ब्रिटेनले हालसम्म नेपाली महिलालाई भर्ना गर्नेबारे नेपालसँग आधिकारिक सम्झौता नगरेकाले पनि यस्तो अन्योल थप बढ्नसक्ने जानकारहरू बताउँछन्।

पुरानो सम्झौता अनुसार नेपाली पुरूषहरूलाई ब्रिटिश सेनामा भर्ती गर्न सकिने अवस्था भए पनि महिलाका हकमा त्यो सम्झौता आकर्षित नहुने कतिपयको बुझाइ छ।

प्रतिनिधि सभाको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध समितिले गोर्खा भर्तीबारेको सन्धि पुनरावलोकन नभएको तर्क गर्दै शुक्रवार 'महिला भर्ती तुरुन्त रोक्नुपर्ने' निर्देशन दिएको छ।

समितिको निर्णयमा भनिएको छ, "गोर्खा भर्ती सन्धिको पुनरावलोकन गरी नेपालको संविधान र लोकतान्त्रिक प्रणालीको मान्यता अनुरुप नेपालको परराष्ट्र नीतिको कार्यान्वयन गर्दै नेपाल सरकारको सहमति बिना नेपाली महिलाहरूलाई बेलायती सेनामा भर्ती गर्ने कार्य तुरुन्त बन्द गरियोस् र केही समय अघि भर्ती गरिएका महिलाहरूलाई फिर्ता बोलाइयोस् भनी निर्देशन दिने।"

संसदीय समितिको निर्देशन किन?

तर ब्रिटेनले हालसम्म आधिकारिक रूपमा नेपाली महिलालाई आफ्नो सेनामा भर्ना गरेको छैन।

आगामी वर्षदेखि नेपाली महिलाको भर्ती लिने उसको योजना छ।

समितिले यस्तो निर्णय गर्नुपर्ने कारणबारे समितिकी सभापति पवित्रा निरौला (खरेल)ले भनिन्, "लामो समयदेखि भर्ती भएर काम गरिरहेका सैनिकहरूको गुनासो र बेलायत सरकारले यो २ सय ३ वर्षको अन्तरालमा कति नेपाली गोर्खा सैनिकहरू त्यहाँ कार्यरत रहनु भयो कति मारिनु भयो कति अंगभंग हुनुभयो भन्ने कुनै तथ्याङ्क नेपाल सरकारलाई दिएको छैन।"

गोर्खाहरूले कुनै पनि क्षतिपूर्ति र परिपुरण नपाएकाले अवस्थामा नेपाली महिलालाई पठाएर पीडा भोग्न दिनुपर्ने आवश्यकता नभएको उनको तर्क छ।

के भन्छ ब्रिटेन?

नेपालसँग आफ्नो सेनामा महिला भर्तीबारे छुट्टै कुनै सम्झौता नगरेको ब्रिटेनले भने उसको उक्त योजनालाई 'ब्रिटिश सेनाको खुलापन र विविधताको प्रतविम्ब' भन्ने गरेको छ।

सात महिनाअघि बीबीसी नेपाली सेवालाई दिएको लिखित जवाफमा ब्रिटेनका रक्षामन्त्री ग्याभिन विलियम्सनले 'महिलाहरूले सो सर्वोत्कृष्ट ब्रिगेडमा सेवा गर्ने अवसर पाउनु उचित भएको' बताएका थिए।

ब्रिटिस सरकारले महिलाले समान अवसर पाउनु पर्ने हकलाई प्रतिविम्बित गर्न उक्त योजना ल्याएको भनिरहेका खरेलले भने त्यसलाई महिलालाई समान अधिकार दिएको रूपमा बुझ्न नहुने दाबी गरिन्।

उनले भनिन्, "लैङ्गिक आधारमा पुरुष पठाउन हुने महिला नहुने भन्ने हाम्रो भनाइ होइन।"

ब्रिटेनका रक्षा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

संसदले महिलाको गोर्खा भर्ती रोक्नु भनेपछि सरकारले के गर्ला?


ब्रिटेनस्थित 'द गाडिर्यन' पत्रिकाले टप ग्लोभ र डब्लु आरपी एसिया प्यासिफिक नामक दुई कम्पनीहरूमा त्यस्तो शोषण भएको पाइएको भन्दै एक अनुसन्धानात्मक रिपोर्ट प्रकाशन गरेको छ ।

केही दिनअघि प्रकाशित उक्त रिपोर्ट अनुसार ती कम्पनीहरूमा कार्यरत कामदारहरूलाई गैरकानूनी ढंगले धेरै समयसम्म काममा लगाइएको, पारिश्रमिक रोकिएको, होस्टल अव्यवस्थित भएको र मलेशियाली श्रम कानूनविपरित राहदानीहरू कब्जामा राखिएको लगायतका कामदारका अधिकारहरू हनन भएको पाइएको खुलासा भएको थियो।

मलेशियासँग श्रम सम्झौता गर्न 'निर्णायक वार्ता'

नेपाली कामदार ठगीबारे मलेशिया 'गम्भीर'

'अधिकारको हनन'

पन्जा बनाउने र निर्यात गर्ने कम्पनीहरूमध्ये टप ग्लोब सबैभन्दा ठूलो कम्पनी मानिन्छ ।

उक्त कम्पनीका ४० वटा फ्याक्ट्रीहरू रहेका छन्, जहाँ हजारौं नेपाली लगायत विदेशी कामदारहरू कार्यरत छन् ।

उक्त कम्पनीबाट विश्वका विभिन्न मुलुकहरूमा पन्जा निर्यात हुने गरेको छ। तीमध्ये ब्रिटेन पनि एक हो।

रिपोर्टमा टप ग्लोभले ब्रिटेनको सप्लाई चेन कम्पनी 'नेशनल हेल्थ सर्भिस'मार्फत ब्रिटेनमा सप्लाई हुने गरेको छ ।

'द गार्डियन'ले ती दुई पन्जा कारखानामा कार्यरत नेपाली र बंगलादेशी कामदारसँग अन्तर्वार्ता गरेपछि त्यहाँ कामदारको अधिकारको हनन भएको पाइएको आफ्नो रिपोर्टमा उल्लेख गरेको छ ।

'खण्डन'

तर उक्त कम्पनीहरूले भने उक्त रिपोर्ट झूट भएको भन्दै उल्लेखित आरोपहरूको खण्डन गरेका छन्।

उनीहरूले वक्तव्यहरू प्रकाशित गरेर अन्तर्राष्ट्रिय र राष्ट्रिय श्रम कानून अनुसार नै कामदारहरूमाथि व्यवहार गरिएको भन्दै आफ्नो बचाउ गरेका छन्।

उनीहरूले कामदारले राहदानी हराउन सक्ने भन्दै राहदानीको सुरक्षा गरी राखिएको बताएका छन्।

मलेशियामा एकजना कामदारले प्रति महिना १ सय ४ घन्टासम्म ओभर टाइम काम गर्न पाउने कानूनी प्रावधान छ।

मलेशियाली मानव संशोधन मन्त्री एम कुलासेगरनले आफूलगायत मन्त्रालयका अधिकारीहरूसहितको टोलीले गत शुक्रवार उक्त कम्पनीका केही फ्याक्ट्रीहरू भ्रमण गरेको तर रिपोर्टमा आरोप लगाइएजस्तो नपाइएको बताए ।

'कानून अनुसारै'

'हामीले त्यहाँ कार्यरत कामदारहरूलाई भेट्यौं । तर कानून विपरित काममा लगाइएको भेटिएन।'

ती कम्पनीको भ्रमणपछि आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले भने, "सबै रोजगारसम्बन्धी कानून अनुसारै भएको पाइयो। बढी कमाइ गर्न सकिने भएकाले कामदारकै माग र इच्छाअनुसार कतिपयलाई ओभरटाइम उपलब्ध गराइएको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मलेशियामा नेपालीहरू कार्यरत पन्जा कम्पनीहरूमा 'श्रम शोषण'


ब्रीटेनमा ६५ वर्ष उमेर पार गरेका हरेक तीनजनामा एकजनालाई डिमेन्सिया लाग्ने गरेको बताइन्छ

अध्ययन ६२२ जना स्वयंसेवी मानिसहरुमा गरिएको थियो।

उनुसन्धानकर्ताहरुले ति मानिसमा रहेको शंकालुपनको तहलाई डिमेन्सियासँग जाँच्ने प्रयास गरेका थिए।

उनीहरुले भनेका छन्, अरुलाई अति अविश्वास गर्नेहरुमा डिमेन्सिया रोग लाग्ने खतरा दोब्बर हुन्छ।

विशेषज्ञहरु भन्छन्, डिमेन्सिया रोग बुझ्न मद्दत गर्ने यस्ता अध्ययनहरु महत्वपूर्ण हुन्छन् तर अझ वृहत अध्ययनहरु हुन बाँकी छ।

ह्रास

डिमेन्सिया रोग लागेमा व्यक्तिको स्मरण शक्तिमा कमी आउने, सोच्ने गति, मानसिक उर्वरता, भाषा र बुझाइ तथा न्याय गर्ने क्षमतामा ह्रास आउँछ।

ब्रीटेनस्थित अल्जाइमर्स सोसाइटीका अनुसार ब्रीटेनमा ६५ वर्ष नाघेका तीन मध्ये एकमा डिमेन्सिया लाग्छ।

सन १९९८मा सरदर उमेर ७१ भएका स्वयंसेवीहरुलाई दुइवटा वाक्यहरु दिइएको थियो।

ति वाक्यहरु थिए “मेरो विचारमा मानिसहरु अघि बढ्नलाई झुठ बोल्छन्” र “अरुलाई विश्वास नगर्नु नै सुरक्षित हुन्छ” भन्ने वाक्यांशलाई नम्बर दिन भनिएको थियो।

युनिभर्सिटि अफ इस्टर्न फिनल्याण्डका वैज्ञानिकहरु भन्छन्, ति मध्ये ४६ जनामा त्यसपछिको दशकमा डिमेन्सिया भएको थियो।

तीब्र नकारात्मक र शंकालु विचार राखेका १६४ मध्ये १४ जनामा डिमेन्सिया भयो र कम शंकालु २१२ मध्येका नौ जनामा डिमेन्सिया भएको थियो।

डा आना माइजा टोलप्पानेनले उक्त अध्ययनको नेतृत्व गरेकी थिइन्।

उनले भनिन् यि परिणामले मानिसहरुको जीवन र व्यक्तित्वप्रतिको दृष्टिकोणले उनीहरुको स्वास्थ्यमा असर पर्छ भन्ने प्रमाण थप भएको छ।

उमेर खतरा

उनले परिणामबारे थप विश्लेषण गर्दै भनिन्, डिमेन्सियाको सबभन्दा ठूला खतरा चाहिँ उमेर नै हो।

डा टोलप्पानेनले भनिन्; विभिन्न व्यक्तित्वका मानिसहरु दिमागका लागि फाइदाकारी हुने विभिन्न गतिविधि र स्वस्थ्य खानेकुरा तथा सामाजिक बौद्धिक गतिविधिमा कम या बढि संलग्न हुने गर्छन्।

उनले थप भनिन् हाम्रो व्यक्तित्व हाम्रो मस्तिष्कको भौतिक स्वरुप या त्यसभित्रको तत्वमा आएको परिवर्तनले हाम्रो व्यक्तित्व प्रस्तुत हुन सक्छ। र मस्तिष्कमा भएको संक्रमणले पनि शंका र नराम्रो स्वास्थ्य स्थिति दर्शाउँछ।

तर अध्ययनले अन्य सामाजिक आर्थिक कारकहरु उमेर यौन स्वास्थ्य स्थिति चुरोट या रक्सी पिउने जीवनशैली जस्ता कारकलाई अध्ययनमा नसमेटेको उनले बताइन्।

वृहत अध्ययन

यो अध्ययनबाट प्राप्त तथ्यलाई वृहत रुपमा अध्ययनमा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अति शंका गर्नेलाई विर्सने रोग लाग्ने खतरा


ब्रेक्जिट नै सबथोक नभएको र युरोपको भविष्य अन्त्य पनि नभएको भन्दै उनले इयु अघि बढ्ने बताए।

यंकरले युरोपको अर्थतन्त्र पुरानै अवस्थामा फर्किरहेको भन्दै विभिन्न देशहरुसँग भइरहेका व्यापार सम्झौताको स्वागत गरेका छन्।

सम्भावनाको ढोका

युरोपेली संसद्‍मा वार्षिक सम्बोधन दिने क्रममा यंकरले सुदृढ र थप एकताबद्ध इयु निमार्ण गर्नका लागि सम्भावनाको ढोका खुला रहेको भनेका छन्।

तर यो सधैँका लागि खुला रहिनरहने उनले उल्लेख गरेका छन्।

स्टेट अफ दि युनियन भनिने उक्त सम्बोधनले युरोपेली युनियनका कार्यकारीलाई निकट भविष्यका लागि राजनीतिक उद्देश्यहरुको खाका बनाउन र नयाँ नीतिहरु सार्वजनिक गर्न अवसर प्रदान गर्छ।

एक घण्टाभन्दा लामो सम्बोधनमा यंकरले  भने -  गत वर्ष आफ्नै जग नै हल्लाउने गरी इयु खराब समयबाट गुज्रियो। ईयूले ब्रेक्जिट, आप्रवासी संकट र लोकप्रियतावादीको उदयका चुनौतीहरुको सामना गर्नुपर्‍यो।

तर सदस्य राष्ट्रहरुले एकता रोजेको भन्दै उनले इयुले 'बिस्तारै भए पनि गति भने पक्कै लिइरहेको' बताए।

'पछुतो'

ब्रिटेनले इयु छाड्ने भनी गरेको निर्णयले सबैलाई दु:खी तुल्याएको तर यसले युरोपको भविष्य अन्त्य नभएको उनले बताए।

साथै यंकरले युरोपेली संघ इयुबाट ब्रिटेन अलग हुने पक्षमा मत हालेका ब्रिटिस मतदाताहरुले आफ्नो निर्णयमाथि पछुतो मान्ने बताएका छन्।

उनले अब ब्रेक्जिटभन्दा अघि बढेर ब्यांकिङ युनियनको सदस्यता, युरोजोन र सेन्जेन सम्झौता प्राथमिकतामा हुने बताएका छन्।

यसैबीच उनले इयुका लागि थप प्रभावकारी र एकीकृत युरोपेली संघको खाका प्रस्तुत पारेका छन्।

यंकरले इयुबाट ब्रिटेन औपचारिक रुपमा छुट्टिने दिनको भोलिपल्टै अर्थात् मार्च ३०, २०१९ मा 'थप एकताबद्ध, मजबुत र प्रजातान्त्रिक युरोप' बारे निर्णय लिनका लागि रोमानियामा सम्मेलनको आह्वान गरेका छन्।

इयुको अर्थतन्त्र पुन: सुदृढ भइरहेको बताउँदै उनले क्यानाडा र जापानसँग भएका हालैका व्यापार सम्झौताको प्रशंसा गरे र अष्ट्रेलिया र न्यूजिल्याण्डसँग नयाँ सम्झौता गर्नुपर्ने बताएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'इयु सुधारका लागि सम्भावनाका ढोका खुला छन्'


ब्रेक्जिट सम्बन्धी प्रधानमन्त्री टरिजा मेले प्रस्तुत गरेको परिमार्जन सहितको मस्यौदा प्रस्ताव मङ्गलवारको मतदानमा सांसदहरूले अस्वीकृत गरेका थिए।

युकेको इयुबाट बहिर्गमन सम्बन्धी उक्त प्रस्ताव १४९ मतले संसदमा पराजित भएको थियो।

यसैबीच युके सरकारले विना कुनै सम्झौता इयुबाट बाहिरिनु पर्ने अवस्था आएमा इयु बाहिरबाट गरिने आयातमा कर कटौती गरिने र उत्तरी आयरल्याण्डमा पक्का सिमाना स्थापना गर्नु पर्ने अवस्थाबाट जोगिन विभिन्न उपायहरू गरिने बताएको छ।

मङ्गलवार ब्रिटिश प्रधानमन्त्रीको नयाँ प्रस्ताव संसदमा पराजित भएपछि विना कुनै सम्झौता ब्रिटेन इयुबाट बाहिरिएको अवस्था सम्बन्धी योजनाहरू बनाउनु "अब पहिलेभन्दा पनि बढी महत्त्वपूर्ण" भएको इयुले बताएको छ।

निराशा

इयुका कतिपय नेताहरूले प्रधानमन्त्री मेको प्रस्ताव २४२ का विरुद्ध ३९१ मतले अस्वीकृत भएपछि निराशा व्यक्त गरेका छन्।

बुधवारको मतदान के विषयमा हो?

प्रधानमन्त्री टरिजा मेले भनेकी छन् बुधवार साँझ हुने मतदानमा उनको कन्जरभेटिभ पार्टीका सांसदहरूले स्वेच्छाले मतदान गर्न पाउनेछन्।

त्यसको अर्थ सरकारका मन्त्री तथा सत्तापक्षीय सांसदहरूले पार्टीको निर्देशनको आधारमा नभई आफ्नो विवेकका आधारमा मतदान गर्न सक्नेछन्, जुन ब्रेक्जिट जस्तो नीतिगतरूपमा ठूलो र महत्त्वपूर्ण विषयमा सत्ताधारी दलले अवलम्बन गरेको असाधारण कदम हो।

युकेमा स्थानीय समय अनुसार बेलुकीको सात बजे सांसदहरूले सरकारले प्रस्तुत गर्ने प्रस्तावमाथि मतदान गर्नेछन्।

जसको व्यहोरा यसप्रकार रहने छ: "यो सदन आगामी २९ मार्चका दिन विना कुनै बहिर्गमन सहमति र भावी सम्बन्धका बारे कुनै ढाँचा विना युरोपेली संघबाट बाहिरिने कुरालाई अनुमोदन गर्न अस्वीकार गर्दछ।"

विना सहमति इयुबाट बाहिरिने प्रस्ताव अस्वीकृत भएमा सांसदहरूले बिहीवार अब ब्रेक्जिटमा ढिलाइ गर्नका लागि आर्टिकल फिफ्टी भनिने इयुबाट कुनै सदस्य राष्ट्र बाहिरिन चाहेमा पालना गर्नुपर्ने शर्तहरू उल्लेखित बुँदाको प्रावधानमा केही समय थप गर्ने विषयमा मतदान गर्नेछन्।

इयुले त्यस्तो समयसीमा लम्बाउनका लागि आफू समक्ष "पत्यारलाग्दो औचित्य" प्रस्तुत गर्न आवश्यक रहेको बताएको छ।

विपक्षी पार्टी लेबोरले विना सम्झौता ब्रेक्जिटमा अघि बढ्ने प्रस्तावलाई "टेबलबाट हटाउन" माग गरेको छ। र त्यसको बदलामा आफूले वैकल्पिक ब्रेक्जिट प्रस्तावलाई अघि बढाउने सो पार्टीले जनाएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ब्रेक्जिट: युके विना सम्झौता इयुबाट बाहिरिने प्रस्तावमा मतदानको तयारी


ब्रेक्जिटका विषयमा ब्रिटेनका सांसदहरूले मतदान गर्नुअघि प्रधानमन्त्री टरिजा मेले ब्रेक्जिटबारे आफूले ईयूसँग गरेको सहमति समर्थन गर्न आग्रह गरेकी छन्।

त्यो सहमतिमाथि ब्रिटेनका सांसदहरूले मतदान गर्ने तयारी गर्दै गर्दा मेले आफ्नो प्रस्तावलाई समर्थन नगरे "ब्रिटेनका जनता निराश हुने" बताएकी छन्।

गत वर्षको ११ डिसेम्बरबाट पछाडि सारिएको उक्त मतदान आगामी मार्च २९ तारिखमा  ब्रिटेन ईयूबाट बाहिरने मिति नज‌िकिंदै गर्दा हुन लागेको छ।

ब्रेक्जिटबारे बीबीसीका रब वाट्सनको विश्लेषण पढ्नुहोस्।

सावधान: ब्रेक्जिटको अन्त्य कसरी हुनेछ भन्ने बारेमा कसैसँग पनि पक्का जानकारी हुनसक्छ जस्तो मलाई लाग्दैन। आगामी हप्ताको अन्त्यसम्ममा पनि स्थित‌ि स्पष्ट नहुनपनि सक्छ।

तर हामीले के के थाहा पाउन सक्छौं त्यसबारे विचार गरौं: पहिलो, टरिजा मे ले संसदमा बेहोर्नुपर्ने प्रतिरोधको पूर्ण स्वरुपका बारेमा र दोस्रो, उनीसंग प्लान बी अर्थात वैकल्पिक योजना छ कि छैन भन्ने संकेत।

तर त्यो कुरा पक्का छैन किनभने यद‌ि , पहिले अनुमान गरिएजस्तै, मंगलबारको संसदीय मतदानमा उनको पराजय भयो भने प्राविधिक रुपमा उनले आगामी सोमबारसम्ममा सांसदहरूलाई आफ्नो भावी योजनाका बारेमा अवगत गराउनु पर्दछ।

उनको  विकल्प भनेको आफ्नो योजनामा पुन: सहमति हासिल गर्न प्रयास गर्ने, कुनै सम्झौता विना ईयूबाट बाहिरिने, यो विषयमा दोस्रो जनमत संग्रह गराउने र ब्रेक्जिटमा अझ ढिलाई गर्ने।

ब्रेक्जिट सम्झौताः संसदीय बहसमा मे लाई धक्का

ब्रेक्जिट सम्झौता युरोपेली नेताद्वारा पारित

ब्रेक्जिट: वार्ता सघन, प्रगति कम

'ब्रेक्जिट सम्झौता यसै वर्षको अन्त्यसम्ममा'

सांसदहरूले के  विषयमा मतदान गर्दैछन् त?

टरिजा मे को प्रस्तावित योजनाका दुई भाग छन्, ईयूबाट ब्रिटेन बाहिरिने सन्दर्भमा कानुनी रूपमा बाध्यकारी एक 'बहिर्गमन सन्धि', र ब्रेक्जिटपछि ईयूसँगको भावि सम्बन्धका बारे आशावादी देखिने गरी कानुनी रूपमा बाध्यकारी नहुने एक 'राजनीतिक घोषणापत्र'।

प्रधानमन्त्री मेको कन्जरभेटिभमा रहेका थुप्रै ब्रेक्जिट समर्थक सांसदहरूको धारणामा त्यस्तो सन्धीले यूकेलाई ईयूको एकदमै नजिक राख्‍नेछ। तर ब्रिटेन ईयूमा नै रहनुपर्छ भन्ने धारणा राख्‍नेहरू मध्ये धेरैजसो कन्जरभेटिभहरू र सबै विपक्षी पार्टीहरू राजनीतिक घोषणापत्रको  विषय एकदमै अस्पष्ट हुने ठान्दछन्।

सम्भावित परिणाम के होला?

बीबीसीको अनुमानमा प्रधानमन्त्री मे ले गत १००... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ब्रेक्जिट भोट: संसदमा ब्रिटिश प्रधानमन्त्री टरिजा मेको हार होला कि जित?


ब्रेननले भने ट्रम्प प्रशासनको उक्त कदम आफ्ना आलोचकहरूलाई मौन राख्ने प्रयास भएको भनी व्याख्या गरेका छन्।

ह्वाइट हाउसकी प्रेस सचिव स्यारा स्यान्डर्सले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको वक्तव्य सुनाउँदै ह्वाइट हाउसले गरेको यो पछिल्लो निर्णयको घोषणा गरेकी हुन्।

उक्त वक्तव्यमा ब्रेननले अनियमित आचरण र व्यवहार देखाएको बताइएको छ।

जवाफ

त्यसको जवाफमा ब्रेननले ट्वीट गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पको यो कदम वाक्-स्वतन्त्रतालाई दबाउन र आलोचकहरूलाई सजाय दिन खोजेको एउटा प्रयास भएको बताएका छन्।

उनले ट्रम्पको यो निर्णयले गुप्तचर निकायका अधिकारीहरूले बोलेबापत सजाय पाएको भन्दै यसले सबै अमेरिकीहरूलाई गम्भीर रूपले चिन्तित बनाउनुपर्ने बताएका छन्।

यसअघि जुलाईमा ट्रम्प र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले हेल्सिन्कीमा भएको भेटमा ट्रम्पको प्रस्तुति 'देशद्रोहीको भन्दा कम नभएको' बताएका थिए।

अनुसन्धान

गत वर्ष ब्रेननले सन् २०१६ को राष्ट्रपतीय चुनावमा ट्रम्पका चुनावी अभियानका अधिकारी र रुसबीच सम्भावित साँठगाँठबारेको अनुसन्धान राम्रैसँग स्थापित भएको बताएका थिए।

राष्ट्रपति ट्रम्पले भने उक्त दाबीलाई निरन्तर रूपमा अस्वीकार गर्दै आएका छन्।

उक्त वक्तव्यमा ट्रम्पले गत वर्ष पदबाट बर्खास्त गरिएका सङ्घीय जाँच निकाय एफबीआईका पूर्वनिर्देशक जेम्स कोमी, राष्ट्रिय गुप्तचर निकायका पूर्वनिर्देशक जेम्स क्ल्यापर, राष्ट्रिय सुरक्षा निकायका पूर्वनिर्देशक माइकल हेइडन र पूर्वमहान्यायाधिवक्ता स्याली ऐट्सलगायतको पनि सुरक्षा पहुँचबारे समीक्षा भइरहेको बताइएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ट्रम्पले रोके सीआईएका पूर्वप्रमुखको सुरक्षा पहुँच


ब्रोङ्सस्थित चिडियाखानामा पालिएको एउटा बाघ

चार वर्ष उमेर पुगेकी उक्त मलेअन बघिनीबाट सङ्कलित नमुनामा भाइरस भेटिएको आयोवास्थित राष्ट्रिय भेटरिनरी प्रयोगशालाले जनाएको छ।

प्रयोगशालाका अनुसार उक्त बघिनीसहित उसकी बहिनी, अन्य दुई आमुर बाघ र तीन अफ्रिकी सिंह सुक्खा खोकीबाट पीडित छन्। तर उनीहरूलाई निको हुने अपेक्षा गरिएको छ।

चिडियाखानाका एक कर्मचारीले तिनलाई कोरोनाभाइरस सारेको अनुमान गरिएको छ।

पर्याप्त सावधानी लिँदै परीक्षण गर्दा नाडिया नाम दिइएकी उक्त बघिनीमा कोरोनाभाइरस भेटिएको ब्रोङ्स जूले  उल्लेख गरेको छ।

तिनमा खानेकुरामा केही अरुचि देखिए पनि भेटरिनरी स्याहार उपलब्ध गराइएकाले ती बाघ र सिंह राम्रो स्थितिमा रहेको आइतवार प्रकाशित एउटा विज्ञप्तिमा उक्त चिडियाखानाले भनेको छ।

भिन्न प्रजातिमा नयाँ सङ्क्रमण भिन्न रूपमा देखिने भएकाले बाघ र सिंहजस्ता वन्यजीवमा कोरोनाभाइरस कसरी विकसित हुन्छ भन्ने थाहा नभएको भए पनि तिनको निगरानी गरिने उक्त चिडियाखानाले बताएको छ।

चिडियाखानामा भएका बाघ जातिका अन्य जीवमा रोगको कुनै लक्षण देखिएको छैन। त्यहाँ अरू बाघ, हिउँचितुवा, चीटा, ध्वाँसेचितुवा, आमुर चितुवा, प्युमा र सर्भल पनि छन्।

"तिनको स्याहार गर्न खटिएका तर लक्षणरहित सङ्क्रमण भएका एक व्यक्तिबाट हाम्रा बाघलाई सङ्क्रमण सरेको हो," ब्रोङ्स जूले भन्यो।

सङ्क्रमणको लक्षण देखिएका सबै जीवलाई चिडियाखानामा छुट्टै राखिएको छ।

न्यूयोर्कमा भएका चारवटा चिडियाखाना मार्च १६ देखि आगन्तुकका लागि बन्द छन्।

त्यहाँ भएका वन्यजीव र कर्मचारीको सुरक्षाका लागि अब नयाँ उपाय अवलम्बन गरिनेछ।

"अमेरिकामा घरमा पालिएका कुकुर वा बिरालोसहित पशुबाट मानिसमा कोभिड-१९ सरेको कुनै प्रमाण छैन," ब्रोङ्स जूको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

संरक्षणविज्ञहरूले कोरोनाभाइरसका कारण मानव जातिको नजिकैका नातेदार ग्रेट एप भनिने गोरिला, चिम्पान्जी र ओराङ्उटानजस्ता जीव जोखिममा भएको चेतावनी दिएका छन्।

सुनसान सहरमा वन्यजीवहरू यसरी घुम्छन्

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरसः अमेरिकी चिडियाखानामा बाघलाई पनि सङ्क्रमण


ब्लुमबर्गलाई दिएको एउटा अन्तरवार्तामा उनले भने, "धेरै राजनीतिक व्यक्तिले यस्तो भन्दैनन् तर म तपाईंलाई भन्छु कि यदी सही परिस्थिति बने म उनलाई भेट्छु।"

तर पछि ह्वाइट हाउसका एक जना प्रवक्ताले त्यस्तो भेटका लागि उपयुक्त परिस्थिति अझै तयार नभइसकेको प्रतिक्रिया दिए।

उत्तर कोरियाको परमाणु कार्यक्रमलाई लिएर तनावहरु चुलिंदै जाँदा ट्रम्पको पछिल्लो भनाइ आएको हो।

प्रशंसा

ट्रम्पको अभिव्यक्ति आएसँगै ह्वाइट हाउसले एउटा विज्ञप्ती जारी गर्दै उत्तर कोरियाले दुई नेताबीचको भेटवार्ता अघि धेरै शर्तहरु पूरा गर्नुपर्ने जानकारी दिएको छ।

उत्तर कोरियाद्वारा क्षेप्यास्त्र परीक्षण

अमेरिका विरुद्ध आक्रमण गर्ने चेतावनी

'उत्तर कोरियाली संकटका कारण युद्ध हुनसक्ने'

प्रवक्ता सन स्पाइसरले भनेका छन् वासिङटन उत्तर कोरियाले उसका उत्तजेनात्मक गतिविधिहरु तत्कालै बन्द गरोस् भन्ने चाहन्छ।

उनले भने, "अहिले त्यस्तो शर्तहरु पूरा भइसकेको छैन।"

यसअघि आइतबार सीबीएसलाई दिएको अन्तरवार्तामा राष्ट्रपति ट्रम्पले केही कडा मानिसहरुसँग जुध्दै किमले युवा उमेरमा नै सत्ता सम्हालिरहेको बताएका थिए।

आफू सत्तामा आएको दुई वर्षपछि उनले आफ्ना काकालाई मृत्युदण्ड दिएका थिए भने हालै आफ्ना सौतेनी दाईको हत्या गराएको आरोप उनीमाथि लाग्ने गरेको छ।

उत्तर कोरियाली नेताबारे उनको दृष्टिकोण के छ भनेर सोधिएको प्रश्नबारे उनले भने, "उनी समझदार छन्? त्यसबारे मलाई थाहा छैन्, तर आफ्ना पिताको निधन हुँदा उनी २६ या २७ वर्षका युवा थिए, उनले सेनाका जर्नेलहरु सहितका एकदमै कडा मानिसहरुसँग व्यवहार गरिरहनु परेको छ, धेरै मानिसहरुले उनीबाट सत्ता पनि खोस्न खोजे होलान् चाहे उनका काका या अरु किन नहुन्। तर उनी अघि बढ्न सफल भए, त्यही भएर उनी बाठै हुनुपर्छ।"

गएको शनिबार उत्तर कोरियाले दुई हप्तामा दोस्रो पटक असफल क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेको थियो।

तनाव

उत्तर र दक्षिण कोरिया दुवैले सैन्य अभ्यासहरु जारी राखेपछि पछिल्ला दिनमा कोरियाली प्रायद्वीपमा तनाव बढेको छ।

अमेरिकाले आफ्नो नौसेनाको पानी जहाज उक्त क्षेत्रमा पठाएको छ र अघिल्लो हप्ताबाट क्षेप्यास्त्र प्रतिरोधी प्रणाली दक्षिण कोरियामा जडान गर्न थालेको छ।

आइतबार प्योङयाङको सरकारी समाचार संस्था केसीएनएले 'मूर्खतापूर्ण सैनिक उत्तेजनात्मक गतिविधिको प्रलयकारी परिणामबारे ख्याल गर्न' अमेरिकालाई चेतावनी दिएको थियो।

उत्तर कोरियाले हालैका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

किम जोङ उनलाई भेट्न तयार छु: ट्रम्प


ब्ल्याक माम्बा नामक सर्पको दुई थोपा विषले पनि मानिसको ज्यान लिन सक्छ

तर विश्वमा केही मानिसहरू छन् जसले ठूलो जोखिम मोल्दै सर्पसँग सम्बन्धित विभिन्न किसिमका अनुसन्धान गर्छन्।

अमेरिकी राज्य विस्कन्सिनमा बस्ने टिम फ्रिडा पनि तीमध्ये एक  हुन्।

उनी जानाजान विषालु सर्पलाई डस्न लगाउँछन्, त्यसको भिडिओ खिच्छन् र युट्युबमा अप्लोड गर्छन्।

तत्कालको दुखाइ

कतिपय बेला आफूलाई विषालु जीवले डसेपछि कस्तो महसुस हुन्छ भन्ने कुरा टिम आफ्नो भिडिओमा व्याख्या गर्छन्

एउटा त्यस्तै भिडिओमा विषालु अफ्रिकी सर्प माम्बाले दुई पटक आफूलाई डसेपछि हातबाट बगिरहेको रगतको बेवास्ता गर्दै क्यामराअगाडि उनी बोलेका छन्।

"ब्ल्याक माम्बाले डसेपछि तत्काल दुख्छ। यो हजारौँ मौरीले एकैपटक टोके जस्तै हो। मौरीले टोक्दा एक वा दुई मिलिग्राम विष हुनसक्छ तर माम्बाको टोकाइमा भने तीन सयदेखि पाँच सय मिलिग्रामसम्म विष हुनसक्छ।"

त्यसपछि के भयो भन्ने पनि उनले बीबीसीलाई बताएका छन्।

"त्यसपछि सुन्निन थाल्यो। त्यसपछिका केही दिन म थला परेँ। जति सुन्निएको थियो त्यो हेरेर सर्पले मेरो शरीरमा कति विष छोडेको रहेछ भनेर म अनुमान गर्न सक्छु। यो एकदमै पीडादायी छ।"

'खतरापूर्ण र अनैतिक'

तर उनका युट्युबका प्रशंसकजस्तै सबै जना अवाक हुँदैनन्।

टिम फ्रिडाले आफ्नो शरीर सर्पको आक्रमण सहन सक्ने बनेको बताए

लिभरपुल स्कूल अफ ट्रपिकल मेडिसिनका डा. स्टुवार्ट एन्स्वर्थ भन्छन्,"यी मानिसहरू के गर्छन् भन्ने हामीलाई थाहा छैन। यो खतरापूर्ण र अनैतिक हो। हामी उनीहरूसँग काम गर्दैनौँ।"

सर्पदंशको नयाँ र विश्वव्यापी उपचार खोज्ने प्रयास गरिरहेका संस्थाहरूमध्ये एउटा उनको पनि हो।

सामान्यत: नयाँ खोपहरू मुसा वा अन्य जनावरमाथि प्रयोग गरिन्छ र सुरक्षित पाइएपछि मात्रै एउटा नियन्त्रित वातावरणमा मानिसमाथि परीक्षण गरिन्छ।

"धेरै नियमन नगरिने भएकोले मानिसहरू आफैँ खोप लगाउँछन्। तर यो अभ्यासले ज्यानै पनि जानसक्छ। मानिसले यसो गर्न हुँदैन," एन्स्वर्थले भने।

तर विश्वभरिको औषधि उद्योगमा एन्टीभेनम भनिने सर्पदंशलगायत विषालु जीवको टोकाइमा प्रयोग गरिने औषधिको अनुसन्धानका लागि ठोस मार्ग निर्देशन उपलब्ध छैन।

एक अफ्रिकी केटाले ध्रुवीय क्षेत्रमा जीवन शुरू गर्न तय गरेको आठ वर्षे यात्रा

नयाँ खोप पत्ता लगाउने वैज्ञानिक अभियानको नेतृत्व गरिरहेको एउटा संस्था ब्रिटेनस्थित वेल्कम ट्रस्टका अनुसार "उत्पादन, सुरक्षा वा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

आफूलाई २०० वटा सर्पबाट डसाउने व्यक्ति भन्छन्, 'उद्देश्यमूलक अतिवाद, उपचारको खोजीमा प्रयोग'


ब्ल्याक सीमा अवस्थित यो दरबार भएको स्थानमा एउटा जुवाघर, आइसहकी खेल्ने रिङ्क र अङ्गुर बगैँचा भएको बताइन्छ

मस्को फर्किएका एलेक्सी नभाल्नीलाई पक्राउ गरेर जेल हालिएपछि उनको समूहले उक्त भिडिओ सार्वजनिक गरेको थियो।

उक्त अनुसन्धानले सो दरबारको मूल्य एक अर्ब पाउन्ड रहेको उल्लेख गर्दै त्यसका लागि ‘इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो घुस’ दिइएको आरोप लगाएको छ।

क्रेम्लिनले उक्त सम्पत्ति राष्ट्रपति पुटिनको भएको अस्वीकार गरेको छ।

प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले सङ्घीय अधिकारीहरूले ब्ल्याक सीको तटीय क्षेत्रमा भव्य दरबार क्षेत्रलाई सुरक्षा दिइरहेको भन्ने दाबी "पूर्ण रूपमा मिथ्या" भएको बताए।

नभाल्नीको अनुसन्धानले उक्त सम्पत्तिले मोनाकोको भूगोलभन्दा ३९ गुना क्षेत्र चर्चिएको उल्लेख गरेको थियो।

जर्मनीबाट फर्किएका नभाल्नीलाई विमानस्थलमा गिरफ्तार गरिएको दुई दिनपछि गत साता उक्त भिडिओ सार्वजनिक भएको थियो।

जालझेलको मुद्दामा निलम्बित सजायसँग सम्बन्धित सर्तहरू उल्लङ्घन गरेको भन्दै उनलाई ३० दिनका लागि थुनामा राखिएको छ।

आफूविरुद्ध राजनीतिक पूर्वाग्रहका कारण आरोप लगाइएको उनको दाबी छ। बुधवारबाट उनीविरुद्ध अर्को मुद्दा अघि बढाउने तयारी गरिएको भए पनि त्यसलाई पर सारिएको छ।

चवालीस वर्षीय नभाल्नीलाई गत वर्ष अगस्टमा स्नायुविष प्रयोग गरी आक्रमण गरिएको थियो। उनको झन्डै ज्यान गएको थियो।

उक्त घटनाका लागि व्यक्तिगत रूपमा पुटिन जिम्मेवार रहेको उनले आरोप लगाएका छन्। क्रेम्लिनमा त्यसमा आफ्नो संलग्न अस्वीकार गरेको छ।

विपक्षी नेताले लगाएको सुरक्षा निकायको संलग्नताको आरोपमा बलियो आधार रहेको खोज पत्रकारहरूको छानबिनले पनि देखाएको छ।

अनुसन्धानले के भन्छ?

उक्त रिपोर्टमा रिजोर्टहरू भएको सहर गेलेजिकमा निर्माण गरिएको संरचनाका लागि पुटिनको भित्रिया समूहका सदस्यहरूले अवैध धन उपलब्ध गराएको दाबी गरिएको छ। उक्त समूहमा तेल प्रमुख तथा अर्बपतिहरू भएको विश्वास गरिन्छ।

उक्त भिडिओ करोडौँ पटक हेरिएको छ

“उनीहरूले आफ्नो मालिकका लागि यो पैसाले एउटा दरबार बनाइदिए,” नभाल्नीले भिडिओमा भनेका छन्।

त्यसमा उक्त निजी आवास आसपासको ७० वर्ग किलोमिटर जमिन रुसको सङ्घीय सुरक्षा निकायको स्वामित्वमा रहेको आरोप लगाइएको छ।

उक्त परिसरमा रहेका विभिन्न संरचनाहरूको व्याख्या गर्दै भिडिओमा त्यहाँ जुवाघर, भूमिगत आइस हकी खेल्ने कम्प्लेक्स र अङ्गुरको बगैँचा रहेको उल्लेख गरिएको छ।

त्यहाँको तारबार... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'पुटिनको दरबार': रुसी राष्ट्रपतिका आलोचक नभाल्नीले बनाएको भिडिओ करोडौँ पटक हेरियो


ब्ल्याकपिङ्कका सदस्य जिसू, जेनी, लोझे र लिसा

'किल दिस लभ' नामक भिडिओले दुई दिन १४ घण्टामा सो सङ्ख्या पार गर्दै अर्को कोरियाली पीएसवाईको जेन्टलम्यान गीतको कीर्तिमान भङ्ग गरेको छ।

युट्युबका अनुसार पहिलो दिननै सो भिडिओ पाँच करोड ६७ लाख पटक हेरिएको थियो।

यसको अर्थ पहिलो २४ घण्टामा सबैभन्दा बढी हेरिएको भिडिओको कीर्तिमान पनि ब्ल्याकपिङ्कले राखेको छ।

यसअघिको  आरियाना ग्रान्डेको म्युजिक भिडिओले सर्वाधिक हेरिएको कीर्तिमान बनाएका छन्।

युट्युबमा २४ घण्टामा सबैभन्दा बढी हेरिएका भिडिओ

सन् २०१६ मा बनेको ब्ल्याकपिङ्क समूहमा जिसु, जेनी, लोझे र लिसा सदस्य छन्।

ब्ल्याकपिङ्कले सन् २०१६ को अगस्टमा पहिलो एल्बम स्क्वायर वन निकालेको थियो।

यो समूह अमेरिकाको इतिहासमा सबैभन्दा चर्चित कोरियाली महिला पप समूह बन्यो र सन् २०१८ मा 'डु डु डु' भिडिओ युट्युबमा सबैभन्दा बढी हेरिएको कोरियाली पप भिडिओ बनेको थियो।

यो पनि हेर्नुहोस्

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ब्ल्याकपिङ्क: युट्युबमा ६२ घण्टामा १० करोड पटक हेरियो कोरियाली म्युजिक भिडिओ


भक्तपुर दरबारअगाडि रहेको वत्सलादेवीको कलात्मक मन्दिर पनि सो भूकम्पमा भत्कियो। ढुङ्गा प्रयोग गरेर शिखरशैलीमा बनाइएको  सो मन्दिरको अहिले पुनर्निर्माण हुँदैछ।

आवश्यक सामग्री र शिल्पीको अभाव भएकाले भत्किएका मन्दिर र अन्य संरचनाहरूको पुरानै शैली र स्वरूपमा पुनर्निर्माण गर्न विलम्ब भएको बताइन्छ।

भिडिओ:  सृजना श्रेष्ठ

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

फेरि बन्दैछ वत्सलाको मन्दिर


भक्तपुरको खरिपाटीस्थित नेपाल विद्युत् प्राधिकरणस्थित तालिम केन्द्रसहित ती स्थानमा पूर्वाधार निर्माण तथा सरसफाइको काम भइरहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

तर खरिपाटीका स्थानीयवासीले सरकारले आफ्नो ठाउँमा "बिनाजनचेतना" कोरोनाभाइरसको प्रकोप  भएको क्षेत्रबाट आएका मानिसलाई ल्याएर राख्न लागेको भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्।

चीनमा मानिसहरूको मृत्यु भइरहेकोबाहेक कोरोनाभाइरसबाट कसरी जोगिने भन्ने आफूलाई थाहा नभएको उनीहरू बताउँछन्।

हेर्नुहोस् खरिपाटीस्थित विद्युत् प्राधिकरणको तालिम केन्द्रनजिकै घरखेत भएका केही स्थानीय बासिन्दासँग कुराकानी गरेर कमल परियारले बनाएको यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: खरिपाटीवासीको चिन्ता, 'हावाले रोग ल्यायो भने के हामीले के गर्ने?'


भक्तपुरमा बज्राचार्य वा शाक्य कुलकी कन्या एकान्त कुमारी छनोट भएपछि दशैँ वा अन्य कुनै विशेष पर्वमा बाहेक परिवारसँग अलग्गिएर कुमारी घरमा बस्नुपर्दैन।

उनी साधारण बालिका सरह नियमित विद्यालय जान्छिन्, मावली र आफन्तकहाँ भोजभतेरमा समेत जान पाउँछिन्।

विमला बज्राचार्य भक्तपुरकी एकान्त कुमारी नौ वर्षीया जीविका बज्राचार्यकी आमा हुन्।

भक्तपुरको ऐतिहासिक बिस्केट जात्रा

तीन वर्षअघि आफ्नी छोरी कुमारी नियुक्त भएपछि उनको दैनिकीमा विभिन्न परिवर्तन आएको उनी बताउँछिन्।

"पहिला त जूठोको केही मतलब हुँदैन्थ्यो। कुमारी छनोट भएपछि छोरीले जूठो खान छाडिन्। साथीहरूले स्कूलमा खाजा दिए भने पनि जूठो खादिनँ भन्छिन्। झुक्किएर उसलाई कसैको खुट्टा लागेछ भने पनि ढोग्न लगाउँछिन्।"

काठमाण्डू र ललितपुरमा जस्तो कुमारी चयन भएपछि आफ्नो घर छाड्न नपर्ने, परिवारसँगै बस्न पाउने भएकाले अन्तभन्दा सजिलो भएको उनी बताउँछिन्।

छनोट

भक्तपुर शहरभरिबाट कुमारीको छनोट हुन्छ, छनोट प्रक्रिया पनि सामान्य नै हुन्छ।

'उपयुक्त लक्षण'की बालिकाको शिरमा तलेजुको फूल राखिदिएर चार दिनसम्म उनी बिरामी परिनन् भने कुमारीको रूपमा छनोट हुने परम्परा रहेको भक्तपुरको तलेजुका जोशी नाइके नरेन्द्र जोशी बताउँछन्।

भक्तपुरकी कुमारीको विशेषताबारे उनी भन्छन्, "भक्तपुरकी कुमारी परम्परादेखि नै आफ्नै घरमा बस्नुहुन्छ, विद्यालय नियमित जानुहुन्छ, साथीसँग खेल्नुहुन्छ, मामाघर जानुहुन्छ। उहाँ दशैँमा मात्र कुमारी घरमा बस्नुहुन्छ।"

ललितपुर र काठमाण्डूका कुमारी पर्वका बेलामात्र घरबाट बाहिर निस्कन पाउँछन्।

भक्तपुरकी कुमारीलाई भने बाहिर निस्किने र विद्यालय जाने स्वतन्त्रता छ।

कुमारीको खानपानमा भने विशेष ध्यान दिइन्छ। कुखुराको मासु वा अण्डा खान निषेध हुन्छ।

भक्तपुरको प्रशन्नशील विहारस्थित कुमारी घरमा विगत २१ वर्षदेखि कुमारीहरूको स्याहार सुसारमा संलग्न कुमारी आमा लुकमणि बज्राचार्य कुमारी घरमा कुमारी नभए पनि दैनिक पूजाआजा गर्ने बताउँछिन्।

महत्त्व

"जमरा राख्नुभन्दा चार दिन वा एक दिन अगाडि पनि हुनसक्छ कुमारी यहाँ आउनुहुन्छ। पूर्णिमासम्म बस्नुहुन्छ।"

"त्यसबाहेक पनि बीचमा कसैले दर्शन गर्छु भन्यो भने म कुमारी आमाले कुमारीको घर गएर यहाँ कुमारी घरमा ल्याएर शृङ्गार गर्छु। उहाँ नभएको अरूबेला पनि दैनिक सबै पूजाहरू गर्नुपर्छ।"

एउटा मन्दिर जहाँ रजस्वलामा पनि जान पाइन्छ

तर काठमाण्डूको तलेजु भवानी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अन्तका भन्दा भक्तपुरकी कुमारी कसरी फरक


भक्तपुरमा यात्रीहरू

कोरोनाभाइरस नियन्त्रण तथा रोकथामको प्रयासस्वरूप सरकारले लकडाउनको समय १० दिन लम्ब्याएर वैशाख २५ गतेसम्म कायम गर्ने मन्त्रिपरिषद्‌ले निर्णय गरेको भोलिपल्ट गृह मन्त्रालयले पछिल्लो ताकेता गरेको हो।

विनापासका सवारीसाधनहरू पनि गुडेको जानकारी आएपछि प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि स्मरण गराइएको गृह मन्त्रालयका प्रवक्ता केदारनाथ शर्माले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई बताए।

शर्माले थपे, "नयाँ परिपत्र गरिएको होइन, भइराखेको परिपत्रको कार्यान्वयन पक्ष अलि कमजोर भएको कारणले कडाइका साथ कार्यान्वयन गर्नू भनेर फेरि स्मरण गराएका हौँ।"

व्यवस्था

लकडाउनबीच पछिल्ला केही दिनयता मानिसहरू आउजाउ गर्ने क्रम बाक्लिन थालेको गुनासो आइरहेको थियो।

लकडाउनकै बीच कतिपय ठाउँका स्थानीय जनप्रतिनिहरूले नै बसको व्यवस्था गरेर सङ्घीय राजधानी काठमाण्डूबाट मानिसहरूलाई घर फर्काएको बीबीसी नेपालीलाई आइतवार बताएका थिए।

सिन्धुपाल्चोक, मोरङ र सिन्धुलीका केही गाउँपालिका र नगरपालिकाले दर्जनौँ बसमार्फत् सर्वसाधारणलाई गत हप्ता घर फर्काएका थिए।

बिचल्लीमा परेका सर्वसाधारणलाई उनीहरूकै आग्रहमा थातथलो फर्काइएको उनीहरूको भनाइ छ।

तर समूहमा मानिसहरूलाई त्यसरी घर फर्काउने क्रम जारी रहे कोरोनाभाइरस नियन्त्रण तथा रोकथामका लागि भन्दै गरिएको लकडाउनको अर्थ नरहने भन्दै कतिपय विज्ञले सचेत गराइरहेका छन्।

हुन त अर्कोथरीले सरकारले लकडाउन गरे पनि खासगरी विपन्न तथा दैनिक ज्यालादारीमा निर्भर हुने नागरिकका लागि उचित व्यवस्था गर्न नसकेकोले मानिसहरू थातथलो फर्कनुको विकल्प नरहेको बताउने गरेका छन्।

लकडाउनमा कडिकडाउ गर्न गृह मन्त्रालयको निर्देशन र खुकुलो पार्न सर्वसाधारणको मागबीच सन्तुलन कायम राख्न आफूहरूलाई चाहिँ निकै सकस भएको प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूको अनुभव छ।

सहजीकरण

"प्रशासनले सहजीकरण पनि गर्ने हो, अवरोध मात्रै गर्ने होइन। एकातिर लकडाउनलाई प्रभावकारी पनि बनाउनुपर्नेछ भने अर्कोतिर अत्यावश्यक कुराहरूलाई अघि बढ्न पनि दिनुपर्ने अवस्था छ," मोरङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी मदन भुजेलले भने।

विभिन्न आयोजनादेखि उद्योग कलकारखाना सञ्चालकसम्मले मजदुरहरूबीच शारीरिक दूरी कायम राख्दै काम गर्न दिन माग गर्ने गरेको भुजेल बताउँछन्।

केही दिनअघि खासगरी असङ्गठित क्षेत्रमा काम गर्ने मजदुरहरूलाई स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूले आफ्नै पहलमा सर्वसाधारणलाई गन्तव्यसम्म पुर्‍याउने गरेको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरसः लकडाउनमा कडाइ गर्न गृह मन्त्रालयले किन ताकेता गर्नुपर्‍यो


भक्तपुरमा यात्रीहरू

वैज्ञानिक विश्लेषण अनुसार कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणको अवस्था नेपालमा दोस्रो चरणमा रहेको भनिएपनि सावधान नहुने हो भने यो सङ्क्रमणले व्यापकता पाउन सक्ने चिन्ता चिकित्सकहरूले व्यक्त गरेका छन्।

गत चैत ११ गते देखि लागु गरिएको लकडाउन सुरुवाती केही समय निकै व्यवस्थित देखिए पनि पछिल्ला केही हप्ताहरूमा भने क्रमिक रूपमा फितलो बन्दै गएको निष्कर्ष निकाल्दै गृह मन्त्रालयले लकडाउन कडाइका साथ कार्यान्वयन गर्न जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरूलाई सोमवार निर्देशन दिनु परेको थियो।

सरकारले त्यस्तो निर्देशन दिएको भए पनि राजधानी उपत्यकाका नाका आसपास आइपुगेका सर्वसाधारणहरू विभिन्न बाटो हुँदै काठमाण्डू प्रवेश गरिरहेको विवरणहरू सार्वजनिक भइरहेका छन्।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण दोस्रो चरणबाट तेस्रोमा प्रवेश गर्न धेरै समय नलाग्ने हुँदा पनि थप सचेत रहन आवश्यक रहेको चिकित्सकहरूको भनाई छ।

सामान्यतया विदेशबाट आएका व्यक्तिमा मात्र देखिने सङ्क्रमणको चरणलाई पहिलो, तिनले आफन्त वा छरछिमेकमा सार्नेलाई दोस्रो र समुदायमा सङ्क्रमण फैलिने अवस्थालाई तेस्रो चरण भन्ने गरिन्छ।

काठमाण्डूको टेकुस्थित शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरूवा रोग अस्पतालका प्रमुख मेडिकल अधिकृत डा. शेरबहादुर पुनले बीबीसीसँग भने, "नेपालमा अझै पनि समुदायमै कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलिसकेको छ जस्तो मलाई लाग्दैन।

"तर त्यस्तो भनेर हामीले लकडाउनको अवज्ञा गर्न भने हुँदैन।"

"तेस्रो चरणमा नपुगे पनि भिडभाड गरेर एक ठाउँबाट अर्कोमा जाँदा एकजनामा सङ्क्रमण भए समुदायमा फैलन सक्ने सम्भावना उच्च रहन्छ," डा. शेरबहादुर पुनले भनेका छन्।

सावधानी

डाक्टर पुनका अनुसार काठमाण्डू प्रवेश गर्ने र काठमाण्डूबाट बाहिर जाने दुवै थरी व्यवहार नै  सङ्क्रमण फैलन सक्ने हिसाबले जोखिमपूर्ण हुन्। उनी भन्छन् एक महिनासम्म लकडाउनमा रहेको स्थानमा बाहिरबाट नयाँ मानिसहरू प्रवेश गर्दा थप सावधानी अपनाउन जरुरी छ।

नेपालको एकमात्र अन्तर्राष्ट्रिय हवाई नाका त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल लामो समय देखि बन्द रहेको अवस्थामा काठमाण्डूमा नयाँ सङ्क्रमण फेला पर्ने सङ्ख्या कम हुँदै गएको छ।

उता नेपाल र भारतबीच करिब १८०० किलोमिटर लामो खुला सीमा छ।

"काठमाण्डूको अवस्था बिस्तारै अनुकूल हुँदै गएको जस्तो देखिन्छ भने काठमाण्डू बाहिर विभिन्न स्थानमा नयाँ सङ्क्रमणका घटना पुष्टि भइरहेको छ," पुनले भने।

"कतिपय अवस्थामा गाडीमा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: 'यतिखेर यात्रा गर्दा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण तेस्रो चरणमा प्रवेश गर्ने जोखिम रहन्छ'


भक्तपुरस्थित मानव अङ्ग प्रत्यारोपण केन्द्रमा डायलाइसिस गराउँदै बिरामीहरू

अर्थ मन्त्रालयका अधिकारीहरूका अनुसार बजेटमा ती तीन थरी रोगबाट पीडित भएकालाई भत्ता दिने व्यवस्था नभएकोले भत्ता वितरण गर्न सम्भव नहुने बताएका छन्।

अर्थ मन्त्रालयका प्रवक्ता झक्कप्रसाद आचार्यका अनुसार क्यान्सर, मिर्गौला र मेरुदण्डमा चोटपटक लागेका बिरामीलाई दिने भनी भनिएको जीविकोपार्जन भत्ता दिने व्यवस्था नयाँ आर्थिक वर्षको बजेटमा छैन।

उनले भने, "बजेट विनियोजन पनि नभएको र त्यो विषय सम्बोधन नभएकोले त्यो खारेज नै भएको भन्ने बुझ्नुपर्‍यो।"

निवेदन

सरकारको बजेटमा नराखिएका कारणले तीन थरी रोगका हजारौँ बिरामी निराश हुने देखिएको छ।

जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय र सम्बन्धित जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीको स्वीकृति लिएर बल्लबल्ल बिरामीको प्रमाणपत्र पाएका झन्डै दुई हजार व्यक्तिले उक्त भत्ताका लागि निवेदन दिइसकेका थिए।

बाँकी बिरामी पनि निवेदन दिने तरखरमा थिए।

गत वर्ष पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले अस्पतालमा गएर केही बिरामीलाई भत्ता वितरण पनि गरेका थिए। तर बाँकी बिरामीलाई भने भत्ता दिइएको थिएन।

चेतावनी

मेरुदण्डमा चोटपटक भएका केही बिरामीले घोषणा गरेको तर भत्ता नदिएकोमा असन्तुष्टि  प्रकट गर्न चक्काजाम र धर्ना गर्दै आएका थिए।

भत्ता खारेज भएको सङ्केत पाएपछि उनीहरूले त्यसको सशक्त विरोध गर्ने चेतावनी दिएका छन्।

स्पाइनल इन्जुरी पीडित संघर्ष समितिका संयोजक बाबुराम मिश्रले भने, "अब हामी आन्दोलन गर्छौँ। पहिले रिले अनशन गर्छौँ।"

यस विषयमा सुनुवाइ नभए आफूहरू आमरण अनशनमा बस्ने उनले बताए।

'राजनीतीकरण'

कतिपयले देउवा सरकारको मन्त्रिपरिषद्ले चार महिनाअगाडि उक्त निर्णय गर्दै वितरणका लागि १२ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरिसक्दा पनि रकम वितरण नहुनुलाई राजनीतीकरण भएको मानेका छन्।

तर स्वास्थ्य मन्त्रालयअन्तर्गत स्वास्थ्य सेवा विभाग, व्यवस्थापन महाशाखाका निर्देशक विकास देवकोटाले स्रोतको निरन्तरताको समस्या रहेकोले वितरण नभएको बताए।

उनले भने, "अहिले निवेदन दिएका बिरामीलाई मात्र भत्ता वितरण गर्नु ठूलो कुरा होइन। मुख्य कुरा अर्को सालको लागि बजेट छैन भने हामीले कहाँबाट दिने? हिजो भत्ता रोकिएको कारण पनि त्यही होला।"

अघिल्ला सरकारले गरेको निर्णयहरुलाई निरन्तरता नदिने नेपाली राजनीतिक चलनको खासगरी विपक्षी दलहरूबाट आलोचना हुने गरेको छ।

यो पनि... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

तीन गम्भीर रोगका बिरामीलाई दिइने भत्ता 'खारेज'


भगवान् विष्णु शेषनागको शय्यामा सुत्ने र भगवान् शिवले नागमाला लगाउने पौराणिक आख्यान छ। साथै समुद्र मन्थन गर्दा वासुकीनागको नेती बनाइएको कथा पनि पुराणहरूमा पाइन्छ।

प्रकृतिमा सर्पको विशेष महत्त्व रहेको आधुनिक वैज्ञानिकहरूले औँल्याएका छन्।

यही सन्दर्भमा जीवशास्त्री करनबहादुर शाहले बीबीसी संवाददाता फणीन्द्र दाहालसँगको कुराकानीमा सर्प कसरी मानवजातिका लागि उपयोगी र महत्त्वपूर्ण छ भन्ने बताए।

नेपालमा ८० प्रजाति

संसारभरि पाँच हजारभन्दा बढी प्रजातिका सर्पहरू छन्।

नेपालमा अहिलेसम्म ८० प्रजातिका सर्पहरू फेला परेका छन्। तर पर्याप्त अध्ययन भए नेपालमा पाइने सर्पका प्रजाति लगभग डेढ सय पुग्न सक्छ।

सर्पले पर्यावरणचक्रलाई सन्तुलित बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्।

अनि मान्छेको ज्यान जोगाउने महत्त्वपूर्ण औषधिहरू पनि सर्पको विषबाट बन्छन्।

आहाराचक्रको सन्तुलन

सर्पका कारण प्रकृतिलाई फाइदा छ, त्यो भनेको मानिसलाई पनि फाइदा हो।

अहिलेसम्म कुनै पनि शाकाहारी सर्प छैनन्। यिनीहरूले अरू जीवजन्तुलाई जिउँदै मारेर खाने गर्छन्।

प्रकृतिमा चाहिनेभन्दा बढी हुने कतिपय जीवजन्तुको सङ्ख्या घटाउन सर्पले भूमिका खेल्छन्।

उदाहरणका लागि मानिसहरूले बारीमा लगाएको अन्न वा घरमा भण्डारण गरेको अन्न वा फलफूलको ठूलो भाग नाश गर्ने मुसा।

वैज्ञानिकहरूले ५० प्रतिशतसम्म अन्न मुसाका कारण नष्ट हुने आकलन गरेका छन्। एक वर्षमा एक जोडी मुसाबाट १५ सय मुसा जन्मिन्छन्।

मुसाको नियन्त्रणमा सर्पले धेरै ठूलो भूमिका खेलेको हुन्छ। धेरै सर्पको मुख्य आहारा मुसा हो।

दुलोबाहिर रहेका मुसालाई मानिसले मार्न सक्लान् तर सर्पले दुलोभित्र पसेर खोजी खोजी मुसाहरू मार्छ।

सर्पको आहारा सर्प

सानोमा भ्यागुतादेखि लिएर ठूलोमा बँदेल र चित्तलसम्मलाई अजिङ्गर सर्पले खाने गर्छन्।

सर्पले नखाने जीव नै छैन। सर्पले सर्प नै खाने पनि हुन्छ।

राजगोमन भन्ने सर्पको मुख्य आहारा नै सर्प हो। काठमाण्डूमा नै आठ-नौ ठाउँमा राजगोमन देखिइसकेको छ।

राजगोमनलाई कसरी चिन्ने?

सर्प आफूपनि अरू जीवजन्तुको आहारा बन्छ। थुप्रै चराहरूले सर्प खान्छन्।

चील, लाटोकोसेरो, मयूर, जङ्गली बिरालो र कस्तुरी मृगहरूले सर्प खान्छन्। मरेको सर्प गिद्ध र स्यालले पनि खान्छ।

आधुनिक उपचारमा सर्पको विष

हाम्रो आधुनिक उपचारपद्धतिमा पनि विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले सिफारिस गरेका र थोरैमात्रै नकारात्मक प्रभाव पार्ने अचूक... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

धर्मदेखि औषधिसम्म यसरी उपयोगी बनेको छ सर्प


भगीरथ योगी, बीबीसी नेपाली सेवा

बिहीवार अपराह्ण लण्डनस्थित रक्षा मन्त्रालयमा आयोजित एक संक्षिप्त समारोहमा उक्त प्रतिवेदन ब्रिटेनका रक्षा राज्यमन्त्री मार्क लाङ्कास्टर तथा ब्रिटेनका लागि नेपाली राजदूत डा. दुर्गाबहादुर सुवेदीलाई हस्तान्तरण गरिएको थियो।

झण्डै एक वर्ष लगाएर तयार गरिएको सो प्रतिवेदनमा गोर्खा सैनिकहरूले उठाउँदै आएका सबैजसो विषयहरू समेटिएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

समितिमा ब्रिटेनको रक्षा मन्त्रालयका प्रतिनिधि, लण्डनस्थित नेपाली दूतावासका प्रतिनिधि तथा भूतपूर्व गोर्खा सैनिकका विभिन्न संगठनका प्रतिनिधिहरू सदस्य रहेका थिए।

प्रतिवेदनमा के छ?

लण्डनस्थित नेपाली दूतावासका उपनियोग प्रमुख तथा प्रवक्ता शरदराज आरणले भने, "भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूका पेन्सन, नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कमा सीधै पैसा जानुपर्ने, ३० वर्ष कटेका सन्तानलाई पनि ब्रिटेन ल्याउन पाउनुपर्ने लगायतका विषयहरू प्रतिवेदनमा समेटिएका छन्।"

त्यस्तै प्राविधिक समितिका एकजना सदस्य तथा गोर्खा भूतपूर्व सैनिक संगठन (गेसो) का सभापति कृष्णकुमार राईले समितिको पाँचौँ चरणसम्म भएका वार्ताका निष्कर्षहरू समेटेर दुवै पक्षको सहमतिका आधारमा सो प्रतिवेदन तयार गरिएको बताए।

उनले भने, "प्रतिवेदनमा विशेष गरेर समान पेन्सन, कटौतीमा परेकाहरूलाई क्षतिपूर्ति सहित स्टेट पेन्सन, एकल महिलाहरू जो विधवा भएर बसेका छन् उनीहरूको ४० प्रतिशत पेन्सन कटौती गरेको छ। त्यो हुनुहुँदैन भन्ने छ।"

राईका अनुसार भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरू नेपाल जाँदा ९० दिनको छुट्टी घटाएर २८ दिनमा झारेकोमा फेरि ९० दिन नै गराउनुपर्ने, युद्धमा दिवंगत भएकाहरू, अपांग भएकाहरूलाई पेन्सन दिइनुपर्ने लगायत १३ वटा बुँदाहरू प्रतिवेदनमा समावेश गरिएका छन्।

घोषणा

सन् २००९ मा ब्रिटिश अभिनेत्री जोआना लम्ली तथा ब्रिटिश सांसदहरूको दबाबपछि तत्कालीन ब्रिटिश सरकारले ब्रिटिश सेनामा कम्तीमा चार वर्ष सेवा गरेका गोर्खा सैनिकहरूलाई आवासीय अधिकार दिने घोषणा गरेको थियो।

त्यसयता हजारौँ भूतपूर्व गोर्खा तथा तिनका परिवार ब्रिटेन आइसकेका छन्।

तर भूतपूर्व गोर्खा सैनिकका विभिन्न संगठनहरूले सन् १९९७ अघि ब्रिटिश सेनाबाट सेवा निवृत्त भएका भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूलाई ब्रिटिश सैनिकसरह समान निवृत्तिभरण, क्षतिपूर्ति, १८ वर्ष नाघेका छोराछोरीलाई पनि बेलायत ल्याउन पाउनुपर्ने तथा नेपालमै रहेका भूतपूर्व गोर्खा र तिनका परिवारलाई औषधोपचारको प्रबन्ध... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भूपू गोर्खाबारे प्रतिवेदन तयार, नेपाल र ब्रिटेनलाई बुझाइयो


भट्टराई परिवारमा यति ठूलो वज्रपात पर्ला भन्ने कसैको कल्पनामा थिएन। तर विश्वव्यापी महामारीको रूपमा फैलिएको कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणले भट्टराई परिवारका दुई छोरालाई परिवारबाट चुँडेर लग्यो।

अहिले उक्त परिवार शोकाकुल छ।

केही दिन अघि झापाको शिवसताक्षी नगरपालिका वडा नं २ का ३७ वर्षीय दयाराम भट्टराईलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भयो।

सङ्क्रमित भट्टराईको गत कात्तिक १४ गते विराटनगरको नोबेल मेडिकल कलेजमा मृत्यु भयो।

त्यसको ठिक चार महिनाअघि कोभिड-१९ कै कारण सोही घरका कान्छा छोरा योगेश्वरको कतारमा मृत्यु भएको परिवारका सदस्यले बताएका छन्।

'बुवाको वार्षिकीको अघिल्लो दिन कान्छो भाइ लग्यो'

साउदी अरबमा रहेका विष्णुप्रसादका भाइ योगेश्वर बुवाको काजकिरिया गर्न गत साल नेपाल आएका थिए।

काजकिरिया सकेर उनी अर्को रोजगारीको गन्तव्य मुलुक कतार फर्के।

तर बुवाको वार्षिकीको अघिल्लो दिन योगेश्वरको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण मृत्यु भएको खबर परिवारले सुन्नु पर्‍यो।

योगेश्वरका दाजु विष्णुप्रसाद भन्छन्, "बुवा बितेको वर्ष दिन पुग्ने अघिल्लो दिन भाइ नरहेको खबर सुनेपछि वज्रपात भयो।"

तीस वर्षीय योगेश्वर कतारको एउटा होटलमा नगद सङ्कलनमा काम गर्थे।

कामकै सिलसिलामा उनलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको परिवारका सदस्यले आशङ्का गरेका छन्।

मृत्यु हुनुभन्दा एक साताअघि परिवारसँग कुरा गर्दा ज्वरो आउने र टाउको दुख्ने समस्या योगेश्वरले सुनाउने गरेको विष्णुप्रसादले बताए।

उनले भने, 'भाइ सन्चो  भएको खबर आउला भन्दाभन्दै मृत्युको खबर आयो।"

चार महिनापछि अर्को शोक

बुवा र कान्छो भाइको मृत्युको शोकबाट गुज्रिँदै गर्दा भट्टराई परिवारले पुनः अर्को वज्र खस्यो।

परिवारका जेठा छोरा ३७ वर्षीय दयारामको गत कात्तिक १४ गते कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणकै कारण मृत्यु भयो।

दयारामलाई पहिला पाचन प्रणालीमा समस्या आएको विष्णुप्रसादले बताए।

ज्वरो पनि आएकाले दमक अस्पताल लगेर जचाउँदा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण छ वा छैन भनेर हेर्नुपर्छ भनेपछि दमक नगरपालिकाकै एउटा वडा कार्यालयमा गएर स्वाब दिए।

दुई दिनमा रिपोर्ट आउँदा सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि दयाराम केही दिन घरमै आइसोलेशनमा बसे।

तर स्वास्थ्य अवस्था जटिल बन्दै गएपछि विराटनगरको नोबेल मेडिकल कलेजको अस्पताल लगेर उपचार गर्दा दयारामको त्यहीँ मृत्यु भएको विष्णुप्रसादले बताए।

उनले भने, "धेरै मान्छेले पहिला अस्पताल नलैजानु घरमै राख्नु भनेर... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: 'अस्पताल चाँडो पुर्‍याएको भए दाजुलाई बचाउन सकिन्थ्यो'


भट्टराईले सामाजिक सञ्जालमा औषधोपचारका लागि आफू भारत जान लागेको बताएपछि उक्त रोग के हो भन्ने जिज्ञासा धेरैमा उत्पन्न भएको देखिन्छ।

पाण्डेका अनुसार नेपालमा चिकित्सकहरूले दिएको सल्लाह र सिफारिसबमोजिम भट्टराई भारत गएका हुन्।

यसै सन्दर्भमा बीबीसी न्यूज नेपालीका गनी अन्सारीले भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालकी रेडिएशन अन्कोलजिस्ट डा. श्वेता बरालसँग कुराकानी गरेर उक्त रोगबारे सोधेका छन्।

प्रस्तुत छ डा. बरालसँग गरिएको कुराकानी सम्पादित अंशः

न्यूरोएन्डोक्राइन ट्यूमर भनेको के हो?

मानव शरीरभित्र धेरैथरी कोषहरू हुन्छन्, गन्थ्रिहरू हुन्छन्। न्यूरोएन्डोक्राइन ट्यूमर अर्थात् एनईटी मानिसको शरीरमा हुने तिनै ग्रन्थिमा बन्ने ट्यूमर हो।

यसका तीनवटा ग्रेड हुन्छन्: ग्रेड वनलाई लो-ग्रेड ट्यूमर, ग्रेड टूलाई इन्टरमीडीअट-ग्रेड ट्यूमर र ग्रेड थ्रीलाई हाई-ग्रेड ट्यूमर भनिन्छ।

न्यूरोएन्डोक्राइन ट्यूमरको उपचार कसरी गरिन्छ?

लो-ग्रेड र इन्टरमीडीअट-ग्रेड ट्यूमर हुँदा धेरैजसो शल्यक्रिया गरेर झिक्ने गरिन्छ। हाई-ग्रेड ट्यूमर भयो भने कीमोथेरपी पनि दिनुपर्छ।

खाना निल्ने नलीमा, पेटमा, आन्द्रामा अथवा निकाल्न मिल्ने ठाउँमा छ त्यस्तो ट्यूमर भने शल्यक्रिया मात्र गरिन्छ।

शल्यक्रिया गरेर पूरै निकाल्न मिल्नेरहेछ भने निकालेर पछि बेलाबेला निगरानी गरिन्छ।

न्यूरोएन्डोक्राइन ट्यूमर निदान गर्न गाह्रो हुने बताइन्छ

यस्ता ट्यूमर शरीरका कुनकुन अङ्गमा आउन सक्छन्?

न्यूरोइन्डोक्राइन ट्यूमर ग्रन्थिहरू भएका धेरै अङ्ग वा भागमा आउन सक्छन्। फोक्सो वा पेटमा मात्र भन्ने हुँदैन।

पेटको पनि धेरै ठाउँमा, कहिलेकाहीँ थाईमस भनिने ग्रन्थिमा, फोक्सोमा, आन्द्रामा, पाचन नलीमा, दिसा गर्ने ठाउँमा आउन सक्छ।

यो ट्यूमर सानो हुन्छ। कहिलेकाहीँ थाहा पनि हुँदैन र अरू परीक्षणहरू गराउँदा मात्र थाहा हुन्छ।

कहिलेकाहीँ बिरामीलाई दुखेर जस्तो कि गिर्खाहरूमा देखियो भनेर ढाड दुखेर, पेट दुखेर थाहा हुन्छ।

कहिलेकाहीँ आन्द्रामा ठूलो ट्यूमर भएछ भने आन्द्राबाट दिसा रोकिँदा पनि हुन सक्छ।

ग्रेड थ्री नभएसम्म ट्यूमर जहाँ छ त्यहीँ रहन्छ, फैलिँदैन। ग्रेड थ्री भयो भने फैलिने सम्भावना एकदमै धेरै हुन्छ।

डा. श्वेता बराल

यो कत्तिको घातक हुन्छ?

ग्रेड थ्री घातक हुन्छ। ग्रेड वन वा टूको हकमा शल्यक्रिया गरेर पूरै फाल्न मिल्ने रहेछ भने त्यस्तो अवस्थामा शल्यक्रियापछि बिरामीहरू १० वर्षसम्म बाँच्ने... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

न्यूरोएन्डोक्राइन ट्यूमरः पूर्वप्रधानमन्त्री भट्टराईले 'शङ्का' लागेर परीक्षण गराइरहेको रोग कस्तो हो


भड्किलो प्रचार शैली तथा पुरानै कार्यक्रमको निरन्तरता भएको भनेर ट्वीटरमा त्यसको व्यापक आलोचना भयो।

हरेक दिन सामाजिक सञ्जाल खासगरि ट्वीटरमा अचेल 'महाभारत' मच्चिरहेको देखिन्छ।

सरकार पक्षधर र समर्थकबीचको जुहारी दिनहुँ चलिरहेको छ।

तर त्यो दिन भने जुहारी अलि चर्कै भयो।

प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार कुन्दन अर्याल भन्छन् सरकारले सामाजिक सञ्जालमा के कस्ता टिप्पणी भइरहेका छन् भनेर जानकारी राख्ने गर्छ र आफ्नो तर्फबाट पनि जानकारी दिने गर्छ।

"तर संसारभरि नै सामाजिक सञ्जाल भनेको सही दृष्टिकोण राखिने ठाउँ हो कि होइन भन्ने विषयमा प्रशस्त छलफल भइरहेको छ। जस्तो कि मानिसले सही परिचय सहित बोल्दा ठिक बोलिरहेको हुन्छ। तर भिडभाडमा परिचय लुकाएर मानिसले जे पाए त्यही बोल्न सक्छ," सामाजिक सञ्जालमा पनि उसैगरि जथाभावी टिप्पणी हुने गरेको सङ्केत गर्दै उनले भने।

'अरिङ्गाल' कता खनिए?

करिब अढाई महिना अगाडि प्रधानमन्त्री केपी ओलीले सरकार र पार्टीको धेरै आलोचना हुन थालेपछि आलोचकहरूविरुद्ध उनकै शब्दमा 'अरिङ्गाल' जस्तो खनिन आह्वान गरेका थिए।

तर अचेल सामाजिक सञ्जाल खासगरि ट्वीटरमा हेर्दा लाग्छ परिणाम उल्टो पो भयो कि।

दुई तिहाइको बहुमत समर्थनसहित सरकार गठन भएको ९ महिना नाघेको छ।

लामो समयपछि पूरै पाँच वर्षे कार्यकाल सम्हाल्ने सामर्थ्य सहितको यो सरकारको पीआर वा जनसम्पर्क व्यवस्थापन गर्ने टोलीपनि व्यवस्थित नै देखिन्छ। हेलो सरकार नामको उसको ट्वीटर ह्याण्डल निकै सक्रिय छ। प्रधानमन्त्रीको आफ्नै ट्वीटर ह्याण्डल पनि सक्रिय छ।

तर हरेक नयाँ नीति घोषणा होस् वा अन्य विकासक्रम नै किन नहोस् - सरकार रक्षात्मक अवस्थामा धकेलिएको छ।

सञ्चारकर्मी बबिता बस्नेत भन्छिन्, "अन्यत्रको तुलनामा यहाँको सरकार सामाजिक सञ्जालमा आएका विषयमा प्रस्ट पार्न नसक्ने र लाचार देखिएको छ।"

तर प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार कुन्दन अर्याल सरकार रक्षात्मक भएको मान्न तयार छैनन्।

उनी भन्छन् झुटा नाम र परिचय लुकाएर गरिने आलोचनालाई गम्भीरतापूर्वक लिन जरूरी छैन। "सरकार रक्षात्मक अवस्थामा पटक्कै छैन। तर लुकेर छिपेर गुरिल्ला युद्धको शैलीमा हमला गर्नेहरूलाई त जनताले नै बुझ्छन्।"

सामाजिक सञ्जालसम्बन्धी जानकार अनिल घिमिरेका अनुसार सरकार एकातर्फ रक्षात्मक जस्तो देखिए पनि सामाजिक सञ्जाललाई कुनै विषयमा भुल्याउन समेत प्रयोग भएको पाइन्छ।

"एकातिर हारिरहेको जस्तो देखिएपनि अर्कोतिर... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

के ओली सरकार सामाजिक सञ्जालको मैदानमा हार्दैछ?


भण्डारीले उम्मेदवारी दर्ता गर्दा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली पनि सँगै थिए

तोकिएको समय अपराह्ण २ बजेभित्र विद्या भण्डारी र कुमारी लक्ष्मी राईले मात्रै मनोनयनपत्र दर्ता गरेको जानकारी निर्वाचन अधिकृत तिलप्रसाद श्रेष्ठले दिए।

राष्ट्रपतिको निर्वाचन फागुन २९ गते हुँदैछ।

अढाई वर्षअघि संघीय गणतन्त्र नेपालको संविधान जारी भएपछि भण्डारी एमालेको समर्थनमा देशको सर्वोच्च पदमा निर्वाचित भएकी थिइन्।

उनले बुधवार मनोनयनपत्र दर्ता गर्दा नेकपा एमालेका अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली पनि उपस्थित थिए।

नेपालको संविधानको धारा ६२ का अनुसार संघीय संसद्‌का सदस्य र प्रदेशसभाका सदस्यहरू रहेको निर्वाचक मण्डलले मतदानमार्फत् राष्ट्रपति छान्नेछ।

कुमारी लक्ष्मी राई पूर्वसांसद हुन्

सत्तारूढ दल नेकपा एमालेले राष्ट्रपतिमा भण्डारीलाई नै दोहोर्‍याउने निर्णय गरेको थियो। उसैको समर्थनमा भण्डारी उम्मेदवार बनेकी हुन्।

एमालेका पूर्वअध्यक्ष झलनाथ खनालले पनि राष्ट्रपति बन्ने इच्छा राखेका विवरणहरू आएका थिए।

विद्या भण्डारी

तर मंगलवार राति अबेरसम्म चलेको स्थायी कमिटी बैठकले सर्वसम्मत रूपमा भण्डारीलाई नै उम्मेदवार बनाउने निर्णय गरेको थियो।

प्रतिस्पर्धा

प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेसले पूर्वसांसद राईलाई आफ्नो दलको तर्फबाट राष्ट्रपतिको निर्वाचनमा उम्मेदवार बनाएको हो।

एमाले र नेकपा माओवादी केन्द्रसम्मिलित वाम गठबन्धनको स्पष्ट बहुमत रहेको र गणितीय हिसाबमा आफू कमजोर रहेको भए पनि नेपाली कांग्रेसले राष्ट्रपति निर्वाचन सहभागी हुने निर्णय गरेको हो।

बुधवार बिहान बसेको दलको केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठकले राईलाई प्रतिस्पर्धाका लागि अघि सार्‍यो।

पूर्वसांसद कुमारी लक्ष्मी राईलाई नेपाली कांग्रेसले राष्ट्रपतिको उम्मेदवार बनाएको हो।

उम्मेदवारीहरूको अन्तिम नामावली फागुन २५ गते अर्थात् निर्वाचन हुनु पाँच दिनपूर्व प्रकाशित हुनेछ।

नयाँ राष्ट्रपतिको पदावधि निर्वाचित भएको मितिले पाँच वर्षको हुने संवैधानिक व्यवस्था छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

राष्ट्रपतिमा दुई महिलाको उम्मेदवारी


भदौ दोस्रो साता काठमाण्डूमा हुने बिम्स्टेक शिखर सम्मेलन लगत्तै गरिने उक्त अभ्यास आतंकवाद नियन्त्रण, विपद् व्यवस्थापन र बहुराष्ट्रिय संगठित अपराध नियन्त्रणको निम्ति आपसी सहकार्यमा केन्द्रित हुने बताइएको छ।

तर, विश्लेषकहरू पाकिस्तान सदस्य नरहेको उक्त संगठनलाई प्रयोग गरेर भारतले आणविक अस्त्रसम्पन्न उसका छिमेकीहरू पाकिस्तान र चीनलाई रणनीतिक सन्देश दिन खोजेको बताउँछन्।

आतंकवाद नियन्त्रणका लागि सुरक्षा संयन्त्र मिलेर काम गर्ने सहमति यसअघि पनि हुने गरेका थिए।

पहिलो

बेलाबखत द्विपक्षिय सैन्य अभ्यास पनि हुने गरेकै छन्। तर, अधिकारीहरूका अनुसार दक्षिण एसियाली क्षेत्रमा कुनै पनि एउटा क्षेत्रीय संगठनको छातामा हुन लागेको संयुक्त सैन्य अभ्यास भने यो नै पहिलो हुनेछ।

यही भदौ २५ देखि ३१ गतेसम्म भारतको महाराष्ट्रस्थित पूणेमा हुने अभ्यासमा नेपालसहित भारत, भूटान, बांग्लादेश, श्रीलंका, थाइल्यान्ड र म्यान्मारको सहभागिता हुनेछ।

त्यसैको तयारीका सिलसिलामा करिब दुई साताअघि भारतीय सेनाको मुख्यालयमा बिम्स्टेक सदस्यमुलुकका भारतस्थित दूतावासमा कार्यरत सैन्य सहचारीहरूको एउटा भेला समेत आयोजना भइसकेको बताइन्छ।

नेपाली सेनाका प्रवक्ता गोकुल भण्डारीले नेपालको सहभागिताबारे भने, "तीसजनाले भाग लिनुहुन्छ, यसमा पाँचजना अधिकृत हुनुहुन्छ र अरू २५ जना अन्य हुनुहुन्छ।"

चेपुवा

भारत र पाकिस्तानसमेत सदस्य रहेको सार्कको विकल्पको रूपमा अघि सार्न खोजिएको भनिएको र पाकिस्तान सदस्य नरहेको बिम्स्टेकले गर्न लागेको संयुक्त सैन्य अभ्यास अर्थपूर्ण रहेको कतिपय विश्लेषकहरूको मत पाइन्छ।

त्यसमा भारतको पाकिस्तानलाई यस क्षेत्रमा एक्ल्याउने र चीनलाई आफ्नो शक्ति देखाउने उद्देश्य लुकेको हुनसक्ने सैन्य मामिलासम्बन्धी एकजना जानकार इन्द्र अधिकारी बताउँछिन्।

"हाम्राजस्ता देशहरू यस्ता समूहमा संलग्न हुँदा दुइटा देशबीचको द्वन्द्व र विशेषगरी आतंकवादको मूल्यमा च्यापिने सम्भावना रहन्छ," उनी भन्छिन्, "कि त यस्तो समूहलाई बेवास्ता गर्नुपर्‍यो कि आतंकवादको सोचलाई बेवास्ता गर्नुपर्‍यो कि पाकिस्तानलाई बेवास्ता गर्नुपर्‍यो।"

कतिपय भारतीय विश्लेषकहरू पनि पाकिस्तानलाई एक्ल्याउने भारतीय रणनीतिअनुरुप उक्त सैन्य अभ्यास गर्न लागिएको ठम्याइ सुनाउँछन्।

सम्बन्ध

भारतका एकजना अवकाशप्राप्त मेजर जनरल अशोक मेहेता भन्छन्, "यदि यसको रणनीतिक उद्देश्य छ भने, पाकिस्तानलाई अलग गर्ने नै हो... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारतमा सात देशको संयुक्त सैन्य अभ्यास हुँदै


भदौ २४ गतेदेखि प्रत्येक दिन १,००० भन्दा बढी व्यक्तिमा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ

तर आइतवारसम्म देशभरि पुष्टि भएका सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या त्यसको आधाजति मात्र पुगेको छ।

यसअघि भदौ २९ गते पनि एकदमै नराम्रो अवस्थामा सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ९१,००० पुग्ने अनुमान गरिएको थियो। तर असोज ५ गते बल्ल  पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ६५,००० नाघेको छ।

कोरोनाभाइरस महामारीको "पहिलो लहर" मा सरकारले गरेको प्रक्षेपणअनुसार  साउन २९ गते र भदौ २ गते सङ्क्रमितको सङ्ख्या उच्च पुग्ने बताइएको थियो।

भदौ २४ देखि प्रत्येक दिन १,००० भन्दा बढी सङ्क्रमित फेला परिरहेका छन्। असोज २ गते शुक्रवार एकै दिन २,०२० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो। यो अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक वृद्धि हो।

सङ्क्रमणले सोचे जस्तो नराम्रो रूप नलिएकाले यी प्रक्षेपणहरू नमिल्नुलाई केहीले राम्रो मानेका छन्।

तर केही विज्ञहरूले सरकारले यथोचित काम नगरेका स्थिति भयावह हुनसक्ने चेतावनी दिएका छन्।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका अवैतनिक सल्लाहकार डा. सुरेश तिवारी  सरकारी प्रक्षेपणअनुसार सङ्ख्या धेरै नदेखिनुमा विभिन्न कारण रहेको बताउँछन्।

के हुन् कारण?

डा. तिवारीका अनुसार -

१) उच्च जोखिमका क्षेत्रमा परीक्षण कम

समग्रमा सरकारले अन्य देशको तुलनामा धेरै सङ्ख्यामा कोरोनाभाइरसको परीक्षण गरिरहेको छ। अहिलेसम्म परीक्षण दर झन्डै ३.१२ प्रतिशत पुगिसक्यो।

तर उच्च जोखिम रहेका र सङ्क्रमितको सङ्ख्या धेरै रहेका जिल्लाहरूमा जोखिमको क्षेत्र निर्धारण गरी परीक्षण नबढाइएकोले सङ्ख्या कम देखिएको हो।

अहिले काठमाण्डू, भक्तपुर र ललितपुरसहित केही जिल्लामा ५०० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित छन्। ती जिल्लामा पनि सङ्क्रमणको जोखिम उच्च भएको ठाउँमा परीक्षणको दायरा नबढाउँदा सङ्ख्या कमै देखिन्छ।

२) स्वास्थ्य मापदण्डको जानकारी

खोप नबनेको अवस्थामा मानिस जोगिने सबैभन्दा उत्कृष्ट उपाय भनेकै मास्क सही तरिकाले लगाउने हो।

अहिले सङ्क्रमितको सङ्ख्यामा प्रक्षेपणअनुसार वृद्धि नहुनुमा सर्वसाधारण मानिसले मास्क प्रयोग गरिदिएर पनि हो। मानिसहरूबीच कायम हुनुपर्ने सामाजिक दूरीलगायतका स्वास्थ्यका मापदण्डको पालना हुँदा पनि सङ्क्रमितको सङ्ख्या प्रक्षेपण गरिए अनुसार नबढेको हो।

त्यसमा सञ्चारमाध्यमको भूमिका पनि धेरै देखिन्छ।

३) लकडाउन र निषेधाज्ञा

सरकारले लगाएको लकडाउन वा निषेधाज्ञाका कारण मानिसहरूको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: सरकारको प्रक्षेपणअनुसार सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या किन बढेन?


भन्सार विभागले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कअनुसार गएको ११ महिनामा १० खर्ब ३२ अर्ब रुपैयाँको व्यापार घाटा भएको छ। पौने दुई खर्ब रुपैयाँ बराबरको इन्धन आयात भएको छ।

निर्यातमा चाहिँ सबैभन्दा धेरै चिया, कफी र मसला रहेको छ। जुन जम्मा साढे आठ अर्ब जतिको मात्र छ।

चालु आर्थिक वर्षको ११ महिनामा ११ खर्ब ६ अर्ब रुपैयाँ बराबरको कुल आयात भएको छ।

तर निर्यात भने केवल पौने एक खर्ब रुपैयाँ बराबरको मात्र भएको भन्सार विभागको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

आयात

सबैभन्दा धेरै आयात हुने वस्तुबारे वाणिज्य मन्त्रालयका प्रवक्ता रविशंकर सैँजु भन्छन्, "सबैभन्दा धेरै इन्धन आयात हुन्छ। यसको कुनै विकल्प छैन हामी कहाँ। त्यसपछि मेसिन र औजार आउँछन्। त्यसपछि स्टील, फलाम, मोटरगाडी र तिनको पाटपुर्जा देश भित्रिन्छन्।"

कफी र चियापछि सबैभन्दा धेरै सात अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको धागोजन्य सामग्री निर्यात भएको देखिन्छ। त्यसपछि गलैँचा छ।

देशभित्र उत्पादन नहुने तर आवश्यक सामान आयात हुनु स्वभाविक भएको अर्थविद्हरु बताउँछन्।

तर देशभित्र उत्पादन हुनसक्ने वस्तुसमेत बाहिरबाट ठूलो मात्रामा आयात भइरहेको हालको अवस्थाले अर्थतन्त्रलाई नोक्सान पुर्‍याइरहेको अर्थविद् केशव आचार्यले बताए।

उपाय

उनले भने, "एक सय अर्बभन्दा बढीको दाल, चामल र चिनीजस्ता कृषिजन्य वस्तुको आयात भइरहेको छ। यसलाई देशभित्रै उत्पादन गर्न सक्यौँ र विदेशमा माग भएका हाम्रा वस्तुलाई निर्यात गर्न प्रोत्साहन गर्न सक्यौँ भने हालको समस्या केही हदसम्म समाधान गर्न सक्छौँ।"

गएको ११ महिनामा पौने दुई खर्ब रुपैयाँ बराबरको इन्धन आयात भएको छ।

अन्तर्प्रदेश उत्पादन र निर्यातको प्रणाली स्थाप  सक्दा पनि आयातलाई केहि मात्रामा कम गर्न सकिने तर्कहरु आएका छन्।

यस्तै कृषि र उद्योग चलाउन सहज रूपमा कर्जा लिन सक्ने प्रबन्ध मिलाउन सक्दा पनि आयात घट्नसक्ने उनीहरू बताउँछन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल: बढ्दो व्यापार घाटा कम गर्ने कसरी?


भरतपुर महानगरपालिका-१५ शान्तिचोकमा धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेशनले सार्वजनिक लगानीमा निर्माण सुरु गरेको रङ्गशालाको बार बुधवार स्थानीयवासीले डोजर लगाएर भत्काएका थिए।

घटनापछि सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेशनका धुर्मुस अर्थात् सीताराम कट्टेलले आफूहरूलाई पटकपटक धम्की दिनेहरूले नै घटना गराएको बताए।

उनले भने,"निःस्वार्थ भावनाले अहोरात्र खटिरहँदा केही भिडले एउटा प्रहार गर्‍यो। त्यो हामीमाथि गरिएको प्रहार होइन, सिङ्गो विकासमाथि गरिएको प्रहार हो।"

आफू हत्तपत्त रुने मान्छे नभए पनि घटनापछि रोएको कट्टेलले बताए। "कुनै पनि गलत वा बनावटी कुरा गरेको छु भने म अहिले नै त्यो परको रूखमा झुन्डिन तयार छु,"  भावुक हुँदै उनले भने।

बाटोसम्बन्धी पुरानो विवादको कारण बार भत्काइएपछि प्रहरीले १८ जनालाई पक्राउ गरेको छ।

घटनापछि विभिन्न राजनीतिक दल, स्थानीय सङ्घसंस्था र स्थानीय सर्वसाधारणको पहलमा सो बार सहमति भएपछि तत्कालका लागि समस्या टरेको छ।

आर्थिक पाटो त छँदैछ, तर फाउन्डेशनका अध्यक्ष कट्टेलकै भनाइ सुन्दा चितवनमा क्रिकेट रङ्गलाशा निर्माण त्यति सहज नहुने स्पष्ट रूपमा बुझ्न सकिन्छ।

बार किन भत्काइयो?

बाटोसम्बन्धी विवादका कारण झन्डै डेढ किलोमिटर बार स्थानीयवासीले बुधवार चार घण्टा लगाएर भत्काएका थिए।

उक्त स्थानमा २०२६ सालदेखि नै बाटोसम्बन्धी विवाद रहिआएको छ।

एकापट्टि कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालयको जग्गा र अर्कोतर्फ स्थानीय बासिन्दाको जग्गा भएको कारण बाटोका लागि कसले जग्गा छाड्ने भन्ने विषयमा विवाद हुँदै आएको स्थानीयवासीको भनाइ छ।

हाल छ मिटर रहेको बाटो रङ्गशाला बन्ने भएपछि ३१ मिटरको बन्छ भन्ने हल्लाका कारण स्थानीय बासिन्दा सबै जग्गा जाने त्रासमा रहेको देखिन्छ।

फाउन्डेशनका अनुसार डीपीआर अर्थात् विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन तयार भइनसकेको कारण बाटोको चौडाइका बारेमा निर्णय भएको छैन।

स्थानीय बासिन्दाको सल्लाह र समन्वयमा नै लगाएको बार भत्काइएकोमा आफूलाई अचम्म लागेको कट्टेलले बताए।

खाडीमा रगतपसिना बगाएर काम गर्ने नेपालीहरूले दिएको रकमबाट किनिएको ६५ लाख रुपैयाँ बराबरको जस्तापातामाथि डोजर चलाउने काम ठूलो अपराध भएको उनले टिप्पणी गरे।

बाटोको विवाद

स्थानीय बासिन्दाले शान्तिचोकबाट रामपुर जोड्ने बाटो खोल्ने विषयमा तत्कालीन रामपुर क्याम्पस र स्थानीय बासिन्दाबीच कुरा नमिल्दा बाटो खुल्न सकेको थिएन।

उक्त जग्गा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला: धुर्मुस-सुन्तलीका लागि कति सहज?


भरिभराउ रेस्टुराँमा जानुपर्ने विषयले के तपाईँलाई त्रसित पारेको छ वा अरूसँग कसरी आमनेसामने बसेर अन्तर्क्रिया गर्ने भन्ने विषयले चिन्तित बनाएको छ?

अथवा फेरि कार्यालय फर्केर गर्नुपर्ने महत्त्वपूर्ण प्रस्तुतिले तपाईँलाई तर्साएको हुनसक्छ?

यी परिदृश्यमध्ये कुनै परिचित लागे चिन्ता नगर्नूस् किनकि यस्तो महसुस हुने तपाईँ एक्लो हुनुहुन्न।

मनोवैज्ञानिक डा. जुली स्मिथका अनुसार "तपाईँलाई केही अनौठो भएको छैन।"

"हामी प्रत्येक दिन जे गर्छौँ, त्यो नै सहज महसुस हुन थाल्छ," उनले भनिन्।

''जब तपाईँ यस्तो अवस्थामा पुग्नुहुन्छ जहाँ केही समयदेखि पुग्नुभएको छैन, तपाईँको मस्तिष्कले तनाव उत्पन्न गराउँछ," स्मिथले भनिन्।

तपाईँको मस्तिष्कले तपाईँलाई "यो नयाँ हो। यो फरक हो। सतर्क रहनु पर्छ" भन्ने सन्देश दिएको हो।

स्मिथका अनुसार "पुरानो जीवनमा फेरि फर्किएपछि तनावपूर्ण प्रतिक्रिया साम्य हुँदै जान्छ।"

यस्ता सामाजिक तनावसँग कसरी जुझ्ने भन्ने विषय बारे उनले छ सुझाव दिएकी छन्:

१. यसलाई नटार्नूस्

बेवास्ता गर्नाले तनाव वा चिन्तालाई झन् बढाउँछ र दीर्घकालमा यसलाई झन् नराम्रो बनाउँछ।

त्यसकारण तनावलाई व्यवस्थापन गर्न सुरु गरिहाल्नूस्।

सानो सामाजिक कार्यबाट सुरुवात गर्नुहोस् जसलाई व्यवस्थापन गर्न सहज हुन्छ।

२. सकैसम्म धेरै पटक गर्नूस्

तपाईँले जति धेरै पटक केही गर्नुहुन्छ त्यति चाँडै त्यो तपाईँका लागि स्वाभाविक वा सहज लाग्न थाल्छ।

त्यसकारण यदि तपाईँ कुनै साथीसँग सातामा एकपटक चिया पिउन जानुहुन्थ्यो भने फेरि जानूस्।

३. सोचविचार गरेर केन्द्रित हुनूस्

चिन्तित बनाउने विषयमा हामी केन्द्रित हुँदा त्यसले झन् तनाव थप्छ।

जब हामी उत्साहित बनाउने कुरामा केन्द्रित हुन्छौँ वा साथीलाई भेट्न नपाउँदा गुमाएका कुराहरू महसुस गर्छौँ, त्यसले आशा जगाउने वा बढाउने काम गर्छ।

४. अरूले मलाई ध्यान दिइरहेछन् भन्ने नसम्झनूस्

'स्पट लाइट इफेक्ट' सोच हामी चिन्तित हुँदा महसुस गर्छौँ।

हामी सोच्छौँ कि अरूले हामीलाई जाँचिरहेका छन् र हामीबारे धारणा बनाइरहेका छन्।

तर सबैले तपाईँकै बारेमा सोचेका हुँदैनन्। मानिसहरू हामीले सोचेभन्दा बढी आफूमै केन्द्रित हुन्छन्।

५. भरोसायोग्य व्यक्तिसँग कुरा गर्नूस्

तनावबारे आफूले विश्वास गर्न सक्ने व्यक्तिसँग कुरा गर्नु महत्त्वपूर्ण छ।

धेरै मानिसहरू सङ्क्रमण र रोगबारे चिन्ता लिएर निश्चित सामाजिक अवस्थाबाट गुज्रिरहेको हुन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

निषेधाज्ञापछि फेरि सामाजिक जीवनमा फर्कनुपर्ने कुराले चिन्तित हुनुहुन्छ?


भर्खरै ब्रजिललाई उछिन्दै भारत विश्वमा दोस्रो धेरै प्रभावित देश बनेको छ।

सङ्क्रमणको सुनामीले देशलाई हल्लाइदिएको छ र अस्पतालहरूलाई किनारमा पुर्‍याइदिएको छ। त्यहाँ दैनिक १,००० जनाको कोभिड-१९ का कारणले मृत्यु हुने गरेको छ।

"दैनिक ५०-६० जनाको अन्त्येष्टि गर्छौँ"

भारतको निकै प्रभावित राज्य महाराष्ट्रमा बढ्दै गएको मृत्युका कारण दाहसंस्कारका लागि स्मशानघाटहरूले अतिरिक्त समय दिइरहनुपरेको छ।

पुनेस्थित सरकारी शवदाहगृहका कर्मचारी वरुण जङ्गम भन्छन्, "अहिले दिउँसोको १ बजेको छ र हामीले २२ वटा शवको अन्त्येष्टि गरिसक्यौँ।"

प्रत्येक दिन आफूहरूले ५० देखि ६० वटा शवको दाहसंस्कार गर्ने गरेको उनको भनाइ छ।

"हामीसँग छवटा फ्रिज मात्र छन्, तर धेरै शव ल्याइन्छ। मानिसहरूले आफन्तको शव लिएर बाहिर पर्खिनुपर्छ।"

वरुणका अनुसार उनको कामको जिम्मेदारी आठ घन्टा हो तर कामको बोझ निकै बढी छ।

आफ्नो तोकिएको सरकारी समय सकिए पनि उनले कैयौँ घण्टा अतिरिक्त समय काम गर्छन्।

राजकोटमा सङ्क्रमणबाट ज्यान गुमाएको अन्त्यष्टि मास्क, पन्जा वा पीपीइ नलगाएरै गरिँदै छ

उनी अन्त्येष्टि प्रक्रियाका क्रममा लगाउन भनेर पीपीई दिइएका थोरै कर्मचारीहरूमध्ये एक हुन्।

सङ्क्रमण फैलिँदै गएको गुजरातजस्ता राज्यमा सरकारद्वारा सञ्चालित शवदाहगृहमा काम गर्नेहरू मास्क वा पन्जा नलगाएरै कोभिड पीडितको दाहसंस्कार गर्न बाध्य छन्।

कर्मचारीहरूले बीबीसीलाई बताएअनुसार एम्बुलेन्समा यात्रा गरेका बेला उनीहरूले अस्पतालहरूबाट कहिलेकाहीँ पन्जा पाउँछन् अन्यथा उनीहरूसँग सुरक्षा सामग्री हुँदैन।

समाचारसंस्था रोएटर्सले कैयौँ प्रमुख सहरमा कोभिड-१९ को आधिकारिक मृत्यु तथ्याङ्कभन्दा मसानघाट र समाधिस्थलमा निकै धेरै सङ्ख्यामा शव पुग्ने गरेको उल्लेख गरेको छ।

पश्चिमी राज्य गुजरातस्थित एउटा शवदाहगृहमा लगातार ग्यास र काठ बालेर  शव जलाउनु पर्दा त्यसको धातुको भाग पग्लिन थालेको छ।

'१२ घण्टा पर्खिनुपर्ने बाध्यता

तर शवदाहगृहका कर्मचारीहरूले मात्र पीडा भोग्नुपरेको होइन।

निगमबोध घाटमा आफन्तको अन्त्यष्टि हेर्दै एक नातेदार

परिवारका सदस्यहरूले पनि आफ्ना प्रियजनको निम्ति शय्या खोज्दै एउटा अस्पतालबाट अर्कोमा दौडिँदादौडिँदै तिनको मृत्यु भएपछि अन्तिम संस्कारका लागि लामो समय पर्खिनुपर्ने अवस्था छ।

केही अस्पतालहरूले देशमा शवदाहगृहहरूमा चाप बढेकाले शव दिन ढिलाइ गर्ने गरेको बताइएको छ।

गुजरातका हेमन्त जादवले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस भारतः कोभिड महामारीका कारण अन्तिम संस्कार गर्ने स्थानमा ठूलो चाप


भर्जिलले युभेन्टसका क्रिस्टिआनो रोनाल्डो र बार्सिलोनाका लिओनेल मेसीलाई उछिन्दै युरोपेली फुटबल महासङ्घ यूईएफएले दिने उपाधि हात पारेका हुन्।

उनी यो उपाधि पाउने पहिलो डिफेन्डर हुन जसबाट गोल गर्नेले मात्रै खेल जिताउँछ भन्ने धारणा तोडिएको छ।

यूईएफएले इङ्ग्ल्यान्डकी लुसी ब्रोन्जलाई वर्षको उत्कृष्ट महिला खेलाडी छानेको छ।

उपाधि पाउने पहिलो डिफेन्डर

यो उपाधि सन् २०१०-११ देखि दिन थालिएको हो।

रोनाल्डोले सन् २०१४, २०१६ र २०१७ मा गरी तीन चोटि र मेसीले सन् २०११ र २०१५ मा गरी दुई चोटि सो उपाधि पाएका थिए।

अट्ठाइस वर्षीय भर्जिल यूईएफएको 'वर्ष खेलाडी' बन्ने पहिलो डिफेन्डर पनि हुन्। उनी द नेदरल्यान्ड्सका नागरिक हुन्।

भर्जिल गत वर्षको आरम्भदेखि लिभरपुलसँग आबद्ध भएका हुन्।

साउथह्याप्प्टन छोडेर सो क्लबमा जाने सम्झौता गर्दा उनले सात करोड ५० लाख पाउन्ड लिएका थिए।

लिभरपुलले गत सिजनमा युरोपेली फुटबलको उपाधि जित्दा भर्जिल सो क्लबका अभिन्न अङ्ग थिए।

Virgil van Dijk describes working as a dish washer

गत जुनमा लिभरपुलले टोटन्हमलाई २-० ले हराएर च्याम्पिअन्स लीगको उपाधि जित्दा भर्जिलले महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए।

रोनाल्डोले युभेन्टसलाई सिरी आको र मेसीले बार्सिलोनालाई ला लिगाको उपाधि जित्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए।

यस पटक पनि उनीहरूलाई दाबेदार मानिएको थियो तर भर्जिलले बाजी मारे।

'सबैभन्दा उपयुक्त पात्र'

लिभरपुलले गत सिजनमा कुल २२ गोल खायो। गोलको सङ्ख्या पहिलाका लीगमा भन्दा घटेको थियो।

अरू खेलाडीसँग बल खोस्न भर्जिल सिपालु मानिन्छन्। उनकै क्षमताका कारण लिभरपुलले कम गोल खाएको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

फुटबल समीक्षकहरूले भर्जिल वर्ष खेलाडीको उपाधिका लागि सबैभन्दा उपयुक्त पात्र भएको टिप्पणी गरेका छन्।

स्पेनका फुटबलका विज्ञ गेजम बलागेले बीबीसी रेडिओ फाइभ लाइभसँग भने, "भन डाइक यसका लागि उपयुक्त छन्। धेरै तरिकाले उनी परिवर्तनको संवाहक हुन्।"

"खेल्ने तरिका मात्र नभएर उनले गर्ने व्यवहारले पनि उनी नेता हुन्।"

"तथ्याङ्क र परिणाम हेर्दा उनले लिभरपुलले प्रतिरक्षा गर्ने शैलीलाई परिवर्तन गरिदिएका छन्। उनी उच्चस्तरका आधुनिक सेन्टर-ब्याक हुन्।"

मेसी-रोनाल्डो युगको अन्त्य?

बलागेले भने, "उनको उपलब्धिमा म खुसी छु। गत सिजनमा उनीसँग मैले कुरा गरेको थिएँ, उनी मैदानबाहिर पनि शान्त थिए।"

उनका अनुसार युरोपेली... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मेसी र रोनाल्डोलाई पछि पार्दै लिभरपुलका भर्जिल भन डाइक बने 'युरोपका वर्ष खेलाडी'


भाँडा र ढ्याङ्ग्रो ठटाउने, आगो बालेर धुवाँ पुत्ताउने, ठूलो स्वरमा कराउने आदि जे गरे पनि सलह धपाउन नसकिएको किसानहरूले बताएका छन्।

सुरुमा नेपालमा सलह नआउने निष्कर्षमा पुगेका सरकारी अधिकारीले नेपालमा सलहले धेरै क्षति नपुर्‍याउने दाबी गरेका छन्।

सलहले नेपालमा वंशवृद्धि गर्न नसक्ने र नेपाल आएको बगाल सानो आकारको भएको बताउँदै आएका छन्। हेर्नुहोस् कमल परियारले बनाएको यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सलहः किसानहरू भन्छन्, 'भाँडा र ढ्याङ्ग्रो ठटाउँदा पनि भागेनन् अटेरी कीराहरू'


भाइरस

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण तीव्र गतिमा फैलँदै पछिल्लो २४ घण्टामा ६०३ जना सङ्क्रमित भएको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले पुष्टि गरेको छ।

संसारमा फैलिरहेको यूके भेरिअन्टसहित भारतमा देखा परेको डबल म्युटन्ट भेरिअन्ट पनि यहाँ भेटिएको उनीहरूले बताएका छन्।

यूके भेरिअन्टकै कारण अहिले नेपालमा सङ्क्रमण फेरि तीव्र गतिमा फैलिएको हुनसक्ने इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका निर्देशक डा कृष्ण पौडेलले बताएका छन्।

कसरी पुष्टि भयो भेरिअन्ट?

सरकारले ज्यानुअरी १ तारिखबाट एस-जीन पोजेटीभिटिका हिसाबले अध्ययन गर्न सुरु गरेको पौडेलले बताए।

उनका अनुसार १५ वटा नमुनामध्ये एस-जीन नेगेटिभ भएका १० र पोजेटिभ भएका पाँच नमुना हङ्कङस्थित विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनबाट मान्यताप्राप्त प्रयोगशालामा पठाइएको थियो।

''र त्यसमा १० वटा एस-जीन नेगेटिभमध्ये २१ देखि ५९ उमेर समूहका नौ जनामा यूके भेरिअन्ट भएको प्रमाणित भएको हो,'' उनले भने।

त्यस्तै पाँच जनामध्ये एक जनामा डबल म्युटेन्ट भाइरस फेला परेको थियो।

नेपालमा हालसम्म १५८ जनामा यूके भेरिअन्ट पुष्टि भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

नमुना सङ्कलन

तीमध्ये सबैभन्दा धेरै ३८ जना २१ देखि ३० वर्षका र ३६ जना ३१ देखि ४० वर्षका छन्।

एकदेखि २० वर्षका मानिसहरूमा पनि यो भेरिअन्ट फैलिरहेको पाइएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

हाल विभिन्न देशहरूमा कोरोनाभाइरसका नयाँ प्रकार फेला परिरहेका छन्।

खासगरी यूके, दक्षिण अफ्रिकी र ब्रजिली भेरिअन्ट फेला परेका देशहरूमा सतर्कता बढाइराखिएको बताइएको छ।

भारतमा पनि यी तीनै भेरिअन्ट फेला परेको अधिकारीहरूको भनाइ छ।

त्यसबाहेक भारतमा 'डबल म्युटन्ट' अर्थात् दुई पटक उत्परिवर्तित कोरोनाभाइरसको नयाँ प्रकार पनि फेला परेको बताइएको छ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार करिब तीन हप्ता अघि हङ्कङको प्रयोगशालामा छ जना नेपालीमा यूके भेरिअन्ट पुष्टि भएको पत्ता लागेको थियो।

एस-जीन नेगेटिभमध्ये 'जीन सिक्वेन्सिङ' गर्दा नयाँ प्रकार पोजेटिभ आएको उनले बीबीसीलाई जानकारी दिए।

एस-जीन नेगेटिभमध्ये '७० देखि ८० प्रतिशतमा यूके भेरिअन्ट प्रमाणित भएको' गौतमको भनाइ छ।

नेपालमा पनि उपकरण आइसकेकाले अब यही 'जीन सिक्वेन्सिङ' गर्न सकिने उनले जानकारी दिए।

''यूके भेरिअन्ट १.६ प्रतिशत बढी सङ्क्रामक छ, यसका लक्षण पनि धेरै छन् र मृत्युदर पनि बढी छ,'' गौतमले भने।

''त्यसै कारण हामीले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: झन् सङ्क्रामक नयाँ भेरिअन्टका कारण कोभिड सङ्क्रमण तीव्र बढेको आशङ्का


भाइरस

नेपालमा पनि यूके भेरिअन्ट र डबल म्यूटन्ट भेरिअन्ट पुष्टि भइसकेको पृष्ठभूमिमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको सङ्ख्या तीव्र रूपमा बढ्न सक्ने सङ्क्रामक रोग विशेषज्ञ तथा जनस्वास्थ्यविद् बताउँछन्।

गत चैत ३० गतेयताकै तथ्याङ्क हेर्दा अस्पताल पुगेकामध्ये आईसीयूमा भर्ना हुनुपर्ने र भेन्टिलेटरमा राख्नुपर्ने सङ्क्रमतिको सङ्ख्या उकालो लाग्दो देखिन्छ।

मन्त्रालयका अनुसार गत चैत ३० गते ९२ (काठमाण्डू उपत्यकामा ४६) जना आईसीयूमा र १५ (काठमाण्डू उपत्यकामा १३) जना भेन्टिलेटरमा थिए।

चैत ३१ गते ९७ (काठमाण्डू उपत्यकामा ३३) जना आईसीयूमा र २० (काठमाण्डू उपत्यकामा १३) जना भेन्टिलेटरमा थिए।

वैशाख वैशाख १ गते ८० (काठमाण्डू उपत्यकामा ३३) जना आईसीयूमा र २५ (काठमाण्डू उपत्यकामा १६) जना भेन्टिलेटरमा राखिएको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

वैशाख २ गते ९१ (काठमाण्डू उपत्यकामा २९) जना आईसीयूमा र ३५ (काठमाण्डू उपत्यकामा २२) जना भेन्टिलेटरमा थिए।

त्यसैगरी वैशाख ३ गते १०० (काठमाण्डू उपत्यकामा ३५) जना आईसीयूमा र ३८ (काठमाण्डू उपत्यकामा २०) जना भेन्टिलेटरमा थिए भने वैशाख ४ गते ९४ (काठमाण्डू उपत्यकामा ३५) जना आईसीयूमा र ४५ (काठमाण्डू उपत्यकामा २५) जना भेन्टिलेटरमा रहेको देखिन्छ।

एसोसिएशन अफ प्राइभेट हेल्थ इन्स्टिच्युशन नेपाल अफिनका वरिष्ठ उपसभापति कुमार थापाले पनि पछिल्ला दिनमा आईसीयूमा र भेन्टिलेटरमा राख्नुपर्ने कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या बढिरहेको बताए।

"त्यसरी भर्ना हुने बिरामीहरूको सङ्ख्या बढ्दो देखिएको छ। तर अहिले नै अस्पतालहरूले थेग्न नसक्ने अवस्था देखिइसकेको छैन," उनले भने।

यसले के सङ्केत गर्छ?

नेपालमा पछिल्लो सङ्क्रमणको हेर्दा प्रवृत्तिलाई फैलिन लामो समय नलागेको शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पताल टेकुको क्लिनिकल रिसर्च युनिटका प्रमुख डा. शेरबहादुर पुन बताउँछन्।

"पछिल्लो समय सङ्क्रमित हुनेहरूको सङ्ख्या धेरै ठूलो नभए पनि आईसीयू वा भेन्टिलेटर राख्नुपर्नेको सङ्ख्या हेर्दा छिटो फैलिने र कडा खालको भाइरस रहेका छन् कि आशङ्कालाई बल पुर्‍याउँछ," पुनले भने।

त्यसका साथै अहिले सबै उमेर समूहलाई भाइरसले सङ्क्रमित बनाइरहेको देखिएको र परीक्षणको दायरा बढाइए समुदायमा अझ बढी सङ्क्रमित हुन सक्ने डा. पुन बताउँछन्।

इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका पूर्वनिर्देशक डा. बाबुराम मरासिनीका अनुसार दुई कारणले पछिल्ला दिनमा आईसीयूमा र... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपालः आईसीयू र भेन्टिलेटरमा राख्नुपर्ने सङ्क्रमित बढ्दो, यसले के सङ्केत गर्छ


भाइरसको सङ्क्रमण बढ्दै गएपछि विश्वभरि त्यसको रोकथामका लागि परीक्षणको क्रम बढेको छ

यसअघि चीनबाट फैलिएको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका लागि उसले उक्त शब्दावली प्रयोग गरेको थिएन।

डब्ल्यूएचओका प्रमुख डा. टेड्रोस एड्हनम गेहब्रेयससले भाइरसको खतरनाक तहको सङ्क्रमणले निम्त्याएको गम्भीर चिन्ताका कारण अहिले यो पदावलीको प्रयोग गरिएको बताए।

विश्वव्यापी महामारी के हो?

प्यान्डेमिक अर्थात् विश्वव्यापी महामारीले एकै समयमा विश्वभरि विभिन्न देशमा मानिसबाट मानिसमा फैलिने र निकै ठूलो मात्रामा रोगको सङ्क्रमण देखिने स्थितिलाई जनाउँछ।

पछिल्लो समय सन् २००९ मा स्वाइन फ्लू विश्वव्यापी महामारीका रूपमा फैलिएको थियो।

त्यसबाट हजारौँ मानिसले ज्यान गुमाएको विज्ञहरूको ठम्याइ छ।

यदि नयाँ भाइरसको उत्पत्ति भएको छ र त्यसले मानिसलाई सजिलै सङ्क्रमण गर्न सक्छ तथा प्रभावशाली ढङ्गले निरन्तर मानिसबाट मानिसमा सर्न सक्छ भने विश्वव्यापी महामारी फैलिन सक्छ।

कोरोनाभाइरसको अहिलेको प्रकोपमा यी सबै विशेषता छन्।

अहिलेसम्म कुनै खोप वा उपचारले रोक्न नसक्ने उक्त सङ्क्रमणको नियन्त्रण महत्त्वपूर्ण भएको छ।

यो शब्दावली अहिले किन प्रयोग गरियो?

फेब्रुअरी महिनाको अन्त्यतिर डब्ल्यूएचओका प्रमुख डा. टेड्रोसले कोरोनाभाइरस विश्व्यापी महामारी बन्ने सक्ने पूर्ण सम्भावना भएको टिप्पणी गरेका थिए।

 तर उक्त भाइरस अनियन्त्रित रूपमा विश्वभरि नफैलिएकाले त्यसलाई विश्वव्यापी महामारी घोषणा गर्नु नपरेको उनको भनाइ थियो।

तर स्थितिमा केही परिवर्तन आयो। कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण  देखिएका देशको सङ्ख्या बढ्यो। अहिलेसम्म यो भाइरसको सङ्क्रमण ११८ वटा देशमा भेटिएको पुष्टि भएको छ।

कोभिड-१९ झन्डै एक लाख २५ हजार मानिसमा भएको पुष्टि भएको छ भने ४,६०० जनाभन्दा बढी  ज्यान गुमाएका छन्।

भाइरसको सङ्क्रमण विस्तारमा भाषाको परिवर्तनले कुनै परिवर्तन ल्याउँदैन। तर देशहरूले यसको नियन्त्रण गर्ने प्रयासमा परिवर्तन ल्याउने डब्ल्यूएचओको आशा छ।

डब्ल्यूएचओका प्रमुख डा. टेड्रोसले भनेका छन्, "केही देशहरू क्षमताको अभावका कारण सङ्घर्ष गर्दैछन्। केही देशहरूले साधनस्रोतको अभावको सामना गरिरहेका छन्। केही देशहरू दृढताको अभावमा सङ्घर्ष गरिरहेका छन्।"

उनका अनुसार डब्ल्यूएचओले देशहरूलाई गरेको केही आग्रह यस्तो छ:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: विश्वव्यापी महामारी के हो र यो शब्दावली किन प्रयोग गरिन्छ


भाइरसबाट सङ्क्रमितको सङ्ख्या एकै दिन करिब दुई सय बढेको दिन शनिवार बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले उक्त निर्णय गरेको हो।

तर लकडाउन केही खुकुलो बनाउने सरकारका प्रवक्ता एवम् अर्थमन्त्री युवराज खतिवडाले जानकारी दिए।

उनले भने, "लकडाउनलाई कसरी व्यवस्थित गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा कोरोना रोकथाम तथा नियन्त्रण समन्वय समितिले छलफल गरेर मन्त्रिपरिषद्‍मा सिफारिस गर्ने छ। लकडाउन सबै क्षेत्रमा एउटै हुनसक्छ भन्ने होइन। अवस्था अनुसार केही फरक हुनसक्छ।"

सिमानामा कडाइ

अन्तर्राष्ट्रिय सीमा नाकाबाट हुने आवागमन रोक्ने अवधि असार १६ गतेसम्मको निम्ति बढाइएको छ।

उनले भने, "सङ्क्रमणको जोखिम सीमापारीबाट पनि बढेकाले सम्पूर्ण आवागमनमा थप कडाइ गर्ने र सीमा वारपार गर्दा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको मापदण्ड अनुसार जाँच गरेर मात्र लग्ने वा ल्याउने विषयमा छिमेकी मुलुकसँग पनि सहकार्य गर्ने निर्णय भएको छ।"

शनिवार बसेको सुरक्षापरिषद्को बैठकले पनि सीमा क्षेत्रमा थप सुरक्षाकर्मी परिचालन गर्ने निर्णय गरेको छ।

कोरोना भाइरसः लकडाउन खुलेपछि जनजीवन कस्तो होला

 लकडाउन निश्चित क्षेत्रहरूमा हटाइन सक्ने चर्चा भइरहेका बेला सरकारको पछिल्लो निर्णय आएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'बढ्यो लकडाउन तर अवस्था अनुसार केही फरक हुने'


भाइरसले फोक्सोमा असर गर्दै श्वासप्रश्वाससम्बन्धी गम्भीर समस्याहरू सिर्जना गर्ने भएकाले त्यस्तो बेला बिरामीको ज्यान बचाउन भेन्टिलेटर अत्यावश्यक मानिन्छ।

तिनको तत्काल धेरै सङ्ख्यामा उत्पादन गर्नु चुनौतीपूर्ण काम बनेको छ। अरूले त्यस्ता सामग्रीको नक्कल गर्न नसकुन् भनेर तिनका डिजाइनहरू कानुनी रूपबाट संरक्षित हुन्छन्।

तर विश्वभरि थुप्रै मानिसहरूले त्यस्ता सामग्रीलाई खुला रूपमै उपलब्ध सामग्री र सूचनाका आधारमा थुप्रै सङ्ख्यामा उत्पादन गर्न थालेका छन्।

ब्रिटिश इञ्जिनियर एलेक्सन्ड्र जेम्स फिलिप्स समेत यस्ता सामग्रीका डिजाइनबारेको जानकारी खुला रुपमा उपलब्ध हुनुपर्ने ठान्छन्।

त्यस्तो उपायको महत्त्व किन अहम छ भन्नेबारे उनले बीबीसीसँग कुरा गरेका छन्।

'हरेक भेन्टिलेटर सुन सरह बनेका छन्'

महामारीको सबैभन्दा उच्च मृत्युदर रहेको इटलीले आफ्नो एउटा मात्र भेन्टिलेटर उत्पादकलाई एक महिनामा चार गुणा बढी उत्पादन गर्न भनेको छ

विभिन्न देशमा हजारौँ कोभिड-१९ का बिरामीहरूले सास फेर्न कठिनाइ महसुस गरिरहँदा अस्पताल एवं स्वास्थ्य संस्थामा भने उनीहरूलाई बचाउने मुख्य सामग्रीको अभाव झन् बढिरहेको छ।

अनपेक्षित उच्च सङ्ख्यामा अस्पतालहरूमा बिरामीहरू देखा परेका छन्।

जसका कारण इटली र स्पेनमा भेन्टिलेटरहरू सघन स्याहार चाहिने र मृत्युको जोखिममा हुने जेष्ठ मानिसहरूलाई नभइ युवा, र अन्य रोग नलागेका बिरामीलाई मात्र दिइन थालेका छन्।

उत्तरी इटलीको एउटा सघन उपचार एकाइका चिकित्सक डा डानिइल म्याकचिनीले पछिल्लो अवस्थाको व्याख्या गर्दै भने: "हरेक भेन्टिलेटर सुनसरह बनेका छन्।"

भाइरसले फोक्सोमा असर गर्दै श्वासप्रश्वाससम्बन्धी गम्भीर समस्याहरू सिर्जना गर्ने भएकाले त्यस्तो बेला बिरामीको ज्यान बचाउन भेन्टिलेटर अत्यावश्यक मानिन्छ।

उच्च माग

चीनमा सडक दुर्घटनामा परेका एक व्यक्तिले घरमै आफैँले तयार पारेको भेन्टिलेटर प्रयोग गरेका थिए

महामारीको सबैभन्दा उच्च मृत्युदर रहेको इटलीले आफ्नो एउटा मात्र भेन्टिलेटर उत्पादकलाई एक महिनामा चार गुणा बढी उत्पादन गर्न भनेको छ।

उसले त्यसलाई सघाउन भन्दै सुरक्षा बलका सदस्यहरू समेत पठाएको छ।

जर्मनीले आफ्नो एउटा स्थानीय कम्पनीसँग त्यसैगरी थप १० हजार भेन्टिलेटरको माग गरेको छ।

ब्रिटेनको सरकारले एक कदम अगाडि बढेर उत्पादकहरूलाई अन्य उत्पादनको साटो समेत भेन्टिलेटर नै बनाउन आग्रह गरेको छ।

तर त्यहाँ एउटा समस्या छ:... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: के जोहो गरेर बनाइने भेन्टिलेटर र मास्कले कोभिड-१९ सँग लड्न सघाउलान्?


भानुआटुका महिला संसदमा बराबरी प्रतिनिधित्व चाहन्छन्

अस्सी टापुसहित दक्षिण प्रशान्तको १३ सय किलोमिटर क्षेत्रमा फैलिएको उनको देशको संसद्‍मा ५२ सदस्य छन्।

तर ती सबै पुरुष मात्र छन्। यसका साथै भानुआटु विश्वकै तीन त्यस्ता देशमध्ये पर्छ जहाँ एकजना पनि महिला सांसद छैनन्।

ब्योर्नुमले भन्छिन्: "हाम्रा मुद्दा तथा हाम्रा प्राथमिकता देशको उच्चतम निर्णय गर्ने तहमा प्रतिबिम्बित हुँदैनन्।"

त्यसैले आफ्नो देशका महिलालाई जानकारी दिन तथा अरू प्रेरित भएर सहभागी होउन् भन्ने उद्देश्यका साथ उनले सन् २०१६ मा सिस्टा अनलाइन प्ल्याटफर्म सुरु गरिन्।

पुरुष वर्चस्व परिवर्तन गर्न किन यति कठिन

हिल्डा लिनी भन्छिन्: "भानुआटुमा हरेक कुरा पुरुषले निर्णय गर्छन्"

राजनीतिमा आउन चाहने भानुआटुका महिलाले थुप्रै अवरोध सामना गर्छन्। त्यहाँका परम्परागत काउन्सीलहरूले समाजमा ठूलो भूमिका खेल्छन्।

यी काउन्सीलहरूको नेतृत्व मुखिया भनिने पुरुषहरूले गर्छन्। साथै यिनले संसद्‍मा को उठ्ने भनेर सिफारिस पनि गर्छन्।

"भानुआटुका सबै राजनीतिक दल पुरुषले नै चलाउँछन्। उनीहरूले उम्मेदवार चयन गर्छन्। तिनै निर्वाचित हुन्छन्। त्यसैले संसदमा पुरुषको वर्चस्व छ," पूर्व सांसद हिल्डा लिनीले बताइन्।

लिनी भानुआटुकी पहिलो महिला सांसद हुन्। सन् १९८७ मा पहिलो पटक सांसद निर्वाचित उनले ११ वर्षसम्म तीन कार्यकाल बिताइन्। हालसम्म त्यहाँ जम्माजम्मी पाँचजना महिला सांसद चुनिएका छन्।

निर्णायक तहमा महिला नहुनाले देशमा नकारात्मक प्रभाव परेको उनले बताइन्: "भानुआटुमा परिवार सुरक्षा ऐन ल्याउन नौ वर्ष लाग्यो"।

यो एक घरेलु हिंसासँग जुझ्ने कानुन थियो जो हालसम्म राम्ररी कार्यान्वयन हुन सकेको छैन।

संयोगवश, संसदमा महिला प्रतिनिधित्व शून्य भएका अन्य दुई देश पनि प्रशान्त महासागरकै टापु देश हुन्: माइक्रोनेसिया सङ्घीय राज्य तथा पपुआ न्यूगिनी।

असमानता अन्त गर्ने प्रयास

भानुआटुमा महिलाको कमाइ पुरुषले लिन्छन्

तर अब भानुआटुका महिलाले सामाजिक तथा आर्थिक असमानता अन्त्य गर्न प्रयास थालेका छन्।

"हामीमा गहिरो क्रिस्चियन मूल्यमान्यता छ। पुरुषलाई आफू घरको मुखिया र महिला दोस्रो दर्जाको भन्ने विश्वास छ," ब्योर्नुमले भनिन्, "संसदमा पनि महिलाविरुद्ध निकै कुरा हुन्छन्।"

सो क्षेत्रको भ्रमण गरेका बीबीसी सम्वाददाता भन्छन् त्यहाँ कुनै पुरुषले महिलाको कमाइ खोसेर लैजानु र आफूसँग राख्नु सामान्य... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

महिला सांसद नभएको देशमा के हुन्छ


भारत  विश्वको सबैभन्दा प्रदूषित शहरहरू भारतमा हुनेछन् र उक्त देश विश्वको पाँचौँ ठूलो अर्थतन्त्रको रूपमा  विकसित हुन अघि बढ्नेछ।

कट्टर हिन्दु राष्ट्रवादी धारको नेतृत्व गर्दै मोदीले विश्वको दोस्रो ठूलो मुस्लिम जनसङ्ख्याको समेत नेतृत्व गर्ने छन्। र भारतले विश्वका दुई प्रमुख द्वन्द्वग्रस्त क्षेत्र कश्मीर र साउथ चाइना सी रहेको क्षेत्रमा आफ्नो प्रभाव बढाउन खोज्ने छ।

भारी मतका साथ दोस्रो पटक चुनावी जित हात पारेका नरेन्द्र दामोदरदास मोदीले भारतलाई अविश्वसनीय अवसरकाबीच नेतृत्व गर्ने छन् सम्भवत: चुनौतीपूर्ण समयको समेत सामना गर्दै।

लोकसभामा बहुमत हासिल गर्ने बाटोमा रहेका मोदी प्रधानमन्त्री हुँदै गर्दा किन यस बारे ध्यान दिन जरुरी छ भन्ने पाँच विभिन्न कारण बारे यहाँ चर्चा गरिएको छ।

निर्वाचन परिणाम

मोदीको भारतीय जनता पार्टीले लोकसभा निर्वाचनमा बहुमत प्राप्त गर्दै अर्को पाँच वर्षका लागि जनमत प्राप्त गरेको छ।

अहिलेसम्मको मत परिणाममा भाजपाले कूल ५४३ मध्ये लगभग ३०० सिट जित्ने पक्का भएको छ।

तर एक जना प्रवक्ता जयवीर सेरगिलले बीबीसीसँग कुरा गर्दै निर्वाचन परिणाम अप्रत्याशित भएको बताएका छन्।

"हामीले यस्तो हारको अपेक्षा गरेका थिएनौँ," उनले भने. "हामी चुनावी वाचाहरू राम्रोसँग सञ्चार गर्न सकेनौँ।"

नेपालमा भारतको निर्वाचन परिणामप्रति किन धेरै चासो

यसरी हुन्छ भारतमा लोकसभा चुनावको मतगणना

भारतका आर्थिक चुनौती

यसै वर्ष दुनियाँको पाँचौँ ठूलो अर्थतन्त्रको रूपमा ब्रिटेनलाई उछिन्न तयार, भारत, एक विशाल युवा जनसङ्ख्याका साथ, विश्व आर्थिक विकाशको प्रमुख संवाहक मध्य एक हुन सक्ने सम्भावना छ।

भारतको खुला अर्थनीतिमाथि आशावादी विदेशी लगानीकर्ताहरूले भारतीय कम्पनीहरूमा गत आर्थिक वर्षमा मात्रै करिब ४४ अर्ब अमेरिकी डलर लगानी गरेका छन्।

त्यस बाहेक अन्य प्रगति पनि भएका छन् - सडकको सङ्ख्यामा वृद्धि, ग्रामीण पूर्वाधार निर्माण, गरिबहरूका लागी सस्तोमा खाना पकाउने ग्यास,  गाउँमा शौचालय, समान बिक्री कर,  ५० करोड परिवारलाई फाइदा पुर्‍याउन सक्ने आशा गर्न लायक स्वास्थ्य बिमा योजना।

तर खस्कँदो माग, घट्दो आय र पछिल्लो चार दशकमा सबैभन्दा खराब बेरोजगारी दर का साथ भारत अझैपनि एउटा समस्याग्रस्त अर्थतन्त्र हो।

बढ्दो अर्थतन्त्रको मागलाई धान्न र आफ्नो युवा जनसंख्यालाई दिग्भ्रमित हुन नदिन भारतले प्रत्येक महिना दश लाख नयाँ रोजगारीका अवसरहरू श्रृजना... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारत निर्वाचन: नरेन्द्र मोदी नेतृत्वको भाजपा विजयी, बाँकी विश्वमा त्यसको कस्तो प्रभाव पर्ला


भारत प्रशासित कश्मीरको पुलवामामा हालै ४० जना भारतीय अर्धसैनिक बलका सदस्यको ज्यान जानेगरी ठूलो विस्फोटन गराएको जैश-ए-मोहम्मदका नाइके मसूद अजहर हुन्।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घको सुरक्षा परिषद्समक्ष अजहरको सम्पत्ति रोक्का, यात्रा प्रतिबन्ध तथा हातहतियार प्रतिबन्ध लगाउने प्रस्ताव लगिएको थियो।

किन रोक्यो चीनले?

तर चीनले उक्त प्रस्तावबारे अध्ययन गर्न थप समय चाहिने भन्दै त्यसलाई स्थगित गराउन अनुरोध गर्‍यो।

उक्त स्थगन नौ महिनासम्म तन्कन सक्छ।

पाकिस्तानको निकट सहयोगी देश चीनले मसूद अजहरसम्बन्धी प्रस्तावलाई त्यसरी रोकिदिएको यो चौथो पटक हो।

पाकिस्तानको समर्थनमा चीनले त्यसरी प्रस्ताव स्थगन गराइदिने गरेको दिल्लीको बुझाइ छ।

भारतीय सरकारले अमेरिका, ब्रिटेन र फ्रान्सद्वारा अगाडि बढाइएको सो प्रस्तावलाई समर्थन जनाएका अन्य सदस्य राष्ट्रहरूलाई धन्यवाद दिएको छ।

एक वक्तव्य जारी गर्दै भारतले उसका नागरिकहरूविरुद्ध हमलामा संलग्न आतंककारी नाइकेहरूलाई न्यायको कठघरामा लग्न सबै उपलब्ध उपायहरू अपनाउने जनाएको छ।

राष्ट्रसंघका निम्ति चिनियाँ कूटनीतिक कार्यालयले पत्रकारहरूलाई उसले एक 'जिम्मेवारपूर्ण व्यवहार' को समर्थन गर्न खोजेको तथा उक्त मुद्दाबारे 'सम्बन्धित पक्षहरूसँग वार्तालापमार्फत' समाधान गर्न खोजेको बताएको एएफपी समाचार संस्थाले जनाएको छ।

सूत्रहरूले समाचार संस्थाहरूसँग कुरा गर्दै अजरलाई आतंकवादी घोषणा गर्ने पर्याप्त आधार भएको तथा यदि चीनले अवरोध गरिरहे 'अन्य बाटो' अपनाउन सकिने संकेत गरेका छन्।

के हो जैश-ए-मोहम्मद?

जैश-ए-मोहम्मदको शाब्दिक अर्थ मोहम्मदको सेना हुन्छ।

सन् १९९९ मा इन्डियन एअरलाइन्सको विमान अपहरणकर्ताहरूको मागबमोजिम यात्रुहरूलाई सकुशल छाडिदिने शर्तमा भारतले रिहा गरिदिएको मसूद अजरले नै उक्त समूहको गठन गरेका हुन्।

त्यतिखेर सो विमानलाई काठमाण्डूबाट अपहरण गरेर तालिवानशासित अफगानिस्तान पुर्‍याइएको थियो।

सो देशमा रहँदा अजहरले भूतपूर्व तालिवान नेता मुल्लाह ओमार तथा अल कायदाका नेता ओसामा बिन लादेनसँग भेटेको बताइन्छ।

दिल्लीस्थित भारतको केन्द्रीय संसद्‌मा सन् २००१ को डिसेम्बरमा आक्रमण गरेको दोष भारतले जैश-ए-मोहम्मदमाथि लगाएको छ।

उक्त घटनालगत्तै पाकिस्तानले औपचारिक रूपमा उक्त समूहमाथि प्रतिबन्ध लगायो। तर सो समूह अझै सक्रिय रहेको ठानिन्छ र बेलाबखत त्यसले अफजल गुरु गुट, अल-मुराबितुन तथा तेहरिक-ए-फुर्कानजस्ता विभिन्न नाममा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मसूद अजहर: जैश-ए-मोहम्मदका प्रमुखलाई आतङ्कवादी मान्न किन चाहँदैन चीन?


भारत भ्रमणमा दक्षिण कोरियाकी प्रथम महिला किम जङ-सूक

केही दक्षिण कोरियालीहरू भगवान् रामको जन्मस्थलका रूपमा परिचित अयोध्यासँग आफ्नो विशेष सम्बन्ध भएको मान्छन्। उनीहरू अयोध्या आफ्ना पुर्खाको मावली भएको विश्वास गर्छन्।

सुरिरत्ना नाम गरेकी एउटी भारतीय राजकुमारीको कोरियाका एक राजासँग विवाह भएको किम्वदन्तीहरू कोरियामा सुन्न पाइन्छ।

किम्वदन्तीले के भन्छ?

राजकुमारी सुरिरत्नाको अर्को नाम हु ह्वाङ-ओक थियो।

किम्वदन्तीअनुसार उनी दुई हजार वर्षअघि अर्थात् इस्वी सम्वत् ४८ मा कोरिया गएकी थिइन् र त्यहाँ उनको एकजना राजासँग विवाह भएको थियो।

उनीहरूबाटै कारक राजवंश सुरु भएको मानिन्छ।

चिनियाँ भाषाका केही ग्रन्थका अनुसार अयोध्याका तत्कालीन राजाले सपनामा भगवान्‌बाट आफ्नी १६ वर्षीया छोरीलाई कोरिया पठाएर राजा किम सुरोसँग विवाह गराइदिन आदेश पाएका थिए।

दक्षिण कोरियाका लोककथाको लोकप्रिय पुस्तक 'साम्गुङ युसा' (तीन राज्यका चिनोहरू) मा रानी ह्वाङ-ओक 'अयुता'की राजकुमारी भएको उल्लेख छ।

ती राजा र रानीको ऐश्वर्य फैलियो र उनीहरूका १० छोरा जन्मिए। उनीहरू दुवै जना १५० वर्षभन्दा बढी बाँचे।

मानवशास्त्री किम ब्युङ-मोले कोरियाली कथाको 'अयुता' उत्तर भारतको अयोध्या नै भएको दाबी गर्छन्।

तर ती राजकुमारी साँच्चै अस्तित्वमा थिइन् भन्ने स्पष्ट प्रमाण भने भेटिएको छैन।

बीबीसी कोरियाली सेवाका डेभिड क्यान भन्छन्, "उनको कथा मिथक हो र प्राज्ञहरू त्यसलाई इतिहास मान्दैनन्।"

क्यानका अनुसार भारतीय मूलकी कोरियाली रानीबारे विभिन्न कथाहरू र तिनमा कल्पनाशीलताको पर्याप्त प्रयोग भएको छ।

कारक राजवंश

कोरियामा किम थर सामान्य मानिन्छ। राजा किम सुरो नै किम्हे क्षेत्रमा बसोबास गर्ने किमवंशका पहिलो व्यक्ति हुन् भनिन्छ।

बीबीसी कोरियाली सेवाकी मिन्जी ली भन्छिन्, "कोरियामा परम्परागत रूपमा पिताको थर नै सन्तानले राख्छन्। उनको थर आफ्ना सन्तानले प्रयोग गर्न नपाउने देखेर ती रानी दु:खित भएकी थिइन् भन्ने छ।"

किम जङ-पिल (देब्रे) र दिवङ्गत पूर्वराष्ट्रपति किम युङ-सामका छोरा किम ह्युन-चललगायत धेरै प्रसिद्ध व्यक्तिको सम्बन्ध प्राचीन कारक राजवंशसँग भएको मानिन्छ

"किम्वदन्तीअनुसार त्यसैले राजा सुरोले आफ्ना दुई छोरालाई रानीको नाम (हु) थरका रूपमा प्रयोग गर्ने अनुमति दिए। त्यो थर अहिले पनि चलेको छ।"

ती राजदम्पतीका वंशजको सङ्ख्या अहिले ६० लाखभन्दा बढी अर्थात् दक्षिण कोरियाको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

दक्षिण कोरियाकी रानी बनेकी भारतकी राजकुमारीको कथा


भारत र चीनबीच चार हजार किलोमिटर भन्दा लामो सीमा क्षेत्र रहेको छ। (फाइल फोटो)

सिन्ह्वा समाचार सस्थाले प्रकाशन गरेको एउटा टिप्पणीमा चीन, भारत र भुटानको सीमा क्षेत्र नजिकै पर्ने दोक्लमबाट भारतीय फौज फिर्ता नहुनजेलसम्म कुनै किसिमको वार्ता हुननसक्ने उल्लेख गरिएको छ।

भारतले उक्त भूभागमाथि भुटानले दाबी गरिरहेको भन्दै चिनियाँ पक्षलाई त्यस क्षेत्रमा नयाँ सडक निर्माण गर्न नदिन आफूले अघिल्लो महिना सैनिकहरु पठाएको बताउने गरेको छ।

उक्त सडकका कारण आफ्नो सुरक्षामा गम्भिर चुनौती थपिने नयाँ दिल्लीको चिन्ता रहेको छ।

विवाद

सिन्ह्वामा प्रकाशित उक्त लेखमा चीनले दोक्लम क्षेत्रबाट आफ्ना फौज फिर्ता लान पटक पटक गरेको आग्रह भारतले अस्वीकार गरिरहेको उल्लेख गरिएको छ।

एक महिनादेखि चलिरहेको उक्त विवाद समाधान गर्न भारतले वेवास्ता गरिरहे उसले थप लाजमर्दो अवस्थाको सामाना गर्नुपर्ने चेतावनी उक्त लेखमा दिइएको छ।

उक्त लेखमा पहिलो पटक सिक्किमसँग सीमा जोडिएको आफ्नो भूमीमा भारतीय फौज प्रवेश गरेको भन्दै अहिलेको अवस्थालाई पाकिस्तान, भारत र चीन तीनै देशको दाबी रहेको दक्षिणपूर्वी कश्मिरमा सन् २०१३ र सन् २०१४ मा भएका भिडन्त जसरी साधारण रुपमा नलिन भनिएको छ।

यस बिषयमा भारतसँग कुनै वार्ता नगर्ने भन्दै भारतले दोक्लम आएका फौज फिर्ता गर्नुपर्ने अडान चीनले राख्दै आएको छ।

छलफल

यसैबीच भारतीय अखबार द इन्डियन एक्सप्रेसका अनुसार भारतको केन्द्र सरकारले दोक्लम विवादबारे त्यहाँका विपक्षी दलहरुसँग छलफल गरेको जनाएको छ।

विपक्षी नेताहरुले सरकारलाई बेइजिंगसँगको तनाव कम गर्न र कूटनीतिक तहबाट समस्या समाधान गर्न सुझाव दिएको बताइएको छ।

उक्त बैठकमा गृहमन्त्री राजनाथ सिंह, विदेशमन्त्री सुस्मा स्वराज, अर्थमन्त्री अरुण जेट्ली सहितका उच्च भारतीय अधिकारीहरु सहभागी थिए।

भारत र चीनबीच ४ हजार किलोमिटर भन्दा लामो जमिन जोडिएको सीमा क्षेत्र छ।

सीमा विवादका कारण उनीहरुबीच सन् १९६२ मा युद्ध समेत भएको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

दोक्लमबाट फौज फिर्ता गर्न भारतलाई चेतावनी


भारत र चीनमध्ये पहिले कुन मुलुकबाट भ्रमण हुन्छ भन्नेबारे चाहिँ उनले खुलाएनन्।

ओलीले पनि सन् २०१८ भित्रै भारत र चीनको भ्रमण गर्ने बताइएको छ तर पहिले कुन छिमेकी मुलुक उनी जानेछन् भन्नेबारे चाहिँ प्रारम्भिक संकेत समेत देखिएको छैन।

‘मोदी-ओली कुराकानी: चर्चा चीनको’

प्रारम्भिक

आफ्नो नेतृत्वमा सरकार बन्ने पक्कापक्की भएदेखि नै ओलीले छिमेकी मुलुक भारत र चीनसँग सन्तुलित सम्बन्ध राख्ने बताउँदै आइरहेका छन्।

त्यसकै छनक दिन प्रयास भएको जस्तो ठानिएको कदममा सरकारले दुवै छिमेकीका कार्यकारी प्रमुखलाई सन् २०१८ भित्रै नेपाल निम्त्याउन खोजेजस्तो देखिन्छ।

ओलीका विश्वासपात्र ठानिने, परराष्ट्रमन्त्री ज्ञवालीले चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङ र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको नेपाल भ्रमण हुने बीबीसीसँग बताए।

उनले भने, ''हाम्रो उद्देश्य उहाँहरुलाई नेपाल भ्रमण गराउनु रहेको छ। यस्ता उच्चस्तरीय भ्रमणहरुले सम्बन्धलाई घनिष्ठ बनाउन मात्रै सहयोग गर्दैनन्, महत्त्वपूर्ण सहयोग जुटाउन समेत मद्दत गर्ने हुनाले मैले मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हाल्ने बित्तिकै प्रारम्भिक कामहरु सुरु गरेको छु।''

दिल्लीमा एकथरीले ओली नेतृत्वको सरकारलाई भारत-प्रतिकूल सरकारका रुपमा चित्रण गरेको पाइन्छ।

चासो

नाकाबन्दी ताका र त्यसपछि पनि ओलीले राखेका अडानलाई लिएर उनीप्रति भारतीय पक्षमा शंका देखिन्छ।

तर पछिल्लोपटक दिल्ली पनि सम्बन्ध सुधारको प्रयासमा देखिन्छ र यही मौकालाई वर्तमान सरकारले नै उपयोग गर्न खोजेको प्रतीत हुन्छ।

परराष्ट्रमन्त्री ज्ञवालीले भने, ''नेपाल एउटा स्वतन्त्र राष्ट्र भएकोले आफ्नो आन्तरिक मामिला आफैं समाधान गर्ने हक छ। त्यस्ता मामिलामा कुनै पनि विदेशी मुलुकले अनुचित चासो राख्ने वा गिजोल्ने काम गर्नु हुँदैन।''

छिमेकी मुलुकका कार्यकारी प्रमुखलाई नेपाल निम्त्याउने तयारी अघि बढ्दै जाँदा प्रधानमन्त्री ओलीले ती मुलुकको भ्रमण गर्ने विषय पनि चासोका साथ हेरिएको छ।

उनले दुवै छिमेकीमा छिट्टै भ्रमण गर्ने बताइएपनि त्यो कहिले हुन्छ वा पहिले कुन मुलुकमा उनी जानेछन् भन्ने विषयको प्रारम्भिक संकेत समेत देखिएको छैन।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'दुई छिमेकीबाट उच्चस्तरीय भ्रमण सन् २०१८ भित्रै'


भारत र पाकिस्तानका समर्थक

क्रिकेट विश्वकपको एउटा खेल नेपाली समयअनु्सार दिनको सवा तीन बजे सुरु हुनेछ। तर बिहानैदेखि टिभी च्यानलहरूको स्टुडियोदेखि बजार, क्याफे, होटल तथा क्रिकेट एकेडेमीसम्म होहल्ला मच्चिन्छ।

कति स्थानमा सडक खाली हुन्छ,  घरहरूमा चियाखाजादेखि बेलुकाको भोजन पहिले नै तयार पारिएको हुन्छ।

किनभने भारत र पाकिस्तान संसारको जुनसुकै क्रिकेट मैदानमा आमनेसामने भएपनि यी सबैखाले कुरा हुने गर्छन्।

झन् विश्वकप क्रिकेट हुँदा त कुरै अर्कै हुने भइहाल्यो।

भारतमा जस्तै अवस्था पाकिस्तानमा पनि छ। त्यहाँका क्रिकेटप्रेमीहरू पनि भारतीयभन्दा कहाँ कम छन् र?

सुन्न त पाँच लाख मानिसहरूले उक्त खेलको टिकट किन्न चाहेका थिए भन्ने सुनिएको थियो, तर २५ हजारले मात्र टिकट पाए।

दुवै टोलीका कप्तान र खेलाडीले जति नै दबाब हुदैन भनुन् तर दबाब पक्कै ठूलै हुन्छ।

त्यसैले त इङ्ल्यान्डमाथि पाकिस्तानको विजयपश्चात् पत्रकार सम्मेलनमा कप्तान सरफराज अहमदलाई भारतविरूद्धको खेलमा पाकिस्तान हार्‍यो भने प्रशिक्षक र कप्तान हट्लान भन्ने प्रश्न सोधिएको थियो।

जवाफमा सरफराजले भने, "जवाफ कसलाई के दिनु? यदि हामीले खराब प्रदर्शन गर्‍यौ भने सबै कुरा सहनु पर्छ। यो नै हाम्रो टोली हो र हामी खेलाडी हौँ। टोलीलाई समर्थन भयो भने टोली अघि बढ्छ।"

पाकिस्तानी कप्तान सरफराज अहमद

उनीसँगै पाकिस्तानी टोली पछिल्ला वर्षहरूमा भारतसँग फरक र अन्य टोलीसँग फरक ढङ्गले किन खेलिरहेको छ? कुन मानसिकताले पूरा शक्ति लगाएर खेल्न सकिरहेको छैन? भनेर पनि सोधिएको थियो।

उनले त्यसको जवाफमा पहिलेको कुरा आफूलाई जानकारी नभएको बताए। तर आफू कप्तान भएपछि भने नयाँ खेलाडीहरूले केही दबाबमा खेलेको र त्यसको नोक्सान एउटा टोलीका रूपमा पाकिस्तानलाई भएको बताए।

भारतसँग खेल्दा न त टोलीको ब्याटिङ राम्रो भयो न त बलिङ र फिल्डिङ नै।

त्यसपश्चात् प्रशिक्षकले यस्तै अवस्था रहेमा हामी कुनै पनि टीमलाई चुनौती दिन सक्दैनौँ भनेको उनले बताए।

अनि, प्रशिक्षक र व्यवस्थापनले टोलीलाई सहयोग गरे र मनोबल बढाए।

उनले खेलाडीमा जोशको कुरा गर्दा चाहिँ सबैमा भारतविरुद्धको खेल अवश्य जितौँ भन्ने इच्छा हुने बताए।

तर भारतलाई जित्ने दबाब जति पाकिस्तानलाई हुन्छ, त्यत्तिकै भारतलाई पनि हुने गर्छ।

अहमदले यो पनि भने कि भारतको होस् वा पाकिस्तानको जुन खेलाडीले शानदार प्रदर्शन गर्छन् ती खेलाडी नायक बन्छन्।

भारतका कप्तान... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

क्रिकेट विश्वकप: खेलमात्रै होइन भारत-पाकिस्तान क्रिकेट म्याच


भारत र पाकिस्तानबीच बुधवार भएको हवाई आक्रमणमा भारतीय वायुसेनाका अभिनव वर्तमानलाई पाकिस्तानले समातेको थियो।

भारतले उनलाई सुरक्षित रूपमा फिर्ता गर्न माग गरेको थियो।

भारत र पाकिस्तानबीच चुलिँदो तनावलाई मत्थर पार्न ती विमानचालकलाई मुक्त गर्न लागिएको खानले बताए।

उनले संसद्‌मा भने, "शान्तिको सङ्केतका रूपमा उनलाई भोलि मुक्त गरिनेछ।"

पाकिस्तानले ती पाइलटलाई नियन्त्रणमा लिएको भिडिओ सार्वजनिक गरेपछि घाइते व्यक्तिको तस्बिर सार्वजनिक गरिनु 'लाजमर्दो' भएको भनी भारतले आपत्ति प्रकट गरेको थियो।

अभिनन्दनले बुधवार बिहान उडाएको मिग २१ विमान पाकिस्तानी वायुसेनाले खसालिदियो र उनलाई आफ्नो नियन्त्रणका लिएको थियो।

पाकिस्तानी सेनाले अभिनन्दन आफूसँग सकुशल रहेको बताएको छ। उसले अभिनन्दनको एउटा भिडिओ पनि सामाजिक सञ्जालमा राखेको छ।

पाकिस्तानले खसालेको भनिएको भारतीय लडाकु विमानको अवशेषनजिकै पाकिस्तानी सैनिकहरू

यसअघि पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री खानले टेलिभिजन सम्बोधनमा भनेका थिए, "पाकिस्तानी कारबाहीको जबाफ दिन हिन्दुस्तानका दुईवटा विमान पाकिस्तानी सीमाभित्र पसे। त्यसलाई झारिदियौँ। पाइलट हामीसँग छन्। म हिन्दुस्तानलाई भन्न चाहन्छु कि हामीले विवेक प्रयोग गर्न आवश्यक छ।"

दुवै देशसँग रहेका हतियारलाई ध्यानमा राख्दा 'कसैले पनि भूलको परिणाम थेग्न' नसक्ने भन्दै उनले सम्वादको माध्यमबाट विवाद सुल्झाउन आग्रह गरेका थिए।

पाकिस्तानका विदेश मन्त्री शाह महमूद कुरैशीले पनि ती भारतीय पाइलटलाई मुक्त गर्नेबारे भारतसँग छलफल गर्न तयार रहेको बताएका थिए।

पाकिस्तानी पत्रकार हामिद मीरले आफ्नो ट्वीटमा बताएअनुसार जियो न्यूजसँग एउटा अन्तर्वार्तामा विदेशमन्त्री कुरैशीले भने, ''पाकिस्तान र भारतबीच भइरहेको तनाव यदि विङ कमान्डर अभिनन्दनलाई मुक्त गरेर कम हुन्छ भने हामि यसबारे कुरा गर्न तयार छौँ।"

के भने इमरान खानले संसद्‌मा?

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारत-पाकिस्तान द्वन्द्व: पाकिस्तानले भारतीय वायुसेनाका पाइलटलाई शुक्रवार मुक्त गर्ने


भारत र भुटानबीच एउटा विशेष सम्बन्ध रहेको बताइन्छ।

भुटानको अन्तर्राष्ट्रिय, आर्थिक र रक्षा नीतिमा भारतको प्रभाव रहिआएको छ।

सन् १९४९ मा दुई देशबीच मैत्री सन्धि भएको थियो। सन् २००७ मा त्यसमा केही संशोधन गरियो।

भारत र चीनबीच तनाव किन ?

चीन-भारत सीमामा गोली किन चल्दैन?

नजर

भारत र भुटानबीच ६०५ किलोमिटर सिमाना जोडिएको छ र भारत भुटानको सबैभन्दा ठूलो व्यापार सहयोगी पनि हो।

भुटानले आफ्नो ९८ प्रतिशत निर्यात भारतलाई गर्दछ र करिब ९० प्रतिशत आयात भारतबाट गर्दछ।

भारतीय सेनाले भुटानको शाही सेनालाई प्रशिक्षण दिँदै आएको छ।

तर पछिल्ला दिनहरूमा चीन र भुटान नजिकिन थालेका विवरणहरू आइरहेका छन्।

भारत सरकारले त्यहाँको संसदीय समितिलाई चीन र भुटानबीचको सम्बन्धमाथि नजर राखेको बताएको छ।

सम्बन्ध

हिन्दुस्तान टाइम्सको एउटा रिपोर्ट अनुसार संसद्को विदेश मामिलासम्बन्धी समितिमा राहुल गान्धीले भुटान चीनसँग नजिक भए भारतले के गर्छ भन्ने प्रश्न गरेका थिए।

तर भुटानका लागि भारतीय राजदूत रहिसकेका पवन वर्मा त्यस्तो ठान्दैनन्।

हाल जनता दल युनाइटेडसँग आबद्ध वर्मा भन्छन्, "यस्तो रिपोर्ट आएको यो पहिलो पटक होइन। चीन पनि चाहन्छ भुटानसँग उसको कूटनीतिक सम्बन्ध विस्तार होओस्। उसको पनि त्यहाँ दूतावास छ।"

"भारतका लागि भुटानसँग राम्रो सम्बन्ध राख्न जति जरूरी छ, उति नै जरूरी चीनका लागि छ। तर भुटान चीनसँग नजिक भएको रिपोर्ट विश्वसनीय लाग्दैन।"

भुटानसँग राम्रो सम्बन्ध बनाइराख्न भारतका लागि किन आवश्यक छ त?

अपरिपक्वता

जवाफमा वर्मा भन्छन्, "नक्सामा भुटानको अवस्थिति हेरेर पनि यो कुरा बुझ्न सकिन्छ। सुरक्षाको दृष्टिकोणले भुटानसँग राम्रो सम्बन्ध बनाइराख्न भारतका लागि जरूरी छ। तर भुटान एउटा सार्वभौम मुलुक भएकोले कुनै पनि हिसाबले उसलाई आफू अधिनस्थ ठान्नु कूटनीतिक अपरिपक्वता हुनेछ।"

कैयौँ देशका लागि राजदूत रहिसकेका भारतीय कूटनीतिबारे जानकार लखनलाल मेहरोत्रा भुटानले बेलाबखत चीनसँग कुराकानी गर्ने गरेको कुरा भारतलाई थाहा भएको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "भुटानले चीनसँग संवाद गर्दा जहिले पनि एउटा अफवाह शुरू हुन्छ कि ऊ चीनसँग हुन थाल्यो। तर भुटानले गोप्य रूपमा यदि चीनसँग कुराकानी गर्छ भने त्यसबारे भारत सजग हुनुपर्छ।"

मेहरोत्राका अनुसार हिन्द महासागर क्षेत्रमा भारतको मैत्री सम्बन्ध रहेका देशहरूमा चीनले आफ्नो प्रभाव बढाउने प्रयास गरेको छ।

उनी भन्छन्, "चीनले एउटा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

के भुटान चीनसँग नजिकिँदै छ?


भारत सरकारको स्वामित्वमा रहेको एसजेभीएन कम्पनीले निर्माण गर्न लागेको नेपालको ठूलो जलविद्युत आयोजनामा देखिएका जग्गा प्राप्ती तथा सडकको समस्या हल भइसकेकाले उक्त परियोजना निर्माणमा अब कुनै समस्या नभएको लगानी बोर्डको भनाई छ।

भ्रमणको दोस्रो दिन चैत्र २४ गते हैदरावाद हाउसमा प्रधानमन्त्री ओली र उनका भारतीय समकक्षी मोदीले संयुक्त रूपमा स्विच थिचेर अरुण तेस्रो जलविद्युत आयोजनाको शिलान्यास गर्ने बताइएको छ।

उक्त औपचारिकतासँगै ९०० मेगावाट क्षमताको अरूण तेस्रो जलविद्युत आयोजनाको कामले गति लिने लगानी बोर्डका अधिकारीहरूले बताए।

'प्रतिबद्धता पूरा गर्न भारतलाई घचघच्याउ'

'अरुण तेस्रो आयोजना अघि बढ्न बाटो खुला'

सम्झौता

लगानी तथा जग्गासम्बन्धी समस्याका कारण प्रभावित हुन पुगेको उक्त आयोजनाका केही कामहरू शुरू भइसकेको बताउँदै लगानी बोर्डका प्रवक्ता उत्तमभक्त वाग्लेले भने।

उनले भने, "ड्याम साइट र टनेलको पहिलो र दोस्रो चरणको कामको थालनी भइसकेको छ। ठेकेदारहरू पनि आएर फिल्डमा बसिसकेका छन्। क्याम्प निर्माण र प्राविधिक कामको पनि शुरूवात भइसकेको छ। "

तीन वर्षअघि भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीको नेपाल भ्रमणकै बेला लगानी बोर्ड र भारतीय कम्पनी एसजेभिएन बीच परियोजना विकास सम्झौता पीडीए भएको थियो।

आयोजनाको समस्याको रूपमा रहेको जग्गाको स्वामित्व, बन क्षेत्रको प्रयोग र सडक निर्माणको काम पनि समाधान भइसकेको बताइएको छ।

स्वामित्व

१ खर्ब ४ अर्ब रूपियाँ लगानीमा निर्माण हुने सो आयोजनाका सामु अब कुनै अवरोध नहुने पनि प्रवक्ता वाग्लेले बताए।

उनले भने, " बन क्षेत्रको समस्या हटिसकेको छ। निजी जमिन स्वामित्वमा लिने काम पनि सम्पन्न भइसकेको छ। बाटोको थोरै समस्या थियो त्यो पनि हामीले सल्टाइसक्यौं।"

संखुवासभा जिल्लामा पर्ने परियोजना सम्पन्न गर्न करिब ५ वर्ष लाग्ने अनुमान छ ।

सम्झौता अनुसार आयोजनाबाट उत्पादित कुल विद्युतको झन्डै २२ प्रतिशत बिजुली नेपाललाई नि:शुल्क उपलब्ध गराइनेछ।

आयोजनाले उत्पादन थालेको २५ वर्षपछि उक्त परियोजना नेपालको स्वामित्वमा आउने पनि सम्झौतामा उल्लेख छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अरुण तेस्रो: 'शिलान्यासलगत्तै निर्माण सुरु'


भारत सरकारले उडान रद्द भएपछि यात्रुहरूको सुरक्षा र सुविधामा आँच नपुगोस् भनेर कदमहरू चालिने जनाएको छ।

भारतमा कुनै पनि विमानसेवाले कम्तीमा २० वटा विमान उडाइरहेको खण्डमा मात्र उसले अन्तर्राष्ट्रिय सेवा दिन पाउने नियम छ।

कहाँबाट कहाँ?

बिहीवार जेट एयरवेजले बक्यौताका कारण थप १० विमानको उडान रोक्यो र कैयौँ सञ्चार माध्यमले ऊ सँग अब केवल १४ विमानमात्र सञ्चालनमा रहेको जनाए।

सो विमानसेवासँग कूल एक सयभन्दा धेरै विमान छ। उसले ६ सय आन्तरिक र ३८० अन्तर्राष्ट्रिय गन्तव्यमा उडान भर्दै आएको थियो।

बीबीसीका भारत व्यापार सम्वाददाता समीर हास्मी भन्छन् मार्चमा जब जेट एयरवेजको संकटका कारण हजारौँ उडान रद्द भए त्यतिखेर भारत सरकारले पहल लिँदै सार्वजनिक ब्याङ्कहरूलाई उक्त निजी विमानसेवाको उद्धार गरिदिन भन्यो।

त्यो एकदमै दुर्लभ पहल थियो। राष्ट्रिय चुनावको मुखमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको सरकारले उक्त विमानसेवा बन्द होस् भन्ने चाहेन किनकी त्यसले करिब २३ हजार जनाको रोजगारी गुम्थ्यो।

अब के हुन्छ?

विमानसेवाको नेतृत्व लिएका ऋणदाताहरूले नयाँ लगानी नआउञ्जेल सम्हाल्ने वाचा गरेका थिए। तर पनि अवस्था झनै विग्रियो।

ऋणदाताहरूले पहिले कबुलेको भन्दा निकै कम पैसामात्र उपलब्ध गराए। जसले गर्दा विमानसेवाले विमान भाडामा दिने कम्पनीहरूलाई पैसा तिर्न सकेन। यसको मतलब हो उसै त खुम्चँदै गएको उसको विमान सङ्ख्या थप घट्यो।

अहिले आएर ऋणदाताहरूले सम्भावित लगानीकर्ताहरूका प्रस्ताव स्वीकार गरिरहेका छन्। तर यो प्रक्रिया सकिन केही महिना लाग्नेछ। अनि कैयौँ विश्लेषक ठान्छन् उडान सञ्चालन जारी राख्न तत्काल नगद प्रवाह नभए जेट एयरवेज एक हप्तापनि टिक्न सक्ने छैन।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारतको जेट एयरवेजद्वारा अन्तर्राष्ट्रिय उडान स्थगित


भारत सरकारले सबै राज्यहरुलाई उच्च सतर्कता अपनाउन र कुनै प्रकारको साम्प्रदायिक घटना हुन नदिन सजग हुन भनेको छ।

२५ वर्ष अगाडि डिसेम्बर ६ तारिखका दिन दक्षिणपन्थी हिन्दूहरुको भीडले १६औं शताब्दीको बाबरी मस्जिदलाई मुसलमान शासकहरुले मन्दिर भत्काएर बनाएको भन्दै भत्काइदिएका थिए।

सन् १९९२ को उक्त घटनापश्चात भारतको इतिहासमै खराबमध्येका धार्मिक साम्प्रदायिक हिंसा मच्चियो।

पूर्व बीबीसी पत्रकार मार्क टलीका अनुसार हिंन्दू राष्ट्रवादी दल भारतीय जनता पार्टीले ६ वर्षदेखि चलाएको मस्जिद भत्काएर सोही स्थलमा राम मन्दिर बनाउने अभियानको नतीजाको रुपमा सो घटना भएको थियो।

विवादको जड

उत्तर प्रदेश राज्यको अयोध्यास्थित बाबरी मस्जिदबारे एक शताब्दीभन्दा बढ्ता समयदेखि हिन्दू र मुसलमान समुदायबीच टकराव चलिरहेको छ।

हिन्दूहरुले उक्त स्थल भगवान रामको जन्मभूमि भएको बताउने गर्छन्। १६औं शताब्दीमा मुसलमान शासकले त्यसलाई भत्काएर मस्जिद बनाइएको उनीहरुको भनाइ छ।

मुसलमानहरुले चाहिं सो मस्जिदमा सन् १९४९ को डिसेम्बर महिनासम्म प्रार्थना गर्ने गर्थे। उनीहरु भन्छन्, त्यतिबेला केही व्यक्तिहरुले अन्धकारको मौका छोपेर रामका मूर्ति मस्जिदमा लगेर राखिदिए र त्यसको पूजा गर्न थाले।

त्यसपछिका चार दशकसम्म हिन्दू र मुसलमान समूह सो स्थलको स्वामित्व र प्रार्थना/पूजाको अधिकारका निम्ति अदालत पुगे।

परिणाम

सन् १९९२ मा अचानक हिन्दू भीडले मस्जिद भत्काइदिएपछि र लगत्तै देशभर भड्किएको साम्प्रदायिक हिंसामा २ हजार जनाको ज्यान गएपछि यो विवाद झनै चर्कन पुग्यो। सबभन्दा हिंस्रक दंगा मुम्बई शहरमा भयो जहाँ ९ सय मानिसको ज्यान गयो र जहाँ प्रहरीमाथि हिन्दूको पक्ष लिएको आरोप लाग्यो।

तर ती दंगा सेलाए अनि त्यसका साथै मस्जिदस्थलमा मन्दिर बनाउने अभियानले पनि गति गुमायो।

मस्जिद भत्काएका कारण भाजपाले हिन्दू मत आफ्नो पक्षमा आउने आश राखेको थियो। तर सन् १९९३ मा तीनवटा राज्यमा भएका विधानसभाका चुनावमा उसले कतै सरकार बनाउन सकेन। तीमध्ये एक राज्य त उत्तर प्रदेश नै थियो।

सन् १९९० को पछिल्ला वर्षहरुमा भएका तीनवटा आम चुनावमा भाजपाले विस्तारै सिट संख्या बढायो। सन् १९९९ मा उसले दिल्लीमा स्थिर सरकार नै बनाउन सक्षम भयो।

तर केन्द्रमा भाजपाको उदयको धेरै श्रेय भने मुख्य विपक्षी दल कंग्रेसभित्रको अस्तव्यस्ततालाई जान्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारतमा बाबरी मस्जिद भत्काइएको २५ वर्ष


भारत सीमा नजिकैको लुम्बिनीमा चिनियाँ संस्थाले लगानी गर्ने कुरा  अनौठो मानिएको छ

एउटा चिनियाँ गैरसरकारी संस्थाले लुम्बिनीको विकास गर्न अर्बौं रुपियाँको परियोजना अगाडि बढाएको भन्ने समाचार राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय माध्यमबाट सार्वजनिक भएपछि यसले धेरैमा उत्सुकता जगाएको छ।   बुध्दको जन्मस्थललाई मुसलमानहरुको मक्का र इसाईहरुको भ्याटिकन जस्तै अन्तर्राष्ट्रिय तीर्थस्थलका रुपमा विकास गर्ने भनिएको यो परियोजनाका बारे विस्तृत विवरणहरु सार्वजनिक हुन बाँकी छ।   तर दक्षिण एशियाको मुख्य क्षेत्रीय शक्ति भारतको खुल्ला सीमा नजिकै एउटा विशाल परियोजनालाई भारतको प्रतिद्वन्दी उदीयमान विश्वशक्ति चीनको गैरसरकारी संस्थाले अगाडि बढाएको भन्ने समाचार आफैले धेरै अर्थ राख्छ।

‘अनभिज्ञता’

  एक महिना अघि पहिलो पटक प्रतिष्ठित पश्चिमी संचार माध्यमहरुबाट सार्वजनिक भएको समाचार अनुसार चिनियाँ गैरसरकारी संस्था एशिया प्यासिफिक एक्सचेन्ज एण्ड कोअपरेसन फाउण्डेसनले तीन अर्ब डलर अर्थात दुई खर्ब रुपियाँ भन्दा बढीको लागतमा लुम्बिनीको विकास गर्न कम्मर कस्न लागेको हो।   नेपालको वार्षिक बजेटको आधाभन्दा बढी रकम खर्च हुने भनिएको परियोजनाबारे चीन सरकारको आधिकारिक टिप्पणी आइसकेको छैन।   नेपालका अधिकारीहरुले त आफुलाई केही थाहा नभएको बताएका छन्।

तर दुवै देशको सरकारी स्तरबाट अझै आधिकारिक पुष्टी भइनसकेको परियोजनामा सघाउन राष्ट्रसंघीय औद्योगिक संगठन युनिडोले सहमति जनाई उक्त गैरसरकारी संस्थासंग चीनको राजधानीमा संझौता समेत गरेको समाचार आएपछि यसबारे कौतुहल  अरु बढेको छ।   संभवत यो कौतुहल मेटिने गरी सूचनाहरु ढीलोचाँडो सार्वजनिक हुनेनै छन्।

तर नेपालमा आ आफ्नो सुरक्षा चासोलाई सबभन्दा बढी महत्व दिने गरेका दुई ठूला छिमेकीहरुको संवेदनशीलता केही वर्ष यता निक्कै बढेको सबैले प्रष्ट अनुभव गरेका बेला आएको यो समाचारले नयाँ प्रश्नहरु जन्माउने छ।   महाशक्तिका रुपमा उदाउँदो चीनले एउटा गैरसरकारी संस्थामार्फत आफ्नो क्षेत्रीय प्रतिद्वन्दी भारतको नेपालसंगको सीमाना नजिकै लुम्बिनीमा यत्रो ठूलो परियोजना अगाडि बढाउन खोजेको हो भने त्यसको महत्व आर्थिक, धार्मिक र पर्यटकीय घेरामा मात्र सीमित हुने कुरामा धेरैले शंका गर्न सक्छन।

प्रतिन्द्वन्दिता

  त्यस्तै आफ्नो खुल्ला सीमानासंग जोडिएको उक्त ठाउँमा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सहितको परियोजना अगाडि बढाउन पारंपरिक प्रतिद्वन्दी चीनको गैरसरकारी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

लुम्बिनी विकासमा नौलो चासो


भारत-चीन सिमानामा भारतीय सीमा सुरक्षा बलका सदस्य (फाइल तस्बिर)

रुसको मस्कोमा भारतीय विदेशमन्त्री एस जयशङ्कर र उनका चिनियाँ समकक्षी वाङ यीबीच तारन्तारको वार्तापछि संयुक्त घोषणा आयो।

परमाणुशक्तिसम्पन्न दुई देशबीच वाक्युद्ध चर्किरहेकै बेला सेनाहरू छिट्टै पछि हट्ने घोषणा आएको हो।

दिल्लीले युद्धका लागि उक्सायो भने "चिनियाँ फौजले भारतीय फौजलाई तत्कालै ठूलो झट्का दिने र उनीहरूलाई परास्त गर्ने" भनेर गत हप्ताको आरम्भतिर चिनियाँ सरकारी स्वामित्वको ग्लोबल टाइम्सले लेख्यो।

भारतीय रक्षामन्त्री राजनाथ सिंहले पनि आफ्नो भौगोलिक अखण्डताको रक्षा गर्न देश दृढ सङ्कल्पित रहेको कुरामा "कुनै शङ्का गर्न नपर्ने" बताए।

यी अभिव्यक्तिले दुई देशका फौजहरू आमुन्नेसामुन्ने रहेको वास्तविकतालाई प्रतिविम्बित गरे।

गत जुन महिनामा लद्दाखको गलवानउपत्यकामा दुई देशका सेनाबीच हिंसात्मक झडप हुँदा २० जना भारतीय सैनिक मारिएका थिए।

आफ्नो पक्ष कोही हताहत भए वा नभएको विषयमा चीनले अहिलेसम्म केही बताएको छैन।

दुवै देशले अझै सो क्षेत्रमा ठूलो सङ्ख्यामा फौज परिचालन गरिरहेका छन्।

एस जयशङ्करको भूमिका कस्तो?

उसोभए कुन कुराले दुई देशलाई तनाव मत्थर पार्न लगायो, जुन कुरा हुने थोरैले मात्र अपेक्षा गरेका थिए?

विल्सन सेन्टर थिङ्क ट्याङ्कका उपनिर्देशक माइकल कुगलम्यानसहित धेरैलाई लागेको थियो कि दुवै देश भिडन्तका लागि तयार छन्, तर उनीहरूलाई यो पनि लागेको थियो कि सीमित खालको युद्ध भए पनि त्यो विकल्प चाहिँ होइन।

"त्यो दुवै देश र व्यापक क्षेत्रका लागि भयावह हुन सक्थ्यो। अर्थतन्त्रका कारण युद्धको जोखिम मोल्न एकदमै खतरनाक हुनसक्थ्यो," उनले थपे।

एस जयशङ्कर बेइजिङका लागि राजदूत रहिसक्नु र चिनियाँ कूटनीतिज्ञहरूसँग उनको राम्रो सम्बन्ध हुनुले पनि यसमा सहयोग गर्‍यो।

मस्कोमा भारतीय विदेशमन्त्री एस जयशङ्कर र चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ्ग यी

कुगलम्यानका अनुसार त्यसले गतिरोध अन्त्य गरायो। महत्त्वपूर्ण कूटनीतिक वार्ताहरूमा व्यक्तिगत सम्बन्धले पनि प्रायः भूमिका खेल्ने गरेको उनको बुझाइ छ।

मौसमले पनि त्यसमा केही भूमिका निर्वाह गर्‍यो। जाडोयाममा गल्वान उपत्यकामा बस्न निकै गाह्रो हुन्छ।

भारतीय सेनाका अवकाशप्राप्त सैनिक अधिकारी विनोद भाटियाका अनुसार दुवै देशका फौजले एकदमै कठिन स्थितिमा काम गरिरहेका छन्, तर "रहन चाहने वा नचाहने सोधियो भने दुवैका फौज त्यहाँ रहन चाहदैनन्।"... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारत-चीन सीमा विवादः दुई देशले कसरी तनाव मत्थर पारे