तीमध्ये झन्डै बाह्र हजार निको भइसके भने ४० जनाको ज्यान गएको छ।

अर्थात् सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या छ हजारभन्दा केही कम रहेको छ।

तर अत्यधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमितहरूमा कुनै पनि किसिमको लक्षण नदेखिएका बताइएको छन्।

कस्तो छ स्थिति?

आइतवार बीबीसीसँग कुरा गर्दै इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका निर्देशक डा. वासुदेव पाण्डेले भने, "अहिलेसम्मको आँकडा विश्लेषण गर्दा ९९.७ प्रतिशत सङ्क्रमित मानिसमा कुनै लक्षण देखिएको छैन।"

"सघन उपचार केन्द्रमा एकदमै न्यून सङ्ख्यामा बिरामी राख्नुपरेको छ। भेन्टिलेटरमा त अहिले कोही पनि राखिएको मलाई जानकारी आएको छैन।"

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका धेरै घटना बेहोरेका सुदुरपश्चिम प्रदेश तथा प्रदेश नं. ५ का चिकित्सकहरूको अनुभव पनि उस्तै छ।

सुदुरपश्चिमको सेती प्रादेशिक अस्पतालको कोभिड-१९ उपचार विभागका प्रमुख डा. शेरबहादुर कुँवर भन्छन्, "हाम्रो अस्पतालमा एकजनालाई आईसीयूमा राखेर पछि भेन्टिलेटरमा राख्नु परेको थियो।"

"ज्वरो, खोकी र स्वासप्रस्वासमा समस्या भएर आएका तिनै बिरामी थिए। उनको ज्यान बचाउन सकिएन। बाँकी अत्यधिक सङ्ख्याका बिरामीमा कुनै लक्षण देखिएन।"

प्रदेश नं. ५ को प्रादेशिक अस्पतालका कोरोनाभाइरस उपचार केन्द्रका डा. सुदर्शन थापाका अनुसार त्यहाँ पनि भेन्टिलेटरमा एकजनालाई मात्रै राख्नुपरेको र उनको स्वास्थमा पछि सुधार आएको थियो।

"हामीले करिब १० जनालाई सघन उपचार कक्षमा राख्नुपरेको थियो। अहिले पनि एकजना बिरामी आईसीयूमै हुनुहुन्छ। अरू बाँकी बिरामीमा भने लक्षण देखिएन," डा. थापाले बताए।

निगरानीका अन्य तरिका

लक्षण नदेखिनुको फाइदाका साथै बेफाइदा पनि हुन्छ।

लक्षण नदेखिएका मानिस सामान्य आवतजावत गरिरहेका हुन सक्छन् र नजानिँदो तवरले जोखिममा परेका समूहलाई सङ्क्रमण सारिरहेका हुन सक्छन्।

त्यसको परिणाम पनि अस्पतालमा बढेको भिड या मृत्युदरमा आएको अस्वाभाविक परिवर्तनमा देखिनु पर्छ। तर त्यसो नभएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

डा. पाण्डे भन्छन्, "हामीकहाँ पूर्वसावधानी गराउने अर्ली वार्निङ रिपोर्टिङ प्रणाली विद्यमान छ जसअनुसार स्वासप्रस्वासका गम्भीर बिरामी आए त्यसको जानकारी अस्पतालहरूले गराउनु पर्छ।"

"तर उपलब्ध आँकडा विश्लेषण गर्दा विगतका वर्षका तुलनामा न्युमोनियाका बिरामीहरू पनि कम पाइएका छन्।"

महामारी रोगका विज्ञ डा. बाबुराम मरासिनी यस्तो पूर्वसावधानीको प्रणाली कत्तिको व्यवस्थित र विश्वसनीय रहेको छ... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: ९९ प्रतिशतभन्दा धेरै सङ्क्रमितमा लक्षण छैन, न्यूनमात्रै सघन उपचारमा


तीमध्ये १,५३१ जना काठमाण्डू उपत्यकाका तीन जिल्लाका हुन्।

यससँगै नेपालमा पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ८९,००० नाघेको छ।

विगत २४ घण्टामा १९ जनाको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भएको मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ।

नेपालमा अहिलेसम्म ५५४ सङ्क्रमितको मृत्यु भएको देखिन्छ।

निको हुने सङ्क्रमितको सङ्ख्या ६५,००० नाघेको छ।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार विगत २४ घण्टामा १,१३३ जना रोगमुक्त भएका छन्।

गत भदौ २४ देखि प्रत्येक दिन १,००० भन्दा बढी सङ्क्रमित फेला परिरहेका छन्।

आइतवार मन्त्रालयले २,२५३ सङ्क्रमित फेला परेको र पाँचमहिने शिशुसहित सात जनाको मृत्यु भएको बताएको थियो।

गत शुक्रवार मन्त्रालयले २,७०० जनाभन्दा बढीमा सङ्क्रमित भेटिएको पुष्टि गरेको छ। त्यो अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक वृद्धि हो।

त्यसयता प्रत्येक दिन सङ्क्रमितको सङ्ख्या २,००० नाघिरहेको छ।

अहिले देशभरि २३,५०७ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ।

तीमध्ये १२,१३६ जना घरमै र ११,१९१ जना संस्थागत आइसोलेशनमा छन्।

मन्त्रालयले देशभरि सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या २५,००० नाघे फेरि लकडाउन लगाउन सकिने सङ्केत यसअघि दिइसकेको छ।

वाग्मती प्रदेशका जिल्लामा त्यसमा पनि काठमाण्डू उपत्यकामा हुने सङ्क्रमितको सङ्ख्या अन्यत्रको भन्दा बढी छ।

के छ तथ्याङ्क?

विगत २४ घण्टामा १३,७८१  वटा नमुनाको परीक्षण भएको मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले बताए।

अहिलेसम्म नेपालमा ६५,२०२ जना सङ्क्रमित निको भइसकेका छन्।

यो सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्याको ७३ प्रतिशत हो।

गम्भीर लक्षण भएका २४४ सङ्क्रमित सघन उपचारमा र ४३ जना भेन्टिलेटरमा भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

को हुन् सङ्क्रमित?

विभिन्न जिल्लामा ९३७ महिलासहित २,४४० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको हो।

त्यसमध्ये काठमाण्डू जिल्लाका १,१७८ जना, ललितपुर जिल्लाका २५० जना र भक्तपुर जिल्लाका १०३ जना गरी उपत्यकामा कुल १,५३१ जनामा कोभिड-१९ देखिएको हो।

त्यसैगरी मोरङमा ५५, सुनसरीमा १२२, रौतहटमा ८४, चितवनमा १०३, नवलपरासी पूर्वमा ६६ र रूपन्देहीमा ५८ सङ्क्रमित फेला परेको विवरण मन्त्रालयले दिएको छ।

उपत्यकामा कोभिड-१९ पुष्टि हुनेको सङ्ख्या ३१,००० नाघेको छ।

काठमाण्डूमा ११,२९५ सहित अहिले  उपत्यकामा झन्डै १४,००० सक्रिय सङ्क्रमित भएको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

वाग्मती प्रदेशमा सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपालः थप २४ सय सङ्क्रमित फेला परे, काठमाण्डू उपत्यकामा अहिलेसम्म ३१ हजार जनालाई कोभिड-१९


तीमध्ये १,५९९ जना काठमाण्डू उपत्यकाका तीन जिल्लाका हुन्।

यससँगै नेपालमा पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ८६,००० नाघेको छ।

विगत २४ घण्टामा सात जनाको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भएको मन्त्रालयले अपराह्ण सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ।

योसहित नेपालमा अहिलेसम्म ५३५ सङ्क्रमितको मृत्यु भएको देखिन्छ।

निको हुने सङ्क्रमितको सङ्ख्या ६४,००० नाघेको छ।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार विगत २४ घण्टामा १,३२९ जना रोगमुक्त भएका छन्।

गत भदौ २४ देखि प्रत्येक दिन १,००० भन्दा बढी सङ्क्रमित फेला परिरहेका छन्। शुक्रवारदेखि सङ्क्रमितको सङ्ख्या २,००० नाघिरहेको छ।

शुक्रवार मन्त्रालयले २,७०० जना भन्दा बढीमा सङ्क्रमण भेटिएको  जनाएको थियो।

त्यो अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक वृद्धि हो।

नेपालको स्थिति कस्तो छ?

सङ्क्रमितको सङ्ख्याका आधारमा नेपाल विश्वभरि ४५ औँ स्थानमा छ।

नेपाल चीनभन्दा एक स्थान तल मात्र छ।

गत वर्ष डिसेम्बरमा कोरोनाभाइरस सुरु भएको चीनमा अहिलेसम्म ९०,६०९ जनामा कोभिड-१९ पुष्टि भएको जोन्स हप्किन्स यूनिभर्सिटीको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

दक्षिण एशियामा भने नेपाल भारत, पाकिस्तान र बाङ्ग्लादेशपछि चौथो स्थानमा छ।

कति छन् सङ्क्रमित?

अहिले देशभरि २२,२१९ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ।

तीमध्ये ११,८९३ जना घरमा र १०,३२६ संस्थागत आइसोलेशनमा छन्।

मन्त्रालयले देशभरि सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या २५,००० नाघे फेरि लकडाउन लगाउन सकिने सङ्केत यसअघि दिइसकेको छ।

वाग्मती प्रदेशका जिल्लामा सङ्क्रमितको सङ्ख्या अहिले अन्यत्रको भन्दा बढी छ।

काठमाण्डू उपत्यकामा अहिले १३,००० भन्दा केही बढी सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

विगत २४ घण्टामा १२,७८४ वटा नमुनाको परीक्षण भएको मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले बताए।

अहिलेसम्म नेपालमा ६४,०६९ जना सङ्क्रमित निको भइसकेका छन्।

यो सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्याको ७३.७ प्रतिशत हो।

गम्भीर लक्षण भएका २२६ सङ्क्रमित सघन उपचारमा र ३४ जना भेन्टिलेटरमा भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

चिसो, फ्लू र कोभिड-१९ का लक्षण कसरी छुट्याउने

को हुन् सङ्क्रमित?

काठमाण्डू उपत्यकामा सर्वाधिक सङ्क्रमित भेटिने क्रम जारी छ।

अहिले काठमाण्डू जिल्लामा थप १,३७३ अनि भक्तपुरमा ३९ र ललितपुरमा १८७ जनामा कोभिड-१९ पुष्टि भएको हो।

त्यसैगरी मोरङमा ८१, चितवनमा ५२, नवलपरासी पूर्वमा ४०, बाँकेमा ५०, रूपन्देहीमा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपालः २२ सय सङ्क्रमित थपिए, पाँचदिने बालिकासहित सात जनाको मृत्यु


तीमध्ये १,६८४ जना काठमाण्डू उपत्यकाका तीन जिल्लाका हुन्।

विगत २४ घण्टामा १५ जनाको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भएको मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ।

नेपालमा अहिलेसम्म ५७८ सङ्क्रमितको मृत्यु भएको देखिन्छ।

निको हुने सङ्क्रमितको सङ्ख्या ६८ हजार माथि पुगेको छ।

आज थपिएका सङ्क्रमितसँगै सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या २५,००७ पुगेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

हालसम्म ९४,२५३ जना सङ्क्रमित भएकोमा ६८,६६८ जना सङ्क्रमणमुक्त भएका छन्।

गत भदौ २४ देखि प्रत्येक दिन १,००० भन्दा बढी सङ्क्रमित फेला परिरहेका छन्।

मङ्गवलार थप १,५५१ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

सोमवार मन्त्रालयले २,४४० सङ्क्रमित फेला परेको र १९ जनाको मृत्यु भएको बताएको थियो।

गत शुक्रवार मन्त्रालयले २,७०० जनाभन्दा बढीमा सङ्क्रमित भेटिएको पुष्टि गरेको छ।

बुधवारअघि त्यो अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक वृद्धि थियो।

सङ्क्रमितमध्ये १४,४११ जना घरमै र १०,५९६ जना संस्थागत आइसोलेशनमा छन्।

वाग्मती प्रदेशका जिल्लामा त्यसमा पनि काठमाण्डू उपत्यकामा हुने सङ्क्रमितको सङ्ख्या अन्यत्रको भन्दा बढी छ।

 विगत २४ घण्टामा १४,२०९ वटा नमुनाको परीक्षण भएको मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले बताए।

यो सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्याको ७२.८ प्रतिशत हो।

गम्भीर लक्षण भएका २३३ सङ्क्रमित सघन उपचारमा र ३७ जना भेन्टिलेटरमा भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

५०० भन्दा बढी उपचाररत सङ्क्रमित रहेका जिल्लाहरूमा मोरङ, सुनसरी, काठमाण्डू, भक्तपुर, ललितपुर, चितवन र रुपन्देही रहेका छन्।

त्यस्तै सङ्क्रमितहरू शून्य रहेका जिल्लाहरूमा सोलुखुम्बु, मनाङ र मुस्ताङ रहेका छन्।

को हुन् सङ्क्रमित?

दैनिक पुष्टि हुने सङ्क्रमितको सङ्ख्यामा काठमाण्डू उपत्यकाका मानिस धेरै देखिने क्रम जारी छ।

मन्त्रालयका अनुसार विगत २४ घण्टामा काठमाण्डूमा १,२९६, भक्तपुरमा ९५ र ललितपुरमा २९३ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भयो।

त्यसैगरी मोरङमा ३२२, सुनसरी १९३,  चितवनमा १३१, बाँकेमा १०६ र रूपन्देहीमा १०६ सङ्क्रमित फेला परे।

को हुन् मृतक?

मृतकमध्ये पाँच महिला र १० पुरुष छन्।

उनीहरू मोरङ, सिराहा, रौतहट, काठमाण्डू, ललितपुर, चितवन, नवलपरासी, दाङ रुपन्देहीका हुन्।

उनीहरूको उमेर ४० देखि ७६ वर्षसम्म भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

नेपालमा सङ्क्रमितमध्ये ०.६१ प्रतिशतको मृत्यु भएको देखिन्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: हालसम्मकै उच्च सङ्क्रमित, थपिए ३ हजार ४ सय ३९


तृणमूल कांग्रेसका समर्थकहरू खुशियाली मनाइरहेका छन्

भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) ले पश्चिम बङ्गाललाई आफ्नो चुनावी अभियानको मुख्य केन्द्र बनाएको थियो।

पश्चिम बङ्गालको २ सय ९२ सिटमध्ये २०८ तृणमूल कांग्रेसले जितेको बीबीसी हिन्दीले जनाएको छ।

मोदीको दल आसाममा विजयी भए पनि अन्यत्र उल्लेख्य उपलब्धि हासिल गर्न विफल भएको छ।

कोभिड सङ्कटको व्यवस्थापनलाई लिएर मतदाताले मोदीलाई दण्ड दिन्छन् कि दिँदैनन् भनेर चुनावलाई नजिकबाट हेरिएको थियो।

भारतमा लगातार १० दिन कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएका दैनिक घटना ३ लाख भन्दा बढी छन्।

त्यहाँ आइतबार ३ हजार ६ हजार ८९ जनाको मृत्यु भएको थियो जुन एक दिनको सर्वाधिक उच्च मानवीय क्षति हो।

अस्पतालहरूले शय्या र अक्सिजनको चरम अभावको सामना गरिरहेका छन् र धेरै भारतीयहरूले सामाजिक सञ्जालमार्फत सहयोगको खोजी गरिरहेका छन्।

ममता बनर्जी मोदीकी कटु आलोचक हुन्

भारतमा चुनावी र्‍याली र मतदानलाई सङ्क्रमणका घटना वृद्धि हुनुको कारण मानिएको थियो।

प्रधानमन्त्री मोदी र उनका गृहमन्त्रीले पश्चिम बङ्गालमा दर्जनौँ सभाहरूमा सम्बोधन गरेका थिए र उनीहरूलाई महामारी भन्दा निर्वाचनमा केन्द्रित भएको आरोप लागिरहेको छ।

पश्चिम बङ्गालको परिणामको अर्थ

उक्त नतिजाले प्रधानमन्त्री मोदीकी कटु आलोचक  भारतको एक मात्रै महिला मुख्यमन्त्री ममता बनर्जीलाई तेस्रो पटक पश्चिम बङ्गालको नेताका रूपमा स्थापित गराएको छ।

जितले भारतलाई जोगाएको भन्दै उनले कोभिड-१९ को नियन्त्रण उनको पहिलो प्राथमिकता हुने बताएकी छन्।

नन्दीग्रामको सिटमा भाजपा प्रवेश गरेका आफ्ना एक जना पूर्व सहयोगीसँगको बनर्जीको पराजयले चुनावी परिणामलाई खल्लो बनाएको थियो।

तर उनले उक्त नतिजालाई अदालतमा चुनौती दिने बताएकी छन्। मुख्यमन्त्री बन्नका लागि उनले फेरी चुनाव भने लड्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ।

झन्डै ९ करोड जनसङ्ख्या रहेको र कोलकाता सहर अवस्थित रहेको पश्चिम बङ्गाल चुनावी पर्यवेक्षकहरूका लागि आकर्षण मान्ने गरिएको छ।

पश्चिम बङ्गालमा भाजपाले कहिले पनि सत्ता सम्हालेको छैन्

भारतको हिन्दू राष्ट्रवादी भाजपाले कहिल्यै पनि सत्ता नसम्हालेको थोरै राज्यमा पश्चिम बङ्गाल पनि पर्छ।

पराजित भए पनि भाजपाले झन्डै ८० सिट जितेर प्रमुख प्रतिपक्षी दलका रूपमा आफूलाई उभ्याएको छ।

सन् २०१६ मा उक्त दलले सो राज्यमा जम्मा ३ सिट जितेको थियो।

बनर्जीलाई बधाई दिँदै प्रधानमन्त्री मोदीले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारत निर्वाचन: कोभिड महामारीबीच पश्चिम बङ्गालमा नरेन्द्र मोदीको दल पराजित


तेइस वर्षीया पूजा रिजाल भने पदयात्रा गर्न मन पराउँछिन्।

तेत्तीस दिनमा सात सय किलोमिटर पदयात्रा गरेर उनी सगरमाथाको आधार शिविर पनि पुगिन्।

रिजालका अनुसार यात्राका लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको आँट नै हो।

उनको अनुभवबारे सिर्जना श्रेष्ठले तयार पारेको भिडिओ हेर्नुहोस्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

एक्लै ७०० किलोमिटर हिँडेर सगरमाथा आधार शिविर


तेक्वान्दो

नेपालले बुधवार साइक्लिङ, उसु, कराते र तेक्वान्दोमा स्वर्ण पदक जितेको हो।

तेस्रो दिनसम्म नेपालले कुल २९ स्वर्ण पदक जितेको छ।

तेक्वान्दोको ६२ केजी मुनि तौल समूहमा संगीता बस्याल र ८७ केजी मुनि तौल समूहमा सक्षम कार्कीले स्वर्ण जितेका हुन्।

दीपक हमालले उसुमा र अनुपमा मगरले करातेमा एक-एकवटा स्वर्ण पदक जितेका छन्।

साइक्लिङको पुरुष तथा महिला डाउनहिल प्रतिस्पर्धामा नेपाली खेलाडीहरूले स्वर्ण तथा रजत पदक जिते।

अहिलेसम्म नेपाल पदक-तालिकाको शीर्ष स्थानमा छ।

हमालले उसुको पुरुष नान क्वानमा भारतका साजन लामालाई पराजित गरेका थिए। पाकिस्तानका मोहम्मद दाउदले कांस्य पदक जिते।

मगरले ६८ किलो तौल समूहमा पाकिस्तानी खेलाडीलाई पराजित गरेर स्वर्ण पदक हात पारेकी हुन्।

दीपक हमालले उसुमा स्वर्ण पदक जिते

साइक्लिङमा स्वर्ण र रजत

गोकर्णमा साइक्लिङको एक किलोमिटर दूरीको डाउनहिलमा राजेश मगर प्रथम र नीरव श्रेष्ठ द्वितीय भए।

मगरले एक मिनेट ४९ सेकन्डमा उक्त दूरी पूरा गरे।

महिलातर्फ निश्मा श्रेष्ठले स्वर्ण र जमुना थापाले रजत पदक जिते।

अनुपमा मगरले करातेमा स्वर्ण पदक जितिन्

अहिलेसम्म नेपाली खेलाडीहरूले  तेक्वान्दो, एथलेटिक्स, उसु, ट्रायथलन, कराते र साइक्लिङमा स्वर्ण पदक जितेका छन्।

मङ्गलवार नेपाली महिला भलिबल टोली भारतसँग पराजित भएर रजत पदकमा सीमित भएको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

१३औँ दक्षिण एशियाली खेलकुद: नेपाललाई कराते, उसु, साइक्लिङ र तेक्वान्दोमा स्वर्ण पदक


तेलको मूल्य बढ्दै जाँदा राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले बजारमा पर्याप्त आपूर्ति सुनिश्चित गर्न उक्त तेललाई प्रयोगमा ल्याउन सकिने बताए।

राष्ट्रपति ट्रम्पले उल्लेख गरेको तेलको परिमाण ६४ करोड ब्यारेल छ र त्यो टेक्सस र लुइजियाना राज्यको मुन्तिर अवस्थित नुनिला विशाल गुफाहरूमा भण्डारण गरिएको छ।

यी रणनीतिक भण्डारहरूमा इन्धन राख्ने अवधारणा सन् १९७० को दशकमा आएको हो।

अन्तराष्ट्रिय उर्जा केन्द्रका सबै सदस्य राष्ट्रहरूले ९० दिनसम्म पुग्ने परिमाणको पेट्रोलियम पदार्थको आयातलाई भण्डारण गर्न सक्छन् तर अमेरिकी तेल भण्डार विश्वको सबैभन्दा ठूलो आपत्‌कालीन इन्धन भण्डार हो।

यो किन स्थापना गरियो?

अमेरिकी राजनीतिज्ञहरूले यस्तो तेलको भण्डार स्थापना गर्ने अवधारणा सन् १९७० को प्रारम्भमा ल्याए।

मध्यपूर्वका देशहरूले तेल आपूर्ति बन्द गरेपछि विश्वभर मूल्य आकाशिएको परिवेशमा अमेरिकाले तेल भण्डार गर्ने योजना बनाएको थियो।

पेट्रोल निर्यात गर्ने देशहरूको समूह अर्गनाइजेशन अफ अरब पेट्रोलियम एक्सपोर्टिङ कन्ट्रिजमा रहेका इराक, कुवेत, कतार र साउदी अरेबियाले सन् १९७३ मा भएको अरब इजरेली युद्धका क्रममा इजरेललाई समर्थन गरेको भन्दै अमेरिकामा तेल निर्यात गर्न अस्वीकार गरेका थिए।

त्यसवर्ष अक्टोबर महिनामा भएको उक्त युद्ध ३ हप्ता मात्रै चलेको थियो। तर उक्त तेल आपूर्तिको नाकाबन्दी जसले अन्य देशलाई पनि निशाना बनाएको थियो १९७४ को मार्च महिना सम्म निरन्तर रह्यो। त्यसका कारण उसले प्रति ब्यारेल ३ डलर रहेको तेलको मूल्य चार गुणा बढेर १२ डलर प्रति ब्यारेल पुगेको थियो।

नाकाबन्दीबाट प्रभावित देशमा पेट्रोल पम्पहरूमा कार लाम लागेका केही तस्वीरले त्यसबेलाको उक्त सङ्कटलाई राम्रोसँग चित्रण गरेका छन्।

त्यसैको सेरोफेरोमा सन् १९७५ मा अमेरिकी संसदले उर्जा नीति र संरक्षण कानून अनुमोदन गर्यो। त्यसकै आधारमा आपूर्तिमा अर्को ठूलो सङ्कट आउनसक्ने अवस्थाका लागि तयार रहन रणनीतिक इन्धन जगेडा केन्द्र स्थापना गरियो।

रिजर्भ भनेको के हो?

अहिले अमेरिकाका ४ वटा शहरहरूमा त्यसरी तेल भण्डारण गरिएको छ।

टेक्ससमा फ्रिपोर्ट र विन्नी अनि लुइजियानामा लेक चार्ल्स र बेटन रोगमा यस्ता रणनीतिक रिजर्भहरू छन्।

ती प्रत्येक ठाउँमा मानव निर्मित नुनिला चट्टान सहितका गुफाहरू निर्माण गरिएका छन् र तेल भण्डार गरिएका ठाउँ जमिनको सतहभन्दा १ किलोमिटर मुनिसम्म छ।

यो जमिनमाथि ट्याङ्की बनाएर तेल... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिकाले गुफामा तेल यसकारण राख्छ


तेस्रो पटक उसले थप समय मागे पनि बोर्डको बैठकले त्यसबारे अन्तिम निर्णय गर्ने बताइएको छ।

आयोजना विकास सम्झौता (पीडीए) मा हस्ताक्षर भएको ४ वर्ष हुँदा समेत लगानी जुटाउन नसकेको भन्दै उक्त सम्झौता खारेज गर्न 'माथिल्लो कर्णाली बचाऔं राष्ट्रिय अभियान'का पदाधिकारीहरूले सरकारसँग माग गरेका छन्।

लगानी बोर्डले सन् २०१४ मा नौ सय मेगावाटमा दुई वटा जलविद्युत् आयोजना अरुण तेस्रो र माथिल्लो कर्णाली निर्माणका लागि आयोजना विकास सम्झौता (पीडीए) गरेको थियो।

लगानीको खोजी

भारतका दुईवटा फरक कम्पनीसँग गरिएको यस्तो सम्झौतामध्ये अरुण तेस्रोको निर्माण अगाडि बढिसकेको छ।

तर माथिल्लो कर्णाली निर्माणको जिम्मा पाएको जीएमआर निर्माणका लागि आवश्यक लगानीकै खोजीमा देखिन्छ।

सम्झौतामा उल्लेख भएको दुई वर्षका अतिरिक्त थप दुई वर्ष दिइँदा समेत पनि लगानी जुटाएको जानकारी जिएमआरले लगानी बोर्डलाई गराउन नसकेको बोर्डका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत महाप्रसाद अधिकारीले बताए।

उनले भने, "आयोजना विकास सम्झौता (पीडीए) को सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण विषय लगानी जुटाउने हो जुन समय अब बुधवारसम्म मात्र समय छ। यो अवधीमा लगानी जुट्ने सम्भावना छैन। विद्युत बिक्रिको सम्झौता गर्न सकेको छैन त्यसैले लगानी जुट्न नसकेको हो।"

बांग्लादेशसँग विद्युत् खरिद सम्झौताको प्रक्रियामा रहेको लगायतका कारण देखाउँदै निर्माणको जिम्मा लिएको जीएमआरले लगानी जुटाउन थप समय मागेको बताइएको छ।

खारेजीको माग

जसबारे प्रधानमन्त्रीको अध्यक्षतामा हुने लगानी बोर्डको बैठकले निर्णय गर्ने प्रमुख कार्यकारी अधिकृत महाप्रसाद अधिकारीले बताए।

तर माथिल्लो कर्णाली बचाऔं राष्ट्रिय अभियानका पदाधिकारीहरूले उक्त कम्पनीबाट निर्माण सम्भव नदेखिएको भन्दै सम्झौता नै खारेज गर्न माग अघि सारेका छन।

अभियानका केन्द्रीय अध्यक्ष भरतबहादुर शाहीले भने, "जिएमआरले काम गर्न सक्दैन भन्ने प्रमाणित भैसक्यो। सम्झौता भएको ४ वर्ष र समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भएको १० वर्ष भैसक्यो परियोजना जहाँको त्यहीँ छ। अब उक्त कम्पनीले काम गर्छ र आयोजना निर्माण हुन्छ भन्ने विश्वास त कसैलाई पनि रहेन।"

माथिल्लो कर्णाली जलविद्युत् आयोजना नेपाल आफैँले निर्माण गर्ने माग पनि लामो समयदेखि उठ्दै आएको छ।

सन् २०१४ मा भएको आयोजना विकास सम्झौता (पीडीए) अनुसार आयोजनाबाट १२ प्रतिशत विद्युत् र २७ प्रतिशत सेयर दिने उल्लेख गरिएको छ।

उक्त आयोजना अगाडि बढाउन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

माथिल्लो कर्णाली जलविद्युत आयोजना: किन लम्बियो लगानीको खोजी


तेस्रो मुलुक पुनःस्थापनाको कार्यक्रम सन् २०१६ को अन्त्यमा बन्द गरिने युएनएचसीआरले जनाएको छ

शरणार्थीलाई भुटान फर्काउन नसक्ने अभिव्यक्ति बेला बेलामा भुटानी अधिकारीबाट सार्वजनिक हुने गरेकाले पनि उनीहरुको स्वदेश फिर्तीको माग जटिल बनेको नेपाली अधिकारीहरुको बुझाइ छ।

तेस्रो देश पुनर्स्थापना कार्यक्रम अन्तर्गत अहिलेसम्म अमेरिका, क्यानाडा, ब्रिटेन, नेदरल्याण्डस्, नर्वे, डेनमार्क, अस्ट्रेलिया र न्युजिल्याण्डमा गरि १ लाख भन्दा बढी शरणार्थीहरु पुनर्स्थापित भएका छन्।

समस्या

शरणार्थी मामिलासम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघीय उच्चायुक्तको कार्यालय युएनएचसीआरको अनुमानमा तेस्रो मुलुक पुनर्स्थापना कार्यक्रम सकिएपछि करीब १० हजार भुटानी शरणार्थी शिविरहरुमा रहनेछन्।

तिनै शरणार्थीहरुलाई फर्काउनका लागि भुटानले कुनै चासो नदेखाएकाले उक्त समस्या झन् पेचिलो बन्दै गएको छ ।

शरणार्थी मामिला हेरिरहेको गृह मन्त्रालयको स्थानीय प्रशासन शाखाका उपसचिव कोशहरि निरौलाले भने, "दातृ संस्थाहरुले अब के गर्ने भन्न विषयमा छलफल चलाइराख्नु भएको छ। अशक्त अपांगहरुका लागि कसरी व्यवस्था गर्ने भन्ने विषयमा सोचिरहनु भएको छ। हामी प्रयासरत छौं।"

बेला बेला भुटानी अधिकारीहरुले शरणार्थीलाई भुटान फर्काउने कुरामा असहमति जनाएका समाचार सार्वजनिक हुँदै आएका छन्।

उक्त विषय राजनीतिक भएकाले राजनीतिक रुपमै सामाधान हुनुपर्ने निरौलाले बताए।

उनले भने, "भूराजनीतिक अवस्थालाई पनि विचार गर्नुपर्ने हुन्छ, हतार गरेर गर्ने विषय पनि होइन। यो राजनीतिक विषय पनि हो।"

अडान

तर शिविरमा रहेका भुटानी शरणार्थीहरुले सम्मानपूर्वक भुटान फिर्तीको मागकै अडान लिएर तेस्रो मुलुक पुनर्स्थापनामा नगएको बेल्डाँगी शिविरका सचिव सन्चहाङ सुब्बाले बताए।

सुब्बाले भने, "शिविरमा रहनेहरुले सम्मानजनक स्वदेश फिर्ती नै खोजेका छन् । उनीहरु त्यही अडानमा बसेका छन्।"

युएनएचसीआरको अनुमानमा २ हजार भुटानी शरणार्थी भुटान फर्कन चाहन्छन् र बाँकी नेपालमै बस्न रुचाउने अनुमान युएनएचसीआरको छ।

युएनएचसीआरका नेपाल प्रतिनिधि केभिन एलनले भने, "करीब १० हजारको संख्यामा रहने शरणार्थीमा हामीलाई लाग्छ सानो संख्या करिब २ हजार शरणार्थी भुटान जान चाहन्छन् र करिब ८ हजार शरणार्थी नेपालमै बस्न। उक्त समस्याको दीर्घकालीन समाधानका लागि नेपाल सरकार, भुटानी शरणार्थी र नेपाली समुदायसंगको सहकार्य आवश्यक हुन्छ।"

युएनएचसीआरका अनुसार अहिले मोरङको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भुटानी शरणार्थीको स्वदेश फिर्ती 'जटिल'


तेहरानले सन् २०१५ मा अरू शक्तिशाली राष्ट्रहरूसँग एउटा परमाणु सम्झौता गरेको थियो।

इरानका राष्ट्रपति हसन रूहानीले शुक्रवारदेखि शीघ्र युरेनिअम प्रवर्धन गर्ने उद्देश्यले सेन्ट्रिफ्युज विकास गर्न थाल्ने घोषणा गरेका छन्।

गत वर्ष अमेरिकाले इरानसँग गरिएको परमाणु सम्झौताबाट अलग्गिएको घोषणा गर्दै इरानलाई पुन: आर्थिक प्रतिबन्ध लगाएको थियो।

प्रतिक्रियास्वरूप गत जुलाई महिनामा इरानले परमाणुसम्बन्धी दुइटा महत्त्वपूर्ण प्रतिबद्धता परित्याग गर्‍यो।

इरानले के गर्‍यो?

उक्त सम्झौताअनुरूप इरानले लो-इन्‌रिच्ड अर्थात् निम्न स्तरमा प्रवर्धित युरेनिअम ३०० केजी मात्र भण्डार गर्न पाउँथ्यो।

उक्त प्रावधान उल्लङ्घन गर्दै इरानले युरेनिअमको शुद्धता बढाउन थाल्यो।

अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा निकाय आईएईएले जुलाई १ मा त्यसको पुष्टि गर्‍यो।

एउटा आणविक भट्टीका लागि ऊर्जा उत्पादन गर्न भन्दै इरानले ४.५ प्रतिशत मात्राको युरेनिअम प्रवर्धन गर्न थालेको थियो।

संसद्‌मा सम्बोधन गर्दै हसन रुहानी

यदि युरोपेली राष्ट्रले इरानलाई आर्थिक लाभ हुन दिने आफ्नो वचन पालना नगरे इरानले यो साता तेस्रो कदम चाल्ने राष्ट्रपति रूहानीले बताएका छन्।

उनले आफूहरूले दिएको सर्वाधिक महत्त्वपूर्ण कदम हुने र त्यसको प्रभाव पनि विशाल हुने उनको भनाइ छ।

इरानले क्रमश: २०% शुद्धता भएको युरेनिअम प्रशोधन गर्न सक्ने र त्यो भनेको बम बनाउने मार्गतिर अग्रसर हुनु भएको विज्ञहरूको ठम्याइ छ।

के हो 'लो-इन्‌रिच्ड' युरेनिअम?

निम्न स्तरमा प्रवर्धित युरेनिअमको शुद्धता ३-५ प्रतिशत हुन्छ।

यो पारमाणविक ऊर्जा उत्पादन गर्न  प्रयोग हुन्छ।

उच्च स्तरमा प्रवर्धित युरेनिअम भने परमाणुअस्त्र बनाउन प्रयोग हुन्छ।

त्यसका लागि सो तत्त्वको मात्रा ९० प्रतिशत वा बढी हुनुपर्छ।

इरानले आफ्नो परमाणु कार्यक्रम गैरसैनिक प्रयोजनका लागि भएको दाबी गर्दै आएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

इरान परमाणु सम्झौता: युरेनिअम प्रवर्धन गर्न तेहरानले सेन्ट्रिफ्युज विकास गर्ने


तोकबहादुर पहिन

राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण र वन तथा जमिनको बनोटसम्बन्धी विज्ञहरूले तीन वर्षयता पटक-पटक अध्ययन गरेर फर्के पनि आफूहरू टहरामै बस्न बाध्य भएको उनीहरूको दुखेसो छ।

तर सरकारी अधिकारी तथा स्थानीय जनप्रतिनिधिले त्यस्ता बस्तीको विकास गर्ने काम प्रक्रियामा रहेको भन्दै आफ्नो बचाउ गरेका छन्।

सिन्धुपाल्चोकमा सरकारीस्तरबाट नमुना बस्ती बनाउन हेलम्बु, बाँसखर्क, जरायोटार लगायतका स्थानमा एकीकृत नमुना बस्ती निर्माण गर्न सम्भाव्यता अध्ययन भएको सरकारी अधिकारीहरूले बताएका छन्।

'बस्ती सार्ने भन्दा रकम दिनेमा जोड'

निराश

तीमध्ये सदरमुकाम चौताराभन्दा उत्तरतर्फ पर्ने जुगल गाउँपालिकाको बाँसखर्कमा १५० घरधुरीका लागि नमुना बस्ती निर्माण हुने आसमा रहेका पीडितहरू झन् निराश बन्दै गएका छन्।

"नमुना गाउँ बनाउने भनेर भूकम्पपछि यहाँ ल्याएर राखियो। तर विचल्ली भएको छ। वर्षामा जुका र पानीले अनि जाडोमा हिउँ र तुसारोले हैरान छौँ," खस्रे-१ बाट सेलाङ्स्थित बाँसखर्क आएकी ९२ वर्षीया अम्मरकुमारी थापाले दुखेसो गरिन्।

उनको जस्तै पीडा नमुना बस्तीको रूपमा चित्रित बाँसखर्कमा भूकम्प आए लगत्तै बतासे, स्याउले, गोल्चे, नाम्फा, संजगाउँ लगायत आसपासका जोखिमयुक्त भनी पहिचान गरिएका बस्तीबाट आएकाहरूको छ।

'३० हजार परिवार अझै असुरक्षित आवासमा'

अम्मरकुमारी थापा

भौतिक पूर्वाधारसहितको व्यवस्थित हुने भनिएको उक्त बस्ती बसाउन मञ्जु देउराली सामुदायिक वनले समेत स्वीकृति दिइसकेको र केही दातृ निकायले समेत लगानी गर्ने प्रतिबद्धता गरे पनि सरकारी अधिकारीहरूले ढिलासुस्ती गरेको स्थानीयबासिन्दा बताउँछन्।

सेपगाँउबाट आएका ७१ वर्षीय तोकबहादुर पहिनले भने, "धुर्मुस-सुन्तलीले कता-कता नमुना बस्ती बनाए रे भन्ने सुन्छु। हाम्रो बस्ती त अहिलेसम्म जस्ता र त्रिपालका टहराले नमुना बनेको छ।"

बेवास्ता

उनको भनाइमा सहि थाप्दै आश्रित परिवार कोही नभएका ७० वर्षीय सोमबहादुर श्रेष्ठले पनि आफ्ना दुखेसो यसरी पोखे, "भूकम्पपछि गाउँले सबै लाखापाखा लागे। म एक्लै परेपछि यहाँ आएको हुँ। हावाहुरीले टहरो कैयौँ पटक उड्यो। खोइ मेरो बिचल्ली कसले बुझिदिने हो?"

आसपासका गाउँबाट बाँसखर्कमा बनाइने भनिएको नमुना बस्तीमा १५० भन्दा बढी घर बनाउन सम्भाव्यता अध्ययन भएको बताइएको छ।

सोमबहादुर श्रेष्ठ

पुनर्निर्माण प्राधिकरण मातहतको जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन एकाइका प्रमुख माधवजंग कार्कीले नमुना बस्ती... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

पीडित भन्छन्ः नमुना बस्ती कागजमै सीमित


त्यति धेरै गर्मी हुने देशमा फुटबल प्रतियोगिता हेर्न को जान्छ?

आयोजना गर्ने जिम्मेवारी पाएदेखि कतारले सन् २०२२ मा हुने विश्वकप फुटबललाई लिएर यी र यस्ता प्रश्नहरुको सामना गर्दै आएको छ।

कम समय बाँकी रहेकोले विश्वकप आयोजना गर्ने जिम्मेवारी कतारबाट अब खोसिनेछैन भनेर यस वर्षको प्रारम्भतिर ठान्ने गरिन्थ्यो तर कतारसामु अनेकौं चुनौतीहरु आइरहेका छन्।

के कतारमा विश्वकप हुने सम्भावना टर्दैछ?

सम्बन्ध विच्छेद

चार महिनाअघि साउदी अरेबिया, बहराइन, संयुक्त अरब एमिरेट्स र इजिप्टले कतारसँग सम्बन्ध विच्छेद गरेको घोषणा गरे।

कतार स्थलमार्गले साउदी अरेबियासँग मात्रै जोडिएको  देश हो।

विश्वकपका लागि निर्माणाधीन आठमध्ये सातवटा रंगशालाहरुका निम्ति कतारले त्यही बाटोबाट निर्माण सामाग्री ल्याउने गरेको थियो।

कूटनीतिक संकट शुरु हुने बेला निर्माणमा संलग्न अधिकांश कम्पनीहरुसँग मौज्दातमा करिब दुई महिनासम्म पुग्ने निर्माण सामाग्री थियो।

र, त्यसको चार महिना बितिसक्दा पनि खाडी संकट तत्काल अन्त्य हुने संकेत देखिएको छैन।

निर्माण सामाग्रीको अभाव भएको कारण देखाउँदै कतारमाथि प्रतिबन्ध लगाउने देशप्रति वफादार कम्पनीहरुले काम छाड्न सक्ने भन्ने चिन्ता पनि व्यक्त गरिएका थिए।

प्रभावकारी

यस्तो अवस्थामा के सन् २०२२ को विश्वकप फुटबल कतारमा हुनसक्ला?

विश्वकप आयोजनासम्बन्धी सर्वोच्च निकाय 'सुप्रिम कमिटी फर डेलिभरी एण्ड लेगेसी'का प्रमुख हसन अल थवाडीले तत्कालै प्रभावकारी कदम चालिएको बताएका छन्।

हालै बीबीसीसँगको एउटा अन्तर्वार्तामा उनले निर्माण सामाग्री आयातका लागि वैकल्पिक मार्गको खोजी गरिसकिएको बताएका थिए।

उनले भने, "हामीले चीन, मलेसिया, टर्की र ओमानबाट निर्माण सामाग्री मगाउन थालिसकेका छौँ। यसअघि सजावटका सामानहरु संयुक्त अरब एमिरेट्सबाट मगाउने गरिएकोमा अब ओमानबाट मगाउन थालिएको छ।"

कतारको हम्दनामी बन्दरगाह र पाकिस्तानको कराचीस्थित एउटा बन्दरगाहबीचको मार्ग खुल्ला गरिएको छ ताकि आवश्यक निर्माण सामाग्री ल्याउन सकियोस्।

हसन भन्छन्, "यी कदमहरुले संकेत गर्छन् कि विश्वकप आयोजनालाई लिएर कतार कति गम्भीर छ र प्रतियोगिताको आयोजना गर्ने तयारीमा खाडी संकटको कुनै असर परेको छैन।"

आठमध्ये निर्माण सम्पन्न भएको दोहास्थित पहिलो रंगशाला 'खलीफा स्टेडियम' हालै खुल्ला गरिएको थियो।

बाँकी दुईवटा रंगशाला आगामी महिनासम्ममा खुल्ला गरिने हसनले बताए।

अभाव

सन् २०२० सम्ममा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

के विश्वकपलाई लिएर कतार तनावमा छ?


त्यति बेलादेखि नै अफगानिस्तानमा युद्ध भइरहेको छ।

त्यहाँ द्वन्द्वमा उच्च मानवीय क्षति हुने गरेको छ। बीबीसीले गत अगस्ट महिनामा अफगानिस्तानमा भएका हिंसात्मक घटनाको नालीबेली केलाएको छ।

प्रत्येक दिन ७४ जनाको दरले सो महिनामा कुल २,३०७ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

मृत्यु हुनेमा अधिकांश तालिबान लडाकु र सरकारी सुरक्षाकर्मी रहेका छन्। तथ्याङ्कले तालिबान पक्षमा ठूलो क्षति पुगेको देखाउँछ।

ज्यान गुमाउनेमध्ये सर्वसाधारण नागरिकको सङ्ख्या पाँच भागको एक भाग छ।

तालिबान र अफगान सरकार दुवैले बीबीसीको तथ्याङ्कको वैधानिकतामाथि प्रश्न गरेका छन्।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अफगानिस्तान युद्ध: ज्यान गुमाउने मानिस को हुन्


त्यति मात्र होइन विश्वका साना तथा द्वन्द्वग्रस्त देशसँगको व्यापारमा पनि नेपालले घाटामा छ। ठूला र सम्पन्न देशसँग त व्यापार घाटा ठूलै थियो।

अर्थतन्त्रमा ठूलै नकारात्मक प्रभाव नदेखाए पनि नाइजिरिया, मडागास्कर, लाट्भिया र ग्वाटेमालादेखि माली, माल्टा र मङ्गोलियासम्मको व्यापारमा पनि नेपाल तलै छ।

भन्सार विभागका अनुसार यो आर्थिक वर्षको पहिलो छ महिनामा भारतबाट ३० करोड केजी र अमेरिकाबाट सात लाख ३३ हजार केजी चामल नेपाल भित्रिएको छ।

त्यस्तै ३३ करोड केजी मकै भारतबाट भित्रिँदा झन्डै २४-२४ लाख केजी दक्षिण अमेरिकी देश ब्रजिल र आर्जेन्टिनाबाट अनि साढे तीन लाख केजी दक्षिण अफ्रिकाबाट आएको छ।

त्योसहित विदेशी धान, गहुँ, कनिका, फापर, कोदो, जौ र जुनेलो नेपालीले किन्दा झन्डै ४२ अर्ब रुपैयाँ विदेशिएको छ। त्यो रकम तरकारी, फलफूल, मासुमाछा आदि खाद्य उत्पादन र सामानबाहेकको हो।

भात खान अगाडि नेपाली

इन्टरन्याश्नल राइस रिसर्च इन्स्टिट्यूट (एईआरआरई) का नेपालका लागि राष्ट्रिय प्रतिनिधि कृष्णदेव जोशीका भनाइमा सरदर एक नेपालीले वर्षेनि झन्डै १३८ किलो चामल खपत गर्छ।

उनी भन्छन्, “पहिले मकै, कोदो र फापर पनि खाने गरिन्थ्यो, अहिले त्यसको खपत घट्दो र चामलको खपत बढ्दो क्रममा छ। हामी एशियामै धेरै चामल खपत गर्ने देशमा पर्छौँ।”

सरदर एक नेपालीले एक वर्षमा झन्डै १३८ किलो चामल खपत गर्ने गरेको बताइन्छ

नेपालमा खेती गरिने जमिनको करिब ४७ प्रतिशत क्षेत्रफलमा धानखेती हुन्छ।

कृषि विभागका महानिर्देशक गोविन्दप्रसाद शर्माले दिएको जानकारी अनुसार यो वर्ष ५६ लाख २१ हजार ७१० मेट्रिक टन धान उत्पादन भएको छ।

उनका अनुसार यो परिमाण अघिल्लो वर्षको भन्दा बढी हो।

विश्वभरि ९० प्रतिशत धानको उत्पादन र खपत पनि एशियाकै देशहरूमा हुने गरेको जानकारहरूको भनाइ छ।

कृषि मन्त्रालयका भनाइमा सबैभन्दा धेरै उत्पादन चीन र त्यसपछि भारत, बाङ्ग्लादेश, इन्डोनेशियामा हुन्छ।

नेपाल पनि विश्वमा धेरै धान उत्पादन गर्ने २० देशभित्र पर्छ।

तैपनि नेपालको खेतबारीमा फलेको अन्नबालीले नेपालीको पेट भर्न नपुगेर विदेशबाट ल्याउन थालेको भर्खर मात्र होइन। तर साढे तीन दशकअघि परिस्थिति फरक थियो।

नेपालमा खेती गरिने जमिनको झन्डै ४७ प्रतिशत क्षेत्रफलमा धानखेती हुन्छ

नेपालले बेच्ने पनि दिन थिए

अधिकारीहरूका अनुसार शासकीय व्यवस्थालाई सीमारेखामा मान्ने हो भने पञ्चायतकालको अन्त्यतिरसम्म नेपालले किन्नेभन्दा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपालले गर्छ अर्बौँ रुपैयाँको खाद्यान्न आयात, अमेरिकी देशबाट पनि आउँछन् चामल र मकै


त्यतिखेर त्यहाँ पुगेकी २३ वर्षीया पर्यटक ब्रुक विन्डसरका अनुसार उनले त्यो तस्बिर गिर्जाघरमा आगलागी हुनुभन्दा करिब एक घण्टाअघि खिचेकी थिइन्।

तस्बिरमा ८५० वर्ष पुरानो सो ऐतिहासिक स्मारकबाहिर एक पुरुषले एक बालिकालाई उचालेर घुमाइरहेको र दुवैजना प्रसन्न मुद्रामा भएको देखिन्छ।

आगलागीपछि उनले ती दुईजना कहाँ होलान् भन्दै उनले त्यो तस्बिर सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा राखिदिएकी थिइन् जुन व्यापक शेअर भयो।

खोजी

विन्डसरले सो परिवारसँग आफूले सम्झनाहरू साट्न चाहेको बीबीसीलाई बताएपछि अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा उनीहरूको खोजी हुन थाल्यो।

उक्त परिवार भेटिएको पुष्टि गर्दै विन्डसरले ट्वीट गरेकी छन्: "खोजी कार्य पूरा भएको छ! तस्बिर त्यसमा भएका बुवा र परिवारकहाँ पुगेको छ।"

नोट्र-डामबाहिर खिचिएको यो तस्बिरको व्यापक चर्चा

तस्बिरमा भएका व्यक्ति र उनको परिवारले पहिचान सार्वजनिक गर्न नचाहेको उनले बताइन्।

उनका अनुसार ती व्यक्तिले उनलाई एउटा सन्देश पठाएका छन्, जसमा भनिएको छः "सुन्दर तस्बिरका लागि फेरि पनि धन्यवाद छ, हामीले त्यसका लागि एउटा विशेष ठाउँ खोज्नेछौँ।"

विन्डसरले गरेको ट्वीट २ लाख ४० हजार पटक शेअर भएको थियो भने ४ लाख ६७ हजार पटक लाइक गरिएको थियो।

नोट्र-डामलाई विशेष बनाउने खजानाहरू

नोट्र-डाम जोगाउन आधा घण्टा 'महत्त्वपूर्ण साबित'

ट्विटर प्रयोगकर्ताले नोट्र-डाममा आगलागीले पुर्‍याएको क्षतिबाट संसार स्तब्ध भइरहँदा उनले खिचेको तस्बिरलाई "ऐतिहासिक" र "विशेष क्षण"को भनेका थिए।

विन्डसरले त्यो क्षणलाई हेर्दा उनीहरू बाबुछोरीजस्तो आफूलाई लागेको बताएकी थिइन्।

उनले ट्विटरमा सन्देश लेख्दै ती दुई जनालाई फेला पार्न आफूलाई सहयोग गर्न सार्वजनिक आग्रह समेत गरेकी थिइन्।

उनले ती पुरुष पनि आगलागी भएपछि आफूजस्तै आहत भएको हुन सक्ने बताएकी थिइन्।

विन्डसरका अनुसार आगलागी भएपछि उनले पनि हजारौँ मानिससँगै उभिएर त्यो दन्किएको हेरिरहिन्।

उनले बीबीसीसँग भनिन्, "हामीले प्यारिसवासीले जस्तै अत्यन्त स्तब्ध भएर कथिड्रल जलिरहेको दृश्य हेर्‍यौँ।"

फ्रान्सका राष्ट्रपति एमानुएल माक्रोँले उक्त गिर्जाघरको पुनर्निर्माण गरिने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

युनेस्कोको विश्व सम्पदा सूचीमा रहेको सो गिर्जाघरको निर्माणका लागि अहिलेसम्म ८०० मिलियन युरो सहयोगको प्रतिबद्धता आइसकेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नोट्र-डाम गिर्जाघरः आगलागीपछि चर्चामा आएको तस्बिरमा भएको परिवार भेटियो


त्यतिखेर नेपालभित्रै पनि नेपाली रुपैयाँभन्दा भारतीय रुपैयाँ बढ्ता चलनचल्तीमा थियो। त्यो बेला स्थापित राष्ट्र ब्याङ्कको प्रमुख उद्देश्य नै देशभित्र देशकै मुद्राको चलनचल्ती पूर्ण स्थापित गर्नुरहेको थियो।

त्यो उद्देश्य हासिल गर्न कत्तिको चुनौतीपूर्ण थियो? यो प्रश्न हामीले त्यतिबेला राष्ट्र ब्याङ्क हाँक्ने जिम्मा पाएका पहिलो गभर्नर हिमालय शमशेर जबरालाई सोधेका थियौँ।

भारुसँग नेरुको साइनो किन तोड्न सकिन्न?

डलरको तुलनामा भारु किन खस्कँदैछ

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपालको आफ्नै मुद्रा चलनचल्तीमा ल्याउन कसरी सम्भव भयो


त्यतिबेला उनको देब्रे आँखामा क्यान्सर फैलिएको थियो, तर उनले उपचार पाएकी थिइनन्।

पछि उनलाई जोर्डन लगियो र शल्यक्रिया गरेर उनको रोगग्रस्त आँखा हटाइयो। अहिले उनी स्वदेश फर्किएकी छन्।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

क्यान्सर भएको आँखा हटाएपछि यी यमनी बालिकाले पाइन् नयाँ जीवन


त्यस अन्तर्गत धादिङको गल्छी-देखि रसुवाको मैलुङ जोड्ने सडक खण्डको विस्तार कार्य शुरु भइसकेको र दुई वर्षभित्र सम्पन्न हुने सडक विभागका एक अधिकारीले बताए।

त्रिशुली नदीको किनारै किनार निर्माण गरिन लागेको सो सडकले दुई देशबिचको व्यापार निकै सहज बनाउने अपेक्षा व्यवसायीहरुको छ।

प्रगति

रसुवागढी नाकाबाट हिमालय सीमापार व्यापारमा लागेका व्यवसायीहरु गल्छी मैलुङ सडक निर्माणमा ढिलाइ भएको भन्दै चिन्तित छन्।

तर सडक विभागको भनाइमा ४६ किलोमिटर लामो उक्त गल्छी-मैलुङ सडक निर्माणको कामले गति लिइरहेको छ।

सडक विभागका उपमहानिर्देशक रविन्द्र नाथ श्रेष्ठले भने, "भर्खरै सर्भै सकेर शुरु भएको छ। यो बाटो हामीले दुई वर्षभित्र दुई लेनको हुने गरी विस्तार गर्ने हो।"

रसुवागढी जोड्ने ८२ किलोमिटर लामो सडकलाई गल्छी-मैलुङ र मैलुङ-स्याफ्रु गरी बाँडिएको सडक विभागको भनाइ छ।

मैलुङ-स्याफ्रुको २० किलोमिटर खण्डको जिम्मेवारी नेपाली सेनालाई दिइएको छ भन्दै श्रेष्ठले भने, "सो खण्डको सेनाले ट्रयाक खोल्ने काम गर्दैछ। करिब ९ किलोमिटरको ट्रयाक खोलिसकिएको छ।"

रसुवागढी जोड्ने सडकलाई उत्तरतर्फ स्याफ्रुदेखि सिमावर्ती रसुवागढी नाका सम्मको ९ किलोमिटर खण्डको स्तरोन्नति गर्ने बारे चिनियाँ पक्षसँग सहमति भइसकेको अधिकारीहरु बताउँछन्।

गुनासो

झन्डै दुई वर्षअघि गएको विनाशकारी भूकम्पका कारण सिन्धुपाल्चोकको तातोपानी नाका बन्द भएपछि रसुवागढी नाकामार्फत आयात निर्यात हुने क्रम ह्वात्तै बढेको हो।

तर रसुवागढी जाने भरपर्दो सडक नहुँदा नेपालले पर्याप्त फाइदा लिन नसकेको दुखेसो नेपाल-चीन चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष राजेश काजी क्षेष्ठले व्यक्त गरे।

उनले भने, "एघार दिन लगाएर उहाँ पुग्नु र यहाँबाट आउनुको भाडा पनि उस्तै उस्तै हुन आयो।"

बाटो बनेको भए सामानहरु छिट्टो आउने र अन्य खर्च पनि निकै घट्ने उनले बताए।

सडक विभागका अनुसार गल्छी-रसुवागढी सडकको अनुमानित लागत करिब चार अर्ब रुपैयाँ रहेको छ।

सो सडक निर्माण पूरा नहुँदा चीनबाट आउन सक्ने पर्यटकहरु पर्याप्त मात्रामा नेपाल भित्र्याउन नसकिएको व्यवसायीहरु बताउँछन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

‘रसुवागढी नाका जोड्ने सडक विस्तार तीव्र’


त्यस अवधिमा देशभरि पीसीआर विधिबाट परीक्षण गर्दा २,२२० जना र एन्टिजन विधिबाट १३१ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको हो।

सो अवधिमा देशभरिका प्रयोगशालाबाट ८,८४४ नमुनाको पीसीआर र ८०३ जनाको एन्टिजन परीक्षण गर्दा त्यति सङ्ख्यामा सङ्क्रमित फेला परेका जनाइएको छ।

मन्त्रालयले गरेको प्रेस ब्रीफिङमा प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले अहिले नेपालमा प्रत्येक चार दिनमा सङ्क्रमितको सङ्ख्या दोबर हुने क्रम देखिएको बताए।

काठमाण्डू उपत्यकाभित्र भक्तपुरमा ८४, ललितपुरमा १८१ र काठमाण्डूमा ७८६ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

अहिले देशभरि सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या १०,५८२ रहेको सरकारले जनाएको छ।

तीमध्ये संस्थागत आइशोलेशनमा ८३६ र होम आइशोलेशनमा ९,७४६ जना रहेको मन्त्रालये जनाएको छ।

अहिले देशभरि कोभिड भएका १८० बिरामी आईसीयूमा रहेका र तीमध्ये ४७ जना भेन्टिलेटरमा उपचाररत रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

कोरोना भाइरस भेरिअन्टः भाइरसमा उत्परिवर्तन भयो भने के हुन्छ?

कस्तो छ अहिलेको अवस्था?

नेपालमा गत साताको तुलनामा १६२ प्रतिशतले सङ्क्रमण बढेको मन्त्रालयले आयोजना गरेको प्रेस ब्रीफिङमा काठमाण्डू विश्वविद्यालयमा जनस्वास्थ्य विभागकी सहप्राध्यापक डा. अर्चना श्रेष्ठले बताइन्।

उनका अनुसार अहिले विश्वमा २७ प्रतिशतले र भारतमा ३५ प्रतिशतले मात्र साप्ताहिक वृद्धि देखिएको छ।

भारतमा अहिले तीव्र गतिमा सङ्क्रमण बढिरहेको छ।

गत वर्ष भारतमा सङ्क्रमण उच्चबिन्दुमा पुगेको एक महिनापछि नेपालमा पनि सङ्क्रमण उच्चबिन्दुमा पुगेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

यसपालि पनि त्यस्तै अवस्था आउने देखिएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

कोभिड-१९ भारतः 'हामीले पहिला नदेखेको कोरोना भाइरस सुनामी'

मृत्युको तथ्याङ्क कस्तो छ?

मन्त्रालयका अनुसार बुधवार अपराह्णसम्म थप १० जनाको कोभिडका कारण मृत्यु भएको विवरण प्राप्त भएको थियो। तीमध्ये छ जनाको २४ घण्टाको अवधिमा मृत्यु भएको हो।

अहिलेसम्म नेपालमा कोभिडका कारण मृत्यु भएको पुष्टि हुनेको सङ्ख्या ३,११२ पुगेको छ।

गत वर्ष महामारी सुरु भएदेखि कोरोनाभाइरस पुष्टि भएका बिरामीमा मृत्युदर १.१ प्रतिशत भएको सरकारी तथ्याङ्कले देखाउँछ।

को बढी प्रभावित?

अहिलेको अवस्था हेर्दा भाइरस समुदायमा द्रुत गतिमा फैलिरहेको देखिएको पनि मन्त्रालयले जनाएको छ।

विवरणअनुसार अहिले २५ देखि ३४ वर्ष उमेर समूहमा बढी सङ्क्रमण भएको देखिएको छ।

हाल ६० प्रतिशत... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: थप २३ सय जनामा कोभिड पुष्टि, प्रत्येक चार दिनमा 'सङ्ख्या दोबर हुने क्रम देखियो'


त्यस अस्पतालको कोभिड वार्डमा २८ जना मात्र बिरामी बाँकी थिए।

एक हजार शय्या भएको महाराष्ट्रको कस्तुर्बा अस्पतालमा गत सालको गर्मी याममा १८० जना कोभिडका बिरामी थिए।

सो अस्पतालमा फेब्रुअरीमा कयौँ महिनापछि पहिलो पटक सघन उपचार कक्ष आईसीयू रित्तो भएको थियो।

बिरामीको सङ्ख्या घट्नेमा विश्वका अन्य कयौँ भागमा झैँ त्यो स्थान पनि अपवाद थिएन।

बरु स्वास्थ्यकर्मी र अग्रमोर्चामा काम गर्नेहरूले कोभिड खोप लिन सुरु गरेका थिए।

उक्त अस्पतालमा समेत ७० जना जति स्वास्थ्यकर्मी नै कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित भएका थिए।

छोटो समयको राहत

तर त्यहाँका झन्डै ६५० जना चिकित्सक र नर्सहरूले महसुस गर्न थालेको राहत धेरै दिन टिकेन।

भारतमा फैलिएको भाइरसको दोस्रो लहरले त्यहाँको उच्च प्रभावित एउटा सहर नागपुरबाट ८० किलोमिटरको दूरीमा रहेको यो अस्पताललाई समेत छाडेन।

यतिखेर १०० भन्दा कम शय्या राखिएका कोभिड वार्डमा छिटै बिरामी भरिन थाले।

पछिल्ला केही सातामा १७० बिरामी भरिए भने ३० शय्याको आईसीयूमा निकै गम्भीर बिरामीहरू भरिए। मृत्युदर ह्वात्तै बढ्यो।

भारतमा खोप कार्यक्रमलाई तीव्र बनाउनु आवश्यक रहेको विज्ञहरू ठान्छन्

उक्त अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. एसपी कलान्त्रीले भने, "दोस्रो लहरमा भाइरस निकै सङ्क्रामक भएको देखियो। हामीले सङ्क्रमित भएका पूरै परिवारलाई समेत भर्ना गर्‍यौँ। हामीले बिरामी हुने ४० वर्ष मुनिका कयौँ युवाहरूलाई समेत देखिरहेका छौँ।"

अवस्था फेरि खतराको सङ्केत दिने अवस्थामा पुगेको उनले बताए।

भारत कस्तो अवस्थामा छ

भारतमा पुष्टि भएका कोरोनाभाइरसका सङ्ख्याले एक करोड २० लाख नाघेको छ। यो विश्वमै अमेरिका र ब्रजिलपछि उच्च सङ्क्रमण हो।

तर त्यहाँ कोभिडका कारण मृत्यु भएको १६ हजारभन्दा धेरै सङ्ख्या सङ्क्रमितको तुलनामा विश्वमै कम मध्ये हो।

कयौँ विज्ञहरूले भारतले भयानक र अझ घातक कोरोनाभाइरसको दोस्रो लहर सामना गरिरहेको ठान्छन्।

सङ्क्रमणदर घटिरहेका बेला हिन्दु भक्तजनहरू कुम्भ मेलामा जम्मा भए

सङ्क्रमितहरू दोबर हुने दर ३० मार्चमा १७० भन्दा कम दिनमा झरेको थियो।

जबकि २८ फेब्रुअरीमा दोबर हुने दरको उच्च विन्दु ५९० दिन पुगेको थियो।

पछिल्लो पटक गत नोभेम्बर महिनामा त्यहाँ दोबर हुन लाग्ने दर १७० भन्दा कम दिन थियो।

कारण

अक्टोबर महिनापछि भारतमा गत सोमवार एकै दिन ६८ हजारभन्दा बढी सङ्क्रमित थपिए।

महाराष्ट्र, गुजरात र पन्जाबजस्ता... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस भारत: महामारीको 'गम्भीर र सघन' दोस्रो लहरको खतरामा


त्यस क्रममा उनले अमेरिका र तालिबान विद्रोहीबीच वार्ता भइरहेको बताए।

बाग्राम सैन्य अखडामा अमेरिकी सेनालाई सम्बोधन गर्दै ट्रम्पले भने, "तालिबानहरूले वार्तामार्फत् सहमति जुटाउन चाहिरहेका छन्।"

आफ्नो पहिलो अफगानिस्तान भ्रमणका अवसरमा उनले अफगान राष्ट्रपति असरफ गनीसँग पनि भेटघाट गरेका छन्।

अमेरिकी योजना

शान्ति वार्ता थाल्ने उद्देश्यले अमेरिका र तालिबानबीच भएको बन्दी आदानप्रदानपछि ट्रम्पले थ्याङ्क्सगिभिङ भनिने अमेरिकी पर्वको अवसरमा अचानक अफगानिस्तान भ्रमण गरेका हुन्।

त्यस क्रममा ट्रम्पले अमेरिकाले सैनिकको सङ्ख्यालाई उल्लेखनीय रूपमा घटाउन लागेको बताए।

अहिले अफगानिस्तानमा झन्डै १३,००० अमेरिकी सैनिकहरू परिचालित छन्।

सन् २००१ को सेप्टेम्बरमा अमेरिकामा भएका आतङ्कवादी आक्रमणपछि अमेरिकाले त्यहाँ आफ्नो सेना पठाएको १८ वर्ष पुगिसकेको छ।

शान्ति वार्ताको पहल सुरु भएपछि हालै तालिबान विद्रोही र अमेरिकी पक्षबीच कतारको दोहामा वार्ता भएको थियो।

तर औपचारिक वार्ता भने अझै सुरु भइसकेको छैन।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

डोनल्ड ट्रम्प: अमेरिकी राष्ट्रपति थ्याङ्क्सगिभिङका अवसरमा पहिलो पटक अफगानिस्तान भ्रमणमा


त्यस क्रममा ६ जना गैरसैनिकको ज्यान गएको आन्तरिक मामिला मन्त्रालयले जनाएको छ।

मारिनेमध्ये एकजना विदेशी महिला रहेको बताइएको छ।

तीनैजना हमलाकारी पनि मारिएका छन्।

संघर्ष

१६० जना जतिको उद्धार गरिएको जनाइएको छ।

होटलमाथि नियन्त्रण हासिल गर्न अफगान फौजले रातभरजसो संघर्ष गर्नुपरेको थियो।

कडा सुरक्षा भएको स्थलभित्र कसरी हतियारधारीहरू प्रवेश गर्न सफल भए भन्ने विषयमा प्रश्नहरू उब्जिएका छन्।

कुनै पनि समूहले हमलाको जिम्मेवारी लिएको छैन।

तर सन् २०११ मा उक्त होटलमाथि आक्रमण गरेको तालिवान पछिल्लो घटनामा पनि संलग्न रहेको हुनसक्ने आशंका गरिएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

काबुल हमला: अफगान फौजको नियन्त्रणमा होटल


त्यस क्षेत्रमा हप्तौँदेखि जारी घेराबन्दी र सैन्य कारबाहीको फलस्वरूप डुमाबाट विद्रोही बाहिरिने क्रम शुरू हुन लागेको हो।

त्यहाँ कैयौँ दिनदेखि हवाई हमला जारी थियो।

त्यसैबीच सिरियाली सेनाले विषाक्त ग्यासको प्रयोग गरेको खबर बाहिर आएको छ।

'रासायनिक हमला'को अन्तर्राष्ट्रिय भर्त्सना

भर्त्सना

हवाई हमला र गोलाबारीमा सयौँ मानिसको ज्यान गइसकेको छ र आइतवार रुसी मध्यस्तकर्ताहरूसँग आत्मसमर्पणको क्रम थाल्नका लागि एउटा सहमति भएको बताइएको छ।

पछिल्लो सहमतिपछि जैश अल इस्लाम भनिने समूहका विद्रोहीहरूलाई बसहरूमा राखेर उत्तरी सिरियातर्फ लैजाने क्रम शुरू गरिएको बताइएको छ।

सिरिया: पूर्वी गुटामा कम्तीमा ७० को मृत्यु

रुसी कदमपछि अमेरिका आक्रोशित

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले सिरियामा रासायनिक हतियार प्रयोग गरी भएको ठानिएको हमलालाई लिएर राष्ट्रपति बसर अल असद र उनका मित्र शक्ति राष्ट्रहरूको आलोचना गरेका छन्।

पछिल्लो 'रासायनिक हमला'लाई लिएर ट्रम्पले असद र उनका मित्रशक्ति रुस र इरानको कडा आलोचना गर्दै पछिल्लो हमलाको लागि उनीहरूले "ठूलो मूल्य चुकाउनुपर्ने" बताएका छन्।

सिरियाको स्वास्थ्य सेवामा रहेका सूत्रहरूले बताएअनुसार शनिवार विद्रोही नियन्त्रित डुमामा गरिएको आक्रमणमा दर्जनौँको संख्यामा मानिसहरूको ज्यान गएको छ।

स्थिति

पछिल्लो हमलाको विषयमा राष्ट्रसंघीय सुरक्षा परिषद्ले सोमवार छलफल गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

सिरिया र रुसले त्यो हमलामा आफ्नो संलग्नता रहेको भन्ने आरोप अस्वीकार गरेका छन्।

बीबीसीका कूटनीतिक संवाददाता जेम्स लान्डाल भन्छन्, पछिल्लो हमलाले सिरियाको गैरसैनिक व्यक्तिहरूको धैर्यको थप परीक्षण गरिरहेको छ।

"उनीहरूले कहिलेसम्म यस्तो त्रासदी भोग्नुपर्ने हो भन्ने प्रश्न टड्कारो भएको छ।"

उनी भन्छन्, "यस्तो बेला के अन्तर्राष्ट्रिय जगत्‌ले गर्ने भर्त्सना मात्रले स्थितिमा सुधार ल्याउला?"

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सिरिया: डुमाबाट विद्रोहीहरू बाहिरिने क्रम शुरू


त्यस बेला खिचिएको एउटा भिडिओमा उनले खासै वास्ता नगरेको जस्तो तथा केही पनि नभए जसरी आफ्नो बाटो लागेको देखिन्छ।

उक्त भिडिओ सामाजिक सञ्जालमा व्यापक भएपछि ती १७ वर्षे विद्यार्थीले त्यति बेला आफू प्रतिक्रियाविहीन जस्तो देखिएको भए पनि भित्रभित्रै निकै आत्तिएको बताएका छन्।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

घर भत्किएर झन्डै किच्यो तर यी किशोर किन चुपचाप हिँडे


त्यस लगत्तै खतिवडाले आफ्नो इन्स्टाग्राममा राखिएको भिडिओमा सबै नेपालीलाई धन्यवाद दिँदै एउटा नाम लिन छुटाइनन्, त्यो नाम थियो, अबिन भो।

जसले खतिवडाका लागि परिचयात्मक भिडिओ बनाइदिएका थिए।

शृङ्खलाले आफ्नो इन्स्टाग्राम पोष्टमा अबिनलाई धन्यवाद दिँदै लेखेकी छन्, "हामीले गर्न सकेका छौं। सबैको माया र साथका लागि धेरै-धेरै धन्यवाद। यो हाम्रो देशका लागि र हामीले देखाएको एकताको लागि हो।"

को हुन् अबिन?

आभार सन्देशमा शृङ्खला भन्छिन्, "म खासगरी अबिन भोलाई धन्यवाद दिन चाहन्छु जसले मेरो परिचयात्मक भिडिओ बनाइदिए, जुन अहिले प्रत्येक नेपालीको मुटुमा छ। उल्लेख्यमात्रामा समर्थन हासिल गर्न यो भिडिओले धेरै भूमिका निर्वाह गरेको छ। तिमी उत्कृष्ट भाइ हौ।"

मिस नेपाल खतिवडाले यसरी आफ्नो सफलताको श्रेय दिएका अबिन, युवा पुस्तामाझ आफ्ना भिडिओका कारण चर्चित छन्।

२० वर्षीय अबिनलाई सानै उमेरदेखि निकट रुपमा चिनेका निशोन शाक्यले भने, "साथीहरूको सानो सर्कलमा रमाउने अबिन सानैदेखि कम्प्यूटरमै धेरै समय बिताउने गर्थे। उनले भिडिओ बनाउने कला पनि कम्प्यूटरबाट आफैँ सिकेका हुन्।"

काभ्रेको बनेपामा जन्मिएका अबिन एक कक्षा पढ्दा उनको परिवार बसाईँ सरेर पोखरा पुगेको थियो।

पोखराकै गण्डकी बोर्डिङ स्कुलबाट ए लेभेल पढेका उनी अहिले भिडिओ बनाउने काममै ब्यस्त छन्।

युवामाझ चर्चित

ए लेबलमा आफ्नो कक्षामा पहिलो भएका उनी १३ वर्षको हुँदादेखि नै स्कुलमा साथीहरूसँग मिलेर भिडिओ बनाउने गर्थे।

भिडिओका लागि आवश्यक वातावरण आफ्नो बुवाबाट पाएको बताउने अबिनका अनुसार उनको भिडिओ बनाउने 'प्यासन' अहिले 'प्रोफेसन' बनेको हो।

सन् २०१६ मा ए लेबल पूरा सिद्धयाए यता सक्रिय रुपमा भिडिओमा काम गरिरहेका अबिनले यसअघि पहिलो हिमालयन रोडिज कार्यक्रममा दोस्रो बनेको अनिमेस शाहीको 'द शो डाउन' नामक सानो एक्सन फिल्म पनि बनाएका थिए।

अहिले बुद्ध एयरका लागि व्यापारिक विज्ञापन बनाउने काम गर्ने अबिनका बुवा यादवदास भोछिभोया पनि भिडिओमै काम गर्छन्।

आफ्नो यूट्यूबमा २८ हजार भन्दा बढी सब्स्क्राइबर भएका अबिनका इन्स्टाग्राममा पनि झण्डै १५ हजार फलोअर छन्।

उनले बनाएको शृङ्खला खतिवडाको परिचयात्मक भिडिओ अहिलेसम्म करिब २० लाखले हेरिसकेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अबिन को हुन् जसलाई मिस नेपाल शृङ्खला खतिवडाले पटकपटक धन्यवाद दिइन्


त्यस संस्थाको धार्मिक विभागका उप प्रमुख मोहन भट्टराईले अक्टुबर १४ मा नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिलाई एक निवेदन पठाए।

उनले दुई, ढाई लाख नेपाली गोर्खालीहरू म्यानमारमा रहेको दाबी निवेदनमा गरे पनि म्यानमारको सरकारी तथ्याङ्क अनुसार यहाँ एक लाख पनि नेपालीभाषी छैनन्।

तर विभिन्न कारणले जनगणनामा छुटेका समेतलाई गणना गर्दा सवा लाख जति नेपालीभाषी पुग्ने सामाजिक अगुवाहरू बताउँछन्।

यो निवदेन परेको पाँच दिनपछि अन्तर्राष्ट्रिय पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिले बर्मामा दशैँ टिकाको साइत अक्टुबर २६ सोमबार बिहान १० बजेर १५ मिनेटमा उपयुक्त हुने भन्ने सन्देश पठायो।

त्यसपछि म्यानमारमा दशैँको साइत निश्चित गरेर सामाजिक सञ्जालमा सन्देश प्रवाह गरियो।

नेपालमा झैँ गरी म्यानमारमा पनि नेपालीभाषीले दशैँ मनाउँछन्।

गोर्खालीका जति बाक्लो बस्ती भयो उति रमाइलो गरी दशैँ मनाउने चलन यहाँ छ। बाक्लो बस्ती भएका ठाउँमा केही वर्ष अगाडिसम्म पिङ हाल्ने,  सप्तमीमा धुमधामका साथ फूलपाती भित्र्याउने,  अष्टमीमा मौलामा बलि दिने, कालरात्रिमा रातभर जाग्राम बसी भजन किर्तन गर्ने र टिकाका दिन मान्यजनको हातबाट टिका थाप्दै हिँड्ने चलन थियो।

त्यस्तै युवा विभाग, साँस्कृतिक विभागले नेपालीभाषी बाक्लो भएको बस्तीमा फूलपाती वा त्यसको वरपर राम चरित्रका नाटक, दुर्गा कवच, गीत सङ्गीत र हास्यव्यङ्ग्य सहितका प्रहसन पनि गर्दथे।

बलि बन्देज

यी मध्ये मन्दिरमा बलि दिने चलन १५ वर्ष यता पूर्ण बन्देज छ। कुनै कुनै शहर र गाउँमा दुई, तीन दशक अगाडि देखि नै बलि दिन छाडिएको नेपालीभाषाका अग्रज साहित्यकार ठाकुरप्रसाद गुरागाईंले जानकारी दिए।

'बलि प्रथा त्यसै पनि राम्रो हैन। त्यसमाथि करिब ९० प्रतिशत बौद्धमार्गी भएको देशमा नेपालीभाषीले मन्दिरमा बलि दिन्छन् भन्दा राम्रो सन्देश जाँदैनथ्यो। त्यसैले गोर्खाली सङ्घले निर्णय गरेरै बलि प्रथा रोकेको हो,' गुरागाईंले भने।

पूजारी समेत रहेका भट्टराई म्यानमारको १४ वटा प्रदेशमध्ये कचिन प्रदेशको राजधानी मेचिनाका हुन्। मेचिनामा करिब २५ हजार नेपालीभाषी छन्। उनले गोर्खालीका मन्दिरमा दशैँका बेला बलि दिइने मौलाहरू उखेलेर नदीमा लगेर बिसर्जन गरिएको बताए।

हिजोआज केहीकेही बाँकी रहेका मौलामा केराको काँगियो, चिउरा र जमरा चढाउने चलन छ। कसैकसैले कुभिन्डोलाई छेस्काका खुट्टा हालेर बलि दिने पनि गर्दा रहेछन्।

'घटस्थापनाको दिन साइत हेरेर जमरा राखिन्छ। मन्दिरमा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

म्यानमार दशैँ: दशकौँ पछि म्यानमारका नेपालीले दशैँ मान्ने चलन कसरी


त्यसअघि न्यूयोर्क राज्यका गभर्नर एन्ड्रू कोमोले राष्ट्रपति चुनाव हुने समय आइरहँदा भएको 'उक्त घटना प्रजातन्त्रको लागि गम्भीर खतरा' भएको भन्दै सरकारी निकायहरूलाई अनुसन्धानको आदेश दिएका थिए।

ट्विटरको आन्तरिक प्रणालीमार्फत् साइबर अपराधीहरूको सन्देश कम्तीमा ३५ करोड मानिसहरूसम्म पुगेको थियो।

आक्रमणकारीको निसानामा परेर दुरुपयोग गरेका यी सबै ट्विटर खातालाई दशौँ लाख मानिसले पछ्याएका छन्।

आक्रमण

आक्रमणबाट प्रभावित हुनेमा पूर्वराष्ट्रपति बराक ओबामा, राष्ट्रपतिका लागि डेमोक्र्याटिक उम्मेदवार जो बाइडन, अर्बपतिहरू जेफ बेजोस, एलन मस्क, बिल गेट्स, माइकल ब्लूम्वर्ग तथा र्‍यापर कान्ये वेस्ट पनि छन्।

ऊबर र एपलजस्ता संस्था पनि ह्याकरहरूको तारोमा परेका थिए।

तिनका धेरैजसो खातामा प्रेषित ट्वीटमा मानिसहरूलाई क्रिप्टोकरेन्सीको रूपमा चन्दा दिन भनिएको थियो। केही समयभित्र थुप्रैले त्यसो गरेका पनि थिए।

ट्वीट लेखेर केही बेरमै मेटाइए पनि त्यस बीचमा झन्डै १,१०,००० डलर बराबरको रकम जम्मा भएको थियो।

आफ्नो आन्तरिक प्रणालीमा पहुँच भएका कर्मचारीलाई सफलतापूर्वक निसानामा पारेपछि त्यस्तो आक्रमण भएको ट्विटरले जनाएको छ।

'लोभका लागि धन्यवाद'

त्यस घटनालाई गोपनीयता, विश्वास र सुरक्षामाथिको अनपेक्षित आक्रमणको रूपमा हेरिएको छ।

तर विज्ञहरूले ह्याकरहरूले त्यसको दुरुपयोग गरेर अझ बढी क्षति पुर्‍याउन सक्थे भनेका छन्।

छोटा सन्देशहरू राखिने यो सामाजिक सञ्जालका प्रमुखले ह्याकरहरूको 'लोभका लागि धन्यवाद ईश्वर' भनेका छन्।

धेरैजसो खातामा राखिएका झुटा ट्वीटमा मानिसहरूलाई क्रिप्टोकरेन्सीको रूपमा चन्दा दिन भनिएको थियो। र त्यसबापत दोबर पैसा दिइने भनिएको थियो।

तर ट्विटरका प्रमुख ज्याक डोर्सीले घटनालाई 'ट्विटरका लागि कठिन दिन' बताएका थिए।

धेरैले यसको प्रभाव ट्विटरका लागि मात्र नभएर समग्र सामाजिक सञ्जालमै पर्ने चेतावनी दिएका छन्।

विश्व आर्थिक मञ्चका साइबर प्रमुख विलीअम डिक्शन भन्छन्, "ट्विटरको प्रतिष्ठा नै यस प्रकरणले चुकाएको मूल्य हो।"

"विश्वभरिका सोशल मीडीआ प्रयोगकर्तालाई सुरक्षित राख्न यस प्रणालीमै पुरानै स्वरूपमा ल्याउन थप प्रयास आवश्यक छ।"

राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा असर पर्छ?

अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचन हुन अब चार महिनाजति मात्र बाँकी हुँदा मतदानमा हुने प्रभावका लागि के ट्विटरलाई विश्वास गर्न सकिन्छ भन्ने प्रश्न समेत प्रश्न उठेको छ।

यो... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ट्विटर ह्याकः एफबीआईले अनुसन्धान गर्दै, विज्ञहरू भन्छन्, 'अझ बढी क्षति हुनसक्थ्यो'


त्यसअघि बुधवार साँझ प्रधानमन्त्री टरिजा मेले ब्रेक्जिट सम्झौताको मस्यौदालाई आफ्नो मन्त्रिपरिषद्ले समर्थन गरेको बताएकी थिइन्। तर कैयौँ मन्त्रीहरूले त्यो मस्यौदाप्रति असहमति जनाएको बुझिएको छ।

ब्रिटेनको राजनीतिमा बढ्दो असन्तुष्टिमाझ कतिपय कन्जर्भेटिभ सांसदहरूले मेविरुद्ध अविश्वासको प्रस्ताव ल्याउन सुझाव दिइरहेका विवरणहरू सार्वजनिक भएका छन्।

डेभिड डेभिसले राजीनामा दिएपछि राब ब्रेक्जिटमन्त्री नियुक्त भएका थिए।

दबाव

तर उनी अहिलेको ब्रेक्जिट सम्झौताको मस्यौदाप्रति असहमति जनाउने वरिष्ठ मन्त्रीहरमध्ये एक भएको बताइएको छ।

बीबीसीका नर्मन स्मिथका अनुसार राबको राजीनामाले मन्त्रिपरिषद्‌का अन्य सदस्यलाई पनि राजीनामा दिने दबाव पर्न सक्छ। यदि त्यसो भएमा मेको मन्त्रिपरिषद् टुक्रिन सक्ने खतरा बढ्न सक्छ।

बिहीवार मेले तयार पारेको सम्झौताको मस्यौदाप्रति असहमति जनाउँदै शैलेश वाराले उत्तरी आयर्ल्यान्डको राज्यमन्त्री पदबाट राजीनामा दिएका थिए।

उनले त्यो सम्झौताले "ब्रिटेनलाई आधा बाटोमा छोड्ने र सार्वभौम राष्ट्र बन्न बाट रोक्ने" टिप्पणी गरेका थिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ब्रेक्जिट सम्झौताको मस्यौदामा असहमत मन्त्रीद्वारा राजीनामा


त्यसअघि ११८ वटा कम्पनी दर्ता भएकोमा अधिकांश नयाँ कम्पनी थिए।

देशको सार्वजनिक यातायातको क्षेत्रमा पाँच सयभन्दा बढी समिति तथा सङ्घहरू सञ्चालनमा रहेको अधिकारीहरूले अनुमान गरेका छन्।

तर सरकारकै ढिलासुस्तीका कारण कम्पनीको रूपमा दर्ता हुन अन्योल रहेको व्यवसायीहरूको गुनासो छ।

अवरुद्ध

यातायात व्यवसायीका भनाइमा 'सिन्डिकेट अन्त्य' गर्दा भएको सहमति कार्यान्वयन गर्न बनाइएको कार्यदलको बैठक अहिलेसम्म बस्न नसक्दा समितिहरू कम्पनीमा दर्ता हुने प्रक्रिया अवरुद्ध भएको हो।

त्यसका कारण थप 'रूट' अनुमति नदिइएकाले पनि यात्रु मारमा परेको उनीहरू बताउँछन्।

तर यातायात व्यवस्था विभागका महानिर्देशक रूपनारायण भट्टराईले व्यवसायीहरू कम्पनीमा दर्ता हुन कुनै अप्ठेरो नभएको बताएका छन्।

उनले भने, ''यो सबै कुरा हाम्रो छलफलको दायरामा आउँछ, अब केही दिनमा टुङ्ग्याउँछौँ। सरकार र व्यवसायीबीच भएको 'सिन्डिकेट अन्त्य' गर्ने निर्णयपछि करिब ५० कम्पनी थपिएका छन्। तर कति कम्पनी दर्ता हुनुपर्ने हो हामीलाई अझै थाहा छैन।''

सार्वजनिक सवारीसाधनलाई कम्पनीको रूपमा दर्ता हुन असार मसान्तसम्मको समयसीमा दिइएको छ।

आरोप

तर सरकारले गरेका प्रतिबद्धता पूरा नगरेकाले ढिलाइ भइरहेको व्यवसायीहरूको आरोप छ।

उनीहरूका अनुसार समितिका ब्याङ्क खाता रोक्का भएका कारण दिनहुँ हुने सवारी दुर्घटनापछिको उपचार र बीमासम्बन्धी कार्यक्रम ठप्प भएको छ।

सरकारले त्यो अप्ठेरो फुकाइदिनु पर्ने माग नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासङ्घको छ।

महासङ्घका उपाध्यक्ष रामप्रसाद सुवेदीले भने, ''दर्ताको प्रारूप के छ त? एउटा कम्पनीमा कतिवटा गाडी दर्ता गर्नुपर्ने हो? यसबारे कार्यदलको बैठकले टुङ्गो लगाओस्। तर बैठक नै बसेको छैन। अनि हाम्रो सरकारलाई विनम्र आग्रह के हो भने हाम्रो संस्थाहरूको रोक्का भएको खाता खोलियोस्। त्यसपछि क्रमिक रूपमा आगामी एक महिनामा के के गर्नुपर्ने हो त्यो गर्न हामी तयार छौँ।''

तर विभागले खाता फुकुवा गर्ने विषय आफ्नो क्षेत्राधिकारभित्र नपर्ने र त्यस्तो सहमति पनि नभएको बताएको छ।

उपचार र बीमाबारे विद्यमान समस्या समाधानको विकल्प खोज्न सम्बन्धित निकायलाई आग्रह भने गरिएको विभागको भनाइ छ।

यसैबीच बुधवार गृह मन्त्रालयले यातायात सम्बद्ध सङ्घसंस्थाहरूको शेयर, चल र अचल सम्पत्तिको विवरण १५  दिनभित्र तयार गर्न देशभरका प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूलाई निर्देशन दिएको छ।

यसअघि... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'सिन्डिकेट अन्त्यपछि ५० यातायात समिति कम्पनीमा दर्ता'


त्यसका अतिरिक्त सैनिकहरुलाई सैन्य अखडा र उनीहरुको आवास छाड्न प्रतिबन्ध लगाइएको छ।

आइतवार एक अमेरिकी सैनिकले मिनी भ्यानसँग ट्रक ठोक्काउँदा अर्कै सवारीसाधनका एकजना स्थानीय चालकको ज्यान गएको थियो।

जापानमा तैनाथ अमेरिकी सेनाको आधाभन्दा बढी संख्या ओकिनावामा छ तर बाक्लो सैन्य उपस्थितिप्रति स्थानीयबासिन्दाले लामो समयदेखि आक्रोश व्यक्त गर्दै आएका छन्।

पुष्टि

एउटा वक्तव्यमार्फत अमेरिकी सेनाले आफ्ना एक सैनिक दुर्घटनामा संलग्न रहेको पुष्टि गरेको छ र 'त्यसको एउटा कारक रक्सी हुनसक्ने' जनाएको छ।

अमेरिकी सेनाले 'जिम्मेवार ढङ्गले रक्सी सेवन, जोखिम व्यवस्थापन र वाञ्छनीय आचरणबारे जापानमा रहेका आफ्ना सबै सैनिकका लागि अनिवार्य तालिम'को पनि घोषणा गरेको छ।

सन् २०१६ मा दशौं हजार जापानीहरुले अमेरिकी सेनाको उपस्थितिको विरोधमा प्रदर्शन गरेका थिए

दक्षिणी जपान र चीनको तटपारी करिब ६४० किलोमिटर क्षेत्रमा रहेको ओकिनावा अमेरिका जापान सुरक्षा गठबन्धनको एउटा प्रमुख हिस्सा हो।

उक्त अखडामा करिब २६ हजार अमेरिकी सैनिक छन्।

आपत्ति

सो टापुको कम जनसंख्या भएको क्षेत्रमा सेनालाई सार्ने योजनाहरु छन् तर ओकिनावावासी त्यहाँबाट समग्र हवाई अखडा हटाइयोस् भन्ने चाहन्छन्।

फौजहरुसँग जोडिएका अपराध र दुर्घटनाहरुप्रति धेरै ओकिनावावासीहरु आपत्ति जनाउँछन्।

खासगरी सन् १९९५ मा अमेरिकी सैनिकहरुले एक १२ वर्षीया किशोरीको सामूहिक बलात्कार गरेको घटनापछि अमेरिकी उपस्थितिलाई लिएर धेरै स्थानीयबासिन्दामा आक्रोश बढ्दो छ।

सन् २०१६ मा एउटा सैनिक अखडामा खटिएका एक पूर्व मरिन एकजना महिलाको हत्यामा जोडिएपछि रक्सी सेवन र मध्यरातसम्म लगाइने कर्फ्यूमा अस्थायी प्रतिबन्ध लगाइएको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिकी सैनिकलाई रक्सी 'प्रतिबन्ध'


त्यसका कारण औद्योगिक रूपमा विश्वको पहिलो रोजाइमा रहने गरेको उसको हैसियतमा धक्का लाग्न सक्ने देखिएको छ।

चीनको छिमेकी भारतले यसमा अवसर देखेको छ र नयाँ परिस्थितिमा जतिसक्दो चाँडो लाभ लिन व्यग्र देखिएको छ।

भारतका यातायात मन्त्री नितिन गडकरीले विश्वव्यापी रूपमा कमजोर भएको चीनको  अवस्था आफ्नो देशका लागि अप्रत्याशित रूपमा आएको अवसर भएको हालैको एउटा अन्तरवार्तामा  बताएका थिए।

ब्रजिलको जत्रै जनसङ्ख्या भएको भारतको उत्तरी राज्य उत्तरप्रदेशले चीन छाड्न चाहिरहेका उद्योगहरूलाई आकर्षित गर्न एउटा आर्थिक कार्यदल नै गठन गर्ने भएको छ।

भारतले लक्समवर्गको भूगोल भन्दा दोब्बर क्षेत्रफलको जमिन चीनबाट बाहिरिन चाहने  कम्पनीहरूका लागि भनेर छुट्याउन तयार पारिरहेको छ।

ब्लूमबर्गका अनुसार भारतले १ हजार अमेरिकी बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरूसँग सम्पर्क पनि गरिसकेको छ।

"यो सम्पर्क एउटा नियमित प्रक्रिया हो," भारतको लगानी प्रवर्द्धन निकाय इनभेस्ट इण्डियाका प्रमुख कार्यकारी दीपक बागलाले बीबीसीसँग भने।

"कोभिडका कारण यी धेरै कम्पनीहरूले जोखिम कम गर्ने उद्देश्य राखेर चीनबाट व्यापार सम्बन्ध घटाउन खोज्ने प्रक्रिया द्रूत बनाउनेछन्।"

अमेरिका र भारतबीच लगानी अभिवृद्धि गर्ने क्षेत्रमा काम गरिरहेको एउटा शक्तिशाली समूह यूएस-इण्डिया बिजनेस काउन्सिलले पनि भारतले जोडदार ढङ्गले पहल गरिरहेको उल्लेख गरेको छ।

यूएस-इण्डिया बिजनेस काउन्सिलकी अध्यक्ष एवम् दक्षिण तथा मध्य एशिया मामिला सम्बन्धी अमेरिकी पूर्व सहायक विदेशमन्त्री निशा विश्वालले बीबीसीलाई भनिन्, "भारतले केन्द्रीय र प्रान्तीय तहमा विभिन्न उद्योगलाई आकर्षित गर्ने प्रयत्न गरिरहेको हामीले पाएका छौँ।"

"भारतमा यस अघि नै उद्योग स्थापना गरिसकेका कम्पनीहरूले अरूभन्दा शुरूमा चीनमा रहेका आफ्ना उद्योगमा कम उत्पादन गर्ने र भारतमा आफ्ना उत्पादन बढाउन थाल्ने गर्न सक्छन्।"

तर उनले अहिले पनि त्यस्तो कार्य मूल्याङ्कनकै चरणमा रहेको भन्दै हतारमा निर्णय हुने सम्भावना नरहेको बताइन्।

कोरोनाभाइरसले निम्त्याएको आर्थिक सङ्कटको वातावरणमा सम्पूर्ण रूपमा उद्योग स्थानान्तरण चुनौतीपूर्ण देखिन्छ।

स्वतन्त्र अर्थशास्त्री रूपा सुब्रमन्य भन्छिन्, "महामारीका कारण अधिकांश उद्योगले नगद र पुँजीको अभाव बेहोरिरहेका छन् त्यही भएर हतार गर्नुभन्दा सावधानी अपनाएर उनीहरूले निर्णय गर्नेछन्।"

लामो समयदेखि चीन मामिलालाई नियालेका र हङकङमा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: के चीनलाई उछिनेर विश्वका उद्योगहरूको केन्द्र भारत बन्ला?


त्यसका कारण त्यहाँबाट भित्रिने विप्रेषण अर्थात् रेमिटेन्समा पनि कमी आएको  अधिकारीहरूले बताएका छन्।

वैदेशिक रोजगार व्यवसायीहरूले यो अवधिमा कतारी कम्पनीबाट नेपाली कामदारका लागि मागपत्र समेत विगतको तुलनामा कम आएको जनाएका छन्।

जोखिम

आतङ्कवादलाई सघाएको भन्दै साउदी अरेबियासहितका छिमेकी मुलुकले कतारसँग सम्बन्ध तोडेको एक वर्ष पुगेको छ।

उक्त सङ्कटका कारण निम्तिनसक्ने सम्भावित जोखिम आकलन गरेर यो अवधिमा नेपालबाट कतार जाने कामदारको सङ्ख्यामा उल्लेखनीय कमी आएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

श्रम स्वीकृति जारी गर्ने निकाय वैदेशिक रोजगार विभाग काठमाण्डू कार्यालयका प्रमुख भवीश्वर पाण्डे भन्छन्, "अहिले कतार जाने नेपाली कामदारको सङ्ख्या घटेको छ। बीस प्रतिशतसम्म घटेको विश्लेषण सरकारी तथ्याङ्कबाट गर्न सकिन्छ।"

वैदेशिक रोजगार विभागका अनुसार २०७३ देखि २०७४ साउनसम्म कतार जाने नेपाली कामदारको सङ्ख्या एक लाख २१ हजारजति थियो।

त्यसयता आजसम्मको तथ्याङ्क हेर्दा उक्त सङ्ख्या २५ हजारले घटेर ९६ हजार पुगेको छ।

यो अवधिमा कतारबाट कति नेपाली कामदार फर्किए भन्ने चाहिँ स्पष्ट छैन।

मागमा कमी

कतारबाट आउने कामदार मागपत्रमा भने कमी आएको वैदेशिक रोजगार व्यवसायीहरू अनुभव सुनाउँछन्।

वैदेशिक रोजगार व्यवसायी सङ्घका अध्यक्ष रोहन गुरुङ भन्छन्, "कतारमात्रै होइन सम्पूर्ण खाडी क्षेत्रमै नेपाली कामदारको माग घटिरहेको देखिएको छ। तेलको मूल्यमा आएको कमी र नाकाबन्दी यसका प्रमुख कारण हुन्।"

तर नाकाबन्दीका कारण नेपाली कामदारसँग सरोकार राख्ने गरी खासै असर नपरेको कतारस्थित नेपाली राजदूत रमेशप्रसाद कोइराला दाबी गर्छन्।

तथापि पछिल्लो सरकारी आकडाले कामदारको सङ्ख्या घटेकोदेखि लिएर कतारबाट भित्रिने रेमिटेन्समा व्यापक कमी आएको तस्बिर देखाउँछ।

राष्ट्र ब्याङ्कको अनुसन्धान विभागका कार्यकारी निर्देशक नरबहादुर थापा भन्छन्, "नेपालमा रेमिटेन्स भित्रिने मुलुकहरूको सूचिमा कतार एक नम्बरमा थियो तर अहिले मलेशियाले उछिनेको छ।"

देशको अर्थतन्त्रको प्रमुख खम्बा मानिने रेमिटेन्समा कमी आएपछि चिन्तित देखिएका सरकारी अधिकारीहरू खाडी सङ्कटको हल नभएसम्म परिस्थितिमा सुधार नआउने निचोड पुगेको पाइन्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

किन घटे कतार जाने नेपाली कामदार


त्यसका कारण त्रिभुवन अन्तराष्ट्रिय विमानस्थलमा यो हप्ता  धेरै चोटि विमानस्थल नै बन्द गर्नु परेको जनाइएको छ।

अर्को अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सञ्चालन गर्न नसक्दासम्म यस्तो समस्या दोहोरिरहने विज्ञहरूले बताएका छन्।

वर्षा सुरु भएसँगै देशको एकमात्र अन्तराष्ट्रिय विमानस्थलको धावनमार्गमा फेरि समस्या देखिन थालेको छ।

समस्या

विगतमा झैँ यसपटक पनि धावनमार्गमा भ्वाङ पर्न थालेको र यसले नियमित उडानलाई प्रभावित पार्न थालेको त्रिभुवन विमानस्थलका महाप्रबन्धक राजकुमार क्षेत्री बताउँछन्।

उनले भने, "धेरैजसो ट्याक्सी वेमा भ्वाङ पर्छ, धावनमार्गमा पनि देखिन्छ। हामी बन्द गर्छौँ अनि मर्मत गर्छौँ। यो सातामा मात्र मङ्गलवार र बिहीवार आधा घण्टा जस्तो बन्द गर्न परेको थियो। हरेक १० वर्षमा पिच गर्नुपर्ने हुन्छ त्यो नभएकोले समस्या देखिएको हो।"

वर्षा नसकिँदासम्म प्वालपरेका धावनमार्ग टालटुल गरेरै काम चलाउनुको विकल्प नभएको क्षेत्रीले बताए।

यस्तै धावनमार्गको क्षमता भन्दा धेरै र ठूला जहाजले उडान भर्ने कारणले पनि समस्या थपिँदै गएको विज्ञहरू बताउँछन्।

विकल्प

त्रिभुवन अन्तराष्ट्रिय विमानस्थल हवाई ट्राफिकसँग सरोकार राख्ने निकाय एअर ट्राफिक सर्भिस शाखाका पूर्वप्रमुख विमलेशलाल कर्णले भने, "घाम लागे पनि पिचमा समस्या आउँछ त्यस्तै वर्षा हुँदा पिचभित्र पानी पस्छ अनि ठूलो जहाज अवतरण गर्दा प्वाल पर्छ।"

"यति धेरै र वाइड बडी जहाज उडाउने भने बनेकै हैन यो धावनमार्ग। लामो समय विमानस्थल बन्द गरेर मर्मत गर्न सकिँदैन त्यसैले अर्को विमानस्थल छिट्टै सञ्चालनमा ल्याउनुको अर्को विकल्प हामीसँग छैन।"

त्रिभुवन विमानस्थलमा हाल दैनिक तीन सय भन्दा बढी उडान हुने गरेको छ।

विदेशी पर्यटक आउने समयमा यो सङ्ख्या निक्कै बढ्ने गर्छ।

यति धेरै उडान हुने विमानस्थलको धावनमार्ग जस्तो सम्वेदनशील विषयलाई अधिकारीहरुले समयमै समाधान नगर्ने परिपाटिले त्रिभुवन विमानस्थलमाथि सुरक्षाको प्रश्न खडा गर्ने सम्भावना बढ्दै जाने जानकारहरू बताउँछन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

धावनमार्गमा भ्वाङ पर्दा नियमित उडान प्रभावित


त्यसका लागि अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा)ले उनीहरूमाथि गरिरहेको लगानी बढाउनुपर्ने महिला खेलाडीहरूले बताएका छन्।

सरोकारवाला निकाय एन्फाले भने अन्य सहयोगी संस्थाले पनि हातेमालो नगरी महिला फुटबललाई उकास्न कठिन रहेको जनाएको छ।

रुसमा चलिरहेको विश्वकपमा आ-आफ्ना टोलीको समर्थन गर्दै आधारातसम्म नसुती खेल हेर्ने नेपालीको संख्या निकै छ।

लोकप्रिय

संसारमै सबैभन्दा धेरै रुचाइने खेलका रूपमा फुटबललाई लिइन्छ।

तर महिला फुटबल भने पुरुषको तुलनामा ओझेलमा पर्ने गरेको छ।

नेपाली फुटबलप्रेमीका रोचक गतिविधि

विश्वकप २०१८: महिला छुटेपछि बिलबोर्ड फेरियो

धेरैलाई त महिला विश्वकप कहिले र कहाँ सम्पन्न भएको थियो भन्नेसम्म थाहा छैन।

यस्तै महिला फुटबलमा अमेरिका शक्तिशाली राष्ट्र हो भन्दा कतिपयले नपत्याउन पनि सक्छन्। तर अमेरिकी टोली महिला फुटबल विश्व विजेता हो।

सपना

नेपालमा पनि महिला फुटबलको वास्तविकता त्यस्तै रहेको खेलाडीहरू बताउँछन्।

प्रायः पुरुषहरूकै खेलको चर्चा हुने गर्छ र दर्शक पनि उनीहरूकै खेलमा बाक्लो हुने गर्छ।

विश्वकप चल्दा कुनै दिन यस्तो प्रतिष्ठित प्रतियोगिता खेल्ने सपना पलाउने उनीहरू बताउँछन्।

तर धरातल सम्झँदा चाहिँ विश्वकप खेल्ने सपना दिवा सपनामा मात्रै रहने हो कि भन्ने लाग्ने स्ट्राइकर सावित्री भण्डारी बताउँछिन्।

उनले भनिन्, "विश्वकप खेल्ने हरेक खेलाडीको सपना हो। रुसमा जारी प्रतियोगिता हेर्दा यो रहर अझ बढ्छ। तर हामीले पाइरहेको प्रशिक्षण आदि हेर्दा विश्वकप खेल्ने सपना मात्र हुने हो कि जस्तो लाग्छ।"

"महिला फुटबल खेलाडीका लागि वर्षमा जम्मा दुईवटा नियमित प्रतियोगिता हुन्छन्। प्रशिक्षण पनि नियमति छैन। हामीले खेल्ने अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता पनि धेरै कम छन्।"

यस्तो अवस्थामा विश्वकप खेल्नका लागि लामो र संघर्षपूर्ण यात्रा तय गर्न पर्ने भण्डारीले बुझैकी छन्।

यसको लागि एन्फाले कुनै गुरुयोजना बनाएर त्यसलाई कार्यान्वयन गरे महिला खेलाडी मिहिनेत गर्न तयार रहेको उनी बताउँछिन्।

आशा

महिला फुटबल टोलीका पूर्व प्रशिक्षण ध्रुव केसी पनि महिला खेलाडीले पाएको प्रशिक्षण र अन्य सुविधाको तुलनामा राम्रो प्रदर्शन गरेको बताउँछन्।

उनले भने, "राम्रो प्रशिक्षण दिने हो, उनीहरूलाई चाहिने पौष्टिक आहारदेखि अन्य प्राविधिक विषयमा पनि ध्यान दिने हो भने महिला टोलीले अर्को २०-२५ वर्षमा विश्वकप खेल्न सक्छ।"

"एसियाका शक्तिशाली मुलुक भनेको जापान,... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाली महिला फुटबल टोलीको सपनाः विश्वकप


त्यसका लागि उसले प्रतिभावान् विदेशीहरूलाई लामो समयका लागि प्रवेशाज्ञा दिन थालेको छ।

चिनियाँ सञ्चारमाध्यमका अनुसार 'मल्टी-एण्ट्री भीसा' अर्थात् पटक-पटक प्रवेश पाउने भीसा पाँचदेखि १० वर्षसम्मका लागि हुनेछ।

प्रविधि क्षेत्रका विज्ञ, उद्यमी तथा वैज्ञानिकहरू त्यस्तो प्रवेशाज्ञा पाउन योग्य हुनेछन्।

पानी र जमिनबाट उड्ने विश्वकै ठूलो विमान

भारत-चीन को बलियो?

लक्ष्य

चीनले आफ्ना आर्थिक तथा सामाजिक विकासका लागि लक्ष्य तय गरिसकेको छ।

र, त्यसको प्राप्तिमा सघाउनका लागि ऊ विदेशी विज्ञहरूलाई नियुक्त गर्न चाहन्छ।

प्रवेशाज्ञा लिन अनलाइनबाट आवेदन दिन सकिन्छ जसका लागि शुल्क तिर्नुपर्दैन र प्रक्रिया पनि छिट्टै अघि बढ्छ।

प्रवेशाज्ञा पाउने व्यक्ति एक पटकमा १८० दिनसम्म बस्न पाउनेछन् र श्रीमती तथा छोराछोरीलाई पनि आफूसँगै राख्न पाउनेछन्।

पहिचान

सन् २०१६ मा चीनले प्रवासीहरूमा 'र्‍याङकिङ्' प्रणाली शुरु गरेको थियो।

त्यसको उद्देश्य चिनियाँ आवश्यकता बमोजिम प्रतिभाहरूको पहिचान गरी त्यस अनुसार उनीहरूबाट काम लिनु थियो।

एउटा दस्तावेज अनुसार उच्च विदेशी प्रतिभामा नोबेल पुरस्कार विजर्ता, सफल ओलिम्पिक खेलाडी र सङ्गीत तथा कलासम्बन्धी विश्व प्रसिद्ध शैक्षिक संस्थाका निर्देशकहरूलाई समावेश गरिएको छ।

वरिष्ठ वैज्ञानिक, ठूला वित्तीय संस्थाका प्रमुख तथा विदेशी उच्चस्तरीय विश्वविद्यालयका प्राध्यापकहरूलाई पनि सूचीमा समेटिएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

विदेशी प्रतिभालाई किन आकर्षित गर्दैछ चीन?


त्यसका लागि उसले शिक्षा मन्त्रालय, विभाग र कार्यालयका एवं निजी तथा सरकारी विद्यालयका व्यवस्थापकहरुलाई आवश्यक कारबाही गर्न भनेको छ।

प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभा निर्वाचनका क्रममा बालबालिकाको प्रयोग भइरहेको भन्दै राष्ट्रिय मानव अघिकार आयोगले ध्यानाकर्षण गराएका बेला निर्वाचन आयोगले शिक्षा सम्बद्ध निकायको ध्यानाकर्षण गराएको हो।

राजनीतिक दलहरुको आग्रहमा विद्यालय बन्द गर्ने, विद्यालय परिसरमा आमसभा गर्न अनुमति दिने र भीड बढाउन विद्यार्थीलाई जबरजस्ती लैजान दिने जस्ता आचारसंहिता उल्लंघनका थुप्रै घटना भएको निर्वाचन आयोगले जनाएको छ।

निरुत्साहित

पटक-पटक ध्यानाकर्षण गराए पनि जुलुस, आमसभा, र्‍याली तथा राजनीतिक  भेला जस्ता चुनावी कार्यक्रममा बालबालिकाको प्रयोग नरोकिएको भन्दै आयोग एक्लैले केही गर्न नसक्ने प्रमुख निर्वाचन आयुक्त अयोधीप्रसाद यादवले बताएका छन्।

तर त्यसलाई निरुत्साहित गर्न शिक्षासम्बन्धी सरकारी निकायहरु नै मौन जस्तो देखिएको यादवले बताए।

उनले भने, "कुनै राजनीतिक दलको आग्रहमा विद्यालय किन खाली गर्नुपर्‍यो, हामी किन घण्टी बजाएर छुट्टी दिन्छौँ? त्यो शिक्षा विभागले वा शिक्षा कार्यालयले सम्बन्धित प्रधानाध्यापकसँग स्पष्टीकरण माग गर्नुपर्ने हो कि होइन? प्रधानाध्यापकसँग स्पष्टीकरण सोधिदिनुस् त विद्यालय शान्त हुन्छ।"

निर्वाचन आयोगले बालबालिकाको प्रयोगसम्बन्धी आएका उजुरीविरुद्ध कारबाही प्रक्रिया अघि बढाएको बताएको छ।

मूकदर्शक

तर हालसालै सम्पन्न स्थानीय तहको निर्वाचनको प्रचारको बेला भएका सोही प्रकृतिका आचारसंहिता उल्लंघनकै घटनामा समेत आयोग मूकदर्शक बनेको कतिपयको आरोप छ।

स्थानीय तहको निर्वाचनपछि राजनीतिक दलबाट आएका प्रतिबद्धता र हाल जारी रहेका प्रशिक्षणका कारणले आसन्न निर्वाचनमा बालबालिकाको प्रयोगमा कमी आउने केन्द्रीय बालकल्याण समितिका कार्यकारी निर्देशक तारक धितालले बताए।

उनले भने, "रोकथाममूलक ढङ्गले बालबालिकाको प्रयोगविरुद्ध काम गरिरहेका छौँ। अब यो हिसाबले बालबालिकाको प्रयोगमा केही कमी आउला भन्ने अपेक्षा गरेका छौँ। विद्यालय, शिक्षक र स्वयं अभिभावकहरु पनि सचेत हुनु जरुरी छ जसले गर्दा दलगत स्वार्थका निम्ति बालबालिकाहरु प्रयोग नहोऊन्।"

तर विगतमा त्यस्तै दलीय प्रतिवद्धता भए पनि स्थानीय निर्वाचनमा झण्डै साढे ६ हजार बालबालिकाको प्रयोग भएको केन्द्रीय बालकल्याण समितिले जनाएको छ।

जसमध्ये नेपाली कांग्रेसबाट... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

‘प्रचारमा बालबालिकाको प्रयोग रोकियोस्’


त्यसका लागि एकीकृत प्रणालीबाट खर्च गरिनुपर्ने र खर्च भएका रकम र क्षेत्रबारे जानकारी दिनुपर्ने विज्ञहरूको भनाइ छ।

अर्थ मन्त्रालयका एक जना उच्च अधिकारीले हालसम्म ४ अर्ब ३४ करोड रूपियाँ कोभिड-१९ को सन्दर्भमा रकमान्तर र वितरण गरिएको जानकारी दिए।

अधिकारीहरूले प्रदेश र स्थानीय सरकारमार्फत् भइरहेका खर्चका विवरण प्राप्त हुन बाँकी नै रहेको जनाएका छन्।

नेपालमा रहेका अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाहरूले १ अर्ब ७ करोड ९३ लाख रूपियाँ बराबरका कोरोनाभाइरस नियन्त्रण र राहतसँग जोडिएका कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्न लागेको बताइन्छ।

खर्च र बजेट वितरण

अर्थ मन्त्रालयका सहसचिव उत्तरकुमार खत्रीका अनुसार हालसम्म कोरोनाभाइरसको नियन्त्रण, उपचार र क्वारन्टीन सहितका पूर्वाधार निर्माणका लागि ४ अर्ब ३४ करोड ७१ लाख रूपियाँ रकमान्तर अनि वितरण गरिएको छ।

उक्त रकमबाट सातवटै प्रदेशलाई क्वारन्टीन तथा आइसोलेशन कक्ष निर्माणका लागि प्रति प्रदेश २ करोड रूपियाँ उपलब्ध गराइएको अनि चीनको वुहानबाट उद्धार गरेर ल्याइएका व्यक्तिहरूलाई क्वारन्टीनमा राखिएको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

ठाउँठाउँमा स्थानीय तहहरूले क्वारन्टीनस्थल बनाएका छन्

रक्षा मन्त्रालयमार्फत् नेपाली सेनालाई औषधि खरिदका लागि उपलब्ध गराइएको २ अर्ब ३४ करोड रूपियाँ पनि त्यसमा परेको छ।

नेपाली सेनाले उक्त रकम प्रयोग गरी चीनबाट औषधि र अत्यावश्यक उपकरण खरिद गरेको थियो। त्यसबाहेक भारतबाट पनि केही औषधि खरिद गरिएको प्रवक्ता खत्री बताउँछन्।

साथै अन्य औषधिजन्य खरिद, कोभिड-१९ को उपचारसँग जोडिएका भवन तथा अस्पतालका पूर्वाधार निर्माण अनि परीक्षणसँग जोडिएका किट र रसायनहरूको खरिद पनि उक्त रकमले समेटेको अर्थमन्त्रालयले जनाएको छ।

अर्थ मन्त्रालयले निकासा दिएको अधिकांश बजेट स्वास्थ्य मन्त्रालय, रक्षा मन्त्रालय र स्थानीय तहहरूले खर्च गरिरहेको बताइन्छ।

प्रदेश र स्थानीय सरकारहरूले आफ्नै बजेटबाट कोरोनाभाइरस नियन्त्रण र उपचारका लागि पनि खर्च गरिरहेका छन्। त्यसको हिसाबकिताब क्रमश: प्राप्त हुने सङ्घीय मामिला मन्त्रालयका सहसचिव बसन्त अधिकारी बताउँछन्।

उनले भने, “हामीले स्थानीय तहहरूलाई राहत र क्वारन्टीनमा भएका खर्चबारे विवरण पठाउन भनेका छौँ। उहाँहरूले कोभिड-१९ का कारण व्यस्त भएर निकाल्न पाएका छैनौँ र निकालेपछि पठाउँछौँ  भन्नुभएको छ।”

गैरसरकारी संस्थाको अनुगमन

अहिले प्रदेश नं ५, सुदूरपश्चिम प्रदेश र कर्णाली... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: सङ्क्रमणसँग जुझ्न करिब साढे ५ अर्ब रुपैयाँ परिचालन, खर्चको पारदर्शितामाथि प्रश्न


त्यसका लागि फिलिपिन्समा स्थापित धानको सबैभन्दा ठूलो जिन ब्याङ्कले क्रप ट्रस्टबाट स्थायी कोष पनि जुटाइसकेको छ।

इन्टर्न्याश्नल राइस रिसर्च इन्स्टिट्युटको जिन ब्याङ्कमा सङ्कलित बीउ प्रयोग गरेर खडेरी र बाढी थेग्न सक्ने धान विकसित गर्ने प्रयास भइरहेको छ।

तापमानवृद्धिका कारण खाद्यान्न आपूर्ति नबिथोलियोस् भनेर जिन ब्याङ्कहरूमा बीउ भण्डारण गरिँदै आएको छ।

कीरा र रोग अनि बाढी र सुख्खा थेग्न सक्ने गुण भएका नयाँ बाली विकसित गर्न धानमा आनुवंशिक विविधिता छ।

अन्तर्राष्ट्रिय गैरनाफामूलक संस्था क्रप ट्रस्टकी कार्यकारी निर्देशक मारिए हागा भन्छिन्, "धनको बीउमा चमत्कार छ। धानको प्राकृतिक विविधतामा तपाईँ आफूले खोजेको लगभग सबै गुण भेट्नुहुन्छ।"

उनका अनुसार धानको बीउ संरक्षण तुलनात्मक रूपमा सजिलो छ र कम तापक्रममा तिनलाई सयौँ वर्षसम्म सुरक्षित राख्न सकिन्छ।

धान र चामलबारे रोचक तथ्य

नेपाल धानमा आत्मनिर्भर कहिले होला

'यस वर्षको मनसुनले चामल आयात घटाउँछ'

सन् २०५० सम्ममा चामलको वार्षिक उपभोग ४२ करोड मेट्रिक टनबाट बढेर ५२ करोड ५० लाख मेट्रिक टन पुग्ने अनुमान गरिएको छ।

फिलिपिन्सको लस ब्यानसस्थित इन्टर्न्याश्नल राइस रिसर्च इन्स्टिट्युटले बाढीग्रस्त क्षेत्रमा पनि सप्रिने एकथरी धान विकसित गरिसकेको छ।

'स्कूबा राइस' भनेर चिनाइएको सो धान एशियामा वितरित भइसकेको छ।

अफ्रिकामा रोप्न अहिले त्यसलाई अनुकूल बनाइँदैछ।

सो जिन ब्याङ्कका व्यवस्थापक तथा इभ्युलुशनरी बायोलजिस्ट रूरी स्याक्भिल-ह्यामिल्टन धान संरक्षण गर्ने कामबाट विश्वलाई फाइदा पुग्ने कुरा प्रमाणित भइसकेको बताउँछन्।

सङ्कलित र संरक्षित बीउबाट उन्नत जातका धान विकसित गर्न सकिने र उत्पादनमा भोग्नुपर्ने चुनौती एवम् उपभोक्ताको स्वादलाई विचार गरेर तिनको प्रयोग गर्न सकिने उनी बताउँछन्।

खानेकुरा जोगाउने प्रयास

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

फिलिपिन्सस्थित जिन ब्याङ्कमा एक लाख जातका धान संरक्षित


त्यसका लागि माकुराले चराले देख्ने पराबैजनी किरण परावर्तन गर्ने रेसा बनाउँछ।

यसबाट उत्प्रेरित भएर एकजना प्रकृतिप्रेमीले चरालाई जोगाउने उद्देश्यले विशेष किसिमको सिसाको विकास गरेका छन्।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

माकुराको जालोबाट प्रेरित भएर चरालाई सिसामा ठोकिनबाट जोगाउने उपाय


त्यसका लागि विगतमा नियममा तोकिएको तौल भन्दा सानो अर्थात् ३० माइक्रोनभन्दा कम तौल भएका प्लास्टिकका झोला उत्पादन बन्द गरिने वातावरण विभागका महानिर्देशकले बताएका छन्।

वातावरण प्रदूषणको मुख्य कारकमध्येको एक मानिएको प्लास्टिकको अत्यधिक प्रयोगलाई नियन्त्रण गर्ने चुनौतीबारे विश्व वातावरण दिवसका अवसरमा बहसहरू भइरहेका छन्।

सरकारले मङ्गलवारबाट तीन वर्षअघि घोषणा गरिए पनि कार्यान्वयन हुन नसकेको पातला प्लास्टिकको झोला माथिको प्रतिबन्ध कडाइका साथ लागु गर्ने वातावरण विभागका महानिर्देशक दुर्गाप्रसाद दवाडीले बताएका छन्।

विवाद

त्यसका लागि विगतमा राखिएको ४० माइक्रोनको प्लास्टिक झोलाको सट्टा ३० माइक्रोनको झोलामा मात्र त्यस्तो प्रतिबन्ध लगाइने गरी नियम परिमार्जन गरिएको उनले बताए।

मंगलवार विश्व वातावरण दिवसकै दिन प्रधानमन्त्रीबाट त्यसको घोषणा हुने बताउँदै महानिर्देशक दवाडीले भने, "प्रधानमन्त्रीले विश्व वातावरण दिवस पारेर त्यसको घोषणा गरेपछि हामी सुरुमा उद्योगीहरूलाई प्लास्टिकका झोला उत्पादन नगर्न सहमत गराउँछौँ। त्यसपछि पनि उत्पादन गरेमा भने कारबाही गर्छौँ।"

तीन वर्षअघि काठमाण्डूबाट सरकारले प्लास्टिक झोलामा प्रतिबन्ध लगाएपनि उद्योगीहरूले विकल्प दिन नसकेको भन्दै त्यसको विरोध गरेपछि प्रतिबन्ध कार्यान्वयन हुन सकेको थिएन।

नेपालमा प्लास्टिक उद्योगमा करिब १५ अर्ब रुपैयाँको लगानी तथा २५ हजारको रोजगारी रहेको उद्योगीहरू बताउँछन्।

पुनर्प्रयोग

उनीहरूले प्रतिबन्ध समाधानको उपाय हुन नसक्ने भन्दै प्लास्टिक पुन: प्रयोग गर्ने विश्वव्यापी प्रचलन नेपालमा लागु गर्नु पर्ने बताएका छन्।

नेपाल प्लास्टिक उत्पादक संघका महासचिव सन्तोषकुमार सेढाईँ भन्छन्, "एउटै उपाय भनेको प्लास्टिकको फोहोर व्यवस्थापन र पुनर्प्रयोग हो। त्यसो भएमा दुई चार वर्षमा समस्या समाधान हुनेछ।"

वातावरणवादीहरूले भने सरकारले प्लास्टिक फेरि प्रयोग गर्नका निम्ति उद्योगीहरूलाई नै लगानी गर्न दबाब दिन नसकेको भन्दै आलोचना गरेका छन्।

साथै देशभरि छरिएका गाउँपालिका तथा नगरपालिकाहरूले पनि प्लास्टिक व्यवस्थापनको उपाय खोज्न चासो नदिएको भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त हुने गरेका छन्।

गाईको पेटमा प्लास्टिक

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल: पातलो प्लास्टिक प्रतिबन्धमा 'थप कडाइ'


त्यसका लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण र जटिल ठानिएको जग्गा अधिग्रहणको काम एक वर्षभित्र सक्नुपर्नेछ।

उक्त रकम अन्तर्गतका परियोजनाहरु पाँच वर्षभित्र निर्माण गरिसक्नुपर्ने बाध्यकारी व्यवस्था अघिल्लो महिना नेपाली र अमेरिकी अधिकारीहरुबीच भएको सम्झौतामा उल्लेख छ।

तोकिएकै समयमा परियोजना सम्पन्न गर्न नसक्ने बानी परेको भनेर आलोचना खेप्ने गरेको नेपालका लागि अघिल्लो महिना वाशिङटन डीसीमा नेपाल र अमेरिकाबीच मिलेनियन च्यालेन्ज कर्पोरेशन (एमसीसी) अन्तर्गत भएको सम्झौतालाई एउटा चुनौतीका रुपमा हेरिएको छ।

अमेरिकाद्वारा नेपाललाई रु ५१ अर्ब अनुदान

उद्देश्य

नेपालले अहिलेसम्म प्राप्त गरेको सबैभन्दा ठूलो रकमको उक्त अनुदानबाट काठमाण्डूको लप्सीफेदीबाट भारतको सीमावर्ती सुनौलीसम्म जोड्ने ३०० किलोमिटर लामो प्रसारण लाइन र ५ वटा सडकखण्ड स्तरोन्नति गर्ने उद्देश्य लिइएको छ।

ती दुवै परियोजना पूरा गर्नका लागि कार्यतालिका निर्माण गरिएको नेपालका तर्फबाट एमसीसी परियोजनाका संयोजक एवं पूर्व सचिव तुलसी सिटौलाले बताए।

उनले भने, "सन् २०१९ ज्यानुअरीबाट शुरु गर्ने हिसाबले हामीहरुले काम अगाडि बढाइरहेका छौँ। सडकका केही कामहरु अलि अगाडि सन् २०१८ मै शुरु हुन्छ।"

एमसीसी अन्तर्गत प्राप्त अनुदानबाट निर्माण गरिने परियोजनाहरु पाँच वर्षभित्रै बनाइसक्नुपर्ने बाध्यकारी व्यवस्थाका कारण आवश्यक तयारीलाई उच्च प्राथमिक्ता दिइएको सरकारी अधिकारीहरु बताउँछन्।

त्यसका लागि एक वर्षभित्र ४०० केभी क्षमताको प्रसारण लाइन निर्माणका लागि तीनवटा सब-स्टेशन र टावरहरु निर्माणका निम्ति जग्गा अधिग्रहण सम्पन्न गर्न उक्त निकायले सरकारको ध्यानाकर्षण गराएको छ।

कार्यान्वयन

आगामी ६ महिनाभित्र उक्त सम्झौता कार्यान्वयनका लागि स्थापित कार्यालयलाई विस्तार गरिसक्ने र त्यसलगत्तै सडक र प्रसारण लाइन निर्माणका लागि ठेकेदार र प्राविधिक परामर्शदाता चयनको प्रकिया अघि बढाइने सिटौला बताउँछन्।

उनले भने, "५० देखि ६० जना भएको कार्यालय खडा हुन्छ। ६ महिनाभित्र हामी नयाँ कार्यालयमा नयाँ संरचनासहित सर्ने लक्ष्यका साथ काम गरिरहेका छौँ।"

अमेरिकी अनुदानमा नेपाल सरकारले आफ्नो तर्फबाट १३ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी रकम थप गरी उक्त परियोजनाहरुको कार्यान्वयन अघि बढाउनेछ।

अमेरिकी सरकारले पूर्वाधार निर्माणमा अन्य देशलाई सघाउन सन् २००४ मा स्थापना गरेको एमसीसी अन्तर्गत अनुदान पाउने नेपाल पहिलो दक्षिण एशियाली देश... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिकी अनुदानः परियोजना कसरी अघि बढ्छन्?


त्यसका लागि सिकारीहरूले नेपाल सरकारलाई मोटो रकम तिरेर अनुमति लिनुपर्छ।

लाखौँ रुपैयाँ तिर्नु पर्ने भए पनि धौलागिरि हिमालको दक्षिणपश्चिममा फैलिएको ढोरपाटन सिकार आरक्षमा हिमाली सौन्दर्यको रसपान गर्दै चुनौतीपूर्ण मानिने नाउर र झारलको सिकार गर्न विदेशबाट सिकारको सोख भएका पर्यटकहरू आउने क्रम बढ्न थालेको छ।

उच्चहिमाली क्षेत्रका भीरपाखामा विचरण गर्ने जङ्गली नाउर र झारल निकै टाठा र फुर्तिला हुन्छन्। त्यसैले तिनको सिकार गर्न सजिलो छैन।

तैपनि यसपालि ढोरपाटन पुगेका विदेशी सिकारीले केही नाउर र झारल मारेर तिनको सिङसहितको टाउको आखेटोपहारका रूपमा आफ्नो देश लैजान सफल भएका छन्।

'हिमाली ट्रफी' मोह

ढोरपाटनमा शरद् र वसन्त ऋतुमा सिकार खेल्ने गरिन्छ।

यो आर्थिक वर्षको शरद्  (असोज-मंसिर) मा सिकार भएका दशवटा नाउर र छवटा झारलमध्ये चार रुसी सिकारीले आठवटा नाउर तथा चारवटा झारलको सिङ आफ्नो देश लगेको राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु विभागले जनाएको छ।

बाँकी सिकारीले आफ्नो आखेटोपहार स्वदेश लैजान अनुमति लिने प्रक्रिया थालेका छ‍न्।

ढोरपाटन रुस, अमेरिका, जर्मनी, फ्रान्स, स्पेन, क्यानडा, बेल्जियम लगायतका देशका ट्रफी सिकारका सौखिन व्यक्तिहरूमाझ प्रख्यात छ।

ट्रफी सिकारीहरूले नेपालको ढोरपाटनलाई जीवनमा एक पटक पुग्नै पर्ने गन्तव्य मान्न थालेका छन्।

सिकारीको सङ्ख्या बढेका कारण ढोरपाटन सिकार आरक्षको कमाइमा पनि वृद्धि भएको बताइन्छ।

पोहर सिकार आरक्षले नाउर तथा झारलको सिकारबाट ५९ लाख ७५ हजार सात सय रुपैयाँ कमाएको थियो।

यो वर्ष सिकार खुलेको पहिलो ऋतुमा कुल एक करोड आठ लाख ५७ हजार रुपैयाँ सङ्कलन भएको राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु विभागले जनाएको छ।

सिकारबाट कसरी हुन्छ संरक्षण?

पश्चिम नेपालका तीन जिल्ला रुकुम, बाग्लुङ र म्याग्दीको १,३२५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रमा फैलिएको ढोरपाटन सिकार आरक्षमा ३२ प्रजातिका स्तनधारी वन्यजन्तु पाइन्छन्।

अनुमति लिएका सिकारीले तोकिएको समय र क्षेत्रमा निश्चित वन्यजन्तुको सिकार गर्न पाउँछन्। तीमध्ये नाउर र झारल प्रमुख हुन्।

राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागले बेलाबेलामा ती वन्यजन्तुको गणना गर्ने र सिकारको वार्षिक कोटा निर्धारण गर्ने गरेको छ।

विभागका अनुसार यसरी सिकार गर्न दिँदा कुनै वन्यजन्तुको सङ्ख्या ह्वात्तै घट्ने वा ती सखापै हुने परिस्थिति बन्दैन। साथै तिनको सङ्ख्या बढेर आफ्नै वासस्थानलाई... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

विदेशी सिकारीको रोजाइमा ढोरपाटन: मारेर कसरी गरिन्छ हिमाली वन्यजन्तुको संरक्षण


त्यसका लागि हात बेलाबेलामा धुनुपर्छ। त्यसबाहेक मानिसले प्राय: जहाँ जाँदा पनि आफूसँगै लैजाने गरेको स्मार्टफोनलाई पनि सफा राख्नुपर्छ।

हातेफोनलाई कुनै क्षति नपुर्‍याईकन कसरी सफा गर्न सकिन्छ त?

सूक्ष्मजीव वैज्ञानिकहरूले सामान्य साबुन र पानी प्रयोग गरेर फोन सफा गर्दा त्यसबाट कीटाणुको परिमाण घटाउन सकिने बताएका छन्। हेर्नुहोस् फोन सफा गर्ने उपाय, यो भिडिओमा।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: रोगबाट जोगिन हात मात्र हैन, फोन पनि सफा गर्नुपर्छ


त्यसका साथै सयौँ हजार वयस्कलाई विशाल शिविरहरूमा राखिँदैछ, तीव्र गतिमा र ठूलो स्तरमा बोर्डिङ स्कूलहरूको निर्माण कार्य जारी छ।

सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध दस्तावेजहरू र विदेशमा रहेका परिवारका सदस्यसँगको दर्जनौँ अन्तर्वार्ताबाट बीबीसीले सो क्षेत्रमा बालबालिकालाई के गरिँदैछ भन्ने विषयमा केही प्रमाणहरू सङ्कलन गरेको छ।

एउटा नगरमा मात्रै चार सयभन्दा बढी बालबालिकाले एउटा मात्रै नभई आफ्ना दुइटै अभिभावकलाई गुमाएको तथ्यले देखाएको छ, उनीहरू कैदीको स्वरूपमा शिविर अथवा जेलमा राखिएका छन्।

ती बालबालिकालाई "केन्द्रीकृत रूपमा हेरचार" चाहिए वा नचाहिएकोबारे औपचारिक लेखाजोखाहरू गरिएका छन्।

सिन्जियाङका वयस्कहरूको पहिचान रुपान्तरण गर्ने प्रयासहरूसँगै समानान्तर रूपमा बालबालिकालाई उनीहरूका अभिभावकदेखि अलग्याउने विधिवत प्रयासहरू गरिएको प्रमाणले देखाएको छ।

सिन्जियाङ, जहाँ विदेशी पत्रकारलाई चौबीसै घण्टा पछ्याइन्छ, मा चीनको कडा निगरानी र नियन्त्रणले प्रमाणहरू सङ्कलन गर्न असम्भव तुल्याउँछ। तर टर्कीमा प्रमाण भेटिन्छन्।

इस्तानबुलस्थित एउटा ठूलो हलमा आफ्ना कथा सुनाउन दर्जनौँ मानिस लाम लागेका छन्, उनीहरूमध्ये धेरैले आफ्ना बालबच्चाको तस्वीर बोकिरहेका छन् जो सिन्जियाङबाट हराएका छन्।

आफ्ना तीनजना छोरीका तस्वीर देखाउँदै एक आमाले भनिन्, "मलाई थाहा छैन उनीहरूको हेरचार कसले गरिरहेको छ। कुनै सम्पर्क नै हुन सकेको छैन।"

तीन छोरा र एक छोरीको तस्वीर समाइरहेकी अर्की आमाले आँसु पुछ्दै भनिन्, "उनीहरूलाई अनाथालय लगिएको भन्ने मैले सुनेकी छु।"

तनावमा र दुःखका साथ बयान दिइएको ६० वटा छुट्टाछुट्टै अन्तर्वार्तामा बालबालिकाका आमाबुवा र अरू आफन्तले सिन्जियाङमा एक सयभन्दा बढी बालबालिका बेपत्ता भएकाबारे बताएका छन्।

उनीहरू सबै उइगर हुन्- सिन्जियाङकै सबैभन्दा ठूलो आदिवासी मुस्लिम समुदायका सदस्य, जसको भाषा र आस्था टर्कीसँग जोडिन्छ।

अध्ययन अथवा व्यापार गर्न, परिवारलाई भेट्न अथवा बच्चा जन्माउन पाउने चिनियाँ सीमा र धर्मविरुद्धको बढ्दो दमनबाट जोगिन हजारौँ उइगर टर्की पुगेका छन्।

तर चीनले तीन वर्षयता सयौँ हजार उइगर र अरू अल्पसङ्ख्यकलाई शिविरहरूमा कैद गर्न थालेपछि उनीहरूले आफूलाई टर्कीमा फसेको पाएका छन्।

चिनियाँ अधिकारीहरू भन्छन्, धार्मिक अतिवादसँग जुझ्नका निम्ति उइगरहरूलाई "प्राविधिक प्रशिक्षण केन्द्रहरू"मा शिक्षा दिइँदैछ।

तर आस्था जाहेर गरेकै कारण - प्रार्थना... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चिनियाँ मुस्लिमः बालबालिकालाई परिवारदेखि छुट्टै राख्न विद्यालयको प्रयोग


त्यसकै आधारमा लेखिएको उनको पुस्तक पनि प्रकाशित भयो।

उक्त पुस्तकले त्यति बेला विद्यमान जीवविज्ञानको मान्यतामा ठूलो परिवर्तन ल्याइदियो।

डार्विनको सिद्धान्तले जीवहरूका पूर्वज तथा तिनको क्रमविकासबारे नयाँ किसिमले व्याख्या गरेको छ। हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

एउटै पुर्खाबाट फरक प्रजाति बन्छन् भन्ने डार्विनले यसरी पत्ता लगाए


त्यसको अर्थ मुलुकभित्र लगाइएका सबै प्रतिबन्धहरू फुकुवा हुनेछन्।

तर सीमा नाका भने अझ पनि बन्द रहने बताइएको छ।

सार्वजनिक र निजी कार्यक्रमहरू, खुद्रा पसलहरू, होटल रेस्टुरेन्टहरू, सार्वजनिक यातायातका माध्यमहरू र घरेलु उडानहरूलाई कुनै प्रतिबन्ध बिना चलाउन दिइनेछ।

आर्डर्नले 'न्यूजील्यान्डले भाइरस जित्न अभूतपूर्व रूपमा एकताबद्ध भएर काम गर्‍यो' भनिन्।

आर्डर्नले 'तर भाइरस निर्मूल नहुने त्यसैले निरन्तरको प्रयास आवश्यक पर्ने' चेतावनी दिइन्।

उनले भनिन्, "न्यूजील्यान्डले कोरोनाभाइरसको नयाँ सङ्क्रमण अवश्य पनि फेरि देख्नुपर्नेछ।"

फिजिका प्रधानमन्त्रीको न्यूजील्यान्डलाई बधाई

गत हप्ता प्रशान्त महासागरीय टापु राष्ट्र फिजिले  उसको अन्तिम कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित व्यक्ति सञ्चो भएपछि आफैले आफूलाई कोभिड-१९ मुक्त घोषणा गरेको थियो।

सोमवार न्यूजील्यान्डले त्यस्तै घोषणा गरेपछि फिजिका प्रधानमन्त्रीले ट्वीटरमा न्यूजील्यान्डलाई बधाइ दिएका छन्।

न्यूजील्यान्डले कसरी कोरोनाभाइरसलाई जित्यो?

न्यूजील्यान्डमा अब एउटा पनि सक्रिय कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण बाँकी नभएपछि न्यूजील्यान्डले भाइरस जितेको जस्तो देखिएको छ।

शुरूमा न्यूजील्यान्ड असाध्यै छिटो र बृहत् लकडाउनमा गयो। उसका सीमा नाकाहरू १९ मार्चमा बन्द गरिए। त्यतिबेला न्यूजील्यान्डमा ३० वटा मात्र भाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

सात दिनपछि उच्च तहको सतर्कतामा मुलुकलाई लगियो। न्यूजील्यान्डमा कडा लकडाउन लगाइयो।

भाइरस र अन्य कीटाणुबाट जोगिन यसरी हात धुनुपर्छ

पाँच हप्ताको कडा लकडाउनपछि केही घर लगेर खान मिल्ने 'टेकअवे' पसलहरू र केही कम अत्यावश्यकीय व्यवसायहरू पनि खोल्न अनुमति दिइएको थियो।

अन्त्यमा एप्रिलको अन्त्यतिर नयाँ सङ्क्रमण झण्डै शून्यमा झर्‍यो। त्यसपछि त्यहाँ झन् धेरै प्रतिबन्धहरू खुकुलो बनाइयो।

अहिले भाइरस समाप्त भएजस्तो देखिन्छ। तर प्रधानमन्त्री जसिन्डा आर्डनले लामो समयसम्म सीमा नखोल्ने बताएकी छन्।

न्यूजील्यान्डमा जम्मा १५०४ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो र २२ जनाको मृत्यु भएको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: न्यूजील्यान्डमा मध्यरातदेखि सबै प्रतिबन्ध फुकुवा


त्यसको उद्देश्य प्रहरीलाई समुदायको अभिभावक बनाउनु हो।

उक्त सहर अमेरिकामा उच्च अपराध दर भएको सहरमा पर्दथ्यो।

तर आठ वर्षपछि अहिले त्यहाँ ५० वर्ष यताकै कम अपराध दर देखिएको छ।

त्यो कसरी सम्भव भयो? हेर्नुहोस् यो भिडिओमा।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

एउटा अमेरिकी सहरले कसरी प्रहरी बलमा परिवर्तन र अपराध दर कम गर्न सक्यो?


त्यसको एक वर्षपछि उनको पार्टीले दिल्लीमा बहुमतको सरकार पनि बनायो।

गत जनवरीमा भारतको आर्थिक सर्वेक्षणले रोजगारीमा सुस्त गतिले वृद्धि भइरहेको देखाएको थियो।

सरकारी आँकडा अनुसार सन् २०१३/०१४ मा बेरोजगारी दर ४ दशमलव ९ प्रतिशतबाट बढेर ५ प्रतिशत पुगेको छ र यो तस्वीर अझ बढी चिन्ताजनक हुनसक्छ।

दयनीय

हालै अर्थशास्त्री विनोज अब्राहमको एउटा अध्ययनले श्रम ब्यूरोद्वारा संकलित जागिरसम्बन्धी आँकडाको प्रयोग गरेको थियो।

उक्त अध्ययनले सन् २०१२ र २०१६ को अवधिमा भारतमा रोजगारी वृद्धि हुने दरमा व्यापक कमी आएको देखाएको छ।

भारत स्वतन्त्र भएयता त्यस्तो अवस्था आएको सम्भवतः यो पहिलो पटक हो।

आधा जनसंख्या निर्भर रहेको कृषि क्षेत्रको अवस्था पनि दयनीय हुँदै गएको छ।

खडेरीका कारण र उत्पादनको उचित मूल्य नपाउने भएर कृषकहरु कृषि पेशाबाट टाढिन थालेका छन् र निर्माण लगायतका क्षेत्रमा रोजगारी खोज्न थालेका छन्।

म्याककिन्से ग्लोबल इन्स्टिट्युटको एउटा अध्ययन अनुसार सन् २०११ देखि २०१५ को बीचमा २ करोड ६० लाख रोजगारी सकिएको छ।

गिरावट

यसबीचमा कुल ग्राहस्थ उत्पादनमा पनि गिरावट देखिएको छ र पछिल्लो तीन वर्षमा कुल ग्राहस्थ उत्पादनमा सबैभन्दा कम ५ दशमलव ७ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।

पछिल्लो वर्षको नोटबन्दी र गत जुलाइमा वस्तु तथा सेवा करले आंशिक रुपमा रोजगारी सिर्जनामा गिरावट ल्याउनमा भूमिका खेले।

जसका कारण धेरै रोजगारी सिर्जना गर्ने कृषि, निर्माण तथा निजी व्यापार क्षेत्र नराम्ररी प्रभावित भए अनि रोजगारीमा त्यसबाट धक्का लाग्यो।

इण्डियन एक्सप्रेसका एकजना विश्लेषकका अनुसार धातु, पुँजीगत सामान, खुद्रा बजार, ऊर्जा लगायत उत्पादन गर्ने १२० भन्दा बढी कम्पनीहरुले दिने रोजगारीमा कमी आएको छ।

भारतको आर्थिक सर्वेक्षण अनुसार रोजगारी सिर्जना गर्नु भारतको एउटा मुख्य चुनौती हो।

सन् २०३० सम्म १ करोड २० लाख भारतीयलाई रोजगारी आवश्यक पर्नेछ।

संघर्ष

हाल २ करोड ६० लाख भारतीय नियमित रोजगारीको खोजीमा छन् जुन संख्या लगभग अष्ट्रेलियाको जनसंख्या बराबर हो।

अर्थशास्त्री विजय जोशी भन्छन्, "सामाजिक सुरक्षाको व्यवस्था नभएका कारण अधिकांश मानिसले बाँच्नका निम्ति आफैंले संघर्ष गर्नुपर्ने अवस्था छ।"

आफ्नो परिवारमाथि निर्भर बेरोजगारहरुको संख्या पनि ठूलो छ र अधिकांश मानिसले कम पारिश्रमिकमा काम गर्नुपर्ने अवस्था पनि छ।

एउटा अनुमान अनुसार भारतको कुल श्रमशक्तिको ८० प्रतिशत हिस्सा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

रोजगारीः कहाँ गए मोदीका चुनावी वाचा?


त्यसको केही घण्टाअघि इसरोको चन्द्रमा छुने मिशन चन्द्रयान-२ को विक्रम ल्यान्डरसँग सम्बन्ध विच्छेद भएको थियो।

इसरोका अध्यक्ष शिवनलाई अँगाल्दै प्रधानमन्त्री मोदीले ढाडस दिएको भिडिओ टेलिभिजन, अनलाइन र सामाजिक सञ्जालमा निकै चर्चित बन्यो।

चन्द्रयान-२ मिशनको एउटा यान विक्रम ल्यान्डर योजना अनुरुप चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा उत्रियो या उत्रिएन वा त्यसलाई के भयो भन्ने प्रश्नहरू अझै अनुत्तरित छन्।

तर आइतवार इसरोका प्रमुख शिवनले चन्द्रमाको सतहमा विक्रम ल्यान्डर देखिएको तस्बिर आफूहरूले पाएको र त्यससँग सम्पर्क पुर्नस्थापित गर्ने प्रयास भइरहेको बताएका छन्।

मुख्य भूमिका

त्यतिखेर शिवन भारतीय यानको चन्द्रमा यात्रा पूरा नभएको कारणले भावुक भएको भएपनि उनी मानसिक रूपमा निकै दृढ व्यक्ति हुन्।

उनकै प्रयासका कारण कम खर्चमा अन्तरिक्षमा उपग्रहहरू पठाउने मामिलामा भारत अहिले एउटा प्रमुख गन्तव्य बनेको छ।

मङ्गल मिशनका लागि पीएसएलभी भनिने प्रक्षेपण यानको उपयोग गरेर कम खर्चिलो रणनीति विकसित गर्नमा उनले मुख्य भूमिका निर्वाह गरेका थिए।

१५ फेब्रुअरी २०१७ मा पीएसएलभी मार्फत् एकसाथ १०४ वटा उपग्रहहरू (बेबी) लाई सफलतापूर्वक अन्तरिक्षमा पठाउन सफल हुनुका पछाडि शिवन नै मुख्य भूमिकामा थिए।

एउटा टेलिभिजन अन्तर्वार्तामा शिवनले बेबी नाम दिइएको उक्त उपग्रह वाहन रकेटका बारेमा भनेका छन्: "यो इसरोको निकै ठूलो सफलता हो र एकैसाथ यतिधेरै उपग्रह पठाउने भारत पहिलो देश हो।"

आमजीवनमा अन्तरिक्ष विज्ञान

उनको नेतृत्वमा लिथियम ब्याट्री पनि बनाइएको थियो जसको इलेक्ट्रिक वाहनमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।

शिवन स्वयंका अनुसार इसरोको मुख्य उद्देश्य 'आमजीवनमा अन्तरिक्ष विज्ञानको प्रयोग' गर्नु हो।

बताइए अनुसार इसरोले अन्तरिक्षमा पठाउने प्रविधिलाई उद्योगको रूपमा जोड्ने दिशामा काम गरिरहेको छ।

उनका अनुसार अहिलेसम्म इसरोले तीनसय देखि चारसय प्रविधि उद्योगहरूमा पठाइसकेको छ।

पीएसएलभी प्रक्षेपण यान भारतको तेस्रो पुस्ताको रकेट हो जसले सन् १९९४ देखि सन् २०१७ को बिचमा ४८ भारतीय र २०९ विदेशी उपग्रहहरूलाई अन्तरिक्षसम्म पुर्‍याएको छ।

चिकित्सा उपकरणहरूको विकासको क्षेत्रमा समेत उनीहरूले थुप्रै काम गरेका छन्।

शिवन उक्त समूहका प्रमुख थिए जसले सीक्स डि सिम्युलेशन सफ्टवेयर 'सितारा' बताएको थियो जसको भूमिका इसरोका सबैजसो प्रक्षेपणमा प्रमुख रहेको छ।

उनले एउटा त्यस्तो रणनीतिको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

के शिवन: १०४ वटा उपग्रहलाई एकसाथ अन्तरिक्षमा पुर्‍याउने भारतीय किसानका छोरा


त्यसको दुई वर्षपछि बोल्दै उनले भने, "मेरो नाक छ, मुख छ, म मुस्कुराउन सक्छु, बोल्न सक्छु र ठोस पदार्थ खान सक्छु।"

क्यामरन २६ वर्षका छन्। न्यूयोर्कमा बोल्दै उनले भने, "अनुहार प्रत्यारोपण गर्न पाउँदा म असाध्यै आभारी छु यसले मलाई जिउने दोश्रो मौका दिएको छ।"

क्यामरन(दायाँ) सन २०१६को नयाँ वर्षका दिन परिवारसँग

यसै वर्षको जनवरी महिनामा न्यूयोर्क विश्वविद्यालयको ल्याङ्ग्वान हेल्थ सेन्टर म्यानहटन न्यू योर्कमा १०० जना स्वास्थ्यकर्मीहरूले २५ घण्टा लगाएर क्यामरनको अनुहार प्रत्यारोपण गरेका थिए। उनको स्वास्थ्य अवस्थाबारे गत हप्ता मात्र सावर्जनिक गरिएको थियो।

क्यामरनले आत्महत्या प्रयास गरेको १८ महिनापछि शल्यक्रिया गरिएको थियो।

बाहिर घुम्न, खेल्न, साथीभाइ र परिवारसँग समय बिताउन उनलाई असाध्यै मन पर्छ। ती सबै काम अहिले गर्न पाएको बताउँदै उनले भने, "म छिटै काममा फर्कने आशामा छु र कुनै दिन परिवार बसाउन सक्छु।"

पहिलोपटक सन २००५ मा अनुहार प्रत्यारोपण गरिएपछि अहिलेसम्म विश्वभर गरी ४० शल्यक्रिया सम्पन्न भइसकेको छ।

दाता वीलकी आमा स्याली फिशरले क्यामरनलाई अङ्ग दान गर्न नपाएको भए आफूलाई बाँच्न कठीन हुने बताएकी थिइन्

शल्यक्रियाको नेतृत्व गरेका डा. एडवार्डो डी. रोड्रिगेज भन्छन्, "स्वास्थ्य क्षेत्रमा भएको विकास मात्रैले होइन क्यामरनको बलियो इच्छाशक्तिले शल्यक्रिया सफल भएको हो। उपचारको सफलता त बिरामीमै निहित छ। क्यामरनले कटिबद्ध भएर गर्नुपर्ने काम सबै गरे।"

अमेरिकी  इतिहासमा घाइते भएको छोटो समयमै अनुहार प्रत्यारोपण गरेको यो पहिलो अवसर भएको बताइएको छ।

डा. रोड्रिगेजले भने, "त्यसका कारण क्यामरनले मानसिक समस्याका कुराहरू लामो समय भोग्नु परेन। त्यस्ता कुराहरू लामो समय भोग्नुपरे मानिस गम्भिर मानसिक अवसादमा पुग्न सक्छ र अन्य घातक व्यवहार पनि गर्न सक्छ।"

शल्यक्रियाका बेला डाक्टरहरूले उनका ३२ वटै दाँत, चिउँडो र माथिल्लो भाग पुनर्स्थापित गरेका थिए।

उनको मुखको तल्लो र माथिल्लो भित्ता आँखाको तल्लो भाग र नाकहरू नयाँ बनाइएको थियो। जिब्रो पनि बनाइएको थियो।

वीलले अङ्ग दान गर्ने इच्छा दर्ता गराएका थिए

केन्द्रका अनुसार शल्यक्रिया अनुहार प्रत्यारोपणको पछिल्लो विकसित प्रविधि प्रयोग गरेर बनाइएको थियो। पहिलोपटक अनुहार ३ डी प्रविधि प्रयोग गरेर दाताको अनुहारको उपयोग गरिएको थियो।

दाता २३ वर्षीय उदीयमान लेखक, फिल्म निर्माता र चेस च्याम्पियन वील... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अनुहार प्रत्यारोपण: उनको मुस्कुराहट फेरि फर्क्यो


त्यसको निम्ति कहिल्यै एमाले र कहिले आफ्नो दललाई उक्साउने काम भइरहेको उनको भनाइ छ।

चितवनमा पत्रकारहरुसँग कुरा गर्दा विशेषरुपमा आफू सरकार गठनअघि नै पार्टी एकता गर्न प्रयासरत रहेको बताएका प्रचण्डले त्यसपछि शिक्षकहरुको एउटा कार्यक्रमा त्यो प्रयासमा तमाम व्यवधान देखिएको अनुभव सुनाएका हुन्।

अस्वीकार

उनले भने, "कसलाई के भनेर उक्साउँदा पार्टी एकता रोक्न सकिन्छ, कसलाई के भनेर उचाल्दा वामपन्थी गठबन्धन तोड्न सकिन्छ भनेर कसरत ठूलै स्तरमा चल्न थालेको छ।"

पाँच वर्षको निम्ति प्रधानमन्त्री बन्न प्रस्ताव आएको र आफूले अस्वीकार गरेको बताएर प्रचण्डले त्यस्तो प्रयास नेपाली कांग्रेस र वर्तमान सरकारबाट भएको संकेत दिए।

तर 'यताबाट वा उताबाट त्यस्तो भइरहेको' उनको भनाइ कांग्रेस वा सरकारतर्फ मात्र लक्षित थियो भन्ने उनले प्रष्ट पारेनन्।

उनले एकता प्रयासका क्रममा शक्ति बाँडफाँटको चित्तबुझ्दो प्रस्ताव एमालेबाट नआएको छनक दिँदै भने, "कहिले एमालेलाई माओवादीलाई किन त्यति महत्त्व दिनु पर्‍यो भन्ने र माओवादीलाई आफ्नो भूमिका किन छाड्ने भनेर राष्ट्रको स्थायीत्व र समृद्धिको यात्रा अवरुद्ध गर्ने कसरत हुन्छ।"

चेतावनी

एक-दुई दिनमै निर्णायक छलफल गर्ने बताएका प्रचण्डले 'परिस्थितिमा हेरफेर आउँदा तुरुन्तै अर्को कदम उठाउने' आफ्नो स्वाभावबारे पनि चर्चा गरे।

त्यसकै आधारमा एकथरिले गतिशील र अर्काथरिले अस्थिर नेताको रुपमा आफूलाई अर्थ्याउने गरेको बुझाई पनि उनले सुनाए।

कतिपयले त्यसो भनेर प्रचण्डको एमालेलाई चेतावनी दिएको अर्थ लगाएका छन्।

तर उनले एउटा उद्देश्यमा अघि बढेपछि आफूले दायाँ-बायाँ नगरेको र नगर्ने प्रतिबद्धता सुनाउन छुटाएनन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

एकता रोक्ने र गठबन्धन तोड्ने कसरत: प्रचण्ड


त्यसको भोलिपल्टै उनको जिल्ला मकवानपुरमा झन्डै तीन सय किलो चरेस बरामद भयो।

संयुक्त राज्य अमेरिकाका केही राज्य, क्यानडा र थाईल्यान्ड आदि देशमा कानुनी दायरामा ल्याएर गाँजाको व्यावसायिक खेती हुने गरेको उदाहरण दिँदै खतिवडाले नेपालले पनि उनीहरूको अनुसरण गरेर आर्थिक लाभ लिनुपर्ने तर्क गरेका थिए।

नेपालको धेरै क्षेत्रमा गाँजा प्राकृतिक रूपमा नै उम्रिन्छ। औषधीय गुण भएको प्रमाणित भइसकेको यो वनस्पतिलाई परम्परागत रूपमा औषधिमा पनि प्रयोग गरिन्छ।

कतैकतै  यसको दाना भुटेर त्यसको छोप वा अचार बनाएर खाने चलन पनि छ।

वैज्ञानिकहरूले गाँजामा हुने विभिन्न यौगिकबारे अनुसन्धान गरेर क्यान्सर एवम् अरू रोगमा उपचार गर्ने  औषधि बनाएका छन्। त्यसका लागि केही देशमा गाँजा खेतीलाई कानुनी मान्यता पनि दिइएको छ।

यो पनि पढ्नुहोस्

के गाँजाबाट लाभ होला?

नेपालले समेत विश्वयुद्धका बेला गाँजाबाटै बनाइएका झाडापखलाको औषधि निर्यात गरेको र अहिले पनि सिंहदरबार वैद्यखानाले त्यस्ता औषधीहरू बनाउने गरेको वैद्यखानाका पूर्वनिर्देशक प्राध्यापक डा. चन्द्रराज सापकोटा बताउँछन्।

अहिले विश्वमा धेरै खोजिनेमध्येको एक निद्रासम्बन्धी रोगको उपचारमा पनि गाँजा प्रयोग हुने उनी बताउँछन्।

समृद्धिको लक्ष्य बोकेर हिँडिरहेको सरकारलाई गाँजाको व्यावसायिक खेतीले ठूलो सघाउ पुग्ने धारणा सांसद खतिवडाको छ।

उनले भने, "अर्थोपार्जनको लागि सहयोगी हुने नगदेबालीको रूपमा विकास हुन सक्दा उब्जाउ हुने विकट भेगमा चरम गरिबीमा रहेका तामाङ, चेपाङजस्ता समुदायलाई उकास्न सघाउनेछ।"

सन् १९७० को पूर्वार्धसम्म नेपालमा गाँजा खेती र व्यापार वैधानिक थियो। नेपालबाट ठूलो परिमाणमा गाँजा र चरेस निर्यात हुन्थ्यो।

त्यसमा साना व्यापारी मात्र हैन समाजका गन्यमान्य व्यक्ति र ठूला व्यापारी पनि संलग्न हुन्थे। नेपालले प्रत्यक्ष र परोक्ष दुवै रूपमा केही न केही फाइदा पाएकै थियो।

सन् १९६० र सन् १९७० को दशकमा नेपालमा फैलिएको हिप्पी संस्कृतिलाई धेरैले नेपालको सौन्दर्यबाहेक गाँजाको सहज उपलब्धतासँग जोडेर हेर्ने गरेका छन्। हिन्दी चलचित्र 'हरे राम हरे कृष्ण'मा पनि त्यस्तै देखाइएको छ।

सामाजिक सञ्जालमा पनि गाँजाबारे बहस हुने गरेको छ। धेरैले यसलाई सकारात्मक मानेका छन्।

तर कतै गाँजा खेतीलाई वैधानिकता दिने कुरा उठाएर भोटको राजनीति हुन खोजेको हो कि भन्ने शङ्का पनि व्यक्त गरिएको छ।

के भन्छ नेपालको कानुन?

संयुक्त... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

संसद्‌मा किन उठ्यो नेपालमा गाँजा खेतीलाई वैधानिकता दिने कुरा


त्यसको मारमा वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएका नेपालीहरू पर्ने गर्छन्। खासगरी उनीहरू सीमा क्षेत्र र बसपार्कहरूमा लुटिने  गर्छन्।

दशैँको मुखमा दक्षिण कोरियाबाट घर फर्केका दाङ्गका रामबहादुर सिंह र पाँचथर घर भइ हाल साउदी अरेबियाबाट फर्किएका अमृतबहादुर साम्बाहाम्फेले नेपालीबाटै लुटिनुपरेकोमा चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

उनीहरूमध्ये सिंहलाई नसालु पदार्थ खुवाएर र साम्बाहाम्फेलाई कुटपिट गरेर बसपार्क क्षेत्रबाट लुटिएको बताइएको छ।

चाडपर्वका बेला बसपार्कमा चाप बढ्ने र त्यही अनुसार नागरिकका गुनासालाई सम्बोधन गर्न तत्कालै परिचालन हुनसक्ने विशेष टोलीहरू सक्रिय रहेको प्रहरीको भनाइ छ।

हेर्नुहोस् कमल परियारले बनाएको यो भिडिओ।

अनि यो पनि

वैदेशिक रोजगारीमा 'जाँदा आशा, फर्किँदा निराशा'

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किँदा नेपालीबाटै यसरी लुटिएँ'


त्यसको मूलद्वारमा सुनौलो प्लेटमा लेखिएको छ - सिंह रेजिडन्स। अर्थात् प्रीतम सिंहको घर।

सोमवार अपराह्न त्यहाँ पुग्दा वातावरण चकमन्न थियो। अग्ला रूखहरूले छेकिएको सो घरमा घरधनी सिंह केही सहयोगीसँग बस्छन्।

ढोकामा पहरा दिएर बसेका एक अधबैँसे पुरुषले घरको माथिल्लो तलामा पुर्‍याउँदा दाह्री फुलेर सेतै भएका प्रीतम सिंह भेटिए। शिरमा दस्तार (सिखहरूले लगाउने फेटा) बाँधेका उनी हँसिलो मुद्रामा थिए।

प्रीतम सिंह अर्थात् काठमाण्डू उपत्यकामा बसोबास गर्ने सिख समुदायका नेता। जम्मू-कश्मीर राज्यमा ८४ वर्षअघि जन्मिएका उनी कसरी नेपाल आइपुगे र यही बसे भन्ने कथा रोचक छ।

सक्रियता

सन् १९५८ मा व्यवसाय गर्न नेपाल आएका अहिले पनि क्रियाशील छन्।

उनी दिनहुँजसो चोभारस्थित एउटा निजी विद्यालयमा जान्छन् र त्यसको रेखदेख गर्छन्।

नेपालमा बसोबास गर्न थालेको छ दशकपछि सिंहले एक पटक फेरि पुराना दिनहरू सम्झिए। त्यसो गर्दा कुनै बेला उनी भावुक बने त कुनै बेला रोमाञ्चित।

जम्मू-कश्मीरबाट संयोगले ढुवानी व्यवसाय गर्न नेपाल आइपुगेका उनी सन् १९६० को एउटा घटना सम्झ‍ँदा निक्कै पुलकित देखिन्थे।

त्यही घटनाले उनको जीवनमा नयाँ मोड ल्याइदियो। र, अहिले उनीसँग यसरी भेट गर्नुको सम्बन्ध पनि सोही दिनबाट विकसित घटनाक्रमसँग जोडिएको छ।

राजा महेन्द्रसँग कश्मीरमा भेट

सन् १९६० को  जुलाई दोस्रो साता भारत-प्रशासित कश्मीरको राजधानी श्रीनगरमा राजा महेन्द्रसँग प्रीतम सिंहको भेट भयो।

हुन त उनले त्यसको दुई वर्षअघि नै पहिलो पटक काठमाण्डूस्थित नारायणहिटी राजदरबारमा राजा महेन्द्रलाई भेटिसकेका थिए।

तर श्रीनगरको त्यो भेट उनका लागि विशेष थियो। उनलाई त्यहाँका तत्कालीन प्रधानमन्त्रीले निम्त्याएर राजा महेन्द्रसँग भेटघाट गराएका थिए।

राजा वीरेन्द्र र रानी ऐश्वर्यसँग प्रीतम सिंह

"म नेपालबाट आमाबुवालाई भेट्न भनेर श्रीनगर गएको थिएँ," त्यस बेलाको घटना सम्झदैँ उनले भने, "यस्तै जुलाईको ९-१० तारिखको कुरा हुनुपर्छ... म घरैमा थिएँ। एक्कासि त्यस बेलाको जम्मू-कश्मीरका प्रधानमन्त्री बक्सी गुलाब मोहम्मदबाट बोलावट भएको छ भन्ने खबर आयो।"

उनलाई राजा महेन्द्र कश्मीर भ्रणममा आएका छन् भन्ने जानकारी त थियो, तर उनैलाई भेट्न प्रधानमन्त्रीले बोलाएका हुन् भन्ने चाहिँ थाहा थिएन।

त्यहाँको मन्त्रिपरिषद्‌मा एक पटक मन्त्री बनिसकेका उनका भाइ रङ्गेल सिंहमार्फत् उनलाई खबर आएको थियो।

"म घरबाट त्यस्तै... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

प्रीतम सिंह: ६० वर्षअघि राजा महेन्द्रलाई कश्मीरमा भेटेपछि नेपालमा व्यवसाय गर्न सहज बनाइदिने आश्वासन


त्यसको राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले बुधवार उद्घाट्न गरेकी हुन।

उनले प्रयोगशालामा आवश्यक सामाग्री र त्यहाँ पाठ्य पुस्तक समयमै पठाउन पहल गर्ने आश्वासन दिएकी छन्।

बाध्यता अन्त्य

यसअघि विज्ञान विषय पढ्न कर्णालीका विद्यार्थी काठमाण्डू, नेपालगञ्ज वा सुर्खेत जानु पर्ने बाध्यता थियो।

चन्दननाथ उच्च माविका एकजना विद्यार्थी रुपेश उपाध्यायले भने, "त्यो बाध्यता अन्त्य भएको छ, अब विज्ञान पढ्न बाहिरी जिल्ला जान नसक्नेले यहीँ पढ्न पाउनु खुशीको कुरा हो। सक्षम जनशक्ति जुम्लाबाटै उत्पादन हुनसक्ने भएको छ।"

निर्वाचन क्षेत्र पूर्वाधार विकाश कोषको करिब ४० लाख रुपियाँको सहयोगमा ४ कोठे भवनमा प्रयोगशाला स्थापना गरिएको हो।

अवसर

कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान र सिंगो कर्णालीका विद्यार्थीलाई लक्षित गरेर उक्त प्रयोगशाला स्थापना गरिएको बताइएको छ।

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले प्रयोगशालाको उद्घाट्न गर्दै आवश्यक सामाग्री उपलब्ध गराउन पहल गर्ने आश्वासन दिइन्

चन्दननाथ उच्च माविका प्रधानाध्यापक टंकबहादुर महतले भने, "विज्ञान संकायको पढाई कर्णालीका जिल्लामा नहुँदा पढ्ने इच्छा मार्न बाध्य आर्थिक अवस्था कमजोर विद्यार्थीको निम्ति यो राम्रो अवसर बन्ने छ।"

बहुमूल्य जडिबुटी एवं स्याउ खेती लगायतको निम्ति ख्याति कमाएको कर्णाली देशको पिछडिएको क्षेत्रमध्ये पर्दछ।

त्यहाँका स्थानीय बासिन्दाले विकासकोनिम्ति राज्यले ध्यान नदिएको  गुनासो लामो समयदेखि गर्दै आएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कर्णालीमा विज्ञान प्रयोगशाला स्थापना


त्यसक्रममा संघीय अनुसन्धान ब्यूरो (एफबीआइ)का प्रतिनिधिहरूले ट्रम्पको चुनावी अभियानमाथि अनुचित तरिकाले जासुसी गरे वा नगरेको पत्ता लगाउने भनिएको छ।

उपमहान्यायाधिवक्ता रड रोजेन्स्टेनले कुनै प्रकारको घुसपैठ भएको प्रमाणित भएमा उचित कारबाही गरिने बताए।

त्यसअघि राष्ट्रपति ट्रम्पले एक ट्विट सन्देशमार्फत् न्याय मन्त्रालयले आफ्नो चुनावी अभियानबारे छानबिन गर्न माग गर्ने बताएका थिए।

आधिकारिक

संघीय अनुसन्धान ब्युरो एफबीआइका एक प्रतिनिधिले ट्रम्पका प्रचार प्रसार सहयोगीसँग भेटघाट गरेको भन्ने समाचार सार्वजनिक भए लगत्तै ट्रम्पले त्यसबारे आधिकारिक छानबिन हुनुपर्ने माग गरेका हुन्।

एफबीआइका अधिकारीहरूले चाहिँ ट्रम्पको अभियान र रुसबीच सम्पर्क भएको भन्ने जानकारी प्राप्त भएपछि मात्र अनुसन्धान थालिएको बताएका थिए।

रोबर्ट मलर

ट्रम्पको चुनावी अभियानका विभिन्न पक्षमाथि अनुसन्धान चलिरहेको छ।

उनको चुनावी प्रचारप्रसारको क्रममा रुससँग साठगाँठ भएको आरोप समेत लागेको छ।

कारबाही

ट्रम्पले आफ्नो चुनावी अभियानबारे छानबिन गर्न उनी अघिको ओबामा प्रशासनले एफबीआइलाई आदेश दिएको थियो वा थिएन भनी छानबिन गर्न माग गरेका छन्।

छानबिनपछि तथ्य कुरा बाहिर आउने न्याय मन्त्रालयका अधिकारीहरूको भनाइ छ।

उनीहरूले चुनावी अभियानमा घुसपैठ भएको प्रमाणित भएमा उचित कारबाही गरिने बताएका छन्।

न्याय मन्त्रालयकी एक प्रवक्ताले नयाँ छानबिनले एफबीआइको अनुसन्धान राजनीतिक रूपमा अभिप्रेरित थियो वा थिएन भन्ने प्रमाणित गर्ने बताइन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिका: चुनावी अभियानमा 'घुसपैठ'बारे अनुसन्धान


त्यसक्रममा हिमाली प्रदेश जम्मू-कश्मीरदेखि मध्यप्रदेश र राजस्थानसम्मका सात राज्यमा मतदान सुरु भइसकेका विवरण प्राप्त भएका छन्।

पाँचौ चरणको मतदानको दिन सोमवार मतदाताहरूले कांग्रेस पार्टीका अध्यक्ष राहुल गान्धी, यूपीए गठबन्धनकी प्रमुख सोनिया गान्धी, गृहमन्त्री राजनाथ सिंह, केन्द्रीय मन्त्री स्मृती ईरानी, राज्यवर्धन सिंह राठौड र महबूबा मुफ्ती जस्ता चर्चित नेताहरूको भाग्यको फैसला गर्दैछन्।

सबै ५१ सिटहरूमा ६७४ उम्मेदवार चुनावको मैदानमा छन्। यो चरणसँगै लोकसभाको ४२५ सिटका लागि मतदान पूरा हुनेछ।

पाँचौँ चरणको चुनावमा करिब ८.७५ करोड मतदाताले आफ्नो मताधिकार प्रयोग गर्दैछन्। ती मध्ये ४.६३ करोड मतदाता पुरुष छन् भने ४.१२ करोड मतदाता महिला रहेका छन्।

चुनावको दिन अपाङ्गता भएका र ज्येष्ठ नागरिक, र अन्य अशक्त मतदाताहरूका लागि विभिन्न सुविधाहरू रहेको भारतीय निर्वाचन आयोगले जनाएको छ।

भारतीय चुनावमा नेपालीको सक्रियता किन

भारतीय निर्वाचनबारे जान्नैपर्ने पाँच कुरा

आपराधिक मुद्दा

चुनाव पर्यवेक्षण गर्ने एक संस्थाका अनुसार सोमवार चुनावी मैदानमा उत्रिएका उम्मेदवारहरू मध्ये १४ उम्मेदवारहरू विरुद्ध गम्भीर आपराधिक मुद्दा लागेका छन्।

सोमबार परीक्षा हुन लागेका उम्मेदवारहरू मध्ये २८ उम्मेदवार करोडपति छन्। ती उम्मेदवारहरूको औसत सम्पत्ति करिब २.५७ करोड रहेको बताइएको छ।

पाँचौ चरणमा सबैभन्दा धनी उम्मेदवारको सूचीमा पूनम सिन्हाको नाम सबभन्दा माथि छ। उनीसँग १९३ करोड रुपैयाँ भन्दा बढीको सम्पत्ति भएको उल्लेख छ।

पूनम सिन्हा समाजवादी पार्टीको तर्फबाट लखनऊ लोकसभा क्षेत्रबाट चुनावी मैदानमा उत्रिएकी छन्।

उनले त्यो क्षेत्रमा भाजपाका वरिष्ठ नेता राजनाथ सिंहलाई चुनौती दिँदै छिन्।

यो पनि पढ्नुहोस्:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारत निर्वाचन: लोकसभाको ५१ सिटको लागि मतदान


त्यसपछि उक्त आँधीले अमेरिकी पूर्वी तटीय क्षेत्र (इस्ट कोस्ट)मा हान्नेछ।

ग्र्यान्ड बहामाका बासिन्दाहरूले आफ्नो सबै काम एकातिर थन्क्याएर आँधीको बाटोबाट विस्थापित हुने तयारी गरिरहेका थिए।

फ्लोरिडामा आँधीको प्रभाव कम पार्न पाता ठोक्दै कामदारहरू

अधिकारीहरूले टापुका केही विमानस्थल बन्द गरेका छन् तर आइतवार मुख्य अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल भने खुला राखिएको छ।

आँधी आइतवार बिहान बहामसदेखि १२५ माइल पूर्वतिर ग्रेट एबाको टापुबाट पश्चिमतिर १३ किमि प्रतिघण्टाको दरले अगाडि बढिरहेको थियो।

बहामसमा हानेपछि आँधीले अमेरिकाको फ्लोरिडा पुग्ने अनुमान गरिएपनि आँधीले बाटो परिवर्तन गरेपछि तत्कालका लागि समस्या टरेको बताइएको छ।

डोरियनको हावाको गतिका कारण पछिल्लो इतिहासमा यो आँधी सबभन्दा खतरनाक बनेको हो।

चेतावनी

मौसमविदहरूले  डोरियन आँधी यो क्षेत्रको  सन् १९९२ को क्याटेगरी ५को एन्ड्रु आँधी पछिको खतरनाक हुने चेतावनी दिएका छन्।

एन्ड्रु आँधीका कारण ६५ जनाको ज्यान गएको थियो भने ६३ हजार घर ध्वस्त भएका थिए।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले डोरियनलाई "अति खतरनाक" भन्दै ट्वीट गरेका थिए।

उनले पोल्याण्डको यस अघि निश्चित गरिएको योजना रद्द गर्दै आफ्नो सट्टा उप राष्ट्रपति माइक पेन्सलाई पठाइदिएका थिए।

फ्लोरिडामा बालुवाका बोराले आफ्नो घर सुरक्षित बनाउन खोज्दै बासिन्दाहरू

मौसम भविष्यवाणीकर्ताहरूले डोरियन आगामी साताको मध्यतिर पूर्वतिर लाग्ने र त्यसले जर्जिया र साउथ क्यारोलाइनालाई खतरामा पार्ने बताएका थिए।

एनएचसीले भनेको छ- "जीवनलाई खतरामा पार्ने आँधी बन्दै गएको छ, तीब्र गतिको हावाले ध्वस्त पार्ने र मुसलधारे पानीले बाढी ल्याइदिन सक्छ"।

डोरियनको बाटो अनिश्चित छ तर दशौँ लाख मानिसहरू खतरामा छन्। आँधीबाट वाल्ट डिज्नी वर्ल्ड र राष्ट्रपति ट्रम्पको मार-आ-लागो रिसोर्ट पनि खतरामा रहेको बताइएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

डोरियन आँधी: बहामसमा क्याटेगोरी ४ को आँधी आउने अनुमान


त्यसपछि जब उनको परिवारले उनको इन्स्टाग्राम एकाउन्ट हेरे तब त्यहाँ उनीहरूले डिप्रेसन तथा आत्महत्यासम्बन्धी विचलित पार्ने सामग्रीहरू फेला पारे।

उनका पिता इयान छोरीले आत्महत्या गर्नमा इन्स्टाग्रामलाई पनि दोषी देख्छन्।

एक विज्ञप्तिमार्फत इन्स्टाग्रामले आफूहरूले त्यस्ता हानिकारक सामग्री तथा आत्महत्यालाई उक्साउने सामग्री राख्न अनुमति नदिने र तिनलाई हटाइदिने गरेको जनाएको छ।

हेर्नुहोस् भिडिओ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

इन्स्टाग्रामकै कारण मेरी छोरीले गरिन् आत्महत्या


त्यसपछि तत्कालीन प्रधानमन्त्री जुद्ध शमशेरले पुरानै शैलीको धरहरा ठड्याए।

सन् २०१५ को भूकम्पमा फेरी धरहरा भत्कियो।

हाल निर्माणाधीन धरहरा पहिलेको भन्दा दोब्बर बढी अग्लो बनाउने योजना रहेको छ।

निर्माणाधीन उक्त धरहराको भग्नावशेष छेउ भेटिएका सर्वसाधारणले धरहरा पुनर्निर्माणका बारेमा आफ्नो प्रतिकृया दिएका छन्।

के भन्छन् उनीहरु? हेर्नुहोस् कमल परियारले बनाएको यो भिडिओ।

अनी यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

धरहरा चढेर सहर हेर्ने सर्वसाधारणको रहर