मंगलवारबाट आफूले गर्न लागेको चीनको भ्रमणबारे संघीय संसद्लाई सम्बोधन गर्दै उनले त्यस्तो बताएका हुन्।

पहिलो पटक प्रधानमन्त्री हुँदा भएका सहमति र सम्झौताको कार्यान्वयनको निम्ति दुई पक्षीय संयुक्त समिति पनि गठन हुने प्रधानमन्त्री ओलीको भनाइ छ।

प्रधानमन्त्री केपी ओलीले प्रतिनिधि सभा र राष्ट्रिय सभालाई छुट्टाछुट्टै सम्बोधन गरेका थिए।

चासो

चीन भ्रमणका क्रममा हुने सहमति, सम्झौता र छलफलजस्ता साझा विषयमा उनले प्रयोग गरेका शब्दावली पनि झण्डै दुरुस्त थिए।

उनले आफ्नो दुई वर्षअघिको पहिलो चीन भ्रमणको प्रसङ्ग उठाउँदै नेपाललाई चिनियाँ रेल सञ्जालसँग जोड्न चीन सहयोगी रहेको सुनाए।

उनले भने, "पहिलो भ्रमणबाट म आउँदा सँग-सँगै रेल कुदेर आउन सम्भव थिएन। त्यसका लागि अझै पनि समय लाग्छ। तर यसलाई हामीले विशेष महत्त्व दिएका छौं। त्यसलाई उहाँले सम्मान गर्नुभएको छ र सहयोगी भावना देखाउनुभएको छ।"

चिनियाँ सहयोगमा मात्र त्यो सम्भव हुने ठानिएकाले लगानीबारे धेरैको चासो पाइन्छ।

चीनको सहयोगी भावना रहेको भन्ने ओलीको भनाइलाई उसकै लगानी सहयोगमा निर्माण हुने अर्थ लगाइएको छ।

नयाँ मोड

उनले सम्झौताका विषयबारे भने, "रेलमार... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्ग, ऊर्जा र भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणका विषयहरूमा द्विपक्षीय सम्झौता र समझदारीहरूमा हस्ताक्षर हुनेछन्।"

उनका अनुसार चीनसँगको विगतको सहमति र समझदारी कार्यान्वयन गर्न संयुक्त समिति गठन गरिनेछ।

उनले अघिल्लो कार्यकालको आफ्नो चीन भ्रमणले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई, उनकै शब्दमा, युगान्तकारी नयाँ मोड र उचाइ दिएको थियो।

त्यस बेलाका सहमति-समझदारीले वर्तमानको यथार्थ र आवश्यकता प्रतिबिम्बित गर्नुका साथै भोलिको यात्रालाई पनि संकेत गर्ने ओलीको भनाइ थियो।

त्यो भनाइ भविष्यमा विविध क्षेत्रमा चीनसँग नेपालको सहकार्य झन् बाक्लो हुने तर्फको संकेत जस्तो सुनिन्छ।

च्याँखे दाउ

कतिपयले भारतसँगको सम्बन्ध-सन्तुलन खलबलिने जोखिमबारे आशंका गरिरहेका बेला ओलीले त्यसलक्षित अभिव्यक्ति दिन छुटाएनन्।

उनले भने, "यो भ्रमण अरू कसैको विरुद्धमा होइन। यस भ्रमणले अरुसँगको सम्बन्धलाई पनि सुदृढ बनाउन दिशामा काम गर्नेछ किनभने हामीले च्याँखे दाउ राख्ने काम गर्दैनौं।"

चीनसँग समस्यारहित मित्रता रहेको बताएका ओलीले भारतसँगको सम्बन्धबारे पनि उत्तिकै चर्चा गरेका थिए।

विगतमा चीनसँग पारवहन र यातायात लगायतका विषयमा भएका सहमति र समझदारीले भारतलाई सशंकित ल्याएको खबरहरूका माझ ओलीको दोस्रो पटक सत्तारोहण भएको थियो।

त्यसपछि उनी भारत भ्रमणमा गएका थिए भने त्यसलगत्तै उनका भारतीय समकक्षीले नेपाल भ्रमण पनि गरिसकेका छन्।


मंगलवारसम्म ४९६ वटा नमुना जाँच गरिएकोमा एक जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएको र ती व्यक्ति निको भइसकेको अधिकारीहरू बताउँछन्।

टेकुस्थित राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाका अनुसार मङ्गलवार २५ वटा नमुनाको जाँच भइरहेको छ र साँझसम्म त्यसको नतिजा आउने ठानिएको छ।

त्यसमा इटली र चीनबाट आएका पर्यटक अनि राजधानीबाहिर विभिन्न स्थानबाट सङ्कलन गरिएका शङ्कास्पद नमुना रहेका छन्।

'गुणस्तरमा शङ्का गर्नुपर्दैन'

राष्ट्रिय जनास्वास्थ्य प्रयोगशालाका सूचना अधिकारी राजेशकुमार गुप्ताका अनुसार विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन(डब्ल्यूएचओ) ले तोकेका मापदण्डका आधारमा नमुनाहरूको परीक्षण गरिएकाले अहिलेसम्म गरिएका सबै परीक्षणहरू विश्वसनीय छन्।

उनी भन्छन्, "कोभिड-१९ जाँचको लागि डब्ल्यूएचओले मान्यता दिएको मापदण्डअनुसार विश्वभरि गरिँदै आएको पीसीआर विधिबाटै हामीले परीक्षण गरिरहेका छौँ। आन्तरिक रूपमा पनि गुणस्तर सुनिश्चित गरिएकाले हाम्रो परीक्षण क्षमतामा प्रश्न उठाउने ठाउँ छैन।"

उनले राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालामा जाँच गरिएका नमुनामध्ये पाँचदेखि १० प्रतिशत नमुना थप परीक्षणका लागि डब्ल्यूएचओको प्रक्रियाअनुसार सिङ्गापुर र... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

थाईल्यान्ड पठाउने गरिएको जनाकारी दिए।

"प्राविधिक रूपमा हाम्रो जाँच दुरुस्त छ। शङ्का लागेर नमुना जाँच गराएका बिरामीहरू सङ्क्रमण नदेखिएपछि घर फर्किएर पनि सन्चै भएकाले हाम्रो जाँच एकदमै गुणस्तरीय छ भन्ने व्यावहारिक रूपमा नै प्रमाणित भएको छ।"

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण जाँच्न रुघा वा ज्वरोजस्ता इन्फ्लूएन्जासँग मिल्दाजुल्दा लक्षण देखिएका व्यक्तिका घाँटी र नाकबाट 'स्वाब' गरेर नमुना सङ्कलन गरिन्छ।

राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालामा मात्रै अहिले उक्त परीक्षण उपलब्ध छ।

नि:शुल्क गराइने उक्त जाँचको परिणाम २४ देखि ४८ घण्टासम्म आउने प्राविधिकहरू बताउँछन्।

उक्त प्रयोगशालामा कोरोनाभाइरस जाँच्न सक्ने भनी डब्ल्यूएचओले मान्यता दिएको बायोसेफ्टी ल्याबरेटरी २ र कोरोनाभाइरसभन्दा पनि घातक प्रकृतिका भाइरस जाँच्न सक्ने बायोसेफ्टी ल्याबरेटरी ३ सञ्चालनमा छन्।

नेपालका निजी अस्पताल वा प्रयोगशालामा त्यो सेवा उपलब्ध नरहेको राष्ट्रिय जनास्वास्थ्य प्रयोगशालाका प्राविधिक अधिकृत गुप्ता बताउँछन्।

अझ ठूलो सङ्ख्यामा प्रयोगशाला परीक्षण आवश्यक

सङ्क्रामक रोगसम्बन्धी विज्ञ डा. अनुप सुवेदी नेपालले हालसम्म गरेका कोरोनाभाइरसको नमुना परीक्षणमा समस्या नरहे पनि सानो सङ्ख्यामा मात्रै जाँच गरिएकाले वास्तविक चित्र अझै थाहा नभइसकेको बताए।

उनले भने, "कति देशमा भटाभट देखिएको तहमा हाम्रोमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण नदेखिएकाले हामीले साँघुरो दायरा बनाएर थौरै जाँच गरिरहेका छौँ। हामीले ठूलो स्तरमा जाँच नगरेकोले सङ्क्रमण फेला पार्न नसकेको हो।"

उनले रुघा, खोकी र ज्वरो जस्ता लक्षण देखिएका देशका विभिन्न भागबाट दैनिक १०० जनासम्मको नमुना परीक्षण गरे अनि त्यसबाट पनि कोभिड-१९ नदेखिए बल्ल आश्वस्त हुने अवस्था आउने उल्लेख गरे।

उनले भने , "सङ्क्रमण छ तर हामीले देखिरहेका छैनौँ भनेपछि ढिलो भइसक्छ र हामीपनि मध्यपूर्व वा युरोपमा जस्तो परिस्थितिमा पुग्नसक्छौँ। त्यही भएर निरन्तर निगरानी र परीक्षणमा जोड दिनुपर्छ।"

राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाका सूचना अधिकारीका अनुसार अहिले कोरानाभाइरस सङ्क्रमणको आशङ्कामा सरदर २० देखि २५ वटा परीक्षण प्रत्येक भइरहेको छ। आवश्यक पर्दा प्रयोगशालामार्फत् दैनिक ८०० देखि ९०० वटा परीक्षण गर्न सकिने उनले बताए।

डब्ल्यूएचओले कोरोनाभाइरसका बिरामीको उपचारमा खटिने चिकित्सक र प्रयोगशालामा खटिने प्राविधिकहरूमा पनि सङ्क्रमण सर्ने जोखिम उच्च रहेको...


मङ्ग वाङ्जूलाई भ्यानकुभरमा डिसेम्बर १ तारिखका दिन पक्राउ गरिएको थियो

उनका वकिलहरूका अनुसार उनले दैनिक औषधि खानुपर्छ।

"म बिरामी महसुस गरिरहेकी छु। बन्दीजीवन बिताइरहँदा मेरो स्वास्थ्य बिग्रिनेमा चिन्तित छु," उनले भनेकी छन्। "अहिले मलाई ठोस खाना खान मुश्किल छ। त्यसैले मेरो खाना नै परिवर्तन गर्नुपरेको थियो।"

उनका वकिलहरूले  ती चार छोराछोरीकी आमाको भ्यानकुभर शहरसँग बलियो सम्बन्ध रहेको हुनाले उनी भागेर जाने खतरा नरहेको तर्क गरेका थिए।

तनाव

मङ्ग वाङ्जूलाई भ्यानकुभरमा डिसेम्बर १ तारिखका दिन पक्राउ गरिएको थियो। जसले चीन र क्यानडाबीच कूटनीतिक तनाव उत्पन्न गराएको छ।

त्यसपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले पनि उनको मुद्दामा आफूले हस्तक्षेप गर्न सक्ने बताएका छन्।

ह्वावेइकी अधिकारीको पक्राउपछि आक्रोशित चीनले मुख खोल्यो

ह्वावेइकी मङ्गलाई रिहा गर्न क्यानाडा र अमेरिकामाथि दबाब

सन् २००९ सम्म आफू क्यानडाको स्थायी बासिन्दा भएको र त्यसपछि आफू चीन फर्केको उनले अदालतलाई बताएकी छन्।।

तर उनले सन् २०१२ मा आफ्ना दोस्रो श्रीमान्‌सँग मिलेर भ्यानकुभरमा एक घर किनेकी छन्।

मङ्गले भ्यानकुभरमा रहेका उनक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा दुई घर धरौटीमा छुट्न धितो राखेकी छन्

आफ्ना छोराछोरी र श्रीमान्‌लाई भेट्न उनी त्यहाँ आइरहन्छिन्। उनका छोराछोरीले सन् २०१२ सम्म क्यानडाका स्कूलमा पढेका थिए।

त्यो घरको अहिलेको मूल्य करिब ४८ करोड नेपाली रुपैयाँ (५६ लाख क्यानडेली डलर) रहेको उनले बुझाएको कागजातमा उल्लेख गरिएको छ।

सन् २०१६ मा यो जोडीले करिब एक अर्ब चालीस करोड नेपाली रुपैयाँ (१६३ लाख क्यानडली डलर) तिरेर अर्को बङ्गला किनेका थिए। दुवै घर उनीहरूले धरौटीमा छुट्नका लागि धितो राखेका छन्।

११ डिसेम्बरमा उनलाई करिब ८६ करोड रुपैयाँ (७० लाख क्यानडेली डलर) धरौटीमा छोडिएको छ।

भ्यानकुभर किन?

बीबीसी विश्व सेवाका एशिया प्रशान्त सम्पादक माइकल ब्रिस्टो भन्छन् अदालतका कागजातले चिनियाँ अधिकारीको जीवनका निजी रमाइला पाटोहरू उधिनिदिएका छन्।

बसोबास, छोराछोरीको शिक्षादीक्षा र चिनियाँ जीवनमा रहेको अनिश्चितताबाट पार पाउन भ्यानकुभर केही समययता धनी चिनियाँहरूको रोजाइमा पर्ने गरेको छ।

मानिसहरु मङ्गसँग एक होइन दुई घर रहेको र किन उनले एकैपटक सातवटा पासपोर्ट राखेकी होलिन् भनेर सोचिरहेका छन्।

कसरी सात पासपोर्ट भए?

यो एक किसिमले रहस्यमय छ।

मिडिया रिपोर्टहरूका अनुसार उनीसँग चार चिनियाँ पासपोर्ट र तीन हङकङ पासपोर्ट छन्।

मङ्गले विश्व नेताहरूलाई भेटेकी छन्, रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई सन २०१४ मा भेटेकी थिइन्

चिनियाँ नियम अनुसार यदि नागरिकहरूले अरु देशको पासपोर्ट लिने हो भने चिनियाँ पासपोर्ट त्याग्नुपर्छ।

हङकङका अधिकारीहरूले मङ्गको पासपोर्टबारे प्रतिक्रिया दिन चाहेनन्। तर हङकङको एउटा व्यक्तिले एक समयमा एक मात्र पासपोर्ट राख्न पाउने बताइएको छ।

अमेरिकी अध्यागमन निकायका अनुसार सन २०१४ देखि २०१७ सम्म ३३ पटक अमेरिका छिर्दा उनले तीन प्रकारका हङकङ पासपोर्ट प्रयोग गरेकी थिइन्।

उनको दोस्रा छोरा म्यासाचुसेट्समा पढिरहेको बताइएको छ। तर उनी मार्च २०१७ देखि अमेरिका आएकी छैनन्।

क्यानडाको प्रहरीले अदालतलाई कम्पनीमाथि सन् २०१७ मा अपराधिक अनुसन्धान शुरू भएयता उनीहरूले यात्रा योजना परिवर्तन गरेको हुनसक्ने देखिएको बताएको छ।


मङ्गलवार उनलाई भेट्न गएका पूर्वप्रधानन्यायाधीश कल्याण श्रेष्ठ भन्छन् - मेरो अन्तर्मनको आवाज सुनेर म डा. गोविन्द केसीलाई भेट्न गएको हुँ। हिजो (मङ्गलवार) बिहान ओछ्यानमै थिएँ। डा. केसीले अनशन गरेको २१ दिन भयो, उहाँको स्वास्थ चिन्ताजनक छ भन्ने समाचार सुनेँ। कुनै सम्वाद भएको छैन भन्ने सुनेपछि संवेदनशीलता घट्यो कि हामी संवेदनाशून्यतामा प्रवेश गर्‍यौँ कि भन्ने लाग्यो।

बुधवार बीबीसी नेपाली सेवाको नेपाल सन्दर्भ कार्यक्रममा कुरा गर्दै श्रेष्ठले व्यक्त गरेका भनाइ जस्ताको तस्तै:

एउटा मान्छेले सार्वजनिक सरोकारका लागि सत्याग्रहमा २१ दिनसम्म जीवन जोखिममा राख्ने, अर्को मान्छे म चेतनशील छु भन्ठान्ने तर आरामसँग बेमतलब बसिरहने, यो त मिलेन नि भन्ने लागेर उहाँको अवस्थाबारे जानकारी लिनुपर्छ भनेर भेटन गएँ।

मलाई लाग्छ हामीमा हिजोभन्दा आज संवेदनशीलताको मात्रा घटिरहेको छ। राजनीतिक रूपमा मान्छेहरू विभाजित भए।

त्यसरी विभाजित भएपछि ठीक वा बेठीक जे भए पनि आ-आफ्नो कित्ताको प्रतिरक्षा गर्ने प्रवृत्ति बढेको छ।

विवेकको आवाज सुन्ने, सहमति खोज्ने र एकअर्काप्रति पारस्परिक सद्‌भाव राख्ने प्रवृत्ति शायद नजानिदो रूपमा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

घट्दो छ।

केसीको समर्थनमा?

म राजनीतिको कुनै कित्तासँग जोडिन चाहन्नँ। मैले डा. केसीको पक्ष लिएर वकालत गरेको पनि होइन। मेरो भनाइ के हो भने तपाईँहरूले सम्वादहीनता तोड्नुहोस् र सहमतिका विन्दु खोज्नुहोस्।

राजनीतिक दलहरूले जित्ने र नेपाली जनताले हार्ने परिस्थिति निर्माण नहोओस् भन्ने मेरो चाहना हो।  अहिले हरेक विषयलाई राजनीतिक रूपमा विश्लेषण गर्ने राजनीतिक लाभ-हानिको कुरा गर्ने भइरहेको छ।

विषयवस्तुको गहिराइसम्म पुगेर र अन्तरवस्तुमा प्रवेश गरेर विवेकसम्मत समाधान खोज्ने कुरालाई नजरअन्दाज गर्ने प्रवृत्ति बढेको छ।

डा. गोविन्द केसीकै मागहरूका बारे गुण-दोषका आधारमा मूल्याङ्कन गरेर निर्णय गर्न सकिन्छ।

तर दलको कित्तामा जोडेर विषयवस्तुको औचित्यलाई मूल्यहीन बनाउने दृष्टिकोण भयो भने समाज विभाजनको दिशातर्फ उन्मुख छ भन्नुपर्ने हुन्छ। यस्तो नहोओस् भन्ने मेरो चाहना हो।

सार्वभौमसत्ता जनतामा

राज्य सबभन्दा बलियो संस्था हो। समुदायमा कमजोर वा बलिया मान्छे हुन्छन्। राज्यले गरेका हेरक निर्णयमा जनसाधारणले सहमति जनाउनैपर्छ भन्ने छैन, असहमति हुन सक्छ।

ठूलो समुदायको विरूद्ध पनि अहसमति हुन सक्छ। असहमति व्यक्त गर्ने जनताको नैसर्गिक अधिकार हो।

म कानुनको विद्यार्थी भएको नाताले 'सार्वभौम संसद्' भन्ने शब्दमा अलिकति विचार गर्नुपर्छ भन्ने लाग्छ। संविधान संशोधन गर्नेसम्मका अधिकार संसद्‍मा छ। तर संविधानले सार्वभौम संसद् भन्दैन।

सार्वभौम अधिकार संविधान बमोजिम जनतामा निहित छ। संसद्, अदालत वा सरकारले हामीसँग सार्वभौमिकता छ भन्ने जिकिर गर्‍यो भने मेरो विचारमा त्यो ठीक हुँदैन।

किन भने नितान्त संसदीय प्रणाली वा ब्रिटिश संसदीय प्रणालीमा त्यस्तो भन्यो भने मिल्ला पनि।

हाम्रो त लिखित संविधान भएको मुलुक हो। लिखित संविधान भएको ठाउँमा संविधान सर्वोच्च हुन्छ, संविधानका अङ्ग सर्वोच्च हुँदैनन्।

त्यसैले संविधानले सार्वभौमसत्ता निहित छ भनेपछि हामीले कानुनी अर्थ र भावनात्मक रूपमा बुझ्नुपर्ने के हो भने- जनता नै हुन् सार्वभौम सत्तासम्पन्न, अरू होइनन्।

संसदीय तहमा संसद् कानुन निर्माण गर्ने सर्वोच्च संस्था त हो। त्यसलाई अरूले विस्थापित गर्दैन। तर सार्वभौम सत्ता त्योभन्दा पनि माथिको कुरा हो।

कमजोर नागरिक,बलियो सरकार

म डा. केसीलाई उक्साउने पक्षमा छैन। सरकारी र संसदीय प्रक्रियामा पनि हतारो गर्नुपर्ने पक्षमा छैन। नेपाली जनता अब निर्माणको चरणमा प्रवेश...


मतदान जारी रहँदा मतदान केन्द्रहरूमा लामो लाइन लागेको छ

दिउसोको खाना खाने समयसम्ममा नै सन् २०१५ को चुनावमा मतदान गर्ने भन्दा बढी सङ्ख्यामा मत खसेको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

यो चुनावलाई सङ्घर्ष गरिरहेकी हङकङकी प्रमुख कार्यकारी क्यारी लामको समर्थनको परीक्षणका रूपमा हेरिएको छ।

लोकतन्त्र पक्षधरहरूले पाँच महिनादेखि सरकार विरोधी आन्दोलन चलिरहेको हङकङको चुनावले चीन सरकारलाई पनि सन्देश दिने अपेक्षा गरेका छन्।

हिंसा भए मतदान केन्द्रहरू बन्द गरिनसक्ने चिन्ताका माझ आइतवार लामबद्ध भएर मानिसहरू मतदान केन्द्रमा उपस्थित भएका थिए।

मतदान अघि लोकतन्त्र पक्षधर आन्दोलनकारीहरूले मानिसहरूलाई मतदान नबिथोल्न आग्रह गरेका थिए। हालसम्म कुनै अवरोधका विवरण आएका छैनन्।

हङकङको जिल्ला परिषद्‍मा ४०० भन्दा बढी पार्षद्हरू चुनिनेछन्।

प्रजातन्त्रवादी अभियानकर्ताहरू परिषद्‍मा आफ्नो प्रतिनिधित्व बढाउने आशा राखेका छन्।

परिषद्ले प्रमुख कार्यकारी चयनमा परम्परागत रूपमा नै प्रभाव राख्दैआएको छ।

एकजना प्रमुख प्रजातन्त्रवादी नेता जोशुवा वङलाई चुनावमा उठ्न रोक लगाइएको थियो

बेइजिङ समर्थक उम्मेदवारहरूले प्रदर्शनकारी... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र प्रहरीबीच भइरहेको झडपहरूबाट उत्पन्न आरोह अवरोहप्रति निराशा प्रकट गर्न आफूलाई समर्थन गर्न भनेका छन्।

के हुँदैछ?

स्थानीय समय अनुसार ७:३० बजे मतदान केन्द्र खुलेका छन्। अहिलेसम्मकै सर्वाधिक ४१ लाख मतदाताले मतदानका लागि नाम लेखाएका छन्। हङकङको जनसङ्ख्या ७४ लाख छ।

१००० भन्दा धेरै उम्मेदवार छन्

४५२ जिल्ला परिषद् पदका लागि १००० भन्दा बढी उम्मेदवार छन्। र पहिलोपटक सबै पदहरूमा चुनाव हुँदैछ। ग्रामीण जिल्लाका लागि २७ सीट छुट्ट्याइएको छ।

हाल बेइजिङ समर्थकहरूले उक्त निकायको बहुमत सीट ओगटेका छन्।

यी चुनाव किन महत्त्वपूर्ण छन्?

जिल्ला पार्षद्हरूसँग निकै कम शक्ति हुन्छ त्यसले चुनाव पनि असाध्यै स्थानीय तवरको हुने गर्छ।

तर यसपाली यो चुनाव फरक हुने देखिन्छ।

जुन महिनामा सरकार विरोधी प्रदर्शन सुरु भएयता पहिलोपटक यस्तो चुनाव हुँदैछ। त्यसैले यसले वर्तमान सरकारसँग कति समर्थन छ भन्ने परीक्षण गर्नेछ।

हङकङ ब्यापटिष्ट विश्वविद्यालयका सह प्राध्यापक केनेथ चानले रोयटर्स समाचारसंस्थालाई भने, "हङकङका बासिन्दाले आफ्नो विचार व्यक्त गर्ने माध्यमका रूपमा यसलाई हेरेका छन् र त्यसले क्यारी ल्यामको सरकारबारे पनि मतदाताहरूको धारणा स्पष्ट पार्नेछ।"

हङकङको चुनाव प्रणाली बमोजिम ११७ जिल्ला पार्षद्हरू १२०० सदस्यीय समितिको सदस्य बन्नेछन् जसले अन्तत: प्रमुख कार्यकारी चयन गर्नेछ।

त्यसैले प्रजातन्त्रवादीहरूको ठूलो जित भयो भने शहरको प्रमुख कार्यकारी को बन्ने भन्नेमा उनीहरूको पनि हात हुनेछ।

को को उठेका छन्?

केही प्रख्यात व्यक्तिहरू पनि चुनावमा उठेका छन्।

बेइजिङ समर्थक सांसद जुनियस हो - जो शहरका एक अति विवादास्पद राजनीतिकर्मी हुन् - पनि एक उम्मेदवार हुन्।

समर्थकको भेषमा आएका एक व्यक्तिले यसै महिनाको सुरूमा उनलाई धारिलो हतियार प्रहार गरेका थिए।

उनले हालै आलोचना खेपिरहेको हङकङको प्रहरीको समर्थनमा पटक पटक आफ्नो धारणा सार्वजनिक गरेका छन्।

एकजना राजनीतिक अभियानकर्मी जिम्मी शाम पहिलो पटक चुनाव लड्दै छन्।

उनले नागरिक मानव अधिकार मञ्चका प्रमुख नेताका रूपमा छवि बनाएका छन् जसले  केही सार्वजनिक विरोध प्रदर्शन आयोजना गरेको थियो।

यो चुनावलाई हङकङकी प्रमुख कार्यकारी क्यारी लामको समर्थनको परीक्षणका रूपमा हेरिएको छ।

शाममाथि दुईपटक आक्रमण भएको थियो, उनीमाथि घनले प्रहार गरिएको थियो। फोटोग्राफरहरूले  उनी रगतमा लतपत भएर सडकमा लडेको...


मध्यमस्तरको सेरिडन संघीय जेलमा राखिएका आप्रवासीमध्ये पूर्वी भारतका ५२ जना र नेपालका १८ जना रहेको बताइएको छ।

त्यसबाहेक पाँचजना चिनियाँ र ३० जना मध्य-अमेरिकी देशहरूका आप्रवासी रहेको एसियन प्यासिफिक नेटवर्क अफ ओरेगन नामक संस्थाले स्थानीय सञ्चारमाध्यमलाई उद्धृत गर्दै जानकारी दिएको छ।

सो संस्थाले इनोभेसन ल ल्याब नामक अर्को संस्थासँग मिलेर थुनामा राखिएका आप्रवासीहरूलाई सहायता गर्ने प्रयास गरिरहेको बताएको छ।

एक्लाएक्लै

एउटा प्रेस विज्ञप्तिमा एसियन प्यासिफिक नेटवर्क अफ ओरेगनले भनेको छ, पक्राउ गरिएकाहरूलाई एक्लाएक्लै राखिएको छ र कानूनी अधिकारबाट उनीहरूलाई वञ्चित गरिएको छ।

उसका अनुसार उनीहरूलाई अनुवादकसँग सीमित पहुँच दिइएको छ र अहिलेको व्यवस्था अनुसार उनीहरूमाथि दुर्व्यवहार हुन सक्ने अवस्था छ।

चार दिनअघि अमेरिकी सांसदहरूको एउटा प्रतिनिधिमण्डलले उक्त कारागारको भ्रमण गरेको थियो।

त्यसमा रहेकी सांसद सुजन बोनामिचीले तारवारले घेरिएको उक्त जेलमा कडा सुरक्षा रहेको र त्यहाँस्थित आप्रवासीहरूसँग आफूले कुराकानी गरेको बताएकी छन्।

उनका अनुसार पक्राउ गरिएकाहरूले आफ्ना देशमा हिंसा वा गलत रूपमा का... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रबाही खेप्ने जोखिम रहेकाले शरण लिन अमेरिका प्रवेश गरेको बताएका थिए।

पीडादायी

पक्राउ गरिएकाहरूलाई उनीहरूका भाषाका आधारमा समूह बनाएर राखिएको र उनीहरूमध्ये धेरैले वकिलसँग आफूलाई कुराकानी गर्न नदिएको बताएको बोनामिचीले जनाएकी छन्।

सेरिडानमा बन्दी बनाइएका शिख समुदायका मानिसहरूले सांसदहरूलाई भारतमा आफूहरूलाई धार्मिक पृष्ठभूमिका कारण अप्ठेरो रहेको उल्लेख गर्दै शरण खोज्न आएको बताएका थिए।

बोनामिचीको वेबसाइटमा राखिएको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, "हामीले सुनेका कथाहरू मन छुने र पीडादायी थिए। शरण खोज्ने अधिकार भए पनि उनीहरूलाई अपराधीसरह व्यवहार गरिएको छ जुन गलत हो।"

उनले त्यहाँ रहेका नेपाली बन्दीहरूसँग पनि आफूहरूले कुराकानी गरेको उल्लेख गरेकी छन्।

वाशिङटन डिसीस्थित नेपाली राजदूत अर्जुनकुमार कार्कीले पक्राउ परेको भनिएका नेपालीबारे दूतावाससँग कुनै पनि जानकारी नभएको बीबीसीलाई बताए।

जोखिम

एउटा स्थानीय अनलाइन ओरेगन लाइभ डट कमका अनुसार ती आप्रवासीहरूलाई भेट्ने प्रयास गरेका वकिलहरूलाई संघीय अधिकारीहरूले सोमवार तेस्रो पटक पनि भेटघाट गर्न दिएनन्।

आप्रवासीहरूको अधिकारको पक्षमा ओरेगनमा कार्यरत एउटा संस्था काउसकी कार्यकारी निर्देशक एन्ड्रिया विलियम्सले पक्राउ परेका आप्रवासीहरू जोखिममा रहेको बीबीसीलाई बताइन्।

"उनीहरूलाई धार्मिक समुदायका नेता, वकिल वा अधिकारकर्मी कसैसँग भेटघाट गर्न दिइएको छैन। कतिपयलाई चोटपटक लागेको वा उनीहरू बिरामी भएका विवरण पनि आएका छन्। तर उनीहरूले औषधोपचार पनि नपाएको अवस्था रहेको हामीले थाहा पाएका छौँ।"

ट्रम्पले गैरकानूनी रूपमा अमेरिका प्रवेश गर्न खोज्ने शरणार्थीविरुद्ध शून्य सहनशीलताको नीति लिएको घोषणा गरेपछि हालैका दिनमा सीमामा कडाइ गरिएको छ।

आप्रवासी संकट

हालैका हप्ताहरूमा मेक्सिकोको सीमा क्षेत्र हुँदै अमेरिका प्रवेश गर्न खोज्ने अभिभावक र उनीहरूका बच्चालाई अलग गरी कारबाही अघि बढाइएको भन्दै राष्ट्रसंघसहितका निकायले उनको आलोचना गरिरहेका छन्।

प्रयास

हालैका वर्षहरूमा मेक्सिकोको बाटो हुँदै अवैध रुपमा अमेरिका प्रवेश गर्न खोज्ने दक्षिण एसियालीहरूको संख्या बढ्दै गएको बताइन्छ।

द लस एन्जलस टाइम्सका अनुसार सन् २०१६ को अगस्टअघिको ११ महिनामा मात्रै ४ हजार भन्दा बढी बांग्लादेशी, भारतीय, नेपाली र पाकिस्तानीहरूले उक्त बाटो हुँदै अमेरिका प्रवेश गर्ने प्रयास गरेका थिए।

त्यसको सात वर्षअघि उक्त संख्या २२५ मात्रै...


मन्त्रालयले अनावश्यक हल्लाको पछाडि लागेर उपभोग्य वस्तुको खरिद तथा भण्डारणमा हतार नगर्न पनि सर्वसाधारणलाई अनुरोध गरेको छ।

पछिल्लो समय व्यापारीहरूले उपभोग्य लगायत सामानको मूल्य बढाएको उपभोक्ताहरूको गुनासोका बीच शनिवार मन्त्रालयले एक विज्ञप्तिमार्फत् त्यस्तो अपील गरेको हो।

कृत्रिम अभाव वा मूल्यवृद्धि गरेको पाइएमा प्रचलित कानुन बमोजिम कारबाही हुने मन्त्रालयका प्रवक्ता केदारनाथ शर्माले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई बताए।

कारबाही

उनका अनुसार उपभोग्य सामानको कालोबजारी, कृत्रिम अभाव वा मूल्यवृद्धि गरेको पाइए सर्वसाधारणले स्थानीय सरकार, वाणिज्य आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभाग, प्रमुख जिल्ला अधिकारी अथवा गृह मन्त्रालयमा पनि खबर गर्न सक्नेछन्।

मन्त्रालयद्वारा जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छः "कोभिड-१९ का सम्बन्धमा हाल फैलिएको भन्ने अनावश्यक भ्रममा परी उपभोग्य वस्तुको खरिद र भण्डारणमा कुनै पनि प्रकारको हतार नगर्न, कहीँकतै कालोबजारी मूल्यवृद्धि र कृत्रिम अभाव भए, गरेको पाइएमा तत्काल सम्बन्धित निकायमा खबर गर्न अपील गर्दछौँ।"

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबारे फैलिएका हल्लाले नेपाली चिकित्सक र सरकार पनि 'हैरान'... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मन्त्रालयले सञ्चारमाध्यम तथा सञ्चारकर्मीहरूलाई सत्य र तथ्यपरक सूचना मात्र प्रवाह गर्दै जनमानसमा त्रासदीपूर्ण अवस्था सिर्जना हुन नदिन पनि अपील गरेको छ।

नेपालमा हाल कोरोनाभाइरसबाट ग्रस्त भइरहेको व्यक्ति नदेखिएको भन्दै गृह मन्त्रालयले सरकारको तर्फबाट प्रवाह गरिने सूचनालाई मात्रै आधिकारिक मान्न आग्रह गरेको छ।

"स्वास्थ्य मन्त्रालयले दैनिक बुलेटिन प्रकाशित गर्ने गरेको छ। त्यसलाई मात्रै आधिकारिक मान्न हामीले सम्बन्धित सबैमा अपील गरेका छौँ," प्रवक्ता शर्माले भने।

रङ्गहरूको पर्व होली आउनै लाग्दा मन्त्रालयले सकेसम्म जमघट नगर्न र विशेष सतर्कता अपनाउन समेत आग्रह गरेको छ।

सतर्कता

"हामीले होली नै नमनाउनूस् त भन्दैनौँ, तर विशेष सतर्कता अपनाउन आग्रह गर्छौँ," शर्माले थपे।

उपत्यका एवम् पहाडी भेगमा सोमवार र तराई क्षेत्रमा मङ्गलवार होली पर्व मनाइँदैछ।

यसअघि वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता हित संरक्षण विभागले दाल, चामल, घ्यू, तेल, नुन, ग्यासजस्ता अत्यावश्यक उपभोग्य सामानको पर्याप्त मौज्दात रहेकोले अनावश्यक सङ्ग्रह नगर्न उपभोक्ताहरूलाई अनुरोध गरेको थियो।

उसले यो संवेदनशील अवस्थामा अत्यावश्यक उपभोग्य वस्तुको सहज आपूर्ति एवम् विक्री, वितरणमा सहयोग गर्न अनुरोध समेत गरेको थियो।

अनुचित नाफा कमाउने उद्देश्यले उपभोग्य वस्तुको विक्री, वितरण एवम् कृत्रिम अभाव सिर्जना गरेको पाइएमा कानुन बमोजिम कारबाही गरिने विभागको चेतावनी छ।


मन्त्रालयले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको विवरण अद्यावधिक गर्दै सिन्धुपाल्चोककी २९ वर्षीय महिलाको मृत्यु भएको जनाएको थियो। त्यो दिन नेपालमा पुष्टि भएको सङ्क्रमण सङ्ख्या २८१ थियो।

पहिलो मृत्युको ठिक एक वर्ष पुगेकै दिन जेठ २ गते आइतवार मन्त्रालयले नेपालमा कोभिड-१९ बाट मृत्यु भएकाको सङ्ख्या ५,००० नाघेको विवरण सार्वजनिक गर्‍यो।

आइतवारसम्म सङ्क्रमण पुष्टि भएकाको कुल सङ्ख्या चार लाख ५५ हजार थियो। सङ्क्रमितमध्ये ज्यान गुमाउनेहरू १.१० प्रतिशत रहेको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

कुन प्रदेशमा कति?

नेपालमा कुल पाँच हजार जनाले कोभिडका कारण जीवन गुमाउँदा सबैभन्दा बढी वाग्मती प्रदेशमा छन्। काठमाण्डू उपत्यका पनि रहेको वाग्मतीमा २,१५३ जना अर्थात् कुल मृतकमध्ये ४३ प्रतिशतले ज्यान गुमाएका छन्।

त्यसपछि लुम्बिनी प्रदेशमा ९१८ जना, प्रदेश १ मा ६२० जना, गण्डकीमा ४९७ जना र प्रदेश २ मा ४३० जनाले जीवन गुमाएका छन्। सुदूरपश्चिमका २५२ जना र कर्णालीका ११६ जनाको पनि मृत्यु भएको छ।

नेपालमा मृत्यु भएकामध्ये आठ जना भारतीय नागरिक पनि छन्।

जिल्लागत तथ्याङ्क हेर्दा २०० जनाभन्दा बढी मृत्यु भएका पाँच जिल्ला छन्।

काठमाण... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्डूमा १,१२५ जनाको मृत्यु भएको छ भने रूपन्देहीका ३३०, ललितपुरका ३०३, भक्तपुरका २१८ र कास्कीका २०३ जनाको मृत्यु भएको छ। थप आठ जिल्लामा  १०० जनाभन्दा बढीको मृत्यु भएको छ।

कुन उमेरका कति जनाको मृत्यु?

पाँच हजार मृतकमध्ये नेपालमा मृत्यु भएकाहरूमा सबैभन्दा बढी सङ्ख्या ५० देखि ७९ वर्षका छन्। मृत्यु हुनेमा सबैभन्दा बढी ५८० जना ७० देखि ७४ वर्षका व्यक्ति छन् भने, ६५ देखि ६९ वर्षका ५३६ एवम् ६० देखि ६४ वर्षका ५२६ जना छन्।

पचास देखि ५४ वर्षका ४३९, ५५ देखि ५९ वर्षका ४७३ र ७५ देखि ७९ वर्यका ४७९ जनाको मृत्यु भएको छ।

उन्नाइस वर्षभन्दा मुनिका ५६ जनाको मृत्यु भएको छ जुनमध्ये २० जना चार वर्षसम्मका बालबालिका छन्। तीमध्ये नौ जना एक वर्षभन्दा कम उमेरका शिशु छन्।

सय  वर्षभन्दा माथिका छ जनाको मृत्यु भएको छ।

कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु हुने सबैभन्दा जेठो व्यक्ति चितवनका १०८ वर्षीया महिला हुन्। उनले गत साल भदौमा मृत्यु भएको थियो।

इपिडियोमोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका निर्देशक डा. कृष्णप्रसाद पौडेलले यो पटक २० देखि ५४ वर्षको उमेर समूहमै सङ्क्रमण बढी देखिएको र मृत्यु पनि त्यही उमेरमै देखिएको बताए।

तर महिलाको मृत्युको दर भने गत वर्षको भन्दा यो वर्ष बढी भएको उनको भनाइ छ।

महिलाको मृत्यु: कर्णालीका बढी, प्रदेश नं २ मा कम

कोभिडका कारण नेपालमा मृत्यु भएका कुल सङ्ख्यामध्ये ३२.३ प्रतिशत महिला छन् अर्थात् प्रत्येक तीन जनामा एक महिलाको मृत्यु भएको छ।

कर्णालीका भने महिलाको मृत्युदर बढी देखिएको छ।

त्यहाँ मृत्यु भएका ४२ प्रतिशत महिला छन्।

त्यस्तै प्रदेश नं २ मा महिलाको मृत्यु सङ्ख्या कम २६ प्रतिशत अर्थात् प्रत्येक चार जनामा एक जना रहेको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

तर कम उमेरमा मृत्यु हुनेहरूमा महिलाको सङ्ख्या एकदमै उच्च रहेको छ। उन्नाइस वर्षसम्ममा मृतकमध्ये बालिका र किशोरीको सङ्ख्या आधाभन्दा बढी ५३.६ प्रतिशत छ।

चौबीस वर्षसम्मको तथ्याङ्क हेर्दा पनि यो सङ्ख्या ५२ प्रतिशत देखिन्छ।

यो वर्ष धेरै बिरामीको मृत्यु

यो वर्ष नेपालमा मृत्यु र सङ्क्रमण ह्वात्तै बढेको देखिन्छ। गएको एक महिनामा नेपालमा १,९३१ जनाले ज्यान गुमाएका छन्। विगत सात दिनमा मात्रै १,२८१ जनाको मृत्यु भएको छ।

इपिडियोमोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका निर्देशक डा. पौडेलले यसरी मृतकको सङ्ख्या बढ्नुको पछाडि एकै समयमा धेरै सङ्क्रमित थपिनु र नयाँ प्रकारको कोरोनाभाइरस बढी खतरनाक हुनु...


मन्त्रिपरिषद्को साउन १६ गतेको बैठकले ती भारतीयहरूको नागरिकता प्रमाणपत्र रद्द गर्ने निर्णय गरेको थियो।

तर मन्त्रिपरिषद्को निर्णय सार्वजनिक हुँदा ती व्यक्तिको नाममात्रै सार्वजनिक गरिएपछि कतिपय तराई केन्द्रित दलहरूले सरकारको निर्णय विधिमा प्रश्न उठाएका छन्।

राष्ट्रिय जनता पार्टीका अध्यक्ष राजेन्द्र महतोले आफूसँग मिल्दो नाम भएका व्यक्तिको नागरिकता खोसिएको र सरकारले यथेष्ट सूचना नदिँदा त्यसले भ्रम छरेको भनेर संसदमा सरकारको आलोचना गरे।

अर्का एक नेताले चाहिँ गलत व्यक्तिलाई नागरिकता बाँड्ने सरकारी अधिकारीलाई कारबाही गरेका विवरण कहिल्यै नआएको भन्दै सरकार विश्वस्नीय नरहेको बीबीसीलाई बताएका छन्।

मन्त्रिपरिषद्को निर्णय

साउन १९ गते सरकारका प्रवक्ताले सार्वजनिक गरेको मन्त्रिपरिषद्को निर्णय सम्बन्धी विज्ञप्तिमा झूटो विवरण दिएर नागरिकता लिएका भनिएका आठ व्यक्तिको प्रमाणपत्र रद्द गरिएको भन्दै उनीहरूको नाम उल्लेख गरिएको छ।

विज्ञप्ति अनुसार नागरिकता खोसिनेमा अशोक शाह, विन्दे महतो, दानादेवी महतो, सोसील महतो, राजेन्द्र महतो, राजेश्वर महतो, रामकिशोर महतो र राजकुमार महतो छन्।

मन्त्रिपरिषद्को निर्ण... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

य सार्वजनिक गर्ने क्रममा ती व्यक्तिका ठेगाना सहित अन्य विवरण नखुलाएका कारण आफ्नो चरित्रहत्या भएको भन्दै राजपा अध्यक्ष महतोले सोमबार संसद्‍को बैठकमा आपत्ति जनाएका थिए।

उनले संसदमा प्रश्न गरेका थिए, "राष्ट्रियतासँग जोडिएको यस्तो संवेदनशील विषयमा सरकारका प्रवक्ताले मन्त्रिपरिषद्को निर्णय सार्वजनिक गर्दा राजेन्द्र महतो लगायत आठ जना भन्ने तर नाम ठेगाना नहुने त्यो के हो?"

"त्यो कुन राजेन्द्र महतो हो? कुन नियतले यस्तो गरिएको हो? यो भ्रमको खेती गरेर सरकारले के गर्न खोजेको हो?"

महतोले उठाएका विषयमा सरकारले जवाफ दिएको छैन्।

ती व्यक्तिहरू को को हुन्?

गृह मन्त्रालयका नागरिकता खोसिएका व्यक्तिहरू भारतीय नागरिक भएको र उनीहरूले तराईका दुईवटा जिल्लाबाट नागरिकताको प्रमाणपत्र लिएको अनुसन्धानबाट पुष्टि भएपछि कारबाही गरिएको उल्लेख गरेको छ।

गृहप्रवक्ता रामकृष्ण सुवेदीका अनुसार अशोक शाहले २०६३ सालमा महोत्तरी र बाँकी सातले विभिन्न मितिमा धनुषाबाट नागरिकता लिएका हुन्।

धनुषाबाट विन्दे र राजेन्द्रले २०४४ मा, राजेश्वरले २०३५ मा, दानादेवीले २०३५ मा, रामकिशोरले २०५३ मा, सोसीलले २०५८ मा र राजकुमारले २०६१ सालमा नागरिकता लिएको उनले बताए।

सुवेदीले भने: "सम्बन्धित जिल्लाहरूले अनुसन्धान गरेपछि कारबाहीको लागि लेखिपठाएका थिए। त्यसक्रममा ती व्यक्तिको बयान पनि लिइएको थियो।"

"जिल्ला प्रशासन कार्यलयले गरेको सिफारिसका आधारमा हामीले मन्त्रिपरिषद्‍मा प्रस्ताव लगेका थियौँ र त्यही आधारमा निर्णय आएको हो।"

सरकारका प्रवक्ताले सार्वजनिक गरेको निर्णयमा नागरिकता रद्द गर्नेबाहेक अन्य कारबाहीबारे खुलाइएको छैन्।

तर नागरिकता सम्बन्धी ऐनले झुटो विवरण दिएर नागरिकता लिने विदेशीलाई एक वर्षदेखि पाँच वर्षसम्म कैद वा पचास हजार रुपैयाँदेखि एक लाखसम्म जरिबाना गर्न सकिने वा दुवै सजाय गर्न सकिने उल्लेख छ।

मन्त्रिपरिषद्को निर्णयमा थप केही उल्लेख नगरिएकाले ती व्यक्तिले खेप्नसक्ने दण्ड सजायबारे केहि भनिरहनु नपर्ने गृहप्रवक्ता सुवेदी बताउँछन्।

तर उनले झुठ्ठा विवरणका आधारमा नागरिकता वितरणमा संलग्न हुने अधिकारीहरूमाथि भने छानबिन हुने बताए।

उनले भने, "मन्त्रिपरिषद्को निर्णयले नागरिकता दिने काममा संलग्न जो जो छन् त्यसलाई छानबिनको दायरामा ल्याउन निर्देशन दिएको छ। हामी त्यसलाई अघि बढाउछौँ।"

नागरिकता दिनेलाई कारबाही गर्नुपर्दैन?

नागरिकता सम्बन्धी ऐनले झुटो...


मन्त्री, सचिव तथा सुरक्षा अंगका प्रमुखहरूसहितको संयुक्त बैठकलाई आइतवार सम्बोधन गर्दै उनले त्यस्तो धारणा राखेका हुन्।

उनले सरकारले राखेका लक्ष्य भेट्टाउन यो वा त्यो बहाना छाडेर काम नगरे मन्त्री तथा सचिव लगायतका उच्चसरकारी अधिकारीहरुलाई समेत कारबाही गर्ने बताए।

खरो उत्रिएलान् ओली आफ्ना वाचामा?

दबाब

वाम गठबन्धनले आफ्नो चुनावी घोषणापत्रमा गरेका कतिपय वाचा महत्त्वकाङ्क्षी रहेको टिप्पणीहरुमाझ त्यसलाई पूरा गर्नुपर्ने दबाबमा वर्तमान सरकार रहेजस्तो देखिन्छ।

सिंहदरबारको बागडोर सम्हालेयता आइतवार पहिलोपटक मन्त्री, सचिव तथा सुरक्षा अंगका उच्चअधिकारीहरूसँगको संयुक्त बैठकमा प्रधानमन्त्री ओलीको प्रस्तुतिमा त्यस्तै दबाब झल्कन्थ्यो।

उनले भने, "काम हुनुपर्यो, लक्ष्य भेट्टाउनुपर्यो। पूँजीगत खर्च भएन भन्ने होइन कारण खोजेर समाधान हुनुपर्यो। उत्पादन भएन भन्ने होइन, समाधान खोजेर बढाउनुपर्यो अनि रोजगारी सिर्जना गर्नुपर्यो"।

"हामी आफ्ना वाचा पूरा गर्नुपर्ने बाध्यात्मक अवस्थामा छौं। सबै मिलेर त्यो पूरा गर्न सक्छौं"।

कडाइको संकेत

उनले राजनीतिक दबाब वा नजिकका मानिसहरुको प्रभावमा काम भए त्यो सह्य नहु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ने चेतावनी समेत दिए।

ओली सरकारका पाँच चुनौती के हुन्?

प्रधानमन्त्रीले दिएको निर्देशन उल्लेख गर्दै महिला बालबालिका तथा जेष्ठ नागरिक मन्त्री थममाया थापाले भनिन्, "मन्त्री होस् वा सचिव यदि उसले कुनै राजनीतिक दबाब तथा प्रभावमा पार्न खोज्छ वा पर्छ भने त्यसलाई कारबाही हुन्छ भन्नेमा प्रधानमन्त्रीको जोड थियो"।

तर सत्तासीन दलहरुले विगतमा आफ्ना निकटवर्ती तथा नेताकार्यकर्ताको स्वार्थ अनुरुप काम गर्ने गरेको आलोचनामाझ पछिल्लो सरकारको वाचालाई पनि धेरैले शंकाकै दृष्टिबाट हेरेको पाइन्छ।

यद्यपि प्रधानमन्त्रीको आइतवारको प्रस्तुति हेर्दा उनी कडा रूपमा प्रस्तुत हुने छनक रहेको बैठकमा सहभागी कतिपय सचिवको निचोड पाइन्छ।


मरवाह द्वीपमा उत्खनन गर्ने क्रममा आठ हजार वर्ष पुरानो उक्त मोती फेला परेको थियो।

उत्खननका क्रममा यूएईको प्राचीन वास्तुकलाबारे पनि थाहा भएको छ।

त्यस क्षेत्रमा नवपाषाणयुगदेखि नै मोतीको व्यापार हुने गरेको उत्खननले देखाएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

यसै महिनाको अन्त्यतिर अबु धाबीस्थित सङ्ग्रहालयमा उक्त मोती प्रदर्शनीका लागि राखिनेछ।

आबु धाबीको संस्कृति तथा पर्यटन विभागका अध्यक्ष मोहम्मद खालिफा अल मुबारक भन्छन्, "अबु धाबीमा फेला पारिएको विश्वकै सबैभन्दा पुरानो मोतीले हाम्रो आधुनिक आर्थिक र सांस्कृतिक इतिहासको गहिरो जरा प्रागैतिहासिक बिहानीमै पुग्ने स्पष्ट पारेको छ।"

उत्खनन गर्दा एउटा कोठाको भुइँमा यो सानो मोती भेटिएको थियो

पुरातत्वविद्हरूले जैविक पदार्थ भएको वस्तुको आयु पत्ता लगाउने रेडियोकार्बन डेटिङ विधि प्रयोग गरेर उक्त मोती इसापूर्व ५८०० देखि ५६०० बीचको हुन सक्ने बताएका छन्।

प्रयोग

त्यो समयमा मोती गहना बनाउन प्रयोग भएको हुन सक्ने र प्राचीन इराक रहेको मेसोपोटामिआसँग माटोका वस्तु र अन्य सामग्री किन्न प्रयोग हुने यूएईका विज्ञहरू बताउँछन्।

मरहवा द्वीपमा गरिएको उत्खनन ध्वस्त भएका ढुङ्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गे संरचनाहरूमा केन्द्रित थियो।

त्यस क्रममा माटोबाट बनेका वस्तु, सिपी र पत्थरबाट बनेका माला र विशेष खालको पत्थरबाट बनेको तीरको टुप्पो भेटिएको थियो।

"अबु धाबी पर्ल" नाम दिइएको उक्त मोती अक्टोबर ३० देखि सुरु हुने लूभ्र अबु धाबी प्रदर्शनीमा राखिनेछ।

यो पनि पढ्नुहोस्


मलर सन् २००१ देखि २०१३ सम्म एफबीआइका प्रमुख थिए।

उपन्यायाधिवक्ता रड रोजेन्सटाइनले वर्तमान प्रशासनभन्दा बाहिरका व्यक्तिलाई उक्त जिम्मा दिनु सार्वजनिक हितमा रहेको बताएका छन्।

समर्थन

सो नियुक्तिलाई रिपब्लिकन तथा डेमोक्र्याट दुवै दलका नेताहरुले समर्थन गरेका छन्।

गत साता राष्ट्रपति ट्रम्पले एफबीआइका निर्देशक जेम्स कोमीलाई बर्खास्त गरेसंगै त्यस्तो विशेष अभियोजनकर्ताको माग गरिएको थियो।

एफबीआइ तथा कंग्रेसले ट्रम्पको अभियान र रुसबीचको सम्भाव्य सांठगांठबारे अनुसन्धान गरिरहेका छन्।

मलरको नियुक्ति भएको घोषणा गरिएको एक घण्टा नवित्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले अब उक्त छानविनले आफूलाई सफाइ मिल्ने भविष्यवाणी गरे।

प्रतिष्ठित

बीबीसीका वाशिंगटन सम्वाददाता एन्थोनी जर्चर भन्छन् त्यहाँ मलर निकै प्रतिष्ठित मानिन्छन्।

उनले विगतको जर्ज डब्लु बुश प्रशासनमा काम गर्दा कोमी उपन्यायाधिवक्ता थिए।

उनी त्यहाँको उतारचढावपूर्ण राजनीतिबारे जानकार छन्।

हुन त प्राविधिक रुपमा मलर न्याय मन्त्रालय अन्तर्गत नै काम गर्न नियुक्त भएका हुन् जसको अन्तिम नेतृत्व भनेको राष्ट्रपति ट्रम्प नै हुन्।

तर जर्चर भन्छन् मलरको प्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रतिष्ठा यस्तो छ कि यस्ता विषयले उनलाई आफ्नो ढंगले अनुसन्धान गर्न छेक्ने छैन।


मलेसियाली प्रधानमन्त्री नजीव रज्जाकले फेला परेको टुक्राको फ्रान्समा जाँच गरिने बताए

विमानको पखेटाको टुक्रा हुन सक्ने ठानिएका ती वस्तु कतै मलेसियन एयरलाइन्सको फ्लाइट एमएच थ्री सेभन्टीको हो कि भनेर थप अनुसन्धानका लागि फ्रान्सको टुलुजमा पठाइने प्रधानमन्त्री नजीब रज्जाकले बताए।

प्रबल

प्रारम्भिक विवरणहरुका अनुसार दुई मिटर लामो उक्त टुक्रा बोइङ्ग सेभन सेभन सेभन विमानकै हुने सम्भावना प्रबल छ।

समुद्रमाथिबाट हराएको एक मात्र बोइङ्ग सेभन सेभन सेभन विमान मलेसियन एयरलाइन्सको फ्लाइट एमएच थ्री सेभन्टी नै हो।

सन् २०१४ को मार्च महिनामा मलेसियाको क्वालालम्पुरबाट बेइजींगतर्फ उडेको सो विमान हराउँदा त्यसमा २३९ मानिस सवार रहेका थिए।

मलेसियाली अनुसन्धानकर्ता, सरकारी अधिकारी र उक्त एयरलाइन्सका अधिकारीहरुको टोली समेत फ्रान्स जान लागेको छ।

अष्ट्रेलियाको सरकारले सो भग्नावशेष फेला पर्नुलाई महत्वपूर्ण भनेको छ।

पहिचान

सबै विमानका भागहरुमा विशिष्ट सिरियल नम्बर दिइएका हुन्छन् जसबाट तिनको पहिचानमा सघाउ पुग्ने गर्छ।

एक वर्ष अघिदेखि हराइरहेको उक्त विमानको खोजीकार्य रियुनियन टापुभन्दा ६ हजार किलोमिटर पूर्वमा के... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्द्रित थियो।

तर विज्ञहरु भन्छन्, विमानको टुक्रा समुद्रमा तैरिंदै तैरिंदै त्यहाँसम्म पुगेको हुन सक्छ।

बिहीबार फ्रान्सको नियन्त्रणमा रहेको रियुनियन टापुमा एक नगर कर्मचारीले नराम्ररी बिग्रिएको सुटकेश जस्तो लाग्ने वस्तु भेटेको स्थानीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्।

उक्त टापु मडागास्करबाट ६ सय किलोमिटर पूर्वमा अवस्थित छ।

एमएच थ्री सेभन्टीको खोजीकार्य अष्ट्रेलियाको नेतृत्वमा दक्षिणी हिन्द महासागरमा केन्द्रित थियो।


मस्को विरुद्ध नयां प्रतिबन्धहरु लगाउने कानुन संसदको दुवै सदनले पारित गरेको विधायिकासंगको जारी द्वन्द्वका क्रममा उनको त्यस्तो भनाई आएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले रुसविरुद्ध प्रतिबन्ध लगाउने कानुनहरुमा त्रुटीहरु रहेको टिप्पणी गर्दै बुधबार तिनलाई अनुमोदन गरेका थिए।

रुसले ति नयां अमेरिकी प्रतिबन्धहरुलाई मस्को विरुद्ध गरिएको 'पूर्णस्तरको ब्यापार युद्ध' भनेको छ।

दण्डीत गर्न

ति कानुनहरु रुसलाई सन् २०१६ को अमेरिकी राष्ट्रपतिय निर्वाचनमा सो देशले गरेको भनिएको हस्तक्षेप र युक्रेनमा उस्ले गरेका गतिविधिका लागि दण्डीत गर्नका लागि ल्याइएको बताइएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले ति प्रतिबन्धहरु सम्बन्धी विधेयकको विरोध गरेका थिए, जस्मा इरान र उत्तर कोरिया विरुद्ध चालिने कदमहरु पनि संलग्न छन्।

उक्त कानुनमा राष्ट्रपतिले कंग्रेस अर्थात अमेरिकी संसदको सहमति विना ति प्रतिबन्धहरुलाई खुकुलो पार्न पाउने अधिकारलाई सिमित तुल्याइएको छ।

उक्त विधेयकलाई अनुमोदन गरेर कानुनको रुप दिनलाई हस्ताक्षर गर्दा राष्ट्रपतिले आफ्नो बक्तव्यको अन्तिम बुंदामा कंग्रेसले गल्ती गरेको भनेका छन्।

पुटिन जिम्मेवार

उनका अनुसार राष्ट्रपत... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िको हैसियतमा उनले विदेशी मुलुकहरुसंग कंग्रेसले भन्दा राम्रो सम्बन्ध राख्‍न सक्छन्।

विहीबार ताजा टिप्पणीहरु गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले रुससंगको अमेरिकी सम्बन्धको स्तर हालसम्मकै सबैभन्दा न्यून र खतरनाक विन्दूमा पुगेको बताएका हुन्।

तर आर्कान्सो राज्यका रिपब्लीकन सिनेटर टम कटनले एमएसएनबीसी टेलिभिजनसंग बोल्दै भनेका छन्, "रुस र अमेरिकाबीचको सम्बन्ध न्यून विन्दूमा झर्नुमा रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन जिम्मेवार छन्।"

रुसले पनि आक्रोशपूर्ण प्रतिक्रिया दिएको छ।

प्रधानमन्त्री दिमीत्री मेदभेदेभले भनेका छन् अमेरीकी प्रतिबन्धहरुको प्याकेजले नयां अमेरिकी प्रशासनसंग सम्बन्ध सुधार गर्ने रुसको आशाको अन्त्य गरिदिएको छ।


महाभियोग प्रस्ताव मंगलवार संसद्‍मा पेश गर्न लागिएको छ।

जानु-पीएफका वरिष्ठ सदस्य पल मनाङग्याग्वाले महाभियोगको प्रक्रिया दुई दिन जतिमा सकिने र बुधवारसम्ममा राष्ट्रपति मुगाबे हटिसक्ने बताएका छन्।

उक्त पार्टीले मुगाबेलाई पदबाट राजीनामा दिन दिएको समयसीमा सोमबार नै सकिसकेको छ।

मुगाबेलाई पदत्याग गर्न थप दबाब

आधार

जिम्बाब्वेको संविधान अनुसार कसैले गम्भीर खालका पदीय दुरुपयोग गरे, संविधानको उल्लंघन गरे वा त्यसको पालना र बचाउ गर्न नसके तथा क्षमता नभएको जस्ता आधारमा महाभियोग लगाउन सकिन्छ।

मुगाबेमाथि आफ्नी श्रीमतीलाई सरकार चलाउने कुनै अधिकार नभए पनि सत्ता हातमा लिने संवैधानिक अधिकार दिएको, उपराष्ट्रपति र सरकारी कर्मचारीहरुको अपमान गरिरहेको र सेनाको बदनाम गरेको लगायतका अभियोग लगाउन लागिएको पल मनाङग्याग्वाले बताए।

सेनाका उच्च अधिकारीहरुले आफूहरुले मुगाबेको भविष्यबारे एउटा मार्गचित्र बनाइसकेको र पदबाट हटाइएका पूर्व उपराष्ट्रपति एमर्सन मननङग्याग्वा छिट्टै देश फर्कने पनि बताएका छन्।

राष्ट्रपति मुगाबेका सम्भावित उत्तराधिकारीको रुपमा उनकी श्रीमती ग्रेस मुगाबे र मनाङग्याग्वा दुवैलाई हेरिएको ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

थियो।

तर यो महिनाको शुरुमा मुगाबेले उपराष्ट्रपतिलाई बर्खास्त गरेपछि आफ्नी श्रीमतीलाई उत्तराधिकारीका रुपमा प्रस्तुत गर्न लागिएको रुपमा हेरिएको थियो जसका कारण सेनाले हस्तक्षेप गर्यो।

सेनाका प्रमुख अधिकारीले मुगाबे र मनाङग्याग्वा सम्पर्कमै रहेको र छिट्टै भेटवार्ता गर्ने बताएका छन्।


महिनौँ लगाएर गरिएको अध्ययनले सन् २०१४ मा विदेशी फौजले अफगानिस्तान छाडेपछि तालिबान लडाकुको खतरा अथवा नियन्त्रणमा कसरी वृद्धि भएको छ भन्ने देखाएको छ।

काबुल हमला: अफगान फौजको नियन्त्रणमा होटल

हमलापछि सेभ द चिल्ड्रेनको काम स्थगित

काबुलमा 'एम्बुलेन्स बम हमलामा ९५ को मृत्यु'

अफगान सरकारले प्रतिवेदनको खण्डन गर्दै अधिकांश क्षेत्रमाथि आफ्नो नियन्त्रण रहेको जनाएको छ।

तर तालिबान र इस्लामिक स्टेट समूहले जिम्मेवारी दावी गरेका काबुल र अन्यत्र गरिएका हालैका आक्रमणमा कैयौँ मानिसले ज्यान गुमाएका छन्।

अफगान अधिकारी र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले तालिबानसँग वार्ताको कुनै सम्भावना नरहेको प्रतिक्रिया जनाए।

गत वर्ष ट्रम्पले अफगानिस्तानमा अमेरिकी सेना अनिश्चितकालका लागि रहने घोषणा गरेका थिए।

कसरी अनुसन्धान गरियो?

बीबीसीले गत अगष्ट २३ देखि नोभेम्बर २१ को बीचमा अफगानिस्तानका सबै जिल्लामा गरेको अनुसन्धानले त्यहाँको सुरक्षा अवस्थाको दुर्लभ तस्वीर बाहिर ल्याएको छ।

उक्त समयावधिभित्र लडाकुबाट गरिएका आक्रमणको बृहत् तस्वीर दिनका लागि बीबीसी संवाददाताहरूको एउटा सञ्जालले अफगानिस्तानकै सबै ३९९ जिल्लामा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

१२ सय जनाभन्दा बढी स्रोतसँग कुराकानी गरेको हो।

भेटेर वा टेलिफोनबाट ती स्रोतसँग कुरा गरिएको थियो र सबै सूचनाहरू कम्तीमा दुई अथवा ६ वटा स्रोतसँग पुष्टि गरिएको थियो।

कतिपय अवस्थामा बीबीसीका संवाददाताहरूले स्थितिबारे पुनः पुष्टि गर्नका निम्ति स्रोतलाई भेट्न दुर्गम क्षेत्रमा समेत पुगेका थिए।

करिब डेढ करोड अफगान नागरिक अर्थात् आधा जनसंख्या या त तालिबान नियन्त्रित क्षेत्रमा  या उनीहरूको खुल्ला उपस्थिति रहेको र नियमितजसो आक्रमण गर्ने क्षेत्रमा बस्ने गरेको अनुसन्धानले देखाएको छ।

परम्परागत रूपमा दक्षिणी क्षेत्रमा पकड रहेको तालिबानले देशका पूर्वी, पश्चिमी र उत्तरी क्षेत्रमा नियन्त्रण विस्तार गरेको प्रष्ट देखिन्छ।


माधव नेपाल, बीबीसी नेपाली सेवा

करिब चार दशकअघि पश्चिमी पहाडी जिल्ला गुल्मीबाट नेपालमा व्यवसायिकरूपमा कफी उत्पादन सुरु गरिएको बताइन्छ। तर अहिलेसम्म नेपालमा वार्षिकरूपमा ५ सय मेट्रिक टनको हाराहारीमा मात्र कफी उत्पादन हुने गरेको अधिकारीहरूको भनाइ छ।

लामो समयदेखि गुल्मीको आँपचौरमा व्यवसायिक कफी खेती गर्दै आएका परशुराम आचार्य नेपालमा उत्पादित कफीलाई विश्व बजारले गुणस्तरीय ठाने पनि कफी खेतीप्रति सरकारी निकायको बेवास्ता गर्दा कफी किसानहरू उत्साहित हुन नसकेको बताउँछन्।

उनका अनुसार सरकारले कफी खेतीलाई प्रोत्साहन गर्ने हो भने नेपालमा कफी खेतीका प्रशस्त सम्भावना रहेको छ।

उनले भने, "सरकारले कफी किसानलाई राम्रो सहयोग गर्ने हो भने उत्पादन अझै बढाउन सकिन्छ।"

सम्भावना

कफी: 'बेफाइदा भन्दा फाइदा धेरै'

अर्थोडक्स चियाको व्यापारिक चिह्न दिइँदै

नेपाल चिया तथा कफी विकास बोर्डले नेपाली कफीको गुणस्तरका बारेमा हालै एक रिपोर्ट सार्वजनिक गर्दै यो वर्ष अर्थात् सन २०१८ मा नेपाली कफीले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ९० अंक पाएको वताएको छ।

बोर्डका अनुसार त्यो अंक छिमेकी मुलुक भारत र चीनले पाएकोभन्दा बढी हो।

विगत... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पाँच वर्षदेखि नेपाली कफीलाई अन्तर्राष्ट्रिय परीक्षणमा पठाउन थालिएको हो। यो वर्ष लेकाली कफी स्टेट नुवाकोटले पहिलो पटक त्यति धेरै अंक पाएको बोर्डका निर्देशक दीपक खनालले वताए।

पछिल्लो परीक्षणले नेपालको कफी विश्व बजारमा "उच्चस्तरको" भएसँगै नेपालका लागि नयाँ अवसरहरू पनि आएको खनाल बताउछन्।

२०३२ सालमा गुल्मीबाट सुरु भएको कफी खेती अहिले देशको मध्यपहाडी क्षेत्रका सबैजसो जिल्लामा फैलिसकेको बोर्डको भनाइ छ।

नेपालमा उत्पादित कफीको मुख्य बजार युरोप र अमेरिका हो।

चिया तथा कफी विकास बोर्डका अनुसार ती देशवाट वार्षिक ८ हजार मेट्रिक टन नेपाली कफी माग हुदै आए पनि उत्पादन भने त्यसको तुलनामा निकै न्यून रहने गरेको छ।


मानवअधिकार तथा सामाजिक अभियान नेपालको गठन र घोषणा कार्यक्रममा सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली

शनिवार प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको सचिवालयका चार सदस्य र ७० भन्दा बढी सुरक्षाकर्मीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो भने कांग्रेसका सात केन्द्रीय सदस्यसहित कम्तीमा २० जनामा कोभिड-१९ देखिएको सार्वजनिक भएको थियो।

धेरै सङ्क्रमित फेला परेकै कारण आइतवारका लागि डाकिएको पार्टीको सचिवालय बैठक स्थगित भएको पार्टी प्रवक्ता एवं सचिवालय सदस्य नारायणकाजी श्रेष्ठले बीबीसीलाई बताए।

“परिस्थिति जटिल बन्दै गएकोले आजको बैठक स्थगित भयो तर निकै महत्त्वपूर्ण अजेन्डा भएकाले भोलि वा पर्सि गर्ने भन्ने छ। तर परिस्थिति के हुन्छ हेर्नुपर्छ,” श्रेष्ठले भने।

अब 'भर्चूअल बैठक'

श्रेष्ठका अनुसार अन्य सामान्य कार्यसूची हुँदा भर्चूअल बैठक नै उपयुक्त हुने उनको भनाइ छ।

सरकारले गत साता गरेको राजदूत सिफारिसप्रतिको असन्तुष्टिलगायत स्थायी समिति बैठकका अजेन्डाबारे छलफल गर्न आइतवार सचिवालयको बैठक बोलाइएको थियो।

उता प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसको पनि सानेपास्थित पार्टी कार्यालय आउँदो २२ गतेसम्मका ला... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गि बन्द गरिएको छ।

सोमवार हुने केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठक असोज २५ गतेसम्मका लागि स्थगित गरिएको प्रवक्ता विश्वप्रकाश शर्माले बताए।

“अहिले जसजसलाई पोजिटिभ देखिएको छ उहाँसँग सम्पर्कमा आएकाहरूको पनि कन्ट्याक्ट ट्रेसिङअन्तर्गत परीक्षण हुँदैछ अहिले नै बैठक गर्न सक्ने अवस्था रहेन,” प्रवक्ता शर्माले भने।

आइतवार हुने भनिएको कांग्रेसका पदाधिकारी र पूर्वपदाधिकारीहरूको बैठक स्थगित भइसकेको छ।

प्रवक्ता शर्माका अनुसार अहिलेको अवस्थाले केन्द्रीय कार्यसमितिको बेठकमात्रै नभई फागुनमा हुने भनिएको महाधिवेशनलाई पनि असर गर्ने देखिएकोले अबको रणनीति कसरी तय गर्ने भन्नेबारे पार्टीको बैठकले निर्णय गर्ने बताए।

“अब धेरैजसो मीटिङ त भर्चूअल नै नगरी नहुने देखिइसक्यो। अहिले अपनाउँदै आएको सतर्कता पर्याप्त रहेनछ भन्ने पनि देखियो,” उनले भने।

यसअघि कांग्रेस महामन्त्री शशाङ्क कोइरालालाई कोभिड-१९ देखिएको थियो।

प्रधानमन्त्रीको भेटघाट अझै सीमित बनाइने

प्रधानमन्त्री निवासमा अहिलेसम्म सङ्क्रमण नदेखिए पनि सचिवालय र सुरक्षातर्फ देखिएकोले यसअघि भन्दा प्रधानमन्त्रीको भेटघाट अझ सीमित पारिने प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार सूर्य थापाले बताए।

प्रधानमन्त्रीको गत फागुन महिनामा दोस्रो पटक मिर्गौला प्रत्यारोपण गरिएपछि स्वास्थ्यसम्बन्त्री विशेष सावधानी अपनाइएको बताइन्छ

थापासहित शनिवार प्रधानमन्त्रीका प्रमुख राजनीतिक सल्लाहकार विष्णु रिमाल र  परराष्ट्रमामिला सल्लाहकार राजन भट्टराईलाई पनि कोरोनाभाइरस देखिएको थियो।

प्रधानमन्त्रीको मिर्गौला प्रत्यारोपण दोस्रो पटक गरेदेखि नै बालुवाटारमा उनको स्वास्थ्यबारे निकै सतर्कता अपनाइँदै आएको थापाले बताए।

“सुरक्षाकर्मीलाई धेरै सङ्ख्यामा देखिएपछि सचिवालयमा पनि परीक्षण गर्न प्रधानमन्त्रीले नै सुझाउनुभएको थियो। अहिले सङ्क्रमितको सङ्ख्या धेरै देखिन थालेपछि अब थप सतर्क हुनपर्ने देखिएको छ,” थापाले भने।

“बालुवाटारमा हुने बैठक यसअघि पनि कुर्सीको व्यवस्थापन लगायतमा ध्यान दिइएकै थियो तर सावधानी अझै अपुग रहेछ भन्ने देखियो। हामीले अपनाउँदै आएका मापदण्डमा अझै सुधार गर्नुपर्ने र थप व्यवस्थापन गर्नुपर्ने देखिएको छ।”

ओलीकी चिकित्सक डा. दिव्या सिंह कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएपछि अहिले एकान्तवासमा छिन्।

चिसो, फ्लू र कोभिड-१९ का लक्षण कसरी छुट्याउने


मार्च २४ देखि भारतमा लकडाउन छ

त्यहाँको गृह मन्त्रालयले सामान्य अवस्थामा भन्दा आधा सङ्ख्यामा मानिसहरूले पसलमा काम गर्न पाउने जनाएको हो।

काम गर्दा पसलमा बस्ने व्यक्तिले मास्क अनिवार्य लगाउनुपर्ने र मानिसहरूले एकअर्काबीच दूरी कायम राख्नुपर्ने बताएको छ।

एक अर्ब ३० करोड भन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको भारतमा ठूला व्यापारिक भवनहरू भने बन्द रहनेछन्।

दिल्लीको योजना

शुक्रवार अबेर जारी गरिएको त्यस्तो निर्देशनअनुसार लकडाउनका बेला ग्रामीण भेगमा बजार र आवासीय क्षेत्रमा सबै पसलहरू खुल्न पाउनेछन्।

तर मदिरा पसल भने बन्द नै रहनेछन्।

देशमा आर्थिक गतिविधिहरू क्रमिक रूपमा सञ्चालन गर्दै लैजाने उद्देश्यले दिल्लीले यस्तो निर्णय गरेको हो।

यसबाट खासगरी ग्रामीण क्षेत्रको अर्थतन्त्रलाई त्राण दिन खोजिएको ठानिएको छ।

दशौँ लाख भारतीयहरू दैनिक उपभोग्य सामानका लागि किराना पसलमा निर्भर रहन्छन्।

अतिप्रभावित क्षेत्रमा प्रतिबन्ध कायमै

महमारीको उच्च जोखिम भएको आकलन गरिएका अतिप्रभावित क्षेत्रमा व्यावसाय सञ्चालनमा लगाइएका प्रतिबन्धहरू अझै कायम रहनेछन्।

भारतमा अहमदाबादद, सुरत, हैदराबाद र चेन्नई जस्ता क्षेत्रलाई 'ठ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ूला र उदाउँदा हट-स्पट क्षेत्र' घोषणा गरिएको छ।

भारतमा सामाजिक दूरी कायम राख्ने काम निकै चुनौतीपूर्ण बनेको छ

केन्द्र सरकारले यी सहर भएका गुजरात, तेलङ्गाना र तमिलनाडु राज्यका चार जिल्लालाई निगरानीमा राखेको छ। त्यहाँ ५,००० भन्दा बढी मानिसमा कोरोनाभाइरस भेटिएको छ

भारतको विपद् व्यवस्थापन कानुनका अनुसार अन्य राज्य सरकारहरूले उक्त निर्देशन लागु नगर्न पनि सक्नेछन्।

भारतको अवस्था कस्तो छ?

भारतमा शनिवारसम्म २४,५०० भन्दा बढी मानिसमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएका छ। त्यहाँ झन्डै ७,८० ले ज्यान गुमाएका छन्।

भारतीय मूलका नोबेल पुरस्कार विजेता अर्थशास्त्री अभिजित बेनर्जीले हालै बीबीसीसँग कुरा गर्दै लकडाउन जारी रहँदा भारतले विपन्न नागरिकका लागि काम गर्नुपर्ने औँल्याएका छन्।

उनले भने, "अहिलेसम्म हामीले गर्नुपर्ने कामको नजिकसमेत पुगेका छैनौँ।"

मार्च २४ मा मा लकडाउन सुरु गरेपछि भारतले २३ अर्ब अमेरिकी डलरको एउटा आर्थिक सहायता कार्यक्रम सार्वजनिक गरेको थियो।

त्यसको अधिकांश भाग गरिबहरूलाई आर्थिक सहायता र खाद्य सुरक्षा दिनेमा केन्द्रित हुने बताइएको थियो।

तर अर्थशास्त्री बेनर्जी भन्छन्, "खोप नबन्दासम्म यो रोग लामो अवधिसम्म रहनेछ। त्यसैले भारतले स्पष्ट र राम्रोसँग विश्लेषण गरिएको योजनाबारे सोच्नुपर्छ।"


मिस इन्डिया जीवन परिवर्तन गरिदिने प्रतिस्पर्धा हो।

तर अन्तिम चरणमा पुग्न सफल भएकोमा उत्साहित हुनुको साटो प्रतियोगीहरूले आफूलाई एउटा बहसको केन्द्रमा पाएका छन्।

टाइम्स अफ इन्डिया पत्रिकामा छापिएको सबै प्रतियोगीको तस्बिरमा आलोचकहरूले "आयोजकको गोरो छालाप्रतिको मोह" देखेका छन्।

उक्त पत्रिका पनि प्रतियोगिताको एउटा आयोजक हो। भारतमा सर्वाधिक बिक्री हुनेमध्येको एक सो अङ्ग्रेजी दैनिकमा प्रकाशित तस्बिरमा एक ट्विटर प्रयोगकर्ताले "यो तस्बिरमा के गलत छ?" भन्दै प्रश्न गरेपछि यो बहस सुरु भएको हो।

चम्किलो अनुहार, काँधसम्म आउने केश र एकैखालको छालाको रङ्गले उनीहरूलाई लगभग समान देखाउँछ।

रमाइलोकै लागि भए पनि केहीले भनेका छन् – वास्तवमा ती सबै एकै व्यक्ति थिए कि?

ट्विटरमा उक्त तस्बिरको चर्चा हुन थालेपछि आलोचकहरूले तस्बिरमा नभएर सहभागीको वर्णमा विविधता नभएको औँल्याएका छन्।

उनीहरूका अनुसार यसबाट एकपटक फेरि भारतको गोरो छालाप्रतिको अत्यधिक मोहलाई उजागर गरिदिएको छ।

आयोजकहरूले यसबारे कुनै पनि प्रतिक्रिया जनाएका छैनन्।

सुन्दरी प्रतियोगिताको व्यवसाय

सन् १९९० को मध्यदेखि नै सुन्दरी प्रतियोगिता भारतको व... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्यवसाय बनेको छ।

मिस इन्डियाको उपाधि जितेका ऐश्वर्या राय, सुस्मिता सेन र प्रियङ्का चोपडाजस्ता सुन्दरीहरू विश्व सुन्दरी बन्न सफल भए।

धेरै सुन्दरी प्रतियोगिता विजेताहरूले बलिउडमा आकर्षक नाम, दाम र काम पाएका छन्।

पछिल्ला वर्षहरूमा सुन्दरी प्रतियोगितामा सहभागी हुन चाहनेहरूका लागि तालिम दिन भारतभर च्याउ उम्रेझैँ संस्थाहरू खुलेका छन्।

तर पनि धेरै सफल महिलाहरूमा गोरो छाला भएकाहरू नै छन्। तर यो अनौठो होइन।

सन् १९९४ मा विश्व सुन्दरीको उपाधि पाएपछि ऐश्वर्य राय

विशेषत: महिलाका सन्दर्भमा गोरो छालाप्रतिको अत्यधिक मोह भारतमा चिर परिचित छ। धेरैले गोरो वर्णलाई कालो वर्णभन्दा उच्चकोटीको मान्छन्।

उदाहरणका लागि विवाहका लागि गोरो वर्णलाई सधैँ राम्रो मान्ने गरिएको छ।

सन् १९७० ताका भारतको पहिलो छाला गोरो बनाउने क्रीम फेयर एन्ड लभ्ली बजारमा आएपश्चात् छाला सेतो बनाउने सो उत्पादन धेरै ब्रिक्री हुने सौन्दर्य प्रसाधनमा पर्छ। बलिउडका कतिपय चर्चित र प्रसिद्ध अभिनेता अभिनेत्रीहरू त्यस्ता सामग्रीको विज्ञापन गर्न देखा परिसकेका छन्।

यस्ता क्रीम र जेलका विज्ञापनमा छाला सेतो बनाउने मात्र होइन, आकर्षक जागिर र प्रेम पाइने तथा विवाह हुने प्रचार गर्ने गरिन्छ।

अनि एउटा विशेष खालको वर्णलाई महत्त्व दिने यस्ता सुन्दरी प्रतियोगिताहरूले त्यस्तै चल्तीका धारणालाई कायम राख्न सहयोग पुर्‍याउँछन्।

पुरुषको गोरोपन

सन् २००५ मा केही व्यक्तिहरूले गोरोपन महिलाका लागि मात्र नभए पुरुषलाई पनि आवश्यक भएको निष्कर्ष निकाले। त्यसपछि आयो पुरुषलाई गोरो बनाउने पहिलो क्रीम – फेयर एन्ड ह्यान्डसम।

अभिनेता शाहरुख खानले समर्थन गरिदिएको उक्त क्रीमले पनि ठूलो सफलता पायो।

केही वर्षयता "कालो नै सुन्दर" र "अश्वेत र प्रेमिल" जस्ता अभियान चलेका छन्। ती अभियानले कालो वर्णमा पनि गर्व गर्नुपर्छ भन्दै रङ्गभेदमाथि प्रश्न गरिरहेका छन्।

तर त्यसले काखीमुनिका रौँ हटाउनेदेखि जननेन्द्रिय गोरो बनाउनेसम्म दाबी गर्ने क्रीम र जेलको बाढीलाई रोक्न सकेको छैन।

करोडौँको व्यापार

भारतमा गोरोपन बढाउने क्रीम र ब्लीचको लोकप्रियता कति छ भन्ने कुरा यस्ता सामग्रीको प्रत्येक वर्ष हुने करोडौँ डलरको व्यापारबाट पनि अनुमान लगाउन सकिन्छ।

एउटा अनुमानका अनुसार सन् २०२३ सम्ममा महिलालाई गोरो बनाउने सामग्रीको बिक्री ५० अर्ब भारतीय रुपैयाँ पुग्नेछ।

गोरोपन बनाउने सामग्रीको प्रतिरक्षा गर्नेहरूले भने...


मुस्लिमहरूले कोभिड-१९ बाट मृत्यु भएका आफन्तको शव बलपूर्वक जलाइदिएको आरोप लगाएका छन्।

इस्लाममा शव जलाउन वर्जित छ।

गत मे ४ मा ४४ वर्षीया फातिमा रिनोजालाई कोभिड-१९ भएको आशङ्कामा अस्पताल भर्ना गरियो।

श्रीलङ्काको राजधानी कोलम्बोमा बसोबास गर्ने उनलाई सास फेर्न गाह्रो भएको थियो।

उनका पति मोहमद शफीकका अनुसार फातिमालाई अस्पताल भर्ना गरिएकै दिन सरकारी निकायहरूबाट आफ्नो परिवारमाथि "आक्रमण" सुरु भएको थियो।

"प्रहरी र सैनिकहरू अन्य अधिकारीहरूसँग हाम्रो ढोकामा आए," उनले भने।

"हामीलाई जबरजस्ती बाहिर निकालियो र उनीहरूले सबैतिर (निःसङ्क्रामक) छर्के। हामी सबै डरायौँ तर उनीहरूले केही बताएनन्। तीन महिने बच्चाको पनि परीक्षण गरियो र उनीहरूले हामीलाई कुकुरलाई जसरी क्वारन्टीन स्थलमा लगे।"

उनको परिवारलाई एक रात राखेर दुई हप्ता अलग्गै बस्न निर्देशन दिँदै भोलिपल्ट छोडियो।

त्यति बेलासम्म उनीहरूले फातिमाको मृत्युको भएको सूचना पाइसकेका थिए।

हस्ताक्षर गर्न बाध्य

फातिमाको सनाखत गर्न उनका जेठा छोरालाई बोलाइयो।

कोभिड-१९ का कारण मृत्यु भएकाले परिवारलाई शव दिन नमिल्ने उनलाई बताइयो।

उनका अनुसार बरु शवको दाहसं... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

स्कार गर्ने सहमतिका लागि उनलाई कागजपत्रमा  बलपूर्वक हस्ताक्षर गराइयो।

"छोरालाई फातिमाको शरीरका अङ्ग थप परीक्षणका लागि छुट्याउनुपर्ने बताइयो।

यदि उनलाई कोरोनाभाइरस भएको भए किन शरीरको अङ्ग छुट्याउनुपर्‍यो?" शाफिक भन्छन्।

आफूहरूलाई पर्याप्त जानकारी नदिइएको उनको गुनासो छ।

फातिमाको परिवारले जस्तै सरकारले आफूहरूलाई भेदभाव गरेको गुनासो मुस्लिम समुदायका अन्य परिवारहरूले पनि गरेका छन्।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको निर्देशिका

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले कोभिड-१९ सम्बन्धी आफ्नो निर्देशिकामा शव गाड्न सकिने उल्लेख गरेको छ।

अधिकारीहरूले आफूहरूलाई शव जलाउन बाध्य पारेको श्रीलङ्काका मुस्लिमहरूको दाबी छ।

बहुसङ्ख्यक सिन्हाला समुदायले आफूहरूलाई तर्साउन अहिले पनि भेदभाव गरेको मुस्लिम समुदायको दाबी छ।

सन् २०१९ मा उग्रवादी इस्लामिक समूहसँग सम्बद्ध केही व्यक्तिहरूले श्रीलङ्काका विभिन्न होटल र गिर्जाघरमा शृङ्खलाबद्ध बम आक्रमण गर्दा २५० जनाभन्दा बढीको मृत्यु भएको थियो।

उक्त घटनापछि आफूहरूसँग नराम्रो व्यवहार भएको श्रीलङ्काली मुस्लिम समुदायको अनुभव छ।

गाड्नु 'जोखिमपूर्ण'

श्रीलङ्कामा कोभिड-१९ का कारण मुस्लिम समुदायका एक सदस्यको मार्च ३१  मा मृत्यु भएको थियो।

त्यति बेलासम्म देशमा कुल ११ जनाको मृत्यु भएको भए पनि सञ्चारमाध्यमले मुस्लिम समुदायले रोग फैलाएको आरोप लगाए।

सबै मृतकको शरीरलाई जलाइएको थियो।

सरुवारोग हेर्ने सरकारी निकायका प्रमुख डा. सुगत समरवीरका अनुसार कोभिड-१९ भएर मृत्यु भएका वा त्यसको आशङ्का भएका सबै मृतकको दाहसंस्कार गर्ने सरकारको नीति नै छ।

उनका अनुसार शव गाड्दा भू-गर्भमा भएको पानी प्रदूषित हुनसक्छ।

मुस्लिम समुदायका अगुवा र राजनीतिकर्मीहरूले सरकारले यो निर्णयबारे पुनर्विचार गर्न आग्रह गरेका छन्।

'दाहसंस्कार हुने एक मात्र देश'

संयुक्त राष्ट्रसङ्घका १८२ सदस्यराष्ट्रमध्ये मुस्लिम समुदायका मानिसलाई भूमिमा नगाडेर दाहसंस्कार गरिने श्रीलङ्का एक मात्र देश भएको पूर्वमन्त्री अलि जाहिर मौलानको दाबी छ।

बीबीसी सिन्हालासँग कुरा गर्दै शव गाड्नु जनस्वास्थ्यका लागि हानिकारक भएको वैज्ञानिक प्रमाण सरकारले देखाइदिए आफूहरूले त्यो निर्णय मान्ने बताए।

श्रीलङ्का मुस्लिम कङ्ग्रेसका एक वरिष्ठ नेता पनि उनको भनाइसँग सहमत छन्।

श्रीलङ्कालाई जातीय आधारमा अझ विभाजित गर्न राजनीतिक उद्देश्यसहित सरकारले दाहसंस्कार गर्न बाध्य पारेको उनको...


मेयर तथा उपमेयरहरूले प्रदूषण नियन्त्रणमा स्थानीय सरकारको आफ्नै खाले सिमितता रहेको भन्दै रणनीति बनाउँदा संघीय सरकारसँग पर्याप्त समन्वय हुन नसकेको बताए।

उनीहरूले केन्द्र सरकारको जिम्माका मुख्य सडकको निर्माण तथा मर्मतका काम लामो समयसम्म अल्झिँदा वायु प्रदूषण नियन्त्रणमा कठिनाइ भैरहेको बताएका हुन्।

प्रदुषण नियन्त्रणको साझा रणनीति बनाउन उपत्यकाभित्रका १८ वटा नगरपालिकाका मेयर तथा उपमेयरहरू बिहीबार काठमाडौंमा आयोजित एक दिने सम्मेलनमा सहभागी थिए।

काठमाडौंको वातावरणीय अवस्था चिन्ताजनक रहेको र त्यसको एउटा प्रमुख कारण सवारी साधन र गुणस्तरहीन बाटो भएको बताउने वातावरणविद्हरूले प्रदूषण नियन्त्रणको निम्ति एकीकृत प्रयासको खाँचो औंल्याए।

समन्वय

प्रदूषण नियन्त्रणमा स्थानीय सरकारको आफ्नै खाले सीमितता रहेको भन्दै रणनीति बनाउँदा संघीय सरकारसँग पर्याप्त समन्वय हुन नसकेको  मेयर उपमेयरहरूको भनाइ थियो।

काठमाण्डू महानगरपालिकाका मेयर विद्यासुन्दर शाक्यले भूकम्पपीडितलाई राहतको नाममा काठमाडौंमा १५ सय नयाँ ट्याक्सी थपिँदा वातावरणका दृष्टिले आफ्नो नीति विरोधी बोझ थपिएको गुनासो सुनाए।

भक्तपुरको सूर्यविनायक न... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गरपालिकाकी उपमेयर जुना बस्नेतले भने ढलको समस्या विकराल भएको बताइन्।

उनले भनिन्, "सबैले खोलामा ढल हाल्ने, त्यसमा प्लास्टिकहरू फ्याँक्ने गर्नाले जाम भइरहेको छ जुन रोक्न सकिएको छैन। त्यो रोक्न अहिले केन्द्रीय तहबाट कोरिडोरको काम भइरहेको छ।"

स्रोत-साधन

सरकारसँग भएका प्रदूषण जाँच्ने कैयौं उपकरण प्रयोगविहीन रहेको र त्यसमाथी नगरपालिकाहरूसँग स्रोतसाधनको अभाव रहेको कुरा सम्मेलनमा उठेको थियो।

प्रतिलिटर इन्धन खरिदबाट करिब ५० पैसाको दरले वातावरणीय कोषमा जम्मा हुने रकम वातावरण सुधारमै खर्च गर्नुपर्नेबारे पनि छलफल भएको छ। मेयरहरूले उपत्यकाभित्रका नगरपालिकाहरूको एकीकृत प्रयासको आवश्यकता समेत औंल्याए।

वायु प्रदूषण कसरी कम गर्ने?

वातावरणविद् भूषण तुलाधर तत्कालका लागि काठमाण्डौंको यातायात प्रणाली सुधार गर्नुपर्ने बताउँछन्।

उनले भने, "आधा भन्दा बढी प्रदूषण यातायात प्रणालीबाट आउँछ, बाटो बनाउँदा र मर्मत सम्भार गर्दाको धुलो र गाडीबाट निस्कने धूवाँबाट। धुलो बढी हुँदा गाडिको एयर फिल्टर बिग्रेर झन् बढी धुवाँ फाल्न थाल्छ।"

खुला रूपमा फोहोर तथा बालीनालीका खोस्टा जलाउँदाको प्रभावसँगै इँटा भट्टाको विस्थापन थप चुनौती देखिएको जानकारहरूले औंल्याएका छन्।

'सम्भव'

सम्मेलनमा आफ्नो देशको एउटा शहर अढाई दशकमै कसरी प्रदुषण मुक्त बस्न लायक बन्यो भनि मेक्सिकोकी अवैतनिक राजदूत मेलबा प्रियाले सुनाएको अनुभव सहभागीको निम्ति चाख लाग्दो थियो।

उनले भनिन्, "अहिले हामी राम्ररी बस्नलायक विश्वका शीर्ष ४० शहरभित्र पर्छौं। यसको सन्देश के हो भने प्रदूषण नियन्त्रण सम्भव छ। काठमाडौंमा उतिबेला म्याक्सिको सीटीले झेलेको भन्दा कम प्रदूषण छ र यतिखेर विज्ञानले ल्याएको सहजता बढी छ।"

यद्यपि अहिलेसम्म काठमाडौंका कुनै पनि नगरपालिकाले औपचारिक रूपमा पुनर्प्रयोग गर्न मिल्ने गरी ठोस फोहरको प्रशोधन गरेका छैनन्।

प्रदूषण घटाउने प्रयास


मोहम्मद सुल्तानबाट अहिले जन सुल्तान बनिसकेका छन्।

दिल्लीको उत्तम नगरस्थित रोहिंज्या बस्तीमा बस्दै आएका जन सुल्तानले फेसबुकमा र साथीहरुमाझ इसाई  धर्मको प्रचारप्रसार गर्दै आएका छन्।

सुल्तान मात्रै होइनन् उनको बस्तीमा बस्ने करिब १२० जनाले इसाई  धर्म मान्न थालेका छन्।

के रोहिंज्या भारतका लागि सुरक्षा खतरा हुन्?

रोहिंज्या संकटमा मोदीको हिन्दु कार्ड!

ईसाई नाम

उक्त बस्तीमा गिर्जाघर पनि छ र उनीहरु त्यहाँ प्रार्थना गर्न जान्छन्।

अचेल सो बस्तीमा जन्मिने बच्चाहरुको इसाई  नाम राख्न थालिएको छ।

सोही बस्तीमा बस्ने कबीरका तीनजना छोराछोरी छन्: रुबीना, फारमीन र स्यामुअल।

१३ वर्षीया रुबिना र ७ वर्षीया फारमीनको म्यानमारमा जन्म भएको थियो भने सात महिना पहिले स्यामुअल भारतमा जन्मिएका हुन्।

शरणार्थी बस्तीमा बस्ने हकीमले भारत आएपछि जन्मिएका आफ्नो छोराको नाम पिटर राखेको बीबीसीलाई बताए।

इसाई  नाम राख्नुको कारणबारे उनले बीबीसीलाई भने, "यो नामको चर्चा बाइबलमा पनि गरिएको छ। हामी ईशुलाई मान्दछौँ, त्यही भएर त्यो नाम राखेको हुँ।"

प्रतिबन्ध

शरणार्थी बस्तीको ठ्याक्कै अगाडि गिर्जाघर पनि छ तर उनीहरु त्यहाँ जा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ंदैनन्।

आफूहरुलाई त्यहाँ जान प्रतिबन्ध लगाइएको जन सुल्तानले बताए।

उनले भने, "हाम्रो बस्तीभित्रै गिर्जाघर छ। अगाडिको गिर्जाघरमा हामी जांदैनौँ। त्यो क्याथोलिकहरुको गिर्जाघर हो तर हामीहरु प्रोटेस्टेण्ट हौँ।"

शरणार्थी बस्तीका अर्का रोहिंज्या करिमले हरेक आइतवार आफूहरुले गिर्जाघरमा सामूहिक प्रार्थना गर्ने गरेको बताए।

जन सुल्तान अंग्रेजी बोल्छन् र आफ्नो फेसबुक प्रोफाइलमा अंग्रेजीमै लेख्छन्।

रोहिंज्याहरुमाथि म्यानमारमा हुने गरेका आक्रमण र इसाई धर्मसँग सम्बन्धित विषयमा उनले लेख्ने गरेका छन्।

सहयोग

जन सुल्तानले धर्म परिवर्तनसँग सम्बन्धित एउटा भिडिओ पनि आफ्नो फेसबुकमा राखेका छन् जसमा इसाई  बन्ने कथा छ।

बाइबलका उपदेश पनि उनले फेसबुकमा लेख्ने गरेका छन्।

शरणार्थी बस्तीमा बस्ने रोहिंज्याहरुलाई विभिन्न धार्मिक संगठनले सहयोग गरिरहेका छन् र जन सुल्तान तिनीहरुमध्ये एउटा संगठनमा आबद्ध छन्।

हालै १० कक्षाको परीक्षा दिएका जन सुल्तान अध्ययनबाहेक फुटबल पनि खेल्छन्।

रोहिंज्या शरणार्थीहरुको बस्ती चारैतिरबाट पर्खालले घेरिएको छ र आफूहरु बस्दै आएको जग्गाको उनीहरुले भाडा तिर्छन्।

हकिमले भने, "हामी यहाँ डेढ वर्षदेखि बसिरहेका छौँ। पहिलो वर्ष भाडावापत २ लाख रुपैयाँ तिरेका थियौँ भने भाडा बढेकोले अर्को वर्ष २ लाख २० हजार तिर्नुपर्‍यो।"

निगरानी

त्यहाँ बस्दै आएका सबैले मिलेर जग्गाको भाडा तिर्ने गर्छन् र महिला तथा बालबालिकासहित प्रति एकजना २ हजार रुपैयाँ तिर्नुपर्ने हुन्छ।

बस्तीमा सीसीटीभी जडान गरिएका छन् भने प्रवेशद्वारमा 'वाच टावर' राखिएको छ जसबाट बस्तीमाथि निगरानी गरिन्छ।

अपरिचितलाई बस्तीमा जान निषेध गरिएको छ।

त्यहाँ बस्ने महिलाहरु आपसमा बर्मेली भाषामा कुरा गर्छन् र बाहिरी दुनियाँसँग उनीहरुको सम्पर्क हुँदैन।

पुरुषहरु काम गर्न बाहिर जान्छन् तर उनीहरु पनि बाहिरका मानिसहरुसँग घुलमिल हुँदैनन्।

शरणार्थी बस्तीमा धुमधामका साथ क्रिसमस मनाइन्छ र आउँदो क्रिसमसको तयारीका लागि युवाहरुले योजना बनाइरहेका छन्।

विचाराधीन

परिवारका ६ जनालाई पालिरहेका हकीम भन्छन्, "अब हामी मुस्लिम रहेनौँ, हामीलाई इसाई  धर्म राम्रो लाग्छ।"

भारतमा करिब ४० हजार रोहिंज्या शरणार्थी छन् र उनीहरु विभिन्न राज्यमा बस्दै आएका छन्।

उनीहरुमध्ये करिब १६ हजारले राष्ट्रसंघीय शरणार्थी निकायबाट परिचयपत्र पाएका छन्।

तर हालसालै भारतीय गृह राज्यमन्त्री किरण रिजुजुले सबै...


मौसम पूर्वानुमानविद्हरुका अनुसार चर्कंदो तापक्रम घट्ने कुनै संकेत देखिएको छैन

चर्को गर्मीका कारण त्यहाँ गत हप्तामात्रै ६५ जनाको ज्यान गएको  थियो।

उक्त निकायका एकजना प्रवक्ताले केही क्षेत्रमा तापक्रम अभूतपूर्व स्तरमा बढेको भन्दै चेतावनी जारी गरेका छन्।

चर्को गर्मीका कारण २२ हजारभन्दा बढी मानिसहरूलाई अस्पताल भर्ना गरिएको आकस्मिक सेवाका अधिकारीहरूले बताएका छन्।

चर्कँदो तापक्रम

मौसम पूर्वानुमानविद्हरूका अनुसार चर्कँदो तापक्रम घट्ने कुनै सङ्केत देखिएको छैन।

सोमवार राजधानी टोक्यो नजिकको कुमागाया सहरमा तापक्रम ४१.१ डिग्री सेल्सियस मापन गरिएको थियो, जुन जापानमा रेकर्ड गरिएको हालसम्मकै सबैभन्दा उच्च तापक्रम हो।

टोक्योको मध्यवर्ती भागमा पनि पहिलो पटक तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियस भन्दा माथि पुगेको छ।

जापानको मौसम पूर्वानुमान निकायले अगस्टको सुरुसम्म नै तापक्रम ३५ डिग्री सेल्सियस वा त्योभन्दा बढी रहनसक्ने भनी सावधान गराएको छ।

खतरा

प्रवक्ता मोटोआकी ताकेकावाले भने, "केही क्षेत्रमा पहिले कहिल्यै अनुभव नगरिएको स्तरमा गर्मी बढेको देखिएको छ र चर्को गर्मीले मानिसको जीवनलाई नै खतरामा पारेक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो देखिएको छ। त्यही भएर यो अवस्थालाई एउटा प्राकृतिक विपद् भनेका छौँ।"

उत्तरी टोक्योस्थित इबाराकी प्रान्तमा भुइँमा ढलेको अवस्थामा भेटिएकी एक जना ९१ वर्षिया वृद्धालाई अस्पताल लैजाँदा उनको मृत्यु भइसकेको घोषणा गरिएको थियो।

नजिकैको साइतामामा पाको उमेरका दुई महिलाहरूलाई उनीहरूकै घरमा मृत फेला पारिएको थियो।

सरकारी प्रवक्ता योसिहिडे सुगाले आधाभन्दा कम सरकारी विद्यालयहरुमा मात्रै हावा चिसो पार्ने प्रणाली, एअर कन्डिशनर, जडान गरिएको हुनाले विद्यार्थीलाई सुरक्षित राख्नको लागि गर्मीको  बिदाको समय लम्बाउन  सकिने बताए।

एउटा पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै उनले भने, "देशैभरि गर्मी बढिरहँदा स्कुले बालबालिकाको जीवन रक्षाका लागि जरुरी उपायहरूको आवश्यकता रहेको छ।"

सर्वसाधारणहरूलाई गर्मीबाट बच्न प्रशस्त पानी पिउन, हावा चिसो पार्ने प्रणालीको प्रयोग गर्न र गर्मीबाट हुने थकानबाट जोगिन आराम गर्न सुझाव दिइएको छ।


मौसमको खतरनाक अवस्थाका कारण तीन दिनभित्र न्यू साउथ वेल्स र क्वीन्सल्यान्डमा कम्तीमा तीनजनाको ज्यान गएको छ भने हज्जारौँ विस्थापित भएका छन्।

अधिकारीहरूले मंगलवार देशको सबैभन्दा ठूलो सहर सिड्नीमा एकदमै खराब खालको खतरा आउनसक्ने बताएका छन्।

ती दुई राज्यहरूका एक सय २० भन्दा बढी स्थानमा ठूला झाडीहरूमा डढेलो लागेको छ।

क्षति

आगलागीका कारण न्यू साउथ वेल्समा ९ लाख ७० हजार हेक्टर भूमि प्रभावित भएको छ भने एक सय ५० घरहरू नष्ट भएका छन्।

क्वीन्सल्यान्डमा ९ वटा घरहरू नष्ट भएको बताइएको छ।

"हामी सबैले यस विषयमा सतर्क रहनुपर्छ र कुनै पनि हालतमा सुस्तता आउन दिनु हुँदैन," न्यू साउथ वेल्स राज्यकी प्रमुख ग्लाडिस बेरेजिक्लियनले भनिन्।

जलवायु परिवर्तनका कारण आगलागीलाई बल पुगेको भन्ने आलोचनाको प्रतिक्रियामा अस्ट्रेलियाको अनुदार सरकारले त्यसको खण्डन गरेको छ।

'कालो शनिवार' भनेर चिनिने एउटा प्रकोपपश्चात् एक दशक अघि आगलागीको खतराबारे त्यहाँ नयाँ मापदण्ड बनाइएको थियो।

त्यसयता पहिलो पटक न्यू साउथ वेल्सका अधिकारीहरूले आगलागी खतराको तहमा पुगेको चेतावनी जारी गरेका छन्।

चेतावनी

सिड्नीको उत्तर र दक्षिण सहि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

त ठूलो क्षेत्रमा पनि यस्तै चेतावनी दिइएको छ।

मंगलवार तापक्रम ३७ डिग्री सेल्सियस पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। आगलागीको खतरा सबैभन्दा धेरै न्यू साउथ वेल्समा देखिएको छ।

आगलागी भएकामध्ये कतिपय सुक्खा प्रभावित क्षेत्र पनि छन्। आगोको मुस्लोका बीच घरहरूमा मानिसहरू फसेको खबरहरू पनि आएका छन्।

उक्त राज्यमा मात्र एक हजार जनाभन्दा बढी अग्नी नियन्त्रकहरू खटाइएको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

वर्षा नहुन्जेल कतिपय स्थानमा आगलागी नियन्त्रण गर्न कठिन हुने अधिकारीहरूले चेतावनी दिएका छन्।

आगलागीका कारण दुषित बनेको हावाले रोगव्याधीको खतरा पनि बढेको चेतावनी दिइएको छ।


म्याक्सिन वाटर्सले फेसबुकको इतिहास समस्याग्रस्त रहेको बताइन्

आगामी वर्षदेखि सुरु गर्ने तयारी गरिएको लिब्रामार्फत् मानिसहरूले फेसबुकको आफ्नै एप्स तथा ह्वाट्सएपबाट आर्थिक कारोबार गर्न सक्ने बताइएको छ।

तर अमेरिकी संसदको फाइनान्सियल सर्भिसेस् कमिटिकी अध्यक्षले अमेरिकी संसदले सो परियोजना अध्ययन नगरेसम्म फेसबुकले कुर्नुपर्ने बताएकी छन्।

"कम्पनीको समस्याग्रस्त इतिहास हेरेर म फेसबुकलाई कङ्ग्रेस र नियामकहरूले अध्ययन गर्ने मौका नपाएसम्म डिजिटल मुद्रा विकास गर्ने काम रोक्न अनुरोध गरेकी छु," डेमोक्र्याट संसद म्याक्सिन वाटर्सले बताइन्।

फेसबुकले नीतिनिर्माताहरूको प्रश्नमा स्पष्टिकरण दिन तयार रहेको बताएको छ।

वाटर्सले आफ्नो कमिटिको अगाडि स्पष्टिकरण दिन फेसबुकलाई आग्रह गरेकी छन्।

अर्का अमेरिकी सांसद शेर्रोड ब्राउनले आफूलाई फेसबुक धेरै ठूलो र शक्तिशाली हुन थालेको लागेको बताएका छन्।

"हामी फेसबुकलाई बिना सुपरिवेक्षण स्वीस बैंकबाट नयाँ खतरनाक डिजिटल मुद्रा  चलाउन अनुमति दिन सक्दैनौँ," उनले एक विज्ञप्तिमा भनेका छन्।

फेसबुकका अनुसार  इन्टरनेटको पहुँचमा भएका र स्मार्टफोन बोक्ने सबैले लिब्रा प्रयोग ग... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र्न सक्नेछन्।

जनचासोको विषय

मानिसहरूले पैसाको बचत, लेनदेन र खर्च मोबाइलमा मेसेज पठाए जसरी नै सहज तरिकाले गर्न सकुन् भन्ने आफूहरूले चाहेको फेसबुकले बताएको छ।

डिजिटल मुद्रा अस्थिर हुनसक्ने भन्दै कतिपयले चिन्ता व्यक्त गर्ने गरेका छन्।

फेसबुकले भने अहिले प्रयोगमा रहेका बिटक्वाइन जस्ता डिजिटल मुद्राका अनुभवबाट सिक्दै लिब्रालाई परिष्कृत गरिने बताएको छ।

त्यसलाई स्वतन्त्र रूपमा व्यवस्थापन गरिने र वास्तविक सम्पत्तिसँग जोड्ने उसको योजना छ।

फेसबुकको बजार

गुगल पे, एपल पे र सामसङ् पे जस्ता भुक्तानी सेवा बजारमा आइसकेको अवस्थामा फेसबुकको त्यस्तो भुक्तानी सेवासम्बन्धी योजना बाहिर आएको हो।

फेसबुकले भनेको छ- "कालान्तरमा हामीले मानिस र व्यवसायलाई थप सेवाहरू दिने अपेक्षा राखेका छौं। जस्तो: एउटा बटन थिचेर बिल तिर्ने, कोडको स्क्यान गरेर कफी पिउने अथवा नोट नबोकिकनै सार्वजनिक यातायात वा रेल चढ्ने।"

भुक्तान गर्न 'न्यूनदेखि शून्य' खर्च हुने बताइएको छ।

फेसबुकले लिब्रालाई खासमा ब्याङ्क खाता नहुने विश्वभरका १.७ अर्ब युवाहरूलाई लक्षित गरिएको बताएको छ।

यस्तो मुद्रा विश्वव्यापी हुने र लिब्रा प्रयोग हुने एप्स र सेवा सम्बन्धित देशका नियम कानुनसँग जोडिने बताइएको छ।

डिजिटल मुद्राको बजारमा जान लागेको यो फेसबुकको पहिलो अभ्यास भने होइन।

एक दशकअघि नै उसले 'फेसबुक क्रेडिट्स' सुरु गरेको थियो जसले सामाजिक सञ्जालहरूमा एप्समार्फत सामग्रीहरू किन्न सघाउँथ्यो।

यद्यपि फेसबुकले उक्त काम खासै सफल नभएपछि दुई वर्षभन्दा कम समयमै बन्द गर्‍यो।


म्यानमारको रोहिंज्या समूहविरुद्ध हिंसा प्रोत्साहन गर्ने सामग्री नियन्त्रण गर्ने प्रतिबद्धता फेसबुकले जनाएको भए पनि त्यस्ता सामग्रीहरू प्रेषित  गर्न फेसबुकको प्रयोग भइरहेको उक्त समाचार संस्थाको अनुसन्धानले देखाएको छ।

केही सामग्रीहरू छ वर्ष पुराना भएको बताइएको छ।

फेसबुकको नियमानुसार कुनै पनि जातीय समूहमाथि 'हिंसक र अमानवीय' आक्रमण गर्न पाइँदैन।

अनुसन्धान

क्यालिफोर्नियाको बर्कले स्कूल अफ लको मानवाधिकार केन्द्र र रोएटर्सले संयुक्त रूपमा गरेको अनुसन्धानको परिणामले समस्या समाधानका लागि फेसबुकमाथि चुनौती थपिएको बताइएको छ।

यसअघि संयुक्त राज्य अमेरिका र ब्रिटेनले फेसबुकको कार्यशैलीको आलोचना गरेका थिए।

अनुसन्धानमा संलग्न रोएटर्सले फेसबुकमा देखिएका अधिकांश रोहिंज्या विरोधी सामग्रीहरू बर्मेली भाषामा रहेको बताएको छ।

ती सामग्रीहरूमा रोहिंज्या नागरिकलाई गोली हान्न, आगो लगाउन र सुँगुरलाई खान दिन आग्रह गरिएको छ। केहीमा मुसलमानविरोधी अश्लील तस्बिरहरू पनि छन्।

नरसंहारलाई प्रोत्साहन दिँदै एक जनाले लेखेका छन्, "हिटलरले यहुदीलाई गरे जसरी हामी उनीहरूसँग लड्नुपर्छ।"

केही सामग्रीमा रोहिंज्या समूहला... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ई कुकुर, औँसा र बलात्कारी भनिएको छ।

कडाइ

बर्मेली सैनिक र भिजिलान्तेहरूले आफ्नो समुदायका मानिसहरूको हत्या गरेको र धेरैलाई बलात्कार गरेको रोहिंज्याहरूले बताएका छन्।

सन् २०१७ पछि झन्डै सात लाख रोहिंज्या मुसलमानहरूले म्यानमार छोडेको बताइन्छ। तीमध्ये अधिकांश मानिसहरू बाङ्ग्लादेशको शरणार्थी शिविरमा बस्दै आएका छन्।

फेसबुकले आफ्नो एउटा विज्ञप्तिमा भनेको छ, "पहिलोपटक इन्टर्नेट प्रयोग गर्नेको सङ्ख्या धेरै भएको म्यानमारजस्तो देशमा हिंसा फैलाउने भाषण वा सामग्रीहरू भेटाउन सुरुसुरुमा समस्या भएको हो।"

उसले घृणा फैलाउने अभिव्यक्तिहरू पहिचान गर्नमा पहिला सुस्तता भएको स्वीकार गरेको छ।


म्यानमारमा भएको आरोपित नरसंहारबारे अनुसन्धान गरिरहेको एउटा छानबिन टोलीले 'फेसबुक राक्षस बनेको' जनाएको छ।

रखाइन राज्यमा गत अगष्टमा म्यानमारको सेनाले 'विद्रोही'विरूद्ध कारबाही थालेयता करिब ७ लाख रोहिंज्या मुसलमानहरू भागेर बांग्लादेश पुगेका छन्।

फेसबुकले 'घृणाको अभिव्यक्तिका लागि कुनै ठाउँ नरहेको' जनाएको छ।

हजारौं रोहिंज्या “एक महिनामा मारिए”

गम्भीर

फेसबुककी एकजना प्रवक्ताले बीबीसीलाई भनिन्, "हामीले यसलाई एकदमै गम्भीर रूपमा लिएका छौँ र म्यानमारमा विज्ञहरूसँग सुरक्षाका उपायहरू विकास गर्न तथा त्यस्ता अभिव्यक्तिविरूद्धको अभियानबारे कैयौँ वर्षदेखि काम गर्दै आएका छौँ।"

"त्यसअन्तर्गत प्रयोगका मापदण्डबारे म्यानमारकै लागि एउटा छुट्टै पेज बनाइएको छ र म्यानमारका नागरिक समाज एवं स्थानीय समुदायलाई नियमित रूपमा प्रशिक्षण दिने गरिएको छ।"

उनले थपिन्, "निश्चित रूपमा हामीले थप काम गर्न सक्ने ठाउँ रहन्छ र समुदायलाई सुरक्षित राख्न स्थानीय विज्ञहरूसँग हामीले काम गरिरहनेछौँ।"

रोहिंज्या संकट: 'नरसंहार अस्वीकार गर्न सकिन्न'

सत्य-तथ्य पत्ता लगाउने राष्ट्रसंघीय 'मिसन'ले सोमवार अनुसन्धानको प्रारम्भिक नतिज... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाहरू सार्वजनिक गरेको थियो।

एउटा पत्रकार सम्मेलनमा मिसनका अध्यक्ष मार्जुकी दारूस्मानले सामाजिक सञ्जालले ठूलो स्तरमा मानिसहरूमा रोहिंज्या मुसलमानहरूप्रति नराम्रो व्यवहार गर्ने दिशामा उल्लेख्य भूमिका खेलेको पाइएको बताए।

'उग्रराष्ट्रवादी'

उनले थपे, "निश्चित रूपमा घृणा फैलाउने अभिव्यक्ति त्यसको एउटा हिस्साको रूपमा रहेको छ।"

"जहाँसम्म म्यानमारको कुरा छ त्यहाँ सामाजिक सञ्जाल भनेको फेसबुक र फेसबुक भनेकै सामाजिक सञ्जाल रहेछ।"

म्यानमारको मानव अधिकार अवस्थासम्बन्धी अध्ययन प्रतिवेदन तयार पार्ने जिम्मा पाएकी विशेष अधिकारी याङ्गी लीले भनिन्, "हामीलाई थाहा छ उग्र राष्ट्रवादी बौद्धमार्गीहरूको आफ्नै फेसबुक पेज छ र वास्तवमा रोहिंज्या वा अन्य अल्पसंख्यक समुदायविरूद्ध घृणा फैलाउन उक्साइरहेका छन्।"

राष्ट्रसंघले स्वतन्त्र रूपमा अनुसन्धान गर्ने आफ्नो प्रयासमा म्यानमार सरकारले अवरोध पुर्‍याउने प्रयत्न गरेको जनाएको छ।

म्यानमारमा गरिएको अनुसन्धानबारेको अन्तिम रिपोर्ट आउँदो सेप्टेम्बरमा सार्वजनिक गरिनेछ।


यतीको 'मस्कट'को आकार तथा स्वरूप नेपाली मौलिकता र मिथक कथामा आधारित नभएको भन्दै यतीसम्बन्धी अनुसन्धानकर्ता तथा सर्वसाधारणले असन्तुष्टि व्यक्त गरेका हुन्।

तर भ्रमण वर्ष २०२० सचिवालयका उपसचिव राजन पौडेल भने नागरिकस्तरबाट यस्तो आलोचना हुने अनुमान नगरेको तर अब यतीका आकृतिहरू परिमार्जन गर्न वा हटाउन नसकिने बताउँछन्।

पौडेल भन्छन्, ''ठूलो रकम खर्चेर विभिन्न स्थानमा राखिसकेको यतीका मस्कटको स्वरूप सच्याउन अहिले असम्भव नै छ।''

यती कसरी छानियो?

भ्रमण वर्ष २०२० को सचिवालयले प्रचारप्रसारका लागि मस्कट बनाउनका लागि धेरै विकल्पहरू मध्येबाट यती छनोट गरेको हो।

उपसचिव पौडेल भन्छन्, ''नेपाल विश्वभर हिमालको देश भनेर चिनिने हुनाले उच्च हिमाली भेगमा पाइने ठानिएको काल्पनिक पात्र यतीलाई नै चयन गर्ने निर्णय भएको हो।''

यतीलाई डरलाग्दो जीवको रूपमा प्रस्तुत गर्नुभन्दा पनि यतीको घर नेपालका हिमाल हुन् भनेर संसारभरि चिनाउने उद्देश्यले छनोट भएको थियो।

किंवदन्तीमा आधारित हिममानव अर्थात् यतीसम्बन्धी लोककथाहरू नेपाललगायत दक्षिण एशियाली मुलुकमा प्रचलित भए पनि यतीको अस्तित्वको बारेमा हालसम्म प्रमाण भेटिएको छैन।

'... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

शालीन यती'

यतीको मस्कट बनाउने जिम्मा लिएको सचिवालयको यती आर्ट कमिटीका संयोजक प्रेमप्रभात गुरूङका भनाइमा यती एउटा रहस्यमयी पात्र भएकोले किंवदन्तीमा आधारित आकृती बनाउन आवश्यक छैन।

उनी भन्छन्, ''यतीलाई डरलाग्दो जनावरका रूपमा चित्रित गर्नुभन्दा पनि शान्ति, मेलमिलाप र सद्भावको प्रतीकका रूपमा अगाडी सार्न खोजेका हौँ।''

साथै नेपाल सगरमाथा, गौतम बुद्ध र गोर्खालीका नामले मात्रै चिनिनु नपर्ने भन्दै यती नेपालको हो भनेर चिनाउन पनि कलाकारहरूले नै यती छनौटका लागि सुझाव दिएको उनले बताए।

सचिवालयले यती छनोट गरेपछि कलाकार आङ छिरिङ शेर्पाले यतीको स्केच डिजाइन गरे भने अर्का कलाकार विजय महर्जनले मूर्तिको रूप दिएका हुन्।

'यती कि कुस्ती खेलाडी?'

तर यतीको नयाँ स्वरूप नेपाली मौलिकता र मिथक कथामा आधारित नभएको भन्दै नेपाली अनुसन्धानकर्ता तथा सर्वसाधारणले असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै आएका छन्।

भूगोलविद् तथा यतीसम्बन्धी पुस्तकका लेखक रामकुमार पाँडेले यतीको आकृती कुनै हिसाबले पनि उपयुक्त नभएको बताउँछन्।

नेपाल वायुसेवा निगमको कार्यालय परिसरमा राखिएको यतीको मूर्ति किंवदन्ती अनुसार मिल्दोजुल्दो रहेको जानकारहरूको भनाइ छ

पाँडे भन्छन्, ''ठूलो बाँदरजस्तो जनावरका रूपमा वर्णित यतीलाई सुमो (जापानमा प्रचलित कुस्ती) खेलाडीजस्तो बनाइएको छ।"

"जुन आम नेपालीले परिकल्पना गर्दै आएको यतीसँग कुनै हिसाबले पनि मेल खाँदैन।''

कम्तीमा पनि यतीको उचाइ, मुखाकृति र रौँसहितको शरीर मिथक कथामा व्याख्या भए अनुसार मिल्दोजुल्दो हुनुपर्ने पाँडेको तर्क छ।

यतीको मस्कट चिल्लो हुनुका कारणबारेमा कलाकार महर्जन भन्छन्, ''काममा सहजताका लागि अर्थात् रङ पोत्न सजिलो हुने भएकोले यतीको मस्कटमा रौँ नबनाइएको हो।''

भुल या योजनावद्ध?

यतीका बारेमा अनुसन्धानकर्ताहरूसँग कुनै छलफल वा परामर्श नगर्नु भ्रमण वर्ष २०२० को सचिवालयको ठूलो भुल भएको पाँडे बताउँछन्।

देशविदेशका कतिपय लेखक तथा अनुसन्धानकर्ताले समेत यतीलाई हिममानवका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

'जीवित देवी' कुमारीको मुखाकृति गलत हिसाबले यतीमा कोरिएको भन्दै विरोध भएपछि वसन्तपुरबाट मस्कट हटाइएको छ

नेपाल वायुसेवा निगमको कार्यालय परिसरमा राखिएको यतीको मूर्ति किंवदन्तीमा व्याख्या गरिए बमोजिम मिल्दोजुल्दो रहेको जानकारहरूको भनाइ छ।

भ्रमण वर्षको मस्कटका रूमा राखिएका यतीका मूर्ति केही धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थलबाट भने सँस्कृतिविद् तथा...


यसअघि उनीसँग खेलाडीहरूले पाउन सक्ने मध्ये सबैभन्दा उच्च तहको 'ग्रेड ए' भनिने करारपत्र थियो।

धोनीले सन् २०१४ मा टेस्ट क्रिकेटबाट अवकाश  लिएका थिए तर उनले थोरै अवधिको खेल प्रतियोगितामा भने भारतको प्रतिनिधित्व गर्दै सहभागिता जनाइरहेका थिए।

भारतलाई जीत

उनले तीनवटा महत्त्वपूर्ण प्रतिस्पर्धामा भारतलाई जीत दिलाएका थिए भने सन् २०१७ मा कप्तानको  जिम्मेवारी छाडेका थिए।

उनले सन् २००७ मा भएको वर्ल्ड २०२०, सन् २०११ मा भएको वर्ल्ड कप र सन् २०१३ को च्याम्पियन्स ट्रफीमा भारतलाई जीत दिलाएका थिए।

खेल जीवन

उनले पछिल्लोपटक सन् २०१९ को विश्वकप सेमिफाइनल प्रतिस्पर्धामा भारतको प्रतिनिधित्व गरेका थिए जुन खेलमा भारत न्यूजिल्याण्डसँग पराजित भएको थियो।

भारतीय क्रिकेट टोलीका प्रशिक्षक रव‌ि शास्त्रीले यसअघि यो वर्षको अन्त्यमा हुने टी ट्वेन्टी विश्वकपमा धोनीले भाग लिनसक्ने सम्भावना रहेको बताएका थिए।

तर त्यो उनको इण्डिएन प्रिमियर लिग ट्वेन्टीट्वेन्टी प्रतियोगिता हुने प्रदर्शनमा भरपर्ने उनले बताएका थिए।

धोनीले पहिलोपटक सन् २००४ मा बांग्लादेशविरुद्धको एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा भाग लिएका थिए... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

। त्यसको एक वर्षपछि उनले श्रीलङ्काविरुद्ध भएको टेस्टम्याचमा खेलेका थिए।


यसअघि नेपाल वायुसेवा निगमका नयाँ विमानहरू सुगम भेगका केही स्थानमा उडिराखेका थिए

अब दशैँभन्दा अघिदेखि नै ती विमानलाई नियमित सेवामा पठाइने तयारी भइरहेको नेवानिका अधिकारीहरूले बताएका छन्।

यसअघि ती विमानहरू आंशिक रूपमा सुगम भेगका केही स्थानमा उडिराखेका थिए। तर तिनले निजी विमानसेवाका उडानसँग प्रतिस्पर्धा भने गरेका थिएनन्।

अहिले परीक्षण उडान गरिएका सातवटै विमानस्थलहरू भौगोलिक रूपमा जटिल भूभागमा रहेका र सीमित उडान मात्र भइरहने क्षेत्रमा छन्।

नियमित उडान हुँदा ती भेगका यात्रुले सहज सेवा पाउने बताइन्छ।

परीक्षण

गत साता १७ सीट क्षमताका चारवटा विमानले लुक्ला, रामेछाप, डोल्पा, सिमीकोट, ताल्चा, जुम्ला र जोमसोम विमानस्थलमा परीक्षण उडान गरेका थिए।

परीक्षण उडान गरिएका यी सबै छोटो धावनमार्ग भएका पहाडी भेगमा पर्ने विमानस्थल हुन्।

उडानमा संलग्न नेवानिका क्याप्टेन उद्धव घिमिरे भन्छन्, "पहाडी भेगको नेपालका जुनसुकै विमानस्थलमा उडान र अवतरण गर्न यो विमान सक्षम रहेको सन्देश परीक्षण उडानले दियो। यसले ट्विन अटर विमानले जत्तिकै हावा र चिसो थेग्न सक्छ।"

यो परीक्षण उडान दशैँ र तिहारलाई लक्षित गरेर थाल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िएको नेवानिका एक वरिष्ठ अधिकारीले बताएका छन्।

विगत चार वर्षसम्म दुर्गम पहाडी भेगमा ती विमानका उडान सेवा उपलब्ध हुन नसक्नुलाई उड्डयन क्षेत्रका जानकारहरूले नेवानिको व्यवस्थापकीय कमजोरीका रूपमा औँल्याउँदै आएका छन्।

विमानचालकको अभाव

विमानचालकको अभाव भएकाले यी विमानलाई नियमित ल्याउन नसकिएको बताइन्छ। त्यो समस्या भने अझै निराकरण भइसकेको छैन।

हाल यो मोडलको विमान उडाउन नेवानिसँग चार विमानचालक र सात सहचालक मात्र छन्।

त्यसैले एउटा विमान जगेडामा राखेर तीनवटालाई नियमित उडाउन सकिने योजना बनाइएको नेवानिका अधिकारीहरूले बताएका छन्।

नेवानिका कार्यकारी अध्यक्ष मदन खरेल भन्छन्, "समस्या अझै नभएका होइनन्। तर अब यिनलाई प्रतिस्पर्धी रूपमा दुर्गम भेगमै उडाइनेछ।"

"यसअघि पनि ती कहिलेकाहीँ सुगम भेगमा नउडेका त होइनन्, तर त्यहाँ अन्यसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सकेका थिएनन्।"

अनुमति

परीक्षण उडान गरिएका क्षेत्रको नयाँ अनुमतिबारे नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका उपमहानिर्देशक राजन पोखरेल भन्छन्, "उडानको प्रतिवेदन बुझेपछि त्यसलाई प्रमाणीकरण गरेर अनुमति दिइन्छ। त्यसमा समय लाग्दैन, दुवै पक्ष एक दिन बस्यो भने काम सकिन्छ। मुख्य कुरा निगमले देखाउने उडानको तदारुकता हो।"

नेवानिसँग यीबाहेक दुर्गम भेगका लागि दुईवटा ट्विन अटर विमानहरू सञ्चालनमा छन्।

सुगम रूटका गन्तव्यका लागि भने निगमसँग ५६ सीट क्षमता भएका दुईवटा एम-६० विमान छन्। ती विमान पनि चीनमै बनेका हुन्।

नेवानिका लागि चिनियाँ विमान नयाँ भएकाले दक्ष पाइलट र इन्जिनियरको व्यवस्था गर्नसमेत कठिन भएको बताइन्छ।

अहिले नेवानिसँग सानाठुला गरेर पाँच भिन्नभिन्न कम्पनीमा बनेका विमानहरू छन्।


यसअघि बिहीवार उनले दुई सय मिटर फ्री स्टाइलमा स्वर्ण पदक जितेकी थिइन्।

शुक्रवार नै नेपालले भारोत्तोलनमा एउटा स्वर्ण पदक पाएको छ। योसँगै नेपालको स्वर्ण पदक सङ्ख्या ४१ पुगेको छ।

८९ किलो तौल समूहमा विकास थापाले स्वर्ण जितेका हुन्। उनले स्न्याचमा १२३ किलो र क्लिन एन्ड जर्कमा १४६ किलोभन्दा बढी भार उचालेका थिए।

पदक

विकासले बाङ्ग्लादेशका प्रतिद्वन्द्वीले भन्दा एक किलो बढी भार उचालेका थिए।

शुक्रवार नै गल्फमा सुवास तामाङले पुरुष एकल र नेपाली टोलीले पुरुष टिम स्पर्धामा स्वर्ण जितेका छन्।

तामाङले चार दिनको खेलपश्चात् १४ अन्डर २७४ अङ्क प्राप्त गर्दै स्वर्ण जितेका हुन्।

यस स्पर्धामा बाङ्ग्लादेशका मोहम्मद फर्हादले छ अन्डर २८२ अङ्क प्राप्त गरेभने नेपालका शुक्रबहादुर राईले चार अन्डर २८४ अङ्क प्राप्त गर्दै काश्य हात पारे।

त्यस्तै टिम स्पर्धामा नेपालका तामाङ, राई, निरज तामाङ र टङ्कबहादुर कार्कीले चार अन्डर ८६० अङ्क खेल्दै स्वर्ण जितेका हुन्।

शुक्रवार बिहान गोपीचन्द पार्कीले शुक्रवार बिहान ५,००० मिटर दौड १४ मिनेट ५४:२० सेकेन्डमा दौड पूरा गर्दै स्वर्ण पदक जितेका छन्।

सो प्रतिस्पर्धामा भारतीय खेला... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

डी सुनिल दावाले रजत जिते। उनले १४ मिनेट ५५:२१ मा दौड पूरा गरे।

नेपालकै हरि रिमालले १४ मिनेट ५७:०५ सेकेन्ड समय निकाल्दै काश्य पदक जिते।

पार्कीले जितेको स्वर्ण नेपालले मध्यम दूरीको दौडमा जितेको पहिलो स्वर्ण पदक हो।

यसअघि राजेन्द्र भण्डारीले सो दूरीमा सन् २००६ को दक्षिण एशियाली खेलकुदमा स्वर्ण पदक जितेका थिए। तर पछि डोपिङमा परेपछि उनको पदक खोसिएको थियो।

कुस्तीमा भारत अगाडि

दक्षिण एशियाली खेलकुद अन्तर्गत नै शुक्रवारदेखि जनकपुरधाममा सुरु भएको कुस्ती प्रतियोगितामा भारतले पहिलो दिनमै चारवटा स्वर्ण पदक जितेको छ।

पहिलो दिनको चारवटा तौल समूहको खेलमा भारतकै खेलाडीहरूले स्वर्ण पदक जितेका छन्।

नेपालले भने एक रजत र तीन कास्य पदक हात पारेको छ ।

पहिलो दिनको खेलमा श्रीलङ्काले तीनवटा रजत र एउटा कास्य पदक जितेको छ।


यसअघि श्रीलङ्काली सरकारले स्थानीय जिहादी समूह न्याश्नल तौहिद जमातको हात रहेको र विदेशबाट त्यसले सहयोग पाएको बताएको थियो।

हमलामा ज्यान गुमाउनेको सङ्ख्या २९० पुगेको छ भने पाँच सय जनाभन्दा बढी घाइते भएका छन्।

राष्ट्रपति कार्यालयका अनुसार सोमवार मध्यरातदेखि देशभरि सङ्कटकाल घोषणा गरिनेछ।

प्रहरीले शृङ्खलाबद्ध छापा मारी २४ जनालाई पक्राउ गरेको छ।

मन्त्रिपरिषद्‌का प्रवक्ता रजित सेनारत्नेले भने, "हामीलाई लाग्दैन कि यो देशमा सीमित एउटा समूहका मानिसहरूले मात्रै हमला गराएका हुन्।"

"एउटा अन्तर्राष्ट्रिय समूह छ जसको सहयोग विना ती हमलाहरू गराउन सम्भव थिएन।"

त्यसपछि जारी एउटा वक्तव्य अनुसार राष्ट्रपति मैत्रीपाला सिरिसेनाले हमलाकारीहरूको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धबारे पत्ता लगाउने कार्यमा सघाउन विदेशी सहयोगका लागि अपील गर्नेछन्।

आइतवार प्रधानमन्त्री रनिल विक्रमसिङ्घले सुरक्षा निकायलाई आक्रमणबारे जानकारी प्राप्त भए पनि त्यसमाथि आवश्यक कदम नचालिएको बताएका थिए।

सरकारका अनुसार मङ्गलवार राति आठ बजेदेखि कर्फ्यू लगाइनेछ।

आक्रमण कसरी भयो?

आइतवार बिहान पौने नौ बजेतिर थोरै समयभित्र छवटा विस्फोटका घटनाब... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ारे विवरण बाहिर आए।

बाटिकालोआको नेगोम्बो र कोलम्बोको कोच्चिकाडेस्थित तीनवटा गिर्जाघरमा इस्टर पर्व मनाउने क्रममा विस्फोट भए।

राजधानी कोलम्बोस्थित साङ्ग्रीला, किङ्ग्सबरी र सिनामन ग्राण्ड होटलमा पनि विस्फोट भए।

अधिकारीहरूका अनुसार आत्मघाती हमलाकारीले विस्फोट गराएका थिए।

घटनापछि प्रहरीले छापा मारेको दुवै ठाउँमा विस्फोट भएको थियो।

एउटा छापा देहिवालामा मारिएको थियो भने अर्को देमातागोडामा जहाँ तीनजना अधिकारी मारिए।

हमलाकारी को थिए?

हमलामा कसको हात छ भन्नेबारे अड्कलबाजी बढ्दो छ र सरकारले हमलापछि सामाजिक सञ्जालमा प्रतिबन्ध लगाएको छ।

कोलम्बोस्थित बीबीसीका आजम अमीनले अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै बताए अनुसार हमलाकारीहरू "अतिवादी इस्लामवादी समूहको हिस्सा" भएको ठानिएको छ।

एकजना उच्च अधिकारीले सरकार र गुप्चतर निकायलाई दोष दिन नहुने बीबीसीलाई बताए।

राष्ट्रपति सिरिसेनाका चिफ अफ स्टाफका अनुसार एउटा वा दुइटा आक्रमण हुन सक्नेबारे यसै महिनाको शुरूतिर सूचना प्राप्त भएको थियो।

पीडित को को छन्?

हमलामा मारिनेमध्ये अधिकांश श्रीलङ्काली भएको ठानिएको छ, जसमध्ये इस्टर पर्व मनाइरहेका इसाईहरू पनि छन्।

विदेश मन्त्रालयका अनुसार मारिनेमध्ये ३५ जना विदेशी नागरिक रहेका छन्।

त्यसमध्ये डेनिश अर्बपति एन्डर्स होज पोभल्सनका तीनजना बालबालिका पनि रहेको परिवारका एकजना प्रवक्ताले बीबीसीलाई पुष्टि गरे।

श्रीलङ्काको समकालीन इतिहास

सन् २००९ मा गृहयुद्ध समाप्त भएपछि श्रीलङ्कामा केही छिटपुट हिंसाका घटनाहरू हुने गरेका थिए।

बौद्ध र मुस्लिम समुदायबीच हिंसा चर्किँदा गत वर्ष मार्चमा त्यहाँ राष्ट्रिय सङ्कटकाल घोषणा भएको थियो।

अल्पसङ्ख्यक तमिलहरूका लागि छुट्टै राज्य माग गर्दै २६ वर्ष युद्ध गरेको तमिल टाइगर्सलाई सरकारी फौजले हराएपछि त्यहाँको गृहयुद्ध सकिएको थियो।

उक्त गृहयुद्धमा ७० देखि ८० हजार मानिसहरू मारिएको ठानिन्छ।

श्रीलङ्कामा धर्म

श्रीलङ्काको मुख्य धर्म थेरवादी बौद्ध धर्म हो।

पछिल्लो जनगणनाका अनुसार देशमा उक्त धर्म मान्नेहरू ७०.२ प्रतिशत छन्।

 बहुसङ्ख्यक सिंहला समुदायले बौद्ध धर्म मान्छ।

देशको कानुनमा पनि उनीहरूलाई प्राथमिकता दिइएको छ र संविधानमा पनि विशेषाधिकार दिइएको छ।

श्रीलङ्कामा १२.६ प्रतिशत हिन्दू र ९.७ प्रतिशत मुस्लिम जनसङ्ख्या रहेको छ।

सन् २०१२ को जनगणना अनुसार त्यहाँ करिब १५ लाख इसाईहरू रहेका छन्। त्यसमध्ये अधिकांश रोमन...


यसको खुलेर समर्थन गर्नेमा धेरैजसो नेपाली चलचित्रकर्मीहरू छन् भने चलचित्र वितरक तथा हल सञ्चालकहरूले यसको आलोचना गरेका छन्।

सामाजिक सञ्जालमा समेत मानिसहरू यस विषयमा विभाजित देखिएका छन्।

मन्त्रीले के भने?

नेपाली चलचित्रकर्मीहरू सहभागी काठमाण्डूको एक कार्यक्रममा बोलेका मन्त्री बाँस्कोटाले वर्षको छ महिना 'नेपाली फिल्महरू चलुन्-नचलुन् स्वदेशी हलमा लगाउनुपर्ने' बताएका थिए।

उनको भनाइ थियो, "नेपाली कला, संस्कृति, साहित्य, परम्परा, प्रकृति, सभ्यताका विभिन्न चरण र भौगोलिक कुराहरू सबैको रक्षा हुनुपर्छ भन्ने तर यससँग जोडिएका चलचित्रहरू हल जान नपाउने अवस्थालाई रोक्न कुनै कानुनी व्यवस्था रहेनछ।"

प्रस्तावित कानुनमा यो कुरा स्पष्टसँग राखेर जानुपर्ने बताएका मन्त्री बाँस्कोटाले 'न्यूनतम १८० दिन नेपाली चलचित्र नचलाए हलमा ताला लगाएर जानुपर्ने' बताएका थिए।

नेपाली चलचित्रमा कोटा लगाएर आफूहरूले बन्द समाजको कुरा नगरेका बताउँदै बाँस्कोटाले भने: "अरू जे-जे चलाउनुपर्छ अरू छ महिनामा चलाए हुन्छ।"

"विदेशीको जे पनि राम्रो देख्ने, नेपालीको चाहिँ गाएको, नाचेको केही पनि राम्रो नदेख्ने? आदर्श अरूलाई मानेर नेपा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लीको रक्षा र विकास कसरी हुन्छ?"

समर्थनका स्वर

मन्त्री बाँस्कोटाको भनाइ नीतिगत रूपमा कार्यान्वयनमा आएमा त्यो नेपाली चलचित्रको विकासका लागि 'कोसेढुंगा' सावित हुने चलचित्र निर्माता सङ्घका अध्यक्ष आकाश अधिकारीले बताएका छन्।

समर्थकहरूले भारतका केही प्रान्त, चीन र कोरियाका सिनेमा हलहरूमा समेत बाह्य फिल्मका लागि कोटा निर्धारण गरिएको बताउने गरेका छन्।

"विदेशी सिनेमा रोक्ने भन्ने माग हाम्रो समेत होइन, तर विदेशी र नेपाली सिनेमाबीच सन्तुलन गरिनुपर्छ," अधिकारीले भने।

"चलचित्र हेर्नेहरूको जनसङ्ख्या, प्रविधिको पहुँच र पुरानो निर्माण अनुभवबीच पनि जति नेपाली सिनेमाले गरेको छ, त्यो धेरै हो।"

"उनीहरू [विदेशी चलचित्र]सँग प्रतिस्पर्धामा जान सक्षम हुनका लागि हाम्रो लागि पहिले बजारमा उभिनसक्ने अवस्था सिर्जना गरिनुपर्छ।"

वार्षिक औसतमा एक सयदेखि एक सय २० नेपाली चलचित्र निर्माण हुने गरेकामा एक दर्जनले मात्र नाफा कमाइरहेको निर्माता सङ्घको भनाइ छ।

"तैपनि नेपाली चलचित्र निर्माण हुन छोडेका छैनन्। दशौँ हजार मानिसहरू यसमा निर्भर छन्। वार्षिक दुई सय ५० करोडभन्दा बढी लगानी हुनेगर्छ। त्यसको संरक्षण गर्ने वातावरण सरकारले गर्नुपर्छ।"

'अहिलेकै ठिक छ'

अहिलेकै अवस्थामा सबै महिना नेपाली चलचित्र चलिरहेका हुनाले छ महिनामा सीमित पार्ने 'अपरिपक्व सोच'ले चलचित्र उद्योग झन् ओरालो लाग्ने जोखिम हुने क्युएफएक्स मल्टिप्लेक्स सञ्जालक नकिम उदिन बताउँछन्।

"दक्षिण एशियामा भारतपछिको उत्साहजनक चलचित्र बजार नेपालमा छ," उदिनले भने।

"सबैखाले फिल्म देशमा आउँदा समाज उदार बनाइरहेको छ जसको लाभ नेपाली सिनेमा उद्योगले समेत आफूलाई उकास्नमा प्रयोग गरिराखेका छन्।"

देशका झण्डै दुई सय 'स्क्रिन'हरूमध्ये हप्तामा तीनवटा सम्म नेपाली फिल्महरू रिलिज भइरहेका र नेपाली चलचित्रको तुलनामा आधाभन्दा कमले मात्र विदेशी चलचित्र प्रदर्शन गर्नेगरेको उदिनको भनाइ छ।

समग्रमा राम्रो व्यापार गर्नेमा नेपाली चलचित्रहरू नै अगाडि रहेको व्यवसायीहरू बताउँछन्।

उदिन भन्छन्: "मन्त्रीको विचार ठिक ठान्ने नेपाली चलचित्र निर्माताहरूले आफूले कस्तो फिल्म बनाइरहेका छौँ र त्यसलाई दर्शकहरूले कसरी लिइरहेका छन् भनेर बुझ्न उत्तिकै आवश्यक छ।"

सामाजिक सञ्जालहरूमा दर्शकले विकल्प रोज्न पाउने अधिकार रोक्न नहुने पक्षबाट समेत कुरा उठेका छन्।


यससँगै अहिलेसम्म कोभिडका कारण मृत्यु हुने सङ्क्रमितको आधिकारिक सङ्ख्या ५८ पुगेको छ।

यो वृद्धिसँगै अहिलेसम्म देशभरि सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या २१,००९ पुगेको मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले काठमाण्डूमा आयोजित दैनिक प्रेस ब्रीफिङमा बताए।

मन्त्रालयको तथ्याङ्कअनुसार अहिले सक्रिय सङ्क्रमण भएका व्यक्तिको सङ्ख्या ५,९२५ छ।

गत गत महिना एकैदिन ७४० जना सङ्क्रमित थपिएको मन्त्रालयले असार १९ पुष्टि गरेको थियो।

सोमवार ४१८ जनामा कोभिड पुष्टि भएको थियो।

को हुन् मृतक?

मन्त्रालयका अनुसार मोरङ जिल्लाका ७५ वर्षीय पुरुषको साउन १९ गते मृत्यु भएको हो।

ज्वरो र श्वासप्रश्वासको समस्या देखिएपछि उनी सोमवार बिहान कोशी अस्पतालमा भर्ना भएका थिए।

उपचारको क्रममा उनको सोमवार नै मृत्यु भएको र उनमा कोभिड-१९ पुष्टि भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

ती व्यक्ति मधुमेह र उक्त रक्तचापबाट पनि पीडित भएको जनाइएको छ।

को हुन् सङ्क्रमित?

सङ्क्रमितहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्।

अहिले काठमाण्डू उपत्यकामा  ६२ सङ्क्रमित फेला परेका हुन्। तीमध्ये काठमाण्डूमा ४८ जना, भक्तपुरमा १३ र ललितपुरमा एक जना छन्।

त्यसबाहेक सर्लाहीमा २६ ज... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ना,  मोरङमा २३ जना, कैलालीमा २२ जना र  महोत्तरीमा १५ जना थपिएका छन्।

मन्त्रालयले काठमाण्डू उपत्यका भित्रिने नाकामा १०,८५३ व्यक्तिबाट सङ्कलित नमुनाको परीक्षण गर्दा ४० जनामा सङ्क्रमण भेटिएको जानकारी दिएको छ।

सङ्क्रमितको अवस्था के छ?

मन्त्रालयका अनुसार अधिकांश सक्रिय सङ्क्रमितहरू लक्षणविहीन छन्। केहीमा सामान्य लक्षण देखिएको छ भने गम्भीर लक्षण देखिएका केही बिरामीलाई सघन उपचारमा राखिएको छ।

मन्त्रालयले मङ्गलवार अपराह्णसम्म देशभरि ४३ जना आईसीयूमा भएको  जनाएको छ।

तीमध्ये वाग्मतीमा भेन्टिलेटरमा दुई जनासहित सर्वाधिक २३ जना छन्।

प्रदेश नं २ मा १२ जना, प्रदेश नं २ मा पाँच जना, प्रदेश नं ५ मा दुई जना र सुदूरपश्चिममा एक जना पनि आईसीयूमा भएको जानकारी मन्त्रालयले दिएको छ।

के छ अरू तथ्याङ्क?

विगत २४ घण्टामा पीसीआर विधिबाट ७,६८७ वटा परीक्षण भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

सो अवधिमा ६५ जना निको भएका छन् भने भाइरसमुक्त भएका सङ्क्रमितको सङ्ख्या १५,००० नाघेको छ।

यसरी दिनदिनै बढिरहेको छ सङ्क्रमण

अहिलेसम्म गरिएको पीसीआर परीक्षणको सङ्ख्या चार लाख नाघेको छ।

अहिले देशभरि विभिन्न स्थानमा १०,४०० भन्दा केही बढी मानिसहरू क्वारन्टीनमा छन्।

तीमध्ये गण्डकी र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा हुनेको सङ्ख्या सर्वाधिक छ।


यससँगै उसले निर्माण गरेका ३७१ वटा त्यस्ता विमानहरूले अर्को निर्णय नभएसम्म उडान गर्नेछैनन्।

अमेरिकी उड्डयन नियामक निकायले गत आइतवार उक्त मोडेलको एउटा विमान दुर्घटना भएको इथियोपियाबाट नयाँ प्रमाण भेटिएपछि त्यस्तो निर्णय लिइएको बताएको छ।

भेटिएको नयाँ प्रमाण र भू-उपग्रहबाट सङ्कलित पछिल्ला केही विवरणपश्चात् यस्तो निर्णय लिइएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

यसअघि अमेरिकी सङ्घीय उड्डयन प्रशासनले उडानहरू रोक्ने आधार नभेटिएको बताएको थियो।

बुधवार भने उक्त निकायका कार्यवाहक प्रशासक डेनियल इल्वेलले भनेका छन्, "हामी सबै यो कुरामा स्पष्ट भएका छौँ कि दुर्घटना भएको इथियोपियन एअरलाइन्सले लिएको बाटो र उसको व्यवहार लायन एयरको जस्तै थियो। जमिनमा पाइएका प्रमाणले पनि त्यस्तै देखायो।"

सोही मोडेलको लायन एयरको विमान पाँच महिनाअघि इन्डोनेशियामा दुर्घटना हुँदा १८९ जनाले ज्यान गुमाएका थिए।

उजुरी

यसअघि राष्ट्रपति ट्रम्पले दुर्घटनास्थल र अन्यत्रबाट प्राप्त विवरण एवम् उजुरीका आधारमा आपत्कालीन आदेश दिन लागेको बताएका थिए।

गत वर्षको अन्त्यतिर केही अमेरिकी पाइलटहरूले उक्त विमानलाई उडाउने बेलामा नियन्त्रण गर्न... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

समस्याहरू भएको उजुरी गरेका थिए।

बोइङले भने उक्त मोडेलको विमानको सुरक्षामा आफू सुनिश्चित रहेको बताएको छ।

उडानहरू रोक्नुलाई भने उसले 'निकै उच्च स्तरको सावधानी' अपनाएको बताउँदै मानिसहरूलाई पुन: आश्वस्त पार्न चाहेको जनाएको छ।

यसअघि नै ब्रिटेन, युरोपेली सङ्घ, चीन, अस्ट्रेलिया र भारत लगायतका देशले आफ्ना विमानसेवामा उक्त मोडलको जहाजलाई उड्न रोकिसकेका थिए।

सो मोडलको विमान सन् २०१७ देखि मात्रै व्यावसायिक उडानमा प्रयोग हुन थालेको हो।

बोइङको वेबसाइटका अनुसार १६ वटा वायुसेवा कम्पनीले सो मोडलका विमानहरू किनेका छन्।

विमान दुर्घटना

यो पनि पढ्नुहोस्


यससँगै हालसम्म पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या १९,५४७ पुगेको छ।

अहिलेसम्म ५२ जनाको मृत्यु भएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

सङ्क्रमितको सङ्ख्यासँगै निको हुनेको सङ्ख्या पनि बढिरहेको छ। विगत २४ घण्टामा २२७ जना निको भएसँगै अहिलेसम्म १४,२४८ जना रोगमुक्त भएका छन्।

मन्त्रालयको तथ्याङ्कअनुसार अहिले सक्रिय सङ्क्रमण भएका कुल ५,२२७ व्यक्ति देशभरि छन्।

को हुन् मृतक?

अहिले पुष्टि भएका तीन जनाको मृत्यु बुधवार भएको हो।

मृत्यु हुनेहरूमा मोरङको सुनवर्षी नगरपालिकाका ४५ वर्षीय पुरुष, पर्साको वीरगन्ज महानगरपालिकाका ७० र ६८ वर्षीय पुरुष रहेका छन्।

मोरङका पुरुषको धरानमा भेन्टिलेटरमा राखेर उपचार हुँदै गर्दा  मृत्यु भएको र निज भारत आवतजावत गरिरहने व्यक्ति भएको बताइएको छ।

पर्साका ७० वर्षीय पुरुष भने मुटु तथा मधुमेहको बिरामी रहेको र कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि साउन ८ देखि उपचाररत रहेको बताइएको छ।

अर्का पुरुषमा भने मिर्गौलाको समस्या रहेको र झाडापखालाको उपचारका अस्पताल भर्ना भएका थिए।

प्रदेश १ मा पहिलो मृत्यु

प्रदेश १  को बासिन्दाको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण पहिलो पटक मृत्यु भएको हो।

धरानस्थित ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा उपचारका क्रममा उनको बुधबार साँझ मृत्यु भएको हो।

ज्वरो आएर उपचारका लागि केही दिनअघि कोशी अस्पताल विराटनगर पुगेका उनलाई चिकित्सकले कोरोनाभाइरसको लक्षण देखिएको भन्दै स्वाब सङ्कलन गरेका थिए।

कोशी अस्पतालकै आइसोलेशनमा रहेका उनको बुधबार दिउँसो सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

उनको स्वास्थ्य जटिल बन्दै गएपछि थप उपचारका लागि लगिएको र त्यहाँ आईसीयूमा भर्ना गरेलगत्तै उनको मृत्यु भएको अस्पतालले जानकारी दिएको छ।

उनी दुई महिनाअघि भारतबाट आएर क्वारन्टीनमा पीसीआर परीक्षण गराउँदा नेगेटिभ आएपछि उनी घर फर्किएको बताइएको छ।

सीमाक्षेत्रमै घर भएका कारण पछि उनी भारततर्फ गएको र उतै सङ्क्रमित भएर फर्किएको हुनसक्ने बताइएको छ।

बिहीवार थपिएका १८ जनासहित प्रदेश १ मा सङ्क्रमितको सङ्ख्या ९९३  पुगेको छ।  तीमध्ये ७८९  जना निको भएर फर्किएको सामाजिक विकास मन्त्रालयले जनाएको छ ।

यसैबीच कोशी अस्पतालका चिकित्सकसहित चार स्वास्थ्यकर्मीलाई सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि  बिहीवारदेखि बहिरङ्ग सेवा बन्द गरिएको अस्पतालका प्रमुख डा. चुमनलाल दासले बताए।

के छ काठमाण्डूको स्थिति?

काठमाण्डू उपत्यकामा बिहीवार ४८ जना सङ्क्रमित थपिएका छन्।

तीमध्ये भक्तपुरमा पाँच जना, ललितपुरमा दुई जना र अन्य ४१ जना काठमाण्डूका रहेका छन्।

कुल सङ्क्रमितको सङ्ख्या काठमाण्डूमा ३९० जना, ललितपुरमा ९१ जना र भक्तपुरमा ५५ जना पुगेको छ।

बुधवार १५ जना र मङ्गलवार ५३ जना सङ्क्रमित थपिएका थिए।

पर्साको अवस्था के छ?

पर्सामा थप ४७ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

स्वास्थ्यकर्मी, प्रहरी, सेना लगायतलाई सङ्क्रमण पुष्टि भएको नारायणी अस्पतालका प्रमुख मेडिकल सुपरिडेन्टेन्ट डा. मदन उपाध्यायले बताए।

तीमध्ये नारायणी अस्पतालका नौ जना स्वास्थ्यकर्मी र एक एम्बुलेन्स चालक पनि रहेको बताइएको छ।

अरू तथ्याङ्क के छ?

विगत २४ घण्टामा पीसीआर विधिबाट ६,३०४ वटा परीक्षण भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

कुल पीसीआर परीक्षणको सङ्ख्या ३,६४,६४८ रहेको छ।

अहिले देशभरिका क्वारन्टीनमा १३,००० भन्दा बढी मानिस क्वारन्टीनमा छन्।

तीमध्ये सुदूरपश्चिम र गण्डकी प्रदेशमा सर्वाधिक सङ्ख्यामा छन्।


यसै वर्ष गरिएको बाघ गणनाको नतिजाले नेपालमा बाघको संख्या उल्लेखनीय रूपमा बढेको देखिए पनि यसको मुख्य वासस्थान रहँदै आएको चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा भने पाटे बाघको संख्या घटेको देखिएको छ।

सन् २०१३ मा गरिएको गणनामा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा १२० वटा वयस्क बाघ रहेको देखाएको थियो। तर यसपालि त्यो संख्या केवल ९३ रहेको देखियो।

जबकी समग्र नेपालमा भने बाघको संख्या बढेको छ। २०१३ मा गरिएको गणनामा १९८ वटा रहेकोमा हाल गरेको गणनामा नेपालभर २३५ बाघ रहेको देखिएको छ।

कारण के?

चितवनमा बाघको संख्या घट्नुले संरक्षणमा चुनौती देखा परेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

बाघ गणना प्रत्येक पाँच-पाँच वर्षमा गरिँदै आएको छ।

सन् २०१८ को बाघ गणनाले चितवन र शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्जमा बाहेक पर्सा, बाँके र बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जमा भने बाघको संख्या बढेको देखाएको छ।

चितवनमा बाघको संख्या घट्नुको कारण बारे चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका सहायक वार्डेन नुरेन्द्र अर्याल भन्छन्, "बाघको संख्या घट्नुमा दुई-तीन वटा कारण रहेको छ। चितवनको निकुञ्जमा १२० वटा बाघ पुगेको थियो। यो त्कतै त्यहाँको क्षमता अनुसार उच्चतम हो कि भन्ने पनि छ। अ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र्को कारण चाहिँ यहाँका केही बाघ यो निकुञ्ज नजिकका पर्सा वा सीमापारि भारतको वाल्मीकी निकुञ्जतिर गएका हुनसक्छन्।"

चिन्ताको विषय

चितवनमा २७ वटा बाघ घट्नुले सरक्षणकर्मीहरूमा चिन्ता थपिएको छ।

सन् २०१३ र सन् २०१८ को गणनाको नतिजा तुलना गर्दा पर्सामा बाघको संख्या ७ बाट १८; बर्दियामा ५० बाट ८७; अनि बाँकेमा ४ बाट २१ पुगेको छ। तर शुक्लाफाँटामा १७ बाट १६; र चितवनमा १२० बाट ९३ मा झरेको छ।

गत वर्ष चितवनमा आएको बाढीको कारणले पनि बाघको संख्या घटेको हुन सक्ने राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोष सौराहाका वन्य जन्तु अनुसन्धान अधिकृत बाबुराम लामिछानेले बताए।

"बाढीले गर्दा बाघका आहारा प्रजातिका जन्तुको संख्यामा असर परेको जस्तो देखिन्छ। पहिले हामी प्रति वर्ग किलोमिटरमा ७३ त्यस्ता प्रजातिका जन्तु छ भन्थ्यौँ भने हाल त्यो घटेर ६६ को हाराहारीमा छ। यसले आहारा प्रजातिको संख्या घटेको देखिन्छ। बाघ त जता आहारा धेरै छन् त्यतै जाने गर्छन्," उनले भने।

बर्दियाका जङ्गलमा बाघ यसरी घुम्छन्


यसै हप्ता प्रतिनिधिसभाको अर्थ समितिको बैठकमा नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कका गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले रेमिट्यान्स अर्थात् विप्रेषण र निर्यातमा गिरावट तथा पर्यटकबाट हुने आम्दानी घट्दा विदेशी मुद्राको आर्जन कम हुने अनुमान सुनाए।

"कोभिड-१९ ले विश्व अर्थतन्त्रमा पार्ने प्रभावसँगै रेमिट्यान्स अप्रवाह, पर्यटन आय र वैदेशिक लगानीमा सङ्कुचन आई बाह्य क्षेत्रको स्थायित्व चुनौती बन्ने" उनको भनाइ थियो।

नेपालले विदेशी मुद्रा आर्जन गर्ने प्रमुख स्रोतमध्ये एउटा वैदेशिक रोजगारी कोरोनाभाइरस महामारीका कारण पछिल्लो समय प्रभावित भएको छ।

नेपाली कामदारका हकमा प्रमुख गन्तव्यका रूपमा रहेका खाडीसहितका धेरै मुलुकका कम्पनीहरूले नेपालीहरूलाई स्वदेश फर्काउन खोजिरहेका विवरण पनि आएका छन्।

केही अर्थविद्‌ले नेपालको विदेशी मुद्रा सञ्चिति घट्न गएपछि त्यसको चौतर्फी असर पर्न सक्ने भन्दै सचेत गराएका छन्।

यद्यपि विदेशी मुद्रा सञ्चिति कतिले घट्छ भन्ने कुराले पनि त्यसको असरको स्तर निर्धारण गर्ने अर्थविद् पोषराज पाण्डेको ठम्याइ छ।

अर्थविद्‌हरूले औँल्याए अनुसार विदेशी मुद्रा सञ्चिति घटेमा नेपाललाई पर्ने प्रमुख तीन असर यहाँ प्र... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

स्तुत गरिएको छः

१.विनिमय सङ्कट

कोरोनाभाइरस महामारीका कारण नेपालले आर्जन गर्ने विदेशी मुद्रामा कमी आई सञ्चिति घटेमा त्यसले विदेशी मुद्रा विनिमयमा सङ्कट उत्पन्न हुने अर्थविद् पोषराज पाण्डे बताउँछन्।

"विदेशी मुद्रा विनिमयको सङ्कट भएपछि अत्यावश्यक (खाद्यान्न, औषधि, पेट्रोलियम पदार्थ आदि) वस्तु आयातकै लागि हामीसँग स्रोत हुँदैन," बीबीसीसँग पाण्डेले भने।

राष्ट्र ब्याङ्कका पूर्वगभर्नर तथा योजना आयोगका उपाध्यक्ष दीपेन्द्रबहादुर क्षेत्री नेपाली अर्थतन्त्र आयातमुखी भएको र नेपालीहरू उपभोगवादी संस्कृतिमा रमाउने खालका भएको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "विदेशी मुद्रा सञ्चिति घटेमा हामीले आयातबापत तिर्ने रकम नपुग्न सक्छ।"

२. महँगी बढ्ने

राष्ट्रिय ढुकुटीमा विदेशी मुद्राको सञ्चिति घटेमा त्यसले आयात महँगो हुनेदेखि लिएर देशभित्र मुद्रास्फिति अर्थात् मूल्यवृद्धिसम्म हुने अर्थविद्‌हरू बताउँछन्।

अर्थविद् विश्वम्भर प्याकुर्‍यालले भने, "नेपालले आयात गर्ने कच्चा पदार्थको मूल्य पनि बढेर देशभित्र बजारमा महँगी बढ्छ। उत्पादन लागत बढ्छ र उपभोक्ताले मूल्य वृद्धि खेप्नुपर्ने हुन्छ।"

त्यसमा अर्थविद् पाण्डे पनि सहमत छन्। उनी भन्छन्, "विदेशी मुद्रा विनिमयकै समस्या भएपछि त्यसको असर समष्टि अर्थतन्त्रदेखि विकासका गतिविधिसम्ममा पर्छ।"

३. ऋण बढ्ने

नेपालले लिने वैदिशक ऋणको ब्याज र साँवा नेपाली मुद्रामा नभई डलरमा तिर्नुपर्ने हुन्छ।

नेपालले विश्व ब्याङ्क, एशियाली विकास ब्याङ्क र अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष लगायतबाट ऋण लिँदै आएको छ।

राष्ट्रिय ढुकुटीमा विदेशी मुद्राको सञ्चिति घटेमा 'डेब्ट सर्भिसिङ लायबलिटी' अर्थात् ऋण भुक्तानीसम्बन्धी दायित्वमा असर पर्ने अर्थविद् प्याकुर्‍याल बताउँछन्।

"आन्तरिक ऋण त नेपाली मुद्रामै तिर्न सकिन्छ, तर बाह्य ऋण डलरमा तिर्नुपर्ने हुन्छ। त्यो सहिनसक्ने दायित्व हुन्छ" प्याकुर्‍यालले थपे।

कोरोनाभाइरस: अर्थतन्त्र जोगाउने कि जनता भन्ने द्विविधा

अधिकारीहरू सात-आठ महिनासम्म आयात धान्न सक्ने विदेशी मुद्रा सञ्चिति रहेको बताउँछन्।

यो पृष्ठभूमिमा अहिले नै आत्तिनुपर्ने स्थिति नभए पनि हात बाँधेर बस्नुपर्ने अवस्था पनि नरहेको अर्थविद्‌हरूको भनाइ छ।

अर्थविद् पाण्डे भन्छन्, "आत्तिहाल्नुपर्ने अवस्था छैन तर यो अवधिमा हामीले उपयुक्त नीति चाहिँ अगाडि बढाउनुपर्ने हुन्छ।"

राष्ट्रिय ढुकुटीमा विदेशी मुद्रा सञ्चिति घट्ने...


याङ्गुनमा प्रहरी र प्रदर्शनकारीबीच शनिवार पनि झडप भएको थियो

भारतीय अधिकारीका अनुसार म्यान्मारका केही प्रहरी अधिकारी र उनका परिवार पछिल्ला दिनमा भारत आइपुगेका छन्।

म्यान्मारका अधिकारीहरूले भारतलाई पठाएको पत्रमा 'मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध कायम राख्न' ती प्रहरी अधिकारीलाई फर्काउन आग्रह गरेका हुन्।

म्यान्मारमा गत महिना भएको सैन्य कूपछि विरोध प्रदर्शन र हडताल भइरहेका छन्।

सुरक्षाकर्मीहरूले प्रदर्शनकारीहरूमाथि कडा रवैया अपनाएका छन् र अहिलेसम्म ५५ जनाको मृत्यु भइसकेको बताइएको छ।

शनिवार पनि प्रदर्शनकारीहरूले देशभरि नै निषेधाज्ञा उल्लङ्घन गर्दै देशभर विरोधमा उत्रिएका थिए।

सबैभन्दा ठूलो शहर याङ्गुनमा प्रहरीले अश्रु ग्यास, रबरका गोली र ग्रिनेडहरू प्रयोग गरेर भिड तितरबितर पारेका विवरणहरूमा जनाइएको छ।

पछिल्लो समय थप मृत्युको खबर आएको छैन।

भारतको मिजोरम प्रान्तको चम्फाइ जिल्लाकी उपआयुक्त सीटी जुआलीले रोयटर्स समाचार संस्थालाई आफूले म्यान्मारको फालम जिल्लाबाट प्रहरी अधिकारीहरूलाई फिर्ता गर्ने अनुरोध गर्दै लेखिएको पत्र प्राप्त गरेको बताएकी छन्।

पत्रमा करिब आठजना प्रहरी अधिकारी भारत छिरे... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

को म्यान्मारलाई थाहा भएको उल्लेख गरिएको छ।

पत्रमा भनिएको छ, "दुई छिमेकी मुलुकबीच मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध कायम राख्न भारत आइपुगेका म्यान्मारका आठ प्रहरी अधिकारीलाई नियन्त्रणमा लिन र म्यान्मारलाई फिर्ता गर्न आग्रह गरिन्छ।"

आफूले दिल्लीस्थित गृह मन्त्रालयको निर्देशन कुरिरहेको जुआलीले बताइन्।

प्रदर्शनकारीले शनिवार याङ्गुनमा प्रदर्शनअघि अवरोध खडा कवच गरेका थिए

रोयटर्सका अनुसार पछिल्ला दिनमा प्रहरी अधिकारीसहित करिब ३० जनाले सीमा कटेर भारतमा शरण लिन आइपुगेका छन्।

शनिवार म्यान्मारका थप मानिसहरू भारत छिर्नका लागि सीमा क्षेत्रमा आइपुगेको भारतीय अधिकारीलाई उदृत गर्दै एएफपी समाचार एजेन्सीले छापेको छ।

कसरी शुरू भयो अशान्ति?

म्यान्मारको सेनाले फेब्रुअरीको शुरूमा जननिर्वाचित नेतृ आङ सान सू चीलाई नियन्त्रणमा लिएर शासन सत्ता हातमा लिएको थियो।

त्यसको केही दिनदेखि नै नागरिक अवज्ञा अभियान शुरू भयो, कैयौँ मानिस काममा फर्कन अस्वीकार गरे र सडक प्रदर्शन हुन थाल्यो।

म्यान्मारका सुरक्षा फौजले त्यसप्रति कडा रवैया अपनाए र प्रदर्शनकारीमाथि गोली प्रहार गरे। सेनाले  प्रदर्शनकारीको मृत्युमाथि प्रतिक्रिया व्यक्त गरेको छैन।

२९  पत्रकारसहित सांसद प्रदर्शनकारी गरेर १,७०० भन्दा बढी मानिसलाई गिरफ्तार गरिएको संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय मानव अधिकार प्रमुख मिशेल ब्याचलेले बताइन्।

ब्याचेले भनिन्, ठूलो सङ्ख्यामा भएको प्रदर्शन र त्यहाँको गतिविधि अनुगमन गर्नमा भएको कठिनाइका कारण त्यो सङ्ख्या अझ बढी पनि हुन सक्छ।

म्यान्मारको कूले त्यहाँका नेपालीभाषीलाई कस्तो असर पर्ला?


यानकुमारी चौलागाई र ज्ञानी चुनारा अमेरिकामा छन्

उनीहरू मध्ये कतिपय विदेश पलायन भएका छन् भने कतिपय छनोटमा पर्न सकेका छैनन्।

विवाहपछि खेल छोडेका, चोटका कारण खेल्न नसक्ने वा कारबाहीमा परेका कतिपय खेलाडीहरू पनि सागमा देखिने छैनन्।

यसले गर्दा साढे चार महिनापछि काठमान्डू र पोखरामा हुने प्रतियोगिताको नतिजामा असर पर्न सक्ने कतिपय प्रशिक्षकहरूको चिन्ता छ।

को को छन् त यो पटक सागमा नदेखिने चर्चित महिला खेलाडीहरू?

विदेश पलायन

तेक्वान्दोमा एक दशक लामो समय बिताएकी यानकुमारी चौलागाईले बाँग्लादेशमा भएको ११ औँ सागमा काँश्य र भारतमा १२ औँ सागमा रजत जितिन्। नेपालमा हुने १३ औँ सागमा उनी स्वर्ण पदकको दाबेदार थिइन्।

उनको सहयात्री ज्ञानी चुनारा पनि गत सागमा जितेको रजत पदकभन्दा माथि उक्लिन चाहन्थिन्।

सन् २०१६ को रियो ओलिम्पिकमा खेलेकी तेक्वान्दो खेलाडी निशा रावलपनि पदककी एकजना दाबेदार हुन्।

तर यी तीनैजना अमेरिका पलायन भइसकेका छन्।

तेक्वान्दो मात्र होइन, अन्य कतिपय खेलका खेलाडीहरुले पनि विदेश रोजेका छन्। जसमा कतिपय पढाइका लागि त कतिपय रोजगारीको लागि विदेशिएका छन्।

एथलेटिक्समा थुप्रै कीर्तिमान ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रचेकी केशरी चौधरी र सबिता चौधरी; एवम् फुटबलकी सजना राना वैदेशिक रोजगारीका लागि युएईमा छन्।

ब्याडमिन्टनकी दोस्रो वरीयताकी शिक्षा श्रेष्ठ पढाइको सिलसिलामा अष्ट्रेलिया पुगिसकेकी छन्।

बास्केटबल राष्ट्रिय टोलीका चारजना खेलाडीहरूले पनि पढाइका लागि अमेरिका रोजिसकेका छन्।

बास्केटबलको कप्तान सदिना श्रेष्ठ भन्छिन्, "पहिलो रोजाइका खेलाडी नहुँदा त टोलीको संरचनामा नै नराम्रो असर पर्नेछ।"

"बास्केटबलका धेरै खेलाडीहरू विद्यालयपछि उच्च शिक्षाका लागि विदेश नै गएका छन्। देशमा बस्ने हामी थोरै मात्र छौँ।"

कारबाही

दक्षिण एशियाली स्वर्णधारी फुपु ल्हामु खत्री सन् २०२० ओलिम्पिक सहभागिताका लागि दाबेदार थिइन्

जुडोकी खेलाडी फुपु ल्हामु खत्री गत साग गेम्समा स्वर्ण विजेता हुन्। तर नेपाल जुडो संघले अनुशासनको कारबाही गरेकोले उनी यो पटक खेल्ने छैनन्।

ब्याडमिन्टनकी शीर्ष खेलाडी सरादेवी तामाङ चोटका कारण लामो समयदेखि कोर्टभन्दा बाहिर रहेकोले उनी पनि यसपटक नखेल्ने सम्भावना बढी छ।

पदकका यी दाबेदार खेलाडीहरू नहुँदा सागको नतिजामा फरक पर्ने चिन्तामा प्रशिक्षकहरू देखिन्छन्।

तेक्वान्दो प्रशिक्षक दीपक विष्ट भन्छन्, " निश्चित रुपमा असर त पर्छ नै। मुख्य कुरा हामीसंग प्रशिक्षणको लागि समय कम छ।"

"समय प्रशस्त भएको भए नयाँ खेलाडीलाई तयार पार्न सकिन्थ्यो।"

भलिबलकी उपकप्तान मञ्जु गुरुङ साग गेम्सपछि सन्न्यास लिने तयारीमा थिइन्

छनोटमा असफल

नेपालको राष्ट्रिय टोलीमा खेलाडी छान्ने दुई तरिका छन्। व्यक्तिगत खेलका लागि छनौट प्रतियोगिता जित्नुपर्छ भने समूहगत खेलहरुका लागि प्रशिक्षकहरूले प्रदर्शनका आधारमा छान्छन्।

समूहगत खेलहरूको छनौटमा यसपाली कैयौा पुराना खेलाडीहरू परेनन्।

भलिबल खेलको छनौट अनौठो भएको खेलाडीहरू बताउँछन्। गत साग गेम्सका छजना खेलाडीहरू यसपाली राष्ट्रिय टोलीको प्रारम्भिक छनौटमै परेनन्।

यसरी टोलीमा नपर्ने खेलाडीहरूमा एक दशकभन्दा लामो समयदेखि खेल्दै आएकी कप्तान विनिता वुढाथोकी र उपकप्तान मञ्जु गुरुङ पनि छन्।

यसलाई अस्वाभाविक भन्दै खेलाडीहरूले विरोध गरिरहेका छन्।

गुरुङ भन्छिन्, "प्रारम्भिक चरणकै लागि अयोग्य भएको हुँदा आश्चर्यमा नै परेकी छु। बढी उमेर भन्दै टोलीमा नराखेको भनेका छन्।"

"उमेर हेर्ने हो कि प्रदर्शन मैले बुझिन्। छनौटप्रति मेरो आपत्ति छ।"

छनौटमा नपरेकी अर्की खेलाडी मनिषा चौधरी भन्छिन्, "तर छानिएका खेलाडीहरूभन्दा मैले...


युरोपेली औषधि निकाय ईएमएले जमेको खोप पग्लिएर द्रवीभूत भएको अवस्थामा नखोलिएको भायल एक महिनासम्म फ्रिजमा राख्न सकिने जनाएको हो।

यसअघि त्यसरी भण्डारण गर्नका लागि पाँच दिनको समय निर्धारण गरिएको थियो।

यो खोप बढी समय खोप भण्डारण गर्न पाउँदा ईयू सदस्य देशहरूको खोप कार्यक्रममा उल्लेख्य प्रभाव पर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

फाइजर खोपलाई निकै कम तापक्रममा राखेर ढुवानी गर्नुपर्ने भएकाले त्यसलाई खोप प्रयोगमा एउटा अवरोधका रूपमा लिइएको थियो।

यसअघिको तोकिएको भण्डारण मापदण्डले गर्दा फाइजर खोपलाई संसारका केही ठाउँमा प्रयोग गर्न निकै कठिन बनाएको थियो।

फेब्रुअरीमा अमेरिकाले यस खोपको भण्डारण र पारवहनको मापदण्डलाई सुधारेर माइनस १५ देखि माइनस २५ डिग्री सेल्सीअसमा फ्रिजमा दुई सातासम्म राख्न सकिने व्यवस्था स्वीकृत गरेको थियो।

परिवर्तन

सुरुमा त्यसलाई माइनस ८० देखि माइनस ६० डिग्री सेल्सीअसमा भण्डारण गर्नुपर्ने आवश्यक ठानिएको थियो।

यसै महिनाको सुरुमा क्यानडाले फाइजर खोप १२ देखि १५ वर्षबीचका बालबालिकालाई समेत प्रयोग गर्न स्वीकृति दिएको छ।

उक्त उमेर समूहमा कोभिड खोप प्रयोगको स्वीकृति दिने क्यानडा पहि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लो देश बनेको छ।

यो पनि हेर्नुहोस्

चीनको कोभिड युक्ति


युरोपेली मुलुकमध्ये इटली चीनबाट फैलिन सुरु भएको यो भाइरसको सबैभन्दा बढी प्रभाव परेको राष्ट्र हो।

इटलीमा फेला परेका कोरोनाभाइरसका नयाँ घटनाबारे विभिन्न युरोपेली राष्ट्रहरूले घोषणा गरेका छन्।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार चीनबाहिर पहिलो पटक कोरोनाभाइरस तीव्र गतिमा फैलिरहेको छ।

गत डिसेम्बरमा देखापरेको भाइरसबाट हालसम्म ३४ राष्ट्रका ८० हजार जनाभन्दा बढी मानिस सङ्क्रमित भइसकेका छन्। त्यसमा सबैभन्दा बढी चिनियाँ नागरिक छन्।

कोभिड-१९ नाम दिइएको उक्त भाइरसले हालसम्म दुई हजार ७ सयभन्दा बढीको ज्यान लिइसकेको छ।

इटलीको पछिल्लो अवस्था कस्तो छ?

मङ्गलवार रातिसम्म कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको सङ्ख्या ३२० रहेको इटलीमा त्यो सङ्ख्या बढेर चार सय पुगेको बुधवार अधिकारीहरूले बताएका छन्।

इटलीको उत्तरी भेगमा पर्ने मिलान नजिकै रहेको लोम्बार्डी र भेनिसनजिक रहेको भेनेटोमा उक्त भाइरसको प्रभाव बढी छ।

कोरोनाभाइरसको प्रकोपले इटलीमा हालसम्म १२ जनाको ज्यान लिएको छ।

अधिकारीहरूले भाइरस फैलने क्रम रोक्न उचित कदम चालिरहेको भन्दै सर्वसाधारणलाई पुनः आश्वासन दिन खोजिरहेका छन्।

शैक्षिक संस्थाका साथै सिनेमा हल ब... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्द गरिएको छ भने कैयौँ सार्वजनिक कार्यक्रममाथि रोक लगाइएको छ।

कोरोनाभाइरसको प्रकोपले इटलीलाई आर्थिक मन्दीमा धकेल्न सक्ने आशङ्का बढाएको छ।

त्रासका कारण हाल इटलीका क्याफे खाली छन् भने होटलहरुको बुकिङ रद्द भइरहेका छन्। अन्य विभिन्न मुलुकहरूको अवस्था पनि त्यस्तै छ।

इटलीका स्वास्थ्यमन्त्रीसँग भेटघाटपछि स्वास्थ्य मामिला हेर्ने युरोपेली सङ्घका एक आयुक्तले भनिन्: "यो चिन्ताको विषय हो। तर हामी आत्तिनु हुँदैन।"

"यो भाइरसबारे अझ धेरै कुरा थाहा हुन बाँकी छ, विशेषतः यसको उत्पत्ति र यो कसरी फैलिन्छ भन्ने जस्ता विषय।"

अन्य युरोपेली राष्ट्रहरूको अवस्था कस्तो छ?

बुधवार अस्ट्रिया, क्रोएशिया, ग्रीस, नर्वे र स्विट्जरल्यान्डले कोरोनाभाइरसको पहिलो सङ्क्रमण भेटिएको बताएका थिए।

इटली गएका मानिसहरूमा त्यो भाइरस देखिएको थियो।

पछि स्पेन, जर्मनी र फ्रान्समा पनि थप सङ्क्रमणका घटना सार्वजनिक गरिएका थिए।