo yanaweza kushambulia  mataifa ya magharibi.

Taifa la Korea Kaskazini linaaminika kutengeza kombora la masafa marefu zaidi ambalo wachunguzi wamelitaja kuwa KN-08 ama Hwasong-13.

Makombora ya Hwasong yakiwa katika maonyesho

Ishara za kwanza kuhusu utengenezaji huo ulifanyika Septemba 2016 ambapo taifa hilo lilifanyia majaribio mashine mpya ya roketi ambayo baadhi ya watu wanasema inaweza kurusha kombora kutoka bara moja hadi jingine.

Idara ya ulinzi nchini Marekani Pentagon inaamini kwamba Korea Kaskazini inamiliki makombora 6 aina ya KN-08, ambalo lina uwezo wa kufika hadi Marekani.

Korea kaskazini inaaminika kutengeza toleo jipya la kombora hilo linalojulikana kama KN-14.

Haahivyo makombora hayo hayajafanyiwa majaribio.

Lakini mnamo mwezi Januari 2017, kulikuwa na ishara ya jaribio, muda mfupi baada ya kiongozi Kim Jong un kudai kwamba taifa hilo lilikuwa katika awamu ya mwisho ya kutengeza kombora la masafa marefu linaloweza kurushwa kutoka bara moja hadi jingine.

Mpango wa kisasa wa kutengeza makombora yaa Korea Kasakzini ulianza kwa kutengeza makombora ya scud ambapo yalipitia Misri mwaka 1976.

Kufikia 1984, taifa hilo lilikuwa likitengeza makombora yake kwa jina Hwasong.

Inaaminika kuwa na makombora tofauti tofauti  ya masafa mafupi ambayo yanaweza kulenga taifa jirani la Korea Kusini.

Uhusiano kati ya mataifa hayo mawili ya Korea umeharibika na yamekuwa yakijiandaa kukabiliana kivita.

Kombora la Hwasong 5 na Hwasong 6 ambayo pia hujulikana kama Scud B na Scud C yana uwezo wa kwenda kilomita 300 na 500 mtawalia kulingana na kituo cha Marekani...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Korea kaskazini inaaminika kumiliki zaidi ya silaha 1000 zenye uwezo tofauti ikiwemo kombora la maasafa marefu ambalo linaweza kuishambulia Marekani.


Hati ya kufanya muhtasari: Uyoga unazuia mtu kunenepa :Utafiti

Kwa miaka na mikaka, uyoga umekuwa ukitumika nchini humo kama dawa ya kupunguza unene katika wanyama, hayo yamesemwa na watafiti nchini Taiwan.

Utafiti huo, uliochapishwa katika jarida la mawasiliano ya mazingira unabaini kuwa madini ya Ganoderma Lucidum iliyoko ndani ya uyoga, hupunguza taratibu uwezo wa mtu kupata uzani mkubwa kwa kutatiza bakteria ndani ya utumbo.

Watafiti wanapendekeza kuwa uyoga hatimaye utatumika katika matibabu ya kupunguza uzito.

Madini ya Ganoderma Lucidum iliyoko ndani ya uyoga, hupunguza taratibu uwezo wa mtu kupata uzani

Wataalam wanasema kuwa sayansi hiyo ni nzuri, lakini kuweka maji yanayotokana na uyoga kwenye mikebe ya cola hakutawasaidia watu kupunguza uzani.

G. lucidum imekuwa ikiuzwa tangu jadi kama kichocheo cha  "kiafya na kurefusha maisha" hayo ni kwa mjibu wa watafiti katika chuo kikuu cha Chang Gung.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Uyoga unatumika nchini Uchina kama dawa ya kupunguza unene.


Hati ya kufanya muhtasari: Uyoga watunza msitu wa Nou

Lakini katika msitu wa Nou uliopo Manyara, kaskazini mwa Tanzania, baadhi ya wanakijiji wanaouzunguka msitu huo wameanzisha mbinu ya kutumia uyoga kama njia mbadala ya kujipatia kipato na kuokoa msitu huo.

Shamba la Uyoga

Ingawa uyoga umekuwa ukitumika katika maeneo haya tangu zamani lakini ulikuwa hautumiki kama zao la kibiashara mpaka wakazi wa eneo hilo walipohamasishwa na Shirika lisilokuwa la kiserikali la Farm Africa na kuanza kuona faida za kilimo cha uyoga.

Vijishamba vya Uyoga

Lawrence Kileo ambaye ni afisa uwezeshaji kutoka shirika la Farm Afrika, mkoa wa manyara anasema tangu wanakijiji hao wapate elimu juu ya ulimaji wa kisasa wa uyoga ,watu wengi wamehamasika kufanya biashara hiyo na hata soko la uyoga limekua kwa kasi ndani ya Manyara na nje ya mji huo,na sasa uyoga unatumika kama mbadala wa nyama na unawapa kipato kikubwa zaidi ya ukataji miti".

Huku meneja wa misitu ,halmashauri ya Mbulu mkoa wa Manyara,William Kaaya anasema ushirikiano kati yao na jamii inayozunguka msitu huo ndio siri ya mafanikio katika utunzaji mazingira ya msitu wa Nou.

Mbinu hii imekuja mara baada ya ongezeko kubwa la uhitaji wa mbao kutoka nje ya maeneo ya msitu huo,na kuwafanya wakazi wa eneo hilo kuona ukataji wa miti ndio njia rahisi na muhimu katika kijipatia kipato.

Mbegu za Uyoga

Mbegu za uyoga zenye thamani ya dola moja zinawapa faida ya dola arobaini ndani ya mwezi mmoja,hivyo shughuli za  ulimaji uyoga zinaonekana kuwapa faida zaidi tofauti na ukataji miti kiholela.

Msitu wa Nou

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Tanzania ni miongoni mwa nchi kumi zinazopoteza misitu kwa kasi duniani kulingana na takwimu za Benki ya Dunia na wanasema ikiendelea kwa kasi hiyo kwa miaka hamsini ijayo, Tanzania itakuwa haina misitu tena.


Hati ya kufanya muhtasari: Valentino Talluto alikamatwa Novemba 2015

Valentino Talluto anadaiwa kushiriki mapenzi bila kinga na wanawake angalai 53 baada yake kupatikana na virusi vya Ukimwi mwaka 2006, mwanamke mdogo zaidi miongoni mwa hao alikuwa na miaka 14 wakati wa kuanza uhusiano wao.

Mhasibu huyo ambaye alikuwa anatumia lakabu "Hearty Style", alitumia mitandao ya kijamii na tovuti za kuchumbiana kuwawinda waathiriwa wake.

Ijumaa, jaji alimhukumu mwanamume huyo wa miaka 33 kifungo cha miaka 24 jela.

Mawakili wa Talluto walikuwa wametetea mteja wao wakisema vitendo vyake vilikuwa "visivyo vya busara, lakini havikuwa makusudi."

Hata hivyo, aliwaambia wale waliomwambia avalie mpira wa kondomu aliwaambia kwamba alikuwa na mzio, au kwamba muda mfupi awali alikuwa amepimwa na kupatikana hana Ukimwi, shirika la habari la AFP linasema.

Baadhi ya wanawake walipomkaripia baada ya kugundua kwamba walikuwa wameambukizwa, alikanusha madai kwamba alikuwa na virusi hivyo ambavyo husababisha Ukimwi.

Kutokana na vitendo vyake, watu wengine wanne waliambukizwa virusi hivyo kando na wanawake ambao aliwaambukiza moja kwa moja: wanaume watatu na mtoto mmoja.

Mwendesha mashtaka Elena Neri aliambia mahakama mwezi uliopita kwamba: "Vitendo vyake vilikusudiwa kupanda mauti."

Mamake Talluto alikuwa anatumia madawa ya kulevya na aliuambukizwa pia virusi vya Ukimwi.

Alifariki Talluto akiwa na miaka minne.

Mwanamume huyo aliwaambia kwamba iwapo angekuwa anawaambukiza wanawake hao virusi makusudi, badi hangelikuwa ameunga uhusiano halisi nao.

"Wengi wa wasichana hao wanawafahamu marafiki zangu na jamaa zangu," amesema.

"Wanasema kwamba nilitaka kuwaambukiza Ukimwi watu wengi zaidi. Kama hiyo ingekwua ndiyo hali, ningeenda basi kwenye baa na kushiriki ngono kiholela, singeliwaingiza katika maisha yangu."

Majaji mjini Roma walijadiliana kuhusu hukumu dhidi yake kwa zaidi ya saa 10 kabla ya kutangaza hukumu hiyo.

Kwa mujibu wa vyombo vya habari Italia, mhukumiwa alilia hukumu ilipokuwa inasomwa.

Hata hivyo, adhabu hiyo haikufikia hukumu ya...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mhasibu mmoja nchini Italia amefungwa jela miaka 24 kwa kuwaambukiza makusudi wanawake 30 virusi vya Ukimwi.


Hati ya kufanya muhtasari: Van Dijk amenyakua tuzo ya mchezaji bora wa bara Ulaya kwa mwaka 2018/19 Van Dijk baada ya kuingoza safu ya ulinzi ya Liverpool kuchukua Champions League msimu uliopita.

Kama Luka Modric alivyofanikiwa kuwaoondoa Ronaldo na Messi katika udhibiti wa tuzo hiyo mwaka jana - Van Dijk amekuwa mtu wa pili  kuwapiku nyota hao ambao wametamba kwa zaidi ya muongo mmoja uliopita.

Huwezi kumchenga na kumpita

Van Dijk amekuwa baraka kwa Liverpool tangu alipojiunga na klabu hiyo kutoka Southampton na amekuwa kiungo muhimu kuisaidia kushinda Champions League msimu uliopita na pia kuisaidia kuwania taji la Ligi ya Premia dhidi ya Manchester City hadi mwisho.

Kabla ya leo alikuwa hajawahi kutwaa tuzo kubwa yeyote. Lakini usiku huu analala na tuzo mbili; mchezaji bora wa Ulaya na beki bora wa Ulaya.

Enzi za Cristiano Ronaldo na Lionel Messi za kutawala tuzo za mpira zinaendelea kusukumwa ukingoni

Takwimu za michezo ya mwaka 2018-19 zinaonesha kuwa Van Dijk aliiwakilisha klabu na taifa lake katika mechi 59.

Alifunga mabao tisa na kusaidia ufungaji wa mabao manne. Pia alichezea Liverpool kwa dakika nyingi zaidi ya mchezaji mwingine yeyote  (4,465) .

Katika mashindano yote  ameonesha kwa zaidi ya 70% umuhimu wake kama beki.

Liverpool ilifungwa mabao machache(22) ikilinganishwa na vilabu vingine vya Ligi Kuu ya Uingereza msimu uliopita na Van Dijk alichangia ufanisi huo kwa 76.3%.

Ukimlinganisha Van Dijk na mabeki wengine wa Ligi tano kubwa Ulaya mchezaji huyo aliongoza katika msimu wa  2018-19 kama inavyooneshwa katika jedwali lifuatalo.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Enzi za Cristiano Ronaldo na Lionel Messi za kutawala tuzo za mpira zinaendelea kusukumwa ukingoni, na usiku huu beki wa Liverpool na Uholanzi Virgil van Dijk amewaangusha.


Hati ya kufanya muhtasari: Vazi la Niqab kupigwa marufuku Ujerumani

Mswada huo sasa utapelekwa katika bunge kuu ili kuidhinishwa. Waziri wa maswala ya ndani Thomas de Maiziere alisema kuwa hatua hiyo imeweka wazi viwango vya uvumilivu miongoni jamii nyengine nchini humo.

Mnamo mwezi Disemba ,chansela wa Ujerumani Angela Merkel alitoa wito wa kupigwa marufuku kwa vazi hilo linalofunika uso linalovaliwa na wanawake kadhaa wa Kiislamu.

Vyama vya mrengo wa kulia vimekuwa vikishinikiza kupigwa marufuku katika maeneo ya ummakama vile nchini Ufaransa.

Zaidi ya wahamiaji milioni moja ,wengi wao wakiwa waislamui kutoka mashariki ya kati wamewasili nchini Ujerumani katika kipindi cha miaka miwili iliopita.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Bunge nchini Ujerumani limepiga kura ya kuunga mkono wafanyikazi wa serikali kutovaa vazi la kiislamu linaloficha uso la Niqab wakati wanapokuwa kazini.


Hati ya kufanya muhtasari: Vazi la hijab linaweza kupigwa marufuku kazini Ulaya

Lakini marufuku hiyo ni lazima itaambatana na sherehe ya kampuni husika ya kutaka waajiriwa wote kuvaa kwa njia ya kawaida, ilisema mahakama hiyo ya Ulaya ya ICJ.

Huu ndio uamuzi wa kwanza wa mahakama hiyo unaohusu suala la vazi la kiislamu la hijab.

Mahakama ya Ubelgiji ilipeleka kesi hiyo kwa mahakama ya juu barani Ulaya kwa uamuzi.

Samira Achbita, alifutwa kazi baada ya kuanza kuvaa hijab kuenda kazini miaka mitatu baada ya kuajiriwa.

Alidai kuwa alikuwa akibaguliwa kwa misingi ya kidini.

Lakini kampuni aliyokuw akiifanyia kazi ilikuwa imefanyia sheria zake mabadiliko, na kuwazuia wafanyakazi kutokana na kuvaa vazi linaloonekana, linaloashiria dini yao au kwa misingi ya kisiasa.

Mahakama ya EU ilisema kuwa uamuzi huo haukuwa wenye ubaguzi wowote.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Waajiri wana haki ya kuwapiga marufuku wafanyakazi, kuvaa vazi la hijab au vazi lolote linalovaliwa kwa misingi ya kidini au kisiasa, kutokana na uamuzia uliotolewa na mahakama ya juu barani Ulaya.


Hati ya kufanya muhtasari: Vazi lolote ambalo linamficha mtu asijulikane ni nani, limekatazwa kwa mujibu wa sheria ya dharura  iliyopitishwa ili kuhakikisha usalama wa taifa, kwa mujibu wa ofisi ya rais.

Wale ambao wanaunga mkono katazo  hilo wanasema ni muhimu hatua hiyo kuchukuliwa kwa manufaa ya usalama wa umma na kuhamasisha maelewano yasiyo kuwa na kipingamizi kutoka kwa wachache kutokana na dini au utamaduni wa mtu .

Lakini makundi ya haki yanasema huu ni ubaguzi dhidi ya wanawake wa kiislamu, baadhi ya  watu huwa wanaona mavazi haya kuwa ni wajibu wa dini zao.

Mahali gani kwingine duniani ambapo wamezuia mavazi hayo kwa kupitia sheria iliyowekwa na bunge au chini ya sheria ya dharura?

Bara la Ulaya

Ufaransa  ni nchi ya kwanza Ulaya kupiga marufuku mavazi ya kiislamu yanayofunika uso wote katika maeneo ya umma mwaka  2011 kufuatia kura zilizopigwa bungeni mwaka 2010.

Marufuku hiyo ilikubaliwa na mahakama ya haki za binadamu barani ulaya mwezi July mwaka 2014.

Marufuku nyingine ya kufunika uso ilisababisha maandaano Denmark  ilipoanza kufanya kazi mwezi agosti mwaka 2018.

Sheria inasema kwamba mtu yeyote anayevaa vazi linalomficha sura yake katika maeneo ya umma anapaswa kulipa faini ya dola 157 ambayo iko juu sana kama mtu atakuwa amefanya makosa ya kujirudia.

Seneta wa  Netherlands alipitisha sheria hiyo mwezi Juni 2018  kwa kupiga marufuku watu wasijifunike  sura zao hadharani kama katika shule na hospitalini na kwenye vyombo vya usafiri vya umma lakini sio sheria hiyo haiwahusu watu mitaa.

Ujerumani ni marufuku kwa watu kufunika nyuso zao wakiwa wanaedesha magari.

Bunge la  Ujerumani limeidhinisha kuwapiga marufuku watumishi wa umma, askari na mahakimu .

Wanawake ambao wanavaa mavazi yanayowafunika nyuso zao wanapaswa kuyaacha ili waweze kutambulika.

Mavazi yot yanayofunika uso yamekatazwa katika mahakama na kulazimishwa kukatazwa shuleni nchini  Austria mwezi oktoba mwaka 2017.

Ubelgiji ilianza kufanyia kazi marufuku hiyo Julai mwaka  2011.

Sheria ilipitishwa Norway mwezi Juni 2018 kwa kukataza mavazi hayo...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Marufuku ya mavazi yanayofunika uso hadharani imekuja mara baada ya mashambulio ya kujitoa muhanga kutokea Sri lanka katika sikukuu ya Pasaka yaliosababisha vifo vya watu 250 na mamia wengine kujeruhiwa.


Hati ya kufanya muhtasari: Veron akikabilana ana Maradona

Wawili hao walikuwa wakibadilishana maneno mpaka kufikia hatua ya kutaka kushikana wakati wakielekea nje ya uwanja wakati wa mapumziko.

Mchezo mahsusi kwa ajili ya kuhamasisha amani ulioandaliwa na Papa Francis ulihusisha nyota kadhaa waliostaafu na ambao bado wanacheza akiwemo Ronaldinho, Francesco Totti, Edgar Davids, Hernan Crespo na Bojan Krkic.

Kisa cha sakata hilo ni Maradona kuonyeshwa kutofurahishwa na jinsi Veron alivyokuwa akimchezea ambapo ilibidi azuiwe na beki wa zamani wa kimataifa wa Brazil Cafu pamoja na watu wa usalama wakati akitaka kwenda kumvaa Veron.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Nguli wa soka nchini Argentina, Diego Maradona na Juan Sebastian Veron siku ya Jumatano nusra wazichape katika mchezo wa hisani uliofanyika jijini Rome, Italia.


Hati ya kufanya muhtasari: Vesta anasema kuwa anasikitika kuwa mume wake Teddie anakaa mahali pamoja "asubuhi hadi jioni "

Teddy mwenye umri wa miaka 85, na alifanya kazi ya usafi na kampuni moja kwa miaka 46  na baadae akapandishwa cheo kuwahudumia wageni katika kampuni hiyo.

Vesta anasema kuongezeka kwa mfumko wa bei umewapora fedha zao za kustaafu.

Mwaka mmoja uliopita thamani ya malipo ya uzeeni ya Bw. Teddie ilikuwa $80 (£66), lakini sasa ni dola 10.

"Nasikitika sana nikimuona mume wangu mpenzi akikaa mahali pamoja kuanzia asubuhi hadi jioni," Vesta aliiambia BBC.

"Ningelipendelea kumpatia ndizi, chungwa ama kinywaji baridi. Lakini hatuna uwezo. Ndizi ni $0.40."

Dalili za uchumi unaoporomoka inaonekana kila mahali. Katika maduka makubwa ya jumla ambayo yalikuwa na wateja wengi siku hizi yanapata wateja wachache sana na baadhi yao wanatafakari wanunue nini waache nini.

Bei ya bidha za kawaida kama sukari na mafuta ya kupikia imepanda kwa 200% katika kipindi cha miezi 12 hadi Juni, kwa mujibu wa takwimu rasmi. Sawa na gharama ya huduma ya afya.

Huku hayo yakijiri bei ya mkate imepanda karibu mara tano kutoka mwezi Aprili.

Kufikia mwezi wa Juni  2019, mfumko wa bei ulikuwa umegonga 98%. Mwezi Julai, sarafu ya dolla ya Zimbabwe ilizinduliwa baada ya miongo kadhaa ya kutumia dolla ya Marekani na sarafu zingine za kimataifa. Mfumko wa bei ya kila mwaka ilingezeka hadi 176%.

Thamani ya sarafu ya Zimbabwe imeendelea kushuka lakini serikali imepiga marufuku kuchapishwa kwa takwimu ya mfumko wa bei ikitaja madai ya kubadilishwa kwa sarafu ya nchi.

Mzozo wa hivi punde wa kiuchumi unakuja wakati ambapo rais wa Zimbabwe Emmerson Mnangagwa anaadhimisha mwaka mmoja uongozini tangu alipochaguliwa kuongoza taifa hilo.

Robert Mugabe alitolewa madarakani baada ya mshirika wake wa karibu kumpindua kupita usaidizi wa wanajeshi mwezi Novemba mwaka 2017.

Uchaguzi uliandaliwa tarehe 30 mwezi Julai mwaka ulliofuata.

Rais Mnangagwa ametaja enzi yake ya utawala kama "Ukombozi wa pili" - akiangazia kufufua uchumi, kuimaraisha demokrasia...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Wanandoa Teddie na Vesta walidhani wataishi maisha mazuri yenye hadhi watakapostaafu.


Hati ya kufanya muhtasari: Vibofu vya mkojo vya duma huuzwa kwa bei ghali katika masoko haramu ya kimataifa

Mwanaume huyo, anayefahamika kama  Yarlen, amekuwa akisakwa kwa miaka kadhaa.

Maafisa walifahamishwa kwa mara ya kwanza walipobaini mizoga  kadhaa ya  duma ambayo haikuwa na sehemu za siri katika mbuga za wanyama.

Pardhi-Behelia ambaye anatoka katika jamii ya watu wanaohamahama  ni mmoja ya watu wanaoamini kuwa shemu za siri za kiume za wanyama zinaongeza nguvu za kiume, alisema  Ritesh Sirothia  afisa katika Idara ya  msitu wa Madhya Pradesh.

Unaweza pia kusoma:

Lakini Yarlen, ambaye alikamatwa tarehe  19 Oktoba katika jimbo la  Gujarat, alikuwa pia mmoja wa watu maarufu katika biashara ya uwindaji wa  duma  katika eneo la kati mwa  India, alisema.

Alikuwa mshukiwa katika kesi kadhaa zinazohusu uwindaji na biashara zinazohatarisha wanyamapori, wakiwemo duma, katika maeneo ya kati na magharibi mwa India.

Anadaiwa kutumiwa vitambulisho tofauti ili kuepuka kukamatwa.

Yarlen bado hajashtakiwa na hakuna wakili yeyote aliyezungumzia  kuhusu  tuhuma dhidi yake. Alipelekwa mahakamani Jumatano na kuwekwa rumande.

"Tuliunda kikosi maalumu kumsaka na kumkamata. Ulikuwa ni msako wa muda mrefu sana, uliendelea kwa miaka sita ," amesema Bwana Sirothia,  ambaye ni mkuu wa idara ya msitu.

 Jamii ya  watu wa  Pardhi-Behelia  ambao wanapatikana  katika maeneo ya kusini mwa Madhya Pradesh, wana utamaduni wa kuishi  katika misitu  na wanategemea uwindaji kuishi.

Yarlen alidaiwa kuwawinda duma na dubu, miongoni mwa wanyama wengine walio katika hatari ya kutoweka

Uwindaji wa wanyamapori ni kinyume cha sheria nchini India , zikiwemo jamii za kikabila, licha ya kwamba, uwindaji wa matambiko unaendelea.

 Serikali ya india inasema kuwa inafanya juhudi ili kutoa njia mbadala za kujikimu kimaisha kwa jamii zinazotegemea wanyama na misitu, lakini wengi bado wanaendelea kuishi sambamba na jamii nyingine.

Yarlen  alikamatwa kwa mara ya kwanza mnamo mwaka  2013 baada ya polisi kubaini mizoga miwili ya duma  katika mbuga ya wanyama ya  Kanha...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Polisi nchini India imepongezwa  kwa  hatua ya kumkamata  mwindaji ambaye wanasema amekuwa akiwauwa dubu na kula sehemu zao za siri, huku hatua ya kukamatwa kwake ikitajwa kama  ''Ukamataji muhimu sana".


Hati ya kufanya muhtasari: Vicky anasema kuwa mamake alikuwa chini ya umri wa miaka 30  wakati rafiki mmoja wa familia alipombaka.

Anasema kwamba uzawa wake ni thibitisho la uhalifu  na anataka vinasaba vya DNA kufanyiwa vipimo ili kumpeleka jela babake kwa tendo la ubakaji.

Maafisa wa polisi wa West Midlands wanasema sheria haimtambui yeye kama mwathiriwa.

Vicky ambaye sio jina lake kutoka mji wa Birmingham aliasiwa miaka ya 70 akiwa na umri wa miaka saba.

Akiwa na umri wa miaka 18 alianza kumtafuta mama aliyemzaa na kugundua kutoka kwa mfanyakazi mmoja wa jamii na rekodi zake za huduma kwa jamii kwamba alizaliwa baada ya ubakaji.

''Mamangu mzazi alikua na umri wa miaka 13 -akiwa mwanafunzi wakati huo na babangu ni rafiki wa familia ambaye alikuwa na umri wa miaka 30'' , Vicky alielezea kipindi cha BBC Victoria huko Derbyshire.

Rekodi hizo zinasema kwamba mamake Vicky alikuwa ameenda katika nyumba yake kama mfanyikazi wa nyumbani wa kumuangalia mwanawe wakati alipobakwa.

Ubakaji huo umetajwa katika sehemu saba za faili hizo. Rekodi hizo zinaonyesha jina lake na anwani , kwamba wahudumu wa jamii, maafisa wa polisi , maafisa wa afya walijua lakini hakuna hatua iliochukuliwa.

Ilinifanya kuhisi hasira nyingi, na kumuonea huruma mamangu mzazi.

Ushahidi wa wazi

Vicky alifanikiwa kuonana tena na mamake mzazi, akitaja wakati huo kama kitu kisicho cha kawaida.

Miaka kadhaa baadaye, wakati kesi za unyanyasaji wa kihistoria zilipoanza kuangaziwa na vyombo vya habari kufuatia kashfa iliomkumba  Jimmy Savile aliamua kuchukua hatua.

Wakati huo wote alidhania kwamba ni makosa kwamba babake hakuwa ameshtakiwa.

''Ni wakati huo ndiposa nilikumbuka kwamba kuna ushahidi wa DNA''. Mimi ni sawa na tukio la uhalifu linalotembea. Na kila kitu kimeandikwa katika faili. Kwa kweli watu watagundua kwamba mimi ni mkweli. Nilitaka awajibike, Nilitaka haki kwa mamangu, nilitaka haki yangu. Matokeo ya kitendo alichokifanya yameathiri maisha yangu yote''.

Mamake mzazi ambaye hakutaka kukumbuka kisa hicho na ambaye hakusaidiwa na maafisa wa...\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mwanamke aliyedaiwa kuzaliwa baada ya tendo la ubakaji anataka babake kushtakiwa katika kesi moja ya aina yake , BBC imegundua.


Hati ya kufanya muhtasari: Victoire Ingabire akiwa mahakamani

Awali mwezi Oktoba, bi Ingabire ambaye ni wa asili ya ki Hutu alipatikana na hatia ya ugaidi, na kukana kutokea mauaji ya kimbari dhidi ya kabila la wa Tutsi.

Mauaji hayo yalifanyika mwaka wa 94 ambapo zaidi ya watu 800 wa kabila la wa Tutsi waliuawa.

Bi Ingabire alikata rufaa dhidi ya hukumu ya awali aliyopewa japo upande wa mashtaka nao ulitaka aongezewe hukumu hiyo na hata kupendekeza apewe hukumu ya maisha gerezani.

Shirika la kutetea haki za binadamu la Amnesty International limeshutumu namna kesi ya Bi Ingabire imeendeshwa.

Bi Ingabire amekumbwa na matatizo na sheria ya Rwanda baada ya kurejea nchini humo mwaka wa 2009, kutoka Uholanzi alikoishi kwa miaka kadhaa. Alieleza wazi nia yake kuwania urais nchini humo lakini hakupata fursa kwani punde tu alipowasili alifunguliwa mashtaka hayo.

Kutokana na kujivuta kwa kesi yake, hakushiriki uchaguzi uliofuata wa mwaka wa 2010. Tangu wakati huo, amekuwa kizuizini. Amekuwa akiwakilishwa na wakili kutoka Uingereza.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Mahakama ya juu zaidi nchini Rwanda imeendeleza hukumu ya kwanza aliyopewa kiongozi wa upinzani nchini humo Victoire Ingabire na kuiongeza kutoka miaka 8 hadi 15.


Hati ya kufanya muhtasari: Victor Wanyama amefunga goli lake la kwanza msimu huu dhidi ya Huddersfield

Mataifa hayo jirani ya Afrika Mashariki yamo kwenye Kundi C pamoja na mataifa ya Senegal na Algeria.

Harambee Stars ya Kenya itaminyana na Taifa Stars ya Tanzania Juni 27 jijini Cairo na huo utakuwa mchezo wa pili kwa timu hizo.

"Ni kazi ngumu, nilifikiri hawa watu wanataka watu wa Africa Mashariki wapigane," kiungo huyo wa Tottenham ameiambia BBC huku akitabasamu.

"Najua itakuwa mechi ya watani wa jadi, wao (Tanzania) ni ndugu zetu na itakuwa mechi ngumu pia lakini tupo tayari kwa changamoto hiyo.

"Hakuna hata timu moja ya kuidharau sababu mpaka ufuzu AFCON, inakupasa uwe na timu imara, hivyo tumo kwenye Kundi gumu. Tutajaribu kadri ya uwezo wetu kusonga mbele."

Tanzania imefuzu Afcon baada ya kusubiri kwa miaka 39.

Kenya haikuweza kufua dafu katika michuano ya mwisho waliyoshiriki mwaka 2004 na kutolewa kwenye hatua ya makundi.

Tanzania wao wanashiriki kwa mara ya pili michuano hiyo, mara ya kwanza ilikuwa 1980.

Wanyama pia amesema Harambee Stars hawajajiwekea malengo yeyote kwenye michuano hiyo.

"Hatuna malengo mahususi, itatupasa kucheza kwa bidii mchezo mmoja baada ya mwengine na kuandikisha alama," Wanyama ameiambia BBC.

"Ni jambo jema kwangu, ni mafanikio ya juu kabisa kuiongoza nchi yangu kwenye AFCON mwaka huu. Tunataka kwenda na kufurahi na kucheza mchezo wa kiwango kilicho bora."

Mchezo wa kwanza wa Kundi C utawakutanisha Tanzania na Senegal Juni 23. Kenya wataanza michuano hiyo dhidi ya Algeria Juni 23.

Tanzania itamaliza hatua ya makundi dhidi ya Algeria Juni 1, na siku hiyo hiyo na muda huo huo Kenya watakuwa wanaumana na Senegal.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Nahodha wa timu ya Taifa ya Kenya Victor Wanyama amesema kuwa mechi dhidi ya majirani zao Tanzania katika michuano ya AFCON itakuwa ni ngumu sana.


Hati ya kufanya muhtasari: Victor Wanyama anajiandaa kuondoka Tottenham

Wanyama, 28, ambaye ni mchezaji wa kimataifa wa Kenya ameiwakilisha Spurs mara nne tu msimu huu.

"Tunamtakia Victor kila la heriu," klabu hiyo ya ligi ya ligi ya Premia.

Impact, ambayo mkufunzi wake ni nyota wa zamani wa Arsenal Thierry Henry, iliinyuka New Engand Revolution mabao 2-1 katika mechi ya ufunguzi wa msimu mpya wa MLS siku ya Jumamosi.

Klabu hiyo ya Canada ilimaliza katika nafasi ya tisa msimu wa 2019, baada ya kushindwa kufuzu kwa raundi ya muondoano.

Wanyama alikuwa kiungo muhimu wa Spurs alipotua Southampton Juni 2016, ambapo aliichezea mara 47 katika mashindano yote na kuifanya klabu hiyo chini ya ukufunzi wa Mauricio Pochettino kuibuka ya pili nyuma ya Chelsea katika Ligi kuu ya Premia.

Lakini jaraha la goti alilopata msimu uliofuata, na tatizo la goti lililomuandama msimu wa 2018-19, liliathiri mchezo wake Spurs, hali iliyomlazimu kucheza mechi 24 tu katika mashindano yote.

Spurs ilikubali kumuuza Wanyama kwa euro milioni 13.6 klabu ya Ubelgiji  ya Bruges na  mwezi Agosti lakini uhamisho huo uligonga mwamba  kabla ya muda wa mwishowa uhamisho wa wachezaji.

\nMuhtasari katika lugha sawa na hati:

Kiungo wa kati wa Tottenham Victor Wanyama amethibitisha kwamba amejiunga na Montreal Impact baada ya Spurs kufikia mkataba na klabu hiyo ya MLS.