अमेरिकी संसद् रहेको क्यापिटल भवनबाट राष्ट्रपति ट्रम्पका समर्थकहरूलाई हटाइएको केही बेरपछि उक्त बैठक पुनः सुरु भएको हो।

उक्त बैठकमा राष्ट्रपति-निर्वाचित जो बाइडनलाई राष्ट्रपति प्रमाणित गर्ने कार्यले निरन्तरता पाएको छ।

सदनमा बहस चलिरहेकै बेला अचानक ट्रम्प समर्थकहरू प्रवेश गरेपछि संसदीय बहस रोक्नु परेको थियो।

प्रदर्शनकारीहरूले भवनका झ्यालहरू तोडफोड र प्रहरीसँग मुठभेड गरेका थिए।

यसक्रममा प्रहरीको गोली लागेर एक महिला प्रदर्शनकारीको मृत्यु भएको बताइएको छ।

त्यसो नगरेमा उनको खातालाई नै बन्द गरिनुपर्थ्यो भन्ने ट्विटरको स्पष्टीकरण छ।

फेसबुकले समेत आफ्ना नीतिलाई नै उल्लेख गर्दै २४ घण्टा ट्रम्पले आफ्नो पृष्ठमा केही लेख्न नमिल्ने बनाइएको छ।

यसअघि ट्रम्पले आफ्ना समर्थकहरूलाई दिएको भिडिओ सन्देशलाई फेसबुक, ट्विटर र युट्युबले प्रसारण गर्नबाट रोकेका थिए।

के मन्त्रिपरिषद्ले ट्रम्पलाई हटाउँछ?

बीबीसीको साझेदार सीबीएस न्यूजका अनुसार ट्रम्पको मन्त्रिपरिषद्ले संविधानको २५औँ संशोधनलाई ब्युँताउन सक्ने चर्चा चलेको छ।

त्यस्तो व्यवस्था त्यतिखेर ब्युँताइन्छ जतिखेर राष्ट्रपतिले आफ्ना जिम्मेवारी वहन ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गर्न सक्दैनन्। र राष्ट्रपतिको जिम्मेवारी अन्यत्र सर्छ।

त्यस्तो हकमा बहुमत मन्त्रीहरू र उपराष्ट्रपति माइक पेन्सले संसद्का नेताहरूलाई पत्र लेखेर ट्रम्प अक्षम रहेको भन्दै उपराष्ट्रपतिलाई कार्यवाहक राष्ट्रपति बनाउन सक्छन्।

यस्तो व्यवस्था सन् १९६७ यता ब्युँताइएको छैन। र हालसम्म पेन्सलाई औपचारिक रूपमा त्यस्तो केही बुझाइएको छ।

राजीनामाहरू

बढ्दो राजनीतिक विकासक्रममाझ ह्वाइटहाउसका सहायक प्रेस सेक्रेटरी सारा म्याथ्युजले पदबाट राजीनामा दिएकी छन्।

उनले विज्ञप्तिमा लेखेकी छन्: "कङ्ग्रेसका सभाकक्षमा काम गरेकी व्यक्तिका नाताले आज मैले जे देखेँ त्यसले मलाई विक्षिप्त बनाएको छ।"

घटनापछि यसअघि प्रथम महिला मिलेनिया ट्रम्पका चीफ अफ स्टाफ स्टेफनी ग्रिसमले समेत पदबाट राजीनामा दिएकी छन्।

दुई शब्दाब्दीपछि हमला

अमेरिकी संसद् भवनमा बुधवारको हमला सन् १८१२ को युद्धपछिको पहिलो रहेको यूएस क्यापिटल हिस्टोरिकल सोसाइटी एक्सपर्ट जनाएको छ।

सन् १८१४ मा ब्रिटिश फौजले डिसीलाई अतिक्रमण गरेर निर्माणाधीन भवनमा आगो लगाइदिएको थियो।

घटना के हो?

अमेरिकी संसद्मा गत नोभेम्बरमा भएको राष्ट्रपतीय निर्वाचनको प्रमाणीकरण गर्न कङ्ग्रेस बैठक बसिरहेको थियो।

संसद् बैठक भइरहेकै बेला राष्ट्रपति ट्रम्पद्वारा उत्साहित सयौँ समर्थकहरूले उक्त भवनमा हमला गरेर हङ्गामा गरेका थिए।

उक्त हिंसा सुरु भएको घण्टौँपछि राष्ट्रपति ट्रम्पले भिडिओ जारी गरेर समर्थकहरूलाई घर जान भनेका थिए।

अमेरिकी राष्ट्रपति चुनिएका जो बाइडनले अमेरिकी लोकतन्त्रमाथि अभूतपूर्व हमला गरिएको बताएका छन्।

उनले अमेरिकालाई विश्वले हेरिरहेको बताउँदै त्यसले आफूलाई स्तब्ध पारेको बताए। उनले भने, "यो अराजकता हो। यो उथलपुथल हो। यो देशद्रोहको नजिकको कुरा हो।"


अमेरिकी सरकारले भू-उपग्रहलाई मार हान्न सकिने क्षमता भएको उक्त अस्त्रको प्रयोगलाई चिन्ताको विषय भनेको छ।

यसअघि रुसको रक्षा मन्त्रालयले अन्तरिक्षमा भएका रुसी उपकरणहरू जाँच्न नयाँ प्रविधि प्रयोग गरिएको जनाएको थियो।

अमेरिकाले पहिला पनि अन्तरिक्षमा रुसको गतिविधिबारे प्रश्न उठाउने गरेको छ।

के भन्छन् अमेरिका र यूके?

रुसले अन्तरिक्षमा गरेको अस्त्र परीक्षणबारे यूकेले पहिलो पटक आरोप लगाएको हो।

एउटा छानबिनपश्चात् यूके सरकारले केही दिनअघि रुसी खतराबारे कम आकलन गरिएको बताएको थियो।

रुसले अन्तरिक्षमा अस्त्र नियन्त्रण गर्नुपर्ने बताएपछि बिहीवार एउटा विज्ञप्तिमा अमेरिकाको अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा मामिला हेर्ने सहायक मन्त्री क्रिस्टोफर फर्डले रुसलाई आडम्बरी भएको आरोप लगाए।

“मस्को अमेरिकाको क्षमतामा अङ्कुश लगाउन चाहन्छ तर आफ्नो प्रति-अन्तरिक्ष कार्यक्रम रोक्ने उसको कुनै उद्देश्य नभएको स्पष्ट देखिन्छ,” उनले भने।

ब्रिटिश अन्तरिक्ष निर्देशनालयका प्रमुख हार्भी स्मिथले रुसले अहिले परीक्षण गरेको भू-उपग्रहको गुण “अस्त्रको जस्तो” भएको बताउँदै चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

“यस्ता कृत्यहरूले अन्तरिक्षको शान्त... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िपूर्ण प्रयोगलाई खतरामा पार्छन् र उत्पन्न फोहोरले संसार निर्भर हुने भू-उपग्रह र अन्तरिक्ष प्रणालीलाई जोखिममा पार्छ,” उनले भने।

उनले रुसलाई जिम्मेवार बन्न र अब त्यस्ता परीक्षण नगर्न आग्रह गरे।

अन्तरिक्ष सन्धिमा के छ?

रुस, यूके, अमेरिका र चीन सहित १०० भन्दा बढी राष्ट्रले बाह्य अन्तरिक्षमा शान्तिपूर्ण उद्देश्यले मात्र अन्वेषण गर्ने सहमति व्यक्त गर्दै एउटा सन्धिमा हस्ताक्षर गरेका छन्।

उक्त सन्धिअनुसार पृथ्वीको कक्ष तथा अन्तरिक्षमा कुनै अस्त्र राख्न पाइँदैन।

अमेरिकाले सन् २०१८ र यो वर्षको प्रारम्भतिर एउटा रुसी अन्तरिक्ष प्रणाली अमेरिकी भू-उपग्रहनजिक पुगेको आरोप लगाएको थियो।

अहिलेको घटनामा पनि उक्त प्रणाली नै संलग्न भएको अमेरिकाको दाबी छ।

के भन्छ रुस?

अमेरिकी अन्तरिक्ष बलका प्रमुख जेनरल जे रेमन्डले रुसले “अन्तरिक्षमा भू-उपग्रह मारक अस्त्र प्रहार गरेको” प्रमाण भएको दाबी गरेका छन्।

रुसले जुलाई १५ मा नयाँ भू-उपग्रह परीक्षण गरेको थियो। त्यति बेला रुसी रक्षा मन्त्रालयले अन्तरिक्षमा भएका आफ्ना उपकरणको परीक्षण गर्ने उद्देश्य भएको बताएको थियो।

इन्टर्फ्याक्स समाचारसंस्थाका अनुसार मन्त्रालयले नवीनतम अन्तरिक्ष प्रविधि परीक्षण गर्दा एउटा सानो यानमा भएको विशेष उपकरण प्रयोग गरेर एउटा रुसी भू-उपग्रह जाँचिएको थियो।

उसका अनुसार परीक्षण गरिएको वस्तुको प्राविधिक स्थितिबारे महत्त्वपूर्ण सूचना सङ्कलन गरिएको थियो।

किन भारत अन्तरिक्ष प्रतिरक्षा प्रणालीमा लगानी गर्दैछ?

अन्तरिक्षमा के हुँदैछ?

बीबीसीका प्रतिरक्षा संवाददाता जोनाथन मार्कसका अनुसार अहिलेसम्म रुस, अमेरिका, भारत र चीनसँग मात्रै भू-उपग्रहमा मार हान्ने क्षमता छ।

“तर मस्कोले स्पष्ट रूपमा एउटा भू-उपग्रह प्रयोग गरेर अर्को नष्ट पार्न खोजेको छ,” उनी भन्छन्।

केही देशले आफ्नो सेनामा अन्तरिक्षसम्बन्धी मामिला हेर्ने विशेष बल बनाएका छन्।

“सैन्य भाषामा भन्नुपर्दा अन्तरिक्ष नयाँ मोर्चा बनिसकेको छ,” उनी भन्छन्।

उनका अनुसार त्यस्ता बलले अन्तरिक्षमा भएका आफ्नो देशका संरचनाको जोगाउन रक्षात्मक र आक्रामक दुवै काम गर्छन्।


अर्थ मन्त्रालयको प्रतिवेदन अनुसार छोरा नहुञ्जेल धेरै दम्पतीले सन्तान जन्माउने क्रमलाई निरन्तरता दिएका थिए।

लेखकहरूले लिङ्ग पहिचान गरी गर्भपतन गराउनेभन्दा छोराको जन्मलाई महत्त्व दिने प्रचलन रहेको उल्लेख गर्दै त्यसले बालिकाका लागि कम स्रोत साधन उपलब्ध हुने चेतावनी दिएका छन्।

उनीहरूले भनेका छन्, छोराको जन्मलाई महत्त्व दिने मान्यताबारे भारतीय समाजले गम्भीर रूपमा विचार गर्नुपर्छ।

बेपत्ता

लेखकहरूले भनेका छन्, भारतमा ६ करोड ३० लाख महिलाहरू देशको जनसंख्याबाट 'बेपत्ता' भएका छन्।

उनीहरूका अनुसार लिङ्ग पहिचान गरेर गर्भपतन गराउने प्रवृत्ति र छोरालाई बढी उपलब्ध गराइने स्याहारसुसारले यस्तो अवस्था आएको हो।

भारतमा भ्रुणको लिङग पहिचानलाई गैरकानूनी मानिन्छ। तर पनि त्यस्तो जाँच गराइन्छ र कतिपय अवस्थामा गर्भपतन समेत गर्ने गरिन्छ।

छोरी नभइ छोरामा हुने सम्पत्ति हस्तान्तरण, विवाहका क्रममा छोरीलाई दाइजो दिनुपर्ने र दुलही दुलाहाको घर जानुपर्ने प्रचलनसहितका कारण भारतमा छोरालाई प्राथमिकता दिने गरिन्छ।

प्रभाव

सांस्कृतिक रूपमा छोरालाई बढी महत्त्व दिइएका कारणले एउटा भारतीय समाचारपत्रले वैज्ञानिक ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रुपमा प्रमाणित नभएका छोरा जन्माउने उपायहरूको सूची समेत प्रकाशन गरेको थियो।

त्यसमा पश्चिम फर्किएर सुत्नुपर्ने र साताका विशेष दिनमा मात्रै यौनसम्पर्क गर्नुपर्ने जस्ता बुँदा समेटिएका थिए।

छोराको मोहबाट सबैभन्दा बढी प्रभावित राज्यहरूमा पञ्जाब र हरियाणा छन् भने सबैभन्दा कम प्रभावित चाँहि मेघालय रहेको छ।

पञ्जाब र हरियाणामा ७ वर्षमुनिका एक हजार बालिका हुँदा सोही उमेर समूहका बालकको संख्या भने १२ सय रहेको उक्त आर्थिक सर्वेक्षणका लेखकहरूले जनाएका छन्।


अर्थमन्त्री युवराज खतिवडाका अनुसार यो अवधारणा अहिले प्रारम्भिक चरणमा छ।

ब्रिटेन, अमेरिका, जापान र ब्राजील लगायतका विभिन्न देशहरूमा पुर्खौली सम्पत्तिमा ठूलो 'इन्हेरिटेन्स ट्याक्स' वा त्यस्तै प्रकारको कर लगाइन्छ।

अर्थ मन्त्रालयले गठन प्रक्रिया अघि बढाएको राजस्व बोर्डले राजस्व सङ्कलनका थप क्षेत्रहरू पहिचान गर्ने अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

त्यसअन्तर्गत पुर्खौली सम्पत्ति हस्तान्तरण गर्दा लगाइने करको विषयमा पनि निर्क्यौल गरिने बताइएको छ।

नेपालमा अहिले तीन पुस्तासम्म पुर्खौली सम्पत्ति हस्तान्तरण गर्दा रजिष्ट्रेशन शुल्कबाहेकका कर छुट छ।

सरकारले त्यो छुट हटाउने र कर लगाउनेबारे छलफल अघि बढाउन खोजे पनि अहिलेसम्म विश्वका अन्य देशमा जस्तै उच्च कर लगाउने वा अहिले लाग्ने लाभ करको दायरामा मात्र ल्याउने भन्नेबारे केही सार्वजनिक गरेको छैन।

अर्थविद् केशव आचार्य त्यस्तो करको पक्षमा छन्। उनले त्यसको पक्षमा दिएका तर्कहरू:

किन लगाउने कर?

सन् २०१४ मा फ्रेन्च अर्थशास्त्री टमस पिकेटीको 'क्यापिटल इन द ट्वेन्टी फर्स्ट सेन्चुरी' प्रकाशित भयो। त्यसले विश्वमा आर्थिक असमानताको एउटा आधार पैतृक सम्पत्ति हो भन्न... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

े कुरा ल्यायो र त्यसले व्यापक स्वीकृति पनि पायो।

नेपालमा पनि आर्थिक असमानता हटाउन पैतृक सम्पत्तिमा कर लगाउने कुरा वैज्ञानिक हो।

यसले कामै नगरि पैतृक सम्पत्तिको आधारमा धनी हुने र उद्यमशीलता विकास नहुने कुरालाई न्युनिकरण गर्छ।

युवा अवस्थादेखि नै मैले कमाउनुपर्छ र पैतृक सम्पत्ति मात्रै सम्पत्ति होइन भन्ने धारणा बनाउँछ।

त्यसले समाजलाई अतिकति प्रगतिशील, अग्रभागी, प्रजातान्त्रिक र न्यायिक बनाउँथ्यो।

नगद छैन भने कर कसरी तिर्ने?

पैतृक रूपमा पाउने सम्पत्ति बेचेर नगद व्यवस्था गर्नुपर्‍यो वा ब्याङ्कमा धितो राखेर पैसा निकाल्नु पर्‍यो।

मुख्य कुरा आफूले काम नगरि आर्जेको सम्पत्तिमा हालीमुहाली गर्नु ठीक होइन भन्ने त्यो करको दार्शनिक पक्ष हो।

त्यति मात्र होइन, पैतृक सम्पत्तिमा कर मात्र होइन, जसले आर्जन गरेको हो उसले आफ्नो ढङ्गले चलाउन पाउनु पर्छ। (सन्तानको अनिवार्य हक रहनुहुँदैन।)

डा युवराज खतिवडासँग

यदि समाजलाई समावेशी र उद्यमी बनाउने, मान्छेमा आत्मसम्मानका साथ मैले कमाएर बाँच्नुपर्छ भावना ल्याउने, र एउटा सामाजिक रूपान्तरण ल्याउने हो भने यो एकदमै आवश्यक छ।

तर त्यसअघि सरकारले विश्वविद्यालय, नागरिक समाज, दल र उद्योगी व्यापारिहरूबीच व्यापक छलफल चलाएर जनतालाई प्रशिक्षित गर्दै जनमत तयार गर्नुपर्छ।

भ्रष्टाचारसँग यसको नाता

सन्तानालाई सम्पत्ति जोडिदिनुपर्छ भन्ने मानसिकताले नै सत्तामा पुग्ने दल, नेता र कार्यकर्ता अनि उपल्लो तहका सरकारी कर्मचारीले घुस खाने र पदको दुरुपयोग गर्ने कुरा व्यापक रूपमा आउने गरेको छ।

मैले छोडे पनि मेरो सन्तानले पाउने होइन, बाँडिन्छ, कर लाग्छ भन्ने भएपछि त्यसरी भ्रष्टाचार गर्ने र नचाहिने किसिमले धन सङ्ग्रह गर्ने सोचाइमा पनि परिवर्तन आउँछ।

कमर्चारी, नेता र ठेकेदारहरूबीच गठबन्धन भएर जुन कच्चा काम गर्ने र बनाएको भोलिपल्टै बिग्रिने गरेको छ, त्यसमा पनि नियन्त्रण हुन्छ।

त्यसैले बरु आफैले आर्जन गरेको सम्पत्तिमा कर घटाउने तर आमाबुवा वा त्योभन्दा अघिल्लो पुस्ताबाट पाइने सम्पत्तिमा ५०-६० प्रतिशत कर लगाउनु पर्छ।

कर तिर्ने सुविधा नपाउने?

संघीयतामा गइसकेपछि तीन तहका सरकारले कर लगाउने गरेका छन्।

विभिन्न बहानामा अन्य पक्षबाट पनि करको भार पर्ने गरेको छ।

दलको कुप्रशासनबाट यस्तो बेथिति आएको हो।

आफ्ना कार्यकर्ताहरूलाई ठीक ठाउँमा नराख्ने, राम्रो आचरण-व्यवहार नसिकाउने, सम्मानजनक जीवनयापन गरेको...


अर्थमन्त्री स्टिभन मनुसिनले उक्त समूहको बदनियतपूर्ण गतिविधिलाई लाखौं डलर उपलब्ध गराउने व्यक्ति र कम्पनीमाथि त्यस्तो प्रतिबन्ध लगाइएको बताए।

इरानको केन्द्रिय ब्याङ्कले पनि उक्त समूहलाई अमेरिकी डलरको जोहो गर्न  मद्दत गरेको आरोप लगाइएको छ।

अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयले प्रतिबन्ध लगाइएका व्यक्तिको नाम उल्लेख गरेको छैन तर ती सबै इरानकै नागरिक रहेको जनाएको छ।

इरान परमाणु सम्झौताप्रति प्रतिबद्ध छौँ: फ्रान्स

‘पारमाणविक सम्झौताबाट पछि हटे पश्चात्ताप’

'गल्ती'

यो प्रतिबन्धसँगै अब अमेरिकाका मानिस वा संस्थाले इरानका ती व्यक्ति वा संस्थासँग व्यापार गर्न पाउने छैनन्।

इरानी रिभोलुशनरी गार्ड सन् १९७९ मा गठन गरिएको थियो।

उसले इरानको इश्लामवादी पद्धतिको बचाउ गर्छ र यो देशको राजनीतिक, आर्थिक र सैन्य फौज पनि हो।

अमेरिकाको प्रतिबन्ध खासगरी देशबाहिर सञ्चालन हुने कुड्स फौजलाई लक्षित गरिएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले उक्त समूहलाई भ्रष्ट आतंकवादी फौज भनि व्याख्या गरेका छन् भने गत अक्टोबरमा उनले उनीहरूमाथि प्रतिबन्ध लगाएका थिए।

इरानको पारमाणविक सम्झौताबाट अलग भएको दुई दिनपछि नै यो पछिल्ल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो प्रतिबन्ध घोषणा गरिएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले तेहरानमा दबाब बढाउन आह्वान समेत गरेका छन्।

सम्झौता परित्याग गर्ने ट्रम्पको निर्णयलाई इरानका सर्वोच्च नेता आयोतल्लाह अलि खामेनीले गल्ती भनि व्याख्या गरेका छन्।


अर्थशास्त्री प्राध्यापक नुरियल रुबिनिले कोरोनाभाइरसको असरले विश्व झन् विभाजित हुने बताएका छन्

दुखित बनाउने खालका भविष्यवाणीका लागि चिनिएका प्राध्यापक  नुरियल रुबिनिले महामारीका कारण गुमेका केही जागिरहरू कहिल्यै नफर्कने बताएका छन्।

यसवर्ष कोरोनाभाइरसको प्रभावबाट विश्वव्यापी अर्थतन्त्रमा सुधार आए पनि यसको असर लामो समय देखिने उनको भनाइ छ।

"अभूतपूर्व" आर्थिक मन्दीको चेतावनी दिएका प्राध्यापक रुबिनि सन् २००८ को वित्तीय सङ्कटका बारेमा अरूभन्दा पहिले गरेको अनुमानका लागि चर्चित छन्।

"सन् २००८ को सङ्कटका समयमा करिब तीन वर्ष लागेको थियो," उनले बीबीसीको टकिङ एशिया कार्यक्रमा न्यूयोर्कस्थित आवासबाट भने।

"तर यो पटक तीन वर्ष लागेन, तीन महिना पनि लागेन। तीन हप्तामै सबै ध्वस्त भयो।"

कठोर

प्राध्यापक रुबिनिले यसबाट फर्कन अर्थतन्त्र 'यु' आकारको हुने बताए। यसको अर्थ आर्थिक वृद्धि शून्यमा पुगेर लामो समयपछि माथि उक्लन थाल्नु हो।

उनले अझ त्यो 'एल' आकारको हुनसक्ने बताए जसको अर्थ शून्यको नजिक लामो समयसम्म रहन सक्छ।

यसको कारण धनी र गरिब सबै देशहरूमा कोरोनाभाइरसका कारण गुमेको रोजगारी हो।

"गुमेका यी रोजग... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ारीहरू आंशिक रूपमा मात्र फर्कन्छन् एवम् कम तलब र आंशिक रोजगारीका रूपमा बिस्तारै आउँछन्," उनले भने।

"औसत व्यक्तिका लागि आम्दानी र ज्याला अझै कम हुनेछ। "

'अर्थतन्त्र माथि कसरी जान्छ?'

"तपाईँले पसल र व्यवसाय खोल्न सक्नुहुनेछ तर के तिनीहरूको व्यापार फिर्ता आउँछ भन्ने प्रश्न हो," रुबिनि भन्छन्।

"चीनमा अधिकांश पसलहरू अझै खाली छन्। आधा उडानहरू छैनन्। जर्मनीमा पसलहरू खुल्ला छन् तर को किन्न जान चाहन्छ?"

एशियाले भने "अन्य उन्नत अर्थतन्त्रहरू" भन्दा राम्रो वृद्धि देख्ने उनको भनाइ छ।

तर अमेरिका र चीनबीच ठूलो विभाजन हुने र धेरै एशियाली देशहरू दुई महाशक्तिबीच एकको पक्षमा लाग्न बाध्य हुने उनको अनुमान छ।

"उनीहरूले अन्य देशले कि हामीसँग कि हाम्रोविरूद्ध भन्ने छन्," प्राध्यापक रुबिनि भन्छन्।

"त्यसैले संसार अझ विभाजित हुनेछ।"

कोरोनाभाइरसको समयमा कला: तेस्रो नेत्र र मास्क


अर्थात्, उक्त खोपको प्रयोगले कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणमा 'उल्लेखनीय' गिरावट आउनसक्ने वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्।

महामारी विरुद्ध अस्त्र

महामारीको भविष्यबारे धेरै विषय अज्ञात रहेका बेला उक्त खोपले सङ्क्रमणमा समेत असर पारेको देखिएपछि यसले अब महामारीलाई नियन्त्रण गर्न सघाउन पुग्ने विश्वास गरिएको छ।

सङ्क्रमण रोक्न सफल हुनु निकै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।

यदि खोपले केवल गम्भीर रोगबाट मात्र जोगाउँछ तर खोप लगाएका व्यक्तिले अझै भाइरस अरूलाई सारिरहन सक्छन् भने सबैजनाले खोप नलगाएसम्म पूर्ण सुरक्षा प्राप्त हुँदैन।

तर यदि खोप लगाएपछि उक्त व्यक्तिले भाइरस सार्न पनि सक्दैन भने त्यसले अप्रत्यक्ष रूपमा खोप नलगाएका व्यक्तिहरू पनि सुरक्षित हुन पुग्छन्। यसो हुँदा महामारी नियन्त्रणमा ठूलो सफलता प्राप्त हुनसक्छ।

अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयले गरेको अध्ययनमा सहभागीहरूलाई हरेक हप्ता भाइरस रहे नरहेकोबारे परीक्षण गरिएको थियो।

सो अध्ययनमा खोपको दुई मात्रा प्राप्त गरेका व्यक्तिहरूमा परीक्षणमा भाइरस देखिने आँकडा आधाले घटेको पाइयो।

"यो आँकडाले के देखाउँछ भने खोपले सङ्क्रमणलाई घटाउन पनि उल्लेखनीय प्रभाव पारिरहेको छ," अ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ध्ययनमा उल्लेख छ।

'एकै मात्राले पनि राम्रो सुरक्षा'

साथै उक्त खोपको एकै मात्राको प्रयोगले पनि मानिसहरूलाई कोभिडबाट राम्रो सुरक्षा प्रदान गरेको हालसम्म अप्रकाशित उक्त अध्ययनमा देखिएको छ।

पहिलो मात्रा लिइसकेपछिको तीन महिनासम्म पनि उक्त खोप ७६ प्रतिशत प्रभावकारी रहेको पाइएको छ।

यूकेले सकेसम्म धेरै मानिसलाई चाँडो खोप लगाउन भन्दै पहिलो मात्रा लगाइहाल्ने कार्यलाई प्राथमिकता दिएको थियो।

यसले धेरै मानिसलाई केही सुरक्षा दिएर ज्यान जोगाउँछ भन्ने ठानिएको थियो तर यसो गर्दा खोपको दोस्रो मात्रा प्राप्त गर्न मानिसहरूले तीन महिनासम्म कुर्नुपरेको छ।

यो अध्ययनमा यूके, दक्षिण अफ्रिका तथा ब्राजिलका १७ हजार मानिस सामेल थिए।

अध्ययनमा एकै मात्राले पनि सो तीन महिनाको अवधिसम्म ७६ प्रतिशत सुरक्षा प्रदान गरेको पाइयो। दुई मात्रा लिनेहरूको हकमा सुरक्षा प्रभावकारीता ८२ प्रतिशत रह्यो।

अक्सफोर्ड भ्याक्सिन ट्रायलका प्राध्यापक एन्ड्र्यु पोलार्ड भन्छन्: "यस (आँकडा)ले सरकारको एकै मात्रा पहिले धेरैलाई दिने नीतिको समर्थन गरेको छ।"

यसबीच फ्रान्सले भने अक्सफोर्ड खोपलाई ६५ वर्षभन्दा माथिका उमेरका व्यक्तिमा नलगाउने निर्णय गरेको छ।

बढी उमेरका व्यक्तिमा खोपको प्रभावकारीताबारे पर्याप्त आँकडा उपलब्ध नभएको भन्दै उसले सो निर्णय गरेको जनाइएको छ।


अविरल वर्षाका कारण सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको ठाडो खोलामा आएको बाढीले केही घर बगाएको र पहिरोमा परेर कम्तीमा दुई जनाको मृत्यु भएको बताइएको छ

गृह मन्त्रालयअन्तर्गत रहेको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार आइतवार सम्म कन्काइ, कोशी, कमला, वाग्मती र नारायणी नदी तथा तिनका सहायक नदीमा पानीको बहाव बढ्ने खतरा छ।

त्यस्तै कास्कीको पोखरा, लुम्लेलगायतका धेरै स्थान, लमजुङ, पर्वत, बागलुङ र नजिका क्षेत्रमा ठूलो वर्षा मापन गरिएको र थप वर्षा हुने सम्भावना रहेको बताइएको छ।

ती क्षेत्रका साना खोलामा आकस्मिक बहाव हुनसक्ने सरकारी निकायहरूले जनाएका छन्।

के छ पूर्वानुमान?

"बिहीबारदेखि आइतवारसम्म प्रदेश नम्बर १, प्रदेश नम्बर २, वाग्मती, प्रदेश र गण्डकी प्रदेशमा यो वर्षकै सबैभन्दा बढी पानी पर्ने अनुमान गरिएको छ," प्राधिकरणले बुधवार सार्वजनिक गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

खासगरी प्रदेश नं १ र २ का चुरे तथा तराई भएर बग्ने खोला तथा दिनहरूमा ठूलो बाढी आउन सक्ने हुँदा उक्त क्षेत्रका बासिन्दाहरूलाई सतर्क रहन सरकारले आग्रह गरेको छ।

त्यस्तै बुधवार राति भोटेकोशीमा आएको बाढीले सिन्धुपा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ल्चोकमा जनधनको क्षति भएको विवरण प्राप्त भएको छ।

वर्षापछि धेरै ठाउँमा पहिरो गएको छ

नेपालमा पछिल्लो एक महिनामा बाढी, पहिरो र चट्याङका कारण दर्जनौँ मानिसले ज्यान गुमाएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

बुधवारको तथ्याङ्क अझै प्राप्त सङ्कलन हुन बाँकी भएको गृह मन्त्रालयका अधिकारीहरू बताउँछन्।

बढी प्रभाव कहाँ?

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका कार्यकारी प्रमुख अनिल पोखरेलका अनुसार बिहीवारदेखि चार दिनसम्म पानी पर्ने पूर्वानुमानका आधारमा पहाडी जिल्लाहरू बढी प्रभावित हुने अवस्था छ।

"पानी तराईमा बढी पर्ने देखिन्छ। पहिरोको जोखिम पहाडमा बढी हुँदा त्यहाँ समस्या बढी हुनसक्छ," उनले भने

 "२०७२ सालको भूकम्पले जमिन थिलथिलो पारेको र यसपालिको प्रि-मनसुन तथा पछिल्लो २६-२७ दिनदेखि मनसुन सुरु भएपछि औसतभन्दा बढी पानी परेको अवस्था छ।"

त्यसैले पहाडी भूभागमा पहिरोको जोखिम उच्च भएको उनले बताए।

कोशी नदीसँग जोडिएका क्षेत्रमा रहेका स्थानहरूमा अबको चार दिनसम्म जोखिम बढी हुने र त्यसपछिको अवस्थामा भने तराईमा झापादेखि नवलपरासीका होचो क्षेत्र डुबानमा पर्न सक्ने सम्भावना रहेको उनले जानकारी दिए।

सिन्धुपाल्चोकमा कैयौँ बेपत्ता

- निराशी थामी

बुधवार रातिको भीषण वर्षासँगै आएको बाढी तथा पहिरोले सिन्धुपाल्चोकको विभिन्न स्थानमा धेरै क्षति भएको बताइएको छ। तर क्षतिको पूर्ण विवरण आइसकेको छैन।

सिन्धुपाल्चोकको भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीले बाह्रबिसे नगरपालिका-५ को जम्बु भनिने ठाउँको १२ वटा घर र दुईवटा टहरा बगाउँदा एक दर्जनभन्दा बढी मानिस बेपत्ता भएका छन् भने दुई जनाको शव फेला परेको सिन्धुपाल्चोकका डीएसपी माधव प्रसाद काफ्लेले जानकारी दिए।

उनका अनुसार ३० वर्षीय निकेश बस्नेत र उनकी डेढ वर्षीया छोरी युना बस्नेतको शव फेला परेको छ।

वर्षाका कारण बाढी र पहिरो जाँदा सिन्धुपाल्चोकमा बाह्रबिसेदेखि तातोपानीसम्म विभिन्न स्थानमा क्षति पुगेको छ

बाढीमा परी बेपत्ता भएका १४ जनाको खोजी भइरहेको र चार घाइतेलाई उपचारका लागि पठाइएको काफ्लेले बताए। घाइतेमध्ये दुई जनाको अवस्था गम्भीर रहेको छ।

बाह्रबिसे नगरपालिका-३ को खागदलमा  स्थानीय खहरे खोलासँगै आएको पहिरोले २० घर बगाएको प्रहरीले बताएको छ। पहिरोले केही सवारीसाधनहरू बताएको छ।

भोटेकाशी गाउँपालिका-५को  बुलकोटीमा  दुई घर बगाउँदा दुई जना घाइते भएको र चार जना बेपत्ता भएको प्रहरीले जनाएको छ।

विभिन्न...


असी लाख वर्षअघि पहिलो सिट्रसको बोट त्यो क्षेत्रमा उम्रिएपछि संसारभरि फैलिएको अन्तर्राष्ट्रिय वैज्ञानिकहरूले बताएका हुन्।

त्यो बोट विकसित हुँदै जाँदा हाम्रा भान्छामा मिठो सुन्तलादेखि अमिलो कागतीसम्म बनेर आइपुगेको छ।

सिट्रस परिवारका वनस्पतिहरू संसारभरि रोपिएका छन्। तर तिनको इतिहास भने स्पष्ट थिएन।

पहिलो फूल के यस्तै थियो?

पुतली २० करोड वर्षअघि अस्तित्वमा

‘पृथ्वी जत्रै सात ग्रह अस्तित्वमा’

विकास

सिट्रसको उत्पत्तिको इतिहास पत्ता लगाउन अमेरिका र स्पेनका वैज्ञानिकहरूले सिट्रस परिवारका ५० भन्दा बढी फलहरूका जीनको अध्ययन गरेका थिए।

'नेचर' नामक जर्नलमा छापिएको अध्ययनका अनुसार अहिलेका आधुनिक सिट्रस फलहरू आसामको पूर्वी क्षेत्र, उत्तरी म्यानमार र पश्चिमी युनान क्षेत्रबाट विकसित भएका हुन्।

लाखौँ वर्षअघि जलवायु परिवर्तन हुँदा कमजोर मनसुनी वर्षा र सुख्खा मौसमका बेला ती सिट्रस  वनस्पतिहरू हिमालयबाट दक्षिणपूर्वी एसियामा फैलिएका थिए।

त्यहीँबाट तिनीहरू सारा संसारमा फैलिए र अस्ट्रेलियामा ४० लाख वर्षअघि पुगे।

अध्ययन

सो लेखमा गरिएको विश्लेषणका अनुसार आजका सिट्रस फलहरू लाखौँ वर्षको क्रमिक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

विकास र मान्छेले गरेका अनेक खाले प्रजाति विकासक्रमबाट प्राप्त भएका हुन्।

विभिन्न सिट्रस फलको 'जेनेटिक म्याप'का आधारमा विभिन्न खालका रोग र किटाणुसँग लड्न सक्ने प्रजाति तथा नयाँ स्वाद र गन्ध भएका फल उत्पादन गर्न वैज्ञानिकहरूलाई सहयोग पुर्‍याउने ठानिएको छ।

सिट्रस फलको जीवावशेष असाध्यै कम पाइएको छ।

तर दक्षिण पश्चिमी चीनमा करिब ८० लाख वर्षअघि पाइएको सिट्रसको पातको अवशेष अहिले गरिएको वंशाणु अध्ययनसँग मेल खाएको बताइएको छ।

अन‌ि यो पनि

महिलालाई पुरुषलाई भन्दा बढी चिसो अनुभव हुने अनुसन्धानले देखाएको छ।


अस्ट्रेलिया, जोर्डन र चाइनिज ताईपेईसँग दशरथ रङ्गशालामा खेल्ने योजनामा देखिएका अनेक अवरोधको नतिजा स्वरूप अन्ततः नेपालको विश्वकप छनोटको दोस्रो चरण खाडी राष्ट्र कुवेतको रङ्गशालामा पुगेर अन्त्य हुँदैछ।

जुन यात्राको सुरुआत नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टोलीले आज मङ्गलवार बेलुकी कतार एयरवेजको चार्टर विमान चढेर गर्दैछ।

नयाँ तालिका अनुसार नेपालले जेठ २० गते (जुन ३) ताईपेई, जेठ २४ गते (जुन ७) जोर्डन र जेठ २८ गते (जुन ११) अस्ट्रेलियासँग खेल्नेछ।

भूकम्पले भत्किएको दशरथ रङ्गशाला निर्माण बेलैमा सम्पन्न हुँदो हो त, डेढ वर्ष अगाडि नै नेपालले यी तीनवटै राष्ट्रसँग घरेलु मैदानमा नै खेलिसक्ने थियो।

'होम म्याच' खेल्न पाउने अधिकार पाएको अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ एन्फाले त्यति बेला आफैले अनुरोध गरेर तिथि सारेको थियो।

त्यसपछि अनेकन् प्रयास र अनुरोध गर्दा पनि रङ्गशालामा ती खेलहरू हुन सकेन।

कोरोनाभाइरस महामारीमा सारा विश्वलाई नै छपक्क छोपेपछि विश्वकपका तालिकाहरू छिन्नभिन्न भए।

र फिफाले अन्ततः कुवेतलाई तटस्थ भूमि तोकिदिएपछि थाँती रहेका खेल त्यहाँ तय भएको हो।

नेपालले खेलेको अन्तिम प्रतियोगिता काठमाण्डूमा आयोजि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

त त्रिदेशीय कप हो

रमाइलो कुरा के छ भने नेपालकै समूहमा रहेको कुवेतले त्यहाँ नेपालसँग भने खेल्ने छैन।

किनभने कुवेतसँगको खेल नेपालले 'तटस्थ मैदान' भुटानमा खेलिसकेको छ।

विश्वकप छनोटका खेलहरू अवरुद्ध भएको यो डेढ वर्ष बीचको परिवर्तित परिस्थितिको प्रभाव खेल तालिका वा खेलस्थलमा त पर्‍यो नै।

तर यसको सबैभन्दा ठूलो प्रभाव राष्ट्रिय टोलीको संरचनामा परेको देखिन्छ। नेपाली राष्ट्रिय टोलीको हकमा त एकदमै धेरै।

यसबीच नेपालले नयाँ प्रशिक्षकका रूपमा कुवेती प्रशिक्षक अब्दुल्लाह अलमताइरी पाएका छन् भने राष्ट्रिय टोली युवा खेलाडीहरूले भरिन पुगेको छ।

महत्त्व

कुवेतमा खेलिने तीन खेलको नतिजाले नेपाली टोलीलाई खास महत्त्व राख्छ।

यदि नेपालले त्यहाँ राम्रो प्रदर्शन गर्न सक्यो भने  एसियन कप २०२३ को लागि छनोट हुने सम्भावना ज्यूँदो हुनेछ।

र त्यो नेपाली फुटबलको लागि ठूलो सफलतामा पर्नेछ।

अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ एन्फाका महासचिव इन्द्रमान तुलाधर भन्छन्, "एसियाको उत्कृष्ट २६ भित्र छिर्न सक्यो भने हामीले त्यो मौका पाउनेछौँ। हाम्रो योजना त्यसमा केन्द्रित छ।"

कोरोनाकाल सुरु हुनु अगाडिको सामान्य बेला खेलिएका खेलहरूमा नेपालले चाइनिज ताईपेईसँग उसकै घरमा गएर २ -० ले हराएकोले तीन अङ्क जोडेर बसेको छ।

टोलीले अस्ट्रेलियासँग भने ५ -० तथा जोर्डनसँग ३-० ले नतिजा गुमाइसकेको छ। दुवै खेल खेलिसकेको कुवेतसँग ७-० र १-० ले हारिसकेको छ।

तीन अङ्कका साथ आफ्नो समूहको चौथो स्थानमा रहेको नेपाल अन्य समूहको भन्दा राम्रो छ।

त्यसैले आगामी खेलहरूमा धेरै अन्तरले पराजित नभएमा वा अन्य समूहको खेलको नतिजा ज्यादै नभएमा नेपालले एसियन कप छनोट खेलको अर्को चरणमा प्रवेश पाउने देखिन्छ।

अर्थात् अत्यन्त ठूलो हार नबेहोर्नु नै नेपालको लागि  एसियन कपको ढोका खुल्नु हो।

युवा टोली

नेपाली टोलीमा भएको व्यापक परिवर्तनले गर्दा अहिले टोलीको चर्चा बढेको छ।

प्रशिक्षक अलमताइरीले राष्ट्रिय टोलीमा रहेका १३ खेलाडीहरूलाई एक पटकमा हटाइदिए। र युवा खेलाडीहरूलाई समेट्दै २३ सदस्यीय टोलीको घोषणा गरे।

काठमाण्डूमा आयोजित त्रिदेशीय कप जितेको नेपाली टोलीबाट प्रशिक्षकले १३ जना खेलाडी हटाइदिएका छन्

राष्ट्रिय टोलीमा यति ठूलो परिवर्तन आश्चर्यचकित पार्ने खालको थियो।

३२ सदस्यीय प्रारम्भिक टोली छान्दा नै उनले राष्ट्रिय टोलीका नौ खेलाडी हटाइसकेका थिए।

अन्तिम नामावली प्रकाशित गर्दा थप पाँच जनाको नाम...


अहिले गोरखाको बारपाकमा कोभिडसँग मिल्दोजुल्दो लक्षण भएका बिरामी देखा परेका छन्

गाउँघरमा हुने विवाह, चौरासी पूजाजस्ता धार्मिक र सामाजिक सांस्कृतिक गतिविधिमा हुँदै आएका जमघटले  कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलाउन सघाउ पुगेको  स्वास्थ्यकर्मी  र जनप्रतिनिधिले बताएका छन्।

कोरोनाभाइरसको लक्षण देखिए पनि स्वाब परीक्षणमा ग्रामीण समुदाय अग्रसर नहुँदा यसको नियन्त्रणमा  चुनौती थपिएको स्वास्थ्य क्षेत्रका विज्ञहरूको मत छ।

गोरखा जिल्लाको बारपाक सुलीकोट गाउँपालिकाको ओडा नं १ र २ बारपाकमा केही समय अघिदेखि कोरोनाभाइरससँग मिल्दोजुल्दो लक्षण देखिएका बिरामीको सङ्ख्या बढेको मात्र होइन मृत्यु हुने क्रम पनि बढेको बताइन्छ।

तर गाउँपालिकाले स्वाब परीक्षणको तीन पटक प्रयास गर्दा पनि उल्लेख्य रूपमा स्थानीय जनता नआएको गाउँपालिका अध्यक्ष विष्णु भट्टको दुखेसो छ।

परीक्षण गराउन सङ्कोच

"कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भयो भने समाजमा हेप्छन्, घृणा गर्छन् भन्ने धारणाका कारण परीक्षण गर्न नमान्ने गरेको अवस्था छ," उनले भने।

अहिलेसम्म कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएका तीन जना र मिल्दोजुल्दो लक्षण भएका छ जनाको  मृत्यु भएको र  झन्ड... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ै २०० जना बिरामी परेको उनले जानकारी दिए।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण परीक्षणका लागि गाउँपालिकाको आग्रहमा पोखराबाट एउटा स्वास्थ्य टोली शुक्रवार बारपाक पुगेको छ।

दक्षिणी पर्वतको बिहादी गाउँपालिकामा भएको दुईवटा वैवाहिक कार्यक्रमपछि वडा नं १ मा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलिएको र त्यसलाई नियन्त्रणको प्रयास भइरहेको गाउँपालिका उपाध्यक्ष डम्बरकुमारी गुरुङले बताइन्।

बाहिरबाट गाउँमा आउनेलाई घरमै क्वारन्टीनमा बस्न गाउँपालिकाले अनुरोध गरे पनि त्यसको बेवास्ता हुँदा समस्या थपिएको उनको आकलन छ।

बागलुङका १० वटै नगरपालिका र गाउँपालिकाका ग्रामीण क्षेत्रमा पनि कोभिडभाइरस फैलिँदै गएको र सङ्क्रमणको आशङ्का भएका मानिसले परीक्षण गर्न नमान्ने समस्या देखिएको बागलुङ स्वास्थ्य कार्यालयका कोभिड फोकल पर्सन देवप्रसाद घिमिरे बताउँछन् ।

स्वास्थ्य कार्यालय कास्कीका प्रमुख बाबुराम आचार्य कास्की जिल्लामा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण सहरी क्षेत्रमा सघन रूपमा देखिए पनि बिस्तारै गाउँपालिकाहरूमा फैलिएको छ र परीक्षणको दायरा बढाफ चाँडै सङ्क्रमित पत्ता लगाउन एन्टिजन परीक्षण बढाइएको बताउँछन्।

कास्की जिल्लामा मात्र होम आइसोलेशनमा ३,००० कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित भएका र तिनको अनुगमनमा स्वास्थ्य कार्यालय कास्कीले कठिनाइ बेहोर्दै आएको छ।

केही जिल्लामा घरघरमा गएर जनप्रतिनिधिहरूले कोभिड भएका मानिसको हालखबर सोध्ने गरेका छन्

पर्वत जिल्ला अस्पतालका मेडिकल सुपरिन्टेन्डेन्ट डा. ढुण्डिराज पौडेलका अनुसार अहिले प्रमुख समस्या गाउँमा छ।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित व्यक्ति जटिल अवस्थामा पुगेपछि मात्र अस्पताल ल्याउने कारणले कतिपयको बाटोमै मृत्यु भएको दुखद घटना भएको तीतो अनुभव सँगालेका छन् उनले।

सहरदेखि गाउँसम्म फैलिएको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको जालो तोड्नु प्रमुख चुनौती भएकोमा विज्ञहरू सहमत छन्।


अहिले चीनतिरको क्षतिग्रस्त सडक चिनियां पक्षले बनाउन थालिसकेको बताइएको छ।

तीव्रता

नेपाल-चीनबीचको एक उच्चस्तरीय सुरक्षा बैठकमा भाग लिएर सीमापारि खासाबाट फर्केका सिन्धुपाल्चोकका कायममुकायम प्रमुख जिल्ला अधिकारी अन्तरबहादुर सिलवालले चिनियाँ भूभागमा क्षतिग्रस्त सडकको निर्माण धमाधम भइरहेको बताएका छन्।

तातोपानीको उक्त क्षेत्र भूकम्पीय दृष्टिले जोखिमपूर्ण रहेको भन्दै नाका खोल्नमा आनाकानी गरिरहेको चिनियां सरकारले अहिले नाका खोल्ने काम चाँडोभन्दा चाँडो हुने वाचा गरेको सिलवालले बताए।

उनले भने ,"अब न्यालमदेखि खासासम्म गएको पहिरो हटाउने काम भइरहेको उहाँहरु(चिनियां अधिकारीहरु)ले जानकारी गराउनुभयो। खासादेखि सिमानाको मितेरी पुलसम्म सबैभन्दा बढी बिग्रेको बाटो बनाउने काम धमाधम भइरहेको हामीले आफैले हेरेर आयौं।"

चीन सरकारले तिब्बती क्षेत्रमा मात्र होइन,  नेपाली भागको कोदारी क्षेत्रमा बिग्रिएको मुख्य अप्ठ्यारो सडक खण्डको मर्मतमा समेत सघाइरहेको सडक विभागले जनाएको छ।

उनीहरु गत वर्ष पहिरोले क्षति पुर्याएको जुरे भन्ने स्थानको सडक खण्ड र बाह्रबिसेमाथिको सबैभन्दा गाह्रो मानिने स्थानको झन्डै साढे दुई ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

किलोमिटर बाटो बनाउन सहमत भएको बताइएको छ।

चिन्ता

नेपालतर्फ सडक विभागले पनि कामलाई तीव्रता दिएको सडक विभाग अन्तर्गत चरिकोट डिभिजनका प्रमुख अशोक तिवारीले बताए।

सडक निर्माणमा चिनियां पक्षसंग समन्वय भइरहेको भन्दै डिभिजन प्रमुख तिवारीले भने, "बाह्रबिसेदेखि माथिको हामीले ३० करोडको ठेक्का लगाइसकेका छौं। तर चिनियां पक्षले त्यहाँको काममा सघाउने भनेपछि हामीले बाह्रबिसेदेखि बयान्नब्बे भन्ने स्थानसम्म हामीले काम गर्ने र त्यहाँभन्दा माथि तातोपानीसम्मको काम उनीहरुले गर्ने भन्ने सहमति गरेका छौं।"

आधा शताब्दीदेखि चालू व्यापारिक नाका तातोपानी २० महिनादेखि बन्द भएपछि नेपाली व्यापारीहरुमात्र नभई नेपाल केन्द्रित चिनियां व्यापारीहरुलाई समेत ठूलो घाटा भएको बताइन्छ।

चीनको अर्को चिन्ता चाहिं तिब्बतसंग जोडिएको देखिन्छ।

सिलवालका अनुसार तातोपानी नाका खोलेसंगै त्यहाँबाट हुनसक्ने सम्भावित चीन विरोधी गतिविधि रोक्न नेपाल सरकार गम्भीर हुनुपर्ने आग्रह चिनियां पक्षको छ।


अहिले वैज्ञानिकहरूले उक्त भिटामिनले रोग प्रतिरोधात्मक प्रणालीलाई पनि सुदृढ पार्न सक्ने विश्वास गर्न थालेका छन्। \

उक्त गुणकै कारण यो तत्त्व कोभिड-१९ सँगको सङ्घर्षमा उपयोगी हुन सक्ने ठानिएको छ।

भिटामिन डी के हो?

भिटामिन डीलाई  'सनशाइन भिटामिन' भनिन्छ। यो पोषक तत्त्व हाम्रो छाला सूर्यको प्रकाशसँग सम्पर्कमा आउँदा बन्छ।

मानिसको  'मेटाबलिजम' अर्थात् उपापचयमा प्रवेश गरेपछि यसले क्याल्सीअम र फस्फेटजस्ता तत्त्वलाई ग्रहण गर्न शरीरलाई सहयोग गर्छ। यी तत्त्वहरू स्वस्थ दाँत, मांसपेशी र हड्डीका लागि अत्यावश्यक भएको अनुसन्धानले देखाएको छ।

अध्ययनहरूले गम्भीर प्रकृतिका रिकेट्स, अस्टिओमलेशीआ र अस्टिओपरोसिसजस्ता हड्डीसम्बन्धी रोगहरू गम्भीर रूपमा भिटामिन डीको अभाव हुनुको परिणाम भएको निष्कर्ष निकालेका छन्।

पोषण र हड्डीको स्वास्थ्यमा विज्ञता भएका आयरल्यान्डस्थित यूनिभर्सिटी कलेज कोर्कमा कार्यरत प्राध्यापक केभिन क्याशम्यान भिटामिन डी नहुँदा अरू समस्या पनि हुने औँल्याउँछन्। उनले भिटामिन डीको अभावले मानिसहरूलाई सङ्क्रमण बढ्ने जस्ता समस्या देखा पर्न सक्ने भन्दै यो वर्ष त्यो बढी देखा परेको उल्लेख गरे... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

।

"विगत दुई दशकमा भिटामिन डीले हाम्रो अस्थिपञ्जर प्रणालीबाहेक अन्यत्र पनि महत्त्वपूर्ण काम गर्छ भन्ने नयाँ बुझाइ देखा पर्दै गएको छ।"

"भिटामिन डीले रोगप्रतिरोध प्रणालीलाई नियमन गर्न सघाउँछ।"

के भिटामिन डीले कोभिड गराउने भाइरससँग लड्न सहयोग गर्छ?

प्राध्यापक क्याशम्यानले वैज्ञानिकहरूले मध्यमस्तरको भिटामिन डीको अभावले मुटु र रक्तनलीसम्बन्धी रोग, मधुमेह, निश्चित प्रकारका क्यान्सर, सङ्क्रामक रोग र कतिपय सङ्क्रामक रोगको जोखिम बढ्ने बताएका छन्।

तर के भिटामिन डी र कोभिडबीचको प्रत्यक्ष सम्बन्ध छ त?

प्राध्यापक क्याशम्यानले वैज्ञानिक अनुसन्धानहरूले भिटामिन डीको अभाव र कोभिड-१९ को स्वास्थ्यमा पर्ने प्रभावका बीच स्पष्ट अन्तर्सम्बन्ध रहेको देखाए पनि यसो सेवन गरेर लिएर सङ्क्रमण नियन्त्रण गर्न वा उपचार गर्न सकिने सुझाव दिन सकिने अवस्था नरहेको बताए।

तर वैज्ञानिकहरूले अनुसन्धान सही दिशामा अघि बढिरहेको र महामारीले भिटामिन डीको अभावसँग जोडिएका विषयलाई प्रकाशमा ल्याइदिएको उल्लेख गरेका छन्।

"अहिले के बुझाइ छ भने प्रमाण बलियो भइसकेको छैन तर परीक्षणहरू चलिरहेका छन् अनि नयाँ प्रमाणहरू आइरहेका छन्। कोभिड-१९ भर्खरै एक वर्षको हुँदैछ र थप तथ्याङ्क प्राप्त गर्न केही समय लाग्छ।"

उनले भिटामिन डी हड्डीसँग मात्रै नभएर श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोग, रुघाखोकी र चिसोजस्ता अनेक समस्यासँग पनि जोडिन थालेको पनि बताए।

हामीले कहाँबाट भिटामिन डी प्राप्त गर्छौँ?

प्राध्यापक क्याशम्यानका अनुसार मूल रूपमा हामीले सूर्यको प्रकाशबाट भिटामिन डी प्राप्त गर्छौँ, तर प्राप्त गर्ने मात्रा छालाको क्षमता र तपाईँ वर्षको कुन समयमा पृथ्वीको कुन ठाउँमा हुनुहुन्छ भन्ने कुरामा निर्भर रहन्छ।

भूमध्यरेखानजिकै रहेको क्षेत्रमा सूर्यको प्रकाश बलियो हुने भएकाले त्यहाँ बढी भिटामिन डी प्राप्त हुन्छ।

तर भारत र कैयौँ अफ्रिकी देशहरू भिटामिन डीको चरम अभाव भएका स्थानका रूपमा सूचीकृत छन्।

दिनको चर्को घाम, पूरै शरीर ढाक्ने कपडा लगाउने प्रचलन वा धार्मिक र सांस्कृतिक कारणले त्यसो भएको हुनसक्ने प्राध्यापक क्याशम्यानको मान्यता छ।

त्यसबाहेक सहरी क्षेत्रको बसोबास र सूर्यको प्रकाशलाई प्रदूषणले ढाक्नाले पनि समस्या देखिने गरेको छ।

छालाको रङ्ग पनि शरीरमा भिटामिन डीको अभाव हुने कारण बन्न सक्ने बताइन्छ।

आहाराबाट भिटामिन डी कसरी प्राप्त गर्ने?

भिटामिन डी प्रचुर मात्रामा पाइने...


अहिले हामी ७० वर्षका भयौँ। सँगै बस्ने निधो गर्ने बेला हामी करिब ३० वर्षका थियौँ।

जवानीका बेला हामीलाई आत्मसन्तुष्टिको चाह थियो। मलाई पनि र उनलाई पनि।

म र मेरी साथी दुईजनासँगै बस्ने निधो गर्नुको सबैभन्दा ठूलो कारण यही हो।

स्वतन्त्रता

हामी दुवै एकअर्काभन्दा एकदमै भिन्न छौँ।

मलाई यो उमेरमा पनि चहकिलो रङ्ग मन पर्छ। मलाई लिपस्टिक लगाउन मन पर्छ।

तर उनलाई फिक्का रङ्गका सामान मन पर्छन्।

७० वर्षकी भएर पनि म अग्ला जुत्ता लगाउँछु।

पति नपुंसक भएको थाहा पाएपछि…

म टेलिभिजन हेर्छु जबकि उनी मोबाइलमा व्यस्त रहन्छिन्।

उनी भन्छिन्, "बुढेसकालमा तिमीलाई यो के रोग लागेको हो?"

यही हो हाम्रो जिन्दगी। थोरै ठाकठुक र आफ्नै तरिकाले जिउने स्वतन्त्रता।

हुन त हामी एउटै छानामुनि बस्दै आएका छौँ। तर हामीले एकअर्काको स्वतन्त्रतामा हस्तक्षेप गरेका छैनौँ।

आजकलको वैवाहिक सम्बन्धमा यति स्वच्छन्दता कहाँ हुन्छ र? जब अपेक्षा बढ्छन् दुईबीचको सम्बन्ध फिक्का हुँदै जान्छ र अन्ततः तोडिन्छ।

अतीत

उसो त मेरो पनि बिहे टुटेको थियो। तर त्यो अतीत भइसक्यो र जिन्दगीको त्यो पाना अब म पल्टाउन चाहदिनँ।

बच्चाहरू ठूला भइसके र... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

आफ्नो जिन्दगीमा अगाडि बढिसके।

मेरी साथी त सधैँ एक्लै बस्नुपर्नेमा विश्वास राख्थिन्।

अहिले पनि उनी त्यस्तै सोच्छिन्। हामी एकअर्कासँगै छौँ पनि र छैनौँ पनि।

यति वर्षदेखि सँगै बस्दै आए पनि एकअर्काका कतिपय बानीको भेउ हामीलाई छैन।

हाम्रो सम्बन्धको सौन्दर्य पनि यही हो। हामीले एकअर्कालाई पूर्ण रूपमा बुझ्न सकेका छैनौँ र शायद एकअर्काबारेको खुलदुली नमेटिएर पनि होला हामीबीच  निकटता कायम छ।

मान्छेहरूले सोध्ने गर्छन्- एकअर्कालाई हेरेर मात्र दिक्क लाग्दैन तिमीहरूलाई?

तर साँच्चै भन्नुपर्दा हामी एकअर्कासँग निकै कम कुरा गर्छौँ।

हामी एउटै घरमा त बस्छौँ तर कहिलेकाहीँ खाना खानेबेला मात्र हाम्रो भेटघाट हुन्छ र आ-आफ्नो काममा लाग्छौँ।

यस्तो बानी हाम्रो जागिर खाएको बेलादेखिकै हो र त्यो अहिले पनि उस्तै छ।

शुरूमा काम गर्ने महिला हामीकहाँ आउँदा आश्चर्यमा पर्थिन्।

जिज्ञासा

हाम्रा कोही आफन्त छैनन् भन्नेबारे उनको जिज्ञासा हुन्थ्यो।

म उनीसँग बहस गर्न चाहन्न थिएँ।

आफन्त र साथीको मामिलामा हामी निकै धनी छौँ भनेर म उनलाई कसरी सम्झाउन सक्थेँ र?

तर एकअर्कासँगै बस्ने निर्णय हामी दुईको सचेत छनोट थियो।

काम गर्ने महिलाको हरदिनको चिन्ता हुन्थ्यो कि हाम्रो घरमा चोरी हुनसक्छ वा हामीलाई कसैले मारिदिन सक्छ।

म उनको चिन्ताप्रति केवल हाँस्न मात्रै सक्थेँ। अनि, एकदिन उनलाई मैले भनिदिएँ, "हाम्रो घरमा चोरेर चोर खुशी हुन सक्ने त्यस्तो केही छैन।"

उनले मेरा कुरा कति बुझिन् त्यो थाहा छैन। तर हाम्रो जिन्दगीप्रति भने उनको सधैँ सहानुभूति रहने गर्थ्यो।

यथार्थ के हो भने हाम्रो जिन्दगी त्यस्तै छ जस्तो होओस् भन्ने हामी चाहन्थ्यौँ।

म बिहान आफ्नै इच्छाले उठ्छु। जिन्दगीमा त्यस्तो हतारो पनि केही छैन।

म एकताका सोच्थेँ बिहान सबेरै उठूँ र अन्यलाई जस्तै आफ्नोबाहेक अरूको पनि चिन्ता मलाई होओस्।

यसको अर्थ यो होइन कि जिम्मेवारीबाट पन्छिन हामीले यस्तो जिन्दगी रोज्यौँ।

हाम्रो घरमा आउने वा हामीले भेट्ने मान्छेलाई लाग्दो हो हामीमाथि कुनै जिम्मेवारी छैन।

जिम्मेवारी

तर आफूप्रतिको आफ्नो जिम्मेवारी कहाँ कम हुन्छ र?

हामी दुवैजना आफ्नो आवश्यकताका लागि कसैको मुख ताक्दैनौँ।

मान्छेहरूलाई लाग्दो हो हामी एकअर्कासँग यसरी बसिरहेकोमा केही समस्या पक्कै हुनुपर्छ। तर हामीबीच त्यस्तो केही छैन।

अरूको सोच बदल्ने वा उनीहरूले के सोच्छन् मलाई त्यसको मतलब छैन।

म...


आइतवार दिल्ली सुनसान देखियो

नेपाल सरकारले पनि भारत र चीनसँगका सबै सीमानाका एक सताका लागि बन्द गर्ने निर्णय गरेको छ।

भारतको राजधानी दिल्लीमा सोमवार बिहान ६ बजेदेखि लकडाउन लागु भयो। तर दिल्लीका मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवालका अनुसार उक्त अवधिमा अत्यावश्यक सेवाहरू भने सञ्चालन हुनेछन्।

यसअघि आइतवार भारतभरि बिहानदेखि बेलुका सम्म 'जनता कर्फ्यू' लागु गरिएको थियो।

आइतवार साँझ भारत सरकारले देशका २२ राज्यका ७५ जिल्लामा मार्च ३१ सम्मको लागि लकडाउन वा अनावश्यक आवतजावतमा प्रतिबन्ध घोषणा गर्‍यो।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भेटिएका स्थानमा ती प्रतिबन्ध लागु हुनेछन्।

नेपाल-भारत सीमामा के हुन्छ?

मन्त्रिपरिषद्‌को निर्णयानुसार नेपाल-भारत सीमाबाट सोमवार १० बजेदेखि चैत १६ गतेसम्म यात्रु प्रवेश गर्न पाउनेछैनन्।

तर वस्तुको प्रवेशमा कुनै रोक लाग्नेछैन।

आइतवार पर्साको सीमाबाट नेपाल प्रवेश गर्दै केही सर्वसाधारण

चैत १६ का लागि नेपाल-भारत सीमाका सबै प्रवेशबिन्दु यात्रुका लागि बन्द रहनेछन्

बालुवाटारमा आइतवार साँझ बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले सो अवधिका लागि नेपालका सबै अन्तर्राष्ट्रिय सीमाबाट यात्रु आवागमन स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्थगन गर्ने निर्णय गरेको अर्थ, सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री युवराज खतिवडालाई उद्धृत गर्दै राष्ट्रिय समाचार समितिले जनाएको छ।

"वस्तुको सीमा वारपार नियमित हुन्छ, यात्रुको मात्र आवागमन मात्र स्थगन गरेका हौँ," खतिवडाले भने।

"यो सङ्क्रमण धेरै व्यक्तिको आवतजावतबाट र सीमा पार गर्नेबाटै सिर्जना हुने भएकाले अहिले उत्पन्न विषय र छिमेकी मुलुकहरुको हितलाई ध्यानमा राखेर आवागमन स्थगित गर्ने निर्णय भएको हो।"

सरकारले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि एउटा कोष बनाउने निर्णय गरेको छ। त्यसका लागि सरकारले ५० करोड रुपैयाँबाट छुट्याएको छ।

के हो लकडाउन?

लकडाउन भनेको एक यस्तो आपत्कालीन व्यवस्था हो जसअन्तर्गत निजी प्रतिष्ठान, निजी कार्यालय एवं सार्वजनिक यातायात पूर्ण रूपले बन्द गरिन्छ।

अर्थात् कुनै विशेष कारणविना मानिस घरबाहिर निस्किन र हिँडडुल गर्न पाउँदैनन्।

भारतमा लागु गरिएको लकडाउन अनुसार त्यहाँ सार्वजनिक यातायात बन्द रहनेछ। तर केही राज्यले भने एकचौथाइ सरकारी बस चल्ने बताएका छन्।

सबै पसल, स्टोर, कारखाना, वर्कशप, अफिस, गोदाम तथा साप्ताहिक बजार बन्द रहनेछन्।

एक राज्यबाट अर्को राज्य जाने बस तथा रेल सेवा बन्द गरिने। साथै सबै धार्मिक तथा सामाजिक कार्यक्रम रद्द गरिनेछन्।

तर लकडाउनको अवधिमा प्रहरी कार्यालय, अस्पताल, अग्नि नियन्त्रक कार्यालय, जेल, महत्त्वपूर्ण सरकारी कार्यालय तथा सरकारी खाद्यान्न एवम् किराना पसल खुला रहने भारत सरकारले जनाएको छ।

साथै बिजुली, पानी, इन्टर्नेट ब्याङ्किङ तथा एटीएमजस्ता सुविधा जारी रहनेछन् भने प्रिन्ट तथा इलेक्ट्रोनिक सञ्चारमाध्यमलाई पनि काम गर्न दिइनेछ।

कोलकातासहित अन्य महानगरमा पनि स्वेच्छिक 'जनता कर्फ्यू' को पालना भएको थियो

पेट्रोल पम्प, औषधि पसल तथा दुग्ध सेवा जारी रहनेछन्।

भारत सरकारका अनुसार हाल त्यहाँ ३५० जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पाइएको छ भने सात जनाको ज्यान गइसकेको छ।

पाकिस्तानमा पनि कडिकडाउ

यसबीच पाकिस्तानमा अधिकारीहरूले दक्षिणी सिन्ध प्रान्तमा मध्यरातदेखि दुई सातासम्मका निम्ति आवतजावतमा प्रतिबन्ध घोषणा गरेका छन्।

कराँची तथा उक्त प्रान्तका अन्य क्षेत्रमा मानिसहरूलाई अत्यावश्यक कामका लागि बाहेक घरबाहिर ननिस्कन भनिएको छ।

पाकिस्तानमा ६८० जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छ। तिनको आधा सङ्ख्या सिन्ध प्रान्तमा पाइएको छ।

श्रीलङ्कामा प्रहरीले सप्ताहान्तमा...


आइरन डोमले आकामशमै क्षेप्यास्त्र ध्वस्त पारिदिन्छ

तर तीमध्ये अधिकांश रकेटलाई इजरेलको "आइरन डोम" नामक प्रतिरक्षा प्रणालीले निस्तेज पारिदिएको छ।

इजरेली अधिकारीहरूका अनुसार उक्त प्रणालीले ९० प्रतिशत सफलतासहित प्रहार गरिएका रकेटलाई आकाशमै ध्वस्था परिदिन्छ। त्यसो हुँदा सघन बस्ती भएका इजरेली सहरलाई जोगाउन सकिन्छ।

आइरन डोम प्रणालीले कसरी काम गर्छ?

'आइरन डोम'मा इजरेलभरि प्रयोग गरिएको विविध क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा प्रणालीहरू संलग्न छन्। त्यसका लागि इजरेलले अर्बौँ डलर खर्च गरेको छ।

इजरेलतिर प्रहार गरिएका रकेटहरूको अवस्थिति पत्ता लगाउन उक्त प्रणालीले रेडार प्रयोग गर्छ अनि तिनलाई निस्तेज पार्न दुईवटा अवरोधक क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्छ।

यो प्रविधिले मानिसको बसोबास भएको क्षेत्रमा पुग्न सक्ने र लक्ष्यभेदन नगर्ने क्षेप्यास्त्र छुट्याउन सक्छ।

सहरतिर लक्ष्य गरेर प्रहार भएका क्षेप्यास्त्रलाई निसाना बनाएर तल झारिन्छ।

टाइम्स अफ इजरेल पत्रिकाका अनुसार एउटा अवरोधक क्षेप्यास्त्रको मूल्य डेढ लाख अमेरिकी डलर पर्छ।

यो प्रणाली कसरी बनाइयो?

आइरन डोम प्रणाली सन् २०११ देखि प्रयोग भइरहेको छ

दक्षिणी ल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेबननमा आधार बनाएर लड्ने हेज्बुल्लाह लडाकु समूहसँग सन् २००६ मा द्वन्द्व भएपछि इजरेलले यो प्रणाली विकास गर्न आवश्यक ठान्यो।

हेज्बुल्लाहले हजारौँ पटक रकेट आक्रमण गरेर इजरेलमा ठूलो धनजनको क्षति पुर्‍याएको थियो।

त्यसको एक वर्षपछि इजरेलले राज्यद्वारा सञ्चालित राफेल एड्भान्स्ड डिफेन्स सिस्टम्सले क्षेप्यास्त्र रोक्ने नयाँ "ढाल" बनाउने घोषणा गर्‍यो।

उक्त परियोजनाका लागि २० करोड डलरभन्दा बढी रकम उपलब्ध गराइयो।

केही वर्षको अनुसन्धान र निर्माणपछि सन् २०११ मा उक्त प्रणालीको वास्तविक प्रयोग भयो। दक्षिणी इजरेलको बीरशिबा नगरमा प्रहार गरिएको एउटा क्षेप्यास्त्रलाई त्यसले निस्तेज पारिदियो।

के यसका केही कमजोरी पनि छन्?

आइरन डोमले धेरै मानिसको ज्यान बचाएको छ

गाजाबाट प्रहार गरिएका रकेटका कारण इजरेलमा बालबालिकासहित केही मानिसको मृत्यु भएको इजरेली पक्षको भनाइ छ।

इजरेलले गाजामा हवाई आक्रमण गर्दा बालबालिकासहित दर्जनौँ मानिसको ज्यान गएको प्यालिस्टिनी स्वास्थ्य अधिकारीहरूले बताएका छन्।

आइरन डोमले इजरेली नागरिकहरूलाई रकेट आक्रमणबाट जोगाएकोमा कुनै  सन्देह छैन। तर यसले पूर्ण सुरक्षा दिन सक्दैन।

बीबीसीका परराष्ट्र मामिला विश्लेषक जोनाथन मार्कुसका अनुसार अहिले इजरेल र गाजास्थित लडाकुहरूबीच तनाव चुलिँदा आश्केलोन नगरको रक्षार्थ परिचालित एउटा एकाइ प्राविधिक समस्याका कारण काम नलाग्ने भएको छ।

इजरेल-गाजा हिंसाः टीभीको प्रत्यक्ष प्रसारणमा एउटा भवन यसरी ध्वस्त भएको देखियो

भविष्यमा अरू शत्रुबाट आक्रमण भयो भने  गाजाबाट प्रहार भएका ९० प्रतिशत रकेट रोक्न सक्ने क्षमता अपर्याप्त हुन सक्छ।

द जेरुसेलम पोस्टका एक वरिष्ठ पत्रकार योनाह जेरेमी बबका अनुसार हेज्बुल्लाहसँग थोरै समयमा धेरै क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्न सक्ने क्षमता छ। त्यस्तो स्थितिमा आइरन डोमलाई सबै प्रहारलाई निस्तेज बनाउन कठिन हुन सक्छ।

तर प्रतिरक्षात्मक उपायभन्दा पनि हिंसा अन्त्य गरेर शान्ति कायम गर्नुपर्ने आवाज पनि उठ्ने गरेको छ।

आइरन डोमको यो उपकरण दक्षिणी इजरेलको एउटा सहरमा छ


आगामी माघको अन्तिम साता म्याद सकिन लागेको सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोग र बेपत्ता व्यक्ति छानबिन आयोगको म्याद एक वर्ष थप्ने निर्णय शुक्रवारको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले गरेको थियो।

तर एकजना मन्त्रीले दुई आयोगलाई निरन्तरता दिनु नै अहिलेका लागि महत्त्वपूर्ण भएको प्रतिक्रिया दिएका छन्।

गम्भीर प्रकारको मानव अधिकार उल्लङ्घनसम्बन्धी ६० हजारभन्दा बढी उजुरी अध्ययन गरिरहेको सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोग पदाधिकारीहरूका अनुसार आयोगको समयावधि थप्नु उनीहरूका लागि महत्त्वपूर्ण होइन।

संक्रमणकालीन न्यायिक निकायहरु सुस्त

'न दोषीलाई कारवाही, न पीडितलाई न्याय'

सहज

उनीहरूका भनाइमा कानून निर्माण जस्ता मुख्य विषयमा सरकारको सहयोग नपाएसम्म संक्रमणकालीन न्याय सम्पादनको काम सहज हुने छैन।

सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोगका एक सदस्य श्रीकृष्ण सुवेदीले भने, "ऐन संशोधनको जुन कुरा छ, त्यसलाई बेवास्ता गरेर एक वर्ष म्याद थप्नु भनेको समय लम्ब्याउनु र हामीलाई फसाउने कुरा मात्रै हो।"

संक्रमणकालीन न्याय अन्तर्गत बेपत्ता पारिएका व्यक्तिबारेका मुद्दा हेर्न तीन वर्ष अगाडि गठन गरिएको अर्को निकाय बेपत्ता पारिएका व्यक्ति... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

को छानबिन आयोगले पनि कानून, बजेट र विशेषज्ञको अभाव जस्ता समस्या झेलिरहेको अधिकारीहरू बताउँछन्।

तीन हजारभन्दा बढी बेपत्ता व्यक्तिबारेका उजुरी संकलन गरेर २३ सयमा विस्तृत अध्ययन थालेको बताएको बेपत्ता आयोगले आफ्नो कार्य सम्पन्न गर्न तीन वर्ष समय आवश्यक पर्ने जनाएको छ।

आयोगका प्रवक्ता विष्णु पाठक भन्छन्, "एक वर्ष होइन तीन वर्षमा हामी काम सक्छौँ भनेर हामीले सरकारलाई लिखित दिएका छौँ। एक वर्षमा सक्छ भन्ने पक्षमा आयोग छैन।"

सम्बोधन

आगामी माघ २६ गते म्याद सकिने भएपछि मन्त्रिपरिषद्ले ती दुवै आयोगको समयावधि एक वर्ष थप्ने निर्णय गरेको थियो।

कानूनमन्त्री यज्ञबहादुर थापाले आयोगहरूले भोगिरहेका समस्या क्रमशः सम्बोधन गरिने बताए।

उनले भने, "सर्वोच्च अदालतले गरेका आदेश र उहाँहरूले भोगेका अप्ठेरालाई संसद्बाट एक वा दुई महिनाभित्र सम्बोधन हुनेछ।"

सरकारले गरिरहेको भनिएको असहयोग तथा अधिकारविहीन भनिएका दुवै आयोगले आफ्ना काम अघि बढाउन नसक्दा १० वर्षे माओवादी द्वन्द्वकालमा भएका हत्या, अपहरण, बलात्कार, यातना जस्ता गम्भीर प्रकृतिका मानव अधिकार उल्लङ्घनका मुद्दामा पीडितले न्याय पाउन अझै समय लाग्न सक्ने चिन्ता कतिपयमा छ।

जति समय लागे पनि प्रमुख मुद्दाहरू भने कुनै पनि बेला बल्झिन सक्ने सम्भावना जीवितै रहने विज्ञहरू बताउँछन्।


आठ महिनाअघि प्रधानमन्त्री बनेका क्रिकेटका पूर्वखेलाडी खानले परमाणुशक्तिसम्पन्न दुई छिमेकी मुलुकले संवादमार्फत् मात्रै आपसी मतभेदहरू सुल्झाउन सक्ने बताए।

कश्मीरमा हिंसा चर्केको केही हप्तापछि भारतमा निर्वाचनको तयारी भइरहेको बेला पाकिस्तानी प्रधानमन्त्रीको यो टिप्पणी आएको हो।

भारत-प्रशासित कश्मीरमा भारतीय सुरक्षाकर्मीहरूमाथि आत्मघाती आक्रमण भएपछि भारतले पाकिस्तानी भूमिमा हवाई आक्रमण गरेको थियो।

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र उनको देशलाई के सन्देश दिन चाहनुहुन्छ भन्ने प्रश्नमा बीबीसीका विश्वमामिला सम्पादक जन सिम्सनलाई खानले कश्मीर मुद्दा "सुल्झाइनुपर्ने" र "अहिलेजस्तै त्यो सधैँ रहिरहन नसक्ने" भने।

"दुवै देशका सरकारको पहिलो काम हामीले गरिबी कसरी घटाउँछौँ... त्यो भनेको हामीले संवादमार्फत् आपसी मतभेदहरू सुल्झाएर गर्ने हो र हामीबीच एउटै मतभेद छ- कश्मीर।"

निर्वाचन अभियानका क्रममा भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीले पाकिस्तानविरोधी अभिव्यक्ति दिने गरेका छन् र राष्ट्रिय सुरक्षासम्बन्धी मुद्दामाथि जोड दिएका छन्।

भारतको निर्वाचनलाई धेरैले मोदीको हिन्दू राष्ट्रवादी भारतीय जनता पार्टीबारे हुन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लागेको 'जनमतसङ्ग्रह' का रूपमा हेरेका छन्।

बिहीवार मतदान आरम्भ हुनेछ र मे महिनासम्म चल्नेछ।

'गैरजिम्मेवार'

पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री खानले दुई छिमेकी मुलुकबीच रहेको मुठभेडको खतराबारे पनि बोले।

"तपाईँले जबाफी कदम चालेपछि त्यसको नतिजाबारे कसैले पनि अनुमान गर्न सक्दैन।"

"यदि फेरि आएर भारतले पाकिस्तानमाथि आक्रमण गरेको भए त्यसको जबाफ दिनुबाहेक अरू विकल्प पाकिस्तानसँग हुने थिएन," उनले थपे।

"अतः त्यस्तो परिस्थितिमा दुई परमाणुशक्तिसम्पन्न थिए... मलाई लाग्यो त्यो धेरै गैरजिम्मेवार थियो।"

निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा 'मित्रताको हात'

बीबीसीका विश्व मामिला सम्पादक जन सिम्सनको विश्लेषण

सत्तामा आएको आठ महिनाको अवधिमा इमरान खानले सञ्चारमाध्यमलाई एकदमै कम अन्तर्वार्ता दिएका छन्।

बीबीसी र केही ब्रिटिश तथा अमेरिकी समाचार संस्थालाई भेटघाटका लागि निम्त्याइनुको कारण उनले भारतको निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा उसलाई एउटा सन्देश दिन चाहनु हो।

उनले मित्रताका लागि प्रस्ताव गरिरहेका थिए - हाम्रा साझा समस्याको हल गर्न मिलेर काम गरौँ।

वास्तवमा इमरान खान अहिलेको माहोललाई सहज बनाउन चाहन्छन्।

पाकिस्तानको अर्थतन्त्र ठिक अवस्थामा छैन। भारतसँगको तिक्ततापूर्ण सम्बन्धका कारण विदेशी लगानी रोकिएको छ।

पाकिस्तान सरकारले इस्लामवादी लडाकु समूहहरूलाई आफ्नो भूमिबाट सञ्चालित हुन दिएको आरोपलाई खानले जोडदार रूपमा अस्वीकार गरे।

उनले यसअघिका कुनै पनि पाकिस्तानी सरकारले आफ्नो सरकारले जस्तो आतङ्कवादी समूहमाथि कारबाही नगरेको कुरामा जोड दिए।

खानका लागि सबै कुरा कश्मीर समस्याको समाधानमा निर्भर गर्नेछ।

उनका अनुसार पाकिस्तान र भारतले त्यो समस्याको समाधान खोजे भने बाँकी सबै कुरा सजिलै तरिकाले सुल्झिन सक्छन्।

कश्मीरबारे तनाव हुनुको कारण के हो?

भारत र पाकिस्तान दुवै देशले मुस्लिमबहुल कश्मीरमाथि आ-आफ्नो दाबी गर्छन्। तर दुवैको निश्चित भूभागमाथि मात्रै नियन्त्रण छ।

कश्मीरको विवादका कारण भारत र पाकिस्तानबीच दुई पटक युद्ध भइसकेको छ।

सन् २००३ मा दुवै पक्ष नियन्त्रणरेखामा युद्धविरामका सहमत भए, तर आन्तरिक तनाव जारी छ।

भारत-प्रशासित कश्मीरमा बस्ने धेरैले भारतीय शासनप्रति असन्तुष्टि जनाउँछन्।

र, त्यहाँका पृथक्तावादी लडाकुहरूलाई पाकिस्तानले समर्थन गरेको दिल्लीको लामो समयदेखि आरोप रहिआएको छ।

उच्च दरमा रहेको बेरोजगारी र सुरक्षाफौजबाट हुने भनिएको...


आतंकवादको अभियोगमा अमेरिकी एकजना पास्टरलाई अंकाराले थुनामा राखेको भन्दै अमेरिकाले टर्कीका न्याय मन्त्री र आन्तरिक मामिला मन्त्रीमाथि प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय गरेको हो।

टर्कीको विदेशमन्त्रालयले उसकै शब्दमा वासिङ्टनको शत्रुतापूर्ण अडान भन्दै त्यसको प्रतिवाद गर्ने जनाएको छ।

अमेरिकामा भएका ती मन्त्रीहरूको सम्पत्ति अमेरिकाले रोक्का गरिदिएको छ भने अमेरिकी नागरिकका हिसाबले गर्न पाउने व्यापार व्यवसायमाथि पनि रोक लगाएको छ।

टर्की: दुई वर्षपछि 'संकटकाल अन्त्य हुँदै'

टर्कीमा एर्दोआन पुन: निर्वाचित

अस्वीकार्य

ट्रम्प प्रशासनले पास्टर एन्ड्रयू ब्रनसनलाई गरिएको व्यवहार अस्वीकार्य भएको पनि जनाएको छ।

अमेरिकाको नर्थ क्यारोलाइनाका ती पास्टरलाई राजनीतिक समूहसँग सम्बन्धित भएको आरोपमा झण्डै दुई वर्षदेखि थुनामा राखिएको छ।

ब्रनसनले आफूमाथिको आरोप अस्वीकार गरेका छन्।

टर्कीका राष्ट्रपति रिजेप तय्यिप एर्दोआनले उक्त मुद्दामा वासिङ्टनलाई इसाई धर्मको प्रचारक र यहुदी मानसिकताको भनी आरोप लगाएका छन्।

आह्वान

ह्वाइट हाउसकी एक प्रवक्ता सेरा स्यान्डर्सले ती पास्टर अनुचित र अन्यायपूर्ण थुनाको पीडित भएको आफूह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रूको विश्वास रहेको बताएकी छन्।

ब्रनसनलाई रिहा गर्न अमेरिकाले गरेको मागलाई अस्वीकार्य भन्दै टर्कीले त्यसबारे प्रतिवादपूर्ण प्रतिक्रिया जनाउने बताएको छ।

टर्कीको विदेशमन्त्रालयले निकालेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, "हामी अमेरिकी प्रशासनलाई यो गलत निर्णयबाट पछि हट्न आह्वान गर्छौं।"

"कुनै विलम्ब नगरी हामी यो आक्रामक व्यवहारको प्रतिक्रिया जनाउँछौं।"

चेतावनी

पत्रकारहरूसँग बोल्दै यसअघि स्यान्डर्सले भनेकी थिइन्, "हामीले ब्रनसनले केही गलत गरे भन्ने कुनै प्रमाण देखेका छैन।"

उनले टर्कीका दुवै मन्त्रीले अमेरिकी पास्टरलाई पक्राउ गर्न नेतृत्वदायी भूमिका खेलेको बताइन्।

स्यान्डर्सले यसबारे अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले टर्कीका समकक्षी एर्दोआनसँग पटकपटक छलफल गरेको पनि बताइन्।

गत साता ट्रम्पले यदि टर्कीले ब्रनसनलाई तत्काल रिहा नगरे उसले प्रतिबन्धहरूको सामना गर्नुपर्ने चेतावनी दिएका थिए।

बीबीसीका मार्क लोयेनले अमेरिकाले उत्तर एटलान्टिक सन्धि संगठन नेटोका साझेदारलाई यसरी प्रतिबन्ध लगाउने कार्य यसअघि कहिल्यै नभएको बताएका छन्।


आतंकवादको अभियोगमा नियन्त्रणमा राखिएका पास्टर एन्ड्रु ब्रन्सनलाई रिहा गर्नुपर्ने माग वासिङ्गटनले राख्दै आएको छ।

दुई देशबीचको कूटनीतिक विवादले टर्कीको मुद्रा लिराको मूल्यमा गिरावट आएको छ।

टर्कीमा एर्दोआन पुन: निर्वाचित

टर्की  निर्वाचन: नयाँ राष्ट्रपतीय युग

किन घट्दैछ टर्कीको मुद्राको मूल्य

हिरासत

शुक्रवार लिराको मूल्य अमेरिकी डलरको तुलनामा झण्डै १६ प्रतिशतले घट्न पुग्यो।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले, अहिले अमेरिकाको टर्कीसँगको सम्बन्ध राम्रो नभएको भन्दै टर्कीबाट गरिने स्टील तथा एलूमिनियम आयातमा दोब्बर कर लगाइने घोषणा गरेका छन्।

अमेरिकाले उसको व्यवहारमा परिवर्तन नगरेसम्म टर्कीले नयाँ साझेदारहरूको खोजी गर्ने एर्दोआनले बताएका छन्।

प्रतिबन्धित कुर्दिस्तान वर्कस पार्टी तथा सन् २०१६ मा भएको असफल सत्तापलटको प्रयासका लागि जिम्मेदार रहेका भनिएका इस्लामिक धर्मगुरु फेतुल्लाह गुलेनसँग सम्बन्ध रहेको आरोपमा पास्टर ब्रन्सन पक्राउ परेका थिए।

उनी झण्डै दुई वर्षदेखि टर्कीको हिरासतमा छन्।

विकल्प

तर त्यो बाहेक दुई नेटो सदस्य राष्ट्रहरूबीच फाटो ल्याउने अन्य कारण पनि छन्।

सिरियासम्बन्धी नीति तथ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा एर्दोआनको रुससँगको बढ्दो सम्बन्धले पनि दुई देशबीच विभाजन निम्तिएको देखिन्छ।

अमेरिकी समाचारपत्र न्यूयोर्क टाइम्समा लेख्दै एर्दोआनले 'अमेरिकाले बारम्बार टर्कीका जनताको चासोलाई बुझ्न र सम्मान गर्न असफल भएको' टिप्पणी गरेका छन्।

दशकौँदेखि दुई देश साझेदार भएपनि अब टर्कीसँग विकल्पहरू रहेको एर्दोआनको भनाइ छ।


आदर पूनावालाले बिटेनको पत्रिका द फाइनान्शल टाइम्ससँग भारत सरकारले आफ्नो कम्पनीसँग मार्च महिना हुँदासम्म ठूलो सङ्ख्यामा खोप बनाउन नभनेको बताएका हुन्।

मार्च महिनासम्म भारतमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको दोस्रो लहर सुरु भइसकेको थियो।

पूनावालाका अनुसार उनको कम्पनीलाई सुरुमा दुई करोड १० लाख अक्सफर्ड-आस्ट्राजेनेका खोप मात्रै बनाउन भनिएको थियो।

सीरम इन्स्टिट्यूटले भारतमा उत्पादन गरेको खोपको नाम कोभिशील्ड राखिएको छ।

महत्त्वाकाङ्क्षी लक्ष्य

कोरोनाभाइरसको महामारीका कारण भारतमा अस्पताल बिरामीले भरिएका छन्, मेडिकल अक्सिजनको अभाव छ र मृतकको अन्तिम संस्कार गर्ने स्थानहरूमा भारत थेग्न नसक्ने अवस्थामा पुगेका छन्।

अहिले देखिएको खोपको अभाव जुलाई महिनासम्म रहने पूनावालाले चेतावनी दिएका छन्।

आस्ट्राजेनेका खोप उत्पादन गर्ने भारतको सीरम इन्स्टिट्यूटले खोप उत्पादन ब्रिटेनसहित अन्य देशमा पनि विस्तार गर्ने योजना गरिरहेको छ।

भारतले सङ्क्रमितको सङ्ख्या घटिरहेको अवस्था र अलि धेरै आशाका बीच गत ज्यानुअरीमा खोप अभियान सुरु गरेको थियो।

भारत सरकारले जुलाईसम्म २५ करोड जनसङ्ख्यालाई खोप लगाउने महत्त्वाकाङ्क्ष... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ी लक्ष्य राखेको छ। तीमध्ये धेरैजसो खोप सीरमले उपलब्ध गराउनुपर्नेछ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ) को योजनाअनुसार भारतले आवश्यक रहेका देशहरूमा खोपको निर्यातसम्म गरेको थियो।

तर तीन महिनायता कोभिड-१९ बाट सङ्क्रमित र मृत्यु हुनेको सङ्ख्या देशभरि बढिरहेको छ।

एक अर्ब ४० करोड जनसङ्ख्या रहेको भारतमा अहिलेसम्म दुई करोड ६० लाख मानिसहरूले दुवै मात्रा खोप लगाइसकेका छन् भने १२ करोड ४० लाखले खोपको पहिलो मात्रा मात्रै लगाएका छन्।

आफ्नै देशमा सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढ्न थालेको र खोपको माग बढेपछि सरकारले अन्य देशमा निर्यात गर्दै आएको खोपमाथि रोक लगाएको थियो।

भारत सरकारले मे १ तारिखदेखि १८ वर्षमाथिका सबैलाई खोप लगाउने अभियान थाले पनि थुप्रै राज्यले पर्याप्त खोप नभएको बताउँदै आएका छन्।

किन कोभिड खोपबीच तुलना गर्न मिल्दैन?

खोप कहिलेसम्म उपलब्ध होला

यसबारे कसैलाई पनि थाहा छैन। अहिले बाँकी खोपले केही धाने पनि अभाव भने जारी रहने देखिन्छ।

हर्ड इम्यूनिटी अर्थात् सामुदायिक प्रतिरक्षाको स्थितिमा पुग्नका लागि ७० प्रतिशत जनसङ्ख्याले खोप लगाउनुपर्ने हुन्छ। त्यसका लागि भारतमा खोपको ८७ करोड  मात्रा चाहिन्छ।

अर्को वर्षसम्म यी सबै खोप लगाउनका लागि प्रतिदिन ३५ लाख खोपको मात्रा दिन आवश्यक हुन्छ। अर्थात् अहिले प्रतिदिन दिइएकोभन्दा १० लाखजति बढी।

तर अहिलेको आपूर्ति आवश्यकताभन्दा एकदमै न्यून छ।

सीरम इन्स्टिट्यूटले मे महिनामा सात करोड र भारत बायोटेकले थप दुई करोड उत्पादन गर्ने ठानिएको छ।

त्यो भनेको एक महिनामा नौ करोड खोप हो। उनीहरूले खोप उत्पादनको सङ्ख्या बढाउने ठानिएको छ तर त्यसका लागि समय लाग्नेछ।

भारतले रुसबाट पनि खोप आयात गर्दैछ तर त्यो जुन महिनामा वितरण गर्न  थालिने अपेक्षा गरिएको छ।

दिल्लीमा बिरामीका आफन्त अक्सिजन खोज्न यताउता भौँतारिँदै


आधिकारिक निर्णय नगरेको भए पनि स्वतःस्फूर्त रूपमा अधिकांश भारतीय समाचार च्यानल प्रसारण गर्न बन्द गरेको उनीहरूले बताएका छन्।

पछिल्लो समयमा एउटा भारतीय समाचार च्यानलले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र नेपालका लागि चिनियाँ राजदूत होउ यान्छीलाई जोडेर तयार पारेको समाचारले आफूहरूलाई त्यस्तो कदम उठाउन बाध्य पारेको सेवा प्रदायकहरूको भनाइ छ।

तर ती च्यानलहरूको प्रसारणमा लगाइएको रोक कहिलेसम्म लागु हुने हो भन्ने प्रस्ट छैन।

नेपालबारे आपत्तिजनक सामग्री प्रसारण गरिएको भन्दै दिल्लीस्थित नेपाली राजदूतावासले औपचारिक रूपमै भारत सरकारसमक्ष विरोध जनाएको परराष्ट्र स्रोतले बताएको छ।

बिहीवार सरकारका प्रवक्ता तथा सञ्चारमन्त्री युवराज खतिवडाले सरकारले कानुनी तथा कूटनीतिक ढङ्गबाट यो विषय उठाउने अवस्था आउन सक्ने बताएका थिए।

बिहीवारै नेकपाका कतिपय नेताहरूले सामाजिक सञ्जालमा भारतीय मिडियाको आलोचना गरेका थिए।

बिहीवार सञ्चारमन्त्री युवराज खतिवडाले सरकारले कानुनी तथा कूटनीतिक ढङ्गबाट भारतीय टिभी सामग्रीको बारेमा उठाउने बताएका थिए

प्रसारण रोक्नुका कारण

नेपालले लिम्पियाधुरा समेटिएको नयाँ नक्सा सार्वजनिक गरेसँ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गै नेपाल-भारत सम्बन्धमा देखिएको चिसोपनका बीच भारतीय सञ्चार माध्यमहरूमा नेपाल जोडिएका समाचार सामग्री तयार पार्न थालेको र तीमध्ये केही आपत्तिजनक रहेको व्यवासायीहरू बताउँछन्।

डीटीएच सेवा प्रदायक डीसहोमका प्रबन्ध निर्देशक सुदिप आचार्यले भन्छन्, "भारतीय समाचार च्यानलमा नेपालबारे प्रसारण गरिएका सामग्रीमा ग्राहकहरूले नै आपत्ति जनाएपछि प्रसारण रोक्ने सहमति गरेका हौँ।"

उनका अनुसार मनोमानी ढङ्गबाट तयार पारिएका सामग्रीबारे प्रदायकहरूले साङ्केतिक रूपमा विरोध जनाएका हुन्।

"अब यसलाई सरकारले कसरी लिन्छ हेर्छौँ," उनले भने।

मेरोटिभीका प्रबन्ध निर्देशक प्रकाश घिमिरे पछिल्लो दुई-तीन महिनादेखि ग्राहकहरूबाट गुनासो आएको बताउँछन्।

"हाम्रो कार्यालयहरूमा तोडफोड नहोलान् भन्ने स्थिति रहेन," घिमिरेले भने।

कहिलेसम्म बन्द?

सरकारले कूटनीतिक पहल थाल्ने बताइसकेको अवस्थामा त्यसले निकास दिने आशामा रहेको घिमिरे बताउँछन्।

"हामीले कहिलेसम्म भारतीय समाचार च्यानल बन्द गर्ने तय गरेका छैनौँ। सधैँ त पक्कै बन्द गर्न सकिँदैन। सरकारी पहलबाट निकास आउला।"

नेपालबाटै प्रसारण हुने च्यानलहरूले 'अपाच्य सामाग्री' प्रसारण गरे आफूहरूले त्यसमा पनि रोक लगाउनुपर्ने घिमिरेको भनाइ छ।

अर्को सेवा प्रदायक तथा म्याक्स टिभीका अध्यक्ष दिनेश सुवेदी यस विषयमा शुक्रवार दिउँसो सेवा प्रदायकहरूबीच छलफल हुन तय भएको बताउँछन्।

सुवेदीले भने, "हामी यस विषयमा सरकारसँग पनि छलफल गर्छौँ र त्यसका आधारमा आवश्यक निर्णयमा पुग्छौँ।"

भारतसमक्ष विरोध

भारतीय च्यानलका सामग्रीको सम्बन्धमा नेपालले भारतीय विदेश मन्त्रालयसमक्ष विरोध जनाइसकेको बताइएको छ।

भारतीय समाचारमूलक टिभी च्यानलहरूमा नेपालबारे आपत्तिजनक सामग्री प्रसारण भएको भन्दै दिल्लीस्थित नेपाली राजदूतावासले 'औपचारिक रूपमै विरोध जनाएको' परराष्ट्रका एक अधिकारीले बताएका छन्।

ती अधिकारीका अनुसार त्यस्ता सामग्रीले दुई देशको सम्बन्धमा प्रभाव पार्ने र जनस्तरमा घृणा फैलाउने कार्य गरेको दूतावासले भारतीय विदेश मन्त्रालयलाई बताएको छ।

"हामीले यस विषयमा औपचारिक तथा अनौपचारिक दुवै स्तरमा कुरा उठाएका छौँ," ती अधिकारीले बीबीसीलाई भने।

"उनीहरूले पनि यस विषयलाई गम्भीर रूपमा लिएको र यो विषय आपत्तिजनक छ भन्ने धारणा रहेको बताएका छन्।"

भारतीय पत्रिका द हिन्दुले पनि स्रोतको हवाला दिँदै भारतका लागि नेपाली राजदूत नीलाम्बर आचार्यले बिहीवार...


आफैले हाँकेको बस राती निदाएपछि भएको दुर्घटनामा परेर छातीभन्दा मुनिको भाग नचल्ने भएको धनबहादुर धिमाल बताउँछन्

कोही वर्षौँदेखि ओछ्यानमा छन् त कोही ह्वीलचेयरमा।

दुर्घटनामा परेका चालकको आयस्रोत नै बन्द भएपछि आफन्त र छिमेकीको भरमा कैयौँको जीवन चलेको छ।

सवारीधनीले जति दिए अनि तेस्रो पक्ष बीमाबाट जति पाए, त्यतिमा उनीहरुले चित्त बुझाउनु पर्ने बाध्यता छ।

ह्वीलचेयरको सहारा

बिर्तामोड झापाका सुरेशकुमार मण्डल घर अगाडिको नरिवलको रूखमुनि ह्वीलचेयरमा बसिरहेका भेटिए।

वृद्ध बाबुको सहारा बन्नु पर्ने बेला सुरेशको निम्ति परिस्थिति उल्टो बनिदिएको छ। बिहान उठेपछि आफूलाई दिसा गराउने तथा हातमुख धोइदिने जिम्मेवारी ८० वर्षीय बाबु जयकान्तले निर्वाह गर्ने गरेको उनी बताउँछन्।

बिहान केही खाएपछि त्यही रूखमुनि ह्वीलचेयरमा बसेर उनी टोलाइरहन्छन्।

चौध वर्षअघि आफूले हाँकेको बस काठमाडौं जाँदा दुर्घटना भएको थियो। उसबेलादेखि अहिलेसम्म उनको कम्मर मुनिको भाग चल्दैन।

एउटा खुट्टा गुमाएका प्रदीप कार्की भन्छन्, 'अरू चालक देख्दा म पनि त्यस्तै त थिएँ नि भन्ने लाग्छ'

उनी भन्छन्, "यो जस्तो कष्टपूर्ण जीवन कसैले पनि भोग्नु नप... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रोस्। तर आफूजस्तै अरूको कष्टदेखेर पनि चित्त बुझाउँछु।"

तीन वर्षदेखि ओछ्यानमै

मेचीनगर नगरपालिका वडा नम्बर ८ का धनबहादुर धिमाल त तीन वर्षदेखि ओछ्यानमै छन्। उनको छातीभन्दा तलको भाग चल्दैन।

धिमाल आफैले चलाएको बस २०७२ सालको जेठमा सप्तरीमा दुर्घटनाग्रस्त भएको थियो। राति निदाएपछि बस अचानक रुखमा ठोक्किएर दुर्घटना भएको थियो।

त्यसपछि यता उनी ओछ्यान पर्दा उनीसँगै उनको परिवारका दिन अत्यन्तै दुःखपूर्ण रूपमा बितेका छन्।

आँखाभरि आँशु पार्दै धिमालले भने, "चालकको सानो गल्तीले धेरैजना अङ्गभङ्ग हुने हुँदा सचेत भएर गाडी चलाउनु पर्छ।"

"म त यस्तो भएँ। अरूले यस्तो पीडा कहिले पनि भोग्नु नपरोस्।"

आफूलाई साथीभाइले सहयोग गरिरहेको बताउने धिमालका अनुसार उनको औषधिमा महिनाको झन्डै पाँच हजार रुपैयाँ खर्च हुन्छ।

पत्नी हिमानीका अनुसार धिमालको छाती बेलाबेला एकदमै दुख्छ। उनी भन्छिन्, "प्रत्येक बिहान छाती मालिस गरिदिनुपर्छ। नत्र असाध्यै पीडा हुन्छ।"

ह्वीलचेयरको सहारामा जीवन बिताइरहेका सुरेशलाई दिसा गराउने तथा उनको हात-मुख धोइदिने जिम्मा उनको बुवाको छ

खुट्टा गुमाउँदा

दुर्घटनामै परेर देब्रे खुट्टा गुमाएका अर्का पूर्व बसचालक बिर्तामोडका प्रदीप कार्कीको जीवन बैशाखीको सहारामा चलिरहेको छ। बेला बखत उनलाई दुर्घटनामा बरु मरेकै भए हुन्थ्यो भन्ने पनि लाग्दो रहेछ।

कार्की भन्छन्, "बरु फ्याट्टै गइदिएको भए टन्टै हुने थिएन जस्तो पनि लाग्छ। अरु चालक देख्दा म पनि यस्तै त थिएँ नि भन्ने लाग्छ। मनमा अनेक पीडा बोकेर बाँच्नु परेको छ।"

नेपाल प्रहरीको तथ्याङ्क अनुसार वार्षिक करिब दुई हजार मानिसको सडक दुर्घटनामा ज्यान जाने गरेको छ।

चालकको असावधानी र अत्यधिक गतिका कारण धेरै दुर्घटना हुने गरेको प्रहरीको भनाइ छ।

सहयोगको कानुन छैन

दुर्घटनामा परेर अङ्गभङ्ग भएका तथा ओछ्यानमै परेकाहरूका निम्ति बीमाको रकम तथा यातायातका सङ्घ-सङ्गठनले गर्ने सहयोगभन्दा अर्को विकल्प नरहेको अधिकारीहरु बताउँछन्।

नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता शैलेस थापा क्षेत्रीले भने, "उनीहरूले पाउने सहयोग भनेको तेस्रो पक्ष बीमा र यातायातका सङ्घ-संङ्गठनले घाइते कर्मचारीलाई दिने उपचार खर्च मात्रै हो। सरकारले सहयोग गर्ने कानुनी व्यवस्था छैन।"

तर त्यति सहयोगले उपचार सम्भव नहुने घाइतेहरू बताउँछन्।

खासगरी गम्भीर घाइते भएर कामै गर्न नसक्ने भएकाहरूको जीवन निर्वाहमा सघाउन सरोकारवाला निकायले ध्यान दिनुपर्ने...


आफ्ना उत्पादनको अनुचित मूल्य तोकिएको भन्दै त्यसको विरोधमा भारतका दशौं हजार किसानहरू राजधानी दिल्लीमा भेला भएका हुन्।

उत्पादनको न्यूनतम मूल्य निर्धारण र ऋण मिनाहा गरियोस् भन्ने उनीहरूको माग छ।

योगदान

भारतमा दशौं लाख मानिसहरू कृषिमा संलग्न छन् र देशको २५ खर्व डलरको अर्थतन्त्रमा त्यसको १७ प्रतिशत योगदान छ।

उत्पादनको बिक्री मूल्य लागतभन्दा कम भएकाले किसानहरू ऋण लिन बाध्य भएको उनीहरूको भनाइ छ।

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सन् २०२२ सम्ममा किसानहरूको आम्दानी दोब्बर पार्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए।

तर त्यसो हुने सङ्केत निकै कमजोर देखिन्छ।

खतरा

दिल्लीमा पछिल्लो प्रदर्शनमार्फत किसानले राजनीतिककर्मीलाई संसद्‌मा उक्त मुद्दाबारे छलफल गर्न बाध्य पार्न चाहनुका साथै ऋण मिनाहा र न्यूनतम् मूल्य निर्धारण नभएसम्म सम्पूर्ण कृषि उद्योगको भविष्य खतरामा रहेको भन्दै सचेत गराएका छन्।

सरकारी तथ्याङ्कका अनुसार सन् १९९५ देखि २०१५ सम्म २० वर्षमा तीन लाखभन्दा बढी किसानहरूले आत्महत्या गरेका छन्।

किसान संगठनहरूका अनुसार त्यो तथ्याङ्कमा प्रहरी सामू आएका घटनाहरूमात्र समेटिएका छन्, दर्ता नभएका घटनाको सङ्ख्या... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ठूलो छ।

तर राजस्थान, बिहार, पश्चिम बंगाल र छत्तीसगढ जस्ता विभिन्न राज्य सरकारले आ-आफ्ना क्षेत्रमा किसानको आत्महत्या सन् २०११ पछि शून्यमा झरेको बताउने गरेका छन्।

माग

किसान संघर्ष समितिका अविक साहले दुई दिने किसान मुक्ति मार्च, किसानका समस्याबारे  पुनः ध्यानाकर्षण गराउने एउटा अर्को प्रयास भएको बीबीसीलाई बताए।

दिल्लीमा भेला भएका देशभरका किसानलाई त्यहाँका विभिन्न स्थानमा राखिएको छ।

बिहीवार रामलीला मैदान गएका उनीहरूले शुक्रवार संसद् भवनसम्म र्‍याली निकाल्ने छन्।

आफ्ना समस्याबारे छलफल गर्न संसद्को विशेष अधिवेशन बोलाउनु पर्ने तथा ऋण मिनाहा एवम् उत्पादनको मूल्य निर्धारणसम्बन्धी सदनमा दर्ता दुईवटा विधेयकहरू पारित हुनुपर्ने किसानहरूको माग छ।

ती दुवै विधेयकप्रति २० भन्दा बढी राजनीतिक दलहरूले समर्थन गर्ने वाचा गरेका छन्।

भारतमा वर्षा, सयौं मानिसको ज्यान गयो


आफ्ना सहकर्मीसँग सन् १९३९ मा मनिराज गुरुङ (बीचमा)

पहिलो विश्वयुद्ध समाप्त भएको एक सय वर्ष पूरा भएको अवसरमा ब्रिटेन, फ्रान्स, अस्ट्रेलिया, न्यूजिल्यान्ड लगायतका देशहरूमा भव्य र भावुक कार्यक्रमहरू भएका छन्।

पहिलो विश्वयुद्धमा ब्रिटेनको पक्षबाट लड्ने क्रममा हजारौँ नेपालीहरूले युद्ध मैदानमा ज्यान गुमाएका थिए।

तर पहिलो विश्वयुद्धको शतवार्षिकीको बेला उक्त युद्धमा नेपालीहरूको योगदानको सम्झना नगरिएको भनेर सामाजिक सञ्जालहरूमा आलोचना भइरहेका छन्।

सम्झना

मनिराज गुरुङ प्रथम र द्वितीय विश्वयुद्धमा सहभागी भएका थिए

सहकर्मीहरूसँग मनिराज गुरुङ (बीचमा)

भारतीय सेनाका पूर्व सुबेदार मेजर कृष्णबहादुर गुरुङले अहिले ब्रिटिश गोर्खाबाट पहिलो र दोस्रो विश्वयुद्ध लडेका आफ्ना बुवा सुबेदार मेजर मनिराज गुरुङको सम्झना गरिरहेका छन्।

उनका अनुसार उनका बुवा सम्भवत: सन् १९१०-१९११ तिर ब्रिटिश सेनामा भर्ती भएका थिए।

आफ्ना बुवाले सुनाएको संस्मरणबारे ८६ वर्षीय गुरुङले भने, "पहिलो विश्वयुद्धका बेला उहाँ सुएज कनाल क्षेत्रमा खटिनु भएको थियो। त्यहाँको लडाइँमा थुप्रै नेपालीले ज्यान गुमाएका थिए।"

अहिले प्रथम विश्वयुद... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्ध समाप्तिको सम्झना भइरहँदा ब्रिटेन सरकारले लडाइँमा ज्यान गुमाएका गोर्खा सैनिक र उनीहरूका परिवारजनलाई बेवास्ता गरेको भन्दै उनले दुखेसो पोखेका छन्।

उनले भने, "मेरा तीन जना (काका) बुवाहरूमध्ये दुईजना लडाइँमै बित्नु भयो। मेरो बुवामात्रै अधिकृत भएर फर्किनु भयो। यस्तो बेला सैनिकका छोराछोरीलाई नसम्झिएकोमा मन दुख्छ।"

विश्वयुद्ध लडेका बुवाको सम्झना


आफ्नो आदेशले उर्जा उत्पादनमा नयाँ युगको सुरुवात हुने ट्रम्पले टिप्पणी गरेका छन्।

तर वातावरणविद्हरुले ट्रम्पको आदेशले वैज्ञानिक तथ्यलाई नकारेको भन्दै त्यसले देशभित्रमात्रै नभइ विश्वभरनै नकरात्मक प्रभाव पार्ने चेतावनी दिएका छन्।

राष्ट्रपति ट्रम्पले ओबामा प्रशासनको नीतिलाई 'कोइलामाथिको युद्ध' तथा 'रोजगारी अन्त्य गर्ने नियम'का रुपमा व्याख्या गर्दै आफ्नो पछिल्लो कदमसँगै अब त्यसको अन्त्य भएको बताए।

उनले भने, "आजको कार्यकारी आदेशसँगै, मैले अमेरिकी उर्जामाथिका बन्देजहरु हटाउने ऐतिहासिक निर्णय लिएको छु। यसले सरकारको हस्तक्षेप रोक्नेछ र रोजगारी अन्त्य गर्ने नियमहरु खारेज हुनेछन्"।

चिन्ता

'एनर्जी इन्डिपेन्डेन्स' नामक उनको कार्यकारी आदेशले ट्रम्पका पूर्ववर्ती बराक ओबामाले ल्याएको आधा दर्जनजति नीतिलाई खारेज गर्नेछ।

यसबाट अनवीकरणीय उर्जालाई प्रोत्साहन मिल्नेछ।

उद्योगी-व्यवसायी समूहहरुले ट्रम्प प्रशासनको पछिल्लो कदमको प्रशंसा गरेका छन् तर वातावरण अभियानकर्ताहरुले त्यसको भर्त्सना गरेका छन्।

ह्वाइट हाउसबाहिर उक्त कार्यकारी आदेशप्रति असन्तुष्टि जनाउन केही प्रदर्शनकारीहरु भेला भएका थिए।

प... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्यारिस सम्झौतालाई कस्तो असर?

आफ्नो चुनावी अभियानका क्रममा ट्रम्पले सन् २०१५ को डिसेम्बरमा भएको प्यारिस जलवायु सम्झौताबाट अलग हुने वाचा गरेका थिए।

तर पछिल्लो आदेशसँगै उक्त सम्झौतासम्बन्धमा अमेरिकाको धारणा के रहन्छ भन्नेबारे चाहिँ प्रष्ट भइसकेको छैन।

ट्रम्पले आफ्नो चुनावी अभियानका क्रममा प्यारिस सम्झौताबाट बाहिरिने वाचा गरेका थिए तर पछि उनले आफ्नो अडान केही नरम बनाएका थिए

जलवायु परिवर्तनबारे राष्ट्रपति ट्रम्पको धारणा पूर्ववर्तीको भन्दा फरक छ।

ओबामाले जलवायु परिवर्तन वास्तविक भएको र यसलाई अस्वीकार गर्न नसकिने धारणा राख्दथे।

नयाँ आदेश अनुसार स्वच्छ उर्जा योजना पनि खारेज हुनेछ।

उक्त योजना अन्तर्गत प्यारिस सम्झौता अनुसारका अमेरिकी प्रतिवद्धता पूरा गर्न सबै राज्यले कार्बन उत्सर्जन कटौती गर्नुपर्ने थियो।

रिपब्लिकनहरुले शासन गरिरहेको राज्यहरुमा उक्त नियम अलोकप्रिय थियो।

रोजगारी

ट्रम्प प्रशासनले उक्त योजनाको खारेजीले मानिसहरुलाई रोजगारी दिने र आयातित इन्धनमाथिको अमेरिकी निर्भरतालाई कम गर्ने तर्क गरेको छ।

तर विश्लेषकहरुले नवीकरणीय उर्जाको क्षेत्रले कोइलाको तुलनामा धेरै रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्ने बताएका छन्।

अमेरिकी वातावरणविद्हरुले ट्रम्पको पछिल्लो आदेशलाई अदालतमा चुनौती दिने बताएका छन्।

एक जना अग्रणी अभियानकर्मी अर्बपित टम स्टेयरले ट्रम्पको आदेशलाई अमेरिकी मूल्यमान्यतामाथिको आक्रमण भनेका छन्।

'अर्थ जस्टिस' समूहले ट्रम्पको नीतिले कानून र वैज्ञानिक वास्तविकतालाई नकारेको टिप्पणी गरेको छ।

पूर्व उपराष्ट्रपति अल गोरले दीगो र कार्बनमुक्त भविष्यबाट अलग हुने भ्रामक कदम भनेका छन्।

ओबामा प्रशासनको पालोमा अमेरिकाले कोइलामाथिको निर्भरता घटाउँदै लगेको थियो

जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी एक जना पूर्व उच्च राष्ट्रसंघीय अधिकारी क्रिस्टियना फिगरिसले प्रविधिका रुपमा कोइलाले भनिन्, "उनीहरुले पछिल्लो कदमले रोजगारीको अवसर फिर्ता गर्ने दाबी गरेका छन्। तर वास्तविकता के हो भने कोइला क्षेत्रमा कुनै नयाँ रोजगारी छैन। कोइला गत शताब्दीको विकासको प्रमुख आधार थियो तर अहिले यो किताबको पानामा इतिहास बनेर बसेको छ"।

कुनै पनि कानून ल्याउँदा त्यसले वातावरणमा पार्नसक्ने प्रतिकूल प्रभावबारे विचार गरिनुपर्ने नियम पनि पछिल्लो आदेशसँगै खारेज भएको छ।


आफ्नो निर्वाचन क्षेत्र पर्ने उत्तरपश्चिमी नगर नरोवालको भ्रमणका क्रममा उनीमाथि गोली प्रहार गरिएको थियो।

पन्जाब प्रान्तमा पर्ने नरोवाल नगरमा आयोजित एउटा र्‍यालीमा सहभागी भएर त्यहाँबाट बाहिरिन लागेका मन्त्री इकबालमाथि गोली प्रहार गरिएको थियो।

उनको दाहिने पाखुरामा गोली लागेको समाचारमा जनाइएको छ।

सोधपुछ

घटनालगत्तै उनलाई अस्पताल पुर्‍याइएको छ।

इकबालको अवस्था गम्भीर नरहेको उनका छोराले एउटा स्थानीय टेलिभिजनलाई बताएका छन्।

अधिकारीहरूका अनुसार बन्दुकधारीलाई पक्राउ गरिएको छ र उनीसँग सोधपुछ गरिँदैछ।

मन्त्री इकबालमाथि गोली प्रहार गर्नुको उद्देश्य स्पष्ट भइनसकेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

पाकिस्तानमा आउने जुलाई वा अगस्टमा आमनिर्वाचन हुन सक्ने बताइएको छ।

उद्देश्य

मन्त्री इकबाल सत्तारूढ दल पाकिस्तान मुस्लिम लिग-नवाजका एकजना वरिष्ठ नेता पनि हुन्।

गत जुलाईमा तत्कालीन प्रधानमन्त्रीलाई पदच्युत गरिँदा इकबाल प्रधानमन्त्री हुन सक्ने चर्चा थियो।

प्रारम्भिक सूचनाका आधारमा एकजना वरिष्ठ अधिकारीले समाचार संस्था रोएटर्सलाई बताएअनुसार मन्त्री इकबाल एउटा ईसाई समूहसँगको बैठकमा पनि सहभागी भएका थिए... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

।

ती अधिकारीले भने, "त्यही कारणले उनीमाथि गोली प्रहार गरिएको हो वा होइन त्यो अहिले भन्न सकिँदैन। अनुसन्धानपछि मात्रै गोली हान्नुको कारणबारे केही भन्न सकिएला।"


आफ्नो समुदायमा चाडपर्वका बेला बनाइने संस्कृतिका रूपमा रहेको मिथिला चित्रकलालाई उनले क्यानभासमा उतारेकी छन्।

त्यति मात्रै होइन उनी ऐना, प्लेट जस्ता हस्तकलाका सामग्री पनि उत्पादन गर्छिन्।

यो उद्योग शुरू गर्ने बेलामा उनलाई घरपरिवारबाट सहयोग थिएन।

'दा भिन्चीको चित्रकला' ४५ करोड डलरमा विक्री

आँट

श्रीमान्‌ले विरोध गरेपछि उनी दुई वर्ष काठमाण्डूमा सानो छोरा लिएर बसिन्।

आफ्नो 'विद्रोह'ले तत्काल निम्त्याएको अवस्थाबारे उनी भन्छिन्, "दुई वर्ष त हामी श्रीमान्-श्रीमतीबीच बोलचाल नै भएन।"

तर आफूले गरेको आँटले अहिलेको अवस्थामा पुर्‍याएकोमा उनी खुशी देखिन्छिन्।

अहिले यादव प्रज्ञा परिषद्की सदस्य पनि छिन्।

उनको सातजनाको परिवार यही व्यवसायमा आश्रित छ र नातिहरूको पढाइलेखाइ पनि यसबाटै हुन्छ।

नेपालमा ‘प्रिन्टमेकिङ’ अर्थात छापा चित्रकलाप्रति बढ्दो चासो

"मैले त्यतिबेला यो आँट नगरेको भए आज नातिलाई पढाउन सक्ने अवस्था हुने थिएन, एकतले भए पनि मैले पक्की घर बनाउने अवस्था हुने हुने थिएन।"

सफलता

घरमा कोही पढेलेखेको नहुँदा नातिहरू भने पढून् भन्ने उनको इच्छा छ।

आफूजस्तै महिलाहरूलाई उनी कलामा लागिरहन प्र... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेरित गर्छिन्।

उनी भन्छिन्, "म जस्तो घूँघटबाट बाहिर आएँ त्यस्तो घूँघटभित्र अझै धेरै महिला छन्।"

"म उनीहरूलाई के भन्न चाहन्छु भने यदि तपाईँसँग कला छ भने तपाईँ त्यसलाई निरन्तरता दिनुहोस्। संघर्ष गर्नुहोस्, एक न एक दिन सफलता अवश्य मिल्नेछ।"

तराईमा अझै पनि धेरै महिलाहरू घूँघटभित्र देखिन्छन्।

यादवले तराईमा व्याप्त दाइजो प्रथाविरोधी पनि चित्रकला बनाएकी छन्।


आफ्नो सार्वजनिक पहिचान दाबी गर्नका लागि तीन वर्षअघि अभियान थालिएको थियो

दुखाइ र ज्वरोले शिथिल रबिया (नाम परिवर्तित) घर फर्किन् र उनले चिकित्सकले लेखिदिएको औषधिको कागज पतिलाई दिइन्।

त्यो कागजमा पत्नीको नाम देखेर उनी धेरै रिसाए। "अपरिचित पुरुष"लाई नाम बताएको भनेर उनले रबियालाई पिटे।

अफगानिस्तानमा प्राय: परिवारका सदस्यहरूले घरबाहिरको कुनै पुरुषलाई नाम नखुलाउन महिलाहरूलाई दबाव दिन्छन्।

तर अहिले केही महिलाहरू त्यो परम्पराविरुद्ध बोल्न थालेका छन्।

विरोधमा अभियान

यो विभेदपूर्ण परम्पराको बीजारोपण छोरीको जन्म भएकै बेला हुन्छ। छोरीको नाम राख्न वर्षौँ लाग्छ।

विवाहको निम्तोमा महिलाको नाम उल्लेख हुँदैन। बिरामी पर्दा चिकित्सकलाई उनको नाम भन्न दिइँदैन।

सहर समेत यस्तो अधिकारका लागि बोलिरहेकी छन्। उनी यसलाई आफ्नो मौलिक अधिकार भन्छिन्

अनि मृत्यु भएपछि मृत्युको प्रमाणपत्रमा वा चिहानको ढुङ्गामा पनि महिलाको नाम लेखिँदैन।

यही कारणले अहिले अफगानिस्तानका केही महिलाहरूले आफ्नो नाम स्वतन्त्र रूपमा प्रयोग गर्न पाउनुपर्ने मागसहित अभियान चलाइरहेका छन्।

#whereismyname (मेरो नाम कहाँ छ) नारा लेखिएको प... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ोस्टर धेरै ठाउँमा टाँसिएको छ र सामाजिक सञ्जालमा पनि मानिसहरूले त्यसबारे लेखिरहेका गरेका छन्।

'मेरो बुवा, दाजुभाइ र विवाह गर्ने केटाको इज्जत'

हेरात प्रान्तकै अर्की महिलाले बीबीसीसँग आफ्नो परिचय खुलाउन चाहिनन् र रेडिओका लागि बोल्न पनि मानिनन्।

उनले भनिन्, "जब कसैले मलाई मेरो नाम सोध्छ तब म मेरो बुवा, दाजुभाइ, विवाह गर्ने केटाको इज्जत सम्झेर नाम भन्न अस्वीकार गर्छु।

"मैले किन मेरो परिवारलाई निराश बनाउनू? मेरो नाम उल्लेख गर्नुको अर्थ के छ?"

"मलाई मेरो बुवाको छोरीको रूपमा वा दाइको बहिनीको रूपमा चिने हुन्छ। अनि भविष्यमा पनि मलाई मेरो पतिकी पत्नीकी रूपमा र छोराकी आमाको रूपमा चिने हुन्छ।"

यो अभियानमा अफगानिस्तानका कतिपय चर्चित मानिसहरू पनि सहभागी भएका छन्

यी कथाहरू आश्चर्यलाग्दा भए पनि नौला भने होइनन्।

महिलाको नाम प्रयोग गर्नुलाई अफगानिस्तानका थुप्रै क्षेत्रमा अझै पनि परिवारको प्रतिष्ठाविरुद्ध मानिन्छ।

अफगानिस्तानका पुरुषहरू आफ्ना आमा, दिदीबहिनी र पत्नीको नाम सार्वजनिक स्थलमा लिँदैनन् किनभने यसलाई लज्जाजनक र अपमानका रूपमा लिइन्छ।

अफगानिस्तानमा जन्मदर्ताको प्रमाणपत्र बनाउँदा पनि बुवाको नाम मात्रै उल्लेख गर्नुपर्छ।

पतिको 'अनुपस्थिति'

यसले व्यावहारिक कठिनाइ मात्रै नभई भावनात्मक असर पनि निम्त्याउँछ।

बालविवाह भएकी फरिदा सदातले १५ वर्षको उमेर पहिलो सन्तान जन्माइन्। उनी र उनका पति छुट्टिए र उनी चार सन्तानसहित जर्मनी गइन्।

उनका पतिको भौतिक वा भावनात्मक कुनै उपस्थिति आफ्ना सन्तानको जीवनमा नभएको उनी बताउँछिन्। त्यसैले उनलाई आफ्ना सन्तानको परिचयपत्रमा पतिको नाम उल्लेख गर्नु अनुपयुक्त लाग्छ।

फरिदा सदात आफ्नो सन्तानको परिचयपत्रमा तिनका बुवाको नाम राख्न अस्वीकार गर्छिन्

"मेरा सन्तानलाई मैले एक्लै हुर्काएकी हुँ। मलाई अर्को विवाह गर्न नदिन मेरा पूर्वपति छोडपत्र गर्न मानेका छैनन्।

"अहिले मैले पनि मेरा सन्तानको परिचयपत्रमा उनको नाम उल्लेख गर्न मानेकी छैन। अफगानिस्तानमा पुरुषहरूको मेरो पूर्वपतिका जस्तै थुप्रै श्रीमती हुन्छन् र उनीहरूले बालबालिकाको रेखदेख गर्दैनन्। म अफगानिस्तानका राष्ट्रपतिलाई आमाको नाम बच्चाको जन्मदर्ता र परिचयपत्रमा उल्लेख गर्ने कानुन बनाउन माग गर्छु।"

अभियानको थालनी

अभियान सुरु गर्ने महिला लालेह उस्मानी

"यो यस्तै भइरहन सक्दैन," २८ वर्षीय अफगान महिलालाई तीन वर्षअघि यस्तो लागेको थियो।...


आम नरसंहार पछि एल पासोमा अगष्ट महिनामा भएको जस्तै गहिरो शोक प्रकट हुने गरेको छ

असोसियटेड प्रेस, यूएसए टुडे र नर्थइस्टर्न विश्वविद्यालयले सङ्कलन गरेको तथ्याङ्क अनुसार सन् २०१९ मा मात्रै ४१ वटा आम हत्या काण्ड भएका र २११ जनाको ज्यान गएको छ।

हत्या गर्ने मानिस स्वयंको निधनबाहेक चार वा चारभन्दा बढी मानिस मारिनुलाई आम नरसंहार मानिएको छ।

सन् २०१९ मा भएका सबभन्दा घातक हत्याकाण्ड चाहिँ मे महिनामा भर्जिनिया बीचमा भएको १२ जना मारिएको र अगष्ट महिनामा भएको एल पासोमा २२ जना मारिएकोलाई मानिएको छ।

तथ्याङ्क

सन् २०१९ मा भएका ४१ मध्ये ३३ वटा काण्डमा बन्दुक प्रयोग गरिएको अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्। राज्यका हिसाबले क्यालिफोर्नियामा सबभन्दा धेरै - आठवटा आम हत्याका घटना भएको थियो।

सन् १९७० सम्मको तथ्याङ्क हेर्दा सन् २०१९ भन्दा बढी हत्या काण्ड भएको नपाइएको एपीले जनाएको छ।

सन् २००६ दोश्रो धेरै आम हत्या भएको वर्ष थियो। यो वर्ष ३८ वटा त्यस्ता काण्ड भएका थिए।

सबभन्दा धेरै हत्याकाण्ड सन् २०१९ मा भएको भएपनि सन् २०१७ मा मृत्यु हुने मानिसको सङख्या अहिलेसम्मकै धेरै छ। त्यो वर्ष २२४ जनाको यस्ता हत्याकाण... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्डमा ज्यान गएको थियो।

त्यो वर्ष लस भेगसमा भएको एउटा समारोहमा भएको आम नरसंहारमा ५९ जनाको ज्यान गएको थियो।

अनुसन्धानकर्ताहरू भन्छन्- अमेरिकामा भएका यस्ता कैयौँ आम नरसंहारमा पारिवारिक कलह, लागु औषध सम्बन्धी काण्ड वा गुन्डाहरूको समूह संलग्न हुने गरेकाले कैयौँ घटना अखबारहरूको शीर्ष समाचार बन्न सक्दैनन्।

अपराधशास्त्री तथा मेट्रोपोलिटन स्टेट युनिभर्सिटी इन मिनेसोटाका प्रोफेशर जेम्स डेन्सलीले कुल मानव हत्याको सङ्ख्या घटेको भएपनि आम नरसंहार काण्डको सङ्ख्या भने बढेको बताए।

उनले एपीलाई भने, "यस्ता आम नरसंहारले पनि मृत्यु हुनेको सङ्ख्या बढाएको छ। "

अहिले आम हत्याको सङ्ख्या बढ्नु आंशिक रूपमा अमेरिकामा "आक्रोशपूर्ण र निराशाजनक समय"ले गर्दा भएको हो तर यस्ता अपराध लहरका रूपमा आउने जाने गर्ने उनको विश्वास छ।

"यो आम हत्याको युग जस्तो देखिएको छ" उनले भने।

बन्दुक राख्न पाउने अधिकार अमेरिकाको संविधानको दोश्रो संशोधनमा व्यवस्था गरिएको छ।

छलफल

र आम हत्याहरू भएपनि अमेरिकी कानुन निर्माताहरूबीच बन्दुक नियन्त्रणमा सुधार ल्याउनेबारे कम छलफल हुने गरेको छ।

अगष्टमा डेटन, ओहायो र एल पासो टेक्ससमा भएका घातक आक्रमणपछि राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले कङ्ग्रेसका नेताहरूबीच "गम्भीर छलफल" हुने र बन्दुक राख्नेहरूको पृष्ठभूमिको "अर्थपूर्ण" परीक्षण गरिने बताएका थिए।

तर ट्रम्पले बिस्तारै त्यो प्रतिवद्धता छोडेको र त्यसो हुनुमा न्याशनल राइफल एशोशियशनका प्रमुख कार्यकारी वायन लापीएरेसँग भएको उनको लामो टेलिफोन वार्ता कारक रहेको बताइएको छ।

उक्त टेलिफोन वार्तापछि सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै अमेरिकी राष्ट्रपतिले "पृष्ठभूमि" जाँच भइरहेको र आम हत्या "मानसिक समस्याका" कारण हुने गरेको बताएका थिए।

उच्च नेतृत्वमा रहेका डेमोक्र्याटहरूले बन्दुक नियन्त्रणका लागि कठोर उपायहरू अवलम्बन गर्न आग्रह गर्दै आएका छन्।

यो महिनाको सुरुतिर राष्ट्रपतिका उम्मेददार तथा पूर्व उपराष्ट्रपति जो बाइडेनले स्यान्डी हूक स्कूल गोलीकाण्डको सातौँ वार्षिकी अवसरमा बोल्दै बन्दुक नियन्त्रणका लागि कडा नियम ल्याउनुपर्नेमा जोड दिएका थिए।

बाइडेनको योजनामा सबै हतियार उत्पादन र बिक्रीमा प्रतिबन्ध लगाउने र सबै बन्दुक बिक्रीको पृष्ठभूमि परीक्षण गर्नु अनिवार्य बनाइने उल्लेख छ।

अर्की ड्रेमोक्र्याट सम्भावित उम्मेदार एलिजाबेथ वारेनले यो वर्षको सुरुतिर नियम र कारवाही बलियो बनाएर...


आसिया बीबीका श्रीमान् आसिक मसिहले आफूहरूलाई पाकिस्तानमा ठूलो खतरा रहेको बताएका छन्।

यसअघि कमजोर प्रमाणका आधारमा तल्लो अदालतले आसिया बीबीलाई मृत्युदण्डको सजाय सुनाएको भन्दै बुधवार त्यहाँको सर्वोच्च अदालतले आसिया बीबीलाई सुनाइएको मृत्युदण्डको सजाय उल्टाएको थियो।

धर्मनिन्दाको अभियुक्तलाई रिहा गर्ने फैसलाको विरोध

आसिया बीबी: श्रीमान्‌द्वारा शरणको याचना

दोषी ठहर

उनलाई अदालतले निर्दोष ठहर गरेपछि थुप्रै हिंसात्मक प्रदर्शनहरू भएका थिए र सरकारले उनलाई देश छोड्न रोक्न सहमति जनाएको छ।

शनिवार उनका वकिल सैफ अल मुलूकले आफ्नो ज्यानमाथि खतरा भएको भन्दै पाकिस्तान छोडेर अन्यत्र गएका छन्।

आसिया बीबीलाई सन् २०१० मा छिमेकीसँगको विवादमा पैगम्बर मुहम्मदलाई अपमान गरेको आरोपमा दोषी ठहर गरिएको थियो।

थुप्रै देशहरूले उनलाई शरणका लागि प्रस्ताव गरेका छन्।

अनुरोध

उनका श्रीमान् मसिहले एउटा भिडिओ सन्देशमा आफ्नो परिवारको सुरक्षाबारे आफूलाई चिन्ता लागेको बताएका छन्।

उनले भनेका छन्, "म ब्रिटेनकी प्रधानमन्त्रीसँग हामीलाई सहयोग गर्न र सम्भव भएसम्म हामीलाई स्वतन्त्रता दिनका लागि मद्दत गर्न अनुरोध गर्छु।"

... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

उनले क्यानडा र अमेरिकाका नेतालाई पनि सहयोगका लागि आह्वान गरेका छन्।

पाकिस्तान सरकारले आसिया बीबीलाई रिहा गर्न दिएको अदालतको निर्णयविरुद्ध कानुनी रुपमा चुनौती दिने प्रदर्शनकारीहरूलाई नजोगाउने जनाएको छ।


इयु सदस्य राष्ट्रहरुले पनि ब्रिटिश नागरिकप्रति उस्तै नीति लिनुपर्ने आफ्नो अपेक्षा रहेको मेको भनाइ छ।

ब्रिटेनमा पाँच वर्ष बसोबास गरेका इयु नागरिकलाई नयाँ आप्रवासी हैसियत प्रदान गर्ने आफ्नो योजना रहेको जानकारी मेले ब्रसल्समा युरोपेली नेताहरुलाई दिएकी छन्।

उनका अनुसार "सेटल्ड् इयु" भनिने आप्रवासी हैसियत दिइएपछि इयुका नागरिकले ब्रेक्जिटपछि पनि ब्रिटेनमा शिक्षा, स्वास्थ्य र अन्य सुविधा प्राप्त गर्न सक्ने छन्।

मेले ब्रिटेनमा बसोवास गर्ने कोही पनि इयु नागरिकले अहिले ब्रिटेन छोड्नु पर्ने अवस्था नरहेको बताइन्।

अपेक्षा

उनले इयु सदस्य राष्ट्रहरुले पनि आफ्ना देशमा रहेका ब्रिटेनका नागरिकलाई त्यस्तै व्यवहार गर्नु पर्ने आफ्नो अपेक्षा रहेको बताइन्।

टरिजा मेले भनिन्,  "कसैले पनि अप्ठ्यारो स्थिति भोग्ने छैन। ब्रिटेनले निष्पक्ष र गम्भीर प्रस्ताव ल्याएको छ जस्ले ब्रिटेनमा बसोवास गरिरहेका नागरिकलाई स्थीरता दिनेछ।"

जर्मनीकी चान्सलर एन्गेला मर्कलले मेको प्रस्ताव राम्रो सुरुवात भएको बताइन्।

तर अझै पनि समाधान गर्नु पर्ने धेरै प्रश्नहरु बांकी रहेको उनको भनाइ छ।

ब्रिटेनले इयु छोड्ने भएपछि ब्रिटेन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

स्थित धेरै इयु सदस्य राष्ट्रका नागरिक र ब्रिटेन बाहिर रहेका ब्रिटिश नागरिकहरु आफ्नो भविष्यलाई लिएर चिन्तित थिए।


इरान र अमेरिकाबीचको तनावले गर्दा पिस्ताको अन्तर्राष्ट्रिय बजारले अनपेक्षित अवस्थाको सामना गर्नुपरेको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय पिस्ता उद्योगमा वार्षिक अर्बौं डलरको कारोबार हुने गर्छ र लोकप्रिय खानेकुरा हुँदै गइरहेका बेला यसको कारोबार बढ्दो छ।

पिस्ता बजारमा अमेरिका र इरानको वर्चस्व छ।

अवरोध

कुल वार्षिक उत्पादनमा पछिल्लो दशकदेखि दुई मुलुकको ७० देखि ८० प्रतिशत हिस्सा रहेको छ।

पछिल्ला ४० वर्षयता इरानी उत्पादनकर्ताले अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय संयन्त्रसम्मको आफ्नो पहुँचमा प्रतिबन्ध, दस्तुर र अवरोधको सामना गरेका छन्।

हुन त अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्धमा परेका उत्पादनको सूचीमा पिस्ता समेटिएको छैन।

तर पनि अन्तर्राष्ट्रिय ब्याङ्किङ् प्रणालीमा गरिएको अवरोधका कारण इरानी किसानले कठिनाइको सामना गर्नुपरेको छ।

सन् २०१६ मा इरानको पारमाणविक कार्यक्रमसम्बन्धी 'द ज्वाइन्ट् कम्प्रेहेन्सिभ् प्लान् अफ् एक्शन्' मा सहमति भएपछि त्यो अवस्थामा परिवर्तन आयो।

इरानसँग अमेरिका र उसका साझेदार मुलुकबीच भएको सम्झौतापछि प्रतिबन्धहरू फुकुवा भए।

त्यसपछि इरानी तेलले पुनः अन्तर्राष्ट्रिय बजार पाउन थाल्यो र पिस्ताको निर्यात पन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ि बढ्न शुरू भयो।

ट्रम्पको चेतावनी

तर यो परिस्थितिले चुनौतीहरूको सामना गर्नुपर्ने हुनसक्छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले आफ्ना पूर्ववर्ती बराक ओबामाका पालामा इरानसँग गरिएको सम्झौता हालसम्मकै 'नराम्रो' भनेका छन्।

गत अक्टोबरमा उनले उक्त सम्झौतालाई प्रमाणीकरण गरेनन्।

ट्रम्पले पारमाणविक सम्झौताप्रति इरान बफादार रहे वा नरहेको निर्क्योल गर्न र अमेरिका उक्त सम्झौतामा बाँधिरहन हुने वा नहुनेबारे टुङ्गो लगाउने जिम्मा अमेरिकी कंग्रेसलाई सुम्पे।

आफ्नो कदमको घोषणा गर्दै ट्रम्पले पारमाणविक सम्झौताले 'इरानको तानाशाहलाई राजनीतिक र आर्थिक जीवन दिएको तर परमाणु अस्त्रको विकास गर्नबाट रोक्न नसकेको' बताएका थिए।

इरानको पिस्ता उत्पादन संघका उपनिर्देशक होजात् हस्सनी सादीका अनुसार सम्झौता गुमाएमा र प्रतिबन्धहरू पुनः लागू भएमा पिस्ता बजारमा 'पक्षपातपूर्ण र असमान प्रतिस्पर्धा' फेरि शुरू हुनेछ।

प्राचीनता

पिस्ता उद्योगको शुरूवात हजारौँ वर्ष पहिले इरानबाट शुरु भएको मानिन्छ।

त्यसको तुलनामा अमेरिकामा सन् १९३० को दशकमा पर्सियन बीउबाट पिस्ताको खेती शुरू भएको थियो।

सन् १९७९ मा 'बन्धक संकट' लाई लिएर अमेरिकाले इरानसँग सम्बन्ध तोडेपछि अमेरिकामा व्यावसायिक रूपमा पिस्ता खेती फस्टाएको हो।

'बन्धक संकट'पछि नै अमेरिका र उसका साझेदार मुलुकले इरानमाथि प्रतिबन्ध लगाए।

त्यसपछिका कैयौँ दशकसम्म इरानी पिस्ताले प्रवेश पाउने मुलुकहरूमा पनि अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय संस्थामा पहुँचमाथिको अवरोधका कारण पिस्ता उद्योग फस्टाउन पाएन।

त्यो अवधिमा मुख्यतः क्यालिफोर्नियाका किसानले पिस्ता खेती गरेसँगै अमेरिकी पिस्ता बजार विस्तार भयो।

तर सन् २०१४ मा पूर्वी अमेरिकामा गर्मी र सुख्खा मौसमका कारण आधाजति बाली र नाफामा असर पर्‍यो।

विश्वभर पिस्ताको मूल्य बढ्यो। यो इरानका किसानका लागि पनि एउटा अवसर थियो।

सन् २००२ यता पिस्ताको भाउ बढ्दै गएको छ।

स्वास्थ्यप्रतिको सचेतना र स्वास्थ्यवर्द्धक खानेकुराको बढ्दो मागका कारण पिस्ताको मूल्य बढ्दै गएको अमेरिकी पिस्ता उत्पादकहरूको संगठनका कार्यकारी निर्देशक रिचर्ड् माटोइआन् बताउँछन्।

बढावा

उनले भने, "पिस्ता उद्योगले विज्ञापन गरेर उत्पादनलाई बढावा दिइरहेका छन्।"

विकासशील देशका मध्यम वर्गले माग गर्न थालेपछि पिस्ता निर्यात बढेको उनी ठान्दछन्।

चीनमा पिस्ताको बढ्दो माग पनि त्यसको बजार फस्टाउनुको एउटा प्रमुख कारण हो।

अमेरिकी...


इरानको सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार केही हिंसात्मक प्रदर्शनमा हालसम्म कम्तीमा १३ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

राष्ट्रपति हसन रुहानीले प्रदर्शनकारीलाई सरकारको विरोध गर्ने अधिकार भए पनि शान्तिसुरक्षा खल्बल्याउने छुट नभएको बताएका छन्।

यसबीचमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले इरानको अवस्थाबारे सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा विभिन्न टीकाटिप्पणी गर्दै आएका छन्।

प्रदर्शनकारीद्वारा प्रहरी चौकीमा आक्रमण

‘हिंसात्मकबाहेक अरू प्रदर्शन गर्न स्वतन्त्र’

ट्रम्पका ट्वीट

डिसेम्बर ३१ मा आफ्नो ट्वीटमा उनले लेखेका थिए, "पूरै विश्व यो ठान्दछ कि इरानका राम्रा मानिसहरू परिवर्तन चाहन्छन्। अमेरिकाको अथाह सैन्य शक्तिबाहेक इरानी नेताहरू आफ्ना जनतासँग पनि डराउँछन्।"

त्यसको केही घण्टापछि अर्को ट्वीटमा ट्रम्पले लेखे, "इरानमा ठूला प्रदर्शनहरू भइरहेका छन्, मान्छेहरू बुझ्नसक्ने भएका छन् र उनीहरूलाई लागेको छ कि उनीहरूको पैसा आतंकवादका लागि खर्च गरिँदैछ। धेरै दिनसम्म उनीहरूले यो सहन गर्ने छैनन्। मानवाधिकार उल्लंघनका घटनालाई अमेरिकाले अति सूक्ष्म रूपमा हेरिरहेको छ।"

त्यसपछिको ट्वीटमा उनले यस्तो लेखे, "इरान जो आतंकवादको एक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नम्बरको समर्थक देश हो र जहाँ प्रत्येक घण्टा मानवाधिकार उल्लंघनका कैयौँ घटना भइरहेका छन्, उसले शान्तिपूर्ण प्रदर्शनकारीले संवाद गर्न नसकून् भनेर अहिले इन्टरनेट बन्द गरिदिएको छ। यो उचित होइन।"

ट्रम्पले सोमबारको ट्वीटमा लेखेका छन्, "ओबामा प्रशासनले इरानसँग निकै नराम्रो सम्झौता गरे पनि इरान हरेक मोर्चामा असफल भइरहेको छ। इरानका महान् जनता कैयौँ वर्षदेखि दमनमा परेका थिए। उनीहरू खाद्यपदार्थ र स्वतन्त्रताका लागि भोका छन्। मानवाधिकारबाहेक इरानको समृद्धि पनि लुटिँदैछ। परिवर्तनको समय आइसकेको छ।"

ट्रम्पले चार दिनभित्र गरेका चारवटा ट्वीटमध्ये तीनवटामा मानवाधिकारबारे उल्लेख गरेका छन्।

प्राध्यापक मुक्तदर खानको विश्लेषण

अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाका जानकार प्राध्यापक मुक्तदर खानका अनुसार ट्रम्प इन्टरनेटमा उक्साउने कुरा गर्छन्। इरानले आतंकवादका लागि पैसा खर्च गरेको आरोप उनले पटक-पटक लगाउने गरेका छन्।

ट्रम्पले भनेका छन्, अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले इरानको अवस्थालाई नियालिरहेको छ। क्यानडाको विदेश विभागले पनि ट्रम्पको जस्तै कूटनीतिक भाषामा कुरा गरेको छ र इरानले मानवाधिकार उल्लंघन गर्न नहुने बताएको छ।

प्राध्यापक खान भन्छन्, ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालको यसरी प्रयोग गर्नुको मुख्य उद्देश्य अमेरिकामा आफ्ना मतदातालाई खुशी बनाउनु हो।

शक्तिराष्ट्र भए पनि अमेरिकाको विदेश नीति अमेरिकी नागरिकको हितमा बढी केन्द्रित हुन्छ।

हालै ट्रम्पले उनको देशमा इसाईहरूको एउटा समुदायलाई खुशी पार्ने उद्देश्यले जेरुसलेमलाई इजरेलको राजधानीको रूपमा मान्यता दिने विवादास्पद निर्णय गरेका थिए।

आक्रमण

अमेरिकामा २०-२५ वर्ष उमेर समूहका कम शिक्षित श्वेत र गरीब युवाहरूको एउटा वर्ग छ जसलाई अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धबारे धेरै चासो र ज्ञान छैन। नेताहरूले ठूल्ठूला कुरा गर्दा उनीहरूलाई राम्रो मान्छन्। उनीहरू त्यसैलाई शक्ति ठान्छन्। ट्रम्प अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाबारे यस्ता अभिव्यक्ति दिएर आफ्ना समर्थकहरूलाई खुशी पार्छन्।

त्यस्ता समर्थकलाई ट्रम्पले आर्थिक लाभ पुर्‍याउनुको सट्टा उनीहरूमाथि कर लगाइरहेका छन्, स्वास्थ्य सेवामा कटौती गरिरहेका छन्। तर उनीहरूलाई खुशी पार्न त्यस्ता अभिव्यक्तिको प्रयोग गरिरहन्छन्। उनी कहिले हिलरी क्लिण्टनमाथि आक्रमण गर्छन् त कहिले अमेरिकी सञ्चारमाध्यम र इरान तथा मुस्लिमहरूमाथि।

इरानी राष्ट्रपति रुहानीले ट्रम्पलाई इरानको शत्रुको संज्ञा दिएका...


ईयूले "सबै आवश्यक उपाय" अपनाइने चेतावनी दिएको छ

बिहीवार  मध्यरातबाटै स्टीलको आयातमा २५ प्रतिशत र एलुमिनियमको आयातमा १० प्रतिशत कर लगाइने छ।

वाणिज्यमन्त्री विल्बर रसले जानकारी दिएका उक्त कदमबाट युरोपमा रहेका कतिपय अमेरिकी साझेदारहरू प्रभावित हुनेछन्।

युरोपेली सङ्घ र मेक्सिकोले अमेरिकी कदमप्रति असन्तोष व्यक्त गर्दै त्यसका बदलामा आफूहरूले पनि कदम चाल्ने बताएका छन्।

अमेरिकी वाणिज्यमन्त्री रसले आफ्नो देशबाट अमेरिका निर्यात हुने स्टील र एलुमिनियमाथि कर लगाइने प्रावधानलाई रोक्ने प्रयास गरिरहेका ईयूका नेताहरूसँगको वार्तास्थल प्यारिसबाटै त्यस्तो निर्णयको घोषणा गरेका हुन्।

प्रतिक्रिया

उनले आफूहरूको वार्तामा पर्याप्त प्रगति नभएको बताउँदै सम्भावित प्रतिक्रिया अपेक्षित रहेको बताएका छन्।

"हाम्रो कदमप्रति उनीहरूको प्रतिक्रिया कस्तो रहन्छ हामी त्यो हेर्नेछौँ,"अमेरिकी वाणीज्य मन्त्रीको भनाइ थियो।

उनले सबै पक्षसँग छलफल गर्न आफूहरू इच्छुक रहेको पनि बताए।

उनले क्यानडा र मेक्सिकोसँग जारी उत्तर अमेरिकी स्वतन्त्र व्यापार सम्झौतासम्बन्धी वार्तामा पनि अनुमान गरिएभन्दा बढी समय लागेको बताएका छन्।... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

चेतावनी

फ्रान्सका अर्थमन्त्री ब्रुनो ल मेएरले अमेरिकी करहरू "अनुचित र खतरनाक" हुने टिप्पणी गरेका छन्।

उनले चेतावनी दिँदै भने,  "ईयूले अमेरिकाले लगाएको करको जवाफ दिन सबै आवश्यक उपाय अपनाउनेछ।"

युरोपेली आयोगका अध्यक्ष जँ क्लोड युङ्करले कर लागु गर्नेबारे अमेरिकाले लिएको निर्णयलाई अस्वीकार्य भन्दै ईयूले त्यसविरुद्ध विभिन्न उपायहरू अपनाउने बताएका छन्।

मेक्सिकोले अमेरिकी स्टील र कृषि उत्पादनमा पनि "उस्तै खाले प्रावधानहरू" लागु गर्ने जनाएको छ।

सुरुवात

राष्ट्रपति ट्रम्पले राष्ट्रिय सुरक्षाको कारण जनाउँदै गत मार्चमा विदेशबाट आयात गरिने स्टील र एलुमिनियममा कर लगाउने योजनाको घोषणा गरेका थिए।

चीनको अगुवाइमा  विश्वव्यापी रूपमा नै स्टील र एलुमिनियमको आपूर्ति बढिरहेको तर्क गर्दै त्यसबाट अमेरिकाका लागि महत्त्वपूर्ण रहेका स्वदेशी स्टील र एलुमिनियम उत्पादकहरूलाई जोखिमपूर्ण अवस्थामा पुर्‍याएको उनको भनाइ थियो।

उक्त घोषणायता दक्षिण कोरिया, आर्जेन्टिना, अस्ट्रेलिया र ब्राजिलले कर  मिनाहाका बदलामा आफूहरूले अमेरिका निर्यात गर्ने स्टील र एलुमिनियमको परिमाण सीमा तोक्न सहमति जनाइसकेका छन्।

वार्ता जारी रहँदा अमेरिकाले ईयू, क्यानडा र मेक्सिकोका हकमा अस्थायी रूपमा कर मिनाहा गरिदिएको थियो। त्यस्तो कर मिनाहाको समयसीमा जुन १ तारिखमा समाप्त हुनेछ।


उक्त अवधिमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण मुक्त हुनेको सङ्ख्या ८,८४८ रहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

गत २४ घण्टामा कोभिडका कारण १२९ जनाको ज्यान गएको मन्त्रालयले जनाएको छ। योसँगै हालसम्म कोरोनाभाइरसका कारण नेपालमा ६,१५३ जनाले ज्यान गुमाएका छन्।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार नेपालमा कोरोनाभाइरस महामारी सुरु भएयता सङ्क्रमित हुनेहरूको कुल सङ्ख्या ५,०५,६४३ पुगेको छ।

दक्षिण एशियामा भारत, पाकिस्तान र बाङ्लादेशपछि कुल सङ्क्रमितको सङ्ख्यामा नेपाल चौथो स्थानमा पुगेको छ।

भारतमा २ करोड ६२ लाख, पाकिस्तानमा ८ लाख ९७ हजार, बाङ्लादेशमा ७ लाख ८६ हजार, श्रीलङ्कामा १ लाख ५८ हजार र चीनमा १ लाख २ हजार भन्दा बढी कुल सङ्क्रमित  रहेको जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयको कोभिड ड्यासबोर्डले देखाएको छ।

विगत २४ घण्टामा देशभरि एन्टिजन तथा पीसीआर विधिबाट २०,१०५वटा परीक्षण गरिएको थियो।

सो अवधिमा काठमाण्डू उपत्यकामा धेरै सङ्क्रमित फेला पर्ने क्रम जारी रहेको देखिन्छ।

कोभिड भएर अस्पताल जानुपर्ने भए के गर्ने?

कोभिड-१९ भएका बिरामीले अस्पताल जानुपर्ने भए वा शय्या आवश्यक परे यी नम्बरमा सम्पर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्क गर्न स्वास्थ्य मन्त्रालयले सुझाव दिएको छ -

एम्बुलेन्स सेवाको लागि -

यी नम्बरहरू चौबीसै घण्टा खुल्ला रहने बताइएको छ।

‘हामीलाई चाहिने औषधि र उपकरण भयो भने हामी जसरी पनि महामारी पन्छाएर छाड्छौँ’


उक्त आँधीले खासगरी राजस्थान र उत्तर प्रदेश प्रभावित भए।

बुधवार आएको उक्त आँधीका कारण ठाउँठाउँमा बिजुली अवरुद्ध भएको, रूखहरू ढलेका, घरहरू भत्किएका र वस्तुभाउ पनि मारिएका विवरणहरू आएका छन्।

उत्तर प्रदेशमा ६४ जना हताहत भए।  प्रसिद्ध पर्यटकीय गन्तव्य ताजमहल भएको आग्रा जिल्लामा मात्रै ३६ जनाको ज्यान गयो।

आँधीले राजस्थानको अलवर, भरतपुर, र ढोलपुर सबभन्दा धेरै प्रभावित भए। त्यहाँ ३१ जनाको ज्यान गयो।

सङ्ख्या बढ्न सक्ने

अधिकारीहरूले हताहत हुनेको सङ्ख्या बढ्न सक्ने बताएका छन्।

उत्तर प्रदेशमा रूख ढलेर र पर्खाल भत्केर धेरै जना मारिएका हुन्।

राज्यका मुख्यमन्त्री योगी आदित्यनाथले अधिकारीहरूलाई राहत कार्यक्रमको अनुगमन गर्न निर्देशन दिएका छन्।

आँधीले राजस्थानको अलवर, भरतपुर, र ढोलपुर सबभन्दा धेरै प्रभावित भए। त्यहाँ ३१ जनाको ज्यान गयो।

अनौठो

यो याममा धूलोयुक्त आँधी आउनु उत्तर भारतमा स्वाभाविक भए पनि यति परिमाणमा मानिसहरू हताहत हुनु अनौठो मानिएको छ।

राजस्थानको राज्य सरकारले मृतकका परिवारलाई क्षतिपूर्तिस्वरूप  भारु चार लाख दिने घोषणा गरेको छ।

अलवरमा विद्यालयहरू पनि बन्द भएका छन्।

"म यो... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

कार्यालयमा रहेको २० वर्षभन्दा बढी भयो तर यत्तिको नराम्रो अवस्था यसअघि मैले देखेको थिइनँ," राजस्थानका विपद् व्यवस्थापन सचिव हेमन्त गेराले बीबीसीलाई बताए।

बुधवार साँझ राजधानी दिल्लीमा पनि ठूलो वर्षासहित आँधी आएको थियो।


उक्त आदेशपछि प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई कारबाही गरी अलग्गै दल कायम गर्ने प्रक्रियामा प्रचण्डसँगै उभिएका माधवकुमार नेपाल र उनको समूहका नेताहरू नेकपा एमालेमा फर्किएका छन्।

प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापना भएसँगै प्रधानमन्त्री ओलीले पदबाट राजीनामा दिनुपर्ने माग उक्त समूहले गरिरहेको थियो।

पछिल्लो आदेशले संसद्‌को अङ्कगणित परिवर्तन गरेसँगै कुन दललाई कस्तो अप्ठेरो देखिएको छ?

नेकपा एमाले: अन्तरसङ्घर्ष व्यवस्थापनको चुनौती

एकीकरणपूर्वको अवस्थामा फर्किएसँगै नेकपा एमालेमा सबैभन्दा ठूलो चुनौती ओली पक्ष र नेपाल पक्षबीच उत्पन्न विवादको व्यवस्थापन हुने नेताहरू बताउँछन्।

नेपाल पक्षधर नेता गोकर्ण विष्ट आफूहरूले निर्वाचन आयोगमा आधिकारिकता दाबी गरिरहेको सन्दर्भमा सर्वोच्च अदालतको फैसलाले साबिककै एमालेमा फर्काइदिएको र अब पार्टीलाई सच्याएर लैजान पहल गर्ने बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "एमालेभित्र जुन अन्तरसङ्घर्षको अवस्था थियो त्यो अन्तरसङ्घर्ष फेरि पनि कायमै रहन्छ। व्यक्ति केन्द्रित विचार र प्रवृत्तिसँग जुझ्ने र लोकतन्त्र, संविधानको रक्षा र राष्ट्र र जनताको हितमा आवाज उठाउने सन्दर्भमा हाम्रो प्रयास निरन्तर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

जारी रहन्छ।"

विगतमा नेपाल पक्षले प्रधानमन्त्री ओलीको राजीनामा माग गरिरहेको थियो।

अदालतको आदेशसँगै फेरिएको परिस्थितिबारे समीक्षा गरिरहेको र नयाँ ढङ्गले विश्लेषण गरेर निष्कर्षमा पुगिने उनले बताए।

प्रधानमन्त्री ओलीनिकट खगराज अधिकारीले अदालतको निर्णयले नेकपालाई नवौँ महाधिवेशन पछिको अवस्थामा पुर्‍याएको भन्दै पार्टीको आन्तरिक एकता बलियो बन्ने सम्भावना रहेको बताए।

उनले भने, "दुई ध्रुव भएको एउटा ठाउँमा उभिँदा अलिकति असामान्य जस्तो अवस्था देखिएको भए पनि परिस्थितिलाई महसुस गरेर सबैले ठन्डा दिमागले अघि बढ्यो भने पार्टीको आन्तरिक एकता बलियो हुन्छ र अव्यवस्थित कुराहरू व्यवस्थित हुँदै जान्छ।"

संवैधानिक अध्यादेशको विरोधमा नेपाली काँग्रेसका सांसदहरूले पुनर्स्थापित प्रतिनिधिसभामा आइतवार नाराबाजी गरेका थिए

उनले अर्को पक्षले प्रधानमन्त्रीलाई निषेध र कारबाही गरेको भन्दै त्यो पक्ष सुध्रिने अपेक्षा आफूहरूको रहेको बीबीसीलाई बताए।

 एमालेलाई दिएको समर्थन माओवादी केन्द्रले फिर्ता लिए दुई दलबीचको एकताको सम्भावना सकिने उनले बताए।

त्यस्तो अवस्थामा प्रधानमन्त्रीले संसद्‌बाट विश्वासको मत लिने उनको भनाइ छ।

हाल एमालेको संसदीय दल र केन्द्रीय कमिटीमा प्रधानमन्त्री ओली पक्ष बहुमतमा रहेको देखिन्छ।

नेपाली काँग्रेस: 'पर्ख र हेर'कै अवस्थामा

प्रमुख प्रतिपक्षी तथा संसद्को दोस्रो ठूलो दल नेपाली काँग्रेस 'पर्ख र हेर'को रणनीतिमा बसिरहेको देखिन्छ।

यसअघि नेकपा दुई समूहमा विभाजित हुँदा उक्त दलले नेकपाको विभाजनले औपचारिकता पाएपछि मात्रै आफूले भावी सरकारको नेतृत्व सहितका विषयमा धारणा तय गर्ने बताएको थियो।

प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापना भएसँगै प्रधानमन्त्रीले संसद्‌बाट विश्वासको मत लिनु उपयुक्त हुने धारणा उक्त दलले राखेको थियो।

काङ्ग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा

नेपाली काँग्रेसका महामन्त्री पूर्णबहादुर खड्काले अहिले नै सरकार वा सरकार बाहिरको बहसमा प्रवेश गर्ने समय नभएको सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा लेखेका छन्।

उनले भर्खर 'नयाँ खेल' सुरु भएको उल्लेख गर्दै हतार गरिहाल्नु जरुरी नरहेको पछिल्लो तीन महिनाको अनुभवले सिकाएको उल्लेख गरेका छन्।

बीबीसीसँग यसअघि कुरा गर्दै काँग्रेसका सहमहामन्त्री प्रकाशशरण महतले कुनै अर्को पक्षलाई सघाउने गरी आफ्नो दल सरकारमा नजाने बताएका थिए।

नेकपा माओवादी केन्द्र: नयाँ समीकरण बनाउने प्रयास

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको...


उक्त खोप अक्सफर्ड यूनिभर्सिटी र औषधि उत्पादक कम्पनी आस्ट्राजेनेकाले संयुक्त रूपमा विकसित गरेका हुन्। अहिले सीरम इन्स्टिट्यूटले भारतमा उक्त खोप व्यावसायिक  रूपमा उत्पादन गरिरहेको छ।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका अनुसार गत फागुन ५ गते नेपालले सीरम इन्स्टिट्यूटसँग २० लाख मात्रा खोप खरिद गर्ने सम्झौता गरेकोमा त्यसको पहिलो खेप नेपाल आएको हो।

यसअघि भारत सरकारले नेपाललाई अनुदानस्वरूप कोभिशील्ड खोपको १० लाख मात्रा उपलब्ध गराएको थियो। त्यही खोप प्रयोग गरेर नेपालमा कोभिड-१९ विरुद्ध खोप अभियान सुरु भइसकेको छ।

सरकारले फागुन २३ देखि ६० वर्षभन्दा माथि उमेरका मानिसहरूलाई खोप लगाउने घोषणा गरिसकेको छ।

अर्को खेप र अरू खोप कहिले?

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारीले शनिवार राति एउटा विज्ञप्तिमा सीरम इन्स्टिट्यूटसँग किनिएको खोपको पहिलो खेप आइतवार दिउँसो १:३० बजे एयर इन्डियाको विमानले ल्याउने जानकारी दिएका थिए।

उनका अनुसार उक्त खोप विमानस्थलबाट टेकुस्थित कोल्ड रूममा लगेर भण्डारण गरिनेछ।

भारत सरकारले निःशुल्क उपलब्ध गराएको १० लाख मात्रा कोभिशील्ड प्रयोग ग... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रेर नेपालमा गत महिना खोप अभियान सुरु भएको थियो

त्यहीँबाट फाल्गुन २३ गतेदेखि सञ्चालन हुने खोप अभियानका लागि प्रदेश स्वास्थ्य आपूर्ति केन्द्रमार्फत् जिल्लास्थित स्वास्थ्य कार्यालयहरूबाट देशभरि रहेका खोपकेन्द्रहरूमा वितरण गरिनेछ।

मन्त्रालयले विज्ञप्तिमा बाँकी खोप सम्झौताबमोजिम "उत्पादकसँगको आपसी सहमतिमा स्वास्थ्य सेवा विभागले प्रस्ताव गर्ने आपूर्ति तालिकाअनुसार चाँडै नै प्राप्त हुनेछ" भनेको भए पनि मिति उल्लेख गरेको छैन।

यसअघि प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भारतबाहेक चीनबाट पनि खोप ल्याउन लागिएको जानकारी दिएका थिए।

विराटनगरमा आयोजित एउटा जनसभामा बोल्दै उनले  शनिवार "भोलि फेरि १० लाख मात्राको खोप किनेर भारतबाट ल्याउँदैछौँ। केही दिनपछि चीनबाट ल्याउँदैछौँ र केही दिनपछि फेरि भारतबाट ल्याउँदैछौँ" भनेका थिए।

नेपाल सरकारले कोभ्याक्स सुविधाअन्तर्गत पनि चाँडै खोप पाउने अपेक्षा गरेको छ।

भारतमा उत्पादित  कोभिशील्ड खोपबारे थाहा भएका महत्त्वपूर्ण कुरा यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ।

कोभिशील्डले कसरी काम गर्छ?

अक्सफर्ड-आस्ट्राजेनेकाको खोप स्थानीय रूपमा उत्पादन गरिरहेको सीरम इन्स्टिट्यूट अफ इन्डिया संसारकै सबैभन्दा ठूलो खोप उत्पादक हो।

आफूले प्रत्येक महिना कोभिशील्ड खोपको पाँच करोडभन्दा बढी मात्रा उत्पादन गरिरहेको उक्त कम्पनीको दाबी छ।

यो खोपको प्रकार 'भाइरल भेक्टर' हो।

अर्थात् यसमा आनुवंशिक स्वरूप परिवर्तन गरिएको भाइरसलाई वाहकका रूपमा प्रयोग गरिएको हुन्छ।

चिम्पान्जीबाट निकालिएको सामान्य रुघाखोकी गराउने एडिनोभाइरसलाई निस्तेज पारेर यो खोप बनाइन्छ। रोग लगाउन सामर्थ्य नभए पनि त्यसलाई कोरोनाभाइरसजस्तै देखिने बनाइएको हुन्छ।

वाहकका रूपमा प्रयोग गरिएको एडिनोभाइरसलाई कोरोनाभाइरसजस्तै बनाइएको छ तर त्यसले सङ्क्रमण गर्दैन।

उक्त खोप दिइएपछि मानिसको रोग प्रतिरोध प्रणाली सक्रिय हुन्छ जसबाट शरीरमा एन्टिबडीहरू बन्छन्। शरीरभित्र प्रवेश गर्ने कोरोनाभाइरससँग लड्ने काम एन्टिबडीको हो।

यो खोपको दुई मात्रा चारदेखि १२ साताको अन्तरमा दिइन्छ।

कोभिशील्ड कसरी भण्डार गरिन्छ?

यो खोपलाई २-८ डिग्री सेल्सीअस तापक्रममा सुरक्षित राख्न सकिन्छ।

त्यो तापक्रम सामान्य फ्रिजको तापक्रम हो र यसलाई अन्य खोपसरह दिन सकिन्छ।

तसर्थ यो अन्य केही खोपभन्दा ओसारपसार र वितरणका लागि सहज मानिएको छ।

फाइजर-बायोएनटेकले बनाएको खोपलाई माइनस ७० डिग्री सेल्सीअस...


उक्त खोप दुई महिनाभन्दा कम समय मात्रै मानिसहरूमा परीक्षण गरिएको थियो।

पुटिनले उक्त खोप प्रभावकारी भएको र त्यसले प्रतिरोध क्षमतालाई बलियो बनाएको दाबी गरेका छन्।

उनले आफ्नी एउटी छोरीलाई पनि उक्त खोप दिइएको बताए।

प्रश्न

ठूलो स्तरमा मानिसमा परीक्षण गर्न बाँकी भए पनि सरकारले उक्त खोपको प्रयोगलाई औपचारिक मान्यता दिएको हो।

पश्चिमा देशका वैज्ञानिकहरूले रूसको खोप कार्यक्रमबारे प्रश्न उठाएका छन्। उनीहरूले रुसी अनुसन्धानकर्ताहरूले खोप परीक्षणको विधि पूरा नगरेको आशङ्का व्यक्त गरेका छन्।

जुलाई महिनामा रुसी वैज्ञानिकहरूले एउटा खोपको प्रारम्भिक परीक्षण सकिएको दाबी गरेका थिए

रुसले भने विभिन्न देशबाट उक्त खोपको एक अर्ब मात्रा माग आइसकेको दाबी गरेको छ।

मस्कोले उक्त खोपको नाम स्पुत्निक राखिने जनाएको छ। स्पुत्निक सोभियत सङ्घले १९५० को दशकमा प्रक्षेपण गरेको पहिलो भू-उपग्रहको नाम हो।

अहिले विश्वमा विभिन्न देशमा समानान्तर रूपमा दर्जनौँ खोपको निर्माण र केहीको मानवमा परीक्षण गर्ने काम भइरहेको छ।

'पुष्टि गर्न सकिन्न'

बीबीसी स्वास्थ्य संवाददाता फेर्गुस वाल्शका अनुसार अन्य समूहहरूले जस्तो मस्कोक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो गामालेया इन्स्चिच्युटले आफ्नो अध्ययनको कुनै सुरक्षा र प्रतिरोध क्षमतासम्बन्धी तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको छैन।

त्यसले गर्दा स्वतन्त्र वैज्ञानिकहरूलाई यसको विश्लेषण गर्न असम्भव हुन्छ।

"राष्ट्रपति पुटिनमा रुसी विज्ञानको क्षमतासम्बन्धी विश्वलाई स्पष्ट सन्देश दिने व्यग्रता छ," उनी भन्छन्, "तर पहिलो हुनु मात्रै पर्याप्त छैन।"

"अहिले बन्ने क्रममा रहेका कुनै कोभिड-१९ का खोपले कोरोनाभाइरसविरुद्ध सुरक्षा देखाएका छैनन्। मुख्य प्रश्न अझै अनुत्तरित नै छ।"

कोरोनाभाइरस रोक्ने खोप कहिले आउला


उक्त ग्रह आफ्नो माउ ताराको बस्नयोग्य क्षेत्रभित्र परिक्रमा गर्छ। यो अन्वेषणले K2-18b नामक उक्त ग्रह पृथ्वीबाहिर जीवनका लागि उपयुक्त स्थान हुन सक्ने देखाएको छ।

दश वर्षभित्र नयाँ अन्तरिक्ष टेलिस्कोपले उक्त ग्रहको वायुमण्डलमा प्राणीहरूले बनाउने ग्यास भए वा नभएको निर्क्यौल गर्न सक्नेछ।

नेचर एस्ट्रोनमी नामक वैज्ञानिक जर्नलमा उक्त अध्ययनको विवरण प्रकाशित भएको छ।

युनिभर्सिटी कलेज लन्डनकी प्राध्यापक तथा प्रमुख वैज्ञानिक गिओभाना टिनेटीले यो पछिल्लो खोजलाई "अद्भभुत" भनेकी छन्।

"जीवित रहन सक्ने अवस्थासँग सम्भवतः मेल खाने तापक्रम भएको एउटा ताराको बस्नयोग्य क्षेत्र वरपरको एउटा ग्रहमा पहिलो पटक हामीले पानी रहेको पत्ता लगाएका छौँ," उनले भनिन्।

ग्रहको सतहमा पानी तरल रूपमा रहनका लागि उपयुक्त तापक्रम भयो भने सो क्षेत्रलाई बस्नयोग्य मानिन्छ।

 केटू-एटीनबी ग्रह १११ प्रकाश वर्ष अर्थात् पृथ्वीदेखि झन्डै ६,५०० खर्ब*  (६५,००,००,००,००,००,०००) माइल टाढा छ।

ईएसएको एरिएलअभियानले २०२८ मा बाह्य संसारमा जीवन भए नभएको पत्ता लगाउन सघाउनेछ

अतः थप अध्ययनका लागि सन् २०२० को दशकमा आउने अर्को पुस्ताको अन्तरिक्ष ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

दूरबीनको प्रतीक्षा गर्नुपर्ने हुन्छ।

त्यसले उक्त ग्रहको वायुमण्डलमा ग्यासको खोजी गर्नेछ जुन ग्यास प्राणीले मात्र निकाल्न सक्ने युनिभर्सिटी कलेज लन्डनस्थित डा. इङ्गो वाल्डम्यान बताउँछन्।

"यो विज्ञानका ठूलामध्येको एउटा प्रश्न हो र ब्रह्माण्डमा हामी मात्रै छौँ भनेर सोच्ने गर्छौँ," वाल्डम्यान भन्छन्, "दश वर्षभित्र हामीले ती वायुमण्डलमा बाँच्नका लागि चाहिने रसायन भए वा नभएको थाहा पाउनेछौँ।"

बाह्यग्रह के हो?

बाह्यग्रहको वायुमण्डलमा पानी भएको तथ्य फेला पारेको टोलीले सन् २०१६ र २०१७ को बीचमा हबल स्पेस टेलिस्कोपले पत्ता लगाएका ग्रहहरूको अवलोकन गरेको थियो।

ती ग्रहले आफ्नो माउ ताराको परिक्रमा गर्ने क्रममा प्रकाशमा भएको परिवर्तनको अध्ययन गरेर केही रसायनको पहिचान गरिएको थियो।

ग्रहको वायुमण्डलमा छिरेको प्रकाशमा केही परिवर्तन भएको देखिएको थियो।

(* यसअघि ६५ करोड माइल मात्र लेखिन गएकोमा संशोधन गरिएको छ।)

यो पनि हेर्नुहोस्

यसरी गरिन्छ अन्तरिक्षमा शौच


उक्त बम विस्फोटमा परेर हिरोशिमाको कुल ३,५०,००० जनसङ्ख्यामध्ये झन्डै १,४०,००० मानिसको ज्यान गएको ठानिन्छ। नागासाकीमा झन।डै ७४,००० जनाको मृत्यु भएको थियो।

जापानले अगस्ट १४ मा आत्मसमर्पण गर्‍यो।

ती बम आक्रमणपछि एशियामा दोस्रो विश्वयुद्ध अचानक समाप्त भयो।

ती सहरमा जीवित मानिसहरूले भयानक दुष्प्रभावको सामना गर्नुपरेको थियो र उनीहरूलाई हिबाकुशा भनिन्छ।

उनीहरूले परमाणुको विकिरण र मनोवैज्ञानिक आघात सहनुपर्‍यो।

ब्रिटिश फोटो पत्रकार ली करेन स्टो इतिहासको यो असाधारण घटनाका साक्षी महिलाहरूको कथा भन्न पोख्त छिन्।

उनले ७५ वर्षअघि परमाणु बम आक्रमणमा जीवित तीन महिलाहरूको तस्बिर खिच्नुका साथै उनीहरूसँग कुराकानी पनि गरेकी छन्।

तेरुको उएनो पहिले र अहिले

तेरुको उएनो

अगस्ट ६, १९४५ मा हिरोशिमामा भएको बम हमलाको बेला तेरुको १५ वर्षकी थिइन्।

बमबारीका बेला उनी हिरोशिमा रेडक्रस अस्पतालको नर्सिङ स्कूलमा दोस्रो वर्षमा थिइन्।

बम खसेपछि अस्पतालस्थित छात्रावासमा आगो लाग्यो।

उनले आगो निभाउने प्रयास गरिन्। तर उनका कैयौँ साथीहरूको त्यसमा परेर मृत्यु भइसकेको थियो।

आक्रमणपछि केही साताहरूबारे उनको सम्झना के... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

छ भने उनले दिनरात लगातार गम्भीर रूपमा घाइते भएकाहरूको उपचार गरेकी थिइन्। तर उनीहरूसँग खानेकुरा नभए बराबर थियो।

तोमोको माता र पितासँग

स्नातक तहपछि पनि तेरुकोले अस्पतालमै काम गरिरहिन्।

उनले त्यहाँ छाला फेर्ने शल्यक्रियामा सहयोगीका रूपमा काम गरिन्।

बिरामीको तिघ्राबाट छाला निकालेर जलेका भागमा राखिन्थ्यो।

पछि उनले परमाणु बम आक्रमणमा बचेका तत्सुयुकीसँग विवाह गरिन्।

तेरुकोलाई गर्भधारणपश्चात् उनलाई आफ्नो बच्चा स्वस्थ जन्मेला कि नजन्मेला वा बाँच्ला कि नबाँच्ला भन्ने चिन्ता भयो।

तेरुको उएनो छोरी र नातिनीसँग

"उनकी छोरी तोमोको जन्मिइन्, उनको स्वास्थ्य ठिक थियो। त्यसले उनलाई परिवार बढाउन हौसला मिल्यो।"

उनी भन्छिन्, "म नर्क गएकी छैन त्यसैले मलाई नर्क कस्तो हुन्छ थाहा छैन, तर जे हामीले भौग्यौँ सायद त्यो नै नर्क हो। यस्तो फेरि कहिल्यै पनि हुनुहुँदैन।"

"परमाणविक हतियारलाई नष्ट गर्नका लागि मानिसहरूले बलियो प्रयास गरिरहेका छन्।"

"मलाई लाग्छ त्यसका लागि पहिलो पाइला स्थानीय सरकार र नेताहरूले चाल्नुपर्छ। त्यसपछि हामी राष्ट्रिय सरकार र विश्वस्तरमा पुग्नुपर्छ।"

तेरुकोकी छोरी तोमोको हिरोशिमामा घाँस र रूखहरू उम्रिँदैनन् भन्ने गरेको स्मरण गर्दै विगत ७५ वर्षमा सहर सुन्दर हरियाली र नदीहरूका साथ पुनरुत्थान भएको बताउँछिन्।

एमिको ओकाडा

एमिको

हिरोशिमामा बम खस्दा एमिको आठ वर्षकी थिइन्।

उनी जेठी दिदी मिको र अन्य चार आफन्तहरूको ज्यान गयो।

एमिको र उनको परिवारका कैयौँ तस्बिरहरू नष्ट भएका थिए।

तर उनका आफन्तहरूका घरमा रहेका केही तस्बिरहरू बचेका थिए। त्यसमा केही उनकी दिदीका तस्बिरहरू पनि थिए।

एमिको आमाको काखमा

एमिको भन्छिन्, "त्यस दिन बिहान मेरी दिदी फेरि भेटौँला भनेर घरबाट निस्किएकी थिई।"

"ऊ केवल १२ वर्षकी थिई। तर ऊ फेरि कहिल्यै पनि घर फर्किन। कसैलाई पनि थाहा छैन उसलाई के भयो।"

उनी आफ्ना मातापिताले दिदीलाई सकेसम्म खोजेको तर पत्ता लगाउन नसकेको बताउँछिन्।

तर उनीहरूले अझै पनि दिदी कतै जीवितै छिन् भन्ने गरेको एमिको सम्झिन्छिन्।

एमिकोकी दिदी

त्यस बेला उनकी आमा गर्भवती थिइन् तर उनको गर्भपतन भयो।

उनी भन्छिन्, "हामीसँग खानका लागि केही पनि थिएन। त्यस बेला हामीलाई विकिरणबारे केही पनि थाहा थिएन, त्यसैले जे पाइयो हामीले त्यही बटुल्यौँ।"

"खानका लागि केही थिएन त्यसैले मानिसहरूले चोरी गर्थे। खानेकुरा ठूलो समस्या थियो।"

"पानी...


उक्त भाइरस पहिलो पटक युक्रेनमा फेला परेको थियो र त्यहाँको सरकारी उर्जा कम्पनी साथै देशको मुख्य विमानस्थलमा समस्या देखिएका विवरण आएका थिए।

भाइरस लागेको कम्प्युटर खोल्ने वित्तिकै प्रयोगकर्ताहरुलाई पहिचान नखुलेको खातामा विद्युतीय मुद्रा बिट कोइन्सका रुपमा ३०० डलर फिरौती नतिरेसम्म उनीहरुको कम्प्युटर नखुल्ने चेतावनीमूलक सन्देश दिइएको बताइएको छ।

डेनमार्कको सबैभन्दा ठूलो सिपिङ कम्पनी मर्स्क, रुसी तेल कम्पनी रोसनियेफ्ट र अमेरिकी फार्मास्युटिकल कम्पनी मर्कका कम्प्युटर प्रणाली अवरुद्ध भएका छन्।

अनुगमन

अमेरिकी सुरक्षा निकायले उक्त हमलाको अनुगमन गरिरहेको जनाएको छ।

रुसी एण्टी भाइरस फर्म क्यास्परस्की ल्याबले उसको विश्लेषणमा झण्डै २००० वटा हमला भएको र अधिकांश युक्रेन, रुस र पोल्याण्डमा भएको जनाएको छ।

किएभको रेलवे प्रणालीले ग्राहकहरुका कार्डमार्फत शुल्क संकलन रोकेको छ र कैयौँ पेट्रोल स्टेशनहरुले आफ्नो कारोबार स्थगित गरेका छन्।

ब्रिटेनको विज्ञापन एजेन्सी डब्लुपीपीले आफ्नो सूचना प्रविधि प्रणालीमा पनि असर देखिएको बताएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रहरी संगठनले अन्य सदस्य देशहरुसँग मिलेर आफूले नजिक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

बाट अवस्थाको अनुगमन गरिरहेको जनाएको छ।

यसअघि 'वानाक्राई' नामक भाइरसमार्फत दुई महिना अघि विश्वव्यापी साइबर हमला गरिएका थिए जसबाट ब्रिटेनको न्याश्नल हेल्थ सर्भिस नराम्रोसँग प्रभावित भएको थियो।