१३ औँ दक्षिण एसियाली खेलकुदको पाँचौँ दिन उनले सातदोबाटो पौडी पोखरीमा उक्त कीर्तिमान बनाएकी हुन्।

उनले उक्त दूरी २ मिनेट ०५:०६ सेकेन्डमा पूरा गरेकी हुन्।

यसअघि नेपालले आठौँ सागमा टिम इभेन्ट्स स्वर्ण जितेको थियो। स्वर्ण पदक जित्ने उक्त टोलीका खेलाडीहरू नयना शाक्य, रुना प्रधान, रुबिना प्रधान र स्तुति सिंह हुन्।

चार गुणा एक सय मिटरको मिड्ले रिलेबाट प्राप्त भएको उक्त स्वर्णमा खासमा नेपाली टोली तेस्रो स्थान हात पारेको थियो।

तर पहिलो र दोस्रो स्थान हात पारेको दुवै टोली अयोग्य भएपछि नेपाल भाग्यमानी बन्दै स्वर्ण पाएको थियो।

तर गौरिकाको हकमा त्यस्तो भएन।

लन्डनमा कडा मेहनत गरेर नेपाल आएकी गौरिकाले सबै प्रतिद्वन्द्वीलाई उछिनेर स्वर्ण जितिन्।

तेह्र वर्षको उमेरमा ओलिम्पिक खेलेर चर्चा बटुलेकी गौरिकाले भारतको गुवाहटीमा भएको १२ औँ सागमा पनि २०० मिटर मिड्लेमा रजत पदक जितेकी थिइन्।

दुई सय मिटर ब्रेस्ट स्ट्रोकमा दुवाना लामाले रजत पदक जितेकी छिन्।

भारोत्तोलनमा इतिहास

सञ्जु चौधरीले ५९ केजी तौल समुहमा स्वर्ण पदक जितेपछि महिला भारोत्तोलनमा अर्को इतिहास रचेकी छिन्।

उनले कुल स्न्याच तर्फ ७४ ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

केजी र क्लिन एण्ड जर्कमा ९७ केजी  सहित कुल १ सय ७१ केजीको भार उठाएपछि उनि भारोत्तोलनमा स्वर्ण पदक जित्ने पहिलो महिला खेलाडी बनेकी हुन्।

तेक्वान्दो र उसुमा थप एक स्वर्ण

बिहीवार भएको तेक्वान्दोको ग्यारोगीतर्फ ८७ केजीमुनि तौल समूहमा नेपालका भुपेन श्रेष्ठले स्वर्ण पदक प्राप्त गरेका छन्।

फाइनलमा उनले भारतका अक्षय होडालाई २९-२६ स्कोरले पराजित गरेका हुन्।

योसँगै तेक्वान्दोबाट नेपालले कुल १२ स्वर्ण पदक प्राप्त गरेको छ।

आशा गरिएकी भेट्रान खेलाडी मनिता शाही भने फाइनलमा रोकिन पुगिन्।

उसुमा सान्सौं तर्फ जुनी राईले स्वर्ण जितेकी हुन्। ५६ केजी तौल समुहको फाइनलमा उनले श्रीलंकाकी मधुमालीलाई २-० ले हराएर स्वर्ण जितेकी हुन्।

साइक्लिङमा दुई स्वर्ण

नेपाली खेलाडीहरूले १३औँ दक्षिण एशियाली खेलकुद सागमा बिहीवार थप स्वर्ण पदक जितेका छन्।

क्रस-कन्ट्री साइक्लिङको पुरुषतर्फको स्पर्धामा नेपालले सबै पदक जितेपछि नेपालको स्वर्ण पदक सङ्ख्या ३२ पुगेको छ।

योसँगै नेपालका लागि यो सबैभन्दा सफल साग सहभागिता बनेको छ। यसअघि नेपालले सन् १९९९ मा काठमाण्डूमा आयोजित सागमा ३१ वटा स्वर्ण पदक जितेको थियो।

सबैभन्दा पछिल्लो स्वर्ण पदक बुद्धिबहादुर तामाङले क्रस-कन्ट्री साइक्लिङमा जितेका हुन्।

यसअघि क्रस-कन्ट्री साइक्लिङको महिलातर्फ लक्ष्मी मगरले स्वर्ण पदक जितेकी थिइन्।

नेपालकै उषा खनालले उक्त विधामा रजत पदक जितिन्।

बिहीवारै निमा घर्तीमगरले उसुमा स्वर्ण पदक जितेकी थिइन्। अहिलेसम्म नेपाल सागको पदक-तालिकामा दोस्रो स्थानमा छ।

निमा घर्तीमगरको दोस्रो स्वर्ण

निमा घर्तीमगर लगातार दुईवटा दक्षिण एशियाली खेलकुद सागमा स्वर्ण जित्ने पहिलो उसु खेलाडी हुन्।

उसुको थाउलोअन्तर्गत नान्दौमा बिहीवार उनले बङ्ग्लादेशकी मोर्जिना अख्तरलाई पराजित गरेकी हुन्।

घर्तीमगरले भारतमा भएको १२औँ सागमा पनि उसुमा स्वर्ण जितेकी थिइन्।

उनले १८.१९ अङ्क प्राप्त गरिन् भने अख्तरले १६.३ अङ्क जोडिन्। श्रीलङ्काकी सञ्जु कुमारीले कांस्य पदक हात पारिन्।

भारत शीर्ष स्थानमा

बुधवार धेरै स्वर्ण पदक जितेर भारत शीर्ष स्थानमा पुगेको हो।

नेपालले मार्शल आर्ट्सका विभिन्न विधामा अधिकांश स्वर्ण पदक जितेको हो।

नेपाली खेलाडीहरूले तेक्वान्दो, कराते, उसु, एथलेटिक्स, ट्रायथलन, र साइक्लिङमा स्वर्ण पदक जितेका छन्।

बुधवारसम्म भारतले ५८ स्वर्ण, ४१ रजत र १९ कांस्यसहित कुल ११८ वटा पदक जितेको...


१५ जिल्लाका १६ लाख बालबालिकालाई शनिबार र आइतबार दुई दिन खोप खुवाउने कार्यक्रम रहेको थियो।

हड्तालका कारण असर परेका स्थानहरुमा निरन्तर खोप कार्यक्रम जारी राखिने स्वास्थ्य मन्त्रालयका सचिव डा सेनेन्द्रराज उप्रेतीले बीबीसीलाई बताएका छन्।

"धेरै ठाउँमा खोप कार्यक्रम राम्रै गरि चल्यो। तर सिराहा र सप्तरीमा असर पर्यो। जहाँ असर परेको छ त्यहाँ यो अभियान निरन्तर चलाउनेछौं," उप्रेतीले भने।

शनिबार र आइतबार दुवै दिन खोप केन्द्रमा पुगेर कैयौं अभिभावक निराश फर्किन वाध्य भएका थिए।

दुई बालबालिका लिएर दुई दिननै त्यसरी खोप केन्द्र धाएका हदिस खुदारले भने, "अरुबेला खोप दिने ठाउँ वडा कार्यालयमा म दुवै दिन गएं। तर त्यहाँ कोही थिएन।"

निलम्बन

खोप कार्यक्रम असफल बनाएको आरोपमा सरकारले केही जिल्ला स्वास्थ्य प्रमुख सहित १८ जना कर्मचारीलाई निलम्बन गरेको सचिव उप्रेतीले जनाएका छन्।

सरकारले कारवाही गर्ने भनेपछि आन्दोलनरत कतिपय कर्मचारीले खोप कार्यक्रममा सहभागी हुने बताएका छन्।

एक जना स्वास्थ्यकर्मी वीरेन्द्र नायकले भने, "हामी अहिले पनि आन्दोलनमै छौं। तर यो राष्ट्रिय खोपमा बालबालिकाले खोप पाउन् भनेर हामी समन्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

वय गर्दैछौं।"

स्वास्थ्य सेवा ऐन अनुसार कर्मचारीहरुको पदस्थापन जस्ता माग राखी कर्मचारी आन्दोलनरत रहेका छन्।

स्वास्थ्य मन्त्री गगन थापाले जायज माग पूरा गरिने तर खोप जस्ता स्वास्थ्यका कार्यक्रम अवरोध गर्नेलाई कारवाही गरिने बताएका छन्।


१५ वर्ष लामो खेल जीवन टुङग्याउनु पर्दा स्ट्राइकर अनु लामालाई तीन विषयले मन गह्रुङ्गो बनायो।

एउटा खेल मैदानमा दर्शक सामु विदा लिने सपना पूरा नहुँदा, दोश्रो आफ्नो समयमा धेरै प्रतियोगिताहरु आयोजना नहुनाले अझ गोलहरु थप्न नपाउनु।

र तेश्रो नेपाललाई दक्षिण एसियाको महिला च्याम्पियन बनाउन नसक्नु अर्थात भारतसँग उपाधि भीडन्तमा सँधै हार्नु उनको करिअरको पीडा हो।

अनु गत महिना आफ्नै देश (विराटनगर) मा भएको महिला साफ च्याम्पियनसिपबाट बिदा लिन चाहन्थिन्। नेपालमै खेल हुनु उनको लागि जुरेको अवसर पनि थियो। तर उनी टोलीमा छानिनन्।

खुम्चिएको मन लिँदै काठमान्डूमा उनले सन्न्यासको घोषणा गरिन्।

अब राष्ट्रिय टोलीको जर्सी नम्वर १० लगाएर अनु मैदानमा हुने छैनन्।

बलसँगै बेजोड देखिने उनको कला र गोल गर्ने उनको क्षमता नयाँ पुस्ताले हेर्ने पाउने छैन। तर नेपाली महिला फुटबललाई उचाईको एउटा बिन्दुमा पुर्याउने श्रेयको एउटा पात्रको रुपमा भने अनुलाई महिला फुटबलले सम्झिनेछ।

उनले बनाएको ३५ गोलको सर्वाधिक गोलकर्ताको कीर्तिमान तोड्न पनि त अझै धेरै समय लाग्नेछ।

गाँउकी गोलकिपर

मकवानपुरमा जन्मेर मावली गाँउ सिन्धुलीमा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

हुर्केकी अनु लामाको खेलजीवन रौटहत चन्द्रपुरबाट शुरु हुन्छ।

सपरिवार चन्द्रपुर झरेपछि गाँउको बागमति सेकेन्डरी हाइस्कुलमा उनी फुटबलमा लुटपुटिएकी हुन्।

फुटबल भएपछि हुरुक्कै अनु प्राकृतिक रुपमै राम्रो फुटबल खेल्ने क्षमता राख्थिन् भन्ने धेरैले भन्छन्। स्कुलको कति प्रतियोगितामा उनी केटाहरूकै टिममा खेलिन्।

त्यतिबेला उनी गोलकिपर बस्थिन्।

उनको फुटबल करिअरको वास्तविक सुरुआत भने प्रशिक्षक शेरबहादुर दर्लामीको आगमनसँगै भयो। महिला फुटबलको प्रवर्द्धक रहेका शेरबहादुरले रौटहटका दर्लामीले अनुको प्रतिभाको अनुमान लगाए।

अनि स्ट्राइकरको रुपमा उनको क्षमता तिखार्ने काम गरे।

गुरु दर्लामीले भनेको सम्झँदै अनु भन्छिन्,"गुरुले मलाई तिम्रो ड्रिबलिङ असाध्यै राम्रो छ। गोलकिपर होइन स्ट्राइकर भएर खेल भन्नु भो। अनि म मोडिएँ।"

अनुलाई थाहा थिएन विसं २०५० देखि २०६० को त्यो बेला महिला फुटबल निस्क्रियजस्तै थियो। तर नेपाल र सिङ्गापुरबीच काठमान्डूमा भएको एउटा मैत्रीपूर्ण खेलका लागि भने उनी छानिइन्।

पहिलो खेलमा ५ गोल गरेपछि उनी सबैको आँखामा परिन्।

अनु सम्झिन्छिन्, "राम्रो खेल्यो भनेर मलाई रमा मिस (पूर्व राष्ट्रिय खेलाडी) ले ५ हजार रुपैँया र ट्रयाक सुट किनिदिनु भएको थियो।"

सन् २००४ मा चीनमा हुने १९ वर्ष मुनीको एसियाली छनोट प्रतियोगितामा छानिएकी थिइन् उनी।

जसले उनलाई राष्ट्रिय टोलीमा पुग्न मद्दत गर्यो। तर गतिविधि शून्य भएकोले राष्ट्रिय टोलीबाट खेल्न भने उनले ६ वर्ष कुर्नुपर्यो।

सन् २०१० मा दक्षिण एसियाली महिला फुटबल च्याम्पियनशिप सुरु भयो र त्यही वर्षबाट दक्षिण एसियाली खेलकुद प्रतियोगिता साग गेम्समा पनि महिला फुटबल अनिवार्य गरियो।

यी दुवै प्रतिस्पर्धाले दक्षिण एसियामै महिला फुटबलको पुनर्जन्म दिएको मानिन्छ।

अनि यो सँगै सुरु भयो- अनु लामाको अन्तर्राष्ट्रिय खेल यात्रा।

गोलको वर्षा

धेरैले उनलाई दक्षिण एसियाको 'गोल मेशिन' नै भन्न थाले।

त्यतिबेला टोलीका कप्तान जमुना गुरुङ र अनु लामाको अग्रपङ्कतिलाई रोक्न विपक्षीलाई हम्मेहम्मे नै पर्थ्यो। यो जोडीले गरेको गोल वर्षाले महिला फुटबलतर्फ सबैको ध्यान खिचेको थियो।

यसअघि थुप्रै खेलाडीहरु जन्मिएपनि 'स्टार खेलाडी' को पहिचान उनीहरूले बनाएको फुटबल खेलाडी एवं व्यवस्थापकहरू बताउँछन्। यो जोडीले नेपाली महिला फुटबलमा ज्यान भरेको समेत कतिपयले भन्छन्।

जमुना गुरुङले २५ अन्तर्राष्ट्रिय गोल गरेकी...


२६ किलोमिटर लामो सुरुङ केही महिनामा पूर्ण रुपमा सञ्चालनमा आउने बताइएको छ।

सुरुङ छिचोल्ने कार्यक्रममा उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुन, खानेपानी मन्त्री बिना मगर र एसियाली विकास ब्याङ्क एडीबीका दक्षिण एसिया महानिर्देशक हुन किम सहभागी भएका थिए।

बिहीवारको कामसँगै मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको सबै सुरुङ छिचोल्ने काम सकिएको छ।

'भुक्तानी विवाद'पछि मेलम्चीको काम ठप्प

दशैंसम्ममा मेलम्ची पूरा हुन कठिन

लक्ष्य

खानेपानी मन्त्री बिना मगरले दशैंसम्ममा मेलम्चीको खानेपानी राजधानीमा वितरण भइसक्ने बताइन्।

तर कतिपय जानकार उक्त सरकारी लक्ष्य पूरा हुनेमा शंका गर्छन्।

एडीबीका दक्षिण एसिया महानिर्देशक हुन किमले दोस्रो चरणको मेलम्ची आयोजनाका लागि पनि एडीबी सहयोग गर्न तयार रहेको बताए।

दोस्रो चरणमा अन्य साना खोलाको पानी पनि मिसाएर राजधानीमा वितरण गर्ने योजना रहेको बताइन्छ।

त्यसका लागि आधा अर्ब डलर लाग्ने अनुमान उनले सुनाए।

हाल साढे ३५ करोड डलर बराबरको मेलम्ची आयोजनामा आफूले साढे १४ करोड डलर ऋण उपलब्ध गराएको एडीबीले जनाएको छ।

उक्त आयोजनाले करिब १३ लाख शहरी बासिन्दा अर्थात् १ सय ५८ हजार परिवारलाई खाने... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पानी आपूर्ति गर्ने अनुमान रहेको एडीबीद्वारा जारी वक्तव्यमा उल्लेख छ।

असन्तुष्टि

मेलम्ची क्षेत्रका स्थानीय बासिन्दाले प्राकृतिक स्रोतको पहिलो लाभ स्थानीय मानिसहरूलाई हुनुपर्ने भन्दै त्यसको सुनिश्चितताविना खानेपानी वितरण गर्न नदिने चेतावनी दिएका छन्।

सुरुङ छिचोल्ने औपचारिक कार्यक्रममै बोल्दै स्थानीयवासीको एउटा समूहका प्रमुख उपेन्द्र तामाङले 'लेभी' लगायतका सुविधा स्थानीयवासीले पाउनुपर्ने धारणा राखे।