थाईल्यान्डमा लामो समय राज्य गरेका पूमिपोन अदून्यदेतको सन् २०१६ मा निधन भएपछि उनका उत्तराधिकारीका रूपमा महा वाचिरालङ्कनको काँधमा उक्त जिम्मेदारी आएको हो।

महा वाचिरालङ्कनले केही दिनअघि आफ्नी लामो समयदेखिकी प्रेमिकासँग बिहे गरेको र उनी नै अब रानी सुटिडा वाचिरालङ्कन हुने आकस्मिक घोषणा थाई राजदरबारले गरेको थियो।

थाईल्यान्डमा संवैधानिक राजतन्त्र छ। राजपरिवारलाई थाइहरूले निकै श्रद्धा गर्छन् र उनीहरूसँग शक्ति पनि छ।

आलोचना मनाही

थाईल्यान्डमा कडा कानूनहरू पनि छन् जसले राजपरिवारको आलोचना गर्न मनाही गरेको छ।

राज्याभिषेक राजनीतिक अनिश्चितताका बेला हुन लागेको छ।

सन् २०१४ मा सैन्य कू पछि पहिलो पटक गत  २४ मार्चमा आम निर्वाचन भएको थियो। तर नयाँ सरकार घोषणा भइसकेको छैन।

कैयौं थाईहरू इतिहासको साक्षी बन्न तीव्र प्रतीक्षामा छन्। सत्तरी वर्षपछि त्यहाँ राज्याभिषेक हुन लागेको छ।

यो पनि पढ्नुहोस्:

थाई राजाद्वारा अङ्गरक्षकसँग विवाह, महारानीको उपाधि प्रदान

थाइ राजाको अन्त्येष्टि सम्पन्न

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

थाईल्यान्ड: सत्तरी वर्षपछि हुने राज्याभिषेक समारोह तीन दिनसम्म


थापाका अनुसार मोदीलाई स्वागत गर्न प्रधानमन्त्री केपी ओली जनकपुर आउने सम्भावना रहेको छ।

भारतीय प्रधानमन्त्रीको भ्रमणका लागि सुरक्षाव्यवस्था र स्वागतको तयारीबारे बुझ्न उच्चपदस्थ सुरक्षा अधिकारीहरूसहित गृहमन्त्री थापा मङ्गलवार जनकपुर आएका हुन्।

धार्मिक भ्रमण

सञ्चारकर्मीहरूसित संक्षिप्त कुरा गर्दै मन्त्री थापाले मोदीको यो राजनीतिक नभएर धार्मिक भ्रमण भएको र दुई देशबीच कुनै सम्झौता नहुने बताए।

"यस पटक कुनै सम्झौता हुने छैन," उनले भने, "प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली भारत भ्रमणमा गएकै बेला यो भ्रमणको कार्यक्रम बनेको थियो।"

भारतीय प्रधानमन्त्रीको भ्रमणका लागि सुरक्षाव्यवस्थाबारे बुझ्न सुरक्षा अधिकारीहरूसहित गृहमन्त्री थापा जनकपुर आएका हुन्

थापाका अनुसार हेलिकप्टरबाट मोदी बाह्रबिघा मैदानमा ओर्लिनेछन्।

साथमा भारतीय सेनाका तीनवटा विमान पनि आउने बुझिएको छ।

यसअघि सन् २०१४ मा मोदी बिहारबाट सडकबाटो हुँदै जनकपुर आउने योजना थियो ।

 तर पछि त्यो योजना स्थगित भयो।

पटनाबाट जनकपुरधामको सडकदूरी १२३ किलोमिटर छ।

मुक्तिनाथ

"जनकपुरधामको बाह्रबिघामा ओर्लेर उहाँले जानकी मन्दिरमा पूजाआजा गर्नु हुनेछ," मन्त्री थापाले भने।

त्यसपछि उनी बाह्रबिघाको मैदानमा गर्न लागिएको नागरिक अभिनन्दनमा सहभागी हुनेछन्।

प्रधानमन्त्री मोदी जनकपुरधामबाट हेलिकोप्टरमा मुस्ताङस्थित मुक्तिनाथ जानेछन्।

त्यहाँबाट साँझ काठमाण्डू पुग्ने कार्यक्रम रहेको मन्त्री थापाले बताए।

प्रदेशको प्रबन्ध

गृहमन्त्रीको टोलीले प्रदेश नम्बर २ का मुख्यमन्त्री  मो. लालबाबु राउत गद्दीसित सुरक्षा बन्दोबस्तबारे जानकारी लियो ।

भारतीय प्रधानमन्त्रीको जनकपुरधामको भ्रमणको स्वागत र सुरक्षाको सबै प्रबन्ध प्रदेश सरकारले गर्ने जनाउँदै गृहमन्त्री थापाले भने, 'सङ्घीय सरकारले समन्वय गर्ने छ।"

प्रधानमन्त्री ओली गत महिना भारतको राजकीय भ्रमणमा गएका थिए

स्रोतहरूका अनुसार भ्रमणका बेला नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र नेपाली सेनाका विशेष तालिमप्राप्त सात हजार सुरक्षाकर्मी परिचालित हुनेछन्।

भारतका उच्च सुरक्षा अधिकारी एवम् नेपालस्थित भारतीय राजदूतावास र वाणिज्य दूतावासका अधिकारीहरूले तयारी र सुरक्षाको नियमित निरीक्षण गरिरहेको बताइएको छ।

बाह्रबिघा र जानकी मन्दिरबीचको सडक मर्मतलाई तीव्रता दिइएको छ। साथै बाह्रबिघा मैदानमा ५० हजारभन्दा बढी मानिस अटाउने पानी छेक्ने वाटरप्रुफ पाल बनाउन लागिएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'भारतीय प्रधानमन्त्री मोदी सोझै जनकपुर आउने'


थुप्रै के-पप क्लबमा युवायुवतीहरूको भिड लाग्ने गर्छ, तर हालका दिनहरूमा ती क्लब र गायकहरूको अँध्यारो आचरण बाहिर आउन थालेका छन्।

क्लबमा हुने लागुपदार्थको खुला सेवनदेखि युवतीहरूमाथि हुने यौन अपराध र वेश्यावृत्तिसम्मका आरोपले कोरियाली सङ्गीत जगत् हल्लिएको छ।

सङ्गीलको पृष्ठभूमिमा हुने गैरकानुनी क्रियाकलापका बारेमा बनाइएको यो भिडिओ -

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरियाली पप: सङ्गीत, लागुपदार्थ र यौन अपराध


थुप्रै देशमा भइरहेको परीक्षण सावधानीका लागि भन्दै 'अस्थायी रूपमा' रोकिएको राष्ट्रसङ्घीय स्वास्थ्य निकायले सोमवार जनाएको हो।

हालैको एउटा चिकित्सा अध्ययनले उक्त औषधिको प्रयोगले कोभिड-१९ विरामीको मृत्यु हुने जोखिम बढाउने सुझाएको पृष्ठभूमिमा डब्ल्यूएचओको त्यस्तो भनाइ आएको हो।

कस्तो औषधि?

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले हालै भाइरसबाट बच्न  उक्त औषधिको प्रयोग गरिरहेको जनाएका थिए।

उनले कोभिड-१९ को उपचारमा यस औषधि 'गेम चेन्जर' हुने भन्दै त्यसले अवस्था फेरिदिने बताउँदै आएका थिए।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले हालै भाइरसबाट बच्न उक्त औषधिको प्रयोग गरिरहेको जनाएका थिए।

सार्वजनिक स्वास्थ्य अधिकारीहरूले भाइरस सङ्क्रमितमा उक्त औषधिले मुटुमा समस्या ल्याउनसक्ने चेतावनी दिँदै त्यसबारे स्पष्ट नबोले पनि ट्रम्पले भने बारम्बार उक्त औषधिको प्रवर्द्धन हुनेगरि बोलेका थिए।

अध्ययन

गतसाता एउटा मेडिकल जर्नल द ल्यान्सेटमा प्रकाशित एउटा अध्ययनमा हाइड्रोक्सीक्लोरोक्वीनलाई कोरोनाभाइरसका बिरामीको उपचारमा प्रयोग गर्नुको कुनै फाइदा नभएको जनाइएको थियो।

बरू यसले भाइरसका कारण बिरामी परेकाहरूको मृत्युको सङ्ख्या बढाउन सक्ने उक्त अध्ययनमा जनाइएको थियो।

डब्ल्यूएचओको आपत्कालीन कार्यक्रम प्रमुख माइक रायनले आफूहरूको निर्णय 'कुनै समस्यासँग जोडिएर नभएको' बताए।

उनले भने: "विश्वभरि भइरहेका सोलिडारिटी ट्रायलमा कुनै समस्याका संकेत पनि छैनन्। तैपनि हालैको एक अध्ययनलाई आधार मानेर हामीले सावधानी अपनाएका हौँ।"

हाइड्रोक्सीक्लोरोक्वीन औलोको लागि सुरक्षित औषधि मानिए पनि अहिलेसम्म कुनै परीक्षणले यसलाई कोभिड-१९ का लागि प्रयोग गर्न सुझाएका छैनन्।

यो एक सस्तो, प्रचलित र सजिलै उत्पादन गर्न सकिने औषधि हो। औलोका बिरामीलाई यसले ज्वरो तथा सुजन कम पार्न सहयोग गर्छ।

औलो रोगका बिरामीले यो अझै प्रयोग गर्न सक्छन्।

परीक्षण

ल्यान्सेटको अध्ययनले ९६ हजार कोरोनाभाइरसका बिरामीलाई समेटेको थियो। जसमा १५ हजारलाई उक्त औषधि दिइएको थियो।

कसैलाई उक्त औषधिसँगै एन्टीबायोटिक समेत दिएर परीक्षण गरिएको थियो।

त्यसरी परीक्षण गरिएका समूहमा मत्युदर हाइड्रोक्सीक्लोरोक्वीन प्रयोग गरिएकामा १८ प्रतिशत, क्लोरोक्वीनमा १६.४ प्रतिशत र नियन्त्रित समूहमा ९ प्रतिशत पाइएको थियो।

हाइड्रोक्सीक्लोरोक्वीन वा क्लोरोक्वीनलाई एन्टीबायोटिक सहित परीक्षण गरिएकाको मृत्युदर अझ बढी पाइएको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: 'सुरक्षा त्रास'का कारण कोभिड-१९ मा औलोविरूद्धको औषधिको परीक्षणमा डब्ल्यूएचओद्वारा रोक


थुप्रै प्रदर्शनहरू शान्तिपूर्ण सुरु भएका थिए र थुप्रै शान्तिपूर्ण नै रहे। तर थुप्रै प्रदर्शनहरूमा भने प्रदर्शनकारीहरूको प्रहरीसँग झडप भयो, गाडी जलाइए, पसलहरू लुटिए र तोडफोड गरियो।

अमेरिकाको न्याश्नल गार्डका ५,००० सदस्यहरूलाई वासिङ्टन डीसी र अन्य १५ राज्यहरूमा परिचालन गरियो।

विज्ञहरूले अहिलेको यो घटना र सन् २०११ मा इङ्ग्यान्ड भएको शान्तिपूर्ण प्रदर्शनमा समानता रहेको बताएका छन्।

त्यतिबेला पनि प्रहरीले एकजना पुरुषलाई गोली हानी हत्या गरेको घटनालाई लिएर शान्तिपूर्ण प्रदर्शन सुरु भएको थियो तर पछि त्यो हिंसात्मक प्रदर्शनमा परिणत भयो।

चार दिनसम्म चलेको उक्त प्रदर्शनका क्रममा भवनहरू जलाइएका थिए र बृहत् लुटपाट मच्चिएको थियो।

प्रदर्शनहरू कसरी छिट्टै फैलिन्छन् र केही प्रदर्शन किन हिंसात्मक बन्छन्?

प्रदर्शन फैलिने कारण: पहिचान

"फ्लोइडको मृत्यु जस्ता घटनाले मानिसलाई झल्याँस्स बनाउन सक्छ किनभने अश्वेत समुदायका ठूलो सङ्ख्याका मानिसहरूले प्रहरीसँग गरेका अनुभव कस्तो हुन्छ भन्ने कुराको यो एउटा प्रतीक हो," भिडको व्यवहार र सार्वजनिक निर्देशनसम्बन्धी विज्ञ किल विश्वविद्यालयका प्राध्यापक क्लिफोर्ड स्टटले भने।

संरचनात्मक रूपमा असमानता भएपछि मुठभेड हुने सम्भावना रहने उनले बताए।

सन् २०११ मा इङ्ग्ल्यान्डमा भएको दङ्गाको विस्तृत अध्ययन गरेका प्राध्यापक स्टोटले त्यतिबेला दङ्गा फैलिनुका दुईवटा कारण पत्ता लगाएका थिए।

विभिन्न सहरमा रहेका प्रदर्शनकारीहरूले जातका कारण एकअर्कासँग आफूलाई पहिचान गर्न सकेका थिए वा उनीहरूलाई पनि प्रहरीको व्यवहार मनपर्दैन थियो।

यसको अर्थ जब प्रहरीले ज्यादती गरेको देखियो, विभिन्न शहरमा प्रदर्शन गरिरहेकाहरूले आफू सशक्त भएको अनुभव गरे।

प्रहरीको प्रतिक्रियाको अर्थ

स्थानीय समुदायसँग प्रहरीको सम्बन्ध राम्रो रहँदा हिंसात्मक प्रदर्शनहरू हुने सम्भावना कम रहन्छ।

तर प्रदर्शनकै दिन उनीहरू प्रदर्शनकारीसामु कसरी प्रस्तुत हुन्छन् भन्ने विषयले पनि अर्थ राख्ने विज्ञहरू बताउँछन्।

शनिवार लस एन्जलसमा प्रहरीविरुद्ध उत्रिएका प्रदर्शनकारीहरू

प्रहरीले भिडमा कस्तो प्रतिक्रिया जनाउँछ भन्ने कुरालाई लिएर नै दङ्गाहरू हुने प्राध्यापक स्टोटले बताए।

उदाहरणका दिँदै उनले भने, "प्रदर्शनकारीहरूको ठूलो भिडमा पनि तनाव सुरु त केही थोरै मानिसहरूले प्रहरीसँग मुठभेड गरेर नै हुने हो।"

यद्यपि, "प्रहरीले पनि भिडलाई सोलोडोलो... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

जोर्ज फ्लोइड घटना: किन कुनै प्रदर्शन हिंसामा परिणत हुन्छन्?


द एसिस्टेन्स एशोसिएसन फर पोलिटिकल प्रिजनर्स (एएपीपी)ले मुख्य सहर याङ्गुनको एउटा औद्योगिक क्षेत्रमा भएको झडपमा धेरै प्रदर्शनकारीहरू मारिएको जनाएको छ।

बाँकी मृत्यु देशका विभिन्न भागमा भएका हुन्।

याङ्गुनमा प्रदर्शनकारीहरूले लाठी र छुरीको प्रयोग गरेपछि सुरक्षा फौजले गोली चलाएको थियो।

सैन्य कानुन लागु

त्यहाँको एक औद्योगिक क्षेत्रमा चिनियाँ व्यवसायमाथि हमला भएपछि याङ्गुनको धेरै भागमा सैन्य कानुन लागु गरिएको जनाइएको थियो।

चीनले म्यान्मारको सेनालाई सहयोग गरिरहेको प्रदर्शनकारीहरूले विश्वास गरिरहेका छन्।

औद्योगिक क्षेत्रमा सुरक्षा फौजले प्रदर्शनकारीमाथि गोली प्रहार गरेका थिए।

बेइजिङले फलामे डन्डी, बन्चरो र पेट्रोल बोकेका मानिसहरूले १० वटा चिनियाँ कारखानामा आगो लगाइदिएको जनाइएको छ।

क्षति पुग्नेमा धेरैजसो लुगा उत्पादन गर्ने कम्पनी र तिनका भण्डारणहरू रहेको जनाइएको छ।

एउटा चिनियाँ होटलमा समेत हमला भएको बताइएको छ।

चिनियाँ दूतावासले के भन्यो?

आफ्नो फेसबुक पृष्ठमा चिनियाँ दूतावासले 'केही उद्योगहरूमा लुटपाट गर्दै क्षति पुर्‍याइएको र चिनियाँ कामदारहरू घाइते हुनुका साथै त्यहाँ अड्किएको' जनाएको छ।

दूतावासले म्यान्मारलाई 'हिंसा रोक्न थप प्रभावकारी उपायहरू अपनाउँदै दोषीलाई कानुन अनुसार कारबाही गर्न र म्यान्मारमा रहेका चिनियाँ नागरिक एवम् सम्पत्तिको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न' आग्रह गरेको थियो।

फेब्रुअरी १ मा सेनाले शक्ति हातमा लिएयता म्यान्मारमा प्रदर्शनहरू भइरहेका छन्।

यaङ्गुनको अर्को एक भागमा साँझपख यसरी समेत प्रदर्शन भएको थियो।

नेत्री तथा न्याश्नल लीग फर डेमोक्रेसी (एनएलडी) पार्टीकी प्रमुख आङ सान सू ची नजरबन्दमा छन्।

त्यसलाई अस्वीकार गर्ने कतिपय सांसद्हरूले भूमिगत रहेर आन्दोलन अगाडि बढाइरहेका छन्।

'क्रान्ति'

तिनै भूमिगत सांसद्हरूको नेतृत्व गरिरहेका नेता मान विन खाइन थानले पहिलो पटक सार्वजनिक सम्बोधन गर्दै 'क्रान्ति'लाई निरन्तरता दिइने बताएका छन्।

उनले भने, "यो देशको लागि अँध्यारो क्षण हो। विद्रोहले जित्नैपर्छ।"

कूपछि म्यान्मारमा सेनाले एक वर्ष लामो सङ्कटकाल घोषणा गरेको छ।

मान विन खाइन थान यतिखेर भूमिगत छन्

एनएलडी पार्टीले ठूलो विजय हासिल गरेको आम निर्वाचनपछि सेनाले सत्ता कब्जा गरेको हो।

सेनाले विपक्षीहरूलाई समर्थन गरेको थियो र तिनीहरूले निर्वाचनमा ठूलो धाँधली भएको आरोप लगाउँदै पुनःनिर्वाचनको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

म्यान्मार आन्दोलन: सैन्य कूपछिको एउटा 'रक्तपातपूर्ण दिनमा ५० प्रदर्शनकारीको मृत्यु'


द नेदरलण्ड्सका अनुसन्धानकर्ताहरुले शुरुमा मुसामा गरेको परीक्षणका क्रममा उक्त खोपले धमनीहरुमा चिल्लो पदार्थ जम्मा हुनबाट रोकेको पाइएको थियो।

उक्त खोपले शरीरको प्रतिरोधी प्रणालीमार्फत रगतबाट खराब कोलेस्टरोललाई हटाउने बताइएको छ।

वैज्ञानिकहरुले विश्वमा दशौं लाख मानिसले सेवन गरिरहेको कोलेस्टरोलको औषधिको विकल्प उक्त खोप हुनसक्ने भन्दै अहिले शुरु भएको परीक्षण सकिन करिब ६ वर्ष लाग्ने जनाएका छन्।

विकास

मेडिकल युनिभर्सिटी अफ भियनाका अनुसन्धानकर्ताले ७२ जना स्वयंसेवकमा उक्त प्रारम्भिक परीक्षण शुरु गरेका हुन्।

उक्त खोपले चिल्ला पदार्थहरुलाई धमनीमा जम्मा हुनबाट रोक्ने र त्यसबाट हृदयघात जस्ता रोगहरु समेत नियन्त्रणमा मद्दत पुग्ने ठानिएको छ।

युरोपियन हार्ट जर्नलमा प्रकाशित लेख अनुसार वर्षौंको परीक्षणपछि मात्र यो खोप मानव प्रयोगका लागि सुरक्षित र प्रभावकारी हुने या नहुने भन्ने निर्क्यौल गर्न सकिनेछ।

उनीहरु भन्छन्, यदि ६ वर्षमा यो खोप उपलब्ध भयो भने मानिसहरुले यसलाई व्यायामको विकल्पको रुपमा लिनुहुँदैन र एकदमै चिल्लो पदार्थ पाइने खानेकुरा बढी सेवन गर्नु पनि हुँदैन।

यस खोपले शरीरको रोग प्रतिरोगी प्रणालीलाई 'पिसिएसकेनाइन' नामक प्रोटिनमाथि आक्रमण गरी खराब 'लो डेनसिटि लिपोप्रोटिन' अर्थात् एलडिएल कोलेस्टरोललाई रक्तनलीमा जम्मा हुन दिंदैन।

अनुसन्धानकर्ताहरुले त्यसरी प्रतिरोगी क्षमता बढाउन वर्षेनी उक्त खोप लिन सकिने अवस्थाको कल्पना गरिरहेका छन्।

मुसा

मुसामा गरिएको अध्यनले उक्त खोपले १२ महिनामा एलडिएल कोलेस्टरोललाई ५० प्रतिशतसम्म घटाइदिएको र धमनीमा चिल्ला पदार्थहरु जम्मा हुन समेत नदिएको जस्तो देखिएको वैज्ञानिकहरु बताउँछन्।

कोलेस्टरोल रगतमा पाइने चिल्लो पदार्थ हो।

उक्त पदार्थ शरीरका लागि आवश्यक छ तर एलडिएल अर्थात् खराब कोलेस्टरोलको मात्रा रगतमा हुँदा त्यसले मानिसहरुमा हृदयसम्बन्धी रोगहरुको जोखिम बढाउँछ।

अर्कोतर्फ हाई डेनसिटि लिपोप्रोटीन (एचडीएल) कोलेस्ट्रोल शरीरका लागि उपयोगी मानिन्छ।

एचडीएलले रगतमा रहेका अन्य प्रकारका कोलेस्टरोलहरुलाई कलेजोसम्म लैजान मद्दत गर्छ जहाँ त्यसलाई अझ टुक्र्याउन सकिन्छ।

कतिपय व्यक्तिहरुमा आनुवंशिक कारणले उच्च कोलेस्टरोलको समस्या देखिने गरेको छ।

कम पोषणयुक्त खाना, अत्यधिक मदिराको सेवन, धुमपान र अल्छेपनले उच्च कोलेस्टरोलको समस्या देखिने गरेको बताइन्छ।

चक्की

कोलेस्टरोल उच्च... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोलेस्टरोल कम गर्न खोप


द वाल स्ट्रीट जर्नलमा लेख्दै जोन र्‍याटक्लिफले अमेरिकाका गोप्य सूचना चोर्दै तथा बजारमा अमेरिकी कम्पनीहरूलाई विस्थापित गर्दै चीनले आफ्नो सामर्थ्य बढाइरहेको आरोप लगाएका छन्।

चिनियाँ सामानमाथि शुल्क थप्दै ट्रम्प प्रशासनले चीनप्रति कडा नीति अवलम्बन गरेको छ तथा बौद्धिक सम्पत्ति चोरी गरेको बेइजिङमाथि आरोप लगाउने गरेको छ।

चीनले पछिल्लो आरोपबारे कुनै प्रतिक्रिया दिइसकेको छैन।

यद्यपि आफ्ना सामानमाथि शुल्क लगाउने र अमेरिकी बजारबाट आफ्नो दूरसञ्चार कम्पनी ह्वावेईलाई टाढा राख्ने अमेरिकी प्रयासप्रति चीनले कडा प्रतिक्रिया जनाएको छ।

बेइजिङले अमेरिकासँग मुठभेडको तयारी गरिरहेको र “आर्थिक, सैनिक तथा प्राविधिक रूपले” विश्वमाथि हावी हुन खोजिरहेको र्‍याटक्लिफले बताएका छन्।

चीनले अमेरिकाका साझेदारहरूमाथि दबाव बढाउँदै लगेको बेला र्‍याटक्लिफका यी टिप्पणीहरू आएका छन्।

क्यान्बराले सुधार गर्नुपर्ने व्यवहारका सूची प्रकाशित गर्दै, अस्ट्रेलियाली मदिरा आयातमा शुल्क थप्दै र अफगानिस्तानमा मानवाधिकार उल्लङ्घनमा अस्ट्रेलियाली सैनिकको संलग्नताको विषय उठाउँदै बेइजिङले उसमाथि दबाव बढाएको हो।

र्‍याटक्लिफले के भने?

राष्ट्रिय गुप्तचर निकायका निर्देशकले चीन एक प्रकारको आर्थिक जासुसीमा संलग्न भएको भन्दै त्यसलाई “चोर्ने, नक्कल गर्ने र विस्थापित गर्ने” कामको सङ्ज्ञा दिए।

अमेरिकी प्रतिस्पर्धी कम्पनीबाट सूचना चोरेर एउटा चिनियाँ विन्ड टर्बाइन कम्पनी विश्व बजारमा गएकोमा दोषी पाइएको कुरालाई उनले उदाहरणको रूपमा प्रस्तुत गरे।

के चीन र अमेरिका शीतयुद्धमा प्रवेश गर्दैछन्

त्यतिबेला अमेरिकी कम्पनीले शेअर साझेदार गुमाउनुका साथै आफ्ना कर्मचारीलाई परमुक्त गर्नुपरेको थियो।

प्रत्येक वर्ष ५०० अर्ब डलर बराबरका अमेरिकी बौद्धिक सम्पत्ति चोरी हुने गरेको र्‍याटक्लिफले बताए।

अमेरिकामा “व्यापक स्तरमा प्रभावित पार्ने अभियान”मा पनि चीन संलग्न रहेको पनि उनले आरोप लगाएका छन्।

बेइजिङले “रुसको भन्दा छगुना र इरानको भन्दा बाह्रगुनाले” अमेरिकी कङ्ग्रेसका सदस्यहरूलाई निसाना बनाइरहेको र्‍याटक्लिफले बताए।

अमेरकाले जस्तै अरू देशले पनि चीनबाट चुनौती खेप्नुपरेको उनको भनाइ छ।

“विश्व वरीयतामा आफू सबैभन्दा माथि नहुनुलाई चीनले एउटा ऐतिहासिक त्रुटिको रूपमा बुझ्छ,” उनले भने। “त्यसलाई ऊ बदल्न चाहन्छ र विश्वभरि स्वतन्त्रताको गतिलाई उल्टाउन चाहन्छ।”

ट्रम्पको कार्यालयले चीनको कसरी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिकी गुप्तचर प्रमुखको आरोप, 'चीन प्रजातन्त्र र स्वतन्त्रताका लागि सबैभन्दा ठूलो खतरा'


दक्षिण अफ्रिकाका रयान सन डेभि, ४३, एक्लै ७३ सय मिटरको उचाइमा पुगेको र एक गुफामा लुकिरहेको बेला फेला परेका थिए।

उनले माफी मागेका छन् तर आफूलाई 'हत्यारालाई जस्तो व्यवहार गरिएको' बताएका छन्।

सगरमाथाको चुचुरोसम्म एक्लै पुग्ने प्रयास गर्नुलाई एकदमै दुर्लभ घटना मानिन्छ।

गोप्य आरोहण

अधिकांश पर्वतारोहीहरुले विश्वको सर्वोच्च शिखर आरोहणका लागि एक जना पथप्रदर्शकसँगै लिएर जान्छन् भने आधार शिविरमा श्रोतसाधन सम्पन्न सहयोगी समूह साथै राख्ने गर्छन्।

पर्यटन मन्त्रालयका एक जना अधिकारीले बीबीसीलाई जानकारी दिए अनुसार आधार शिविर नजिकै डेभीले दुई जना पर्वतारोहण कर्मचारीहरुलाई शुक्रबार छल्ने प्रयास गरेका थिए।

सगरमाथामा बढ्यो चहलपहल

'सगरमाथा आरोही शेरचनको मृत्यु'

त्यसपछि उनीहरुले उनलाई पछ्याए र अरुले पत्ता लगाउन नसक्ने गरी एउटा गुफामा आफ्ना लागि उनले बनाएको अस्थायी बासस्थान फेला पारे।

उनीहरुले सगरमाथा आरोहणको अनुमतिपत्र नभएको आशंकामा उनको राहदानी जफत गरेका थिए र काठमाण्डू फर्किएर पर्यटन विभागमा आफ्ना कागजपत्र पेश गर्न भनेका थिए।

तर अहिलेसम्म डेभी पुन: सम्पर्कमा नआएको अधिकारीहरु बताउँछन्।

ती अधिकारी भन्छन्, "उनले आफूसँग पर्याप्त पैसा नभएको भन्दै पदयात्रा मार्ग हुँदै काठमाण्डू फर्किने बताएका थिए।"

दुर्व्यवहार

उनले कानुन मिचेको निष्कर्षमा पुगेका पर्यटन अधिकारीहरुले उनले कानुनी कारबाही भोग्नुपर्ने प्रष्ट पारेका छन्।

तर आफ्नो फेसबुक खातामा राखिएको सन्देशमा डेभीले लेखेका छन्, "पैसा नभएका तथा सगरमाथा चढ्न उत्सुक व्यक्तिहरुको बारेमा विचार पुर्याउने समय पर्वतारोहण कम्पनीहरुसँग छैन।"

उनले आधार शिविरमा आफूलाई दुर्व्यवहार गरिएको भन्दै एउटा विन्दुमा त्यहीं कुटपिट गरि आफ्नो हत्या गरिने हो कि भन्ने महसुस गरेको उल्लेख गरेका छन्।

उनले लेखेका छन्, "मलाई हत्यारालाई जस्तै व्यवहार गरियो।"

कारबाही

पर्वतारोहण अनुमति नलिएको आरोपमा जेल सजायका साथै २२ हजार डलरसम्म जरिवाना हुनसक्ने डेभीले बताएका छन्।

उनले आफ्नो तालिममा समर्थन गर्ने परिवार र अरु सहयोगीहरु प्रति धन्यवाद दिंदै सगरमाथा आरोहणका लागि अनुमति शुल्क तिर्न नसेककोमा आफूलाई लाज नलागेको बताएका छन्।

आफ्नो 'सगरमाथाको गोप्य आरोहण' विफल बनाइएको भएपनि, उक्त प्रयासबाट दुखी भएका सबैसँग माफी माग्न चाहेको बताएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अनुमतिबिनै सगरमाथा चढ्ने प्रयास विफल


दक्षिण अफ्रिकाबाट हङकङ हुँदै विमानमार्फत् बोएरका पाठापाठी नेपाल भित्रिने क्रम सुरु भयो।  पहिलो पटक १३ वटा भित्रिए। अर्को वर्ष उसैगरी ५० वटा ल्याए। अर्को वर्ष अर्को ५० थपे। करिब दुई करोड ५० लाख रुपैयाँ लगानी गरेर बोएरको सङ्ख्या ११३ पुर्‍याए।

उद्देश्य पाठापाठी उत्पादन र नेपालभरि बोएरको विस्तार भएकोले उनले १०१ पाठी र १२ बोका भित्र्याए। त्यसयता योगेन्द्रबहादुर खड्काको एग्रो फार्ममा बोएरका पाठापाठी उत्पादनको क्रम तीव्र भएको छ।

बोएरको विशषेता नै हो छिटो छिटो बढ्नु र हुर्कनु।

जब बोएर बाख्राको खबर फैलियो...

त्यो खबर 'एक कान, दुई कान मैदान' भएपछि उनको फार्ममा बोएरका पाठापाठी  किन्ने किसान र व्यवसायीको भिड बढिरहेको छ। त्यसैले उनले मुनाफा लिन पनि थालिसके।

उनले बीबीसी नेपाली सेवासँग भने, "पोहोर साल दुई करोड रुपैयाँको पाठापाठी बेचेँ यसपालि तीन करोडको बेच्ने योजना छ।" नाफा नहोस् पनि कसरी? आकार र तौल हेरेर एउटा पाठा वा पाठीलाई आगन्तुकहरूले ३० हजार रुपैयाँदेखि दुई लाख रुपैयाँसम्म तिर्ने गरेको उनको भनाइ छ।

उनको एग्रो फार्म चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज नजिकैको हरियालीयुक्त क्षेत्रमा फैलिएको छ। त्यहाँ बाख्रापालन गर्न इच्छुक किसान तथा व्यवसायीहरूको भिड बढिरहेको हुन्छ।

निकुञ्ज घुम्न आउने आन्तरिक पर्यटकहरू पनि त्यो फार्ममा पुग्ने गरेका छन्।

नेपालमा दशैँ पर्वमा समेत खसी तथा बोका अपुग भई छिमेकी भारत वा चीनबाट किन्नु पर्ने अवस्था आइसकेको अधिकारीहरू बताउँछन्। यस्तो बेला जगतपुर एग्रो फार्ममा पाठापाठी किन्न आउनेहरूको उद्देश्य एउटै हुन्छ: पाठा वा पाठी किन्ने, पाल्ने र मासुको लागि खसीबोकाको उत्पादन गर्ने र मुनाफा कमाउने।

बोएर बाख्रा कस्तो हुन्छ?

बोएर जातका बाख्रा दक्षिण अफ्रिकामा पाइन्छ। बोएर बाख्रा वा बोका हेर्दै बलियो र खँदिलो मासु भएको हुन्छ। प्राय सेतो वा खैरो वा दुवै रङ्ग मिसिएको बोएर बाख्राले धेरै थरि रोग प्रतिरोध गर्न सक्षम हुन्छन्।

त्योभन्दा पनि चाख लाग्दो कुरा यो हो: बोएरको पाठा पाठी एकदमै छिटो बढ्छन्।

बोएर बाख्राको तौल ९० दिनमै ३६ किलोग्रामसम्म पुग्दछ।

अमेरिकाको टेक्सास र विभिन्न पश्चिमा देशहरूमा बोएर बोका यदाकदा विभिन्न खेल वा प्रदर्शनीको लागि पाल्ने गरिएको पाइन्छ। तर जताततै बोएर खसी, बोका र मासुको लागि प्रख्यात छ।

जगतपुर फार्मबाट मासुका लागि खसी, बोका उत्पादन भइसकेको छैन। नेपालमा पनि शुद्ध बोएरको मासु अझै... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

बोएर जातको बाख्रा पालेर करोडौँ रुपैयाँ आम्दानी कसरी सम्भव भयो


दक्षिण अमेरिकाको 'बोलिभरियन गणतन्त्र' भनिने भेनेजुएलामा केही समयदेखि गहिरिएको आर्थिक संकटबीच चर्किँदो सडक प्रदर्शनमाझबाट उदाएका एक युवा नेतामाथि पश्चिमा देशहरूको नजर पर्‍यो।

राष्ट्रपति मदुरोको कट्टर आलोचक ३५ वर्षीय नेता हुवान गुआइदोले आफूलाई देशको निमित्त कार्यकारी घोषणा गर्ने बित्तिकै उनलाई संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले "अन्तरिम राष्ट्रपति"को मान्यता दिए।

केही दक्षिण अमेरिकी र युरोपेली देशहरूले समेत गुआइदोलाई समर्थन गरेपछि मदुरो क्रुद्ध हुन पुगे। उनले आफ्नो देशमा भएको "विदेशी हस्तक्षेपविरुद्ध" अडान लिए।

नेपाल किन हतारियो भेनेजुएलाबारे टिप्पणी गर्न?

भेनेजुएलामा भूराजनीतिक तनाव जारी रहँदा निकै परको देश नेपालबाट मदुरोको पक्षमा आवाज उठ्यो।

दक्षिण एशियाको शिरमा अवस्थित हिमाली संघीय गणतन्त्र नेपालको सत्तारुढ दल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका एक अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले जनवरी २५ मा वक्तव्य निकाल्दै "भेनेजुएलाको सार्वभौमिकता र प्रजातान्त्रिक पद्धतिबाट निर्वाचित राष्ट्रपति मदुरो"को जोडदार समर्थन गरे।

तर प्रचण्डले भेनेजुएलामा "सत्ता हत्याउन"को लागि हुन सक्ने "साम्राज्यवादी हस्तक्षेप अस्वीकार्य हुने" टिप्पणी गरे। सो बेला नेकपाका अर्का अध्यक्ष एवं प्रधानमन्त्री केपी ओली स्विटजरल्याण्डको डाभोसमा जारी विश्व आर्थिक मञ्चको भ्रणममा थिए।

त्यसैले त्यो वक्तव्यबारे स्वाभाविक रूपमा काठमाण्डूस्थित संयुक्त राज्य अमेरिकाको राजदूतावासले परराष्ट्र मन्त्रालयसँग नेपालको औपचारिक धारणा माग्यो। मंगलबार नेपालले भेनेजुएला सङ्कटबारे आफ्नो औपचारिक धारणा सार्वजनिक गरेको छ।

परराष्ट्रको वक्तव्य प्रचण्डको वक्तव्य भन्दा फरक छ। शब्दावली फरक छन्। तर दुवै वक्तव्य एउटा मानेमा समान छन्। दुवै वक्तव्यले भेनेजुएलामा "बाह्य हस्तक्षेप" हुन नहुनेमा जोड दिएका छन्।

परराष्ट्र मन्त्रालयको वक्तव्य

प्रचण्डको वक्तव्य आएको चार दिनपछि जनवरी २९ तारिखमा परराष्ट्र मन्त्रालयले जारी गरेको वक्तव्यमा भनिएको छ, "नेपाल सरकारले बोलिभरियन गणतन्त्र भेनेजुएलामा हालै भएका राजनीतिक घटना क्रमलाई नजिकबाट नियालीरहेको छ। कुनै पनि देशको आन्तरिक समस्याको समाधान त्यो देशको संविधानमा निर्दिष्ट नियम अनुसार गरिनु पर्दछ र त्यो बाह्य हस्तक्षेहरूबाट मुक्त रहनु पर्दछ। त्यो हाम्रो सिद्धान्तमा आधारित धारणा हो।"

"आफ्नो देशको राजनीतिक र संवैधानिक बाटोबारे... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भेनेजुएलामा 'बाह्य हस्तक्षेप'को विरोध गरेर के नेपालले अमेरिकाविरुद्ध अडान लिएको हो


दक्षिण अमेरिकाको एकदमै महत्त्वपूर्ण र लामो समयदेखि प्रतीक्षा गरिएको उक्त खेल अगाडि भएको सो हिँसाका कारण कैयौँ खेलाडी घाइते भएका थिए।

बोका जुनियर्स फुटबल टोली चढेको बसमा कट्टर प्रतिस्पर्धी रिभर प्लेट क्लबका समर्थकहरूले आक्रमण गरेपछि कोपा लिबरटेडरेस को फाइनल खेल सारिएको छ।

दक्षिण अमेरिकाको एकदमै महत्त्वपूर्ण र लामो समयदेखि प्रतीक्षा गरिएको उक्त खेल अगाडि भएको सो हिँसाका कारण कैयौँ खेलाडी घाइते भएका थिए।

दक्षिण अमेरिकी क्लब प्रतियोगिताको उक्त फाइनल खेल आर्जेन्टिनाको राजधानी ब्युनस आइरिजका दुई प्रतिद्वन्द्वी टोली बोका जुनियर्स तथा रिभर प्लेटबीच हुन लागेको थियो।

हमला कसरी?

तर रिभर प्लेटका समर्थकहरूले बोका जुनियर्सका खेलाडी चढेको बसमा हमला गरे।

भिडिओ फुटेजमा तिनले ढुङ्गा तथा ग्यास क्यानिस्टरले प्रहार गरेको देखिन्छ।

बोका जुनियर्सका केही खेलाडीलाई फुटेका सिसाले घाउ लागेको थियो भने केहीचाहिँ प्रहरीले प्रयोग गरेको अश्रुग्यासबाट प्रभावित भए।

बोका जुनियर्सका खेलाडी तथा म्यान्चेस्टर सिटी क्लबका पूर्व स्ट्राइकर कार्लोस टेभेजलाई हमलापछि रिँगटा लागेको तथा बान्ता भएको थियो। कप्तान पाब्लो पेरेज पनि घाइते भए।

यस्तो अवस्थामा दुवै टोलीका खेलाडी खेल्ने स्थिति नरहेको भन्दै दक्षिण अमेरिकी फुटबल महासंघका प्रमुख आलेहान्द्रो डोमिँगेजले फुटबल मनोरञ्जन न कि युद्ध भएको बताए।

अब उक्त खेल पहिले तोकिएभन्दा एकदिन पछि आइतवार खेलाइनेछ।

लज्जास्पद

बोका जुनियर्सका केही खेलाडीलाई फुटेका सिसाले घाउ लागेको थियो भने केहीचाहिँ प्रहरीले प्रयोग गरेको अश्रुग्यासबाट प्रभावित भए।

बीबीसीको अमेरिका सम्पादक लियोनार्दो रोसाले भने "अर्जेन्टिनाको खेल इतिहासमै ती दुई ठूला क्लबहरूको खेलबारे निकै उत्सुकतापूर्वक हेरिएको थियो। पहिलो पटक यी दुई टोली फाइनलमा भिड्दै थिए। तर खेलाडीहरूमाथिको आक्रमणपश्चात ब्युनस आइरिजमा लज्जाबोध भएको छ।"

आर्जेन्टिनाका पूर्व स्ट्राइकर ग्याब्रियल बाटिस्टुटाले सो घटनालाई लज्जास्पद भनी ट्वीटरमा टिप्पणी गरेका छन्।

ती दुई क्लब बीचको खेल हेर्न तीन घन्टा पहिल्यै स्टेडियम दर्शकहरूले भरिभराउ भइसकेको थियो। तर खेलाडी आउलान् र खेल हेरूँला भनेर प्रतीक्षारत दर्शकहरू कुरेको कुर्‍यै भए।

विश्वका धेरै फुटबल प्रेमीहरू आर्जेन्टिनाको फुटबल खेल हेर्ने रुचाउने बताइन्छ।

आर्जेन्टिनाको फुटबलप्रतिको लगन, उत्सुक्ता, रङ्ग, पात्र सबैको प्रशंसक... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

फुटबल हिँसा: आर्जेन्टिनाको बोका जुनियर्स टोलीमाथि हमला


दक्षिण इजरेलका कैयौँ ठाउँमा रकेट प्रहार भएको छ भने एक बालकको ज्यान गएको छ।

युद्धको आशङ्का

सङ्घर्ष चर्किएपछि संयुक्त राष्ट्रसङ्घले पूर्ण युद्ध हुनसक्ने चेतावनी दिएको छ।

सोमवारदेखि सङ्घर्ष निकै चर्किएपछि राष्ट्रसङ्घले त्यसले अब पूर्ण युद्धको अवस्था निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिएको थियो।

सोमवारयता गाजामा १४ बालबालिकासहित ६५ जनाको ज्यान गइसकेको छ भने इजरेलमा सात जनाको ज्यान गएको छ।

हप्तौँदेखि इजरेल-प्यालेस्टाइनबीच पूर्वी जेरुसलेममा चर्किएको तनावपश्चात् लडाइँ सुरु भएको हो।

मुस्लिम तथा यहुदी दुवैको पवित्र स्थल अल अक्सा मस्जिदमा पछिल्लो तनाव चर्किएको थियो।

इजरेली हवाई आक्रमणमा यसरी ढल्यो गाजास्थित भवन

इजरेलभित्रै हिंसा भड्कियो

इजरेलमा यहुदी तथा अरब समुदायको मिश्रित बसोबास भएका क्षेत्रहरूमा पनि थप हिंसा भड्किएका छन्।

ती हिंसाका कारण बुधवार साँझ ३७४ जनालाई पक्राउ गरिएको र आफ्ना ३६ जना अधिकारी घाइते भएको इजरेली प्रहरीले जनाएको छ।

विभिन्न नगरमा यहुदी तथा अरब इजरेलीहरू भिडको हमलामा परेका खबरहरू इजरेली सञ्चारमाध्यमले दिएका छन्।

त्यसमा आक्रे शहरमा एक यहुदी व्यक्ति अरबहरूको हातबाट घाइते भएको तथा बात याम शहरमा एक अरब पुरुषलाई दक्षिणपन्थी यहुदीहरूको भिडले गाडीबाट निकालेर कुटपिट गरेका जस्ता घटना रहेका छन्।

इजरेली राष्ट्रपति रूबेन रिभ्लिनले यहुदी तथा अरब इजरेलीहरूलाई अर्थहीन गृहयुद्धमा धकेलिने काम नगर्न अपील गरेका छन्।

अन्य धार्मिक तथा राजनीतिक नेताहरूले गरिरहेको शान्तिको कामनामा उनले आफ्नो बोली थपेका हुन्।

प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले बुधवार राति बोल्दै शहरहरूमा शान्ति बहाल गर्न सैन्य फौज खटाउने बताए। उनले ती हमलाहरूलाई अराजकताको सङ्ज्ञा दिए।

अरब भिडले यहुदीमाथि हमला गर्नु वा यहुदी भिडले अरबमाथि हमला गर्नु दुवै स्वीकार्य नभएको उनले बताएका छन्।

राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरजले जारी हिंसाले आफू निकै चिन्तित भएको बताएका छन्। सुरक्षा परिषद्‌ले घटनाबारे छलफल गरे पनि कुनै वक्तव्य दिएको छैन।

अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडनले नेतान्याहुलाई फोन गरेर इजरेलको सुरक्षाप्रति आफ्नो समर्थन रहेको भन्दै दिगो शान्ति पुनर्बहाली हुनपर्नेमा पनि जोड दिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

इजरेलतर्फ थप रकेट प्रहार, युद्धको आशङ्का


दक्षिण एशिया नीति अध्ययन केन्द्रका पूर्वकार्यकारी निर्देशक तथा राजनीतिशास्त्रका अवकाशप्राप्त प्राध्यापक श्रीधर खत्रीले नेपालले विश्वको बदलिँदो कूटनीतिक परिवेश र राष्ट्रिय स्वार्थलाई ध्यानमा राखेर सावधानीपूर्वक कदम चाल्नुपर्ने बीबीसीलाई बताए।

नेपालमा निकट भविष्यमै चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिन्पिङको भ्रमण हुन लागेको चर्चा चलिरहेका बेला सत्तारूढ नेकपाले सी जिन्पिङको विचारधाराबारे दुईदिने 'प्रशिक्षण कार्यक्रम' आयोजना गरेको छ।

प्राध्यापक खत्रीले नेपालले चीनसँग सम्बन्ध विस्तार गरिरहँदा दक्षिणी छिमेकी भारत र विश्व महाशक्ति अमेरिकासहित कुनै पनि मित्रराष्ट्रसँग आफ्नो सम्बन्धमा क्षति पुग्ने गतिविधि गर्न नहुने पनि उल्लेख गरे।

प्राध्यापक खत्रीसँग बीबीसी नेपालीका फणीन्द्र दाहालले गरेको कुराकानीको सम्पादित अंश -

पछिल्लो समय नेपालमा बढिरहेको जस्तो देखिएको चिनियाँ गतिविधिलाई कसरी लिनुपर्छ?

यसलाई दुई किसिमले हेर्नुपर्छ। एउटा चिनियाँ बेल्ट एन्ड रोड परियोजना (बीआरआई) अघि बढाउने प्रयास र त्यसमा कुनकुन आयोजनामा सहमति कायम गर्न सकिन्छ भनेर केन्द्रित भएको जस्तो लाग्छ।

दोस्रो, पहिले नेकपा एमाले हुँदा पनि र केही हदसम्म माओवादी हुँदा पनि सम्बन्ध बढाउने प्रयास पहिलेदेखि नै भएको हो।

अहिले दुवै दल मिलेर नेकपा भएका छन्। दुवैतर्फ पार्टीका नेताहरू एकअर्काको देशमा जाने परम्परा पुरानै हो।

यहाँको सत्तारूढ पार्टीले सी जिन्पिङ विचारधारामा छलफल चलाउँदा कस्तो खालको सन्देश जान्छ?

हाम्रो संविधानको अवधारणाअनुसार हामी बहुदलीय प्रजातान्त्रिक व्यवस्थामा छौँ।

सीको विचारधारा त मुख्य रूपमा 'वन स्टेट, वन पार्टी' अर्थात् एकदलीय व्यवस्था हो। यो नेपालले संविधानमा अपनाएको नीतिसँग बाझ्छ।

नेपालको संसद्‍मा कम्युनिस्ट पार्टीको नेतृत्वमा रहेको सरकारसँग दुईतिहाइ समर्थन रहे पनि सिद्धान्तत: हामी कतापट्टि छौँ, त्यो प्रष्ट हुनुपर्छ।

हुन त एमाले र माओवादी दुवैले पहिलेदेखि नै बहुदलीय व्यवस्थामा प्रतिबद्ध छौँ भनेका छन्। तर सीको सिद्धान्ततिर जाने खालको कुरा हुँदा एकदलीय व्यवस्थामा बढी जोड जान सक्छ।

सीको विचारधाराबारे नेपालमा छलफल चलाउँदैमा हाम्रो भूराजनीतिमा के असर पर्छ?

मलाई लाग्छ यो चाप्लुसीको पराकाष्ठा हो। चिनियाँहरूले पनि नेपालबाट यस्तो अपेक्षा गर्छन् भन्ने मलाई लाग्दैन।

मलाई डर छ- भारत र चीन दुवै देशमा रहेका शक्तिशाली नेताहरूले जानीनजानी दक्षिण... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपालमा सी विचारधारा: 'सावधानीपूर्वक कूटनीति सञ्चालन भएन भने नेपालले ठूलो मूल्य चुकाउनुपर्छ'


दक्षिण एशिया विज्ञ चिनियाँ प्राध्यापक हु सीसेङ भन्छन्: "पछिल्ला दुई वर्षमा दुई देशबीच उच्चस्तरीय भेटवार्ताले विकास र समृद्धिका लागि तयार पारेका आधार र आपसी समझदारीको नयाँ युगमा खलल नपुगोस् भन्ने चिनियाँ चाहना छ।"

हु चीनको राज्य परिषद्को अधीनमा रहेको चिनियाँ समसामयिक अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध संस्था सिआईसीआईआरमा दक्षिण एशिया मामिला हेर्ने निर्देशक हुन्।

प्राय: खुला रूपमा 'बाह्य राजनीतिमा संलग्न नहुने' छवि बनाएको चीनकी राजदूतले नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी नेकपाभित्र अन्तर्विरोध उत्कर्षमा पुगेका बेला प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली, अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड र नेता माधवकुमार नेपाललाई भेटेकी थिइन्।

सो समयमा दुई देशका राष्ट्रपतिबीच फोनवार्ता समेत भएको थियो। त्यसअघि दुई देशका परराष्ट्र मन्त्रीहरूबीच पनि फोनवार्ता भएका विवरण सार्वजनिक भएको थियो।

ती छलफलमा के कस्ता कुराहरू भए भन्ने स्पष्ट रूपबाट नखुलाइए पनि केही परराष्ट्र सम्बन्ध विज्ञले ती घटनाक्रमको समय र सन्दर्भलाई 'अस्वाभाविक' ठानेका थिए।

'अवसर गुमाउने अस्थिरता'

सन् १९९० देखिनै राजनीतिक अस्थिरताका कारण नेपालले क्षेत्रीय एकता र भूमण्डलीकरणले ल्याएको तीव्र विकासको अवसर गुमाएको र यसबारे चीन जानकार रहेको हु सीसेङको भनाइ छ।

उनले बीबीसी न्यूज नेपालीसँग भने, "राजनीतिक अस्थिरताकै कारण चीन र नेपालबीचको दुईपक्षीय सम्बन्ध पछिल्लो तीन दशकदेखि खासै प्रभावकारी रूपमा अघि बढ्न सकेको छैन।"

"नेपालले चीनको विकासबाट उचित लाभ पनि लिन सकेको छैन।"

नेपालका दुई प्रमुख कम्युनिस्ट पार्टीहरूको एकीकरण र चुनावी जितले नेपालका लागि मात्रै नभएर नेपाल र चीन बीचको सम्बन्ध र स्थायित्वका लागि पनि ठूलो अर्थ राख्ने प्राध्यापक हु बताउँछन्।

हु सीसेङ

उनी भन्छन्, "स्पष्ट बहुमतको रहेको नेकपाको सरकारले आन्तरिक विमतिका कारण सर्वसाधारणहरूको सुखी जीवन जिउने अपेक्षा पूरा गर्न नसके नेपाली जनताले कस्तो किसिमको आश गर्न सक्लान?"

सरकारले आफ्नो आन्तरिक मतभेद साम्य पारेर स्पष्ट रूपमा देखिने सकारात्मक परिवर्तन गर्न नसके नेपालमा भविष्यमा गठन हुने कुनै पनि सरकारले त्यो गर्नसक्ने सम्भावना नदेखेको उनको भनाइ छ।

त्यस्तै नाटकीय रूपमा विश्व परिवर्तन भइरहेको र विश्वव्यापीकरणलाई नयाँ क्षेत्रीयकरणले विस्थापित गर्ने हुँदा नयाँ अवस्थालाई आत्मसात् गर्न राजनीतिक एकता र स्थायित्व महत्त्वपूर्ण रहेको हु बताउँछन्।

एकतादेखि नै... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेकपाको अन्तर्विरोधबारे चिनियाँ विश्लेषक हु सीसेङ: 'अवसर गुमाउने अस्थिरता'


दक्षिण एशियाली क्षेत्रीय सहयोग सङ्गठन सार्कको वर्तमान अध्यक्ष भए तापनि नेपालले यस क्षेत्रमा विकसित तिक्तता र द्वन्द्वको स्थितिबारे नबोलेको भन्दै कतिपयले प्रश्न उठाइरहेका बेला सोमवार मन्त्रालयकै कार्यकक्षमा पत्रकारहरूसँग बोल्दै उनले यो मामिलामा नेपालको खासगरी दुईवटा चासो रहेको बताए।

पहिलो, कश्मीर क्षेत्रमा विभिन्न ठाउँमा कार्यरत नेपालीहरूको स्थितिबारेको चिन्ता।

अनि, दोस्रो चाहिँ क्षेत्रीय शान्ति र स्थिरताबारेको चिन्ता।

निरन्तर सम्पर्क

पहिलो चिन्ताबारे दिल्लीस्थित नेपाली दूतावास भारत सरकारसँग निरन्तर सम्पर्कमा रहेको र हालसम्म कुनै अप्ठेरो परेको जानकारी नआएको मन्त्री ज्ञवालीले बताए।

दोस्रो विषयमा भने मन्त्री ज्ञवालीले निकै कूटनीतिक भाषा प्रयोग गर्दै नेपालले केवल क्षेत्रीय शान्ति र स्थिरता नखलबलियोस् भन्ने चाहेको बताए।

"नेपाल सदैव छिमेकमा शान्ति र स्थिरताको पक्षमा छ र यो क्षेत्रमा पनि शान्ति र स्थिरताको पक्षमा छ। समस्याहरू आउँदा तिनीहरूको वार्ताबाट समस्या समाधान हुनसक्छ भन्ने हाम्रो विश्वास छ।"

"भारतको नेतृत्वमा ती कुराहरूको समाधान गर्ने क्षमता छ भन्ने पनि हामीलाई विश्वास छ। क्षेत्रीय शान्तिमा कहीँकतै प्रतिकूल प्रभाव पर्नेछैन भन्ने हामीले आशा गरेका छौँ। सार्कको अध्यक्षको हिसाबले हामी त्यही सन्देश प्रवाहित गर्न चाहन्छौँ," उनले भने।

'सिक्किमको उदाहरण गलत'

केही समयअघि कश्मीरको विवादकै सेरोफेरोमा विपक्षी नेपाली कांग्रेसका नेता प्रदीप गिरिले भारतले सकेको खण्डमा नेपाललाई पनि सिक्किमजस्तै बनाउन चाहन्छ भनेर भनेको विषयबारे पत्रकारले सोधेको प्रश्नमा मन्त्री ज्ञवालीले आफूलाई त्यस्ता कुरा सुनेर नमज्जा लागेको बताए।

"प्रतिनिधिसभाको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध समितिमा त्यसो बोलेको भन्ने कुरा आएको छ। पहिलो कुरा त वहाँ जत्तिको परिपक्व राजनीतिज्ञले यो ढङ्गको कुरा गर्नुभयो होला भनेर पत्याउन गाह्रो भएको छ। यदि सत्य हो भने यो अस्वीकार्य वक्तव्य हो।"

"यसले दुई देशबीचको सम्बन्धमा अनावश्यक रूपले चिसोपना ल्याउने काम गर्छ। नेताहरूले यति गम्भीर विषयमा यति हलुको ढङ्गले टिप्पणी नगरि दिएहुन्थ्यो भन्ने लाग्छ," मन्त्री ज्ञवालीले थपे।

'नेपाल सार्कलाई सक्रिय बनाउन चाहन्छ'

भारत र पाकिस्तानबीचको तिक्तताकै कारण लामो समयदेखि सार्कको सम्मेलन हुन सकेको छैन।

नेपालमा सन् २०१४ मा सार्क शिखर सम्मेलन भएयता यसको अर्को शिखर सम्मेलन भएको छैन।

अहिले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कश्मीर विवाद: नेपालले मुख खोल्यो, परराष्ट्रमन्त्रीले यसो भने


दक्षिण एसियाली खेलकुद प्रतियोगिताको सफल आयोजना र त्यसमा नेपाली खेलाडीहरुले प्राप्त गरेको सफलताले खेलकुदतर्फ आम चासो बढेको बेला कोरोनाभाइरस प्रकोपले ब्रेक लगाइदिएको छ।

विश्वकै खेल गतिविधिहरू ठप्प भएको बेला नेपालको अवस्था पनि त्यस्तै भएको छ।

विश्वकप छनोटका खेलहरूदेखि ओलिम्पिक्स तयारीसम्म अनि चर्चित क्रिकेट खेलाडीहरू समावेश हुने घरेलु प्रतियोगिता र विश्व क्रिकेट लिग २ सम्मका खेलहरू स्थगित भएका छन्।

नवौँ राष्ट्रिय खेलकुदको तयारीदेखि राष्ट्रिय योजनाहरू पनि रोकिएका छन्।

फुटबल

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको खतराका कारण नेपालमा सक्रिय खेलको सूचीमा रहेको फुटबलका इभेन्ट्सहरु सबैभन्दा बढी प्रभावित भएको देखिएको छ।

फुटबलको महत्वपूर्ण अन्तर्राष्ट्रियदेखि राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरू समेत प्रभावित भएका छन्।

सागका लागि पुनर्निर्माण गरिएको काठमान्डूको दशरथ रङ्गशालामा सन् २०२२ को विश्वकप छनोट अन्तर्गत नेपालले खेल्ने तय भएको तीनवटा खेल रोकियो।

नेपालले पहिलो खेल चैत्र १३ गते चाइनिज ताइपेईसँग र त्यसको पाँच दिन पछाडि चैत्र १८ गते अस्ट्रेलियासँग दोस्रो खेल खेल्ने तय थियो। तेस्रो खेल भने आगामी वर्ष जेठ २२ गते जोर्डनसँग खेल्ने तालिका छ।

शहिद स्मारक 'ए' डिभिजन लिग टुङ्ग्याएर काठमाण्डू बाहिर हुने नकआउट फुटबल चलिरहेकै बेला कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको प्रभाव बढ्यो।

आधा दर्जन गोल्डकप फुटबल प्रतियोगिता स्थगित भए भने काठमान्डूमा सञ्चालन भइरहेको शहीद स्मारक 'बी' डिभिजन लिग पनि बीचमै रोकिन पुग्यो।

चैत्रको अन्तिम साता हुने 'सी' डिभिजन लिग र पहिलो सातादेखि हुने निश्चित भएको महिला राष्ट्रिय फुटबल लिग शुरू हुनै पाएन।

आगामी बैशाखबाट अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ एन्फाले नयाँ प्रतियोगिताको रूपमा शुरू गर्न लागेको 'राष्ट्रिय लिग' पनि योजनामै तुहिएको छ।

एन्फाका अध्यक्ष कर्मा छिरिङ शेर्पा भन्छन्, "कोरोनाभाइरसबाट छुटकारा नपाएसम्म अर्को योजना बनाउने कुरै भएन। हामी अब फिफा, एएफसी र राष्ट्रिय खेलकुद परिषदको निर्णय हेरेर मात्र कार्यक्रम बनाउनेछौँ।"

एन्फा अधिकारीहरूका अनुसार अब राष्ट्रिय लिगको योजना रद्द हुने सम्भावना धेरै छ।

कोरोनाभाइरसको असरका कारण आगामी दिनमा एन्फाले नपाउने अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगमा समेत असर पर्ने चिन्ता बढेको छ।

क्रिकेटको पनि उस्तै

चैत्र १ गते कीर्तिपुर क्रिकेट मैदानमा विश्व क्रिकेटका चर्चित खेलाडी क्रिस गेल र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: खेल प्रतियोगिता ठप्प, भविष्य अनिश्चित


दक्षिण कोरिया पुगेकी उनी अहिले अनलाइन सेलिब्रिटी बनेकी छन्।

उत्तर कोरियामा हुँदाको आफ्नो जीवन र भोगाइबारे अनुभव सुनाएर नारा चर्चित भएकी हुन्।

हेर्नुहोस् एउटा भिडिओ -

( यो भिडिओ बीबीसी विश्व सेवाको 'लाइफ चेन्जेज' श्रृङ्खला अन्तर्गत कसरी विश्व परिवर्तन हुँदै गएको छ र त्यसले मानिसको जीवनमा परिवर्तन ल्याएको छ भन्ने विश्वव्यापी रिपोर्टको एउटा अंश हो।)

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

‘मैले स्वतन्त्रता र आमा रोजेँ’: उत्तर कोरियाबाट भागेपछि ‘सेलिब्रिटी’ बनेकी नारा


दक्षिण कोरियाका स्वास्थ्यमन्त्रीका अनुसार देशमा कोरोनाभाइरस फैलिने दर कम नभएसम्म त्यो  दूरी कायम गर्ने नियम जारी राखिनेछ।

त्यहाँ अहिले दैनिक सरदर ५० जना कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित भेटिने गरेका छन्।

त्यो दर आधाले नघटेसम्म सावधान हुन सरकारले जोड दिएको छ।

अनलाइन पढाइ

व्यक्तिगत दूरी कायम गर्नका लागि दक्षिण कोरियालीहरूलाई सार्वजनिक स्थलमा एकअर्काभन्दा दुई मिटर पर उभिन सुझाव दिइएको छ।

उनीहरूलाई गिर्जाघर र अन्य भेलामा नजान सल्लाह दिइएको छ।

एक महिनाका लागि बन्द गरिएका विद्यालयहरूको पढाइ बिहीवारबाट अनलाइनमार्फत् हुने भनिएको छ।

दक्षिण कोरियाले व्यापक रूपमा परीक्षण तथा सङ्क्रमितहरूको सम्पर्कमा आएका व्यक्तिहरूको अवस्थिति पत्ता लगाउँदै उनीहरूको जाँच गर्दै भाइरस फैलिने क्रम रोकेको भन्दै उसको सर्वत्र प्रशंसा भइरहेको छ।

त्यसलाई उदाहरणीय भन्दै अन्य देशहरूले पनि अनुकरण प्रयास गरेका छन्।

टापुहरूमा उच्च सतर्कता

यसैबीच प्रशान्त महासागरीय टापु देश टोङ्गा र सामोआमा पनि निषेध कायम रहने अवधि थप गर्ने निर्णय गरिएको छ।

त्यहाँ अझै कोरोनाभाइरस देखिएको छैन।

सोलोमन आईलन्ड्स, पपुवा न्यूगिनी र भानुआटुमा पनि त्यस्तै प्रतिबन्धहरू लगाइएको छ।

अमेरिकी नियन्त्रणमा रहेको गुआम, न्यू क्यालेडोनिया फिजी र फ्रेन्च पोलिनेशियामा रात्रिकालीन कर्फ्यू जारी छन्।

कोरोनाभाइरसबाट जोगिन दुई मिटर दूरी कसरी राख्ने?

स्पेनको अवस्था

स्पेनमा ८९० जनाको ज्यान गएपछि त्यहाँ कोरोनाभाइरसका कारण भइरहेको मृत्यदर केही तल झरेको छ।

त्यहाँ अहिलेसम्म ११,७०० जनाको ज्यान गइसकेको छ।

यसै साता स्पेनी स्वास्थ्य मन्त्रालयले महामारी उच्चतम बिन्दुमा पुगेको बताएका थिए।

प्रधानमन्त्री पेद्रो सान्चेजले देशमा जारी बन्दाबन्दी अर्को दुई सातालाई थप्ने घोषणा गरेका छन्।

स्वस्थ मानिसले कमजोर मानिसलाई कोरोनाभाइरस सार्न सक्ने चिन्ताबीच स्पेनमा मास्क अभाव भइरहेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: दक्षिण कोरियामा दूरी कायम गर्ने समयसीमा दुई साता थपियो


दक्षिण कोरियाको सोलमा रेल सफा गर्ने गरिएको छ

संसारभर मानिसहरूले नयाँ अभ्यास शुरू गरेको देख्न सकिन्छ। यस्ता अभ्यासमा कुहिनोले ढोका खोल्ने, बस वा रेलमा कतै नसमाई उभिने र कार्यालयमा बिहान आफ्नो टेबुल सफा गर्ने छन्।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण धेरै भएका स्थानमा शरीर छोप्ने कपडा लगाएका मानिसहरूले खेलस्थल र सडकहरूमा भाइरस मार्ने औषधि छर्किरहेको देख्न सकिन्छ।

कार्यालय, अस्पताल, पसल र भोजनालयहरूमा सफा गर्ने क्रम बढेको छ।

श्वासप्रश्वाससम्बन्धी अन्य रोगहरूमा जस्तै कोभिड-१९ मा पनि सङ्क्रमित मानिसले खोक्दा नाक र मुखबाट निस्कने साना थोपाहरूबाट सर्न सक्छ।

एकपटक खोक्दा मानिसले ३,००० थोपा निस्कन्छ।

यी थोपाहरू अन्य मानिसहरू वा लुगा वा वरपरका सतहरूमा अड्कन सक्छ र केही साना थोपाहरू हावामै रहन पनि सक्छ।

मानिसले गर्ने दिसामा पनि भाइरस हुनसक्छ र शौचालय गएर राम्रोसँग हात नधुँदा पनि हातबाट अन्य सतहमा सर्न सक्छ।

अमेरिकाको सेन्टर्स फर डीजीज कन्ट्रोल एन्ट प्रीभेन्सन सीडीसीले 'भाइरस सर्ने प्रमुख माध्यम भाइरस भएको सतह हातले छुने र त्यसपछि त्यो हातले अनुहार छुने कार्य नभएको' बताएको छ।

तर सीडीसी, विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन र अन्य स्वास्थ्य संस्थाहरूले हात धोइरहनु र छोइरहने स्थानका सतहहरू दैनिक सफा गर्नु कोभिड-१९ बाट बच्नका लागि आवश्यक भएको बताएका छन्।

तर स्पष्ट नभएको एउटा तथ्य भने कोभिड-१९ रोग लगाउने SARS-CoV-2 नामक भाइरस मानव शरीर बाहिर कति बाँच्न सक्छ भन्ने कुरा हो।

अन्य कोरोनाभाइरसमाथि गरिएको अध्ययनहरूले ती भाइरसहरू धातु, ग्लास र प्लास्टिकमा नौ दिनसम्म बाँच्न सक्ने देखाएको छ। जाडो स्थानमा कुनै भाइरसहरू २८ दिनसम्म रहन सक्छन्।

कोरोनाभाइरसहरू अन्य भाइरसभन्दा धेरै बाँच्न सक्छन् र अध्ययनकर्ताहरू यस्तो अवस्थामा नयाँ कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणलाई कसरी असर गर्छ भनेर अध्ययन गरिरहेका छन्।

यूएस न्याश्नल इन्स्टीट्यूट अफ हेल्थले विभिन्न खाले सतहमा SARS-CoV-2 कति बाँच्न सक्छ भन्ने अध्ययन गरेको छ।

न्यू इङ्गल्यान्ड जर्नल अफ मेडीसीनमा प्रकाशित उनीहरूको अध्ययन निष्कर्षमा वायुमा ती भाइरस खोकीका थोपामा तीन घण्टासम्म जीवित रहने देखिएको छ।

तर सो अध्ययनले SARS-CoV-2 भाइरस कागतमा २४ घण्टासम्म एवम् प्लास्टिक र स्टीलको सतहमा २-३ दिनसम्म जीवित रहने देखाएको छ।

यसको अर्थ यो भाइरस ढोकाका चुकुल र ह्यान्डल, ल्यामिनेट गरिएका टेबुल वा कम्प्युटर कीबोर्डहरूमा लामो समय... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: शरीर बाहिर कति बाँच्छ?


दक्षिण कोरियामा झन्डै  ४६,००० हजार नेपाली नागरिक रहेको बताइन्छ। तीमध्ये अधिकांश वैदेशिक रोजगारीका लागि गएका व्यक्ति र विद्यार्थी छन्।

सुरुमा राजधानी सोलमा मात्रै देखिएको सङ्क्रमण अहिले विभिन्न स्थानमा फैलिसकेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

कोरोनाभाइरस फैलिएका स्थानमा नेपालीहरू छरिएर रहेकाले उनीहरूलाई सतर्क रहन भनिएको दक्षिण कोरियास्थित नेपाली दूतावासले जनाएको छ।

अहिलेसम्म दक्षिण कोरियामा ७६३ जनामा सङ्क्रमण भएको र तीमध्ये सात जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

सङ्क्रमण नियन्त्रण गर्ने उद्देश्यसहित सरकारले "उच्चतम तह" को सतर्कता घोषणा गरेको छ। दक्षिण कोरियामा सङ्क्रमित व्यक्तिहरूको सङ्ख्या चीनपछिको सर्वाधिक हो।

के भन्छ नेपाली दूतावास?

दक्षिणपूर्वी सहर डेगुमा सङ्क्रमित मानिसको सङ्ख्या धेरै देखिएकोले त्यहाँ भएका नेपाली नागरिकलाई विशेष सावधानी अपनाउन भनिएको सोलस्थित नेपाली दूतावासले जनाएको छ।

"उक्त क्षेत्रका गैरनेपाली सङ्घका प्रतिनिधि र विद्यार्थी सङ्गठनसँग हामी निरन्तर सम्पर्कमा छौँ। उहाँहरूलाई हामीले विशेष सावधानी अपनाउन र यहाँको सरकारले भनेका स्वास्थ्यसम्बन्धी नियममा रहन अनुरोध गरेका छौँ," कार्यवाहक राजदूत रामसिंह थापाले भने।

डेगुमा विद्यार्थी र ईपीएसमार्फत् रोजगारीका लागि गएका नेपालीको सङ्ख्या १,५०० जति भएको दूतावासको अनुमान छ।

"पछिल्ला दिनमा कोरियामा झनै तीव्र गतिमा सङ्क्रमितहरू फेला पर्न थालेको अवस्था छ," दक्षिण कोरियास्थित नेपाली दूतावासले जारी गरेको सूचनामा भनिएको छ, "तसर्थ कोरियाली सरकार र सम्बद्ध निकायहरूले समयसमयमा जारी गर्दै आएका सुरक्षाका उपायहरू प्रभावकारी ढङ्गले अवलम्बन गरी कोरोनाभाइरसबाट सुरक्षित रहन विभिन्न सिलसिलामा हाल दक्षिण कोरियामा रहनुभएका सम्पूर्ण नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूमा नेपाली राजदूतावास सोल विशेष अनुरोध छ।"

डेगुबाहेक सोल, बुसान, खाउन्दो सहरमा पनि सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या बढ्न थालेपछि स्थानीय स्तरमा सर्वसाधारणहरूलाई सचेत रहन आग्रह गरिएको छ।

के भन्छन् दक्षिण कोरियामा कार्यरत नेपाली?

दक्षिण कोरियामा कार्यरत केही नेपालीले कोरोनाभाइरसको प्रकोप फैलिएकाले नेपालीहरू भयभीत भएको बीबीसीलाई बताएका छन्।

"रुघा लाग्दा पनि सङ्क्रमण भयो कि भन्ने खालको मनोवैज्ञानिक त्रासमा हामीहरू छौँ," एउटा विश्वविद्यालयमा अनुसन्धान सहायकका रूपमा कार्यरत रोशन शर्मा पौडेलले बीबीसीलाई... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: सङ्क्रमण फैलिन थालेपछि दक्षिण कोरियामा कार्यरत नेपाली नागरिकमा 'मनोवैज्ञानिक त्रास'


दक्षिण कोरियामा यही शुक्रबारबाट आयोजना हुन लागेको शीतकालीन ओलिम्पिक्स खेलको उद्घाटन समारोहमा उप-राष्ट्रपति पेन्स सहभागी हुँदैछन।

प्रत्यक्ष वार्ताका लागि उत्तर कोरिया सहमत

उत्तर कोरियाली प्रतिनिधिमण्डल दक्षिणमा

'ढाकछोपको प्रयास'

साथै खेलको आडमा उत्तर कोरियाको वास्तविकता ढाक्ने प्रयास हुन नहुने पनि उनको भनाइ थियो।

उत्तर कोरियाले परमाणु अस्त्रहरु विकास गरिरहेको र सोही कारण उसलाई सबैले एक्लो बनाउने काम जारी राख्नुपर्ने अमेरिकी उप-राष्ट्रपति पेन्सले बताएका छन्।

उत्तर कोरिया र दक्षिण कोरियाबीच खेल सहकार्य भएपनि त्यसले उत्तर कोरियाबारे आश्वस्त हुन नहुनेमा पनि पेन्सले जोड दिएका छन्।

उत्तर कोरियाले परमाणु अस्त्र तथा बलिस्टिक क्षेप्यास्त्रहरु विकास गर्ने उसको अडान नत्यागेसम्म उसलाई एक्लाइनु पर्ने पेन्सको तर्क छ।

खेलकूद

उत्तर र दक्षिण कोरियाले यही शुक्रवारबाट दक्षिणमा हुने शीतकालिन ओलिम्पिक्समा संयुक्त कोरियाको एउटै झण्डा मुनि सँगसँगै मार्च गर्न सहमत भएका थिए।

शीतकालीन ओलिम्पिक्समा २२ जना उत्तर कोरियाली खेलाडीले भाग लिंदै छन्।

महिला आइस हकी खेलमा दुवै कोरियाका खेलाडी संयुक्त सहभागी हुँदैछन् जसलाई अभूतपूर्व मानिएको छ।

त्यो संयुक्त टोलीमा उत्तर कोरियाका १२ महिला खेलाडी र एक खेल अधिकारी सहभागी हुनेछन्।

अपेक्षा

ओलिम्पिक्स खेलमा उत्तर कोरिया सहभागी हुने भएसँगै प्योंगयांगसँगको कूटनीतिक सम्बन्धमा महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल गर्न सकिने बारे दक्षिण कोरियामा अपेक्षा बढेको देखिन्छ।

तर अमेरिकी उप-राष्ट्रपति पेन्सको त्यस्तो टिप्पणी त्यो अपेक्षा विपरीत आएको छ।

दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति मून जाय इनले "शीतकालीन ओलिम्पिक्स" लाई "शान्ति ओलिम्पिक्स" को संज्ञा दिएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उत्तर कोरियाबारे पेन्सको चेतावनी


दक्षिण कोरियामा ७,७०० जना सैनिकलाई क्वारन्टीनमा राखिएको छ

दक्षिण कोरियामा अहिलेसम्म ७६३ जनामा सङ्क्रमण भएको र तीमध्ये सात जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या फेरि ह्वात्तै बढेको अधिकारीहरूले बताएका छन्। यो वृद्धिसँगै दक्षिण कोरियामा सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या चीनबाहिर सर्वाधिक पुगेको छ।

सङ्क्रमण बढेकोबढ्यै गर्न थालेपछि त्यहाँ "उच्चतम तह" को सतर्कता घोषणा गरेर सरकारी अधिकारीहरू कोरोनाभाइरस प्रकोप नियन्त्रण गर्न लागिपरेका छन्।

दक्षिण कोरियामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण बढेकोबढ्यै

सेनामा ११ जनालाई सङ्क्रमण भएको पाइएपछि ७,७०० सैनिकलाई क्वारन्टीनमा राखिएको छ।

उत्तर कोरियामा के हुँदैछ?

छिमेकी उत्तर कोरियाली सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार उत्तर कोरियामा झन्डै ३८० जना विदेशीलाई क्वारन्टीनमा राखिएको छ।

तर त्यहाँ अहिलेसम्म कसैलाई सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छैन।

कोरियन सेन्ट्रल ब्रोड्कास्टिङ स्टेशनलाई उद्धृत गर्दै योन्हाप समाचारसंस्थाले क्वारन्टीनमा राखिएका अधिकांश मानिस प्योङ्याङमा कार्यरत विदेशी कूटनीतिक नियोगका कर्मचारी हुन्।

झन्डै २०० विदेशी नागरिकलाई विगत ३० दिनदेखि आफ्नो निवासस्थानमा सीमित पारिएको थियो।

त्यो अवधि सकिएपछि क्वारन्टीन सुरु गरिएको छ। नयाँ क्वारन्टीनको अवधि भने स्पष्ट छैन।

कोरियन सेन्ट्रल ब्रोड्कास्टिङ स्टेशनका अनुसार विदेशबाट फर्किएका मानिस र असामान्य लक्षण देखिएका मानिसलाई अलग्ग राख्न थालिएको छ।

दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति मुन जे-इनले देश अहिले "गम्भीर मोड" मा भएको बताउँदै प्रकोप नियन्त्रणको लडाइँका लागि अबका केही दिन निकै महत्त्वपूर्ण हुने बताएका छन्।

उनले सोमवार सरुवा रोगविज्ञहरूसँग भेटेर रोग फैलिन नदिने उपायबारे छलफल गर्न लागेको बताइएको छ।

इटलीमा के गरिँदैछ?

इटलीका अधिकारीहरूले भेनिसमा भइरहेको एउटा मेलालाई छोट्याइदिएका छन्।

भेनिस कार्निभल अब निर्धारित मितिभन्दा दुई दिनअघि नै सकिने अधिकारीहरूले बताए।

युरोपमा सबैभन्दा धेरै कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएका मानिस इटलीमा फेला परेका छन्।

अहिलेसम्म त्यहाँ १५२ जनामा कोरोनाभाइरस भएको पुष्टि भएको छ। उक्त प्रकोपका कारण त्यहाँ तीन जनाले ज्यान गुमाएका छन्।

मिलान र भेनिसमा कडा क्वारन्टीनको व्यवस्था गरिएको छ।

झन्डै ५०,००० सर्वसाधारण रहेको उत्तरी क्षेत्रका लोम्बर्डी र भेनटोजस्ता सहरबाट विशेष अनुमतिबिना बाहिर जान वा त्यहाँ... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: दक्षिण कोरियामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण बढेकोबढ्यै


दक्षिण कोरियाली अधिकारीहरूका अनुसार वन्सान पोर्टनजिकैबाट प्रहार गरिएको उक्त क्षेप्यास्त्र आकाशमा ९१० किलोमिटर माथि पुगेको र जापान सागरमा खस्नुअघि त्यसले ४५० किलोमिटर दुरी पार गरेको थियो।

उत्तर कोरियाले गत मे महिनादेखि छोटो दुरीका क्षेप्यास्त्र परीक्षण गर्न थालेको थियो।

क्षेप्यास्त्र परीक्षणसम्बन्धी समाचार प्रकाशित भएपछि विभिन्न पक्षले उत्तर कोरियाको कदमको विरोध गरेका छन्।

टोक्योले उक्त अस्त्रको अंश जापानको विशेष आर्थिक क्षेत्रमा रहेको सामुद्रिक क्षेत्रमा आइपुगेको उल्लेख गरेको छ।

दक्षिण कोरियाको सुरक्षा परिषद्ले प्योङ्याङले पनडुब्बीको प्रयोग गरी उक्त क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेको हुन सक्ने जनाएको छ।

उक्त परीक्षणको केही घण्टाअघि मात्रै प्योङ्याङले अमेरिकासँगको परमाणु वार्ता पुन: थाल्ने बताएको थियो।

उत्तर कोरियाले कूटनीतिक प्रयाससँगै आफ्ना शत्रुविरुद्ध दबाव बढाउन निरन्तर रूपमा क्षेप्यास्त्र परीक्षण गर्ने गरेको छ।

परीक्षण

यदि पुष्टि भए उत्तर कोरियाले परीक्षण गरिरहेको छोटो दुरीका क्षेप्यास्त्र परीक्षणमा यो सबैभन्दा उल्लेख्य परीक्षण हुनेछ।

जापानी प्रधानमन्त्री शिन्जो आबेले प्योङ्याङको कदमले उत्तर कोरियाली बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रविधिमाथि प्रतिबन्ध लगाउने राष्ट्रसङ्घको सुरक्षा परिषद्का निर्णयहरू उल्लङ्घन भएको बताए।

त्यसअघि प्योङ्याङले वाशिङ्टनसँग परमाणु निरस्त्रीकरणसम्बन्धी वार्ता यसै हप्ताको अन्त्यमा सुरु हुन सक्ने बताएको थियो।

हेनोईमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अनबीच फेब्रुअरीमा भएको वार्ता विनानिष्कर्ष टुङ्गिएपछि दुई पक्षबीचको संवाद अवरुद्ध छ।

विज्ञहरूले वार्ताको घोषणा भएपछि क्षेप्यास्त्र परीक्षण नियोजित रूपमा गरिएको हुन सक्ने बताएका छन्।

क्षेप्यास्त्र के भयो

क्षेप्यास्त्र परीक्षणसम्बन्धी पहिलो समाचार बुधवार सबेरै आएको थियो।

त्यतिबेला दुईवटा क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपण गरिएको र कम्तीमा एउटा क्षेप्यास्त्र जापानी जलक्षेत्रमा खसेको अधिकारीहरूले बताएका थिए।

त्यसपछि जापानको मन्त्रिपरिषद्का प्रमुख सचिवले एउटा पत्रकार सम्मेलनमा पानीमा खस्नुअघि एउटा बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र दुई टुक्रा भएको हुन सक्ने बताए।

जापानले यस विषयमा छलफल गर्न सुरक्षा परिषद्को बैठक डाकेको छ।

यो यस वर्ष उत्तर कोरियाले गरेको ११ औँ क्षेप्यास्त्र परीक्षण हुन सक्छ।

अधिकारीहरूले यसको सामर्थ्य र... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिकासँग फेरि परमाणु वार्ता गर्ने घोषणा गरेपछि 'उत्तर कोरियाद्वारा पनडुब्बीबाट बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षण'


दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मुन जे-इनलाई उत्तर कोरियाली जनरल किम यङ चोलले भेटेपछि त्यस्तो भनाइ आएको हो।

शीतकालीन ओलिम्पिक्स्‌को समापन समारोहअघि उक्त भेट भएको थियो।

'उत्तर कोरिया भ्रमणमा जान शर्त'

प्रतिक्रिया

पछिल्लो अभिव्यक्ति दिएको राष्ट्रपति मुनको कार्यालयले भनेको छ, "अन्तर कोरियाली वार्ता र उत्तर कोरिया-अमेरिका सम्बन्ध दुवैमा साथसाथै प्रगति हुनुपर्नेमा उत्तर कोरिया सहमत छ"।

प्योङयाङले भने कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन।

उत्तर कोरिया: अमेरिका 'कूटनीतिमै केन्द्रित'

तर उसले शर्तविना वार्ता गर्न तयार रहेको बारम्बार बताउँदै आएको छ।

उद्घाटन समारोह ताका उपराष्ट्रपति माइक पेन्ससँग तय भएको भेटवार्ताबाट उत्तर कोरियाले हात झिकेको अमेरिकाले बताएको छ।

सन् १९५० देखि ५३ सम्म भएको युद्धपश्चात कोरियाली प्रायद्वीप विभाजित छ र दुवै पक्षले कहिल्यै शान्ति सम्झौता गरेका छैनन्।

दुई कोरियाबीचको मेलमिलापको प्रयासलाई दक्षिण कोरिया र अमेरिकाबीच दरार पैदा गर्ने उत्तर कोरियाली कदमका रुपमा हेरिने गरेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उत्तर कोरिया अमेरिकासँग वार्ता गर्न इच्छुक: दक्षिण कोरिया


दक्षिण कोरियाली सेनाले शनिवार बिहान प्रक्षेपित क्षेप्याप्त्र छोटो दुरीका बलिस्टिक मिसाइल हुन सक्ने बताएको छ।

त्यसको पुष्टि भइसकेको छैन। तर छोटो दुरीका बलिस्टिक मिसाइल प्रक्षेपण गर्नु संयुक्त राष्ट्रसङ्घको सुरक्षापरिषद्का ११ वटा प्रस्तावको उल्लङ्घन हुन्छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले उत्तर कोरियाका नेता किम जङ-अनबाट 'एउटा अतिसुन्दर पत्र' प्राप्त गरेको बताएपछि ती प्रक्षेपणहरू भएका हुन्।

ट्रम्पका अनुसार अमेरिकी र दक्षिण कोरियली सेनाको संयुक्त सैन्य अभ्यासबारे किम असन्तुष्ट छन्।

शनिवारको प्रक्षेपणबारे के थाहा छ?

दक्षिण हाम्ग्योङ प्रान्तको हाम्हुङ नगरनजिकैबाट शनिवार बिहान दुई क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपण गरिएको थियो। ती क्षेप्यास्त्र कोरियाली प्राय:द्वीपको पूर्वमा अवस्थित जापान सागरमा खसे।

दक्षिण कोरियाली सेनाका अनुसार  झन्डै ४८ किलोमिटर माथिबाट उड्दै ती क्षेप्यास्त्र ४०० किलोमिटर पर पुगेका थिए।

तिनको अधिकतम गति ध्वनिको गतिभन्दा ६.१ गुणा बढी थियो।

गत जुनमा किम र ट्रम्पले उत्तर कोरियाको निरस्त्रीकरणबारे पुन:  वार्ता थाल्ने सहमति गरेपछि प्योङ्याङले धेरैचोटि क्षेप्यास्त्र र रकेट प्रक्षेपण गरिसकेको छ।

किमले पत्रमा ट्रम्पलाई के लेखेका छन्?

यो प्रक्षेपण हुनुभन्दा केही समयअघि आफूलाई उत्तर कोरियाली नेताले पत्र पठाएको अमेरिकी राष्ट्रपतिले बताएका थिए।

ह्वाइट हाउसमा संवाददाताहरूसँग बोल्दै ट्रम्पले भनेका थिए, "पत्र एकदमै सकारात्मक छ।"

"हामी फेरि भेट्छौँ भन्ने मलाई लाग्छ । उनले तीन पन्ना लामो एउटा सुन्दर पत्र पठाएका छन् - माथिदेखि तलसम्म साँच्चिकै एउटा सुन्दर पत्र।"

अमेरिका-दक्षिण कोरिया संयुक्त सैन्य अभ्यासहरू ट्रम्प र दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपतिसँग भएका सहमतिविरुद्ध भएको भन्दै प्याङ्याङले आक्रोश व्यक्त गरेको छ।

किन अमेरिका-दक्षिण कोरिया सैन्य अभ्यास?

दुई देशले गर्ने संयुक्त सैन्य अभ्यासको मुख्य भाग अगस्ट ११ मा सुरु हुनेछ। तर त्यसका लागि अतिसामान्य तयारी थालिएको छ।

ती अभ्यासहरू मुख्यत: कम्प्युटर सिम्युलेशनमा आधारित हुनेछन् र पहिला उत्तर कोरियाले उत्तेजनापूर्ण मान्ने गरेका अभ्यासभन्दा सामान्य हुनेछन्।

मङ्गलवार पनि उत्तर कोरियाले नयाँ प्रकारको छोटो दुरीको भन्ठानिएको एउटा क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेको थियो।

जुनमा दुई कोरियाको सीमामा अवस्थित असैनिकीकृत क्षेत्रमा ट्रम्प र किमले आकस्मिक भेट गरेपछि प्योङ्याङले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उत्तर कोरियाले फेरि गर्‍यो 'छोटो दुरीका बलिस्टिक मिसाइल' प्रक्षेपण


दक्षिण कोरियाले आफ्नोतर्फ पर्ने 'संयुक्त सुरक्षा क्षेत्र' भनिने हिस्सामा जमिनमुनि बिछ्याइएका विस्फोटक पदार्थ हटाउन थालेको छ।

सो क्षेत्रमा अधिकांश सुरक्षा चौकी छन् र त्यहाँ सँधै नै सुरक्षाकर्मीको उपस्थिति रहन्छ।

कोरियाली युद्धका बेला सयौँको सङ्ख्यामा सैनिकहरू मारिएको 'एरोहेड' भनिने क्षेत्रबाट पनि जमिनमुनि बिछ्याइएका विस्फोटक पदार्थ हटाइनेछ।

महत्त्वपूर्ण

दुई कोरियाबीच विश्वासको वातावरण बनाउने दिशामा जमिनमुनि बिछ्याइएका विस्फोटक पदार्थ हटाउनु महत्त्वपूर्ण कदम हो।

दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मून जे-इनले गत महिना प्योङयाङको भ्रमण गरेका बेला किम जङ-अन र उनीबीच जमिनमुनि बिछ्याइएका विस्फोटक पदार्थ हटाउने विषयमा सहमति भएको थियो।

गत एक दशकमा कुनै पनि दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपतिले प्योङयाङको भ्रमण गरेको त्यो पहिलो पटक थियो।

भ्रमणपछि मूनले 'निरस्त्रीकरणलाई पूरा गर्ने अध्यक्ष किमको प्रतिबद्धतालाई पुष्टि गराउन आफू सक्षम भएको' बताएका थिए।

किमले पनि उत्तर कोरियाको प्रमुख क्षेप्यास्त्र परीक्षण केन्द्र र प्रक्षेपण क्षेत्र बन्द गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

र, अमेरिकाले त्यसको बदलामा आफ्नो तर्फबाट पनि केही कदम चालेमा आफ्नो प्रमुख पारमाणविक परीक्षण स्थल पनि बन्द गर्न सक्ने किमले बताएका छन्।

निरस्त्रीकरण

केही दिनअघि मात्रै ट्रम्पले किमसँगको दोस्रो शिखर बैठक 'अब धेरै टाढा नरहेको' बताएका थिए।

राष्ट्रसंघको महासभालाई सम्बोधन गर्दै उत्तर कोरियाली विदेशमन्त्रीले चाहिँ अमेरिकाले प्रतिबन्धहरू जारी राखेमा आफ्नो मुलुकले निरस्त्रीकरण नगर्ने चेतावनी दिएका थिए।

गत जुनमा राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले किमसँग ऐतिहासिक शिखर बैठक गरेका थिए, जहाँ किमले पारमाणविक निरस्त्रीकरणका लागि काम गर्ने प्रतिबद्धता जनाए।

शिखर बैठकमा भएको सहमतिमा उत्तर कोरियाले निरस्त्रीकरणका काम गर्ने उल्लेख छ।

तर त्यसका लागि समयसीमा, विस्तृत विवरण वा प्रमाणीकरण प्रक्रियाको संयन्त्रबारे केही उल्लेख गरिएको छैन।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

दुई कोरियाले ८ लाख विस्फोटक पदार्थ हटाउँदै


दक्षिण तथा दक्षिण पूर्वी एसियाका सातवटा देश सम्मिलित बिमस्टेको उक्त बैठकमा यसअघि भएका सम्झौता छिट्टै कार्यान्वयन गर्ने विषयमा सहमति भएको छ।

जसमध्ये सदस्य राष्ट्रबीच विद्युतिय ग्रीड जोड्नका लागि नेपालले आयोजना गर्ने उर्जा मन्त्रिस्तरिय बैठकमा सम्झौता हुने निर्णय भएको परराष्ट्र मन्त्रालयका सहसचिव मणिप्रसाद भट्टराईले बताए।

"विद्युतीय ग्रीड जोड्ने बारेको स्मृतिपत्र सबै राष्ट्रले हस्ताक्षर गर्ने अवस्थामा पुगेको छ," भट्टराईले भने।

व्यापार सम्झौता

सदस्य राष्ट्रहरुबीच खुल्ला व्यापार प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यका साथ तयार गरिएको बिमस्टेक खुल्ला व्यापार सम्झौतामा पनि यथाशीघ्र हस्ताक्षर गर्ने निर्णय बैठकले गरेको छ।

तर कतिपय जानकारले भने खुल्ला व्यापार सम्बन्धी बिमस्टेक खाका सम्झौता एक दशक अगाडि नै तयार भएर पनि हस्ताक्षर हुन बाँकी हुनु दुखद भएको बताए।

पूर्व वाणिज्य सचिव पुर्षोत्तम ओझाले भने, "सेवा व्यापार, वस्तु व्यापार र लगानी प्रवर्द्धनका लागि सन् २००४ मा खाका सम्झौता तयार भएको थियो। तर त्यो सम्झौता अहिले सम्म कार्यान्वयनमा आउन सकेको छैन। त्यसैले मैले बिमस्टेकको एउटा राजनीतिक मञ्चबाहेक सारभूत रुपमा अहिलेसम्म केही उपादेयता देख्न सकेको छैन।"

सार्क क्षेत्रका लागि खुला व्यापारको सम्झौता साफ्टाबाट पनि नेपालले खासै फाइदा लिन नसकेको ओझाले बताए।

बिमस्टेकको शिखर सम्मेलनको मिति भने तय भएको छैन।

अध्यक्ष राष्ट्र नेपालले संविधान कार्यान्वयन गर्नका लागि सम्पन्न गर्नु पर्ने चुनाव भइसकेपछि मात्र मिति तोक्नका लागि अन्य राष्ट्रसंग परामर्श गर्ने बताएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

खुल्ला व्यापार क्षेत्र यथाशिघ्र: बिमस्टेक


दक्षिणी अफ्रिकाको आफ्नो भ्रमणका क्रममा राजकुमार ह्यारीले पनि ल्यान्डमाइन अर्थात् जमिनमुनि बिछ्याइएको विस्फोटक पदार्थ हटाउन र नष्ट पार्न भइरहेका प्रयासलाई प्रकाशमा ल्याउन एङ्गोलाको भ्रमण गर्दैछन्।

कैयौँ देशमा ल्यान्डमाइन विस्फोटमा परेर हजारौँ मानिसले ज्यान गुमाउने क्रम रोकिएको छैन।

उसो भए संसारमा ल्यान्डमाइन कहाँ छन् त? त्यसमा के प्रगति भएको छ? अनि राजकुमार ह्यारीले आफ्नी आमाको पदचिह्नलाई किन पछ्याउन खोजेका हुन्?

राजकुमारी डायनाले सन् १९९७ मा किन एङ्गोलाको भ्रमण गरिन्?

राजकुमारी डायना परोपकारका काम र प्रायःजसो सर्वसाधारण मान्छेका दृष्टिमा नपर्ने मुद्दा उठाउने कामका लागि परिचित थिइन्।

उदाहरणका लागि सन् १९८७ मान उनले यूकेको पहिलो एचआईभी/एड्स क्लिनिक खोलिन्। त्यसले मान्छेको धारणा परिवर्तन गर्न सहयोग गर्‍यो।

प्रिन्स अफ वेल्ससँग सन् १९९६ मा सम्बन्धविच्छेद गरेपछि उनले उठाएको पहिलो मुद्दा ल्यान्डमाइनबारे जनचेतना जगाउनु थियो।

द्वन्द्वका क्रममा दशकौँसम्म ल्यान्डमाइनको प्रयोग भयो।

युद्धका बेला विस्फोट नभएर छुटेका ल्यान्डमाइन पछि विस्फोट हुँदा मान्छेहरू मरिरहेका छन् र भुलवश खुट्टाले टेक्दा वा बम चलाउँदा मान्छे घाइते हुने गरेका छन्।

एङ्गोलामा खुट्टा गुमाएका मानिसहरूसँगको उनका तस्बिरहरूले ल्यान्डमाइनले पुर्‍याइरहेका क्षतिलाई दर्शाएका थिए।

राजकुमार ह्यारीले किन त्यही काम गरिरहेका छन्?

आफ्नो एङ्गोला भ्रमणका क्रममा राजकुमार ह्यारीले ल्यान्डमाइन निष्क्रिय बनाउने प्रयासबारे सिकिरहेका छन् र आफ्नी आमाले थालेको कामलाई अगाडि बढाउन चाहिरहेका छन्।

दक्षिणपूर्वी नगर डिरिकोस्थित एउटा पुरानो अस्त्रकेन्द्रमा सुरक्षा कवच लगाइरहेको ह्यारीको तस्बिर सार्वजनिक भएको छ।

ल्यान्डमाइन हटाउने परोपकारी संस्था द हालो ट्रस्टले काम गरेको र आफ्नी आमा गएकै ठाउँ राजकुमार ह्यारी पनि पुगेका हुन्।

सो क्षेत्रमा खप्पर र हड्डी भएको खतराको सङ्केतचित्र देखियो, त्यही दृश्य जुन २२ वर्षअघि उनकी आमा जाँदा देखिएको थियो।

त्यो ठाउँमा गत अगस्टदेखि उक्त परोपकारी संस्थाका कर्मचारीले काम गरिरहेको छन्।

सन् २००० मा अस्त्र केन्द्रबाट हट्न लागेपछि सरकारविरोधी फौजले ल्यान्डमाइन बिच्छ्याएका थिए।

अक्टोबर महिनाको अन्त्यसम्ममा त्यहाँबाट ल्यान्डमाइन हटाउने सो संस्थाको लक्ष्य रहेको छ।

आफ्नो भ्रमणका क्रममा राजकुमार ह्यारीले एउटा ल्यान्डमाइनलाई नियन्त्रित विस्फोट... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

राजकुमार ह्यारीले ल्यान्डमाइनबारे आमा डायनाको पदचिह्नलाई पछ्याउनुका कारण


दक्षिणी छिमेकी भारतको भ्रमण पश्चात् हुन लागेको प्रधानमन्त्री केपी ओलीको चीन भ्रमणलाई निकै चासोका साथ हेरिएको छ

उनको भ्रमणका क्रममा रेल तथा पूर्वाधारसम्बन्धी   विभिन्न सम्झौताहरू हुने बताइएको छ।

दक्षिणी छिमेकी भारतको भ्रमण पश्चात् हुन लागेको उनको चीन भ्रमणलाई निकै चासोका साथ हेरिएको छ।

तर प्रधानमन्त्रीको भ्रमण दलको आकारबारे स्पष्ट व्यवस्था हुँदाहुँदै पनि त्यसको पालना नभएको प्रति पूर्व वरिष्ठ सरकारी अधिकारीहरूको चिन्ता छ।

प्रचण्डको चीन भ्रमणमा नयाँ सम्झौता नहुने

'भारत-चीनबाट उच्चस्तरीय भ्रमण सन् २०१८ भित्रै'

संख्या

प्रधानमन्त्रीको चीन भ्रमण दलमा १ सय जना भन्दा बढी रहेको बताइन्छ, जसमध्ये आधाजसोको खर्च सरकारले व्यहोर्ने र बाँकी निजी खर्चमा गएको सरकारका अधिकारीहरुको भनाइ छ।

भारत भ्रमणमा जाँदा पनि सरकारी खर्चमा जानेको संख्या अहिलेकै हाराहारीमा थियो।

प्रधानमन्त्रीको भ्रमण दलमा रहेका सदस्यहरु र उनीहरुको पद, प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले अति विशिष्ट व्यक्ति र विशिष्ट व्यक्तिको भ्रमणका लागि बनाएको निर्देशिका विपरित रहेको देखिएको छ।

२०७२ सालमा जारी निर्देशिकामा प्रधानमन्त्रीको राजकीय वा औपचारिक भ्रमणमा सहभागी गराउन मिल्ने व्यक्तिहरु १८ जनाको पद नै तोकिएको छ।

समस्या

त्यसबाहेक वार्ता सम्झौता तथा बैठकको विषयवस्तुसँग सम्बन्धित मन्त्रालयका प्रतिनिधि भ्रमण दलमा सहभागी गराउन पाउने व्यवस्था छ।

पूर्व मुख्यसचिव विमल कोइरालाका अनुसार भ्रमणलाई व्यवस्थित र मितव्ययी बनाउन जारी निर्देशिकाको पालना नहुँदा आगामी दिनमा त्यसको नियमनमा नै समस्या देखिने छ।

उनले भने "अब झनै गाह्रो हुन्छ, यो निर्देशिका कसले हेर्ने? प्रधानमन्त्रीले नै पालना नगरेपछि नियमन कसले गर्ने? त्यहाँ प्रश्न उठछ। नियमन गर्ने निकाय नै भएन।"

प्रधानमन्त्रीको चीन भ्रमण दलमा १ सय जना भन्दा बढी रहेको बताइन्छ, जसमध्ये आधाजसोको खर्च सरकारले व्यहोर्ने र बाँकी निजी खर्चमा गएको सरकारका अधिकारीहरुको भनाइ छ

केही व्यक्तिलाई खुशी पार्नका लागि भ्रमण दलमा राख्ने परम्परा रहेको उनको भनाइ छ।

गुनासो

विभिन्न देशमा राजदूत भएर काम गरेका पूर्व परराष्ट्रमन्त्री भेषबहादुर थापाले ती देशका अधिकारीहरुले समेत नेपालको भ्रमण टोलीलाई लिएर गुनासो गर्ने गरेको अनुभव सुनाए।

उनले भने, "नेपालले जहिले पनि ठूलो टोली ल्याएर हामीलाई अप्ठेरोमा पार्छ भनेर त्यहाँका नेपाल हेर्ने... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'प्रधानमन्त्रीबाटै भ्रमण निर्देशिकाको अवहेलना'


दक्षिणी राज्य कर्नाटकमा हालै भएको विधानसभा चुनावमा मोदीको दल सबैभन्दा ठूलो पार्टीका रूपमा उदाएको छ ।

भारतका २९ वटा राज्यमध्ये २० वटा राज्यमा बीजेपीको सरकार छ र अब २१औँ राज्यको सत्ताको बागडोर सम्हाल्ने दाबी पनि उसले गरेको छ।

दुई अन्य दलहरू कंग्रेस तथा क्षेत्रीय पार्टी जनता दल (सेक्युलर)ले अन्तिम समयमा आएर एकअर्कासँग चुनावपश्चात् गठबन्धन गर्ने घोषणा गर्दै स्थितिलाई नयाँ मोड दिए।

‘कर्नाटक सरकारको साँचो राज्यपालको हातमा’

सत्ता दाबी

गठबन्धनले उनीहरूलाई सत्तामाथि उचित दाबी गर्ने मौका दिएको पनि ती दुई दलहरू बताउँछन्।

कांग्रेस तथा जनता दलले ११४ सिट हासिल गरेका छन् भने बीजेपीसँग १०४ सिट छ।

अब कर्नाटक राज्यमा त्यहाँका राज्यपालले कसले त्यहाँ सरकार गठन गर्नेछ भनेर आह्वान गर्नुपर्ने हुन्छ।

तर सामान्य बहुमत पाउनबाट बीजेपी ८ सिटले मात्र पछि परेपनि मोदी चुनावी परिणामबाट निकै नै खुसी देखिन्छन्।

प्रभाव बिस्तार

गत एक वर्षमा बीजेपीले भारतका ग्रामीण उत्तर-पूर्वमा अनपेक्षित रूपमा प्रभाव बिस्तार गरेको छ। त्यो क्षेत्रमा २५ वटा संसदीय सिटहरू छन्।

पाँच वटा दक्षिणी भारतीय राज्यहरूमा अहिलेसम्म केही सफलता नपाएको बीजेपीले ६ करोड ४० लाख जनसंख्या भएको कर्नाटकमा राम्रो चुनावी परिणाम ल्याएको छ।

अघिल्लो सरकारमा मन्त्री रहेका कंग्रेसका एक दर्जनभन्दा बढी नेताले उनीहरूको सिट गुमाएका छन्।

यसको अधिकतम श्रेय मोदीलाई नै जान्छ।

गुजरातमा मोदी नै विजयतर्फ अग्रसर

चुनावी रणनीति

एकदमै आक्रमक अभियानका क्रममा, निकै मिहिनेती भनिने नेता मोदीले २० भन्दा धेरै सार्वजनिक बैठकहरू गरे। साथै लोकप्रियवादी क्षेत्रीय नेता तथा कांग्रेशबाट मुख्यमन्त्री बनेका सिद्धरमैयाविरुद्ध कडा रूपमा उत्रिएको देखियो।

मोदीले भ्रष्टचारका विरुद्ध लड्ने अनि अर्थतन्त्रलाई मजबुत पार्ने कुरा गरे जबकि  उनका दलका अन्य नेताहरूले धार्मिक मुद्दा उठाए।

चुनावी नतिजाले फेरि पनि मोदी अझै पनि उनको दलको सबैभन्दा महत्तवपूर्ण व्यक्ति हुन् भन्ने पुनः प्रमाणित भएको छ।

राहुल गान्धीले नेतृत्व गरेको कांग्रेसका लागि चुनावी हार एउटा ठूलो बाधा भन्न सकिन्छ।

हालैका वर्षमा कांग्रेसले बलियो नेतृत्वको अभावको सामना गरिरहेको छ।

कयौँ सामाजिक निर्वाचन क्षेत्रहरूमा स्तब्ध तुल्याउने गतिमै उसले मतदाताहरू गुमाएको छ र भारतको ठूलो हिस्सा ओगट्ने अधैर्य तथा महत्तवकांक्षी मतदाताहरूलाई आश्वस्त... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मत तान्न अझै किन महत्त्वपूर्ण छन् मोदी?


दमास्कस र आसपासका क्षेत्रमा विस्फोटका ठूला आवाजहरू सुन्न सकिन्छ।

र, आकाशमा धुवाँको मुस्लो देख्न सकिन्छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले हमला गर्न लागिएको घोषणा गर्दै एउटा वक्तव्य जारी गरेका छन्।

हमलाबारे अमेरिका-रुसबीच आरोपप्रत्यारोप्

'रासायनिक हमला'को अन्तर्राष्ट्रिय भर्त्सना

प्रमाण

उनले सिरियाली सरकारले रासायनिक अस्त्रको प्रयोग नरोकेसम्म अमेरिका र उसका साझेदार मुलुकहरूले कारबाही जारी राख्न तयार रहेको बताएका छन्।

ट्रम्पले रासायनिक हमलाका लागि रुस प्रत्यक्ष रूपमा जिम्मेवार रहेको आरोप लगाउँदै सिरियाली रासायनिक अस्त्रहरू निर्मूल पार्ने सन् २०१३ को वाचा पूरा गर्न रुस विफल भएको समेत बताए।

यसअघि अमेरिकाले सिरियाको पूर्वी गुटामा गरिएको शंकास्पद रासायनिक हमलामा सिरियाली सरकारको हात रहेको र त्यसलाई रोक्न रुसले केही पनि नगरेको आफूसँग प्रमाण रहेको जनाएको थियो।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयकी एकजना प्रवक्ताले सिरियासँग सही खालको अस्त्र र त्यसलाई प्रयोग गर्ने साधन रहेको बताएकी थिइन्।

सिरियामा महत्त्वपूर्ण रूपमा सैन्य उपस्थिति भएको रुसले हमलालाई ब्रिटेनले  उक्साउनका लागि प्रयोग गरिरहेको आरोप लगाएको छ, जुन आरोप लण्डनस्थित ब्रिटिश सरकारले सशक्त रूपमा अस्वीकार गरेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिका, ब्रिटेन र फ्रान्सद्वारा सिरियामा हमला सुरु


दमास्कसको बाहिरी क्षेत्रमा रहेको विद्रोही नियन्त्रित पूर्वी गुटामा एक हप्तासम्म चलेको व्यापक बमबारीपछि यो निर्णय लिइएको हो।

उक्त युद्धविरामले सहायता सामग्री र स्वास्थ्य उपचारका लागि उद्धारका कदमहरू चाल्न मद्दत गर्नेछ।

तर पछिल्लो युद्धविरामले सबैभन्दा ठूलो जिहादी समूह र उनीहरूका सहयोगीहरूलाई सम्बोधन गरेको छैन, जसका कारण त्यसको वास्तविक परिणाम कस्तो हुनेछ भन्ने प्रश्न तेर्सिएको छ।

युद्धविराम

राष्ट्रसंघका लागि अमेरिकी राजदूत निक्की हेलीले सिरियाली सैन्यबल सो युद्धविरामको पक्षमा अभिनेमा आफूलाई शंका रहेको भन्दै मतदान ढिलो गराउनमा भूमिका खेलेको भन्दै रूसको आलोचना गरिन्।

सिरियाली अभियानकर्ताहरूले सुरक्षा परिषद्ले मतदान गरेपछि पनि गुटा क्षेत्रमा हवाई आक्रमण जारी रहेको जानकारी दिएका छन्।

रुसी राजदूतले पनि युद्धविराम कार्यान्वयन हुनेमा आशंका व्यक्त गरेका छन्।

सिरिया: '५०० जनाभन्दा बढीको मृत्यु'

सिरिया: पूर्वी गुटाको स्थिति भयावह

गएको आइतवारयता पूर्वी गुटामा सरकारी फौजहरूले गरिरहेको हमलामा करिब ५ सय जनाले ज्यान गुमाएका छन्।

विद्रोहीहरूले गोलाबारीका कारण दमास्कसमा १६ सर्वसाधारणलाई मारिएको जनाइएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सिरियामा ३० दिने युद्धविराम अनुमोदन


दलका दुई अध्यक्ष प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र प्रचण्डबीचको छलफलमा स्थायी समितिको बैठक स्थगित गर्दै शनिवार सचिवालयको बैठक निर्णय गरिएको हो।

स्थायी समितिको बैठक पटकपटक अवरुद्ध हुँदै आएको छ।

तर स्थायी समिति सदस्य हरिबोल गजुरेलले दल अब सहमतिको बाटोमा हिँड्न थालेको निष्कर्ष निकालेका छन्।

"स्थिति तन्किएर जसरी उत्कर्षमा पुगेको थियो, तर अहिले वार्ता-छलफल जसरी अघि बढेको छ," गजुरेलले भने, "सहमति भइसकेको छैन, सहमतिको बाटोमा नेताहरू अघि बढिरहनुभएको छ।"

"दुवै पक्षलाई समर्थन गर्नेहरू पनि सहमतिको लागि प्रयास गरिरहनुभएको छ।"

उनका विचारमा ढिलो चाँडो केन्द्रीय समितिको बैठक हुन्छ र मिल्ने अवस्था भएरै परिस्थिति केन्द्रीय समितिको बैठकतर्फ जाँदैछ। "नमिल्ने भए त केन्द्रीय समिति बैठक किन बस्थ्यो?" उनी प्रतिप्रश्न गर्छन्।

तर केन्द्रीय समितिको बैठक डाक्ने भनिएको स्थायी समिति बैठक नै स्थगित भएपछि सचिवालय बैठकमा धेरैको ध्यान गएको छ।

पूर्वमाओवादी नेतामै अविश्वास

प्रचण्ड निकटस्थहरूले प्रधानमन्त्री ओली पनि बिहीवारको छलफलमा केन्द्रीय समितिको बैठक डाक्न सहमत भएको बताउने गरेका छन्।

तर नेकपा स्थायी समितिमा रहेका एक पूर्व माओवादी नेतालाई नै केन्द्रीय समितिको बैठक हुनेमा त्यति विश्वास छैन।

स्थायी समितिको बैठक डाक्न हस्ताक्षर गरेका ती नेताले भने, "बैठक पो बोलाउन भनेका हौँ, कोही साथीलाई प्रधानमन्त्रीको राजीनामा माग्न मन होला, तर पार्टीलाई पनि त्यो लाग्नुपर्‍यो नि।"

प्रधानमन्त्रीले दुवै पदबाट राजीनामा नदिएरै अन्तत: पार्टी एक हुने उनको विश्वास छ।

'यथास्थितिमा सहमति हुने' उनको विश्वासले नेकपाभित्रको समीकरणमा पनि फेरबदल आइरहेको सङ्केत दिन्छ। यद्यपि उनले आफूले कहिल्यै प्रधानमन्त्रीको राजीनामा नमागेको बताए।

उनी त केन्द्रीय समितिको बैठककै विरुद्धमा देखिए। उनले भने, "कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणका बेला अरूलाई भोजभतेर नगर भन्ने अनि हामीले चार-पाँच सय जना भेला गर्न मिल्छ?"

दुई अध्यक्ष मिल्ने सम्भावना कति?

प्रधानमन्त्रीविरुद्ध पूर्वएमालेका वरिष्ठ नेताहरू प्रचण्डसँग मिलेपछि दुई अध्यक्ष पक्षका कतिपय नेताहरू उनीहरूबीचको सहकार्यको विकल्प नरहेकोमा जोड दिने गरेको छन्।

ओलीनिकट मानिने नेता गोकुल बाँस्कोटाले ट्विटरमा ओली र प्रचण्ड मिलेर एकता भएको र दुई जना नमिल्दा धेरैले खेल्ने अवसर पाएको र दुई अध्यक्ष मिले भने पार्टीमा सबै कुरा मिल्ने आशय व्यक्त गरेका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेकपा विवाद: नेकपा स्थायी समिति बैठक फेरि स्थगित, हरिबोल गजुरेल भन्छन्, ‘नेताहरू अब सहमतिको बाटोमा’


दश ओभरमा घटाइएको खेलमा पारस खड्का, विनोद भण्डारी र सन्दीप जोराले आक्रामक ब्याटिङ गरे। बलिङतर्फ म्यान अफ द सिरिज घोषित अभिनाश बोहोरा र करण केसीको प्रशंसा भयो। तर सबैभन्दा तारिफ पाए उपकप्तान ज्ञानेन्द्र मल्लले। कारण थियो उनले गरेको अविश्वसनीय फिल्डिङ।

उनले लिएको तीन क्याचका कारण यूएईले जित्नै लागेको खेलमा घुँडा टेक्यो।

नेपालका ब्याटिङ सल्लाहकार उमेश पटवालले भनेका थिए, "हुन त करण केसी खेलको म्यान अफ द म्याच भए। तर खेलको वास्तविक नायक भने ज्ञानेन्द्रको फिल्डिङ नै हो। "

अविश्वसनीय क्याच

मल्लले लिएको एउटा 'डाइभिङ क्याच'ले लगभग पराजय उन्मुख भइसकेको नेपालले खेलमा पुनरागमन गरेको थियो।

खेलको आठौं ओभरको पहिलो बल थियो। खेल ७२ रनमा ३ विकेट गुमेको अबस्थामा थियो। ३० रन बनाएर खेलमा जमिसकेका यूएईका भरपर्दा ब्याट्सम्यान साइमन अनवर आफ्नो टोलीलाई सहज जित दिलाउने धुनमा थिए।

केसीको बलमा छक्का हान्ने प्रयास गरेका अनवरलाई मल्लले लामो दौड लगाउँदै लङ्ग अन बाउन्ड्री लाइनमा एक हातले क्याच लिइदिए।

मल्लले बीबीसी नेपाली सेवासँग त्रिभुवन विमानस्थलमा उत्रेपछि भने,"उक्त प्रहार छक्का वा चौका हुने पक्का थियो। बल टाढा भएपनि सुरुमा मैले सोचेको थिएँ की म छक्का बचाउन सक्छु। लामो दौड लिएँ, नजिकै पुगेपछि डाइभ गरेँ। बल मेरो हातमा आयो र त्यसलाई फुत्किन दिइनँ।"

मैदानको माहोल त्यसले एकाएक बदलिदियो। दबाब यूएईका खेलाडी माथि पर्न गयो।

त्यसपछि विपक्षी टोली खुलेर खेल्न सकेन र थप १८ रन जोडेर मात्र ९० रनमा समेटिएको थियो।

नेपालले पहिलो ब्याटिङ गरेर १०४ रन जोडेको थियो।

खेलपछि विपक्षी कप्तान मोहम्मद नाविदले पनि मल्लको प्रदर्शनलाई महत्वपूर्ण भन्दै प्रशंसा गरे।

प्रस्तुत छ उनै ज्ञानेन्द्र मल्लसंग गरिएको विशेष कुराकानी।

उत्कृष्ट क्याच बारेमा के भन्छन् ज्ञानेन्द्र मल्ल

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

यूएई-नेपाल टी-२० क्रिकेट: खेल जिताउने उत्कृष्ट क्याच कसरी लिए उपकप्तान ज्ञानेन्द्र मल्लले


दश दिनअघि मन्त्रालयले तीन-चार जनामा उक्त घातक कालो ढुसीको सङ्क्रमण देखिएको बताएको थियो।

"विभिन्न ठाउँबाट गरी अहिलेसम्म हामीकहाँ म्यूकोर्माइकोसिसका करिब १२ वटा रिपोर्टिङ भएका छन्," नवनियुक्त प्रवक्ता डा. कृष्णप्रसाद पौडेलले सोमवार भने।

उनका अनुसार वीरगन्ज, नेपालगन्ज र काठमाण्डूलगायत ठाउँका अस्पतालबाट कालो ढुसीको सङ्क्रमणका विवरणहरू आएका हुन्।

भारतमा 'ब्ल्याक फङ्गस' अर्थात् कालो ढुसीबाट हजारौँ मानिस सङ्क्रमित भएको विवरण सार्वजनिक भएका छन्।

केही दिनअघि उत्तर प्रदेशका एउटै बिरामीमा ब्ल्याक फङ्गस, ह्वाइट फङ्गस र येलो फङ्गसको विरल सङ्क्रमण देखिएको बीबीसी हिन्दीले जनाएको थियो।

के गर्दैछ नेपाल सरकार?

प्रवक्ता पौडेलका अनुसार नेपालमा सुरुमा सीमावर्ती सहर वीरगन्जबाट कालो ढुसीको सङ्क्रमणबारे मन्त्रालयलाई रिपोर्ट गरिएको थियो।

त्यसयता निगरानी थालेको मन्त्रालयले उक्त ढुसीको सङ्क्रमण रोकथाम तथा उपचारबारे 'प्रोटोकल' बनाएर सार्वजनिक गर्ने क्रममा रहेको उनले बताए।

नाक, कान, घाँटीसम्बन्धी नेपालका विशेषज्ञ चिकित्सकहरूको सङ्गठनले भने रोकथाम र व्यवस्थापनसम्बन्धी एउटा एड्भाइजरी प्रकाशित गरिसकेको छ।

"विशेषज्ञ चिकित्सकहरूको एउटा कोर टीम बनाएर हामीले प्रीभेन्शन (रोकथाम) र ट्रीट्मन्ट (उपचार) बारे प्रोटोकल नै बनाएका छौँ र त्यसलाई सर्भेलन्समा राख्ने भनेका छौँ," डा. पौडेलले थपे।

चिकित्सकहरूका अनुसार कालो ढुसीबाट सङ्क्रमितको उपचारमा मुख्यतया 'एम्फोटेरिसिन बी' औषधिको प्रयोग गर्ने गरिएको छ।

नेपालमा त्यो औषधिको प्रयोग कालाजारको उपचारमा हुँदै आएको छ।

अहिलेसम्म बजारमा उपलब्धबाट काम चलाइँदै आएको भए पनि पछिल्लो समय भारतले निर्यातमा रोक लगाइदिएपछि समस्या देखिएको प्रवक्ता पौडेलले उल्लेख गरे।

"त्यो औषधिको उपलब्धता अहिले पनि चुनौतीपूर्ण नै छ। हामीसँग अलि कम नै छ। हामीले डब्ल्यूएचओको संयन्त्रबाट माग गरेका छौँ। जुन महिनाको २ तारिखसम्म आइपुग्ने कुरा छ।"

"हाललाई पहिलो खेपमा हामीले ३,००० भाएल माग गरेका छौँ," प्रवक्ता पौडेलले भने।

कस्तो बेला बढी जोखिम हुन्छ?

कालो ढुसी पनि भनिने म्यूकोर हाम्रो वातावरणमा प्राकृतिक रूपमै पाइने एक प्रकारको 'अवसरवादी' ढुसी हो जसको सङ्क्रमणबाट म्यूकोर्माइकोसिस हुन्छ।

काठमाण्डूको तिलगङ्गा इन्स्टिच्यूट अफ अफ्थ्याल्मलजीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत तथा कोर्निआ विशेषज्ञ डा. रीता गुरुङका अनुसार मानिसमा रोग... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

म्यूकोर्माइकोसिस नेपालः कोभिड बिरामीका आँखा बिगार्ने घातक कालो ढुसी 'झन्डै एक दर्जन जनामा', डब्ल्यूएचओसँग औषधि माग


दश वर्षीय युटा इटोले आफूलाई कस्तो अनुभूति भएको छ त्यो भन्न गत वसन्तमा वार्षिक गोल्डेन वीक बिदा कुरे। परिवारसँग बिदामा बाहिर गएको एक दिन उनले आफूलाई विद्यालय जान मन लाग्न छाडेको स्वीकारे।

महिनौँदेखि विद्यालय जान उनी आनाकानी गर्दै आएका थिए, उनी प्रायः जान अस्वीकार नै गर्थे। उनलाई सहपाठीहरूले सताउँथे र उनीसँग झगडा गर्थे।

उनका अभिभावकसँग तीनवाटा विकल्प थिए - समस्यामा सुधार आउन सक्छ कि भन्ने आशामा युटालाई मनोपरामर्श दिलाउने, घरमै पढाउने अथवा निःशुल्क विद्यालय पठाउने। उनीहरूले अन्तिम विकल्प रोजे।

अहिले युटाले विद्यालय समयमा आफूलाई मनलाग्दी गर्छन् र उनी धेरै खुसी छन्।

फाइल तस्बिर

युटा जापानका फुटोकोमध्ये एक हुन्। स्वास्थ्य वा आर्थिक विषयसँग सम्बन्धित नभएका विषयका कारण ३० दिनभन्दा बढी दिनसम्म बालबालिका विद्यालय नजानुलाई जापानी शिक्षा मन्त्रालयलाई फुटोको भन्ने गरेको छ।

त्यो समस्यालाई अनुपस्थित हुने, कामचोरी, विद्यालय जान डराउने वा अस्वीकार गर्ने भनेर अनुवाद गर्ने गरिएको छ।

फुटोकोप्रति धारणामा दशकौँयता परिवर्तन आएको छ। सन् १९९२ सम्म विद्यालय जान अस्वीकार भनियो - त्यसपछि टोकोक्योशी अर्थात् प्रतिरोध भनियो जसलाई एक किसिमको मानसिक रोगको रूपमा बुझियो।

तर सन् १९९७ मा फुटोको अर्थात् अनुपस्थित भनेर थप तटस्थ नाम दिइयो।

अक्टोबर १७ मा सरकारले घोषणा गरेअनुसार एलमेन्ट्री र जूनीअर हाईस्कूलका विद्यार्थीहरू अनुपस्थित हुने सङ्ख्या अहिलेसम्मकै उच्चबिन्दुमा छ। अर्थात् सन् २०१८ मा एक लाख ६४ हजार ५२८ बालबालिका ३० दिनभन्दा बढी समय अनुपस्थित  भए।

सरकारी तथ्याङ्कअनुसार त्यो सङ्ख्या सन् २०१७ मा एक लाख ४४ हजार ३१ थियो।

तामागावा निःशुल्क विद्यालय

बढ्दो फुटोको समस्यालाई सम्बोधन गर्ने प्रयासमा सन् १९८० को दशकमा जापानमा निःशुल्क शिक्षा दिने अभियान आरम्भ भयो।

तिनीहरू वैकल्पिक विद्यालय हुन् जुन स्वतन्त्रता र 'इन्डभिजूयालिटी'को सिद्धान्तअनुसार चल्छन्।

तिनीहरू स्वीकृत अनिवार्य शिक्षा व्यवस्था हुन् जुन घरमा पनि दिइन्छ, तर त्यसले मान्यताप्राप्त योग्यता प्रदान गर्दैन।

निःशुल्क अथवा वैकल्पिक शिक्षा लिनेहरूको सङ्ख्या बढेको छ। सन् १९९२ मा सात हजार ४२४ रहेकोमा सन् २०१७ मा २० हजार ३४६ पुगेको छ।

विद्यालय छाड्ने समस्याको दीर्घकालीन परिणाम हुन सक्छ र किशोरहरू समाजबाटै पूर्ण रूपमा अलग भई आफूलाई कोठामा सीमित पार्न सक्ने उच्च जोखिम रहन्छ... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

जापानी बालबालिका किन विद्यालय जान मान्दैनन्


दश हजार ७८७ नमुना परीक्षण गरिएकोमा ७३६ जनामा यूके भेरिअन्ट, ३४ जनामा दक्षिण अफ्रिकी र एक जनामा ब्रजिली भेरिअन्ट देखिएको हो।

भारतमा पछिल्ला दिनमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण तीव्र गतिमा फैलिरहेको तथ्याङ्क आइरहँदा कोरोनाभाइरसका नयाँ प्रकार देखिएको हो।

तर सरकारले नयाँ प्रकार र पछिल्लो सङ्क्रमण दरबीच सम्बन्ध नदेखिएको जनाएको छ।

बढ्दो सङ्क्रमण दर

बुधवार मात्रै भारतमा ४७,२६२ जना सङ्क्रमित थपिएका छन् भने २७५ जनाको कोभिडका कारण मृत्यु भएको छ।

पछिल्लो वृद्धि सन् २०२१ को अहिलेसम्मकै सबैभन्दा उच्च हो।

भाइरसहरू उत्परिवर्तित हुनु सामान्य हुन्छ र अधिकांश उत्परिवर्तन चिन्ताको विषय हुँदैन तथा त्यसले सङ्क्रमण फैलाउने दरमा परिवर्तन ल्याउने अथवा गम्भीर सङ्क्रमण निम्त्याउने हुँदैन।

तर यूके र दक्षिण अफ्रिकी भेरिअन्ट अझ बढी सङ्क्रामक हुन सक्ने र कतिपय अवस्थामा घातक हुन सक्ने पनि देखिएको छ।

अझ सङ्क्रामक हुनसक्ने

भाइरोलोजिस्ट डा. शाहीद जमीलका अनुसार डबल म्युटेन्टमा उही भाइरसमा एकसाथ दुइटा उत्परिवर्तन हुने गर्छ।

त्यो भाइरसले रोगप्रतिरोधी क्षमतालाई छल्न सक्ने तथा झन् सङ्क्रामक हुन सक्ने डा. जमीलले बताए।

भारतमा हालसम्म एक करोड १७ लाख व्यक्ति कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित भएका छन् भने एक लाख ६० हजार व्यक्तिको ज्यान गइसकेको तथ्याङ्क छ।

पछिल्लो समय सङ्क्रमण बढ्न थालेपछि नियन्त्रण तथा रोकथाम गर्ने प्रयासमा थुप्रै राज्यले पुनः प्रतिबन्धात्मक कदमहरू चाल्न थालेका छन्। त्यसमा कर्फ्यूदेखि लकडाउनसम्मका कदम रहेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारतमा देखियो दुई पटक उत्परिवर्तित कोरोनाभाइरसको नयाँ प्रकार


दशहप्ते भ्रूणको बायाँ हातको छायाचित्र

'डेभलपमन्ट' जर्नलमा जीववैज्ञानिकहरूले उल्लेख गरेअनुसार मानवजातिमा छोटो समयका लागि देखिए पनि ती मांसपेशी सम्भवत: क्रमविकासका धेरै पुराना अवशेष हुन्।

उनीहरूले त्यसलाई सरीसृपबाट स्तनधारीमा रूपान्तरण भएको बेलाको अर्थात् २५ करोड वर्ष पुरानो अवशेष मानेका छन्।

तर मानिसको शरीरले किन त्यो बनाउँछ र जन्मिनुअघि लोप हुन्छ भन्ने स्पष्ट छैन।

वैज्ञानिकहरूले विकासको त्यो चरणको औँलाको चालसँग सम्बन्ध भएको अनुमान गरेका छन्। अरू औँलामा हराए पनि मानिसको बूढीऔँलामा एउटा अतिरिक्त मांसपेशी बाँकी रहन्छ।

कहिलेकाहीँ केही मानिसमा अतिरिक्त औँला र हातका मांसपेशी भएको देखिन्छ। तर वैज्ञानिकहरूले गर्भाशयमा सातदेखि १३ हप्तासम्मका भ्रूणका थ्रीडी स्क्यानमा कहिल्यै पनि सबै डोर्सोमेटकार्पल नामक मांसपेशीहरू देखेनन्।

कहिलेकाहीँ बाँकी रहँदा ती मांसपेशीहरू शारीरिक विकृतिसँग सम्बन्धित हुन्छन्। वैज्ञानिकहरूले अध्ययन गरेका १५ विकासोन्मुख शिशुमा पत्ता लागेको तथ्यले जन्मजात हुने त्यस्ता विकृतिबारे बुझ्न सघाउँछ।

शोधका मुख्य लेखक तथा अमेरिकास्थित हार्भर्ड  विश्वविद्यालयका डा. रुई डिओगो भन्छन्, "हाम्रो बूढीऔँलातर्फ जाने थुप्रै मांसपेशी हुन्छन्, बूढीऔँलाको चाल निश्चित हुन्छ। तर अरू औँलातिर जाने धेरै मांसपेशी हामी गुमाउँछौँ।"

"हाम्रो क्रमविकासमा हामीलाई तिनको त्यति खाँचो परेन।"

"त्यसो भए ती किन बन्छन् त? क्रमविकासमा 'म सबै कुरा मेट्छु। माइलीऔँलादेखि कान्छीऔँलासम्म जाने सबै मासंपेशी हटाउँछु, खालि बूढीऔँलातिर जाने एउटा राख्छु' भन्न हामी सक्दैनौँ।"

"यो त्यति सजिलो छैन। सम्भवत: यो मांसपेशीको एक तह बन्नुपर्छ अनि त्यसपछि यो अरू औँलाबाट हराउँछ। तर बूढीऔँलामा बाँकी हुन्छ।"

अनुपयोगी अङ्ग?

उनले यी मांसपेशीहरू एपेन्डिक्स, बुद्धि बङ्गारो र पुच्छरको हाड जस्ता मानिसको शरीरमा बाँकी रहने उपयोगविहीन अवयवभन्दा निकै असाधारण भएको बताए।

शिशुको पैतलाको मांशपेशीको स्क्यान

उनले भने, "यी मांसपेशीहरू २५ करोड वर्षअघि नै लोप भएका हुन्।"

"कुनै पनि वयस्क स्तनधारी जीवमा यी मांसपेशीहरू हुँदैनन्। न मुसामा न कुकुरमा हुन्छ। यो वास्तवमा धेरै पहिलाको कुरा हो।"

"हाम्रो प्रजातिको भन्दा पनि माछा, भ्यागुता, कुखुरा र मुसाको प्रारम्भिक विकासबारे हामीलाई धेरै थाहा थियो। तर अहिले नयाँ प्रविधिहरूले हामीलाई मानव विकासबारे विस्तृत रूपमा बुझ्न... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

गर्भमा विकास हुँदै गर्दा मानवशिशुमा बन्ने हातको मांसपेशी छेपारोको जस्तो


दशैँअघि मूल्य समायोजनको विषय चाहिँ समितिको क्षेत्राधिकारभित्र नरहेको सरकारका प्रवक्ताले बताएका छन्।

मन्त्रिपरिषद्ले चिनीको मूल्य विवाद समाधानका निम्ति 'रणनीतिक अध्ययन गर्ने जिम्मेवारीसहित' राष्ट्रिय योजना आयोगका सदस्य दिलबहादुर गुरुङको संयोजकत्वमा सात सदस्यीय समिति आइतवार गठन गरेको हो।

सरकारका प्रवक्ता एवम् सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री गोकुल बास्कोटाका अनुसार समितिले उखुकृषक, चिनी उद्योगी र उपभोक्तासँग छलफल गरी समाधानको उपाय खोज्नेछ।

दीर्घकालीन

उनले भने, "उत्पादकहरूले त उत्पादन प्रवर्धनमा जोड दिनुपर्ने हो। तर कतिले त चिनीको आयातसम्बन्धी व्यापार पनि गर्छन्। त्यसैले केही समस्या छन्। रणनीतिक रूपमा हामी दीर्घकालीन उपाय खोज्छौँ।"

सरकारले तोकेको चिनीको अधिकतम मूल्य, संसद्को लेखा समितिले दिएको निर्देशन र बजार भाउबीच तालमेल नहुँदा मूल्य विवाद चुलिएको छ।

त्यसैले लेखा समिति नै मूल्य निर्धारणमा आग्रसर देखिएको छ।

सात दिनभित्र प्रतिवेदन दिने जिम्मेवारी पाएको उपसमितिका संयोजक लेखराज भट्टले भने, "हामीले बजार भाउ पनि बुझ्यौँ। कागजपत्र सङ्कलन भइसक्यो।"

नेपालमा उखु किसानदेखि चिनी उत्पादनसम्ममा थुप्रै समस्या रहँदै आएको लामो समय भइसकेको छ।

त्यसैले स्थायी समाधानका लागि शुरूवातदेखि नै काम गर्नुपर्ने उपभोक्ता हित संरक्षण मञ्च काठमाण्डूकी अध्यक्ष कुमारी खरेल बताउँछिन्।

अनुगमन

उनी भन्छिन्, " बेलैदेखि राज्यले व्यवस्थापन र अनुगमन गर्दै आयो भने निकास निस्किन्छ।"

अधिकारीहरूका अनुसार नेपालमा बर्सेनि १ लाख ८० हजार मेट्रिक टन चिनी उत्पादन हुन्छ भने माग २ लाख ४० हजार मेट्रिक टन छ।

यो वर्ष सरकारले एक लाख मेट्रिक टन मात्र चिनी खरिद गर्न अनुमति दिएको थियो।

यद्यपि दशैँ जस्तो चाडका बेला अभाव देखाउँदै बढी मूल्यमा विक्री हुँदै आएको भन्दै संसद्‌मा समेत आवाज उठेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चिनीः मूल्य विवादको ‘स्थायी समाधान खोजिँदै’


दशैँलाई पारिवारिक मिलनको चाडका रूपमा समेत लिने गरिन्छ।

तर केही नेपालीहरू दशैँको पूर्वसन्ध्यामा नै कामका लागि बाहिर जाने गरेका छन्।

विदेशमा रोजगार गरिरहेकाहरूका लागि दशैँ भन्दा कामलाई महत्त्व दिनुपर्ने बाध्यता रहेको उनीहरू बताउँछन्।

यसरी दशैँकै बेला रोजगारीका लागि विदेश जान लागेकाहरूसँग कुरा गरेर सृजना श्रेष्ठले तयार पारेको यो भिडिओ।

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'दशैँका बेला वैदेशिक रोजगारीका लागि जानु बाध्यता'


दशैंमा बढ्ने उपभोगले अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउने भएकाले यसलाई अर्थशास्त्रीहरु सकारात्मक रूपमा लिने गर्छन्।

यसरी नेपाली मुद्रा ब्याङ्किङ प्रणालीबाट सबैभन्दा धेरै असार मसान्तको छेउछाउमा बाहिरिन्छ भने दशैं त्यसपछिको दोस्रो अवसर रहेको अधिकारीहरुले बताएका छन्।

दशैंका बेला सर्वसाधरणले नै लत्ता कपडा, लगायत खरिद गर्दा बजारमा पैसा चलायमान हुन्छ। अघिपछिभन्दा ५० प्रतिशत बढि व्यापार दशैंकै बेला हुने गरेको व्यवसायीहरुले बताएका छन्।

मुद्रा

दशैंका बेला नयाँ नोटको माग पनि अत्याधिक हुनेगर्छ।

यो समयमा लत्ता कपडा, खाद्यान्नदेखि गरगहनाको पनि बिक्री हुने गरेको व्यवसायीहरु बताउँछन्।

यो वर्षको दशैंमा विभिन्न ब्याङ्क तथा वित्तिय संस्थाहरुले अर्बौं रुपियाँ केन्द्रीय ब्याङ्कबाट निकालेको राष्ट्र ब्याङ्क मुद्रा व्यवस्थापन विभागका प्रमुख लक्ष्मी प्रपन्न निरौलाले बताए।

उनले भने, "दशैंका बेलाभन्दा असार मसान्तामा अझ धेरै मुद्रा भुक्तानी भएको देखिन्छ। तर छोटो समयमा ठूलो रकम अर्थतन्त्रमा आउने बेला दशैं हो। असार मसान्त सरकारले सबैभन्दा धेरै बिकास बजेट खर्च गर्ने गरेको देखिन्छ भने दशैंका बेला सर्वसाधरणबाट माग हुनेगर्छ। यस वर्षको दशैंमा झण्डै ५० अर्ब रूपैयाँ व्याङ्क तथा वित्तय संस्थाहरुलाई भूक्तानी गरेका छौं।"

वस्तु

वर्षभरीमा सबैभन्दा धेरै व्यापार हुने मौसम दशैं रहेको व्यापारीहरू बताउँछन्। त्यसैले दशैंमा हुने व्यापारको तयारी महिनौं अघिदेखि गर्ने गरेको उनीहरूको भनाइ छ।

देशकै मुद्रा चलनचल्तीमा ल्याउन कति चुनौतीपूर्ण

दशैंमा कति गुणा बढी सामान बिक्रि हुन्छ?

नेपाल हिमालय सीमापार वाणिज्य संघका सचिव निरज राई भन्छन्, "कर्मचारीहरुले धेरै तलब थाप्छन् त्यसले गर्दा हाम्रो सबैभन्दा धेरै व्यवसाय दशैंका बेला हुनेगर्छ। अघिपछिको समयभन्दा दशैंको बेला ५० प्रतिशत व्यापार बढ्छ।"

दशैंमा बढ्ने उपभोगले अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउने भएकाले यसलाई अर्थशास्त्रीहरु सकारात्मक रूपमा लिने गर्छन्।

चिन्ता

तर उपभोग हुने अधिकांश सामान आयातित हुनु चाहिँ चिन्ताको विषय भएको अर्थशास्त्री केशव आचार्य बताउँछन्, "हामीले गरेको खर्चको थोरैमात्र नेपालको अर्थतन्त्रभित्र बस्छ बाँकी चुहावट चाहिँ हामीले सामान आयात गर्ने देशहरुमै जान्छ। यो खराब हो। हामीले दशैंमा गरेको खर्चको ठूलो अंश हाम्रै अर्थतन्त्रमा रहने भएको भए त्यसले आर्थिक वृद्धिदर बढाउने, रोजगारी बढाउने सरकारको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

दशैंमा व्यापार बढी तर अर्थतन्त्रमा असर कस्तो


दशौँ लाख भारतीयहरू धेरै जनघनत्व भएको स्थानमा बस्छन्

अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार यी अवस्थाले उनीहरू मुटुरोग, श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोग, क्यान्सर र मधुमेहको जोखिममा पर्दै आएका छन्।

यी अवस्थाले रोगको भार भारतीयहरूमा धेरै देखिएको सरकारी प्रतिवेदनमा पनि उल्लेख छ।

वायू प्रदूषण एक्लैले हरेक वर्ष १० लाखभन्दा धेरै भारतीयको ज्यान जाने गरेको बताइन्छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले कोभिड-१९ बाट जोगिन सफा खानेपानी, सरसफाइ तथा स्वास्थ्यकर परिस्थिति अत्यावश्यक भएको बताएको छ।

डब्ल्यूएचओ र संयुक्त राष्ट्रसङ्घको बालबालिकासम्बन्धी निकाय यूनिसेफले गरेको संयुक्त अध्ययनमा संसारका ४० प्रतिशत अर्थात् झन्डै तीन अर्ब मानिस जो मूलत: विकासोन्मुख देशमा बस्छन्, उनीहरूको पहुँचमा हात धुने आधारभूत सुविधा समेत छैन। यस्तो अवस्थामा कोरोनाभाइरस महामारीले यस्ता जनसङ्ख्यामा भयावह स्थिति निम्त्याउने र भारतजस्ता देशमा दशौँ लाखको ज्यान जान सक्ने चिन्ता गरिएको थियो।

"यी देशमा स्वास्थ्योपचार सेवा, सरसफाइ र स्वस्थ जीवनशैलीको अवस्था कमजोर रहेका हुनाले त्यहाँ सङ्क्रामक रोगहरू धेरै देखिने गरिएको मानिन्छ। त्यसैले कोभिड-१९ ले यस्ता गरिब तथा न्यून-मध्यम आय भएका देशमा अत्यन्त धेरै प्रभाव पार्ने ठानिनु स्वाभाविक नै थियो," भारतको वैज्ञानिक एवं औद्योगिक अनुसन्धान परिषद् (सीएसआईआर) का महानिर्देशक डा. शेखर मान्डेले बताए।

प्रत्येक वर्ष १० लाखभन्दा धेरै भारतीयको ज्यान वायु प्रदूषणका कारण जाने गर्छ

प्रतिरोधी क्षमता कस्तो छ?

विश्वको कुल जनसङ्ख्याको छ भागको एक भाग भारतमा छ। अनि यहाँ विश्वका कुल कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको १० भागको एक भाग छ।

तर भारतमा कोरोनाभाइरसका हुने मृत्युदर २ प्रतिशत मात्र छ जुन संसारकै न्यूनमध्येमा पर्छ।

अहिले आएर भारतीय वैज्ञानिकहरूले गरेको नयाँ अनुसन्धानले अस्वस्थ वातावरण, सरसफाइको अभाव तथा सफा खानेपानीको अभावजस्ता अवस्थाले खासमा गम्भीर कोभिड-१९ हुनबाट जोगाएर कैयौँ मानिसको ज्यान बचेको हुनसक्ने सङ्केत गरेको छ।

अर्थात् यस्ता ठाउँमा बस्ने मानिसहरू बच्चैदेखि विभिन्न रोगका कारक विषाणुको सङ्क्रमणसँग जुझ्दै आएका हुनाले तिनमा विकसित प्रतिरोधी क्षमताले कोभिडको गम्भीर अवस्थाबाट जोगिएका हुनसक्छन्।

अन्य वैज्ञानिकहरूले विश्लेषण नगरिसकेको दुईवटा अनुसन्धान शोधपत्रमा अनुसन्धानकर्ताहरूले प्रत्येक १० लाख मानिसमध्येको मृत्युदरलाई हेरेर कोभिडको मृत्युदर... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस सङ्क्रमण: के भारतीयहरू अरूभन्दा बढी कोभिड-१९ प्रतिरोधी छन्?


दशौँ हजार मानिस मारिएको र लाखौँ विस्थापित भएको बताइन्छ।

यो घर छाड्न बाध्य भएका र भागेर विदेश गएकाहरू त्यस्तै केहीको कथा हो।

यसमा उनीहरूमाथि युद्धले पारेको प्रभावको बयान छन्।

'मैले थुप्रै साथी गुमाएँ'

घयाथ अबु अहमद, ३०, स्वतन्त्र पत्रकार

मेरो गृह नगर डराय्यामा प्रदर्शन सुरु हुँदा म विद्यार्थी थिएँ। टाढैबाट क्यामराको लेन्सबाट हेर्थेँ, फोटो खिच्थेँ, सिरियामा त्यस्तो होला भन्ने कहिल्यै कल्पना गरेको थिइन।

हामी ट्यूनिशिया र इजिप्टको प्रदर्शनबाट प्रेरित थियौँ तर हामीले पनि त्यस्तो आवाज उठाउने धृष्टता गर्न सकौँला भन्ने सोचेकै थिएनौँ।

अकस्मात् हाम्रो सपनाको अकाल मृत्यु भयो जब सन् २०१२ मा डराय्यामा सैयौँ मानिस मारिए। दुई दिनभित्रै मैले मेरा थुप्रै साथीहरू र छिमेकी गुमाएँ।

पुरै १० वर्ष मेरो निम्ति निकै कठिन समय बन्न पुग्यो। चार वर्ष म बन्दी जस्तै भएर अलग बसेँ।

सन् २०१६ मा बाध्य भएर डराय्या छाडेर इडलिब जानुपर्दा म पूर्ण रूपमा हराइसेको थिएँ, पानीबाट झिकेको माछा जस्तै महसुस भएको थियो।

मेरा अभिभावक बन्दी बनाइए र भाइ मारियो। त्यो स्वतन्त्रताको निम्ति हामीले तिरेको मूल्य थियो।

क्रान्तिमा सहभागी भएकोमा मलाई कहिल्यै पछुतो भएन। मैले जे गुमाए त्यसका निम्ति क्रान्तिलाई दोष दिन्न, केवल सिरियाली सत्तालाई दिन्छु जसले अक्षम्य अपराधहरू गरेको छ।

क्रान्ति अहिलेसम्म पूर्ण भएको छैन तर हामीले यसअघि कहिल्यै नपाएको केही मात्र भए पनि स्वतन्त्रता पाएका छौँ।

अहिले म स्वतन्त्र पत्रकार छु। आफ्ना मनका कुरा विश्वसामु बाँड्छु।

'मसँग भविष्यको कुनै सपना छैन'

नूर अल-शाम, २८, मानवीय सहायताकर्मी

दक्षिणी इडलिबस्थित घरमा स्वतन्त्रता बाहेक हामीलाई आवश्यक सबै कुरा थियो।

अहिले म मरुभूमिमा साधारण टेन्टमुनि जीवन काटिरहेको छु। अन्य हजारौँ टेन्टहरू पनि छन् जहाँ जाडोमा ठूलो माटोको पोखरी बन्छ र गर्मीमा किराहरूको आक्रमण र धुलोले ढाकिन्छ।

मसँग मेरो भविष्य वा छोराको भविष्यको सपना छैन। म क्याम्पभित्रको जीवनबाट उसको ध्यान मोड्ने प्रयास गर्छु।

मैले उसलाई युद्धको बारेमा केही भन्दिन जसले गर्दा सानै उमेरमा उसलाई बोझ बनोस्।

मेरो पति कामको निम्ति हामीलाई छाडेर टर्की जानु पर्‍यो र त्यसपछि कहिल्यै मैले उहाँलाई देख्न पाएकी छैन।

पढाइ सक्ने मेरो सपना थियो जुन अहिले असम्भव छ। म प्रदर्शनमा सहभागी हुँदा एलेप्पो विश्वविद्यालयको विद्यार्थी थिएँ।... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सिरिया युद्ध: भुक्तभोगीको हृदयविदारक अनुभव - 'यो हो स्वतन्त्रताको निम्ति हामीले तिर्नुपरेको मूल्य'


दशौँ हजार स्वास्थ्य कार्यकर्ता तथा स्वयंसेवकहरू परिचालन गरेर बन्दोबस्तीमा आइपर्नसक्ने कमजोरी पत्ता लगाउने, सुविधाको तयारी अवस्था जाँच्ने र करोडौँ मानिसहरूलाई खोप दिनका निम्ति आवश्यक प्रशिक्षणको जाँच उक्त अभ्यासमा गरिने बताइएको छ।

कोरोनाविरुद्ध खोप अभियान

औषधि विज्ञहरूको समूहले भारतमा अक्सफोर्ड विश्वविद्यालय तथा एस्ट्राजेनेका कम्पनीले विकास गरेको खोप प्रयोग सिफारिस गरेको भोलिपल्ट देशभरि तयारी जाँच्न खोप लगाउने अभ्यास गरिँदै छ।

भारतमा आउने साताहरूमा कोरोनाविरुद्ध खोप अभियान थालिने बताइएको छ।

एक अर्बभन्दा धेरै जनसङ्ख्या भएको भारतमा आम खोप अभियान निकै जटिल र चुनौतीपूर्ण हुने ठानिन्छ।

त्यसमा खटनपटनदेखि लिएर प्रशासनिक जटिलतापनि हुनसक्छन्।

खोपको वितरणमा त्यस्ता जटिलता र ढिलासुस्ती नहोस् भनेर देशव्यापी अभ्यास गरिएको भारतीय अधिकारीहरूले बताएका छन्।

त्यस्तो अभ्यास भारतका एक सय जिल्लाहरूमा गरिँदै छन्।

अभ्यासको क्रममा स्वयंसेवकहरू सामान्य खोप अभियानमा जस्तै गरि तोकिएका केन्द्रहरूमा जानेछन्।

अधिकारीहरूले खोप वितरणमा आवश्यक चिसो भण्डारण प्रणाली तथा वितरण केन्द्रहरूको जाँच गर्नेछन्।

पहिलो चरणमा भारतमा ३० करोड मानिसलाई खोप लगाउने योजना रहेको छ।

शुक्रवार भारतमा विज्ञहरूको समितिले अक्सफोर्ड विश्वविद्यालय तथा एस्ट्राजेनेकाले विकास गरेको खोपलाई सिफारिस गरेको थियो।

उक्त खोप भारतको पुनेस्थित सेरम इन्स्टिच्युट अफ इण्डियाले उत्पादन गरिरहेको छ।

त्यहाँ खोपको अन्तिम स्वीकृति सरकारको औषधि नियामक निकायले केही दिनमा दिने बताइएको छ।

भारतमा एक करोडभन्दा धेरै मानिसहरूलाई कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण भएको छ भने डेढ लाख जनाको ज्यान गइसकेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस खोप: भारतमा देशभरि कोरोना खोप प्रयोगको 'रिहर्सल'


दशौं हजार रोहिंज्याहरु हालै म्यानमारबाट भागेर बांग्लादेशमा शरण लिन पुगेका छन्

बांग्लादेशका डाक्टरहरुले त्यस्तो समस्यामा परेका महिलाहरु लाजका कारण उपचारमा नआएको बताएका छन्।

(यो रिपोर्टमा पीडितका वास्तविक नामहरु परिवर्तन गरिएको छ।)

हजीरा बेगम दक्षिण पूर्वी बांग्लादेशको उकिया आइपुगेको तीन दिन भयो।

उनले भनिन्, "म्यानमारको सेनाले घर घेरेको थियो। त्यसबेला भाग्न सकेका बाँचे, जो त्यहीँ रहे उनीहरुको हत्या भयो या मलाई जस्तै यौन दुर्व्यवहार भयो।"

निशाना

उनले भनिन्,  "म त बलात्कृत भएपनि बाँच्न सकेँ तर त्यहाँ कैयौँ त्यस्ता केटीहरुको बलात्कारपछि हत्या गरिएको छ।"

उनले सेनासँग उपचार मागेको तर अस्वीकृत गरिएको बताइन्।

"म जस्ता कैयौँ महिलाले खासमा गर्भवती हुनबाट बच्न सेनासँग औषधि माग्यौँ, तर उनीहरुले दिएनन्।"

अगष्ट २५ पछि बांग्लादेश आइपुगेका रोहिंज्या शरणार्थीमा कैयौँ महिला र बालबालिका छन्।

रोहिंज्या महिलामाथि यौन दुर्व्यवहार भएको बताइएको छ

रोहिंज्या पुरुषहरुको हत्या गर्ने गरिएको र महिलाहरुलाई यौन दुर्व्यवहारको निशाना बनाउने गरिएको उनले बताइन्।

रेहाना बेगमले आफ्नो नाबालक छोरा लिएर सीमा पार गरेकी हुन्।

तर उनले आफ्नी १५ वर्षीय छोरी फेला पार्न सकेकी छैनन्।

उनले भनिन्, "मेरी छोरीलाई सेनाले नियन्त्रणमा लियो कि भन्ने डर लागेको छ। अहिलेसम्म केही खबर छैन।"

उपचार

दुई हप्ताअघि म्यानमारबाट भागेका मोहम्मद इलिसासले पनि रोहिंज्या महिलाहरुले यौन दुर्व्यवहार भोगिरहेको बताएका छन्।

उनले एउटा घटना सुनाउँदै भने, "उनको काखमा बच्चा थियो तर पछि मैले उनको आधा जलेको शरीर पाँच अरु शवसँग लडिरहेको देखेँ।"

बांग्लादेशका डाक्टर र अरु अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरुले रोहिंज्या महिला र बालबालिकालाई बांग्लादेशको कक्स बजारमा प्राथमिक उपचार गरिरहेका छ्न।

उनीहरु भन्छन्- महिलाहरुले सम्भवतः बलात्कार भएको भन्यो भने आफूलाई नराम्रो दृष्टिकोणले हेरिनेछ  भन्नेबाट बच्न उपचार मागेका छैनन्।

उकियास्थित बांग्लादेशका सरकारी डाक्टर  मेजबा-उद्दिन अहमदले अहिलेसम्म १८ वटा बलात्कारका घटना सुनेको बताए।

प्राथमिक उपचार गरिरहेका डाक्टरहरु

वास्तविक संख्या त्योभन्दा बढी हुने उनी ठान्छन्।

स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराइरहेका अरु स्वास्थ्य कार्यकर्ताबाट थुप्रै घटना सुनेकाले त्यो संख्या बढी हुने उनले ठानेका हुन्।

बांग्लादेशी स्वास्थ्य कार्यकर्ताले अहिले यौन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

रोहिंज्या महिलामाथि 'यौन दुर्व्यवहार'


दाङको तुलसीपुरस्थित कोरोना विशेष अस्पतालमा उपचार गराइ रहेका कोरोना सङ्क्रमितहरु

मन्त्रालयले आइतवार २४ घण्टाको अवधिमा देशभरि थप  ७,२११ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको जनाएको थियो। उक्त सङ्ख्या एकैदिन सार्वजनिक गरिएको अहिलेसम्मकै सर्वाधिक सङ्ख्या हो।

एन्टिजन र पीसीआर विधिबाट गरी कुल १६,७०० भन्दा केही बढी परीक्षण गर्दा त्यति सङ्ख्यामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

दिनानुदिन तीव्र गतिमा सङ्क्रमण बढ्नाले कोभिड-१९ का कारण अस्पताल नै जानुपर्नेगरी बिरामी परे के गर्ने भन्ने विषयबारे सर्वसाधारणहरूको कौतूहल बढाइदिएको छ।

कोभिडको लक्षण देखिए अहिलेको अवस्थामा के गर्ने?

परीक्षण गर्दा पोजेटिभ देखिए, नेगेटिभ भए पनि लक्षण देखिए वा गाह्रो महसुस भए ११३३ र १११५ नम्बरको हटलाइन सेवामा सम्पर्क गर्न सकिने स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

त्यसबाहेक ९८५१२५५८३९, ९८५१२५५८३७ नम्बरका मोबाइल नम्बरबाट चौबीसै घण्टा चिकित्सकहरूले सल्लाह दिने गरेको स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समिर अधिकारी बताउँछन्।

"आफूलाई लक्षण के छ, आफूलाई गाह्रो के भएको छ भनेर त्यहाँ सम्पर्क गर्न सक्छौँ। त्यो गर्दा चिकित्सकले घरमै बस्दा गर्न सकिने उपाय भन्नुहुन्छ भने नजिकमा कुन स्वास्थ्यसंस्थामा (शय्या) खाली छ भन्ने कुराको प्रबन्ध गरिदिनुहुन्छ," उनले भने।

सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या बढेसँगै कतिपय स्थानीय तहहरूले आइसोलेसन सेन्टरहरू बनाइरहेका छन्

चिकित्सकहरूको सुझावबिना कुनै पनि औषधि प्रयोग गर्न नहुने अधिकारी बताउँछन्।

मन्त्रालयले विभिन्न अस्पतालहरूमा विशेषज्ञ चिकित्सकहरूको नम्बर सार्वजनिक गरेर सेवा लिन पाउने प्रबन्धहरू गर्न अस्पतालहरूलाई निर्देशन दिइसकेको र धेरै अस्पतालहरूले तदनुसार प्रबन्ध गरेको दाबी गरे।

सबै लक्षण कोभिडका छन् तर परीक्षण गर्दा रिपोर्ट नेगेटिभ आयो भने के गर्ने?

आफूमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको लक्षण भए जस्तो शङ्का हुनासाथ क्वारन्टीनमा बस्नुपर्ने सरकारले बताउँदै आएको छ।

सङ्क्रमण सर्न सक्ने सम्भावित स्थानहरूमा यात्रा गरेर आएको अवस्थामा पनि १० दिन अलग्गै बसिदिन मन्त्रालयले आग्रह गरेको छ।

कोरोनाभाइरसको लक्षण भए पनि नतिजा नेगेटिभ भने आउन सक्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्।

"हामीसँग अहिले पनि १०० मा १०० नै सङ्क्रमण पुष्टि गर्न सक्ने प्रविधि छैन। हामीसँग अहिले भएकामध्ये सबैभन्दा विश्वसनीय भनेर आरटी-पीसीआर लाई लिन्छौँ। यसले पनि १०० मा १००... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल : कोभिड-१९ बाट बिरामी भएर अस्पताल जानुपर्ने अवस्था आए के गर्ने?


दातृ सम्मेलनमा करिब ४ खर्ब १० अर्ब रुपैयाँ सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता पाएको नेपालले हालसम्म करिब अढाई खर्ब रुपियाँ मात्र प्राप्त गरेको प्राधिकरणका अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

अधिकारीहरूका अनुसार पुर्ननिर्माणमा अहिलेसम्म दुई खर्ब रुपियाँ खर्च भएको छ।

यो आर्थिक वर्षमा पुर्निनर्माणका लागि १ खर्ब ५० अर्ब रुपियाँ छुट्टयाइएको छ।

'स्मरण'

रानीपोखरी पुनर्निर्माणमा प्राधिकरणको चासो

पुनर्निर्माणमा विलम्ब नगरौँ: प्रधानमन्त्री

एकीकृत बस्ती योजना: ढिलो भएन?

‘सुस्त’ पुनर्निर्माणबाट भूकम्पपीडित निराश

तर भुकम्पले क्षति पुर्‍याएका संरचनाको पुर्ननिर्माणमा करिब ६ खर्ब रुपैयाँ अपुग हुने प्राधिकरणको अनुमान छ।

अपुग रकम जुटाउन शुक्रवार दातृ निकायका अधिकारीहरूसँग बैठकमा दाताहरूलाई प्रतिबद्धताबारे स्मरण गराइएको राष्ट्रिय पुर्ननिर्माण प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सुशील ज्ञवालीले बताए।

उनले भने, "अहिलेसम्म हामीले २६२ अर्ब रुपियाँ बराबरको रकम पाउने गरी नेपाल सरकारसँग सम्झौता भइसकेको अवस्था छ। त्यहाँ बाहेक उहाँहरूले अन्तर्राष्ट्रिय दातृ सम्मेलनमा प्रतिबद्धता जनाएअनुसारको रकम प्राप्त होस् भनेका हौँ।"

प्राधिकरणका अनुसार दातृ सम्मेलनका बेला ४ सय १० अर्ब रुपियाँको प्रतिबद्धता आएको थियो।

त्यसमध्ये केहि रकम उद्धार र राहतमा खर्च भएकाले पुर्ननिर्माणकै लागि करिब साढे तीन खर्ब पाउने नेपालको आशा थियो।

आलोचना

पाँच वर्षका लागि बनाइएको प्राधिकरणले तीन वर्ष पूरा गर्दा निजी आवास निर्माणको ३६ प्रतिशत काम मात्र सकेको छ।

यस्तो स्थितिमा उ आफूले गरेको कामको मध्यावधि समीक्षा र मूल्याङ्कन गर्न जुटेको छ।

तर उसको काम सन्तोषजनक नदेखिएको योजना आयोगका पूर्व उपाध्यक्ष दिपेन्द्रबहादुर क्षेत्रीको मूल्याङ्कन छ।

उनी भन्छन्, "भूकम्प गएको तीन वर्ष बितिसक्दा अझै पनि पीडितहरू टहरामै बस्नुपर्ने अवस्था छ भनेपछि हामीले आशा गरेको अनुसार काम भएको छैन। हामी त्यती गम्भीरताका साथ अघि बढेका छैनौँ भने दाताहरूले यसलाई नीच मार्ने कुराहरू स्वाभाविकै हुन्छ जस्तो लाग्छ।"

तीन वर्षमा पाँच पटक प्रमुख कार्यकारी अधिकृत फेरिएको प्राधिकरणमा देखिएको राजनीतिकरण र विभिन्न सरकारी निकायसँग देखिएको समन्वयको अभावका कारण दाताहरू उसको कामप्रति विश्वस्त हुन नसकेको कतिपय जानकार बताउँछन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

पुनर्निर्माण: दातृ निकाय घचघच्याउँदै प्राधिकरण


दान गरिएको कपालले कपाल झरेका पीडितमा विद्यमान निराशा अन्त्य र आत्मविश्वास बढ्ने उनीहरूको विश्वास छ।

तर दान गरिने कपाल कम्तीमा १० इन्चको हुनुपर्छ जसले गर्दा उनीहरूका लागि 'विग' अर्थात् नक्कली कपाल बनाउन सकियोस्।

पाँचदेखि दश जनाले दान गरेको कपालबाट मात्र एउटा विग बनाउन सकिने जानकार बताउँछन्।

काठमाण्डू लगायत विभिन्न शहरहरूमा कपाल दान गर्ने प्रचलन बढेको भएपनि पीडितहरू भने यसबारे अनभिज्ञ देखिएका छन्।

तर केही संघसंस्थाहरूले भने कपाल दान गर्न चाहनेहरूलाई सामाजिक सञ्जालको माध्यमबाट एकत्रित पार्न सफल भएका छन्।

हेर्नुहोस् कमल परियारले बनाएको यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कपाल दान: लामो कपाल खेर नफाल्नुस्


दिउँसो लोकतन्त्र पक्षधर र बेइजिङ समर्थक प्रदर्शनकारीबीच नर्थपोइन्टमा हिंसात्मक झडप भएको थियो।

मध्य हङ्‌कङमा प्रतिबन्धको उल्लङ्घन गर्दै र्‍यालीमा सहभागी भएका दशौँ हजारलाई तितरबितर पार्न प्रहरीले पानीको फोहरा र अश्रुग्यास प्रहार गरेका थिए।

आन्दोलनकारीहरूले पेट्रोल बम प्रहार गरेका थिए, अवरोधहरू तेर्स्याएका थिए र एउटा रेल्वे स्टेशनमा क्षति पुर्‍याएका थिए।

केही प्रदर्शनकारीले ब्रिटिश कन्सुलेटबाहिर प्रदर्शन गर्दै आफ्नो पूर्वउपनिवेशको रक्षा गर्न माग गरेका थिए।

तनावको कारण के?

प्रहरी निषेधाज्ञाको उल्लङ्घन गर्दै हजारौँ लोकतन्त्र पक्षधर प्रदर्शनकारीले र्‍याली निकालेपछि तनाव उत्पन्न भएको थियो।

सयौँको सङ्ख्यामा प्रदर्शनकारीले ब्रिटेनको कन्सुलेटबाहिर प्रदर्शन गर्दै संयुक्त अधिराज्यले चीनलाई सन् १९९७ मा हङ्‌कङ हस्तान्तरणका बेलामा प्रतिबद्धता जनाइएका स्वतन्त्रता सुनिश्चित गर्न दबाव दिनुपर्ने माग गरेका थिए।

हाल खरेज गरिएको सुपुर्दगीसम्बन्धी विधेयकले महिनौँसम्म प्रदर्शनहरू निम्त्याएको थियो।

सो कानुनले हङ्‌कङमा बस्दै आएका मानिसहरूलाई चीनको मुख्य भूमिलाई सुपुर्दगी गर्न सम्भव तुल्याउने थियो।

आलोचकहरूले त्यसबाट मानव अधिकार उल्लङ्घन हुने अवस्था निम्तिने बताउने गरेका छन्।

यसै महिनाको आरम्भमा उक्त विधेयक फिर्ता लिइएको थियो। तर आन्दोलनकारीहरूले पूर्ण लोकतन्त्रको बहाली हुनुपर्ने र प्रहरी दमनबारे अनुसन्धान गरिनुपर्ने माग गरिरहेका छन्।

झडपमा के भइरहेको छ?

समाचारहरूमा जनाइएअनुसार केही प्रदर्शनकारीले चिनियाँ जनमुक्ति सेनाको शिविर बाहिर रहेका प्रहरीमाथि ईँटा प्रहार गरेको छन्।

उक्त सैन्य इलाका हङ्‌कङको संसद् भवन र सरकारी कार्यलयहरूनजिकै अवस्थित रहेको छ।

उनीहरूले जनगणतन्त्र चीन स्थापना भएको ७० वर्ष पूरा भएको उल्लेख गरिएको एउटा ब्यानरमा पनि आगो लगाइदिएको रोयर्टस समाचार संस्थाले जनाएको छ।

प्रदर्शनकारीले पेट्रोल बम प्रहार गरेपछि पानीको फोहरा हान्ने एउटा ट्रकमा आगो लागेको रोएटर्सले जनाएको छ।

आन्दोलन भएका विश्वका अरू ठाउँमा पनि विगतमा प्रयोग गरिएको र पछि प्रदर्शनकारीलाई पहिचान गर्न मिल्ने किसिमको पानी अर्को फोहरामार्फत् प्रहार गरिएको थियो।

दोस्रो हप्ता भइरहेको प्रदर्शनमा सहभागी केहीले तारासहित रेखा भएको अमेरिकी झण्डा बोकेका थिए र उनीहरूले हङ्‌कङलाई स्वतन्त्र बनाउन सहगोग गर्न राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पलाई आग्रह गरेका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

हङ्‌कङ प्रदर्शन: प्रदर्शनकारीले गरे पेट्रोल बम प्रहार, प्रहरीद्वारा अश्रु ग्यास र फोहरा प्रयोग


दिल्ली डेयरडेभिल्सबाट तीन खेल खेलेर उनले पाँच विकेट लिएका थिए। उनको खेलको प्रशंसा उनको क्लबका समर्थक र नेपाली क्रिकेटप्रेमीले मात्र हैन, दिग्गज क्रिक्रेट खेलाडी र खेल समीक्षकले पनि गरेका छन्।

सन्दीपजस्ता  खेलाडीलाई सुरुमै खेलाएको भए दिल्ली डेयरडेभिल्सका पक्षमा सुरुका खेलहरूको नतिजा जानसक्थ्यो भनेर कपिल देवलगायत अन्य विश्लेषकहरू पनि भनेका थिए।

काठमाण्डू फर्किएपछि बीबीसी न्यूज नेपालीसँग भारतमा गरेको खेल यात्राबारे सन्दीपले आफ्नो अनुभव साटे।

आईपीएलमा पाएको अवसरलाई "मेहनत र भाग्य" को सम्मिश्रणका रूपमा प्रस्तुत गर्दै उनले भने, "टोलीको ११ खेलाडीमा परेर खेल्ने सबैको इच्छा हुन्छ, मेरो पनि थियो।"

अवसर र अनुभव

उनले भने, "मेरा लागि हरेक कुरा चुनौती होइन, अवसर हो। मलाई सधैँ राम्रो गर्ने भोक जागेको छ। र म त्यो गर्न चाहन्छु।"

पहिलो खेलमै विश्वका दुई चर्चित खेलाडी भारतीय कप्तान विराट कोहली र दक्षिण अफ्रिकाका एबी डी भिलियर्सविरुद्ध बलिङ गर्न पाउँदाको अनुभव रह्यो त?

उनले भने, "इमान्दार भएर भन्नुपर्दा मैले के सोचेको थिएँ भने यदि म यो स्तरमा खेल्न आएको छु भने ममा पक्कै पनि केही क्षमता छ र मैले त्यो देखाउनुपर्छ।"

उनी टी-२० को खेलमा पहिलोचोटि खेल्दै थिए, त्यो पनि पहिलो ओभर बलिङ गर्ने अभिभारासहित।

त्यही खेलमा उनले पार्थिव पटेलको विकेट लिए।

जाँदा र आउँदाको सन्दीपमा के फरक छ त? उनी भन्छन्, "खास केही फरक छैन। फरक यति हो कि मैले माया अझ धेरै पाएको छु।"

उनका अनुसार राष्ट्रिय टिम बाट खेल्दा जति दबाब अनुभव हुन्थ्यो त्यति आईपीएलमा भएन। "मलाई के विश्वास थियो भयो यदि म राष्ट्रको प्रतिनिधित्व गर्न सक्छु भने आईपीएलमा पनि खेल्न सक्छु।"

बिग ब्याशको सम्भावना

वेस्ट इन्डिजको क्यारिबियन लिगका लागि क्रिश गेलको क्लबको पनि छनोटमा परेका सन्दीप अस्ट्रेलियाको व्यावसायिक क्रिकेट 'बिग ब्याश'मा जाने सम्भावनालाई नकार्दैनन्।

उनी भन्छन्, "एउटा खेलाडीको रूपमा म हरेक खेल खेल्न चाहन्छु। त्यो बिग ब्याश पनि हुन सक्छ।"

"जसरी आईपीएलका लागि अवसर आयो, त्यस्तै अवसार फेरि आउन सक्छ। तर मलाई के लाग्छ भने हामीले वर्तमानमा नै रहनुपर्छ,  बिस्तारै बिस्तारै पाइला चाल्नुपर्छ।

दिल्ली डेयरडेभिल्सको समग्र प्रदर्शनबारे टिप्पणी गर्दै उनले भने, "कहीँ न कहीँ हामी चुक्यौँ। शीर्ष चारमा पर्न सकेको भए अझै राम्रो हुनसक्थ्यो कि...।"

भावी योजना

उनको दिल्लीसँगको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सन्दीप लामिछाने भन्छन्, 'राम्रो गर्ने भोक जागेको छ'


दिल्ली र आसपासका क्षेत्रका सबै इन्धन पम्पहरूले पहिलेको तुलनामा ८० प्रतिशत कम 'सल्फर' निकाल्ने पेट्रोल र डिजेल विक्री गर्न थालेका छन्।

दिल्ली यस्तो व्यवस्था लागु गर्ने पहिलो भारतीय शहर बनेको छ।

भारत: तुवाँलोले क्रिकेट खेल प्रभावित

“प्लास्टिक प्रदूषणः पृथ्वीका लागि संकट”

'सल्फर' कम भएको इन्धन स्वच्छ वातावरणका लागि सहयोगी मानिन्छ।

साथै सवारी साधनका लागि पनि उपयुक्त मानिन्छ।

दिल्लीको वायु प्रदूषण असाध्यै खराब रहेको बताइन्छ र त्यसको प्रमुख कारणमध्ये सवारी साधनहरूको धुँवालाई ठानिएको छ।

लक्ष्य

डिजेल गाडीहरूबाट निस्कने 'नाइट्रोजन अक्साइड'को मात्रामा पनि अब ७० प्रतिशतले कमी आउने बताइएको छ।

उपभोक्ताहरूले थप केही तिर्नुपर्ने छैन।

सन् २०१५: प्रदूषणका कारण ९० लाखको मृत्यु

मुम्बई, चेन्नाई र बैंगलोरले पनि छिट्टै दिल्लीमा लागु भएको व्यवस्था कार्यान्वयनमा ल्याउने बताइएको छ।

सन् २०२० सम्म मुलुकभर त्यो व्यवस्था लागु गरिसक्ने लक्ष्य राखिएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारतमा प्रदूषण : दिल्लीमा युरोपेली मापदण्डको इन्धन


दिल्लीको विषाक्त हावा विशेष गरी बच्चाहरूका लागि खतरनाक छ

पछिल्ला केही दशकदेखि चीनको राजधानी बेइजिङ विषाक्त हावाका लागि चर्चित छ तर तथ्याङ्कले भने भारत, पाकिस्तान र बाङ्ग्लादेशको हावाको गुणस्तर चीनको भन्दा नराम्रो रहेको देखाउँछ।

दक्षिण एशिया यति धेरै प्रदूषित हुनुको कारण के हो त?

एशियाका सबैभन्दा प्रदूषित शहर

आइक्यू नामक युरोपेली संस्थाले गरेको अनुसन्धानका अनुसार विश्वका सबैभन्दा प्रदूषित ३० शहर मध्ये २२ भारतमा पर्छन।

बाँकी आठ सहर पाकिस्तान, बांग्लादेश र चीनमा पर्छ। तर त्यसमा बेइजिङ भने पर्दैन।

प्रदूषणका हिसाबले बेइजिङ १२२औँ स्थानमा छ। राजधानीहरूकै कुरा गर्ने हो भने पनि सबैभन्दा प्रदूषित शहरहरूमा एशियाली मुलुकहरूका राजधानी पर्छन्।

देशहरूमा सबैभन्दा अगाडि बाङ्ग्लादेश छ। पाकिस्तान र भारतले त्यसपछिको स्थान ओगटेका छन्।

यो सूची वार्षिक औसत वायु गुणस्तरमा आधारित छ।

यी देशहरूमा प्रदूषण मापन गर्ने फरक आधार र सार्वजनिक गरिएको डेटाको पारदर्शितामा भिन्नता भएका कारण उक्त तथ्याङ्कलाई सङ्केतका रूपमा बुझ्न जरुरी छ।

भारतको स्तर चीनभन्दा नराम्रो हुनुको कारण?

शहरी क्षेत्रमा सवारीसाधन, धेरै इन्धन खपत गर्ने पावर प्लान्ट र ठूला उद्योग प्रदूषणका प्रमुख कारण मानिन्छ।

भारतमा किसानहरूले अन्नबाली भित्र्याएपछि खेतका ठूटा र खोस्टामा आगो लगाउने गरेका छन्। त्यस्तो गतिविधि धेरै जसो शरद् ऋतुमा गरिन्छ।

"भारतमा धेरै प्रदूषण हुनुको प्रमुख कारण किसानहरूले लगाएको आगो नै रहेको जस्तो देखिन्छ," लन्डन स्कुल अफ इकोनोमीक्सका सहायक प्राध्यापक टमस स्मिथ बताउँछन्।

"यो कुरा चीनले सल्टाइसकेको छ। चीनमा खेतका ठूटा र खोस्टा जलाउन पूर्णरूपमा बन्द गरिएको छ।"

प्रदूषण गम्भीर रूपमा बढेपछि भारतको सर्वोच्च न्यायालयले दिल्ली र आसपासका अन्य दुई राज्यमा आगो लगाउन प्रतिबन्ध लगाएको छ।

तर जाडो मौसमका कारण चिसिएको हावा र बाक्लो तुवाँलोले वायुमा रहेका हानिकारक कणलाई अड्काइ राखेको छ।

प्रत्येक वर्ष नोभेम्बर र डिसेम्बर महिनामा दिल्लीको हावा विषाक्त बन्ने गरेको छ।

कस्तो महसुस हुन्छ?

प्रदूषणको स्तर वायुमा हुने हानिकारक कणको मापनमा आधारित हुन्छ। त्यसपछि नतिजा राम्रोदेखि खतरनाकको रूपमा वर्गीकृत गरिन्छ।

"प्रदूषणको असर प्रत्येक मानिसलाई फरक ढङ्गले पर्ने गर्छ," युनिभर्सिटी अफ निउ साउथ वेल्सकी क्रिस्टिन कोवी बताउँछिन।

"यसको असर सबैभन्दा बढी वृद्ध... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

संसारका सबैभन्दा प्रदूषित सातमध्ये चार राजधानी दक्षिण एशियामा


दिल्लीमा आयोजित गोमूत्र सेवन कार्यक्रम

नेपालमा पनि भारतका यस्ता भ्रामक जानकारीहरूले भ्रम छरिरहेको छ।

बीबीसी रियालीटी चेकले त्यस्ता केही प्रमुख भ्रामक जानकारीहरूको तथ्यजाँच गरेको छ।

गोमूत्र र गोबर

भारतमा लामो समयदेखि गोमूत्र र गोबरलाई थुप्रै रोगहरूको परम्परागत उपचार मानिन्छ।

सत्तारूढ भारतीय जनता पार्टी भाजपाकी एक सांसद सुमन हरिप्रियाले गोमूत्र र गोबरलाई कोरोनाभाइरसविरुद्ध प्रयोग गर्न सकिने बताएकी छन्।

उनले भनिन्, "गोबरका धेरै फाइदा छन्। मलाई लाग्छ त्यसले कोरोनाभाइरस मार्न सक्छ। गोमूत्र पनि उपयोगी हुन सक्छ।"

कोरोनाभाइरसबारे तपाईँले जान्नैपर्ने ११ प्रश्न र तिनका उत्तर

गोमूत्रमा हुन सक्ने ब्याक्टेरिया मार्न सक्ने क्षमताका बारेमा अध्ययनहरू भएका छन्।

र, भारतको राजधानी दिल्लीमा एउटा हिन्दू समूहले बर्सेनि गोमूत्र सेवन मेला आयोजन गर्छ।

तर डा. शैलेन्द्र सक्सेना भन्छन्, "गोमूत्रमा भाइरलविरुद्ध लड्ने क्षमता हुने कुनै वैज्ञानिक प्रमाण छैन।"

"र, गोबर प्रयोग गर्नु हानिकारक हुन सक्छ किनभने त्यसमा कोरोनाभाइरस हुन सक्छ जुन मानिस शरीरमा पुगेर बढ्न सक्छ।"

अल्कोहलरहित स्यानीटाइजर

काउप्याथीले गोबरको साबुनमात्रै होइन, 'स्थानीय गाईबाट प्राप्त गोमूत्रलाई शुद्ध पारिएको' अल्कोहलरहित ह्यान्ड स्यानीटाइजर पनि सन् २०१८ देखि अनलाइनमा बेच्छ।

अहिले स्टकका नभएको भनिएको सो उत्पादनका बारेमा यस्तो लेखिएको छ: "ठूलो मागका कारण हामीले हाम्रा ग्राहकहरूलाई यो उत्पादन प्राप्त गर्न सहज होस् भनेर प्रतिग्राहक किन्न मिल्ने मात्रा सीमित गरेका छौँ।"

यसैबीच, योगगुरु रामदेवले घरमै जडिबुटीबाट स्यानीटाइजर बनाउन भनेका छन्।

उनले गिलोए, बेसार र तुलसीको पातको आयुर्वेदिक मिश्रण खाँदा कोरोनाभाइरसबाट बच्न सहयोग हुने पनि बताएका थिए।

तर विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ) र अमेरिकी सेन्टर फर डीजीज कन्ट्रोल एन्ड प्रीभेन्सन (सीडीसी) ले आधिकारिक स्यानीटाइजर नै प्रयोग गर्नुपर्ने बताएका छन्।

लन्डन स्कुल अफ हाइजीन एन्ड ट्रपीकल मेडीसीनका प्राध्यापक सेली ब्लुमफिल्ड भन्छिन्, घरेलु स्यानीटाइजरहरूले काम गर्दैनन् किनभने भोड्कामा ४० प्रतिशत मात्रै रक्सी हुन्छ।

शाकाहारी जीवनशैली

गत साता हरियाणा राज्यका स्वास्थ्यमन्त्री अनिल भिजले मानिसहरूलाई मासु नखान आग्रह गरे।

उनले ट्वीटमा लेखे: "शाकाहारी बन्नुहोस्। धेरै प्रकारका जनावरका खाएर कोरोनाभाइरसजस्तो मानव सभ्यतालाई नै... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: के गोमूत्रले सङ्क्रमणबाट जोगिन मद्दत गर्छ