कोभिड-१९ बाट गम्भीर बिरामी परेका उनी अहिले रोगबाट तङ्ग्रिएर काममा फर्किसकेका छन्।

'सन' पत्रिकासँगको एउटा अन्तर्वार्तामा उनले आफूलाई भेन्टिलेटरमा राखिने वा नराखिने विषयको सम्भावना ५०-५० प्रतिशत भएको बताएका छन्।

"यो त्यति बेलाको कुरा हो जति बेला...उनीहरू यसलाई कसरी प्रस्तुत गर्ने भन्ने विषयमा सोच्न थालेका थिए," उनले भने।

"यो निकै कठिन क्षण थियो, यसलाई म अस्वीकार गर्दिनँ," उक्त पत्रिकाले उनलाई उद्धृत गरेको छ।

योजनाबारे 'थाहा थियो'

उनका अनुसार आफ्नो मृत्यु भएको अवस्थामा के गर्ने भन्ने विषयमा चिकित्सकहरूले योजना बनाएका आफूले त्यति बेला नै थाहा पाएको बताए।

जोनसनका अनुसार उनलाई जीवित राख्न निकै धेरै अक्सिजन दिइएको थियो।

उनले आफू निको हुनुमा निकै राम्रो स्याहारलाई श्रेय दिए।

 "म यसबारे भावुक हुन्छु...तर त्यो असाधारण कुरा थियो।"

गत मार्च २६ मा जोनसनलाई  कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको थाहा भएको थियो। त्यसको १० दिनपछि उनलाई लन्डनस्थित सेन्ट टमसेज अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो। त्यसको भोलिपल्ट उनलाई सघन उपचार कक्षमा सारिएको थियो।

"केही दिनमै मेरो स्वास्थ्यस्थिति त्यो स्तरमा बिग्रिएको कुरा विश्वास गर्न गाह्रो थियो," उनले भने।

बिरामी भएपछि 'प्रेरणा'

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण कति गम्भीर रोग हो भन्ने विषलाई व्याख्या गर्दै उनले भने, "मेरो नाक फुटिसकेको छ। औँला, नाडी र करङ पनि भाँच्चिसकेको छ। लगभग सबै कुरा भाँच्चिएको छ। कुनैकुनै अङ्ग त धेरै पटक भाँच्चिएको छ।"

"तर मैले कहिल्यै पनि यति गम्भीर परिस्थिति भोगेको थिइनँ।"

अस्पतालमा बिताएको समयले आफूलाई अरू मानिसहरू यो रोगबाट पीडित नहोऊन् र यूकेलाई "फेरि स्वस्थ" बनाउन सकियोस् भनेर प्रेरित गरेको जोनसनले बताए।

बिहीवार यूकेले कोरोनाभाइरस प्रकोपको "चरमोत्कर्ष पार गरेको" बताउँदै जोनसनले "सङ्क्रमण दोहोरिन सक्ने खतरा" बाट जोगिनुपर्ने बताए।

के छ यूकेको स्थिति?

इङ्ग्ल्यान्डका प्रमुख मेडिकल अफिसरका अनुसार पछिल्लो हप्तामा अस्पतालहरूमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको उपचार भइरहेकाहरूको सङ्ख्या १३ प्रतिशतले घटेको छ।

यूकेमा कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु हुनेहरूको सङ्ख्या २८,००० नाघेको छ।

शनिवार ब्रिटेन सरकारले असुरक्षित बालबालिका र घरेलु हिंसापीडित व्यक्ति तथा लकडाउनका बेला घरमा "थुनिएकाहरूलाई" सहयोग गर्न सात करोड ६० लाख पाउन्डको राहत उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता जनाएको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरसः ब्रिटेनका प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसन भन्छन्, 'मेरो मृत्यु भएको भए के गर्ने भन्ने योजना बनेको थियो'


कोभिड-१९ र अन्य मौसमी बिरामीबीच छुट्याउन सकिने त्यस्तो स्वाब र डीएनए परीक्षण जाडो याममा निकै उपयोगी हुने ब्रिटेनका स्वास्थ्यमन्त्रीले बताएका छन्।

हालको परीक्षण प्रकृया अन्तर्गत तीन चौथाइ नतिजा २४ घण्टाभित्रै आइसक्ने भएपनि एक चौथाइ नतिजाका लागि दुई दिनसम्म लाग्न सक्छ।

सो परीक्षणको पाँच लाख किट यूकेका वृद्ध हेरचाह केन्द्र र परीक्षण केन्द्रमा आगामी साता उपलब्ध हुनेछ। यो वर्ष थप लाखौँ त्यस्ता किट बनाइने बताइएको छ।

स्वास्थ्यमन्त्री म्याट ह्यान्ककले कोरोनाभाइरस परीक्षणसम्बन्धी यो नयाँ विकसित प्रविधि जीवन रक्षक हुने पनि बताए।

उनले भने, "कोरोनाभाइरसको नयाँ तीव्र परीक्षणले ९० मिनेटभन्दा कम समयमा यथास्थानमै नतिजा दिएर हामीलाई कोरोनाभाइरसको लहर रोक्न मद्दत गर्नेछ।"

विश्वसनीय

यो परीक्षणका लागि मेशिन निर्माण गरेको कम्पनी डीएनए नजका सहसंस्थापक प्राध्यापक क्रिस टुमाजुले नयाँ परीक्षण "द्रूत" र "विश्वसनीय" रहेको बताउँदै यो जुनसुकै स्थानमा लगेर गर्न सकिने बताए।

परीक्षण किट बनाएको अक्सफोर्ड नानोपोरका प्रमुख कार्यकारी गोर्डन साङ्घेराले यो परीक्षण विश्वभरका लागि सस्तो र सहज परीक्षण हुने सम्भावना रहेको बताए।

बीबीसीकी स्वास्थ्य सम्वाददाता लरेन मोसले अहिलेसम्म यो नयाँ परीक्षणको विषयमा तथ्याङ्क सार्वजनिक नगरिएको भए पनि विश्वसनीय भए नभएको परीक्षण गर्ने विधि बनाइएको दाबी गरिएको बताएकी छन्।

उनले यो परीक्षणको सबैभन्दा ठूलो फाइदा भनेको जाडो याममा लाग्ने अन्य फ्लुबाट कोभिड-१९ लाई छुट्याउन सकिनु नै रहेको बताएकी छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस यूके: डेढ घण्टामै नतिजा दिने परीक्षण सुरु हुने


कोभिड-१९ रोकथाम, नियन्त्रण र उपचारसम्बन्धी उच्चस्तरीय समन्वयन समितिको शुक्रवारको बैठकले एउटा कार्ययोजना स्वीकृत गरेपछि अब नेपालीहरूलाई स्वदेश ल्याउने कार्य सुरु हुने उनीहरूको भनाइ छ।

बैठकले नेपाली नागरिकहरूलाई स्वदेश ल्याउने सम्बन्धी कार्ययोजना स्वीकृत गरेको हो।

सोही कार्ययोजना अनुसार आगामी एक सातादेखि १० दिनभित्र विभिन्न देशमा रहेका करिब २५ हजार नेपाली नागरिकलाई नेपाल ल्याइने बताइएको छ।

अदालतको आदेश र संसद्‍को निर्देशन

यसअघि यही जेठ १२ गतेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले "नेपाली नागरिकलाई स्वदेश ल्याउन सहजिकरण गर्नेसम्बन्धी आदेश" जारी गरेको थियो।

उक्त आदेशलाई कार्यान्वयन गर्न शुक्रवार कार्ययोजना स्वीकृत गरिएको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

विदेशमा रहेका नागरिकहरूलाई फर्काउन पहल नगरेको भन्दै सरकारको आलोचना भइरहेका बेला गत वैशाख पहिलो साता सर्वोच्च अदालतले "जोखिममा रहेका नेपाली नागरिकहरूलाई" स्वदेश फर्कने व्यवस्था मिलाउन सरकारलाई आदेश दिएको थियो।

त्यस्तै जेठको पहिलो साता संसद्‍को शिक्षा तथा स्वास्थ्य समितिले विदेशमा रहेका नागरिकलाई स्वदेश फर्काउन सरकारलाई निर्देशन दिएको थियो।

कार्यान्वयनको चरणमा

विदेशमा रहेका नागरिकलाई स्वदेश ल्याउने निर्णय अब कार्यान्वयनको चरणमा प्रवेश गरेको अधिकारीहरूको भनाइ छ।

प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्‌का सचिव नारायण बिडारीका अनुसार शुक्रवार कार्ययोजना स्वीकृत भएसँगै अब विदेशमा भएका नेपालीहरूको उद्धार सुरु गरिनेछ।

उनले भने, "नेपाली नागरिकहरूलाई तत्कालै ल्याउन सुरु गर्ने भनेर आदेश जारी भएको हो। अब चाँडै उहाँहरूलाई ल्याउन सुरु गरिहाल्छौँ।"

उनले विदेशबाट ल्याइने नेपालीहरूलाई क्वारन्टीनमा राख्नेबारे प्रदेश र स्थानीय सरकारसँग पनि समन्वय भइरहेको जानकारी दिए।

विदेशबाट नेपाली नागरिकलाई उद्धार गरिने भएपछि उनीहरूलाई कसरी ल्याइन्छ, कहाँ राखिन्छ र के सुविधा दिइन्छ भन्ने चासो धेरैले व्यक्त गरेका छन्।

अधिकारीहरूले बीबीसीलाई दिएको जानकारीका आधारमा विदेशबाट नेपालीलाई ल्याइने प्रक्रिया र उनीहरूले पाउने सुविधाबारे जान्नुपर्ने पाँच कुराहरू:

१. खर्च आफैँले बेहोर्नुपर्ने

अधिकारीहरूका अनुसार विदेशबाट आउन चाहने नेपालीहरूले लागत खर्च आफैँले बेहोर्नुपर्नेछ।

सरकारले हवाई जहाजको व्यवस्था गरिदिए पनि त्यसको टिकट खर्च स्वदेश फर्कन चाहनेले स्वयम् तिर्नुपर्नेछ।

त्यस्तै नेपालमा आएर होटलमा क्वारन्टीन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: विदेशका नेपालीलाई स्वदेश ल्याउनेबारे थाहा पाउनुपर्ने पाँच कुरा


कोभिड-१९ रोकथामसम्बन्धी उच्चस्तरीय निर्देशक समितिले अवस्था सहज बन्दै गएको भन्दै स्वास्थ्यसम्बन्धी मापदण्ड पालना गरेर विद्यालय सञ्चालन गर्नका लागि आइतवार सरकारलाई  सिफारिस गरेको छ।

मन्त्रिपरिषद्‌ले निर्णय गरेसँगै उक्त सिफारिस कार्यान्वयनमा आउनेछ र विद्यार्थीहरू विद्यालयमै गएर पढ्न पाउनेछन्।

तर जनस्वास्थ्यविद्ले भने सरकारले सङ्क्रमणको जोखिम यथावत् रहेको र विभिन्न मुलुकमा कोरोनाभाइरसको नयाँ प्रकार देखिएका बेला विद्यालय खोल्न हतार गर्न नहुने बताएका छन्।

जनस्वास्थ्यविद् डा. शरदराज वन्त भन्छन्, "अहिलेको जाडो मौसममा बालबालिकालाई भौतिक रुपमा विद्यालय पठाउँदा कोरोनाभाइरसको अर्को लहर सुरु हुनसक्छ। जाडो नसकिँदासम्म हतार नगरेकै ठिक भन्ने मलाई लाग्छ।"

कोरोनाभाइरस नियन्त्रण र रोकथामका लागि सरकारले गत वर्ष चैतदेखि देशभरिका विद्यालय बन्द गर्ने निर्णय गरेको थियो।

त्यसयता इन्टरनेट वा अन्य वैकल्पिक माध्यमबाट विद्यालयको पठनपाठन गरिएको भए पनि भौतिक रूपमा भने अधिकांश विद्यालयहरू औपचारिक रूपमा खुलेका छैनन्।

यसअघि कात्तिक तेस्रो साता सरकारले विद्यालय खोल्नका लागि स्थानीय निकायले अवस्था हेरेर निर्णय गर्न सक्ने भन्दै विद्यालय सञ्चालनसम्बन्धी कार्यढाँचा पनि जारी गरेको थियो।

त्यसयता कतिपय क्षेत्रमा भौतिक रूपमा विद्यालय खुले पनि अधिकांश ठाउँमा भने खुल्न सकेका छैनन्।

नेपालका केही स्थानमा सीमित विद्यालयहरू खुलेका छन्

"दश महिना त बन्द भइसक्यो भने अब माघ महिनाभरि नखोल्दा हुन्थ्यो भन्ने हाम्रो सुझाव हो," अभिभावक महासङ्घका अध्यक्ष सुप्रभात भण्डारी भन्छन्, "त्यतिन्जेल अहिलेकै वैकल्पिक माध्यमको पढाइ जारी राख्ने र माघमा अवस्था विश्लेषण गरेर विद्यालय खोल्ने निर्णय गर्दा राम्रो हुन्थ्यो भन्ने हामीलाई लागेको छ।"

तर शिक्षा मन्त्रालयले भने यसअघि सार्वजनिक भएको कार्यढाँचा अनुसार स्वास्थ्य सुरक्षासम्बन्धी सम्पूर्ण मापदण्ड पुर्‍याएर विद्यालय खोल्न सकिने जनाएको छ।

अभिभावक र जनस्वास्थ्यविद्को सुझाव मिश्रित रहेको र अन्य क्षेत्र खुलिसकेका बेला विद्यालय पनि खोल्न सकिने परिस्थिति देखिएको मन्त्रालयका प्रवक्ता दीपक शर्माले बीबीसीलाई बताएका छन्।

उनी भन्छन्, "कतिपय कामकाजी अभिभावकले  बालबालिकालाई घरमा हेर्न गाह्रो भएको बरु विद्यालय खुले सजिलो हुने पनि भनेका छन्। बालबालिकालाई खोप लगाउन नपर्ने भन्ने पनि छ। यस्तो अवस्थामा विद्यालयको क्षमताअनुसार... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल कोरोना भाइरसः विद्यालय खोल्ने सरकारको तयारी, 'हतार नगर्न' अभिभावक र जनस्वास्थ्यविद्को सुझाव


कोभिड-१९ रोग लागेर निको भएकाहरूमा पनि व्यक्ति एवम् उमेर समूह अनुसार एन्टीबडी अर्थात् रोगसँग लड्ने क्षमता फरकफरक हुने गरेको अध्ययनबाट देखिएको भाइरोलोजिस्ट र जनस्वास्थ्यविद्‌हरू बताउँछन्।

नेपालमा बुधवारसम्म कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित हुनेको सङ्ख्या दुई लाख १० हजारभन्दा बढी पुग्दा एक लाख ७६ हजारभन्दा बढी निको पनि भइसकेका छन्।

तर निको भए पनि त्यस्ता व्यक्तिले पनि अरू मानिसले जस्तै जनस्वास्थ्यसम्बन्धी मापदण्डहरू कडाइका साथ पालना गर्नुपर्ने विज्ञहरूको सुझाव छ।

उसो भए निको भइसकेका व्यक्तिले सक्रिय सङ्क्रमितसँग कुरा गर्दा वा नजिक रहँदा तेस्रो व्यक्तिलाई कोरोनाभाइरस सार्ने सम्भावना कति रहन्छ?

निको भएका मानिसमा एन्टीबडी केही समय रहने भए पनि बाह्य माध्यमले सक्रिय सङक्रमित व्यक्तिसँगको सम्पर्कले तेस्रो व्यक्तिमा रोग सार्न सक्ने सम्भावना भने रहने शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालका क्लिनिकल अनुसन्धान एकाइ प्रमुख डा. शेरबहादुर पुन बताउँछन्।

"सास फेर्दा आफैँमा भाइरस छिरेर सार्ने होइन कि थुकको छिट्टा वा सक्रिय सङ्क्रमितसँग हात मिलाएर अनि अर्को मानिसलाई छोयो भने सार्ने सम्भावना रहन्छ।"

सङ्क्रमण भएको नौ दिनपछि कुनै व्यक्तिको आरएनए पोजिटिभ देखिए पनि त्यो आरएनए सङ्क्रमण गर्ने खालको नहुने देखिएको भाइरोलोजिस्ट डा. लुना भट्ट शर्मा बताउँछिन्।

रोगप्रतिरोधी क्षमता कति दिन रहन्छ?

"निको भएका व्यक्तिमा बढीमा दुई महिनासम्म एन्टीबडी रहने अध्ययनहरूबाट देखिएको छ। त्यसपछि ती व्यक्तिलाई फेरि कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण हुने सम्भावना रहन्छ," भट्टले थपिन्।

जनस्वास्थ्यविद् डा. सुरेश तिवारीका अनुसार कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएर निको भएका व्यक्तिमा ठ्याक्कै रोगप्रतिरोधी क्षमताले कति समय काम गर्छ भन्ने निष्कर्षहरू प्रारम्भिक मात्रै हुन्।

"किङ्ग्स कलेज लन्डनले गरेको एउटा अध्ययनले सङ्क्रमण भएर निको भएको ९० दिनपछि एन्टीबडीको क्वालिटी र क्वान्टिटी ह्रास हुँदै गएको देखाएको छ।"

"त्यो भनेको एन्टीबडी तीन महिनाभन्दा बढी समयसम्म रहँदैन कि भन्ने प्रारम्भिक सङ्केत हो," उनले थपे।

विगतका उदाहरण हेर्दा मध्यपूर्वमा देखिएको मेर्स भाइरसबाट सङ्क्रमित भएका व्यक्तिहरूले तीन-चार वर्षपछि रोगप्रतिरोधी क्षमता विकास गरेको डा. तिवारी बताउँछन्।

'स्वास्थ्यसम्बन्धी मापदण्ड पालना गर्नुपर्छ'

एक पटक सङ्क्रमित भएर निको भएको भन्दै कोरोनाभाइरसविरुद्ध आजीवन प्रतिरोधी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: कोभिड-१९ निको भइसकेका पुन: सङ्क्रमित हुने वा भाइरस सार्ने सम्भावना कति


कोभिड-१९ लाग्नु अघि क्लेयर फ्रीअरलाई खानेकुरा खान समस्या थिएन

मीठो बास्ना आउने खानेकुरा, साबुन, आफ्ना प्रिय मान्छेको बास्ना नमीठो महसुस गरेको उनीहरू बताउँछन्।

परोजमिया भनिने उक्त अवस्था भएका मानिसहरूको सङ्ख्या बढ्दै गएपनि यकिन तथ्याङ्क छैन।

वैज्ञानिकहरूले किन यस्तो भइरहेको छ वा यसलाई कसरी निदान गर्न सकिन्छ भन्ने भेउ पाएका छैनन्।

स्वाद गुमाउनुको पीडा

क्लेअर आफ्नी छोरीसँग रमाइलो गर्दै - अहिले उनलाई अत्तरको बास्नाले पनि बान्ता आउला जस्तो हुन्छ

आफ्नो चार जनाको परिवारका लागि खाना बनाउँदा क्लेयर फ्रीअरको आँखा रसाउँछ।

उनले खानेकुराको गन्धले आफूलाई गाह्रो पार्ने गरेको र ओभन तातो हुन थालेपछि आफूले सहनै नसक्ने गरेको बताइन्।

४७ वर्षकी उनलाई परोजमिया भनिने वास्तविक गन्ध थाहा नहुने समस्या देखिएको ७ महिना भइसक्यो। त्यसले प्रत्येक दिन पीडादायी बनाएको उनको भनाइ छ।

प्याज, कफी, मासु, मदिरा, दन्तमञ्जन, सरसफाइ गर्ने सामग्री र अत्तर सबैले उनलाई बान्ता आउला जस्तो हुन्छ।

धाराको पानीले पनि त्यस्तै अवस्था गराएर उनलाई सामानहरू पखाल्न गाह्रो हुन्छ। “म मेरा श्रीमानलाई चुम्बन पनि गर्न सक्दिन,” उनी भन्छिन्।

क्लेअरलाई गएको मार्च महिनामा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण भएको थियो र धेरै मानिसहरूले जस्तै उनले स्वाद गुमाइन्।

मे महिनामा स्वाद पुन: फर्किएपनि जून महिनामा तयारी परिकार नराम्रोसँग गन्हाउने हुन थाल्यो।

प्रत्येक पटक चुलो बाल्दा कुनै रसायन वा केही डढेको जस्तो गन्ध आउने उनले महसुस गर्न थालिन्।

गर्मी महिना यता उनले पाउरोटी र चीज मात्रै खाँदै आइरहेकी छन् किनभने त्यो मात्रै उनले सहन सक्छिन्।

“मेरो शक्ति लगभग शून्य छ र सबैतिर पीडा हुन्छ,” उनले भनिन्। त्यसले उनलाई मानसिक रूपमा पनि पीडा दिएको छ र आफू अधिकांश दिन रुने गरेको उनी बताउँछिन्।

जस्टिनलाई पनि गन्धको समस्या आइलागेको छ

क्लेअरका चिकित्सकले आफूले उनको जस्तो समस्या पहिल्यै नदेखेको बताए। त्रास र अन्यौलपछि उनले इन्टरनेटको सहारा लिइन् र एउटा सुँघ्ने क्षमता गुमाएका ६ हजार सदस्य भएको एउटा फेसबुक समूह फेला पारिन्।

त्यहाँका लगभग सबै जनाले कोभिड-१९ बाट स्वाद गुमाएका थिए र अन्तत: उनीहरूलाई परोजमिया भएको भनियो।

कोभिड-१९ महामारीपछि परोजमियाको लहर

एब्सेन्ट नामक उक्त फेसबुक समूहकी संस्थापक क्रिशी केलीले फरक खालको परजमियापछि  सडेको, ढुसी परेको मासु, मलमुत्र जस्तो गन्हाउने बताइन्।... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: “मलाई कोभिड-१९ लागेयता खानेकुराले बान्ता आउँछ”


कोभिड-१९ ले हाम्रा मस्तिष्क व्याकुल भएका थिए र त्यो व्याकुलता हाम्रो निद्राका बेला प्रकट भइरहेका छन्।

कोभिड सुरु भएको एक वर्षभन्दा बढी समय भएपछि अहिले धेरै मानिसहरू महामारीमा अभ्यस्त भएका छन्।

के तपाईँका सपनाहरूले पनि 'न्यू नर्मल' भनिने नयाँ वास्तविकतालाई पचाए त? हामीले त्यसको उत्तर पत्ता लगाउने कोसिस गरेका छौँ।

के हाम्रा हरेक रातका सपनाका पृष्ठभूमि मास्क, खाली सडक र सामाजिक दूरी बनेका छन्?

शार्क घुम्नेदेखि हात धुनेसम्म

केही पाठकहरूले हामीलाई पठाएका सपनाको विवरण यस्तो छ:

"म शार्कले भरिएको पानी भएको किनारामा हिँड्दै हुन्छु र म किन मानिसहरूले सामाजिक दूरी कायम गरेनन् भनेर चिन्तित हुन्छु," स्कटल्यान्डकी फियोना रामेज भन्छिन्।

उनी अचेल आफ्ना सपनाका पृष्ठभूमि प्राय: महामारी नै हुने र त्यसमा कहिलेकहीँ त सामान्य सत्य कुराहरू जस्तै 'खोकी लाग्ने डर' समेत सामेल हुने बताउँछिन्।

जापानबाट यूके परिवारसहित आएर बसोबास गरिरहेकी सायाका आफ्नी सात वर्षीया छोरीले कोभिडको सपनाबारे आफूलाई भनेको बताउँछिन्।

उनी भन्छिन्, "सपनामा उनी प्राय: घर बसेको, आफ्ना अभिभावकले मात्र मास्क लगाएको र अन्य परिवारका सदस्यले हात धोएको देख्छिन्।"

चिलेको सान्टियागोकी म्यारिएला कोर्टेसका भनाइमा उनको सपना त अझ बढी भावनामा डुबेका हुने गर्छन्।

"म त कुकुर र बिरालाजस्ता जनावरहरूलाई पनि मास्क लगाइदिन खोज्छु तर उनीहरू मान्दैनन्," उनी भन्छिन्।

हामीले हाम्रा पाठकबाट केही नमुना सपनाहरू विवरण प्राप्त गर्‍यौँ तर वैज्ञानिकहरूले महिनौँदेखि यसबारे अनुसन्धान गरिरहेका छन्।

अमेरिकाको हार्वर्ड मेडिकल स्कूलकी मनोवैज्ञानिक डेड्री ब्यारेटले एउटा अनलाइन सर्वेक्षणमा सर्वसाधारणबाट करिब १५,००० सपनाहरू सङ्कलन गरेकी छन्।

अहिलेसम्मा करिब दुई तिहाइ उत्तरदाताहरू महिला र एक तिहाइ पुरुष रहेका छन्।

उनले त्यसका आधारमा लेखेको पुस्तक 'प्यान्डेमिक ड्रिम्स' महामारीको पहिलो लहरमा केन्द्रित छ।

महामारी सुरु हुँदा मानिसहरूले किराले आक्रमण गरेको र सास फेर्न गाह्रो भएकोजस्ता खतरायुक्त सपना देखेको उनी बताउँछिन्।

लकडाउनका बेलामा भने मानिसहरूले जेलमा थुनिएको वा अकस्मातरूपमा गणितको परीक्षा दिनुपरेको जस्ता सपना देखेका थिए।

यद्यपि त्यसको छ महिनापछि मानिसहरूले मास्क लगाउन बिर्सिएको वा बाहिर जाँदा अरूले मास्क नलगाएको देखेको जस्ता सपनाहरू देख्ने क्रम बढेको उनले बताइन्।

ब्यारेट सामाजिक... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोभिड: कोरोनाभाइरस महामारीले हाम्रा सपनालाई कसरी प्रभावित गरिरहेको छ?


कोभिड-१९ सङ्कट व्यवस्थापन केन्द्र सीसीएमसीले तयार गरेको 'कोभिड-१९ को रोकथाम, प्रतिकार्य र नियन्त्रणको राष्ट्रिय अभियानको योजना २०७७' मा दिएको जिम्मेवारी निर्वाह नेपाली सेनाले गर्नेछ।

नेपाली सेनाका प्रवक्ता सहायक रथी विज्ञानदेव पाण्डेका अनुसार सरकारको आदेशपछि नेपाली सेना खटिइसकेको छ।

पाण्डेले भने, "सीसीएमसी अन्तर्गतको सुरक्षा क्षेत्रको काम कार्यान्वनय गराउन नेपाली सेना परिचालन भएको छ। अहिले नेपाली सेना तोकिएको स्थानमा रेकी गर्न गइसकेको छ।"

हवाईमार्ग हुँदै काठमाण्डूमा र स्थलमार्ग हुँदै भारतीय नाकाबाट भित्रिने करिब नौ लाख नेपालीलाई 'होल्डिङ सेन्टर'मा लगेर उनीहरूको स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने कार्यमा सेनाले सघाउने छ।

अहिले काठमाण्डूमा हवाईमार्गबाट आउनेहरूका निम्ति चक्रपथ आसपासका पार्टी प्यालेसलाई होल्डिङ सेन्टरको रूपमा प्रयोग गरिने र त्यसको काम सुरु भइसकेको बताइएको छ।

विमानस्थलमा आइसकेपछि उनीहरूको कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्नेबारे अभ्यास सुरु भइसकेको विमानस्थलस्थित एकजना अधिकारीले जानकारी दिए।

ती अधिकारीहरूका अनुसार म्यानमारबाट सम्भवत: एकजना आजै र यूएईबाट जेठ २३ गते करिब दुई सय नेपाली आउने बताइएकाले अभ्यास तत्काल सुरु गरिएको हो।

नेपाली सेनाका प्रवक्ता सहायक रथी विज्ञानदेव पाण्डेले सरकारको आदेशपछि नेपाली सेना खटिइसकेको बताएका छन्

चार रणनीति, चार जिम्मेवारी

'महामारीको रोकथाम, प्रतिकार्य र नियन्त्रण गरी जनताको जीवन रक्षा गर्दै जनजीवनलाई सामान्य स्थितिमा ल्याई राष्ट्रको शान्ति सुव्यवस्था कायम राख्ने' मुख्य उद्देश्य लिएको योजनामा नेपाली सेना लगायत विभिन्न क्षेत्रको जिम्मेवारी तोकिएको हो।

यसको निम्ति 'राष्ट्रिय ऐक्यबद्धताका साथ राष्ट्रिय शक्तिमा सम्पूर्ण शक्तिहरूलाई समन्वयात्मक रूपमा परिचालन गर्नुपर्ने आवश्कता ठानेर नेपाली सेनालाई पनि जिम्मेवारी दिइएको' बताइएको छ।

त्यसको निम्ति रणनीति बनाइएको छ। जसमा सङ्क्रमणको स्रोत नियन्त्रण गर्ने, सङ्क्रमणका सम्भाव्य मार्गहरू अवरूद्ध गर्ने, सम्भावित जोखिममा रहेका जनसमुदायको सुरक्षा गर्ने र सङ्क्रमितहरूको उपचार गर्ने उल्लेख छ।

उक्त जिम्मेवारी निर्वाह गर्न चारवटा क्षेत्र छुट्याइएको छ: स्वास्थ्य व्यवस्थापन, आपूर्ति व्यवस्थापन, सुरक्षा व्यवस्थापन र सूचना व्यवस्थापन। सीसीएमसीका चारवटा 'कलस्टर' अनुसार नै जिम्मेवारी वर्गिकरण गरेको देखिन्छ।

यस्तो छ सेनाको जिम्मेवारी

यी काममा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: सरकारको आदेशपछि 'जिम्मेवारी सम्हाल्न निस्कियो सेना'


कोभिड-१९ सङ्कटले अमेरिका र चीनबीच तनाव बढाएको छ

तर आपूर्ति गर्ने प्रयासहरू टर्किश सरकारसँगको द्वन्द्वका कारण प्रभावित भएका छन्। स्पेनका तीनवटा स्वास्थ्यसंस्थाले किनेका सयौँ रेस्पिरेटरको ढुवानीमा टर्किश सरकारले अवरोध गरेपछि तनाव देखिएको हो।

स्थानीय स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै स्पेनिश सञ्चारमाध्यमले घटनालाई "चोरी"को सङ्ज्ञा दिएका छन्।

करिब एक सातापछि स्पेनको विदेश मन्त्रालयले ढुवानी हुने सुनिश्चित गराउन सक्यो।

कोभिड-१९ ले विश्वभरि कूटनीतिक तिक्ततालाई कसरी बढाइरहेको छ भन्ने कुराको यो एउटा उदाहरण हो।

कहाँ तनाव भइरहेका छन्?

संयुक्त राज्य अमेरिका र चीनबीच भएको विवादले बढी ध्यानाकृष्ट गरेको छ।

खासगरी "चीनकेन्द्रित" भन्दै अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनलाई आफ्नो देशले गर्दै आएको आर्थिक सहयोग रोक्ने दिएको चेतावनीको बढी चर्चा भयो।

टर्किश अधिकारीहरूले केही समयका लागि नियन्त्रणमा लिएपछि स्पेनका अस्पतालहरूले रेस्पिरेटरको प्रतीक्षा गर्नुपर्‍यो

तर तनाव अन्यत्र पनि देखिएको छ। अनि सबै तनावमा चीन हुनुपर्छ भन्ने छैन। कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु हुने व्यक्तिको वास्तविक सङ्ख्या लुकाएको आरोप चीनलाई लाग्ने गरेको छ।

"सैद्धान्तिक कुरा गर्नुपर्दा हामीले एउटै लडाइँ लडिरहेका देशहरू मिलेर अघि बढेको देख्नुपर्थ्यो," लन्डन स्कूल अफ इकोनमिक्स इन्स्टिट्यूट अफ ग्लोबल अफेअर्सकी सामाजिक तथा राजनीतिक शोधकर्ता सोफिया ग्याट्सन भन्छिन्।

"व्यवहारमा चाहिँ यो सङ्कटले देशहरूलाई सहकार्यभन्दा प्रतिस्पर्धातर्फ लगिरहेको देखिन्छ।"

युरोपेली सङ्घमा आबद्ध देशहरूबीचको मतभेद एउटा उदारहरण हो।

इटलीका प्रधानमन्त्री जुजेपे कोन्टे आफ्नो देशले खेप्नुपरेको सङ्कटप्रति ईयूले जनाएको प्रतिक्रियाबाट असन्तुष्ट भए

कोभिड-१९ का घटना इटलीमा बढेपछि उसले छिमेकी देशहरूलाई चिकित्सकीय सामग्रीको आपूर्तिमा सघाउन आग्रह गर्‍यो। जर्मनी र फ्रान्स दुवैले त्यस्ता सामग्रीको निर्यातमा प्रतिबन्ध लगाए।

"निश्चित रूपमा यो युरोपेलीहरूको ऐक्यबद्धताको राम्रो सङ्केत होइन," ब्रसल्सका लागि इटलीका राजदूत माउरिजिओ मासारीले पोलिटिको वेबसाइटमा लेखे।

जर्मनीसँगको तानातान पनि इटलीलाई मन परेन। कोरोनाभाइरस महामारीबाट बढी प्रभावित देशलाई सघाउन आर्थिक कोष खडा गर्ने प्रस्तावको विपक्षमा बर्लिन पनि देखियो।

चीनको 'मास्क कूटनीति'

द नेदरल्यान्ड्स, अस्ट्रिया र फिनल्यान्डले पनि त्यो... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: औषधि, मास्क र आरोप-प्रत्यारोप, कोभिड-१९ ले कसरी अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र कूटनीतिमा तिक्तता बढाउँदैछ


कोभिड-१९ सङ्क्रमण रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि परीक्षणको दायरा पनि बढाइएको छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार बेइजिङमा सङ्क्रमणका एक सयभन्दा बढी घटना देखिएका छन्।

पछिल्लो सात हप्तायता बेङजिङमा विदेशबाट आएका व्यक्तिहरूमा मात्रै कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएको थियो।

परीक्षण

पछिल्लो प्रकोपलाई शहरको सबभन्दा ठूलो थोक बजारसँग जोडेर हेरिएको छ।

केही दिनअघि सिनफडी मार्केटमा ५१७ जनाको परीक्षण गर्दा ४५ जना कोभिड- १९ बाट सङ्क्रमित भएको फेला परेका थिए।

उनीहरूमध्ये कसैमा पनि लक्षण देखिएको थिएन। त्यसपछि उक्त बजार र वरिपरिका २१ वटा क्षेत्रमा लकडाउन गरिएको छ र उक्त बजारमा काम गर्ने १० हजार कर्मचारीको परीक्षण गर्ने भनिएको छ।

स्थानीय सञ्चारमाध्महरूका अनुसार भाइरस विदेशबाट आयात गरिएको साल्मन काट्न प्रयोग गरिएको चपिङ्ग बोर्डमा देखिएको पत्ता लागेको थियो।

लगत्तै बेइजिङका सुपरमार्केटहरूले माछा बेच्न छाडे। अन्य केही अधिकारीसहित सिनफडी बजारका महाप्रबन्धकलाई पदबाट बर्खास्त गरिएको छ।

उक्त बजार शनिवारदेखि बन्द गरिएको छ। सोमवारसम्मा दुई सयवटा परीक्षणस्थल स्थापना गरिएको छ।

उक्त बजार पुगेका करिब दुई लाख सर्वसाधारणलाई सम्पर्क गरिएको सरकारी समाचार संस्था सिन्हुआले जनाएको छ।

खेल र मनोरञ्जनका लागि प्रयोग गरिने इन्डोर भेन्यू अर्थात् खुला नभएका स्थलहरूको सञ्चालनमा रोक लगाइएको छ।

विद्यालयहरू पनि बन्द गरिएको छ। राजधानी बेइजिङमा सङ्क्रमणको दोस्रो लहरको त्रास फैलिने ठानिएको छ।

अमेरिकास्थित जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयका अनुसार चीनमा ४,६३८ जना र संसारभरि गरी ४ लाख ६६ हजारभन्दा बढी मानिसले कोरोनाभाइरसका कारण ज्यान गुमाइसकेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस चीनः बेइजिङका केही क्षेत्रमा लकडाउन विस्तार


कोभिड-१९ हुँदा मानिसको फोक्सो, रोग प्रतिरोध प्रणाली र मस्तिष्कमा कस्तो असर पुग्छ?

वेल्कम ट्र्स्टको आर्थिक सहयोगमा निर्मित यो सामग्री हेर्नुहोस्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस सङ्क्रमणः कोभिड-१९ हुँदा मान्छेको शरीरमा के हुन्छ?


कोभिडका कारण एक वर्षमा पाँच हजारभन्दा धेरै नेपालीहरूले ज्यान गुमाइसकेका छन्

आफैँमा कहालीलाग्दो उक्त सङ्ख्या अन्य रोगसँग तुलना गर्दा चाहिँ कस्तो देखिन्छ?

के भन्छन् विज्ञ?

हुन त विज्ञहरू महामारीको तुलना अन्यसँग गर्न नहुने बताउँछन्।

“सामान्य अवस्थामा भुसको आगोजस्तै सर्ने तथा नसर्ने विभिन्न रोगबाट मानिसहरूको ज्यान गइरहेको हुन्छ। महामारी भनेको चाहिँ पेट्रोल छर्केर लगाएको डढेलोजस्तो हो। त्यसैले सामान्य अवस्थासँग तुलना गर्न मिल्दैन,” स्वास्थ्य सेवा विभागका पूर्वमहानिर्देशक डा. सेनेन्द्रराज उप्रेती बताउँछन्।

तर पनि विभिन्न तथ्याङ्क हेर्दा सामान्य अवस्थामा नेपालमा सरुवा रोगभन्दा नसर्ने रोगबाट नै धेरैको ज्यान गइरहेको देखिन्छ।

तथ्याङ्क विभागको अघिल्लो जनगणनाको विवरणअनुसार नेपालको ‘क्रूड डेथ रेट’ भनिने सरदर मृत्युदर प्रतिहजार जनसङ्ख्यामा ७.३ रहेको छ।

अहिलेको जनसङ्ख्यासँग हिसाब गर्दा वर्षमा झन्डै दुई लाख मानिसको मृत्यु हुने यसले दर्शाउँछ।

धेरैको ज्यान लिने रोग कुनकुन हुन्?

यसबारे पूर्ण विवरण उपलब्ध छैन।

तर केही वर्षअघि विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले प्रकाशित गरेको तथ्याङ्क र स्वास्थ्य सेवा विभागको पछिल्लो वार्षिक प्रतिवेदन हेर्दा सबैभन्दा धेरै ज्यान मुटुसम्बन्धी रोगका कारण हुने गरेको देखिन्छ।

“कुल मृत्युको करिब ६६ प्रतिशत त नसर्ने रोगहरूबाट हुने गरेको छ,” डा. उप्रेतीले बताए।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको तथ्याङ्कअनुसार सन् २०१६ मा भएका १,८३,००० मृत्युमध्ये ३० प्रतिशत मुटुसम्बन्धी रोगका कारण भएको उल्लेख छ।

अन्य नसर्ने रोगले १३ प्रतिशत, क्यान्सरले ९ प्रतिशत, मधुमेहले ४ प्रतिशत अनि सरुवा रोगहरू तथा सुत्केरी अवस्था र पोषणसम्बन्धी कारणहरूले २५ प्रतिशत ज्यान गएको त्यसमा उल्लेख छ।

स्वास्थ्य सेवा विभागको गत वर्षको प्रतिवेदनमा सन् २०१८ मा भएका कुल मृत्युमध्ये दुईतिहाइ मृत्यु मुटुसम्बन्धी रोगहरू, क्यान्सर, मधुमेह तथा श्वासप्रश्वासका अन्य रोगका कारण भएको उल्लेख छ।

मुटु कसरी जोगाउने

अरू तथ्याङ्क के छ?

“सरुवा रोगहरूका कारण एकचौथाइ मात्र मृत्यु हुने गरेको देखिन्छ,” डा उप्रेतीले भने।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका पूर्ववरिष्ठ अधिकारी सुशील प्याकुरेलका अनुसार रहनसहन र जीवनशैलीमा आएका परिवर्तनहरूका कारण विगतमा सरुवा रोगले धेरै मर्ने गरेकोमा अचेल नसर्ने रोगहरूले धेरै मानिस मर्न थालेका छन्।

“हामीले धेरै ध्यान पुर्‍याउन सकेका छैनौँ तर सडक... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपालमा कुनकुन रोगले धेरै मानिसको ज्यान लिन्छन्


कोभिडका कारण नेपालमा एक हजारभन्दा धेरैको ज्यान गइसकेको छ

अहिले पनि स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले दिएको तथ्याङ्क  हेर्ने हो भने नेपालमा कुल सङ्क्रमितमध्ये ०.५७ प्रतिशतको ज्यान गएको देखिन्छ।

फेला परेको सङ्क्रमितको सङ्ख्या र तीमध्ये कतिको मृत्यु भयो भन्नेबाट यो अनुपात निकालिन्छ। हाल नेपालमा फेला पारिएको सङ्क्रमितको सङ्ख्या झन्डै दुई लाख पुग्दै गर्दा ज्यान गुमाउने सङ्क्रमितको सङ्ख्या एक हजार नाघेको छ।

यो अनुपात छिमेकी भारतमा १.५ प्रतिशत रहेको छ भने बाङ्ग्लादेशमा १.४ प्रतिशत, पाकिस्तानमा २.० प्रतिशत, र अफगानिस्तानमा ३.७ प्रतिशत रहेको बताइन्छ। दक्षिण एशियाका माल्दिभ्स र श्रीलङ्कामा मृत्युदर नेपालमा भन्दा कम देखिन्छ।

विश्वमा यो अनुपात २.५ प्रतिशत रहेको विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

कोभिड भएर घरमै एकान्तवास बस्दा यसरी सावधान हुनुहोस्

कारण के हो?

सबैभन्दा सीधा उत्तर त देशको जनसङ्ख्याको संरचनाले दिन सक्छ।

कोभिड-१९ ले धेरै उमेरका मानिसहरूमा धेरै गम्भीर असर र मृत्यु निम्त्याएको संसारभरि देखिएको छ।

त्यसैले नेपालजस्तो अत्यधिक युवा जनसङ्ख्या भएका देशमा यसको मृत्युदर कम हुने ठानिन्छ।

नेपालमा केही समयअगाडि अधिकारीहरूले कोभिड-१९ बाट ज्यान गुमाउनेमध्ये आधाजति ६० वर्षभन्दा माथिको उमेरको भएको जनाएका थिए। नेपालमा ६० वर्षभन्दा माथि उमेर भएका मानिस कुल जनसङ्ख्याको केवल ८.६ प्रतिशत मात्र छन्।

यसबाट पनि यहाँ कम मृत्युदर हुने प्रक्षेपण गर्न सकिने विज्ञहरू बताउँछन्।

"दुईवटा मुख्य कारण हुनसक्छ। एउटा जनसाङ्ख्यिक वितरण र अर्को सामाजिक संरचना। पश्चिमा देशहरूमा निकै धेरै मृत्यु वृद्धवृद्धालाई राखिने नर्सिङ होमहरूमा भएको पाइएको छ। यहाँ त अलि उल्टो के छ भने वृद्धवृद्धाहरू धेरै गाउँघरमै बस्छन् अनि त्यहाँ सङ्क्रमण कम छ," जनस्वास्थ्य अनुसन्धाता डा. किरण पाण्डेले बताए।

अनि ग्रामीण वस्तीमा कोभिडका कारण नै कसैले ज्यान गुमाए पनि त्यो जानकारीमा नआउने भएको हुनसक्ने उनले औँल्याए।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका अवैतनिक सल्लाहकार डा. सुरेश तिवारीले अहिले प्रस्तुत गर्ने गरिएको मृत्युदरमा मात्र भर पर्नुभन्दा थप अध्ययन हुनुपर्ने बताए।

अरू रोगसँगको प्रतिरोध क्षमता

भारतका केही वैज्ञानिकहरूले त्यहाँ गरेको अध्ययनमा कैयौँ भारतीयहरू कमजोर सरसफाइ भएको स्थानमा अनि अन्य रोगको सङ्क्रमणसँग जुझ्दै हुर्किने भएकाले तिनमा कोरोनाभाइरससँग... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: के यहाँ कोभिड मृत्युदर साँच्चिकै कम हो?


कोभिडका कारण मृत्यु भएका व्यक्तिका शोकाकुल आफन्तहरू

सो अवधिमा  १,६१९ जनाको कोभिडसँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भएको बताइएको छ।

अहिलेसम्म भारतमा डेढ करोडभन्दा बढी व्यक्तिमा कोभिड पुष्टि भइसकेको छ। तीमध्ये एक लाख ७८ हजारभन्दा बढी सङ्क्रमितको मृत्यु भएको भारतको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

नेपालसँग सीमा जोडिएको भारतीय राज्य बिहारका एक सांसद तथा पूर्वमन्ती डा. मेवालाल चौधरीको पनि कोभिडकै कारण मृत्यु भएको बीबीसी हिन्दीले जनाएको छ।

भारत सरकारको तथ्याङ्कअनुसार अहिले देशभरि पुष्टि भएका १९ लाख २९,००० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

भारतमा कोरोनाभाइरस महामारीको अवस्थाबारे बीबीसी संवाददाता सौतिक बिश्वासले गरेको विश्लेषण यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ।

मार्च महिनाको सुरुतिर भारतका स्वास्थ्य मन्त्री हर्षवर्धनले आफ्नो मुलुक कोरोनाभाइरस महामारीको "अन्तिम चरण"मा रहेको घोषणा गरेका थिए।

उनले "अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यका विषयमा विश्वमै उदाहरणीय" भन्दै भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको नेतृत्वको पनि प्रशंसा गरेका थिए।

ज्यानुअरी महिनाबाट भारतले विभिन्न देशमा कोभिड-१९ विरुद्धको खोप निर्यात गर्न थाल्यो जसलाई "खोप कूटनीति" का रूपमा प्रशंसा गरिएको थियो।

अस्पतालमा बिरामीहरूको चाप बढेको छ

भारतमा कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित हुने व्यक्तिको सङ्ख्या तीव्र गतिमा घटेका कारण हर्षवर्धन आशावादी देखिएका थिए।

गत सेप्टेम्बर महिनाको मध्यतिर भारतमा एकैदिन ९३,००० भन्दा बढी सङ्क्रमित भइरहेका थिए। पछि भने सङ्क्रमित हुनेहरूको सङ्ख्या लगातार घटिरहेको थियो। फेब्रुअरी महिनासम्म आइपुग्दा भारतमा प्रतिदिन औसतमा ११,००० नयाँ सङ्क्रमित थपिएका थिए।

भाइरसलाई नियन्त्रण गर्न सफल भएको विषयको उत्साह गत वर्षबाटै बढिरहेको थियो। राजनीतिज्ञ, नीतिनिर्माताहरू र सञ्चारमाध्यमहरूको एउटा समूहले भारत साँच्चै खतराबाट बाहिरिएको विश्वास गरेका थिए।

फेब्रुअरी महिनाको अन्त्यतिर भारतका पाँचवटा प्रमुख राज्यमा निर्वाचनको घोषणा गरियो जहाँ ८२४ सीटमा प्रतिनिधि चुन्नका लागि मतदान गर्न १८.६ करोडभन्दा बढी नागरिक योग्य छन्। मार्च २७ तारिखबाट सुरु भएको निर्वाचन सम्पन्न हुन एक महिनासम्म लाग्नेछ। पश्चिम बङ्गालमा निर्वाचन आठ चरणमा सम्पन्न हुनेछ।

निर्वाचनको प्रचारप्रसार सुरु हुँदा सुरक्षा मापदण्ड अनि सामाजिक दूरी कायम गरिएको थिएन। मार्च महिनाको मध्यतिर क्रिकेट बोर्डले १,३०,००० जनाभन्दा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: भारत कोभिड-१९ को घातक दोस्रो लहर रोक्न कसरी असफल भयो


कोभिडको जोखिम बढ्ने भन्दै सरकारले ठूलो भेला र जात्रा नगर्न भनेको छ

सरुवा रोगको क्षेत्रमा लामो समय काम गरेका एक पूर्वअधिकारीले सरकारको गृहकार्य फितलो रहेको भन्दै अघिल्लो वर्षको अनुभवबाट पाठ सिकेको जस्तो नदेखिएको प्रतिक्रिया दिएका छन्।

नेपाल र भारतबीचका सीमामा नै कोभिड-१९ सङ्क्रमण नभएको प्रमाणपत्र देखाउनुपर्ने बाध्यकारी प्रबन्ध गरिनुपर्ने र मास्कको प्रयोगजस्ता सावधानी नअपनाउने व्यक्तिलाई कानुनको दायरामा ल्याउनुपर्ने उनले बताएका छन्।

प्रतिनिधिसभामा सोमवार बोल्दै स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्री हृदयेश त्रिपाठीले कोभिड-१९ नियन्त्रणका लागि आवागमनलाई व्यवस्थित गर्ने, सङ्क्रमणको पहिचान गर्ने र जनस्वास्थ्य मापदण्ड पालना गर्दा महामारी नियन्त्रण गर्न सकिने भन्दै तत्काल लकडाउनको विकल्पबारे नसोचिएको बताएका थिए।

भारतको वृद्धिदरलाई ध्यान दिँदै थप सतर्कता

भारतमा सोमवार एक लाखभन्दा बढी र मङ्गलवार झन्डै ९७,००० जनामा कोभिड पुष्टि भएको छ।

नेपालमा २४ घण्टाको अवधिमा ४,५०० वटाजति पीसीआर परीक्षण गर्दा २६६ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले सोमवार जनाएको छ। दुई महिनायता नेपालमा पुष्टि भएको यो सर्वाधिक दैनिक सङ्ख्या हो।

संसद्‌मा बोल्दै स्वास्थ्यमन्त्री हृदयेश त्रिपाठीले सङ्क्रमणको दर उच्चबिन्दुमा पुग्न सक्ने भएकाले जनस्वास्थ्यका मापदण्डमा कडाइमा सचेतता अपनाइएको बताए।

"अबका दिनमा जनस्वास्थ्यका मापदण्डहरूको पालनालाई प्रभावकारी बनाउन सकिएन भने सङ्क्रमण बढ्दै जेठ असारसम्ममा अर्को उच्चबिन्दुमा पुग्न सक्ने देखिन्छ। छिमेकी देश भारतमा फाल्गुन १७ गते सङ्क्रमितको सङ्ख्या ११,५६३ बाट एक्कासि बढेर चैत्र २२ गते ९२,९०० सय पुगेको स्थितिले हामीलाई थप सचेत र सतर्क बनाएको छ," उनले भने।

"कोभिड-१९ लाई नियन्त्रण गर्नका लागि आवागमलाई थप नियन्त्रित गर्दै रोगको शीघ्र पहिचान र आइसोलेशन, शङ्कास्पद व्यक्तिलाई अनिवार्य क्वारन्टीन र जनस्वास्थ्यको मापदण्डलाई पूर्ण पालना गर्न सके मात्रै महामारीलाई नियन्त्रण गर्नका साथै समयका हिसाबले पर धकेल्न सकिने भएकाले यसतर्फ सबैको ध्यानाकर्षण जरुरी छ।"

नेपाल-भारत सीमामा कडाइ प्राथमिकतामा तर 'अपर्याप्त'

भारतमा कोरोनाभाइरसको नयाँ लहर देखा परेपछि गएको चैत ९ गते गृह मन्त्रालयले दुई देशको सीमा हुँदै नेपाल आउने व्यक्तिहरूको अभिलेख राख्न र स्वास्थ्य परीक्षण गराएर मात्रै प्रवेश दिन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: जेठ असारमा कोभिड उच्चबिन्दुमा पुग्ने चेतावनी, सरकारको तयारी कस्तो छ


कोभिडबाट मृत्यु भएका मानिसको दाहसंस्कारमा विराटनगरका स्वयंसेवी युवाहरूले सघाइरहेका छन्

बरगाछी युवा समूहमा आबद्ध विराटनगरका छ युवाहरूको एउटा स्वयंसेवी टोलीले घर तथा अस्पतालमै पुगेर कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणबाट मृत्यु भएकाहरूको शव मसानघाटसम्म पुर्‍याएर अन्तिम संस्कार गर्ने गरेको छ।

गत सालको कोभिड फैलिँदा उनीहरूले सङ्क्रमितहरूका घरघरमा पुगेर निस्सङ्क्रमण गर्ने अभियान चलाएका थिए।

उक्त समूहका एकजना सदस्य राम नेपालले कोभिड-१९ लागेकाहरूलाई समाजले हेर्ने घृणाभाव परिवर्तन गर्न आफूहरू त्यस्तो अभियानमा लागेको बताए।

सरकारले तोकेको स्वास्थ्यसम्बन्धी मापदण्ड अपनाएर आफूहरूले शव व्यवस्थापन गर्ने गरेको उनीहरू बताउँछन्।

शव व्यवस्थापन गरेबापत स्वास्थ्य सुरक्षा सामग्रीबाहेक अन्य कुनै पनि शुल्क नलिने उक्त समूहका अर्का सदस्य रोविन कार्कीले बताए।

विराटनगर महानगरपालिकाले स्वयंसेवीहरूको जीवनबीमा गर्नुका साथै शववाहन, स्वास्थ्य सुरक्षा सामग्री, क्वारन्टीनमा खाने र बस्ने व्यवस्था मिलाइदिएको महानगरप्रमुख भीम पराजुली बताउँछन्।

मृतकका आफन्त 'सन्तुष्ट'

नेपाली सेनाले सङ्क्रमित व्यक्तिको शव व्यवस्थापन गर्दै आए पनि त्यसको प्रक्रिया पुर्‍याउन निकै समय पर्खिनुपर्ने भएका कारण कतिपय मृतकका आफन्तले आफूहरूलाई खबर गर्न थालेको उनीहरू बताउँछन्।

युवा स्वयंसेवीहरूले जोखिम मोलेर चलाएको अभियानलाई मृतकका आफन्तहरूले पनि प्रशंसा गरेका छन्।

विराटनगर-२ का राजु शर्माले आफन्तको शव व्यवस्थापन गर्न समस्या भइरहेका बेला घरमै आएर स्वयंसेवीहरूले गुन लगाएको बताए।

के भन्छ सुरक्षा निकाय

मोरङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी कोषहरि निरौलाले जिल्लास्तरीय कोभिड सङ्कट व्यवस्थापन केन्द्रको निर्णयले परिवार वा आफन्तको इच्छाअनुसार शव व्यवस्थापन गर्न दिने गरिएको  बताए।

पहिले  सेनाले त्यस्ता शव जङ्गलमा लगेर व्यवस्थापन गर्ने गरिए पनि उच्च अदालत विराटनगरले आफ्नो जातीय परम्परा र संस्कारअनुसार अन्तिम संस्कार गर्न दिनुपर्ने आदेश दिएपछि स्थिति परिवर्तन भएको छ।

सङ्क्रमितको शव व्यवस्थापन जसले गरे पनि त्यसको विवरण सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन र प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रालयमा पठाउने व्यवस्था मिलाइएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

प्रदेश नं १ मा कोभिड सङ्क्रमणका कारण ७०० जनाभन्दा बढीको मृत्यु भइसकेको सरकारी तथ्याङ्क छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोभिड नेपालः सङ्क्रमित व्यक्तिको अन्तिम संस्कार गर्न सघाउँछन् विराटनगरका स्वयंसेवीहरू


कोभिड–१९ को रोकथामका लागि लगाइएको लकडाउनको आठौँ दिन वीर अस्पताल परिसरमा एक व्यक्तिको ज्वरो मापन गर्दै स्वास्थ्यकर्मी

पहिलो पटक विदेशबाट आएका एक सङ्क्रमित व्यक्तिबाट उनकै परिवारमा अर्को व्यक्तिमा सरेपछि नेपालमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणलाई दोस्रो चरण भनिएको हो।

सामान्यतया विदेशबाट आएका व्यक्तिमा मात्र देखिने चरणलाई पहिलो, तिनले आफन्त वा छरछिमेकमा सार्नेलाई दोस्रो र समुदायमा फैलिनेलाई तेस्रो चरण भन्ने गरिन्छ।

अहिलेसम्म पुष्टि भएका नौ सङ्क्रमितमध्ये एक जना पूर्ण रूपमा स्वस्थ भइसकेका छन् भने बाँकी आठ जनालाई चिकित्सकीय निगरानीमा अलग्गै राखिएको छ।

तर यसका वास्तविक अर्थ र यी चरणमा अपनाउनुपर्ने बाटोबारे विज्ञहरू के भन्छन्? प्रस्तुत छ यसबारे शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालको क्लिनिकल रिसर्च युनिटका संयोजक डा. शेरबहादुर पुनसँगको कुराकानी।

पहिलो चरणबाट दोस्रो चरणमा पुगेपछिको स्थितिमा के फरक हुन्छ?

विदेशबाट सङ्क्रमित भएर आएको तर त्यसबाट वरपर अरूलाई नसरेको अवस्थालाई हामी पहिलो चरण भन्छौँ।

दोस्रो चरण वा स्थानीय प्रसारण भएको भनेको चाहिँ सङ्क्रमितले आफ्नो नजिकको नातेदार वा छरछिमेकमा सारेको भन्ने हो।

यो चरणसम्म पनि धेरै मानिस सङ्क्रमित भइसकेका हुँदैनन्।

यो चरणमा को-को सङ्क्रमित भनेर पहिचान गर्न पनि सकिन्छ। त्यसैले हामीले यदि मेहनत गर्‍यौँ भने दोस्रो चरणसम्म यसलाई रोक्न सकिन्छ।

भारतबाट नेपाल आएका तीन जनाको महोत्तरीको औरही नगरपालिकास्थित प्राथमिक स्वास्थ्यकेन्द्रमा स्थापित क्वारन्टीनमा गत बुधवार परीक्षण गर्दै एक चिकित्सक

पहिलो चरणको तुलनामा दोस्रो चरणमा अपनाउनुपर्ने सावधानीमा के फरक हुन्छ?

 पहिलो चरणको उद्देश्य भनेको विदेशबाट आएका सङ्क्रमितहरूको पहिचान अनि उनीहरूलाई आवश्यक आइसोलेशनमा राख्ने कार्य गर्ने हुन्छ।

दोस्रो चरणको उद्देश्य चाहिँ अब समुदायमा व्यापक नफैलियोस् वा तेस्रो चरणमा प्रवेश नगरोस् भन्ने नै हुन्छ।

यो चरणमा सङ्क्रमितका नातेदार र छरछिमेकले विशेष ध्यान पुर्‍याउनुपर्ने हुन्छ।

त्यो क्षेत्रमा जो कोहीलाई पनि कोभिड-१९ सँग मिल्दोजुल्दो लक्षण देखिए स्वास्थ्यकर्मीसँग परामर्श लिने र आवश्यक परे प्रयोगशाला परीक्षण गर्नुपर्छ।

अर्थात् सर्वसाधारणहरू आफैँ सचेत हुनुका साथै प्रयोगशाला परीक्षण पनि उपलब्ध हुनुपर्छ। कुनै पनि सङ्क्रमित तुरुन्तै पत्ता लाग्न सकोस् र समुदायमा फैलनबाट रोक्न सकियोस् भनेर।

 व्यक्ति... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: नेपालमा कोभिड-१९ दोस्रो चरणमा पुगेको भन्नुको अर्थ के हो?


कोभिशील्ड खोपको पहिलो मात्रा लगाएका मानिसका लागि दोस्रो खोप अनिश्चित देखिएपछि स्वास्थ्य अधिकारी एवं विज्ञहरूले घर्किएको समयमा जनस्वास्थ्यका मापदण्ड थप सजगतापूर्वक पालना गर्न सुझाएका छन्।

नेपाल सरकारद्वारा गठित कोभिड खोप विज्ञ समितिका संयोजक डा. श्यामराज उप्रेतीले ढिलोमा १२ सातामा लगाउनुपर्ने भएकाले त्यो समय कटेपछि 'खोपले दिने प्रतिरोध क्षमता घट्दै जाँदा  जोखिमको सम्भावना कायम रहने' भन्दै सजग गराएका छन्।

अक्सफर्ड/आस्ट्राजेनेकाले विकास गरेर सीरम इन्स्टिट्यूट अफ इन्डियाले उत्पादन गरेको खोपको झण्डै १४ लाखले पहिलो मात्रा मात्र लिएको सरकारी विवरण छ।

विज्ञ समितिका डा. उप्रेती भन्छन्, "सुरुमा सोचिएभन्दा केही पछि नै भए पनि खोपको दोस्रो मात्रा लगाएपछि रोगसँग लड्ने क्षमता पुनः फर्कने भनिएकाले मानिसहरू आत्तिनु पर्दैन। तर स्वास्थ्य मापदण्ड होसियारीसाथ पालना गर्नुपर्छ।"

मानिसमा चिन्ता

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्ल्यूएचओको पछिल्लो सिफारिसअनुसार ८ देखि १२ साताको बीचमा कोभिशील्डको दोस्रो मात्रा लगाउनु सबैभन्दा उपयुक्त हुन्छ।

शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालको क्लिनिकल रिसर्च युनिटका प्रमुख डा. शेरबहादुर पुनले यस खोपको पहिलो मात्राको असर कुन समयमा ठ्याक्कै खस्किन सक्छ भन्ने तथ्य हालसम्म गरिएका अध्ययनहरूले स्पष्टसँग भन्न नसकेको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "सुरुमा चार साताभित्र लगाउनुपर्ने भनिएको यो खोपबारे ज्ञान बढ्ने क्रममा केही देशहरूले १६ सातापछि पनि लगाउन थालेका पाइन्छ।"

तर त्यसपछिको अवस्थाका लागि भने धेरै 'जोखिम उठाउन उपयुक्त नहुने' उनको मत छ।

आस्ट्राजेनेकाले फेब्रुअरीमा प्रकाशित गरेको एक अध्ययनको निष्कर्षअनुसार पहिलो मात्रा लगाएको २२ दिनपछि यो खोप मध्यमखाले रोगका लागि ७० प्रतिशत प्रभावकारी हुने एवं गम्भीर रोग अस्पताल भर्ना हुनुपर्ने अवस्था र मृत्यु हुने अवस्थाका लागि शतप्रतिशत प्रभावकारी हुने जनाएको थियो।

डा. पुन थप्छन्, "पहिलो मात्राको प्रभावकारिता खस्कनुअघि नै त्यसलाई उकास्नका लागि दोस्रो पूर्ण मात्रा दिन नसकिए यसअघि यो खोप लगाएका धेरैजसो ६५ वर्ष माथिको उमेर समूहका मानिसहरू पुन: जोखिमको अवस्थामा फर्कन सक्ने त्रास रहन्छ।"

विकल्प के?

नेपालले भारतीय उत्पादकसँग किनेको २० लाख डोज कोभिशील्ड खोपमध्ये आफ्नो भण्डारण क्षमताका अभावका कारण सुरुमा १० लाख मात्र ल्याएको थियो।

त्यसबाहेक भारतीय अनुदानमा सोही खोपको नेपाली... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोभिड नेपाल: कोभिशील्ड खोपको दोस्रो मात्रा लगाउने समय घर्किएपछि के हुन्छ


कोरिन मासियरो (बायाँ)लाई एक पुरस्कार प्रदान गर्न समारोहमा निम्त्याइएको थियो

५७ वर्षीया नायिका कोरिन मासियरो ओस्करको  फ्रान्सेली संस्करण मानिने सेसर अवार्ड्स समारोहमा रगत लतपतिएको लुगाबाहिर गधाको मुखौटोयुक्त पहिरनसहित मञ्चमा पुगेकी थिइन् ।

फ्रान्समा तीन महिनाभन्दा बढी समयदेखि सिनेमा घरहरू बन्द रहेका छन्।

उत्कृष्ट फिल्म पुरस्कार अल्बेयर डुपोन्टेलको त्रासदीपूर्ण हास्य चलचित्र 'अडेयु लेस कन्स' अर्थात् मूर्खहरूलाई बाइबाइ भन्ने चलचित्रले पाएको थियो।

गम्भीर रोग लागेकी महिलाले आफ्नो बच्चाको व्यग्र खोजी गरेको सिनेमाले सातवटा सेसर पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो। त्यसमध्ये एक सबभन्दा राम्रो निर्देशन पुरस्कार पनि थियो।

सेसर अवार्ड्स समारोहमा नायिका कोरिन मासियरो शुरूमा यस्तो पोशाकमा थिइन्...

राम्रो विदेशी सिनेमा डेनमार्कको 'अनदर राउन्ड' भन्ने थोमस भीन्टरबर्गले निर्देशन गरेको सिनेमाले पायो जसमा मित्रहरूले आफ्नो रगतमा मदिराको एक स्थायी तह कायम राखेर आफ्नो जीवनस्तर सुधार्ने कुरा देखाइएको छ।

मासियरोलाई शुक्रवार सामाजिक दूरी कायम गरी आयोजना गरिएको समारोहमा 'बेस्ट कस्ट्यूम' अर्थात् सबभन्दा राम्रो पोसाक शीर्षकमा दिइने पुरस्कार प्रदान गर्न निम्त्याइएको थियो।

समारोहमा सहभागी हुन लगाएको बाहिरी पोसाकमा "संस्कृति छैन त भविष्य छैन" भन्ने नारा लेखिएको थियो।

तर मञ्चमा पुगेपछि मासियरोले सबै लुगाका तह फाल्दै उपस्थित पाहुनालाई स्तब्ध पारिदिएकी थिइन्।

फ्रान्सका प्रधानमन्त्री जाँ कास्टेक्सलाई प्रत्यक्ष सम्बोधन गर्दै उनको पिठिउँमा नारा लेखिएको थियो , "हामीलाई कला फिर्ता देऊ जाँ।"

... र अन्त्यमा उनी यसरी प्रस्तुत भइन्

अरू नायक र निर्देशकले पनि कार्यक्रममा त्यस्तै माग गरेका थिए।

"हाम्रा छोराछोरी कपडाको पसल जान पाउने तर सिनेमा जान नपाउने…यो बुझिनस्कनु भयो," स्टेफन डीमस्टियरले 'स्क्रीनप्ले' पुरस्कार थाप्दै भने।

सांस्कृतिक प्रदर्शनीस्थलहरू बन्द गरेको विरोधमा गत डिसेम्बरमा सयौँ अभिनेता, नाट्य निर्देशक, सङ्गीतकार, फिल्म प्राविधिक र आलोचकले प्यारिसमा विरोध प्रदर्शन गरेका थिए ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरिन मासियरो: 'फ्रेन्च ओस्कर्स'मा नायिकाको नग्न विरोध प्रदर्शन


कोरियाली प्रायद्वीपमा जारी शान्ति प्रक्रियालाई अघि बढाउने नयाँ अवसरका रूपमा दक्षिण कोरियाली सरकारले उक्त कदमको प्रशंसा गरेको छ।

दक्षिण जाने भनिएका उत्तर कोरियाली गुप्तचर निकायका प्रमुख जेनरल मिम योङ चोललाई दक्षिण कोरियाविरुद्ध कैयौँ आक्रमणहरू गराएको आरोप लाग्ने गरेको छ।

यसै बीच राष्ट्रपति ट्रम्पकी छोरी इभान्काले प्योङ्च्याङमा सहभागी हुने अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्ने बताइएको छ।

कूटनीति

उत्तर कोरियाका वरिष्ठ अधिकारीको यो सहभागितालाई दोस्रो चरणको 'ओलिम्पिक्स कूटनीति' भनिएको छ।

उत्तर कोरियाले उच्च पदस्थ अधिकारी पठाउँदै

ओलिम्पिक्सको उद्घाटन समारोहमा उत्तर कोरियाली नेता किम जङ अनकी बहिनी किम यो जोङ सहभागी भएकी थिइन्।

यसपटक सत्तारूढ दलको एकीकृत मोर्चाको नेतृत्व गर्ने उच्चअधिकारी किम योङ चोल दक्षिणको भ्रमणमा आउन लागेका छन्।

सन् २०१० मा ४६ जना दक्षिण कोरियाली नाविकको ज्यान लिने गरी एउटा नौसैनिक डुंगामा गरिएको आक्रमणको मुख्य योजनाकार भएको आरोप उनीमाथि छ।

भेट

प्योङ्याङबाट आउने समूह तीन दिनसम्म दक्षिण कोरियामा बस्ने र उनीहरुले राष्ट्रपति मून जे इनसँग भेटवार्ता गर्ने बताइएको छ।

राष्ट्रपति मूनलाई उत्तर कोरियाको निम्तो

ओलिम्पिक्स अगाडि उत्तर कोरियाको सैन्य परेड

यसअघि ओलिम्पिक्सको उद्घाटन समारोहपछि अमेरिकी र उत्तर कोरियाली अधिकारीबीच भेटवार्ता तय भएको खुलासा भएको थियो।

तर अमेरिकी उपराष्ट्रपति माइक पेन्सले थप प्रतिबन्धहरू घोषणा गरेपछि उत्तर कोरियाले अन्तिम समयमा वार्तामा सहभागिता नजनाउने निर्णय लिएको थियो।

यसपटक दक्षिण कोरिया  सरकारले उत्तर कोरिया र अमेरिकाका अधिकारीहरूबीच कुराकानी नहुने जानकारी दिएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उत्तरका गुप्तचर प्रमुख दक्षिण कोरिया जाने


कोरियाली सेन्ट्रल न्यूज एजेन्सीले भनेको छ, "एप्रिल २१ बाट उत्तर कोरियाले पारमाणविक र अन्तरमहादेशीय बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षण बन्द गर्नेछ।"

सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार उक्त निर्णयको उद्देश्य शान्ति तथा आर्थिक वृद्धि हासिल गर्ने रहेको छ।

किमले आफ्ना दक्षिण कोरियाली समकक्षी मून जे-इनसँग आउने हप्ता भेटवार्ता गर्दैछन्।

अभूतपूर्व

उनले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पसँग पनि आउँदो जुनमा एउटा अभूतपूर्व शिखर बैठक गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

किमसँग सीआइए प्रमुखले भेटेको ट्रम्पद्वारा पुष्टि

किमले बेइजिङ भ्रमण गरेको पुष्टि

यदि त्यो भए बहालवाला अमेरिकी राष्ट्रपति र कोरियाली नेताबीच बैठक भएको पहिलो पटक हुनेछ।

क्षेप्यास्त्र परीक्षणहरू बन्द गर्ने किमको घोषणापछि ट्वीट गर्दै अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले भनेका छन्, "यो उत्तर कोरिया र विश्वकै लागि एकदम सुखद खबर हो। ठूलो प्रगति!"

यसअघि बिहीवार ट्रम्पले उत्तर कोरिया "निश्शस्त्रीकरणमा गए उसका लागि उज्यालो बाटो उपलब्ध हुने" बताएका थिए।

बिहीवार नै दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मूनले उत्तर कोरिया "पूर्ण रूपमा निश्शस्त्रीकरणका लागि तयार रहेको" बताएका थिए।

उनले दुई कोरियाबीच हुने शिखर बैठकले "ठूलो कल्पना गर्नुपर्ने र रचनात्मक समाधान खोज्नुपर्ने" बताए।

मूनले ट्रम्प र किमबीच तय भएको शिखर बैठक सफल हुने पनि बताए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

पारमाणविक र क्षेप्यास्त्र परीक्षण 'स्थगित' गर्ने घोषणा


कोरोनाभाइरस

तुलनात्मक रूपमा हेर्दा कोरोनाभाइरसको यस पटकको लहरको प्रभाव बढी पाइएको छ।

सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या र मृत्यु हुनेको सङ्ख्या पनि यस अघिको लहरका तुलनामा बढी रहेको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

यस्तो अवस्थामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबारे तपाईँहरूले हाम्रो फेसबुक र ट्विटरमा राखेका केही जिज्ञासाहरूको उत्तर खोज्ने प्रयत्न गरेका छौँ।

तपाईँका जिज्ञासाको जवाफ स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतम र शुक्रराज ट्रोपिकल तथा सरुवा रोग अस्पताल टेकुको क्लिनिकल रिसर्च युनिटका प्रमुख डा. शेरबहादुर पुनसँग लिएका छौँ।

त्यस्तै बीबीसी न्यूज नेपालीले यस अघि प्रकाशन गरेका जानकारीमूलक सामाग्रीहरूबाट पनि हामीले केही प्रश्नका उत्तर साभार गरेका छौँ।

कतिपय प्रश्नहरू दोहोरिएकाले हामीले त्यसलाई केही सम्पादन गरी विज्ञहरू समक्ष राखेका छौँ।

पढ्नुहोस् तपाईँका जिज्ञासामा विज्ञहरूको जवाफ:

सुदीप घिमिरे: सङ्क्रमणको शङ्का लागेमा कहाँ र कसलाई सम्पर्क गर्ने ? १२ दिन आइसोलेसनमा बसेपछि परीक्षण गर्नु पर्छ कि पर्दैन? सङ्क्रमित समस्या भयो भने कुन अस्पताल लैजाने ? कसलाई सम्पर्क राख्ने?

डा. गौतम: सबैभन्दा पहिला त कोरोनाभाइरसको आफूलाई शङ्का लागेको छ भने नजिकको अस्पतालमा गएर जँचाउने।

अहिले पीसीआर परीक्षण नै गर्नुपर्छ भन्ने छैन। त्यसकारण जिल्ला अस्पतालहरूमा एन्टिजन परीक्षण उपलब्ध छ जुन सहजै गर्न सकिन्छ।

त्यस्तै परीक्षण गर्दा पोजेटिभ आएको १० दिन आइसोलेसन बसेपछि पछि पुनः परीक्षण गर्नुपर्दैन किनभने एक-डेढ महिनासम्म पनि नतिजा पोजेटिभ आउन सक्छ।

भाइरस नभएर भाइरसको 'डेड पार्टिकल'हरू परीक्षणले हेर्न सक्ने हुँदा परीक्षण गरिराख्न जरुरी छैन।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण जटिल भएको वा नभएको छुट्टाउने चार सङ्केत

तेस्रो कुरा कोरोनाभाइरसको लक्षण देखिएको अवस्थामा अस्पतालमा आईसीयू, भेन्टिलेटर वा अक्सिजन सोध्ने होइन।

नजिकको अस्पतालको इमर्जेन्सीमा जानुपर्छ। त्यहाँ आवश्यकता अनुसार बिरामी हेरिन्छ। काठमाण्डूको कुरा गर्दा अहिले १३ वटा सरकारी अस्पतालमा कोभिड ओपिडी सञ्चालनमा छन्।

चिकित्सकहरूले विभिन्न कुराहरू हेर्नुहुन्छ। जरुरी परे अक्सिजन दिनुहुन्छ, नपरे यसरी बस्नूस्, यो औषधि खानूस् भनेर आइसोलेशनका लागि घर पठाइदिनुहुन्छ।

यदि कसैलाई गम्भीर नै लक्षण रहेछ भने अस्पताल भर्ना गर्ने पनि व्यवस्था मिलाइएको छ।

त्यस्तै हालसालै... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोभिड नेपाल: कोरोनाभाइरसबारे तपाईँका ११ प्रश्नमा विज्ञको उत्तर


कोरोनाभाइरस अहिले झन्डै ७० वटा देशमा फैलिसकेको छ

यूकेका स्वास्थ्यमन्त्री म्याट ह्यान्ककका अनुसार सरकारले गरेको "सबैभन्दा उत्तम आकलन"मा मृत्युदर दुई प्रतिशत वा त्यो भन्दा कम देखिएको छ।

तर मृत्युदर विभिन्न कुरामा निर्भर गर्छ।

बिरामीको उमेर, लिङ्ग र सामान्य स्वास्थ्य तथा स्वास्थ्य प्रणालीमा पनि त्यो भर पर्छ।

मृत्युदर पत्ता लगाउन कति कठिन छ?

यो विद्यावारिधि तहजत्तिकै कठिन छ। सङ्क्रमणको गणना गर्न पनि निकै गाह्रो हुन्छ।

भाइरसले गर्ने अधिकांश सङ्क्रमणको गणना नै हुँदैन। किनभने मानिसहरू साधारण लक्षण देखिँदा चिकित्सककहाँ जाँदैनन्।

विश्वभरि भिन्न स्थानमा भिन्न मृत्युदर देखिएको छ। भाइरसका भिन्न संस्करणका कारण त्यस्तो हुने सम्भावना देखिँदैन।

देशहरूमा सङ्क्रमण पत्ता लगाउने र गणना गर्ने क्षमतामा एकरूपता नभएकाले मृत्युदर भिन्न देखिएको लन्डनस्थित इम्पीरीअल कलेजको अनुसन्धानले देखाएको छ।

तसर्थ जानकारीमा नआएका सङ्क्रमणका कारण मृत्युदरको अधिक गणना गर्न सहज हुन जान्छ। तर यो ठ्याक्कै उल्टो पनि हुन सक्छ।

कुनै पनि सङ्क्रमण निको हुन वा त्यसका कारण मृत्यु हुन समय लाग्छ।

सङ्क्रमणको पूर्ण चक्र पार नगरिसकेका सबै जनालाई गणना गर्दा मृत्युदर कम आकलन हुन जान्छ। किनभने अन्तत: मृत्यु हुने बिरामी छुट्न सक्छन्।

मृत्युदरको स्थिति बुझ्न वैज्ञानिकहरू प्रत्येक प्रश्नसँग सम्बन्धित सबै प्रमाणहरू एकीकृत गर्छन्।

उडानबाट फर्काइएका यात्रु, साधारण लक्षण देखा परेका र निकै कडा निगरानीमा राखिएका बिरामी तथा तोकिएको सानो समूहका मानिसको सङ्क्रमणको अनुपात गणना गरिन्छ।

तर त्यस्ता प्रमाणका अंशबाट आएको अलिकति फरक उत्तरले पनि समग्र चित्रमा ठूलो परिवर्तन गरिदिन सक्छ।

अन्यत्रभन्दा उच्च मृत्युदर भएको चीनको हुबे प्रान्तको मात्र तथ्याङ्क प्रयोग गर्ने हो भने समग्र मृत्युदर निकै नै खराब देखिन्छ।

त्यसैले वैज्ञानिकहरू एउटा सीमा बताउँछन् र विद्यमान सर्वोत्तम अनुमानित सङ्ख्या पनि।

तर त्यसले पनि सबै कुरा भन्दैन किनभने मृत्युदर एउटै मात्र छैन।

मजस्ता मानिसका लागि कस्तो खतरा छ?

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण हुँदा केही प्रकारका मानिसमा मृत्यु हुने सम्भावना अधिक हुन्छ। त्यस्ता व्यक्तिमा वृद्ध, अस्वस्थ र सम्भवत: पुरुष पर्छन्।

चीनका ४४,००० भन्दा बढी सङ्क्रमणको विश्लेषणसहित गरिएको पहिलो अनुसन्धानमा अधबैँसे उमेरका मानिसको तुलनामा वृद्ध मानिसको मृत्युदर १० गुना भएको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: कोभिड-१९ हुँदा मृत्यु हुने सम्भावना कति छ?


कोरोनाभाइरस नियन्त्रणमा सरकारले राम्रो काम नगरेको भन्दै उनीहरू सरकारविरुद्ध सिर्जनात्मक उपाय अपनाएर प्रदर्शन गरिरहेका छन्।

युवाहरूले कसरी फरक शैलीमा प्रदर्शन गरिरहेका छन् त?

हेर्नुस् सृजना श्रेष्ठले बनाएको एक भिडिओ।

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

प्रदर्शनको सिर्जनात्मक शैली: बेसार, कविता र सुट पाइन्ट


कोरोनाभाइरस परीक्षण किन महत्त्वपूर्ण

यसअघि तीन जनाको कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु भएको सरकारले बताएको थियो।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. विकास देवकोटाका अनुसार बाराका ७० वर्षीय पुरुषको गत जेठ ४ गते उपचारका क्रममा मृत्यु भएको थियो।

पछि उनीबाट सङ्कलित नमुनाको परीक्षण गर्दा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको उनले बताए।

ती व्यक्ति क्षयरोग र श्वासप्रश्वासको समस्याबाट पीडित भएको जानकारी पनि डा. देवकोटाले दिए।

उनको अन्तिम संस्कार भइसकेको छ।

यसअघि सिन्धुपाल्चोककी एक महिला र बाँके तथा र गुल्मीका एक-एक जनाको पनि मृत्यु पनि कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित भएको जनाइएको थियो।

थपिए सङ्क्रमित

साथै मन्त्रालयले थप छ जनामा कोभिड-१९ देखिएको सोमवार अपराह्ण  पुष्टि गरेको छ। यसअघि बिहान मन्त्रालयले ७२ जनामा कोभिड-१९ पुष्टि गरेको थियो।

सोमवार कोभिड-१९ पुष्टि भएका मृतकसहित अब सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ६८२ पुगेको छ।

अहिलेसम्म ११२ जना निको भएर अस्पतालबाट बिदा भएका छन्।

डा. देवकोटाका अनुसार विगत २४ घण्टामा २,९०४ वटा परीक्षण पीसीआर विधिबाट गरिएको थियो। सोमवार अपराह्णसम्म कुल ५१,६४२ वटा परीक्षण भएका छन्।

अहिलेसम्मको तथ्याङ्कमा ४६,०२९ जना देशका विभिन्न स्थानमा क्वारन्टीनमा छन्। तीमध्ये सर्वाधिक प्रदेश नं ५, सुदूरपश्चिम प्रदेश र कर्णाली प्रदेशमा छन्।

जिल्लागत विवरण हेर्दा बाँकेमा सर्वाधिक १४६ सङ्क्रमित फेला परेकोमा अहिलेसम्म २१ जना निको भएका छन्।

पर्सामा कोभिड-१९ पुष्टि भएका ९५ मध्ये  २५ जना र कपिलवस्तुका ८३ मध्ये एक जना भाइरसमुक्त भएका छन्।

को हुन् नयाँ सङ्क्रमित?

मन्त्रालयले अपराह्ण पुष्टि गरेका छ सङ्क्रमितमध्ये एक जना अछामका ३२ वर्षीय पुरुष हुन्।

अब सबै प्रदेशका ७७ मध्ये ४३ जिल्लामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएको छ।

बर्दियामा थप तीन पुरुषमा पनि कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ। वीरगन्जस्थित नारायणी अस्पतालको प्रयोगशालामा गरिएको परीक्षणमा दुई जना सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

उनीहरूमध्ये एक जना बाराको १८ वर्षीय किशोर र एक जना काठमाण्डू घर भई कलैया बारामा कार्यरत व्यक्ति भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

मन्त्रालयका अनुसार बिहान पुष्टि भएका सङ्क्रमितमध्ये दैलेखमा फेला परेका सात जनामध्ये एक महिलाबाहेक अरू सबै पुरुष हुन्।

रौतहटका २६, बाराका २१, बाँकेका चार तथा धनुषा,  कपिलवस्तु र काठमाण्डूका तीन-तीन जनामा पनि कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ।

काठमाण्डूमा फेला परेका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस नेपाल: थप एक जनाको कोभिड-१९ का कारण मृत्यु भएको पुष्टि, सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ६८२ पुग्यो


कोरोनाभाइरस परीक्षण गर्न विश्वभरि पीसीआर विधि प्रयोग गरिन्छ

रुघा र ज्वरोजस्ता लक्षण देखिएपछि चिकित्सकको परामर्शपछि कोभिड-१९ को परीक्षण गर्न प्राप्त २५ वटा नमुनामध्ये  १६ वटामा कोरोनाभाइरस नपाइएको राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाका सूचना अधिकारी राजेशकुमार गुप्ताले बताए। नौवटाको परिणाम आउन बाँकी छ।

उनका अनुसार बुधवार बिहानसम्म १६ वटा नमुनाको रिपोर्ट "नेगेटिभ" आएको हो। उनका अनुसार अधिकांश नमुना इटली र चीनबाट आएका विदेशी नागरिकका हुन्।

यसअघि ४९६ जनाको परीक्षण गरिएकोमा एक जनाबाहेक सबैको रिपोर्ट सामान्य आएको थियो।

५२१वटा नमुनाको परीक्षण

५११वटामा सङ्क्रमण देखिएन

१वटा मात्र सङ्क्रमण देखियो

९वटाको प्रतिवेदन आउन बाँकी

केही हप्ताअघि सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएका एक युवक अहिले स्वस्थ भइसकेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

उनी चीनबाट नेपाल फर्किएका थिए।

अहिले कति नमुना आउँछन्?

नेपालमा कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित भए नभएको परीक्षण काठमाण्डूस्थित राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशाला मात्र हुन्छ।

सूचना अधिकारी गुप्ताका अनुसार दुई दिनयता परीक्षणको प्रयोगशालामा पठाइने नमुनाको सङ्ख्या बढेको छ।

यसअघि २०-२५ वटा नमुना आउने गरेकोमा दुई दिनदेखि दैनिक सरदर ४०-५० वटा आउने थालेको उनले बताए।

पीसीआर विधिद्वारा गरिने परीक्षणमा पाँच विशेषज्ञहरू खटिएका छन्।

सूचना अधिकारी गुप्ताले दैनिक  ८०० वटा नमुना परीक्षण गर्न सक्ने जनशक्ति तयार रहेको जानकारी दिँदै आवश्यकताअनुसार त्यो परिचालन गरिने बताए।

उनका अनुसार चाप हेरेर दैनिक दुईवटा तालिका निर्धारण गरेर पनि जनशक्ति परिचालन गर्ने प्रयोगशालाको योजना छ।

परीक्षणको रिपोर्ट आउन कति समय लाग्छ?

नेपालमा चिकित्सकको परामर्शपछि मात्र कोभिड-१९ को परीक्षण हुने गरेको छ।

बिरामीहरू सोझै प्रयोगशालामा नमुना दिन जान पाउँदैनन्।

शङ्कास्पद बिरामीलाई अलग्गै राखेर कपासको स्वाब प्रयोग गरी नाक र घाँटीबाट नमुना सङ्कलन गरेर अस्पतालहरूले परीक्षणका लागि टेकुस्थित प्रयोगशालामा पठाउने गरेका छन्।

प्रयोगशालाले प्रकाशित गरेको सूचनामा सङ्कलित नमुनाको परीक्षण गरेर लिखित रिपोर्ट दिन २४ देखि ४८ घण्टा लाग्ने उल्लेख छ।

तर सङ्क्रमण भएको पुष्टि भए सम्बन्धित अस्पताल र चिकित्सकलाई त्यसबारे तुरुन्त जानकारी दिने व्यवस्था मिलाइएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: थप १६ जनाको नमुना परीक्षण, कसैमा देखिएन सङ्क्रमण


कोरोनाभाइरस प्रकोपलाई वन्यजन्तुको मासुसँग जोडेर हेरिएपछि चिनियाँ अधिकारीहरूलाई उक्त प्रतिबन्ध लगाउन प्रेरित गरेको थियो।

शेन्जेनले त्यसभन्दा एक कदम अगाडि बढेर कुकुर र बिरालोको मासु खानमा पनि प्रतिबन्ध लगाएको छ। नयाँ कानून मे १ तारिखदेखि कार्यान्वयनमा आउनेछ।

एशियाभरि एक वर्षमा तीन करोड कुकुर मासुका लागि वध गर्ने गरिएको ह्यूमेन सोसाइटी इन्टरन्याशनल (एचएसआई) ले जनाएको छ।

यद्यपि कुकुरको मासु खाने चलन चीनमा त्यति प्रचलित छैन।

यहाँका बहुसङ्ख्यक मानिसले कहिल्यै कुकुरको मासु खाएका छैनन् र खान पनि नचाहने उनीहरू बताउँछन्।

'मानव सभ्यताको मर्म र माग बमोजिम'

"घरपालुवा जनावरका रूपमा कुकुर र बिरालाको मानिसहरूसँग नजिकको सम्बन्ध स्थापित छ र विकसित मुलुकमा कुकुर र बिरालाको मासु खानमा प्रतिबन्ध लगाउने चलन छ।

हङ्‌कङ र ताइवानमा पनि त्यसै गरिएको छ," रोयटर्स रिपोर्टमा शेन्जेन नगरका सरकारलाई उल्लेख गरिएको छ।

"यो प्रतिबन्ध मानव सभ्यताको मर्म र माग बमोजिम छ।"

जनावरको वकालत गर्ने संस्था एचएसआईले त्यो कदमको स्वागत गरेको छ।

एचएसआईमा चीन नीति विज्ञ डा. पीटर ली भन्छन्, "यो कदम चीनमा हरेक वर्ष करिब एक करोड कुकुर र ४० लाख बिरालाहरू मारिने गरेको निर्मम व्यापार अन्त्य गर्नेतर्फ यो ऐतिहासिक क्षण हुन सक्छ।"

यद्यपि यो निर्देशन आएकै बेला चीनले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको उपचारमा भालुको पित्त प्रयोगलाई अनुमति दिएको छ।

नियन्त्रणमा लिइएका जीवित भालुबाट निकालिने पित्त लामो समयदेखि परम्परागत चिनियाँ औषधिका रूपमा प्रयोग हुँदै आएको छ।

त्यसमा हुने सक्रिय तत्व उर्सोडीओजाइकोलिक एसिड पित्त थैलीमा हुने पत्थर पगाल्न र कलेजोसम्बन्धी रोगको उपचारमा प्रयोग गर्ने गरिएको छ।

तर त्यो कोरोनाभाइरस उपचारमा प्रभावकारी हुन्छ भन्ने प्रमाण छैन।

भालुबाट पित्त निकाल्ने काम सजिलो छैन र निकाल्दा जनावरलाई असाध्यै कष्ट हुने गरेको छ।

एनिमल्स एशिया फाउन्डेशनका प्रवक्ता ब्रायन ड्यालीले एएफपीलाई भने, "वन्यजन्तुबाटै सुरु भएको जस्तो देखिएको घातक भाइरससँग लड्न भालुको पित्त जस्तो वन्यजन्तु उत्पादनमा हामी भर पर्नु हुँदैन।"

वन्यजन्तुको बजार

फेब्रुअरी महिनामा चिनियाँ अधिकारीहरूले वन्यजन्तु उपभोग र व्यापारमा प्रतिबन्ध लगाएका थिए।

वुहानस्थित एक जङ्गली जनावर तथा वन्यजन्तुको मासु विक्री गर्ने बजारको जनावरबाट मान्छेमा सरेर कोरोनाभाइरस प्रकोपको सुरुवात भएको हुन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: कुकुर र बिरालोको मासु खान प्रतिबन्ध लगाउने शेन्जेन पहिलो चिनियाँ शहर


कोरोनाभाइरस महामारी नियन्त्रण गर्न अवलम्बन गरिएका उपायहरू हाम्रो जीवनमा सामान्य बनेर प्रचलनमा बस्न सक्छन्।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरसः लकडाउन खुलेपछि जनजीवन कस्तो होला


कोरोनाभाइरस महामारी फैलिएको बेला पनि उनले काम गर्न छोडेका छैनन्।

बिरामीलाई फोन तथा इन्टरनेटबाट परामर्श दिने मात्र हैन उनी वृद्धाश्रममा भएका मानिसको उपचार गर्न पनि गइरहेका छन्।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरसः महामारी फैलिएको भए पनि नडराई काम गर्छन् यी ९८ वर्षीय चिकित्सक


कोरोनाभाइरस महामारी फैलिएपछि लगाइएको लकडाउनका कारण मानिसको घच्चा र प्रदूषण कम भएकाले यसपालि फुलबाट धेरै बच्चा कोरलिएको अनुमान गरिएको छ।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस लकडाउन: भारतमा यसरी भए लाखौँ कछुवा लाभान्वित


कोरोनाभाइरस महामारी र आदिवासी उइगर अल्पसङ्ख्यविरुद्ध गरिएको दमनबारे बीबीसीले गरेका रिपोर्टिङ्गको चीनले आलोचना गरेको छ।

बीबीसीले चिनियाँ सरकारको निर्णयबाट "निराश" भएको प्रतिक्रिया दिएको छ।

सञ्चारमाध्यमसम्बन्धी ब्रिटिश नियामक निकाय अफकमले यूकेमा चाइना ग्लोबल टेलिभिजन नेटवर्क (सीजीटीएन) को प्रसारण अनुमति खारेज गरेपछि चीनले पछिल्लो कदम चालेको हो।

'अस्वीकार्य प्रतिबन्ध'

सीजीटीएनको प्रसारण अनुमतिपत्र गलत रूपमा स्टार चाइना मिडिया लिमिटेडसँग रहेको पाइएपछि अफकमले त्यस्तो निर्णय लिएको थियो।

गत वर्ष ब्रिटिश नागरिक पिटर हम्फ्रेलाई बलपूर्वक दिन लगाइएको भनिएको बयान प्रसारण गरेर प्रसारणसम्बन्धी ब्रिटेनका नियमहरू सीजीटीएनले उल्लङ्घन गरेको पाइएको थियो।

आफ्नो निर्णयमा चिनियाँ नियामक निकायले बीबीसी वर्ल्ड न्यूजले "समाचार सत्य र निष्पक्ष हुनुपर्ने तथा चिनियाँ राष्ट्रिय स्वार्थमा हानि पुर्‍याउन नहुने" सहितका प्रसारणसम्बन्धी निर्देशिकाहरूको "गम्भीर रूपमा उल्लङ्घन" गरेको जनाएको छ।

अर्को वर्ष प्रसारणका लागि बीबीसीले मागेको अनुमति स्वीकार नहुने उसले जनाएको छ।

बीबीसीले आफ्नो विज्ञप्तिमा भनेको छ, "चिनियाँ अधिकारीहरूले यस्तो निर्णय लिएकोमा हामी निराश भएका छौँ।"

"बीबीसी विश्वको एउटा निकै विश्वासिलो अन्तर्राष्ट्रिय समाचार प्रसारक संस्था हो जसले विश्वभरिबाट निष्पक्ष रूपमा वा कसैको डरविना रिपोर्टहरू प्रसारण गर्छ।"

यूकेका विदेशमन्त्री डोमिनिक राबले बेइजिङ्गको कदमलाई 'सञ्चारमाध्यमको स्वतन्त्रतामाथि अस्वीकार्य प्रतिबन्ध' भनेका छन्।

चीनले विदेशमा गलत सूचनाको प्रवर्द्धन गरिरहेको अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका एक प्रवक्ताले आरोप लगाएका छन्।

यो पनि हेर्नुहोस्

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चीनले किन लगायो बीबीसी वर्ल्ड न्यूज प्रसारणमा प्रतिबन्ध


कोरोनाभाइरस महामारी र कतिपय जग्गासम्बन्धी विवादका कारण भएको ढिलाइका कारण दुई पटकसम्म म्याद थप गरी निर्माण गरिएको संरचनालाई प्रधानमन्त्रीले शनिवार उद्घाटन गर्ने बताइएको छ।

तर यो पूर्ण रूपमा तयार हुनका लागि अझै केही महिना कुर्नुपर्ने राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले जनाएको छ।

तत्कालीन प्रधानमन्त्री भीमसेन थापाले विसं १८८२ सालमा पहिलो धरहरा निर्माण गरेको इतिहास छ। १९९० सालको भूकम्पले धरहरा भत्किएपछि जुद्ध शमशेरले त्यसको पुनर्निर्माण गरेका थिए।

तर हाल पुरानो धरहराको भग्नावशेषको छेवैमा बनेको यो संरचना पुरातात्त्विक तथा ऐतिहासिक हिसाबले निर्माण नगरिएको सम्पदा संरक्षण अभियानकर्ताको भनाइ छ।

हेर्नुहोस् कमल परियारले बनाएको यो भिडिओ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

धरहरा: प्राधिकरण भन्छ पुरानैको पुनर्निर्माण, सम्पदा संरक्षण अभियानकर्मी भन्छन् नयाँ संरचना


कोरोनाभाइरस महामारी रोक्न लगाइएको लकडाउनले यहाँका रेस्टुराँ मालिकहरूलाई आर्थिक तनावमा पारिदिएको छ।

यूकेका सहरहरूमा धेरै करी रेस्टुराँ छन् र दक्षिण एशियाली स्वादको चिकेन टिक्का मसालालाई ब्रिटेनको राष्ट्रिय खानेकुरा भन्ने पनि गरिन्छ।

तर कैयौँ सञ्चालकहरू हिँडडुलमा प्रतिबन्ध हटेको भए पनि रेस्टुराँ खोल्ने कि नखोल्ने भन्ने द्विविधामा छन्। हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस यूके: लन्डनको ब्रिक लेनमा करी रेस्टुराँमा छाएको सङ्कट


कोरोनाभाइरस महामारी सुरु भएपछि सङ्घीय सरकार, प्रान्तीय र स्थानीय सरकार महामारी व्यवस्थापन गरिरहेका छन्।

उनीहरू बीचको सहकार्य र व्यवस्थापनमा विद्यमान चुनौती र आगामी योजना बारेमा गरिएको कुराकानीमा उनले सो भनाइ राखेका हुन्।

हाम्री वीरगन्ञस्थित संवाददाता माधुरी महतोले लालबाबु राउतसँग गरेको कुराकानी सुन्न माथिको तस्बिरमा प्ले थिच्चुहोस्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: महामारी नियन्त्रणबारे मुख्यमन्त्री भन्छन्, 'सङ्घीय सरकारबाट सहयोगको तत्परता नै भएन'


कोरोनाभाइरस महामारीका कारण ओलिम्पिक्स सन् २०२१ लाई सारिनुअघि ती हमलाहरू भएको बताइएको छ

यूकेको विदेश मामिला हेर्ने कार्यालयले रुसको जीआरयू सैन्य गुप्तचरले 'आफ्नो प्रभाव बाहिरका अधिकारी र सङ्गठनविरूद्ध' साइबर हमलाहरू गरेको जनाएको छ।

कोरोनाभाइरस महामारीका कारण उक्त खेल प्रतियोगिता सन् २०२१ लाई सारिनुअघि त्यस्तो हमला गराइएको बताइएको छ।

कस्ता हमला?

यद्यपि अधिकारीहरूले त्यो हमलाको प्रकृति र तह कस्तो थियो भने विस्तृत रूपमा खुलाएका छैनन्।

यति नै बेला अमेरिकाको न्याय मन्त्रालयले समेत ६ जना रुसी गुप्तचरविरूद्ध 'रुसलाई रणनीतिक फाइदा हुनेगरी' साइबर हमलाहरू गरेको अभियोग लगाएको छ।

अमेरिकी अभियोजनकर्ताका अनुसार उक्त समूहले सन् २०१८ मा दक्षिण कोरियामा भएको हिउँदे ओलिम्पिक्स, सन् २०१७ को फ्रान्सको राष्ट्रपतीय निर्वाचन र युक्रेनको उर्जा ग्रिडमा असर पार्ने प्रयासहरू गरेका थिए।

युक्रेनको उर्जा प्रणाली बन्द गर्ने तीन वर्षअघिको उक्त घटनाबाट विश्वभरि १० अर्ब डलर क्षति पुगेको अनुमान गरिएको थियो।

सन् २०१८ को हिउँदे ओलिम्पिक्सको उद्घाटन समारोह लक्षित गर्दै गरिएको हमला यूकेको राष्ट्रिय साइबर सुरक्षा केन्द्रको सहयोगमा विश्लेषण गरिएको थियो।

जसको असर देखिनबाट रोक्न सफल भए पनि त्यसले सञ्जालहरूमा असर पारेर पूरै हिउँदे ओलिम्पिक्स र पारालिम्पिक्सका खेलहरूमा अवरोध निम्त्याउने उद्देश्य राखेको थियो।

हमलाकारीको शक्ति

अमेरिकी सहायक महान्यायाधिवक्ता जोन डेमर्सले भनेका छन्: "कुनै पनि देशले आफ्नो साइबर अस्त्र क्षमतालाई रुसले जस्तो दुर्भाग्यपूर्ण वा गैरजिम्मेवारपूर्ण तरिकाले विकास गरेका छैनन्।"

डेमर्सले ती हमलाहरू एउटै समूहले गरेकामध्ये अहिलेसम्मकै बढी क्षति पुर्‍याउने खालको रहेको बताएका छन्।

यूकेका विदेशमन्त्री डोमिनिक राबले ओलिम्पिक्स र पारालिम्पिक्स खेलहरू लक्षित हमलाहरू तिनका आयोजक, प्रायोजक र व्यवस्थापकीय सुविधाको आपूर्ति गर्नहरूप्रति लक्षित गरिएको भन्दै त्यसलाई 'स्वार्थी र अविवेकी' काम बताएका छन्।

उनले भनेका छन्: "हामी त्यस्ता कामको निकै कडा शब्दमा भर्त्सना गर्छौँ।"

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

टोक्यो ओलिम्पिक्स रुसी ह्याकरहरूको निशानामा परेको यूकेको भनाइ


कोरोनाभाइरस महामारीबाट सर्वाधिक प्रभावित देशहरूको सूचीमा भारत अमेरिकापछि दोस्रो स्थानमा छ।

अरू देशको तुलनामा भारतमा कोभिड-१९ तीव्र गतिमा फैलिरहेको देखिएको छ। त्यहाँ मङ्गलवारसम्म निरन्तर पाँच दिन दैनिक ९०,००० भन्दा बढी सङ्क्रमित फेला परे।

कोभिड-१९ का कारणले त्यहाँ ८०,००० भन्दा बढी बिरामीको मृत्यु भइसकेको छ।

त्यहाँ अहिले सघन उपचारका लागि अस्पतालमा शय्या र अक्सिजनको अभाव देखिएको बताइन्छ।

तर धेरै सङ्क्रमित भए पनि मृतकको सङ्ख्या अतिप्रभावित अरू देशको भन्दा कम छ।

देशको आर्थिक स्थिति बिग्रिन थालेको र लाखौँ मानिसले जीविकोपार्जन गर्न नसकेको भन्दै सरकारले महामारी नियन्त्रणका लागि पहिला लगाइएका बन्देजहरू हटाउन थालेपछि सङ्क्रमण दर ह्वात्तै बढेको हो।

सङ्क्रमण देखिन थालेपछि भारतमा गत मार्च महिनामा राष्ट्रव्यापी लकडाउन गरिएको थियो। त्यतिबेला स्थिति असामान्य भइसकेको थिएन।

बिस्तारै मुम्बई र दिल्लीजस्ता ठूला सहर र अन्यत्र पनि सङ्क्रमण फैलियो।

तर सङ्क्रमितको सङ्ख्या वृद्धि भइरहेको भए पनि सरकारले मानिसहरूको गतिविधिमा लगाइएका प्रतिबन्धहरू खुकुलो बनाएको छ।

गत साता मात्र भारतमा छ लाख सङ्क्रमित थपिए।

विगत २४ घण्टामा ९०,१२३ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ५,०२०,३५९ पुगेको छ।

अक्सिजन आपूर्तिको स्थिति के छ?

केही समययता श्वासप्रश्वासमा समस्या भएका सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढेकाले कृत्रिम अक्सिजनको माग ह्वात्तै बढेको छ।

अस्पताल र स्वास्थ्यकेन्द्रहरूले यो महिना दिनहुँजसो २,७०० टन अक्सिजन खपत गरिरहेका छन्।

एप्रिल महिनामा केवल ७५० टन अक्सिजन खपत भएको अल इन्डिया इन्डस्ट्रियल ग्यासेस म्यानुफ्याक्चरर्स असोशीएशनले जनाएको छ।

अक्सिजन उत्पादकहरूका अनुसार धेरै कलकारखानाहरू फेरि खुलेकाले औद्योगिक प्रयोजनका लागि पनि अक्सिजनको माग बढेको छ।

धेरै सङ्क्रमण देखिएका महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश, गुजरात, राजस्थान, तेलङ्गाना र आन्ध्र प्रदेश राज्य बढी प्रभावित भएका छन्। बीबीसीका भारत संवाददाता सौतिक बिश्वासका अनुसार अहिले जीवन कि जीविकोपार्जन भन्ने प्रश्नले भारतलाई छोपेको छ।

उनका अनुसार भारतले उद्योग र बिरामी दुवैलाई हानि नहुनेगरी आफ्नो क्षमता बढाउनुपर्ने स्थिति छ।

अधिकांश अक्सिजन प्लान्टहरू ठूला सहरनजिकै छन्। त्यसैले सहरबाहिर अक्सिजन पठाउन विशेष लरीमा हालेर अक्सिजन पठाइन्छ।

कोरोनाभाइरस नेपाल: घरबाट काम गर्दाको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस भारतः कोभिड-१९ तीव्र गतिमा फैलिँदै, सङ्क्रमितको सङ्ख्या ५० लाख नाघ्यो


कोरोनाभाइरस महामारीबीच मानिसहरूलाई एकअर्कासँग दूरी कायम राख्न तथा अनिवार्य रूपमा मास्क लगाउन चिकित्सकहरूले बारम्बार सम्झाइरहेको अवस्थामा त्यस्ता प्रदर्शन भइरहेका हुन्।

हालसम्म भएका प्रदर्शनलाई हेर्दा सहभागीले मास्क लगाएको देखिए पनि उनीहरूबीच दूरी कायम नगरिएको देखिएको छ।

गत बिहीवार काठमाण्डूको माइतीघर मण्डलामा प्रधानमन्त्रीको समर्थनमा प्रदर्शन गरिएको थियो भने त्यसको भोलिपल्ट भक्तपुरमा युवाहरूले प्रदर्शन गरे।

भक्तपुर प्रधानमन्त्री ओलीका विश्वासपात्र मानिने नेकपाका युवा नेता महेश बस्नेतको क्षेत्र हो।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबाट नराम्ररी प्रभावित प्रदेश नं २ का पर्सा र रौतहट जिल्लामा पनि प्रधानमन्त्री ओलीको पक्षमा प्रदर्शनहरू भएका छन्।

शनिवार पर्साको वीरगन्जमा युवाहरूले प्रदर्शन गरेका थिए भने सोमवार रौतहटमा प्रदर्शन भयो।

कैलालीको लम्कीमा मङ्गलवार प्रधानमन्त्री ओली समर्थक र विरोधी पक्षबीच झडप नै हुन पुग्यो।

स्थानीय प्रशासनका अनुसार कुनै पनि पक्षले कार्यक्रमका लागि अनुमति लिएका थिएनन्।

सरकारको समर्थनमा त्यस्ता जुलुसहरू निकाल्ने गरिएकाले पनि स्थानीय प्रशासन तथा प्रहरीले आँखा चिम्लने गरेको कतिपयले आरोप लगाउने गरेका छन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणलाई ध्यानमा राख्दै राजनीतिक प्रकृतिका जुलुस वा प्रदर्शनका लागि हाल अनुमति नदिने गरिएको स्थानीय प्रशासनहरू बताउँछन्।

अनुमतिविनै प्रदर्शन

भक्तपुरमा निकालिएको जुलुसबारे त्यहाँकी प्रमुख जिल्ला अधिकारी हुमकला पाण्डेसमक्ष जिज्ञासा राख्दा अनुमतिविनै आयोजना गरिएको उनले बताइन्।

“त्यस्तो कार्यक्रमका लागि हामीसँग कुनै खालको अनुमति मागिएको थिएन,” उनले भनिन्।

पर्साका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी ललित बस्नेतले स्थानीय प्रशासनसँग अनुमति नलिई वीरगन्जमा प्रदर्शनको आयोजना गरिएको बताए।

“प्रशासनलाई कुनै जानकारी नै नदिई जुलुस निकालिएको थियो, जुलुस निकालिएपछि मात्रै हामीलाई थाहा भयो,” उनले थपे।

वीरगन्जको प्रदर्शनमा सहभागिता जनाएका आफूलाई प्रधानमन्त्री ओलीका समर्थक बताउने एक युवक अकलेश शाहले एक सय जना जतिले प्रदर्शन गरेको बताए।

बीबीसीसित उनले भने, “प्रदर्शनका क्रममा हामीले सामाजिक दूरी त खासै कायम गर्न त सकेनौँ, तर सबैले मास्क चाहिँ लगाएका थियौँ।”

नेपाल प्रहरीका केन्द्रीय प्रहरी प्रवक्ता निरजबहादुर शाहीका अनुसार कोरोनाभाइरस महामारीका बेला प्रहरीले मानिसहरूलाई भिडभाड नगर्न सम्झाइबुझाइ गर्ने... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपालः महामारीबीच प्रधानमन्त्रीको समर्थनमा हुने गरेका जुलुस किन रोकिएनन्


कोरोनाभाइरस महामारीले कपडा उत्पादकदेखि गार्मेन्ट उद्योगका सञ्चाकहरूलाई कसरी असर पारिरहेको छ भन्नेबारे अम्बात्तुर फेशन इन्डियाका सञ्चालक विजय माहतानीले गरेको टिप्पणी हो यो।

अरू सामान्य बेलामा विजय माहतानी, उनका साझेदारहरू अमित माहतानी र शावन इस्लामले बाङ्ग्लादेश, भारत र जोर्डनमा गरी १८,००० कामदारबाट काम गराउँछन्।

तर कोरोनाभाइरस महामारीका कारण उनीहरूले अधिकांश काम बन्द गर्न बाध्य भएका छन्। अहिले ढाकास्थित एउटा उद्योग मात्र सञ्चालनमा छ, त्यो पनि पूर्ण रूपमा नभई आंशिक रूपमा सञ्चालन भइरहेको छ।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलिन नदिने उद्देश्यले गरिएका लकडाउनका कारणले मात्रै कामदारलाई पैसा तिर्न उनीहरूलाई गाह्रो भएको होइन।

उनीहरूका अनुसार खासगरी संयुक्त राज्य र अमेरिकाका आफ्ना प्रमुख ग्राहकबाट आएका अव्यावहारिक माग प्रमुख कारण हो।

टस्कर अपारल जोर्डनका प्रमुख कार्यकारी अमित माहतानीले बीबीसीलाई भने,"कम्तीमा कामदारहरूलाई पैसा तिर्न सक्ने कुराको सुनिश्चितता गर्न केही ब्रान्डहरूले साझेदारी र उच्च तहको नैतिकता प्रदर्शन गरिरहेका छन्।"

"तर तयार भइसकेका अथवा हुँदै गरेका सामानको माग फिर्ता लिने, जाँदै गरेका सामानको हकमा अथवा फर्स्यौट हुन बाँकी भुक्तानीमा छुट माग्ने अवस्थाको पनि हामीले सामना गरिरहेका छौँ," उनले थपे।

उनीहरूले नगद भुक्तानीको सन्दर्भमा ३० देखि १२० दिनसम्मका लागि अतिरिक्त समय मागिरहेका छन्।

बीबीसीले फेला पारेको एउटा इमेलअनुसार अमेरिकाको एउटा खुद्रा विक्रेता कम्पनीले अहिले गरिरहेको र पहिले माग गरिसकेका सबै सामानको भुक्तानीमा ३० प्रतिशत छुट माग गरेको छ।

अहिलेको असाधारण समयलाई कारण देखाउँदै छुट मागिएको उसले जनाएको छ।

"गार्मेन्ट उद्योगका कामदारबारे केही नसोची साझेदारी भएकाहरूलाई मात्र बचाउन खोज्ने, पाखण्डी व्यवहार गर्ने र आफूले सामान लिनेहरूप्रति सम्मान नदेखाउने खालको उनीहरूको बेहोरा देखिन्छ," विजय मेहतानीले भने।

कोरोनाभाइरस: अर्थतन्त्र जोगाउने कि जनता भन्ने द्विविधा

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणलाई लिएर गरिएका दुई महत्त्वपूर्ण लकडाउनबाट कपडा उद्योग नराम्ररी प्रभावित भएका बेला यो अवस्था देखिएको हो।

उद्योगहरूले चीनबाट कच्चा पदार्थ पाउन नसकेपछि फेब्रुअरी महिनाबाट समस्या देखिन थालेको हो।

चीन विश्वकै सबैभन्दा ठूलो कपडा निर्यातकर्ता हो जसले सन् २०१८ मा ११८ अर्ब डलर बराबरको कपडा निर्यात गरेको थियो।

पछिल्ला हप्तामा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरसः एशियाका कपडा उत्पादकहरूको कडा चेतावनी, 'महामारीले नमरे भोकमरीबाट कामदार मर्नेछन्'


कोरोनाभाइरस महामारीले यो वर्षको निर्वाचन चक्र केही फरक देखिएको छ। तर नोभेम्बर ३ मा हुने मतदानअघि ठूलो रकम खर्च भइरहेको छ।

सन् २०१६ को निर्वाचन अभियानमा झन्डै ६.५ अर्ब डलर खर्च भएको अनुमान गरिएको छ।

त्यो खर्च कसले बेहोर्‍यो? अनि यसपालि कति खर्च होला त?

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिका निर्वाचन २०२०: चुनावी अभियानमा कति खर्च हुन्छ? त्यो रकम कहाँबाट आउँछ?


कोरोनाभाइरस महामारीले सबैभन्दा धेरै प्रभावितमध्ये पर्यटन क्षेत्र रहेको छ

यो बन्देजको अवस्था कति लम्बिएला भन्न सकिने स्थिति पनि छैन।

ठप्प आर्थिक गतिविधिका कारण सरकारको आर्थिक वृद्धिको प्रक्षेपण पनि उल्लेखनीय रूपमा घटाएको छ।

जेठबाट नियमित गतिविधि हुने अनुमान

केन्द्रीय तथ्याङ्क विभागले बुधवार जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिमा यसपालीको आर्थिक वृद्धि दर २.२७ प्रतिशत रहने भनिएको छ।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको महामारीले उब्जिएको अवस्था चाँडै नै अन्त्य हुने आशमा यो अनुमान गरिएको विभागले जनाएको छ।

विभागका आर्थिक महाशाखाका प्रमुख हेमराज रेग्मीले भने, "यसपालीको आठ महिनासम्म सामान्य हिसाबमै वृद्धि दर रहेको, चैत र वैशाखको दुई महिनामा धेरै प्रभाव परेको हिसाब अनि जेठ र असारमा अलि कम प्रभाव पर्ने हिसाबमा यो अनुमान गरिएको छ।"

यो वर्ष अर्थतन्त्रको आकार ३७ खर्ब ६३ अर्ब रुपैयाँ पुग्ने उनले बताए।

यस आर्थिक वर्षको अनुमान तयार गर्दा होटेल तथा रेस्टुरेन्ट र अन्तर्राष्ट्रिय यातायात क्षेत्र यस आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्ममा अत्याधिक प्रभावित रहने तथा अन्य क्षेत्रहरू जेठबाट क्रमश: नियमित हुने विश्वास गरि अनुमान तयार गरिएको विभागको विज्ञप्तिमा पनि जनाइएको छ।

कुन क्षेत्रमा कति प्रभाव?

विभागका अनुसार कृषि सहितको प्राथमिक क्षेत्रको वृद्धि दर केवल अढाइ प्रतिशत रहने छ। धानको उत्पादनमा कमी अनि आपूर्ति प्रणालीमा आएको रोकावटले यसमा असर परेको बताइएको छ।

निर्माण, उद्योग तथा ऊर्जा सहितको द्वितीय क्षेत्रमा पनि वृद्धि दर केवल साढे तीन प्रतिशतको हाराहारीमा रहने उल्लेख गरिएको छ।

सबभन्दा धेरै असर सेवा क्षेत्रमा पर्ने भनिएको छ जसमा पर्यटन, होटेल, रेस्टुरेन्ट तथा यातायात पनि पर्छन्। यसको वृद्धि दर दुई प्रतिशतभन्दापनि कम हुने अनुमान गरिएको छ।

यसअघि विश्व ब्याङ्कले गरेको प्रक्षेपणमा दक्षिण एसियाली देशहरूको आर्थिक वृद्धि दर १.८ देखि २.८ प्रतिशतको बीचमा रहने उल्लेख थियो।

तथ्याङ्क विभागको पछिल्लो प्रक्षेपण त्यही बीचमा रहेको देखिन्छ।

यसअघि बीबीसी न्यूज नेपालीसँग कुरा गर्दे अर्थमन्त्री डा युवराज खतिवडाले वर्तमान परिस्थिति धेरै नलम्बिए चार प्रतिशतसम्म वृद्धि हुने बताएका थिए।

नेपालले उच्च वृद्धि हासिल गर्न नसके गरिबी निवारणजस्ता लक्ष्य प्राप्त गर्न नसकिने विज्ञहरूले बताउँदै आएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस प्रभाव: सोचेभन्दा झन्डै पाँच प्रतिशत कम आर्थिक वृद्धि हुने अनुमान


कोरोनाभाइरस महामारीसम्बन्धी तथ्याङ्कको अभिलेख राख्दै आएको अमेरिकास्थित जोन्स हप्किन्स यूनिभर्सिटीका अनुसार संसारभरि १२.५७ लाख मानिसको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भइसकेको छ।

नेपालमा १,१२६ सङ्क्रमितको मृत्यु भएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

सङ्क्रमितको सङ्ख्या दुई लाख पुग्न लागेको नेपाल कोरोनाभाइरस प्रभावित देशको सूचीमा ३४ औँ स्थानमा भएको  जोन्स हप्किन्स यूनिभर्सिटीको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

तर धेरै देशमा पर्याप्त परीक्षण नगरिएकाले कोरोनाभाइरसबाट प्रभावित मानिसको सङ्ख्या अझै बढी हुनसक्ने बताइन्छ।

विश्वभरि एकचौथाइ सङ्क्रमितहरू महामारीको दोस्रो लहरमा थपिएको समाचारसंस्था रोएटर्सले जनाएको छ।

एक करोड २५ लाखभन्दा बढी सङ्क्रमित भेटिएको र तीमध्ये ३,०५,७०० जनाको मृत्यु भएको युरोप महादेशमा फेरि सङ्क्रमण व्यापक रूपमा फैलिएको छ। यो वर्षको आरम्भतिर पनि युरोप कोरोनाभाइरस महामारीको केन्द्रबिन्दु थियो।

अमेरिकामा सङ्क्रमितको सङ्ख्या एक करोड पुग्न लागेको छ। अमेरिकामा तीन दिनदेखि दैनिक वृद्धि १,२५,००० रहेको छ।

अमेरिकामा राष्ट्रपति-निर्वाचित जो बाडइनले उक्त महामारी नियन्त्रण गर्न आक्रामक उपाय अवलम्बन गर्ने वाचा गरेका छन्। पदासीन राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले कोभिड-१९ को प्रकोपलाई कम आँक्ने गरेका थिए।

उनले भौतिक दूरी र मास्क लगाउने कुराको पनि विरोध गरेका थिए।

फ्रान्समा गत सातादेखि दोस्रो चरणको लकडाउन सुरु भएको छ।

त्यहाँ डिसेम्बर १ सम्म विभिन्न गतिविधिमा रोक लगाइएको छ। मानिसहरूले काममा जानै पर्ने हुँदा, अत्यावश्यक सामान किन्न जाँदा, औषधोपचारका लागि र दैनिक एक घण्टा व्यायाम गर्नबाहेक घरबाट बाहिर निस्किन पाउँदैनन्।

युरोपमा यूकेमा सर्वाधिक मानिसको कोभिड-१९ का कारणले मृत्यु भएको छ।

कोरोनाभाइरसबाट नराम्ररी प्रभावित देशमध्ये अमेरिकापछि भारत र ब्रजिल दोस्रो र तेस्रो स्थानमा छन्।

भारतमा अहिलेसम्म ८५.५३ लाख मानिसमा कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ भने १,२६,६०० भन्दा केही बढी मानिसको मृत्यु भएको छ।

दक्षिण एशियामा भारतपछि सङ्क्रमितको सङ्ख्याका आधारमा बाङ्ग्लादेश, पाकिस्तान र नेपाल छन्।

सोमवार नेपालमा २,५७१ सङ्क्रमित थपिएको र १८ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

अहिले नेपालमा ३६,१७४ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ भने १,९७,०२४ सङ्क्रमितमध्ये १,५९,७२४ जना निको भइसकेका छन्।

सोमवार काठमाण्डूमा १,१३६ जनासहित अतिप्रभावित राजधानी उपत्यकामा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस महामारीः नेपाल कोभिड-१९ प्रभावित देशमध्ये ३४औँ स्थानमा


कोरोनाभाइरस मृत्यु

नेपालको पछिल्लो अवस्थाबारे तथ्याङ्क हेर्दा सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या बढ्दै अस्पतालहरू समेत खचाखच हुँदाको अवस्थाभन्दा हाल मृत्यु हुनेहरूको अनुपात बढिरहेको देखिन्छ।

अधिकांश मानिसमा लक्षण देखिँदा घरमै आइसोलेशनमा बस्ने र सिकिस्त भएपछि मात्रै अस्पताल पुग्ने हुँदा पनि मृत्यु धेरै भएको हुन सक्ने जानकारहरू बताउँछन्।

"सङ्क्रमित भइसकेकाहरू परीक्षण नगरीकनै घर बस्ने र निश्चित अवधि पछि परीक्षण गर्दा रिपोर्ट नेगेटिभ आउने हुँदा समग्रमा सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या कम देखिएको हुन सक्छ," सङ्क्रामक रोग विशेषज्ञ डा. अनुप सुवेदीले बीबीसीसँग भने।

त्यस्तै विदेश जानका लागि कुनै पनि किसिमका लक्षण नभएकाहरूले परीक्षण गर्ने गरेको र त्यसकै आधारमा सङ्ख्या घटे जस्तो देखिएको हुन सक्ने उनी बताउँछन्।

सरकारले कनट्याक्ट ट्रेसिङ अर्थात् सङ्क्रमित व्यक्तिको सम्पर्कमा आएकाहरूको पहिचान गरी परीक्षण समेत गर्न छाडेको अवस्थामा नयाँ सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्याका तुलनामा मृत्यु हुनेहरूको सङ्ख्या बढेका रूपमा व्याख्या गर्न नमिल्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्।

अझ अस्पताल पुर्‍याउँदा पुर्‍याउँदै वा अस्पतालमा मृत्यु भएकाहरूको समेत कोभिड परीक्षण नगर्ने सरकारी निर्देशनका कारण हाल उपलब्ध तथ्याङ्कमा भर परिहाल्न मिल्ने अवस्था समेत नरहेको जानकारहरूको मत छ।

शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पताल क्लिनिकल अनुसन्धान एकाइ प्रमुख डा. शेरबहादुर पुन पछिल्ला केही महिनाका तुलनामा हाल कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण मृत्यु हुनेहरूको सङ्ख्या बढिरहेको उनी कार्यरत  अस्पतालमा देखिएको बताउँछन्।

"मूलतः ६० वर्ष भन्दा बढी उमेर भएकाहरूको मृत्यु हुने क्रम बढेको मेरो बुझाइ छ," उनले भने।

तथ्याङ्क

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयको पछिल्लो तथ्याङ्कका अनुसार नेपालमा  शुक्रवार अपराह्णसम्म २,३८,८०० भन्दा केही बढी मानिसमा कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ। तीमध्ये झन्डै ९३ प्रतिशत सङ्क्रमित निको भइसकेका छन्।

सङ्क्रमितमध्ये ०.७ प्रतिशत मानिसको मृत्यु भएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

अहिले सक्रिय सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या १५,४४७ को हाराहारीमा छ। तीमध्ये सर्वाधिक काठमाण्डू उपत्यकामा छन्।

कुल सङ्क्रमितमध्ये एकतिहाइ महिला छन्।

उमेर समूह हेर्दा सबैभन्दा बढी २१ देखि ३० वर्ष सम्मका मानिसहरूमा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ। त्यसपछि सबैभन्दा बढी सङ्क्रमित ३१ देखि ४० वर्षभित्रका छन्।

पाको उमेरका मानिसमा तुलनात्मक... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: कोभिड-१९ बाट मृत्यु हुने मानिसको बढ्दो सङ्ख्याबारे चिकित्सकहरू के भन्छन्


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएकी नेपाली युवतीसँगै क्युआर ६५२ उडानमार्फत् नेपाल फर्किएका ती व्यक्तिहरू विभिन्न ४८ जिल्लामा क्वारन्टीनमा रहेको प्रहरीले बीबीसी नेपालीलाई बताएको छ।

नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता उमेशराज जोशीले भने, "दोहाबाट नेपाल पर्किएकामध्ये ७८ जनासँग सम्पर्क गरी क्वारन्टीनमा पठाउनका निम्ति समन्वय गर्न प्रहरी सफल भएको छ।"

"पासपोर्टमा उल्लिखित ठेगानाका आधारमा उनीहरूसँग सम्पर्क गर्न प्रहरी सफल भएको हो।"

सम्पर्क

जोशीका अनुसार पहिचान भएका ती व्यक्तिहरू काठमाण्डूका विभिन्न स्थान, ललितपुर, कास्की, स्याङ्जा र झापा लगायत जिल्लामा क्यारन्टीनमा बसिरहेका छन्।

"कोही आफ्नै घरमा क्वारन्टीनमा छन् भने कोही सरकारले खडा गरेको क्वारन्टीनमा छन्।"

फ्रान्सबाट कतार हुँदै फर्किएकी ती १९ वर्षीया विद्यार्थीसहित उक्त जहाजमा १५८ जना यात्रु रहेको बताइएको छ।

तीमध्ये प्रहरीले १३३ जनाको ठेगाना पत्ता लगाइसके पनि सबैजना गृह जिल्लामा पुगिनसेकको वा नबस्ने भएका कारणा सबैलाई सम्पर्क गर्न नसकेको प्रवक्ता जोशीले बताए।

स्वास्थ्यमन्त्रीले ती युवतीसँगै उक्त विमानबाट आएका मानिसहरूलाई सम्पर्कमा आइदिन अपील गरेका छन्

प्रतिबन्ध

ती किशोरी नेपाल आएको दिन क्युआर ६५०, क्युआर ६५२ र क्युआर ६५३ गरी कतार एअरवेजले तीनवटा उडान गरेको तथा तीनवटै उडानका सबै यात्रुका विवरण प्रहरीलाई उपलब्ध गराइएको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल अध्यागमन कार्यालयले जनाएको छ।

त्यो दिन कतार एअरवेजका तीनवटा उडानमार्फत् ४६९ जना नेपाल आएका थिए।

यसअघि स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्री भानुभक्त ढकालले ती युवती र त्यसअघि सङ्क्रमण पुष्टि भएका धादिङका अर्का व्यक्तिसँग आएका मानिसहरूलाई सम्पर्कमा आइदिन अपील गरेका थिए।

ती महिलासहित नेपालमा भेटिएका सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या तीन पुगेको छ।

नेपाल कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणको घटना पुष्टि भएपछि सोमवार सरकारले अत्यावश्यक सेवाबाहेक अरू कामका लागि घरबाहिर निस्किन नपाउने गरी आवतजावत र हिँडडुलमा प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय गरेको थियो।

चैत्र ११ बिहानबाट लागु भएको उक्त आदेश चैत १८ गते बिहान ६ बजेसम्म कायम रहनेछ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: फ्रान्सबाट फर्किएकी नेपाली युवतीसँगै यात्रा गर्ने ७८ नेपाली क्वारन्टीनमा


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएका अधिकांश मानिसहरूले एक साताजति मात्र अरूलाई भाइरस सार्न सक्छन्। तर हप्तौँपछि पनि उनीहरूको परीक्षण गरिए भाइरस देखिन सक्छ।

अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार यसले गर्दा वर्तमान महामारीको स्तर अतिशय रूपमा प्रस्तुत भइरहेको हुनसक्छ।

तर केही विज्ञहरूले भने कुनै पनि सङ्क्रमित व्यक्ति नछुट्नेगरी विश्वसनीय परीक्षण विधि कसरी विकसित गर्न सकिएला भन्नेबारे अनिश्चय रहेको बताए।

यसबारे गरिएको एउटा अनुसन्धानमा संलग्न प्राध्यापक कार्ल हेनेगनले भाइरसबाट सङ्क्रमित हो वा होइन भन्ने सरल परिणाम दिनुको साटो निश्चित मात्राभन्दा थोरै परिमाणमा भाइरस रहेका व्यक्तिको पोजिटिभ नतिजा नदेखाउने परीक्षण विधि हुनुपर्ने बताए।

कुल सङ्क्रमितको सङ्ख्या लगातार बढिरहने तर अस्पताल भर्ना हुने बिरामीको सङ्ख्या स्थिर रहने अहिलेको अवस्थाले पनि कतै परीक्षणले पुराना भाइरसका कण पो पत्ता लगाइरहेका छन् कि भन्ने देखाएको प्राध्यापक हेनेगनले बताए।

अक्स्फोर्ड यूनिभर्सिटीको सेन्टर फर एभिडेन्स बेस्ड मेडिसिनले पोजिटिभ नतिजा आएका २५ वटा नमुनालाई पेट्री डिशमा राखेर अध्ययन गरेको थियो।

'भाइरल कल्चरिङ' भनिने उक्त विधिमार्फत् कतै परीक्षणले सक्रिय र सङ्क्रामक भाइरस पत्ता लगाएको हो वा अन्यमा सङ्क्रमण गर्न नसक्ने भइसकेको मृत भाइरस वा निष्क्रिय कण पत्ता लगाएको हो भन्ने जाँच गर्नेछ।

कसरी हुन्छ गलत परिणामको जोखिम?

अहिले प्रचलित पीसीआर स्वाब टेस्टले रसायनहरूको सहयोगबाट भाइरसको आनुवंशिक संरचनालाई बढाएर पारेर हेर्न सघाउँछ।

त्यसैले स्वाबका नमुनालाई प्रयोगशालामा विभिन्न चरणको प्रक्रिया पार गराएपश्चात् मात्र भाइरस देखिन्छ।

कोरोनाभाइरसको परीक्षण गर्दा तपाईँले सङ्क्रमण छ या छैन भन्ने परिणाम प्राप्त गर्नुहुन्छ।

सो नतिजामा नमुनामा कति मात्रामा भाइरस थियो र ती कति सक्रिय सङ्क्रमण गराउन सक्ने खालका थिए भन्ने उल्लेख हुँदैन।

ठूलो मात्रामा सक्रिय भाइरस आफ्नो शरीरबाट निष्काशन गरिरहेको व्यक्ति र सङ्क्रमणबाट निको भइसकेको छ तर मृत भाइरसका कण निष्काशन गरिरहेको व्यक्ति दुवैबाट सङ्कलित नमुनाको परीक्षण गर्दा यो विधिले भाइरसको उपस्थिति भएको सङ्केत गर्छ।

तर प्राध्यापक हेनेगनका अनुसार प्रमाणहरू हेर्दा करिब एक सातापश्चात् कोरोनाभाइरसको सङ्क्रामकता घट्न थाल्छ।

कोरोना भाइरस महामारीः घरमै राखेर सङ्क्रमित व्यक्तिको हेरचाह कसरी गर्ने?

कस्तो परीक्षण उपयोगी हुन्छ?

सबै... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस सङ्क्रमण: के पीसीआर विधिले परीक्षण गर्दा मृत वा निष्क्रिय भाइरसलाई पनि देखाउँछ?


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण रोक्नका लागि गरिएको लकडाउनका बेला चारवटा ड्रोनका माध्यमबाट प्रहरीले उपत्यका विभिन्न १५ स्थानहरूको गतिविधि अनुगमन गरिरहेको नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता वरिष्ठ प्रहरी उपरीक्षक उमेशराज जोशीले बीबीसीलाई बताएकाा छन्।

सहज अनुगमन

"अहिलेको विषम परिस्थितिमा सबै स्थानमा प्रहरी आफैँ पुगेर अनुगमन गर्ने अवस्था छैन तर ड्रोनको माध्यमबाट हामीले सम्भव भएका स्थानहरूको यथास्थिति बुझिरहेका छौँ," प्रवक्ता जोशीले बताए।

ड्रोनको प्रयोगमार्फत् सर्वसाधारणको भिड तथा गाडीको आवतजावत अनुगमन गरि त्यसलाई नियन्त्रण गर्न निकै सहज भएको उनी बताउँछन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलनबाट रोक्नका लागि नेपाल सरकारले अत्यावश्यक सेवाबाहेक अरू कामका लागि घरबाहिर निस्कन नपाउने गरी चैत्र ११ देखि २५ सम्मका लागि 'लकडाउन' गर्ने आदेश जारी गरेको छ।

ड्युटीमा खटिएका प्रहरी आफैँ पनि कत्तिको सजग भएर काम गरिरहेका छन् र उनीहरूको अवस्था कस्तो छ भनी थाहा पाउन पनि ड्रोनले सहयोग गरिरहेको उनी बताउँछन्।

बल्खु, बानेश्वर, चावहिल, चक्रपथ, गौशाला, ग्वार्को, कलंकी, कालिमाटी, लगनखेल, मैतिदेवी, नयाँ बसपार्क, रत्नपार्क, सातदोबाटो, थापाथली र त्रिपुरेश्वरमा ड्रोन परिचालन गरिएको छ।

"ड्रोनको प्रयोगबाट विभिन्न स्थानहरूको यथास्थिति हेर्न सकिने भएकाले प्रहरी सबै ठाउँमा आफैँ पुग्न परेन। जसले अहिलेको परिस्थितिमा सामाजिक दूरी कायम गर्न पनि सहयोग पुर्‍याइरहेको छ," प्रवक्ता जोशी बताउँछन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलनबाट रोक्न विश्वका विभिन्न देशले 'लकडाउन' गरेका छन्।

चीन, अमेरिका, स्पेन, फ्रान्ससहित कैयन् देशले ती लकडाउनको अवस्था निगरानी गर्न ड्रोनको प्रयोग गरिरहेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: नेपालमा पनि लकडाउनको निगरानी गर्न ड्रोनको प्रयोग


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण सम्बन्धी उपचारका लागि आवश्यक पर्ने सामग्री लिएर काठमाण्डूबाट आएको नेपाल वायु सेवा निगमको जहाज शनिवार मध्यान्ह अवतरणका क्रममा उछिट्टिएर विमानस्थलको धावनमार्गभन्दा बाहिर गएको हो।

जहाजमा रहेका चालक दलका सदस्य सहित पाँचै जना यात्री सकुशल रहेको विमानस्थल प्रमुख प्रेमनाथ ठाकुरले जानकारी दिए।

जहाज के कारणले दुर्घटना भएको हो भन्नेबारे बुझ्न नेपाल वायु सेवा निगमको ईन्जिनियर टोली शनिवारै नेपालगञ्ज आउन लागेको बताइएको छ।

त्यस्तै चालक दल र नेपालगञ्जबाट काठमाण्डू पठाउन तयार पारिएको कोरोनाभाइरस सम्बन्धी स्याम्पल लिन नेपाल एअरलाइन्सको अर्को जहाज आउन लागेको जानकारी नेपालगञ्ज विमानस्थलका अधिकारीले दिएका छन्।

दुर्घटनाको छानविन पछि मात्र घाँसे मैदानबाट विमान हटाएर मर्मत गरिने भनिएको छ।

नाइन एन एकेयु कलसाइन भएको उक्त विमान अवतरणको क्रममा धावनमार्गबाट केही मिटर पर उछिट्टिएको  थियो।

नेपालमा हवाई दुर्घटनाको शृङ्खला यस्तो छ

लुक्ला विमानस्थल किन 'डरलाग्दो'

विमान दुर्घटना भए लगत्तै उद्धार टिम खटिएको र विमानमा रहेका चालक दल लगायत पाँच जनाको तत्काल उद्धार गरिएको ठाकुरले बताए।

विमानमा सवारलाई केही नभए पनि विमानको बाहिरी भागमा सामान्य क्षति पुगेको नेपालगञ्ज विमानस्थलले जनाएको छ।

'उछिट्टियो'

कोरोनाभाइरस नियन्त्रणका गर्नका लागि आवश्यक स्वास्थ्य सामग्री लिएर उक्त विमान नेपालगञ्ज आएको बताइएको छ।

उक्त विमानमा कोरोनाभाइरस परीक्षणका लागि नेपालगञ्जबाट स्वाब पठाउने योजना पनि रहेको बताईएको छ।

'हेलिकप्टरको गाँठो'का कारण नेपाली विमानसेवा अझै ईयूको कालो सूचीमा

विमानले भुईँ छुनुभन्दा अघि नै उछिट्टिएर धावनमार्ग भन्दा ४०, ४५ मिटर पर विमानस्थलको दक्षिण तर्फको घाँसे मैदानमा गएको बताईएको छ।

जहाजमा दुई जना पाईलट, एकजना एअर होस्टेस र दुईजना डक्टर सवार रहेको विमानस्थलका प्रमुख ठाकुरले जानकारी जानकारी दिए।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका लागि भन्दै देशभर बन्दाबन्दी गरिएपछि घरेलु र अन्तर्राष्ट्रिय दुवैखाले उडानहरू अहिले बन्द गरिएका छन्।

तर नेपाल वायु सेवा निगमका जहाजहरू कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण सम्बन्धी कामका लागि उडान गर्ने गरिएको बताइएको छ।

राजेशराज दली र केबी पौडेलसँग

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल वायु सेवा निगम: जहाज अवतरणक्रममा नेपालगञ्जमा दुर्घटनाग्रस्त, सबैजना 'सकुशल'


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण अधिकांश अस्पतालहरूले आकस्मिक सेवा बाहेकका सेवा बन्द गरेका छन्।

लकडाउन अवधि छ हप्ता पुग्न लाग्दा नियमित बिरामी तथा दीर्घरोगीको उपचार प्रभावित हुँदा आकस्मिक सेवामा चाप बढ्दै गएको चिकित्सकहरूको अनुमान छ।

तर कोरोनाभाइरसको जोखिमका कारण तत्काल बहिरङ्ग सेवा खोल्ने अवस्था नरहेको त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पताल महाराजगञ्जका निर्देशक डा. प्रेम खड्का बताउँछन्।

डा. खड्का भन्छन्, "इमर्जेन्सीमा बिरामीको चाप बढ्दै गएपछि हामीले ओपीडीबाटै आकस्मिक सेवा दिएका छौँ।''

निजी तथा सरकारी अस्पतालहरूले कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणबाट बच्न आवश्यक सुरक्षा बन्दोबस्ती नभएको भन्दै इमर्जेन्सी सेवालाई मात्र चलाउँदै आएका छन्।

बहिरङ्ग सेवा बन्द भएका कारण नियमित जाँचमा जानुपर्ने बिरामीहरूले समस्या खेपिरहेका बताइन्छ।

देशकै सबैभन्दा जेठो वीर अस्पतालले पनि पछिल्ला केही दिनमा बिरामीको चाप बढ्दै गएको जनाएको छ।

अस्पतालका निर्देशक डा. केदार सेन्चुरीका अनुसार दैनिकजसो टेलिफोनबाट नियमित तथा दीर्घरोगका बिरामीहरूले उपचारबारे सोध्ने गरेको तर आफूहरूले इमर्जेन्सी अवस्थामा मात्र अस्पताल आउन सल्लाह दिएको बताए।

नियमित बिरामीहरूलाई विशेषज्ञ चिकित्सकहरूले टेलिफोनबाटै परामर्श दिने व्यवस्था मिलाएको वीर अस्पतालले जनाएको छ।

डा. सेन्चुरीले भन्छन्, "लकडाउन खुकुलो हुँदा वा ओपीडी सेवा खोल्ने बित्तिकै बिरामीको चाप ह्वात्तै बढ्न सक्ने र कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित बिरामी पहिचान गर्न समेत कठिन हुने हाम्रो चिन्ता छ।"

नेपाल मेडिकल काउन्सिलले भने सुरक्षित व्यवस्था गरेर सेवा शुरू गर्न भनेको छ।

काउन्सिलका रजिष्ट्रार कृष्णप्रसाद अधिकारी भन्छन्, "जोखिम छ भन्दैमा आफ्नो पेशा वा सेवाबाट भाग्न मिल्दैन। त्यसैले सुरक्षित व्यवस्था अवलम्बन गरेर सेवा पूर्ण रूपमा सञ्चालन गर्नुपर्छ।"

लकडाउन खुकुलो हुँदा बित्तिकै ह्वात्तै बिरामीको चाप नबढ्ने उनको अनुमान छ।

उनी भन्छन्, ''लकडाउनकै कारण मानिसहरूको आवतजावत रोकिएकाले उपत्यका बाहिरका बिरामी कम रहेको र ठूलो सङ्ख्यामा मानिसहरू काठमाण्डूबाट बाहिरिइसकेकाले अस्पतालमा धेरै चाप हुँदैन।"

बैशाख २७, शनिवार बिहानसम्म नेपालमा १०९ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ भने ३० जना निको भएको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयको तथ्याङ्क छ।

केही दिनअघि सरकारी अनुगमन टोलीले साना तथा निजी अस्पतालहरू चिकित्सकको अभावमा बन्दप्राय: रहेको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: अस्पतालको इमर्जेन्सीमा भिड, धेरैमा बहिरङ्ग सेवा शुरू भएन


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण विद्यालय बन्द भएको बेला आवासीय विद्यार्थीहरूलाई रचनात्मक काममा लागएको बताइएको छ।

नव आशा गृह आर्थिक अवस्था कमजोर भएका बालबालिकाहरूलाई निशुल्क अध्ययन गराउन खोलिएको विद्यालय हो।

कस्तो रह्यो त मास्कको फेसन शो? हेर्नुहोस् सृजना श्रेष्ठले बनाएको एउटा भिडिओ।

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: विद्यार्थीले यसरी गरे मास्कको फेसन शो


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण १३ दिन अगाडि ज्यान गुमाएकी रुपन्देही तिलोत्तमाकी एक महिलाको शवको व्यवस्थापन कहाँ गरियो भन्ने बारेमा उनका परिवारलाई आजसम्म कुनै जानकारी छैन।

परम्परा अनुसार काजकृया गर्ने प्रयोजनको लागि सदगत गरेको समयको बारेमा सोधखोज गरेपछि उनकी छोरीलाई जानकारी दिइयो सोही दिन राति साढे १० बजे मृतकको अन्त्येष्टी गरिएको थियो भनेर।

मृतककी छोरी भन्छिन्, "आमाको शव गाडेको ठाउँ कहाँ हो भनेर पटक पटक सोध खोज गरियो तर कसैले पनि बताएनन्।"

"आमा फर्कने कुरा हुँदैनथ्यो, हामी शव गाडेको ठाउँमा जाने कुरा पनि हुने थिएन," उनी भन्छिन्, "तर ठाउँ थाहा पाए पनि त मन शान्ति हुने थियो।"

सङ्क्रमित छोराहरूबाट दागबत्ती

गत सोमबार मात्र ज्यान गुमाएका कपिलवस्तुका एक सङ्क्रमितको दाहसंस्कार उनका छोराहरूले गरे।

नेपाली सेनाले अन्त्येष्टी गर्ने तयारी गर्दागर्दै स्थानीय बासिन्दाले परम्परा अनुसार अन्त्येष्टी गर्न पाउनुपर्छ भन्ने माग गरेपछि विवाद चर्कने अवस्था आयो।

पछि छोराहरूकै हातबाट दागबत्ती दिने सहमति भयो र छोराहरूले नै दागबत्ती दिए। मृतकका दुवै छोरा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित हुन्।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणबाट ज्यान गुमाएका बाबुलाई सङ्क्रमित छोराहरूले नै दाहसंस्कार गरेका यस्ता घटना बिरलै सुनिन्छन्।

कपिलवस्तुका प्रमुख जिल्ला अधिकारी दीर्घनारायण पौडेलले मृतकलाई अस्पतालबाट बाहिर ननिकाल्दा सम्मको सबै काम स्वास्थ्यकर्मीले गर्ने र त्यसपछिका अरू व्यवस्थापनको काम नेपाली सेनाले गर्ने गरेको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "शव व्यवस्थापन एकान्त ठाउँमा गर्नुपर्ने एक प्रकारको बाध्यता पनि छ किनकी बस्ती नजिकै व्यवस्थापन गर्दा स्थानीय बासिन्दाले विरोध गर्ने गरेको अवस्था पनि छ।

ठाउँबारे विरोध

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको कार्यविधिमा मृतकका आफन्तहरूले शव हेर्न चाहेमा निश्चित दूरी कायम गरेर पालैपालो हेर्न सकिने उल्लेख गरिएको छ।

तर नेपालमा शव व्यवस्थापन गर्ने ठाउँबारे विवाद हुन थालेपछि शवको व्यवस्थापन प्रायः रातिको समय र अज्ञातस्थलमा गर्न थालिएको सामाजिक विकास मन्त्रालय प्रदेश नं ५ का सूचना अधिकारी डा. पुष्पराज पौडेलले बताए।

उनी भन्छन्, "ठाउँ थाहा दिने हो भने त्यस ठाउँमा मानिसहरू विरोधमा उत्रने सक्ने अवस्था देखियो त्यसैले मृतकका शव दिनभरी अस्पतालमा राख्ने गरिएको हो। रात परेपछि सेनाले व्यवस्थापन गर्दै आएको छ।"

अहिले शवहरूको व्यवस्थापन सम्बन्धित स्थानीय तहले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: शव व्यवस्थापनका लागि किन रोजिन्छ रातिको समय र अज्ञातस्थल


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको जोखिमलाई न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यले कतार सरकारले मार्च ९ बाट लागु हुनेगरी प्रतिबन्ध लगाएको हो।

त्यसलगत्तै नेपाल सरकारले पनि अर्को सूचना नभएसम्म कतारका लागि जारी हुने श्रम स्वीकृति स्थगित गरिएको वैदेशिक रोजगार विभागले जनाएको छ।

बिदामा घर आएका, श्रम स्वीकृत पाइसकेका र टिकट काटिसकेका नेपालीहरूले आफूहरू दोहोरो मर्कामा परेको बताएका छन्।

उनीहरूले टिकटमा खर्च भएको पैसा र अहिले आफूले गरिरहेको काम के हुने हो भन्नेमा चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

शेख सद्रे आलम,  रौतहट

म मङ्गलवार राती कतार उड्न लागेको थिएँ। कोरोनाभाइरसको बारेमा त थाहा पाएको थिएँ तर कतारले नेपालीलाई समेत आवागमनमा प्रतिबन्ध लगाएको चाहिँ मलाई थाहा थिएन। यो सबैले गर्दा ऋण झन् थपिने भयो। उडान रद्द भएको यहाँ (वैदेशिक रोजगार विभागमा) आएर मात्र थाहा भयो। काठमाण्डूमा होटलमा बसेको तीन दिन भयो। खर्च पनि सबै सकियो। घर फर्किनेसमेत पैसा छैन। मैले किनेको टिकटको पैसा एअरलाइन्सले दिन्छ वा कसले दिन्छ थाहा छैन।

युवराज तामाङ,  झापा

म विगत ८ वर्षदेखि कतारमा एउटा होटलमा काम गर्दै आएको छु। अहिले म छुट्टीमा घर आएको थिएँ। घरबाट बिदा भएर काठमाण्डू आएँ। वैदेशिक रोजगार विभाग मातहतको विराटनगरको कार्यालयले मलाई श्रम स्वीकृतिका लागि काठमाण्डू पठाएको हो। मार्च १० मा कतार फर्किने पहिला नै तय भइसकेकोले मैले टिकट काटिसकेको थिएँ। बेलैमा सूचना पाएको भए मैले टिकट रद्द गर्थेँ वा काठमाण्डू नै आउँदिन थिएँ। अब के गर्ने, कसलाई भन्ने, अचानक हामीलाई कतारले प्रतिबन्ध लगाएछ, घरै फर्किने त होला।

राजदीप चौधरी, उदयपुर

म एकहप्ताका लागि अपर्झट बिदा लिएर सोमवारमात्र नेपाल आएको हुँ। मेरी श्रीमती कतार गएकी थिइन् र मैले उनलाई पुर्याउनका लागि मात्र आएको हुँ। तर यहाँ आइपुगेपछी  थाहा भयो कि त्यता जान प्रतिबन्ध लाग्यो भनेर। विगत १५ वर्षदेखि मैले कतारमा गरिरहेको छु। सरकारी अधिकारीहरूले श्रम स्वीकृति लिन कहिलेसम्म कुर्नुपर्ने हो थाहा छैन भन्छन्। मेरो समस्याका बारेमा मैले काम गर्ने कम्पनीलाई जानकारी त गराएँ तर कहिले सम्म फर्किन नपाउने भन्ने बारेमा अन्योल रहेकोले मेरो कामको भविश्य के हुने हो थाहा छैन।

जान आलम, कपिलवस्तु

म मेसिन अपरेटरको रूपमा कतारमा काम गर्न थालेको ६ वर्षभन्दा बढी भयो। छुट्टी सकेर म आज कतार फर्कनका लागि गाउँबाट काठमाण्डू आएको हुँ। तर यहाँ आएर थाहा भयो कि फर्किन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: ''मैले काटिसकेको टिकटको पैसा कसले दिन्छ?''


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको प्रकोप विश्वभरि फैलिरहँदा ह्याकरहरूले भय र द्विविधाको परिस्थितिमा नियोजित रूपमा कम्प्युटर भाइरस फैलाइरहेका छन्।

कोरोनाभाइरस प्रकोपका समाचारले प्राथमिकता पाउन थालेपछि साइबर सुरक्षासम्बन्धी सङ्गठनहरूले रिपोर्ट गरेका केही इमेल फिशिङ स्क्यामलाई बीबीसीले नियालिरहेको छ।

लाखौँ नक्कली इमेलमार्फत् विभिन्न आपराधिक कार्य भएको पाइएको छ।

समाचारजस्तो लाग्नेगरी फिशिङ अर्थात् इन्टरनेटबाट मानिसलाई प्रलोभनमा पारेर तिनको व्यक्तिगत विवरण सङ्कलन गर्ने काम नयाँ होइन। तर सूचना सुरक्षाविज्ञहरूका अनुसार कोभिड-१९ प्रकोपको त्राससँग जोडेर आक्रमणहरू बढ्नु केही वर्षयताकै नराम्रा घटना हुन्।

व्यक्तिका साथै यातायात, स्वास्थ्यसेवा, बीमा, आतिथ्य र उत्पादनसहितका उद्योगलाई तारो बनाउन साइबर अपराधीहरूले अङ्ग्रेजी, फ्रेन्च, इटालियन, जापानी र टर्किश भाषाको प्रयोग गरिरहेका छन्।

यो "इमेल महामारी"को वास्तविक असरको अनुपात अनुमान गर्न असम्भव छ। तर तपाईँले त्यसलाई पहिचान गर्न सक्ने केही उपायहरू चाहिँ छन्।

'कोरोनाभाइरस उपचारका लागि यहाँ क्लिक गर्नुहोस्'

केही इमेलमा कोरोनाभाइरसको उपचार भएको दाबी पनि गरिएको छ

गत महिना प्रूफप्वाइन्टमा कार्यरत अनुसन्धानकर्ताहरूले पहिलो पटक आफ्ना ग्राहकलाई एउटा अनौठो इमेल पठाइएको भेउ पाए।

एक रहस्यमय चिकित्सकको नामबाट पठाइएको उक्त सन्देशमा चिनियाँ र ब्रिटिश सरकारले लुकाउन खोजेको कोरोनाभाइरसको खोपबारे विस्तृत विवरण भएको प्रमाण भएको दाबी गरिएको थियो।

प्रूफप्वाइन्टका अनुसार इमेल पाएका जिज्ञासु मानिसहरू त्यसमा क्लिक गरेपछि सामान्य र विश्वसनीय लाग्ने डक्युसाइन (Docusign) पृष्ठमा पुगे। तर त्यो खासमा अपराधीहरूले लग-इन विवरण पत्ता लगाउन बनाएको एउटा छद्म वेबपेज हो।

अकाउन्टको नाम र पासवर्ड पत्ता लगाएपछि तपाईँका दस्तावेजमा उनीहरूको पहुँच हुन्छ। साथै त्यो इमेल र पासवर्ड प्रयोग भएका जुनसुकै वेबसाइटमा उनीहरू पहुँच पाउन सक्ने हुन्छन्।

प्रूफप्वाइन्टका अनुसार एकै समयमा दुई लाखवटा इमेल पठाइएको देखिएको छ। प्रूफप्वाइन्टस्थित थ्रेट रिसर्च एन्ड डिटेक्शन टोलीका शेरोड डेग्रिपो भन्छन्ः "हामीले लगातार ३५ भन्दा बढी दिन कोरोनाभाइरससम्बन्धी हानिकारक इमेलहरू पठाइएको पायौँ। तीमध्ये अधिकांश कोरोनाभाइरसको त्रास देखाउँदै क्लिक गर्न लगाउने खालका थिए। प्रतिदिन एउटाबाट सुरु भएर अहिले त्यो तीनदेखि चारवटामा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरसः कम्प्युटरमा भाइरस फैलाउन ह्याकरहरूले कसरी कोरोनाभाइरसको डरलाई अस्त्र बनाइरहेका छन्


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित केही व्यक्ति उक्त विधिबाट उपचार गराई निको भएपछि प्लाज्मा थेरापीबारे विभिन्न चर्चापरिचर्चा शुरू भएको छ।

कोरोनाभाइरविरुद्ध खोपको विकास भइनसकेको पृष्ठभूमिमा कोभिड-१९ का गम्भीर बिरामीलाई यो विधिबाट गरिने उपचार उपयुक्त विकल्प हुनसक्ने कतिपयले तर्क गर्ने गरेका छन्।

तर कतिपय विशेषज्ञ चिकित्सकहरू कोरोनाभाइस सङ्क्रमित जोकोहीको हकमा पनि प्लाज्मा थेरापी प्रभावकारी सिद्ध भइसकेको भन्ने निष्कर्ष निकाल्न अहिले हतार हुने बताउँछन्।

के हो प्लाज्मा थेरापी?

भाइरोलोजिस्ट डा. लुना भट्ट शर्माका अनुसार कन्भालेसेन्ट प्लाज्मा थेरापी एक प्रकारको 'प्यासिभ एन्टीबडी थेरापी' हो

"प्यासिभ एन्टीबडी थेरापी भनेको एक व्यक्तिमा बनिसकेको एन्टीबडी अर्को व्यक्तिलाई दिनु हो। अरू रोगमा पनि तत्काल उपचार गर्ने क्रममा यो विधि अपनाइन्छ।"

नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्‌का सदस्य सचिव डा. प्रदीप ज्ञवालीका अनुसार निको भएका व्यक्तिबाट एन्टीबडी झिकेर आईसीयूमा बस्नुपर्ने र गम्भीर प्रकृतिका बिरामीलाई दिइन्छ।

"सरल भाषामा भन्नुपर्दा यो एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा रगत दिइने जस्तै हो," उनी थप्छन्।

नेपालमा कति प्रयोग भएको छ?

डा. ज्ञवालीका अनुसार नेपालमा शुक्रवारसम्म १५-१६ जना कोभिड-१९ का बिरामीको यो विधिबाट उपचार गरिएको छ।

त्रिवि शिक्षण अस्पतालको कोभिड व्यवस्थापन समितिका संयोजक डा. सन्तकुमार दासका अनुसार अहिलेसम्म त्यहाँ तीन जनाको उक्त विधिबाट उपचार गरिएको छ।

"हामीले उपचार गरेकामध्ये दुईजना निको भएर घर गइसक्नुभएको छ भने एकजना अझै उपचाररत हुनुहुन्छ," उनले बीबीसी न्यूज नेपालीसित भने।

प्लाज्मा थेरापीका लागि रगत दान गर्न स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय र आफूहरूले पनि दाताहरूलाई बेलाबेला अनुरोध गर्ने गरेको डा. ज्ञवाली बताउँछन्।

"कतिपय मान्छेले दाता जुटाइदिन मलाई पनि व्यक्तिगत रूपमा अनुरोध गर्नुभएको छ भने कतिपयले हाम्रो टोलीलाई सम्पर्क गर्ने गर्नुभएको छ।"

तर रक्तसञ्चार विशेषज्ञ डा. विपिन नेपाल दाता खोज्न निकै समस्या भइरहेको अनुभव सुनाउँछन्।

"मलाई नै एक दिनमा १२-१५ वटा आग्रह आइरहेको हुन्छ। दाताहरूबारे विवरण खोज्न नै गाह्रो भइरहेको छ।"

"यसमा राज्यकै निकायले शुरू गरिदिए सहज हुन्थ्यो। रेडक्रसजस्ता संस्थाले पनि पहलकदमी लिइदिए हुन्थ्यो। कोभिड-१९ का सयजना गम्भीर बिरामीमध्ये १० जनालाई पनि यो विधिबाट बचाउन सकियो भने राम्रै हुन्छ... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपालः के कोभिड-१९ का बिरामीमा प्लाज्मा थेरापी प्रभावकारी देखिएको हो


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित नेपाली युवती फ्रान्सबाट दोहा हुँदै कतार एअरवेजको विमानमा चैत ४ गते नेपाल फर्किएकी थिइन्

प्रहरीले देशका विभिन्न भागमा रहेका उनीहरूलाई स्वास्थ्य जाँच र क्वारन्टीनजस्ता थप सतर्कता अपनाउन आफूले मतहतका निकायलाई पत्राचार गरेको जनाएको छ।

चैत ४ गतेको कतार एअरवेजको विमानमार्फत् उनी नेपाल आएको अध्यागमन अधिकारीहरूले पनि पुष्टि गरेका छन्।

त्यो दिन कतार एअरवेजका तीनवटा उडानमार्फत् ४६९ जना नेपाल आएका थिए।

प्रहरीलाई जिम्मा

फ्रान्सबाट कतार हुँदै फर्किएकी ती १९ वर्षीया विद्यार्थी १५८ जना यात्रु बोकेको क्युआर ६५२ उडानमार्फत् आएको बुझिएको छ।

ती किशोरी नेपाल आएको दिन क्युआर ६५०, क्युआर ६५२ र क्युआर ६५३ गरी कतार एअरवेजले तीनवटा उडान गरेको र तीनवटै उडानका सबै यात्रुको विवरण प्रहरीलाई उपलब्ध गराइएको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल अध्यागमन कार्यलयका प्रमुख सागर आचार्यले बताए।

 उनले ती यात्रुको नाम आफूहरूलाई पनि नखुलाइएको भन्दै सबै यात्रुको पासपोर्टको प्रतिलिपिसहितका विवरण प्रहरीलाई बुझाइएको जानकारी दिए।

नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता शैलेश थापा क्षेत्रीले एअरलाइन्सबाट यात्रुहरूको विवरण प्राप्त भएसँगै यात्रुहरू पहिचान गर्ने प्रयास अघि बढाइएको जनाए।

फ्रान्सबाट कतार हुँदै नेपाल फर्किएकी १९ वर्षीया विद्यार्थीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएको जानकारी सोमवार स्वास्थ्यमन्त्रीले दिएका थिए

उनले भने, "कतार एअरवेजको उक्त जहाजबाट आएका १५८ यात्रुमध्ये १२५ जना नेपालीको घरको ठेगाना हामीले पत्ता लगाइसकेका छौँ। बाकी नेपाली यात्रुको ठेगाना पत्ता लगाउने काम भइरहेको छ।"

उनी थप्छन्, "घरको ठेगानामा स्थानीय प्रहरी पठाएर उनीहरूको अवस्था के छ त्यो हेर्छौँ र क्वारन्टीनमा बस्ने अनि थप सतर्कता अपनाउन भनिरहेका छौँ।"

उनका अनुसार स्वास्थ्य मन्त्रायसँग समन्वय गरी सबै यात्रुको यथाशीघ्र स्वास्थ्य परीक्षण गरिनेछ।

उनी भन्छन्, "उक्त जहाजमा यात्रा गरेका झापाका एक व्यक्तिले आफू सोही जहाजमा आएको र स्वास्थ्य परीक्षण गर्न तयार भएको भनी हामीसँग सम्पर्कमा आएका छन्। यसले मानिसहरु कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणसँग जुझ्न तयार भएको देखाउँछ।"

फ्रान्सबाट कतार हुँदै नेपाल फर्किएकी १९ वर्षीया विद्यार्थीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको मङ्गलवार पुष्टि भएपछि प्रहरीले उक्त जहाजमा यात्रा गरेका अन्य नेपालीको खोजी शुरू गरेको हो।

नाम र ठेगाना गोप्य राखिएकी ती... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: फ्रान्सबाट कतार हुँदै फर्किएकी नेपाली युवतीसँगै दोहाबाट यात्रा गर्ने '१२५ को पहिचान, सबैको स्वास्थ्य जाँच गरिने'


कोरोनाभाइरस, जलवायु परिवर्तन, आप्रवासन, संस्थागत जातियता तथा नतिरिएका व्यक्तिगत करसम्मका विषय उठाइएको दुई उम्मेदवारबीचको बहसको सुरुवात सभ्यताको वाचाका साथ भएको थियो।

बहसकी सहजकर्ता वेकरले दुवै उम्मेदवारलाई पालैपालो बोल्न भनिन्।

अधिकांश समय त्यसको पालना पनि भयो।

बहस सहजकर्ता क्रिस्टेन वेकर

दोस्रो बहसमा दुवै उम्मेदवार सभ्यरूपमा प्रस्तुत भए। आरोप प्रत्यारोप भएपनि ती नियन्त्रित हिसाबबाट भए।

पहिलो बहसमा डोनल्ड ट्रम्पले प्रदर्शन गरेको आक्रामक शैली यसपटक मत्थर भएको देखिन्थ्यो।

अघिल्लोपटक अस्तव्यस्तरूपमा सम्पन्न बहसभन्दा यसपटक अमेरिकी जनताले उनीहरूका उम्मेदवारहरूका कुरा मजाले सुन्न पाए।

मुख्य एजेण्डा थियो कोभिड-१९।

कोरोनाभाइरस

ट्रम्पको प्रचार अभियानले यो बहस विदेशनीतिमा केन्द्रित हुनुपर्थ्यो भनेर गुनासो गरेका थिए - ता कि उनले मध्यपूर्वमा वा व्यापारमा वा सिरिया अनि बाइडनका छोराका चीनसँगको व्यापार सम्बन्धमा केन्द्रित हुन पाउँथे।

तर अघिल्लो बहसजस्तै यो पनि कोरोनाभाइरस महामारीको विषयबाट सुरु भयो।

डोनल्ड ट्रम्पले फेरि खोपको कुरा ल्याए र उनले केही सातामै खोप तयार हुने बताए। आफ्नो व्यक्तिगत अनुभव बाँड्दै उनले नयाँ औषधिका कुरा गरे र आफू अब प्रतिरोधी भएको पनि बताए।

बहसपछि प्रथम महिला मेलानिया ट्रम्प मञ्चमा पुगेकी थिइन्

बाइडनले भने ट्रम्पको खुलेर आलोचना गरे। करिब २२०,००० अमेरिकीको ज्यान गइसकेको र यो वर्षको अन्त्यसम्ममा थप २००,००० अमेरिकीको ज्यान जान सक्ने उनले बताए।

जब ट्रम्पले मानिसहरू भाइरससँग बाँच्न सिकिरहेको बताए बाइडनले उक्त भनाइ काट्दै मानिसहरू भाइरससँग मर्न सिक्न बाध्य भएको उल्लेख गरे।

नागरिक अधिकार तथा जातियता

जातीय सम्बन्धबारे भएका आरोप प्रत्यारोपमा ट्रम्पले आफू सो सभा हलमा उपस्थितमध्ये सबैभन्दा कम जातिवादी भएको दाबी गरे।

उनले बाइडनले सन् १९९० को दशकमा प्रायोजन गरेको अपराध कानुनले जेल पर्ने अश्वेत अमेरिकीको सङ्ख्या ह्वात्तै बढेको औँल्याए।

बाइडनले सुधारका कुरा गरेपछि ट्रम्पले उनले ती काम बराक ओबामाको उपराष्ट्रपति हुँदा किन नगरेको भनेर प्रश्न गरे।

जो बाइडनलाई पनि उनकी पत्नी जील बाइडनले बहसपछि मञ्चमा साथ दिइन्

आप्रवासन

चार वर्ष अगाडिको चुनावमा ट्रम्पले आप्रवासनसम्बन्धी कडा अडान राखेका थिए। यसपाली उनले तिनलाई केही मत्थर पारेका छन्।

आप्रवासीका रूपमा आइपुगेका बालबालिकालाई तिनको आमाबुबाबाट... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिका चुनाव २०२०: अमेरिकी राष्ट्रपतिय बहसमा देखिएका पाँच प्रमुख विमति


कोरोनाभाइरस: चीनमा यसरी बन्यो १० दिनमा अस्पताल

डब्ल्यूएचओका महानिर्देशकले चीनको कदम 'उपयुक्त' भएको टिप्पणी गरे।

प्रकोपलाई सुरुकै अवस्थामा रोक्न नसकेको भन्दै चिनियाँ अधिकारीहरूको आलोचना भइरहँदा डब्ल्यूएचओको त्यस्तो प्रशंसा आएको हो।

जिनिभामा बोल्दै डब्ल्यूएचओका महानिर्देशक टेड्रोस एड्हानोम गेहब्रेयससले चीनले प्रकोप सुरु भएको ठाउँमा गरिरहेको कामलाई त्यसलाई थप फैलिन नदिने र नियन्त्रण गर्ने अवसरका रूपमा हेर्नुपर्ने बताए।

चीनको शीर्षस्थ नेतृत्वले घातक कोरोनाभाइरसको प्रकोपसँग जुझ्ने क्रममा 'सरकारी कमजोरी र अपूर्णता' पाइएको स्वीकारेको एक दिनपछि राष्ट्रसङ्घीय स्वास्थ्य निकायको त्यस्तो भनाइ आएको हो।

डब्ल्यूएचओले यस प्रकोपलाई विश्वव्यापी स्वास्थ्य सङ्कटकाल भने पनि त्यो उसकै शब्दमा महामारीको अवस्थामा नपुगेको जनाएको छ

चीन सरकारले सुरुमा यस भाइरसको संवेदनशीलतालाई कम आकलन गरेको र त्यसकै कारण यसको समाचार लुकाउन खोजेको आरोप समेत झेलेको थियो।

जिनिभास्थित राष्ट्रसङ्घका लागि चिनियाँ राजदूत चेन छुले भने कतिपय प्रतिबन्धहरू डब्ल्यूएचओको सुझावविपरीत रहेको भन्दै यस प्रकोपबारे देशहरूले उग्र प्रतिक्रिया जनाउन आवश्यक नरहेको बताएका छन्।

'प्रतिबन्धको समीक्षा आवश्यक'

महानिर्देशक टेड्रोसले चीनमा यात्रा र व्यापार प्रतिबन्धहरू नलगाउन विभिन्न देशहरूलाई आग्रह गरे।

अहिलेसम्म २२ देशहरूले त्यस्तो निर्णय गरेकोमा टेड्रोसले ती 'छोटो समयका लागि र निरन्तरको समीक्षाबीच आवश्यकताका आधारमा' हुनुपर्ने बताए।

अहिलेसम्म यस भाइरसको सङ्क्रमणबाट ४९२ जना मानिसहरूको मृत्यु भइसकेको छ भने विश्वभरि २४,००० भन्दा धेरै मानिसमा यसको सङ्क्रमण फेला परेको पुष्टि भएको छ।

कोरोनाभाइरसको खोप बनाउन अहोरात्र काम

डब्ल्यूएचओले यस प्रकोपलाई विश्वव्यापी स्वास्थ्य सङ्कटकाल भने पनि त्यो 'महामारीको अवस्थामा नपुगेको' जनाएको छ।

यो नयाँ भाइरसबारे ज्यानुअरी ३० तारिखमा विश्वव्यापी स्वास्थ्य सङ्कटकाल घोषणा गरिएको थियो।

पछिल्लो अवस्था

मुख्यभूमि चीनबाहिर अहिलेसम्म हङ्‌कङ र फिलिपिन्समा समेत एक-एक जनाले ज्यान गुमाएका छन्।

अमेरिकाले आफ्ना अत्यावश्यक बाहेकका सबै नागरिक र उनीहरूका परिवारका सदस्यलाई सबैभन्दा पहिले भाइरस देखापरेको चीनको वुहान सहरबाट फर्किन निर्देशन दिएको छ।

ब्रिटेन र फ्रान्सले समेत आफ्ना नागरिकहरूलाई सकेसम्म चीन छाड्न भनेको छ।

ताइवानले शुक्रवारबाट मुख्यभूमि... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले गर्‍यो सङ्क्रमण गर्ने चिनियाँ प्रयासको प्रशंसा


कोरोनाभाइरसकको प्रकोप फैलिएको वुहानमा खटिनुअघि आफन्तसँग बिदा लिँदै नान्जिङमा स्वास्थ्यकर्मीहरू

चिनियाँ नववर्षका दिन बिदाको बेलामा आयोजित एउटा उच्चस्तरीय बैठकपछि उनले वरिष्ठ चिनियाँ अधिकारीहरूलाई देश "गम्भीर परिस्थिति" मा रहेको बताए।

चीनको वुहानमा उक्त भाइरस फैलिएको पत्ता लागेपछि कम्तीमा ५६ जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने झन्डै २,००० व्यक्ति सङ्क्रमित भएको पुष्टि भएको छ।

चिनियाँ अधिकारीहरूले लक्षण देखिनुअघि नै सङ्क्रमित व्यक्तिबाट उक्त भाइरस अन्य व्यक्तिमा सर्ने भएकाले त्यसको नियन्त्रण गर्न एकदमै कठिन भएको बताएका छन्।

चीनका स्वास्थ्यमन्त्री मा शियाओवेले उक्त भाइरसको फैलिने क्षमता बढेको पाइएको संवाददाताहरूलाई बताएका छन्।

यूकेका अनुसन्धानकर्ताहरूले चीनले उक्त भाइरस नियन्त्रण गर्न नसक्ने सम्भावना भएको चेतावनी दिएका छन्।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलिएका चीनका विभिन्न सहरमा यात्रा गर्न प्रतिबन्ध लगाइएको छ। उक्त भाइरसको महामारी सुरु भएको वुहानका केही स्थानमा आइतवारदेखि निजी सवारीसाधनले प्रवेश गर्न पाउनेछैनन्।

झन्डै १,३०० बिरामीलाई रेखदेख गर्न त्यहाँ दुई हप्तामा आपत्कालीन सेवा प्रदान गर्ने दोस्रो अस्पताल निर्माण गरिने सरकारी पत्रिका पीपल्स डेलीले जनाएको छ। यसअघि १,००० शय्याको एउटा अस्पताल निर्माण गर्ने काम सुरु भइसकेको छ।

वुहान भएको हुबे प्रान्तमा सेनाले विशेष चिकित्सकीय टोलीहरू पठाइएको छ।

गत महिना डिसेम्बरमा पहिलोचोटि देखिएपछि उक्त भाइरस नियन्त्रणबारे चीन र अन्यत्र व्यापक चासो व्यक्त भएको छ।

चीनका विभिन्न सहरमा नववर्षका अवसरमा आयोजित कार्यक्रम स्थगित गरिएको छ।

मुख्यभूमि चीनभरि यात्रुहरूलाई ज्वरो आए वा नआएको परीक्षण गरिएको छ भने केही सहरमा रेल स्टेशन बन्द गरिएको छ।

हङ्‍कङमा सङ्कटकाल घोषणा गरिएको छ तथा विद्यालयमा बिदा लम्ब्याइएको छ।

अन्य केही देशमा पनि कोरोनोभाइरसबाट सङ्क्रमण भएका बिरामी फेला परेका छन्। तीमध्ये केहीलाई छुट्टै राखेर उपचार भइरहेको बताइएको छ।

कोरोनाभाइरस के हो?

कोरोनाभाइरस रुघाखोकी लगाउने भाइरसहरूको परिवारको एउटा सदस्य हो।

तर अहिले फैलिएको यो भाइरस पहिला देखिएको थिएन। त्यसैले यो नयाँ भाइरसलाई 2019-nCov नामकरण गरिएको छ।

अन्य पशुपक्षीबाट सरेपछि नयाँ भाइरसहरू मानिसमा सामान्य बन्छन्।

चमेरोबाट बिरालोजस्तो देखिने सिभिट र त्यसपछि मानिसमा भाइरस सरेपछि सन् २००३ मा श्वासप्रश्वासम्बन्धी रोग... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस तीव्र गतिमा फैलिरहेको चीनका राष्ट्रपतिको चेतावनी, बिरामीमा 'लक्षण देखिनुअघि नै अरूमा सरेको पाइयो'