कामदारसँग अवैध रुपमा अतिरिक्त शुल्क उठाउने विषयमा विवाद हुँदा अहिले मलेशियामा कामदार पठाउने काम ठप्प छ।

रेमिट्यान्स लगायतका क्षेत्रमा त्यसको असर पर्न थालेको भन्दै चिन्ता व्यक्त भएका छन्।

भिसा शुल्क र स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने नाममा अवैध रूपमा अतिरिक्त शुल्क उठाउने संस्थाविरुद्ध कारबाही थालिएपछि त्यसले अपेक्षित परिणाम ल्याउन थालेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

समाधान

लामो समयदेखि हुन नसकेको श्रम सम्झौता गरी नेपाली कामदारसम्बन्धी विवादको स्थायी समाधान खोज्न लागिएको श्रम तथा रोजगार मन्त्रालयका सचिव महेश दाहालले बताए।

उनले भने, "श्रम सम्झौता गर्न मलेसिया सरकार इच्छुक रहेको कुरा उनीहरूले अनौपचारिक रूपमा हामीलाई बताएका छन्। त्यसैले आगामी दिनमा वर्तमान समस्याको समाधान गर्ने महत्त्वपूर्ण समाधानको रूपमा यो सम्झौता हुनेछ।"

पटकपटक छलफल भए पनि नेपाली रोजगारको प्रमुख गन्तव्यमध्येको एक मलेशियासँग अझै श्रम सम्झौता हुन सकेको छैन।

सम्झौता भए कामदारको न्यूनतम तलब र २४ घण्टे बीमादेखि भिसा शुल्क र स्वास्थ्य परीक्षण जस्ता सबै विषयमा स्पष्टता आउने देखिन्छ।

असर

तर विगत एक महिनादेखि कामदार पठाउने काम रोकिँदा त्यसबाट रोजगारको क्षेत्रमा प्रत्यक्ष असर पर्न थालेको बताइएको छ।

वैदेशिक रोजगार विभागका सूचना अधिकारी उद्धवप्रसाद रिजालले भने, "रोजगारी गुम्ने नै भयो। रेमिट्यान्समा असर पर्ने निश्चित छ। हवाई यातायातमा असर परिसक्यो। अहिले नेपाल एयरलायन्सका फ्लाइट काटिइएको छ।"

अहिले मासिक पाँच हजारको हाराहारीमा कामदारहरू मलेशिया जाने प्रक्रिया अवरुद्ध छ।

त्यस्तै प्रक्रिया पूरा गरिसकेका झन्डै चार हजार कामदार रोकिएको र लगभग १० हजार माग पनि अन्योलमा रहेको वैदेशिक रोजगार व्यवसायी प्रज्ञान न्यौपानेले बताए।

श्रम सम्झौता दीर्घकालीन समाधान भए पनि त्यसका निम्ति कामदार पठाउने प्रक्रिया नै अवरुद्ध गरिँदा श्रम बजारमा नराम्रो असर पर्न सक्ने चिन्ता वैदेशिक रोजगार व्यवसायीले व्यक्त गरेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपालसँग श्रम सम्झौता गर्न मलेशिया ‘इच्छुक’


कामदारहरूले औपचारिक माध्यमबाट पैसा पठाउने क्रममा वृद्धि हुनु सुधारको एउटा कारण भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

तर हुण्डी जस्ता गैरकानुनी तरिकाले पैसा पठाउने प्रवृत्तिलाई समयमै रोक्न नसके पछिल्लो सुधार धेरै टिक्न नसक्ने एकजना पूर्वगभर्नरले बताए।

केही समयअघिसम्म ओरालो लाग्न थालेको रेमिट्यान्स आम्दानी चालू आर्थिक वर्षको नौ महिनामा आइपुग्दा झण्डै ६ प्रतिशतले वृद्धि भएको राष्ट्र ब्याङ्कले जनाएको छ।

तहसनहस

वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपाली कामदारहरू घट्ने क्रममा रहेको तथ्याङ्क सार्वजनिक भइरहँदा रेमिट्यान्स आम्दानी गत चैतसम्ममा झण्डै ५४० अर्ब रूपैयाँ पुगेको छ।

कतिपय मुलुकबाट पैसा पठाउने प्रणालीमा सुधार र पछिल्लो सुनकाण्डका कारण हुण्डी कारोबारमा कमी आएकोले पनि रेमिट्यान्स आम्दानीमा सुधार भएको राष्ट्र ब्याङ्कका डेपुटी गभर्नर चिन्तामणि शिवाकोटीले बताए।

कतारः रेमिट्यान्स सहज बनाउन पहल

वैदेशिक रोजगार बचतपत्र किन अप्रभावकारी?

उनले भने, "पहिले २० देखि २५ डलरमा ब्याङ्कबाट पैसा पठाउनेहरूले अहिले मनि ट्रान्सफर खुलेपछि ६-७ डलरमा पैसा पठाउन थालेका छन्। अर्को कुरा हालै पर्दाफास भएको सुनकाण्डको संयन्त्र तहसनहस भएकोले पनि विप्रेषण आम्दानी बढेको हो।"

रेमिट्यान्स आम्दानी बढ्नुमा अमेरिकी डलर र मलेसियन रिङ्गेटको दरमा वृद्धि हुनुलाई पनि अर्को कारण मानिएको छ।

दिगो

सरकारले संस्थागत रूपमा रकम भित्र्याउन विनिमय दरमा छुट र सेवा शुल्क कम गर्न आवश्यक नीतिमा समेत सुधार गर्नुपर्ने विज्ञहरूको सुझाव छ।

सरकारले हुण्डीमार्फत हुने कारोबारलाई ब्याङ्कको प्रणालीमा ल्याउन नसकेमा उक्त सुधार दिगो नहुने एकजना पूर्वगभर्नर दिपेन्द्रबहादुर क्षेत्रीको भनाइ छ।

रेमिट्यान्स आप्रवाह घट्योःराष्ट्र ब्याङ्क

उनले भने, "यो बढेको पनि हामीले आफैँले गरेको कारणले हो जस्तो मलाई लाग्दैन। विदेशबाट पठाउने रकम हुण्डीबाट पठाउँदा छिटो पाइन्छ भन्ने छ। ब्याङ्किङ क्षेत्रमा सुधार गर्नसक्ने हो भने विप्रेषण प्राप्ति बढ्छ भन्ने मलाई लाग्छ।"

देशको कुल गार्हस्थ उत्पादनको झण्डै एक तिहाई रकम वैदेशिक रोजगारीमार्फत आउने गरेको छ।

खाडी राष्ट्रको तुलनामा भारत र दक्षिण कोरियाबाट गैरकानूनी हुण्डीमार्फत ठूलो रकम भित्रिँदा राजश्व आयमा अर्बौँ रूपैयाँको नोक्सानी भइरहेको बताइन्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

रेमिट्यान्समा सुधार हुँदैछः राष्ट्र ब्याङ्क


कामलाई गति दिन थप अधिकारको खाँचो परेको प्राधिकरणले जनाएको छ

त्यसको निम्ति तीनथरी प्रस्ताव प्रधानमन्त्री कार्यालयमा पठाउन लागिएको प्राधिकरणका सचिवले जनाएका छन्।

भूकम्प गएको तीन वर्ष पुग्दा पनि पुनर्निर्माण सन्तोषजनक नभएको गुनासोका बीच प्राधिकरणले पत्रकार सम्मेलन गर्दै मन्त्रिपरिषद्बाट अधिकार थपको निर्णय गराउन प्रस्ताव पठाउने जनाएको हो।

प्राधिकरणले अहिलेसम्मका काम सन्तोषजनक रहेको बताइरहेका बेला हालै मात्र सरुवा भएर प्राधिकरण पुगेका सचिव अर्जुन कार्कीले अपेक्षाअनुरुप काम हुन नसकेको बताए।

सजिलो

पुनर्निर्माणलाई गति दिन अन्य निकायलाई प्राधिकरणबाट गरिएका पत्राचारको टुंगो तीन दिनभित्र लगाइदिने गरी सरकारको निर्देशनको खाँचो रहेको उनले जानकारी दिए।

त्यस्तै अन्य मन्त्रालयबाट गराइनुपर्ने निर्णय आफैँले गर्न सक्ने गरी अधिकार प्रत्यायोजन गरिदिन मन्त्रपरिषद् निर्णयको निम्ति प्रधानमन्त्री कार्यालय पठाइने पनि उनले बताए।

सचिव कार्कीले भने, "पुनर्निर्माणबारे अन्य मन्त्रालयले लिनुपर्ने निर्णय प्राधिकरण आफैँले निर्णय गर्ने वा मन्त्रिपरिषद्‍मा पठाउनु पर्ने भए पनि पठाउन सक्ने व्यवस्था गरिदिए काम गर्न सजिलो हुन्छ।"

उनका अनुसार प्राधिकरणले आवश्यकताअनुसार खर्चको निर्णय गर्नसक्ने गरी पुनर्निर्माण कोष सञ्चालनमा रहेको भए त्यसले काममा छरितो हुने थियो।

लक्ष्य

पुनर्निर्माणको काममा ढिलाइ भैरहेको भनी प्राधिकरणको आलोचना हुने गरेको छ

त्यसको विकल्पको रुपमा अर्को प्रस्ताव पठाउन लागेको बताउँदै सचिव कार्कीले भने, "पटक-पटक अर्थ मन्त्रालय जान नपर्ने गरी हामीलाई अख्तियारी प्राप्त रकम परिचालन र पुनरावलोकन गर्न सक्ने अधिकार समेतको निम्ति प्रधानमन्त्री कार्यालयमा पठाउँदैछौं। त्यसले पनि हाम्रो काम गर्ने क्षमता र गतिमा सुधार हुन सक्छ।"

प्राधिकरणले आफ्नो कार्यविधि परिवर्तन गरेर भूकम्पबाट क्षति पुगेका घर निर्माणको निम्ति ३ लाख रुपियाँ अनुदान दिने प्रक्रिया पनि छरितो बनाउने र त्यसमा नवगठित स्थानीय तहलाई प्रयोग गर्ने लक्ष्य बनाएको छ।

प्राधिकरणका अनुसार भुकम्पपछि भएको दातृ निकायको सम्मेलनमा ४ खर्ब नेपाली रुपियाँभन्दा बढीको प्रतिबद्धता आएपनि दाताहरुले आफ्नै संयन्त्रबाट खर्च गरेको देखाएपछि त्यो रकम अहिले करिब साढे ३ खर्बमा झरेको छ।

त्यसमा पनि अढाई खर्ब जतिको मात्र सम्झौता भएको बताइएको छ।

तर अहिलेसम्म पुनर्निर्माणमा अधिकांश हिस्सा नेपाल सरकारको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

‘थप अधिकार खोज्दै पुनर्निर्माण प्राधिकरण’


कारका सोखिन विश्वका सबैभन्दा सफल क्रिकेट खेलाडी मानिने तेन्दुलकरले त्यो कार मारुती ८०० भएको बताएका छन्। सो कार सन् १९९० तिर भारतीयहरूबीच चर्चित थियो।

उनले कारको बारेमा थाहा भएका व्यक्तिलाई आफूलाई सम्पर्क गर्न भनेका छन् र थप विवरण दिएका छैनन्।

तेन्दुलकरले सन् २०१३ मा क्रिकेटबाट सन्यास लिएका थिए तर उनी अझै पनि भारतमा चर्चित सार्वजनिक व्यक्तित्व हुन्।

उनले इन्टरनेटको एउटा च्याटमा आफू व्यवसायिक क्रिकेट खेलाडी बन्ने बित्तिकै सो कार किनेको बताएका छन्।

त्यो समय मारुती ८०० एउटा कार मात्रै नभएर भारतीयहरूको सपना र सामाजिक प्रतिष्ठाको विषय थियो।

सन् २०१४ मा मारुतीले सो कारको उत्पादन रोक्ने घोषणा गर्दा धेरै भारतीयले सो कारको बारेमा आफ्नो पुरानो सम्झनाहरू लेखेका थिए।

तेन्दुलकरले अरू नयाँ कारहरू किनेपछि सो कार बेचेको बताएका छन्।

उनले किन आफू कारप्रति सोखिन भए भनेर पनि बताएका छन्।

"मेरो घर नजिकै ठूलो गाडी लिएर चलचित्र हेर्न मिल्ने हल थियो। मानिसहरू कारमै बसेर चलचित्र हेर्थे। म र मेरो दाजु चाहिँ कार हेरेर बस्थ्यौँ," उनले लेखेँ।

तेन्दुलकर टेस्ट र एकदिवसीय क्रिकेटमा सबैभन्दा बढी रन बनाउने खेलाडी हुन्। उनले १९८ टेस्टमा १५,८३७ रन र ४६३ एकदिवसीय खेलमा १८,४२६ रन बनाएका छन्।

सन् १९८९ को नोभेम्बरमा १६ वर्षको उमेरमा अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेल्न थालेका उनी सन् २०१२ मा क्रिकेटमा १०० पटक एक सय वा बढी रन बनाउने एक मात्र खेलाडी बनेका थिए।

उनी दुई पटक भारतका कप्तान भएका थिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सचिन तेन्दुलकर आफ्नो पहिलो कारको खोजीमा


कारण हो त्यहाँबाट एक प्रखर वक्ता विद्यार्थी नेताले चुनाव लड्दैछन्।

भारतविरुद्ध नारा लगाएको भन्दै कन्हैया कुमारलाई 'देशद्रोह' को आरोपमा सन् २०१६ मा केही साता जेल हालिएको थियो।

अहिले उनी बिहारको बेगुसरायबाट चुनावमा उठेका छन्। त्यहाँ गत सोमवार मतदान भयो।

बिहारको बिहाट गाउँमा एक बिहान सबेरै उनी घरबाट बाहिर निस्कँदा तत्काल उनी वरपर युवा झुम्मिए।

उनीसँग हात मिलाउन र सेल्फी फोटो खिच्न उनकै तस्बिर अंकित टि शर्ट लगाएका युवाको भिड लाग्यो।

यहीँ जन्मेर हुर्किएका कुमार सन् २०१६ मा देशद्रोहको आरोपमा जेल परेपछि चर्चित भए।

त्यतिखेर दिल्लीको जवाहरलाल नेहरू विश्वविद्यालयका (जेएनयु) विद्यार्थी नेता कन्हैया कुमारलाई सन् २००१ मा भारतीय संसदमा हमला गरेकोमा दोषी पाइएका एक कश्मीरी व्यक्ति मोहम्मद अफजल गुरुलाई मृत्युदण्ड दिइएको वार्षिकीमा क्याम्पसमा आयोजित कार्यक्रममा भारत विरोधी नारा लगाएको आरोप लागेको थियो।

उनको पक्राउले सत्ताधारी भारतीय जनता पार्टी भाजपाको हिन्दू राष्ट्रवादी राजनीतिका आलोचकहरूलाई एक साझा एजेन्डा प्रदान गरेको थियो र देशभर विद्यार्थीहरूले विरोध प्रदर्शन गरेका थिए।

भारत ब्रिटेनको उपनिवेश रहेको बेला देखि विद्यमान एउटा कानुन बमोजिम उनलाई लगाइएको देशद्रोहको आरोप उनी अझै झेलिरहेका छन्। उनले ती आरोपलाई पूर्ण असत्य प्रचारबाजी भन्ने गरेका छन्।

"प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले प्रतिनिधित्व गर्ने राजनीति विरुद्ध कन्हैया कुमार एक प्रतीक बनेका छन्," सेन्टर फर डिभेलपिङ स्टडिजका निर्देशक सन्जय कुमारले बताए।

त्यसयता कुमारले विश्वविद्यालयबाट विद्यावारिधी गरिसकेका छन्।

सोमवार उनले राजनीतिमा पनि पहिलो कदम चाले जब उनले चौथो चरणमा भएको चुनावमा बेगुसराय क्षेत्रबाट चुनाव लडे।

चुनावको नतीजा मे को अन्तिम सातातिर मात्र आउनेछ।

उक्त क्षेत्र कम्युनिस्टहरूको प्रभाव क्षेत्र भएकाले एक ताका 'बिहारको लेनिनग्राद' भनेर समेत चिनिन्थ्यो।

"राजनीतिमा लाग्नु मेरो निम्ति छनोटको विषय थिएन। यो त बाध्यात्मक जिम्मेवारी भयो," आफ्नो क्षेत्रमा मतदान अघि कुमारले भनेका थिए।

उनी भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी सीपीआईका उम्मेदवार हुन् जुन पार्टीले केही वर्षयता लगातार आफ्नो प्रभाव गुमाउँदै गइरहेको छ।

"हाम्रो संविधानले धर्म निरपेक्ष राज्यको कुरा गर्छ। यदी उनीहरूले कुनै खास धर्मलाई उचालेर राज्यको स्वरूप बदल्न खोज्छन् भने त्यसको विरोध हामी निश्चित रूपमा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कन्हैया कुमार: भारतका एक विद्यार्थी नेता कसरी बने मोदीविरुद्धका प्रतीक


काराकासस्थित उनको घरबाहिर जम्मा भएका समर्थकहरुले लोपेज रिहाइ भएकोमा खुशी प्रकट गरेका थिए

तीन वर्ष कारागारमा बिताएका लोपेसलाई उनकै घरमा नजरबन्दमा सारिएको छ।

काराकस नजिकै रहेको कारागारबाट शनिबार बाहिरिएपछि उनको परिवारसँग पुनर्मिलन भएको थियो।

सन २०१४ मा सरकार विरोधी प्रदर्शनमा हिंसा फैलाएको आरोपमा उनलाई १४ वर्षको जेल सजाय दिइएको थियो जुन आरोप उनले सधैँ अस्वीकार गर्दै आएका थिए।

'स्वास्थ्य'

सर्वोच्च अदालतले स्वास्थ्यका कारण उनलाई कैदमुक्त गरिएको बताएको छ।

परिवारसँगको पुनर्मिलनमा हर्षित विपक्षी नेता लोपेज

मदुरोले सर्वोच्च अदालतको निर्णयको 'सम्मान' र 'समर्थन' गर्ने भन्दै देशमा शान्ति र मेलमिलापका लागि आह्वान गरे।

मुक्त भएको केही घण्टापछि विपक्षी नेता लोपेसले आफ्ना समर्थकहरुलाई राष्ट्रपति मदुरो विरोधी प्रदर्शन जारी राख्न आग्रह गरेका थिए।

विपक्षीले निर्वाचन र पछिल्ला वर्षमा जेलमा पारिएका आफ्ना नेताहरुको रिहाइको माग गर्दै भेनेजुएलामा प्रदर्शन गर्दै आएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भेनेजुएला: प्रतिस्पर्धी रिहाइको प्रशंसा


कार्डिफ विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकहरूले माउथवाससँगको संसर्गले भाइरसलाई नष्ट गर्न सहयोग पुग्नसक्ने 'आशाजनक सङ्केतहरू' पाइएको बताएका हुन्।

युनिभर्सिटी हस्पिटल अफ वेल्समा कोभिड-१९ का बिरामीमाथि गरिएको एउटा उपचारात्मक परीक्षणअघि उक्त विवरण आएको हो।

डा. निक क्लेडन उक्त अध्ययनले मानिसहरूको दैनिकीमा 'माउथवास'लाई एउटा महत्त्वपूर्ण हिस्सा बनाउन सक्ने बताउँछन्।

उपचारमा प्रयोग हुन सक्ला?

अध्ययनले र्‍यालमा रहेका भाइरसलाई माउथवासले मार्न सहयोग गर्न सक्ने देखाए पनि यसलाई कोरोनाभाइरसको उपचारका लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ भन्ने कुनै पनि सङ्केत पाइएको छैन किनकी यो श्वासप्रश्वासको नली र फोक्सोसम्म पुग्दैन।

डा. क्लेडन भन्छन्, "यदि यी सकारात्मक परिणामहरू देखिएका हुन् भने हात धुने, सामाजिक दूरी कायम गर्ने र मास्क लगाउने कार्यका साथसाथै सीपीसीमा आधारित माउथवासहरू पनि अहिले र भविष्यमा मानिसको दैनिकीका थप महत्त्वपूर्ण हिस्सा बन्न सक्नेछन्।"

विश्वविद्यालयको विवरण अनुसार कम्तीमा ०.०७ प्रतिशत साइटोपिरिडिनियम क्लोराइड सीपीसी भएका माउथवासहरूले प्रयोगशालामा भाइरससँग संसर्ग हुँदा ती भाइरसलाई नष्ट गरेका हुन्।

उक्त अनुसन्धानपत्रको अन्य वैज्ञानिकले परीक्षण गरी पुष्टि गर्न बाँकी नै छ।

यसले हालैको अर्को अध्ययनलाई थप बल पुर्‍याउँछ। त्यस अध्ययनले सीपीसीमा आधारित माउथवासहरूले भाइरसको भारलाई कम गर्न सहयोग पुर्‍याउने देखाएको थियो।

अध्येता के भन्छन्?

उक्त अध्ययनका प्रमुख लेखक डा. रिचर्ड स्टनटोन भन्छन्, "दाँतमा किरा लाग्ने रोगसँग लड्न बनाइएका माउथवासहरूले कोरोनाभाइरसलाई पनि निष्क्रिय गर्न सक्ने देखाएका छन्।"

"जब यसको प्रयोगशालमा परीक्षण गरियो त्यसबेला एउटा टेस्टट्युबमा नाक र मुखको नक्कली प्वाल बनाइएको थियो।"

"यो अध्ययनको अझै पनि परीक्षण भएको छैन। त्यसको अर्थ अन्य वैज्ञानिकहरूले यसलाई हालसम्म जाँच गरेका छैनन्। प्राज्ञिक अनुसन्धानमा यो सामान्य प्रक्रिया हो।"

कार्डिफको अस्पतालमा हुने एउटा परीक्षणमा माउथवासले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको र्‍यालमा भाइरसको सङ्ख्या घटाउँछ कि घटाउँदैन भन्ने हेरिनेछ। त्यसको नतिजा आगामी वर्षको सुरुमा आउने अपेक्षा गरिएको छ।

उक्त विश्वविद्यालयका प्राध्यापक डेभिड थोमस प्रारम्भिक नतिजा उत्साहजनक देखिएको तर यसले बिरामीबीच भाइरस सर्नलाई कसरी रोक्छ भन्ने प्रमाण नदिने बताउँछन्।

उनले प्रयोगशालामा माउथवासले प्रभावकारी काम गरेको तर... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: 'माउथवास'ले ३० सेकेन्डमा प्रयोगशालमा भाइरस निष्क्रिय पार्न सक्छ


कार्यकारी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालसहित पाँचजना सचिवालय सदस्यले संयुक्त रूपमा बैठकको माग गर्दै लिखित पत्र बुझाएपछि नेताहरूबीच छलफल भएको थियो।

तर उनले तत्काल बैठकको मिति तोक्न अस्वीकार गरेको नेकपा प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठले जानकारी दिए।

उनले भने, "प्रधानमन्त्रीले बैठक बस्ने हो, सल्लाह गरेर बसौँलासम्म मात्र भन्नुभयो, मिति तोक्न तयार हुनु भएन।"

नेता श्रेष्ठका अनुसार पाँचजना सदस्यले लिखित पत्रमा 'तत्काल' बैठक राख्न माग गरेका छन्।

"हामीले त भोलि वा ढिलोमा पर्सि सोमवारसम्म बैठक बसौँ भनेका छौँ," उनले भने।

प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार सूर्य थापाले 'औचित्य र आवश्यकताका आधारमा बैठक बस्न सकिने' धारणा प्रधानमन्त्रीले राखेको जानकारी दिए।

फुटको बाटो?

प्रचण्डले सचिवालयको अनौपचारिक बैठक शुक्रवार पार्टी कार्यालयमा आयोजना गरेका थिए।

अघिल्लो दिन दुई अध्यक्षबीचको छलफलमा औपचारिक बैठक बस्न प्रचण्डले प्रस्ताव गरेको तर प्रधानमन्त्रीले नमानेको बताइएको छ।

प्रधानमन्त्रीको अडानबारे प्रचण्डले बैठकमा दिएको जानकारी उद्धृत गर्दै प्रवक्ता श्रेष्ठले भने, "प्रचण्डले औपचारिक बैठक राखेमा प्रधानमन्त्रीले त्यसलाई फुटको घोषणा ठान्दै अर्को बैठक बोलाउँछु भन्नुभएछ।"

प्रधानमन्त्रीले तत्काल बैठक नबोलाएमा पाँचजना सदस्यका अगाडि प्रधानमन्त्री ओलीको निर्णयको निम्ति केही दिन पर्खिने या कार्यकारी अध्यक्षको तर्फबाट औपचारिक बैठक डाक्ने विकल्प देखिन्छन्।

प्रधानमन्त्रीले फुटको घोषणाको रूपमा लिने जोखिम सामना गर्न तयार भएर पाँच सदस्यले दोस्रो विकल्पको रूपमा बहुमतको भरमा औपचारिक बैठक बोलाउलान्? धेरैको चासो त्यसमा केन्द्रित हुन पुगेको छ।

गृहमन्त्री थापा  किन गएनन्?

बैठकको माग गर्नेमा प्रचण्ड सहित वरिष्ठ नेताहरू झलनाथ खनाल र माधवकुमार नेपाल, उपाध्यक्ष वामदेव गौतम र प्रवक्ता श्रेष्ठ छन्।

शुक्रवार र शनिवारको अनौपचारिक छलफलपछि उनीहरूले प्रधानमन्त्रीलाई भेटेर लिखित पत्र पेश गरेका हुन्।

नौ सदस्यीय सचिवालयमा ओली, ईश्वर पोखरेल, महासचिव विष्णु पौडेल र गृहमन्त्री रामबहादुर थापा पनि छन्।

यसअघि प्रचण्ड निवास खुमलटारमा भएका छलफलमा सहभागी भएका भनिएका पूर्व माओवादीका नेता थापा पछिल्लो दुई अनौपचारिक बैठक र छलफलमा अनुपस्थित हुनुलाई कैयौँले अर्थपूर्ण ठानेका छन्।

थापाका राजनीतिक सल्लाहकार सूर्य सुवेदीले मन्त्रालयको काममा व्यस्त हुनु परेकाले शुक्रवारको अनौपाचरिक... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेकपा विवाद: बैठकको मिति तोक्न प्रधानमन्त्रीद्वारा 'अस्वीकार'


कार्यक्रम 'छालाको रङ र जात'बारे केन्द्रित रहेको भनेर कैयौँ सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले आलोचना गरेका छन्।

तर कैयौँले एशियाली उपक्षेत्रमा र विदेशमा बसाइँ सरेकाहरूमा रहेको मागी विवाहको वास्तविकता झल्काएको बताएका छन्।

विवाद चर्किरहेका बेला केही महिलाले मागी विवाहसम्बन्धी आफ्ना अनुभवहरू सुनाएका छन्।

हेर्नुहोस् एक भिडिओ।

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मेरो मागी विवाहको कथा: 'उ बाबुआमालाई हनिमुनमा ल्याउन चाहन्थ्यो'


कार्यक्रम सुरु हुन धेरै समय नरहेको अवस्थामा पूर्वाधार विकास र प्रचार प्रसारमा अपेक्षित ढङ्गबाट काम हुन नसकेको उनीहरूको भनाई छ।

पर्यटनलाई देशको अर्थतन्त्रको प्रमुख र बलियो खम्बाका रूपमा अर्थ्याइएको भए पनि आवश्यकता अनुसार लगानी र नीतिगत व्यवस्था पारित गर्न समय लगाइएकाले भ्रमण वर्ष सफल हुने वा नहुने विषय पेचिलो बन्दै गएको जानकारहरू बताउँछन्।

सन् २०२० लाई नेपाल भ्रमण वर्षका रूपमा मनाउने घोषणा गरेको सरकारले २० लाख पर्यटक भित्र्याउने लक्ष लिएको छ।

सरकारी अधिकारीहरू हाल सम्मको अवस्था हेर्दा करिब १४ देखि १५ लाख पर्यटक भित्राउन समस्या नपर्ने बताउँछन्।

उनीहरूका अनुसार सरकारको चुनौती भनेको बाँकी पाँच देखि छ लाख पर्यटक भित्राउनु रहेको संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका सचिव केदार बहादुर अधिकारीले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई जानकारी दिए।

"अहिले हामिकहाँ आवेदन हालेका वायुसेवाहरूलाई स्वीकृति दिने हो भने करिब पौने दुई लाख सिट थपिने अवस्था छ जसले त्यो खाडल पुर्न सहयोग गर्नेछ," उनले थपे।

पूर्वाधार

भ्रमण वर्षको पूर्व सन्ध्यामा सबै भन्दा पेचिलो विषय मुख्य पर्यटकीय गन्तव्यहरूमा देखिएको पूर्वाधारको दुरावस्था रहेको व्यवसायीहरु बताउँछन्।

हाल सम्मको अवस्था हेर्दा तेस्रा मुलुकबाट त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल उत्रने पर्यटकलाईनै सम्हाल्न मुस्किल पर्ने जानकारहरू बताउँछन्।

"सामान्य चाप रहेको बेला समेत विमानस्थल हुनुपर्ने जति व्यवस्थित हुन सकेको छैन," पर्यटन व्यवसायी साजन शाक्यले भने। "काठमाण्डूका बाटाघाटा समेत व्यवस्थित बन्न सकेका छैनन्। प्रदूषण र ट्राफिक व्यवस्थापनमा समस्या त छँदै छन्।"

अधिकारीहरू भने हाल सक्रिय रहेको मनसुन सक्किना साथ सडक सुधार गर्ने गरी भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयसँग सहकार्य भइरहेको बताउँछन्।

त्यस्तै त्रिभुवन विमानस्थलको मर्मत सम्भारको कार्य आगामी डिसेम्बर महिनासम्म सम्पन्न हुने र भ्रमण वर्षलाई लक्षित गरेर काम गरिएको हुँदा सन् २०२० को सुरुवात देखिनै समस्या नहुने सचिव अधिकारीले दाबी गरे।

विश्व पर्यटन दिवसको अवसर पारेर शुक्रवार राजधानीमा झाँकी प्रदर्शन गरिएको थियो

"सन् २०२० को मार्च बाट भैरहवा स्थित गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल पनि सञ्चालनमा आउने छ। सुरुवाती वर्ष भएकाले त्यसले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको चाप कम गर्ने धेरै योगदान नगरे पनि कुनै न कुनै हिसाबले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भ्रमण वर्ष२०२०: "ठूला पूर्वाधारमा समस्या छ, आवासमा छैन"


कार्यक्रमस्थलहरूमा अतिथि हिँड्नका लागि ओछ्याइने 'रेड कार्पेट'मा गरिएको विरोध प्रदर्शनमा केट ब्लान्चट, क्रिस्टन स्टीवर्ट तथा सलमा हायक लगायतका अभिनेत्रीहरू सहभागी भएका थिए।

प्रतिष्ठित मानिने क्यान चलचित्र महोत्सवले महिला निर्देशकहरूका चलचित्रहरूलाई धेरै स्थान नदिएको भन्दै आलोचना भएका छन्।

चलचित्र उद्योगले महिलामाथि यौन दुर्व्यवहार हुने गरेका आरोपहरू खेपिरहेका बेला त्यस्तो किसिमको विरोधप्रदर्शन भएको छ।

गत वर्ष पहिलो पटक हलिवूड चलचित्र निर्माता हार्भी वाइन्स्टिनमाथि यौन दुर्व्यवहारका आरोपहरू लागेपछि आयोजित यो पहिलो क्यान चलचित्र महोत्सव हो।

उनले सहमति विनाको यौन सम्बन्धमा आफू संलग्न नभएको बताउँदै आएका छन्।

अभिनेत्रीहरू तथा चलचित्र निर्मात्रीहरूले एकअर्काको हात समातेर 'रेड कार्पेट'मा हिँडेका थिए।

असमानता

केट ब्लान्चट

अभिनेत्री केट ब्लान्चटले चलचित्र उद्योगमा व्याप्त लैङ्गिक असमानताहरूबारे बोलेकी थिइन्।

उनले भनिन्, "हामी यहाँ ८२ जना महिला छौँ र सन् १९४६ मा पहिलो संस्करणको क्यान चलचित्र महोत्सव भएयता यी भर्‍याङहरू चढेका महिला निर्देशकहरूको संख्यालाई हामीले प्रतिनिधित्व गर्छौँ।"

ब्लान्चटले थप भनिन्, "क्यानमा दिइने प्रतिष्ठित पाम डोर सम्मान ७१ जना पुरुष निर्देशकहरूलाई दिइएको छ तर जम्मा दुईजना महिलाले मात्र सो सम्मान पाएका छन्।"

चलचित्र महोत्सवका सबै महिला निर्णायक सदस्यहरू तथा कैयौँ अभिनेत्रीहरू, महिला निमार्ताहरू तथा निर्देशकहरूले ती विरोधप्रदर्शनहरूमा सहभागिता जनाएका थिए।

निर्माता तथा 'विमिन एण्ड हलिवूड'की अभियानकर्मी मेलिसा सिल्भरस्टिनले, उनकै शब्दमा, सो प्रदर्शन परिवर्तनतर्फको ठूलो कदम भएको बताएकी छिन्।

बहस

चलिचत्र उद्योगमा प्रख्यात रहेका पुरुषहरूमाथि लगाइएका यौन दुर्व्यवहारका आरोपहरूले कैयौँ उद्योगहरूमा हुने लैङ्गिक विभेद तथा यौन दुर्व्यवहारबारे आम बहस हुन सुरु गराएको छ।

साथै सामाजिक सञ्जालहरूमा 'आफू पनि पीडित रहेको' आशयको #MeToo 'ह्यासट्याग' छायो जसअन्तर्गत महिलाहरूले आफूले सामना गर्नुपरेको यौन दुर्व्यवहारका अनुभवहरू साटेका थिए।

चलचित्र उद्योग तथा अन्य कार्यस्थलहरूमा हुने यौन दुर्व्यवहारविरुद्ध लड्न तीन सयभन्दा धेरै अभिनेत्रीहरू, लेखक तथा निर्देशकहरूले समय सकियो अर्थात् 'टाइम इज अप' नाम दिइएको अभियान थालेका थिए।

गत ज्यानुअरी महिनामा भएको गोल्डेन ग्लोब्स पुरस्कार समारोहका क्रममा धेरै चलचित्र... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

समान अधिकारका लागि ‘रेड कार्पेट’मा विरोध


कार्यतालिकाअनुसार तोकिएको समय अपराह्ण एक बजेभित्र महरा एक जनाको मात्रै मनोनयनपत्र दर्ता भएको जानकारी संघीय संसद् महासचिव मनोहर भट्टराईले दिए।

महराले उम्मेदवारी दर्ता गर्दा माओवादी अध्यक्ष पु्ष्पकमल दाहाल र नेकपा एमालेका नेता एवम् पूर्वसभामुख सुवासचन्द्र नेम्वाङ पनि उपस्थित थिए। नेम्वाङ महराको उम्मेदवारीको प्रस्तावक बसेका थिए।

एक जनाको मात्रै उम्मेदवारी परेको भए पनि निर्वाचनको परिणाम औपचारिक रूपमा शनिवार मात्र हुनेछ।

यसअघि माओवादी केन्द्रले महरालाई सभामुख बनाउने निर्णय गरेको जानकारी उक्त दलका नेता शक्ति बस्नेतले सामाजिक सञ्जालमार्फत् सार्वजनिक गरेका थिए।

"प्रतिनिधिसभाको सभामुखमा पूर्व उपप्रधानमन्त्री कृष्णबहादुर महरालाई उम्मेदवार बनाउने माओवादी केन्द्रको निर्णय," बस्नेतले ट्विटरमा लेखेका थिए।

अवस्था

संसद्‌मा संयुक्त रूपमा बहुमत प्राप्त दुई दल नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्र एकीकरण प्रक्रियामा रहेका छन्।

महत्त्वपूर्ण संवैधानिक पदहरू बाँडफाँट गर्ने उनीहरूको सहमतिअनुरूप नै यसअघि नेकपा एमालेका तर्फबाट बहालवाला राष्ट्रपति विद्या भण्डारीले दोस्रो कार्यकालका लागि उम्मेदवारी दिएकी छन्।

वाम गठबन्धन एउटै दल बन्ने प्रक्रियामा रहेको र सभामुख एवम् उपसभामुख फरक दलको हुनपर्ने भएकाले एक पदमा आफूहरूको दावी रहेको कांग्रेसको भनाइ छ।

संघीय संसद्को कार्यतालिका अनुसार शुक्रवार बिहान १० बजेदेखि दिउँसो एक बजेसम्म सभामुख पदका लागि दलहरूले मनोनयन दर्ता गर्नुपर्ने थियो।

निर्वाचन भएको खण्डमा सभामुखमा निर्वाचित हुनका लागि प्रतिनिधिसभामा तत्काल कायम रहेको सदस्य संख्याको बहुमत अर्थात् १३७ सदस्य आवश्यक पर्थ्यो ।

एमाले र माओवादी केन्द्रसँग कुल १७४ सांसद छन्।

संविधानमा सभामुख र उपसभामुख फरकफरक दलको हुनुपर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ।

अरूको दाबी

वाम गठबन्धनसँग सहज बहुमत रहेपनि ती पदमा प्रमुख प्रतिपक्षी कांग्रेसले उम्मेदवारी दिने अपेक्षा गरिको थियो।

कांग्रेस नेता बालकृष्ण खाँणका अनुसार वाम गठबन्धन एउटै दल बन्ने भएकोले सभामुख वा उपसभामुखमध्ये एकमा आफूहरूको दावी रहने छ।

उनले भने, ''एमाले र माआवादीले एउटै घोषणापत्र बनाएर चुनाव लडेकोले सभामुख वा उपसभामुखमध्ये एक उहाँहरूले छोड्नुपर्ने हो। यो कानुनी प्रावधानलाई उहाँहरूले सहजतापूर्वक स्वीकार गर्नुपर्ने हो।''

सरकारमा सहभागिताका लागि वार्ताको चरणमा रहेका तराई केन्द्रित दलहरूमा पनि... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सभामुखमा माओवादी केन्द्रका महराको मात्रै उम्मेदवारी


कार्यदलमा उक्त अनुदान सम्झौताको पक्षमा रहेका परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवाली र विपक्षमा रहेका भीम रावल सदस्य छन्।

सरकार र प्रधानमन्त्री उक्त सम्झौता संसद्बाट अनुमोदन गराउने पक्षमा खुला ढङ्गले लागेका छन्।

 पार्टीकै कैयौँ नेताहरू उक्त सम्झौताका कतिपय प्रावधान र भित्री उद्देश्य नेपालको हित र परराष्ट्रनीतिविपरीत रहेको तर्क गर्दै आलोचनामा ओर्लिएका छन्।

पेचिलो बनेको यो विवादको टुङ्गो लगाउनेगरी कार्यदलले केके अध्ययन गर्छ र कुन कुन विकल्पमा पार्टीलाई सुझाव दिन्छ त?

उत्तर खोज्नुपर्ने प्रश्न खोज्दै खनाल

कार्यदलका संयोजक रहेका नेकपाका वरिष्ठ नेता झलनाथ खनालका अनुसार सचिवालयले सोमवार निश्चित कार्यादेश दिनेछ। त्यसमै केन्द्रित रहेर केन्द्रीय सदस्यहरूको जिज्ञासालाई ध्यानमा राख्दै काम गरिनेछ।

उनी भन्छन्, "पार्टीले के खोजेको हो? सम्झौता कस्तो हो? एमसीसी भनेको के हो? इन्डोप्यासिफिक रणनीतिसँग त्यसको सम्बन्ध कस्तो हो? त्यो कार्यादेशले स्पष्ट पार्नेछ।"

 उनले आफूले त्यो कुरा पार्टीसँग माग गरिसकेको जानकारी दिए।

खनाल कार्यदलले ती प्रश्नहरूको जबाफ खोज्नेछ। तर सदस्यद्वय रावल र ज्ञवाली एमसीसीको पक्ष र विपक्षमा छन्।

त्यस्तो अवस्थामा कसरी निर्णय होला?

नेता खनाल भन्छन्, "कार्यदलमा बसेपछि कार्यदलका नियम र अनुशासन हुन्छन्। त्यसमा रहेर विगतमा जसले जे बोलेको भए पनि केन्द्रीय समितिको भावनालाई ध्यानमा राखेर काम गर्नुपर्ने हुन्छ।"

तेस्रो विकल्प छ?

आइतवार सकिएको नेकपाको केन्द्रीय समितिमा पनि एमसीसीको विषयले महत्त्व पाएको थियो।

अमेरिकी सहयोग बारेको सम्झौता एमसीसीमा विवाद किन

नेता खनालका अनुसार बैठकको भावना बुझ्दा एमसीसी संसद्‍बाट अनुमोदन गर्नैपर्छ वा अस्वीकृत गर्नुपर्छ भन्ने दुवै कुरा रहेन।

बैठकको रायबारे उनले भने, "यसबारे समग्र कुरा के हो, यो कसरी सुरु भयो, कसरी विकास भयो, अहिलेको अवस्था के छ, सर्तहरू के छन्, नेपालको राष्ट्रिय हितमा छ कि छैन हामीलाई जानकारी गराइयोस् भन्ने राय थियो।"

उनका अनुसार राष्ट्रिय हितमा भए अनुमोदन गर्ने अन्यथा नगर्ने धारणा केन्द्रीय सदस्यहरूको छ।

अर्थात् अनुमोदन गर्ने वा अस्वीकार गर्ने दुई भन्दा अर्को विकल्प छैन?

खनालले भने, "संशोधनको विकल्प पनि हुन्छ।"

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

एमसीसी विवाद: विरोधी र समर्थक नेता रहेको खनाल कार्यदलको मार्गचित्र


कार्यभार सम्हालेको केही घण्टाभित्रै उनले जारी गरेका कार्यकारी आदेशमध्ये कतिपयले ट्रम्प प्रशासनको नीति उल्ट्याइदिएका छन्।

"हामीले सामना गरिरहेको सङ्कटसँग जुझ्ने क्रममा खेर फाल्ने समय हामीसँग छैन," शपथ ग्रहणपश्चात् ह्वाइट हाउस प्रवेश गर्नुअगाडि राष्ट्रपति जो बाइडनले ट्वीट गरेका थिए।

उनले कोरोनाभाइरस महामारीको सङ्कट सम्बोधनमा सङ्घीय कारबाही तीव्र पार्न कार्यकारी आदेशहरू जारी गरेका छन्।

उनले जारी गरेका अन्य आदेशहरूले चाहिँ विगतमा ट्रम्प प्रशासनले जलवायु परिवर्तन, आप्रवासन तथा जातीय सम्बन्धबारे अख्तियार गरेका नीति उल्ट्याइदिनेछ।

कार्यकारी आदेश जारी गरिएको वक्तव्यमा भनिएको छ ती आदेशहरूमार्फत् राष्ट्रपति बाइडनले "ट्रम्प प्रशासनले पुर्‍याएको क्षति उल्ट्याउने मात्र नभइ देशलाई अघि बढाउनेछन्।"

उनका मुख्य आदेश कस्ता छन्?

कोरोनाभाइरस महामारी

चार लाख अमेरिकीहरूको ज्यान लिइसकेको कोरोनाभाइरस महामारीसँग जुझ्ने विभिन्न उपायहरू ती आदेशमा रहेका छन्। तिनका मुख्य बुँदा यसप्रकार छन्:

जलवायु सङ्कट

वातावरणसम्बन्धी कतिपय ट्रम्प प्रशासनका नीतिहरू बाइडनले उल्ट्याउन चाहेका छन्। त्यसको निम्ति उनको आदेशमा भनिएको छ:

आप्रवासन

आप्रवासनको विषयमा उनको आदेशमार्फत् बाइडनले दुई प्रमुख निर्णय गरेका छन्:

- ट्रम्पले लागु गरेको तथाकथित मुस्लिम प्रतिबन्धअन्तर्गत केही मुस्लिम बहुल देशबाट यात्रामा लगाइएको प्रतिबन्ध फुकुवा

- मेक्सिकोसँगको सिमानामा पर्खाल निर्माणकार्य बन्द

अमेरिका: पूर्वराष्ट्रपतिले के के पाउँछन्

आदेश गर्नु त सजिलो पाटो हो - एक विश्लेषण

बीबीसीका एन्थोनी जर्कर भन्छन् - जो बाइडन तथा उनका टोलीसँग यी प्रारम्भिक कदमको तयारीका निम्ति झन्डै तीन महिना उपलब्ध थियो।

डोनल्ड ट्रम्पले उनको कार्यकारी आदेश जारी गर्न सक्ने शक्तिलाई आफ्नो राजनीतिक एजेन्डा अघि बढाउन प्रयोग गरेका थिए। त्यसैले बाइडनले कहिले र कसरी ती काम उल्ट्याउँछन् भन्ने कुरा महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

बाइडनले त्यसो गर्न धेरै समय लगाएनन्।

तर कार्यकारी आदेश जारी गर्नु त बाइडनका लागि सबभन्दा सजिलो पाटो हो। खास परिवर्तन गर्न त अब उनले यी विषयलाई दीर्घकालीन स्थायीत्व दिनेगरी नीतिगत व्यवस्था गर्न सक्नुपर्छ।

त्यसका निम्ति उनले कङ्ग्रेससँग हातेमालो गर्दै अगाडि बढ्नुपर्छ।

संसद्को दुवै सदनमा डेमोक्र्याटहरूको झिनो बहुमत रहेकाले बाइडनलाई अवसर भने छ। तर त्यसका निम्ति उनले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

जो बाइडनः नयाँ अमेरिकी राष्ट्रपतिले पद सम्हाल्नेबित्तिकै उल्ट्याए डोनल्ड ट्रम्पका यी नीति


कार्यरत चिकित्सकहरू पनि लामो विदामा बस्ने गरेका छन् सरकारी अस्पतालहरूमा सेवा खस्किँदै गएको अस्पतालका समितिहरूले बताएका छन्।

आठजना विशेषज्ञ चिकित्सकको दरबन्दी रहेको ५० शैयाको इलाम जिल्ला अस्पतालमा अहिले स्त्रीरोग, बालरोग र दन्तरोग विशेषज्ञ मात्र कार्यरत छन्।

त्यस्तै झापा भद्रपुरको मेची अञ्चल अस्पतालमा २२ जनाको विशेषज्ञ चिकित्सकको दरवन्दी रहे पनि अहिले १० जना मात्र कार्यरत छन्।

सम्भावना

देशभरका सरकारी अस्पतालहरूमा विशेषज्ञ चिकित्सक अभावका कारण सुलभ स्वास्थ्य सेवा पाउनबाट बञ्चित हुनु परिरहेको सर्वसाधारणले बताउने गरेका छन्।

देशभरका सरकारी अस्पतालहरूमा अहिले चार सयजना विशेषज्ञ चिकित्सक अभाव रहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयको भनाइ छ।

तर गत वर्ष बढुवामा परेका करिब ८० जना विशेषज्ञ चिकित्सक अस्पतालहरूमा अब खटिँदैछन्।

केहीको अवकास भएको र केही छोडेका कारण चिकित्सक अभाव उस्तै हुने देखिन्छ।

तर स्वास्थ्य मन्त्रालय कर्मचारी प्रशासन महाशाखाका उपसचिव बाबुराम खनाल भन्छन् देशभरमा अब तीन सयजना विशेषज्ञ चिकित्सकको अभाव रहनेछ।

अभाव

खनालले भने, 'करिब चार सय विशेषज्ञ चिकित्सक अभाव रहेकोमा गत वर्ष करीब ८० जना बढुवामा पर्नु भएको छ। अर्को साता बढुवा समितिको बैठक फेरि बस्दैछ। अब करिब तीन सयजनाको अभाव हुने सम्भावना छ। सरकारी अस्पतालमा कहिले पनि पूरै दरबन्दीका चिकित्सक खटाउने सम्भावना हुँदैन।'

तर इलाम अस्पताल विकास समितिका अध्यक्ष केदार थापाका अनुसार स्वास्थ्य मन्त्रालयमा बारम्बार ताकेता गर्दा पनि इलाम अस्पतालले चिकित्सक पाउन सकेको छैन।

थापाले भने, 'स्वास्थ्य मन्त्रालयको लापरवाही हो कि के हो। हामीले पटकपटक लेखेर दिँदा समेत चिकित्सक पठाउँदैन।'

त्यतिमात्र होइन स्वास्थ्य मन्त्रलायले एमबिबिएस चिकित्सकसमेत अस्पतालहरूमा पठाउन नसकेको अस्पतालका मेडिकल सुपरिन्टेन्डेन्टहरूले बताएका छन्।

स्वास्थ्य ऐन अनुसार लोकसेवाबाट विशेषज्ञ चिकित्सकको पदपूर्ति गर्न पाँच वर्ष काम गरेको अनुभव चाहिने गर्छ।

त्यस्ता चिकित्सक नेपालमा थोरैमात्र भएका कारण सरकारी अस्पतालमा विशेषज्ञ चिकित्सकको अभाव भइरहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. श्रीकृष्ण गिरीको भनाइ छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'देशभर तीन सय विशेषज्ञ चिकित्सकको अभाव


कार्यस्थलमा अनुचित व्यवहारका विरुद्ध गुगलले कडा नीति अख्तियार गरेको बताएको छ।

कर्मचारीहरूलाई एक पत्र लेख्दै गुगलका प्रमुख कार्यकारी सुन्दर पिचाइले अनुचित व्यवहारका विरुद्ध सो कम्पनीले कडा नीति अख्तियार गरेको बताएका छन्।

हालै न्यूयोर्क टाइम्समा प्रकाशित रिपोर्टमा एन्ड्रोइड सफ्टवेयरका निर्माता एन्डी रुबीनले दुर्व्यवहारका आरोप खेपेपनि उनलाई कम्पनीबाट निकाल्ने बेला गुगलले ९ करोड डलर बराबरको प्याकेज दिएको उल्लेख भएपछि पिचाइले सो पत्र लेखेका हुन्।

ढाकछोप

विगत एक दशकमा गुगलले रुबीनसहित अन्य दुई व्यवस्थापकहरू विरुद्ध यौन दुर्व्यवहारको आक्षेपको ढाकछोप गर्दै आएको पत्रिकाले जनाएको छ।

रुबीनका एक प्रवक्ताले भने ती आरोपको खण्डन गरेका छन्।

स्याम सिंगर तथा रुबीनले सन् २०१४ मा गुगल छाडेर प्लेग्राउन्ड नामक एक भेन्चर क्यापिटल कम्पनी खडा गरेका थिए।

गुगल छाड्ने बेला उनलाई नायकको जस्तो बिदाइ गरिएको सो समाचारमा उल्लेख छ।

पिचाइले आफ्नो पत्रमा न्यूयोर्क टाइम्सको सो समाचार पढ्न गाह्रो भएको भन्दै सुरक्षित तथा समावेशी कार्यस्थल सुनिश्चित गर्न गुगल अत्यन्त गम्भीर भएको बताएका छन्।

उनले गत दुई वर्ष यता निकालिएका कर्मचारीमध्ये कसैले पनि बिदाइ प्याकेज नपाएको बताएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

यौन दुर्व्यवहार: गुगलद्वारा ४८ कर्मचारी बर्खास्त


कार्यालयका अनुसार ग्रेड वृद्धि हुने सीमान्त अङ्क ल्याएका विद्यार्थीहरूको डिजिटल लब्धाङ्कपत्रमा समस्या देखिएको थियो। उक्त त्रुटिको छानबिन गरिने बताइएको छ।

परीक्षाफलमा भएको त्रुटिका कारण थुप्रै विद्यार्थी र अभिभावक तनाबमा परेका थिए। सोचेभन्दा कम अङ्क आएपछि कतिपय विद्यार्थीले पुनर्योग गर्ने योजना समेत बनाएका थिए।

तर केही बेरमै इन्टर्नेटमा संशोधित लब्धाङ्क राखियो। परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयले भने एक दिनपछि मात्र आफूबाट त्रुटि भएको स्वीकारेको थियो।

नतिजा

यो वर्ष परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयको नतिजा प्रकाशन गर्ने सफ्ट्वेअरको नयाँ भर्सन प्रयोग गरिएको थियो। तर अङ्कलाई ग्रेडमा रूपान्तरण गरिने सूत्र भने पुरानै सफ्ट्वेअरको प्रयोग गरिँदा नतिजामा त्रुटि भएको परीक्षा अधिकारीले बताएका छन्।

राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डका अध्यक्ष चन्द्रमणि पौडेल भन्छन्, "यो गल्ती त हामीले सपार्‍यौँ। त्यहाँ अन्य गल्तीहरू छन् भने तिनलाई छानबिन गर्नुपर्छ।"

जीपीए नतिजा प्रणालीमा भएको परीक्षामा ९० अङ्क ल्याउनेलाई ए प्लस गणना गरिनुपर्नेमा ए मात्रै भएको पाइएको थियो। यो समस्या अरू ग्रेडका सीमान्त अङ्कमा पनि भएको पाइएको थियो।

अन्तिम अवस्थासम्म हतारोमा काम गर्ने र निकै कम जनशक्तिलाई धेरै भार पर्ने गरी काम हुँदा बर्सनि नतिजामा विभिन्न स्वरूपमा समस्याहरू देखा परिरहन्छन्।

घातक

परीक्षा नियन्त्रक अम्बिकाप्रसाद रेग्मी भन्छन्, "यो नहुनुपर्ने निकै ठूलो दु:खद घटना हो। यो समस्या अङ्क बढ्ने किसिमको हो। घट्ने भएको भए निकै घातक हुन सक्थ्यो।"

त्यसमाथि नतिजा गोप्य सूचना हुने भएकाले चुहिनसक्ने भन्दै त्यसको जाँच समेत निकै थोरै नमुनामा प्रविधिको प्रयोग विनै गरिएको थियो।

नवलपरासीको एक निजी विद्यालयका प्रधानाध्यापक सागर पाण्डेय भन्छन्

, "छिनछिनमा फरक नतिजा आउँदा त निकै फितलो देखियो । स्कूलले नै बदमासी गर्‍यो वा आफ्नो विज्ञापन गर्न नम्बर बढाएर राख्यो कि भन्नेजस्ता अनेक प्रचार भए।"

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

एसईई: नतिजा प्रकाशनमा भएको त्रुटिबारे छानबिन हुने


कालापानी क्षेत्रको सीमा विवादले निम्त्याइदिएको नेपाल र भारतबीचको तिक्तता र त्यससँगै देखिएको संवादहीनता कायम हुँदै गर्दा भारतका दुई सुरक्षा निकायाका शीर्षस्थ व्यक्तिले नेपाल भ्रमण गरेका हुन्।

नेपालमा कोरोनाभाइरस महामारी अझै बढ्दो छ। अन्तर्राष्ट्रिय सीमानाका पनि बन्द छन्। तर गोयल र नरवणेका लागि नेपाल भ्रमण गर्न ती कुनै कुरा बाधक भएनन्।

कतिपयलाई लाग्न थालेको छ - दुवै देश राजनीतिक तहको संवादको बाटोमा फर्किने वातावरण बन्दै गएको छ। परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवाली पनि त्यो संवाद अगाडि बढ्ने आशामा देखिन्छन्।

बीबीसीसँग छोटो कुरा गर्दै उनले भने, "भारतीय प्रधानमन्त्रीको प्रतिनिधिको रूपमा भारतीय गुप्तचर प्रमुख आइसकेपछि र भारतीय सेना प्रमुखको भ्रमणले केही नयाँ स्थिति निर्माण गरेको छ, अब नेपाल-भारतबीच छलफलहरूको शृङ्खला अगाडि बढ्ने आशा छ।"

मोदीका 'तीन सन्देश'

भारतीय गुप्तचर निकाय 'रअ' का प्रमुख सामन्तकुमार गोयलले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँग भेटवार्ता गरेका थिए।

प्रधानमन्त्रीका विदेशमामिला सल्लाहकार राजन भट्टराईका अनुसार गोयलको भ्रमणले दुई प्रधानमन्त्रीबीच सन्देश आदान-प्रदानको काम गरेको छ। गोयलमार्फत् नरेन्द्र मोदीले तीनवटा सन्देश ओलीले पाए।

पहिलो: भारत दुई देशबीचको सम्बन्धलाई राम्रो बनाउँदै निरन्तर रूपमा अगाडि बढाउन चाहन्छ।

दोस्रो: हामीबीच केही समस्या छन्, ती वार्तामा बसेरै समाधान हुन्छन्। शान्तिपूर्ण हिसाबले टुङ्ग्याउनुपर्छ भन्ने मान्यतामा भारत छ।

तेस्रो: समस्या समाधानपछि दुई देशबीचको सम्बन्धलाई अझ नयाँ उचाइमा पुर्‍याऔँ भन्ने भारतको चाहना छ।

पहिलो बुँदामा भनिएको विश्वासको वातावरण वातावरण बनाउन वा उक्त इच्छा प्राप्तिको निम्ति दोस्रो बुँदामा प्रवेश गर्न राजनीतिक वा कूटनीतिक संवादको चरणको खाँचो पर्ने ठानिन्छ।

कतिपयले त्यसको निम्ति राजनीतिक तहको भ्रमण हुने आकलन पनि गर्न थालेका छन्।

राजनीतिक भ्रमण होला त?

जानकारहरूका विश्वासमा त्यो प्रक्रिया अब क्रमश: अगाडि बढ्नेछ। तर कुन तहबाट कहिलेदेखि हुन्छ भन्ने बेला भइसकेको छैन।

रअ प्रमुखलाई प्रधानमन्त्रीले भेट्नुको अर्थ के

कोरोनाभाइरसको महामारीले गर्दा तत्काल अनुकूल अवस्था नदेखेका विदेश मामिला सल्लाहकार भट्टराईले कुनै पनि तहको राजनीतिक भ्रमणको तयारीबारे जानकारी नभएको बताए।

उनी भन्छन्, "तर पनि वातावरण अनुकूल हुँदै गएपछि स्वाभाविक रूपमा माथिल्लो तहका भ्रमणहरूले समस्या... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल-भारत सम्बन्धः भारतीय गुप्तचर निकाय र सेनाका प्रमुखको भ्रमणपछि ‘नयाँ स्थिति निर्माण’


कालापानी क्षेत्रमा रहेका भारतीय सैन्य शिविर

उनीहरूका अनुसार सर्वोच्चले देशको सीमा निर्धारण गर्न नसक्ने भए पनि उसको आदेश अनुसार सबै प्रमाणहरू अदालतमा पेस गरिए त्यसले नेपालको सीमा निर्धाणमा सहयोग गर्नेछ।

ती प्रमाणहरू पेस गर्नुपर्ने दायित्व पाएको नापी विभागका अधिकारीहरूले चाहिँ आदेशबारे पूर्ण विवरण प्राप्त भएपछि मात्र प्रतिक्रिया दिने बताएका छन्।

कालापानी र लिम्पियाधुरा क्षेत्रलाई नेपालको नक्सामा राख्नुपर्ने माग गर्दै परेको निवेदनमा सर्वोच्चले गत सोमवार सुगौली सन्धिदेखिका नक्साहरू पेस गर्न आदेश दिएको थियो।

न्यायाधीश हरिप्रसाद फुयालको एकल इजलासले दिएको उक्त आदेशमा १५ दिनभित्र विपक्षीहरूले नक्साहरू र अन्य सबुदप्रमाण पेस गर्नुपर्ने उल्लेख छ।

अदालतले सुगौली सन्धिको अनुसूची सहितको प्रतिलिपी, त्यस बेलाको आधिकारिक नक्सा भए त्यसको प्रतिलिपि, सन् १८६० मा ब्रिटिश इन्डिया सरकारसँग भएको बाउन्ड्री ट्रीटी र सन् १८२७ मा इस्ट इन्डिया कम्पनीले जारी गरेको नेपालको नक्साको प्रति पनि लिखित जबाफसँगै पेस गर्न आदेश दिएको छ।

सर्वोच्चको आदेश पालन गर्नुपर्ने बाध्यात्मक अवस्था रहेको बताउँदै एक अधिवक्ता टीकाराम भट्टराईले भने, "ती सबै प्रमाणहरू यदि आएको अवस्थामा लिम्पियाधुरा र कालापानी नेपालकै भूगोल हो भन्ने स्पष्ट हुने भएकाले न्यायिक उद्घोषणमार्फत् नेपालको सीमाना कायम गर्न खोजेको जस्तो यसको उद्देश्य देखिन्छ।"

उक्त आदेशको न्यायिक इतिहासमा ठूलो अर्थ रहने उनको तर्क छ।

भट्टराईले भने, "नेपालको संवैधानिक र न्यायिक इतिहासमा नेपालको सार्वभौमसत्ता रक्षाका लागि सर्वोच्चले गरेको यो आदेशको ठूलो अर्थ र महत्व रहन्छ।"

सरकारलाई सङ्केत

अधिवक्ता गोविन्द बन्दीले अदालत सीमा निर्धारक नभए पनि यो आदेशले सरकारलाई जिम्मेवारीबोध गराउने बताए।

उनले भने, "नेपाल र भारतको सीमाको तय गर्ने काम चाहिँ अदालतले गर्दैन तर नेपाल सरकारले जुन सीमाको रक्षा गर्नुपर्ने हो त्यो काम कति जबाफदेहीपूर्ण ढङ्गले जिम्मेवारीपूर्वक गरेको छ भन्ने जाँच गरेर अदालतले सरकारलाई आदेश दिन चाहिँ सक्छ।"

अदालतको उक्त आदेशबारे सरकारी अधिकारीहरूले भने अहिले नै प्रतिक्रिया दिन हतार हुने बताएका छन्।

नापी विभागका अधिकारीहरूले सर्वोच्चको आदेशबारे आफूहरूले सुनेको भए पनि त्यसबारे जानकारी आइनसकेको बताए।

कतिपयले चाहिँ नेपालसँग सुगौली सन्धिसहित पुराना सन्धि र नक्साका आधिकारिक प्रति नरहेको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कालापानी विवाद: सर्वोच्च अदालतको आदेशबारे यसो भन्छन् कानुनविद्


कालापानी र सुस्तामा भने दुई देशको पृथक् मत रहेका कारण अद्यावधिक गर्ने योजनामा ती क्षेत्र सम्मिलित छैनन्।

तीबाहेक अन्य क्षेत्रमा स्तम्भ निर्माण गर्ने, मर्मत गर्ने, एकअर्कातर्फ अतिक्रमण भएका स्थान पहिल्याउने काममा चारवटा संयुक्त टोली संलग्न रहेको बताइएको छ।

दुई देशको सीमा छुट्ट्याउनेगरी राखिएका सीमास्तम्भ नै पूर्ववत् अवस्थामा नभएकाले समस्या देखिने गरेको अधिकारीहरू बताउँछन्।

स्तम्भको खोजी

सन् २०१५ देखि दुई देशका अधिकारीहरूको संयुक्त टोलीले सीमास्तम्भको खोजी कार्य सुरु गरेको थियो।

त्यही काम सकिन अझै डेढ वर्षजति लाग्ने नापी विभागका निर्देशक दामोदर ढकालले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई जानकारी दिए।

"सुस्ता र कालापानी क्षेत्रबाहेक जहाँजहाँ सीमा नक्सा बने, ती सबै स्थानमा रहेका सबै पिलरको पछिल्लो स्थितिबारे विवरण तयार पारिसकिएको छ," ढकालले भने।

कालापानीमा भारतीय सेनाले आफ्नो शिविर राखेको छ

"बाँकी रहेका साना नदी र जमिनमा पर्ने पिलरबारे काम आगामी हिउँदमा सम्पन्न गर्न निर्देशन दिइएको छ।"

नापी विभागका अनुसार नेपाल-भारत सीमाका आठ हजारभन्दा बढी सीमास्तम्भ नक्सामा अङ्कित छन्। ती मध्ये ४,००० सीमास्तम्भको मर्मत र पुनर्निर्माण भइसकेको बताइएको छ।

झन्डै २,४०० सीमास्तम्भ नारायणी, कोशी, मेची, महाकाली, कर्णालीजस्ता ठूला नदीमा छन्। करिब ५०० सीमास्तम्भ पूर्ववत् अवस्थामै रहेका छन्।

साना नदी तथा जमिनमा रहेका १,६०० स्तम्भ भने हिउँद यामसम्ममा तयार हुने बताइएको छ।

चुनौती

ठूला नदीमा भने सुगौली सन्धिका बेला राखिएकै स्थानमा सीमास्तम्भ राख्नुपर्ने र त्यस्ता स्तम्भ बलियो हुनुपर्ने भएकाले उक्त कार्य चुनौतीपूर्ण रहेको निर्देशक ढकालको भनाइ छ।

"ठूला नदीमा त्यस्ता संरचना बनाउन समस्या हुनेरहेछ। उपकरणदेखि लिएर खर्चसम्मका कुरा हुँदा सम्पन्न हुन्न कि भन्ने आशङ्का छ। यद्यपि त्यो कार्य सक्नेगरी खटिएको टोलीलाई निर्देशन दिइसकिएको छ," उनले भने।

सन् २०१४ मा भारतीय प्रधानमन्त्रीका रूपमा नरेन्द्र मोदी पहिलो पटक नेपाल आउँदा जारी संयुक्त वक्तव्यमा ९८ प्रतिशत स्थानमा सीमा नक्सा बनेको बताइएको थियो।

कालापानी र सुस्ताका विषयमा परराष्ट्र सचिव स्तरीय द्विपक्षीय संयन्त्रले टुङ्ग्याउने बताइएको थियो।

तर अहिलेसम्म उक्त संयन्त्रको बैठक पनि बस्न सकेको छैन।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल-भारत सीमामा रहेका स्तम्भ 'डेढ वर्षभित्र अद्यावधिक गरिसकिने'


कालिकोटको एउटा नगरपालिकाले रोजगार ब्याङ्कको अवधारणा अघि बढाएको हो

नगरपालिकाले सञ्चालन गरेको श्रम रोजगार ब्याङ्कमा आबद्ध उनी अहिले गाउँमै महिनामा ३५ हजार रुपैयाँसम्म आम्दानी गरिरहेका छन्।

उनी भन्छन्, "बम्बईमा चौकीदारीको काम गर्दा परिवार पाल्नै मुस्किल थियो। तर अहिले त्यस्तो अवस्था छैन। कालापारको भन्दा गाउँमै दोबर कमाइ छ।"

तीन वर्ष खाडी मुलुकमा काम गरेर फर्किएका फुकोटका कपुर महतराले पनि विदेशको भन्दा राम्रो कमाइ गाउँमै गरिरहेको बताए।

"अर्काको देशमा दैनिक १८ देखि २० घण्टा पसिना बगाउँदा २० देखि २५ हजार रुपैयाँ कमाइन्थ्यो। अहिले घरपरिवारसँगै बसेर महिनामा त्योभन्दा बढी कमाउँछु।"

रास्कोट नगरपालिकाले गत वर्षदेखि सञ्चालन गरेको श्रम रोजगार ब्याङ्कले हालसम्म  २६० जनालाई रोजागरी उपलब्ध गराएको छ।

उनीहरूलाई विकास निर्माण र उत्पादनका साथै सामाजिक सुरक्षा, विपद् व्यवस्थापनजस्ता काममा परिचालन गर्दै आएको नगरपालिकाले बताएको छ।

श्रम ब्याङ्कमा सामान्य लेखपढदेखि उच्च शिक्षा हासिल गरेका १८ देखि ४० वर्षसम्मका व्यक्तिले रोजगारी पाएको बताइन्छ।

हरेक युवाले मासिक सरदर २५ देखि ३० हजार रुपैयाँसम्म कमाउँदै आएको श्रम रोजगार ब्याङ्कका अध्यक्ष पद्मबहादुर खड्काले बताए ।

युवा परिचालन

बीसजना सहभागी १३ वटा समूह बनाएर युवायुवतीलाई विकास निर्माणमा परिचालन गरिएको उनी बताउँछन्।

रोजगार ब्याङ्कमा काम गरिरहेकी सिपखानाकी हस्ता लोहार गाउँमै आम्दानी गर्ने अवसर पाउँदा निकै खुशी छन् ।

प्रत्येक तीनदेखि चार महिनामा लगभग ९० हजारसम्म कमाइरहेको बताउने उनले श्रीमान् र आफ्नोमध्ये एक जनाको आम्दानी बचत गरिरहेको तथा अर्कोको आयले घरखर्च धानिरहेको बताइन्।

रोजगार ब्याङ्कमा निरक्षरदेखि उच्च शिक्षासम्म पढेलेखेका, घरका कुनै पनि सदस्य रोजगारमा नभएका, द्वन्द्वपीडित, दलित परिवारका सदस्यलाई प्राथमिकता दिइएको नगरपालिकाका प्रमुख काशीचन्द्र बरालले बताए।

भवन निर्माण लगायत विभिन्न काममा उक्त ब्याङ्कमार्फत् युवाहरूको समूहलाई परिचालन गराइन्छ

उनका अनुसार हालसम्म १० करोड रुपैयाँ बराबरका विकासका काम उक्त ब्याङ्कमार्फत् गरिएको छ।

श्रम ब्याङ्कमा १८ देखि ४५ वर्षसम्म उमेर समुहका बेरोजगार महिला र पुरुष सदस्य छन्।

१० जोड २ को अध्ययन पूरा गरी सरकारी जागिरको तयारीमा जुटेकी चरना उपाध्याय अब आफूले त्यो सपना त्यागेको बताउँछिन्।

उनले भनिन्, "श्रम ब्याङ्क नखुलेको भए... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

रोजगारीका लागि भारत जाने चलन यसरी कम गर्दैछ कालिकोटस्थित श्रम ब्याङ्कले


कालीकोटमा गर्भवती महिलालाई उद्धारको लागि गएको हेलिकप्टरमा गर्भवतीलाई राखिँदै

जिल्ला सदरमुकाम दुनै पुग्न दुई दिन लाग्ने भएकोले उनलाई समयमै अस्पताल पुर्‍याउन असम्भवप्राय: थियो। तत्काल उपचार नपाए ज्यानै जान सक्ने अवस्था आएपछि धरालालाई  हेलिकप्टरबाट उद्धार गरी सुर्खेत पुर्‍याइयो।

स्वास्थ्यकर्मीले दिएको मिति कटेको २१ दिनपछि शल्यक्रिया गरेर उनको गर्भबाट मृत बच्चा निकालियो। "त्यो पीडा सम्झँदा बाँचिएला जस्तो लागेकै थिएन, तर हेलिकप्टरले बँचायो," उनी भन्छिन्।

गर्भाशयमा बच्चा उल्टो बसेकाले कालीकोटकी रत्ना शाहीले पनि सामान्य रूपमा बच्चा जन्माउन सकिनन्।

तुरुन्तै उपचार नगरे आमा र बच्चा दुवैको ज्यान जान सक्ने अवस्था आएपछि उनलाई हेलिकप्टरबाट उद्धार गरी सुर्खेत लगियो।

शल्यक्रियापछि छोरीलाई जन्म दिएकी उनी भन्छिन्, "धन्न बाँचियो! हेलिकप्टर नपाएको भए मर्नुबाहेक अरू उपाय थिएन।"

हेलिकप्टरबाट उद्धार गरी ल्याएपछि प्रदेश अस्पताल सुर्खेतमा छोरालाई जन्म दिएकी जाजरकोटकी पानसरी टमटा

तेस्रो बच्चा गर्भमा हुँदा बेथा लागेको सात दिनसम्म पनि सुत्केरी हुन नसकेर छटपटाइरहेकी छेडागाड नगरपालिका-९ पजारु जाजरकोटकी पानसरा टमटालाई यही कार्तिक २७ गते हेलिकप्टरबाटै उद्धार गरियो।

हेलिकप्टर नआएको भए मरिन्थ्यो भन्दै प्रदेश अस्पताल सुर्खेतमा सुत्केरी भएकी उनी भन्छिन्, "मरिन्छ कि भन्ने लागेको थियो, अहिले नयाँ चोला पाएको अनुभूति भयो।"

जीवनदान

पाँच वर्षअघिबाट सरकारले आमा सुरक्षा कार्यक्रमअन्तर्गत सञ्चालन गरेको हवाई उद्धार सेवा लवाना, रत्ना र पानसराजस्ता धेरै महिलालाई जीवनदान दिएको छ।

यो अवधिमा जटिल स्वास्थ्य समस्या भएर ज्यानै जाने अवस्था पुगेका ५७ जना गर्भवती र सुत्केरी महिलालाई बचाएको सरकारी अधिकारीहरूले बताए।

स्वास्थ्य मन्त्रालयले सञ्चालन गरेको हवाई सेवा प्रभावकारी बनेपछि गत वर्षदेखि राष्ट्रपति महिला उत्थान कार्यक्रमअन्तर्गत पनि यो सेवा सञ्चालन गरिएको सरोकारवालाहरूले बताएका छन्।

राष्ट्रपति महिला उत्थान कार्यक्रम अन्तर्गत एअर लिफ्ट कार्यक्रमकी अञ्जु ढुङ्गानाले २०७५ पौष महिनादेखि हालसम्म उद्धार गरिएका ५९ महिलामध्ये ३० जना कर्णाली प्रदेशका रहेको बताइन्।

प्रभावकारी

जटिल स्वास्थ्य समस्याले गर्दा अकालमै ज्यान गुमाउने अवस्थामा पुगेका विकट ठाउँका गर्भवती र सुत्केरी महिलालाई तुरुन्तै उद्धार गर्ने भएकोले कर्णालीमा हवाई सेवा निकै प्रभावकारी भएको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कर्णाली प्रदेशका दुर्गम भेगबाट हेलिकप्टर उद्धार गरेर दर्जनौँ गर्भवती महिलाको उपचार


कालो सूचीका कारण खासगरी युरोपमा उडाउने लक्ष्यका साथ दुईवटा वाइडवडी अर्थात ठूला आकारका विमान भित्र्याएको नेपाल वायुसेवा निगमलाई युरोप मात्र नभई अस्ट्रेलियासमेत समेत उडान गर्न असम्भव भइरहेको बताइएको छ।

नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका अधिकारीहरूले भने ईयूको निर्णयप्रति तीव्र असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्।

नेपाली विमान कम्पनीलाई विगत ५ वर्षदेखि कालो सूचीमा राख्दै आएको युरोपेली संघ ईयूले उक्त सूचीबाट यो वर्ष पनि नहटाउनुमा दुई कारणलाई मुख्य मानेको बताइएको छ।

एउटा नागरिक उड्डयनको क्षेत्रमा सुधार हुन नसकेको अवस्था र अर्को यो वर्ष पनि चार वटा साना ठूला जहाज दुर्घटना हुनु।

नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका अधिकारीहरू भने यो निर्णयबाट सन्तुष्ट देखिदैनन्।

किन असन्तुष्टि

प्राधिकरणका उपमहानिर्देशक राजन पोखरेल भन्छन्, "पहिलो विषय राजनीतिक विषय पनि हो। कतिपय सुधारको लागि कानुनले नै सम्बोधन गर्नुपर्ने हुन्छ। त्यसमा समय लाग्छ। दुर्घटनाको कुरामा ईयुले हेलिकोप्टर र एकल इञ्जिन जहाजलाई पनि मुद्दा बनाएको छ। त्यो बनाउन मिल्दैनथ्यो।"

ईयूले हालै प्रकाशित गरेको कालो सूचीमा नेपालका सबैसहित विभिन्न देशका १०० भन्दा बढी वायुसेवा कम्पनीहरूको नाम उल्लेख छ।

नेपालले हवाई सुरक्षाको क्षेत्रमा राम्रो सुधार गरेको भन्दै डेढ वर्षअघि अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन आईकाओले नेपालको नाम आफ्नो कालो सूचीबाट हटाएको थियो।

त्यसैले ईयू पनि सकारात्मक हुने विश्वास नेपाली अधिकारीहरूमा देखिएको थियो।

तर त्यसो हुन नसक्नुलाई नेपाल वायुसेवा निगमका महाप्रवन्धक सुगतरत्न कंसाकार दुर्भाग्यपूर्ण निर्णय ठान्छन् ।

उनी भन्छन्, "एक सय ८० वटा संस्थालाई मान्यता दिने आईकाओले नेपाललाई कालो सूचीबाट हटाइसकेपछि ईयूले पनि हटाउनु पर्थ्यो। त्यसैले हामीलाई अन्याय नै भएको छ।"

अबको बाटो

दुई ठूला वाइडवडी विमानले लामो दूरीको गन्तव्य नपाइरहेको बेला ईयूको कदमले धेरै घाटा बेहोरिरहेको  नेपाल वायुसेवा निगमको उडान विस्तार योजना प्रभावित हुने चिन्ता बढेको छ।

नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका अधिकारीहरू भने विगत २ वर्षदेखि २ विदेशी विज्ञहरुले सुधारको निम्ति काम गरिरहेको र अन्य मापदण्डमा पनि नेपाल सुधारोन्मुख रहेको दाबी गर्छन्।

तर विगत ४ दशकदेखि हवाई क्षेत्रमा कार्यरत विमानचालक  केबी लिम्बु भन्छन्, "यो देशको लागि राम्रो विषय होइन। तर उड्डयन प्राधिकरणले पनि त मिलाउनु पर्ने विषय होलान्... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाली वायुसेवा कम्पनीहरू ईयूको कालो सूचीबाट नहटेपछि असन्तुष्टि


काशगार शहरका विद्यालयहरू बन्द गराइएका छन् र परीक्षणमा निगेटिभ रिपोर्ट नआएसम्म त्यहाँका बासिन्दालाई शहर छोड्ने अनुमति दिइएको छैन।

काशगार शहरमा करिब ४७ लाख मानिसहरूको परीक्षण गरिँदछ। अहिलेसम्म लक्षण नदेखिएका १३८ सङ्क्रमित फेला गरेका छन्।

सङ्क्रमणको दर घटाउन समग्रमा चीन सफल देखिएको छ। तर स-सानो सङ्ख्यामा सङ्क्रमण फैलिने क्रम जारी छ।

सिन्जियाङ्गमा मूलतः मुस्लिम उइगर अल्पसङ्ख्यक बस्छन् जसलाई बेइजिङ्गस्थित सरकारले प्रताडित गर्ने गरेको मानव अधिकारवादी समूहहरूले आरोप लगाउने गरेका छन्।

आधिकारिक

काशगार शहरका विद्यालयहरू बन्द गराइएका छन् र परीक्षणमा निगेटिभ रिपोर्ट नआएसम्म त्यहाँका बासिन्दालाई शहर छोड्ने अनुमति दिइएको छैन।

शहरको बाहिरी भेगस्थित शुफु काउन्टीस्थित एउटा गार्मेन्ट कारखानामा काम गर्ने एक महिलामा पहिलो पटक लक्षणविनाको सङ्क्रमण देखिएको हो।

चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार "नियमित परीक्षण"का क्रममा ती महिला सङ्क्रमित रहेको फेला पारिएको हो।

चिनियाँ मुख्य भूभागमा विगत १० दिनयता पहिलो पटक कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितलाई फेला पारिएको हो।

कोरोनाभाइरस किन यति धेरै सङ्क्रामक?

त्यसपछि व्यापक स्तरमा शुरू गरिएको परीक्षणका क्रममा लक्षण नदेखिएका थप १३७ जना फेला परेका हुन्।

लक्षण नदेखिएका सङ्क्रमितहरूलाई चीनमा आधिकारिक रूपमा सङ्क्रमण पुष्टि गरिएको कुल सङ्ख्या ८५,८१० मा जोड्ने गरिएको छैन।

कोरोनाभाइरसबाट त्यहाँ हालसम्म ४,६३४ जनाको मृत्यु भएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

आइतवार अपराह्णसम्म काशगार शहरका २८ लाख मानिसको परीक्षण गरिएको छ र बाँकी रहेका मानिसहरूको दुई दिनभित्र परीक्षण सकिने अधिकारीहरूले बताएका छन्।

यसअघि अक्टोबर महिनाको शुरूतिर चिङ्गदाओ शहरका सबै ९० लाख मानिसको परीक्षण गरिएको थियो।

एक करोड १० लाख जनसङ्ख्या रहेको वुहानमा गत मे महिनामा पहिलो पटक कोरोनाभाइरस देखिएको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस चीनः एकजना सङ्क्रमित भेटिएपछि शहरका सबै ४७ लाखको परीक्षण गरिँदै


कास्की, पाल्पा, काभ्रे लगायतका जिल्ला प्रशासानले सहरी क्षेत्रमा होटल, पार्टी प्यालेस लगायतमा तीजको दर कार्यक्रम राखिने गरेको र यसले विकृति ल्याएको भन्दै मौलिक रूपमा तीज पर्वलाई मनाउन सूचना प्रकाशन गरेका हुन्।

यसविपरीत गरिएका कार्यक्रमहरूको निगरानी राखी कानुनअनुसार कारबाही गरिने सूचना प्रकाशित भएका छन्।

सहरी क्षेत्रमा केही वर्षयता तीज मनाउने शैलीमा केही परिवर्तन आएको छ। रातो पहिरनमा सजिएर तीजमा निराहार व्रत बस्नेअघिल्लो दिन माइत गएर दर खाने चलनमा केही फरक भएको देखिन्छ।

अचेल महिलाहरू साथीसङ्गी, सहकर्मी, विभिन्न समूह वा संस्थाहरूले एक महिनाअघि देखिनै आयोजना गरेका दर खाने कार्यक्रमा सामेल हुने गरेको देखिएको छ।

आधुनिकता

यस्ता परिवर्तनका कारण केलाउँदै समाजशास्त्री निर्मला ढकाल भन्छिन्, "यसको मुख्य कारण सहरी जीवनशैली हो। एकल परिवारमा साना घरहरूमा बस्ने मानिसकहरूको सङ्ख्या सहरमा बढ्दै गएका छन्।"

"सबैजनालाई घरमै बोलाएर खुवाउने समय र ठाउँ दुवैको अभाव हुँदै गएको छ। टुँडिखेलमा गएर मनाउने कुरा आएन त्यसैले सबै खानपान र नाचगानका लागि पार्टी प्यालेस नै उपयुक्त हुँदै गएको छ।"

यही विषयलाई लिएर कास्की जिल्ला प्रशासनले तीज आउन झन्डै एक महिना बाँकी रहँदा नै दर खाँदा त्यसले चाडको मौलिकतामाथि आँच आएको भन्दै तडकभडक नगर्न, गरगहना प्रदर्शन नगर्न र साङ्गीतिक कार्यक्रम नगर्न सूचना प्रकाशित गरेको थियो।

यस्तै होटल एवम् पार्टी प्यालेसमा हुने दर कार्यक्रमले तीजको मौलिकताबारे प्रश्न उठाएको र यसले ध्वनि प्रदूषण समेत गराएको उक्त सूचनामा उल्लेख गरिएको छ।

प्रशासनले जारी गरेको सूचनालाई अटेर गरे कारबाही हुने जिल्ला प्रशासन कार्यालय कास्कीका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी श्रीनाथ पौडेलले बताए।

 "चोक, चौतारामा नाच्ने कुरा चाहिँ मौलिक परम्पराअनुसार भएकाले दर खाने दिनमा यहाँ भेला भएर नाचगान गर्न पाइयो।  तर तीजको नाममा सार्वजनिक आवागमन  अवरोध हुनेगरी र हामीसँग अनुमति नै नलिईकन गरिएका कार्यक्रम गैरकानुनी हुन्। पर्‍यो भने त्यसलाई हामीले कारबाही गर्न सक्ने अवस्था हुन्छ," उनले भने।

'स्वतन्त्रता हनन'

तर यस किसिमका सूचनाले महिलाको व्यक्तिगत स्वतन्त्रता हनन गरेको कतिपय महिला अधिकारकर्मीहरूले बताएका छन्।

पत्रकार एवम् अधिकारकर्मी अमृता लम्साल भन्छिन्, "तीज मनाउने कि नमनाउने,  मनाउने भए कसरी मनाउने भन्ने कुरा हरेक व्यक्तिले आफैँ निर्णय गर्ने... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

तीज: प्रशासन भन्छ भड्किलो भयो, महिला अधिकारकर्मी भन्छन् स्वतन्त्रता हनन गर्न पाइँदैन


कि यो वर्ष मङ्गल ग्रहमा तीन यान पुग्नेछन्?

बीबीसी विज्ञान संवाददाता रेबेका मोरेलले यो वर्ष हुनसक्ने विज्ञानका केही चाखलाग्दा कुराका बारेमा चर्चा गरेकी छन्।

हेर्नुहोस् एउटा भिडिओ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सन् २०२१ मा विज्ञान: चाखलाग्दो के हुँदैछ?


किंवदन्तीमा आधारित हिममानव अर्थात् यतीसम्बन्धी लोककथाहरू नेपाल लगायत दक्षिण एशियाली मुलुकमा प्रचलित भए पनि हालसम्म यतीको अस्तित्वको बारेमा कुनै प्रमाण भेटिएको छैन।

भूगोलविज्ञ तथा यतीसम्बन्धी पुस्तक लेखक रामकुमार पाँडे भन्छन्, ''ठूलो बाँदरजस्तो जनावरका रूपमा वर्णित यतीलाई (सुमो) कुस्ती खेलाडीजस्तो बनाइएको छ। जुन यतीसँग कुनै हिसाबले मेल खाँदैन।''

सुमो जापानमा खेलिने एक प्रकारको कुस्ती खेल हो।

कम्तीमा पनि यतीको उचाइ, मुखाकृति, रौँसहितको शरीर मिथक कथामा व्याख्या भए अनुसार मिल्दोजुल्दो हुनुपर्ने पाँडेको तर्क छ।

नेपाल भ्रमण वर्षको सचिवालयअन्तर्गत गठित यती आर्ट कमिटीले अन्तर्गत कलाकारहरूले बनाएका झन्डै सात फूट अग्ला दर्जनौँ मस्टक विभिन्न सार्वजनिक स्थानमा राखिएका छन्।

सरकारी पक्षले भने यतीलाई डरलाग्दो जीवको रूपमा प्रस्तुत गर्नुभन्दा पनि यतीको घर नेपालका हिमालय हुन् भनेर संसारभरि चिनाउने उद्देश्यले त्यस्तो मस्कट बनाइएको बताए।

भ्रमण वर्ष २०२० को सचिवालयले कलाकार आङ छिरिङ शेर्पालाई यतीको स्केच डिजाइन गर्न आग्रह गरेको थियो।

उनले बताएको चित्रका आधारमा अर्का कलाकार विजय महर्जनले मूर्तीको रूप दिएका हुन्।

झण्डै १०८ वटा यतीका मस्कट बनाउने योजना रहेकोमा हालसम्म करिब दुई दर्जन मस्कटमात्र बनेका छन्।

ती मस्कटलाई देश-विदेशका विभिन्न पर्यटकीय स्थल, व्यापारिक केन्द्र, होटेल तथा विमानस्थल तथा नेपालका केही हिमालका आधारशिविरमा समेत राखिने बताइएको छ।

हेर्नुहोस् कमल परियारले बनाएको यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल भ्रमण वर्ष २०२०: ‘यतीको स्वरूप सुमो खेलाडीजस्तो’


किङ खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल रियादको उत्तरमा अवस्थित छ

शनिबार साँझ रियाद विमानस्थल नजिकै ठूलो विस्फोटको आवाज सुनिएको थियो।

राजधानीको आकाशमा क्षेप्यास्त्र नष्ट गरिएको र त्यसका स-साना अंश विमानस्थल क्षेत्रमा खसेको साउदी प्रेस एजेन्सीले अधिकारीहरुलाई उदृत गर्दै जनाएको छ।

यमनस्थित हुथी विद्रोही सम्बद्ध टीभी च्यानलले जनाए अनुसार क्षेप्यास्त्र किङ खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल लक्षित थियो।

हवाइ  ट्राफिक

हवाइ उड्डयन अधिकारीहरुले हवाइ ट्राफिक प्रभावित नभएको बताएका छन्।

साउदी फौजले यस अघि पनि हुथी क्षेप्यास्त्र नष्ट गरेको भन्ने खबरहरु प्रकाशित हुने गरेका थिए तर घना जनसंख्या नजिकै नष्ट गरिएको यो पहिलोपटक हो।

यमनस्थित साउदी नेतृत्वको सैन्य गठबन्धनका एकजना प्रवक्ता टुर्की अल-मलिकीले भने, "क्षेप्यास्त्र संघन जनसंख्या भएको ठाउँमा प्रहार गरेर सर्वसाधारणलाई निशाना बनाउन खोजियो।"

नष्ट भएका अंशहरु विमानस्थलमा मानिस नबस्ने स्थलमा खसेको उनले बताए।

प्रत्यक्षदर्शीहरुले विमानस्थलको कार पार्कमा पनि टुक्राटाक्री खसेको बताए।

 क्षति

हुथीहरुले अमेरिकी राष्ट्रपति रियाद आइपुग्ने अघिल्लो दिन गत मे महिनामा पनि रियादतर्फ क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेका थिए।

तर राजधानीबाट २०० किलोमीटर टाढै त्यसलाई नष्ट गरिएको थियो।

यमनमा अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताप्राप्त राष्ट्रपति आबुदराबी मन्सुर हाडी र हुथी विद्रोही अभियान सम्बद्धहरुबीच युद्ध जारी रहँदा ठूलो क्षति भएको छ।

साउदी अरेबियाले हुथी विद्रोहीलाई परास्त पार्न अन्तर्राष्ट्रिय गठबन्धनको नेतृत्व गर्दै सन २०१५ देखि उनीहरुमाथि कारवाही गर्दै आएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

रियादमा क्षेप्यास्त्र नष्ट: साउदी अरेबिया


किताब छपाइ तथा वितरणको जिम्मा पाएको जनक शिक्षा सामग्री केन्द्रले विगतमा भन्दा यसपालि बढी किताब जिल्लाहरूमा पुर्‍याइसकेको दाबी गरेको छ।

सामुदायिक विद्यालयको पुस्तक छपाइ, वितरण र ढुवानीको जिम्मा पाएको जनक शिक्षा सामाग्री केन्द्रबाट अझै अनिवार्य नेपाली, अंग्रेजी र ऐच्छिक विषयका किताबहरू प्राप्त हुन नसकेको व्यवसायीहरूले बताएका छन्।

पुस्तक बिक्री वितरण गर्ने क्षेत्रीय डिपोहरूमा अहिले पनि वितरकहरू पुस्तकको पर्खाइमा बसिरहेको नेपाल पुस्तक तथा स्टेशनरी व्यवसायी महासंघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष प्रभात सुबेदी बताउँछन्।

चिन्ता

‘कमिसन’को जालोमा पाठ्यपुस्तक

'बजारमा मागभन्दा आधामात्रै पाठ्यपुस्तक'

विद्यालय भर्नामा सघाउन सरकारको आह्वान

उनले भने, "यति खेरसम्म पनि ८ र १० कक्षाको अंग्रेजीको किताब काठमाण्डूमा नै पाइएको छैन। दूरदराजमा ती पुस्तक पुग्न कति समय लाग्ने होला।"

देशभर १५ हजार पुस्तक वितरक रहेका छन्।

उनीहरूका अनुसार जनक शिक्षाले एकमुष्ट किताब दिएको छैन।

थोरै थोरै पुस्तक दिँदा विकट जिल्लाहरूमा पटकपटक ढुवानी गर्न नसकिएको हो।

यसबाहेक अहिले कतिपय सामुदायिक विद्यालयहरूले अंग्रेजी माध्यममा पढाइ सुरु गरिसकेको भए पनि त्यस्ता पुस्तकहरूको छपाइ अझै हुन नसकेको भन्दै वरिष्ठ उपाध्यक्ष सुवेदीले चिन्ता व्यक्त गरे।

उनले भने, "धेरै सामुदायिक विद्यालयहरूले अहिले अङ्ग्रेजी माध्यमबाट पढाउन थालेका छन्। तर त्यहाँ पुस्तक नपुग्दा समस्या थपिएको छ।"

निर्देशन

जनक शिक्षाले भने आगामी बैशाख २ गते सरकारले विद्यार्थी भर्ना अभियान थालेकोले अब पाठ्यपुस्तक वितरण अभियान थालिने जनाएको छ।

विभिन्न १ सय ५० थरीका गरी १ करोड ८० लाख पुस्तक छाप्नुपर्नेमा अहिले १ करोड ५६ लाख छापिसकेको र बाँकी पुस्तक छाप्न समय नलाग्ने सामाग्री केन्द्रका प्रवक्ता चित्र आचार्यले बताएका छन्।

उनी भन्छन्, "९५ प्रतिशत पहाडी जिल्लाहरूमा किताब बिक्री भइसकेको छ भने तराईमा त्यो ५० देखि ६० प्रतिशत विक्री भएको छ। हामी किताब नपुगेको विद्यालयमा कुरियर गरेर भए पनि ७२ घण्टाभित्र पुस्तक पुर्‍याउनेछौं। अङ्ग्रेजी माध्यमका पुस्तकहरू पनि हामी छापेर १० दिनभित्र पुर्‍याउनेछौं।"

विगतमा पढाइ सुरु भएको ६ महिना बितिसक्दा पनि किताब नपुग्ने अवस्था भने यसपालि नरहने बताइएको छ।

विद्यालयमा पुस्तक अभाव हुन नदिन प्रधानमन्त्री स्वयंले यसपालि कडा निर्देशन दिएका थिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

शैक्षिक सत्र नजिकै, तर पुस्तक छपाइ अपूर्ण


किन कोरोनाभाइरसको खोप महत्त्वपूर्ण छ?

कोरोनाभाइरस एकदमै सहज रूपमा सर्छ र अहिले पनि विश्वको जनसङ्ख्याको अधिकांश हिस्सा सङ्क्रमणको जोखिममा छ।

खोपले उक्त भाइरससँग लड्ने मानव शरीरको क्षमतालाई बलियो बनाउने भएकाले उनीहरू बिरामी पर्दैनन्।

यसबाट लकडाउनको अवस्थालाई सुरक्षित रूपमा हटाउन सकिन्छ र सामाजिक दूरीसम्बन्धी सुझावहरूलाई खुकुलो बनाउन सकिन्छ।

अहिलेसम्म के प्रगति भएको छ?

अनुसन्धानको काम द्रुत गतिमा चलिरहेको छ।

विश्वभरि लगभग ८० वटा समूहले खोपबारे अनुसन्धान गरिरहेका छन् र कतिपय 'क्लिनिकल ट्रायल' चरणमा पुगिसकेका छन्।

तर यी खोप कतिको प्रभावकारी बन्न सक्छन् भन्न गाह्रो छ।

कहिलेसम्म कोरोनाभाइरसको खोप तयार होला?

खोप तयार गर्न समान्यतया वर्षौँ मात्र होइन दशकौँसम्म लाग्छ।

अनुसन्धानकर्ताहरूले केही महिनाभित्र यो लक्ष्य पूरा गर्ने अपेक्षा गरिरहेका छन्।

अधिकांश विज्ञले सन् २०२१ को मध्यसम्म खोप तयार हुने ठानिरहेका छन्।

यो आधिकारिक रूपमा सार्स-सीओभी-२ भनिने नयाँ कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण सबैभन्दा पहिला देखिएको १२ देखि १८ महिनाको अवधि हो।

लक्ष्य पूरा भए त्यो ठूलो वैज्ञानिक उपलब्धि हुनेछ, तर सोचेअनुरूप हुनेछ भन्ने कुनै ग्यारेन्टी छैन।

मानव शरीरमा चार थरीका कोरोनाभाइरस अहिले नै देखापरेका छन्। तिनीहरूले रुघाखोकी लगाउँछन्, तर हामीसँग तिनीहरूमध्ये कसैको पनि खोप छैन।

अझै के गर्नुपर्नेछ?

एकभन्दा बढी समूहले सम्भावित खोपको ढाँचा पारेका छन्, तर उनीहरूले अझै धेरै काम गर्न बाँकी छ।

लकडाउनका कारण खोप विकास गर्ने प्रक्रिया ढिलो हुन सक्छ।

यदि सङ्क्रमितको सङ्ख्या कम भयो भने खोपले काम गर्छ कि गर्दैन भन्ने थाहा पाउन लामो समय लाग्नेछ।

उपचार नभएकाले मानिसहरूलाई खोप दिएर पछि जनाजान सङ्क्रमण गराउने विधिबाट अनुसन्धान गर्नु खतरनाक हुनेछ।

कति मानिसहरूलाई खोप लगाउनुपर्छ?

खोप कतिको प्रभावकारी हुन्छ भन्ने थाहा नपाई यो प्रश्नको जवाफ पाउन गाह्रो छ।

सहजै भाइरस सर्ने अवस्था अन्त्य गर्न ६० देखि ७० प्रतिशत मानिसमा भाइरसप्रतिरोधी क्षमता हुनुपर्ने ठानिएको छ।

यदि खोपले राम्रोसँग काम गर्‍यो भने अर्बौँ मानिसका लागि खोप विकास गर्नुपर्ने हुन्छ।

खोप कसरी बनाउने?

खोपले प्रतिरोधी प्रणालीलाई कुनै क्षति नपुर्‍याई भाइरस वा ब्याक्टेरिया हाम्रो शरीरलाई देखाइदिन्छन।

शरीरको प्रतिरक्षा प्रणालीले त्यसपछि उनीहरूलाई आक्रमणकारीको रूपमा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस अपडेट: खोप कहिलेसम्म बन्छ?


किन स्वच्छता अभियान आवश्यक पर्‍यो? जवाफ सजिलो छ।

प्रदेश नं. २ को खासगरी बारा र पर्साका राजमार्ग क्षेत्रमा तीव्र औद्योगीकरणका कारण वायु प्रदूषण र अन्य औद्योगिक फोहोरमैला विसर्जन निरन्तर वृद्धि भइरहेको छ।

फोहोरका कारण सबैजसो नदीनाला ढल बन्ने अवस्थामा छन्।

केही दिनअघि प्रदेश नं. २ का मुख्यमन्त्रीले सफाइ अभियान थाल्दा उनका समर्थक तथा अधिकारीहरूले ताली बजाएर कार्यक्रमको स्वागत गरे। अनि कार्यक्रममा सहभागी हुने मौखिक प्रतिबद्धता जनाए।

तर सफाइ अभियान सफल तुल्याउन र वाचालाई प्रतिबद्धतामा बदल्ने कार्य सहज छैन। त्यसका कारण यी हुन्:  पहिलो, बग्रेल्ती उद्योगधन्दाले निकाल्ने वायु र अन्य प्रदूषणको निगरानी भएको छैन; र दोस्रो, सिर्सिया, वागमती, कमला र लालबकैया जस्ता नदीनाला खुल्ला ढलमा परिणत भइरहेका छन्।

नेपालको कानुनमा नदीनालामा पनि झोल तथा ठोस फोहर फाल्न वर्जित छ। तर प्रदेश नं. २ मा कुनै रोकटोक छैन। कानुन लागु भएको छैन।

सफाइ अभियानका चुनौती

प्रदेश नं. २ का आठवटै जिल्लाका  पोखरीहरूको संरक्षण, सरसफाइका तथा सौन्दर्यीकरणका लागि टेन्डर आह्वान गरिसकिएको छ। सबै जिल्लामा दुईवटाको दरले सुलभ शौचालयका लागि प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ।

वृक्षारोपण कार्यक्रम, स्वच्छ खानेपानीका लागि व्यवस्थापन र खासगरी दलित बस्तीमा स्वच्छता तथा सरसफाइ अपनाउने खालको कार्यक्रम शुरूवात भएको पनि मुख्यमन्त्रीले दावी गरेका छन्।

तर व्यापक रूपमा बढेको प्रदूषण नियन्त्रण गर्ने कार्य उनको सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो। अर्को चुनौती पूरै प्रदेशलाई खुला दिसामुक्त गर्नु हो।

प्रदेश नं. २ ले अभियान थाल्नुअघि वीरगन्ज महानगरपालिकाले पनि नगरलाई ध्वनि र प्लास्टिकजन्य पदार्थबाट मुक्त गराउने अभियान थालेको थियो। हर्न समेत निषेध गरिएको थियो। तर त्यो लागु हुन सकेको छैन।

प्रदेश नं. २ मा प्रदूषण बढ्नुमा कारक मुख्य तीन समस्या यी हुन्।

फोहर फ्याँक्ने डम्प साइट नहुनु

वीरगन्ज महानगरपालिकामा फोहर व्यवस्थापनका लागि निश्चित स्थान छैन। फोहोरमैला व्यवस्थापनका लागि निर्माणाधीन डम्प साइट काम वर्षौँदेखि रोकिएको छ।

एशियाली विकास ब्याङ्क एडीबीको अनुदान सहयोगमा सन्चालित 'मझौला शहर एकीकृत शहरी वातावरणीय सुधार आयोजना'को दोस्रो चरण अन्तर्गत ४७ करोड ६१ लाख ८० हजार रुपैयाँको लागतमा फोहोर मैला व्यवस्थापन केन्द्रको निर्माण भइरहेको छ।

तर निर्माणको ठेक्का लिएको चिनियाँ जन्डिङ्ग... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

हजारौँ उद्योगको धुँवा, प्लास्टिकको थुप्रो, विषाक्त नदी र मुख्यमन्त्रीको कूचो


किनभने उनको शरीरमा छातीको महत्त्वपूर्ण हड्डी 'ब्रेस्टबोन' नै थिएन।

उनको तीनवटा शल्यक्रिया गर्नु पर्‍यो।

जन्मेको १४ महिनासम्म त उनी अस्पतालनै बसिन्।

र, अब उनी अन्तत: डिस्चार्ज भएर घर पुगेकी छन्।

आमाबुवा निकै खुसी भएका छन्।

यी पनि पढ्नुहोस्:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

शरीर बाहिर मुटु भएकी शिशुको सफल सङ्घर्ष


किनभने किम जङ-अनले उनको जनतामाथि कडा पकड कायम गरेका छन् र सावधानीका साथ उत्तर कोरियाली जनताको बाहिरी संसारसँग हुने पहुँचमा नियन्त्रण गरेका छन्।

उत्तर कोरियालाई प्रायः एक्लिएको र २१औँ शताब्दीसँग मेल नखाने भनिन्छ।

उत्तर कोरियासँग सम्बन्धित तथ्याङ्क पाउन गाह्रो छ र कतिपय त अनुमानमा पनि आधारित हुन्छन्।

तर यी सबले हामीलाई उत्तर कोरियाको जीवनबारे के भन्न सक्छ्न् त?

पारिवारिक वंश र प्रजातन्त्र

किम इल-सङले सन् १९४८ मा प्रभावकारितका साथ उत्तर कोरियाको स्थापना गरेका थिए र त्यससँगै बुवाबाट छोरामा सत्ता हस्तान्तरण हुने गरी पारिवारिक वंशको आधारमा हुने शासनव्यवस्था पनि शुरूवात गरे।

यही अवधिमा दक्षिण कोरियाले ६ वटा गणतान्त्रिक शासन, एउटा क्रान्ति, केही 'कू' लगायत सङ्क्रमणकाल पार गर्दै स्वतन्त्र र निष्पक्ष चुनावसम्म आइपुग्यो ।

दक्षिण कोरियामा हालसम्म १२ जना राष्ट्रपतिले १९ वटा कार्यकालको शासन गरे ।

 मुश्किलले कोहीसँग मोबाइल छ

सन् २०१५ को तथ्याङ्क अनुसार उत्तर कोरियामा ३० लाख र दक्षिण कोरियामा ५ करोड ८९ लाख मोबाइल ग्राहक छन्।

३० लाख मोबाइल फोन भनेको धेरै जस्तो देखिन सक्छ।

तर २ करोड ५० लाख जनसङ्ख्या भएको देशमा यो हरेक १० जनामा एक जनासँग मोबाइल फोन भएको जस्तो हो।

मोबाइलको अधिकांश प्रयोगकर्ताहरू राजधानी प्योङयाङमै केन्द्रित छन्।

उत्तर कोरियाको मोबाइल बजार सीमित छ तर बढ्दो छ।

कर्योलिङ्क त्यहाँको एकमात्र नेटवर्क हो।

शुरूमा इजिप्सियन टेलिफोन कम्पनी ओरास्क्रमसँगको साझेदारीमा यो स्थापना भएको थियो र लामो समयसम्म यो त्यहाँको एक मात्र विकल्प थियो।

तर सन् २०१५ मा ओरास्क्रमले उत्तर कोरियाले बेयोल नामको प्रतिद्वन्द्वी नेटवर्क बनाउन लागेको पत्ता लगायो।

र, लगानीकर्ताहरूलाई उसले ३० लाख ग्राहकमाथिको नियन्त्रण गुमाएको खुलासा गर्न बाध्य भयो।

ग्राहकहरुको सङ्ख्यामा शङ्का गर्न सक्ने कारण भने छ।

जन्स हप्किन्स् विश्वविद्यालयस्थित अमेरिका-कोरिया संस्थाले गरेको एउटा अध्ययनले उत्तर कोरियालीहरूले समय थप्नुभन्दा नयाँ ग्राहक बन्नु फाइदाजनक हुने हिसाब निकालेका कारण पनि मोबाइल प्रयोग गर्नेको सङ्ख्या बढेको हुनसक्ने देखाएको छ।

मोबाइलको कमीबाहेक धेरै उत्तर कोरियालीहरुलाई राष्ट्रको 'निजी इन्टरनेट' मात्र प्रयोग गर्ने अनुमति दिइएको छ।

यो देशको निजी इन्टरनेट सेवालाई प्रभावकारी रुपमा राष्ट्रव्यापी रूपमा सञ्चालित सीमित स्थानीय... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उत्तर कोरियाबारे जान्नुपर्ने नौ कुरा


किनभने भारु १२ लाखभन्दा बढी मूल्यका नोटहरू काटिएको अवस्थामा भेटिए।

तीनसुकिया जिल्लास्थित स्टेट ब्याङ्क अफ इन्डियाको सो एटीएममा पाँच सय र दुई हजार दरका ती नोटहरू मुसाले काटेको शङ्का गरिएको छ।

हिन्दुस्तान टाइम्स पत्रिकाका अनुसार तार लैजान पारिएको एउटा प्वालबाट मुसाहरू छिरेको अनुमान प्रहरीको छ।

मुसाले काटेका नोटको थुप्रोका तस्बिरहरू धेरैले सामाजिक सञ्जालमा हालेका छन्।

त्यस्तै एउटा तस्बिरमा एउटा मरेको मुसो फोहोरको खातमा पल्टेको देखिन्छ।

एक जना प्रहरी अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै हिन्दुस्तान टाइम्सले उक्त एटीएमले १२ दिनदेखि काम नगरेको बताएको छ।

प्राविधिकहरूले झन्डै १७ लाख भारतीय रुपैयाँ भने सकुशल निकालेको बताइएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारत: एटीएममा छिरेर 'मुसाले काटे लाखौँ रुपैयाँ'


किम जङ अनसँगको शिखर बैठकपश्चात् उनले ट्वीट गर्दै अब सबैले सुरक्षित अनुभव गर्न सक्छन् भनेका छन्।

मङ्गलवार भएको बैठकको उपलब्धीबारे कतिपय पूर्व अमेरिकी कूटनीतिज्ञहरूले आशंका व्यक्त गरेका छन्।

कैयौं कूटनीतिज्ञ तथा राष्ट्रपति ट्रम्पका विपक्षी राजनीतिज्ञहरूले उक्त बैठकमा भएको सहमतिले उत्तर कोरियाको अस्त्रभण्डार कम गराउनेबारे आशंका व्यक्त गरेपछि ट्रम्पले उक्त प्रतिक्रिया दिएका हुन्।

ट्रम्प-किमबीच एक्लाएक्लै वार्ता सम्पन्न

 उत्तर कोरियालाई 'सुरक्षा ग्यारेन्टी'

आशंका

खासगरी उनले दक्षिण कोरियासँग हुने गरेको संयुक्त सैन्य अभ्यास तत्कालका लागि रद्द गरिदिएपछि पूर्वी एसियामा विविध आशंका पैदा भएका थिए।

अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओ सोही विषयबारे छलफल गर्न हाल दक्षिण कोरियामा पुगेका छन्।

अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय पेन्टागनले आफ्ना सहयोगी देशहरूलाई उसको सुरक्षा प्रतिबद्धताहरूमा कुनै विचलन नआउने भनी आश्वस्त पार्ने प्रयास गरिरहेको छ।

आश्चर्य

ती सैन्य अभ्यास रद्द गर्ने घोषणा गरेर ट्रम्पले उत्तर कोरियाका निम्ति ठूलो छुट दिएको तर आफ्ना क्षेत्रीय सहयोगी राष्ट्रहरूलाई आश्चर्यचकित पारिदिएको ठानिएको छ।

यसबीच उत्तर कोरियाको सरकारी सञ्चार माध्यमले नेता किमले राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिका भ्रमणका लागि दिएको निम्तो स्वीकारेको जनाएका छन।

साथै सम्बन्ध सुध्रिएपछि उसमाथि लगाइएका आर्थिक प्रतिबन्ध हटाइने आश्वासन समेत ट्रम्पले दिएको तिनले जनाएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उत्तर कोरिया परमाणु खतराका रूपमा अब रहेन: ट्रम्प


किम जङ-अनका सन्तानको संख्याबारे पनि अहिलेसम्म वास्तविक जानकारी छैन।

सन् २०१२ को गर्मीयामदेखि रि सोल-जु सार्वजनिक रुपमा देखिन थालेकी हुन्।

त्यसको केही समयपछि सरकारी सञ्चारमाध्यमले रि सोल-जु किम जङ-अनकी श्रीमती भएको बताउन थाले तर त्यसअघिको पनि उनको जीवन एउटा पहेली जस्तै छ।

बहिनीलाई शक्तिशाली बनाउँदै किम जङ-अन

गायिका

केही सञ्चारमाध्यमका अनुसार उनी एक गायिका थिइन्।

तर केही सञ्चारमाध्यमहरु रि सोल-जु राष्ट्रिय खेलकुद टोलीकी 'चीयरलीडर' भएको बताउँछन्।

उत्तर कोरिया लिडरशीप वाच वेबसाइटकी सहयोगी सिएर म्याडनले बीबीसीसँग कुरा गर्दै भनिन्, "रि सोल-जुको बिहे सन् २००९-१० मा भएको थियो। त्यसअघि उनी एक गायिका र चीयरलीडर थिइन्, उनले जापान र दक्षिण कोरियाको यात्रा पनि गरेकी थिइन्।"

रि सोल-जुको जीवनबारे यो भन्दा बढी जानकारी उपलब्ध छैन।

उनको उमेरबारे उत्तर कोरियाली शासकको तर्फबाट कुनै जानकारी उपलब्ध गराइएको छैन।

तर रि सोल-जुको उमेर ३० वर्षभन्दा बढी नभएको ठानिन्छ।

भूमिका

विशेषज्ञहरुका अनुसार किम जङ-अन सन् १९८३ वा १९८४ को ज्यानुअरी ८ मा जन्मिएका हुन्।

सधैँ मुस्कुराइरहने र सार्वजनिक कार्यक्रममा किम जङ-अनसँगै देखिने रि सोल-जुको तुलना पूर्व अमेरिकी प्रथम महिला मिशेल ओबामासँग गरिन्छ।

म्याडनका अनुसार उत्तर कोरियामा रि सोल-जुको भूमिका मिशेल ओबामाभन्दा कम हुन सक्दैन।

पछिल्लो समय क्षेप्यास्त्र परीक्षण र सौन्दर्य उत्पादक कम्पनीको उद्घाटन लगायतका कार्यक्रममा रि सोल-जु किम जङ-अनसँगै देखिएकी थिइन्।

हालसालै कैयौँ मुलुकले उत्तर कोरियालाई विलाशी सामानहरु निर्यात गर्न बन्द गरेका छन्।

त्यसलाई मध्यनजर गर्दै सौन्दर्य सामाग्रीको अभाव नहोस् भनेर उत्तर कोरियाले त्यसको उत्पादन थालेको बताइन्छ।

परम्परा

किम जङ-अनले श्रीमती रि सोल-जुलाई आफूसँगै सार्वजनिक कार्यक्रममा उपस्थित गराएर एउटा परम्परा पनि तोडेका छन्।

उनका बुवाले आफ्नी श्रीमतीहरुलाई सार्वजनिक कार्यक्रममा उपस्थित गराउने गरेका थिएनन्।

म्याडन भन्छिन्, "यो नयाँ कुरा नै हो किनकि रि सोल-जुलाई उत्तर कोरियामा आमाको स्थान दिन थालिएको छ।"

उत्तर कोरियाको सत्तारुढ परिवारबारे अवलम्बन गरिने गोपनीयताका कारण किम जङ-अनका सन्तानको संख्याबारे पनि वास्तविक जानकारी छैन।

दक्षिण कोरियाली गुप्तचर निकायका अनुसार रि सोल-जुले गत फेब्रुअरीमा तेस्रो बच्चा पाएकी थिइन् तर बच्चाको लिङ्ग र नामबारे केही थाहा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

को हुन् किम जङ-अनकी श्रीमती?


किम र  ट्रम्प बहुप्रतीक्षित एवं ऐतिहासिक भेटवार्ताको तयारीका लागि सिंगापुर पुगिसकेका छन्।

उत्तर कोरियाको केसीएनए समाचार संस्थाले सार्वजनिक गरेको विज्ञप्तिमा दुई नेताले "स्थायी र दिगो शान्ति सस्थापना गर्ने संयन्त्र"का विषयमा छलफल गर्ने भनिएको छ।

दुई पक्षबीच कोरियाली प्रायद्वीपमा "परमाणु अस्त्र निश्शस्त्रीकरण" र "आपसी हित"का विषयमा छलफल हुने भनिएको छ।

अडान

विज्ञप्तिमा भनिएको छ "अब एउटा परिवर्तित युग शुरू भएको छ।"

किमले विश्वले आफूहरूलाई नजिकबाट नियालिरहेको बताएका छन् भने ट्रम्पले शिखर बैठकप्रति आफूलाई सुखद अनुभूति भइरहेको बताएका छन्।

अमरिका चाहन्छः उत्तर कोरियाले आफ्ना परमाणु अस्त्र सदाका लागि त्यागि देओस्।

तर प्योङयाङ के चाहन्छ त्यो प्रस्ट भइसकेको छैन।

आशा

दुवै नेता फरक होटलमा बसिरहेका छन्। तर ती एक अर्काभन्दा धेरै टाढा छैनन्।

किम सेन्ट रेगिस् होटलमा छन् भने ट्रम्प आधा माइल पर रहेको शाङ्ग्रिलामा बसिरहेका छन्।

बीबीसीका उत्तर अमेरिका सम्पादक भन्छन्, "परम्परागत राजनीतिले यस्तो बैठक सम्भव भएको होइन। नेता किमसँगको यो बैठक लामो यात्राको शुरूवात हुन सक्छ।"

शिखरवार्ताबाट के चाहन्छन् किम?

सोपेल लेख्छन्, "ट्रम्प भन्छन् उनी कसैसँग मिल्न सक्छन् वा सक्दैनन् भनेर थाहा पाउन उनलाई पाँच सेकेण्ड लाग्ने गर्दछ। अब किम र ट्रम्पबीच कुराकानी अघि बढोस् भनेर आस मात्र गर्न सकिन्छ।"

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ट्रम्प-किम वार्ता: उत्तर कोरियाद्वारा कार्यसूची तय


किम र ट्रम्पबीच फेब्रुअरी २७ र २८ मा हुँदैछ

दक्षिण-पूर्व एशियामा पूँजीवादविरूद्ध साम्यवादीको रक्तपातपूर्ण लडाइँमा संलग्न हुने उद्देश्यले त्यसो गरिएको थियो।

झण्डै ४४ वर्षपछि त्यही सहरले भियतनामको पूर्व शत्रु र उसको शीतयुद्धकालीन सहयोगी उत्तर कोरियाबीच सम्वाद आयोजना गर्न सक्छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अनसँग आफ्नो दोस्रो बैठक फेब्रुअरी २७ र २८ मा भियतनाममा हुने पुष्टि गरिसकेका छन्।

बैठक डनअङ्ग वा हनोइमा हुनसक्छ।

भियतनाम किन?

कम्युनिष्ट सत्ता भए पनि पूँजीवादी अर्थतन्त्र रहेको भियतनामलाई अहिले वाशिङटन  र प्योङयाङ दुवैले एउटा मित्र मान्ने गरेका छन्।

अस्ट्रेलियाको युनिभर्सिटी अफ साउथ वेल्सका भियतनाम विज्ञ कार्ल थाएरका अनुसार त्यो एउटा तटस्थ आयोजकको रूपमा मानिएको छ र उसले आवश्यक सबै कुरा अमेरिका तथा उत्तर कोरियाबाट अनुमोदन गराएको छ।

भियतनाम एसियामा सबैभन्दा छिट्टो बजार अर्थतन्त्र विस्तार गर्ने मुलुकहरूमा पर्छ

प्राध्यापक थाएरले बीबीसीलाई भने, "भियतनामले गर्ने ट्रम्प-किम सम्मेलन स्थलको छनोट प्रतीकात्मक मात्र छैन। सम्मेलनका निम्ति उच्च सुरक्षाको वातावरण उपलब्ध गराउन सक्ने क्षमताको सबै पक्षले प्रशंसा गरेकाले भियतनाम छनोट भएको हो। सबै पक्षले भियतनाम तटस्थ आयोजक भएको ठान्छन्।"

किमले भियतनाम स्वीकार गर्नुको कारण

किमका निम्ति चिनियाँ आकाश हुँदै भियतनामको उडान सुरक्षित छ। प्योङयाङको राम्रो सम्बन्ध रहेका थोरैमा ती दुवै देश पर्छन्।

प्राध्यापक थायरका बुझाइमा उत्तर कोरियाली नेताले आफ्नो पहिलो भियतनाम भ्रमणलाई उत्तर कोरिया उपेक्षित नरहेको प्रमाणित गर्ने अवसरका रूपमा लिएका छन्।

उत्तर कोरियाली नेताले भियतनामको विकास ढाँचाको अध्ययन गरेका छन् र भ्रमणले किमलाई आफैँले देशको रुपान्तरण हेर्ने अवसर दिने छ।

थायर भन्छन्, "भियतनामको इतिहासमा अमेरिकाविरुद्धको युद्ध र कूटनीतिक सम्बन्धमा आएको सुधार, स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता आदि सबै उत्तर कोरियाली सत्ताका निम्ति चासोका विषय हुन्।"

सिंगापुरको युसोफ इशाक इन्स्टिच्युटसम्बद्ध भियतनाम विज्ञ ले होङ हिएपले एफएपीसँग भने, "किम आफ्नै निम्ति भियतनामको कथा हेर्न इच्छुक हुनसक्छन्। उत्तर कोरियालाई अगाडि लग्ने बाटोबारे धारणा बनाउन उनको निम्ति त्यो राम्रो प्रेरणाको स्रोत र प्रतिबिम्व हुनसक्छ।"

ट्रम्पले भियतनाम स्वीकार गर्नुको कारण

यदि किम भियतनामको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

शिखर बैठक: अमेरिकाको पूर्व कट्टर दुश्मन भियतनामले किन आयोजना गर्दैछ ट्रम्प-किम बैठक


किमको जस्तो अभिनय गर्ने हावर्ड एक्स तथा ट्रम्प जस्तो देखिन रसेल ह्वाइटलाई प्रहरीले हपारेको छ।

ती दुईले हनोइमा नेताहरूको बैठकको नक्कल गरेका थिए।

सोधपूछ पश्चात् दुवैजनालाई प्रहरीले रिहा गरिदिएको छ।

समाचार संस्था एएफपीसँग बोल्दै दुवैजनाले आफूहरूलाई त्यहाँबाट निकालिदिने धम्की आएको बताए।

किम जङ्-अनको नक्कल गर्ने हावर्ड एक्स खासमा हंगकंगका बासिन्दा हुन्। उनले एएफपीलाई भने, "उनीहरूले नक्कल गर्न बन्द गर्न अन्यथा देशबाट बाहिर निकालिदिने भनेका छन्।"

हावर्ड र ह्वाइटले भियतनामको राजधानी हनोइमा एउटा नक्कली शिखरसम्मेलनको आयोजना गरेका थिए। उनीहरूले उत्तर कोरियाको परमाणु महत्त्वाकांक्षा कम गराउनु आफ्नो उद्देश्य भएको बताएका थिए।

अर्को साता साँच्चिकै शिखरवार्ता

अबको एक सातामा हनोइमा अमेरिकी राष्ट्रपति र उत्तर कोरियाली नेताको दोस्रो शिखरवार्ता हुन लागेको छ।

सिङ्गापुरमा भएको पहिलो शिखरवार्ताको निरन्तरका रूपमा किम र ट्रम्प भियतनामा भेट्दैछन्

उत्तर कोरियाको सरकारी समाचार संस्थाले आफ्ना नेता किम जङ-अनले आउँदो बुधवार र बिहीवार हनोइमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पसँग हुन लागेको एक शिखरवार्ताको लागि देश छाडेको पुष्टि गरेको छ।

यो उक्त वार्ता हुनेबारे उत्तर कोरियाको पहिलो सार्वजनिक स्वीकारोक्ती समेत हो।

किम झण्डै ३ दिन लगाएर चार हजार किलोमिटर परको भियतनामी राजधानी पुग्नेछन्।

यी दुई नेताहरूबीच दोस्रोपटक हुन लागेको यस वार्तामा किमको टोलीमा उनका परमाणु मामिला दूत, विदेशमन्त्री र उनकी बहिनी छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नक्कली किम र नक्कली ट्रम्प भियतनाममा पक्राउ


किमको भनाइ उत्तर कोरियाको सरकारी सञ्चारमाध्यमले शनिवार सार्वजनिक गरेको हो।

किमले 'दुवै पक्षले स्वीकार गर्न सक्ने' खालको सहमतिको खोजीमा लाग्न ट्रम्पलाई सुझाव समेत दिएका छन्।

प्रत्युत्तरमा ट्रम्पले एउटा ट्वीट गर्दै किमको प्रशंसा र उनको धारणाको स्वागत गरेका छन्।

दुई नेताबीच पहिलो भेट सन् २०१८ मा सिङ्गापुरमा भएको थियो। तर त्यसपछि हनोईमा भएको अर्को वार्ता भने सफल हुन सकेन।

उत्तर कोरियाले परमाणुनिरस्त्रीकरण गरेबापत आफ्ना देशमाथि लागेका सबै प्रकारका आर्थिक प्रतिबन्ध हटाइनुपर्ने माग राखेपछि आफू उक्त बैठकबाट पछि हट्नु परेको ट्रम्पले त्यति खेर भनेका थिए।

तर अमेरिकाको उक्त भनाइलाई उत्तर कोरियाले खण्डन गरेको थियो।

किमले केही समयअघि दिएको एउटा अन्तर्वार्तामा अमेरिकाले साँच्चिकै सम्बन्ध सुधार्न चाहेको हो कि होइन भन्ने विषयमा हनोई शिखरवार्ताले 'ठूलो सन्देह' उत्पन्न गराएको बताएका थिए।

"सही मनोवृत्ति र दुवै पक्षले स्वीकार्न सक्ने खालका कुरामा सहमत हुनेगरी अघि बढ्ने हो भने हामी अर्को एक पटक प्रयास गर्ने पक्षमा छौँ," किमले भने।

अमेरिकाले अत्यधिक दबाव दिएरै जित्न सकिन्छ भन्ने गलत विश्वास लिएको बताउँदै उनले त्यस्तो प्रकारको "शत्रुतापूर्ण" रणनीति छोड्न समेत किमले आह्वान गरेका छन्।

US President Donald Trump and North Korea's Kim Jong-un are meeting for a second day of talks.

तर किमले ट्रम्पसँगको व्यक्तिगत सम्बन्ध भने "अत्यन्त राम्रो" रहेको भनेका थिए।

उत्तर कोरियाली नेता किमले अमेरिकालाई शिखरवार्ताका सम्बन्धमा 'साहसी निर्णय' गर्न यो वर्षको अन्त्यसम्म समय दिने बताएका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले किमका त्यस्ता भनाईको प्रशंसा गर्दै आफ्नो नेतृत्वमा 'असाधारण विकास' को सम्भावना देखेको भन्दै ट्वीट गरेका छन्।

गत महिना उत्तर कोरियाकी सहायक विदेशमन्त्रीले अमेरिकाले हनोईमा "सुवर्ण अवसर" खेर फालेको भन्दै किमले अमेरिकासँग निरस्त्रीकरणको वार्ता भङ्ग गर्न सक्ने चेतावनी दिएकी थिइन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

किम जङ-अन: अमेरिका 'सही मनोवृत्ति' लिएर आए वार्ताका लागि उत्तर कोरिया तयार


किमले अझै पनि 'पूर्ण अधिकार' आफूमै राखेको तर तनावको स्तर कम गर्न कैयौँ नीतिगत अधिकार अरूलाई सुम्पिएको उक्त संस्थाले जनाएको छ।

किमले अहिले 'सम्पूर्ण राजकीय मामिला चलाइरहेको' न्याश्नल इन्टेलिजेन्स सर्भिसले उल्लेख गरेको छ।

विगतमा उत्तर कोरियाको केही ममिलामा दक्षिण कोरियाली जासुसी संस्थाको दाबी गलत सावित भएको थियो।

दक्षिण कोरियाको माथिल्लो सदनको बन्द छलफलमा उक्त दाबी गरिएको बताइएको छ।

त्यसपछि सांसदहरूले उक्त आकलनबारे पत्रकारहरूसँग छलफल गरेका थिए।

जासुसी संस्थालाई उद्धृत गर्दै भनिएको छ, "किम जङ-अनले अझै पनि पूर्ण अधिकार प्रयोग गरिरहेका छन् तर त्यसमध्ये केही थोरै-थोरै गर्दै हस्तान्तरण गरिएको छ।"

अब अमेरिका र दक्षिण कोरियाबारे प्योङ्याङको नीतिसहित अन्य नीतिगत मुद्दाहरूको जिम्मेवारी बहिनी किममा सरेको र उनी वास्तविक रूपमा दोस्रो नम्बरको बनेको भनिएको छ।

तर नेता किमले उनलाई 'उत्तराधिकारी छानेका' छैनन्।

नेता किमको निर्णय 'राजकीय तनावबाट छुटकारा पाउने र नीतिगत विफलताको दोषबाट जोगिने' उपाएको एउटा भाग भएको जसुसी संस्थाको भनाइ छ।

तर कतिपय विश्लेषकहरूले बहिनी किम यो महिना भएका दुई महत्त्वपूर्ण बैठकहरूमा नदेखिएको भन्दै उनको घटुवा भएको अनुमान गरेको पनि बताइएको छ।

को हुन् किम यो-जङ्?

नेता किम जङ-अनकी कान्छी बहिनी उनको निकट र शक्तिशाली सहयोगी हुन्।

सन् १९८७ मा जन्मिएकी चार वर्ष कान्छी हुन् र दुवैले एकै समयमा स्वीट्जरल्यान्डमा पढेका हुन्।

किम वंशको पहिलो सदस्यको रूपमा सन् २०१८ मा दक्षिण कोरियाको भ्रमण गरेपछि उनले अन्तर्राष्ट्रिय ध्यान तानेकी हुन्।

उनी दक्षिण र उत्तर कोरियाले संयुक्त रूपमा सहभागिता जनाएको शीतकालीन ओलम्पिकमा गएको प्रतिनिधिमण्डलमा सहभागी थिइन्।

उनी दक्षिण कोरियाली नेता मुन जे-इन, चीनका राष्ट्रपति सी जिन पिङ र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पसँगको बैठक सहितका अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनहरूमा दाजु किमको नजिक रही सहभागी भएकी थिइन्।

दक्षिण कोरियाको गुप्तचरी कति विश्वसनीय?

उत्तर कोरिया विश्वको बन्द समाज भएको देशमध्ये पर्छ।

दक्षिण कोरियाको न्याश्नल इन्टेलिजेन्स सर्भिसले अन्य संस्थाहरूभन्दा धेरै नै उत्तर कोरियाको गुप्तचरी गर्छ। तर उसको विगतको ठम्याइ मिश्रित खालको छ।

उदाहरणका निम्ति सन् २०१६ मा उसकै भनाइमा दक्षिण कोरियाली सञ्चार माध्यमले उत्तर कोरियाली सेनाका प्रमुख रि योङ् गील मारिएको उल्लेख गरेका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उत्तर कोरिया: किम जङ-अनले बहिनी किम यो-जङलाई किन गरे 'थप शक्ति' हस्तान्तरण


किमले आफ्ना दक्षिण कोरियाली समकक्षी मुन जे-इनलाई एउटा पत्र पठाउँदै  उत्तर कोरियाको जलसीमामा छिरेका दक्षिणका एक नागरिकलाई मारिएको "लज्जाजनक घटना" हुनु हुँदैनथ्यो भनेको बताइएको छ।

सोलका अनुसार ४७ वर्षीय एक सरकारी कर्मचारीलाई उत्तर कोरियाका सैनिकहरूले फेला पारेपछि गोली हानी मारेका र उनको शव जलाइदिएका थिए।

उक्त घटना सार्वजनिक भएपछि दक्षिण कोरियामा आक्रोश उत्पन्न भएको छ।

दुई देशबीचको सीमा कडा सुरक्षा व्यवस्था हुन्छ। उत्तर कोरियाले देशमा कोरोनाभाइरस प्रवेश गर्न नदिने उद्देश्यले "गोली हानेर मार्ने" नीति लागु गरेको अनुमान गरिएको छ।

किमले क्षमायाचना गर्दा के भने?

राष्ट्रपति मुनलाई पठाएको पत्रमा किमले त्यो घटना हुनु हुँदैनथ्यो भनेर स्वीकारोक्ति गरेको दक्षिण कोरियाको  राष्ट्रपतिको कार्यालयले जनाएको छ।

ब्लू हाउसका अनुसार किमले त्यो घटनालाई "लज्जाजनक" भन्दै मुन र दक्षिण कोरियाली जनताको चित्त दुखाएकोमा आफूलाई "धेरै दुःख" लागेको उल्लेख गरेका छन्।

उत्तर कोरियाले उक्त घटनाबारे गरिएको अनुसन्धानको परिणाम पनि सोललाई उपलब्ध गराएको छ। सीमा नाघेर उत्तर कोरियाको जलक्षेत्रमा प्रवेश गरेका तर आफ्नो परिचय नखुलाई भाग्न खोज्ने ती व्यक्तिलाई १० वटाभन्दा बढी गोली हानिएको जानकारी आफूले पाएको दक्षिण कोरियाको राष्ट्रिय सुरक्षा हेर्ने निकायका निर्देशक सुह हुनले बताएका छन्।

तर उत्तर कोरियाले ती व्यक्तिको शवलाई नजलाइएको बरु उनीसँग भएको पानीमा नडुब्न प्रयोग गरिने सामग्री जलाइएको दाबी गरेको छ।

"गोली हानेपछि सीमा उल्लङ्घन गरी आएका व्यक्तिलाई खोजीको क्रममा सैनिकहरूले भेट्न सकेनन् अनि रोग रोकथामका लागि लगाइएको राष्ट्रिय सङ्कटकालका उपायअन्तर्गत उनले बोकेको साधन जलाए," सुहले किमको पत्रलाई उद्धृत गर्दै पत्रकार सम्मेलनमा बताए।

दुई देशबीच सम्बन्ध बिग्रिएको बेला किमले यसरी क्षमायाचना गरेका छन्। अहिले प्योङ्याङ र वाशिङ्टनबीच उत्तर कोरियाको परमाणु कार्यक्रमको विषयमा विवाद हुने गरेको छ।

के भएको थियो?

दक्षिणको रक्षा मन्त्रालयका अनुसार ४७ वर्षीय ती अधिकारी माछा मार्ने मामिला हेर्ने विभागमा कार्यरत थिए। यन्प्युङ टापुनजिकै उत्तर कोरियाको सीमाभन्दा १० किलोमिटर टाढा डुङ्गामा गस्ती गरिरहेको बेला सोमवार उनी हराएका थिए।

जुत्ता छोडेर लाईफ ज्याकेट लगाएर उनले डुङ्गा छोडेको जस्तो देखिएको दक्षिणका अधिकारीहरूले बताएका छन्।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

किम जङ-अनः दक्षिण कोरियासँग उत्तर कोरियाका नेताले किन मागे माफी?


किमले त्यो पत्रलाई "गजब"को भन्दै प्रशंसा गरेको र त्यसमा रहेको "चाखलाग्दो बेहोराबारे गहन ढङ्गले सोचविचार गर्ने" आशय व्यक्त गरेको समाचारसंस्था केसीएनएले जनाएको छ।

उनले ट्रम्पको "असाधारण साहस"को पनि प्रशंसा गरेका छन्।

जुन महिनाको प्रारम्भमा उत्तर कोरियाली नेताले आफूलाई "एउटा सुन्दर चिठी" पठाएको ट्रम्पले बताएका थिए।

अहिले ट्रम्पको पत्र कसरी र कहिले किमलाई पठाइयो भन्ने खुलासा गरिएको छैन। त्यसबारे ह्वाइट हाउसले कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन।

अवरुद्ध वार्ता

गत फेब्रुअरीमा भियतनाममा ट्रम्प र किमबीचको बैठक विना कुनै निष्कर्ष टुङ्गिएको थियो। त्यसपछि अमेरिका र उत्तर कोरियाबीचको वार्ता अवरुद्ध हुन पुगेको हो।

तर हालै चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिन पिङको प्योङ्याङ भ्रमणपछि परमाणुनिरस्त्रीकरणको विषयमा अवरुद्ध वार्ता पुन: सुरु हुन सक्ने आशा बढेको छ।

सोलस्थित बीबीसी संवाददाता लरा बिकर भन्छिन् ट्रम्प र किमबीच भियतनाममा वार्ता विफल भएपछि अहिले केही प्रगति भएको देखिएको छ।

उनी भन्छिन् अहिलेको समय पनि महत्त्वपूर्ण छ किन भने अर्को साता ट्रम्प दक्षिण कोरियाली नेता मुन जे-इनलाई भेट्न सोल भ्रमणमा जाँदै छन्।

यसरी गरे किम र ट्रम्पले वार्ता

अडान

उत्तर कोरियाले परमाणु कार्यक्रम परित्याग गरोस् भन्ने अमेरिकाको चाहना छ। प्योङ्याङ चाहिँ आफूविरुद्ध लगाइएका प्रतिबन्धहरू फुकुवा हुनु पर्ने अडानमा छ।

केही समययता ट्रम्पले किमबारे राम्रा टिप्पणी गरेका छन्।

यसै महिनाको सुरुमा उनले किमको नेतृत्वसँग प्रचुर सम्भावनाहरू रहेको बताएका थिए।

मे महिनामा जापान भ्रमणका बेला ट्रम्पले किम "एकदमै चलाख व्यक्ति" भएको बताउँदै उनले उत्तर कोरियाबाट "धेरै राम्रा कुराहरू निस्कने" अपेक्षा गरेको बताएका थिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अनले पाए ट्रम्पले पठाएको 'गजबको चिठी'


कियर्स्टिन निल्सनले चुनावमा हस्तक्षेप गर्ने कुनै पनि प्रयास प्रजातन्त्रमाथि प्रत्यक्ष हमला भन्दै अमेरिकाले त्यस्तो कुनै दखल नसहने बताइन्।

फेसबुकले झण्डै १० हजार पोष्ट र १ सय ५० वटा विज्ञापन हटाएको हो।

सामाजिक सञ्जालको उक्त कम्पनीले अभियानको स्रोतबारे आफू पक्का हुन नसके पनि कतिपय झूटा पोष्ट क्रेम्लिनले प्रयोग गरेका खाताहरूसँग सम्बन्धित भएको जनाएको छ।

 चलाखी

उसले आफूहरू अनुसन्धानको निकै प्रारम्भिक चरणमा रहेको र ती पेजहरू कसले बनाएको भन्ने थाहा नभएको फेसबुकले जनाएको छ।

'८ करोड बढी फेसबुक प्रयोगकर्ताका विवरण दुरुपयोग'

सन् २०१६ को राष्ट्रपतीय चुनावमा भएको भनिएको रुसी हस्तक्षेपको तुलनामा यी खाता बनाउनेले आफ्नो परिचय लुकाउन निकै प्रयास गरेको बताइएको छ।

‘चुनावका लागि फेसबुक तथ्याङ्क’

कम्पनीले आफ्नो ब्लगमा भनेको छ उसले फेसबुकमा १७ वटा शंकास्पद प्रोफाइल र सातवटा इन्स्टाग्राम खाताहरू पहिचान गरेको छ।

उसले फेसबुकका ती खाताहरूले ९ हजार पाँच सय पोष्ट र इन्स्टाग्रामले एउटा पोष्ट गरेको जनाएको छ।

अनुसन्धान

२ लाख ९० हजार खाताले कम्तीमा एउटा त्यस्तो पेजलाई पच्छाएको उसले जनाएको छ।

फेसबुकले शंकास्पद खाताहरूले ११ हजार डलर बराबरका १ सय ५० वटा विज्ञापन फेसबुक र इन्स्टाग्राममा चलाइरहेको पनि जनाएको छ।

सबैभन्दा चर्चित त्यस्ता नक्कली खाताहरूमा ब्ल्याक इलिभेसन, माइन्डफुल बिङ्ग, रेसिस्टर्स लगायत छन्।

फेसबुकमा तपाईँले राखेका व्यक्तिगत विवरणहरूको प्रयोग तेस्रो पक्षले कसरी गरिरहेको छ?

तर फेसबुकले आफू अनुसन्धानको शुरूवाती चरणमै रहेकोले त्यसमा को जिम्मेवार छ भन्ने चाहिँ पक्का गर्न नसकिएको जनएको छ।

र, आफूहरूले रुसी इन्टरनेट प्रोटोकलको ठेगानाबारे पनि कुनै प्रमाण फेला नपारेको जनाएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

फेसबुकले हटायो ३२ वटा शंकास्पद खाता


किशोरावस्थाको मनोभाव र कलिलै उमेरमा आफूले खेप्नुपरेका कहालीलाग्दा घटनाबारे उनले बीबीसी न्यूज नेपालीकी विनिता दाहालसँग कुरा गरेकी छन्।

उनले बताएको आफ्नो जीवनकथाको सम्पादित अंश यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ।

बाल्यकाल

म सानै छँदादेखि बुवाआमासँग बस्न पाइनँ। उहाँहरू जागिरको सिलसिलामा घरबाट टाढा काम गर्नुहुन्थ्यो।

दुवै जना जागिरे हुनुहुन्थ्यो र उहाँहरूको पोस्टिङ अर्को जिल्लामा भएको थियो। त्यसैले म र मेरी बहिनी आमाबुवालाई दशैँतिहारजस्ता चाडपर्वका बेला मात्रै भेट्न पाउँथ्यौँ।

बहिनीका लागि त अभिभावक सानै भए पनि म थिएँ, मेरो लागि कोही छ जस्तो लाग्दैन थियो।

आमाको जागिर दुर्गम गाउँमा भएकोले आमाबुवाले हामीलाई सुगम ठाउँकै विद्यालयमा पढून् भन्ने सोचेर होला उहाँहरूसँग लग्नुभएन।

मैले बुझ्ने बेलादेखि म र बहिनी कहिल्यै पनि बुवाआमासँग बसेनौँ।

घरमा एकजना काम गर्ने दिदी हुनुहुन्थ्यो। उहाँले नै हामीलाई खाना बनाएर खुवाउने, स्कूल पठाउने गर्नुहुन्थ्यो।

मेरो पढाइ राम्रो थियो। म १५ वर्षकी हुँदा नै एसएलसी सकेर ११ कक्षा पढ्न सुरु गरिसकेकी थिएँ।

प्रेमप्रस्ताव

पढाइ भर्खर सुरु भएको बेला थाहा पाएँः , मलाई केही समयदेखि एउटा केटाले पछ्याइरहेको रहेछ। एकदिन मलाई बाटोमा भेटेर उसले सीधै भन्यो, "मलाई तिमी एकदमै मनपर्छ।"

मैले जबाफ दिइनँ। तर उसले पछ्याउन पनि छोडेन।

फेरिफेरि बाटोमा भेटेर भन्यो, "तिम्रो बुवाआमाले तिमीलाई माया नगर्ने भएर हो आफूसँगै नराख्नुभएको। म त तिमीलाई धेरै माया गर्छु। मसँगै बिहे गरेर काठमाण्डू हिँड।"

उसले यो भनिरहँदा मलाई कताकता लाग्न थाल्योः "साँच्चै मेरो आमाबुवाले मलाई माया गर्ने भए त आफैँ राख्नुहुन्थ्यो। यतिका वर्षदेखि उहाँहरू जागिरको सिलसिलामा घरबाट टाढा नै बस्दै आउनुभएको छ।"

जागिरको सिलसिलामा हाम्रो घरतिर आएको उसले मलाई पछ्याइरहेपछि मैले उसको कुरा पत्याएँ। उसँगै भागेर काठमाण्डू आएँ।

बुवाआमाले एक हप्तापछि म ऊसँग भागेको थाहा पाउनुभएछ। काठमाण्डूमा मैले चिनेको ऊबाहेक अरू कोही पनि थिएन।

विवाहपछि एक महिनाजस्तो हमाी बस्यौँ। मेरो पढाइ छुटेको थियो।

उसैले काठमाण्डूको एउटा कलेजमा मलाई 'पढाइलाई निरन्तरता देऊ' भनेर भर्ना पनि गरिदियो।

साङ्केतिक तस्बिर

फेरि एक्लै

अनि जागिरको सिलसिलामा नयाँ ठाउँ पोस्टिङ भयो भनेर ऊ एक महिनापछि मलाई एक्लै छोडेर गयो। त्यसपछि महिनैपिच्छे ९/१० हजार रुपैयाँको दरले मलाई खर्च पठायो।

तीन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

१५ वर्षमै भागेर बिहे, केटाले छोडेपछि बाध्यताले देहव्यापारः एउटी किशोरीको कहालीलाग्दो कथा


किशोरावस्थामा गर्भधारणको उच्च दरलाई कम गर्न सरकारले त्यस्तो आग्रह गरेको हो।

महिला, परिवार तथा मानवअधिकार मन्त्री दमारेस एल्भिसले ल्याएको किशोरावस्थामा यौनबाट टाढा बस्न प्रोत्साहित गर्ने कार्यक्रमको व्यावसायिक स्वास्थ्य सङ्गठनहरूले भने आलोचना गरेका छन्।

मन्त्री एल्भिस राष्ट्रपति जाइर बोल्सोनारोले समर्थन गर्ने इशाई नेता हुन् जसमाथि नागरिकमा धार्मिक अजेन्डा लाद्ने प्रयास गरेको आरोप लाग्ने गरेको छ।

गतवर्ष उनले बीबीसी ब्राजिललाई भनेकी थिइन्: "आनन्दका लागि मात्र यौन खोज्नेहरूको कडा अभियान हामीले देखिरहेका छौँ।"

उनले किशोरावस्थामा हुने गर्भधारण नियन्त्रण गर्ने सबैभन्दा प्रभावकारी' तरिका भनेको 'कन्डम, उपकरण र गर्भनिरोधक चक्की' नभई यौनबाट अलग रहनु नै रहेको बताएकी थिइन्।

'उपयुक्त समय'

मन्त्री दमारेस एल्भिसमाथि धार्मिक अजेन्डा लाद्ने प्रयास गरेको आरोप लाग्ने गरेको छ

ब्राजिलको सरकारी तथ्याङ्क अनुसार किशोरावस्थामा हुने गर्भधारण दर सन् २००० बाट सन् २०१७ मा आउँदा ३६ प्रतिशतले घटेको थियो।

तर त्यो अझै पनि अन्य ल्याटिन अमेरिकी देशमा जस्तै उच्च नै छ।

पन्ध्रदेखि १९ वर्षमा हुने गर्भधारण दर प्रति एकलाखमा ६२ छ जसको विश्वव्यापी औसत ४४ रहेको संयुक्त राष्ट्रसङ्घको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

त्यस समूहको सबैभन्दा उच्च गर्भधारण दर भने पश्चिम र मध्य अफ्रिकामा छ।

ब्राजिलको सरकारी नाराले नै 'सबथोक सही समयमा' भन्छ र त्यसलाई स्थानीय भाषामा ह्यासट्यागसाथ सामाजिक सञ्जालमा प्रचार गरिएको छ।

मन्त्री एल्भिसले किशोरावस्थाको गर्भधारण र यौनरोगविरुद्ध काम गर्नका लागि उक्त अभियानलाई नयाँ प्रयास बताएकी छन्।

यसले किशोरकिशोरीहरूलाई यौन सम्पर्क राख्नु अगाडि सोच्न बाध्य पार्ने उनको भनाइ छ।

सरकारले यसलाई बाध्यकारी वा नैतिक बहसको बिषय भने नबनाउने जनाएको छ।

राष्ट्रपति बोल्सोनारोले यसअघि स्वास्थ्य मन्त्रालयले अभिभावकहरूका लागि बनाएको एउटा पुस्तिकाबाट महिलाको प्रजनन प्रणालीको रेखाचित्र र कन्डमको प्रयोग गर्न सिकाउने पाना च्यात्न लगाएका थिए।

'प्रभावविहीन'

ब्राजिलमा किशोरावस्थामा हुने गर्भधारण दर सन् २००० बाट सन् २०१७ मा आउँदा ३६ प्रतिशतले घटेको थियो

तर स्वास्थ्य सङ्गठनहरूले यो कार्यक्रमको चर्को आलोचना गर्दै यो प्रभावकारी हुने कुनै वैज्ञानिक आधार नरहेको बताएका छन्।

स्वास्थ्यस्याहारसम्बन्धी एक सङ्गठनले विज्ञप्तिमा भनेको छ: "यस बिषयको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

किशोरावस्थामा यौन सम्पर्क नगर्ने सल्लाह उचित कि अनुचित


किशोरीभन्दा बालिकालाई सीमा कटाउन सजिलो हुने भएपछि मानवतस्करहरूले बालिकाहरूलाई लक्षित गरेको हुनसक्ने मानव बेचबिखनविरुद्ध काम गरिरहेकाहरू बताउँछन्।

प्रहरीले चाहिँ नेपालभित्र यस्तो घटनामा परेको भनी हालसम्म उजुरी नपरेको बताएको छ।

शरीर ठूलो देखियोस् भन्ने उद्देश्यले आफूहरूलाई ग्रोथ हर्मोन लगायतका औषधि दिइएको कतिपय पीडित नेपाली किशोरीले पुष्टि गरेका छन्।

कुटपिट

त्यस्तैमध्येकी एक किशोरीले आफ्नो अनुभव सुनाउँदै भनिन्, "मलाई दिनको दुई पटक लामो लामो रातो चक्की औषधि खान दिइन्थ्यो।  त्यो खादाँ मलाई बान्ता आउँथ्यो।"

"सकेसम्म खान नपरोस् जस्तो लाग्थ्यो। तर खाएन भने गाली गर्थे, कुट्थ्ये र उनीहरूले नै खुवाइ दिन्थे। त्यो खायो भने छिट्टै ठूलो हुन्छौ र घर जान पाउँछौ भन्थे उनीहरूले।"

उनी आठ वर्षकी हुदाँ पढ्नका लागि काठमाण्डू आएकी थिइन्।

‘बिहे नगरी पुरुषसँग बस्ने महिला हिंसाबाट पीडित’

दुबईबाट ४४  नेपाली महिला फिर्ता

एक महिलाले छोरीलाई गुणस्तरीय शिक्षा दिने भनी आश्वस्त पारेपछि आठ सन्तानमध्येकी एक उनलाई अभिभावकले ती महिलाको जिम्मेवारीमा पठाइदिएको उनले बताइन्।

तर काठमाण्डूबाट भारतको एउटा शरहमा एउटा नेपाली परिवारसँग राखियो।

जहाँ ती बालिकाले घरधन्दा गर्नुपर्थ्यो, त्यहाँ बसेको करिब दुई वर्षपछि उनलाई अर्को शहरमा पुर्‍याइएको उनी बताउँछन्।

"यहाँ पनि नेपाली परिवारसँगै बसेँ। उनीहरूले मलाई त्यो औषधि दिन थाले। त्यस्तो औषधि खुवाए र करिब दुई वर्षपछि उनीहरूले मलाई बेचिदिए। त्यो नराम्रो काम गर्ने ठाउँ थियो जहाँ म सबैभन्दा सानी थिएँ।"

"ती मानिससँग जादिनँ भन्यो भने तिमीलाई हामीले किनेको पैसा तिर्नपर्छ भन्दै कुट्थ्ये। धन्न म त्यहाँ पुगेको छ महिनामै पुलिसले छापा मार्‍यो र म त्यहाँबाट बाहिर आउन सकेँ।"

भारतसँगका नाकामा प्रहरी र विभिन्न गैरसरकारी संस्थाको जाँच तीव्र भएपछि मानवतस्करहरूले साना बालिकाहरूलाई लक्ष्ति गर्न थालेको मानव बेचबिखनविरुद्ध काम गरिरहेको माइती नेपालका निर्देशक विश्वराम खड्का बताउँछन्।

"किशोरीहरूमाथि निगरानी भइरहेको समयमा साना बालिकालाई लिएर नाका पारि जान सजिलो भयो। कसैले सोध्यो भने मेरै बच्चा हो भने भइहाल्यो, सजिलो हुन्छ।"

बालिकाहरूलाई राम्रो विद्यालयमा पढाइदिने प्रलोभन देखाएर लैजाने र पछि बेच्ने गरेको पाइएको खड्काले बताए।

भारतमा रहँदा एउटी बालिकालाई समयभन्दा अघिनै किशोरी बनाएको देखेको अनुभव बेचबिखनविरुद्ध... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'देह व्यापारमा लगाउन छिटो बढ्ने औषधि'


कीटाणुबारे केही थाहा नभएको बेला इग्नाच सेम्मेल्भाइसले उपचारकोबीचमा हात धुनु पर्ने तथ्य पत्ता लगाएका थिए।

उन्नाइसौँ शताब्दीका अस्पतालहरूमा रोगव्याधि झनै फैलने जोखिम हुनेगर्थ्यो। अस्पतालहरूमा बिरामी र मर्न लागेका मानिसहरूका लागि न्यून सुविधा उपलब्ध थिए।

त्योभन्दा त बढी बिरामीलाई घरमा नै उपचार गर्नु सुरक्षित हुन्थ्यो।

अस्पतालमा बिरामीहरूको मृत्यु हुने दर तीनदेखि पाँचगुणा बढी थियो।

'मृत्युगृह'

अस्पतालहरूमा पिसाब, बान्ता र अन्य तरल पदार्थको गन्ध आउँथ्यो। त्यो यति दुर्गन्धित हुन्थ्यो कि कर्मचारीहरू आफ्ना नाक रुमालले छोपेर हिँड्थे।

चिकित्सकहरू आफ्ना हात र उपकरण बिरलै धुन्थे। शल्यक्रिया कक्षहरू त्यहाँ काम गर्ने शल्यचिकित्सक जत्तिकै फोहोरी हुनेगर्थे।

त्यसैले अस्पतालहरूलाई 'मृत्युगृह' भनिन्थ्यो।

सन् १८७५ मा टमस एकिन्सले बनाएको 'द ग्रस क्लिनिक'। यो हात धुने चलन सुरु हुनुभन्दा अघिको चित्र हो

त्यस्तो जमानामा एक पुरुषले विज्ञानको प्रयोग गरेर रोग फैलिने क्रम रोक्ने प्रयत्न गरे।

उनको नाम इग्नाच सेम्मेल्भाइस थियो।

यी हङ्गेरियाली चिकित्सकले सन् १८४०को दशकमा मातृशिशु कक्षमा हुने मृत्यु दर घटाउने उद्देश्य लिएर भीएनामा हात धुने एउटा प्रणाली विकास गरेर त्यसलाई सञ्चालनमा ल्याउने प्रयास गरे।

त्यो कदम प्रभावकारी हुन सक्थ्यो तर त्यो विफल भयो। किनभने उनका सहकर्मीहरूले उनको विरोध गरे र उनलाई सफल हुन दिएनन्।

तर पछि गएर उनलाई "आमाहरूको जीवनरक्षक" भनेर चिनियो।

कीटाणुरहित संसार

इग्नाच सेम्मेल्भाइस भीएना जनरल अस्पतालमा काम गर्थे जहाँका कोठाहरूमा अन्य अस्पतालहरूमा जस्तै बिरामीहरूको मृत्यु हुनेगर्थ्यो।

उन्नाइसौँ शताब्दीको मध्यपछि कीटाणुको सिद्धान्तलाई सबैले स्वीकार गरेपछि मात्र अस्पतालमा हुने फोहोरका कारण रोगव्याधि झनै फैलने गर्छ भन्ने ज्ञान चिकित्सकहरूलाई हुन थाल्यो।

लन्डनस्थित सेन्ट जोर्जेज जस्ता अस्पताललाई 'मृत्युगृह' भन्ने गरिन्थ्यो

न्यूयोर्क विश्वविद्यालयमा चिकित्साशास्त्रको इतिहासका ज्ञाता ब्यारन एच लेर्नरले बीबीसीसँग भने, "कीटाणु र ब्याक्टेरियाको अस्तित्व नै थाहा नभएको संसार हामीलाई कल्पना गर्न पनि गाह्रो छ।"

"उन्नाइसौँ शताब्दीको मध्यतिर कुहिएका बस्तुबाट निस्किने विषाक्त बाफका कारण रोग फैलिन्छ भन्ने विश्वास रहेको थियो।"

टड्कारो असन्तुलन

रोगव्याधि फैलने उच्च जोखिममा रहेका बिरामीमध्ये शिशु जन्माउने अवस्थाका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

हात धुनुको महत्त्व सम्झाउने १९औँ शताब्दीका चिकित्सकलाई हेपेर पागल भनिन्थ्यो


कीर्तिपुर मैदानमा नेदरल्यान्ड्सलाई त्रिदेशीय क्रिकेटको कीर्तिमानले भरिएको फाइनलमा १४२ रनले पराजित गर्दै नेपालले उपाधि जितेको हो।

युवा खेलाडीहरू कुशल भुर्तेल, कुशल मल्ल र दीपेन्द्रसिंह ऐरीको राम्रो ब्याटिङको मद्दतले नेपालले तीन विकेट गुमाएर कीर्तिमानी २३८ रन बनाएको थियो।

प्रतियोगिताको लीगका दुई खेलमध्ये एउटामा नेपाललाई हराएको नेदरल्यान्ड्सले १७.२ ओभरमा सबै १० विकेट गुमाएर ९६ रन मात्रै बनाउन सक्यो।

यो नेपालको रनको हिसाबले सबैभन्दा ठूलो जित हो। यसअघि सबैभन्दा ठूलो जित भुटानविरुद्ध १४१ रनको थियो।

नेदरल्यान्ड्सका लागि यो रनका हिसाबले सबैभन्दा ठूलो हार हो। यसअघि उसको सबैभन्दा ठूलो हार सन् २०१८ मा स्कटल्यान्डविरुद्ध ११५ रनको थियो।

कीर्तिमानको खेल

नेपालले सन् २०१४ को टी२० क्रिकेट विश्वकपसहित यसअघि सात प्रतियोगिता खेलेको भए पनि कुनै उपाधि जितेको थिएन।

यसअघि नेपालको पोल्टामा यूएई र सिङ्गापुरसँगको दुई टी२० शृङ्खला उपाधि मात्रै थिए।

पहिलो उपाधिका लागि युवा खेलाडीहरूले राम्रो प्रदर्शन गरेका थिए।

आफ्नो पाँचौँ खेल खेलिरहेका कुशल भुर्तेलले आफ्नो फर्म कायम राख्दै चौथो अर्धशतक बनाए भने कुशल मल्लले आफ्नो दशौँ खेलमा पहिलो अर्धशतक बनाए।

नेपालले २० ओभरमा तीन विकेट गुमाएर २३८ रन बनाएको थियो। यो प्रतियोगितामा नेपालले बनाएको लगातार तेस्रो दुई सयभन्दा बढी रन हो।

नेदरल्यान्ड्सविरुद्धको स्कोर नेपालको सर्वाधिक टी२० रन हो। यसअघिको कीर्तिमान भुटानविरुद्ध सोही मैदानमा सन् २०१९ को दक्षिण एशियाली खेलकुदमा बनाएको २३६ रन थियो।

दुई कुशलको अर्धशतक

भुर्तेलले ५३ बलमा ७७ रन बनाए। उनले आठ चौका र तीन छक्का प्रहार गरे।

मल्लले भने २४ बलमा नटआउट रहँदै पाँच छक्का र दुई चौकासहित ५० रन बनाए।

अन्तिम बलमा छक्का प्रहार गरेर अर्धशतक बनाउन सक्ने अवस्थामा रहेका ऐरीले चौका मात्रै बनाए र ४८ रनमा नटआउट रहे।

ऐरीले १८ बल खेल्दै पाँच चौका र तीन छक्का प्रहार गरे।

यीबाहेक कप्तान ज्ञानेन्द्र मल्लले १९ बलमा ३३ रन र आसिफ शेखले आठ बलमा १६ रन बनाएका थिए।

नेदरल्यान्ड्सका लागि फिलिप बोइस्सेभेनले दुई र सेभास्टिअन ब्राटले एक विकेट लिए।

नेदरल्यान्ड्सको कमजोर ब्याटिङ

लीग खेलमा नेपालले बनाएको २०६ लाई पछ्याएर विजयी भएको नेदरल्यान्ड्सले भने फाइनलमा अपेक्षाकृत प्रदर्शन गर्न सकेन।

दोस्रो ओभरदेखि विकेट गुमाउन शुरू गरेको नेदरल्यान्ड्सले आठ ओभर सकिँदा छ विकेट... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल क्रिकेट: नेदरल्यान्ड्सको सबैभन्दा ठूलो हार, नेपाललाई पहिलो त्रिदेशीय टी२० उपाधि


कुकले अहिले गरेको यात्राले लामो समयसम्म अन्तरिक्षमा बिताउँदा त्यसले स्वास्थ्यमा कस्तो असर पुर्‍याउँछ भन्ने बुझ्न सहयोग गर्छ

कुक चढेको रुसी सोयुज अन्तरिक्षयानले गत साता शुक्रवार जीएमटी ९:१२ बजे काजकस्तानको मैदानमा अवतरण गरेको थियो।

अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्र (आईएसएस) मा ३२८ दिन बिताएर उनले यसअघि अमेरिकाकी अन्तरिक्षयात्री पेगी विट्सनको कीर्तिमान भङ्ग गरेकी हुन्।

कुकको कीर्तिमान अमेरिकाका पुरुष अन्तरिक्षयात्री स्कट केलीको भन्दा १२ दिनले कम छ। केलीले सन् २०१५-२०१६ मा रुसका अन्तरिक्षयात्री मिखाइल कोर्निएन्कोसँगै ३४० दिन अन्तरिक्षमा व्यतीत गरेका थिए।

"म यति बेला एकदमै भावविह्वल र खुसी छु," अवतरण गरेको केही समयपछि संवाददाताहरूसँग कुरा गर्दै कुकले भनिन्।

यसअघि गत वर्ष डिसेम्बर २८ मा पृथ्वी फर्किँदा विट्सनले एउटै यात्रामा २८९ दिन अन्तरिक्षमा बिताएर महिलातर्फ कीर्तिमान राखेकी थिइन्।

तर तीनवटा यात्राका क्रममा उनले सर्वाधिक लामो समय अन्तरिक्षमा व्यतीत गरेकी छन्। उनी सन् २००२ मा पहिलो चोटि अन्तरिक्षमा गएकी थिइन्।

पृथ्वीको परिक्रमा

यो अभियानमा कुकले ५,२४८ पटक पृथ्वीको परिक्रमा गरिन्।

त्यो क्रममा उनले २२ करोड ३० लाख किलोमिटर यात्रा गरिन्। त्यो दूरी पृथ्वीबाट चन्द्रमा २९१ चोटि ओहोरोदोहोर गरेजति हो।

सोयुज अन्तरिक्षयानमा कुकसँगै इटालियन यूरोपियन स्पेस एजेन्सीका लुका पार्मिटानो र रुसका अलेक्सान्डर स्क्वोर्त्सोफ पनि फर्किएका छन्।

कुकसहित तीन अन्तरिक्षयात्री काजकस्तानमा अवतरण गर्दा स्थानीय मानिसहरू उनीहरूलाई हेर्न भेला भएका थिए

तीन अन्तरिक्षयात्री काजकस्तानमा अवतरण गर्दा स्थानीय मानिसहरू उनीहरूलाई हेर्न भेला भएका थिए

क्रिस्टिना कुकले गत मङ्गलवार आईएसएसबाट गरिएको प्रत्यक्ष प्रसारणमा आफ्ना नायकका पाइला पछ्याउनु नै गौरवको कुरो भएको बताएकी थिइन्।

उनले नयाँ पुस्ताका अन्तरिक्ष अन्वेषकहरूलाई उत्प्रेरणा दिने आफ्नो चाहना भएको बताएकी थिइन्।

"जीवनमा के गर्न सकिन्छ र मेरा सपनाहरू के हुन् भनेर हुर्किँदो उमेरमा मैले विचार गर्दै गर्दा मेरा लागि आफ्नै प्रतिविम्ब देखिने व्यक्तिहरूतिर हेर्नु महत्त्वपूर्ण थियो। त्यस्तै प्रेरणा अरूका लागि बन्न पाउनु सम्भवत: गौरवको विषय हुन्छ।"

महिला अन्तरिक्षयात्रीमध्ये अमेरिकाकी पेगी विट्सनले अन्तरिक्षमा सर्वाधिक समय व्यतीत गरेकी छन्

आईएसएसमा झन्डै ११ महिना बस्दा कुक अन्तरिक्ष अभियानका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

क्रिस्टिना कुक: नासाकी महिला अन्तरिक्षयात्रीले बनाइन् नयाँ इतिहास


कुन नदी जलमार्गका लागि उपयुक्त छन् भन्नेदेखि लिएर ढुवानी खर्च लगायतका विषय सम्म अध्ययन हुन लागेको बताइएको छ।

काठमाण्डूमा प्रधानमन्त्री केपी ओली र मोदीबीच भएको दुई पक्षीय कुराकानीमा पनि जलमार्ग उपयोग गर्ने प्रक्रियालाई तीव्रता दिने विषयले प्रवेश पाएको जनाइएको छ।

'नेपाल-भारतलाई जलमार्गले जोड्ने सहमति'

प्रगति

जलमार्ग उपयोगसम्बन्धी सहमतिसँगै त्यसलाई पारवाहन सन्धिको विस्तृत दस्तावेज प्रोटोकलमा व्यापार गर्ने माध्यमका रुपमा उल्लेख गर्ने प्रक्रिया प्रारम्भ भइसकेको छ।

त्यसमा थप प्रगति जस्तो देखिने कदममा नेपालले जलमार्ग उपयोगलाई व्यवहारमै उतार्ने प्रयास भन्दै आगामी आर्थिक वर्षदेखि त्यसबारे अध्ययन थाल्ने योजना बनाइसकेको अधिकारीहरू बताउँछन्।

जलमार्ग अध्ययनबारे मूल जिम्मेवारी पाएको जल तथा उर्जा आयोग सचिवालयका सहसचिव माधव बेल्वासेले भने, "रेलबाट भन्दा जलमार्गबाट ल्याउँदा आर्थिक रूपमा फाइदाजनक छ वा छैन तथा नदीहरूको प्राकृतिक बहाव हेर्दा ढुवानीका लागि गहिराइ लगायत उपयुक्त छ वा छैन भन्ने कुरा हेर्नुपर्छ"।

कोशी, नारायणी र कर्णाली नदीमा अध्ययन केन्द्रित हुने बताइएको छ।

गंगा नदीमा मिसिनुअघि भारतमा ती नदीको ठूलो हिस्सा पर्ने भन्दै अधिकारीहरूले भारतीय पक्षसँग संयुक्त टोली बनाएर अध्ययन गर्ने प्रस्तावको तयारीमा आफूहरु रहेको जनाएका छन्।

काठमाण्डू-रक्सौल रेलमार्ग बनाउने सहमति

फाइदा

सहसचिव माधव बेल्वासेका अनुसार कम्तीमा १५ सय मेट्रिक टनसम्म बोक्ने 'बार्ज' अर्थात् चेप्टो खालका डुंगा उपयोग गर्नुमात्रै आर्थिक रुपमा फाइदाजनक हुनेछ।

तर त्यस्तो डुंगा ल्याउनका लागि नदीहरूमा कम्तीमा ३ मिटरको गहिराइ हुनुपर्ने जानकारहरु बताउँछन्।

यद्यपि नेपालका नदीमा वर्षभर न्यूनतम कति गहिराइ रहने गरेको भन्ने विस्तृत अध्ययन भएको पाइँदैन।

त्यस्तो गहिराइ सुनिश्चित गर्नका लागि जलमार्गले जोड्ने नदीमा उच्चबाँध बनाउनुपर्ने तर्क पनि आउने गरेका छन्।

तथापि सप्तकोशी उच्चबाँध जस्ता विषयले बारम्बार विवाद निम्त्याउने गरेका छन्।

यही मेसोमा कतिपयले जलमार्गमा सहमति जनाएर भारतले उच्चबाँधहरू नेपालमा बनाउन उसले राखेको भनिएको चाहनालाई बल पुर्याउन खोजेको टिप्पणी गरेको पाइन्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल-भारत जलमार्गको अध्ययन अर्को आर्थिक वर्षमा


कुन प्रदेशमा कति व्यक्ति सङ्क्रमित फेला परे र तीमध्ये कति जना निको भए? कुन प्रदेशमा कति जनाको मृत्यु भयो?

नेपालको प्रदेशअनुसार जानकारी हेर्न यो अन्तर्क्रियात्मक नक्सामा थिच्नुहोस्।

स्रोतः स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: कुन प्रदेशमा कति सङ्क्रमित छन् र कति जना निको भए? हेर्नुहोस् यो अन्तर्क्रियात्मक नक्सा


कुन प्रदेशमा कति व्यक्ति सङ्क्रमित फेला परे र तीमध्ये कति जना निको भए? हेर्न यो अन्तर्क्रियात्मक नक्सामा थिच्नुहोस्।

स्रोतः स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपालमा कोरोना भाइरस: कुन प्रदेशमा कति सङ्क्रमित छन् र कति जना निको भए?


कुनै कालखण्डमा पृथ्वी पनि K2-141b ग्रहभन्दा धेरै भिन्न देखिँदैनथ्यो

"यो अत्यन्तै गजबको ग्रह छ जहाँ मौसम चरम खालका छन्, जहाँ खनिजको वर्षा र हिमपात हुन्छ अनि जहाँ ध्वनिभन्दा धेरै वेगमा हुरी चल्छ," खगोलशास्त्री तथा प्रमुख लेखक ट्यु ग्याङ् नगुयेनले बीबीसीलाई बताए।

"यो बस्नलाई उचित ठाउँ होइन तर अध्ययन गर्नको निम्ति गजबको ग्रह हो। हामीले पृथ्वीमा त्यतिकै ग्रहण गरिरहेका कुराहरूको तुलना गर्दा त यो ग्रह बिछट्टको छ!" उनका सह-अन्वेषक प्राध्यापक निकोलस कोवनले भने।

भारत तथा क्यानडाका खगोलशास्त्रीहरूसँग मिलेर उनीहरूले केटू-१४१बी ग्रहका पछिल्ला खोजबारे नयाँ लेख प्रकाशित गरेका छन्।

'लाभाको ग्रह'मा स्वागत छ

करिब २०२ प्रकाश वर्ष टाढा रहेको एक्वारियस तारामण्डलमा...

केटू-१४१बी लाई अर्को नाम इपिक २४६३९३४७४.०१ बाट पनि चिनिन्छ। यो ग्रह २०२ प्रकाश वर्ष टाढा रहेको एक्वारियस तारामण्डलमा पर्छ।

यो अग्निज्वालायुक्त र बस्न अयोग्य संसारमा समय पनि चाँडै व्यतीत हुन्छ: केटू-१४१बी ग्रहले उसको तारालाई सात घण्टामै एक फन्को लगाइसक्छ।

यसको तारालाई खगोलशास्त्रीहरूले 'अरेन्ज ड्वार्फ' प्रकृतिको भएको बताउँछन् - जुन हाम्रो सूर्यभन्दा निकै चिसो छ - र मधुरो पनि छ जसले गर्दा पृथ्वीबाट देख्न पनि सकिँदैन।

"यो ज्वालामुखीको लाभाको ग्रह हो," भारतको विज्ञान शिक्षा एवम् अनुसन्धान इन्स्टिच्यूट (कोलकाता), योर्क विश्वविद्यालय (टोरन्टो, क्यानडा) र मक्गिल विश्वविद्यालय (मन्ट्रीओल, क्यानडा) का वैज्ञानिकहरूको भनाइ छ।

साथै यसलाई "सुपर-अर्थ" पनि भनिएको छ किनकि आकारमा यो हाम्रो पृथ्वीजत्रै भए पनि यसको पिण्ड पृथ्वीको भन्दा पाँचगुना धेरै छ। अर्थात् केटू-१४१बी को गुरुत्वाकर्षण शक्ति पृथ्वीको भन्दा पाँचगुना शक्तिशाली छ।

केटू-१४१बी लाई सबभन्दा पहिले सन् २०१८ मा केप्लर स्पेस टेलिस्कोपको "केटु मिशन," ले पत्ता लगाएको भए पनि अहिले आएर अनुसन्धानकर्ताहरूले यो ग्रहको विचित्र गुणहरू थाहा पाउँदैछन्।

त्यहाँको मौसम कस्तो छ?

म्याग्मा र चिसा चट्टानको भूखण्डको कल्पना गर्नुस्, केटू-१४१बी को सतह लगभग त्यस्तै दखिन्छ

केटू-१४१बी ग्रहले केही घण्टामै आफ्नो ताराको परिक्रमा गरिसक्ने भएपनि यो ग्रह पृथ्वीजस्तै आफ्नै अक्षमा पनि भने घुम्दैन।

"जसको अर्थ हुन्छ: यो ग्रहको दुईतिहाइ भूभाग सधैँ प्रकाशतर्फ फर्किएको हुन्छ र जहिल्यै पनि दिनमात्र हुन्छ। त्यो भूभागमा तापक्रम ३,००० डिग्री... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

एउटा यस्तो ग्रह जहाँ चट्टानको वर्षा हुन्छ, लाभाको समुद्र छ अनि ध्वनिभन्दा तीव्र वेगमा हुरी चल्छ


कुनै कुनै अनुमानले त्यसको शक्ति एक सय किलोटन भएको उल्लेख गरेका छन्।

अर्थात अमेरिकाले सन् १९४५ मा जापानको नागासाकीमा खसालेको फ्याट बोय नामक अणु बम भन्दा यो पाँच गुणा शक्तिशाली हो।

नागासाकी विष्फोटले तत्काल ७० हजारको ज्यान गएको थियो।

तर अझ पनि मानव निर्मित सबभन्दा शक्तिशाली विष्फोटहरुको तुलना गर्ने हो भने चाहिं यो निकै सानो नै हो।

परमाणु दौड उत्कर्षमा पुगेको बेला सन् १९६१ मा सोभियत युनियनले बमहरुको राजा नाम दिएको बमको विष्फोट गराएको थियो।

उक्त हाइड्रोजन बमको शक्ति ५० हजार किलोटनको थियो।

प्रतिरोधको नीति

तर पनि उत्तर कोरियाको हालको शासन शैली अनि उसका छिमेकीहरुसंगको सम्बन्धका कारण उसको परीक्षणलाई अन्तर्राष्ट्रिय जगतले निकै गम्भीरताका साथ लिएको छ।

बीबीसीका विश्लेषक जनाथन मार्कस भन्छन् यसले कयौंले अपेक्षा गरेभन्दा तीव्र गतिमा सबै कित्तामा उत्तर कोरियाली परमाणु कार्यक्रमले प्रगति गरिरहेको छ भन्ने संदेश दिएको छ।

सैन्य चेतावनी, एक्ल्याउने प्रयास र प्रतिबन्ध जस्ता उत्तर कोरियामाथि दवाव दिने सबै उपाए प्योङ्याङलाई पछाडि धकेल्न विफल देखिएका छन्।

के यो भन्दा थप पनि गरिनसक्छ?

पक्कै पनि, तर कडा आर्थिक दवावले त्यहाँको सत्तालाई सम्भवत: निसहाय बनाइदिन र उसलाई वर्वादीतर्फ धकेल्न सक्छ जुन कुराको सामना गर्न चीन अनिच्छुक लाग्छ।

प्योङ्गयाङ्गको परमाणु कार्यक्रमलाई अब पछाडी फर्काउने भन्दा पनि परमाणु अस्त्रले सुसज्जित भइसकेको उत्तर कोरियासंग अब विश्व जगतले नियन्त्रण र प्रतिरोधको नीति प्रधान रुपमा अपनाउन सक्ने देखिन्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कति शक्तिशाली छ उत्तर कोरियाको हाइड्रोजन बम?


कुनै नियम यातायात व्यवसायीको जिम्मामा राखिएका छन् भने कुनै नियम यात्रुहरू स्वयंले पालना गर्नुपर्नेछ।

सरकारले असोज १ गतेदेखि लामो दूरीको यातायात खोल्ने निर्णय गरेपछि यातायात व्यवस्था विभागले तयार पारेको कोभिड-१९ प्रकोपभर लागु हुने सार्वजनिक यातायात सञ्चालन निर्देशिका सार्वजनिक गरेको छ, जसमा गर्न हुने तथा नहुने विषयहरू उल्लेखित छन्।

यात्रुले के गर्न हुने, के नहुने?

चालक/सहचालकको जिम्मा के?

व्यवसायीले मिलाउन पर्ने व्यवस्था

कुन नियम कसरी पालना गराउने?

महामारीका कारण छ महिनादेखि लामो दूरीका गाडी चलेका थिएनन्। अहिले महामारी नथामिएकै भएपनि असोज १ गतेदेखि सरकारले सुरु गराउन लागेको हो।

गाडीको सिट क्षमताको आधा मात्रै यात्रु राख्न र पहिलेको भाडादरमा ५० प्रतिशत बढाएर लिन पाउने गरी सहमती जुटेपछि लामो दूरीका गाडी चल्ने भएका हुन।

त्यसका निम्ति बनाइएका नयाँ नियम र विधि सम्बन्धित सबैलाई बताइसकिएको यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासङ्घका अध्यक्ष योगेन्द्र कर्माचार्यले बताए।

"यो नियम अरू कसैको निम्ति ल्याइएको होइन। आफ्नै सुरक्षाका लागि ल्याइएको हो। हामी सबै मिलेर लागु गर्ने भनेका छौँ," कर्माचार्यले भने।

यातायात सञ्चालन खुलेपनि भिडभाड नगर्न तथा सावधानी अपनाउन भनिएको छ

यात्रुलाई घरमै क्वारन्टीन?

सबैतिर लामो दूरीका गाडी चलेपनि यात्रा गरेर अर्को जिल्ला पुगेका यात्रुहरू क्वारन्टीनमा बस्नु पर्ने वा नपर्ने भन्ने बारे कुनै निर्णय नभएको बताइएको छ।

विभिन्न जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूले हालसम्म बाहिर जिल्लाबाट आउनेलाई क्वारन्टीनमा बस्ने प्रबन्ध गरिएको भए पनि लामो दूरीका सावरी साधन सञ्चालन भएपछि त्यो प्रबन्ध गर्न कठिन हुने बताएका छन्।

केन्द्रको कुनै निर्णय नआएसम्म घरमै गएर क्वारन्टीनमा बस्न अनुरोध गर्नुको विकल्प नभएको उनीहरूको भनाइ छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: लामो दूरीको यात्रामा लगाइएका नयाँ नियम के छन्