चियाङ चीनको क्षेप्यास्त्र र अन्तरिक्ष कार्यक्रमका पिता हुन्

साङ्घाईमा ७० हजार कलाकृति राखिएको एउटा सङ्ग्राहलय छ। ती सबै कलाकृति एउटै व्यक्तिलाई समर्पित छन्- जनताका वैज्ञानिक अर्थात् चियाङ स्वीजनलाई।

चियाङ चीनको क्षेप्यास्त्र र अन्तरिक्ष कार्यक्रमका पिता हुन्।

उनको अनुसन्धानले चीनको पहिलो भू-उपग्रह अन्तरिक्षमा पठाउने रकेट विकास गर्न र आणविक हतियारको रूपमा क्षेप्यास्त्र बनाउन सहयोग गर्‍यो।

अनि उनी राष्ट्रिय नायकका रूपमा स्थापित भए।

तर अर्को महाशक्ति, जहाँ उनले अध्ययन र एक दशकभन्दा बढी काम गरे, त्यहाँ उनको महत्त्वपूर्ण योगदानलाई बिरलै याद गरिन्छ।

जन्म र अध्ययन

चियाङ सन् १९११ मा जन्मिएका हुन्। त्यसबेला चीनमा अन्तिम राजवंशलाई समाप्त पार्दै गणतन्त्र स्थापना हुन लागेको थियो।

उनका बाबुआमा नै शिक्षित थिए र उनका पिताले जापानमा काम गरेर फर्किएपछि चीनको राष्ट्रिय शिक्षा प्रणालीको स्थापना गरेका थिए।

बाल्यकालमै उनी तीक्ष्ण थिए भन्ने प्रमाणहरू देखिएका थिए र अन्तत: उनी साङ्घाईको जिआओ टोङ विश्वविद्यालयमा स्नातक तहमा प्रथम भए।

उनले अमेरिकाको म्यासाच्युसेट्स इन्स्टिट्युट अफ टेक्नोलोजी एमआईटीको एउटा दुर्लभ छात्रवृत्ति पाए।

सन् १९३५ मा उनी बोस्टन पुगे। युनिभर्सिटी अफ नर्थ जोर्जियाको इतिहासका प्राध्यापक क्रिस जेस्पर्सन उनले विदेशीप्रतिको घृणा र रंगभेदको सामना गरे भन्ने ठान्छन्।

तर त्यसबेला त्यहाँ आशा र विश्वास पनि थियो र चाँडै मानिसहरूले उनको ज्ञानको सम्मान गर्न थाले।

आफ्ना वकिलका साथमा चियाङ

आविष्कारमा प्रवेश

हङ्गेरीका आप्रवासी थियोडर भोन कार्मन त्यसबेलाका एकदमै प्रभावशाली एरोनटिकल इन्जिनियर थिए।

उनले क्यालिफोर्निया इन्स्टिट्युट अफ टेक्नोलोजी क्यालटेकमा अध्यापन गर्थे। उनीसँगै पढ्नका लागि चियाङ क्यालटेकमा गए।

उनी र अर्का उल्लेखनीय वैज्ञानिक फ्रान्क मलिनाले एउटै कार्यालयमा बसेर काम गरे। फ्रान्क 'सुसाइड स्वाड' भनेर चिनिने आविष्कारकहरूको एउटा सानो समूहको मुख्य सदस्य थिए।

आफ्नो ज्ञानका कारण चियाङ पनि उक्त समूहमा प्रवेश गरे। 'इस्केप फ्रम अर्थ: अ सेक्रेट हिस्ट्री अफ द स्पेस रकेट' नामक पुस्तकका लेखक फेजर म्याकडोनल्डका अनुसार त्यसबेला रकेट निर्माणको कुरा गर्दा धेरैले त्यसलाई काल्पनिक भन्थे।

तर दोस्रो विश्वयुद्ध सुरु भएसँगै त्यसमा परिवर्तन आयो। सुसाइड स्वाडप्रति अमेरिकी सेनाले चासो दियो।

सैन्य सहयोजमा रकेट... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चियाङ स्वीजन: अमेरिकाले देशनिकाला गरेका वैज्ञानिक जसले चीनलाई चन्द्रमामा पुर्‍याए


चिसो, फ्लू र कोभिड-१९ का लक्षण कसरी छुट्याउने

इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका निर्देशकका अनुसार मौसमी फ्लूबाट बच्न सकिने उपाय सहज भएकाले त्यसबाट जोगिन सकेमा कोभिड-१९ का लक्षण छुट्याउन सघाउने देखिन्छ।

"कम्तीमा जोखिमयुक्त समूहमा रहेकाले फ्लूको खोप लगाउनु हितकर हुन्छ। दमका बिरामीलाई प्रत्येक तीन वर्षको अन्तरालमा दिइने निमोनियाविरुद्धको खोप यो बेला दिनु राम्रो हुन्छ," स्वास्थ्य मन्त्रालयअन्तर्गतको उक्त महाशाखाका निर्देशक डा. वासुदेव पाण्डेले भने।

"बाँकी सम्भावित समस्याको रोकथामका उपाय अनपाउनु नै जाडोमा कोरोनाभाइरसको थप जोखिमबाट बच्ने तरिका हो।"

कस्ता गतिविधि सुरक्षित, कस्ता जोखिमपूर्ण

जाडोमा किन 'थप जोखिम'?

संसारभरि कोरोनाभाइरसको स्वभावबारे अझै धेरै मतभिन्नता देखिए पनि यो तापक्रमसँग संवेदनशील हुने एकखाले प्रवृत्ति भएको बताइन्छ।

चीनमा पहिलो पटक यो भाइरस देखा पर्दा त्यहाँ हिउँद थियो।

तर यस भाइरसले महामारीको रूप लिएपछि नेपालमा पहिलो पटक जाडो याम आउन लागेको छ।

शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालका क्लिनिकल रिसर्च यूनिटका प्रमुख डा. शेरबहादुर पुनले अन्य भाइरल सङ्क्रमण जाडोकै बेला बढी हुने गरेको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "कतिपय अध्ययनहरूले कम तापक्रममा कोरोनाभाइरस धेरै समय स्थिर रहने देखाएको छ।"

कुनै वस्तुको सतहमा लामो समय रहन सक्ने देखिनुले यसको जोखिम जाडोमा बढी हुने अर्को सङ्केत रहेको विज्ञहरू बताउँछन्।

अधिकारीहरूका अनुसार नेपालमा कार्तिक महिनाको दोस्रो साताबाट सङ्क्रमितको दैनिक वृद्धि स्थिरजस्तो देखिएको छ।

डा. पुन थप्छन्, "यदि अवस्था साँच्चिकै त्यस्तो हो र एउटा उत्कर्षबाट विस्तारै स्थिर सङ्क्रमण वा वृद्धिदर खस्किरहेको हो भने लगत्तै जाडोमा त्यो पुन: बढ्न सक्ने जोखिम हुन्छ।"

के परिवर्तनले कोरोनाभाइरसलाई झन् घातक बनाउँछ?

कसरी छुट्याउने?

अधिकारीहरूका अनुसार बर्सेनि दोहोरिने ए र बी समूहका फ्लूहरू नेपालमा देखा परिसकेका छन्।

महाशाखाका निर्देशक डा. पाण्डेले समुदायमा सङ्क्रमण गएका स्पष्ट सङ्केतहरू देखिएकाले जाडो याममा खासगरी जेष्ठ उमेर समूहका व्यक्तिहरूलाई सुरक्षित राख्ने चुनौती थप टड्कारो हुने बताउँछन्।

उनको भनाइ छ, "यतिखेर सबै उमेर समूहमा उल्लेख्य सङ्क्रमण देखिएको छ। राजधानी रहेको वाग्मती प्रदेशमा महिला-पुरुषमा त सङ्क्रमण बराबरजस्तो देखिन थालेको छ।"

"यात्रा नै नगरेका मानिसहरू झन् बढी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: जाडो याममा 'बढ्ता फैलने चिन्ता', विज्ञहरूले सुझाए रोकथामका यस्ता उपाय


चीन बाहिर फैलिएको सङ्क्रमणलाई महानिर्देशक टेड्रस एड्हानोम गेहब्रेयससले सबभन्दा धेरै चिन्ताको विषय भनेका छन्।

कुनै पनि देशले आफ्नो देशमा यो भाइरस पस्न नसक्ने भनेर बस्न नमिल्ने उनले बताए।

डटेर नियन्त्रण गर्न सुझाव

इरान, इटली र दक्षिण कोरियामा देखिएको प्रकोपले उक्त भाइरसले के गर्न सक्छ भनेर देखाएको उनले बताए।

तर 'उचित उपाय' अपनाए त्यसको प्रकोपलाई नियन्त्रण गर्न पनि सकिने देखिएको उनले बताए।

आ-आफ्ना देशमा पहिलो सङ्क्रमण देखिएका देशहरूले डटेर यसको सङ्क्रमण नियन्त्रण गर्न लागिपर्न उनले आह्वान गरे ताकि त्यो नफैलियोस्।

चीनबाहेक हालसम्म ४४ देशमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखा परेको छ।

विश्वभरि कुल ८० हजारभन्दा धेरै मानिस यसबाट सङ्क्रमित भएका छन्।

पुन:सङ्क्रमणको खतरा

जापान र चीनबाट प्राप्त केही विवरणहरूमा थोरै सङ्ख्याका सङ्क्रमित मानिसहरू निको भइसकेको केही सातापछि पुन:सङ्क्रमित भएको उल्लेख छ।

चिनियाँ स्वास्थ्य अधिकारीहरूले करिब १४ प्रतिशत बिरामीहरू निको भइसकेपछि पुन:सङ्क्रमित भएको बताएका छन्।

बीबीसी न्यूजकी स्वास्थ्य सम्वाददाता फिलिपा रक्स्बी भन्छिन् यस्ता सम्भावनाबारे वैज्ञानिकहरूलाई अझै धेरै कुरा थाहा भइसकेको छैन।

चीन र जापानबाट आएका पुन:सङ्क्रमित भएको विवरणका कैयौँ कारण हुन सक्ने उनले बताइन्।

"पहिलो कारण त ती मानिसको शरीरमा भाइरस पूर्ण नष्ट नभइसकेको हुन सक्छ। दोस्रो कारण परीक्षणहरू पनि सधैँ सही हुँदैनन्।"

तथ्य के हो भने यी घटनाहरूबारे थप जानकारी प्राप्त भएपछि मात्र वैज्ञानिकहरूले यो भाइरसले भविष्यमा प्रतिरोधी क्षमता जगाइदिन्छ कि दिँदैन भनेर यकीन भन्न सक्छन्।

यदि पुन:सङ्क्रमण सम्भव छ भने, कतिपय विज्ञ भन्छन्, यस भाइरसले पनि मौसमी फ्लु वा रुघाखोकी जस्तो मौसमी आधारमा सङ्क्रमण गर्नेछ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरसको विश्वव्यापी सङ्क्रमणविरुद्धको लडाइँ ‘अब निर्णायक चरणमा’


चीन भ्रमणमा रहेका विश्व स्वास्थ्य संगठनका महानिर्देशक टेड्रोस एड्हानोम गहब्रहयसस सँगको भेटवार्तामा राष्ट्रपति सी ले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलन रोक्ने कामको निर्देशन आफ्नै अगुवाइमा भइरहेको बताए।

'सङ्क्रमण उच्च तहमा पुग्दै'

चीनका एकजना अत्यन्त सम्मानित स्वास्थ्य विज्ञ जोङ नान्सानले सरकारी सञ्चारमाध्यममा अबको दश दिनमा सङ्क्रमण उच्च तहमा पुग्ने बताएका छन्।

जसको अर्थ हुन्छ त्यसपछि सङ्क्रमण घट्दै जानेछ।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको केन्द्रमा रहेको हुबेइ प्रान्तका अधिकारीहरूले त्यहाँ थप २५ जनाको ज्यान गएको र थप ८ सय सङ्क्रमण भएको आँकडा दिएका छन्।

ती सङ्ख्या मङ्गलवार बताइएको आँकडासँग मिल्छन्।

विदेशीको उद्धार

हुबेइको वुहान शहरबाट विदेशीलाई उद्धार गर्न थालिएको छ।

दुई सय यात्रुसहित जापानी विमान त्यहाँबाट उडेको छ भने बुधवार अबेर अमेरिकी चार्टर्ड विमान त्यहाँबाट बाहिर उड्दैछ।

वुहानमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणसँग जुझ्न जोडतोडका साथ नयाँ अस्पताल बनाइँदै छ

युरोपेली आयोगले युरोपेली नागरिकहरूको उद्धारमा सहयोग गर्ने बताएको छ।

हालसम्म कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबाट १०६ जनाको ज्यान गएको छ।

जापान र जर्मनीमा चीन नगएका मानिसहरूमा पनि सङ्क्रमण देखिएको छ।

ती व्यक्तिमा चिनियाँ मानिससँग भेटघाटमार्फत् सङ्क्रमण सरेको बताइएको छ।

विवरण

हालसम्म चीनमा सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या ४५ सय पुगेको छ।

चीनमा कोरोनाभाइरसका कारण भएका अधिकांश मृत्युका घटना वुहान शहर रहेको हुबेइ प्रान्तमा भएको छ।

सुरुमा मर्नेहरूमा ती पाका उमेरका बिरामी थिए जसमा स्वासप्रस्वाससम्बन्धी दीर्घ रोग थिए।

हालैका समयमा मारिनेहरूको भने विस्तृत विवरण आएका छैनन्।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्लुएचओले त्यहाँ चाँडोभन्दा चाँडो अन्तर्राष्ट्रिय विज्ञ पठाउने विषयमा मङ्गलवार चीनले सहमति जनाएको छ।

ती विज्ञले भाइरसबारे थप बुझ्न मद्दत गर्ने अनि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रियालाई सघाउने छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: 'दुष्ट भाइरस'विरुद्धको लडाइँ जित्ने राष्ट्रपति सी जिन्पिङको विश्वास


चीन, नेपाल, बाङ्लादेश, पाकिस्तान, श्रीलङ्का र अफगानिस्तानबीच गत बुधवार भएको भर्चुअल बैठक

गत मङ्गलवार दक्षिण एशियाका पाँच देशका विदेश मन्त्रीहरूसँग भर्चुअल कुराकानीका क्रममा चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीले खोप लगायत अत्यावश्यक सामग्री आपूर्तिमा चीनले मद्दत गर्ने बताएका थिए।

भर्चुअल बैठक चीन, नेपाल, बाङ्लादेश, पाकिस्तान, श्रीलङ्का र अफगानिस्तानबीच भएको थियो।

उक्त  बैठकपछि जारी गरिएको संयुक्त विज्ञप्तिमा चीन-दक्षिण एशिया आपत्‌कालीन आपूर्ति भण्डार सहितका संरचना स्थापना गर्ने घोषणा गरिएको छ।

दक्षिण एशियाको प्रमुख शक्ति राष्ट्र भारतलाई कोभिड-१९ को सङ्कटले नराम्रोसँग गाँजेको समयमा चीनले देखाएको पछिल्लो सक्रियतालाई विज्ञहरूले अर्थपूर्ण भनेका छन्।

यसको महत्त्व के छ?

परराष्ट्र मामिला विज्ञ दिनेश भट्टराई चीनले दक्षिण एशियाका पाँच देशहरूलाई कोभिड-१९ विरुद्धको सहकार्यमा सहमत गराउनुको भूराजनीतिक आयाम रहेको बताउँछन्।

उनले भने, "चीनलाई कोरोनाभाइरसको महामारीले दक्षिण एशिया क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने एउटा राम्रो मौका दिएको जस्तो मलाई लाग्छ। यतिबेला महामारीको कारणले भारतको अवस्था अप्ठेरो देखिएको छ। संयुक्त विज्ञप्तिमा चीनले आफ्नो धारणा समावेश गर्न सकेको छ र यसो हेर्दा अहिलेको परिस्थितिलाई उसले आफ्नो पक्षमा पार्न खोजेको जस्तो देखिन्छ।"

उनले थपे, "भारतले देशभित्र त्यत्रो आवश्यकता हुँदा हुँदै उदारता देखाउँदै हामी सहितका देशलाई खोप उपलब्ध गरायो। तर अहिले दिल्ली अप्ठेरोमा परेको समयमा चीनले यो क्षेत्रमा आफ्नो उपस्थिति बढाउने प्रयास गरेको देखिन्छ।"

विदेशमन्त्री स्तरीय उक्त बैठकको बुधवार जारी गरिएको विज्ञप्ति अनुसार चीनले कोभिड-१९ विरुद्ध जुझ्न स्वास्थ्य सामग्री र प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता जनाएको छ।

यसैबीच चीनका राष्ट्रपति सि जिनपिङले भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई कोभिड सङ्कटमा चिनियाँ सहयोग उपलब्ध गराउने विशेष सन्देश शुक्रवार पठाएको बीबीसी हिन्दीले छापेको छ।

कोभिड-१९ को उत्पत्तिलाई राजनीतिकरण गर्न नहुने धारणा विदेश मन्त्रीहरूले राखेको उल्लेख गर्दै सहभागी देशहरूबीच खोपको सह-उत्पादन सहितका क्षेत्रमा निरन्तर सहकार्य गर्ने उक्त विज्ञप्तिमा जनाइएको छ।

चिनियाँ विदेश मन्त्रीले बैठकमा बेइजिङले अनुदानमा र व्यापारिक सम्झौता अनुसार खोप दिने र ६ देशबीचको संयन्त्र बनाएर यो क्षेत्रमा खोपको माग सम्बोधन गर्न सकिने... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चीन दक्षिण एशिया : भारतलाई कोभिड सङ्कटले गाँज्दा दक्षिण एशियामा चीनको पदचापको अर्थ


चीनका उप-प्रधानमन्त्री ल्यू ख र अमेरिकी आर्थिक मामिला मन्त्री स्टीभन मनुशिनबीच भएको टेलिफोन संवादमा बेइजिङको त्यस्तो प्रतिक्रिया आएको चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यमले जनाएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले चीनलाई बौद्धिक सम्पत्ति चोरीको आरोप लगाउँदै चिनियाँ सामानमाथि ६० अर्ब डलरसम्मको कर लगाउने घोषणा गरेका थिए।

चिनियाँ सामानमा ६० अर्ब डलर शुल्कको घोषणा

विवादास्पद कर आदेशमा ट्रम्पको हस्ताक्षर

डर

अमेरिकाको त्यस्तो कदमले विश्वबजारमा तरंग देखिएको छ र व्यापार युद्ध हुनेसक्ने डर उत्पन्न गराएको छ।

मनुशिनसँगको कुराकानीका क्रममा चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङका शीर्ष आर्थिक सल्लाहकार रहेका ल्यूले, उनकै शब्दमा, बेइजिङ आफ्नो राष्ट्रिय हितको रक्षा गर्न तयार भएको तर दुवै पक्षले विवेकको प्रयोग गर्ने र सहकार्य गर्नेप्रति आशा पनि व्यक्त गरेको सरकारी समाचार संस्था सिन्ह्वाले जनाएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपतिले बिहीवार चर्को कर शुल्क लगाइने घोषणा गरेयता सबैभन्दा शीर्ष तहबीच भएको ठानिएको कुराकानीका क्रममा अमेरिकाले चिनियाँ बौद्धिक सम्पत्तिसम्बन्धी अभ्यासहरूमाथि छानबिन गरेर अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार नियमहरूको उल्लंघन गरेको आरोप ल्यूले लगाए।

व्यापारसम्बन्धी तनावहरूका माझ विश्व व्यापार संगठनका निर्देशक रोबर्टो आजभेइडुले नयाँ व्यापार बन्देजहरूले "विश्व अर्थतन्त्रलाई जोखिममा पार्ने" बताएका छन्।

प्रभाव

ट्रम्पले चीनमाथि चर्को कर शुल्क लगाउने अमेरिकी कदमले परिणाम देखाउन सुरू गरिसकेको बताएका छन्।

ट्रम्पले शुक्रवार भनेका थिए,  "अन्य धेरै देश समान व्यापार सम्झौताहरु गर्न अहिले हामीसँग छलफल गरिरहेका छन्।"

ट्रम्पको त्यस्तो कदमको बदलामा चीनले दैनिक उपभोग्यका सामान र एलम्युनियमका सामग्रीमाथि प्रस्तावित ३ अर्ब डलरको कर लगाउने योजना बनाइएको चीनले जनाएको छ।

बेइजिङले "आफू व्यापार युद्धबाट नडराएको" तर निरन्तर वार्तामार्फत् त्यस्तो अवस्था आउन नदिनेप्रति आफू आशावादी भएको भन्दै अमेरिकालाई सावधान गराएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

आफ्नो व्यापारिक हितको रक्षा गर्छौं: चीन


चीनका केही स्थानमा परम्परागत रूपमा शव गाड्ने चलनलाई प्रतिबन्ध लगाइएको छ

दक्षिणपश्चिमी चीनका ती व्यक्तिले सन् २०१७ मा क्यान्सरका कारण मृत्यु हुनुअघि आफ्नो शव परम्परागत रूपमा समाधिस्थ गरिदिन आफ्नो परिवारलाई आग्रह गरेका थिए। तर चीनका केही स्थानमा शव गाड्न पाइँदैन।

नियमानुसार दाहसंस्कार गर्नका लागि उनको परिवारले ती व्यक्तिको शवको साटो अर्कै शव खोज्ने जुक्ति निकाले। त्यसका लागि अर्को शव जोहो गर्न एक व्यक्तिलाई परिचालन गरे।

शोकाकुल परिवारलाई वैकल्पिक शव उपलब्ध गराउने ती व्यक्तिले परिवारजनलाई थाहै नदिई अर्का एक व्यक्तिको हत्या गरिदिएछन्।

कस्तो दण्ड

पैसा दिएर शव खोज्ने  काममा खटाइएका ती व्यक्तिले आफ्नो नाम हुआङ भनेर परिचय दिएका थिए।

हत्याको अभियोगमा उनलाई सन् २०२० को सेप्टेम्बरमा तत्काल लागु नहुनेगरी मृत्युदण्डको सजाय सुनाइयो।

सन् २०१७ मै हत्या भएको भए पनि सो घटनासम्बन्धी एउटा लेखले गत साता अनलाइनमा धेरैको ध्यान तानेपछि चर्चामा आएको छ।

शवको खोजी

अदालती कागजपत्रका अनुसार जलाउनका निम्ति शव उपलब्ध गराउन लागि हुआङलाई सन् २०१७ मा उक्त परिवारले पैसा दिएको थियो।

उक्त परिवार अहिले ग्वान्जोङ प्रान्तको शान्वेई नगरमा बस्छ जहाँ मृतकको शव जलाउनुपर्ने नियम छ।

उक्त परिवारले वैकल्पिक शव जलाएर आफ्नो प्रियजनको पार्थिव शरीर परम्परागत रूपमा शव समाधिस्थ गर्ने योजना बनाएको थियो।

त्यसका लागि हुआङले डाउन्स् सिन्ड्रोम नामक जन्मजात रोग लागेका एक व्यक्तिको हत्या गरिदिएर शव उपलब्ध गराइदिए।

दाहसंस्कार गरेर बाँकी रहेको अवशेष यस किसिमको भित्तामा राख्ने प्रचलन छ

सडकमा फोहोर टिपिरहेका एक सुस्त मनस्थितिको व्यक्तिलाई देखेपछि हुआङले उनलाई फकाएर आफ्नो कारमा चढाएको र अचेत नहुन्चेल मदिरापान गराएको खुलेको छ। अचेतावस्थामै उनको मृत्यु भयो।

त्यसपछि ती पीडितको शवलाई एउटा पेटिकामा राखेर उनले आफूलाई शव खोज्ने जिम्मेदारी दिएको परिवारलाई बुझाइदिए।

उक्त परिवारले हुआङलाई १,०७,००० युआन (झन्डै १९ लाख नेपाली रुपैयाँ) दिएको थियो। त्यसमध्ये आरोपितले ९०,००० युआन पाएका थिए भने बाँकी रकम बिचौलियाको पोल्टामा गएको थियो।

शवपेटिका परिवर्तन

त्यसपछि उक्त परिवारले शवपेटिका फेरेर वैकल्पिक शवको दाहसंस्कार गरिदियो भने आफ्नो प्रियजनको शव गाडिदियो।

सन् २०१७ मा ती पीडित व्यक्ति हराएको भन्दै औपचारिक रूपमा खोजी सुरु भयो।

उक्त अपराधबारे सत्यतथ्यबाहिर ल्याउन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चीनमा मृतकको दाहसंस्कार नगरी गाड्न वैकल्पिक शवको जोहो गर्दा अर्का व्यक्तिको हत्या


चीनका रक्षामन्त्री चाङ्ग वानचुआनको भ्रमण लगत्तै संयुक्त तालिम आयोजना हुन लागेको हो

आइतबारबाट शुरु हुने उक्त तालिममा चिनीयाँ जनमुक्ति सेना र नेपाली सेनाको एउटा सानो समूहले भाग लिंदैछन्।

उत्तरी छिमेकी चीनको सेनासँग नेपाली सेनाले गर्न लागेको पछिल्लो तालिमलाई भारतमा चासो साथ हेरिएको त्यहाँका सञ्चारमाध्यमहरुले उल्लेख गरेका छन्।

नेपाली सेनाले भने उक्त तालिम अन्य देशहरुसँग भइरहेका संयुक्त सैन्य अभ्यास जस्तै प्रकृतिको भएको प्रतिक्रिया दिएको छ।

संख्या

अधिकारीहरुले उक्त तालिममा सहभागी हुने दुबै देशका सैनिकहरुको संख्या अझै खुलाएका छैनन्।

तर नेपाली सेनाका प्रवक्ता झंकर बहादुर कडायतले सानो संख्यामा दुई देशका सैनिकहरु तालिममा सहभागी हुने बीबीसीलाई बताए।

पछिल्लो दशकमा नेपालले चीनसँग तालिम आदान प्रदान पनि बढाएको देखिन्छ

उनले भने, "खासै ठूलो संख्याका सहभागीहरु यो तालिममा छैनन् र काठमाण्डू वरपर नै तालिम गतिविधिहरु गर्ने कार्यक्रम छ।"

नेपाली सेनाले चिनीयाँ सेनासँगको यो संयुक्त तालिमका क्रममा प्रति-आतंकवाद सम्बन्धी सीप, विभिन्न सैनिक कारवाहीका अनुभव र ज्ञानको आदानप्रदान हुने जनाएको छ।

'सगरमाथा फ्रेन्डशिप २०१७' नाम दिइएको यो संयुक्त तालिम गर्ने घोषणा गएको डिसेम्बरमा चिनियाँ जनमुक्ति सेनाले गरेको थियो।

भारत-चीनको चेपुवामा नेपाल

चिन्ता

उक्त तालिमलाई नेपालमा बढ्दै गएको चिनीयाँ प्रभावका रुपमा कतिपय भारतीय सञ्चारमाध्यम तथा नेपाल मामिलाका विज्ञहरुले अर्थ्याएका थिए।

बीबीसी हिन्दीसँग कुरा गर्दै भारतीय सेनाका अवकाशप्राप्त मेजर जनरल अशोक मेहताले चीनले सैनिक सहायतामा वृद्धि गर्ने, विभिन्न उपकरणहरु दिने लगायतका घोषणा गरेर नेपाली सेनासँगको सम्बन्ध बढाउँदै लगेको बताए।

भारतीय सेनासँग नेपाली सेनाले बटालियन तहको संयुक्त सैन्य अभ्यास गर्दै आएको छ

त्यसबाहेक नेपाली राजनीतिमा पनि चीनको चासो बढ्दै गएको भन्दै उनले भारतले सावधानीपूर्वक भूमिका खेल्नुपर्ने उल्लेख गरे।

उनले भने, "एकातिर चीनले नेपाललाई आफ्नो युआन देखाइरहेको छ र दिइरहेको छ, भारतसँग चीनको जति क्षमता छैन त्यही भएर भारतले सुझबुझ पूर्ण ढंङ्गले अघि बढ्नुपर्छ, आगामी दिन अझै पेचिलो बन्नेछ।"

नेपाली अधिकारीहरुले चाहिं चीनसँगको पछिल्लो तालिम नेपाली सेनाले अन्य मित्र राष्ट्रहरुसँग गरिरहेकै तालिमको निरन्तरता भएको बताएका छन्।

निरन्तरता

नेपालले भारत, अमेरिका र ब्रिटेनसँग... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल-चीन अभ्यास 'आंतकवादमा केन्द्रित'


चीनकी लियामु मा (पहेँलो वस्त्र), नेपालकी कान्छीमाया तामाङ (रातो) र भारतकी कल्पना दाश (हरियो)ले यसपालि सँगसँगै सगरमाथाको शिखर चुम्ने लक्ष्य लिएका छन्

उनीहरूले मङ्गलवार सगरमाथा आधारशिविरतर्फ आफ्नो यात्रा थालेका छन्।

रामेछापबाट लुक्ला गएका उनीहरू त्यहाँबाट सगरमाथाको आधारशिविर जाने टोली नेता एवं कीर्तिमानी पर्वतारोही पेम्बादोर्जे शेर्पाले बीबीसीलाई बताए।

पेम्बादोर्जे सन् २००४ मा आठ घन्टा १० मिनेटमा आधारशिविरबाट सगरमाथा शिखरमा पुगेर सबैभन्दा छिटो सगरमाथा चढेको कीर्तिमान बनाउन सफल भएका थिए।

उनको नेतृत्वको टोलीले नै तीन देशका महिला आरोहीलाई यसपालि सगरमाथा शिखरमा पुर्‍याउने जिम्मेवारी पाएको छ।

नेपाल, भारत र चीनका महिला आरोही सम्मिलित टोलीमा नेपालकी कान्छीमाया तामाङ, भारतकी कल्पना दाश र चीनकी लियामुमा रहेका छन्।

तीनै आरोहीसँग यसअघि विश्वका विभिन्न महादेशका पर्वतहरू चढेको अनुभव छ।

कान्छीमाया तामाङ के भन्छिन्?

सिन्धुपाल्चोकको भोताङमा जन्मिएकी कान्छीमाया ३१ वर्षकी भइन्। उनले यसअघि सन् २०१७ र सन् २०१८ मा सगरमाथाको सफल आरोहण गरेकी थिइन्।

उनले बीबीसी नेपाली सेवालाई भनिन्, "महिला र पुरुष मिलेर सबै काम गर्न सम्भव हुन्छ। पुरुष र महिलामा केही पनि फरक छैन। हामी समान छौँ। यस्तो सन्देश फैलाउनका लागि हामी तीन देशका महिला सँगसँगै सगरमाथा जाने अवसर जुटेकोमा म एकदमै उत्साहित छु।"

कान्छीमायाको यसअघिको आरोहणलाई राष्ट्रसङ्घीय महिला निकाय यूएनविमिनले समेत सहयोग गरेको थियो। उनी महिला तथा किशोरीको बेचबिखनविरुद्ध जनचेतना फैलाउने जस्ता सामाजिक काममा सक्रिय छन्।

पोहोर साल उनी मानवबेचबिखनबाट बच्न सफल महिलाकी प्रतिनिधिको रूपमा सगरमाथा शिखर पुगेकी थिइन्।

कल्पना दाशको उत्साह

भारतको उडिसा राज्यको भुवनेश्वरमा बसोबास गर्ने कल्पना दाश ५२ वर्षमा हिँड्दैछिन्।

उनले यसअघि पनि सगरमाथासहित विश्वका विभिन्न महादेशका उच्च शिखरहरूको आरोहण गरिसकेकी छन्।

उनी भारतीय महिलाको पोसाक सारी लगाएरै अस्ट्रेलिया महादेशको सबैभन्दा अग्लो शिखर कोशिउज्को चढेकी थिइन्।

उनले बीबीसी नेपाली सेवासँग भनिन्, "म अहिले एकदमै उत्साहित छु। म नेपाल र चीनका महिलाहरूसँगै सगरमाथा आरोहण गर्ने अवसर पाउँदा निकै खुसी छु।"

चीनकी पर्वतप्रेमी लियामु

चीनको सिन्जियाङ प्रान्तमा बसोबास गर्दै आएकी लियामु मा ५० अहिले वर्षकी भइन्। उनी पनि निकै अनुभवी पर्वतारोही हुन्।

लियामु... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सगरमाथा आरोहण: नेपाल, भारत र चीनका महिलाको सर्वोच्च सपना


चीनको अग्रणी टेलिकम कम्पनी ह्वावेइका संस्थापककी छोरी वान्जू १ डिसेम्बरमा भ्यानकुभरबाट पक्राउ परेकी थिइन् र उनलाई अमेरिका सुपुर्दुगी गराउनेसम्बन्धी एउटा सुनुवाई यहि शुक्रवार हुँदैछ।

पक्राउको विस्तृत कारण खुलाइएको छैन तर अमेरिकाले इरानमाथि लगाइएको प्रतिवन्धहरूको खिलाफ हुनेगरी ह्वावेइले काम गरेकोबारे अनुसन्धान गरिरहेको बताएको छ।

चीनले उनको रिहाईको माग गर्दै उक्त गिरफ्तारी अधिकारको दूरूपयोग हुनसक्ने ठानेको बताएको छ।

प्रतिकृया

चीनियाँ विदेशमन्त्रालयका एकजना प्रवक्ताले संवाददाताहरूसँग कुरा गर्दै भनेका छन्: "कुनै कारण नखुलाई व्यक्तिको गिरफ्तारी हुनुले उसको मानव अधिकार हनन भएको ठहर्छ।"

"हामीले क्यानाडा र अमेरिकालाई गिरफ्तारीको कारण स्पष्ट पार्न आग्रह गर्दै आफ्नो गम्भीर चासो दर्शाएका छौं र उनको कानुनी अधिकार संरक्षण हुनेगरी तत्काल रिहाईको माग गरेका छौं।"

एउटा हवाई उडानबाट अर्को हवाई उडानका लागि गइरहेका बेला उनलाई नियन्त्रणमा लिइएको सो कम्पनीले बताएको छ।

हिरासतमा लिइएकोबारे प्रकाशनमा रोक लगाउनेसम्बन्धी मङ्गले गरेको आग्रह र अदालतहरूको आदेश भन्दै मङ्गलाई हिरासतमा लिइएको विषयबारे क्यानडाका न्यायमामिला मन्त्रालयका प्रवक्ताले थप खुलाउन अस्वीकार गरेका छन्।

उल्लंघन

चीनले मङ्गलाई तत्कालै रिहा गर्न माग गरेको छ।

ओटावास्थित चिनियाँ दूतावासले उनले कुनै पनि अमेरिकी वा क्यानेडेली कानुनको उल्लंघन नगरेको बताएको छ।

अमेरिकी सञ्चारमाध्यममा आएका विवरणहरूका अनुसार ह्वावेइले इरानमाथि लगाइएका अमेरिकी प्रतिबन्धहरूको उल्लंघन गरेको हुनसक्ने भन्दै उसमाथि छानबिन चलिरहेको छ।

गत एप्रिलमा ह्वावेइका गतिविधिहरूमाथि अनुसन्धान भइरहेको घोषणा अमेरिकी अधिकारीहरूले गरेका थिए।

चीनले यसरी दर्शाइरहेको चासोले बेइजिङ्गको मानव अधिकार स्थितिबारे आलोचना गरिराखेका अभियानकर्ताहरूलाई आश्चर्यमा पारेको छ। एम्नेस्टी इन्टरनेसनलले भनेको छ, चीनमा 'मानवअधिकार संकटमा छ' र 'अख्तियारीमा रहेकाहरू विरूद्ध बोल्नेहरूले कठोर यातना, पक्राउ र थुनछेक झेल्नुपरिरहेको छ।'

जासुसी

अमेरिकी सांसदहरूले ह्वावेइका उत्पादनहरू चिनियाँ सरकारद्वारा जासुसीका लागि प्रयोग भएको हुन सक्ने बताउँदै सो कम्पनी अमेरिकाको राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि एउटा खतरा भएको बारम्बार बताउँदै आएका छन्।

एउटा विज्ञप्तिमा ह्वावेइले आफू कार्यरत देशका सबै कानुन तथा नियमहरूको पालना गरेको बताउँदै संयुक्त... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ह्वावेइकी अधिकारीको पक्राउपछि आक्रोशित चीनले मुख खोल्यो


चीनको कुन्मिङ इन्स्टिट्युट अफ जूओलजी र चाइनिज अक्याडमी अफ साइन्सेजका अनुसन्धानकर्ताले अमेरिकाको युनिभर्सिटी अफ नोर्थ क्यारोलाइनाका वैज्ञानिकहरूसँग मिलेर यो अनुसन्धान थालेका हुन्।

मानव मस्तिष्कको जीन प्रत्यारोपण भएपछि बाँदरहरू केही बुद्धिमान् भएको उनीहरूले दाबी गरेका छन्।

तर केही संस्थाहरूले यस्ता खालका आनुवंशिक प्रयोग र परीक्षणप्रति नैतिक प्रश्न उठाएका छन्।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

बाँदरको मस्तिष्कमा मान्छेको जीन हालिदिएपछि...


चीनको जनमुक्ति सेनाले उसका कुल चार सैनिक मारिएको पुष्टि गरेको छ।

सो सङ्घर्षमा २० जना भारतीय सैनिक मारिएको भारतले त्यतिखेरै जनाएको थियो। तर चीनले भने मुख खोलेको थिएन।

तर शुक्रवार अचानक चीनले जुन २१,२०२० मा भारत र चीनका सैनिकहरूबीच भएको हिंसक झडपको भिडिओ फुटेज पनि सार्वजनिक गर्‍यो।

किन ढिलो स्वीकार?

आठ महिनादेखि यो विषयमा चुप रहेको चीनले यो साता जब दुवै देशका सैनिक विवादित इलाकाहरूबाट पछाडि हट्न थालेका छन् तब आएर मुख किन खोलेको होला भन्ने प्रश्न धेरैको मनमा उब्जिएको छ।

शुक्रवारको नियमित प्रेस सम्मेलनमा चिनियाँ विदेशमन्त्रालयकी प्रवक्ता ह्वा चुनयीङ्ले यसबारे प्रस्ट पार्ने प्रयास गरिन्।

"गलवान उपत्यकामा गत जुनमा भएको सङ्घर्षमा दुवैतर्फ हताहती भयो। सम्पूर्ण जिम्मेदारी भारतीय पक्षको रहेको छ। दुई देश तथा दुई सेनाबीचको समग्र सम्बन्धलाई ध्यानमा राखेर चीनले उच्चस्तरको संयम अपनायो ताकि स्थिति सेलाओस् र सहज होस् - जसले मुख्य देश भएको आधारमा चीनले देखाएको उदारता र उच्च जिम्मेवारी बोध झल्काउँछ," चुनयीङ्ले भनिन्।

उनले भारतीय पक्षले बारम्बार यो विषयलाई सनसनीपूर्ढ बनाउने प्रयास गरेको अनि तथ्य बङ्ग्याएर अन्तर्राष्ट्रिय जनमतलाई गलत दिशा दिन खोजेको आरोप पनि लगाएकी छन्।

४५ वर्ष यताको घातक सङ्घर्ष

गलवानको घटना दुई छिमेकीबीच ४५ वर्षपश्चात् भएको पहिलो घातक सङ्घर्ष थियो।

शुक्रवार चिनियाँ सेनाको समाचार निकाय पीएलए डेलीले गलवानमा मारिएका 'बहादुर' सैनिकहरू जसले आफ्नो 'यौवन, रगत, र जीवन' बलिदान दिए भन्दै नाम खुलाएको छ।

भारत र चीनबीच दशकौँदेखि सीमा विवाद छ। जसको मुख्य कारण वास्तविक नियन्त्रण रेखा भनिने अस्पष्ट रूपमा व्याख्या गरिएको झन्डै ३५ सय किलोमिटर लामो विवादित सिमाना रहेको छ।

दुई देशबीच झडप हुँदा बन्दुक वा विस्फोटक पदार्थ प्रयोग नगर्ने पुरानो सहमति छ।

यो वर्षको ज्यानुअरीमा पनि दुई देशका सेनाबीच भारतको उत्तर पूर्वस्थित सिक्कीम राज्यस्थित सिमानामा झडप भएको थियो जसमा दुवै देशका सैनिक घाइते भएका थिए।

तर त्यसयता दुवै सेनाले सिमानाका निश्चित् स्थानहरूबाट पछाडि हट्ने सहमति गरेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारत चीन सीमा विवाद: गलवानमा चार चिनियाँ सैनिक मारिएको चीनद्वारा किन ढिलो स्वीकार


चीनको निर्णय सार्वजनिक भएपछि अमेरिकाको शेयर बजारको एक सूचक मानिने डाउ जोन्स २.४ प्रतिशतले तल झरेको छ।

अमेरिकी निर्णय आएको तीन दिनपछि चीनले आगामी जुन १ देखि लागु हुनेगरी ६० अर्ब डलर बराबरका अमेरिकी सामानमा कर लगाउने घोषणा गरेको छ।

गत शुक्रवार अमेरिकाले २०० अर्ब डलर बराबरका सामानमा थप कर लगाउने घोषणा गरेको थियो।

त्यसको असर अहिले अमेरिकी शेयर बजारमा परेको छ। त्यहाँ पछिल्लो कारोबारको क्रममा डाउ जोन्स छ सय भन्दा कम बिन्दुमा आएर रोकिएको छ।

बेवास्ता

कर नबढाउन अमेरिकी राष्ट्रपतिले दिएको चेतावनीलाई चीनले बेवास्ता गरेको छ। उसले मासु, सागसब्जी, फलफूलको रस, खाने तेल, चिया र कफीजस्ता पाँच हजार जति अमेरिकी सामानमा पाँचदेखि २५ प्रतिशतसम्म कर थप्ने निर्णय गरेको छ।

चीन र अमेरिकाबीच चर्किएको व्यापारिक तनावबारे चिन्ता बढ्दै गर्दा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले चाहिँ सो विषयमा चिनियाँ राष्ट्रपति सि जिन्पिङसँग अर्को महिना छलफल हुन सक्ने बताएका छन्।

दुवै पक्षले सहमतिका लागि छलफल गरेका छन्

दुई नेताबीच अर्को महिना जापानमा हुने जी-२० समूहको बैठकमा भेट हुने कार्यक्रम छ।

चिन्ता

त्यसअघि ट्रम्पले चीनले अमेरिकाबाट धेरै रकम लगिरहेको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेका थिए।

उनले भनेका थिए, "चीनले अमेरिकाबाट निकै धेरै फाइदा लिँदै आएको छ। ओबामाको शासनकालभन्दा पनि पहिलेदेखि नै त्यस्तो हुँदै आएको थियो। अहिले पनि चीनले वर्षमा ४०० देखि ६०० अर्ब डलर अमेरिकाबाहिर लगिरहेको छ। अब हामी त्यस्तो हुन दिने छैनौँ।"

बेइजिङले अमेरिकी कदमको प्रतिक्रियास्वरूप त्यस्तै निर्णय गर्न आफू बाध्य भएको बताएको छ।

शुक्रवार अमेरिकाले २०० अर्ब डलरको चिनियाँ सामानमा दुई गुणाभन्दा बढीले कर लगाउने घोषणा गरेको थियो। गत साता दुई देशबीचको व्यापार वार्ता विफल भएपछि पछिल्लो तनाव बढेको हो।

अमेरिका-चीन व्यापार युद्ध, पीडित बाँकी विश्व पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चीन-अमेरिका व्यापार युद्ध: चिनियाँ निर्णयपछि अमेरिकी शेयर बजार ओरालो लाग्यो


चीनको परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता झाओ लिजियानले उक्त घटना लाइन अफ एक्चुअल कन्ट्रोल अर्थात् सीमाको वास्तविक नियन्त्रणरेखामा चिनियाँ क्षेत्रपट्टि भएको दाबी गर्दै कसको गल्ती हो भन्ने स्पष्ट भएको टिप्पणी गरेका छन्।

मङ्गलवार सार्वजनिक भएको घटनामा २० जना भारतीय सैनिकको मृत्यु भएको पुष्टि भारतीय पक्षले गरिसकेको छ।

चिनियाँ सैनिकहरू पनि हताहत भएको भारतको दाबी छ। तर बेइजिङले त्यसबारे केही स्पष्ट पारेको छैन।

चिनियाँ सेनापट्टि भएको क्षतिबारे सोधिएको प्रश्नमा झाओले सोझो उत्तर नदिई सीमा सुरक्षाका लागि खटिएका टोलीहरूले संयुक्त रूपमा विवाद समाधान गर्न खोजिरहेका तथा भारत-चीन सीमामा समग्रमा स्थिर अवस्था भएको बताए।

'सीमासम्बन्धी नियम उल्लङ्घन'

गलवान उपत्यकाको सार्वभौमसत्ता सधैँ चीनसँग भएको दाबी गर्दै झाओले भारतीय सैनिकहरूले सीमासम्बन्धी नियम उल्लङ्घन गरेको आरोप लगाएका छन्।

तर उनले चीनले सङ्घर्ष नचाहेको बताए।

उनले भारत र चीनबीच कूटनीतिक र सैनिक माध्यमबाट कुराकानी भइरहेको जानकारी दिएको चिनियाँ समाचारपत्र ग्लोबल टाइम्सले ट्विटरमा लेखेको छ।

विकट हिमाली क्षेत्रमा भएको भिडन्तमा गोली प्रहार नभएको बुझिएको छ।

तर दुई देशका सैनिकहरू ढुङ्गा, ब्याट र किला गाडिएका लट्ठीहरू प्रयोग गरेर घातक रूपमा भिडेको बताइएको छ।

भारत-चीन सीमामा झन्डै ४५ वर्षयता पहिलो पटक सैनिकहरूको ज्यान जानेगरी सङ्घर्ष भएको हो।

तर चीनले भारतीय पक्षले चिनियाँ सेनालाई उत्तेजित पार्ने र आक्रमण गर्ने काम गरेको दाबी गरेको छ।

ग्लोबल टाइम्सका अनुसार झाओले भारतीय सैनिकहरूले दुई चोटि सीमा नाघेर गैरकानुनी गतिविधि गरेको र चिनियाँ पक्षलाई उत्तेजित पारेपछि भिडन्तको स्थिति उत्पन्न भएको मङ्गलवार बताएका थिए।

जुन ६ मा भएको सहमतिको भारतीय पक्षले उल्लङ्घन गरेको उसको भनाइ छ।

लद्दाखमा भारतले निर्माण गरेको एउटा सडकबारे विवाद उत्पन्न भएको छ

किन विवाद?

भारत र चीनबीच सीमामा लामो समयदेखि तनाव हुँदै आएको छ।

दुई देशबीच सन् १९६२ मा युद्ध भएको थियो। त्यसमा भारत नराम्ररी पराजित भएको थियो।

चीनले आफ्नो ३८,००० वर्ग किलोमिटर क्षेत्र ओगटेको भारतको आरोप छ। त्यसका लागि हजारौँ चिनियाँ सैनिक आएको उसको दाबी छ।

सीमाबारे दुई पक्षले तीन दशकमा पटकपटक वार्ता गरेका भए पनि कुनै समाधान फेला पारेका छैनन्।

गत मे महिनामा दुई देशका सेनाबीच सिक्किमको सीमामा हात हालाहाल भएको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारत-चीन सीमा विवाद: गलवानमा भएको घटनाका लागि आफू जिम्मेवार नभएको चीनको दाबी


चीनको विज्ञान प्रज्ञा प्रतिष्ठानले भनेको छ ती बच्चा मुसाका दुई आमा छन् भने कोही बुवा छैनन्।

विशेष प्रविधि

ती अनुसन्धानकर्ताहरूले एक मुसाको डिम्ब तथा अर्को पोथी मुसाकै विशेष स्टेम कोष प्रयोग गरेका थिए।

त्यसपछि उनीहरूले अनुवंश सम्पादनको विशेष प्रविधि प्रयोग गरेका थिए।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार त्यसरी जन्मिएका बच्चा मुसा स्वस्थ थिए र पछि गएर तिनीहरूले पनि आफ्नै बच्चा जन्माए।

तर दुई भाले मुसाबाट त्यस्तै प्रविधि प्रयोग गरेर बच्चा जन्माउने कोसिस भने विफल भएको छ।

खासगरि मानव सहित स्तनधारी प्राणीहरूमा बच्चाको जन्म हुन आमापट्टिबाट डिम्ब तथा बाबुपट्टिबाट शुक्रकीटको आवश्यकता पर्छ। तर बाँकी अन्य प्राणीहरूमा यो नियम लागु हुँदैन।

कतिपय माछा तथा घस्रने जीवहरूमा एकै बाट पनि प्रजनन हुने गर्छ।

भविष्यमा मानिसमा पनि?

कतिपय विज्ञहरूले यो सफलताले भविष्यमा मानिसहरूमा पनि काम गर्न सक्ने देखाएको बताएका छन्।

तर बीबीसीका स्वास्थ्य सम्वाददाता भन्छन् यस्तो प्रक्रिया मानिसमा अपनाउनुभन्दा पहिले कैयौँ वैज्ञानिक, सुरक्षात्मक तथा नैतिक प्रश्नहरूको जवाफ दिनुपर्नेछ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चीन: दुई पोथी मुसाबाट स्वस्थ बच्चा


चीनको वुहानमा आफ्नो घरभित्र देखिएको एउटा परिवार

इन्साइक्लपिडिया ब्रिटानिकाका अनुसार क्वारन्टीन भन्नाले कुनै सरुवा रोगको जोखिममा रहेका मानिस वा पशुलाई हिँडडुल गर्नबाट रोक्ने वा उनीहरूलाई अलग्ग सुरक्षित स्थानमा राख्ने भन्ने बुझाउँछ।

सरुवा रोगको सङ्क्रमण वा त्यो फैलाउने जोखिमबाट मुक्त नभएसम्म उनीहरूलाई क्वारन्टीनमा अर्थात् अलग्गै राखिन्छ।

अझ विस्तारमा भन्नु पर्दा स्वस्थ मानिस वा समूहलाई कुनै पनि स्थलबाट हिँडडुल गर्नबाट रोक लगाई सम्भावित सङ्क्रमणबाट उनीहरूलाई जोगाउन वा उनीहरूबाट सर्वसाधारणलाई हुन सक्ने खतरा रोक्न निश्चित समयका लागि सुरक्षित स्थानमा राखेर निगरानी गर्ने कार्यलाई क्वारन्टीन भनिन्छ।

कसरी गरिन्छ क्वारन्टीन व्यवस्थापन?

अहिले चीनको हुबे प्रान्तबाट १८० नेपालीलाई स्वदेश फिर्ता ल्याइने तयारी हुँदैछ।

यहाँ ल्याइएपछि उनीहरू सबैलाई क्वारन्टीनमा राखिनेछ।

सङ्क्रमित व्यक्त कोरोनाभाइरसले फोक्सोलाई आक्रमण गर्छ

त्यसका लागि राजधानी उपत्यकामा चार स्थानको टुङ्गो भइसकेको अधिकारीहरूको भनाइ।

क्वारन्टीन व्यवस्थित बनाउनका लागि स्वास्थ्यकर्मीको सुविधासहित सुरक्षित स्थानमा राख्ने र अन्य व्यक्तिहरूसँग सम्पर्क हुन नदिने व्यवस्था मिलाउनु आवश्यक हुन्छ। उक्त अवधिमा सङ्क्रमित क्षेत्रबाट उद्धार गरिने व्यक्तिहरूलाई नियमित अनुगमन गरेर रोगका लक्षण भए नभएको निधो गरिन्छ।

कोरोनाभाइरसको हकमा कम्तीमा दुई सातासम्म क्वारन्टीन गर्ने अर्थात् निगरानीमा राख्नुपर्ने हुन्छ।

उक्त अवधिमा क्वारन्टीनमा राखिएका मानिसहरूको नाक, घाँटी तथा श्वासप्रश्वाससम्बन्धी अङ्गको भित्री भागबाट समेत विभिन्न नमुना निकालेर परीक्षण गरिन्छ।

वुहानबाट उद्धार गर्न सरकारसँग गुहार

उक्त अवधिमा उनीहरूको उपचारमा सक्रिय हुने चिकित्सक, नर्स तथा अन्य विज्ञ वा निगरानीमा रहने सुरक्षाकर्मी, खाना तथा ढुवानी लगायतको बन्दोबस्ती गर्ने व्यक्तिहरूले विशेष सावधानी अपनाउने गर्छन्।

क्वारन्टीन स्थल कहाँ छन्?

कोरोनाभाइरसबाट अतिप्रभावित चीनको हुबे प्रान्तमा नेपालीहरू उद्धारको पर्खाइमा छन्।

सरुवा रोग फैलिएको स्थानबाट आउने भएकाले निश्चित अवधिका लागि उनीहरूलाई चिकित्सकीय निगरानीमा चार स्थानमा अलग्गै राखिनेछ।

उनीहरूलाई निम्न स्थानमा राखिनेछ:

बिहीवार स्वास्थ्य, गृह, रक्षा र परराष्ट्र मन्त्रीसहित विभिन्न सरोकारवाला मन्त्रालयका अधिकारीहरूसँगको छलफलपछि प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: सरुवा रोग नियन्त्रणका लागि गरिने क्वारन्टीन भनेको के हो


चीनको वुहानमा गत वर्ष पहिलो पटक देखिएको कोरोनाभाइरसबाट हालसम्म मृत्यु हुनेहरूको सङ्ख्या नौ लाख नाघेको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

कोरोनाभाइरसबाट विश्वमै सबैभन्दा धेरै सङ्क्रमण र मृत्यु अमेरिकामा भएको छ।

हालसम्म त्यहाँ ६६,६९,३२२ भन्दा बढी सङ्क्रमित भएका छन् भने १,९७,५८९ जनाको मृत्यु भएको उक्त विश्वविद्यालयले जनाएको छ।

गम्भीर स्थिति

दोस्रो धेरै सङ्क्रमित भारतका छन् भने तेस्रो बढी सङ्क्रमित रहेको देश ब्राजिल हो।

मृतकको सङ्ख्याको हिसाबले चाहिँ ब्राजिल दोस्रो स्थानमा छ भने भारत तेस्रो स्थानमा छ।

ब्राजिलमा १,३४,१०६ जनाले कोरोनाभाइरसबाट ज्यान गुमाएका छन् भने भारतमा हालसम्म ८३,१९८ जनाको मृत्यु भएको छ।

रुस १०,८१,१५२ सङ्क्रमितसहित चौथो स्थानमा छ भने पाँचौँ स्थानमा रहेको पेरुमा ७,४४,४०० व्यक्ति सङ्क्रमित छन्।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार कोरोनाभाइरसबाट हालसम्म सबैभन्दा नराम्ररी प्रभावित देशका रूपमा अमेरिका, भारत र ब्राजिल रहे पनि पछिल्ला हप्तामा युरोपमा बढ्दो क्रममा सङ्क्रमण देखिएको छ।

कोरोनाभाइरसबारे थाहा भएका पाँच कुरा

उत्तरी गोलार्द्धमा पर्ने देशहरूमा हिउँद याम शुरू हुन लाग्दा नराम्ररी प्रभावित देशहरूमा सङ्क्रमित हुनेहरूको सङ्ख्या बढ्न थालेको छ।

डब्ल्यूएचओका युरोप निर्देशक हान्स क्लूगाले सङ्क्रमणमा देखिएको वृद्धिलाई "सजग गराउने घटना" को रूपमा लिइनुपर्ने बताए।

उनका अनुसार विगत दुई साताभित्र युरोपेली सङ्घ (ईयू)का आधाभन्दा बढी सदस्य राष्ट्रमा नयाँ सङ्क्रमितको सङ्ख्यामा दुई गुणाले वृद्धि भएको देखिएको छ।

उनले भने, "हामी सामु एकदमै गम्भीर स्थिति उत्पन्न भएको छ।"

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस महामारी: विश्वभरि कोभिड-१९ सङ्क्रमितको सङ्ख्या तीन करोड नाघ्यो


चीनको सेन्टर फर डिजिज कन्ट्रोल एन्ड प्रिभेन्सनको तथ्याङ्कले ८० प्रतिशतभन्दा बढी सङ्क्रमणमा मध्यम तहका समस्या देखिएको र बिरामी तथा वयोवृद्धमा बढी जोखिम देखाएको हो।

उक्त अनुसन्धानले स्वास्थ्यकर्मीहरू पनि उच्च जोखिममा रहेको सङ्केत गर्छ।

मङ्गलवार वुहानमा उपचारका क्रममा एकजना अस्पताल निर्देशकको मृत्यु भएको थियो।

एक्काउन्न वर्षीय लियो झामिङ उक्त सङ्क्रमणको केन्द्रमा रहेको एउटा प्रमुख अस्पतालका निर्देशक थिए।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण ज्यान गुमाउने उनी हालसम्मका सबैभन्दा वरिष्ठ स्वास्थ्य अधिकारी हुन्।

वुहान भएको हुबे प्रान्तमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण सबैभन्दा खराब स्तरमा फैलिएको छ।

चिनियाँ सेन्टर फर डिजिज कन्ट्रोल एन्ड प्रिभेन्सनको तथ्याङ्कले उक्त प्रान्तमा २.९ प्रतिशत मृत्युदर रहेको र अन्यत्र ०.४ प्रतिशत मात्रै मृत्युदर रहेको देखाएको छ।

उक्त अध्ययनले समग्रमा कोभिड-१९ को मृत्युदर २.३ प्रतिशत रहेको जनाएको छ।

मङ्गलवार सार्वजनिक गरिएको चीनको पछिल्लो अधिकारिक तथ्याङ्कले ७२,४३६ सङ्क्रमणका घटनामा १,८६८ जनाले ज्यान गुमाएको जनाएको छ।

अधिकारीहरूले त्यसमा ९८ वटा नयाँ मृत्युका घटनाहरू समेटिएको र अघिल्लो दिन सङ्क्रमणको केन्द्रमा रहेको हुबे प्रान्तमा १,८८६ वटा नयाँ घटना भेटिएको उल्लेख गरेका छन्।

चिनियाँ अधिकारीहरूका अनुसार १२,००० भन्दा बढी मानिसहरूलाई निको भएको छ।

अध्ययनले के भन्छ?

सोमवार प्रकाशित तथ्याङ्क चीनको इपिडिमियोलोजीसम्बन्धी जर्नलमा प्रकाशित भएको हो।

त्यसमा चीनभर फेब्रुअरी ११ सम्म पुष्‍टि भएका, शङ्का गरिएका र कुनै संङ्केत नदेखिएका तर कोभिड-१९ पहिचान गरिएका सबै ७२,३१४ घटनाको विवरण उल्लेख गरिएको छ।

उक्त अध्ययनले भाइरस र सङ्क्रमणको फैलावटबारे विगतकै व्याख्यालाई पुष्‍टि गरेको छ।

अध्ययनमा ४४,६७२ वटा सङ्क्रमणका घटनाको विस्तृत विवरण समावेश छ।

उक्त अध्ययनका केही निष्कर्ष निम्न बमोजिम छन्:

कोरोनाभाइरसबारे थाहा पाउनुपर्ने पाँच कुरा

उक्त अध्ययनमा हालसम्म ३,०१९ जना स्वास्थ्यकर्मीहरूमा सङ्क्रमण देखिएको र त्यसमध्ये फेब्रुअरी ११ सम्म पाँच जनाको ज्यान गएको उल्लेख छ।

यसले भविष्यका बारेमा के भन्छ?

उक्त अध्ययनले कोभिड-१९ को प्रकोप २३ देखि २६ जनवरीसम्म बढेको र त्यसपछि ११ फेब्रुअरीसम्म घटेको उल्लेख गरेको छ।

उक्त अध्ययनले प्रकोप घट्नुका पछाडि कैयौँ सहरहरूलाई एकअर्कासँग सम्पर्कविच्छेद गरिनु,  हात धुने,... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: वयोवृद्ध र बिरामी सङ्क्रमणको बढी जोखिममा रहेको हालसम्मकै ठूलो अध्ययनको निष्कर्ष


चीनको हाइनान प्रान्तको सान्या नगरमा जारी मिस वर्ल्ड प्रतियोगितामा सहभागी नेपाली युवती श्रृङ्खला खतिवडालाई विश्वभरबाट समर्थन आउने क्रम जारी छ।

उनलाई शुभकामना दिँदै समर्थन गर्नेहरूको सूचीमा अहिले अफगानिस्तानमा खटिएका ब्रिटिश गोर्खा सैनिकहरू पनि थपिएका छन्।

एक भिडिओ सन्देशमा ती सैनिकहरूले भनेका छन्, "श्रृङ्खला यसरी नै अभिप्रेरित रहिरहनु।"

आफ्नो इन्स्टाग्राममा गोर्खा राइफल्सका सदस्यहरूले पठाएको भिडिओ सन्देश राख्दै तीन दिनअघि खतिवडाले लेखिकी छन्, "अफगानिस्तान देखि ब्रिटिश सेनाको रोएल गोर्खा राइफल्सका सदस्यहरूबाट प्राप्त समर्थनका कारण म भावविह्वल भएकी छु। यसले मेरो लागि धेरै अर्थ राख्दछ। आभारी।"

सन्देशमा के छ?

उनलाई पठाएको सन्देशमा ब्रिटिश गोर्खामा कार्यरत नेपाली युवकहरूले लेखेका छन्, "अहिले अफगानिस्तानमा खटिएका फर्स्ट बटालियन रोएल गोर्खा राइफल्समा कार्यरत सैनिकहरू श्रृङ्खला खतिवडालाई आगामी मिस वर्ल्ड प्रतियोगितामा सफलताको लागि शुभकामना दिन चाहन्छौँ।"

श्रृङ्खला खतिवडालाई इन्स्टाग्राममा ३ लाख ३० हजार जनाले पछ्याइरहेका छन्।

प्रतियोगीहरू अन्तिम चरणको प्रतिस्पर्धातर्फ अघि बढ्दै गर्दा खतिवडालाई विश्वभर छरिएका नेपालीहरूको समर्थन आउने क्रम जारी रहेको देखिन्छ।

नेपालीहरूसँग भेट

मिस वर्ल्ड प्रतियोगिता अन्तर्गत केही दिनअघि आयोजित हाइनान पर्यटन मेलाका अवसरमा सान्या पुगेको एउटा नेपाली टोलीले खतिवडालाई भेटेर शुभकामना दिएको थियो।

उनले लेखेकी छन्, "विदेशी भूमिमा नेपालीहरूलाई भेट्दाको खुसी पनि अमूल्य हुँदो रहेछ।"

मिस वर्ल्डको वेबसाइटमा राखिएको जानकारी अनुसार यसपाली जारी प्रतियोगिताको ६८ औं संस्करण आगामी डिसेम्बर ८ तारिखसम्म चल्दैछ।

त्यो दिन गत वर्षकी मिस वर्ल्ड विजेता मानुषी चिल्लरले नयाँ विजेतालाई मिस वर्ल्डको ताज पहिर्‍याउँने कार्यक्रम छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

श्रृङ्खला खतिवडालाई अफगानिस्तान खटिएका गोर्खा सैनिकको समर्थन


चीनको हुनान प्रान्तमा भाइरसको सङ्क्रमण फैलिन नदिन एउटा रेल स्टेशनमा औषधि छर्दै स्वयंसेवीहरू

तर यसले अहिलेसम्म एउटा उपयुक्त नाम पाएको छैन।

यसलाई केवल 'कोरोनाभाइरस' भनिएको छ। तर यो नाम त यो भाइरससहित विभिन्न भाइरस अर्थात् विषाणुहरू समाविष्ट एउटा समूहलाई जनाउने शब्द हो।

तत्कालका लागि 2019-nCoV पनि भन्ने गरिएको छ। तर त्यो नाम एकदमै क्लिष्ट छ।

वैज्ञानिकहरूको एउटा समूहले उक्त भाइरसलाई उपयुक्त नाम दिन बृहत् छलफल गरेका छन्। उनीहरूले आफूहरूले छिट्टै नयाँ नाम घोषणा गर्ने बीबीसीलाई बताएका छन्।

नाम जुराउन किन यति लामो समय लाग्यो त?

"नयाँ भाइरसको नामकरण गर्न प्राय: ढिलो हुन्छ। अनि अहिलेसम्म जनस्वास्थ्यसम्बन्धी काममा ध्यान थियो," जन हप्किन्स सेन्टर फोर हेल्थ सिक्युरिटीका वरिष्ठ प्राज्ञ क्रिस्टल वाट्सनले भनिन्।

तर नामकरण पनि प्राथमिकतामा पर्नुमा विभिन्न कारण भएको उनी बताउँछिन्।

यो भाइरसको भेद निर्धारण गर्न वैज्ञानिकहरूले यसलाई नोभल अर्थात् नयाँ कोरोनाभाइरस भन्दै आएका हुन्।

सूक्ष्मदर्शक यन्त्रबाट हेर्दा तिनमा मुकुटजस्ता गुच्छा देखिने भएका भाइरसलाई कोरोनाभाइरस भन्ने गरिएको छ।

कोरोनाभाइरसको रूप यस्तो देखिन्छ

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले अस्थायी नाम 2019-nCoV प्रयोग गर्न सिफारिस गरेको छ। यसमा पत्ता लागेको साल २०१९, नयाँ जनाउन एउटा अक्षर n र कोरोनाभाइरसका लागि CoV लेखिएको छ। तर यो नाम त्यति चलेको छैन।

"यसको अहिलेको नाम प्रयोग गर्न सजिलो छैन तथा सञ्चारमाध्यम र सर्वसाधारणले यो भाइरसका अन्य नाम प्रयोग गरिरहेका छन्," डा. वाट्सनले भनिन्।

"आधिकारिक नाम नहुँदा मानिसहरूले 'चाइना भाइरस' जस्ता पदावली प्रयोग गर्न सक्ने खतरा हुन्छ। अनि यसले केही समुदायलाई अप्ठ्यारो पार्न सक्छ।"

सामाजिक सञ्जालका कारण अनौपचारिक नामहरू चाँडै स्थापित हुने र तिनको प्रयोग कम गर्न गाह्रो हुने उनको बुझाइ छ।

उक्त भाइरसको औपचारिक नामकरण गर्ने उत्तरदायित्व 'इन्टर्न्याश्नल कमिटी अन ट्याक्सनमी अफ भाइरसेज (ICTV)' को हो।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणले अहिलेसम्म चीनमा ४९० जना र अन्यत्र दुई जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ

यसअघि फैलिएका भाइरसको नामकरण गर्दा उक्त समूहले केही पाठ सिकेको छ। सन् २००९ मा H1N1 भाइरसलाई "स्वाइन फ्लू" भनियो। उक्त भाइरस सुँगुरले नभएर मानिसले फैलाउने भए पनि इजिप्टमा भएका सबै सुँगुर मारियो।

औपचारिक नामले पनि समस्या पर्न सक्छ। विश्व स्वास्थ्य... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: चीनबाट फैलिएको नयाँ भाइरसले कसरी उपयुक्त नाम पाउला


चीनपछि इटली, दक्षिण कोरिया र इरान नयाँ कोरोनाभाइरससँग जुधिरहेका छन् भने स्पेनमा एउटा होटलमा सयौँ मानिसहरूलाई कोठाभित्रै बस्न निर्देशन दिइएको छ।

सोमवार मात्रै इराक, अफगानिस्तान, कुवेत, ओमान र बाहरेनमा कोरोनाभाइरसको पहिलो सङ्क्रमण फेला परेको बताइएको थियो।

ती सबै देशमा सङ्क्रमण भएका पाइएकाहरू इरानबाट आएको बताइएको छ।

मन्त्रीलाई सङ्क्रमण

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण लगातार बढिरहेका बेला इरानका स्वास्थ्य उपमन्त्रीलाई पनि उक्त भाइरस सङ्क्रमण देखिएको खबर छ।

इरानमा कोरोनाभाइरसका कारण हालसम्म पन्ध्र जनाको ज्यान गइसकेको आधिकारिक तथ्याङ्क आएको छ।

तर मृतकको सङ्ख्या त्यसभन्दा निकै बढी हुनसक्ने बताइएको छ।

इरानको एउटा पवित्र धार्मिक स्थलहरू रहेको सहरमा उक्त भाइरसको सङ्क्रमण केन्द्रित छ।

त्यस सहरमा विश्वभरका सिया मुस्लिमहरू तिर्थयात्राका लागि जाने गर्छन्।

तयार रहन चेतावनी

कोरोनाभाइरसको प्रकोपलाई अहिले नै विश्वव्यापी महामारी भन्न सकिने अवस्था नरहेको भए पनि सबै देशहरू "तयारीको चरणमा" रहनुपर्ने विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्लू एच ओले जनाएका बेला विभिन्न देशहरूमा थप सङ्क्रमणका घटना बाहिर आएका छन्।

स्वासप्रस्वासको समस्या उत्पन्न गराउने कोभिड-१९ को प्रकोप दक्षिण कोरिया, इटली र इरानजस्ता देशहरूमा फैलिने क्रम जारी छ, जसले चिन्ता बढाएको छ।

कोरोनाभाइरस फैलिरहँदा दक्षिण कोरियाले एउटा धार्मिक सम्प्रदायका दुई लाखभन्दा बढी सदस्यहरूमा उक्त भाइरस सङ्क्रमण भए नभएकोबारे परीक्षण गर्ने योजना बनाएको छ।

त्यहाँ हालसम्म एघारजना मानिसहरूको कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु भइसकेको छ भने करिब एक हजार मानिसहरू सङ्क्रमित भएको पुष्टि भएको छ। सङ्क्रमितहरूमध्ये एउटा धार्मिक सम्प्रदायकै करिब दुई तिहाई सदस्यहरू रहेका छन्।

स्पेनको होटलमा सङ्क्रमण पाइयो

एकजना इटालीका पाहुनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पाइएपछि स्पेनको क्यानरी टापुस्थित एउटा होटलमा रहेका सयौँ मानिसहरूलाई आफ्नै कोठामा बस्न आदेश दिइएको छ।

बिदा मनाउन उक्त स्थानमा आएका एकजना चिकित्सकमा सङ्क्रमण पाइएको हो।

उनलाई अस्पताल भर्ना गरिएको छ।

उनी कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबाट प्रभावित उत्तरी इटलीबाट आएको बताइएको छ।

युरोपमा सबैभन्दा धेरै कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको इटलीले देशको दक्षिणी भेगमा पनि पहिलो कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको पुष्टि गरेको छ।

बिदा मनाउन उत्तरी सहर बेर्गमोबाट दक्षिणी सहर पलेमो पुगेकी एक... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

इरानका स्वास्थ्य उपमन्त्रीलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण


चीनबाट फैलिएको विश्वास गरिएको नयाँ कोरोनाभाइरस मौसमी हो कि हैन भन्न अहिले हतार हुन्छ।

त्यसबारे निष्कर्षमा पुग्नका लागि कुनै स्थानमा वर्षभरि सङ्क्रमण कसरी परिवर्तित हुन्छन् भनेर हेर्नुपर्छ।

तर प्रमाणका लागि हामी संसारभरि भिन्न हावापानीमा कोरोनाभाइरस विस्तारको सिंहावलोकन गर्न सक्छौँ।

कस्तो आधार छ?

विशेषतः अलि चिसो र सुक्खा क्षेत्रमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण बढी देखिएको केही प्रमाणहरू छन्।

एउटा अध्ययनले मार्च १० सम्म थाहै नपाईकन सामुदायिक रूपमा सङ्क्रमण फैलिएर धेरै प्रभावित भएका देशमा न्यून सङ्क्रमण देखिएका देशको तुलनामा औसत तापक्रम कम भएको देखिएको थियो।

चालीसभन्दा बढी कोभिड-१९ बिरामी भेटिएका चीनका १०० वटा सहरको स्थिति अध्ययन गरेको अर्को शोधले पनि तापक्रम र आद्रता बढी हुँदा भाइरस विस्तारको गति कम भएको सङ्केत गरेको छ।

कोभिड-१९ बारे थाहा हुन बाँकी कुरा

विज्ञहरूले समीक्षा गर्न बाँकी भएको अर्को अध्ययनका अनुसार विश्वभरि नै कोरोनाभाइरस सङक्रमण भेटिएको भए पनि मार्च २३ सम्म "तुलनात्मक रूपमा चिसो र सुक्खा क्षेत्रमा" मात्र प्रकोप देखिएको छ।

लन्डन स्कूल अफ हाईजीन एन्ड ट्रपिकल मेडिसिनका अनुसन्धानकर्ताहरूले कोरोनाभाइरस अहिले विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले सूचीकृत गरेका सबै भूभाग र क्षेत्रमा पुगिसकेको तथा चिसो र सुक्खादेखि गर्मी र ओसिलो स्थानमा पनि भेटिएको उल्लेख छ।

उत्तर र दक्षिणमा के फरक छ?

उत्तरी र दक्षिणी गोलार्धमा फ्लूसहित धेरै भाइरसले मौसमअनुसार रूप फेरेको देखिन्छ। तर  इक्वेटर अर्थात् भूमध्यरेखानजिकै अवस्थित उष्णकटिबन्धीय क्षेत्र अर्थात् गर्मी हुने स्थानमा त्यस्तो परिवर्तन देखिँदैन।

स्थानीय रूपमै कोभिड-१९ सरेको पाइएका मलेशिया र डीआर कङ्गोजस्ता गर्मी र सुक्खा देश पनि भूमध्यरेखानजिकै छन्। तसर्थ अन्यत्र के हुन्छ भनेर बुझ्न यो उपयुक्त प्रमाण नहुन सक्छ।

अब दक्षिणी गोलार्धको स्थितिको समीक्षा गरौँ। ग्रीष्मयाम सकिन लाग्दा पहिलो चोटि सङ्क्रमण देखिएका अस्ट्रेलिया र न्यूजील्यान्डमा पनि उत्तरी गोलार्थका देशको तुलनामा न्यून सङ्ख्यामा  सङ्क्रमित मानिस भेटिए।

मानिसहरूको विश्वव्यापी हिँडडुल र गतिविधि तथा जनघनत्वजस्ता विभिन्न कारणको पनि यसमा भूमिका छ।

पहिला एक स्थानबाट अर्को स्थानमा गएका मानिससँगै फैलिएको उक्त भाइरस मौसम परिवर्तन हुँदै गर्दा क्रमशः विश्वभरि नै फैलिएको छ। त्यसैले हावापानीका कारण हुने प्रभावबारे निष्कर्ष... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरसः के गर्मीले कोभिड-१९ महामारीलाई कुनै फरक पार्ला?


चीनबाट सुरु भएको कोभिड-१९ अर्थात् नयाँ कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबाट हुने रोग नियन्त्रण गर्न सबै देशले विभिन्न उपाय अवलम्बन गरेका छन्।

तर उक्त सङ्क्रमण र त्यसबाट हुने मृत्यु रोकिएको छैन। कुन देशमा कति जनालाई सङ्क्रमण र कति जनाको मृत्यु भएको छ त?

                    नक्सामा

विश्वभरि पुष्टि भएको सङ्क्रमण

पूरै अन्तर्क्रियात्मक सामग्री हेर्न आफ्नो ब्राउजर अद्यावधिक गर्नुहोस्

स्रोत: जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालय (बाल्टिमोर, अमेरिका), स्थानीय अधिकारीहरू

                    तथ्याङ्क अद्यावधिक

                        २०२० डिसेम्बर ४, १५:१२ GMT+५:४५

सङ्क्रमण र मृत्युको देश अनुसारको तालिका:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नक्सा: कोभिड-१९ को महामारीबाट विश्वमा कुन देशमा कति सङ्क्रमण र मृत्यु


चीनबाट सुरु भएको कोभिड-१९ लाई विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले 'विश्वव्यापी महामारी'को सङ्ज्ञा दिएको छ

तर बाहिरबाट चीन आएका व्यक्तिहरूमा बुधवार ३४ वटा नयाँ सङ्क्रमण देखा परेको थियो।

ज्यानुअरी यता चिनियाँ मूलभूमिमा ८१ हजारवटा भन्दा बढी कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएका छन्।

त्यसबाट ३ हजार २२५ जनाले ज्यान गुमाएका छन् भने ७० हजार भन्दा बढी निको भएका छन्।

अहिले पनि १० हजार भन्दा बढीमा सङक्रमण सक्रिय रहेको जनाइएको छ।

कठोर क्वारन्टीनको परिणाम

पछिल्ला दिनहरूमा चीनको प्रयास देशभित्र कोरोनाभाइरसलाई पुन: भित्रन नदिने रहदै आएको छ।

अधिकांश नयाँ घटना बाहिरबाट आएका आगन्तुकहरूले ल्याएका छन्।

सङ्क्रमण सबैभन्दा उच्च विन्दुमा पुग्दा चीनले कठोर क्वारन्टीन लागू गरेको थियो र भाइरस फैलनबाट रोक्न आवतजावत नियन्त्रणबारे कडा व्यवस्था लागु गरेको थियो।

यी कदमहरूको सफलताका कारण नयाँ सङ्क्रमितको सख्या घटेपनि चीनमा कोरोनाभाइरसको जोखिम नहटिसकेको विज्ञहरू बताउँछन्। त्यही भएर अधिकारीहरूले बाहिरबाट भित्रने मानिसहरूको कडा निगरानी गरिरहेका बताइएको छ।

यसैबीच बिहीवार दक्षिण कोरियामा १५२ वटा नयाँ घटनाहरू देखा परेका छन् तर ती मध्ये कति विदेशबाट भित्रिएका हुन् प्रष्ट भइसकेको छैन्।

सिङ्गापुरमा बुधवार ४७ वटा नयाँ सङ्क्रमण देखा परेका छन् जसमध्ये ३३ वटा आयातित थिए।

अहिले चीनमा सङ्क्रमणको दर घटेको छ

दक्षिण एसियाको अवस्था के छ?

यसैबीच भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणबारे बिहीवार साँझ देशवासीका नाममा सम्बोधन गर्ने समाजिक सञ्जाल ट्विटरमार्फत बताएका छन्।

भारतमा हालसम्म कम्तीमा १६९ वटा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका घटना देखा परेका छन् र देशभर सयौँको सङ्ख्यामा मानिसहरूलाई 'सेल्फ आइसोलेशन' वा 'क्वारन्टीन' केन्द्रमा राखिएको छ।

देशभर विद्यालय र कलेजहरू बन्द गरिएका छन् र धेरै राज्यहरूले भिडभाडमा प्रतिबन्ध लगाएका छन्।

तर विज्ञहरूले कोरोनाभाइरस फैलन नदिन भारतले अझ धेरै कदम चाल्नुपर्ने बताइरहेका छन्। हालसम्म भारतमा कोरोनाभाइरसका कारण तीन जनाको मृत्यु भएको जोन्स हपकिन्स विश्वविद्यालयले तयार पारेको विश्वव्यापी तथ्याङ्क  सङ्कलनमा उल्लेख छ।

पाकिस्तानमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या ३०७ पुगेको छ र त्यहाँ सङक्रमणबाट दुई जनाको ज्यान गइसकेको छ।

श्रीलंकामा ५१ वटा, अफगानिस्तानमा २२ वटा, बाङ्ग्लादेशमा १४ वटा, माल्दिभ्समा १३ वटा, ... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: कोभिड-१९ देखा परेयता पहिलोपटक देशभित्र नयाँ सङ्क्रमण शून्यमा पुगेको चीनको भनाइ


चीनमा अब तिनीहरूले उच्च गुणस्तरको बाँस खान पाउनेछन्।

एर शन र दा माओ नाम गरेका दुईवटा पान्डालाई गत मे महिनादेखि नै चीन फर्काउन क्यानडाको कालगुरी चिडियाखाना प्रयासरत थियो।

कोरोनाभाइरस महामारीबीच ती पान्डाहरूलाई खुवाउन ताजा बाँस आपूर्तिमा समस्या भएपछि चिडियाखानाले तिनीहरूलाई फर्काउने प्रयास थालेको थियो।

घरफिर्ती

दुई पान्डाहरूको अन्तर्राष्ट्रिय यात्रा अनुमतिका लागि आवश्यक प्रक्रिया पूरा गर्न महिनौँ लागेको चिडियाखानाले जनाएको छ।

काल्गुरी चिडियाखानाले शुक्रवार ट्वीट गर्‍योः "आज ठूला पान्डाहरू आफ्नो घर फर्कन लागेको दिन हो।"

एर शन र दा माओ सन् २०१४ मा क्यानडा पुगेका थिए। चीनसँग गरेको सम्झौता अनुसार क्यानडाले ती दुई पान्डालाई १० वर्ष आफूकहाँ राख्न पाउँथ्यो।

दुई देशबीच सद्‌भावनाको कदमअन्तर्गत दुईवटा पान्डालाई चीनबाट क्यानडा लगिएको थियो। त्यसलाई "पान्डा कूटनीति" पनि भन्ने गरिएको छ।

उक्त चिडियाखानाका अनुसार पान्डाको आहारा ताजा बाँसबाट तयार पारिन्छ र एउटा वयस्क पान्डाले दैनिक लगभग ४० किलो आहारा खाने गर्छ।

आल्बर्टास्थित चिडियाखानाले चीनबाट ताजा बाँस आयात गर्दै आएको थियो।

तर कोरोनाभाइरस महामारीका कारण मार्च महिनामा हवाई उडानहरू बन्द भएपछि पान्डाहरूको आवश्यकता पूरा गर्ने दिशामा समस्या देखिन थाल्यो।

पूर्वनिर्धारित समयभन्दा चार वर्ष पहिल्यै ती पान्डाहरूलाई चीन फिर्ता पठाउने भने गत मे महिनामा चिडियाखानाले घोषणा गर्‍यो।

त्यसो गरिए तिनीहरूले चीनमा पर्याप्त ताजा बाँस खान पाउने उसको भनाइ थियो।

लकडाउनमा दुर्लभ चराहरू देखिन थाले

तर महामारीका कारण आयातसम्बन्धी कानुन र क्वारन्टीन सुविधामा ल्याइएको परिवर्तनको कारण देखाउँदै चीनले ती पान्डाहरूका लागि यात्राको अनुमति दिन नमानेको उक्त चिडियाखानाले गत अगस्टमा बताएको थियो।

"अन्तर्राष्ट्रिय अनुमति पाउन भइरहेको ढिलाइले यी दुई सुन्दर पान्डाहरूको स्वास्थ्य तथा कल्याणलाई सङ्कटमा पारिदिएको छ," चिडियाखानाका प्रमुखले एउटा वक्तव्यमा भनेका छन्।

"महिनौँ महिनौँदेखिको कडा परिश्रमपछि" हाम्रा प्रिय पान्डाहरूको घर फिर्तीको अन्तर्राष्ट्रिय अनुमति मिलेको छ भन्दै चिडियाखानाले शुक्रवार जानकारी गराएको हो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

क्यानडाले किन पान्डा चीन फिर्ता पठायो


चीनमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलिएपछि नेपालको पर्यटन उद्योगमा प्रभाव परेको छ

कोरोनाभाइरस नियन्त्रण गर्न नेपालको सरकारले चैत ११ गतेदेखि लकडाउन गरेको र त्योभन्दा अगाडि नै अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा प्रतिबन्ध लगाएपछि पर्यटन ठप्प छ।

सन् २०२० लाई पर्यटन वर्षको रूपमा मनाएर २० लाख पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्य राखेको नेपालले वर्षको सुरुदेखि नै कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण क्षति बेहोर्नुपरेको थियो।

ज्यानुअरी महिनामा झन्डै ८० हजार पर्यटकले नेपाल भ्रमण गरेका थिए। त्यसपछि त्यो झन् घट्दै गयो।

कति परेको छ असर?

संसारभरि नै महामारीका कारण सबैभन्दा धेरै प्रभावित क्षेत्रमा पर्यटन उद्योग रहेको छ।

वायुसेवा, होटल क्षेत्र, यातायात र रेष्टुराँजस्ता पर्यटनसँग जोडिएका क्षेत्रहरू शिथिल भएका छन्।

विश्व पर्यटन सङ्गठनका अनुसार सन् २०२० मा विश्वभरि पर्यटन ६० देखि ८० प्रतिशतले घट्नेछ।

विश्वभर करिब नौदेखि १२ खर्ब अमेरिकी डलरको नोक्सानी हुने र पर्यटनसँग प्रत्यक्ष जोडिएका १० देखि १२ करोड रोजगारीका अवसर जोखिममा पर्ने सङ्गठनको भनाइ छ।

नेपालको पर्यटनमा कोरोनाभाइरसको प्रभाव अत्यन्त गम्भीर हुने बताइएको छ।

नेपाल पर्यटन बोर्डको पूर्व प्रमुख कार्यकारी दीपकराज जोशी भन्छन्, "नेपालमा पर्यटनसँग धेरै थोक जोडिएको छ। विमानसेवा, होटल तथा अन्य तमाम आपूर्तिका सञ्जाल यसमा जोडिएका छन्।"

"यी सबैमा परेको असरको अध्ययन गर्दा सन् २०२० सुरु भएयता मात्रै एक खर्ब रुपैयाँ आम्दानी गुमिसकेको छ।"

नेपालमा पर्यटनले साढे चार लाख मानिसलाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिएको, साढे तीन लाखलाई मौसमी रोजगारी दिने गरेको अनि अप्रत्यक्षसमेत गरी ११ लाख मानिस आश्रित रहेको जोशी बताउँछन्।

धेरै प्रभावित

पर्यटकलाई घुमाएर प्राप्त हुने सेवाशुल्कबाट गुजारा गर्ने पर्यटक गाइडहरू अहिले कामविहीन छन्।

नेपाल टुर गाइड सङ्घका पूर्वअध्यक्ष हरेराम बराल भन्छन्, "यहाँ करिब पाँच हजार लाइसेन्स लिएका गाइडहरू कार्यरत थिए। उनीहरूमध्ये अधिकांश स्वतन्त्ररूपमा आफैँ कमाइ गर्थे।"

"यी फ्रिलान्सर गाइडहरू अहिले सबभन्दा धेरै मर्कामा परेका छन्। पहिलेको बचत चलाएर गुजारा गरिरहेका छन्। यिनको न कुनै बीमा छ न कसैले यिनलाई राहत दिएको छ।"

रेष्टुराँ तथा होटलहरूको कथा उस्तै छ।

होटल सङ्घ नेपालमा देशमा पर्यटक स्तरका सानादेखि तारेसम्म गरि ३,५०० होटल आबद्ध छन्। तिनले प्रत्यक्ष एक लाख अनि समग्र आतिथ्य क्षेत्रमा ४ लाखलाई रोजगारी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: ‘पर्यटन क्षेत्रले एक खर्ब रुपैयाँको आम्दानी गुमाइसक्यो’


चीनमा कोरोनाभाइरसका कारण १,६६० भन्दा बढीको ज्यान गइसकेको छ

आइतवार चीनमा २,००९ जना नयाँ बिरामी र थप १४२ जनाको मृत्यु भएको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

यो हप्ताको सुरुमा नयाँ बिरामी गन्ने तरिकामा परिवर्तन गरिएपछि सङ्क्रमितको सङ्ख्या ह्वात्तै बढे पनि त्यस यता लगातार घटेको हो।

अहिलेसम्म कूल ६८,००० लाई चीनमा कोरोनाभाइरसले सङ्क्रमण गरेको र मृत्यु हुनेको सङ्ख्या १,६६५ पुगेको छ।

चीनबाहिर भने नेपालसहित २० देशमा झन्डै ५०० जनालाई सङ्क्रमण भएको छ। फ्रान्स, हङ्‍कङ, फिलिपिन्स र जापानमा गरी चार जनाको मृत्यु भएको छ।

नयाँ तथ्याङ्क आउनुभन्दा पहिले चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीले यो प्रकोप नियन्त्रण गर्न सकिने बताएका थिए।

कोरोनाभाइरससम्बन्धी अन्य नयाँ विवरणहरू यसप्रकार छन्:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चीनमा लगातार तेस्रो दिन कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण सङ्ख्या घट्यो


चीनमा क्लाउड सीडिङ गर्न तोप प्रयोग गरेर बादलमा रासायनिक पदार्थ प्रहार गरिन्छ

त्यो कुनै संयोग होइन।

चिनियाँ अधिकारीहरूले मौसमलाई कृत्रिम रूपमा परिवर्तन गर्ने कार्यक्रम वर्षौँदेखि सञ्चालन गरिरहेका छन्। यो वर्षको डिसेम्बरमा सरकारले उक्त कार्यक्रमलाई देशभरि विस्तार गर्ने निर्णय गरेको छ।

अधिकारीहरूले कृत्रिम वर्षा वा हिमपात गर्ने कार्यक्रमले सन् २०२५ भित्र ५५ लाख वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगट्ने लक्ष्य लिएका छन् जुन चीनको भूगोलको झन्डै ६० प्रतिशत हो।

तर पहिलेदेखिकै क्षेत्रीय तनावका माझ छिमेकी भारतसहितका देशहरूले उक्त प्रविधिको प्रभावको अनिश्चितताबारे चिन्ता प्रकट गरेका छन्।

चीनले कसरी मौसमलाई नियन्त्रणमा गर्न खोजेको छ?

चीनले 'क्लाउड सीडिङ' भनिने विधिलाई प्रयोग गरिरहेको छ।

यसमा सिल्भर आयोडाइड नामक यौगिकलाई बादलमा छर्केर वर्षा गराउने प्रयास गरिन्छ। यो नै मौसम परिवर्तन गराउने विधि हो।

“धेरै देशहरूले यो विधि प्रयोग गरिरहेका छन्। चीनले यसलाई लामो समयदेखि प्रयोगमा ल्याएको छ।  भारतले पनि यसको प्रयोग गरेको छ, “ कर्णाटकस्थित मणिपाल अक्याडमी अफ हाइअर एजुकेशनकी जलवायुविज्ञ धनश्री जयराम भन्छिन्।

सुक्खाग्रस्त क्षेत्रमा क्लाउड सीडिङ गरिन्छ

“यो विधि खडेरीको ठूलो समस्या भएको अफ्रिकाको सब-सहारा वा उत्तर पूर्वी क्षेत्रमा प्रयोग गरिएको छ। अस्ट्रेलियामा पनि यो विधि अपनाइएको छ।”

यो पनि पढ्नुहोस्

तर जयरामको विचारमा अन्यत्र बेइजिङले योजना बनाएकोभन्दा सानो स्तरमा यो विधि अवलम्बन गरिएको छ।

क्लाउड सीडिङ विधिको इतिहास सन् १९४० को दशकमा अमेरिकाबाट सुरु भए पनि यसको परिणामलाई लिएर अझै पनि आशङ्काहरू गर्ने गरिएको छ।

“यसको प्रभावकारिताबारे एकदमै न्यून सङ्ख्यामा वैज्ञानिक शोधपत्रहरू लेखिएका छन्,” बेइजिङ नर्मल यूनिभर्सिटीका जोन सी मोर भन्छन्।

“क्लाउड सीडिङ विधि कुनै पनि किसिमले वैज्ञानिक रूपमा पुष्टि नगरी अघि बढाइएको थियो।”

बेइजिङले ठूला कार्यक्रमजस्तै संसद्को वार्षिक सत्र आयोजना गर्दा प्रदूषण नियन्त्रण गर्न उद्योगहरू पनि बन्द गरिन्छ।

मोरका अनुसार खेतीमा क्षति नपुगोस् भनेर चीनमा ५०,००० वटा सहरले यो विधि नियमित रूपमा प्रयोग गर्दै आएका छन्।

चीनका हजारौँ ठाउँमा नियमित रूपमा क्लाउड सीडिङ विधि प्रयोग गरेर खेतीपातीका लागि पानी पारिन्छ

उनले भने, “खासगरी असिनाले बालीमा क्षति नपुर्‍याओस् भनेर त्यसले खतरनाक स्वरूप ग्रहण गर्नुअघि नै... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

क्लाउड सीडिङः चीनले कसरी आधाभन्दा बढी भूभागको मौसममा कृत्रिम परिवर्तन ल्याउँदैछ


चीनमा गरिएको प्रयोगका क्रममा कोभिड-१९ विरुद्धको उपचारमा सहयोग पुगेको पाइएपछि जापानले त्यो औषधीको उत्पादन बढाउन लागेको हो।

जापानी कम्पनी फुजीफिल्मले उत्पादन गरेको एभिग्यान नामक औषधीको चिनियाँ शहर वुहानमा परीक्षण गरिएको थियो। त्यही शहरमा कोरोनाभाइरसको प्रकोप पहिलोपटक सुरु भएको थियो।

चीनमा गरिएको परीक्षणमा त्यो औषधी दिइएपछि भाइरसको वृद्धि हुने दर घटेको र बिरामीहरूमा कोभिड-१९ का लक्षणहरू घटाउन सहयोग पुगेको चिकित्सकहरूले बताएको भनिएको छ।

इच्छुक देशहरूलाई नि:शुल्क वितरण

अहिले टोक्योले एभिग्यानको उत्पादन बढाउने घोषणा गर्दै अर्को वर्षसम्म २० लाख मानिसलाई पुग्ने गरी त्यसको उत्पादन बढाइने बताएको छ।

तर अन्य देशका अधिकारीहरूले त्यो औषधी अझै पूरै प्रभावकारी नभएको भन्दै त्यसले गर्भवती महिलामा खराब असर गरेको बताइरहेका छन्।

त्यो औषधीको जापानमा जारी पहिलो परीक्षण जून महिनामा पूरा हुँदैछ।

जापान सरकारले चाहिँ इच्छुक देशहरूलाई त्यो औषधी नि:शुल्क वितरण गर्न सकिने सङ्केत दिएको छ।

औषधी नरोक्न भारतलाई ट्रम्पको आग्रह

यसैबीच अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले मलेरियाविरुद्ध प्रयोग हुँदै आएको क्लोरोक्वाइन नामक औषधीको रोक्का फुकुवा गरी तिनलाई अमेरिका पठाउन भारत सरकारलाई अनुरोध गरेको बताएका छन्।

ट्रम्पले त्यो औषधी कोभिड-१९ का बिरामीलाई उपयोगी हुनसक्ने दाबी गर्दै आएका छन्। तर त्यो प्रभावकारी भएको वैज्ञानिक प्रमाण अझै जुटिसकेको छैन।

भारतमा क्लोरोक्वाइन निकै धेरै परिमाणमा उत्पादन हुने गरेको छ। तर त्यो आफ्नै देशभित्र आवश्यक पर्न सक्ने भन्दै उसले अहिले त्यो औषधीको निर्यात रोक्का गरेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: जापानले कोभिड-१९ उपचारमा सहयोग पुग्ने औषधी उत्पादन बढाउने


चीनमा प्रत्यारोपणका लागि चाहिने अङ्ग कालोबजारमा किन्न पाइन्छ

अङ्ग चोर्ने गिरोहले मृतकका परिवारजनलाई वैधानिक रूपमै अङ्गदान गरिएको भ्रममा पार्थ्यो।

सन् २०१७ देखि २०१८ सम्म उक्त गिरोहले आन्हुई प्रान्तस्थित एउटा अस्पतालबाट ११ जनाको शरीरबाट कलेजो र मिर्गौला चोरेको थियो।

चीनमा प्रत्यारोपणका लागि आवश्यक अङ्गको ठूलो माग छ। तर दानबाट उक्त माग पूरा हुन गाह्रो छ।

कसरी चोरिन्थ्यो अङ्ग?

स्थानीय सञ्चारमाध्यममा प्रकाशित विवरणहरूका अनुसार उक्त गिरोहमा चार उच्चपदस्थ चिकित्सकहरू थिए। तीमध्ये केही चिकित्सक अस्पतालहरूमा अङ्ग खोज्ने प्रक्रियाका लागि काम गर्थे।

अस्पतालमा ल्याइएका कार दुर्घटनाका घाइते र मस्तिष्कमा रगत जमेर मृत्यु भएका बिरामी उनीहरूको तारोमा पर्थे।

उक्त अस्पतालको सघन उपचार एकाइका प्रमुख याङ सुशुनले बिरामीका आफन्तलाई अङ्गदान गर्न इच्छुक भए नभएको सोध्थे। परिवारजनले सहमति दिँदै हस्ताक्षर गरिदिन्थे। तर त्यसका लागि उनीहरूलाई नक्कली कागजपत्र दिइन्थ्यो।

मृतकको शरीरलाई मध्यराति बाहिर निकालेर एम्बुलेन्सजस्तो सवारीसाधनमा राखी अङ्ग निकालिन्थ्यो।

समाचारका अनुसार अनुसार त्यसपछि उक्त गिरोहले ती अङ्गहरू प्रत्यारोपणको पर्खाइमा बसेका व्यक्ति वा अस्पताललाई गोप्य रूपमा बेच्थ्यो।

कसरी पत्ता लाग्यो अपराध?

एक मृतकका छोरालाई शङ्का लागेपछि उक्त गिरोहको कुकृत्य पत्ता लागेको थियो।

सन् २०१८ मा आफ्नी आमाको मृत्यु भएको केही महिनापछि शि नामक ती व्यक्तिले अङ्गदानका लागि सहमति दिँदा आफ्नो परिवारलाई दिइएको कागजपत्र फेरि हेरे। फारममा उनले खाली ठाउँ देखे र उनलाई अनियमितता भए जस्तो लाग्यो।

त्यसपछि उनले आफ्नी आमाको अङ्गदानको अभिलेख सरकारी निकायसँग नभएको पत्ता लगाए।

एउटा स्थानीय सञ्चारमाध्यमलाई उनले बताएअनुसार त्यसपछि डा. याङलाई त्यसबारे सोध्दा आफूलाई "मौन बस्न" ठूलो रकमको लोभ देखाइयो। "त्यतिबेला गलत कुरा भएको रहेछ भनेर  म निश्चित भएँ," शिले भने।

त्यसबारे उनले तत्कालै सरकारी अधिकारीहरूलाई सूचित गरे।

अङ्ग चोरी र तस्करी गर्ने गिरोहका छ जनालाई जुलाई महिनामा "नियतवश शव नष्ट पारेको" अभियोगमा सजाय सुनाइएको थियो। उनीहरूले १० देखि २८ महिनासम्म कारागरामा बस्नुपर्नेछ।

शिले स्थानीय सञ्चारमाध्यमलाई जानकारी दिएपछि उक्त घटनाले अहिले चर्चा पाएको हो।

चीनमा अङ्ग कसरी सङ्कलन हुन्छ?

चीनमा बढ्दो मागका कारण धेरै वर्ष मृत्युदण्ड दिइएका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मानव अङ्ग तस्करीः चीनमा मृतकको शरीरबाट अवैध रूपमा अङ्ग निकाल्ने चिकित्सकहरूलाई जेल


चीनमा हाल विभिन्न खोपहरू तयार गरिँदैछ र तीमध्ये केही त मानिसहरूलाई लगाइपनि सकिएको छ।

अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार सिनोभ्याक बायोटेक नामक समूहले तयार पार्दै गरेको खोपले ७०० जना मानिसमा गरिएको परीक्षणका बेला तिनमा तीव्र रोग प्रतिरोधी प्रतिक्रिया उत्पन्न हुन सकेको थियो।

युरोपेली र अमेरिकी खोपहरूको ठूलो स्तरको परीक्षणबाट प्राप्त तथ्याङ्कहरूले ती खोपहरू सफल रहेको भन्ने देखाएको विवरणहरू आइरहँदा यो पछिल्लो घोषणा आएको छ।

अमेरिका, जर्मनी र रुसमा विकास गरिएको तीनवटा खोपहरूको परीक्षणका तथ्याङ्कहरू सार्वजनिक भएका छन् र  दशौँ हजारमा गरिएको परीक्षणमा ती खोप ९०% भन्दा बढी नै प्रभावकारी देखिएको बताइएको छ।

चिनियाँ खोपका बारेमा के थाहा छ?

बाँकी विश्वले जस्तै चीनले पनि कोभिड विरुद्धको खोप बनाउन जोडतोडले प्रयास गरिरहेको छ।

यसैक्रममा चारवटा खोप चिकित्सकीय परीक्षणको अन्तिम चरणहरूमा प्रवेश गरेका छन् जसमा सीनोभ्याक बायोटेकको खोप पनि पर्दछ।

तर वैज्ञानिक जर्नल द ल्यान्सेटमा प्रकाशित परिणामहरू ती चारमध्ये एकको पहिलो र दोस्रो चरणका परीक्षणबाट प्राप्त तथ्याङ्कहरूमात्र हुन्।

उक्त प्रतिवेदन अनुसार  सिनोभ्याक बायोटेकको कोरोनाभ्याक नाम दिइएको खोपले मानव शरिरमा तीव्र रोग प्रतिरोधी प्रतिक्रिया जनाउन सकेको थियो।

तर गत एप्रिल र मे महिनामा गरिएको अध्ययनले उक्त खोपको सफलताको दरको कुनै प्रतिशत प्रस्तुत गरिएको छैन।

उक्त प्रतिवेदनका एक लेखक झु फेङ्गचाइले भनेका छन् पहिलो चरणमा १४४ र दोस्रो चरणमा ६०० जनामा गरिएको परीक्षणमा आधारित ती नतिजाहरूको अर्थ उक्त खोप "आपत्कालीन अवस्थामा प्रयोग गर्न योग्य" रहेको मान्न सकिन्छ।

हाल जारी ठूलो स्तरको तेस्रो चरणको परीक्षणका तथ्याङ्कहरू सार्वजनिक गरिएको छैन।

 ठूलो स्तरको परीक्षण

चीनमा महामारी केही हदसम्म नियन्त्रणमा आएको बताइरहँदा  ती चार चिनियाँ खोपहरूको ठूलो स्तरको परीक्षण पाकिस्तान साउदी अरेबिया, रुस, इन्डोनेशिया र ब्रजिलमा भैरहेको छ।

अधिकारीहरुका अनुसार नोभेम्बर महिनाको आरम्भतिर झण्डै ६०,००० जनाले एउटा खोप लगाइसकेका छन्।

गत हप्ता ब्रजिलमा सिनोभ्याक बायोटेक खोपको परीक्षण केही समयका लागि रोकिएको थियो तर परीक्षणमा संलग्न एकजना स्वयंसेवीको मृत्युको सम्बन्ध खोपसँग रहेको नदेखिएपछि परीक्षण पुन: सञ्चालन गरिएको छ।

कम्तीमा तीनवटा खोप एउटा आपत्कालीन योजना अनुसार अत्यावश्यक सेवाका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस खोपः कोभिड-१९ विरुद्धको चिनियाँ खोप 'मध्य-चरण परीक्षणमा सफल'


चीनमा ६३,००० भन्दा बढि मानिस सङ्क्रमित भएका छन्

बिदाबाट फर्केका बासिन्दाहरूलाई "स्व-क्वारन्टीनमा जान वा सरकारी क्वारन्टीनका लागि तय गरिएका स्थलहरूमा जान भनिएको छ।"

अफ्रिका महादेशमै पहिलोपटक इजिप्टमा पहिलो कोरोनाभाइरस भएको पुष्टि भएका बेला यो नियम लगाइएको छ।

वुहान शहरमा उत्पन्न भएको कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणबाट अहिलेसम्म १,५०० जना मानिसको मृत्यु भइसकेको छ।

चीनमा अन्य भागबाट मानिसहरू चिनियाँ नयाँ वर्षको बिदा मनाएर फर्कन थालेपछि बेइजिङस्थित भाइरसबाट बचाउका लागि काम गरिरहेको समूहले यो सूचना जारी गरेको हो।

चीनमा कोरोनाभाइरसबाट ज्यान गुमाउने र बिरामी हुनेको सङ्ख्या ह्वात्तै बढ्यो

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबारे फैलिएका हल्लाले नेपाली चिकित्सक र सरकार पनि 'हैरान'

यो प्रकोप नियन्त्रण गर्न बिदाको समय बढाइएको थियो।

बेइजिङमा दुई करोडभन्दा बढी मानिस बसोबास गर्छन्।

चीनको राष्ट्रिय स्वास्थ्य आयोगले शनिवार १४३ नयाँ मृत्यु भएर कुल १,५२३ जनाको मृत्यु भएको जनाएको छ। चारबाहेक अरू सबै नयाँ मृत्यु भएकाहरू कोरोनाभाइरसबाट सबैभन्दा बढी प्रभावित हुबे प्रान्तका हुन्।

नयाँ २,६४१ जनामा सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएपछि कुल सङ्क्रमण हुनेको सङख्या ६६,४९२ पुगेको छ।

मुख्य भूमि चीन बाहिर २४ देशमा ५०० जनामा सङ्क्रमण भएको र हङ्‌कङ, फिलिपिन्स र जापानमा एक-एक गरी तीनजनाको मृत्यु भएको छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको नेतृत्वमा चीनमा एउटा समूहले यो सप्ताहन्तदेखि प्रकोपमाथि अनुसन्धान थाल्नेछ।

कोरोनाभाइरस प्रकोप अन्त्यको अनुमान गर्न 'निकै छिटो' हुने

कोरोनाभाइरसबाट मृत्यु हुनेको सङ्ख्या १,००० नाघ्यो, वरिष्ठ चिनियाँ अधिकारीहरू पदमुक्त

कोभिड-१९ भन्ने नाम दिइएको भाइरस कसरी फैलिरहेको छ र स्थिति कत्तिको गम्भीर छ भन्ने अध्ययन गरिने डब्लुएचओ प्रमुख टेड्रोस एड्हानोम गेहब्रेयससले भने।

अन्तर्राष्ट्रिय विज्ञ सहितको टोलीले १,७०० भन्दा बढी स्वास्थ्यकर्मीहरूको कसरी र कहिले सङ्क्रमित भए भन्ने पनि अनुसन्धान गर्नेछ।

समूहमा १२ जना अन्तर्राष्ट्रिय सदस्य र १२ जना चिनियाँ समकक्षीहरू हुनेछन्।

कोरोनाभाइरस प्रकोप नियन्त्रणमा 'क्वारन्टीन' भनेको के हो

कोरोनाभाइरसले मानिसको शरीरमा के गर्छ

डब्लुएचओका माइक रायनले भने, "भाइरस फैलिनुको कारण खोज्न त्यसको गम्भीरता बुझ्न र अहिले त्यसलाई नियन्त्रण गर्न अवलम्बन गरिएका उपायहरूको असरमा अध्ययन केन्द्रित हुनेछ।"

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: बेइजिङ फर्कनेलाई अनिवार्य १४ दिनको क्वारन्टीन


चीनले आफ्नो वार्षिकोत्सव मनाउनका लागि तयारी गरिरहेको छ

बेइजिङले अक्टोबर १ तारिखमा आतिसबाजी र ठूलो सैन्य परेड गर्नेछ।

उक्त कार्यक्रमहरूमा कुनै बाधा नपुगोस् भन्नका लागि सुरक्षा निकायहरूलाई हप्तौँदेखि खटाइएको छ।

तर हङकङमा प्रदर्शन हुने ठानिएकोले ती गतिविधिको छायाँ यहाँ पर्न सक्छ।

आधुनिक चीनको उदय

अहिलेको आधुनिक चीनको घोषणा सन् १९४९ को अक्टोबर एक तारिखमा भएको थियो।

विश्वयुद्ध दुईपछि भएको जनयुद्धमा माओ जेदोङले विजय प्राप्त गरेपछि आधुनिक चीनको जन्म भएको घोषणा गरिएको थियो।

कम्युनिस्ट पार्टीका उपलब्धि देखाउने प्रदर्शन

प्रत्येक वर्ष अक्टोबर महिनामा यो दिवस मनाइने भए पनि यो वर्ष मनाउन लागिएको वार्षिकोत्सवले विगतका वर्षका कार्यक्रमहरूलाई ओझेलमा पार्ने ठानिएको छ।

चीन विश्वव्यापी शक्तिका रुपमा उदाएपछि हुन लागेको यो ठूलो उत्सव हो।

१० वर्षअघि चीन शक्तिराष्ट्र बन्ने तरखरमा थियो भने अहिले ऊ विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र भएको देश हो। अहिले चीन झण्डैझण्डै अमेरिकासँगको स्तरमा पुगेको छ।

वार्षिकोत्सवको मुख्य कार्यक्रम राजधानी बेइजिङमा हुनेछ। त्यहाँ अत्याधुनिक हतियारको प्रदर्शनीसहित  एउटा बृहत् सैन्य परेड हुनेछ।

व्यवस्थित तयारी

माओपछिका शक्तिशाली चिनियाँ नेता मानिने राष्ट्रपति सि जिनपिङले उक्त कार्यक्रममा सम्बोधन गर्नेछन्।

उक्त सम्बोधनमा चीनले पछिल्ला वर्षमा द्रूत गतिमा गरेको आर्थिक वृद्धिबारे बोल्ने ठानिएको छ।

अबका वर्षहरूमा देश कता तिर जाँदैछ भन्ने सङ्केत गर्ने विषयमा उनले के बोल्छन् भन्ने विषयलाई पनि नजिकबाट हेरिने ठानिएको छ।

देशलाई योगदान पुर्‍याउनेहरूलाई राष्ट्रपतिले सम्मान पनि गर्ने कार्यक्रम छ।

र त्यही साँझ त्यहाँ एउटा भव्य उत्सव मनाइनेछ  र आतिसबाजी गरिनेछ।

सबै उत्सवहरूको निकै व्यवस्थित र सावधानीपूर्वक तयारी गरिएको छ र यसको सफलता खासगरी सरकारका लागि निकै महत्त्वपूर्ण छ।

विज्ञहरु भन्छन् सि जिनपिङ चीनमा माओत्सेतुंगपछिका सबैभन्दा शक्तिशाली नेता बनेका छन्।

कडा सुरक्षा व्यवस्था

बेइजिङको मध्यभागमा रहेको तियानआनमेन स्क्वाएरमा सैन्य परेड हुनेछ जहाँ आमन्त्रित अतिथिले मात्रै भाग लिन पाउनेछन्।

वरपरको क्षेत्र कडा रुपमा बन्द गरिनेछ र त्यसरी बन्द यसअघि नै थुप्रैपटक गरिसकिएको छ।

वार्षिकोत्सवको दिन अगावै गरिएका पूर्व अभ्यासकै क्रममा पनि तियानआनमेन स्क्वाएर क्षेत्रका होटलहरू प्रत्येक दिन केही घण्टाका लागि... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चीनको ७० औँ वार्षिक उत्सव: परेवा र प्रोपोगाण्डामाथि प्रतिबन्ध


चीनले उसको सेना हल्लाउनु पहाड हल्लाए भन्दा कठिन हुने बताएको छ

चीनको रक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ताले सोमबार भने, "दुवै पक्षद्वारा स्वीकार गरिएको सिमानामा भारतले चौकी पार गरेर जानु चिनियाँ क्षेत्रको उल्लंघन हो नै, यो अन्तर्राष्ट्रिय नियमको उल्लंघन पनि हो"।

चीनको रक्षा मन्त्रालयले भनेको छ, भारत उसको स्थिति प्रबल हुनेछ भन्ने गलत बुझाइमा नबसे हुन्छ।

साथै चिनियाँ जनमुक्ति सेनाको पछिल्लो ९० वर्षको इतिहासले ऊ चीनको सार्वभौमसत्ता र क्षेत्रको रक्षा गर्न प्रतिबद्ध छ भनेर पुष्टि गरिसकेको पनि मन्त्रालयले जनाएको छ।

भारत र चीनबीच अहिले संबन्ध निकै चिसिएको छ

रक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ताका अनुसार त्यस क्षेत्रमा चिनियाँ सेनाले आपत्कालिन उपाय अपनाएको छ र स्थितिलाई मध्यनजर गर्दै सैनिकको संख्या पनि बढाउन लागिएको छ।

उनले भने, "चिनियाँ सेनालाई हल्लाउन पहाड हल्लाए भन्दा पनि कठिन छ"।

यद्पि उनले विवादित क्षेत्रमा रहेका चिनियाँ सेना र उनीहरुको प्रशिक्षणबारे धेरै जानकारी दिएनन्।

दुई देशबीच विवाद गत महिना भारतको सिक्किम राज्यको सीमा नजिक रहेको भुटानको दोक्लाम क्षेत्रबाट शुरु भएको थियो।

चिनियाँ सेना त्यहाँ सडक निर्माण गर्न चाहन्छ।

यो सडक निर्माण भयो भने यसबाट चीनलाई सामरिक फाइदा हुन्छ भन्ने भारतले आशंका गरेको छ।

डोभालको चीन भ्रमण

ब्रजिल, रुस, भारत, चीन र दक्षिण अफ्रिकाको समूह ब्रिक्सका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहाकारहरुको बैठक यही साता चीनमा हुँदैछ।

त्यो बैठकमा भारतीय राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार अजीत डोभालले भारतको प्रतिनिधित्व गर्नेछन्।

जुलाई २७ र २८ मा हुन लागेको सो सम्मेलनमा डोभालले आफ्ना चिनियाँ समकक्षीलाई छुट्टै भेट्न सक्नेछन्।

चीनले गत जुन २७ मा दोक्लाममा आफूले गरिरहेको सडक निर्माणमा भारतीय सेनाले अवरोध पुर्याएको आरोप लगाएको थियो।

यसैबीच चिनियाँ सरकारी अखबार 'ग्लोबल टाइम्स'ले डोभालको प्रस्तावित चीन भ्रमणबारे सम्पादकीय लेखेको छ।

सम्पादकीयमा लेखिएको छ, "भारतले आफ्नो भ्रम छोडिदिनु पर्छ। अजीत डोभालको चीन भ्रमण दुबै देशबीच भइरहेको विवादलाई भारतको इच्छा बमोजिम समाधान गर्नका लागि यो सही मौका होइन"।

"ब्रिक्स राष्ट्रका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहाकारहरुको बैठक एक नियमित सम्मेलन मात्रै हो जसको उद्देश्य ब्रिक्स सम्मेलनको तयारी गर्ने हो। यो मञ्च चीन-भारत सीमा बारेको विवाद सुल्झाउनका लागि होइन।"

भारतीय मिडियाले डोभालको भ्रमणको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

"पहाड हल्लाए भन्दा कठिन"


चीनले परम्परागत तीर्थयात्रा गर्ने मार्गका रूपमा मात्र आफूले त्यसलाई लिएको भन्दै त्यो विषय सीमा वा त्रिदेशीय सीमा विन्दु निर्धारणसँग नजोडिएको जानकारी नेपाली अधिकारीलाई गराएको प्रधानमन्त्रीले संसद्लाई जानकारी दिए।

सन् २०१५ मा भारत र चीनका प्रधानमन्त्रीबीच लिपुलेक हुँदै व्यापारिक मार्ग विस्तार गर्ने समझदारी भएको थियो।

हालै भारतले लिपुलेक जोड्ने सडकको उद्घाटन गरेपछि उत्पन्न विवाद माझ सोमबार नेपालले लिपुलेक, कालापनी र लिम्पियाधुरा समेटेर नक्सा जारि गर्ने निर्णय गरेको थियो।

चीनसँग छलफल

संसद्‌मा सरकारको नीति तथा कार्यक्रममाथिको छलफलमा उठेका प्रश्नको जवाफ दिदैँ प्रधानमन्त्रीले लिपुलेकबारे चीनसँग नेपालले कुरा गरेको खुलासा गरेका हुन्।

उनले भने, "हाम्रो सरकारी प्रतिनिधिले चीन सरकारका अधिकारीसँग छलफल गर्नुभएको छ। चीन सरकारका अधिकारीले त्यो परम्परागत तीर्थयात्राको मात्रै कुरा भएको हो भन्नुभएको छ। यसले सीमासम्बन्धी वा त्रिदेशीय विन्दु पहिल्याउने विषयबारे कुनै असर गर्दैन भन्नु भएको छ।"

"यस कुरामा भारतले नेपालसँग पनि कुरा गर्नुपर्छ, यो सीमासँग सम्बन्धित छैन भनेर चीनले हामीलाई स्पष्ट पारेको छ। चीनले हामीलाई बताए अनुसार यो कुरा चीनले भारतलाई पनि जानकारी गराएको छ।"

प्रधानमन्त्री ओलीले आफ्नो भूमि फिर्ता लिन नेपाल दृढ रहेको भन्दै अरूको उक्साहटमा नेपालले लिपुलेकको मुद्दा उठाएको भन्नु 'होच्याउने' काम भएको जनाए।

यसअघि भारतका सेनाध्यक्षले लिपुलेक जोड्ने सडकको उद्घाटनपछि नेपालमा भइरहेको विरोध 'अरू कसैको इशारामा भएको हुनसक्ने' बताएका विवरण आएका थिए।

'उत्तेजनामा होइन '

प्रधानमन्त्रीले उत्तेजना वा आवेशमा आएर कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा समेटिएको नक्सा नल्याइएको उल्लेख गरे।

उनले भारतले नेपाली भूमि कब्जा गरेर त्रुटि गरेको र अब त्यो सच्याउनुपर्ने बताए।

उनले लामो समयदेखि कायम सीमा विवाद वार्ताबाट हल गर्न आफूले प्रस्ताव गरिरहेको उल्लेख गर्दै भारत सत्यको पक्षमा उभिन्छ कि उभिँदैन त्यो आफूले हेरिरहेको बताए।

प्रधानमन्त्री ओलीले सरकारले जारी गरेको नक्सा संसदमा प्रस्तुत गरि अनुमोदन गराउने  पनि धारणा राखे।

उनले नक्सा जारी गर्ने निर्णय 'भारतले कब्जा जमाएका नेपाली भूभाग' फिर्ता ल्याउन अघि बढाइएको प्रयास भएको बताए।

नेपालले आफ्नो दाबी गर्दै आएको ती भूभागलाई भारतले लामो समयदेखि आफ्नो रहँदै आएको दाबी गर्ने गरेको छ।

संविधान संशोधन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल भारत सीमा विवाद: लिपुलेकबारे चीनसँग पनि नेपालले कुराकानी गरेको प्रधानमन्त्रीको भनाइ


चीनले बङ्गुरको मासु र वाइनसहित अमेरिकाबाट आयत गरिने १२८ बस्तु र सामानमा २५ प्रतिशतसम्म भन्सार शुल्क बढाउने निर्णय गरेको छ।

चिनियाँ कदमले सोमवार आयात हुने करिब ३ अर्ब डलर बराबरको सामान प्रभावित हुने अनुमान गरिएको छ।

अमेरिकाको नयाँ कर प्रणालीले पारेको क्षति कम गर्न र "चिनियाँ चासो र सन्तुलन बचाउनका लागि" पछिल्लो कदम चालिएको बेइजिङले जनाएको छ।

यसअघि चीनले आफूले व्यापार युद्ध नचाहेको तर आफ्नो अर्थतन्त्रमा असर परे चुप लागेर नबस्ने बताएको थियो।

'जित'

चीन-अमेरिका आरोपप्रत्यारोप

अमेरिका-चीन:  समान मान्यताको खोजी

ट्रम्पले चाहिँ "व्यापार युद्धहरू राम्रो हुने" र त्यस्तो स्थितिमाथि "जित हासिल गर्न" अमेरिकालाई सहज हुनेमा जोड दिएका थिए।

वासिङ्टनस्थित बीबीसी संवाददाता क्रिस बक्लर भन्छन्, अमेरिकी अधिकारीहरूले भन्सार दर बढाउन सकिने दशौं अर्ब डलर बराबरका अन्य चिनियाँ सामानहरूको पहिचान गरिसकेको बताएका छन्।

त्यसले दुई देशबीच थप व्यापार युद्ध हुने सम्भावनालाई बल दिएको छ।

अमेरिकाबाट आउने सुख्खा फल, जिन्सेङ वाइन र स्टिल बारमा १५ प्रतिशतले भन्सार दर बढ्ने चीनको भनाइ छ। उस्ले थप बस्तु र सामानमा भन्सार बढ्न सक्ने संकेत गरेको छ।

मार्च २२ मा अमेरिकाले चीनबाट आउने ६० अर्ब डलर बराबरको सामानमा करको दर बढाउने र अमेरिकामा चिनियाँ लगानीलाई सीमित बनाउने घोषणा गरेको थियो।

अमेरिकाको भनाइमा चीनले वर्षौंदेखि गरिरहेको भनिएको प्रतिलिपि अधिकारको चोरीको बदलामा त्यस्तो कदम चालिएको हो।

‘एक चीन' नीति त्याग्नसक्ने ट्रम्पको संकेत

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चीनद्वारा अमेरिकी वस्तु र सामानमा कर वृद्धि


चीनले मङ्गलवार ब्याङ्कलाई क्रिप्टोकरेन्सीसम्बन्धी कारोबार गर्न प्रतिबन्ध लगाउँदै लगानीकर्ताहरूलाई क्रिप्टो कारोबारप्रति सचेत गराएको छ।

गत साता अमेरिकी कम्पनी टेस्लाले क्रिप्टोकरेन्सी कारोबार नगर्ने बताएपछि बिटकोइनको मूल्य १० प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको थियो।

यो वर्षको आरम्भमा ३०,००० डलरभन्दा कम रहेको बिटकोइनको मूल्य मार्च र एप्रिलमा ६०,००० नाघेको थियो।

बुधवार केही सुधार भएर एक बिटकोइनको मूल्य ३८,१३१ अमेरिकी डलर पुगे पनि समग्रमा त्यो कम नै थियो।

अन्य डिजिटल मुद्राहरू इथर र डगकोयनको मूल्यमा पनि क्रमशः २२ र २४ प्रतिशतले कमी आएको छ।

इलोन मस्कको टेस्ला कम्पनीको शेयर मूल्यमा पनि तीन प्रतिशतले कमी आएको छ जसको कारण सो कम्पनीसँग डेढ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको बिटकोइन हुनु मानिएको छ।

चीनमा सन् २०१९ देखि नै क्रिप्टोकरेन्सी कारोबार अवैध छ तर अनलाइनमा मानिसहरू कारोबार गरिरहेको कारण बेइजिङ चिन्तित बनेको थियो।

मङ्गलवार राज्यद्वारा सञ्चालित तीन संस्थाहरू न्याश्नल इन्टरनेट फाइनान्स असोसीएशन अफ चाइना, चाइना ब्याङ्किङ असोसीएशन र पेमेन्ट एन्ड क्लीएरिङ असोसीएशन अफ चाइनाले सामाजिक सञ्जालमा चेतावनी सार्वजनिक गरेका थिए।

उनीहरूले क्रिप्टोकरेन्सी कारोबारमा संलग्न हुँदा कुनै सुरक्षा नभएको बताएका थिए।

उनीहरूले हालैका दिनमा क्रिप्टोकरेन्सीको मूल्यमा भएको ठूलो उतारचढावले मानिसको सम्पत्तिको सुरक्षालाई खलल पारेको बताउँदै यसले सामान्य आर्थिक कारोबारलाई लथालिङ्ग बनाएको बताएका थिए।

मार्केट्स डट कमका नील विल्सन भन्छन्, "चीनले केही समयदेखि क्रिप्टोकरेन्सीलाई दबाव पारिरहेका थिए र यो त्यसकै परिणाम हो। केन्द्रीय ब्याङ्कहरूले आफ्नै डिजिटल मुद्रातर्फ पाइला बढाइरहेको बेला अन्य देशहरूले यस्तै व्यवस्था गर्न सक्छन्।"

"अहिलेसम्म पश्चिमा देशहरूका नियामकहरू बिटकोइनका बारेमा सहज देखिएका छन् तर यो छिटै परिवर्तन हुन सक्छ।"

मार्चमा टेस्लाका मस्कले अचानक बिटकोइननमार्फत् टेस्ला कार किन्न सकिने घोषणा गरेका थिए।

तर गत साता उनले वातावरणको चिन्ताका कारण भन्दै सो निर्णय फिर्ता लिए।

मस्कको चिन्ता बिटकोइन निर्माणका लागि धेरै ऊर्जा खपत गर्ने कम्प्युटरहरूको प्रयोगका कारण वातावरणका पर्ने नकारात्मक प्रभाव थियो।

"क्रिप्टोकरेन्सी राम्रो कुरो हो... तर यसको मूल्य वातावरणले चुकाउनु हुँदैन," मस्कले लेखेका थिए। उनले टेस्लाले आफ्नो बिटकोइन नबेच्ने बताएका थिए।

चीनमा अवैध... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

बिटकोइनः क्रिप्टोकरेन्सी नियन्त्रण गर्ने चीनको चेतावनीपछि मूल्य ह्वातै घट्यो


चीनले राष्ट्रपति ट्रम्पलाई विशेष स्वागत गर्न इच्छुक देखिएको छ

यो भ्रमणको मुख्य उद्देश्य उत्तर कोरियालाई आणविक हतियार त्याग्न लगाउन दबाब बढाउनु ठानिएको छ।

तर भ्रमणले चीन र अमेरिकाबीचको सम्बन्धमा पनि नयाँ आयाम थप्न सक्ने टिप्पणी भइरहेका छन्।

हालै पार्टीको महाधिवेशनपछि  चिनियाँ राष्ट्रपति सि जिनपिङले थप शक्ति आर्जन गरेका थिए।

को शक्तिशाली?

विश्वका पहिलो शक्तिशाली र दोश्रो शक्तिशाली नेताहरुले बेइजिङमा भेटेका छन्। तर कुन पहिलो र कुन दोश्रो शक्तिशाली हुन् त?

ट्रम्प, उनकै घरमा, अनेक काण्ड, लरखराएको एजेण्डा र विदेशसँग कम संवादका कारण कमजोर देखिएका छन्।

तर सि विश्वमञ्चमा चिनियाँ दृष्टिकोण सहित अगाडि बढिरहेका छन्।

उनी उनको देशमा अध्यक्ष माओपछिकै शक्तिशाली नेताका रुपमा हेरिन्छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति यहाँ केही खोज्न आएका छन्  तर चीनले ट्रम्पबाट थोरै मात्र चाहना राखेको जस्तो देखिन्छ।

राज्य सञ्चालित सञ्चार माध्यमले भेटवार्तालाई "शक्ति सम्बन्धका आधारमा इतिहासको नयाँ अंश लेखिन लागेको" भनिरहेका छन्।

पहिलो को? र दोश्रो स्थानमा को हुन् भन्ने अब बाँकी रहेन।  यहाँ समान मान्यताको खोजी भइरहेको छ।

अमेरिकी मूल्य मान्यता भन्दा पनि "कारोबार"लाई जोड दिने अमेरिकी राष्ट्रपतिसँग कुरा गर्ने सही समय भएको चीनले ठानेको हुन सक्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिका-चीन: समान मान्यताको खोजी


चीनले विश्वव्यापी रूपमा उसले महामारी नियन्त्रणमा अपनाएका तरिकाबारे आलोचना र पूर्वअमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पबाट मौखिक आक्रमण बेहोरेको छ।

त्यसपछि बेइजिङले कोभिड बारेको विश्वव्यापी भनाइमा नियन्त्रण गर्ने प्रयत्न गरिरहेको छ।

बीबीसी फाइल अन फोर र बीबीसी मनिटरिङले विभिन्न घटनाक्रम हेरेर बेइजिङले कसरी विश्वव्यापी गलत सूचना प्रवाह परीक्षण गरिरहेको छ भनेर हेरेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोभिड गलत सूचना: चीनले गलत सूचना दिन प्रयोग गरेका कोभिड-१९ युक्तिहरू


चीनले संयुक्त राज्य अमेरिकालाई व्यापारको मामिलामा "दादागिरी" गरेको आरोप लगाएको छ।

चीनका अनुसार थप दुई सय अर्ब डलर बराबरको चिनियाँ सामानको आयातमा लाग्ने करको दर बढाउने ट्रम्प प्रशासनको योजनाले चीन, बाँकी विश्व र अमेरिकी हितमा नै आघात पुग्ने छ।

चीनको विदेश मन्त्रालयकी एक प्रवक्ता हुआ चुनयिङले चीनले आफ्नो रक्षा गर्न र नियममा आधारित अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारलाई जोगाउन प्रतिक्रिया जनाउने बताएकी छन्।

चीनले आफ्नो कानुनी अधिकारहरूको रक्षा गर्न आवश्यक कदम चाल्ने उनको भनाइ थियो।

बेइजिङले भनेको छ आगामी सेप्टेम्बर महिनादेखि ती प्रस्तावित नयाँ करहरू ट्रम्प प्रशासनले लागु गरेमा प्रतिक्रिया जनाउनुबाहेक आफूहरूसँग अरू विकल्प हुनेछैन।

अमेरिका-चीन व्यापार युद्ध, पीडित बाँकी विश्व पनि

प्रतिक्रिया

गत हप्ता अमेरिकाले ३४ अर्ब डलर बराबरको चिनियाँ सामानको आयातमा नयाँ कर लगाएको थियो र चीनले तत्कालै समान प्रतिक्रिया जनाएको थियो।

वाशिङ्टनले चीनलाई गलत व्यापारिक व्यवहार गर्ने गरेको र बौद्धिक सम्पत्ति चोरीको आरोप लगाउने गर्दछ।

नयाँ कर लागु गरिने अमेरिकी योजनाको सूचीमा छ हजारभन्दा बढी प्रकारका सामग्रीहरू परेका छन्।

जस्मा खाद्यसामग्री, विभिन्न खनिज पदार्थ र ह्याण्ड्ब्यागजस्ता सामग्रीहरू पनि छन्।

अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधि रोबर्ट लाईट्हाइजरले भनेका छन् चीनले प्रतिक्रिया जनाउनुको कुनै औचित्य छैन।

दश प्रतिशत दरका नयाँ कर लागु हुनुअघि जनताले अगस्ट महिनाको अन्त्यसम्म उक्त सूचीमा टिप्पणी गर्न पाउनेछन्।

अमेरिका र चीन जस्ता दुई विशाल अर्थतन्त्रहरूबीच व्यापारिक तनाब बढ्दै गर्दा लगानीकर्ताहरूले जोखिम कम गर्ने धारणा बनाउँदा बुधवार एशियाली सट्टाबजार तीव्र रूपमा झरेको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चीन: कर बढाउने अमेरिकी योजनाको विरोध


चीनले हङ्गकङमा राष्ट्रिय सुरक्षा कानुन लागु गरेपछि ब्रिटेनले आफ्नो पुरानो उपनिवेशका बासिन्दालाई त्यस्तो प्रस्ताव गरिने जनाएको हो।

प्रधानमन्त्री जोनसनले नयाँ सुरक्षा कानुनले हङ्कङको स्वतन्त्रा उल्लङ्घन गरेको बताउँदै त्यसबाट प्रभावित हुने बासिन्दालाई त्यहाँबाट निस्किने बाटो खुला गरिदिने बताए।

करिब तीन लाख ५० हजार ब्रिटिश राहदानी भएका र अन्य २६ लाख मानिस पाँच वर्षको निम्ति ब्रिटेन जान पाउने छन्।

त्यसको एक वर्षपश्चात् नागरिकताका लागि उनीहरूले आवेदन दिन पाउने छन्।

हङ्कङका ब्रिटिश राहदानी भएकाहरूलाई सन् १९८० को दशकमा विशेष हैसियत प्रदान गरिएको थियो।

चीनद्वारा 'द्विपक्षीय सम्झौताको अवज्ञा'

तर अहिले उनीहरूको त्यो अधिकारमा प्रतिबन्ध लगाइएको छ र प्रवेशाज्ञा नलिएरै छ महिनाको निम्ति ब्रिटेन प्रवेश गर्न पाउने सुविधामा सीमित तुल्याइएको छ।

सरकारको नयाँ योजना अनुसार उनीहरू र उनहरूमा निर्भर रहेका परिवारका सदस्यलाई पाँच वर्षको निम्ति ब्रिटेनमा बस्न, काम गर्न र पढ्न दिइने छ।

उनीहरूले त्यसको निम्ति अहिले आवेदन दिनु पर्नेछ र त्यसको एक वर्षपछि नागरिकताको निम्ति आवेदन दिन योग्य हुनेछन्।

प्रधानमन्त्री जोनसनले नयाँ कानुनले वैधानिक सम्झौताको रूपमा स्थापित सन् १९८५ को संयुक्त घोषणाको 'स्पष्ट र गम्भिर उल्लङ्घन' गरेको बताए। जसमा ब्रिटेनले हङ्कङ सन् १९९७ मा चीनलाई हस्तान्तरण गरेपछि ५० वर्षसम्मका निम्ति केही निश्चित अधिकार सुनिश्चित गरिएको थियो।

उनले भने, "त्यसले हङ्कङको उच्च तहको स्वायत्तताको उल्लङ्घन र संयुक्त घोषणापत्रले सुरक्षित गरेको स्वतन्त्रता तथा अधिकारमाथि खतरा उत्पन्न गरेको छ।"

ब्रिटिश विदेशमन्त्री डोमिनिक राबले ब्रिटेनले आफ्नो पूर्वउपनिवेश हङ्गकङका जनताप्रतिको उत्तरदायित्व पन्छाउन नसक्ने बताए।

प्रदर्शनकारी पक्राउ

हङ्‌कङका नागरिकले चीनले लागु गरेको नयाँ कानुन अवज्ञा गरेमा आजीवन जेल सजाय समेत भोग्नुपर्ने प्रवधान त्यसमा राखिएको छ।

उक्त कानुनले दिएको नयाँ अधिकार प्रयोग गरेर अधिकारीहरूले कैयौँ मानिसहरू पक्राउ गरेका छन्। पक्राउ पर्नेमा स्वतन्त्रता पक्षधर झण्डा बोकेका प्रदर्शनकारी पनि छन्।

प्रदर्शनकारीलाई भगाउन प्रहरीले पानी र पिरो हुने ग्यासको प्रयोग गरेको थियो। नयाँ कानुनलाई लिएर चीनले अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा व्यापक आलोचना खेप्नु परेको छ।

तर चीनले नयाँ कानुन हङ्कङको स्थायित्वको निम्ति आवश्यक रहेको बताएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

हङ्‌कङ विवादः ३० लाख बासिन्दालाई भित्र्याउन ब्रिटेन तयार, ‘नागरिकताको अवसर दिइने’


चीनले ८ लाख मात्रा खोप अनुदानमा दिएको छ

नेपालले हालै चीनले अनुदानमा दिएको ८ लाख मात्राको सिनोफार्म खोप बेइजीङ्बाट ल्याएको थियो।

औषधि व्यवस्था विभागले सो खोपलाई फागुन ४ गते आपत्कालीन प्रयोगको अनुमति दिएको थियो।

कसलाई लगाइन्छ चिनियाँ खोप?

"चीनबाट प्राप्त भेरोसेल खोप काठमाण्डूका तोकिएका अस्पतालहरूबाट दिने प्रबन्ध मिलाइएको छ। अत्यावश्यक सेवामा संलग्न व्यक्तिहरू, चीन सरकारको छात्रवृत्तिमा चीनमा पढ्ने विद्यार्थीहरू, हिमालयपार व्यापारमा संलग्नहरू तथा चीनमा अध्ययन गर्न जाने तयारीमा रहेका व्यक्तिहरूले ती खोप लगाउन सक्नेछन्," स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा जागेश्वर गौतमले बताएका छन्।

सो खोप करिब २८ दिनको अन्तरालमा दुई मात्रा लगाउनु पर्छ।

अत्यावश्यक सेवामा संलग्नहरूमा को को पर्छन् त?

"नेपाल सरकारले तोकेको अत्यावश्यक सेवाहरू जस्तो स्वास्थ्य सेवा, खानेपानी, दुग्धपदार्थ वितरण, हवाई यातायातका सेवामा सामेल अनि औषधि व्यवसायमा संलग्नहरू पर्छन्," स्वास्थ्य सेवा विभागको खोप शाखाका प्रमुख झलक गौतमले बीबीसीलाई बताए।

केही साता अगाडि अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूमा चीन सरकारले चीनले विकास गरेको कोभिड खोप लगाएका विदेशीहरूलाई चीन आवतजावत सहज गराउन लागेको विवरण आएका थिए।

त्यसैको पृष्ठभूमिमा चीनमा अध्ययनरत विद्यार्थी तथा चीनसँग व्यापारमा संलग्न व्यापारीहरूलाई चिनियाँ खोपमा प्राथमिकता दिन लागिएको ठानिएको छ।

कोरोना भाइरस: चिनियाँ खोपबारे हामीलाई के-के थाहा छ?

आस्ट्राजेनेकाको थप मात्रा अझै अनिश्चयमा

नेपालले हालसम्म केवल अक्सफर्ड आस्ट्राजेनेका खोपमात्र वितरण गरिरहेको छ।

१७ लाख ९० हजार १२५ जनालाई खोप दिइसकेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

मन्त्रालयसँग अब करिब साढे पाँच लाख मात्रा खोप बाँकी रहेको छ।

पहिलो खेपमै लगाएकाहरूलाई दोस्रो मात्रा वैशाख ७ गतेदेखि दिइने भनिएको छ।

तर ६५ वर्ष माथि उमेर समूहहरूका निम्ति दोस्रो मात्राको निम्ति आवश्यक खोपको आयात अझै अनिश्चयमा नै छ।

भारत सरकारले अनुदानमा दिएको १० लाख, अन्तर्राष्ट्रिय खोप सहयोग सञ्जाल कोभ्याक्सबाट आएको साढे ३ लाख तथा सिरम इन्स्टिच्युटसँग किनेको २० लाखमध्ये आइपुगेको १० लाख मात्राको आस्ट्राजेनेका खोपको मद्दतमा सरकारले खोप अभियान थालेको थियो।

बाँकी १० लाख मात्रा अनि थप खोप आयातको काम अहिले अवरुद्ध रहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपालः चीनले दिएको कोभिड खोप काठमाण्डूमा चैत्र २५ गतेदेखि लगाइने


चीनसँग कतिपय विषयमा सम्झौता हुन लागिरहेका बेला त्यहाँका राष्ट्रपतिको भ्रमण यहाँ हुन नसकेको पृष्ठभूमिमा विज्ञहरूको यस्तो धारणा आएको हो।

नेपालको तर्फबाट पटक पटक चीनको उच्चस्तरीय राजनीतिक भ्रमण हुने गरे पनि उताबाट त्यस्तो हुन नसक्नुलाई विज्ञहरू त्यसको कारण ठान्छन्।

दुई छिमेकी राष्ट्रहरू भारत र चीनसँगको सम्बन्धलाई उतिक्कै प्राथमिकता दिन खोजेको जस्तो देखिएको केपी ओली सरकारले चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङलाई नेपाल भ्रमणमा बोलाउन कसरत गरेको लामो समय भइसकेको छ।

विश्वसनीयता

तर भारतीय समकक्षी नरेन्द्र मोदी तीन पटक नेपाल भ्रमणमा आइसक्दा पनि चिनियाँ राष्ट्रपतिको नेपाल भ्रमण हुन नसक्नुलाई कतिपयले चीनले नेपाललाई गम्भीर रूपमा नलिएको अर्थ्याएका छन्।

चीनको राष्ट्रिय आवश्यकतामा नेपाली पक्षले आफ्नो भूमिका स्पष्ट पार्न नसक्नुलाई राजनीतिशास्त्री लोकराज बराल त्यसको कारण मान्छन् ।

'पारवहन सम्झौता गर्न नेपाल तयार'

'नेपाल-चीन जोड्ने आठवटा नाका खोलिने'

'भारत-चीनबाट उच्चस्तरीय भ्रमण सन् २०१८ भित्रै'

उनी भन्छन्, "यहाँ भाषणबाजी धेरै हुन्छ। घोषणा हुन्छन्, सहमति हुन्छन् तर त्यसको कार्यान्वयन गरेको देखिँदैन। विश्वसनीयताकै समस्या छ।"

निकै लामो सम्बन्ध रहेको उत्तरी छिमेकी चीनले पछिल्लो समय उनीहरूको महत्त्वाकांक्षी सडक योजना 'बेल्ट एण्ड रोड इनिसियटिभ' मार्फत नेपालसँग सडक सञ्जाल जोड्न चाहेको देखिएको छ।

जसलाई प्राथमिकताका साथ नेपालले स्वागत गर्न नसकेको गुनासो चिनियाँ पक्षले गर्दै आएको जानकारहरू बताउँछन्।

महत्त्वपूर्ण

तर उच्चस्तरीय राजनीतिक भ्रमणका माध्यमबाट नेपाललाई प्राथमिकता नदिएको जस्तो देखिए पनि पछिल्लो समय केही महत्त्वपूर्ण सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेपछि चीनको सक्रियता नेपालमा बढ्न थालेको बताउनेहरू पनि छन्।

परराष्ट्र मन्त्रालयका सूचना अधिकारी रामबाबु ढकाल भन्छन्, "चीनले द्विपक्षीय सम्बन्धलाई बढाउन विभिन्न तहका अधिकारीहरूको नेपाल भ्रमण भइरहेको छ र त्यो बढिरहेको छ।"

६ वर्षअघि चीनका तत्कालीन प्रधानमन्त्री वेन जिआबाओ करिब ५ घण्टाका लागि काठमाण्डू आएका थिए।

अहिले प्रधानमन्त्री ओलीको दोस्रो चीन भ्रमणकै बेला वर्तमान राष्ट्रपति सी जिनपिङले नेपाल आउने निम्तो स्वीकारेमा त्यसले सकारात्मक सन्देश दिने विज्ञहहरूको भनाइ छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

‘चीनले धेरै महत्त्व नदिनु नेपालकै कमजोरी’


चीनसँग गरिएका सम्झौता र सहमतिलाई कतिपयले रणनीतिक महत्वको ठानेका छन्

दक्षिणी छिमेकी भारत लगायत कतिपय पश्चिमा मुलुकले समेत चासोपूर्वक हेरेको आफ्नो चीन भ्रमणमा भएको पारवहन सम्झौतालाई उनले एउटा महत्वपूर्ण उपलब्धिको रुपमा चित्रित गरेका छन्।

भूपरिवेष्ठित मुलुक नेपालको धेरै कुरामा भारतप्रतिको निर्भरता उसले चीनसँग गरेका सम्झौता र समझदारीबाट केही हदसम्म भए पनि तोडिने ठानिएको छ।

तर तीनको कार्यान्वयन मुख्य चुनौति हुने ठानिएको छ।

महत्वपूर्ण

प्रधानमन्त्री ओलीको मनमा समेत राम्रैसँग गडेको त्यो कुरा उनी आफैले चीनको नाम नलिएरै झल्काइ दिए।

उनले भने, “अबको प्रमुख काम पुनर्निर्माण र समग्र विकासका लागि हाम्रा मित्रराष्ट्रहरुसँग सहमतिमा पुगेका विषयहरुको प्रभाकारी कार्यान्वयन नै हो। त्यसतर्फ हामीले चाल्ने कदमबाट नै मुलुकको दीर्घकालीन समुन्नति सुनिश्चित हुन्छ भन्ने मेरो विश्वास छ।”

नेपालले भारतसँग मात्रै गरेको पारवहन यातायात सम्झौता यसपटक चीनसँग पनि गरेको छ।

त्यसको महत्वको चर्चा गर्दै प्रधानमन्त्रीले भने, “सम्झौताले भूपरिवेष्टित मुलुकका रुपमा नेपालको समुन्द्रसम्म पुग्ने अधिकार र चिनियाँ भूभागबाट निर्वाधरुपमा पारवहन स्वतन्त्रता पाउने कुरालाई प्रत्याभूत गरेको छ।”

नेपाल इन्धनमा पनि पूर्ण रुपले भारतमै निर्भर छ।

त्यसबारे चीनसँग व्यापारिक सम्झौता गर्ने ढोका खुलेको प्रधानमन्त्रीले बताए।

आश्वस्त

नेपालको आन्तरिक जीवनमा प्रभावशाली भूमिकामा देखिने गरेको भारतले प्रधानमन्त्रीको चीन भ्रमणलाई सुक्ष्म, कतिपयका शब्दमा त सशंकित रुपले हेरेको ठानिएको छ।

तर प्रधानमन्त्री ओलीले आफ्नो चीन भ्रमणका बेला भारत दिएको प्रतिक्रियासँग मिल्दो टिप्पणी गर्दै भारतलाई आश्वस्त पार्न खोजेको देखियो।

उनको भनाई थियो, "छिमेकीहरुसँगको सम्वन्धलाई एक अर्कासँग तुलना नगर्ने हाम्रो नीति स्पष्ट छ।"

प्रधानमन्त्री फर्केकै दिन प्रधानसेनापति राजेन्द्र क्षेत्री साताव्यापी भ्रमणमा चीन गएका छन्।

उनले त्यहाँ उच्च पदाधिकारीसँग भेट्ने सैनिक जनसम्पर्क निर्देशनालयले जनाएको छ।

प्रधानसेनापतिले प्रधानमन्त्री अघि भारतको पनि भ्रमण गरेका थिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सम्झौता कार्यान्वयनमा प्रधानमन्त्रीको जोड


चीनसँगको प्रतिस्पर्धा र तनावका माझ अहिलेको ट्रम्प प्रशासन भारतसँग बढी निकट देखिएको बताइन्छ।

हालै दिल्ली र वाशिङ्टनले 'टु प्लस टु' भनिने अवधारणाअन्तर्गत दुवै देशका रक्षा र विदेशमन्त्रीको तहमा वार्ता गरी महत्त्वपूर्ण रक्षा सम्झौता गर्नुले पनि दुई मुलुकको सहकार्य प्रष्ट भएको छ।

परराष्ट्र र सुरक्षा मामिलालाई नजिकबाट नियाल्ने नेपाली विज्ञहरूले भारत र अमेरिकाबीच बढिरहेको हिमचिमले दक्षिण एशियामा उल्लेख्य प्रभाव पर्ने बताएका छन्।

डेमोक्र्याटिक पार्टी निर्वाचित हुँदा जलवायु परिवर्तन जस्ता कतिपय मुद्दा मूलधारमा आउन सक्ने र अहिलेको प्रशासनले कटौती गरेका कतिपय सहायता सुरु हुनसक्ने भएपनि रिपब्लिकन पार्टीले जिते त्यसमा अहिले रहेको अन्योल कायमै रहने उनीहरूको धारणा छ।

दुई सय वर्षभन्दा अघि ब्रिटेनसँग कूटनीतिक सम्बन्ध कायम गरेको नेपालसँग परराष्ट्र सम्बन्ध कायम गर्ने दोस्रो देश अमेरिका हो।

निर्वाचनको परिणामको प्रभाव

दक्षिण एशियाली अध्ययन केन्द्रका भूतपूर्व कार्यकारी निर्देशक प्राध्यापक श्रीधर खत्री अमेरिकी चुनावको परिणामले नेपालले खेपिरहेको भूराजनीतिक चुनौतीलाई एउटा दिशा दिन सक्ने बताउँछन्।

उनले भने, "हाम्रो दुईपक्षीय सम्बन्धमा राष्ट्रपति ट्रम्पको कार्यकालमा पनि असर गरेको छैन। अब अमेरिकीहरूले इन्डो-प्यासिफिक भनिने अवधारणालाई कतिको जोड गर्छन् र भारत त्यसमा कतिको लाग्छ त्यो हेर्न बाँकी नै छ। डेमोक्र्याटिक पार्टीले जिते चीनसँग अमेरिकाको सम्बन्ध मुठभेठको तहबाट अलिकति समझदारीको तहमा आउन सक्छ।"

"ट्रम्पले पुर्‍याएको बिन्दुमा चीन अमेरिका सम्बन्ध भएन भने हामीलाई कम दबाव हुन्छ भन्ने मलाई लाग्छ।"

अघिल्लो साता टु प्लस टु बैठकपछि इन्डो-प्यासिफिकलाई रणनीति भन्ने शब्द प्रयोग नगरी अमेरिका र भारतले उक्त क्षेत्र र त्यसभन्दा बाहिर सुरक्षा र समृद्धिका लागि नजिकबाट मिलेर काम गर्ने संयुक्त प्रतिबद्धता जाहेर गरेका टिप्पणी भएका छन्।

अमेरिकाका लागि पूर्व राजदूत शङ्कर शर्मा जुनसुकै प्रशासन निर्वाचित भए पनि चीनसम्बन्धी अमेरिकी नीतिमा ठूलो फरक नआउने ठान्छन्।

उनले भने, "बढी आक्रामक र कम आक्रामक हुनु एउटा कुरा हो। विश्वव्यापी रूपमा अमेरिका चुनौती दिने हिसाबले अघि बढेकाले जो सत्तामा आएपनि त्यो नीति फेरिएला जस्तो मलाई लाग्दैन।"

भारत र अमेरिकाबीचको निकटताले दक्षिण एशियामा उल्लेख्य प्रभाव पार्ने भन्दै उनले थपे, "जुन अहिले टु प्लस टु भन्ने आयो र... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिका निर्वाचन मतगणना परिणाम: रिपब्लिकन कि डेमोक्र्याटिक कुन पार्टीले जिते नेपाललाई फाइदा


चीनसँगको सीमावर्ती राज्य अरुणाचलका ती युवाहरू यसै महिनाको सुरुदेखि बेपत्ता थिए।

भारतले ती मानिसहरू सिकारी भएको र उनीहरू झुक्किएर चिनियाँ भूमिमा प्रवेश गरेको जनाएको छ।

तर उनीहरू मुक्त भएको विषय चीनले पुष्टि गरेको छैन।

जुन महिनामा भारत र चीनबीच विवादित भूमिबारे द्वन्द्वको अवस्था सिर्जना भएको छ।

भारत र चीनले के भने?

शनिवार एउटा विज्ञप्ति जारी गर्दै भारतीय सेनाका एक प्रवक्ताले अरुणाचल प्रदेशका पाँच युवकहरू 'सिकार गर्दैगर्दा थाहै नपाईकन सीमापारि पुगेको' जनाएका थिए।

ती प्रवक्ताका अनुसार दुई देशबीचको लामो र सङ्केतरहित सीमा भएकाले त्यसो हुनु असामान्य घटना होइन।

चीनको कुनै औपचारिक भनाइ नआए पनि त्यहाँको सरकारी मुखपत्र ग्लोबल टाइम्स पत्रिकाले एक गोप्य सुरक्षा स्रोतलाई उद्धृत गर्दै उक्त समूह 'सिकारीको भेषमा रहेका जासुसहरू'भएको दाबी गरेको थियो।

उक्त स्रोतका अनुसार ती पुरुषहरूले नियोजित रूपमा सीमा पार गरेका कारण चिनियाँ सेनाले उनीहरूलाई 'नियन्त्रणमा लिएर सचेत र शिक्षित गराइएको' उल्लेख छ।

उक्त समूह चिनियाँ नियन्त्रणमा परेको समाचारसँगै गत साताको सुरुमा भारतीय सेनाले एउटा सैन्य हटलाइन सेवा सुरु गरेको छ।

चीनको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता झाओ लिजिआन त्यसबेला उक्त घटनाको कुनै विवरण दिएनन्।

तर उनले 'कथित अरुणाचल प्रदेशलाई आफूहरूले कहिल्यै मान्यता नदिएको र त्यो दक्षिणी तिब्बतमा पर्ने' बताए।

किन विवाद?

जुन महिनामा विवादित लद्दाखको सीमामा झडप हुँदा कम्तीमा २० भारतीय सैनिकहरूको ज्यान गएको थियो।

चीनतर्फ पनि कति जना हताहत भए भन्ने विषयमा बेइजिङले  कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन।

त्यसयता गत साता भारत र चीनका विदेशमन्त्रीहरूले वार्ता गर्दै साझा सीमामा तनाव घटाउने सहमति गरेका थिए।

दुवै देशले लद्दाखमा बारम्बार एकअर्कालाई सीमारेखा उल्लङ्घन गरेर झडप सुरु गरेको आरोप लगाउने गरेका छन्। हिमाली भेगको उक्त भूभागमा जटिल भूबनोटका कारण सीमारेखा निकै अस्पष्ट छ।

दुई देशबीच सैन्य र कूटनैतिक तहमा कैयौँ वार्ताहरू भए पनि आणविकशक्तिसम्पन्न यी छिमेकीहरूले अहिलेसम्म आफ्नो सीमा विवाद समाधान गर्न सकेका छैनन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारत-चीन सीमा विवाद: चिनियाँ भूमिमा हराएका ‘पाँच भारतीय नागरिक मुक्त’


चुनाव सकिएको साढे दुई महिनापछि सो चुनावमा सबैभन्दा धेरै सिट जित्न सफल नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी ओली बिहीवार प्रधानमन्त्री नियुक्त भएका हुन्।

ओली नेतृत्वमा सरकार बनाउन दावी पेश

शुरूमा सानो मन्त्रिमण्डल बनाउने गृहकार्य

गति

साढे दुई महिनासम्म नयाँ सरकार गठन हुन नसकिरहँदा जमेको जस्तो देखिएको राजनीतिक घटनाक्रम बिहीवार एकाएक तीव्र गतिमा अघि बढ्यो।

बिहान प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले पदबाट राजीनामा दिएको घोषणा गरे लगत्तै केपी ओलीलाई नयाँ प्रधानमन्त्रीमा राष्ट्रपतिले नियुक्त गरेकी थिइन्।

अनि बिहीवारै अपरान्ह उनले शीतलनिवासमा आयोजित एक समारोहमा पद तथा गोपनीयताको शपथग्रहण गरे।

उनले शपथ लिएपछि दुईजना मन्त्रीले पनि शपथ लिएका छन्। जनसंख्या तथा वातावरण मन्त्रीमा लालबाबु पण्डित अनि महिला, बालबालिका तथा समाजकल्याण मन्त्रीमा थममाया थापा नियुक्त भएका छन्।

दुवैजना एमालेकै नेता हुन्।

विगतमा सामान्य प्रशासन मन्त्री हुँदा चर्चित बनेका पण्डितले मोरंगको क्षेत्र नम्बर ६ बाट प्रत्यक्ष निर्वाचन जितेका हुन् भने थापा समानुपातिक तर्फबाट सांसदमा निर्वाचित भएकी थिइन्।

उद्देश्य

शपथग्रहण समारोहपश्चात बेलुका सिंहदरबारमा कार्यभार सम्हालेका ओलीले सञ्चारकर्मीहरुसंग आफ्नो सरकारको उद्देश्य तथा प्राथमिकताबारे केही बेर बोलेका थिए।

त्यसमा उनले खासगरी आर्थिक विकास र सुशासनबारे पटक पटक उल्लेख गरे।

"भ्रष्टाचारप्रति बिल्कुलै सहिष्णुता हुँदैन। यो भन्ने कुरा होइन गर्ने काम हो," उनले भने।

विवाद?

बिहीवार अरु थप कोही मन्त्री नियुक्त भएनन्।

खासगरी नेकपा माओवादी केन्द्रबाट कोही पनि मन्त्री भएका छैनन्। कतिपयले त्यसलाई दुई वाम पार्टीबीच एकताको कसरत तथा पद बाँडफाँटको विषय अझै टुंगोको नजिक नपुगेको अर्थमा लिएका छन्।

साथै एमालेबाट वरिष्ठ भनिएकाहरुमध्येबाट कोही पनि बिहीवार नियुक्त नहुनु र प्रभावशाली मानिने मन्त्रालयहरु खाली नै राखिनुलाई पछि माओवादीसंग पद बाँडफाँट भइहाले विभागीय जिम्मेदारी बाँड्न सहज हुने कदमको रुपमा समेत हेरिएको छ।

माओवादीका अध्यक्ष प्रचण्ड तथा अन्य माओवादी नेताहरु शपथग्रहण समारोहमा भने उपस्थित थिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'आर्थिक विकास र सुशासनमा नयाँ सरकारको जोड'


चुनाव सम्पन्न हुनुलाई संविधान कार्यान्वयनमा महत्वपूर्ण उपलब्धी प्राप्त भएको भन्दै उनीहरुले माओवादी सशस्त्र द्वन्द्वसँगै शुरु भएको राजनीतिक संक्रमणकाल अन्त्य भएको विश्वास गरेका छन्।

विगतको अस्थीर राजनीतिको मार्गमा अब देशलाई नडोर्याउन उनीहरुले सुझाव दिएका छन्।

एक वर्षभित्र स्थानीय, प्रदेश र केन्द्रीय निकायका चुनाव सम्पन्न गराएकोमा उनीहरुले निर्वाचन आयोग र अन्य सम्बद्ध निकायको प्रशंसा पनि गरेका छन्।

राजनीतिक फड्को

कान्तिपुर दैनिकले 'महत्वपूर्ण राजनीतिक फड्को' शीर्षक दिएर एउटा लामो सम्पादकीय लेखेको छ।

उसले भनेको छ, यो चुनावको सबैभन्दा महत्वपूर्ण पक्ष भनेको १२ बुँदे समझदारी र त्यस लगत्तै भएका राजनीतिक संक्रमणको सफलतापूर्वक समापन हुनु हो।

पछिल्लो एक दशकमा नेपालले दुईवटा संविधानसभा र केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय तहको चुनाव सम्पन्न गराएको उल्लेख गर्दै उक्त सम्पादकीयले छोटो अवधिमा धेरै चुनावको सफल अभ्यास र आयोजना नेपाली लोकतन्त्रको बलियो पक्ष भएको उल्लेख गरेको छ।

उसले लेखेको छ, "अब संक्रमणकाल बाँकी नै छ भनेर आ-आफ्ना स्वार्थवश उद्योग धन्दा चलाइरहन चाहने प्रवृत्ति निरुत्साहित हुनुका साथै इतिहासतिर फर्केर राजतन्त्र या एकात्मक व्यवस्था बौराउन खोज्ने सपनाहरुको पनि अन्त्य भएको छ। अब पछाडि फर्कने बाटो बन्द भएको छ र अगाडि बढ्ने राजमार्गहरु सामुन्ने छन् जसमा ठीक ढंगले गाडी चलाउने र मुलुकलाई समृद्धितिर लैजाने दायित्व दलहरुको हो।"

नागरिक दैनिकले 'नयाँ अध्याय' शीर्षकमा सम्पादकीय लेखेको छ र चुनावमा देशवासीलाई देखाइएका समृद्धिका सपना नै मुलुकको गन्तब्य हुनुपर्ने उल्लेख गरेको छ।

उसले लेखेको छ, विकास निर्माणका कामले तीव्रता पाउनुसँगै मुलुक आर्थिक रुपमा अघि बढ्यो भने हाम्रो पद्धति बलियो हुन्छ र मुलुकमा पनि दह्रिलो लोकतन्त्र बन्नेछ।

सरकारी अखबार गोरखापत्र दैनिकले 'स्थायित्व र समृद्धिको युग प्रारम्भ' शीर्षकमा सम्पादकीय लेख्दै अब चुनावको सफलताले आम नागरिकको लोकतन्त्रप्रतिको आस्था र आकाङ्क्षालाई बलियो ढङ्गले प्रकट गरेको जनाएको छ।

उसले लेखेको छ, "२०४८ सालपछि राजनीतिक अस्थिरताले र २०६३ सालपछि पनि राजनीतिक संक्रमणको अवस्थाले जनतालाई निराशा दिएको छ। अहिलेसम्म राजनीतिक मुद्दामा अलमल्लिए पनि अब आर्थिक विकास र समृद्धि मात्रै एक मुद्दा बन्नुपर्छ।"

'उत्साहजनक मतदान' शीर्षकमा लेखिएको सम्पादकीयमा अन्नपूर्ण पोष्ट दैनिकले सफलतापूर्वक चुनाव... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

‘अब संक्रमणकालको अन्त्य भयो’


चुनावमा निर्णायक विजय हासिल गर्नका लागि उम्मेदवारहरूको हकमा के के हुनुपर्छ त अब?

मतदानको दिनभन्दा अगाडि गरिएका वैचारिक मत सर्वेक्षणहरूले प्रस्तुत गरिएका नतिजाहरूमा जो बाइडनको सहज जित हुने आकलन देखि लिएर झिनो मतान्तरले डोनल्ड ट्रम्पको विजय हुनेसम्मका प्रक्षेपणहरू थिए।

तिनमा डोनल्ड ट्रम्पले कुल राष्ट्रव्यापी बहुमत हासिल गर्नुको साटो इलेक्टरल कलेजको ठूलो मतसङ्ख्याका कारण विशेष महत्त्व पाएका सङ्ग्रामस्थल निर्वाचन क्षेत्र भनिएका राज्यहरूमा जित हासिल गरेर आफ्नो पुन:नियुक्ति गर्न सक्ने कुराहरू पनि थिए।

रातभरिमा पनि नसकिएर लम्बिन पुगेको मतगणनाको समयावधिपछि जो बाइडनले ल्यान्डस्लाइड अर्थात् अत्यधिक बहुमतले जित हासिल गर्न सक्ने भन्ने अनुमानको ठाउँ अब बाँकी रहेन।

अब जसले जिते पनि त्यो झिनो मतान्तरले अन्तिम निर्णय हुने अवस्था देखिएको छ।

अनि त्यो अब कससको पक्षमा कसरी र कति समयपछि हुन्छ भन्ने कुरा महत्वपूर्ण बनेर आएको छ।

डोनल्ड ट्रम्पले आफ्नो जित भएको भनेर पहिले नै दाबी गरिसकेका छन् र उनले विपक्षीहरूलाई निर्वाचनमा धाँधली गरेको आरोप पनि लगाइसकेका छन्।

तर अहिलेसम्मको अवस्था हेर्दा निर्वाचनमा धाँधली भएको भनेर पुष्टि भएको अवस्था देखिएको छैन। अझै पनि विधिसम्मत तरिकाले मतदान गरिएका मतपत्रहरूको गणना हुने क्रम जारी नै रहेको छ।

अब मतपरिणामको प्रतिस्पर्धा केही थोरै राज्यको हकमा मात्रै बाँकी छ।

'ब्याटलग्राउन्ड  स्टेट्स' भनिने राज्यमा कसको जित होला?

एरिजोना बाइडनको पक्षतर्फ अघि बढ्दै गरेको हो की जस्तो देखिएको छ। त्यसको अर्थ डेमोक्र्याटहरूले विस्कन्सिन,मिशिगन र पेन्सिल्भेनिया जस्ता राज्यमा जिते मात्रै उनीहरूको विजय सुनिश्चित हुनसक्छ।

ती तीनै राज्यमा बाइडनले ट्रम्पलाई पछ्याइरहेका छन्। तर अब गन्न बाँकी रहेका मतहरू डेमोक्र्याटहरूको पक्षमा हुनसक्छन् जुन उनलाई अगाडि पुर्‍याउन पर्याप्त हुन पनि सक्छ।

पेन्सिल्भेनियामा मात्रै हुलाकबाट मतदान गरिएका झन्डै १४ लाख मत गन्न बाँकी रहेको छ। ती सबैलाई सूचीकृत गर्न नै कैयौँ दिनको समय लाग्न सक्छ।

मिशिगनमा डेट्रोइट र विस्कन्सिनमा मिल्वाकीजस्ता ठूला सहरको पनि पूर्ण मतगणना परिणाम आउन बाँकी छ जुन डेमोक्र्याटहरूको पक्षमा ढल्किन सक्छन्।

जोर्जियाको परिणाम जता पनि जान सक्ने खालको देखिएको छ। मङ्गलवार पहिले त्यहाँ ट्रम्पको जित हुने जस्तो देखिएको थियो जुन अवस्थामा एकाएक परिवर्तन भएको छ।... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिका निर्वाचन मतगणना परिणाम: जितका लागि ट्रम्प र बाइडनलाई अझै के चाहिन्छ


चुनावमा मतदान गर्दै नेतृ सू ची

साठी वर्षभन्दा बढी म्यान्मारमा शासन गरेको सेनाको समर्थन प्राप्त दल युनियन सोलिडारिटी एन्ड डेभलपमेन्ट पार्टी यूएसडीपीले चुनावमा धाँधलीको आरोप लगाउँदै पुन: निर्वाचनको माग गरेको हो।

यस पटकको चुनावी परिणामले आङ सान सू चीको दल न्याश्नल लीग फर डेमोक्रेसीले सन् २०१५ को भन्दा पनि बढी मत पाएको छ भने संसद्‌मा दुई तिहाइभन्दा धेरै सिटमा विजय प्राप्त गरेको छ।

हालसम्म घोषित परिणाम अनुसार एनएलडीले ३९१ स्थानमा विजयी हुँदा यूएसडीपीले २१  स्थानमा मात्र विजय हासिल गरेको छ।

सन् २०१५ को निर्वाचनमा एनएलडीले ३९० स्थानमा विजयी भएको थियो भने यूसडीपीले ४१ सिटमा विजय प्राप्त गरेको थियो।

मतगणना जारी रहेका अन्य ५० सिटमा पनि यूएसडीपीभन्दा एनएलडी धेरै मतले अगाडि देखिन्छ।

निर्वाचन आयोग के भन्छ

केन्द्रीय संसद्‌को लागि ४७७ सिटमा भएको यो निर्वाचनमा १३ स्थानमा भने क्षेत्रीय दलहरूले विजय प्राप्त गरिसकेको निर्वाचन आयोगले जनाएको छ।

म्यान्मारको आम निर्वाचनमा तीन नेपाली भाषी उम्मेदवार थिए तर विजयी हुन सकेनन्

कोरोनाभाइरस महामारीका कारण आयोगले व्यवस्था गरेको 'अग्रिम भोटिङ'मा अनियमितता भएको आरोप यूएसडीपीले लगाएको छ।

यूएसडीपीले सेनाको सहभागितामा निर्वाचन आयोगले फेरि चुनाव गर्नुपर्ने माग राखेको हो।

निर्वाचन आयोगले भने प्रमुख प्रतिपक्षी दल यूएसडीपीले लगाएको आरोपलाई खण्डन गर्दै फेरि चुनावको सम्भावना नभएको बताएको छ।

"कहीँ कतै अनियमितता भएको भए वा कसैलाई चित्त नबुझे कानुनी प्रकिया अनुसार अगाडि बढ्न सबैलाई खुला छ," आयोगका प्रवक्ता मिन्ट नैङले भनेका छन्।

"निर्वाचन ऐन अनुसार हरेक गुनासाको अनुसन्धान हुन्छ र अनियमितता पाइएको खण्डमा कारबाही हुन्छ।"

भोटिङको पाँच दिनअघि मात्र सेना प्रमुख मिन आङ लेङले वक्तव्य र अन्तर्वार्तामार्फत् चुनावमा अनियमितता भएको बताएका थिए। उनले एनएलडी सरकारले गठन गरेको निर्वाचन आयोगलाई असक्षमको आरोप पनि लगाएका थिए।

आइतवार भोट खसालेपछि भने संवाददाताको प्रश्नमा सेना प्रमुखले चुनावी परिणामलाई सेनाले स्वीकार गर्ने बताएका थिए।

यूएसडीपीको पछिल्लो वक्तव्यपछि भने उनले कुनै प्रतिक्रिया दिएका छैनन्।

निर्वाचन पर्यवेक्षण गरेका राष्ट्रिय तथा अन्तरर्राष्ट्रिय संस्थाले स्वतन्त्र र शान्तिपूर्ण रूपमा चुनाव सम्पन्न गराएकोमा म्यान्मारको प्रशंसा गरेका थिए।

निर्वाचन पर्यवेक्षण गरेको द कार्टर... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

म्यान्मार चुनाव: सू चीको बहुमत आएको चुनाव परिणाम सेना समर्थित दलले नमान्ने घोषणा


चुनावमा मतदान गर्दै नेत्री सू ची

नेत्री आङ सान सू ची लगायतका नेताहरूलाई पक्राउ गरको केही घण्टापछि सेनाले उक्त जानकारी दिएको हो।

नागरिक सरकार र सेनाबीच हालैको चुनावलाई लिएर उत्पन्न विवादकाबीच सैनिक कूको खबर आएको छ।

सेनाको टेलिभिजनले एक वर्षको निम्ति सङ्कटकाल घोषणा गरिएको जनाएको छ।

सडकमा सेना

शासन सत्ता हातमा लिएका सेना प्रमुख मिन ओङ ह्लाइङ यसअघि सन् २०१७ को डिसेम्बरमा नेपाल भ्रमणमा आएका थिए

सन् २०११ मा प्रजातान्त्रिक सुधारअघिसम्म बर्मा भनेर परिचित म्यान्मारमा सेनाले शासन गर्दै आएको थियो।

गत नोभेम्बर महिनामा भएको चुनावमा सू चीको पार्टी न्याश्नल लीग फर डेमोक्रेसी (एनएलडी) ले सरकार गठन गर्ने बहुमत प्राप्त गरेको थियो।

सेनाले उक्त चुनावमा धाँधली भएको आरोप लगाउँदै आएको छ।

नयाँ निर्वाचित तल्लो सदनको पहिलो बैठक पहिलो पटक सोमवार (आज) बस्ने योजना थियो।

तर सेनाले उक्त बैठक अहिलेलाई स्थगित गर्न माग गर्दै आएको थियो।

बीबीसीका दक्षिण पूर्व एशिया संवाददाता जोनाथन हेडले राजधानी र मुख्य सहर यान्गुनका गल्लीहरूमा सेनाहरूको उपस्थिति देखिएको बताएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

म्यान्मार सैन्य कू: देशमा एक वर्षको लागि सङ्कटकाल घोषणा


चुनावी अभियानमा निकै धेरै रकम खर्च भइरहेको एलिजाबेथ वारेनको दाबी रहेको छ।

तथ्य परीक्षण गर्ने बीबीसी रियालिटी चेकले सो दाबीमा अनुसन्धान गरेको छ।

दाबी:  सिनेटर एलिजाबेथ वारेनले भनेकी छन्, ट्रम्पको चुनावी अभियानले फेसबुकमा एक हप्तामा विज्ञापनका लागि १० लाख डलर (झन्डै ११ करोड ३४ लाख रुपैयाँ) खर्च गरिरहेको छ।

निष्कर्ष: वारेनको दाबी सत्य हो।

बितेका केही महिनामा ट्रम्पको अभियानले प्रतिहप्ता विज्ञापनका करिब १० लाख डलर खर्च गर्दै आएको छ। गएको केही हप्तामा चाहिँ उक्त खर्च केही घटेको छ।

डेमोक्र्याटिकका तर्फबाट धेरै खर्च गर्ने प्रतिस्पर्धी अर्बपति समाजसेवी टम स्टाएरले पछिल्ला महिनाहरूमा उक्त रकमको करिब एक चौथाइ खर्च गरेका छन्।

वारेनले फेसबुकले पनि मिथ्या सूचना भएका विज्ञापन सामग्री पनि प्रकाशित गरेको भन्दै आलोचना गरेकी छन्।

पारदर्शिता

फेसबुकले आफ्ना सबै प्लेटफर्महरूमा छापिएका विज्ञापनबारे सूचना उपलब्ध गराउँछ।

उसले पारदर्शितामा सुधार ल्याउने प्रयासस्वरूप उक्त सूचना सार्वजनिक गर्न सुरु गरेको हो।

उसको एड लाइब्रेरी हेर्दा कसले विज्ञापनका लागि रकम तिर्छ, अनुमानित लागत कति हो र कतिवटा विज्ञापन राखिए भन्ने हेर्न सकिन्छ।

विगत ३० दिनभित्र ट्रम्पको मेक अमेरिका ग्रेट अगेन कमिटीले ट्रम्पको विज्ञापनका लागि २४ लाख डलर तिरेको छ भने उपराष्ट्रपति माइक पेन्सको पेजका लागि १३ लाख डलर तिरेको छ।

ट्रम्पको कमिटी रकम जुटाउने कमिटीका रुपमा चिनिन्छ र त्यसले राष्ट्रपतिका लागि डोनल्ड ट्रम्प (डीजेटीपी) अभियान र रिपब्लिकन न्याश्नल कमिटी (आरएनसी) का लागि रकम जुटाउँछ।

के यो सबै रकम ट्रम्पकै अभियानमा खर्च भएको हो?

न्यूयोर्क विश्वविद्यालयको अनुसन्धानकर्ताहरूको एउटा टोलीले डीजेटीपी र ट्रम्पको मागा कमिटि दुवैले पेन्ससहितको प्रत्येक पेजमा गरेको विज्ञापनको खर्च अध्ययन गरेको छ।

"हामी कम्प्युटर वैज्ञानिक हौं र हामी सामग्रीमा आधारित भएर कसरी त्यसले सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्तालाई अपिल गर्छ भनेर मुल्याङ्कन गर्छौं। त्यसकै आधारमा हामीले उक्त विईापन ट्रम्पको आधारमा हो भन्ने मानेका हौं," लौरा एडलसनले भनिन्।

सिनेटर वारेनको दाबीको अघिल्लो सातामात्रै हेर्ने हो भने हामीले खर्चमा धेरै कमी आएको देख्छौं।

डोनल्ड ट्रम्प पेजका लागि ६ र १२ अक्टोबरको बीचमा ४ लाख ५० हजार डलर ट्रम्प मागा कमिटिले खर्च गरेको छ भने बाँकी डिजेटिपिले करिब ४० हजार डलर गरेको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ट्रम्पको चुनावी अभियानमा फेसबुक विज्ञापन खर्च प्रतिहप्ता ११ करोड रुपैयाँ


चुनावी नतिजा अनुसार नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्र सम्मिलित वाम गठबन्धनले प्रतिनिधि सभा तथा प्रदेश सभामा बहुमत ल्याउने अवस्था आएपछि नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले अब बन्ने नयाँ सरकारले राजनीतिक आस्थाका आधारमा भेदभाव नगर्ने आश्वासन दिएका छन्।

झापाको क्षेत्र नं ५ बाट प्रतिनिधि सभा सदस्यमा निर्वाचित भएपछि पहिलो पटक गृह जिल्ला झापा पुगेका एमाले अध्यक्ष ओलीले, सोमबार, भने, "लोकतान्त्रिक अभ्यासभन्दा बाहिर कुनै काम हुने छैन। भेदभाव, पक्षपात, वा अलोकतान्त्रिक व्यवहार म बाट वा मेरो पार्टीबाट हुँदैन। मैले अगुवाई गरिरहेको यस अभियानबाट तलमाथि हुँदैन।"

विपक्षीबारे के भने?

झापाको भद्रपुरस्थित मेची रंगशालामा वाम गठबन्धनद्वारा आयोजित विजय सभामा चुनावमा पराजय भोगेका विपक्षी पार्टीका उम्मेदवारहरुप्रति पनि उनी निकै नरम देखिए।

चुनावका बेला आक्रामक प्रचारमा लागेका ओलीले सोमबार भने, "चुनावमा पराजय भोग्नुपरेका उम्मेद्वार तथा पार्टीहरुले पीर चिन्ता लिनु पर्दैन। तपाईंहरुका आकांक्षाहरु अनुसार कुनै भेदभाव हुँदैन।"

उनले अब आफ्नो गठबन्धनले उठाएका मुद्दाहरुमा केन्द्रित हुने बताए।

बिहान भद्रपुर विमानस्थलमा उत्रेपछि संवाददाताहरुसंग कुरा गर्दै ओलीले एमाले र माओवादी केन्द्रबीच पार्टी एकता छिट्टै गर्ने बताए, तर उनले एकताको मिति भने तोकेनन्।

प्रचण्ड चाँडो एकताको पक्षमा

सोमबार चितवनको ३ नम्बर क्षेत्रबाट चुनाव जितेका माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्डले पार्टी एकता चाँडै हुने बताए।

बीबीसीसंग कुरा गर्दै उनले भने, "सरकार निर्माणभन्दा पहिला पार्टी एकताको टुंगो लगाउने भन्ने नै हाम्रो कोशिश हुनेछ। प्राविधिक रुपमा नभ्याइएमा पनि संगसंगै यो काम गरिनेछ।"

देउवाको प्रशंसा

प्रचण्डले चुनाव सफलतापूर्वक गराएकामा प्रधानमन्त्री तथा नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाको प्रशंसा गरे।

चुनावको मुखमा वाम गठबन्धनको निर्माण भएपछि आफ्नो पार्टी हार्न सक्ने जान्दाजान्दै चुनाव सम्पन्न गराएकोमा देउवा धन्यवादका पात्र भएको उनले बताएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

आस्थाका आधारमा भेदभाव हुँदैनः ओली