विद्यालय शिक्षा स्थानीय तहको अधिकारक्षेत्रमा परे पनि अहिले उक्त अभियान स्थानीय तह वा प्रादेशिक तह कसले सञ्चालन गर्ने भन्ने छलफल भइरहेको शिक्षा मन्त्रालयका एक अधिकारीले बताएका छन्।

नमुना विद्यालय कार्यक्रममा सहभागी हुन इच्छा व्यक्त गर्दै दुई सयभन्दा बढी विद्यालयले निवेदन दिइसकेको बताइएको छ।

अब नमुना विद्यालयहरूको निर्माण र सञ्चालनको जिम्मा प्रदेश वा स्थानीय तह कसलाई दिने हो भन्ने विषयमा छलफल भइरहेको शिक्षा मन्त्रालयको भनाइ छ।

अवधारणा

कक्षा कोठा, पुस्तकालय, कार्यशाला र उपचारकेन्द्र जस्ता पूर्वाधार निर्माण गर्न स्थानीय तहको सहयोगको प्रतिबद्धता आवश्यक रहेको अधिकारीहरू बताउँछन्।

शिक्षा मन्त्रालयले तीन वर्षअगाडि नमुना विद्यालयको अवधारणा अघि सारेको थियो।

तर संविधानअनुसार विद्यालय शिक्षा स्थानीय तहको अधिकारक्षेत्रमा परेकोले अब उक्त अभियान कुन निकायले सम्हाल्ने भन्ने विषयमा बहस लम्बिएको हो।

शिक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ता तथा योजना महाशाखाका प्रमुख वैकुण्ठ अर्यालले भने, "नमुना विद्यालयहरू प्रदेश सरकार अन्तर्गत राख्ने वा स्थानीय तहलाई जिम्मा दिने भन्ने विषयमा छलफल भइरहेको छ। हामी त्यसको टुङ्गोमा पुगिसकेका छैनौँ।"

एक हजार विद्यालयलाई नमुना विद्यालय बनाउने अभियानमा अहिलेसम्म दुई सय २२ विद्यालयले आवेदन दिइसकेको शिक्षा मन्त्रालयले जनाएको छ।

सरकारले नमुना विद्यालय सञ्चालन गरेर देशभरिका २८ हजार सामुदायिक विद्यालयलाई स्तर सुधार गर्न उत्प्रेरित गर्ने लक्ष्य लिएको अधिकारीहरूको भनाइ छ।

तर कार्यक्रमको लागि बजेटको समेत टुङ्गो लाग्न नसकेको प्रवक्ता अर्यालले बताए।

चिन्ता

उनले भने, "गत वर्ष गुरुयोजना लागि बजेट छुट्याइएको थियो। यो वर्ष पूर्वाधारमा खर्च गर्ने कार्यक्रम छ। तर बजेट कति दिने भन्ने निर्णय भइसकेको छैन।"

प्रस्तावित नमुना विद्यालय हाल सार्वजनिक शैक्षिक गुठीमार्फत् चलिरहेका काठमाण्डूको बुढानीलकण्ठ स्कूलजस्तै ठूलो स्वरूपको हुने विश्वास कतिपय विद्यालयका अधिकारीहरूको छ।

तर केही शिक्षाविद्हरूले भने केही मात्र विद्यालयलाई सुविधा दिँदा अन्य विद्यालयमा भने नकारात्मक असर पर्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिरहेका छन्।

शिक्षाविद् केदारभक्त माथेमा भन्छन्, "नमुना विद्यालय भनेपछि अरू सामुदायिक विद्यालयले पनि त्यसको नक्कल गर्न सकून् भन्ने हो। त्यसको लागि सबै विद्यालयहरूलाई बजेट छुट्याउनुपर्छ भन्ने मेरो भनाइ हो।"

सामुदायिक... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सामुदायिक विद्यालयको स्तर सुधार्ने कार्यक्रममा अन्योल


विद्यालय शिक्षाका जानकार शिशिर खनाल भन्छन्, सरकारले दूर शिक्षा नीतिमा परिवर्तन नगरे ठूलो हिस्सा शिक्षाप्राप्तिको अवसरबाट बञ्चित हुनेछ।

उनको भनाइ छ, "नगरपालिकामा त धेरैका घरमा इन्टरनेट जोडिएको छैन गाउँमा त झन् कुरै भएन।"

शिक्षा र विज्ञान तथा वातावरण मन्त्री गिरीराजमणि पोखरेल अब शिक्षकहरू विद्यालय फर्कनुपर्ने बताउँछन्।

तर क्वारन्टीन बनाइएका स्कूल र शिक्षकलाई सङ्क्रमण भए कस्तो व्यवस्था हुनेछ भन्ने निश्चित नभएसम्म शिक्षक विद्यालय जाने स्थिति नरहेको जानकारहरू बताउँछन्।

सरकारले तलब सुविधा दिएर राखेका शिक्षक गाउँ घर पुगेका कलेजका विद्यार्थी र ठूलो कक्षाकाले सानालाई टोलटोलमा पढाउन सक्ने वातावरण बनाउनुपर्ने खनाल बताउँछन्।

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

बीबीसी बहस: महामारीमा विद्यालय शिक्षा, शिक्षामन्त्री भन्छन्- 'शिक्षकहरू अब स्कूल जानुपर्छ'


विद्युतीय उपकरण बढी प्रयोग हुने साँझ र बिहानको समय पटक पटक बत्ती जाने वा बत्ती नगए पनि ती उपकरण पूर्ण क्षमतामा चलाउन नसकिने जस्ता समस्या बढ्दै गएको सर्वसाधारणहरूको गुनासो छ।

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले पर्याप्त विद्युत् उपलब्ध भएको बताइरहेका बेला यस्तो समस्या देखिनुले प्राधिकरणले घोषणा गरे अनुसार पर्याप्त ऊर्जा नभएको पो हो कि भन्ने संशय पनि कतिपयको मनमा पाइन्छ।

तर प्राधिकरणले भने विद्युत् उपलब्ध नभएर भन्दा पनि प्रसारण क्षमता कम रहेकाले यस्तो समस्या देखा परेको जनाएको छ।

माग

विद्युत्‌को माग उच्च हुने समय साँझको साढे पाँचदेखि साढे आठबजेसम्म र बिहान पाँच बजेदेखि आठ बजेसम्म त्यस्तो समस्या रहेको प्राधिकरणका अधिकारीहरू स्विकार्छन्।

प्राधिकरणका अनुसार हाल काठमाण्डू उपत्यकामा मात्रै विद्युत् माग करिब ४५० मेगावाट पुगेको छ।

गत आर्थिक वर्षमा माग ३५० मेगावाटको हाराहारी रहेको प्राधिकरणका उप-कार्यकारी निर्देशक हरराज न्यौपानेले जानकारी दिए।

"विद्युत् खपत बढेको छ। तर वितरण प्रणालीले माग धान्न नसक्दा यस्तो अवस्था सिर्जना भएको हो," न्यौपानेले भने।

"जाडोका बेला काठमाण्डू र गर्मीका बेला तराइ क्षेत्रमा भार नथेगेका कारण ऊर्जा वितरणमा समस्या हुने गरेको छ।"

उनका अनुसार हाल मुलुकमा करिब १३०० मेगावाट विद्युत्‌को माग छ।

त्यसमध्ये करिब ६०० मेगावाट प्राधिकरण आफैले सञ्चालनमा ल्याएका जलविद्युत परियोजनाबाट उत्पादन भएका छन् भने करिब ७०० मेगावाट विद्युत् निजी क्षेत्रले प्रवर्द्धन गरेका आयोजनाबाट प्राप्त भइरहेको अवस्था छ।

हिउँद वा अन्य समयमा विद्युत् उत्पादनमा कमी आउँदा भने भारतबाट आयात गर्नुपर्ने अवस्था रहेको उनी बताउँछन्।

समस्या

काठमाण्डूमा पछिल्लो एक वर्षमा ऊर्जा खपत करिब एक सय मेगावाटले बढे पनि त्यस अनुसार वितरण प्रणाली सुधार हुन नसकेको न्यौपाने स्विकार्छन्।

गत आर्थिक वर्षमा प्राधिकरणले मुलुकभर करिब ६,५०० ट्रान्सफर्मरहरूलाई नयाँले प्रतिस्थापन गरेको थियो।

"त्यसमा करिब एक हजारवटा ट्रान्सफर्मर काठमाण्डूमा जडान गरिएको थियो। करिब ३५० को हाराहारीमा यसै वर्ष जडान गरिसकिएको छ। तर यतिले मात्रै पुग्ने अवस्था छैन," न्यौपानेले भने।

कुन ठाउँमा कति बेला भार बढ्छ भन्ने कुरा थाहा पाउन नसकिने र नेपालको वितरण प्रणाली एकतर्फी रूपमा मात्रै विद्युत् प्रवाह गर्न सकिने खाले भएको हुँदा विद्युत् प्रवाहमा असर परेको प्राधिकरण बताउँछन्।... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

पर्याप्त विद्युत भएर पनि यसकारण गइरहन्छ बत्ती


विद्युतीय तारबार लगाइएपछि नेपाली भूमिमा बर्सेनि जंगली हात्तीले पुर्याउंदै आएको क्षतिका घटनामा कमी आएको छ

उसले आफ्नो केन्द्र सरकारलाई नेपालको सीमावर्ती क्षेत्रमा हात्तीको मार्ग खुलाउन नेपालसंग पहल गरिदिन आग्रह समेत गरेको पश्चिम बंगाल सरकारका वनमन्त्री विनयकृष्ण बर्मनले बीबीसीलाई बताए।

त्यस्तो आग्रहसहित औपचारिक पत्र समेत दिल्लीलाई लेखिएको बर्मनले जनाए।

चिन्ता

पश्चिम बंगालको सीमावर्ती जंगलबाट जंगली हात्तीका हुल करिब पाँच महिना अघिदेखि झापा बाहुनडांगी हुँदै नेपाल प्रवेश गर्न पाएका छैनन्।

बर्मनले भने,“जंगली हात्ती नेपाल पस्न नपाएपछि उत्तर बंगाल क्षेत्रमा हात्तीका हुलले विध्वंश मच्चाइरहेको छ । मान्छे मारेको छ । अन्नबालीमा क्षति पुर्याएको छ । नेपाल एउटा स्वतन्त्र मुलुक भएकाले हामी सिधै कुरा गर्न सक्दैनौ । त्यसैले हामीले केन्द्र सरकारसंग नेपालसंग कुरा गरिदिन अनुरोध गरेका हौं”।

तारबारका कारण नेपाल छिर्न नपाएका जंगली हात्तीले आफ्नो भूभागमा क्षति पुर्याएको भन्दै भारतीय पक्षले आपत्ति जनाएको छ

हात्तीले छुँदा झट्का दिने विद्युतीय तारबार विश्व ब्यांकको सहयोगमा करिब एक करोड पचास लाख रुपैयाँको लागतमा बनेको हो ।

तारबारका कारण नेपाल पस्न नपाएपछि पश्चिम बंगालको सीमा क्षेत्रमा हात्तीले अत्यधिक दु:ख दिन थालेको उत्तर बंगाल क्षेत्रमा हात्तीको संरक्षणमा काम गर्ने राज बासु बताउँछन् ।

बासुले भने,“नेपालपट्टि तारबार लगाएपछि हात्ती त्यता जान पाएनन् । भारतपट्टि हात्तीले धेरै नोक्सान पुर्याइरहेको छ”।

पश्चिम बंगाल सरकार र हात्ती संरक्षणका अभियानकर्मीहरुको मागबारे बासुले भने, “हात्ती हिँडने बाटोका लागि कम्तीमा डेढ,दुई किलोमिटर क्षेत्र खुला राखिदिनुपर्यो”।

राहत

नेपालको वन तथा भू-संरक्षण मन्त्रालयका प्रवक्ता प्रेमनारायण कँडेलले भारत सरकारले उक्त तारबारका विषयमा अहिलेसम्म कुनै जानकारी नगराएको बताएका छन् ।

नेपाल सरकारले उक्त तारबारले नेपालका सीमावर्ती क्षेत्रका किसान तथा सर्वसाधारणलाई भारतपट्टिबाट आउने जंगली हात्तीको विध्वंशबाट राहत मिलेको बताउँदै आएको छ।

किसानहरु समेतले यसपालि अन्नबाली राम्ररी थन्क्याउन पाएको बताएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपालमा तारबार, भारतमा चिन्ता


विद्युत् प्राधिकरणका अनुसार हाल नेपालमा झन्डै तीन सय सामुदायिक सङ्घसंस्थाले बिजुली भाडामा लिएर पाँच लाखजति ग्राहकलाई वितरण गर्दै आएका छन्।

सहकारीमार्फत् वितरण

जग्गाधनी प्रमाणपत्र अर्थात् लालपुर्जा नभएको क्षेत्र भन्दै बुटवल वडा नं १३ को एक बस्तीमा विद्युत् वितरण केन्द्रले विद्युत्‌को लाइन विस्तार नगरेपछि समुदायले पनि लगानी गर्ने गरी त्यहाँ सामुदायिक विद्युतीकरण कार्यक्रम विसं २०६० मा सुरु गरियो।

त्यही वर्ष नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले सामुदायिक विद्युतीकरणको कार्यक्रम ल्याएको थियो।

अहिले बुटवलको सो वडामा करिब १२ सय ग्राहकले समुदायले वितरण गरेको बिजुली प्रयोग गर्दै आएका छन्।

यहाँ एक सहकारी संस्थाले वितरणको काम गर्दै आएको छ। सो सहकारीका अध्यक्ष जितबहादुर मल्ल भन्छन्, "सामुदायिक विद्युतीकरण भनेको हामीले विद्युत् प्राधिकरणसँग बिजुली भाडामा लिएर समुदायलाई वितरण गर्ने कार्यक्रम हो। हामी उपभोक्तासँग शुल्क उठाएर प्राधिकरणलाई बिजुलीको भाडा तिर्छौँ र विद्युत् लाइनदेखि ट्रान्सफर्मर हामी नै मर्मत गर्छौँ।"

समुदायले बिजुली वितरण गर्दा सहज पनि भएको स्थानीय ग्राहक बताउँछन्।

यसरी बिजुली वितरण गर्दा चुहावटको कुनै समस्या नरहेको सहकारीका अध्यक्ष मल्लको अनुभव छ।

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले दुर्गमका बस्तीहरूलाई लक्षित गरेर २०६० सालमा सुरु गरेको यो कार्यक्रम बीचमा तीन वर्ष रोकेको थियो भने २०७० देखि पुन: सुरु भएको छ।

चोरी चुहावट कम

सामुदायिक ग्रामीण विद्युतीकरण विभागका निर्देशक त्रिपेश्वर पुर्वेले यस्तो कार्यक्रममा विद्युत् चुहावटको समस्या कतै नदेखिएको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "चोरी वा चुहावट भएमा त्यसबापत सबै शुल्क उपभोक्ता समितिको जिम्मामा पर्ने हुँदा चोरी चुहावट हुने सम्भावना नै हुँदैन भन्दा पनि हुन्छ।"

हाल देशभरि ग्रामीण सामुदायिक विद्युतीकरणका करिब पाँच लाख उपभोक्ता रहेको बताइन्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

विद्युत् चुहावट रोक्न समुदाय ‘सफल’


विद्रोही समूह इस्लामिक स्टेट (आइएस) मा भर्ना हुन लण्डन छाडेकी १९ वर्षीया ती किशोरीको ब्रिटिस नागरिकता ब्रिटेनले रद्द गरिदिएको छ।

बेगमकी आमा बांग्लादेशी भएका हुनाले उनी पनि बांग्लादेशको नागरिक हुन योग्य रहेको र सोही कारण उनको नागरिकता रद्द गरिदिन मिल्ने ब्रिटेनले जनाएको थियो।

तर बांग्लादेशको विदेश मन्त्रालयले त्यहाँको सरकार बेगमलाई 'त्रुटिपूर्ण तवरले बांग्लादेशीको रूपमा चित्रित गरिएको' प्रति निकै चिन्तित भएको उल्लेख गरेको छ।

एक विज्ञप्ति जारी गर्दै मन्त्रालयले शमिमा बेगमले दोहोरो नागरिकता लिनका लागि बांग्लादेशसमक्ष कहिल्यै निवेदन नदिएको जनाएको छ। साथै, उनले कहिल्यै बांग्लादेश भ्रमण नगरेको पनि जनाइएको छ।

आतंकवाद तथा हिंसात्मक अतिवादप्रति बांग्लादेशले शून्य सहनशीलता अपनाउने गरेको पनि मन्त्रालयले उल्लेख गरेको छ।

शमिमा कसरी पुगिन् सिरिया

सन् २०१५ मा पन्ध्र वर्षको उमेरको स्कूले छात्रा बेगमले त्यतिखेर देश त्यागेकी थिइन्।

गत साता उनलाई सिरियाको एउटा शरणार्थी शिविरमा फेला पारिएको थियो।

गत सप्ताहान्त उनले एक छोरालाई जन्म दिइन् र अब उनी घर फर्कन चाहन्छिन्।

उनको आमा बांग्लादेशी भएको ठानिएको छ। त्यसको अर्थ शमिमा पनि उक्त देशको नागरिक हुन्।

तर बीबीसीसँगको अन्तर्वार्तामा शमिमाले आफूसँग ब्रिटेनको मात्र नागरिकता रहेको र आफूसँग कुराकानी नगरीकनै सोझै नागरिकता रद्द गरिनु अनुचित हुने बताएकी थिइन्।

"मेरो जन्म बांग्लादेशमा भएको होइन। मैले कहिल्यै बांग्लादेश देखेको छैन। मलाई बंगाली राम्ररी बोल्न पनि आउँदैनन्। अनि कसरी उनीहरूले मसँग बांग्लादेशी नागरिकता रहेको दाबी गर्न सक्छन्," उनले भनिन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

शमिमा बेगम: आइएसमा लागेकी किशोरी अब कहाँको नागरिक


विद्रोहीहरूको नियन्त्रणमा रहेको उक्त क्षेत्रमा लडाइँ थप चर्किएको विवरणहरू आइरहँदा अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रसले सहायता पुर्‍याउन खतरापूर्ण रहेको बताएको छ।

सिरियाको सरकारी फौजले त्यहाँ एक महिनायता आक्रमण तीव्र पारेको छ। अल कायदाससम्बद्ध लडाकुहरूलाई धपाउन आक्रमण लक्षित रहेको सरकारी सेनाले दाबी छ।

तर आक्रमणहरूमा सयौँ सर्वसाधारण समेत मारिएको विवरण प्रकाशमा आएका छन्।

गएराति भएको आक्रमणमा पनि कैयौँ गैरसैनिकहरू मारिएको बताइएको छ।

ब्रिटेनस्थित सिरियन अब्जर्भेटरी फर ह्युमन राइट्सले उक्त घटनामा ६२ जनाको ज्यान गएको बताएको छ। गुटा मिडिया सेन्टरले कम्तीमा २० जनाको मृत्यु भएको विवरण दिएको छ।

सरकार समर्थित फौजले अहिलेसम्म पूर्वी गुटाको आधाजसो भूभाग नियन्त्रणमा लिइसकेको छ।

गत साता राष्ट्रसंघले युद्धविरामको माग गरे पनि त्यो पूर्ण रूपमा विफल भएको देखिन्छ।  त्यसबारे राष्ट्रसंघीय सुरक्षा परिषद्ले छलफल गर्दैछ।

गत फेब्रुअरी २४ मा सिरियाभरि ३० दिने युद्धविरामको माग गर्दै सुरक्षा परिषद्ले प्रस्ताव पारित गरेको थियो।

तर सिरियाली सरकार र उसको प्रमुख सहयोगी रुसले युद्धविराम विद्रोहीहरूको नियन्त्रणमा रहेका केही क्षेत्रमा लागु नहुने बताउँदै आएका छन्।

राष्ट्रसंघीय सहायता बोकेको सवारी साधनलाई गत सोमवार सहायता सामग्री आपूर्ति गर्न अनुमति दिइएको थियो तर आक्रमण जारी रहेपछि ती सवारी साधन त्यतिकै फर्किएका थिए।

युद्धविरामको पर्खाइमा पूर्वी गुटा

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सिरिया: मानवीय सहायता पुर्‍याउने योजना स्थगित


विधेयकको विरोधमा आइतवार झन्डै २० लाख मानिसहरू प्रदर्शनमा सहभागी भएको आयोजकहरूले दाबी गरेका छन्।

पुष्टि भएमा त्यो हङ्‌कङको इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो प्रदर्शन हुनेछ।

तर प्रहरीका अनुसार आइतवारको प्रदर्शनमा झन्डै साढे तीन लाख प्रदर्शनकारी मात्र थिए।

किन चर्कियो विरोध?

हङ्‌कङका अभियुक्तलाई मुद्दाको पुर्पक्षका लागि चिनियाँ मुख्य भूभागमा सुपुर्दगी गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको विधेयकका कारण तनाव बढेको हो।

आइतवार ठूलो प्रदर्शन भएपछि थुप्रै प्रदर्शनकारीहरूले सडकमै रात बिताएका थिए। उनीहरूले सडकमा छेकबार पनि लगाएको विवरण प्राप्त भएको छ।

तर त्यहाँको वातावरण शान्त रहेका र प्रहरीको सङ्ख्या पनि पातलो रहेको बताइएको छ।

प्रदर्शन चर्किएपछि हङ्‌कङका अधिकारीहरूले सुपुर्दगी विधेयकलाई स्थगन गरिदिएका छन्। तर त्यो पूरै फिर्ता लिइनु पर्ने प्रदर्शनकारीहरूको अडान छ।

"आइतवारको प्रदर्शनमा झन्डै २० लाख मानिस सहभागी भएका छन्," सिभिल ह्युमन राइट्स् फ्रन्टका नेता जिमी शामले संवाददाताहरूलाई बताए।

Hong Kong protests: Thousands march against extradition bill

आइतवारको प्रदर्शन केही दिनअघिको भन्दा शान्त थियो। बुधवार प्रहरी र प्रदर्शनकारीबीचको झडपमा केही मानिस घाइते भएका थिए।

शनिवार लडेर एक प्रदर्शनकारीको मृत्यु भएको थियो। उनको सम्मानमा धेरै प्रदर्शनकारीहरूले सेतो फूल बोकेका थिए।

क्यारी लामको राजीनामा माग

रात परेपछि प्रदर्शनकारीहरूले विधायन परिषद् जाने सडकहरूमा अवरोध तेर्स्याउन थालेका थिए।

हङ्‌कङकी नेत्री क्यारी लामले आइतवार विधेयक प्रस्ताव गरिएकोमा क्षमायाचना गरेकी थिइन्।

तर हङ्‌कङमा चिनियाँ प्रभाव बढ्ने चिन्ता व्यक्त गरिरहेका प्रदर्शनकारीहरू उनले राजीनामा दिनुपर्ने बताउँछन्।

एक ६७ वर्षीय प्रदर्शनकारी माले भने, "क्यारी लामले हङ्‌कङवासीका इच्छा आकाङ्क्षालाई बेवास्ता गरिरहेकी छन्।"

यसैबीच पाँच वर्षअघि आयोजित 'छाता आन्दोलन'का अगुवा विद्यार्थी नेता जोशुवा वोङ सोमवार थुनामुक्त  भएका छन्।

उनले पनि क्यारी नामको राजीनामा माग गरेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

हङ्‌कङ प्रदर्शन: सुपुर्दगी विधेयकको विरोध रोकिएन, नेत्री क्यारी लामको राजीनामा माग


विधेयकमा प्रस्ताव गरिएका व्यवस्था संविधानको समानताको हक र महिलाको हकसँग बाझिएको सांसदहरूको तर्क छ

उक्त विधेयकमाथि मङ्गलवारदेखि संसद्‌मा सुरु भएको सैद्धान्तिक छलफलमा बोल्दै उनीहरूले प्रस्तावित विधेयकमा राखिएका त्यस्ता प्रावधान सच्याउन माग गरेका छन्।

गृहमन्त्री रामबहादुर थापाले परिमार्जन गर्ने अधिकार संसद्लाई भएको भन्दै नागरिकताको विषय राष्ट्रिय सुरक्षासँग जोडिएकाले त्यसतर्फ पनि ध्यान दिनु पर्ने बताए।

नागरिकता लिनका लागि गरिएका कानुनी व्यवस्थामा विभेद रहेको भन्दै विगत केही समययता तिनमा सुधार गर्नुपर्ने आवाज उठ्दै आएको छ।

विभेद

संविधान अनुकूल बनाउन विभिन्न कानुनहरूमा परिमार्जनको काम गरिरहेको सरकारले संसद्‌मा लगेको नेपाल नागरिकता ऐन २०६३ संशोधन गर्न बनेको विधेयक फेरि पनि विवादमा परेको छ।

नागरिक क्षेत्रबाट आलोचित उक्त विधेयकको मंगलवार संसद बैठकमा बोल्ने अधिकांश सांसदहरूले आलोचना गरेका थिए।

सांसद डा. डिला पन्त संग्रौलाले भनिन्, "नागरिकता दिनका लागि आमाले पुष्टि,  साबित गर्नु पर्ने, स्वघोषणा गर्नु पर्ने भनेर विभेदपूर्ण प्रावधान राखिएको छ। यो प्रावधान हटाइनु पर्छ, संशोधन गरिनु पर्छ।"

विधेयकमा प्रस्ताव गरिएका व्यवस्था संविधानको समानताको हक र महिलाको हकसँग बाझिएको सांसदहरूको तर्क छ।

सांसद विन्दा पाण्डेले भनिन्, "सबै नेपाली नागरिकका सन्तानहरूले सहज र समान हिसाबले नागरिकता पाउने व्यवस्था गरौँ। कुनै पनि नेपाली नागरिकलाई राज्यविहीन बनाउने लाइसेन्स लिएर हामी संसदमा आएका छैनौँ भन्ने कुरालाई मनन गरौँ।"

संशोधन

सांसद लक्ष्मी परियारले सरकारले ल्याएको विधेयकले छोरा जन्मिँदा खुसी हुने र छोरी जन्मिँदा दु:खी हुने चलनलाई प्रश्रय दिने भन्दै संशोधनका लागि सबै सांसदहरूलाई आग्रह गरिन्।

उनले भनिन्, "महिलालाई पनि नागरिकका रुपमा ल्याउनको लागि यो विधेयकमा हामी संशोधन हाल्ने छौं। ती संशोधन पारित गर्न पुरुष सांसदहरुले पनि साथ दिनु हुन्छ भन्ने आश छ।"

छलफलमा कतिपय सांसदहरूले नागरिकतासम्बन्धी कानुनलाई विभेद मुक्त बनाउन संविधानमा रहेको नागरिकता सम्बन्धी व्यवस्थालाई समेत संशोधन गर्नु पर्ने माग राखेका थिए। तिनैमध्येकी एक यशोदा सुवेदी गुरुङले भनिन्, "लिङ्गको आधारमा पनि विभेद छ, वैवाहिक आधारमा पनि विभेद छ। वंशीय पहिचानको अधिकारबाट पनि वञ्चित गरिएको छ। त्यसैले यो संविधान संशोधन गरिनु पर्छ, अनि मात्रै हामी नागरिकता ऐनमा आमूल सुधार... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नागरिकता विधेयक: सांसदहरूले गरे सरकारको आलोचना


विधेयकमाथि संशोधन प्रस्ताव दर्ता गराउन ७२ घण्टाको समय दिइएको छ।

राष्ट्रिय सभाकी उपाध्यक्षले चाहिँ निर्धारित समयसीमाभित्र विधेयकमाथि संशोधन दर्ता नभएको खण्डमा प्रक्रिया अनुसार पारित गरिने बताइन्।

तर राष्ट्रिय सभामा सत्तारुढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको संसदीय दलका नेताले सहमतिबाट अघि बढ्न सकिने बताएका छन्।

संशोधन

शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलले राष्ट्रिय सभाको सोमवारको बैठकमा नेपाली कांग्रेसका सदस्यहरूको नाराबाजीबीच राष्ट्रिय चिकित्सा शिक्षा विधेयक २०७५ माथि विचार गरियोस् भन्ने प्रस्ताव पेश गरेका थिए।

"प्रतिनिधि सभाबाट प्राप्त सन्देशसहित राष्ट्रिय चिकित्सा शिक्षा विधेयक २०७५ माथि विचार गरियोस् भन्ने प्रस्ताव म सभासमक्ष प्रस्तुत गर्दछु।"

त्यसपछि राष्ट्रिय सभाका अध्यक्षले मन्त्री पोखरेलको प्रस्तावमाथि छलफल शुरू भएको घोषणा गर्दै विधेयकको सैद्धान्तिक पक्षमाथि मात्रै छलफल हुने र त्यसमा सहभागी हुन चाहने सदस्यलाई नाम टिपाउन आग्रह गरे।

तर कांग्रेसका सदस्यहरूको नाराबाजीबीच कुनै पनि सदस्यले नाम नटिपाएपछि छलफल समाप्त भएको घोषणा गर्दै राष्ट्रिय सभाका अध्यक्षले विधेयकमाथि विचार गरियोस् भन्ने प्रस्तावलाई निर्णयार्थ पेश गरे र सर्वसम्मतिले स्वीकृत भएको घोषणा गरे।

उनले विधेयकमाथि संशोधन प्रस्ताव दर्ता गराउन ७२ घण्टाको समय दिइएको जानकारी समेत गराए।

तर कांग्रेसले अब विधेयकको बाँकी प्रक्रियामै सहभागी नहुने चेतावनी दिएको छ।

सङ्केत

बीबीसीसँग कुरा गर्दै राष्ट्रिय सभामा कांग्रेस संसदीय दलका नेता सुरेन्द्रराज पाण्डेले भने, "हामीले अवरोध गर्दा गर्दै बलजफ्ती मार्सल लगाएर, हामीलाई छेकेर पेश गरेको हुनाले हामी यो सम्बन्धमा बाँकी प्रक्रियामा भाग लिँदैनौँ।"

यसअघि सङ्घीय प्रतिनिधि सभाले चिकित्सा शिक्षा विधेयक पारित गरेपछि क्रुद्ध बनेको कांग्रेसले विरोध प्रदर्शन समेत शुरू गरिसकेको छ।

विधेयकको प्रक्रियामा सामेल नहुने उसको चेतावनीबीच राष्ट्रिय सभाकी उपाध्यक्ष शशीकला दाहालले चाहिँ आवश्यक प्रक्रियामार्फत् त्यसलाई पारित गरिने बताइन्।

यद्यपि बीबीसीसँग कुरा गर्दै राष्ट्रिय सभामा नेकपाका संसदीय दलका नेता दिनानाथ शर्माले सहमतिबाट अघि बढ्न सकिने  सङ्केत गरे।

"राष्ट्रिय सभा छलफलहरू गर्ने र आवश्यक परे संशोधन पनि हाल्ने परम्परा रहिआएको छ। यो सन्दर्भमा पनि यसरी नै जान्छ होला।"

राष्ट्रिय सभाको अर्को बैठक बिहीवार... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चिकित्सा शिक्षा विधेयकका बाँकी प्रक्रियामा सामेल नहुने कांग्रेसको चेतावनी


विनाशकारी भूकम्पले क्षति पुर्‍याएका ऐतिहासिक भवनहरुको निर्माण कार्यले पनि अपेक्षाकृत गति लिन सकेको छैन।

२५ अर्ब रुपैयाँको भारतीय अनुदान प्रयोग गर्ने योजनाहरुबारे प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणमा सम्झौता भइसकेका बेला, सहुलियत ऋण खर्चिने क्षेत्रबारे पनि टुंगो लागेको विवरण आएका हुन्।

भारतले भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणका लागि १ खर्ब रुपैयाँ सहयोग गर्ने घोषणा गरेको थियो जसमध्ये २५ अर्ब अनुदान र बाँकी ७५ अर्ब सहुलियत ऋण हो।

अनुदान खर्चगर्ने क्षेत्रबारे भारतसँग हालै चारवटा समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भइसकेका छन्। तर सहुलियत ऋण उपयोगबारे भने नेपाली पक्ष लामो समयसम्म योजना पहिचान गर्न नसकेर अलमलमा थियो।

विद्यालय पुनर्निर्माण गर्न श्रोत अभाव

प्रक्रिया

तर अहिले उक्त अलमल टुंगिएको राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणका सहायक प्रवक्ता भीष्म भुसाल बताउँछन्।

उनले भने, "सहयोगको ठूलो हिस्सा आवास अनुदानमा पठाउने, त्यसपछि शहरी विकास मन्त्रालयको सरकारी भवनहरुमा, विद्यालयहरुमा र त्यसका साथै विपद् पूर्व तयारीको लागि आधारभूत आधारशिला तयार गर्नमा त्यो रकम खर्च गर्ने भनेर निर्णय भएको छ।"

भारतीय सहयोगको हकमा नेपाली पक्षले आफूले पहिचान गरेका क्षेत्रमा पहिले आफैंले खर्च गरेपछि दिल्लीले पछि भुक्तानी दिने प्रक्रिया अपनाइएको छ।

सहुलियत ऋणमध्ये ५२ अर्ब रुपैयाँ, प्राधिकरणको यस वर्षको करिब साढे १ खर्ब बराबरको बजेट खर्चको अंशको रुपमा परिसकेको पनि बताइएको छ।

यो सँगै भारतसहितका दाताबाट प्राप्त अनुदान तथा सहुलियत ऋणको प्रतिवद्धतामध्ये दुई-तिहाइभन्दा बढीको सम्झौता भइसकेको अधिकारीहरुले जनाएका छन्।

पुनर्निर्माण कार्यको गतिप्रति चौतर्फी निराशा

ढिलासुस्ती

प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत गोविन्द पोखरेल भन्छन्," सहुलियत ऋणहरु झन्डै साढे चार खर्ब जति हो। अहिलेसम्म ३ खर्ब २० अर्ब बराबरको ऋण सम्झौता नै भइसकेको छ। अब केही बाँकी छ, त्यसमा हामी लागिरहेका छौं।"

भूकम्पलगत्तै आयोजित अन्तर्राष्ट्रिय पुनर्निर्माण सम्मेलनमा दाताहरुबाट व्यक्त प्रतिवद्धताअनुसारको रकम दुई वर्षभन्दा बढी भइसक्दा अझै पनि पूर्ण रुपमा प्राप्त वा उपयोग हुन सकेको छैन।

प्राधिकरणको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत नियुक्तिमा भएको राजनीतिकरण तथा सम्बन्धित सरकारी निकायको ढिलासुस्तीका कारण सहयोग उपयोगमा उल्झन आएको आलोचकहरु बताउँछन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

पुनर्निर्माण: भारतीय ऋण, अनुदान खर्च गर्ने नेपाली योजना के छ?


विन्ड्सर क्यासलस्थित सेन्ट जोर्जेज च्यापलमा उनीहरूको विवाह भएको हो।

मार्कल आफ्नी आमासहित रोल्स रोयस गाडीमा विवाहस्थलमा पुगेकी थिइन्।

सेन्ट जोर्जेज च्यापलमा पुगेलगत्तै ह्यारीका पिता युवराज चार्ल्सले मार्कलको हात डोर्‍याएर भित्र लगेका थिए।

महारानी एलिजावेथ र उनका पति ड्युक अफ एडिन्बरा पनि विवाह समारोहमा उपस्थित भए

ह्यारी भने आफ्ना दाजु विलियमसँगै विवाहस्थलमा पुगेका थिए।

उत्सुकता

वैवाहिक समारोहमा छ सय जना पाहुना उपस्थित थिए।

मेगनको परिवारतर्फबाट उनकी आमा डोरिया मात्र उपस्थित भइन्

ती पाहुनामा एल्टन जन, ओप्रा विन्फ्रे, जर्ज क्लुनी र सेरेना विलियम्स लगायत थिए।

वैवाहिक कार्यक्रम हेर्न सडकको दुईतिर हजारौँ मानिस लामबद्ध भएर उभिएका थिए।

नाम चलेका कलाकार र टीभी कार्यक्रम प्रस्तोताहरू पनि निम्ता मान्न विन्ड्सर पुगेका थिए

कतिपयले राम्रो दृश्य देख्न सकियोस् भनेर केही दिनअगाडि देखि नै त्यस्ता सम्भावित स्थलमा पाल टाँगेर बसेका थिए।

शाही विवाह २०१८

यसअघि विवाहपछि ह्यारी र मार्कलको जोडी ससेक्सका 'ड्युक र डचेस'का रुपमा चिनिने घोषणा गरिएको थियो।

समारोहमा सहभागी हुन नेताहरू निमन्त्रणा दिइएको थिएन।

प्रधानमन्त्री टरिजा मेले राजकुमार ह्यारी र मर्कललाई सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमार्फत् शुभकामना दिएकी छन्।

यो पनि पढ्नुहोस्

को हुन् मेगन मार्कल?

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

शाही विवाह २०१८: मार्कलसँग विवाह बन्धनमा बाँधिए राजकुमार ह्यारी


विपक्षी आन्दोलनका सदस्यहरूले घोषित २४१ स्थान मध्ये २०१ स्थानमा विजय हासिल गरेको साउथ चाइना मर्निङ पोस्ट समाचारपत्रले जनाएको छ।

बेइजिङसमर्थक उम्मेदवारले २८ स्थानमा मात्र जितेका छन्। चुनावमा २९ लाख मतदाता सहभागी भएका थिए।

त्यसको अर्थ ७१ प्रतिशत मतदाता मत हाल्न आएका थिए। जबकि सन् २०१५ को चुनावमा ४७ प्रतिशत मतदाताले मतदान गरेका थिए।

क्यारी लामको समर्थनको परीक्षा

यो चुनावलाई सङ्कटमा परेकी हङ्‌कङकी प्रमुख कार्यकारी क्यारी लामको समर्थनको परीक्षाको रूपमा हेरिएको थियो।

चुनावमा प्रजातन्त्र पक्षधर प्रदर्शनकारी समूहहरूले पाँच महिनासम्मको तनाव र प्रदर्शनपछि चिनियाँ सरकारलाई स्पष्ट सन्देश दिन चाहेको देखिएको छ।

बेइजिङ पक्षधर उम्मेदवारहरूले पाँच महिनादेखि चलिरहेका प्रहरी- प्रदर्शनकारी झडपप्रतिको असन्तुष्टि पोख्न आफूलाई समर्थन गर्न आग्रह गरेका थिए।

हङ्‌कङमा बसोबास गर्ने ७४ लाख जनसङ्ख्या मध्ये ४१ लाख मतदाता नामावालीमा समावेश थिए।

हङ्‌कङका जिल्ला पार्षदहरूले शहरको बस गुड्ने बाटो र फोहरमैला सङ्कलन जस्ता विषयमा सरोकार राख्दछन्।

शहरको प्रमुख कार्यकारी रोज्ने विषयमा उनीहरूको कुनै भूमिका हुँदैन।

मतदान गर्ने क्रममा क्यारी लामले जिल्ला परिषदका आवाजलाई अझै ध्यान दिएर सुन्ने बताएकी थिइन्।

को को अगाडी आए?

पछिल्लो खबरअनुसार बेइजिङ पक्षधर र विवादास्पद छवि भएका सांसद जुनिअस हो अनपेक्षित रूपमा पराजित हुन पुगेका छन्।

उनलाई यसै महिनाको सुरुतिर एक नक्कली समर्थकले छुरा प्रहार गरेका थिए।

उनले खुल्लमखुल्ला हङ्‌कङ प्रहरीको समर्थन गरेका थिए।

हङ्‌कङमा प्रदर्शनहरूको आयोजना गर्दै आएको समूह नागरिक मानव अधिकार मोर्चाका नेता जिम्मी शामले पनि जित हासिल गरेका छन्।

शामलाई हालै दुई पटक आक्रमण गरिएको थियो। प्रजातन्त्र समर्थक अभियानकर्ता जोशुवा वोङलाई चुनाव लड्न दिइएन।

आफूलाई राजनीतिक रूपमा प्रतिबन्धित गरिएपनि उनको स्थानमा उठेका प्रजातन्त्रवादी उम्मेदवार पनि विजयी भएको बताइएको छ।

चुनावमा हार भोगेकी बेइजिङ समर्थक सांसद एलिस माकले पराजयको आंशिक दोष कार्यकारी प्रमुख लामको शासन शैलीलाई दिइन्।

तर शहरको सबैभन्दा ठूलो बेइजिङ पक्षधर दलकी सहअध्यक्ष स्टारी लि वाइकिङले आफ्नो स्थान सुरक्षित गरेकी छन्।

दबाब

बीबीसीका चीन संवाददाता भन्छन् बेइजिङ पक्षधरहरू यसरी पराजित हुन्छन् भनेर कसैले सोचेका थिएनन्।

आउने दिनमा अब क्यारी लाम प्रशासन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

हङ्‌कङ चुनाव: प्रजातन्त्र समर्थक समूहको दबदबा


विपक्षी कांग्रेस अध्यक्ष सोनिया गान्धीले यसलाई संवैधानिक इतिहासकै कालो दिन बताएकी छन्

उक्त विधेयकले गैरकानुनी रूपमा भारत आएका तीन देशका गैरमुसलमान आप्रवासीलाई आममाफीको व्यवस्था गरेको छ।

आलोचकहरूले उक्त विधेयक मुसलमानहरूप्रति विभेदकारी रहेको बताएका छन्।

तर पूर्वोत्तर भारतका प्रदर्शनकारीहरूले बाङ्ग्लादेशबाट आएका हिन्दूहरूको चेपुवामा आफूहरू पर्ने बताएका छन्।

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले शान्ति सुव्यवस्था कायम गर्न अपिल गरेका छन्।

गम्भीर प्रभाव

अधिकारीहरूले प्रदर्शनका कारण २० देखि ३० जना घाइते भएको र हवाई तथा रेलसेवा गम्भीर रूपमा प्रभावित भएको जनाएका छन्।

अफ्गानिस्तान, बाङ्ग्लादेश र पाकिस्तानबाट आएका मानिसलाई आकर्षित गर्ने उक्त विधेयक बुधवार राति भारतको माथिल्लो सदनले अनुमोदन गरेको थियो।

राष्ट्रपतिले त्यसलाई प्रमाणीकरण गर्न बाँकी नै छ, तर त्यो औपाचारिकता दिने कदम मात्रै भएको बताइन्छ।

माथिल्लो सदनमा सत्ताधारी भारतीय जनता पार्टी भाजपाको बहुमत नरहेकाले यस विधेयकलाई भारतमा एउटा परीक्षण मानिएको थियो।

तल्लो सदन लोकसभाबाट पारित भइसकेको विधेयक माथिल्लो सदन राज्यसभामा १२५ मतसहित स्वीकृत भएको थियो।

उक्त विधेयकविरुद्ध राज्यसभामा १०५ मत खसेको थियो।

सत्तारुढ भारतीय जनता पार्टीले उक्त कानुनले धार्मिक कारणले देशबाट भाग्न बाध्य भएकाहरूलाई सुरक्षित आश्रय प्रदान गर्ने जनाएको छ।

पूर्वोत्तर भारतमा बाङ्ग्लादेशबाट हुने गैरकानुनी आप्रवासन एउटा मुख्य चिन्ताको विषय बन्ने गरेको छ।

विरोध

बाङ्ग्लादेशसँग सीमा जोडिएको भारतको पूर्वोत्तर राज्यमा विधेयकविरोधी प्रदर्शन भइरहेको भए पनि बेला संसदीय प्रक्रियाबाट विधेयक पारित भएको हो।

त्रिपुरामा सेना परिचालन गरिएको छ। असामको राजधानी गुवाहाटीमा प्रहरी र प्रदर्शनकारीबीच भिडन्त भएको विवरण प्राप्त भएको छ।

सडक अवरुद्ध भएकाले आसामका मुख्यमन्त्री घण्टौँ विमानस्थलमा रोकिनुपरेको थियो।

थप झडपहरू रोक्न भन्दै थुप्रै जिल्लाहरूमा इन्टरनेट र मोबाइल सेवा अवरुद्ध पारिएको छ।

आलोचना

आलोचकहरूले उक्त विधेयक मुस्लिमहरूलाई सीमान्त पार्ने भाजपाको योजनाको अंश भएको आरोप लगाएका छन्।

विपक्षीहरूका भनाइमा धार्मिक आधारमा हुने त्यस्तो विभेदले भारतको संविधानमा उल्लिखित धर्मनिरपेक्षताको सिद्धान्तलाई उल्लङ्घन गरेको छ।

उनीहरूले नागरिकता प्राप्तिका लागि धार्मिक आस्थालाई मापदण्ड बनाउनु नहुने... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारतको आसाम र त्रिपुरा राज्यमा सेना परिचालन


विपक्षी कांग्रेसले त्यसलाई राजनीतिक प्रतिशोधका रूपमा व्याख्या गर्दै कैयौँको हकमा कानुन उल्लङ्घन हुने तर्क गरेको छ।

कतिपय विज्ञले चाहिँ राजनीतिक नियुक्ति सरकारको क्षेत्राधिकारको विषय भएपनि निर्वाचन आचारसंहितासँग त्यसलाई अहिले जोड्नु सान्दर्भिक नहुने धारणा राखेका छन्।

दायरा

निर्वाचनको मतपरिणामपछि आफू सरकारको नेतृत्व सम्हाल्ने पर्खाइमा रहँदै गर्दा वर्तमान प्रधानमन्त्री केपी ओलीले तत्कालीन सरकारले गरेका राजनीतिक नियुक्ति खारेज गर्ने घोषणा गरेकै पथमा पछिल्लो निर्णय आएको देखिन्छ।

त्यसमा पनि थप, निर्वाचन आचारसंहिता लागु भएयताकै नियुक्तिलाई पनि समेटेर सरकारले खारेजीको दायरा अझ फराकिलो बनाएको छ।

अहिले एमालेसँग एकीकरण गरेर एउटै दल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी गठन गरेको तत्कालीन माओवादी केन्द्रसमेत रहेको आफ्नो सरकारले गरेका नियुक्तिको खारेजीले विपक्षी कांग्रेसलाई रुष्ट बनाएको छ।

उक्त दलका प्रवक्ता विश्वप्रकाश शर्मा भन्छन्, "सहकार्यका लागि निम्तो नदिएर प्रतिपक्षीलाई भिडन्तका लागि खुला आमन्त्रण गरेजस्तो देखियो। यसलाई नियमित निर्णयभन्दा पनि त्यसपछिका नियतका आधारमा विश्लेषण गरिनुपर्छ।"

तर कांग्रेस नेतृत्वको सरकारले पनि विगतमा अघिल्ला सरकारले गरेका नियुक्ति खारेज गरेका उदाहरण पाइन्छन्।

उक्त प्रसङ्ग उप्काउँदा कांग्रेस प्रवक्ता शर्माले बचाउमा भने, "हुकुम प्रमाङ्गी जस्तै शैलीमा एउटै निर्णयबाट सबै बर्खास्त भन्ने खालको निर्णयप्रति एउटा व्यक्तिले कानुनी ढङ्गले कुन आधारमा नियुक्त भएको थियो र अहिले कुन आधारमा खारेज गरियो भनेर प्रश्न गर्न त पाउँछ।"

तर्क

राजनीतिक नियुक्तिसम्बन्धी सरकारको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने भन्दै कतिपय विज्ञ त्यसलाई स्वाभाविक ठान्नुपर्ने तर्क गर्छन्।

तर निर्वाचन आचारसंहितालाई पनि नियुक्ति खारेजीसँग जोडिएको विषयलाई भने उनीहरू सान्दर्भिक ठान्दैनन्।

त्यस्तैमध्येका एक पूर्वमन्त्री एवम् सचिव विद्याधर मल्लिक भन्छन्, "चुनाव सकिएर यतिका महिना भइसक्यो, दलहरू सरकारमा आइसके। अब फेरि त्यतिबेला नियुक्त भएका व्यक्तिलाई उसको कार्यक्षमता लगायतका आधारमा नभई निर्वाचन आचारसंहितासँग जोडेर बर्खास्त गर्नु त्यति सान्दर्भिक देखिँदैन।"

चुनावी आचारसंहितालाई जोड्ने पछिल्लो सरकारी निर्णयबारे सोध्दा निर्वाचन आयुक्तहरूले प्रतिक्रिया दिन अस्वीकार गरे।

दलीय भागबन्डा आधारमा नियुक्त भएका आयुक्तहरूको मत भने एकार्कासँग बाझिएको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

राजनीतिक नियुक्ति खारेजी चर्को विवादमा


विपक्षी दलले चाहिँ प्रक्रिया मिचेर विधेयक पारित गरिएको प्रदेश सरकारमाथि आरोप लगाएको छ।

प्रदेश सभामा विधेयक पारित गर्ने प्रक्रिया मिचेर हतारमा विधेयक पारित गरिएको विपक्षी दलका नेता सत्यनारायण मण्डलले आरोप लगाए ।

प्रदेश सभाको प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको विरोधका बावजुद प्रदेश प्रहरी विधेयक पारित भएपछि प्रहरी भर्ना गर्न प्रदेश सरकारका लागि मार्ग खुलेको छ।

सङ्ख्या

प्रहरीविहीन प्रदेश सरकारले शान्ति सुरक्षा कायम गर्न नसकेको बताउँदै प्रदेश प्रहरी विधेयक आवश्यक रहेको बताउँदै आएका मुख्यमन्त्री मो.लालबाबु राउतले विधेयक पारित भएपछि सन्तुष्टि व्यक्त गरे।

सङ्घीय प्रहरीको प्रमुख प्रहरी महानिरीक्षक रहेजस्तै प्रदेशमा पनि प्रहरी महानिरीक्षक लगायतका पद सिर्जना गरिएको छ।

"सरकारले अब प्रदेशमा प्रहरी भर्ना गर्ने बाटो खुल्यो' मुख्यमन्त्री राउतले भने, "सङ्घीय सरकारले नेपाल प्रहरीलाई प्रदेशमा समायोजन गरे प्रहरीको भर्नाको सङ्ख्या निर्धारण हुनेछ।"

संविधान अनुसार शान्ति सुरक्षाको जिम्मेवारी प्रदेश सरकारको भएकाले प्रहरी आवश्यक रहेको उनको तर्क छ।

तर त्यसप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै नेकपा संसदीय दलका नेता सत्यनारायण मण्डलले भने, "विशेष समितिमा सत्तारुढ दल र नेपाली कांग्रेसका सांसदलाई राखेर मात्र विधेयकमाथि छलफल गरियो। विधेयकमा के लेखिएको छ, त्यो समेत हामीलाई थाहा छैन।"

प्रदेश प्रहरीसम्बन्धी विधेयकमा नेकपाको सहमति खोज्न बैठक एक घण्टाका लागि स्थगित गरिएको थियो। तर सहमति हुन नसकेपछि बहुमतको निर्णयबाट विधेयक पारित गरिएको थियो।

प्रदेश सभामुख सरोजकुमार रायले बहुमतका आधारमा विधेयक पारित भएको बताउँदै सत्तारुढ दलहरू सङ्घीय समाजवादी फोरम नेपाल र राष्ट्रिय जनता पार्टी, विपक्षी दल नेपाली कांग्रेसले प्रस्तावको पक्षमा मतदान गरेको बताए।

असर

रायका अनुसार विधेयक पारित गर्नका निम्ति एउटा प्रावधान निलम्बन गरिएको थियो।

विधेयक पारित भएसँगै प्रदेश प्रहरी अस्तित्वमा आए संघीय प्रहरीसितको तालमेल बिग्रने सम्भावना बढेको कतिपयको बुझाइ छ।

नेपाल प्रहरीका पूर्वअतिरिक्त प्रहरी महानिरीक्षक विज्ञानराज शर्माले शान्ति सुरक्षामा गम्भीर असर पर्न सक्ने बताए।

मो लालबाबु राउत

"प्रदेशमा आईजीपी रहने भएपछि सङ्घीय सरकारको डीआईजी कसको मातहत रहने? यसले द्वन्द्व बढ्न सक्छ र शान्ति सुरक्षामा समेत असर पर्न सक्छ।"

सङ्घीय सरकारले प्रहरीसम्बन्धी विधेयक... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

प्रदेश नं. २: आफ्नै प्रहरी बनाउन विधेयक पारित


विपक्षी नेता गुआइदोले मदुरो सरकारले एक अर्ब दुई करोड डलर भेनेजुएलाबाट युरुग्वे सार्न लागेको आरोप लगाएको छ।

त्यसबारे मदुरो सरकार तथा सेनाको प्रतिक्रिया आइसकेको छैन।

तर विपक्षी नेता गुआइदोले चाहिँ मदुरो सरकारले ठूलो धनराशी विदेश लैजान लागेको आरोप लगाएको छ।

भेनेजुएलाको संकट समाधानको खोजी गर्न सन् २०१७ मा १४ राष्ट्रहरू सदस्य रहेको लिमा समूह गठन भएको थियो।

भेनेजुएला: पैसाको अभाव धान्न ढुकुटीको सुन बेच्दै

भेनेजुएलामा सत्ताधारी पार्टी र विपक्षीबीचको झगडामा सेनाले कसलाई समर्थन गर्ला

के भन्छ लिमा समूह?

पछिल्लो बैठकपछि उसले बल प्रयोग नगरिकनै भेनेजुएलाको सरकार परिवर्तन हुनु पर्ने र त्यहाँ मानवीय सहायता सहजै पुग्नु पर्ने बताएको छ।

 लिमा समूहकी एक प्रतिनिधिले त्यो समूह भेनेजुएलामा शान्तिपूर्ण प्रजातान्त्रिक संक्रमण, निष्पक्ष निर्वाचन, राजनीतिक पारदर्शीता र मानव अधिकार र स्वतन्त्रताको सम्मानको पक्षमा रहेको बताएकी छिन्।

 त्यो समूहले विपक्षी नेतृत्वको संसदलाई समर्थन गर्ने र राष्ट्रपति मदुरोको सरकारलाई विदेशमा वित्तीय कारोबार गर्नबाट रोक्नु पर्ने मत राखेको छ।

 भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस मदुरोले देशमा जारी राजनीतिक संकटका कारण उत्पन्न हुन सक्ने भनिएको गृहयुद्धको चेतावनीलाई विपक्षी नेता हुवान गुआइदोले खारेज गरेका छन्।

मदुरोमाथि बढ्यो दबाब

लिमा समूहले राष्ट्रपति मदुरोको सरकारलाई विदेशमा वित्तीय कारोबार गर्नबाट रोक्नु पर्ने मत राखेको छ।

गुआइदोले आफैलाई भेनेजुएलाको अन्तरिम राष्ट्रपति घोषणा गरेका थिए। उनले अमेरिकालगायत अन्य देशहरूको समर्थन जितेका छन्।

भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस मदुरोले आफ्नो देश गृहयुद्धमा होमिने वा नहोमिने विषय अमेरिका र उसका मित्रशक्तिका क्रियाकलापमा निर्भर रहने बताएका छन्।

तर मदुरोको सो अभिव्यक्तिलाई गुआइदोले आफ्ना प्रतिद्वन्द्वीको आविष्कार भएको बताएका छन्।

गुआइदोलाई ल्याटिन अमेरिकी तथा अन्य युरोपेली देशहरूको बलियो समर्थन जुटेपछि सोमवार मदुरोमाथि दबाव बढेको हो।

विवादित निर्वाचनमा जित हासिल गरेपछि गत महिना राष्ट्रपतिको रुपमा दोस्रो कार्यकालका लागि निकोलस मदुरोले सपथ ग्रहण गरेका थिए।

जुन निर्वाचनमा धरै जसो विपक्षी नेताहरूले भाग लिएका थिएनन्।

किनकी उनीहरूमध्ये कोही वर्खास्त गरिएका थिए त कोही जेलमा थिए।

गुआइदोको आरोप

गुआइदोले राष्ट्रपति मदुरोको आइतबारको अन्तरवार्ताबारे टिप्पणी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

विपक्षी नेता गुआइदोलाई अन्तरिम राष्ट्रपति स्वीकार्न भेनेजुएलालीहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय दबाब


विपद् व्यवस्थापनसम्बन्धी अधिकारीहरूका अनुसार बिहारमा मात्रै ८३ जनाको ज्यान गएको छ भने घाइते २० जनाको अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ।

उत्तर प्रदेशमा कम्तीमा २० जनाको ज्यान गएको छ। मौसम अझ बिग्रिन सक्ने पूर्वानुमानबीच मौसमविद्हरूले सर्वसाधारणलाई सतर्क रहन र घरभित्रै बस्न आग्रह गरेका छन्।

भारतको न्याश्नल क्राइम रेकर्ड्स ब्यूरोका अनुसार चट्याङका कारण गत वर्ष देशभरि २,३०० जनाको मृत्यु भएको थियो।

सन् २००५ यता त्यहाँ हरेक वर्ष कम्तीमा २,००० जना ज्यान जाने गरेको सरकारी तथ्याङ्क छ।

नेपालको अवस्था के छ?

नेपालमा बिहीवार सप्तरी, मकवानपुर र कपिलवस्तुमा गरेर सात जनाको मृत्यु भएको विवरणहरू प्रकाशित भएका छन्।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको तथ्याङ्कले चट्याङका कारण विगत एक वर्षमा कम्तीमा ९२ जनाको ज्यान गएको देखिन्छ।

सरकारी तथ्याङ्कअनुसार नेपालमा चट्याङ लागेर एक वर्षमा कम्तीमा ३०० व्यक्ति घाइते र कैयौँ परिवार प्रभावित हुने गरेका छन्।

भारतको मौसमसम्बन्धी निकायले वर्षाका साथै कुन समयावधिभित्र कहाँकहाँ चट्याङ पर्छ भन्ने विषयमा पनि पूर्वानुमान गरी सजग गराउने गरेको छ।

तर नेपालमा भने चट्याङ पूर्वानुमान गर्ने प्रविधि प्रयोगमा आइनसकेको जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ।

"हाम्रो रेडारदेखि लिएर चट्याङसम्बन्धी उपकरणहरू राख्ने काम भइरहेको छ। कुनै अवरोधविना काम भयो भने रेडार राख्ने काम अर्को वर्षसम्म सकिन्छ," विभागकी वरिष्ठ मौसमविद् तथा प्रवक्ता अर्चना श्रेष्ठले भनिन्।

उनका अनुसार चट्याङबारे 'रीअलटाइम' सूचना दिन सक्ने त्यस्तो प्रविधि उदयपुर, पाल्पा र सुर्खेतमा जडान गरिँदैछ।

सूचना आदानप्रदान

नेपालमा त्यस्तो प्रविधि प्रयोगमा नआउन्जेल भारतसँग सूचना आदानप्रदान गर्दा उपयुक्त हुने जानकारहरू बताउँछन्।

"दुई देशबीच कूटनीतिक च्यानलमार्फत् सरकारी स्तरमा सहमति गर्नुपर्ने हुन्छ। त्यो भए राम्रै हुन्छ," प्रवक्ता श्रेष्ठले भनिन्।

नेपाल र भारतबीच हाल बाढीसम्बन्धी सूचना आदानप्रदान गर्ने औपचारिक सहमति भएको उनी बताउँछिन्।

यद्यपि मौसमसम्बन्धी जानकारीहरू सार्वजनिक माध्यममा हुने भएकोले दुई देशका अधिकारीले एकअर्काको वेबसाइट हेर्ने गरेको श्रेष्ठले बताइन्।

धेरै चट्याङ पर्ने ठाउँ

विज्ञहरूका अनुसार नेपालमा मध्यचैतदेखि मध्यअसारसम्म बेलुकातिर बढी चट्याङ पर्ने गर्छ।

बङ्गालको खाडीनजिक रहेका नेपालका भूभागहरूमा बढी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चट्याङः नेपालमा पूर्वानुमानको अवस्था के छ? कुन ठाउँमा र कहिले धेरै चट्याङ पर्छ?


विप्लवले नेता खड्गबहादुर विश्वकर्माको नेतृत्वमा पूर्व लडाकु कमान्डर उदयबहादुर चलाउने दीपक सदस्य रहेको वार्ता टोली गठन गरेको विज्ञप्तिमार्फत जनाएका छन्।

प्रतिबन्ध फुकुवा र जेलमा रहेका कार्यकर्ताको रिहाइलाई समूहले वार्ताको सर्त बताउने गरेको थियो।

वार्ता टोली गठन गरेको सूचना दिन निकालिएको सरकारी वक्तव्यमा चन्द समूहमाथिको प्रतिबन्ध फुकुवा गर्ने विषयमा भने केही उल्लेख गरिएको छैन।

दुवै पक्ष 'सम्पर्कमा'

महासचिव चन्दद्वारा हस्ताक्षरित विज्ञप्तिमा नेपाल सरकारसँग देशका राजनीतिक, आर्थिक र राष्ट्रिय स्वाधीनताका विषयमा वार्तामा बस्न आफ्नो दल सहमत भएको उल्लेख गरिएको छ।

अघिल्लो साता चन्दले निकालेको विज्ञप्तिमा 'सहज गतिविधि र कार्यक्रम गर्ने वातावरण बन्ने अवस्थामा सरकारसँग संवाद र वार्ताका लागि सकारात्मक छौँ'  भनिएको थियो।

सरकारी वार्ता टोलीमा गृहमन्त्री थापा संयोजक र प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीका परराष्ट्र मामिला सल्लाहकार डा. राजन भट्टराई सदस्य छन्।

डा. भट्टराईले चन्द समूहको वार्ता टोली गठनलाई सकारात्मक भन्दै दुवै पक्ष निकट भविष्यमै वार्ता हुने बताए।

उनले चन्द समूहसँग सरकारको सम्पर्क भइरहेको उल्लेख गर्दै भने, "उहाँहरूको निर्णय सकारात्मक हो। अब वार्तामा बसेपछि सबै विषयहरू आउँछन् अनि छलफल गर्दै टुङ्गिन्छ।"

मङ्गलवार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा सरकारका प्रवक्ता सञ्चारमन्त्री पार्वत गुरुङले सबै सशस्त्र र द्वन्द्वमा रहेका समूहलाई शान्तिपूर्ण प्रक्रियामा ल्याउने दृष्टिकोण सरकारले राखेको बताएका थिए।

यसै साता आफ्नो गृह जिल्ला झापा पुगेर प्रधानमन्त्री ओलीले छिट्टै चन्द समूहको नेकपासँग वार्ता हुने बताएका थिए।

ओलीले भनेका थिए, "तपाईँ त्यो खबर छिट्टै घर बसी बसी सञ्चारमाध्यममा देख्नुहुनेछ।"

मन्त्री गुरुङले प्रतिबन्ध फुकुवा र रिहाइ जस्ता विषयबारे वार्तामार्फत नै निर्णय हुने उल्लेख गरेका थिए।

"वार्ताभन्दा अघि सबै कुरा हल गर्ने हो भने वार्ताको औचित्य नै समाप्त हुन्छ। वार्ताबाटै सबै कुरा हल गर्न वार्ता टोली गठन गरिएको हो।"

दुई वर्षमा दुई हजार पक्राउ

पूर्व सशस्त्र विद्रोही नेकपा माओवादीले क्रान्तिकारी रूपान्तरणका मुद्दाहरू छाडेको भन्दै त्यही दलबाट चोइटिएर चन्द नेतृत्वको समूह गठन भएको हो।

विभिन्न किसिमका हिंसात्मक गतिविधिमा संलग्न रहेको भन्दै उक्त समूहका गतिविधिमाथि सरकारले २०७५ साल फागुनमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो।

उक्त... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेत्रविक्रम चन्द समूह र सरकारद्वारा वार्ता टोली गठन्, दुवै पक्ष 'सम्पर्क'मा


विभागका प्रवक्ता सुरेन्द्र थापाका अनुसार मृत्यु हुनेहरू दुवै जना भारतीय नागरिक हुन्।

आरोहणको व्यवस्थापनको जिम्मा लिएको पीक प्रमोशन कम्पनीका अध्यक्ष केशव पौडेलका अनुसार मृत्यु भएका आरोहीहरू पश्चिम बङ्गालका कुन्तल करार र विप्लव वैद्य हुन्।

नेपाल र भारतको सीमामा अवस्थित ८,५८६ मिटर अग्लो कञ्चनजङ्घाको शिखरमा बुधवार १० नेपालीसमेत ३६ जना पुगेको पर्यटन विभागले जनाएको छ।

यस वर्ष छवटा टोलीबाट ३४ जनाले कञ्चनजङ्घा आरोहणको नेपाल सरकारसँग अनुमति लिएको पर्यटन विभागले जनाएको छ।

यो वसन्त ऋतुमा नेपालका विभिन्न ३० हिमाल चढ्न १०९ वटा टोलीका ८४६ जनाले अनुमति लिएका छन्।

कसरी भयो मृत्यु?

शिखरमा पुगेर फर्कँदै गर्दा वैद्यको थकाइका कारण चौथौ शिविरभन्दा माथिको क्षेत्रमा ढलेपछि मृत्यु भएको पौडेलले बीबीसी नेपालीलाई बताए।

कुन्तल करारको फाइल तस्बिर

करारको आरोहणकै क्रममा मृत्यु भएको हो।

आरोहण दलका अन्य सदस्यलाई उद्धृत गर्दै पौडेलले भने, "झन्डै ८,००० को उचाइमा पुगेपछि करारलाई लेक लागेछ। बाटोमै फरक व्यवहार देखाउन थालेछन् र आक्रामक भएछन्। पछि उनी अचेत भएर ढलेछन्।"

शेर्पाहरूले उद्धारको प्रयास गर्दागर्दै दुवै जनाको मृत्यु भएको उनले बताए।

पौडेलका अनुसार बुधवार राति आठ बजे आफू शिखरमा पुगेको जानकारी दिएपछि चिलेका पर्वतारोही भने सम्पर्कविहीन भएका छन्।

अहिले के हुँदैछ?

पर्यटन विभागका प्रवक्ता थापा तथा पीक प्रमोशनका अध्यक्ष पौडेलका अनुसार सम्पर्कविहीन पर्वतारोहीको खोजी तथा मृतकहरूको शव तल ल्याउने प्रयास भइरहेको छ।

"चिलेका पर्वतारोहीको जीपीएस उपकरण बन्द भएको छ। ब्याट्री सकिएर होला... उनी कहाँ र कुन अवस्थामा छन् हामी त्यो पत्ता लगाउने प्रयासमा छौँ," पौडेलले भने।

यो पनि पढ्नुहोस्

उनका अनुसार उद्धारकर्ताहरू करारको शव भएको ठाउँमा बिहीवार बिहानसम्म पुगेका थिएनन्।

दुइटै शव दोस्रो शिविरमा ल्याएर त्यहाँबाट शुक्रवारसम्म काठमाण्डू ल्याउने आफ्नो कम्पनीको योजना भएको पौडेलले बताए।

कञ्चनजङ्घा कति खतरनाक?

कञ्चनजङ्घालाई विश्वका अति जोखिमपूर्ण हिमालमध्ये एउटा मानिन्छ।

ठाडो उकालो भएकाले कञ्चनजङ्घाको शिखरमा पुग्ने बाटो अप्ठ्यारो भएको बताइन्छ। त्यहाँ बारम्बार हिउँपहिरो पनि गइराख्छ।

त्यसैले मौसममा अलिकति फेरबदल हुँदा पनि त्यहाँ जोखिम बढ्ने पर्वतारोहीहरू बताउँछन्।

सन् १९५५ मा ब्रिटिश आरोही जो ब्राउन र जोर्ज ब्र्यान्ड पहिलो पटक सो हिमालको शिखरमा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कञ्चनजङ्घा आरोहण: दुई भारतीय पर्वतारोहीको मृत्यु, चिलेका एक सम्पर्कविहीन


विभागका महानिर्देशक सरजु कुमार वैद्यका अनुसार चितवनमा सिर्जना भएको हावाहुरीले पर्सा हुँदै बारासम्म प्रभाव पारेको थियो।

स्थानीय वायुको प्रभाव र मौसममा हुने बदलीबारे जानकारी दिन सक्ने प्रणालीको अभावका कारण आफूहरूले वर्षा र मेघगर्जनबारे पूर्वानुमान जारी गरे पनि सम्भावित ठूलो खतराबारे भने जानकारी दिन ढिला भएको वैद्य स्वीकार्छन्।

उनका अनुसार अहिले नेपालमा प्रयोग भएको सफ्टवेयरबाट यहाँकै मौसमअनुकूल 'सेट' गरे मात्र चाहिने जानकारी लिन सकिन्छ।

"हामीले चलाइरहेको सफ्टवेयर संसारमा जहाँ पनि प्रयोग गर्न सकिने खालको हो," वैद्यले बीबीसी नेपालीलाई बताए।

"विशेष प्रणाली बनाउन क्रमिक रूपमा सो सफ्टवेयरको विकास गर्नुपर्छ जुन सहज छैन।"

वायुको गति कति थियो?

बारा र पर्सामा हावाहुरी आउँदा वायुको गति कति थियो भन्ने तथ्याङ्क छैन।

तर त्यतिबेला ४५-५० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गतिमा हावाहुरी चलेको अनुमान सरकारी अधिकारीहरूले गरेका छन्।

राष्ट्रिय सूचना प्रविधि केन्द्रस्थित 'डेटा सेन्टर' मा विभागको सर्भर रहेको तर केन्द्रकै सर्भर नचलेका कारण आफूहरूले वायुको गतिबारे थाहा पाउन नसकेको वैद्य बताउँछन्।

पूर्वी तराईका केही स्थानमा भएका स्वचालित उपकरणबाट पनि सूचना लिन प्रयास भइरहेको उनको भनाइ छ।

कसरी आयो हावाहुरी?

जल तथा मौसम विज्ञान विभागका मौसमविद् मीनकुमार अर्यालका अनुसार स्थानीय वायुको प्रभाव र भारतमा निम्न चापीय क्षेत्र विकसित हुँदा हावाहुरीले शक्तिशाली स्वरूप लिएको देखिन्छ।

उनी भन्छन्, "स्थानीय वायुकै प्रभावले बादल धेरै बनेर एकैचोटि तल खनिँदा हावाहुरी सिर्जना भयो।"

विभागका मौसमविद्का अनुसार स्थानीय वायुको प्रभाव उच्च भएकाले पूर्वानुमान संयन्त्रमा सचेत गराउनेगरी कुनै सङ्केत देखिएको थिएन।

अर्याल भन्छन्, "स्थानीय वायुको प्रभाव तल्लो भेगमा आकलन गर्न हाम्रो प्रणालीले सकेन।"

भारतको मौसम पूर्वानुमान निकायले चाहिँ नेपाली सीमा जोडिएका बिहार तथा पश्चिम बङ्गाल राज्यमा प्रतिघण्टा ४० देखि ५० किलोमिटरको गतिमा हावा चल्न सक्ने बताएको थियो।

भारतले नेपालमा भन्दा भिन्न र धेरै जानकारी दिन सक्ने प्रणाली प्रयोग गरेकाले उसले हावाहुरीबारे समयमै सतर्क गराएको हुन सक्ने नेपाली अधिकारीहरू बताउँछन्।

के छ पूर्वानुमान?

नेपालको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले सोमवार दिउँसो नेपालका पहाडी भूभागहरुमा आंशिकदेखि सामान्य बदली रहने र बाँकी भूभागमा आंशिक बदली रहने... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

बारा पर्सा हावाहुरी: 'उपकरण र सफ्टवेयर नहुँदा खतरा पूर्वानुमान गर्न सकिएन'


विभागले यस वर्षको असार मसान्तसम्म कायम गरेको अभिलेखले आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा ११ अर्ब ९२ करोड लगानीको प्रतिबद्धता आएको देखाएको छ।

त्यो लगानी १५९ वटा परियोजनामा गरिने र त्यसले ७ हजार भन्दा बढी रोजगारीका अवसर सृजना गर्ने बताइएको छ।

लगानी

अघिल्लो वर्ष उद्योग विभागमा दोस्रो बढी वैदेशिक लगानीको प्रतिबद्धता भने भारतले गरेको छ।

उसको लगानी प्रतिबद्धता ५० वटा परियोजनाका लागि ६ अर्ब १९ करोड रूपैयाँ रहेको छ।

विगत लामो समय नेपालमा भारत सबैभन्दा धेरै परिमाणमा वैदेशिक लगानी पठाउने देशका रूपमा रहँदै आएको थियो।

तर त्यो अवस्था आर्थिक वर्ष २०७०/७१ बाट अन्त्य भएको उद्योग विभागको तथ्याङ्कहरूले देखाउँछन्।

उद्योग विभाग अन्तर्गतको वैदेशिक रोजगारी महाशाखाका प्रमुख प्रशान्त बोहराले पछिल्ला वर्षमा विभागमार्फत बढी वैदेशिक लगानी गर्न चाहने मुलुकमा चीन पहिलो र भारत दोस्रो बन्न थालेको बीबीसीलाई बताए।

असार मसान्तसम्मको विभागको अभिलेख अनुसार गएको आर्थिक वर्षमा ३३६ वटा परियोजनाका लगि २३ अर्ब ७४ करोडको प्रतिबद्धता व्यक्त गरिएको छ।

आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा ३ सय ९९ परियोजनाका लागि ५५ अर्ब रूपियाँ भन्दा बढ्ता लगानीको प्रतिबद्धता उद्योग विभागमा गरिएको थियो।

प्रभाव

महाशाखा प्रमुख बोहराले वैदेशिक लगानी सम्बन्धी कानूनमा भएको परिवर्तन र न्यूनतम सीमा तोक्न भएका ढिलाइले यो वर्ष प्रभाव पारेको बताए।

हाल उद्योग विभागले ५ करोडदेखि ६ अर्ब रुपैयाँसम्मका वैदेशिक लगानी उद्योग विभागमार्फत् गर्नुपर्ने र त्योभन्दा बढीको वैदेशिक लगानी सोझै लगानी बोर्डले हेर्ने व्यवस्था गरेको छ।

'कानुनमा भएको परिवर्तन अनुसार हामीले लगभग १४ अर्ब रूपैयाँ बराबरका जलविद्युत क्षेत्रको लगानीको प्रस्ताव लगानी बोर्डमा पठायौँ। त्यही भएर यस वर्ष विभागमा आएको लगानीको प्रतिबद्धता पनि हालैका वर्षमा देखिएको किसिमको छ।'

तर प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नु र साँच्चिकै लगानी आउनु भने फरक कुरा हो।

अर्थशास्त्री डा. पोषराज पाण्डे नेपालमा त्यसरी उद्योग विभागमा प्रकट हुने प्रतिबद्धताको ३० देखि ४० प्रतिशत मात्र लगानीमा परिवर्तित हुने गरेको बताउँछन्।

लगानीको वातावरण

अर्थविद्हरू प्रतिबद्धता लगानीमा परिणत हुन नसक्नुको मुल कारण नेपालमा लगानी सम्बन्धी वातावरण बन्न नसक्नुलाई कारक ठान्छन् ।

भारतको भन्दा चीनको नेपालमा प्रतिबद्धता किन बढ्यो होला?

एउटा तर्क छ- नेपालमा उत्पादन हुने सामान भारत... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपालमा वैदेशिक लगानी: प्रतिबद्धता भारतको भन्दा चीनको धेरै


विभिन्न आक्रमणहरूमा हताहत हुनेको सैनिकको सङ्ख्या उच्च रहेको र फौज परित्याग गर्ने क्रमबारे प्रकाशित विवरणहरूबीच नयाँ प्रतिवेदन आएको हो।

सुरक्षा फौजका सदस्यको सङ्ख्या १० प्रतिशतले झरेर तीन लाख भन्दा तल पुगेको सो प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

शृंखलाबद्ध आक्रमणहरूमा परी झन्डै ४० जनाको ज्यान गएको भोलिपल्ट नै यो प्रतिवेदन सार्वजनिक भएको हो।

खण्डन

अफगान रक्षा मन्त्रालयले यो विवरणको खण्डन गरेको छ ।

एक सरकारी प्रवक्ताले सो प्रतिवेदन शत प्रतिशत तथ्यपरक नभएको र लडाकुहरू तथा अन्य माफिया समूहहरूसँग लड्न चाहिने संख्यामा सैनिकहरू भएको बीबीसीलाई बताएका छन्।

आफ्नो सैनिकहरूको मनोबल उच्च भएको र देशभरि सैन्य कारबाही जारी राखिएको ती प्रवक्ता बताएका छन्।

 स्पेशल इन्सपेक्टर जनरल फर अफगानिस्तान रिकन्स्ट्रक्शन (सिगार) नामक संस्थाले सार्वजनिक गरेको उक्त प्रतिवेदनका अनुसार तालिबानसहित अन्य लडाकु समूहहरूको नियन्त्रणमा थप मानिसहरू पर्दै गएको जनाइएको छ।

'चिन्ताजनक'

उसका अनुसार तालेबान तथा अन्य लडाकु समूहरूको अफगानिस्तानका ४०७ जिल्लाहरुमध्ये हाल १४.५ प्रतिशत क्षेत्रमाथि नियन्त्रण वा प्रभाव रहेको छ। त्यस्तो संख्या सो संस्थाले सन् २०१५ को अन्ततिरबाट तथ्याङ्क राख्न थालेयताकै उच्च हो।

सो संस्थाका प्रमुख जोन सोप्कोले रोएटर्स समाचार संस्थालाई बताएअनुसार संयुक्त राज्य अमेरिका तथा उसका अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारहरूका लागि अफगान फौजको सुदृढीकरण उच्च प्राथमिकता रहेको छ । उनका अनुसार फौजको शक्ति कमजोर हुनु चिन्ताजनक विषय हो।

तालिबानलाई  परास्त गर्न अमेरिकी नेतृत्वको फौजले अर्बौं डलर रकम खर्च गरिसकेको छ।

अफगान सरकारले देशका सबैजसो भाग आफ्नो नियन्त्रणमा भएको बताउने गरेको छ। तर हालैका महिनामा तालिबान तथा इस्लामिक स्टेट समूहले राजधानी काबुल र अन्य स्थानमा आफूले गरेको दाबी गरेको आक्रमणहरूमा कैयौँ मानिसको ज्यान गएको छ।

यसै वर्षको आरम्भमा बीबीसीले गरेको एक अध्ययनले तालिबान अफगानिस्तानको तीनचौथाइ भागमा सक्रिय रहेको देखाएको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अफगानिस्तान: सुरक्षा फौजको 'जनशक्ति तीव्र रूपमा घट्दै'


विभिन्न कारणले बुवाको अर्को विवाहपछि भित्रिने महिलाको डर छोराछोरीलाई मात्र नभइ परिवारका अन्य सदस्यलाई पनि हुने गर्छ।

तर भक्तपुरकी नानीमाया सुवाल हाम्रो समाजमा सौतेनी आमाबारे स्थापित मान्यताभन्दा फरक छिन्।

५ वर्षअघि हुर्किइसकेका ४ छोरा र एकजना छोरीकी सौतेनी आमा बन्न पुगेकी उनले घरमात्र होइन सबैको मन पनि सम्हालेकी छन्।

 अभाव पूर्ति गर्ने प्रयास

नानीमाया ४ छोरा १ छोरीकी सौतेनी आमा हुन्।

छोरी र ठूला दुई छोरा विवाहित छन् भने साना दुई अविवाहित।

साइँलो छोरा विदेशमा काम गर्छन्।

कान्छो भने इन्जिनियर हुन्- काठमाण्डूमा काम गर्छन् र नानीमायासँगै बस्छन्।

छोराबुहारी तथा नातिहरू चाडबाड र बेलामौकामा घर आइरहन्छन्।

२० वर्षदेखि आमा विना बाँचिरहेका उनीहरूलाई हरेक दिन आमाको अभाव पूर्ति गर्ने प्रयास गरिरहेको उनी सुनाउँछिन्।

उनी भन्छिन्, "छोरीको घरमा होस् वा बुहारीहरूको माइतीमा, गर्न पर्ने ठाउँमा सबै व्यवहार गरिरहेकी छु। एक जना आमाले गर्नुपर्ने सबै व्यवहार गरिरहेकी छु। त्यही भएर पनि सबैजनाले माया गर्छन्। सबैको राम्रै भएको छ।"

आफ्नै आमाबुवाले हेलाँ गरेपछि….

सामूहिक बलात्कारपछि हत्या, सौतेनी आमा पक्राउ

उस्तै दुख

उमेरले ४० नाघेकी नानीमायाका श्रीमान् नारायण सुवाल अवकाशप्राप्त सरकारी कर्मचारी हुन्।

उनीहरूबीच करीब २० वर्षको अन्तर छ। उनीहरू दुबैले दोस्रो विवाह गरेका हुन्।

नानीमायाको पहिलो विवाह उनी २० वर्ष छँदा भएको थियो।

एक जना छोरा जन्मिएपछि जन्डिस रोगको उपचारकै क्रममा उनका श्रीमान्‌को मृत्यु भयो।

विवाह भएको लगभग ६ वर्ष नपुग्दै विधवा भएकी नानीमाया माइती आएर बस्न थालिन्।

सानै उमेरमा आमाबुवा गुमाएकी नानीमाया लुबुस्थित माइतीमा काकाकाकी र बाजेबज्यैसँग हुर्केकी हुन्।

दोस्रो विवाहको कल्पनासम्म पनि गरेकी थिइनन्।

"अरुले उमेर सानै छ दोस्रो विवाह गर्न पर्छ भन्थे। म भने छोराको मुख हेरेर जीवन बिताउँला भन्ने सोच्थेँ। दोस्रो विवाहका लागि कुराहरू आए तर म गर्दिनँ नै भनेर बसेकी थिएँ।"

त्यसो त उनका श्रीमान् नारायण सुवालले पनि दोस्रो विवाहबारे सोचेका पनि थिएनन्।

२५ वर्षअघि अकस्मात श्रीमतीको निधन हुँदा उनका कान्छा छोरा दुई वर्षका मात्र थिए।

अर्को विहे गरे सन्तानको विचल्ली हुन्छ भन्ने डरले उनले दोस्रो विहे गर्ने आँट गरेनन्।

"दोस्रो विवाह गरेका साथीभाइ आफन्तमध्ये धेरैको परिवार विखण्डन भएको देखेको छु। बालबच्चाको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'सौतेनी आमा भएर के भो, मातृ वात्सल्यमा छैन कमी'


विभिन्न गीतको तालमा पाहुनाहरू झुमिरहेका बेला क्लबको 'फ्रन्ट डेस्क'मा केही व्यक्तिहरू आएर केही बेरमा त्यहाँ पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र आउन लागेको जानकारी दिए।

"उहाँहरू पूर्वराजाको सुरक्षाकर्मी हुनुहुँदो रहेछ। म फ्रन्ट डेस्क भएकाले उहाँहरूले मसँगै कुराकानी गर्नुभयो," त्यसबेला त्यहाँ ड्युटीमा रहेका क्लबका कर्मचारी सहदेव सेढाईले बीबीसीसँग भने।

त्यसपछि कर्मचारीहरू हतारहतार क्लबमा रहेका अति विशिष्ट व्यक्तिहरूका लागि छुट्ट्याइएका पाँचवटा टेबलतर्फ दौडिए।

"हामीले चारवटा भीभीआइपी (अति विशिष्ट) टेबलहरू पहिले नै अन्य व्यक्तिहरूलाई दिइसकेका थियौँ कुनापट्टिको एउटा भने खाली थियो," सेढाईले भने।

"सुरक्षाकर्मीले जानकारी गराएको केही बेरमै पूर्वराजाको परिवारका सदस्यहरू आइपुग्नु भयो।"

पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र सहित उनीहरूका परिवारका सदस्यहरूलाई क्लबका कर्मचारीहरूले त्यही कुनातिरको टेबलतर्फ लिएर गएको उनी बताउँछन्।

नाचगान

त्यसक्रममा त्यहाँ उपस्थित कतिपयले नाच्न अनुरोध गरेको क्लबका कर्मचारीहरूले बताए।

त्यसपछि पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र सहित परिवारका सदस्यहरूले त्यहाँ नाचगान गरे।

उनीहरू नाच्दा "रातो र चन्द्र सूर्य…." बोलको गीत बजेको भिडिओ सामाजिक सञ्जालमा आइतवारदेखि नै चर्चाको विषय बनेको छ।

क्लबका कर्मचारीका अनुसार केही समयअघि ज्ञानेन्द्रका नाति हृदयन्त्रको जन्मोत्सव उक्त क्लबमा मनाइएको थियो।

त्यसक्रममा ज्ञानेन्द्र शाह भने उपस्थित थिएनन्। नातिनी पूर्णिकाले 'उक्त क्लब राम्रो रहेछ' भन्ने जानकारी दिएकाले शनिवार आएको पूर्वराजाले त्यहाँका कर्मचारीलाई बताएको सेढाईले जानकारी दिए।

"आउँदा-आउँदै पनि उहाँले तपाईंहरूको क्लबबारे धेरै चर्चा सुनेकाले हेर्न आएको भन्नु भएको थियो," उनी भन्छन्।

चर्चा

करिब साढे ११ बजे उक्त क्लबमा पुगेका पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र करिब दुई घण्टा त्यहाँ बसेर फर्केका थिए।

अन्य कतिपय सदस्यहरू भने त्यसपछि पनि त्यहाँ बसेर बियर पिएको उनले जानकारी दिए।

सामाजिक सञ्जालमा धेरै चर्चा बटुल्न सफल उक्त भिडिओमा कतिपय व्यक्तिहरूले पूर्व राजपरिवारका सदस्यहरूसँग सेल्फी खिँचेको पनि देखिन्छ।

क्लबले आफ्नो फेसबुक पेजमा अकस्मात् पूर्वराजपरिवारका सदस्यहरू क्लबमा आइपुगेको उल्लेख गर्दै उक्त भिडिओ बाँडिएको छ।

सामाजिक सञ्जालमा पूर्व राजपरिवारका सदस्यहरू रात्री क्लबमा गएको र नाचेको भिडिओबारे पक्ष र विपक्षमा टिप्पणीहरू पनि भइरहेका छन्।... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र कतै खबर गरेर पुग्छन् त कतै आकस्मिक रूपमा


विभिन्न गुटहरू भएको मानिएको उक्त दलका नेताहरू फेसबुक र ट्विटरमा विभिन्न ढङ्गमा प्रस्तुत भएका छन्।

अधिकांश नेताहरूले तत्कालीन नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्र मिलेर बनेको नेकपा एकजुट भएरै अघि बढ्नुपर्ने मत राखेका छन् भने अन्य केहीले सामाजिक सञ्जालको प्रयोग एकअर्का प्रति कटाक्ष गर्न प्रयोग गरेका छन्।

कतिपयले भने आ-आफ्नो गुट र नेताको प्रतिरक्षा गर्न वा साङ्केतिक रूपमा विभिन्न विषयमा आफ्नो मत राख्न पनि ट्विटर र फेसबुकको प्रयोग गरिरहेको देखिन्छ।

पैँतालीस सदस्य रहेका नेकपा स्थायी समितिमा अधिकांशले प्रधानमन्त्री तथा दुईमध्येका एक अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले दुवै वा कुनै एउटा पदबाट राजीनामा गर्नुपर्ने माग गरेसँगै फेरिएको राजनीतिक परिदृश्य पेचिलो बन्दै गएको छ।

विवाद चर्किँदै गएका बेला बिहीबार ओलीले आकस्मिक रूपमा मन्त्रिपरिषद् बैठक बोलाएर सङ्घीय संसद्को अधिवेशन अन्त्य गर्ने निर्णय गराएका थिए।

प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटरमा बिहीवार बसेको स्थायी समितिको बैठकमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली सहभागी भएनन्

लगत्तै राष्ट्रपति विद्या भण्डारीले संसद्को दुवै सदनको अधिवेशन अन्त्य भएको घोषणा गरेकी थिइन्।

उक्त कदमले विवाद झन् चुलिँदै गएको भनिएको सत्तारूढ दल फुटको सँघारमा पुगेको हुन सक्ने अड्कलबाजीलाई बल दिएको जानकारहरूले बताइरहेको छन्।

पार्टी एकतामा खतरा देखिएको भन्दै शीर्ष नेताहरूबीच राजनीतिक सहमति जुटाउने प्रयासमा उक्त दलको स्थायी कमिटीको बैठकलाई शनिवार बिहानसम्म स्थगित गरिएको छ।

विभिन्न तहका नेताहरू सक्रिय बैठकको चाप बढेको विवरणहरू चर्चामा आइरहेका छन्।

नेकपाको नौ-सदस्यीय सचिवालयमा पनि भएका उपप्रधान तथा रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेलले आफ्नो फेसबुकमा पार्टीमा पद्धतिको सीमा मिचेर आमजनताको मत अमिलो पार्ने काम भएको उल्लेख गरेका छन्।

पोखरेल पार्टी अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री ओली निकटस्थ मानिन्छन्।

अर्का सचिवालय सदस्य तथा पार्टी प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठले पार्टीभित्रको अन्तर्सङ्घर्ष कुनै व्यक्ति वा व्यक्तिहरूको स्वार्थमा केन्द्रित हुनु नहुने टिप्पणी गर्दै रूपान्तरणमुखी बहसमा सहभागी हुन आह्वान गरेका छन्।

शुक्रवार दिउँसो गरेको ट्वीटमा उनले लेखेका छन्, "छातीमा हात राखौँ र सोचौँ।"

यसअघि बिहीवार राति गरेको ट्वीटमा दुई पार्टीको एकता 'ऐतिहासिक महत्त्वको महान् कार्य' रहेको उल्लेख गर्दै प्रतिक्रियावादी शक्तिको चाहना पूरा गर्नेगरी र... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेकपा विवाद: सामाजिक सञ्जालमा नेताहरू कटाक्षदेखि सहमतिको आह्वानसम्म गर्दै


विभिन्न चर्च र होटेलहरूमा भएका हमलाहरूमा मारिनेको संख्या ३२१ पुगेको र झण्डै पाँचसय जना घाइते भएका प्रहरीले जनाएको छ।

थप हमलाहरू हुनबाट रोक्न घोषणा गरिएको आपतकालिन अवस्था जारी नै रहेको छ।

मंगलवार इस्लामिक स्टेट समूहले उस्को समाचार निकाय मार्फत उक्त आक्रमणको जिम्मेवारी दावी गरेको छ।

श्रीलङ्कास्थित बीबीसी सम्वाददाता भन्छन् आइएसको दावीलाई सावधानीपूर्वक लिनु पर्छ, किनकि विगतमा उक्त समूहले ठूला हमलाहरू भएलगत्तै जिम्मेवारी दावी गर्ने गरेको छ।

श्रीलङ्काली सरकारले ती विस्फोटहरूका लागि स्थानीय इस्लामिस्ट समूह न्याशनल तौहिद जमातलाई दोषी ठहर्याएको छ।

उक्त हमलाको सम्बन्धमा प्रहरीले हालसम्म ४० जना सन्दिग्धहरूलाई गिरफ्तार गरेको छ।

एकजना प्रवक्ताले गिरफ्तारीमा परेकाहरूमा एकजना सिरियाली नागरिक पनि छन् जस्लाई "स्थानीय सन्दिग्धहरूलाई केरकार गरेपछि" पक्राउ गरिएको थियो।

हताहत भएकामध्ये कम्तीमा ३६ जना विदेशी नागरिक भएको बताइएको छ।

किन लगाइयो सङ्कटकाल?

आइतवारका घटनाहरूपछि देशभरि राति कर्फ्यू लगाइएको थियो।

नेगम्बोमा अन्तिम संस्कार गरिँदै

सुरक्षाकर्मीहरूले विभिन्न स्थानमा राखिएको विस्फोटक पदार्थ फेला पारेका थिए।

त्यसपछि थप आक्रमण नहोस् भनेर सरकारले सङ्कटकाल लगाउने निर्णय गर्‍यो। सोमवार मध्यरातदेखि  सङ्कटकाल लागु भएपछि सुरक्षाकर्मीहरूले विशेष अधिकार पाएका छन्।

सङ्कटकालको अवधिमा सुरक्षा निकायका अधिकारीहरूले अदालतको आदेशबिनै शङ्कास्पद व्यक्तिहरूमाथि छानबिन गर्न सक्नेछन्।

बीबीसी संवाददाता अन्वरासन इथिराजन अहिले श्रीलङ्कामा उच्च सुरक्षा सतर्कता अपनाइएको बताउँदै सर्वसाधारणमा विद्यमान त्रास हटाउनु अबको प्रमुख चुनौती रहेको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "मानिसहरू डराइरहेका छन्। सोमवार प्रहरीले थप विस्फोटक पदार्थ फेला पारेको थियो। उक्त विस्फोटक पदार्थ निष्क्रिय बनाउँदै गर्दा एउटा बम पड्किएको थियो। सुरक्षा अधिकारीहरूको अबको चुनौती भनेको सर्वसाधारणको आत्मबल फर्काउने हो।"

थप आक्रमण हुन नदिन र शङ्कास्पद व्यक्तिहरूमाथि छानबिन सुरु गर्न सङ्कटकाल घोषणा गरिएको छ

किन उत्पन्न भयो विवाद?

देश शोकमग्न हुँदा श्रीलङ्काको उच्च नेतृत्वमा भने केही विवाद देखिएको छ।

सोमवार श्रीलङ्कामा आक्रमण हुन सक्ने चेतावनी सुरक्षानिकायलाई पहिला नै प्राप्त भएको विवरण सार्वजनिक भयो।

त्यसपछि मन्त्रिपरिषद् तथा प्रधानमन्त्री रनिल विक्रमसिङ्घलाई त्यसको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

श्रीलङ्का आक्रमण: राष्ट्रिय शोकका माझ विस्फोटमा मारिएकाहरूको अन्तिम संस्कार


विभिन्न देशहरूबाट नेपाल फर्कन चाहनेहरूको उद्धार जारी रहेको तथा लकडाउन समेत खुकुलो पारिएको अवस्थामा सर्वसाधारणहरूबाट कोभिड-१९ नियन्त्रण तथा रोकथामका लागि भनेर तोकिएको मापदण्डको पालना नहुँदा सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या बढेको मन्त्रालयका सह-प्रवक्ता समीर अधिकारी बताँउछन्।

"सङ्क्रमितहरू प्राय:ले यात्रा गरेको देखिएको छ। त्यसैले काठमाण्डूमा अझै पनि सङ्क्रमण समुदाय स्तरमा फैलिसकेको छ भन्ने अवस्था छैन," अधिकारीले भने।

तर स्वतन्त्र विज्ञहरू सरकारी दाबीसँग सहमत देखिन्नन्। उनीहरूले काठमाण्डूमा सङ्क्रमण समुदाय स्तरमा पुगिसकेको बताउने गरेका छन्।

ढलमा भाइरस भेटिएको भए पनि त्यसकै आधारमा समुदायमा सङ्क्रमण फैलिसकेको भन्ने नमिल्ने अधिकारीको भनाइ छ।

"अन्य देशहरूमा पनि ढलमा भाइरस देखिएका छन्। पछिल्लो रिपोर्टको प्राविधिक पक्ष मन्त्रालयले हेर्ने नै छ। ढलमा भाइरस देखिएकै अवस्थामा समेत त्यो नसरेको उदाहरणहरू धेरै ठाउँमा छन्," उनले भने।

"नेदरल्याण्ड जस्ता देशहरूमा समेत समुदाय स्तरमा सङ्क्रमण फैलनु अघि नै ढलमा भाइरस देखिएको थियो।"

योजना

सरकारी तथ्याङ्क अनुसार काठमाण्डू उपत्यकाको जनसङ्ख्या ४० लाख भन्दा बढी छ।

घना बस्ती भएका कारण उपत्यकामा विशेष सतर्कता अपनाइनुपर्ने मत विज्ञहरूले राखिरहेका बेला मन्त्रालयले चाँडै ठूलो सङ्ख्यामा परीक्षण गर्ने बताएको छ।

तर सरकारले यस अघि असार १५ बाट दैनिक १० हजार परीक्षण गर्ने भन्ने प्रतिबद्धता पूरा गर्न सकेन।

लकडाउन खुकुलो बनाइएपछि काठमाण्डू प्रवेश गर्नेहरूको सङ्ख्या बढेको छ

"पछिल्लो समय परीक्षण घटाइएको भन्ने कुराहरू पनि आएका छन्। क्वारन्टीनमा रहेकाहरूको सङ्ख्या घट्दै गएको अवस्थामा त्यस्तो भएको हो। हामीले यात्राको विवरण र स्वास्थ्य अवस्थालाई आधार मानेर परीक्षण गर्ने हो," अधिकारीले बीबीसीलाई भने।

हाल नेपालका विभिन्न क्वारन्टीनहरूमा ३३,१२५ जना छन्।

तर काठमाण्डूमा विदेशबाट फर्केकाहरूको सङ्ख्यामा वृद्धि भएको अवस्थामा परीक्षणको दायरा व्यापक बनाउने विषयमा मन्त्रालयले तयारी थालेको उनी बताउँछन्।

"त्यसको गर्दा कुनकुन स्थानमा बढी ध्यान दिने भन्ने विषयमा हामी छलफल गरिरहेका छौँ," उनले भने।

त्यस बाहेक काठमाण्डूमा प्रयोगशालाहरू पनि थप गर्न लागिएको अधिकारीको भनाइ छ।

काठमाडूमा कोभिड-१९ परीक्षण गर्न सकिने सरकार मातहत रहेका पाँचवटा प्रयोगशाला सञ्चालनमा रहेको अधिकारी बताउँछन्।

राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: काठमाण्डूमा सङ्क्रमण 'समुदाय स्तरमा फैलिएको' आशङ्काकाबीच के गर्दैछ सरकार


विभिन्न प्रतिबन्ध लगाइएको आदेश वैशाख २२ मध्यरातिसम्म कायम रहने काठमाण्डू जिल्ला प्रशासन कार्यालयले जारी गरेको विज्ञप्तिमा जनाइएको छ।

यसअघि बीबीसीसँग कुरा गरेका भक्तपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रेमप्रसाद भट्टराईले निषेधाज्ञा "लकडाउनजस्तो नहुने" बताएका थिए।

यसैबीच त्रिभुवन विश्वविद्यालयले पूर्वनिर्धारित परीक्षाहरू अर्को सूचना प्रकाशित नहुँदासम्मका लागि स्थगन गरिएको जनाएको छ।

सोमवार बसेको त्रिवि केन्द्रीय परीक्षा सञ्चालक समितिको बैठकले कोभिडको नयाँ लहरको कारण देखाउँदै सञ्चालन भइरहेका र सञ्चालनको प्रक्रियामा रहेका परीक्षाहरू रोक्ने निर्णय गरेको हो।

के-के रोकियो?

सोमवार दिउँसो उपत्यकाका तीन जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूले निषेधाज्ञाको प्रारूपबारे छलफल गरेका थिए।

निषेधाज्ञामा निम्नलिखित गतिविधिमा प्रतिबन्ध लगाइएको छ:

काठमाण्डू उपत्यका प्रवेश गर्ने व्यक्तिहरू अनिवार्य रूपमा तोकिएका क्वारन्टीन/होम आइसोलेशनमा बस्नुपर्ने आदेश गरिएको छ।

के निषेध छैन?

अनुमति लिएर बढीमा १५ जना सहभागी हुने गरी विवाह र ब्रतबन्धजस्ता कार्य गर्न सकिने छ।

त्यस्तै अस्पताल जानुपर्ने बिरामी, कुरुवा एवं मृत्यु संस्कारमा अनिवार्य जानुपर्ने एवम् अन्तर्राष्ट्रिय उडानका भिसा र टिकट हुनेहरूले अनुमति लिएर  यात्रा गर्न पाउने छन्।

नेपालको स्थिति कस्तो छ?

सरकारले सोमवार अपराह्ण प्रकाशित गरेको तथ्याङ्कअनुसार नेपालमा थप ३,५५६ जनामा कोभिड-१९ पुष्टि भएको र कोरोनाभाइरससँग सम्बन्धित कारणले थप १२ जनाको मृत्यु भएको थियो।

यसबीचमा काठमाण्डू उपत्यकामा मात्र १,५०० भन्दा केही बढी सङ्क्रमित थपिएको सरकारी विवरण छ।

थपिएको सङ्क्रमितको सङ्ख्यामा एन्टिजन परीक्षणको परिणाम पनि समाविष्ट छ

मन्त्रालयका अनुसार २४ घण्टामा पीसीआर विधिबाट १२,४०० र एन्टिजन विधिबाट ८९३ जनाको परीक्षण गरिएकोमा क्रमशः ३४४२ र ११४ जनामा कोभिड-१९ पुष्टि भएको थियो।

अहिले देशभरि २२,४३४ जना पुष्टि भएका सङ्क्रमितहरू आइसोलेसनमा छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपालः काठमाण्डू उपत्यकामा एक साता निषेधाज्ञा - के खुल्छ, के बन्द हुन्छ


विभिन्न प्रमाणले विश्वभर नै पुरुष भन्दा धेरै महिलाहरूले मास्क लगाउने गरेको देखाएका छन्

ब्राजिलमा कोरोनाभाइरसको महामारी बढिरहँदा उनका पति एडवार्डोले मास्क लगाउन निरन्तर अस्वीकार गरिरहेका थिए।

त्यही भएर उनले राजधानी रिओ नजिकै पर्ने झण्डै पाँच लाख मानिसको बसोबास रहेको नितेरोईमा रहेको परिवारको अपार्टमेन्टमा नबस्ने निधो गरिन् र सात वर्षे छोरालाई लिएर आफ्ना बुवा आमाको घरमा सरिन्।

उनी भन्छिन्, "मलाई दमको रोग भएकाले कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणको उच्च जोखिम रहन्छ। तर मेरा श्रीमान्‌लाई म अनावश्यक रूपमा डराइरहेको जस्तो लाग्यो।"

"मेरा श्रीमान्‌ले आफू घरबाट बाहिर निस्किएपछि गुम्सने खालका ठाउँमा नगएको तर्क गर्न थाल्नुभयो। उहाँले मलाई र हाम्रो छोरालाई उच्च जोखिममा राखिरहेको कुरा सोचिरहनुभएको थिएन।"

लैङ्गिक विभाजन

विश्वका अरू दम्पतीले पनि यस्तै खालको तनावको सामना गरे कि गरेनन् हामीलाई थाहा छैन तर मोनिका र एडवार्डोको कथाले महामारीको समयमा मास्कको प्रयोग सम्बन्धी दृष्टिकोणलाई लिएर देखा परेको लैङ्गिक विभाजनलाई जनाउँछ।

कोरोनाभाइरसका कारण ज्यान गुमाउनेको सङ्ख्या अमेरिकापछि ब्राजिलमा सबैभन्दा उच्च छ।

जुलाई ९ सम्म विश्वभर कोभिड-१९  को सङ्क्रमण १ करोड २० लाख जनामा भएको छ भने ५ लाख ५० हजार भन्दा बढीले कोरोनाभाइरसका कारण ज्यान गुमाएका छन्।

तथ्याङ्क उपलब्ध भएका अधिकांश देशहरूमा पुरुष मृत्युदर उल्लेख्य रूपमा बढी छ।

मास्क लगाउने कि नलगाउने भन्नेबारे राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पका विशेष सल्लाहकार ज्वाइँ जारेड कुशनर र ट्रम्पकी छोरीबीच पनि फरक विचार रहेको छ

तर अध्ययन र सर्वेक्षणहरूले पुरुषहरू सुरक्षाका उपकरण र अनुहार ढाक्ने मास्क लगाउन महिला भन्दा कम इच्छुक भएको र विगतका महामारीमा पनि यस्तै प्रवृत्ति देखिएको उल्लेख गरेका छन्।

कोभिड-१९ नियन्त्रण गर्न सघाउ पुर्‍याउने भन्दै स्वास्थ्य अधिकारीहरूले अनुहार ढाक्ने मास्कको प्रयोग गर्न आम रुपमा सुझाव दिँदै आएका छन्।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्लूएचओ)ले मास्कको प्रयोगको समर्थन गर्दै त्यसलाई सङ्क्रमणको फैलावट दबाउने रणनीतिको हिस्सा भनेको छ। मास्कमा प्रयोग हुने कपडा वा स्वास्थ्यकर्मीले प्रयोग नगर्ने प्रकृतिका मास्क सर्वसाधारणका लागि कति उपयोगी छन् भनेर यथेष्ट प्रमाण नभएपनि समाजिक दूरी सम्भव नभएको अवस्थामा डब्लूएचओले मास्कको प्रयोग गर्न प्रोत्साहन गरेको छ।

वैज्ञानिकहरू मास्क प्रयोग र मुलुकको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: पुरुषले मास्क लगाउने सम्भावना किन कम हुन्छ?


विभिन्न बाध्यताका कारण वा अरूको लहैलहैमा लागेर सीपबिना विदेश गएकाहरूले आफूले दु:ख पाएको बताउने गरेका छन्।

वाचा गरिएको काम, स्थान वा तलब नपाएकाहरू आफ्नो विदेश बसाइ कष्टकर भएको बताउँछन्।

तर केहीको अनुभवमा भने राम्ररी बुझेर वैदेशिक रोजगारीमा गए जोखिम कम हुन्छ।

काम गर्न विदेश जाँदै गरेका र फर्केका केही नेपाली श्रमिकहरूसँग अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा गरिएको कुराकानीका आधारमा कमल परियारले तयार पारेको भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

वैदेशिक रोजगारी: 'जाँदा आशा, फर्किँदा निराशा'


विभिन्न स्थानमा बाक्लो हिउँ झरेको बताइएको छ।

कान्सास र इलिनोय राज्यमा नयाँ रेकर्ड कायम भइरहेको छ। मौसम पूर्वानुमान गर्ने विज्ञहरूका अनुसार यो हप्ता सयौँ त्यस्ता रेकर्ड बन्न सक्ने सम्भावना छ।

खराब मौसमका कारण एक हजार भन्दा बढी हवाई यात्रा रद्द गरिएको छ भने सडक दुर्घटनामा परेर चार जनाले ज्यान गुमाएको बताइएको छ।

केही क्षेत्रमा विद्यालयहरू पनि बन्द गरिएका छन्।

नेसनल वेदर सर्भिसका अनुसार हावाको झोक्का समतल क्षेत्रबाट पूर्वी तटीय क्षेत्र तर्फ फैलिँदैछ जसकारण नोभेम्बर महिनामा समेत त्यस क्षेत्रका बासिन्दालाई 'जाडो मौसम जस्तै' अनुभूति हुन सक्ने त्यो निकायले चेतावनी दिएको छ।

सबैभन्दा कम तापमान गार्डेन सिटीमा मापन गरिएको छ जहाँको तापक्रम माइनस १८ डिग्री सेल्सियस पुगेको बताइएको छ।

शिकागोमा पनि हाल सम्मकै कम तापमान मापन गरिएको छ। शिकागोको तापक्रम सन् १९८६ को भन्दा कम रहेको बताइएको छ।

अमेरिका र मेक्सीकोबीचको सीमा नजिकै रहेको टेक्सस राज्य स्थित एउटा सहरमा दुर्लभ हिमपात भएको बताइएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उत्तर ध्रुवीय हावा: अमेरिकाका कैयौँ ठाउँमा तापमानमा भारी गिरावट


विमला पराजुलीले त्यही चिया पसलको कमाइले छोरा पढाइन्, घरको सम्पूर्ण खर्च धानिन् र भक्तपुरको बालकोटमा जग्गा पनि किनिन्।

"चिया बेचेर कमाएको जग्गाको  मूल्य अहिले डेढ करोड छ," ३७ वर्षीय पराजुली भन्छिन्।

'बाटोमा चिया बेचेर केही हुन्छ भन्ने आफन्तहरूले नै पत्याएका थिएनन्। अहिले मेरो काम देखेर सबैजना खुसी छन्।'

उनको पसलमा चिया खान टाढा-टाढाबाट मानिसहरू आउँछन्। दैनिक ६ सय कपको हाराहारीमा चिया बिक्री हुन्छ। नयाँ बानेश्वरको पुरानो शिवदर्शन हल भएको चोकमा नाम नै नभएको यो पसलको चिया निकै प्रख्यात छ।

चिया खान आउने ग्राहकहरू चिया मिठो मानेर खाँदा आफ्नो थकान मेटिने भन्दै उनले थपिन्, 'दिनमा १६ घण्टासम्म पनि खट्छु तर थकाई लाग्दैन।'

पराजुलीलाई बिहान बेलुकी श्रीमानले पसलमा सघाउँछन्। श्रीमानको सरकारी जागिर छ। आफ्नो कमाइले छोरालाई विदेशमा पढाउने उनको योजना छ।

हेर्नुस् सृजना श्रेष्ठको भिडिओ।

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

व्यापार चिया पसल, कारोबार मासिक तीन लाख


विमान अपहरण गर्ने खोज्ने एक व्यक्तिलाई पछि गोली हानेर मारिदिएको सेनाले पुष्टि गरेको छ।

एक सय ४२ जना यात्रु र चालकदलका छ सदस्यसहित राजधानी ढाकाबाट दुबई उडेको सो विमानलाई चटगाउँमा आकस्मिक रूपमा ओरालिएको थियो।

आफूसँग पेस्तोल भएको दाबी गर्ने एक युवकले व्यक्तिले विमान अपहरण गर्ने प्रयास गरेको बताइएको छ।

आत्मसमर्पण गर्न नमानेपछि ती व्यक्तिलाई सेनाले विमानभित्रै गोली हान्यो। पछि उनको मृत्यु भयो।

ती सन्दिग्धले किन विमान अपहरणको प्रयास गरे त्यो चाहिँ स्पष्ट भइसकेको छैन।

को हुन् उनी?

पच्चीस वर्षको उमेर भएको ठानिएका ती व्यक्ति बाङ्ग्लादेशी नागरिक हुन्। पहिला उनी मानसिक रोगी भएको ठानिएको थियो।

उनको नाम मेहदी भएको बताइएको छ।

उनले शङ्कास्पद गतिविधि गर्दै विमान अपहरण गर्न खोजेको सङ्केत दिएपछि विमानका कर्मचारीहरू चनाखो बनेका अधिकारीहरूले बताएको समाचारसंस्था रोएटर्सले उल्लेख गरेको छ।

त्यसपछि विमानलाई तुरुन्तै शाह अमानत अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ओरालियो र सुरक्षाकर्मीले त्यसलाई घेरा हाले।

आकस्मिक अवतरण गरेपछि सुरक्षाकर्मीहरू विमानभित्र छिरेका थिए र विमानमा भएका सबैलाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकालिएको थियो।

सोही विमानमा यात्रा गरिरहेका सांसद मोइनउद्दिन खान बादलले सञ्चारकर्मीलाई बताएअनुसार एक यात्रुले हतियार देखाउँदै विमान अपहरण गर्न खोजेका थिए।

ती व्यक्तिले प्रधानमन्त्री शेख हसिना र आफ्नी पत्नीसँग आफ्नो कुरा गराउन विमानचालकलाई भनेका थिए।

बीबीसी बाङ्ग्लामा प्रकाशित एउटा विवरणका अनुसार उनले विमानचालकको टाउकोमा पेस्तोल ताक्दै पत्नीसँग खटपट भएको र त्यसबारे प्रधानमन्त्रीसँग कुरा गर्न खोजेको बताएका थिए।

मेजर जनरल मोतिउर रहमानले भने, "हामीले उनलाई पक्राउ गर्न वा आत्मसमर्पण गराउन खोज्यौँ। तर उनले मानेनन् र हामीले गोली हान्यौँ।"

ती सन्दिग्ध व्यक्तिको शरीरबाट एउटा पेस्तोल फेला परेको सेनाले जनाएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

बाङ्ग्लादेश विमान अपहरण प्रयास: को हुन् गोली हानिएका सन्दिग्ध व्यक्ति


विमानको अघिल्लो चक्कालई अझै उठाए पछि मात्रै विमानलाई पछाडिबाट तानेर धावनमार्गमा ल्याउन सकिने बताइएको छ।

घाँसमा जोतिएको विमानको अघिल्लो भागलाई पर्याप्त मात्रामा उचाल्न साँझसम्म नसकिएकाले शनिबार बिहानसम्ममा हटाउन सकिन्छ या सकिदैँन भन्ने यकिन रुपमा भन्न नसकिने अधिकारीहरुले बताएका छन्।

तीन दिनसम्म उडान नहुँदा विदेशका विमानस्थलमा अलपत्र पर्ने नेपाली यात्रुहरुको संख्या पनि बढ्दै गएको छ।

बुधबार बिहानदेखि अवरुद्ध त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको धावनमार्ग खुल्न नसक्दा शुक्रबारसम्म आउने जाने गरि झन्डै २ सय ५० वटा अन्तर्राष्ट्रिय उडानहरु स्थगित भएका छन्।

गुनासो

जसले गर्दा ४० हजार भन्दा बढी स्वदेशी तथा विदेशी यात्रुहरु प्रभावित भएको बताइन्छ।

उडान सुचारु हुने आशमा शुक्रबार दिउँसो अन्तराष्ट्रिय विमानस्थलमा पुगेका मध्ये केही यात्रुले आफूसँग भएको पैसा पनि सकिँदै गएको र एयरलाइन्सहरुले पनि व्यवस्थापनबारे केही जवाफ नदिएको गुनासो गरे।

देशकै एकमात्र अन्तराष्ट्रिय विमानस्थलको उडान बन्द हुँदा त्यसको मुख्य असर नेपालभित्र मात्रै नभइ यहाँ उडान गर्ने पूर्वी एशिया र खाडी देशका विमानस्थलहरुमा परेको छ।

बैदेशिक रोजगारीमा गएका धेरै नेपालीको बसोबास रहेको सो क्षेत्रमा यात्रुहरुले खाना र बस्ने समस्या खेपिरहेको दोहा स्थित कान्तिपुर दैनिकका पत्रकार होम कार्कीले बताएका छन्।

उनले भने, "कतार एयरवेजले विहान खाने व्यवस्था गरेको थियो, यात्रुलाई ट्रान्जिट खालको खुल्ला ठाउँमा राखेको छ, उनीहरुको बसाइचाहिँ अलि कठिनाइ नै देखिन्छ र यो भन्दा बढी समस्या चाहिँ आबुदाबी एयरपोर्टमा भएको सुनिन आएको छ।"

विमानस्थल अवरुद्ध हुँदा मलेसियाबाट घर फर्कने क्रममा रहेका कामदारहरु राजधानी क्वालालम्पुर स्थित नेपाली होटलहरुमा बसिरहेको अधिकारीहरुले जनाएका छन्।

अन्यौल

तर तेश्रो देशबाट उडान गरी त्यहाँ ट्रान्जिट भएका झन्डै ८० यात्रुहरुले समस्या झेल्नुपरिरहेको मलेसियाका लागी नेपाली राजदुत निरन्जन मान सिंह बस्न्यातले बीबीसीलाई बताए।

उनले भने, "मैले मलेशियन एयरलाईन्ससँग कुरा गरिरहेको छु तर उनीहरुले अन्तर्राष्ट्रिय नियम अनुसार दुईदिन भन्दा हामीले तिर्न सक्दैनौं, यो तिमीहरुकै एयरपोर्टमा यस्तो समस्या देखिएको हो भनिरहेका छन्।"

अलपत्र यात्रुहरुको गुनासो बढीरहदाँ भारतबाट झिकाइएको प्राविधिक टोली र उनीहरुले ल्याएका उपकरणले घाँसमा जोतिएको विमानको अघिल्लो भागलाई पर्याप्त... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

विमानस्थल ठप्प हुँदा यात्रु अलपत्र


विमानको एन्टिस्टलिङ प्रणालीमा भएको समस्याका कारण सो दुर्घटना भएको बताइन्छ।

सो दुर्घटनामा नेपालकी एकता अधिकारीसहित १५७ जनाको मृत्यु भएको थियो।

इथियोपियाको आदिस अबाबाबाट नाइरोबी उड्नेबित्तिकै जमिनबाट १३७ मिटर माथि पुग्दा नै बोइङ ७३७ म्याक्स ८ मोडलको सो विमानको चुच्चो तल निस्किएको थियो।

वाल स्ट्रीट जर्नलका अनुसार एक विमानचालकले रेडियो सम्पर्क विच्छेद हुनुअघि 'पिच अप, पिच अप!' अरूलाई भनेको सुनिएको थियो।

अर्थात् चालकदलले विमानको चुच्चोमा भएको समस्या थाहा पाएर त्यसलाई सही ठाउँमा ल्याउने प्रयास गर्न खोजेको हुनुपर्छ।

उडेको छ मिनेटभित्रै विमान दुर्घटनाग्रस्त भएको थियो।

'गम्भीर त्रुटि'

विमान दुर्घटनाबारे भइरहेको अनुसन्धानसँग निकटस्थ व्यक्तिहरूसँग कुरा गरेको भन्दै वाल स्ट्रील जर्नलले आफूले पाएको सूचनाले विमानभित्र गम्भीर त्रुटि भएको थाहा पाएपछि चालकदल त्यसबाट अत्तालिएको सङ्केत पाइएको जनाएको छ।

इथियोपिया र अमेरिकामा भएका अनुसान्धानबारे चुहिएका सूचनाका अनुसार दुर्घटना हुँदा स्वचालित एन्टिस्टल प्रणाली सक्रिय भएको पाइएको थियो।

गत अक्टोबर महिना सोही मोडेलको विमान इन्डोनेशियामा दुर्घटनामा पर्दा उडानलाई नियन्त्रण गर्ने मन्युभ्रिङ क्यारिक्टरिस्टिक्स ओग्मेन्टेशन सिस्टम (एमसीएएस)मा पनि समस्या भएको बताइएको थियो।

जकार्ताबाट उडेको लायन एअरको सो विमान उडेको केही बेरमै दुर्घटनामा पर्दा विमानमा सवार सबै १८९ जनाको ज्यान गएको थियो।

सो दुर्घटनाबारे भएको अनुसन्धानले एन्टिस्टल प्रणालीले राम्ररी  काम नगरेको र विमान समुद्रमा खस्नुअघि विमानको चुच्चो २० चोटिभन्दा बढी तल निस्किएको देखाएको थियो।

इथियोपियाली अधिकारीहरूले यी दुई विमान दुर्घटनामा "स्पष्ट समानता" देखिएको बताइसकेका छन्।

सञ्चारमाध्यममा चुहिएर आएका जानकारीबारे इथियोपियन एअरलाइन्स र सरकारी अधिकारीहरूले टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेका छन्।

इथियोपिया र इन्डोनेशियामा ठूला दुर्घटना भएपछि बोइङ ७३७ म्याक्स मोडलका विमानको सुरक्षाबारे प्रश्न उठेको छ।

सो मोडलका सबै विमानहरू संसारभरि उडानबाट हटाइएका छन्।

प्रणालीमा सुधार

बोइङ कम्पनीले आफ्ना विमानमा प्रयोग हुने सुरक्षाप्रणालीलाई अद्यावधिक गर्न नयाँ सफ्टवेअर बनाएको छ।

विमानमा जडित सेन्सहरूबाट विरोधाभासपूर्ण सङ्केत प्राप्त भए सो सफ्टवेअरले एमसीएएसलाई निष्क्रिय पारिदिन्छ।

यो सुधारअन्तर्गत बोइङले ७३७ म्याक्स मोडलका सबै विमानमा थप... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

इथियोपिया विमान दुर्घटना: अत्तालिएका चालकले भने, 'पिच अप, पिच अप!'


विमानको चक्कामा उत्पन्न समस्याले यस्तो भएको सरकारी टेलिभिजनका एक जना संवाददाताले जनाएका छन्

दक्षिण पश्चिम महसार शहरमा भएको उक्त दुर्घटनामा विमानमा सवार १३५ यात्रु भने सकुशल रहेको जनाइएको छ।

उक्त विमान तेहरानबाट उडेको थियो। अवतरणका क्रममा विमानको पाङ्ग्रा पुरै बाहिर निस्कन नसकेको बताइन्छ।

राजमार्गमा पुगेको विमानबाट यात्रुहरूका बाहिर निस्किरहेका तस्बिर र भिडिओहरू सामाजिक सञ्जालमा राखिएका छन्।

सरकारी टेलिभिजनले प्रान्तीय अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै विमानचालकले ढिलो अवतरण गराएको कारण धावनमार्गमा विमान रोक्न नसकेको जनाएका छन्।

विमानमा सवार एक जना पत्रकारले उक्त विमानमा पछाडिको चक्का भाच्चिएको र चक्काबिना चिप्लिएर सडकमा पुगेको बताएका छन्।

नागरिक उड्ययन निकायका प्रवक्ताले सोमबार बिहान स्थानीय समय अनुसार ७ बजेर ५० मिनेट जाँदा उक्त घटना भएको बताए।

उनले यसबारे अनुसन्धान भइरहेको पनि उल्लेख गरेका छन्।

इरानमा उड्ययन सुरक्षाको अवस्था खराब रहेको छ।

सन् २०१९ को फेब्रुअरीमा भएको एउटा दुर्घटनामा ६६ जनाको मृत्यु भएको थियो।

सन् २०११ मा इरान एअरको एउटा विमान टुक्राटुक्रा हुँदा दर्जनौँले ज्यान गुमाएका थिए।

इरानका दुइ वायुसेवालाई युरोपेली सङ्घले सुरक्षा चासोका कारण प्रतिबन्ध लगाएको वा आफ्नो हवाई क्षेत्र प्रयोग गर्न रोकेको छ।

सन् २०१५ मा शक्ति राष्ट्रहरूसँग परमाणु सम्झौता भएपछि प्रतिबन्धहरू हट्ने आशामा इरानले आफ्नो उड्ययन क्षमता वृद्धि गर्ने लक्ष्य लिएको थियो। तर अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयले सन् २०१८ मा राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले उक्त सम्झौता अस्वीकार गरिदिएपछि  इरानलाई यात्रुवाहक विमान  बेच्ने कम्पनीहरूको इजाजतपत्र खारेज गर्ने निर्णय लिइएको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चालकको गल्तीका कारण विमान इरानको सडकमा अवतरण


विमानको पछिल्तिर अलि पर चट्याङ परेको थियो

एमिरेट्स विमानसेवाको एअरबस ए ३८० अगाडि र चट्याङ पछाडि देखिने उक्त तस्बिर विमानस्थलमै रहेको एउटा हेलिकप्टरका चालकले स्थानीय समयानुसार अपराह्ण ३:३० बजे खिचेका थिए।

उक्त कम्पनीले आफ्नो फेसबुक पेजमा आफ्नो झ्यालबाहिर त्यस्तो दृश्य देखिएको उल्लेख गर्दै तस्बिर प्रेषित गरेको छ।

उसका अनुसार उक्त विमान हावाहुरी चलेका कारण धावनमार्गमै रोकिएको थियो।

न्यूजील्यान्डको मौसम हेर्ने निकायले उक्त क्षेत्रमा चट्याङसहित हावाहुरी आउन सक्ने चेतावनी दिएको थियो।

क्यान्टबरीका कतिपय क्षेत्रमा ठूलो हवाहुरी र अण्डाजत्रा असिना परेको स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

स्थानीय सांसद एन्ड्र्यू फ्यालूनले आफ्नो कार्यलयबाहिर परेको असिनाको भिडिओ खिचेकाट्विटरमा प्रेषित गरेका छन्।

न्यूजील्यान्डको मेटसर्भिसले दुई घण्टाको अवधिमा उक्त क्षेत्रमा सात सयवटा चट्याङ परेको जनाएको छ।

तर मौसमसम्बन्धी चेतावनी अहिले हटाइसकिएको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

क्राइस्टचर्च विमानस्थलमा जब विमाननजिकै चट्याङ पर्‍यो


विमानमा रहेका सबै २ सय ९८ जनाको मृत्यू भएको थियो, त्यसमध्ये धेरै नेदरल्याण्ड्सका थिए।

नेदरल्याण्ड्सका विशेषज्ञहरुका अनुसार, गत जुलाई महिनामा युक्रेनी आकाशमा उडिरहेको मलेसिया एअरलाइन्सको एमएच सेभेन्टिन विमान, तीव्र गतिमा रहेका विभिन्न वस्तुहरुको मारमा परेपछि हावामा नै टुक्रा-टुक्रा भएको थियो।

यो नयाँ प्रतिवेदनले उक्त घटनामा कुनै प्राविधिक वा मानवीय त्रुटीको कुनै पनि प्रमाण नभेटिएको जनाएको छ।

संवाददाताहरु भन्छन्, “छानविन प्रतिवेदनको निष्कर्ष उक्त एमएच सेभेन्टिन विमानमा क्षेप्यास्त्र हमला भएको भन्ने दाबीसँग मिल्न गएको छ।”

खतरनाक

यो नयाँ प्रतिवेदन तयार पारेका अनुसन्धानकर्ताले निष्कर्षका निम्ति ककपीटबाट प्राप्त जानकारी, एअर ट्राफिक कन्ट्रोल र तस्वीरहरुको भर परेका थिए।

किनकि पूर्वी युक्रेनमा रहेको दुर्घटनास्थलमा सरकारी सेना र विद्रोही लडाकुहरुबीच लडाईं चर्किरहेको अवस्थामा, स्थलगत रुपमा अनुसन्धान गर्नको लागि निकै खतरनाक रहेको छ।

उक्त एमएच १७ विमान नेदरल्याण्ड्सको एम्सटरड्यामबाट मलेसियाको क्वालालम्पुर तर्फको उडानमा रहेको थियो र त्यो पूर्वी युक्रेनमा विद्रोही नियन्त्रित इलाकामा खसेको थियो।

त्यसबेला उक्त विमानलाई रुस समर्थक विद्रोहीहरुले हमला गरी खसालिदिएका विवरणहरु आएका थिए।

दुर्घटनाको छानबिन गरिरहेको, नेदरल्याण्ड्सको सुरक्षा बोर्डका अध्यक्षले भने यो समग्र प्रकरणबारेको अन्तिम प्रतिवेदन प्रकाशित गर्न एक वर्षको समय लाग्ने बताएका छन्।

अनुमान

बीबीसीका यातायात सम्बाददाता रिचर्ड वेस्टकट भन्छन्, "यो प्रतिवेदनले स्पष्ट रुपमा एमएच सेभेन्टिन विमानलाई क्षेप्यास्त्र प्रहार गरी खसालिएको भनेर त भनेको छैन तर त्यसले अरु लगभग सबै विकल्पलाई नकारेको भने छ।"

उडानमा रहेको उक्त विमानमा कुनै आपतकालिन अवस्था थिएन, कुनै प्राविधिक समस्या थिएन र विमानचालकहरुले पनि कुनै गल्ती गरेका थिएनन्।

बरु प्रतिवेदनले उक्त विमानलाई आकाशमा उडिरहेका बेला तीव्र गतिमा रहेका वस्तुहरुले प्वालै प्वाल पारेर खसालिदिएको हुन सक्ने भनेको छ।

जुन बीयुके भनिने क्षेप्यास्त्र प्रणालीले गर्ने हमलाको प्रकृति संग मिल्छ।

त्यस्ता क्षेप्यास्त्रले आफ्नो हमलाको निशानामा ठोक्किएर भन्दा पनि निशानाको नजीकै पुगेर विस्फोट भई टुक्राहरुद्वारा अत्यधिक क्षति पुर्याउने गर्छन्।

तर यो सबै विवरणले सबैभन्दा अहम् प्रश्नको जवाफ भने दिएको छैन, कि त्यस्तो क्षेप्यास्त्र प्रहार कस्ले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मलेसियाली विमान आकाशमै 'टुक्रा टुक्रा'


विमानमा सवार एक पत्रकारलाई पक्राउ गर्न त्यसो गरिएको अभियानकर्मीहरूले बताएका छन्।

चर्को निन्दा

अमेरिकाले बेलारुसको कार्यले विमानमा सवार अमेरिकी नागरिकसहितका यात्रुहरूको जीवन खतरामा पारेको भन्दै चर्को निन्दा गरेको छ।

युरोपेली देशहरूले बेलारुसमाथि 'राज्य आतङ्क'को आरोप लगाएका छन्।

नेक्स्टा ग्रुपका पूर्वसम्पादक रोमन प्रोटासेभिचलाई हिरासतमा लिएपछि उक्त विमानलाई पुन: उड्न दिइएको थियो।

बेलारुसका सञ्चारमाध्यमका अनुसार उक्त जेट विमानमा बम भएको भन्दै मिग २९ लडाकू विमानहरूले घेरेर बेलारुसको राजधानी मिन्स्कमा ओरालेका थिए। तर बम भेटिएन।

अन्तत: विमान उसको वास्तविक गन्तव्य लिथुआनियाको राजधानी भिल्नियसमा स्थानीय समयअनुसार राति सवा नौ बजे ओर्लिएको थियो जुन तोकिएकोभन्दा ७ घण्टा ढिलो थियो।

प्रोटासेभिच ‘त्रसित’

विमानमा रहेका यात्रुहरूले आफूहरूलाई विमान मिन्स्कतर्फ मोडिएको कारणबारे केही सूचना नदिएको बताए।

एक जनाले प्रोटासेभिच निकै त्रसित देखिएको बताए। अर्की यात्रुले उनले अन्य यात्रुहरूतर्फ हेर्दै अब उनले मृत्युदण्ड बेहोर्ने बताएको सुनाइन्।

युरोपेली युनियन तथा नेटोमाथि हस्तक्षेप गर्नुपर्ने माग आएका छन्।

यूकेका विदेशमन्त्री डोमिनिक राबले बेलारुसको कदमको 'गम्भीर परिणाम' हुने बताए।

बेलारुसकी विपक्षी नेता स्भेत्लाना तिखानोभ्स्कायाले प्रोटासेभिचको रिहाइको माग गरेकी छन्।

उनले गत वर्षको चुनावमा राष्ट्रपति अलेक्सान्डर लुकासेन्कोलाई पराजित गरिएको ठानिएको थियो।

तर अगस्टको चुनावयता ६६ वर्षीय लुकासेन्कोले विरोधीहरूमाथि दमन गरिरहेका छन्।

कैयौँ विपक्षी नेता पक्राउ परेका छन् भने तिखानोभ्स्काया लगायत अन्य कतिपय निर्वासनमा गएका छन्।

कसरी  मोडाइयो विमान्?

उक्त विमान ग्रीसको एथेन्सबाट भिल्नियसतर्फ जाँदै गर्दा लिथुआनियाली सिमाना नजिकै पुगेपछि मिन्स्कतर्फ मोडाइएको थियो।

उक्त विमानमा १७१ जना यात्रु रहेको बताइएको छ।

एक विज्ञप्तिमार्फत् र्‍यानएअरले उसका विमानचालकहरूलाई बेलारुसको हवाई ट्राफिक नियन्त्रकले विमानभित्र सम्भावित सुरक्षा खतरा रहेको भन्दै नजिकको मिन्स्क विमानस्थलमा ओर्लन सूचित गरेका थिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

पत्रकारलाई पक्राउ गर्न विमान बेलारुसतर्फ मोडिएपछि आक्रोश


विमानस्थल क्षेत्रमा उडिरहेको ड्रोनले विमानहरूको उडान तथा अवतरण प्रभावित पारेपछि प्रहरीले ड्रोनलाई गोली हानी खसाल्ने उपायबारे छलफल थालेको हो।

तर त्यो उपायलाई यसअघि ससेक्स् प्रहरीले गोली अन्यत्र छरिन सक्ने भन्दै अस्वीकार गरिदिएको थियो।

मान्छेको जागिर खोस्दै रोबोट र ड्रोनहरु

चीनले ड्रोन फिर्ता गर्छ: पेन्टागन

प्रहरीको रणनीति के छ?

ड्रोनका कारण शुक्रवारसम्म ज्याट्विक विमानस्लन बन्द नै रहने एक अधिकारी जेसन टिङ्लेले बताए। उनले "प्रहरीले जसरी भएपनि त्यो ड्रोनलाई आकाशबाट पर पुर्‍याइछाड्ने" बताएका छन्।

ड्रोनका कारण विगत २४ घन्टादेखि ग्याट्विक विमानस्थल ठप्प छ। ड्रोन संकटका कारण त्यो विमानस्थल प्रयोग गर्ने लाखौँ यात्रुहरू मर्कामा परेका छन्।

प्रहरीले अहिले ड्रोनलाई खसाल्नु अघि त्यसको बनावट र ढाँचाको जानकारी लिने प्रयास गरिरहेको बताइएको छ।

विमानस्थल सञ्चालन कार्यालयले बिहीवार साँझसम्म पनि सो ड्रोनको गैरकानुनी गतिविधिहरु देखिएको र एउटा मात्र धावन मार्ग भएको त्यो विमानस्थल खोल्न कठिन भइरहेको जनाएको छ।

बीबीसीकी लुसि म्यानिङ भन्छिन्, "हामीलाई प्रहरीले बताएअनुसार सोधपुछ जारी छ। सरकारी स्रोतले बीबीसीलाई बताएअनुसार ग्याट्विक विमानस्थलको विरोध गरिरहेका प्रदर्शनकारीहरू पनि यसको लागि जिम्मेवार हुन सक्छन्।"

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ब्रिटेन: ड्रोनका कारण ग्याट्विक विमानस्थल अझै अस्तव्यस्त


विमानस्थलको भुइँमा अमेरिकाका भूतपूर्व राष्ट्रपति जर्ज डब्ल्यू बुशको विशाल टाउको खोपिएको थियो। अनि विमानबाट ओर्लिने सबैले उनको टाउको कुल्चेर मात्र इराकी भूमिमा प्रवेश गर्नुपर्ने रहेछ।

त्यो इराकको अमेरिकाप्रतिको घृणाभावको सङ्केत थियो। त्यसले नेपालको राष्ट्रिय फुटबल टोलीको इराक बसाइमा यस्ता थुप्रै फरक क्षणहरू अनुभव गर्न पाइने पूर्वाभास भयो।

यो सन् २००१ को एप्रिल महिना अर्थात् २० वर्ष अगाडिको घटना हो।

नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टोली विश्वकप २००२ को छनोट खेल्न इराक र काजाकस्तानको यात्रामा निस्केको थियो। समूह 'एफ'मा नेपालसँगै इराक, काजाकस्तान र मकाउका चार टोलीले उक्त छनोट  खेलमा सहभागी भए।

विवाद, अन्योल, डर, उत्साह अनि युद्धको आभास हुँदै अन्त्यमा सफलतामा पुगेर टुङ्गिएको सो यात्रा राष्ट्रिय फुटबल टोलीले खेलेको अहिलेसम्मकै सफल विश्वकप छनोट प्रतियोगिता मानिन्छ।

नेपालबाटै अप्ठेरो

त्यति बेला अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ (एन्फा) को नेतृत्व विवाद चरम उत्कर्षमा थियो। दुई समानान्तर एन्फा अस्तित्वमा थिए।

सरकारी मान्यताप्राप्त गीता राणा नेतृत्वको एन्फा सातदोबाटोमा र फिफाको मान्यताप्राप्त गणेश थापाको नेतृत्वमा रहेको एन्फा ललितपुरबाट सञ्चालन भइरहेका थिए।

विवादमाझ विश्वकपको तयारी पनि दुईतिर भइरहेको थियो।

राणाको नेतृत्वको एन्फाले सातदोबाटोमा युवा खेलाडीहरू राखेर बन्द प्रशिक्षण सञ्चालन गरेको थियो भने उपेन्द्रमान सिंह, बालगोपाल महर्जनजस्ता वरिष्ठ खेलाडीहरूको समूह स्वतन्त्र रूपमा खुलामञ्चमा प्रशिक्षण गरिरहेका थिए।

थापाको आफ्नै टीम पठाउने तयारी, राणाको असहमति र खेलाडीहरूको दबावकाबीच सिर्जित अन्योलमा नेपाली टोलीले विश्वकप छनोट खेल्ने सम्भावना निकै कम थियो।

यस्तो विषम परिस्थितिमा राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्का तत्कालीन सदस्यसचिव विनोदशङ्कर पालिखेले सबै पक्षलाई समेट्दै एउटा स्वतन्त्र टोली बनाई विश्वकपमा भाग लिने जुक्ति निकाले।

स्वतन्त्र टोलीको नेतृत्व टासी घलेले गर्ने भए। टोलीको व्यवस्थापक लोकबहादुर शाही, प्रशिक्षक महेश्वर मुल्मी र सहायक प्रशिक्षकमा राजुकाजी शाक्य बने।

उनीहरूले संयुक्त टोली छाने। अनि अन्तिम समयमा टोलीको विश्वकप सहभागिता पक्का भयो।

उडान

तालिकाअनुसार समूह 'एफ' मा रहेको टोलीले इराक र काजाकस्तानमा 'होम एन्ड अवे' खेल्ने भयो।

तर युद्धमा होमिएको इराक जान सजिलो कहाँ थियो र? त्यसका लागि नेपालले लामो अनि घुमाउरो... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल फुटबल: २० वर्षअघि इराक र काजाकस्तानमा खेलिएका ऐतिहासिक विश्वकप छनोट खेलको संस्मरण


विमानस्थलमा उनलाई राष्ट्रिय टोलीका कप्तान पारस खड्का तथा उपकप्तान ज्ञानेन्द्र मल्लले स्वागत गरेका थिए।

सञ्चारकर्मीहरूलाई संक्षिप्त प्रतिक्रिया दिँदै उनले भने, "यो प्रतियोगितामा विश्वकै उत्कृष्ट खेलाडीहरूसँग खेल्न पाउँदा मेरो आत्मबल निकै बढेको छ। धेरै कुरा सिक्न पाएको छु," उनले भने।

दिल्ली डेयरडेभिल्सले आईपीएलका सुरुका खेलहरूमा यी १७  वर्षीय नेपाली बलरलाई नखेलाएको भए पनि अभ्यासका क्रममा ठूला खेलाडीहरूसँग आफूले सिक्न पाएको उनले बताए।

"अर्को सिजनमा अझ राम्रो गर्ने प्रयास गर्नेछु," उनले भने।

अनुभव

यसपालि सन्दीपलाई दिल्ली डेयरडेभिल्स क्लबले तीन वटा खेलमा मैदानमा उतार्‍यो।

लिगबाट उनको क्लब त बाहिरियो तर उनले ती खेलमा कुल पाँच विकेट लिएर आफ्नो कौशल प्रदर्शन गर्ने मौका पाए।

त्यसमाथि विश्वकै नामी ब्याट्सम्यानहरू विराट कोहली, एबी डिभिलियर्स तथा महेन्द्रसिंह धोनीविरुद्ध उनले बलिङ् गर्ने मौका पनि पाए।

उनले पाँच खेलाडीको विकेट लिएका थिए जसमा भारतका चर्चित ब्याट्सम्यानहरू पार्थिव पटेल र सुरेश रैना पनि रहेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

आईपीएलले धेरै कुरा सिकायो: सन्दीप लामिछाने


विमानस्थलमा राष्ट्रपति ट्रम्पलाई भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले कसिलो अङ्कमाल गरेर स्वागत गरेका थिए। ती दुई नेताले महात्मा गान्धीले १३ वर्ष बिताएका सावरमती आश्रमको भ्रमण गरे।

राष्ट्रपति ट्रम्पको भ्रमण संसारका दुई सबैभन्दा ठूला प्रजातान्त्रिक देशबीचको सम्बन्धलाई अझ गहिरो बनाउनमा केन्द्रित हुने बताइएको छ।

ट्रम्पलाई स्वागत गर्न गुजरातमा हजारौँ मानिसहरू सडकका दायाँबायाँ उभिएका दृश्य देखिएको थियो।

ट्रम्पले यात्रा गर्ने बाटोमा दुई नेताका तस्बिर सहितका ठूलाठूला होर्डिङ बोर्डहरू टाँगिएका छन्।

व्यापार

ठूलो तामझामका साथ भ्रमणको आयोजना भइरहेको भए पनि यो भ्रमणका क्रममा दुई देशबीचको व्यापार सहमति भने होला जस्तो देखिँदैन।

अमेरिका भारतको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण व्यापारिक साझेदार हो। सन् २०१८ मा द्विपक्षीय व्यापारको आकार १४२.६  अर्ब डलर थियो। अमेरिकाको भारतसँग २५.२ अर्ब डलरको वस्तु तथा सेवासँग सम्बन्धित व्यापारघाटा विद्यमान थियो।

दुई देशबीच बढ्दो राजनीतिक तथा रणनीतिक निकटताका माझ व्यापारको विषयलाई लिएर भने दुई देशबीच तनावको स्थिति छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले भारतले आयातमा लगाएको करलाई "अस्वीकार्य" भनेका छन् र उनले भारतलाई "कर लगाउनेहरूको राजा" समेत भनेका छन्।

सन् २०१९ मा अमेरिकाले भारतलाई दिँदै आएको विशेष सुविधायुक्त व्यापार सहुलियतको अन्त्य गरेको थियो।

त्यस्तो कदमपछि भारतले विभिन्न २८ वटा अमेरिकी उत्पादनको आयातमा जबाफी कर लगाएको थियो र दुई देशबीच कूटनीतिक विवाद उत्पन्न भएको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

डोनल्ड ट्रम्प: अमेरिकी राष्ट्रपति भारतको पहिलो औपचारिक भ्रमणमा, पाए भव्य स्वागत


विरलै गरिने एक टेलिभिजन भाषणमा देशवासीलाई सम्बोधन गर्दै उनले बुढ्यौली र खराब स्वास्थ्यका कारण आफूले सम्पूर्ण जिम्मेवारीहरु पालना गर्न गाह्रो भैरहेको बताए।

तर उनले स्पष्ट रुपमा गद्दी त्याग गर्ने चाहिं भनेनन्।

जापानमा गद्दीनशीन सम्राटले गद्दीत्याग गर्ने कुनै कानुनी प्रावधान छैन।

  देशमा सम्मानित ८२ वर्षीय सम्राटले देशवासीका नाममा गरेका आफ्नो हालसम्मकै दोस्रो टेलिभिजन सम्बोधनका क्रममा त्यस्तो चाहनाको संकेत गरेका हुन्।

  जापानमा सम्राटले राजनीतिक वक्तव्य दिन नपाउने हुनाले सम्राट आकिहितोले स्पष्ट रुपमा आफूले गद्दी त्याग्न चाहेको नबताएका हुन् भनिंदैछ।

  तर सम्राटको भाषण प्रसारण भए लगत्तै प्रधानमन्त्री शिन्जो आबेले आफूले सम्राटका चाहनाहरुलाई गम्भीरतापूर्वक लिने र त्यस सम्बन्धमा के गर्न सकिन्छ छलफल गर्ने बताए।

उपचार

मुटुको शल्यक्रिया गराइसकेका सम्राट आकिहितोले प्रोस्टेट क्यान्सरको पनि उपचार गराएका छन्।

  उनी सन् १९८९ मा आफ्ना पिता हिरोहितोको निधनपछि जापानी राजगद्दीमा आशिन छन्।

  यदि सम्राट आकिहितोले वास्तवमै गद्दी त्याग गरे भने सन् १८१७ मा सम्राट कोकाकु पछि त्यसो गर्ने उनी पहिलो जापानी सम्राट बन्नेछन्।

  टोक्योमा रहेका बीबीसी सम्वाददाता रुपर्ट विंगफिल्ड-हेज भन्छन्, प्रधानमन्त्री शिन्जो आबेको सरकारलाई समर्थन गर्ने दक्षिणपन्थी राष्ट्रवादीहरु सम्राटको चाहना पुरा गर्न कुनै नयां कानुन बनाउने पक्षमा देखिंदैनन्।

हालको कानुनी प्रावधान बमोजिम सम्राटहरु आफ्नो निधन नभएसम्म राजगद्दीमा कायमै रहन्छन्।

सम्राट आकिहितोका उत्तराधिकारीका रुपमा ५६ वर्षीय युवराज नारुहितो छन् भने उनीपछिको रोलक्रममा उनका भाइ राजकुमार फुमिहितो आकिशिनो छन्।

जापानमा महिलाले राजगद्दीमा आशिन हुने प्रावधान छैन, त्यही भएर युवराज नारुहितोकी छोरी राजकुमारी आइको आफ्नो बुबाको उत्तराधिकारी बन्न पाउंदिनन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

गद्दीत्याग गर्ने जापानी सम्राटको 'चाहना'


विराटनगरको शहीद मैदानमा खेलाडी पुनम जर्घामगर, अनिता बस्नेत, सावित्रा भण्डारी र रेखा पौडलले गोल गरेका हुन्।

विराटनगरको गर्मीमा घरेलु दर्शकका माझ सहज ठानिएको खेल जित्न भने निकै सङ्घर्ष गर्नुपर्‍यो।

अपेक्षित रूपमा बलियो मानिएको नेपालविरुद्ध श्रीलङ्काले बलियो रक्षा रणनीति बुनेको थियो।

विपक्षीविरुद्ध हावी

श्रीलङ्काको रणनीति भङ्ग गर्न नेपाली खेलाडीलाई ४२ मिनेट समय लागेको थियो।

तर खेल सकिने बेलामा भने नेपाल विपक्षीविरुद्ध हावी भएको देखियो।

नेपालले एकपछि अर्को गोल थपिरह्यो।

मध्यान्तर हुन तीन मिनेट बाँकी हुँदा विपक्षी पोस्टभित्र कप्तान निरू थापाले दिएको पासमा गोल लाइननजिक रहेकी पुनमले 'फाइनल टच' दिएर नेपालको अग्रताको सुरुआत गरेकी थिइन्।

सतहत्तरौँ मिनेटमा अनिताले गरेको गोल दर्शनीय थियो।

डी-बक्समा बल खोसाखोसको स्थिति चलिरहेको बेला डी-बक्सबाहिर फर्केको बललाई उनले 'सेकेन्ड बार' च्यापेर पोस्टमा प्रहार गरेकी थिइन्।

खेल सकिन सात मिनेट बाँकी रहेको बेला सावित्रा भण्डारीले टाउकोले बल प्रहार गरेर गोल गरेकी हुन्।

योसँगै उनको गोल सङ्ख्या २५ पुगेको छ।

उनले यसअघि जमुना गुरुङले बनाएको दोस्रो उच्च गोल सङ्ख्याको बराबरी गरेकी छिन्।

नेपाल र श्रीलङ्का आमुन्नेसामुन्ने भएको यो छैटौँ पटक हो।

नेपालले सबै खेलमा श्रीलङ्कालाई हराएको छ।

सन् २०१० मा ढाकामा भएको सागमा ८-० तथा २०१२ र २०१४ को साफमा नेपालले श्रीलङ्कालाई ३-० ले हराएको थियो।

त्यस्तै सन् २०१६ को चौथो भेटमा ४-० तथा सोही वर्ष भएको साफ च्याम्पियनशिपमा नेपालले १-० ले हराएको थियो।

नेपालले अब बुधवार नै हुने भारत र बाङ्ग्लादेशका विजेतासँग उपाधिका लागि खेल्नेछ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

साफ च्याम्पियनशिप: श्रीलङ्कालाई हराउँदै नेपाली महिला फुटबल टोली फाइनलमा


विराटनगरको शहीद मैदानमा शुक्रवार हुने फाइनल खेल अगाडि दुवै टोलीका प्रशिक्षकहरूले जित्ने दाबी गरेका छन्।

भारतीय प्रशिक्षक मायामोल रक्कीले भनिन् - हरेक प्रतिस्पर्धा नयाँ हो र हामी विगत वा इतिहासमा विश्वास गर्दैनौँ।

प्रतियोगिताको पाँचवटै संस्करणमा भारतसँग पराजित भएको नेपाल पनि इतिहास बिर्सन चाहन्छ। बरु पहिलो पटक नयाँ इतिहास कोर्ने आत्मविश्वासका साथ मैदानमा उत्रिने तयारीमा नेपाल देखिएको छ।

प्रशिक्षक हरि खड्का भन्छन् - "हामी अहिले यस्तो अवस्थामा छौं। जहाँ खुलेर भन्न सक्छौँ की परिस्थिति इतिहास विपरीत हुनेछ। नेपाली टोली जितको लक्ष्य लिएर मैदानमा उत्रिन सक्षम छ। त्यो नयाँ इतिहास भोलि लेखिनेछ।"

विहीवार दुवै टोलीका सदस्य एवं अधिकारीहरूले रमाइलो गरि होली मनाए पनि शुक्रवार भने दुवै टोली एकअर्कालाई हराउने दाउमा देखिन्छन्।

नेपाल र भारत दुवै राष्ट्रसँग खेलेर प्रतियोगिताबाट बाहिरिसकेको बांग्लादेशी टोलीका प्रशिक्षकले पहिलो पटक नेपाललाई भारत भन्दा बलियो प्रतिद्वन्द्वी भनि चित्रण गरे।

विश्लेषकहरु भन्छन् अझै पनि भारतलाई जित्नु नेपालको लागि कठीन परीक्षा हुनेछ। तर उनीहरू भन्छन् - चुनौती पार गर्ने केही ठोस आधारहरू नेपाली पक्षमा छ।

के के छन् त्यस्ता आधारहरु ?

अनि पाँच कमजोरी चाहिँ के होलान्?

 त्यसैले शुक्रवारको फाइनल प्रतिस्पर्धालाई कतिपयले निकै रोचक रूपमा सम्पन्न हुने विश्वास गरिरहेका छन्।

प्रशिक्षक हरि खड्काले विपक्षीलाई बलियो आकलन गर्दै भनेका छन्- "भन्नैपर्दा भारत हरेक क्षेत्रमा नेपालभन्दा माथि छ। नेपालले जितको लागि मेहनत नै गर्ने हो र गोर्खे बहादुरीको जुन गाथा छ त्यसलाई दोहोर्‍याउनै पर्छ। मलाई विश्वास छ नेपाली खेलाडीहरू त्यसका लागि सक्षम छन्।"

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

महिला फुटबल: नेपालले भारतलाई जित्न सक्ने पाँच आधार


विराटनगरमा काङ्ग्रेसको जुलुस

राजधानी काठमाण्डूसहित देशका विभिन्न भागमा उक्त कदमविरुद्ध जुलुसहरू पनि निस्किएका छन्।

उक्त कदमको विरोधमा विपक्षी मात्र नभइ सत्ताधारी दल निकट विभिन्न जनवर्गीय सङ्गठनहरूले पनि राजधानी काठमाण्डूमा जुलुस निकालेका थिए।

विपक्षी दलका नेताहरूले सामाजिक सञ्जालमार्फत् पनि संसद् विघटनको विरोध गरेका छन्।

'संवैधानिक व्यवस्था प्रतिकूल'

प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसले संसद् विघटनलाई 'संवैधानिक व्यवस्था प्रतिकूलको बदनियतपूर्ण निन्दनीय कार्य' भनेको छ।

आइतवार बसेको कांग्रेसका पदाधिकारी र पूर्व पदाधिकारीहरूको बैठकले चार बुँदे निर्णय गर्दै उक्त कदमको विरोध गरेको हो।

कांग्रेसद्वारा जारी प्रेस वक्तव्य अनुसार उक्त बैठकले गरेका निर्णयहरू-

विपक्षी दल र नेकपाका वरिष्ठ नेताबीच छलफल

आइतवार नै सिंहदरबारस्थित नेपाली कांग्रेसको संसदीय दलको कार्यालयमा विपक्षी दलका साथै नेकपाका वरिष्ठ नेताहरूले अनौपचारिक छलफल गरेको नेताहरूले जनाएका छन्।

नेपाली कांग्रेसका वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलका अनुसार उक्त बैठकले 'संसद् विघटनलाई असंवैधानिक, अलोकतान्त्रिक र निरङ्कुश कदम'का रूपमा हेरेको छ।

बैठकमा नेकपाका वरिष्ठ नेताहरू माधवकुमार नेपाल र झलनाथ खनाल एवम् प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठ पनि सहभागी भएको पौडेलले जानकारी दिए।

त्यस्तै जनता समाजवादी पार्टीका संघीय परिषद्का अध्यक्ष बाबुराम भट्टराई, वरिष्ठ नेता राजेन्द्र महतो र अन्य नेताहरू सहभागी भएको पौडेलले बताए।

उनका अनुसार सोमवार अपराह्न नेपाली कांग्रेसले सर्वदलीय बैठक बोलाएको छ।

बैठकमा सहभागी पूर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईले ट्विटरमा बैठकले उक्त कदमविरुद्ध "सबै प्रकारले सङ्घर्ष गर्ने समझदारी गरेको" लेखेका छन्।

यसअघि उनले एक भिडिओ सन्देश प्रेषित गरेका थिए।

त्यसमा उनले विगतमा राजनीतिक अस्थिरता धेरै भएकाले नयाँ संविधानमा त्यस्तो अस्थिरता निम्त्याउन नदिने प्रावधान राखिएको भन्दै 'त्यसविपरीत प्रधानमन्त्रीले संसद् विघटन गर्नु अत्यन्त दुःखद छ' भनेका छन्।

"दुईतिहाइ बहुमतको नजिक हुँदा पनि गैरजिम्मेवारपूर्ण हर्कत प्रधानमन्त्रीबाट भएको छ। त्यो लोकतन्त्रको हितविपरीत छ।"

यसबाट हिजोको संसद्को सुधारिएको व्यवस्थाको धज्जी उडाएको भन्दै उनले सबैलाई प्रतिवाद गर्न आह्वान गरेका छन्।

राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका एक अध्यक्ष कमल थापाले ट्वीट गर्दै विघटनको निर्णय... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल संसद् विघटनः विपक्षीद्वारा प्रतिवाद, कुन पार्टीको कस्तो प्रतिक्रिया


विराटनगरमा गरिएको पीसीआर परीक्षण

बीमकहरूमा अपेक्षाभन्दा धेरै सङ्क्रमण फैलिएपछि भुक्तानीमा आर्थिक जटिलता पैदा भएको बताइएको छ।

करिब ३०,००० मानिसले कोरोना बीमाको भुक्तानी दाबी गरिसकेका छन् जसमा आधाभन्दा बढीको दाबी फर्छ्योट हुन सकेको छैन।

कोरोना बीमा गरेका धेरैले भुक्तानी नपाएको वा पाउन गाह्रो भएको गुनासो गर्ने अवस्था किन सिर्जना भएको हो त?

किन भइरहेको छ ढिलाइ?

पालमा सुरुमा वैशाख ४ गते ल्याइएको कोरोना बीमासम्बन्धी नीति भदौ २८ गते परिमार्जन गरियो।

एक्कासि सङ्क्रमण विस्तार भएपछि बीमा कम्पनीहरू आत्तिएका थिए।

धेरैले भुक्तानी नपाएको गुनासो गरेपछि अर्थमन्त्रीमा त्यतिखेर नियुक्त भएका विष्णु पौडेलले कार्तिक १८ गते बीमा समितिसमेतलाई बोलाएर एक हप्ताभित्र भुक्तानी गर्न निर्देशन दिएका थिए।

अवस्था नसुध्रिएपछि एक महिनापश्चात् उनले फेरि त्यस्तै निर्देशन दिनुपरेको थियो।

अहिले खासगरी तीनवटा कारणले भुक्तानीमा ढिलाइ भइरहेको अधिकारीहरू बताउँछन्।

ढिलाइ हुनुका तीन कारण

पहिलो त बीमा दाबी रितपूर्वक नगरिनु रहेको पौडेलले बताए।

"सङ्क्रमण पुष्टि भएको सक्कल रिपोर्ट, नागरिकता अनि वडाको सिफारिस आवश्यक हुन्छ। कतिपयले त्यो पूरा पठाएका हुँदैनन्," उनले भने।

"यी कागजात रितपूर्वक पठाइएका दाबीहरूको अबदेखि एक हप्ताभित्रै भुक्तानी हुनेछन्।"

दोस्रो कारण चाहिँ असोज र कार्तिक महिनामा धेरै सङ्ख्यामा देशभरि सङ्क्रमित बढेपछि स्वाभाविक रूपमा बीमा दाबीको चाप पनि बढ्यो।

"त्यही समयमा बीमा कम्पनीहरूमा अनि बीमा समितिमा पनि केही कर्मचारी कोभिड लागेर बिदामा बस्नुपर्‍यो। त्यसले पनि ढिलाइ भयो," पौडेलले बताए।

तेस्रो कारण चाहिँ समयमा स्वास्थ्य मन्त्रालयबाट रुजु हुन नसक्नु पनि रहेको उनले बताए।

अहिले सरकारी बाहेकका प्रयोगशालाबाट सङ्क्रमण पुष्टि भएको रिपोर्टलाई मन्त्रालयको इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाबाट रुजु गराउनुपर्ने नियम छ। त्यसले पनि समय लिइरहेको बताइएको छ।

अनि बीमा भुक्तानीमा दोहोरोपना नहोस् भनेर जाँच गरिनुपर्ने भएकाले पनि केही समय लागेको बताइएको छ।

धेरै छ बक्यौता

कोरोनाभाइरसको विश्वव्यापी महामारीको प्रारम्भिक काल वैशाखमै नेपालमा कोरोना बीमा सुरु गरिएको हो।

त्यतिखेर ६०० रुपैयाँ प्रिमियम बुझाएर सङ्क्रमित पुष्टि भएको कागजात देखाएमा एकमुष्ट रु १ लाख पाउने सर्तसहित थुप्रैले बीमा गराएका थिए।

तर साउनदेखि देशमा सङ्क्रमितहरूको चाप बढ्न... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: बीमा दाबीमा किन भइरहेको छैन सहज भुक्तानी


विवरणहरूका अनुसार हालसम्म केवल दश-बाह्र प्रतिशत मात्र रोपाईँ सकिएको छ।

तर धानको उत्पादनमा हुने घटबढले नेपालमा कृषक वा कृषि अधिकारीहरूका माझ मात्र हलचल उत्पन्न हुँदैन।

नेपालमा किन धान यति धेरै महत्त्वपूर्ण?

यसै पनि आम नेपालीका लागि बिहानबेलुकाको खानेकुरा भनेकै भात भन्ने बुझिन्छ।

त्यसैले खाद्य सुरक्षाका दृष्टिकोणले दुई छाक दालभात आम नेपालीको निम्ति अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण छ।

त्योबाहेक धानचामल भनेको यहाँका धेरै मानिसहरूको संस्कृति, संस्कार एवं परम्परासँग पनि जोडिएको छ।

सबभन्दा महत्त्वपूर्ण चाहिँ धानको नेपाली अर्थतन्त्रसँगको सम्बन्ध हो।

"समग्र कृषिले देशको कुल गार्हस्थ उत्पादनमा साढे २६ प्रतिशत योगदान दिएको छ। कुल कृषि उत्पादनमा धानको २० प्रतिशत योगदान छ," कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयका वरिष्ठ कृषि अर्थ विज्ञ विनोद भट्टराईले बताए।

त्यसको अर्थ के हो भने धानको उत्पादनमा हुने घटबढको समग्र आर्थिक वृद्धि दरमा समेत उल्लेख्य प्रभाव पर्छ।

आकाशको भर

अर्थतन्त्रको यति धेरै महत्त्वपूर्ण पाटो हुँदाहुँदै पनि धान उत्पादनको लागि नेपाल अझैपनि आकाशकै भर पर्नु परिरहेको छ।

हुन त चालु आर्थिक वर्षमा नेपालले निकै राम्रो परिमाणमा धान उत्पादन गर्न सक्यो।

यो वर्ष ५६ लाख मेट्रिक टन धान उत्पादन भयो। तर यसको मुख्य कारण गएको वर्षभर भएको राम्रो वर्षात मानिन्छ।

पूर्व सचिव एवं कृषिविद् हरि दाहाल भन्छन्, "तर यसपटकको सुरुवाती कमजोर वर्षा लगायतका कारणले आउने वर्ष अप्ठेरो पर्ने सम्भावना पनि छ। सबभन्दा मुख्य कुरा त हामीले राम्रो सिँचाइ सुविधा अनि मलखादको व्यवस्था गर्न सकेका छैनौँ।"

कुल कृषियोग्य भूमिमध्ये मुस्किलले २० प्रतिशत जतिमा बाह्रैमासा सिँचाइ सुविधा उपलब्ध छ। बाँकीमा त आकाशकै भर हो।

"उपलब्ध भएका ठाउँका सिँचाइ सुविधा पनि कति त भन्नुमात्रका छन्। ती प्रभावकारी छैनन्," दाहालले बताए।

मलको सदाबहार सङ्कट

मलखादजस्ता अन्य आवश्यक विषयमा पनि नेपाल कमजोर नै मानिन्छ। त्यसैले दक्षिण एसियामा नेपालको उत्पादकत्व थोरै रहेको छ।

खेतीपाती गर्नुपर्ने बेला देशैभर किसानहरू मलको खोजीमा दौडनुपर्ने बाध्यता अझै जारी नै देखिन्छ।

तिनै किसानमध्येकी एक हुन् झापा बुद्धशान्ति गाउँपालिकाकि विमला लिम्बु जसलाई अहिले सोही चटारोले छोपेको छ।

आइतबार धान रोप्ने दिन बिहानैदेखि धानको बिउ काढ्न व्यस्त भएकी उनको गुनासो भने सरकारप्रति थियो।

उनले धान रोप्नका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

धान दिवस: नेपालमा धानको महत्त्वबारे जान्नैपर्ने यी कुरा


विवरणहरूमा मुस्लिमका घर र पसलहरूलाई हिंसक भिडले निशाना बनाएको बताइन्छ।

भूरा खानको पसल र गाडी हिंसामा ध्वस्त भएको छ र उनले बीबीसीलाई बल्लबल्ल आफ्नो ज्यान जोगाएको बताएका छन्।

 हिंसाकामाझ दिल्लीमा अहिलेसम्म ३४ जना मानिसहरूको ज्यान गैसकेको बताइएको छ।

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

दिल्ली हिंसा: सर्वसाधारणको घर र पसल आक्रमणमा


विवाद हुँदा कसरी प्रभावकारी ढङ्गले एकअर्काका कुरा सुन्ने विशेषज्ञका सुझावका आधारमा त्यसको मार्गदर्शन यहाँ गरिएको छ।

(चित्रलेखन: एलिस ग्रेनी)

क्रसिङ् डिभाइड्स् - विभाजनलाई पार गर्दा

यो सामग्री बीबीसीको 'क्रसिङ् डिभाइड्स्' शृङ्खलाअन्तर्गत तयार पारिएको हो। यो शृङ्खलामा समाज विभाजित भए पनि मानिसहरू कसरी संयोजित हुन्छन् भनेर देखाउन खोजिएको छ।

यसमा भिन्न राजनीतिक आस्था र धार्मिक मान्यता भएका वा भिन्न जात, वर्ग र पुस्ताका मानिसहरूको अनुभव प्रस्तुत गरिनेछ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

विभाजनलाई पार गर्दा: प्रभावकारी सम्वाद कसरी गर्ने?


विवादका दुई प्रमुख जड- 'सहमति एक अंश पनि कार्यान्वयन नहुनु' र पदमा 'आफू निकट मान्छे राख्न हानथाप हुनु' रहेको नेकपाकै जिम्मेवार नेताहरूले बीबीसीलाई बताएका छन्।

गएको साउनमा शीर्ष नेताहरूबीच उत्पन्न विवाद हल गर्न गठन गरिएको कार्यदलले संसद्‌को बाँकी कार्यकाल ओली नै प्रधानमन्त्री रहने, पार्टीको कार्यकारी अधिकार प्रचण्डले प्रयोग गर्ने, सरकारका कामकारबाही पार्टीको सल्लाहमा हुने, केन्द्र र प्रदेशमा मन्त्रिपरिषद्को पुनर्गठन गर्ने, पार्टी एकतामा केन्द्रित हुने जस्ता सुझाव दिएको थियो।

कार्यदलको सहमतिपछि लामो समयदेखिको विवाद समाधान हुने ठानिएको थियो।

सहमति 'एक अंश पनि कार्यान्वयन भएन'

नेकपा संसदीय दलका उपनेता सुवासचन्द्र नेम्वाङ दुई अध्यक्षबीच भएको सहमति कार्यान्वयनमा नगएकाले अहिले समस्या देखिएको बताउँछन्।

उनले भने, “विगतमा भएका कतिपय सहमति कार्यान्वयनमा जानुपर्ने हो, त्यो भइरहेको छैन। कार्यदलले दिएका सुझावमध्ये कतिपयको कार्यान्वयनका लागि अध्यक्ष प्रचण्ड र महासचिवले सात दिनभित्र वा १० दिनभित्र गृहकार्य गरिसक्नुपर्ने भनिएको थियो। त्यसको एक अंश पनि कार्यान्वयन भएको छैन।”

तर त्यसलगत्तै राजदूत नियुक्तिदेखि मन्त्रिमण्डलमा हेरफेर र कर्णाली प्रदेशमा पूर्वमाओवादी पृष्ठभूमिका मुख्यमन्त्रीलाई अविश्वासको प्रस्ताव ल्याइएको विषयलाई लिएर नेकपाभित्र फेरि कलह चर्कियो।

आइतवार कर्णालीका मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाहीले आफूविरुद्ध अविश्वास प्रस्ताव विफल तुल्याउन साथ दिने नेकपाका वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाल पक्षका नेताहरूसँग भएको सहमतिअनुसार मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठनको तयारी अघि बढाएको बताइएको थियो।

तर पार्टीभित्र चर्किएको विवादका माझ अध्यक्ष प्रचण्डले प्रदेशमा ओलीपक्षीय मन्त्री हटाउने उक्त निर्णय कार्यान्वयन नगर्न निर्देशन दिएपछि उनले त्यसलाई स्थगित गरेको बताइएको थियो।

आफू पक्षका सामाजिक विकासमन्त्री दल रावल र उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरणमन्त्री नन्दसिंह बुढा हटाइए केन्द्रमा रहेका प्रचण्डनिकट मन्त्रीहरूलाई हटाउने चेतावनी प्रधानमन्त्री ओलीले दिएको बताइन्छ।

उपनेता नेम्वाङ पार्टीभित्र ओली र प्रचण्डलाई मिल्न नदिने शक्तिहरू रहेकाले गतिरोध आएको बताउँछन्।

उनले भने, “कर्णालीमा अविश्वासको प्रस्ताव फिर्ता लिनुपर्छ भनिएको थियो र त्यो फिर्ता भइसकेकाले त्यहाँ हटाइएका प्रमुख सचेतकलाई  यथास्थिति कायम गरिनुपर्छ र दुई जना अध्यक्षबीच... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेकपा विवाद: सत्तारूढ दलकै नेताका दृष्टिकोणमा किचलोका दुई मुख्य कारण के हुन्


विवादको एक पक्ष रहेका र देशको कार्यकारी भूमिका भएका ओलीले आयोग पुगेर दिएको उक्त अभिव्यक्तिलाई विभिन्न व्यक्तिहरूले फरक-फरक ढङ्गले अर्थ्याइरहेका छन्।

कतिपयले पछिल्ला दिनहरूमा सरकारले आयोगको "क्षेत्राधिकार र स्वायत्तता"मा असर पर्नेगरी कदमहरू चालेको भन्दै ओलीको पछिल्लो अभिव्यक्तिलाई पनि त्यसैसँग जोडेका छन्।

यद्यपि सरकार पक्षले चाहिँ ओली निर्वाचनको तयारीबारे जानकारी लिन मात्र आयोगमा पुगेको बताएको छ।

नेकपाको अर्को खेमाका नेताहरूले भने त्यसलाई निर्वाचन आयोगमा "कार्यकारीको हस्तक्षेप" भन्ने आरोप लगाएका विवरणहरू पनि सार्वजनिक भएका छन्।

निर्वाचन आयोगका पूर्वप्रमुखहरू के भन्छन्?

निर्वाचन आयोगका पूर्वप्रमुखहरूका अनुसार देशको कार्यकारी प्रमुखले निर्वाचन आयोगमा पुगेर निर्देशन दिन सक्दैनन् तर केही आग्रह गर्न सक्छन्।

निर्वाचनको तयारीबारे जानकारी लिन र अहिले विवादको एउटा पक्ष भएकाले त्यसबारे आफ्नो मत राख्न पनि पाउँछन्।

तर उनीहरूका भनाइमा सरकारले निर्वाचनको घोषणा गरेर त्यसपछि गरेका कतिपय निर्णयले आयोगको स्वायत्ततामा प्रश्न उठेको देखिन्छ।

त्यसले निर्वाचनको विश्वसनीयतामा प्रश्न उठ्ने भएकाले आयोग सचेत हुनुपर्ने देखिन्छ।

पूर्व प्रमुख निर्वाचन आयुक्तहरूका अनुसार सरकारका पछिल्ला केही निर्णय र ओलीले मङ्गलवार दिएको अभिव्यक्तिले सङ्केत गरेका तीन कुरा:

१. आयोगको स्वायत्ततामा प्रश्न

सरकारले गरेका पछिल्ला केही निर्णयले आयोगको स्वायत्ततामाथि प्रश्न उठ्ने अवस्था बनेको भूतपूर्व प्रमुख निर्वाचन आयुक्तहरूको भनाइ छ।

तीमध्येका एक भोजराज पोखरेलका भनाइमा अहिलेको परिस्थिति हेर्दा स्वायत्त निकायहरूमा स्वायत्ततामा क्षयीकरण देखिएको छ।

"कार्यकारीका अगाडि अरू लत्र्याकलुत्र्युक पर्ने गरेको देखिन्छ, त्यो राम्रो होइन," उनले भने।

पोखरेलका भनाइमा हालैका केही घटनाले निर्वाचन आयोगको स्वायत्तताप्रति चिन्ता सिर्जना गरिदिएको छ।

उदाहरण दिँदै उनले यी तीनवटा घटना उल्लेख गरे

अर्का भूतपूर्व प्रमुख निर्वाचन आयुक्त नीलकण्ठ उप्रेतीले पनि आयोगले निर्वाचन घोषणा भइसकेपछि पनि दलको विवाद निरूपण गर्न पाउने व्यवस्थासहित नियमावली संशोधन गरेको प्रसङ्गमा आयोग कार्यकारीको दबावमा देखिएको बताउँछन्।

उनले भने, "निर्वाचन आयोगले नियमावली बनाउने अधिकार छ कानुनले दिएको त्यो अधिकार प्रयोग गरेर बनाएको नियमावली राजपत्रमा निकाल्न नदिनु चाहिँ सरकारको गल्ती हो र... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

निर्वाचन आयोगः केपी शर्मा ओलीको अभिव्यक्ति र चुनावबारे सरकारले गरेका निर्णयले गरेका तीन सङ्केत


विवाह पञ्चमीका अवसरमा रामको जन्तीको टोलीलाई नेतृत्व गर्न योगी आदित्यनाथ बुधवार विहान जनकपुर आइपुगेका हुन्।

रामको जन्मभूमि मानिने अयोध्याबाट हरेक वर्ष सीताको माइतीघर जनकपुरधाममा साधुसन्तहरूको टोलीसहित जन्ती आउने प्रचलन रहेको छ।

दुलही पक्षको भूमिकामा रहने जनकपुरवासीले जन्तीको ठूलो स्वागत सत्कार गर्ने परम्परामा यसपटक उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्रीको सहभागिताका कारण विशेष चहलपहल र रौनक थपिएको त छ नै चर्चा पनि ठूलै भएको छ।

भारतको गोरखनाथ मठका प्रमुख तथा उत्तर प्रदेश राज्यका मुख्यमन्त्री योगी आदित्यनाथलाई नै भगवान रामको जन्तीको नेतृत्वकर्ता बनाएर जनकपुर पठाउनुका पछाडि भारतको हिन्दूत्ववादी पार्टी बीजेपीका नेता तथा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको विशेष स्वार्थ रहेको भनि  विभिन्न टिप्पणीहरू भइरहेका छन्।

नेपाल भारत सम्बन्धका जानकार तथा भारतीय सेनाका भूतपूर्व अधिकारी अशोक मेहता भन्छन् योगी आदित्यनाथमार्फत् प्रधानमन्त्री मोदी धार्मिक कूटनीति बढाउने प्रयासमा छन्।

बीबीसीसँग कुरा गर्दै  राजनीतिक टिप्पणीकार पनि  रहेका जनरल अशोक मेहताले "काम नपाएर पटक-पटक नेपाल आउने गरेको" भन्ने आलोचनालाई पन्छाउन पनि प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले आफ्ना प्रतिनिधिका रूपमा योगी आदित्यनाथलाई जनकपुर पठाएको टिप्पणी गरे।

मेहताले भने, "धार्मिक कूटनीतिलाई बढावा दिने प्रयासमा मोदीजीले योगी आदित्यनाथलाई नेपाल पठाएका हुन्। तर धार्मिक कूटनीतिभन्दा यसको राजनीतिक सन्देश बेसी छ।"

यद्यपि त्यो राजनीतिक सन्देशबारे मेहताले विस्तृत केही खुलाएनन्।

राजनीतिक फाइदा

तर सन् २०१९ मा भारतमा हुने आमनिर्वाचनमा सत्तारूढ भारतीय जनता पार्टीलाई योगी आदित्यनाथको भ्रमणले राजनीतिक फाइदा पुर्‍याउन सक्ने मेहताको ठम्याइ छ।

आदित्यनाथ नेपाल आउने कुरामा किन विवाद

मोदी भ्रमणसँगै रामायण सर्किटमा जनकपुर

उत्तरप्रदेशको राजधानी लखनउबाट नौजना मात्र अट्ने सानो विमानमा जनकपुर पुगेका योगी आदित्यनाथलाई जन्तीका रूपमा स्वागत गरिएको थियो।

हिन्दूत्ववादी नेता योगी आदित्यनाथको सुरक्षालाई मध्यनजर गर्दै जनकपुरमा सुरक्षा व्यवस्था अत्यन्त कडा बनाइएको थियो।

योगी आदित्यनाथ आउनुभन्दा केहीबेर अगावै जानकी मन्दिरको भित्री र बाहिरी भागबाट सर्वसाधारणलाई हटाइएको थियो। मन्दिरमा करिब पाँच घण्टासम्म सर्वसधारणको पूजाआजामा रोक लगाइएको थियो।

विश्वास

हिन्दू धर्मशास्त्र अनुसार त्रेतायुगमा राम र सीताको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

विवाह पञ्चमी: योगी आदित्यनाथको भ्रमणबाट मोदीलाई के फाइदा?