आमनिर्वाचनको झण्डै एक वर्षपछि पार्टीको नीतिगत समीक्षा गर्न जुटेका कांग्रेस नेताहरूको भेलामा सभापति शेरबहादुर देउवाले विगतमा एकता नहुँदा गणेशमान सिंह, कृष्णप्रसाद भट्टराईजस्ता नेताले पार्टी छाड्नुपरेको सम्झिँदै आफूले अब त्यसो हुन नदिने भन्दै कार्यकर्तालाई आश्वास्त पार्न खोजे।

सरकारको आलोचना समेत गरेका कतिपय नेताले त्यसक्रममा बितेको १० महिना सरकारले जस्तै प्रतिपक्षको रूपमा कांग्रेसले पनि खेर फालेको भन्दै प्रतिपक्षका रूपमा आफ्ना नीति-कार्यक्रममा व्यापक सुधार आवश्यक रहेको औँल्याए।

आमनिर्वाचनमा पार्टीभित्रबाटै भएका अन्तर्घात, नेतृत्वको कार्यशैली, केन्द्रमै व्याप्त गुटबन्दी, संगठनको सुस्तता जस्ता विषय उठाउँदै आज बोलेका नेताहरूले पार्टीको अवस्थाबारे गम्भीर आत्मबोध गर्न आवश्यक रहेको बताए।

चिन्ता

मुख्य रूपमा अहिले सभापति शेरबहादुर देउवा र वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलबीच रहेको भनिएको मनमुटावको पार्टीको कार्यसम्पादनमै असर परेको भन्दै कार्यकर्तामाझ चिन्ता रहेको बताइन्छ।

सोही सन्दर्भमा महामन्त्री सशाङ्क कोइरालाले सभापति देउवा र वरिष्ठ नेता पौडेल दुवैजना एक हुन गर्ने प्रयत्न र अग्रसरतालाई सघाउने बताए।

महामन्त्री कोईरालापछि बोलेका उपसभापति विजयकुमार गच्छदारले मञ्चबाटै हात मिलाएर एकताको सन्देश दिन गरेको आग्रहलाई दुवै नेताहरूले स्वीकार गरेपछि कार्यकर्ताहरू खुसीले हुटिङ् गर्दै नाचेको दृश्य देखियो।

अन्तिममा बोलेका सभापति देउवाले एकताबारे धेरै कुरा त गरेनन् त विगतमा संस्थापक नेताहरूले नै पार्टी छाड्नुपरेको जस्तो अवस्था दोहोरिन नदिने बताए।

प्रजातान्त्रिक पार्टी भएकाले आफ्नो विरोध गर्न छुट रहेको बताउँदै देउवाले भने, "अन्याय भयो, मैले गल्ती गरेँ भने भन्नूस् म सुधार्न तयार छु। तर माधवकुमार नेपालभन्दा बढी ओलीविरूद्ध बोल्ने हिम्मत नेताहरूले गर्नुपर्‍यो।"

'अर्थपूर्ण एकता'

वरिष्ठ नेता पौडेलले गुटबन्धी देउताहरूकै पालादेखि रहँदै आएको तर्क गर्दै नेतृत्वले न्यायपूर्ण व्यवस्थापन गर्न सक्नुपर्ने बताए।

एकताको विरूद्धमा आफू कहिल्यै नभएको भन्दै उनले त्यो भावनात्मक नभएर अर्थपूर्ण हुनुपर्नेमा जोड दिए।

"न्यायको प्रत्याभूति भयो भने मैले नपाए पनि मभन्दा बढी योगदान भएको कसैले पायो भनेर आत्माले भन्छ। त्यसकारण आत्मबाटै मिल्ने कुरा गरौँ।"

कांग्रेसले विगतमा समेत चुनाव हारे पनि कार्यकर्ताको मनोबल अहिलेको जस्तो कमजोर नभएको भन्दै संगठन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कांग्रेस किन कमजोर? यसो भन्छन् पार्टीका नेता


आममाफीका बेला तीन हजार जनालाई यात्रा अनुमतिपत्र जारी गरिएको र अझै पनि चार हजारभन्दा बढी कामदार अवैध रूपमा कुवेतमा बसेको अनुमान गरिएको छ।

कामदारहरूले पहिला तोकिएको काम र ज्याला नपाउने भएकाले उनीहरू अवैधानक रूपमा बस्ने परिस्थिति निम्त्याएको बताइन्छ।

कुवेतमा खासगरी विभिन्न उद्योगमा र घरेलु कामदारका रूपमा नेपालीहरू जाने गरेका छन्।

कुवेतको सरकारी तथ्याङ्कमा झन्डै ७० हजार नेपाली कामदार छन्।

तीमध्ये २५ हजार महिला रहेका छन्।

कामदारको बाध्यता

वैधानिक रूपमा काम गरिरहेका ७० हजार नेपालीमध्ये २२ हजार घरेलु कामदार हुन् भने बाँकी उद्योगहरूमा काम गर्छन्।

फिलिपिन्सले पनि महिलालाई कुवेतमा काम गर्न जान प्रतिबन्ध लगाएको छ

यसका अतिरिक्त कैयौँ नेपालीहरू गैरकानुनी रूपमा रहेर त्यहाँ काम गरिरहेको बताइएको छ।

त्यहाँको सरकारले गरेको अध्ययनमा धेरै देशका कामदार अवैध रूपमा बसेको पाइएपछि उनीहरूलाई स्वदेश फर्किने अवसर दिइएको हो।

कामदारहरूको सङ्गठन जिफन्ट कुवेतका अध्यक्ष गणेश राउतका अनुसार धेरै नेपालीले सो अवसरको सदुपयोग गर्न नसकेको र अझै धेरै नेपालीहरू अवैध रूपमै काम गरिरहेका छन्।

"लगभग सात हजार नेपालीहरू अवैध रूपमा कुवेतमा बसेका छन् भन्ने हाम्रो तथ्याङ्कमा थियो। ती सबै घर जान्छन् भन्ने हाम्रो अपेक्षा थियो, तर झन्डै तीन हजार जना गए, धेरै फर्किएनन्," उनले भने।

 "कम्पनीले भने जस्तो सेवा सुविधा नदिनु र घरबाट ऋण लिएर आएको मान्छे घर फर्किँदा झन् समस्या हुनुले उनीहरू अवैध रूपमै बस्न बाध्य छन्।"

झन्डै १८ वर्षदेखि कुवेतमा बसेका नेपाल पत्रकार महासङ्घ कुवेत शाखाका पूर्वसभापति सुजन केसीका अनुसार कुवेत सरकारले अहिले लुकेर बसेका कामदारहरूको खोजी गरिरहेको छ र कारबाहीको तयारी गरेको छ।

उनले भने, "प्रहरीले बाटो नै रोकेर चेकजाँच गरिरहेको छ।"

उनका अनुसार भिसा मात्रै उल्लङ्घन गरेकालाई केही समय थुनामा राखेर घर फर्काइन्छ भने अन्य आरोप लागेको कामदारले भने थप झमेला बेहोर्नुपर्छ।

रोकिएन अवैध रूपमा जाने क्रम

यसरी पक्राउ पर्नेहरूलाई प्रहरीले परिवारको सम्पर्कमा समेत आउन नदिने गरेको बताइएको छ।

हालसम्म कति नेपाली कामदार त्यसरी पक्राउ परेका छन् भन्ने विवरण दूतावाससँग पनि छैन।

कुवेतस्थित नेपाली दूतावासका अधिकारीहरूले आममाफी दिएका बेला तीन हजारभन्दा बढी कामदारलाई यात्रा अनुमतिपत्र जारी गरिएको जनाएका छन्।

गैरकानुनी हुने अवस्था आएमा के गर्ने,... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

वैदेशिक रोजगारी: आममाफी पाउँदा पनि किन कुवेतबाट फर्किएनन् नेपाली कामदार?


आमा बनेपछि केही वर्षको अन्तरालमा उनीहरू तेक्वान्दो खेल्न फर्किएका हुन्। उनीहरू दुवै जना अहिले छोराछोरी घरमा छोडेर प्रशिक्षण गर्दैछन्।

आफ्नै भूमिमा आयोजना हुन लागेको सागमा नेपालले तेक्वान्द्वोमा राम्रो प्रदर्शन गर्ने अपेक्षा राखेको छ।

दुई दशकअघि सम्पन्न आठौँ सागमा नेपालले तेक्वान्दोमा १४ वटा स्वर्ण पदक जितेको थियो।

हेर्नुहोस् कमल परियारले बनाएको यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

दक्षिण एशियाली खेलकुद: तेक्वान्दोमा पदक जित्ने आशामा नेपालका दुई ‘आमा खेलाडी’


आमा यस्वस्थीसँग छोरा जगथको यही फोटो मात्र छ

तीमध्ये केहीलाई बेबी फार्म भनिने बेच्नका लागि बच्चा जन्माउने केन्द्रहरूले युरोपमा केही अभिभावकलाई बेच्ने काम समेत गरे।

त्यस्ता धेरै शिशुलाई स्वीकारेको द नेदरल्याण्ड्सले हालै बलात्कार र घुस खुवाइएका केही आरोपपछि अन्तर्राष्ट्रिय धर्मसन्तान कार्यक्रमलाई रोकेको छ।

अनुसन्धान सुरु भएपछि आफ्ना बच्चा बिर्सन नसकेका श्रीलङ्काली परिवारले पुनः मिलन हुने आशा राखेका छन्।

इन्डिका वाड्गीले एउटा रातो कारमा चढेर आफ्नी बहिनी र आमा गएको सम्झन्छन्।

उनी र अर्की बहिनी दमयन्ती घरमै बसेर आमा फर्कने प्रतीक्षा गरेका थिए। अर्को दिन आमा एक्लै फर्किइन्।

उनले भने, "जब हामीले एक अर्कालाई बिदाइ गर्‍यौँ त्यस बेला मलाई निलान्थी विदेश जान लागेकी वा त्यो हाम्रो अन्तिम भेट हुने भन्ने कहिल्यै लागेको थिएन।"

त्यो सायद सन् १९८५ वा १९८६ मा हुनुपर्छ जब इन्डिकाका बुवाले उनकी आमा पनिकार्गे सोमावथीलाई तीन वटा सन्तान एक्लै हुर्काउन पर्ने गरी छाडेका थिए।

परिवारले जीविका चलाउन सङ्घर्ष गरिरहेको त्यो बेला एक जना पुरुषले उनकी आमालाई निलान्थीलाई धर्मपुत्रीका रूपमा दिनका लागि सल्लाह दिएको उनी अझै सम्झन्छन्।

कोलम्बोको एउटा दुईतले घरमा कयौँ आमाहरू भुईँमा सुतेको इन्डिका सम्झन्छन्

इन्डिकाका अनुसार ती व्यक्ति कोलम्बोमा रहेको एउटा बेबी फार्मका लागि बिचौलिया थिए।

उक्त फार्मले विदेशी र त्यसमा पनि खास गरी डच परिवारका लागि धर्मसन्तानहरू उपलब्ध गराउँथ्यो।

उक्त केन्द्रले बालबालिकालाई व्यापारकै रूपमा धर्मसन्तानका रूपमा पठाउने कुरा सोमावथीलाई थाहा भएको उनका छोरा ठान्छन्।

तर त्यस बेला उनीसँग अरू विकल्प पनि थिएन। उनलाई त्यस बेलाको झन्डै ५५ अमेरिकी डलर दिइएको थियो।

विस्तृतमा कारण थाहा नभए पनि निलान्थी अरूलाई दिनुअघि उक्त केन्द्रमा पुगेको इन्डिका सम्झन्छन्।

उनले दुई तले घरमा कयौँ आमाहरू भुईँमा सुतेको सम्झन्छन्। "त्यो फोहोरी ठाउँ थियो, अस्पतालको हलजस्तो," उनले भने।

"अहिले मैले बल्ल त्यो बेबी फार्म भएको बुझेँ। शिशु नजन्मेसम्म र तिनको विक्री नभएसम्म आमाहरूलाई त्यहाँ राखिन्थ्यो। उनीहरूले त्यहाँ फाइदाको व्यापार गरेका थिए।"

एउटा छुट्टै प्रसङ्गमा उनले आफ्नो शिशु बेबी फार्ममा दिएपछि आमाकी एउटी साथी आएर रुँदै कुरा गरेको पनि सम्झन्छन्।

पनिकार्गे सोमावथी आफ्नी छोरीलाई बाध्यताले अरुलाई दिनुपरेको बताउँछिन्

त्यसको केही... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सन्तान अरूलाई दान दिएका श्रीलङ्काली आमाहरूको बेचैनी


आमाबुवा दुवैजनाको अन्त्येष्टिको लागि कपडा किन्न डेढ लाख रुपैयाँ खर्च भएको उनले बताए।

“त्यो पैसा सामाजिक काममा खर्च गरेको भए राम्रो हुन्थ्यो”, उनले भने, “तर जन्मदिने आमाबुवाको धोको पूरा गर्न लामो ‘बाट’ हाल्नुपर्‍यो।”

उनी जस्ता कैयौँ कर्णालीबासीले वर्षौँदेखि आफन्तको अन्त्येष्टिमा लामो कपडा हाल्दै आएका छन्।

वर्षौँ पुरानो चलन

जाजरकोट, रुकुम, सल्यान, कालिकोट, सुर्खेत, डोल्पालगायतका जिल्लामा पनि यो चलन व्यापक छ।

मान्छेको मृत्यु हुँदा ‘बाट’ भनिने कपडालाई शवसँगै दाहसंस्कारको लागि घरदेखि घाटसम्म लैजाने अनौठो चलन वर्षौँदेखि चल्दै आएको गाउँलेहरू बताउँछन्।

शवलाई घरबाट उठाएर अन्तिम संस्कारका लागि खोला र नदी किनारमा लैजाँदा सेतो, निलो, रातो र पहेँलो रङ्गको कपडा कम्तीमा तीन थानदेखि अधिकतम ९५ थानसम्म प्रयोग गर्ने गरिएको उनीहरू बताउँछन्।

‘बाट’ लाई अघि लगाएर शवलाई पछिपछि दाहसंस्कारको लागि लैजाने गरिएको जाजरकोटका चन्द्रबहादुर रावलले बताए।

८१ वर्षीय उनका अनुसार अन्त्येष्टिको लागि लैजाँदा बाटो देखाउन, छरछिमेक र अर्को गाउँका मानिसले पनि निधन भएको कुरा थाहा पाउन् भनेर लामो कपडालाई सङ्केतका रूपमा प्रयोग गरिएको हो।

सामाजिक असमनता

त्यसरी कपडा हाल्ने चलनले गाउँघरमा सामाजिक असमानतालाई बढवा दिएको कतिपय बताउँछन्।

अन्त्येष्टिमा कपडाको प्रयोगकै आधारमा गाउँघरमा धनी र गरिब भनेर समाजले छुट्याउने गरेको समाजसेवी सुशिला सिंह बताउँछिन्।

उनी भन्छिन्, “इज्जत र प्रतिष्ठासँग जोडेर अरूलाई देखाउन ऋण गरेर भएपनि लामो ‘बाट’ हाल्ने होडबाजी चल्दै आएको छ।”

छोटो कपडा प्रयोग गर्दा गाउँलेले नै खिसीटिउरी गर्ने भएकोले सकि नसकि लामै ‘बाट’ प्रयोग गर्न बाध्य हुनु परेको उनीहरूको भनाइ छ।

‘बाट’ किन्न मात्रै हजारौँ हजार रुपैयाँ खर्च लाग्छ।

‘महिला छुट्याउन खुट्टामा चित्र खोपाउने चलन’

संस्कारमा सुधार

“संस्कार जोगाउन दुई तीन मिटरको बाट हाल्दा पनि हुन्थ्यो” कुमाख गाउँपालिका सल्यानकी अध्यक्ष दिलमाया बुढा भन्छिन्, “देखासिकीकै लागि थानका थान कपडाको प्रयोग गर्ने चलनले गर्दा विपन्नलाई समस्या हुने गर्छ।”

यस्तो चलनलाई निरुत्साहित गर्न आफ्नो गाउँपालिकाले ३ हात मात्रै कपडा प्रयोग गर्ने चलन सुरुवात गरेको उनी बताउँछिन्।

मृतकप्रति सम्मान दर्शाउन नजिकका आफन्त(छोरी,ज्वाइँ, बहिनी, दाजुभाई)ले पनि अनिवार्य रूपमा कपडा ल्याउने चलन रहेको अध्यक्ष बुढाले बताइन्।... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कर्णाली प्रदेश: 'स्वर्ग पुगिने' भन्दै गाउँघरमा गरिने अनौठो अन्त्येष्टि चलन


आम्दानीको श्रोत नभएका यी चेपाङ वृद्धवृद्धाहरू सरकारले दिँदै आएको वृद्धभत्ता दशैँको मुखमा पाउँदा राहत महसुस गरेका छन्।

नगरपालिका घोषित भएपनि आधारभूत सुविधासमेत नभएको विकट पहाडी भेगका चेपाङहरू वृद्धभत्ता पाउँदा निकै खुशी देखिएका थिए।

भत्ताले मासुभात

सरकारले प्रदान गरेको वृद्धभत्ताले नै दशैँको सामान खरीद गर्ने न्याउरीमाया चेपाङले बताइन्।

उनले भनिन्, "यहाँ हामी भत्ता माग्न आएका हौँ। यो पैसाले हामी कुखुरा र चामल किनेर मासुभात खान्छौँ।"

वृद्धवृद्धाहरू ब्याङ्कसम्म जान नसक्ने भएपछि ब्याङ्कले उनीहरूलाई पायक पर्ने वडा कार्यालयमा भत्ता वितरण गरेका थियो।

वृद्धभत्ता बुझ्न विकट पहाडी क्षेत्र पाईमाराङ, सईपाम र जिङलाउलगायत स्थानबाट चार घण्टा हिँडेर आएका थिए।

वृद्धभत्ताले दशैँ मनाउन सहज भएको मझुवाकी बुद्धिमाया चेपाङले बताइन्।

'ठूलो सहयोग'

उनले भनिन्, "भत्ताबाट आएको पैसाबाट हामी दसैँलाई खर्च गर्छौँ। मासु किन्छौँ।"

वृद्धभत्ता नपाएको भए ऋण गरेर दशैँ मनाउन पर्ने उनीहरू बताउँछन्।

वृद्धभत्ता प्रतिमहिना तीन हजारको दरले चार महिनाको १२ हजार पाउँदा वृद्धवृद्धाहरू खुशी देखिएका थिए ।

वडा अध्यक्ष दिलबहादुर गुरुङले भत्ताले उनीहरूलाई राहत हुने बताए।

"दशैँमा उहाँहरूलाई भत्ताले सरसामान किन्न ठूलो राहत दिन्छ। बिहानबेलुका छाक टार्न पनि मद्दत गर्छ।"

चेपाङ समुदायलाई खेतीपातीबाट छ महिना मात्र खान पुग्ने उनले बताए।

चेपाङ विद्यार्थीहरू किन पढ्छन् पाँच कक्षामै तीन चोटि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चेपाङको दशैँ: 'वृद्धभत्ताबाट चामल र मासु किन्छौँ'


आयु, आरोग्य, ऐश्वर्य र ज्ञान आदि लौकिक जीवनमा अत्यावश्यक विषयलाई आशीर्वादले समेट्छ। त्यसका लागि विभिन्न देवीदेवता तथा पौराणिक पात्रहरूको जस्तै गुण होओस् भन्ने कामना गरिन्छ।

परापूर्वकालदेखि धार्मिक कार्यमा देवभाषा पनि भनिने संस्कृत भाषाको प्रयोग भएकाले दशैँमा आशीर्वाद दिँदा पनि त्यसैले निरन्तरता पाएको विद्वान्‌हरूको धारणा रहेको छ।

महिला र पुरुषलाई भिन्नभिन्न श्लोक प्रयोग गर्ने गरिएको छ। केही आशीर्वचनहरू दुवैलाई दिइन्छ।

स्रोत अस्पष्ट

आयुर् द्रोणसुते श्रियो दशरथे शत्रुक्षयो राघवे

ऐश्वर्यं नहुषे गतिश्च पवने मानश्च दुर्योधने।

शौर्यं शान्तनवे बलं हलधरे सत्यञ्च कुन्तीसुते

विज्ञानं विदुरे भवन्तु भवतां कीर्तिश्च नारायणे।।

दशैँमा मात्र प्रयोग भएको सुनिने यो श्लोकको स्रोत के हो स्पष्ट छैन।

नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको सामाजिक शास्त्र विभागका प्रमुख तथा इतिहासकार प्राध्यापक दिनेशराज पन्तका अनुसार यो श्लोक विशेष गरेर पुरुषलाई टीका लगाइदिँदा प्रयोग हुन्छ।

"यो हाम्रो प्राचीन परम्परादेखि नै चलेर आएको श्लोक हो," उनी भन्छन्।

समान संस्कृति भएको भारतमा अलि भिन्न रूपमा नवरात्रि र विजयादशमी मनाइन्छ। तर नेपालको जस्तो टीका लगाउने चलन त्यहाँ छैन। झन् यो श्लोक त त्यहाँ खासै प्रचलनमा भएको देखिँदैन।

नेपालमा प्रचलित भएको र कुनै शास्त्र वा काव्यकृतिमा नभेटिएकाले केही विद्वान्‌हरू यसमा प्रयुक्त पौराणिक पात्रको चयनका आधारमा यो श्लोक कुनै कविले राजपुत्र वा अन्य विशिष्ट व्यक्तिलाई आशीर्वाद दिन नेपालमै रचेको अनुमान गरेका छन्।

तर पन्त सबै प्राचीन कृतिको अध्ययन तथा अनुगमन गरिनसकी यसै हो भनेर निष्कर्ष निकाल्न नसकिने धारणा राख्छन्।

"यी पात्रहरू अखिल भारतवर्षमै मिल्ने पात्र छन्। भारतमा ६०० वर्षको मुसलमान शासन र २०० वर्षको अङ्ग्रेज शासनले पुराना कुराहरू धेरै गए। यो नेपाल खाल्डो र नेपालका पहाडी भागहरूमा यसको वैशिष्ट्य के भने पहिला अखिल भारतवर्षमा  चलेका तर विभिन्न कारणले त्यहाँ लुप्त भएका कुराहरूको पनि यहाँ रक्षा गर्ने पद्धति बसेको छ।"

माथि उल्लिखित श्लोकको पाठान्तर पनि छ। कसैले 'शन्तनुका छोरा भीष्मको जस्तो शौर्य' को साटो 'दानं सूर्यसुते' अर्थात् 'सूर्यका छोरा कर्णको जस्तो दानशीलता' होओस् भन्ने भावको आशीर्वाद पनि दिन्छन्। भाषा र छन्दमा निपुण व्यक्तिले श्लोकमा सामान्य परिवर्तन गरेकाले पाठान्तर भएको हुन सक्ने उनको भनाइ छ।

विभेद हो कि... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

दशैँ: टीकाको अर्को आकर्षण रहेको आशीर्वाद दिँदा भनिने श्लोकका विशेषता यस्ता छन्


आयोगका अधिकारीहरुले बुधबार प्रधानमन्त्रीलाई भेटेर सरकारले भंग गर्न लागेको शान्ति समिति अन्तर्गतका केही अधिकारी यथावत राखिदिन पनि अनुरोध गरेको आयोगका अध्यक्ष सूर्यकिरण गुरुङले बताए।

साथै उजुरी दिन छुटेको भन्दै थुप्रै द्वन्द्व पीडितहरुबाट गुनासो आएपछि एक महिनाका लागि उजुरी संकलनको समय थपिने आयोगका एक अधिकारीले बताएका छन्।

सशस्त्र द्वन्द्वताका भएका गम्भीर मानव अधिकार उल्लंघनका मुद्दा हेर्ने जिम्मा पाएको आयोगले आफ्नो दुई वर्षे कार्यकाल सकाएर पुन: एक वर्ष थप समय पाएको थियो।

माग

तर उक्त समय सकिन पनि अब केवल सात महिना बाँकी रहँदा उसले गम्भीर प्रकृतिका मानव अधिकार उल्लंघनका अपराधको स्पष्ट परिभाषा, विशेष अदालत गठन र यातना जस्ता विषयमा स्पष्टता माग गर्दै त्यसका लागि आफ्नो ऐन संशोधन आवश्यक रहेको बताएको छ।

प्रधानमन्त्रीसंगको भेटमा त्यही जानकारी गराइएको आयोगका अध्यक्ष सूर्यकिरण गुरुङले बताए।

उनले भने, "कानुनमा केही विरोधाभाष छन्, त्यो अहिले सम्म स्पष्ट भएको छैन त्यो संशोधन गरिदिन पर्यो भन्यौ। हामीले सातवटै प्रदेशमा मुकाम खोलिसक्यौं त्यसलाई संचालन गर्न बजेट चाहिन्छ र बजेट निकासा गर्न ढीलो नहोस् भन्यौं।"

जिल्ला जिल्लामा रहेका स्थानीय शान्ति समिति विघटन गर्ने प्रक्रिया सरकारले अघि बढाइरहेको अवस्थामा त्यसका केही पदाधिकारीको आवश्यकता अझै रहेको पनि सरकारलाई अवगत गराइएको अध्यक्ष गुरुङले बताए।

समय

आयोगले यसअघि उजुरी दिन छुटेका द्वन्द्व पीडितहरुलाई उजुरी गर्न थप एक महिना समय दिइने आयोगकी एक सदस्य मन्चला झाले बताइन्।

उनले भनिन्, "पीडितहरुको चाहना अनुसार असारको २५ देखि साउनको २४ गतेसम्म एक महिनाको लागि हामीले ऐनमा भएको व्यवस्था अनुसार नै छुट भएका उजुरी दर्ता गर्न फेरि एक पटक समय दिएका हौं।"

हालसम्म आयोगमा ५८ हजार भन्दा बढी उजुरी परेका छन्।

तर अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको ऐनको अभावमा आयोगले चित्तबुझ्दो न्याय दिन सक्नेमा दुविधा रहेको उजुरी दिएका द्वन्दपीडितहरु बताउँछन्।

आलोचना

द्वन्दवपीडित साझा चौतारीका अध्यक्ष सुमन अधिकारीले भने, "हामी अझै विश्वस्त छैनौं। उहाँहरुले समय सकिन लागेपछि कार्यालय खोल्नु भएको छ, त्यसले गर्दा प्रक्रिया धेरै देखायो तर नतिजा केहि नदेखिने खतरा देखिएको छ।"

लामो राजनीतिक खिचातानी पछि प्रमुख राजनीतिक दलहरुबीचको सहमतिमा आयोग गठन भएको थियो।

तर उसको काम निकै सुस्त भएको आलोचना भइरहेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ऐन संशोधन गर्न गुहार माग्दै आयोग


आयोगका निर्देशकको नेतृत्वमा गठन भएको तीन सदस्यीय उच्चस्तरीय अनुगमन टोलीले प्रहरीले अहिलेसम्म गरेका काम कारबाहीको जानकारी माग गरेको छ।

उक्त समितिमा रहेका व्यक्तिहरूको नाम भने आयोगले सार्वजनिक गरेको छैन।

आयोगले शुक्रवार नै पीडित र त्यस घटनाबारे सबैभन्दा पहिले समाचार लेख्ने पत्रकारको सुरक्षाबारे भएका व्यवस्थाको पत्राचारमार्फत् प्रहरीसँग जानकारी माग गरेको छ।

आवश्यकता

आयोगको उक्त समितिले प्रहरी अनुसन्धानको अनुगमन गर्ने बताइएको छ।

आयोगका एकजना निर्देशक टीकाराम पोखरेल भन्छन्: "आफैँले अनुसन्धान गर्ने कार्यादेश हामीसँग छैन। हामीले प्रहरी र सरकारी अङ्गहरूले निष्पक्ष र कानुन बमोमिज अनुसन्धान गरे/नगरेको हेर्ने हो।"

अनुसन्धान प्रक्रिया र विकसित घटनाक्रमबारे थुप्रैतिर बाट सन्देह र आलोचना भएपछि आयोगले यसबारे अनुगमन समिति गठन गरेको बताएको छ।

"राज्यका अपराधसम्बन्धी काम हेर्ने सधै प्रहरीले नै हो। उसले पीडितको गुनासोको समयमै सम्बोधन गरेको भए वा अन्य विभिन्न कोणहरूबाट शङ्का-उपशङ्का उत्पन्न नहुनेगरी काम गरेको भए यस्तो समिति गठनको आवश्यकता नै पर्दैनथ्यो," आयोगका निर्देशक टिकाराम पोखरेलले भने।

"हामीले सबै बलात्कारका घटनामा अनुगमन समिति बनाउने गरेका पनि छैनौँ।"

यसैबारे महिला तथा मानव अधिकारका क्षेत्रमा क्रियाशील झण्डै डेढ दर्जन सामाजिक सङ्घसंस्थाले बिहीवार एक संयुक्त विज्ञप्तिमार्फत् यस घटनालाई गम्भीर रूपमा लिन सरकारलाई आग्रह गरेका थिए।

संयुक्त विज्ञप्ति जारी गर्नेमध्ये एक सिविन नेपालकी कार्यकारी निर्देशक सुम्निमा तुलाधर भन्छिन्: "पैसा र शक्तिका आडमा विगतदेखि नै थुप्रै घटनामा पीडित र उनका आफन्तका बयान फेरिने गरेका घटना पाइएका छन्।"

"त्यसैले यस घटनामा महत्त्वका साथ निष्पक्ष अनुसन्धान गरेर राज्य यस्ता हिंसाका घटनामा कति धेरै संवेदनशील छ भन्ने सन्देश दिन आवश्यक छ।"

घटनाक्रम

यस प्रकरणमा नाटकीय मोड लिने गरी ती महिलाले एक दिनको अन्तरालमा आफ्नो भनाई फेर्दै महरामाथि त्यस्ता आरोप नलगाएको भनी दिएको भिडिओ अन्तर्वार्ता सार्वजनिक भएको थियो।

महराले आफूमाथि लागेको आरोपलाई 'निराधार' भन्दै खण्डन गरिसकेका छन्।

'एक दिनकै अन्तरालमा आएका दुईवटा अन्तर्वार्तामा महिलाले पूर्ण रूपमा आफ्नो भनाइ परिवर्तन गर्नु आफैँमा गम्भीर अनुसन्धानको विषय भएको' बिहीवार सार्वजनिक उक्त संयुक्त विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

शुक्रवार नै महिला तथा मानव अधिकारका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

महरा प्रकरण: प्रहरी अनुसन्धानमा 'शङ्का उब्जिएपछि' मानव अधिकार आयोगले अनुगमन गर्ने


आयोगका प्रवक्ता एवम् सचिव वेद भट्टराईले जारी गरेको प्रेस नोटमा भनिएको छ, "घटनाको प्रकृति, सङ्कलित प्रमाण समेतबाट निजलाई नियन्त्रणमा लिइ मारिएको आयोगको अनुसन्धानबाट देखियो।"

आयोगको सोमवार बसेको बैठकपछि घटनामा प्रत्यक्ष संलग्न प्रहरी र उक्त टोलीको नेतृत्व गरेका प्रहरी अधिकारीविरूद्ध मुद्दा चलाउन सरकारलाई निर्देशन दिने निर्णय गरेको छ।

पौडेललाई नौवटा गोली

पौडेललाई 'नियन्त्रणमा लिएर अनावश्यक रूपमा बल प्रयोग गरि नौ वटा गोली हानी मारिएको' र 'दोहोरो भिडन्त भनि दाबी गरिएकोमा दोहोरो भिडन्त वा आत्मरक्षाको अवस्था कतैबाट पुष्टि नभएको' आयोगको ठम्याइ छ।

असार पहिलो साता विप्लवको दलका सर्लाही जिल्लाका नेता पौडेल लालबन्दी नगरपालिकास्थित जङ्गलमा भएको भनिएको भिडन्तमा मारिएको प्रहरीले बताएको थियो।

तर प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएर उनको हत्या गरेको भनि संसद्‍मा समेत कुरा उठेको थियो।

उक्त घटनाबारे आफ्नो टोलीले स्थलगत अनुसन्धान गरेर तयार पारेको प्रतिवेदनका आधारमा आयोगले त्यस्तो निर्णय गरेको हो।

कारबाही सिफारिसमा को-को?

आयोगले 'घटनामा प्रहरीलाई निर्देशन दिने तालुक निकायका पदाधिकारी तथा कर्मचारीहरू, आदेश दिने अधिकारी तथा दुरुत्साहन गर्ने व्यक्तिहरूमाथि समेत अनुसन्धान गरी कारबाही गर्न' सरकारलाई सिफारिस गरेको छ।

यसरी आयोगले घटनामा प्रत्यक्ष संलग्न भएका बाहेकका गैर-प्रहरी कर्मचारी वा अधिकारीलाई पनि कानुनी दायरामा ल्याउन निर्देशन दिएको छ। तर उसले उनीहरूको नाम उल्लेख गरेको छैन।

आयोगले 'घटनामा प्रत्यक्ष संलग्न र कमाण्डर समेत रहेका प्रहरी निरीक्षक कृष्णदेवप्रसाद साह र प्रहरी हवल्दारद्वय विनोद साह र सत्यनारायण मिश्रलाई तत्काल निलम्बन गरी फौजदारी अभियोगमा मुद्दा चलाउन र प्रहरी निरीक्षक किरणप्रसाद न्यौपाने र प्रहरी नायव निरीक्षक सूर्यकुमार कार्कीलाई मुचुल्का गर्दा त्रुटिपूर्ण तवरले कार्य गरेकोले सचेत गराउन' भनेको छ।

अनुसन्धानका क्रममा आयोगले बारम्बार ताकेता गर्दा पनि शव परीक्षण (पोष्टमोर्टम) र प्रहरी प्रतिवेदन नपाए पछि तीनदिने म्याद तोकेर प्रहरी प्रधान कार्यालयलाई दुवै प्रतिवेदन बुझाउन निर्देशन दिएको थियो।

गृह मन्त्रालयले दिएको प्रतिवेदनले पनि भिडन्तमै मारिएको देखाएको अधिकारीहरूले बताएका थिए। तर आयोगको ठहर सरकारको भनाइभन्दा विपरीत आएको छ।

विप्लवको दलले पनि आफ्नो नेताको मृत्यु दोहोरो भिडन्तमा नभइ नियन्त्रणमा लिएर उनको हत्या गरिएको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कुमार पौडेलको मृत्यु: 'नियन्त्रणमा लिएर हत्या', दोषीमाथि मुद्दा चलाउन मानव अधिकार आयोगको निर्देशन


आयोगको मङ्गलवार बसेको आकस्मिक बैठकपछि विधेयकका कतिपय प्रावधानप्रति आपत्ति जनाउँदै पुनर्विचार गर्न सरकारलाई पत्राचार गरिएको जनाइएको छ।

यही विधेयकमा भएका केही प्रावधानलाई लिएर राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग सरकारसँग रिसाएको छ।

सरकारले राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोग ऐन २०६८ लाई संशोधन गर्न बनेको विधेयक संसद सचिवालयमा पठाएको छ।

तर अधिवेशन अन्त्य भइसकेकाले उक्त विधेयक अझै दर्ता भएको छैन।

जारी विज्ञप्तिमा 'आयोगको स्वायत्तता र स्वतन्त्रतामा नै आँच आउने गरि भएको प्रस्तावित प्रस्तावनाहरूप्रति आयोगले आपत्ति प्रकट गर्ने निर्णय गरेको' उल्लेख छ।

आयोग आक्रोशित बन्नुका ३ कारण

तीनवटा कारणले आयोग सरकारसँग असन्तुष्ट देखिएको छ।

पहिलो—ऐनको दफा १७ मा १७कको प्रावधान थप्दै भनिएको छ,  आयोगले गरेको छानबिन तथा अनुसन्धानबाट कुनै व्यक्ति वा संस्थाविरूद्ध मुद्दा चालउनु पर्ने देखिएमा सम्बन्धित घटनाको अनुसन्धान प्रतिवेदन र मुद्दा चलाउनको लागि आवश्यक पर्ने पर्याप्त प्रमाण सहित महान्यायाधिवक्ता समक्ष सिफारिस गर्नु पर्नेछ।

त्यतिमात्र होइन 'मुद्दा चलाउने निर्णय गर्नुअघि थप अनुसन्धान वा प्रमाण सङ्कलन गर्न आवश्यक देखिएमा सो को लागि आयोगलाई अनुरोध गर्न सक्ने' अधिकार महान्यायाधिवक्तालाई दिइएको छ।

सरकारले 'मुद्दा दायरको प्रक्रियालाई व्यवस्थित गर्न' त्यसो गरिएको उल्लेख गरेको छ।

तर आयोगले त्यसमा 'आफ्ना सिफारिस र आदेशलाई महान्यायाधिवक्ताको निर्देशनमा रहने आशय' देखेको छ।

कार्यालय नै बन्द

विधेयकबाट 'आयोगले आवश्यकताअनुसार अर्थ मन्त्रालयको परामर्शमा क्षेत्रिय कार्यालय, उपक्षेत्रिय कार्यालय वा सम्पर्क कार्यालय खोल्न सक्ने' यसअघिको व्यवस्था हटाएको छ।

'आयोगको सङ्गठन संरचना र दरबन्दी आयोगको सिफारिसमा सरकारले गर्ने व्यवस्था भएकाले सोही बमोजिम मिलान गर्न' त्यो हटाइएको सरकारको तर्क छ।

तर आयोगका सदस्य सुदीप पाठकका अनुसार सरकारले माग गरेअनुसार आयोगको संरचनागत ढाँचा यसअघि नै पठाइ सकेको थियो।

त्यसलाई विधेयकले समेटेको छैन। त्यसैले विधेयक पारित भएमा केन्द्रीय कार्यालय बाहेकका अन्य कार्यालयको कानुनी हैसियत तत्कालको निम्ति समाप्त हुने बताइन्छ।

त्यसैले आयोगले पनि 'हाल कायम प्रदेश तथा शाखा कार्यालयहरूलाई समेत प्रतिकूल असर पर्ने' विज्ञप्तिमा जनाएको छ।

आयोग सदस्य सुदीप पाठकले कार्यालय बन्द हुँदा देशका विभिन्न भागमा रहेका जनतालाई मानवअधिकारको रक्षाको निम्ति गुहार... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सरकारको यो विधेयकका कारण रिसायो मानवअधिकार आयोग


आयोगले तोकेको भन्दा कैयौं गुणा बढी पैसा उम्मेद्वार तथा पार्टीहरुले खर्च गरेको विश्लेषकहरु बताउँछन्

यो वर्ष चरणबद्ध चुनाव गरेर राजनीतिक संक्रमणको अन्त्य गर्दा त्यसका निम्ति देशको ढुकुटीबाट निकै ठूलो धनराशि खर्च भएको उनीहरुले बताएका छन्।

चुनावपछि अस्थिरता: अन्त्य कि नयाँ अध्याय?

वर्षैभरी निर्वाचन, खर्च अरबौं अरब

हालै सम्पन्न प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचनका लागि सरकारले २० अर्ब रुपियाँ खर्च गरेको छ भने त्यसअघिको स्थानीय तहको चुनावमा पनि उत्तिकै खर्च भएको छ।

तर त्यो भन्दा कैयौं गुणा बढी पैसा उम्मेद्वार तथा पार्टीहरुले खर्च गरेको विश्लेषकहरु बताउँछन्।

लेखाजोखा

बिहीबार सम्पन्न चुनावमा सरकारले कति खर्च गर्‍यो अनि उम्मेदवार तथा दलहरुले कति खर्च गरे भन्ने यकीन लेखाजोखा हुनै बाँकी छ।

तर गत असोजमा तीन चरणमा सम्पन्न स्थानीय तहको निर्वाचन खर्चको अध्ययन गरेको संस्था, निर्वाचन पर्यवेक्षण समिति नेपालका अनुसार ती चुनावका लागि सरकारले निर्वाचन आयोग र सुरक्षा निकायलाई गरी १८ अर्बभन्दा बढी खर्च गरेको थियो भने, उम्मेद्वार तथा समर्थकहरुले थप ५० अर्ब रुपियाँ खर्च गरे।

प्रतिमतदाता लगभग पाँच हजार रुपियाँ त्यतिखेर खर्च भएको हुनसक्ने सो अध्ययनको निर्क्योल, देखिने खर्चका आधारमा मात्रै भएको सो अध्ययनमा संलग्न अर्थविद् विनोद सिजापतिले बताए।

"दैनिक रुपमा भइरहेका साना खर्च, भोजभतेरका कतै हिसाबकिताब राखिंदो रहेनछ। ती खर्चसमेत जोड्ने हो भने त हामीले भनेको प्रतिमतदाताको औसत खर्च ५ हजारभन्दा निकै धेरै हुन पुग्छ," उनले भने।

नदेखिने वा कसैले विवरण नराख्ने खर्च, जस्तो कि कुनै उम्मेदवारले टिकट पाउन, अनि प्रतिद्वन्द्वीलाई रिझाउन गर्ने भनिएका खर्च, थाहै पाउन नसकिने उनले बताए।

निर्वाचनसँग जोडिएर आउने यस्ता खर्च अधिकांश ब्यांकिंग प्रणालीमार्फत् नआउने हुँदा त्यसको लेखाजोखा गर्न गाह्रो हुने बताइन्छ।

कहालीलाग्दो अनुपात

उम्मेदवारहरुले प्रचारप्रसारमा पनि निकै खर्च गर्न थालेका छन्।

खर्च यसरी बढिरहेको छ कि २०४८ सालमा एउटा सिंगो पार्टीले गर्ने जति खर्च अचेल एउटा उम्मेद्वारको भागमा पर्न सक्छ।

त्यति बेलाको स्मरण गर्दै फेरि सिजापतिले भने, "नेकपा एमाले पार्टी गठन भएपछि चुनावको घोषणा हुनासाथ नेता माधवकुमार नेपालले अब पार्टीलाई चुनावको लागि २ करोड खर्च चाहिन्छ भनेको सुनेर मैले एउटा पार्टीलाई यत्रो खर्च चाहिने भनेर जिब्रो काटेको थिएँ।"

७०... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

खर्चिलो चुनावले भ्रष्टाचार मौलाउने चेतावनी


आयोगले नेकपा र उसको चुनाव चिह्न नै कसैलाई नदिनेगरी 'फ्रिज' गरिदिने आशङ्का र अनुमान भइरहेकाले पनि त्यसतर्फ चासो बढेको हो।

नेता माधवकुमार नेपाल समेत त्यस्तै आशङ्का आफ्नो दलको केन्द्रीय सदस्यहरूसँग प्रकट गरेको समाचार केही दिनअघि आएको थियो।

निर्वाचन आयोगका प्रवक्ता राजकुमार श्रेष्ठका अनुसार आयोगमा दर्ता भएको नेकपा एमालेको चुनाव चिह्न उदाउँदो सूर्य हो।

'एमालेमा स्वागत तर अध्यक्ष नछाड्ने'

उक्त पार्टीकी अध्यक्ष हुन्, सन्ध्या तिवारी भेटवाल। नर्सिङ पेसा छाडेर अहिले राजनीतिमा पूर्ण रूपले होमिएको बताउँदै उनले सङ्गठन विस्तारमा लागिरहेको सुनाइन्।

कतिपयले नेकपा र चुनाव चिह्न फ्रिज भएमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई दर्ता रहेको नेकपा एमालेबाट चुनाव लड्न तुलनात्मक रूपमा सहज हुने ठानेका छन्।

अध्यक्ष तिवारीले आफूहरूले कसैको निर्देशनमा पार्टी दर्ता नगरेको र नेकपाका कुनै पक्षसँग सम्पर्क नरहेको दाबी गरिन्।

उनले भनिन्, "तर उहाँहरू (जुनसुकै पक्ष) आउनुहुन्छ भने स्वागत छ।"

पार्टीको नेतृत्व भने नछाड्ने उनको भनाइ छ।

"त्यो त हुनै सक्तैन," तिवारी भन्छिन्, "हामी कोहीसँग जाँदैनौँ, हामी हाम्रै एमाले लिएर बस्छौँ।"

उनले ३३ वटा जिल्लामा आफूहरूले सङ्गठन बनाइसकेको र कतिपय पूर्व एमालेहरू आफूहरूसँग रहेको बताइन्।

'ओलीजीको उपाय थिएन'

नेकपा औपचारिक विभाजनमा गएको देखिएका बेला नेकपा एमालेका नेताहरूको सदिच्छा को प्रति अलि बढी छ, ओली कि माधवकुमार नेपाल?

महासचिव मनीषकुमार उपाध्यायका भनाइमा दुवै पक्षले यसअघि जनताको बहुदलीय जनवादलाई वास्ता गरेनन् तर अहिले सजिलोको निम्ति त्यसलाई सम्झिरहेका छन्।

उनले भने, "त्यसैले चुनाव भयो भने हामी दुवैसँग लड्छौँ।"

धेरै पार्टीलाई दशकौँसम्म देखेपछि जनताको सेवा गर्ने राजनीतिनै भएको ठम्याइमा पुगेर एमाले दर्ता गरेको उनले सुनाए।

प्रतिनिधिसभा विघटन गरेर चुनाव घोषणा गर्ने प्रधानमन्त्रीको कदमलाई उनको दलले प्रचण्डपक्षले भने जस्तै प्रतिगमन ठान्छ कि ठान्दैन?

उनका बुझाइमा त्यो लोकतान्त्रिक अभ्यास हो, "प्रतिगमन नभनौँ, आएको सङ्कटलाई ओलीजीले टार्नुभयो, उहाँसँग कुनै उपाय थिएन। कुनै पनि पार्टीले त्यही गर्थ्यो।"

नेकपा 'एक हुँदा राम्रो'

महासचिव उपाध्यायले नेकपा 'एक हुँदा राम्रो हुने र अझै ठाउँ रहेको' बताए।

विभिन्न व्यवसाय र जागिरमा रहेको बताउने उनी कपडा व्यवसायमा छन्।

कतिपयले उनी प्रधानमन्त्री ओलीनिकट नेता महेश... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेकपा विवादः चासो एमालेको 'उदाउँदो सूर्य' तर्फ, उक्त दलका नेताको योजना के छ


आयोगले राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति निर्वाचनका लागि आवश्यक नियमावली र निर्देशिका तयार गर्ने काम गरिरहेको बताएको छ

आयोगले हाल राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति निर्वाचनका लागि आवश्यक नियमावली र निर्देशिका तयार गर्ने, निर्वाचक मण्डलको सूची तयार पार्ने जस्ता काम गरिरहेको बताएको छ।

निर्वाचन आयोगका अनुसार राष्ट्रपति चयनका लागि राष्ट्रियसभा र प्रतिनिधिसभाका ३३४ जना सदस्य र प्रदेशसभाका ५५० सदस्य गरी कूल ८८४ जना मतदाता रहने निर्वाचक मण्डल गठन हुनेछ।

प्रविधि प्रयोगमा निर्वाचन आयोग किन पछाडि?

‘चुनावबाट संक्रमणकालको अन्त्य’

राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिको निर्वाचनसम्बन्धी ऐनका अनुसार संघीय संसदको मतभार ७९ र प्रदेशसभा सदस्यको मतभार ४८ कायम गरिएको छ।

तत्काल कायम रहेको कूल मतको बहुमत प्राप्त गर्ने व्यक्ति राष्ट्रपति निर्वाचित हुने व्यवस्था छ।

अनुमान

तर कुनै उम्मेदवारले बहुमत प्राप्त गर्न नसकेमा सबैभन्दा बढी मत प्राप्त गर्ने दुई उम्मेदवारबीच मतदान हुने भएकोले प्रकृया लम्बिन पनि सक्ने आयोगको अनुमान छ।

'राष्ट्रपति निर्वाचनबारे सरकारसँग परामर्श'

निर्वाचन तयारीबारे जानकारी गराउँदै आयोगका सहायक प्रवक्ता मुकुन्द शर्माले भने, ''नियमावली र निर्देशिका बनाउने काम भईरहेको छ। साथसाथै निर्वाचक मण्डलमा रहने मतदाताको सूची तयार गर्ने काम पनि जारी छ। सम्भवत: आइतबारसम्म  नेपाल सरकारसँग परामर्श गरेर आयोगले निर्वाचनको मिति घोषणा गर्छ।''

राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिका निर्वाचनका विषयमा निर्वाचन आयोगले राजनीतिक दलहरुसँग बिहीबार छलफल समेत गरेको थियो।

राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति निर्वाचनका विषयमा निर्वाचन आयोगले राजनीतिक दलहरुसँग बिहीबार छलफल गरेको थियो

राष्ट्रपतिको निर्वाचन फागुन २१ र उपराष्ट्रपतिको निर्वाचन चैत्र २ गते गर्ने प्रस्तावमा वाम गठबन्धनका दलहरु सहमत रहेको बताइएको छ।

तर तिथिमिति घोषणाका अतिरिक्त संघीय संसदको बैठक आह्वान पहिलो प्राथमिकता हुनुपर्ने नेपाली कांग्रेसका नेता मिनेन्द्र रिजालको भनाइ छ।

कठिनाई

उनले भने, ''प्रधानमन्त्रीले विश्वासको मत लिनुपर्छ, एकमहिना भित्र राष्ट्रपतिको निर्वाचन गराउनुपर्छ, त्यो भन्दा अगाडी सभामुखको निर्वाचन हुनुपर्यो, नियमावली पारित गराउनु पर्यो। प्रतिनिधिसभा बसेपछी सबै काम गर्नुपर्ने हो। अहिलेसम्म अधिवेशन बोलाई सकेको छैन। जति अधिवेशन ढिलो भयो यी सबै काम गर्नलाई त्यती नै कठिनाई हुन्छ।''

संसद... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।


आयोजक ब्राजिल जर्मनीसँग ७-१ ले हारेको थियो। अब के होला? भन्ने प्रश्न सबैले गरिरहेका थिए।

"के ब्राजिलले अब आफ्ना जरा र हाँगाबिँगासहित पूरै प्रणालीमा सुधार गर्ला?" खेल प्रस्तोता मार्क चापमेनले मलाई सोधेका थिए।

"मलाई त्यस्तै लाग्छ," मैले जबाफ दिएको थिए। तर मलाई डर थियो कि १० दिन शोक मनाएपछि फेरि सबैथोक पहिले जस्तै हुनेछ।

र हुन पनि त्यस्तै भयो।

अर्को गलत निर्णय

विश्वकपको केही समयपछि नै ब्राजिलले आफ्ना पूर्व मध्यपङ्क्तिका खेलाडी डुंगालाई पुन: प्रशिक्षकमा नियुक्त गर्ने गलत निर्णय गर्यो।

उनले सन् २००६ देखि २०१० सम्म राष्ट्रिय टोली सम्हालिसकेका थिए। त्यसबाहेक उनको बाँकी अनुभव भनेको उनले ब्राजिलको क्लब इन्टरन्याशोनलको प्रशिक्षकको असफल भूमिका केही महिना निर्वाह गरेका थिए।

उनी जरैदेखि सुधार गर्नसक्ने मानिस थिएनन्। उनको नियुक्ति वास्तविकतालाई अस्वीकार गर्दै चालिएको कदम थियो।

यदि हामीमाथि आक्रमण भयो भने, ब्राजिलको फुटबल एशोशियसनले ठान्यो, हाम्रा मान्छे डुंगा हुन्। एक जना आक्रमक व्यक्तिका रुपमा डुंगाले आगोको बदलामा आगोले ने प्रहार गर्नेछन् भन्ने विश्वास त्यसबेला गरिएको थियो।

तर त्यसको दुई वर्षपछि सन् २०१८ को विश्वकप छनौट खेलका एक तिहाइ खेलहरू समाप्त भइसक्दा ब्राजिल स्वत: छनौट हुने टोली संख्या भन्दा बाहिर छैठौँ स्थानमा थियो। सबै विश्वकपका अन्तिम प्रतियोगिताहरूमा छनौट भएको ब्राजिलको गौरवपूर्ण इतिहास नै मेटिने हो कि भन्ने आशङ्का व्यक्त गरिदैँ थियो।

डुंगामाथि दबाब थियो। रिओ ओलिम्पिक्समा उनको सबैभन्दा ठूलो आशा थियो। यदी उनले फुटबलमा स्वर्ण पदक दिलाउन सकेको भए, उनको अवस्था थप बलियो हुने थियो र उनले थप समय पाउने पनि थिए।

त्यस्तो हुन पनि सक्थ्यो। तर ओलिम्पिक्सको केही अघि मात्रै कोपा अमेरिका एक सय वर्ष पुगेको अवसरमा संयुक्त राज्य अमेरिकामा विशेष संस्करणको प्रतियोगिता आयोजना गरिएको थियो। डुंगाको टोली इक्वेडरसँग बराबरी खेल्यो, परुसँग हार्‍यो अनि समूह चरणबाटै घर फर्क्यो।

त्यसपछि उनको जागिर संकटमा पर्‍यो र कोरिन्थियन प्रशिक्षक टिटे, जसलाई सन् २०१४ मा नै प्रशिक्षकको जिम्मेवारी दिइनुपर्ने मत प्रबल थियो, उनले ढिलो गरि टोली सम्हाले।

त्यसपछिको बाँकि इतिहास हो।

टोलीका सदस्यहरू खासै हेरफेर गरिएनन्। चीनमा खेलिरहेका पोलिन्होलाई फिर्ता बोलाइयो। त्यो एउटा विवादास्पद कदम भएपनि त्यसले उल्लेख्य सफलता दिलायो। र टिटेले जोखिम... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

विश्वकप २०१८: ब्राजिललाई माथि उठाउने प्रशिक्षक


आयोजनाका सिनियर डिभिजनल इन्जिनियर राजेन्द्रप्रसाद पन्तले बीबीसीलाई भने, "बाँकी रहेका काम अब 'प्याकेजिङ्ग'मा गराउने भनेर एडीबी र आयोजनाबीच आज मौखिम सहमति भएको छ।"

पन्तका अनुसार लामो समयदेखि सञ्चालित आयोजना भएकोले र काठमाण्डूमा चाँडै पानी पुर्‍याउनुपर्ने भएकोले पनि अब नयाँ ढङ्गले अगाडि बढ्ने निष्कर्षमा पुगिएको हो।

आयोजनाको ठेक्का पाएको इटालियन कम्पनी सीएमसी आफ्नो प्रतिबद्धता अनुसार  काममा नफर्केपछि ठेक्का रद्द गरिने ब्यवहोरासहितको पत्र उसलाई पठाइसकिएको खानेपानी मन्त्रालयले जनाएको छ।

'अन्तिम मौका'

अधिकारीहरूका अनुसार सो कम्पनीलाई काममा फर्कन 'अन्तिम पटक' दुई हप्ताको म्याद दिइएको छ।

तर १४ दिने म्यादभित्र सीएमसी आउने सम्भावना नदेखिएकैले फरक कम्पनीहरूबाट 'प्याकेजिङ्ग'मा बाँकी काम गराउने विषयमा एडीबीसँग सहमति गरिएको सिनियर डिभिजनल इन्जिनियर पन्तले बताए।

सीएमसीले कामको धरौटीस्वपरुप करिब ३ अर्ब रुपैयाँ नेपाल सरकारको खातामा जम्मा गरेको बताइएको छ।

खानेपानी मन्त्रालयका सचिव गजेन्द्रकुमार ठाकुरले बीबीसीलाई बताए अनुसार अब 'विशेष परिस्थिति' अन्तर्गत आयोजना सम्पन्न गराइनेछ।

विद्यमान कानूनी व्यवस्था अनुसार ठेक्का दिने प्रक्रिया लामो हुने गरेकोले प्रक्रिया छोट्याएर काम अगाडि बढाउने मनस्थितिमा सरकार छ।

उसो भए के सरकारले प्रतिस्पर्धा विना नै आयोजनाका बाँकी कामको ठेक्का दिने हो अब?

मन्त्रालयका सचिव ठाकुर भन्छन्, "प्रतिस्पर्धामार्फत् नै दिने हो, तर अहिले रकम अनुसार कुनैको ३५ दिन, कुनैको ४५ दिन र ६० दिनको सूचना दिने जुन व्यवस्था छ। त्यसलाई विशेष परिस्थिति अन्तर्गत पाँच दिन, सात दिन वा तीन दिनको पनि सूचना हुन सक्छ।"

बाँकी काम

झण्डै दुई दशकदेखि भइरहेको बहुप्रतीक्षित मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको निर्माणमा करिब ९७ प्रतिशत काम सम्पन्न भइसकेको आयोजनाका अधिकारीहरूले बताएका छन्।

सिनियर डिभिजनल इन्जिनियर पन्तका अनुसार २६ किलोमिटर सुरुङ्गमध्ये करिब आठसय ८५ मिटर जति 'इन्भर्ट कन्क्रिट'को काम, फाइनल सपोर्टको ४१० मिटर काम र दुईवटा भेन्टिलेशन शाफ्टको काम बाँकी छ।

त्यसैगरी सुरुङ्गको दैनिक अनुगमन गर्ने प्रणाली स्थापना गर्न बाँकी रहेको पन्तले बताए।

माथि उल्लेखित काममध्ये अनुगमन प्रणाली स्थापना गर्ने बाहेकका काम नेपाली कम्पनीहरूले गर्न सक्ने आयोजनाका अधिकारीहरूको भनाइ छ।

सकियो मेलम्चीको सुरुङ काम

पन्तले भने, "सीएमसी मातहत काम... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मेलम्ची खानेपानी आयोजना: इटालियन ठेकेदार बाहिरिएपछि सरकारले अब काम कसरी अगाडि बढाउला


आरकान वंशको अन्त्य भएको अवसरमा आयोजित वार्षिक समारोहमा रखाइन भनिने जातीय समूहका चार हजार मानिसहरू सहभागी थिए।

अधिकारीहरूले उक्त र्‍यालीले जिल्लास्थित सरकारी कार्यालयमा घेराउ गरेको जनाएका छन्।

उनीहरूले उक्त भिडले सरकारी हाताभित्र प्रवेश गरी प्रहरीका सवारीसाधनमाथि आक्रमण गरेको जनाएको छ।

तनाव

उक्त क्षेत्रमा हालैका महिनामा तनाव चुलिएको छ।

बर्माको सैनिकले दमन गरेपछि अघिल्लो वर्ष लाखौँ रोहिंज्या मुसलमानहरू म्यानमारबाट भागेर छिमेकी बांग्लादेशमा शरण लिन गएका छन्।

शरणार्थी फिर्तीको समयतालिकामा सहमति

'सू चीकै स्वीकृतिमा रोहिंज्यामाथि दमन'

यसअघि सोमवार मात्रै बांग्लादेश र म्यानमारले रोहिंज्या मुस्लिम शरणार्थीको फिर्तीबारेको समयतालिकामा सहमति भएको बताएका थिए।

सहमति अनुसार म्यानमारले हरेक हप्ता १५ सय जना रोहिंज्या शरणार्थीलाई फिर्ता लैजाने भन्दै दुई वर्षभित्रमा शरणार्थीहरू फिर्ता भइसक्ने आशा दुवै देशले व्यक्त गरेका थिए।

बांग्लादेशको सीमा क्षेत्रमा बनाइएका अस्थायी शिविरहरूमा साढे ६ लाखभन्दा बढी रोहिंज्या मुसलमान शरणार्थी बस्दै आएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

बौद्धमार्गी प्रदर्शनकारीमाथि गोली प्रहार


आरक्षण पाउने महिला, आदिवासी/जनजाति, मधेशी र दलित 'आर्थिक र सामाजिक रूपमा पछाडि परेका' हुनु पर्ने कानुनमा व्यवस्था छ।

तर त्यो कसरी छुट्ट्याउने भन्ने नखुलाइँदा ती समुदायभित्रका 'प्रभावशाली' वर्गले फाइदा उठाइरहेको भन्दै मापदण्ड निर्धारण गर्नुपर्ने विज्ञहरूले औंल्याएका छन्।

निजामती सेवाभित्रको एक लाख १७ हजार दरबन्दीमा झण्डै ९० हजार कार्यरत छन्। जहाँ २१ हजारभन्दा बढी अर्थात झण्डै २४ प्रतिशत महिलाको प्रतिनिधित्व छ।

निजामती सेवामा महिलाको आकर्षण बढ्नुका कारण

आईटी शिक्षामा महिलाको आकर्षण बढ्दो

आशय विपरीत

लोकसेवा आयोगको पछिल्लो प्रतिवेदनले आरक्षणका कारण महिलासँगै आदिवासी/जनजाती, मधेशी, दलित लगायतको प्रतिनिधित्व पनि विगतभन्दा उल्लेख्य रूपमा बढेको देखाउँछ।

तर लोक सेवा आयोगका अध्यक्ष उमेश मैनाली भन्छन्, "त्यो वर्गभित्रको पनि पहुँचवाल नै माथि आएको छ। जस्तो जनजातिबाट एक-दुईवटा जात, दलितमा खासगरी पहाडका , मधेशीबाट दुई-तीनवटा जातको प्रतिनिधित्व बढेको छ। आरक्षणको आशय त्यो होइन, वञ्चित बन्चितीकरणमा परेकाहरू आउन् भन्ने हो।"

निजामती सेवा ऐनमा खुला प्रतिस्पर्धाबाट पदपूर्ति गरिने पदमध्ये ४५ प्रतिशतमा आरक्षण छ।

त्यसमध्ये महिलालाई ३३, आदिवासी/जनजातिलाई २७, मधेशीलाई २२ दलितलाई नौ अपाङ्गलाई पाँच र पिछडिएको क्षेत्रलाई चार प्रतिशत छुट्ट्याइएको छ।

खै मापदण्ड?

त्यससँगै 'महिला, आदिवासी/जानजाति, मधेशी र दलित' का सन्दर्भमा भने आर्थिक र सामाजिक रूपमा पछाडि परेकालाई सम्झिनु पर्ने त्यही कानुनमा उल्लेख छ।

तर नियमावलीमा त्यसबारे नखुलाएरै लेखिएको छ, "नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी नतोकेसम्मको लागि सम्पूर्ण महिला, आदिवासी/जनजाति, मधेशी, दलितलाई आर्थिक तथा सामाजिक रुपमा पछाडि परेको समुदाय मानिनेछ।"

एक दशक वित्दासम्म मापदण्ड तोकिएको छैन।

उसबेला लोकसेवा आयोगकी सदस्य हुँदै अध्यक्ष समेत बनेकी कयोदेवी यमी भन्छिन्, "हामीले सुरूदेखि नै त्यो आधार बनाउनु पर्ने माग गरेका हौं। तर नबनाइएपछि बिना मापदण्ड पदपूर्ति गर्दा लक्षित वर्ग आउन पाएनन्, आए पनि कम मात्र आए होलान्।"

'सुधार हुने'

विज्ञहरूका अनुभवमा निजामति सेवामा पहिलेदेखि नै धेरथोर पहुँचमै रहेका जनजाति, मधेशी र पहाडी समुदायका निश्चित वर्ग, जात र समुदायले नै आरक्षणको ठूलो लाभ लिएका छन्।

सामान्य प्रशासन मन्त्रालयका सचिव दिनेश थपलियाकाअनुसार त्यसमा सुधारको प्रक्रिया सुरु भएको छ।

महिलालाई... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

आरक्षण: 'लक्ष्य एउटा, लाभ प्रभावशालीलाई'


आरटीएसएस भनिने उक्त खोपले लामखुट्टेको टोकाइबाट फैलिने औलोका परजीवीसँग लड्न शरीरको प्रतिरक्षाप्रणालीलाई अभ्यस्त बनाउने बताइएको छ।

आरटीएसएसलाई औलो रोगविरुद्ध निर्मित पहिलो खोप मानिएको छ।

यस्तै अभियान अर्को हप्तादेखि घाना र केन्या पनि सुरु हुनेछ।

यसअघि गरिएको एउटा सानो परीक्षणले सो खोप लगाएका पाँचदेखि १७ महिनासम्मका बालबालिकामध्ये झन्डै ४० प्रतिशत सुरक्षित भएको देखाएको थियो।

प्राणघातक औलो रोग उन्मूलन भएको एक दशकपछि फेरि बढ्न थालेको देखिएको छ।

"प्रतिरक्षा, औलो नियन्त्रण र जनस्वास्थ्यका लागि यो महत्त्वपूर्ण क्षण हो," विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको प्रतिरक्षा तथा खोप निर्देशक डा. केट ओ'ब्रायनले बीबीसीसँग भने।

किन छानियो तीन देश?

विश्वभरिबाट सङ्कलित केही वर्षको तथ्याङ्कले औलोका घटना नघटेको देखाएको छ। यो रोग फेरि जागेको देख्दा चिन्ता बढेको छ।

मलावी नमुना खोप अभियानका लागि छानिएका तीनवटा मुलुकमध्ये एक हो।

त्यहाँ दुई वर्षभन्दा कम उमेरका एक लाख २० हजार बालबालिकाको प्रतिरक्षा क्षमता बलियो पार्ने उद्देश्य राखिएको छ।

मलावी, घाना र केन्यामा रोग नियन्त्रणका लागि झुल वितरण तथा अन्य अभियान चलाएको थियो।

तर  पनि त्यहाँ ठूलो सङ्ख्यामा औलो देखिएकाले त्यहाँ खोप अभियान सुरु गर्न लागिएको हो।

औलो कति ठूलो समस्या हो?

औलोका कारण प्रत्ये वर्ष विश्वभरि झन्डै चार लाख ३५ हजार मानिसको ज्यान जान्छ। त्यसमध्ये अधिकांश बालबालिका हुने गर्छन्।

औलोको कारण मृत्यु हुने मानिसको सङ्ख्या अफ्रिकामा सर्वाधिक छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार अफ्रिकामा प्रत्येक वर्ष झन्डै दुई लाख ५० हजार बालबालिकाले औलोका कारण ज्यान गुमाउँछन्।

डा. ओ'ब्रायन भन्छन्, "यो खोप विकास गर्नका निम्ति एकदमै कठिन रोग हो।"

सन् २००९ मा उक्त खोपको प्रारम्भिक परीक्षण थालिएको थियो।

"त्यसमा सातवटा मुलुकका १५ हजार बालबालिका सहभागी थिए," उक्त खोप विकासमा संलग्न विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका डा. डेभिड सेलेनबर्गले भने, "त्यो परीक्षणले यो खोप लाक्षणिक र गम्भीओर खाले औलोबाट बचाउन प्रभावकारी देखाएको छ।"

यो खोपले के फरक पार्ला?

सन् १९८७ मा एउटा औषधि कम्पनी जीएसकेले यसको निर्माण गरेको थियो। त्यसपछि तीन दशक लगाएर यसलाई परिमार्जित गरियो।

पाथ मलेरिया भ्याक्सिन इनिशटिभ नामक संस्थासहित विभिन्न सङ्गठनहरूले परीक्षणका लागि गरेको सहयोगको गणना गर्दा अहिलेसम्म यसको विकासका लागि झन्डै एक... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

औलो नियन्त्रण: मलावीबाट सुरु भयो रोगविरुद्ध पहिलो खोप अभियान


आरुबोटे गाउँका धनराज शेर्मा र बमबहादुर फियाकसहित दुई परिवारका नौ जना मङ्गलवार बिहानै आफ्ना घरभित्रै मृत अवस्थामा फेला परेका थिए।

घटनामा संलग्न भएको आशङ्का गरिएका एक पुरुषले आत्महत्या गरेको प्रहरीले जनाएको छ।

इलामनजिकै पर्ने पाँचथरको मिक्लाजुङ गाउँपालिकाको आरुबोटे गाउँ फिदिमबाट झन्डै  ६० किलोमिटर टाढा रहेको छ।

के भन्छन् प्रजिअ?

मङ्गलवार साँझ त्यहीँ रहेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी मुरारि वस्तीका अनुसार आरुबोटेका धनराज शेर्माको घरमा उनीसहित परिवारका पाँच जना र नजिकै रहेको उनको ससुरालीमा बमबहादुर फियाकसहित परिवारका चार जना मृत फेला परेका थिए।

जघन्य अपराध भएकाले अनुसन्धानमा सघाउन थप प्रहरी परिचालन गरिने बताइएको छ

धारिलो हतियार प्रयोग गरी उनीहरूको हत्या भएको वस्तीले बताए।

उनले त्यस्तो घटना आफूले कहिल्यै नदेखेको र घटनास्थल देखेर आफू अत्यन्त स्तब्ध र दु:खी भएको बीबीसीलाई बताए।

"यस्तो मैले कहिल्यै देखेको थिइनँ। मानसिक अवस्था ठिक भएको मानिसले यस्तो पनि कहीँ गर्न सक्छ र भनेकोजस्तो दृश्य छ। अत्यन्त क्रूर र अमानवीय तरिकाले हत्या गरिएको रहेछ।"

रहस्यमय

घटनास्थल सदरमुकामबाट निकै टाढा रहेको छ

हत्यामा संलग्न भएको आशङ्का गरिएका एक पुरुषले रूखमा झुन्डिएर आत्महत्या गरेपछि घटना झनै रहस्यमय बनेको छ।

फियाक र शेर्मा परिवारका आफन्त पर्ने भनिएका मनबहादुर माखिम सोही गाउँपालिकाको एक जङ्गलमा रूखमा झुन्डिएको अवस्थामा फेला परेको नेपाल प्रहरीले जनाएको छ।

घटनास्थलबाट भाग्न सफल एक बालिका प्रहरीको आश्रयमा छिन्। सुरुमा उनी भागेर घटनास्थल नजिकैको एक घरमा लुकेर बसेको र पछि उनलाई दमक लगिएको बताइएको छ।

"बाह्र-तेह्र वर्षकी ती बालिकाले घटनाका बेला (हत्यारा) मुख बाँधेर (छोपेर) आएको थियो भनेकी रहिछन्। उनको अवस्था अलि सामान्य भएपछि थप सूचना आउन सक्छ," वस्तीले बताए।

"वस्तुस्थिति हेर्दा पारिवारिक वा नातेदारभित्रकै संलग्नता भनेर यहाँका आफन्तजन र गाउँबासीले जानकारी गराएका छन्," वस्तीले भने।

उनका अनुसार सदरमुकामबाट निकै टाढा रहेको घटनास्थलबाट शवहरूलाई पोस्टमोर्टम गर्न धरान लगिनेछ।

अनुसन्धानमा सघाउन थप प्रहरी त्यहाँ परिचालन गरिएको बताइएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

पाँचथर सामूहिक हत्याकाण्ड: घटनास्थल देखेपछि अधिकारीहरू ‘स्तब्ध’


आरोपितको घरबाट सुटकेसभित्र राखिएका विभिन्न मानव अंगहरु फेला पारिएको प्रहरीले बताएको छ

गत जुलाइ महिनादेखि हराइरहेकी २५ वर्षीया जानेले लाशवेयो मान्छेको मासु खाने एउटा समूहको शिकार बनेको ठानिएको छ।

सो समूहसँग सम्बद्ध भएको आशंकामा अहिलेसम्म पाँचजना पक्राउ परेका छन्।

परम्परागत उपचारकले गत हप्ता प्रहरीसमक्ष आत्मसमर्पण गरेपछि कुहिएको अवस्थामा लाशवेयोको शव भेटिएको थियो।

मान्छेका कान

ती उपचारकले मान्छेको मासु खाँदा-खाँदै आफूलाई दिक्क लागिसकेको प्रहरीसमक्ष बयान दिएका छन्।

शुरुमा प्रहरीले उनको कुरा पत्याएनन्।

प्रहरीले हराइरहेकी २५ वर्षीया जानेले लाशवेयोको शव यी ठूला ढंगाभित्र फेला पारेको थियो

प्रमाणको रुपमा ती उपचारकले रक्ताम्मे हात र पैतला देखाएपछि प्रहरीले तत्काल उनलाई गिरफ्तार गर्‍यो।

त्यसपछि उनले आफू भाडामा बस्दै आएको घरमा प्रहरी अधिकारीहरुलाई लगे, जहाँ प्रहरीले पकाउने भाँडामा मान्छेका आठवटा कान फेला पारे।

उपचारकले मान्छेका कानहरु आफ्ना ग्राहकका लागि राखेको ठानिएको छ।

ग्राहकहरुलाई कानमा चमत्कारी शक्ति रहेको र त्यो खाएपछि पैसा, शक्ति र सुरक्षा दिने भनिएको थियो।

डीएनए परीक्षण

सुटकेसभित्र अरु मानव अंगहरु पनि भेटाइएको थियो।

झाक्रीको झुपडीमा भएका मानव अंगहरुका बीच लाशवेयोको शव र च्यातिएका लुगाहरु भेटिएका थिए।

जानेले लाशवेयोको परिवारका सदस्यले निर्मता साथ उनको हत्या गरिएको हुनसक्ने बताएका छन्

उनको परिवारका सदस्यले लाशवेयोका लुगाहरु चिनेका थिए।

प्रहरीले लाशवेयोकै शव भएको सुनिश्चित गर्न उनका दुई वर्षीय छोरासँग डीएनए मिलाउने प्रयास भइरहेको जनाएको छ।

लाशवेयोको परिवारले अझै उनको अन्तिम संस्कार गरिसकेको छैन।

आँसु पुछ्दै लाशवेयोकी नोजिफो एन्टेलेले भनिन्, "हामीले अनुमान मात्रै लगाउन सक्छौँ कि लाशवेयोले जिन्दगीका लागि कसरी भिख मागेकी होलिन्, उनले निकै पीडादायी मृत्यु पाइन्।"

बचाउने प्रयास

"लाशवेयोका लुगाहरु धुँलो र घाँसले छोपिएका थिए जसको अर्थ आफूलाई बचाउन उनले निकै प्रयास गरेकी होलिन्।"

डकूर भन्ने ठाउँ नजिकै एउटा घर भाडामा लिएर ती उपचारक बस्दै आएको बताइएको छ।

ती उपचारकलाई 'मोन्योवु' नामले बोलाउने गरिएको छ जसको अर्थ स्थानीय जुलु भाषामा 'भ्रष्ट' हुन्छ।

उनले फिलानी मगुबाने नाम गरेका व्यक्तिबाट उक्त घर भाडामा लिएको बताएका छन्।

उपचारकको मतियार भएको आरोपमा मगुबानेका भाइलाई पनि प्रहरीले पक्राउ गरेको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मान्छेको मासु खाने खुलासापछि खैलाबैला


आर्क्टिकको सबैजसो क्षेत्रमा पहिले हिउँ जमेको थियो तर विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिले त्यहाँको हिउँ पग्लिएर पानी बनिरहेको छ।

सम्झौता वर्तमान समुन्द्री पारिस्थितिक प्रणाली (इकोसिस्टम)बारे भइरहेको वैज्ञानिक अनुसन्धान जारी रहेसम्मका लागि कायम हुनेछ।

क्यानडा, रुस, चीन, अमेरिका, युरोपेली संघ, जापान, आइसल्याण्ड, डेनमार्क र दक्षिण कोरियाले उक्त सहमति गरेका हुन्।

 स्वागत

उक्त क्षेत्र करिब २८ लाख वर्ग किलोमिटर छ जुन भूमध्य सागरको जत्रै क्षेत्र हो।

अहिलेसम्म त्यहाँ व्यवसायिक रुपमा माछा मार्ने काम शुरु भएको छैन।

समुन्द्र र माछापालनका लागि अमेरिकी राजदूत डेभिड बाल्टनले भने, "सरकारहरुको समूहले समस्या आउनु अघि नै समाधान गर्ने विरलाकोटीको सम्झौता गरेका छन्।"

"भविष्यमा यदि त्यहाँ व्यवसायिक माछा मार्ने काम गर्न सकिने किसिमको तथ्य आयो भने त्यो व्यवस्थापनको विषय बन्नेछ र उनीहरुका पानीजहाजले माछा मार्ने अवसर पाउनेछन्।"

संरक्षणकर्मीहरुले संझौताको स्वागत गरेका छन्।

क्यानडाको 'ओसन्स नर्थ' भन्ने समूह सम्बद्ध ट्रेभर टेलरले भने- उत्तर ध्रुवीय समुदायहरुको आधार रहँदै आएका माछा र समुन्द्री स्तनधारीहरु अब संरक्षित हुनेछन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

माछा मार्ने देशहरुको 'आर्क्टिक' सम्झौता


आर्जेन्टिनाका स्ट्राइकर गोन्सालो इग्वाइनले मङ्गलवार ईएसपीएन स्पोर्ट्स च्यानलसँग कुरा गर्दै भने, "आखिरमा सही निर्णय भएको छ।"

सञ्चारमाध्यमहरूमा आएका विवरणअनुसार इजरेलका प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले शनिवार खेलिने भनेको उक्त म्याच रद्द नगर्न अनुरोध गर्दै आर्जेन्टिनाका राष्ट्रपति मौरिसियो माक्रीलाई फोन गरेका थिए।

सो खेल रद्द भएको समाचार सुनेर गाजामा ताली बजाइएको छ। त्यहाँ भएका पछिल्ला विरोध प्रदर्शनहरूका क्रममा कम्तीमा १२० जना प्यालेस्टिनीहरूलाई इजरेली फौजले मारिदिएका छन्।

'मेस्सीलाई धन्यवाद'

वेस्ट ब्याङ्कस्थित रमल्लाहमा प्यालेस्टिनी फुटबल सङ्घले एक विज्ञप्ति प्रकाशित गर्दै आर्जेन्टिनी स्ट्राइकर लियोनेल मेस्सी तथा अन्य खेलाडीलाई धन्यवाद दिएको छ।

"नैतिक तथा खेलको मूल्यले आज जितेको छ। खेल रद्द गरेर इजरेललाई रातो कार्ड देखाइएको छ," सङ्घका प्रमुखलाई उद्धृत गर्दै रोएटर्स समाचार संस्थाले जनाएको छ।

खेल रद्द हुनुअघि उनले प्यालेस्टिनीहरूलाई मेस्सीका तस्बिर र जर्सी जलाउन आग्रह गरेका थिए।

रुसमा केही समयपछि सुरु हुन लागेको विश्वकप प्रतियोगिताअघि यो आर्जेन्टिनाको अन्तिम खेल हुँदै थियो। सो खेल वेस्ट जेरुसलेममा खेलाइँदै थियो।

जेरुसलेमको हैसियत निकै संवेदनशील छ। इजरेलले जेरुसलेमलाई उसको अविभाज्य राजधानी मान्छ।

प्यालेस्टिनीहरूले चाहिँ सहरको पूर्वी भागलाई भविष्यको आफ्नो प्यालेस्टिनी राज्यको राजधानी मान्छन्।

हाइफा सहरबाट जेरुसलेममा खेल सारिएपछि प्यालेस्टिनीहरू क्रुद्ध भएका थिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

आर्जेन्टिना: गाजा हिंसाका कारण इजरेलसँगको खेल रद्द


आर्जेन्टिनाविरुद्धको खेल फ्रान्सले ३ का विरुद्ध ४ गोलले जित्यो।

त्यसमा एमबापेको दुई गोल निर्णायक रह्यो।

विश्वकपको अन्तिम १६ समूह अन्तर्गतको शनिवारको पहिलो खेलमा  धेरै जसोको ध्यान आर्जिन्टिनी खेलाडी लियोनेल मेस्सीमा थियो।

मेस्सीमाथि प्रश्न

तर फ्रान्सेली खेलाडी एमबापेले उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे जुन धेरैको सम्झनामा रहनेछ।

१९ वर्षका यी खेलाडीले सम्भवत: मेस्सीको नेतृत्वमा विश्वकप जित्ने आर्जेन्टिनाको अन्तिम सम्भावना समाप्त पारिदिए।

पछिल्लो खेलपछि मेस्सी र प्रशिक्षक साम्पाओलीको भविष्यबारे प्रश्न उठाउने ठानिएको छ।

यो जीतसँगै फ्रान्स विश्वकपको अन्तिम ८ समूहमा प्रवेश गरेको छ।

सन् १९९८ मा फ्रान्सले पहिलो र एकमात्रै विश्वकप जित्दा एमबापे जन्मिएकै थिएनन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

आर्जेन्टिनाविरुद्धको खेलमा चम्किएका १९ वर्षीय खेलाडी को हुन्?


आर्थिक वर्ष २०७२/७३ को तुलनामा ०७३/७४ मा महिला कामदारको देशबाट बाहिरिने क्रम झण्डै ९ प्रतिशतले वृद्धि भएको विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय निकाय र श्रम मन्त्रालयले संयुक्त रूपमा गरेको अध्ययन प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

विदेशिनेमा पुरूषको संख्या ठूलो रहेकाले उनीहरू जाने क्रममा कमी आउँदा विदेश जाने कुल कामदारको संख्या घटेको देखिन्छ।

पछिल्ला ९ वर्षमा वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपाली कामदारमध्ये सरदर ९६ प्रतिशत पुरूष र ४ प्रतिशत महिला छन्।

कामदार मृत्युको मुख्य कारण 'मुटुको समस्या'

कतार जाने नेपाली कामदार चिन्तित

आत्मनिर्भर

२०७२/७३ को तुलनामा ०७३/७४ मा महिला कामदारको बाहिरिने क्रम झण्डै ९ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।

त्यस्तो वृद्धिको कारणबारे श्रम मन्त्रालयकी उपसचिव रमा भट्टराईले भनिन्, "एउटा कारण महिला आत्मनिर्भर हुनुपर्छ भन्ने चेतना बढेकोले पनि हुन सक्छ। अर्को सरकारले विदेशमा घरेलु महिला कामदार संस्थागत रूपमा पठाउने भनेपछि गैरकानूनी रूपमा जाने महिला कामदारको संख्या घटेर संस्थागत रूपमा जान थालेकोले वृद्धि भएको हुन सक्छ।"

कतारः रेमिट्यान्स सहज बनाउन पहल

पुरूषको तुलनामा महिलाले धेरै समय काम गर्नुपर्ने, उनीहरू शारिरिक तथा आर्थिक शोषणमा पर्ने गरेको लगायतका कारण देखाउँदै सरकारले आर्थिक वर्ष ०७१/०७२ मा महिलाहरूलाई वैदेशिक रोजगारीमा पठाउन कडाइ गरेको थियो।

तर कामदार जाने गन्तव्य मुलुक लगायतका पक्षमा पछि केही खुकुलो पारिएको बताइन्छ।

खुकुलो

श्रमसम्बन्धी एकजना जानकार गणेश गुरूङका अनुसार खाडी मुलुकमा महिला घरेलु कामदारको अत्यधिक माग भएकाले विदेशिने नेपाली महिला कामदारको संख्या बढेको बताउँछन्।

उनले भने, "गन्तव्य देशहरूमा बूढाबूढी र बालबालिका हेर्ने मानिसको कमी छ। त्यसमा महिला कामदारको निकै माग छ। जति कडाइ भयो महिलाको जाने क्रम त्यति नै घट्छ र जति खुकुलो हुन्छ त्यति नै संख्या बढ्दै जान्छ।"

नेपाली कामदारलाई खाडी जान 'अवरोध'

नेपाली महिला कामदारहरूको मुख्य गन्तव्य संयुक्त अरब एमिरेट्स, कुवेत र मलेसिया रहेको छ।

पहाडी भेगका महिलाहरू बढी विदेशिने गरेको पछिल्लो अध्ययनमा जनाइएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

वैदेशिक रोजगारीः ‘पुरूष घट्दै, महिला बढ्दै’


आर्सनलका मिडफील्डरले चीनमा उइगर मुस्लिम समुदायप्रति गरिने व्यवहारबारे सामाजिक सञ्जालमा टिप्पणी गरेका थिए।

लगत्तै आर्सनल क्लबले उनको टिप्पणीबाट आफूलाई अलग्याएको थियो।

उसले क्लब सधैँ गैरराजनीतिक सङ्गठन रहेको उल्लेख गरेको थियो।

तीखो प्रतिक्रिया

चीनको ग्लोबल टाइम्स पत्रिकाले जर्मन खेलाडी ओजिलको टिप्पणीलाई 'झूटो' भन्दै त्यसले खेल अधिकारीहरूलाई 'निराश' बनाएको जनाएको छ।

चीनको फुटबल सङ्घले ओजिलका टिप्पणी 'अस्वीकार्य' भन्दै त्यसले चिनियाँ फुटबल प्रेमीहरूको 'चित्त दुखेको' बताएको छ।

सीसीटीभीले आइतवारको आर्सनल र लीग च्याम्पियन म्यान्चेस्टर सिटीको खेलको साटो टोटनम र वुल्भ्सको खेल देखाउने तालिका बनाएको थियो।

आफू स्वयम् मुस्लिम समुदायका ओजिलले सामाजिक सञ्जालको पोस्टमा उइगरहरूलाई "दमनविरुद्धका लडाकुहरू" भन्दै चीनको तथा त्यस विषयमा मौन बसेका मुस्लिमहरूको आलोचना गरेका थिए।

चीनले बारम्बार उइगर मुस्लिमहरूलाई दुर्व्यवहार नगरिएको भन्दै आएको छ

चीनले बारम्बार उइगर मुस्लिमहरूलाई दुर्व्यवहार नगरिएको भन्दै आएको छ।

अधिकारवादी समूहहरूका अनुसार अधिकांश मुस्लिम उइगर समुदायका गरी १० लाख मानिसहरूलाई चीनमा कुनै सुनुवाइ नगरीकनै उच्च सुरक्षा दिइएका बन्दी शिविरमा राखिएको छ।

चीनका अनुसार तिनलाई हिंसात्मक धार्मिक कट्टरताविरुद्ध लड्न 'व्यावसायिक प्रशिक्षण केन्द्र'मा राखिएको छ।

अक्टोबर महिनामा अमेरिकाको राष्ट्रिय बास्केटबल सङ्घ (एनबीए)का एक कार्यकारी अधिकृतले गरेको टिप्पणीका कारण चीनसँग उसको सम्बन्ध बिग्रिएपछि उसले निकै आर्थिक घाटा बेहोर्नुपरेको थियो।

हङ्‌कङका प्रजातन्त्रवादी प्रदर्शनकारीहरूको समर्थनमा ह्यूस्टन रकेट क्लबका व्यवस्थापक ड्यारिल मोरेले ट्वीट गरेका थिए।

परिणामस्वरूप चिनियाँ कम्पनीहरूले प्रायोजन एवम् टेलिकास्ट सम्झौता स्थगित गरिदिएका थिए।

विवादपछि के होला? एक विश्लेषण

बिन ब्र्यान्ट, बेइजिङस्थित बीबीसी संवाददाता

केही साताअगाडि मैले चीन-यूके सम्बन्धका एक विज्ञलाई प्रीमीअर लीगका कुनै खेलाडीले चीनको सार्वजनिक आलोचना गरे 'एनबीए'को जस्तै समस्या भोग्नुपर्ला भनेर सोध्दा तिनले 'हो' भन्ने उत्तर  दिएका थिए।

इङ्ग्लिश फुटबल लीग प्रतियोगिता संसारभरि लोकप्रिय छ। यसका खेलाडी तथा दर्शकमा अत्यधिक विविधता पाइन्छ।

चीनमा एनबीएले बेहोरेको समस्याले त्यसको परिणाम कति गम्भीर र वित्तीय स्वार्थमा कति तत्काल हुन्छ भन्ने देखाएको छ।

यूकेको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मेसुट ओजिल विवाद: चीनको सीसीटीभीले आर्सनल क्लबको खेल प्रसारण गरेन


आलोचकहरूले गाएका गीतकै आधारमा उनीहरूलाई पक्राउ गरिनुलाई 'अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथिको प्रहार' भनिरहेका छन्।

सरकारी कदमलाई जायज ठहर्‍याउनेहरूले सामाजिक सञ्जालमा यसको पक्षमा टिप्पणी गरेका छन्।

बिहीवार भिटेन उपनामले परिचित र्‍याप गायक समीर घिसिङलाई पक्राउ गरेको प्रहरीले जनाएको छ।

केही दिनअघि गायक दुर्गेश थापालाई 'तिहारको मौलिकता भङ्ग गर्ने' र 'सामाजिक सहिष्णुता खलबल्याउने' गतिविधि गरेको भन्दै प्रहरीले पक्राउ गरेको थियो।

प्रहरीले दुवै गायकहरूलाई एक-एकवटा गीत युट्युबलगायत सामाजिक सञ्जालबाट हटाउन लगाएको छ।

अभद्र व्यवहारमा मुद्दा

घिसिङमाथि 'अभद्र व्यवहार गरेको' आरोपमा मुद्दा चलाइने प्रहरीले जनाएको छ।

बिहीवार ललितपुरबाट उनलाई पक्राउ गरेको पुष्टि गर्दै महानगरीय प्रहरी अपराध महाशाखाका प्रहरी उपरीक्षक ईश्वर कार्कीले भने, "समीर घिसिङलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ।"

"उनीमाथि अभद्र व्यवहार गरेको अभियोगमा मुद्दा अघि बढाइनेछ।"

कार्कीले उनलाई कानुनविपरीत पक्राउ गरिएको भनी लागेको आरोपको खण्डन गर्दै भने, "हामीले कानुनी दायरमा रहेर नै उनलाई नियन्त्रणमा लिएका हुन्। कानुन अनुसार नै कारबाही हुन्छ।"

उनका अनुसार घिसिङलाई उनले गाएको 'अश्लीलता फैलाउने भनिएको' गीत पनि हटाउन लगाइएको छ।

तर तामाङको पक्राउलाई लिएर पनि सामाजिक सञ्जाल र सञ्चारमाध्यमहरूमा पक्ष र विपक्षमा विभिन्न खाले टिप्पणी आउने क्रम जारी छ।

असहमति

कतिपय विज्ञ तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताका पक्षधरहरूले यसलाई अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथिको हमलाका रूपमा अर्थ्याएका छन्।

नेपाल पत्रकार महासङ्घका पूर्वअध्यक्ष एवम् अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताका वकालतकर्ता तारानाथ दाहालले गायकहरूको पक्राउलाई "कलापूर्ण अभिव्यक्ति र सिर्जनशीलता माथिको हमला" भनेका छन्।

बीबीसीसँग कुराकानी गर्दै उनले भने, "यो त प्रहरी-राज्यजस्तो भयो। नागरिकको बोल्न पाउने, कला प्रदर्शन गर्न पाउने वा सिर्जना गर्न पाउने अधिकारको व्याख्या गर्ने काम प्रहरीलाई हुँदै गयो।"

"नागरिक अधिकारमाथि राज्यको अनावश्यक हस्तक्षेपका रूपमा यसलाई बुझ्न सकिन्छ।"

उनी कुनै पनि सिर्जनशील काम अश्लील हो वा होइन भन्ने निर्क्यौल गर्ने कसले भन्ने प्रश्न उठ्ने भएकाले यसरी प्रहरीले जसलाई पनि जहिले पनि पक्राउ गर्न नसक्ने दाबी गर्छन्।

"अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताका सीमितता छन् तर त्यसो भन्दैमा प्रहरीले जे कुरामा पनि त्यस्तो पक्राउ गर्न... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अश्लीलता र असहिष्णुता फैलाएको आरोपमा गायकहरू पक्राउ ठीक कि बेठीक


आवश्यक सवारी संख्या तथा रुट निर्धारण, दुर्घटना बीमा र क्षतिपूर्ति जस्ता विषयमा सरकार अझै निष्कर्षमा पुग्नसकेको छैन।

व्यवसायीहरूले पेशाको सुरक्षाको सुनिश्चितता नभएसम्म सरकारले कम्पनीमा दर्ता हुन दिएको निर्देशन नमान्ने अडान दोहोर्‍याएका छन्।

सरकारले झण्डै दुई महिनाअघि यातायात क्षेत्रको सिन्डिकेट खारेज भएको घोषणा गर्दै साउन १ बाट नयाँ व्यवस्थाका साथ अगाडि बढ्ने जनाएको थियो।

इजाजत

यसबीचमा व्यवसायीलाई कम्पनी अन्तर्गत दर्ता गर्न भनेको सरकारले साउन १ बाट सबै यातायात समिति भङ्ग हुने र उनीहरूले पाएको रुट इजाजत नवीकरण नहुने बताएको थियो।

तर अहिले त्यो कार्यान्वयन हुने अवस्था नदेखिएको स्वयं सरकारी अधिकारीहरूले स्वीकारेका छन्।

'२४५ यातायात समितिको ब्याङ्क खाता रोक्का'

नयाँ कदमले हट्ला यातायातको 'सिन्डिकेट'?

‘सिन्डिकेट अन्त्य गर्न व्यवसायीको समर्थन’

यातायात व्यवस्था विभागका प्रवक्ता तुलसीराम अर्यालले भने, "नवीकरणका लागि बाटो बन्द गरिएको छैन, नवीकरण भइरहन्छ। नवीकरण भएपछि अहिले जुन रुटमा गाडी चलिरहेका छन्। त्यसलाई साउन १ गतेले फरक पार्दैन।"

सरकारद्वारा गठित कार्यदलले अझैसम्म प्रतिवेदन बुझाउन सकेको छैन।

उक्त कार्यदलका संयोजक तथा यातायात मन्त्रालयका सहसचिव केशवकुमार शर्माले नयाँ रुटमा इजाजत जस्ता विषयमा सुझाव दिने समितिको अधिकार नभएको बताए।

उनले भने, "गाडीहरू व्यक्तिगत नाममा दर्ता भएका छन्, समितिका नाममा होइन। त्यसैले नयाँ रुटको व्यवस्थामा समितिको भूमिका अब केही रहँदैन।"

सिन्डिकेट हटाउन सरकारले देशभरी आवश्यक सवारी संख्या, रुट अध्ययन, दुर्घटना बीमा र क्षतिपूर्तिसम्बन्धी व्यवस्था गर्नुपर्ने थियो।

सुनिश्चितता

त्यस्तै उसले यातायात समितिको रोक्का गरिराखेको सम्पत्तिको विषयमा पनि निर्णय गरिसक्नुपर्ने थियो।

यातायात व्यवसायीले पनि आफ्नो व्यवसायको सुरक्षा सुनिश्चितता नभएसम्म सरकारको निर्देशन अनुसार कम्पनीमा दर्ता नगर्ने बताएका छन्।

सिन्डिकेट अन्त्य गर्न दर्ता प्रक्रिया फेरियो

नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासंघका पूर्वअध्यक्ष डोलनाथ खनालले भने, "दुर्घटना हेर्न कोष तयार छ। त्यसको सम्पत्ति छ। त्यसैले कम्पनीमा जानुपरे पनि यसबारे गम्भीर छलफल हुनुपर्दछ। निष्कर्ष ननिस्केसम्म कम्पनीमा जान पनि सकिँदैन। गए पनि सञ्चालन हुन सक्दैन।"

खासगरी समितिहरू नरहेको अवस्थामा दुर्घटना हुँदा घाइतेको उपचार तथा मृतकलाई क्षतिपूर्ति... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'सिन्डिकेट': वाचा पूरा गर्न सरकार विफल


आवश्यक स्रोत-साधन, जनशक्ति र गरिबी नियन्त्रण गर्न स्पष्ट कार्ययोजना अभाव तथा निर्वाचनका कारण परिचयपत्र वितरणमा ढिलाइ भएको भन्दै सम्बन्धित निकाय पन्छिन खोजेको देखिन्छ।

कृषि, भूमि व्यवस्था तथा सहकारीमन्त्रीले भने आगामी छ महिनामा २६ जिल्लामा र दुई वर्षमा देशैभरि गरिबको पहिचान गरी परिचयपत्र वितरण गर्ने नयाँ योजना सार्वजनिक गरेका छन्।

हालसम्म गरिएको अध्ययनअनुसार २६ जिल्लामा झन्डै चार लाख परिवार गरिबका रूपमा पहिचान गरिएको र तीमध्ये आधाजसो अत्यन्त गरिबको सूचीमा पर्ने अधिकारीहरूले बताएका छन्।

आलोचना

नेपालका कुल ५५ लाख परिवारमध्ये २६ जिल्लाका १२ लाख परिवारमा हालसम्म अध्ययन भएको छ भने बाँकी ५१ जिल्लामा अध्ययन थालिएको छैन।

गरिब भनी पहिचान गरिएकालाई परिचयपत्र दिईराज्यबाट निश्चित सुविधाहरू दिने भनिए पनि त्यसमा ढिलाइ भएको भन्दै सरकारको आलोचना हुँदै आएको छ।

ढिलाइ भएको स्वीकार्दै कृषि, भूमि व्यवस्था तथा सहकारी मन्त्रालयका सचिव गोपीनाथ मैनालीले भने, "पाँच वर्षअघि सुरु भएको भए पनि कहिले योजना आयोगले नेतृत्व गर्ने, कहिले समन्वय बोर्ड बनाइने अनि त्यहाँ पदाधिकारी नहुने र पछिल्लो समय चाहिँ चुनावले यसलाई दुःख दियो। परिचयपत्र वितरणसँगै दिइने सेवा सुविधा पनि निर्धारण गर्न पाए हुन्थ्यो भन्ने लगायतका कुराले पनि केही ढिलो भएको हो।"

हाल कृषि मन्त्रालयमा गाभिएको गरिबी निवारण मन्त्रालय अन्तर्गत गठित गरिब घरपरिवार सहयोग समन्वय बोर्डले अतिगरिब, गरिब र गरिबीको सङ्घारमा रहेकाहरूको सूची तयार पारेको थियो।

आत्मनिर्भर

आगामी दुई वर्षभित्र देशभर गरिबको पहिचान गरी उनीहरूलाई आत्मनिर्भर र व्यावसायिक बनाउने गरी कार्यक्रम ल्याइने कृषिमन्त्री चक्रपाणि खनालले बताए।

उनले भने, "आगामी छ महिनाभित्र परिचयपत्र वितरणको कार्य प्रारम्भ गरिने र बाँकी ५१ जिल्लामा गरिब घरपरिवारको पहिचान गरी दुई वर्षभित्र परिचयपत्र वितरणको कार्य थालिनेछ। साथै यस्ता परिवारलाई आत्मनिर्भर र व्यवसायी बनाउन आवश्यकतामा आधारित ऋण ब्याज अनुदान र किसान शिक्षाका विशेष कार्यक्रम ल्याइनेछ।"

गरिबको पहिचान भएपछि उनीहरूलाई दिइने विशेष सरकारी सुविधा पनि तोकिने बताइएको छ।

तर कतिपयले गरिब पहिचान गर्ने सूचकहरू वैज्ञानिक नभएको भन्दै सरकारी अध्ययनप्रति आशङ्का व्यक्त गरेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अझै पाएनन् लक्षित परिवारले गरिबी परिचयपत्र


आवश्यकभन्दा अनावश्यक रूपमा धेरै मात्रामा परीक्षण हुन थाल्यो कि भनेर परीक्षणको व्यवस्था पुनरावलोकन गरिएको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समीरकुमार अधिकारीले भने, "अब सङ्क्रमितको निकट सम्पर्कमा आएका, लक्षण देखिएका र अग्रभागमा काम गर्ने व्यक्तिहरूको मात्र निःशुल्क परीक्षण गर्ने निर्णय भएको छ।"

अन्य व्यक्तिहरूले शुल्क तिरेर परीक्षण गराउन सक्नेछन्।

सरकारले निशुल्क परीक्षण गर्ने व्यवस्था रहेकाले कतिपयले आशङ्काकै भरमा परीक्षण गराउन खोज्ने र भनसुन बढी हुने गरेका खबरबीच मन्त्रालयले नयाँ निर्णय लिएको हो।

डा. अधिकारीको भन्छन्, "परीक्षणले दिने प्रतिफल र त्यसमा लाग्ने लागतलाई पनि हेर्नुपर्ने भएकाले यसअघि उदार भएर गरिँदै आएको परीक्षण व्यवस्थालाई समयसापेक्ष बनाउनुपर्ने निष्कर्षमा मन्त्रालय पुगेको हो।"

घट्यो शुल्क

तीन प्रकारका व्यक्तिबाहेक अन्य व्यक्तिले परीक्षण गराउन चाहेमा शुल्क तिर्नुपर्ने छ।

शुल्क लिएर परीक्षण गर्न ११ वटा निजी अस्पताललाई अनुमति दिइएको छ।

त्यस्तै उपत्यकाका तीनवटा र अन्य छवटा प्रदेशमा छवटा सरकारी अस्पतालमा पनि शुल्क तिरेर परीक्षण गराउन सकिन्छ।

सहप्रवक्ता डा. अधिकारीका अनुसार परीक्षणको व्यवस्था परिमार्जन गरिएसँगै शुल्क पनि घटाइएको छ।

आइतवारदेखि लागु

अब अधिकतम कुल ४,४०० रुपैयाँ लिएर परीक्षण गर्नुपर्नेछ। यसअघि ५,५०० रुपैयाँमा सेवा शुल्क थप गरी लिन पाउने व्यवस्था थियो।

परीक्षणको अनुमति प्राप्त निजी र सरकारी दुवैथरी अस्पतालमा घटाइएको शुल्क तिरेर परीक्षण गराउन सकिने छ।

सहप्रवक्ता डा. अधिकारीले भने, "निर्धारण गरिएको नयाँ शुल्कभन्दा धेरै कसैले पनि लिन नपाउने मन्त्रालयको निर्णय छ।"

उक्त निर्णय आइतवारदेखि नै लागु भएको उनले जानकारी दिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: परीक्षण शुल्क घट्यो, अब तीन खाले मानिसको मात्र निःशुल्क परीक्षण


आशा कुनै दिन नेपालले विश्वकप छनोट खेलेर महिला क्रिकेटको मुहार फेरिन्छ भन्ने थियो। आक्रोश भने महिला खेलाडीको हकहित र महिला क्रिकेटलाई सम्बन्धित निकायहरूको गरेको बेवास्ताप्रति थियो।

रुबिनाले भनिन्, "नेपाली महिलाले पनि विश्वकप क्रिकेट खेल्छन्। मलाई विश्वास छ त्यो दिन आउनेछ। त्यसपछि महिला क्रिकेटको अनुहार फेरिनेछ। महिला खेलाडीले चर्चा र पैसा कमाउनेछन्।"

सात वर्षदेखि राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टोलीको निरन्तर नेतृत्व गरिरहेकी रुबिना हक्की छिन्। उनीसँग नेतृत्व क्षमता छ। मैदानमा उनको ब्याट र बल बोल्छ, मैदानबाहिर उनका सोच र शब्द।

उनी भन्छिन्,"बोलिरहनु, महिला खेलाडीहरूको कुरा उठाइरहनु हाम्रो बाध्यता हो। नबोल्नुको विकल्प छैन।"

रुबिना किन बोल्छिन्

उनी 'उज्यालो भविष्य बन्न सक्ने' महिला क्रिकेटको 'अध्याँरो पाटो' लाई सार्वजनिक गरिरहन्छिन्।

धेरै सम्भावना र प्रतिभा हुँदाहुँदै पनि खेलाडीहरू आफ्नै आँखाअगाडि पलायन भएको र सक्रिय खेलाडीहरू सपनाविहीन देखिएपछि उनी आफूलाई रोक्न सक्दिनन्।

उनले उठाउने प्रश्नहरू सजिला लाग्छन्। तर उत्तर नपाएपछि रुबिना आक्रोशित हुन्छिन्।

'खोइ प्रतियोगिता? खोइ पूर्वाधार? महिला क्रिकेटलाई जोगाउने योजना खोइ? महिला टोलीको पनि फ्रेन्चाइज लिग खोइ? महिला क्रिकेट टोलीलाई मासिक तलब किन नदिने?' उनले उठाइरहने प्रश्नहरू हुन्।

उनका प्रश्नहरूका निम्ति उनीमाथि कयौँ पटक अनुशासनहीनताको आरोप लागेको छ, कतिले उनले राष्ट्रिय कप्तानमा हुनुपर्ने स्वभाव नभएको बताएकी छन्।

तर रुबिना डग्दिनन्, "म गलत सहन सक्दिनँ। म जहिले पनि सञ्चारमाध्यमसामु खुलेर बोल्थेँ। जब म सही छु र सही कुरा बोल्छु भने मलाई कसैले बिगार्न सक्दैन। बरु साथ पाउँछु।"

पछिल्लो १४ महिना महिला क्रिकेटको अन्तर्राष्ट्रिय सहभागिता शून्य भएपछि उनले लगातार त्यसबारे प्रश्न उठाइन्।  जब थाइल्यान्ड क्रिकेट संघले २० ओभरको नौ राष्ट्र सम्मिलित प्रतियोगिता गर्ने भयो र नेपालले भाग लिने तय भयो। उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत् खेलाडीहरूलाई अभ्यास गरिरहन आह्वान गरिन्।

उनको आह्वानकै कारण खेलाडीहरू बन्द प्रशिक्षणमा आउँदा शारीरिक रूपमा चुस्तदुरुस्त हुन सकेको उनको अनुभव छ।

अपत्यारिली खेलाडी

पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय सहभागितामा पाँच बलमा पाँच विकेट लिएर नेपाललाई खेल जिताउने खेलाडी हुन् रुबिना।

सुन्दै अपत्यारिलो लाग्ने यो खेल सन् २००९ मा मलेसियामा सम्पन्न एसीसी महिला टी २०... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

रुबिना क्षेत्री: नेपाली महिला क्रिकेटकी विद्रोही कप्तान


इङ्ग्ल्यान्ड र वेल्समा घरेलु हिंसासम्बन्धी मामिला हेर्ने आयुक्तका अनुसार दुर्व्यवहारका घटनाका लागि निर्धारण गरिएको हटलाइनमा सप्ताहान्तमा फोन आउने क्रम ६५ प्रतिशतले बढेको छ।

यसैबीच, गरिब राष्ट्रका महिलाहरूको घरेलु हिंसाको उजुरी गर्ने विकल्पहरू कम हुन सक्ने संयुक्त राष्ट्रसङ्घले बताएको छ।

आफूलाई दुर्व्यवहार गरेका पुरुषहरूसँग लकडाउनका बेला बसिरहेको बताउने दुई महिलासँग बीबीसीले कुराकानी गरेको छ।

गीता, भारत

यो अन्तर्वार्ता भारतले कोरोनाभाइरस फैलिन नदिनका लागि २१ दिन लामो लकडाउनको घोषणा गर्नु एक दिनअघि लिइएको हो।

गीता ५ बजे उठ्छिन्। उनका पति नजिकै सुतिरहेका छन् र ठूलो आवाज निकालेर घुरिरहेका छन्।

अघिल्लो रात उनी मातिएर आएका थिए र उदास देखिन्थे। कोरोनाभाइरसका कारण निकै कम मानिसहरूले सार्वजनिक सवारीसाधन प्रयोग गरिरहेका थिए जसले उनलाई पनि प्रभाव पारेको थियो।

अटो चलाउने विजयको आम्दानी प्रतिदिन करिब २,४०० नेपाली रुपैयाँबाट घटेर १,१२० रुपैयाँमा झरेको थियो।

"यस्तो अवस्था कहिलेसम्म?" मदिराको बोतल भित्तामा बजार्दै उनले भनेका थिए। गीताका बालबच्चा आमाको पछाडि लुक्छन्।

लगत्तै पूरै परिवार सुत्नका लागि प्रयोग हुने 'म्याट्रेस' मा विजय ढल्छन् र केही समयमै निदाउँछन्।

"बच्चाहरूलाई शान्त पार्न केही समय लाग्यो," गीताले भनिन्।

"उनीहरूले आफ्ना बाबु रिसाएको धेरै पटक देखेका छन् तर पछिल्ला केही हप्ताहरूमा भने उनको रिस निकै नराम्रो हुँदै गएको छ। उनले भित्तामा विभिन्न कुराहरू बजारेको र मेरो कपाल समातेर तानेको देखेका छन्।"

गीताका श्रीमानले उनलाई धेरै पटक पिटेका छन्। यति धेरै पटक कि उनी स्मरण समेत गर्न सक्दिनन्।

लगत्तै पुरै परिवार सुत्नका लागि प्रयोग हुने 'म्याट्रेस' मा विजय ढल्छन् र केही समयमै निदाउँछन्।

"बच्चाहरूलाई शान्त पार्न केही समय लाग्यो," गीताले भनिन्।

"उनीहरूले आफ्ना बाबु रिसाएको धेरैपटक देखेका छन्, तर पछिल्ला केही हप्तामा भने उनको रिस निकै नराम्रो हुँदै गएको छ। उनले भित्तामा विभिन्न कुराहरू बजारेको र मेरो कपाल समातेर तानेको देखेका छन्।"

गीताका श्रीमान्‌ले उनलाई धेरै पटक पिटेका छन्। यति धेरै पटक कि उनी स्मरण समेत गर्न सक्दिनन्।

"तर विद्यालय बन्द भएपछि परिस्थिति फेरिएको छ," उनी भन्छिन्। "बच्चाहरू घरमै बस्न थाले र उनीहरूले विजयलाई रिस उठाउन थाले।"

"प्राय: उनले आफ्नो रिस मेरा लागि राख्ने गर्छन्, तर अहिले उनी ससाना... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: लकडाउनका बेला ‘मलाई दुर्व्यवहार गर्ने व्यक्ति मसँगै छ’


इङ्ग्ल्यान्डमा बुधवार राति भएको ड्राफ्टमा सन्दीप लामिछानेलाई बार्बाडोस ट्रिडेन्टस् क्लबले ७० हजार अमेरिकी डलरमा सकारेको जनाइएको छ। त्यो रकम झन्डै ७८ लाख रुपैयाँ बराबर हो।

उनी गत वर्ष पनि क्यारेबियन लीग खेलेका थिए।

यी १९ वर्षीय खेलाडीले अहिलेसम्म उनले भारत, क्यारेबियन, अफगानिस्तान, बाङ्ग्लादेश र पाकिस्तानका लीगमा खेलेका छन्।

समग्रमा लामिछानेले सबै लीगमा कुल ४२ खेल खेलेर ५३ विकेट लिएका छन्।

उच्च मूल्य

लामिछानेले यस्ता लीगमा पाएको यो मूल्य अहिलेसम्मकै सर्वाधिक हो।

सचिन तेन्दुलकरसँग सन्दीप लामिछाने

आफू नयाँ टोलीमा छानिएलगत्तै सन्दीपले सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा लेखेका छन्, "म उत्साहित छु। एउटा नयाँ परिवारको सदस्य हुन म निकै व्यग्रताका साथ प्रतीक्षामा छु।"

गत सिजनमा उनले खेलेका यस्ता फ्रेन्जाइजी लीगमध्ये लामिछानेले सबैभन्दा बढी अस्ट्रेलियाको चर्चित लीग बिग ब्याशमा ५० हजार अमेरिकी डलर पाएको बताइएको छ।

त्यसपछि क्यानडामा सम्पन्न ग्लोबल टी-२० लीग मा ४० हजार डलरमा छानिएका उनले अफगानिस्तान प्रिमियर लिगमा १५ हजार डलर तथा टी-१० लीगमा ३० हजार डलर मूल्य पाएका थिए।

गत वर्षको सिजनमा उनलाई पाँच हजार डलरमा सेन्ट किट्स एन्ड नेभिस प्याट्रिएट्सले किनेको गरेको थियो। आफ्नो टोलीका लागि उनले पाँच खेलमा सात विकेट लिएका थिए।

भारतको चर्चित व्यावसायिक प्रतियोगिता आईपीएलमा गत वर्ष पहिलो नेपाली खेलाडीका रूपमा ३२ लाख रुपैयाँमा अनुबन्ध भएका लामिछानेले त्यसपछि आफ्नो व्यावसायिक जीवनमा पछाडि फर्केर हेर्नुपरेको छैन।

अरू नेपाली परेनन्

सन्दीप लामिछानेसँगै पहिलो पटक विदेशी व्यावसायिक क्रिकेट लिगको ड्राफ्टमा परेका नेपाली खेलाडीहरू सोमपाल कामी, दीपन्द्र सिंह ऐरी र रोहित पौडेललाई भने कुनै पनि क्लबले खरिद गरेनन्।

यो सिजनको क्यारेबियन प्रिमियर लीग अगस्ट २१ देखि सेप्टेम्बर २७ सम्म वेस्ट इन्डिजमा आयोजना हुने तय भएको छ।

सीपीएल टी-२० को अघिल्लो सिजनमा उनले सेन्ट किट्स एन्ड नेभिस प्याट्रिएट्सका लागि पाँच खेलमा कुल सात विकेट लिएका थिए।

सीपीएल टी-२० मा कुल छ टोली रहेका छन् । तिनमा बार्बाडोससँगै गुयना एमजन वारियर्स, जमैका तल्लावाज, सेन्ट किट्स एन्ड नेभिस प्याट्रिएट्स, सेन्ट लुसिया स्टार्स र ट्रिन्बागो नाइट राइडर्स रहेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सन्दीप लामिछाने: नेपाली युवा बलर क्यारेबियन लीगमा महँगो मूल्यमा


इङ्ग्ल्यान्डले ट्युनिसियालाई २-१ गोलले हराउँदा ह्यारी केनले अन्तिम समयमा गरेको गोल निर्णायक बन्न पुग्यो।

इङ्ग्ल्यान्डलाई पहिलो गोल गरेर अग्रता दिलाएका केनले खेल समाप्त हुनुअघि थप गरिएको समयमा चतुर्‍याइँपूर्वक हेड गरेर आफ्नो टोलीलाई जिताएका थिए।

'फल खेलेको' दण्डस्वरूप इङ्ग्ल्यान्डविरुद्ध पेनाल्टीमा ट्युनिसियाका फेरजानी सासीले बारबारी गोल गरेका थिए।

पहिलो खेलाडी

सन् २००६ को विश्वकपमा पाराग्वेलाई पारजित गरेयता इङ्ग्ल्यान्डले कुनै पनि ठूला प्रतियोगिताको यो पहिलो खेलमा हात पारेको जित हो।

इटलीमा सन् १९९० मा भएको विश्वकपमा गेरी लिनेकरले क्यामरूनविरुद्ध इङ्ग्ल्यान्डका लागि दुई गोल गरेका थिए।

त्यसयता आफ्नो टोलीका लागि एउटै खेलमा दुई गोल हान्ने केन पहिलो इङ्ग्लिश फुटबल खेलाडी बनेका छन्।

अब इङ्ग्ल्यान्डले सोमवार भएको खेलमा बेल्जियमसँग ३-० ले पराजित पनामासँग खेल्नेछ।

बेल्जियमको जितमा रोमेलु लुकाकुले ६ मिनेटमा दुई गोल हानेका थिए।

विश्व फुटबल वरियतामा ५५ औँ स्थानमा रहेको पनामाले खेलको पहिलो 'हाफ'मा बेल्जियमलाई गोलरहित बराबरीमा रोकेको थियो।

बराबरी

बेल्जियमले विश्वकप फुटबलका आफ्ना पछिल्ला १० वटा समूह चरणका खेलमा एउटामा पनि हारेको छैन।

उनीहरूले पाँच वटा खेल जितेका थिए र पाँचवटा बराबरी खेलेका छन्।

बेल्जियमले विश्वकपमा गरेका पछिल्ला ११ गोल खेलको मध्यान्तरपछि दोस्रो 'हाफ' मा भएका छन्।

सोमवारकै अर्को खेलमा स्वीडनले दक्षिण कोरियालाई १-० गोल अन्तरले हराएको छ।

स्वीडनले उक्त एक मात्रै गोल पेनाल्टीमार्फत् गरेको थियो।

एक जना सहायक रेफ्रीले टेलिभिजन 'रिप्ले' हेरेर हस्तक्षेप गरी उक्त मौका स्वीडनलाई दिलाएका थिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

विश्वकप २०१८: इङ्ग्ल्यान्ड, बेल्जियम र स्वीडन विजयी


इजरेल पुग्ने बित्तिकै बोल्दै  प्रधानमन्त्री मोदीले दुबै देश मिलेर आपसी समृद्धि निर्माण र आतंकवाद विरुद्धको संघर्षमा पुर्याउन सक्ने सहयोगका बारे कुरा गरेका थिए।

दुबै देशले कृषि, प्रतिरक्षा र अन्तरिक्ष प्रविधिका क्षेत्रमा साझेदारीको घोषणा गर्ने अनुमान गरिएको छ।

भारत र इजरेलबीच सन् १९९२ मा मात्र दौत्य सम्बन्ध स्थापित भएको थियो र हालसम्म कुनै पनि भारतीय प्रधानमन्त्रीले सो देशको भ्रमण गरेका थिएनन्।

यो हिसाबले पनि नरेन्द्र मोदीको इजरेल भ्रमण ऐतिहासिक बनेको छ।

असामान्य

भारतका प्रधानमन्त्रीको भ्रमणलाई इजरेलले दिएको उच्च महत्वलाई झल्काउने असामान्य कदमका रुपमा इजरेली प्रधानमन्त्री बेन्जमिन नेतन्याहूले प्रधानमन्त्री मोदीको तीन दिने भ्रमणका क्रममा आयोजित थुप्रै कार्यक्रम र समारोहहरुमा उनीसंगै सहभागी हुने भएका छन्।

बीबीसीका दक्षिण एसिया सम्पादक चार्ल्स ह्याभिल्याण्ड भन्छन्, शितयुद्धको समयमा दिल्ली मस्को नजिक थियो र रुसजस्तै भारतपनि प्यालेष्टिनी राज्यको बलियो समर्थक रहेको थियो।

तर उनी भन्छन्, समय बित्दै जांदा यो सम्बन्धमा  परिवर्तन आएको छ।

सहयोग

इजरेलले अर्बौं डलर बराबरको हतियार भारतलाई बेचेको छ र विगतमा चीन र पाकिस्तानसंगको लडाईंका बेला इजरेलले भारतलाई प्रतिरक्षा सहयोग दिएको थियो।

अब एकजना हिन्दु राष्ट्रवादी प्रधानमन्त्री सत्तामा आएका बेला भारत र इजरेलबीचको सम्बन्ध पूर्णत: सामान्य अवस्थामा पुगेको छ।

इजरेली पर्यवेक्षकहरु भन्छन्, दुबै देशबीच इस्लामिक कट्टरपन्थ र चिनीयां प्रभाव विस्तारको अवस्थाप्रति समान चिन्ता विद्यमान छ।

भारतका मुसलमान राजनीतिज्ञहरुले भने प्रधानमन्त्री मोदीले प्यालेष्टिनी प्रशासनको मुख्यालय रमल्लाहको भ्रमणलाई आफ्नो एजेन्डामा नराखेको भन्दै उनको कडा आलोचना गरेका छन्।

प्रतिरक्षा प्रणाली

भारतले इजरेलबाट ड्रोन, रेडार, साइबर सुरक्षा तथा सन्चार प्रणालीहरु किनेको छ भने दुबै देशले मिलेर हवाइ प्रतिरक्षा प्रणाली पनि बनाएका छन्।

प्रतिरक्षा क्षेत्रबाहेक इजरेलले भारतमा कृषि उत्पादकत्व तथा खाद्य सुरक्षा बढाउनमा पनि सहयोग गरिरहेको छ।

बुधबार दुबै नेताहरुले इजरेल संग्रहालय तथा एउटा कृषि परियोजनाको संगै भ्रमण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारतका प्रधानमन्त्रीको प्रथम इजरेल भ्रमण


इजरेलमा गाजाबाट रकेट आक्रमण हुन थालेपछि आफ्ना पछिल्ला रात बङ्करमा बितिरहेको त्यहाँ एक दशकदेखि कार्यरत बर्दियाकी जानुका घर्ती क्षेत्री बताउँछिन्।

इजरेल र प्यालेस्टीनी विद्रोहीहरू बीचको पछिल्लो आक्रमणको शृङ्खलालाई सन् २०१४ यताकै सबैभन्दा खराब हिंसा भनिएको छ।

गाजा नजिक इजरेलको दक्षिण क्षेत्रमा केअर गिभर रूपमा कार्यरत क्षेत्री जतासुकै खतराको अवस्था भएकाले छिनछिनमै डर लागिरहेको बताउँछिन्।

'पसिनै पसिना भए'

उनले बीबीसीसँग भनिन्, "पहिला म सहरतिर थिएँ, यस्तो सुनिँदैन थियो। तर अहिले सीमा नजिकै छु र छिनछिनै विस्फोटनको आवाज सुनिएकाले डर लागिरहेको छ।"

उनले थपिन्, "मैले हेरचाह गर्ने ८५-८६ वर्षकी आमा हुनुहुन्छ। उहाँलाई नुहाइदिँदै गर्दा चेतावनी दिने साइरन बज्यो अनि पड्कियो। म डरले पसिनै पसिना भएँ।"

आफू चार दिनदेखि बङ्करमा बसेको उल्लेख गर्दै उनले बाहिर निस्कने स्थिति नभएको बताइन्।

घर्ती भन्छिन्, "गाजा क्षेत्र नजिकै भएकाले म काम गर्ने निजी घरभित्रै बङ्कर छ। हामी बङ्करमा नै सुत्ने र भान्सामा खाना बनाएर त्यही लगेर खाने गरिरहेका छौँ।"

घर्तीजस्ता झन्डै दुई हजार नेपाली वैधानिक रूपमा हाल इजरेलमा रहेको तेल अभिभस्थित नेपाली दूतावासले जनाएको छ।

अरू करिब ८०० नेपाली गैरकानुनी रूपमा इजरेलमा बसिरहेको हुनसक्ने नेपाली अधिकारीहरू बताउँछन्।

इजरेल-गाजा हिंसाः टीभीको प्रत्यक्ष प्रसारणमा एउटा भवन यसरी ध्वस्त भएको देखियो

'नेपाली सकुशल'

तेल अभिभस्थित नेपाली राजदूतावासका नियोग उपप्रमुख अर्जुन घिमिरेले हालसम्म सबै नेपाली सकुशल नै रहेको उल्लेख गर्दै सावधानी अपनाउन भनिएको जानकारी दिए।

उनी भन्छन्, "हामी यहाँ भएका नेपालीहरूसँग निरन्तर सम्पर्कमा नै छौँ र राजदूतावासले उहाँहरूलाई सूचना पनि दिइरहेकै छ। अहिलेसम्म कतै पनि नेपालीहरूलाई समस्या नपरेको बुझिएको छ।"

उनले पछिल्लो द्वन्द्वबाट बढी प्रभावित दक्षिणी इजरेलमा कृषिसम्बन्धी अध्ययन र आयआर्जनका लागि लगभग डेढ सय विद्यार्थी आएको र उनीहरूको अवस्था पनि सुरक्षित रहेको जनकारी दिए।

घिमिरे भन्छन्, "त्रासमा हामी सबै छौँ किनभने चेतावनी दिने साइरन राति पनि दुई-तीन पटक सम्म बज्ने गर्छ। म पनि आफ्नो सानो छोरा च्यापेर साइरन बज्ने बित्तिकै सुरक्षित ठाउँतर्फ दौडिने गरेको छु।"

लगातार खतराको घण्टी

घिमिरेले इजरेलमा लगभग सबै घरमा त्यस्ता सुरक्षित बङ्कर हुने भन्दै उनले खतराको सङ्केत दिँदै साइरन बजेको डेढ... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

इजरेलमा रहेकी नेपाली भन्छिन्: 'बङ्करमा त्रासमा रात कटाइरहेका छौँ'


इजरेलमा रकेटहरू प्रहार गरिएपछि जवाफी आक्रमण गरिएको बताउँदै उनले आवश्यक परे थप कारबाही गरिने उल्लेख गरे।

तर प्यालेस्टिनीहरूले एउटा युद्धविराम सहमति गरिएको बताएका छन्।

प्यालेस्टिनी स्वास्थ्य अधिकारीहरूले गाजा शहरमा गरिएको एउटा हवाई आक्रमणबाट दुईजनाको मृत्यु भएको र १२ जना घाइते भएको बताएका छन्।

निशाना

इजरेलमा प्रहार गरिएका ९० भन्दा बढी रकेटमध्ये एउटाबाट तीनजना इजरेली घाइते भएका छन्।

रकेट प्रहारपछि इजरेलको जवाफी आक्रमण

गाजामा भएको हिंसाको व्यापक निन्दा

दर्जनौं मारिने गरी जारी जेरुसलेम विवाद किन?

इजरेली प्रतिरक्षा बल (आइडीएफ) ले बेत लाहियास्थित एउटा बटालियन मुख्यालय, उत्तरी गाजास्थित एउटा प्रशिक्षण केन्द्र र अस्त्र भण्डारण लगायत हमास समूहका अखडाहरूलाई निशाना बनाइएको जनाएको छ।

एउटा भिडिओ वक्तव्यमा नेतन्याहुले भनेका छन्, "रक्षामन्त्री, प्रधान सेनापति र उच्च सुरक्षा अधिकारीहरूसँगको परामर्शपछि हामीले हमासको आतंकवादविरुद्ध कडा कदम चाल्ने निर्णय गरेका छौँ।"

सन् २०१४ को द्वन्द्वतर्फ इंगित गर्दै उनले थपे, "आइडीएफले अपरेशन प्रोटेक्टिभ एड्जयताकै हमासविरुद्ध ठूलो हमला गरेको छ र आवश्यक परे हामीले हाम्रो आक्रमणको क्षमता थप बढाउनेछौँ।"

युद्धविराम

यद्यपि 'इजिप्ट र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको प्रयत्नमा' अहिले एउटा युद्धविराम सम्झौता भइसकेको प्यालेस्टिनी अधिकारीहरूले बताएका छन्।

इजरेलले त्यसबारे कुनै प्रतिक्रिया जनाइसकेको छैन।

इजरेल र इरानलाई संयम अपनाउन आह्वान

इजरेली हवाई हमलाले गाजास्थित एउटा खाली भवनलाई निशाना बनाउँदा बटुवाहरू मारिएको प्रत्यक्षदर्शीहरूले समाचार संस्था रोयटर्सलाई बताए।

गाजाबाट दर्जनौँ रकेटहरू इजरेलमाथि प्रहार गरिएको आइडीएफले जनाएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

गाजामा सन् २०१४ यताकै ठूलो हमलाः इजरेल


इजरेली यौन थेरपिस्ट डा. रोनित अलोनीको तेल अभिभमा सञ्चालन गर्ने परामर्शकक्ष धेरैले अपेक्षा गरे जस्तो नै देखिन्छ। आगन्तुकका लागि त्यहाँ एउटा आरामदायी सोफा छ, महिला र पुरुषको यौनाङ्गका चित्रहरू पनि छन्।

तर सँगैको कोठामा जे हुन्छ त्ययो अझै अचम्मलाग्दो छ। त्यो कोठामा सुत्न मिल्ने एउटा सोफा र मैनबत्तीहरू छन्।

त्यो कोठामा पैसा तिरिएका यौनसाथीहरूले अलोनीका ग्राहकलाई कसरी अन्तरङ्ग सम्बन्ध र यौन सम्पर्क गर्ने भनेर सिकाउँछन्।

"यो होटलजस्तो देखिँदैन - यो घरजस्तो, अपार्टमेन्टजस्तो देखिन्छ," अलोनी भन्छिन्।

त्यहाँ एउटा खाट, सङ्गीत बजाउन सीडी प्लेयर, जोडिएको स्नानकक्ष र भित्तामा कामुक कलाकृतिहरू छन्।

"यौन थेरपी धेरै अर्थमा जोडीले गर्ने थेरपी हो र कसैको साथी छैन भने यो प्रक्रिया पूरा गर्न सकिँदैन," उनले भनिन्। "पुरुष वा महिला जो भए पनि सरोगेट साथी जोडी बनिदिन्छन्।"

आलोचकहरूले यसलाई "वेश्यावृत्ति" जस्तो भने पनि इजरेलमा यो केही हदसम्म स्वीकार्य भएको छ। अनि सरकारले नै घाइते भएका र यौन सम्पर्क राख्न असमर्थ सेनाको खर्च बेहोरिदिन्छ।

"मानिसहरूले अरूलाई सन्तुष्टि दिन सक्छु र अरू कसैसँग सन्तुष्टि लिन सक्छु भन्ने महसुस गर्न आवश्यक छ," सेक्स रीहविलटेशन अर्थात् यौन पुनर्स्थापनाको विषयमा विद्यावारिधि गरेकी अलोनीले भनिन्।

"मानिसहरू थेरपीका लागि आइरहेका छन्। उनीहरू सन्तुष्टिका लागि होइन। यो वेश्यावृत्तिजस्तो हुँदै होइन," उनले भनिन्।

ए नामबाट चिनिन चाहने एक इजरेली सैनिकले रक्षा मन्त्रालयबाट यौनसेविकाबाट पाइने थेरपीका लागि पैसा पाएका थिए।

झन्डै ३० वर्षअघि एउटा अग्लो ठाउँबाट खस्दा उनको कम्मरमुनिको भाग नचल्ने भएको थियो। त्यसपछि उनले यौन सम्पर्क गर्न सकेनन्। त्यतिबेला उनको विवाह भइसकेको थियो र उनका सन्तानहरू पनि थिए।

तर उनकी पत्नी यौन सम्बन्धबारे चिकित्सक वा थेरपिस्टहरूसँग कुरा गर्न सहज मान्दैन थिइन्। त्यसैले उनले आफ्ना पतिलाई अलोनीसँग सहयोग लिन प्रोत्साहित गरिन्।

उनले यौनसेविकासँगको प्रत्येक सत्रपछि अलोनीले आफूलाई कस्तो निर्देशन र सुझाव दिइन् भन्ने बताए।

"यसरी सुरु हुन्छ: तपाईँले यसलाई छोइरहनुभएको छ, त्यहाँ छोइरहनुभएको छ र त्यसपछि चरमोत्कर्षमा नपुग्दासम्म एकपछि अर्को चरण हुन्छ," उनले भने।

ती सैनिकले साप्ताहिक सत्रका लागि राज्यले पैसा तिर्नु ठिकै भएको उनले तर्क गरे। आजको दिनमा तीन महिनाको उपचारका लागि ५,४०० डलर... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सेक्स सरोगेट थेरपीः इजरेलमा सरकारी खर्चमा यसरी हुन्छ घाइते सैनिकको उपचार


इजरेली सेनाका अनुसार अधीनस्थ गोलन हाइट्स क्षेत्रमा रहेका उसका विभिन्न ठेगानामा गए रात बीस वटा रकेट हमला भएका थिए।

एकजना इजरेली प्रवक्ताका अनुसार उनको देशले "हालैका वर्षहरूमा गरिएकामध्ये सबैभन्दा विस्तृत प्रकृतिको हवाई कारबाही" गरेर प्रतिक्रिया जनाएको छ।

इजरेली लडाकु विमानहरूले "दर्जनौँ इरानी लक्ष्यहरू"मा आक्रमण गरेको इजरेल डिफेन्स फोर्सेस (आईडीएफ)ले जारी गरेको एक विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

इजरेली लडाकु जेटहरूले यिनलाई निशाना बनाए:

इरानबाट कुनै प्रतिक्रिया प्राप्त भएको छैन।

गोलान हाइट्समा मङ्गलवार रातिदेखि इजरेली सैनिकहरूलाई उच्च सतर्कतामा राखिएको थियो

चेतावनी

आईडीएफका अनुसार चेतावनी दिँदादिँदै पनि सिरियाली पक्षले इजरेली लडाकु जेटहरूमा आक्रमण गरेपछि सिरियाका विभिन्न हवाई सुरक्षा प्रणालीलाई पनि निशाना बनाइएको थियो।

इजरेली रक्षा मन्त्री अभिग्दोर लीबर्मानले आईडीएफले "सिरियामा रहेका लगभग सबै इरानी संरचनाहरू'मा आक्रमण गरिएको बताएका छन्।

"यहाँ (इजरेलमा) वर्षा हुन्छ भने त्यहाँ ठूलो वर्षा हुन्छ भन्ने उनीहरूले बुझ्नुपर्छ," उनले भने, "मलाई लाग्छ हामीले यो अध्याय यहीँ सकेका छौँ र सबैले सन्देश पाएका पनि छन्।"

इजरेलले तनाब बढाउन नचाहेको तर जस्तोसुकै परिस्थितिका लागि पनि तयार रहेकोमा टिप्पणी गर्दै लीबर्मानले भने, "इरानले प्रत्यक्ष रूपमा इजरेलमाथि आक्रमण गरेको छ एवम् इजरेली सार्वभौमसत्ता र अधीनस्थ भूभागमाथि आघात गर्ने प्रयास गरेको छ।"

इजरेलले किस्वाहमा आक्रमण गरेको एक दिनपछि यो सङ्घर्ष भएको हो। सिरियन अब्जर्भेटरी फर ह्युमन राइट्सका अनुसार इजरेलले एउटा इरानी हतियार भण्डारलाई निशाना बनाउँदा रिभ्युल्युश्नरी गार्ड्सका आठसहित सिरियाली सरकारलाई समर्थन गर्ने १५ सैनिकहरू मारिएका थिए।

गोलानमा के भयो?

सन् १९६७ मा भएको मध्यपूर्व युद्धमा गोलान हाइट्सको अधिकांश भाग इजरेलले सिरियाबाट आफ्नो अधीनमा पार्‍यो र पछि आफूमा गाभ्यो।

तर त्यो कदमले अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता पाएको छैन।

इजरेल डिफेन्स फोर्सेसका अनुसार बिहीवार बिहान उसका चौकीहरूमा इरानको रिभ्युल्युश्नरी गार्डसको कड्स फोर्सले २० वटा रकेट प्रहार गर्‍यो।

आईडीएफका एक जना प्रवक्ताका अनुसार चार वटा रकेटहरूलाई इजरेली प्रतिरक्षा प्रणालीले छेकिदिएको थियो। अरू रकेटहरू भने निशानामा पुगेनन्।

आक्रमणमा कोही हताहत भएको विवरण प्राप्त भएको छैन।

यूकेस्थित पर्यवेक्षण समूह सिरियन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

रकेट प्रहार भएपछि इजरेलले गर्‍यो जवाफी आक्रमण


इजरेली हवाई हमलामा ४० जनाभन्दा धेरैको ज्यान गएको छ।

इजरेली सेनाका अनुसार प्यालेस्टिनी विद्रोहीहरूले गत एक सातामा तीन हजारभन्दा धेरै रकेट प्रहार गरेका छन्।

‘पूर्ण शक्तिका साथ कारबाही जारी’

गाजास्थित प्यालेस्टिनी हमास लडाकुहरूविरुद्ध इजरेलको सैनिक कारबाही ‘पूर्ण शक्ति’का साथ जारी रहने इजरेली प्रधानमन्त्री बेन्जामित नेतान्याहुले बताएका छन्।

शान्ति बहाली गर्न जति समय आवश्यक हुन्छ त्यति समयसम्म कारबाही जारी राख्ने उनले चेतावनी दिएका छन्।

आइतवार सङ्घर्ष सुरु भएयताकै सबभन्दा घातक दिन रह्यो। मध्यरातपश्चात् इजरेली हवाई हमलामा गाजाको व्यस्त सडक परेको थियो। त्यहाँ तीनवटा भवन भत्कँदा दर्जनौँको ज्यान गएको थियो।

हमासले राति नै दक्षिण इजरेलतर्फ कैयौँ रकेट प्रहार गरेको थियो। दिउँसो पनि हमला जारी रह्यो।

दशौँ लाख इजरेलीहरू हमलाको साइरन बज्नासाथ घरको सुरक्षित कोठातिर दौडिएका थिए।

प्यालेस्टिनीहरूले पनि सावधानी अपनाउने कोसिस गरे। तर सघन बसोबास भएको गाजामा धेरैसँग अन्त जाने विकल्प थिएन।

रियाद एस्कुन्तानाले रोयटर्स समाचारसंस्थालाई बताएअनुसार उनले छोरीहरूलाई घरको सबैभन्दा सुरक्षित ठानिएको कोठामा सुत्न पठाएका थिए।

तर केवल एउटी छ वर्षीया छोरी मात्र बाँचिन्। उनका पत्नी तथा तीन छोरीको ज्यान गयो।

प्यालिस्टिनी लडाकुहरूले ३,००० वटाभन्दा बढी रकेट प्रहार गरेको इजरेलले बताएको छ

गाजाका अधिकारीहरूले भनेका छन्, पछिल्ला इजरेली हवाई हमलामा परी १६ महिला र १० बालबालिकासहित ४२ जनाको ज्यान गएको छ।

गत सोमवारयता इजरेलमा रकेट हमलाहरूमा परी १० जनाको ज्यान गएको इजरेलले बताएको छ।

हालसम्म गाजामा कुल १९७ जनाको ज्यान गएको छ जसमा ५८ बालबालिका तथा ३४ महिला छन्।

बाह्र सय जनाभन्दा धेरै घाइते भएको हमास नियन्त्रित स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

इजरेलका अनुसार दर्जनौँ हमास विद्रोहीहरू मारिएका छन्।

इजरेल-गाजा हिंसाः टीभीको प्रत्यक्ष प्रसारणमा एउटा भवन यसरी ध्वस्त भएको देखियो

युद्धविरामका पहल

यसैबीच संयुक्त राष्ट्रसङ्घको सुरक्षा परिषद्ले युद्धविराम गराउनका निम्ति अन्तर्राष्ट्रिय मध्यस्थकर्ताहरूसँग आपत्कालीन बैठक गरेको छ।

महासचिव एन्टोनियो गुटेरजले जारी हिंसा अत्यन्त चिन्ताजनक भन्दै तत्काल लडाइँ रोकिनुपर्ने बताएका छन्।

पन्ध्र सदस्यीय सुरक्षा परिषद्ले पछिल्ला दिनमा कुनै सार्वजनिक विज्ञप्तिमा सहमति जनाउन सकेको छैन।

इजरेलको बलियो... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

इजरेल-गाजा द्वन्द्वः आइतवार सबैभन्दा ‘घातक दिन’


इजिप्टकी यी ३० वर्षीय महिला हातबिना जन्मेकी थिइन् तर उनी भन्छिन् त्यसले उनको जीवनमा उनलाई कतै रोकेको छैन।

हालै इजिप्टको सरकारले पारित गरेको कानूनमा अपाङ्गता भएका मानिसहरूलाई अझ बढी रोजगारी दिने व्यवस्था गरिएको छ।

बराकाले अहिले लेखपढ गर्न सिक्दैछन् ता कि एक दिन उनले जागिर खान आवेदन हाल्न सकुन् र आफ्नो जीवन आरामदायी बनाउन सकुन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

यी महिलाका हात छैनन् त्यसैले उनले खुट्टाले सिलाउँछिन्


इटलीको युभेन्टस क्लबका एक वकिल पिटर क्रिस्टियान्सेनले बीबीसी स्पोर्टसँग कुरा गर्दै यो एकदमै स्वाभाविक माग भएको बताए।

हाल रोनाल्डो युभेन्टस क्लबसँग अनुबन्धित छन्।

घटना के हो?

रोनाल्डोले क्याथरिन मायोर्गा नामक महिलालाई सन् २००९ मा लस भेगसको होटलमा योन आक्रमण गरेको आरोप अस्वीकार गरेका छन्।

अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूमा आएका विवरण अनुसार मायोर्गाको वस्त्र परीक्षण गर्दा अर्को व्यक्तिको डीएनए पनि पाइएको थियो।

वाल स्ट्रीट जर्नलका अनुसार इटलीको अदालती प्रणालीसमक्ष अमेरिकी प्रहरीले उक्त मागसहितको निवेदन हालै दिएको थियो।

"रोनाल्डोले जहिले पनि र आज पनि के भन्दै आएका छन् भने लस भेगसमा सन् २००९ मा जे भएको थियो त्यो आपसी सहमतिमै भएको थियो। त्यसैले उनको डीएनए फेला पर्नु कुनै अनौठो होइन। साथै यस्ता मामिलामा प्रहरीले नमुना माग्नु पनि अनौठो होइन।"

आरोप र सम्झौता

जर्मन साप्ताहिक पत्रिका डेर स्पिगलले उक्त आरोप लागेको बारे अक्टोबरमा सबभन्दा पहिले रिपोर्ट प्रकाशन गरेको थियो।

सो पत्रिकाका अनुसार मायोर्गाले उक्त आरोपित घटनालगत्तै लस भेगसको प्रहरीसमक्ष उजुरी गरेकी थिइन्।

तर अर्को वर्ष उनले रोनाल्डोसँग छुट्टै सम्झौता गरेको बताइयो जस अनुसार उनलाई करिब पौने चार लाख डलरको भुक्तानी गरियो जसको बदलामा ती आरोप सार्वजनिक नगरिने शर्त राखियो।

तर उनका वकिलहरू अब त्यो सम्झौता रद्द गर्न चाहन्छन्।

रोनाल्डोका वकिलहरूले विगतमा त्यस्तो सम्झौता गरिएको रोनाल्डोले अस्वीकार नगरेको बताएका छन्।

'दोषी भएको स्वीकारोक्ति'?

तर त्यो कुनै पनि हालतमा 'दोषी भएको स्वीकारोक्ति' नभएको उनीहरूले जनाएका छन्।

आफ्नो उजुरीमा मायोर्गाले रोनाल्डोलाई पाल्म्स होटल एन्ड सिनोको रेन नाइटक्लबमा भेटेको र पछि रोनाल्डोको कोठामा उनको बलात्कार भएको उल्लेख गरेकी छन्।

गत जुलाई महिनामा रियल मड्रिड क्लबबाट करिब १३ करोड डलरमा रोनाल्डो युभेन्टसमा सरेका थिए।

उनले विश्वको सबभन्दा उत्कृष्ट फुटबल खेलाडीलाई दिइने ब्यालन डोर उपाधि सन् २००८, २०१३, २०१४, २०१६ र २०१७ मा जितेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

क्रिस्टियानो रोनाल्डो: बलात्कारको आरोप लागेपछि अमेरिकी प्रहरीद्वारा डीएनए नमुना माग


इटलीको सरकारले कोरोनाभाइरसको प्रकोपले निम्त्याएका आर्थिक असरसँग जुझ्न ११ अर्ब डलर खर्च गर्दै विभिन्न कदमहरू चाल्न लागेको छ।

जापानी प्रधानमन्त्री शिन्जो आबेले अर्थतन्त्रमा ऊर्जा भर्न चार अर्ब डलर खर्च गर्ने बताएका छन्।

साना व्यवसायलाई सस्तो ब्याजमा ऋण दिन लागिएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले पनि थप खर्च योजना सार्वजनिक गर्न लागेका छन्।

 इटलीमा अभूतपूर्व कदम

इटलीको मिलानकी एक सांसद लिअ क्वारटपेल्लेले अभूतपूर्व परिस्थितिको सामना गरिरहेको इटलीले अभूतपूर्व नै कदमहरू चाल्न लागेको बताइन्।

उनले भनिन्, "भोली हाम्रो संसद्‌को आपत्कालीन बैठकमा कर तथा तिरो पर सार्ने, बेरोजगार सहुलियत दिने जस्ता विषयमा छलफल हुँदैछ।"

इटली सरकारले व्यवसायिक प्रतिष्ठानहरूलाई यसपटक अगष्ट महिनाको सट्टा मार्चमा बिदा दिन अनुरोध गर्न लागेको उनले बताइन्।

कोरोनाभाइरसका कारण ४ सय ६० जनाको ज्यान गएपछि इटलीमा लाउड स्पिकरको प्रयोग गर्दै मानिसहरूलाई घरमै बस्न अनुरोध गरिएको छ।

अहिले त्यहाँको सार्वजनिक जीवनमा दोस्रो विश्व युद्धपछिकै कडा प्रतिबन्धहरू लगाइएको छ।

तर अत्यावश्यक कामको लागि यात्रा गर्न कसैलाई छेकिएको छैन।

बन्दी भेट्न रोक लगाइएपछि कारागारहरूमा तनाव बढेको छ।

मेल्फी कारागार शान्त भएपनि फोज्जको कारागारमा तनाव भएको छ।

अस्ट्रियाका चान्सलरले चिकित्सकको प्रमाणपत्र बिना इटलीबाट कसैलाई पनि अस्ट्रिया प्रवेश गर्न नदिने बताएका छन्।

एक नेतालाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएपछि स्पेनको संसद् पनि बन्द गरिएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: अर्थतन्त्रलाई त्राण दिन अर्बौँ डलर खर्च गर्ने प्रकोप प्रभावित देशको योजना


इटालेली ठेकेदार कम्पनी सीएमसीले सुरूङ्ग निर्माणको लागि पाएको समय अर्को महिना सकिंदैछ।

ढिलाई

तर २७ किलोमिटर लामो सुरुङ्ग निर्माणको काम अझै २० प्रतिशत बांकी रहेको बताइएको छ।

ठेकेदारले थप समय माग्दा मेलम्ची आयोजनामा थप ढिलाई हुने चिन्ता बढेको छ।

गत वर्षको गएको भूकम्प र त्यस लगत्तैको नाकाबन्दीका कारण उब्जिएको इन्धन संकटले झन्डै १ वर्ष काम गर्न नपाएको भएतापनि हाल सो कम्पनीले सुरुङ्ग निर्माणको काममा निकै प्रगति गरेको मेलम्ची खानेपानी बिकास समितिले जनाएको छ।

तर क्षतिपूर्ति वापत उक्त कम्पनीले म्याद थपका लागि परामर्शदाता कम्पनी मार्फत मेलम्ची खानेपानी विकास समिति समक्ष अनुरोध गर्ने तयारी भइरहेको समितिका अधिकारीले बताएका छन्।

विकास समितिका कार्यकारी निर्देशक घनश्याम भट्टराईले ठेकेदार कम्पनीको समय थपको मागबारे निर्णय हुन बाँकी रहेको बताए।

उनले भने, "भूकम्प र त्यसपछिको प्रभावलाई बेवास्ता गरेर ठेकेदार कम्पनीलाई केही पनि सुविधा पाँउदैनस् भन्न त मिलेन। तर कति समय दिने भन्ने कुरामा चाँही मत भिन्नता हुन सक्छ।"

असर

मेलम्ची खानेपानीको परामर्शदाता कम्पनीको रुपमा इपीसा सर्भिसेस रहेको छ।

भूकम्पका कारण सुरुङ्गभित्र कुनै ठूलो क्षति नभएको बताइएपनि त्यहाँसम्म पुग्ने बाटाहरु बिग्रनु र इन्धनको अभावले पोहोर साल काममा लगातार असर परेको बताइन्छ।

समयमा काम सम्पन्न नहुंदा परियोजनाको लागत अझ बढेको जनाइएको छ भने यसैवर्ष काठमान्डू उपत्यकामा पानी पुर्याउने योजना एक वर्ष पर धकेलिएको मेलम्ची खानेपानी विकास समितिले जनाएको छ।

कार्यकारी निर्देशक भट्टराईले भने, "अहिलेको कामको गतिलाई हेर्दाखेरी यो सुरुङ्ग निर्माण कार्य सम्पन्न गर्न अर्को एक वर्ष लाग्छ भन्ने अहिलेको मूल्यांकन हो।"

अर्बौं रुपियाँको लगानीमा निर्माण भइरहेको मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको मुख्य अंशको रुपमा रहेको सुरुङ्ग निर्माणको काम शुरुमा चिनियाँ कम्पनी चाइना रेल्वले थालेको थियो।

तर उसले हात झिकेपछि नेपाल सरकारले इटालीको सीएमसी कम्पनीलाई सो काम दिएको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

‘मेलम्ची सुरुङ्ग निर्माणलाई अझै एक वर्ष’


इडाईको प्रकोप

त्यहाँबाट प्राप्त विवरणहरूका आधारमा इडाई आँधी पृथ्वीको दक्षिणी गोलार्धमा भएको मौसमसम्बन्धी सबैभन्दा ठूलो विपद् हुनसक्ने राष्ट्रसङ्घको मौसमसम्बन्धी निकायले बताएको छ।

आँधीले प्रहार गरेका मोजाम्बिक, जिम्बाब्वे र मलावीमा अझै बाढीबाट प्रभावित छन्।

मोजाम्बिकका राष्ट्रपति फिलिपी न्युसीले आँधीबाट "ठूलो अनुपातको मानवीय विश्वंस" भएको बताएका छन्।

उनका अनुसार गत हप्ता सो आँधीले प्रहार गरेपछि मोजाम्बिकमा मात्र एक हजारभन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको छ।

यस आँधीबाट २५ लाखभन्दा बढी मानिसहरू प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित भएको सहायता निकायहरूले बताएका छन्।

मोजाम्बिक सरकारका अनुसार बन्दरगाह सहर बेयरामा मात्र एक लाखलाई तत्कालै उद्धार गर्नुपर्ने  आवश्यकता देखिएको छ।

एउटा हवाई सर्वेक्षणमा बुजी नदी फुटेर ५० किलोमिटर सम्मको क्षेत्रफल डुबानमा परेको देखिएको थियो।

केही मानिसहरू घरको छानामा बसेका छन् भने केही पानीमा डुबेरै उद्धार कुरिरहेका छन्।

उद्धार गरिएका मानिसहरूले आफ्नो घर र बस्ती भयावह स्थितिमा रहेको बताएका छन्।

आँधी र बाढीले घरमा केही पनि बाँकी नराखेको उनीहरूको भनाइ छ।

उद्धार गरिएकी एक महिला भन्छिन्, "राति मसँगै सुतेकी छोरीलाई बाढीले बगायो। र, अर्को भेलले मलाई झन् पर पुर्‍यायो।"

आँधीका कारण मोजाम्बिकका विभिन्न स्थानमा बाढी आयो

कठिन उद्धार

बेयराका एक पीडितले के खाने कहाँ सुत्ने थाहा नभएको भन्दै त्यहाँको उक्त विपद्लाई युद्धको अवस्थासँग तुलना गरेका छन्।

अहिले त्यहाँ युद्ध हुँदाको जस्तो अवस्था रहेको उनको भनाइ छ।

पूर्वी जिम्बाब्वेको एउटा आश्रयस्थलमा रहेकी बीबीसी संवाददाता सिङ्घाई नोक्याका अनुसार घाइते मानिसहरू, वृद्ध, महिला र बालबालिकाहरू समेत सकसपूर्ण लामो यात्रा गरेर सुरक्षित स्थलसम्म आइरहेका छन्।

"धेरैले केही दिनदेखि खाना नपाएको बताएका छन्। उद्धारको प्रयास मौसमका कारण मात्र नभई हेलिकप्टरको कमीले पनि ढिलो भएको छ।"

द इन्टर्न्याश्नल फेडरेशन अफ रेडक्रस र रेड क्रिसेन्टका अनुसार केही गाउँमा रूख र टेलिफोनका पोलहरू पूरै डुब्नेगरी बाढी आएको थियो।

बाढीको गहिराइ छ मिटरसम्म रहेको बताइएको छ।

मध्य मोजाम्बिकमा झन्डै चार लाख मानिसहरू घरबारविहीन बन्न पुगेको एक सहायता समूहले बताएको छ।

रेडक्रसले त्यहाँ हैजा र पानीजन्य अन्य प्रकोपहरू फैलन सक्ने चेतावनी दिएको छ।

धेरै ठाउँमा सडकको सञ्जाल टुटेकाले राहत र उद्धार... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

इडाई: विध्वंशकारी समुद्री आँधीपछि दक्षिणी अफ्रिकामा 'युद्धको जस्तो अवस्था'


इतिहासकार तथा लेखक रटगर ब्रेगमन महामारी विश्वमा राम्रो परिवर्तन ल्याउने एक मौका ठान्छन्

विश्वभर कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलिरहँदा यसले थुप्रै देशको स्वास्थ्य र सम्पत्ति ध्वस्त बनाएको छ र यसअघि कहिल्यै नदेखिएको र लामो समयदेखि रहँदै आएको जातिवादको असर, असमानता र सामाजिक अन्याय थप स्पष्ट रूपमा देखिएको छ।

थुप्रै मानिसले ब्ल्याक लाइभ्स म्याटर आन्दोलन देखि लैङ्गिक असमानताविरुद्ध र्‍यालीहरू निकालेका छन्।

के मानिसहरूले महामारीको समयलाई सुन्दर समाज निर्माण गर्ने मौकाको रुपमा प्रयोग गर्न सक्छन्?

इतिहासकार तथा सामाजिक सञ्जालमा समेत चर्चित रहेका रटगर ब्रेगमनलाई लाग्छ यो हाम्रा लागि उत्कृष्ट अवसर हो।

अर्बपतिहरूमाथि प्रश्न

इतिहास, दर्शन र अर्थशास्त्रबारे किताब लेखेका ब्रेगमनका पुस्तकहरू ३० भन्दा बढी भाषामा अनुवाद भएका छन् र विश्वभर उनलाई लाखौँ मानिसले पढ्छन्।

डाभोसमा अर्बपतिहरू भेला भएको विश्व आर्थिक मञ्चमा राखेका कुराले उनी एकाएक चर्चामा आए।

"पृथ्वीको विनास हामी कसरी गर्दैछौँ भनेर वातावरणविद्लाई सुन्नका लागि १५ सय निजी विमानहरू उडेका छन्," उनले भने।

मूर्खतापूर्ण कल्याणकारी योजनाहरूबारे बोल्न छोडेर अर्बपतिहरू कर छलीको खास मुद्दामा केन्द्रित हुनुपर्ने उनले बताएका थिए।

प्रत्येक सङ्कट एउटा निर्णायक मोड हुनसक्छ

बीबीसीसँग बोल्दै ब्रेगमनले भने, “कोरोनाभाइरसको सङ्कटले अध्याँरो बाटोतर्फ लैजाने कुरा कल्पना गर्न धेरै सजिलो छ तर इतिहासलाई हेर्दा सङ्कटको समयलाई शक्तिमा हुनेहरूले दुरुपयोग गरेका छन्।”

अमेरिकामा सेप्टेम्बर ११ को जस्तो सङ्कटले परिवर्तन ल्याउने रटगरको विश्लेषण छ

तर आशावादी हुने राम्रा कारणहरू पनि छन्। केही वर्ष अघिसम्म कट्टर लाग्ने योजनाहरू अहिले विस्तारै “मूलधारतर्फ उन्मुख छन्।”

“धनीलाई धेरै कर, जलवायु परिवर्तनको समस्याका लागि नयाँ सम्झौताहरू र गरिबी उन्मुलनका लागि विश्वव्यापी रुपमा आधारभूत आम्दानी” जस्ता कुराहरू आशावादी छन्।

पाँच वर्षअघि यी कुनै पनि विषय एजेण्डा पनि हुँदैन थिए। तर अहिले त्यसबारे विश्वभरी नै नीतिनिर्माता र राजनीतिज्ञहरू कुरा गर्न थालेका छन्।

अमेरिका र विश्वभर ब्ल्याक लाइभ्स म्याटर आन्दोलन चल्नु पनि त्यही भएको ब्रेगमन बताउँछन्: "हामीलाई लाग्नसक्छ कि जातिवाद झन् खराब हुँदैछ भनेर तर हामी पहिला कहिल्यै नगरेजसरी यसबारे कुरा गर्दैछौँ।"

"जातिवाद हाम्रो इतिहासमा गहिरो गरी गडेको छ तर विश्वभर... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: 'संसार बदल्न कोरोनाभाइरसको सङ्कट हाम्रा लागि एउटा मौका हो'


इतिहासमै क्यालिफोर्निया राज्यमा यति घातक आगलागी भएको यो पहिलोपटक भएको बताइएको छ।

क्यालिफोर्नियाका गभर्नरले "यो राज्यले बेहोरिरहेको ठूलो दुखान्तमध्ये एक हो" भनेका छन्।

स्यान्टा रोजा शहरको वाइन उत्पादन क्षेत्र पनि नराम्ररी प्रभावित क्षेत्रमा पर्छ जहाँबाट शनिबार ३,००० मानिसहरुलाई अन्यत्र लगिएको थियो।

उक्त शहर भ्रमणक्रममा गभर्नर जेरी ब्राउनले भने, "अविश्वसनीय विनाश भएको छ।"

प्रयत्न

"यस्तो त्रासदी होला भन्ने कसैले कल्पना गरेका थिएनन् होला।"

दश हजारभन्दा बढी अग्नि नियन्त्रकहरुले बाँकी १६ वटा स्थलमा आगो निभाउने प्रयत्न गरिरहेका छन्।

७० किलोमिटर प्रतिघण्टा गतिमा चलिरहेको हावाले आगो फैलिन झन् मद्दत पुर्याएको छ।

इतिहासमै यो राज्यमा यति घातक आगलागी भएको यो पहिलोपटक भएको बताइएको छ।

खरानी

एक लाखभन्दा बढी मानिसहरु विस्थापित भएका छन् र ठूलो छरछिमेक खरानीमा परिणत भएको छ।

ठूलो आगलागीले ५० माइल टाढा रहेको स्यान फ्र्यान्सिस्को शहरसम्म धुवाँ पुर्याइदिएको छ।

कम्तीमा नापा उपत्यका १३ वटा रक्सी उद्योगहरु ध्वस्त भएका छन्।

दशौं लाख डलर मूल्यको वाइन पनि ध्वस्त भएको व्यापारीहरुले बताएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

क्यालिफोर्नियामा डढेलो: मृतक संख्या बढ्दो


इत्साक खायिक व्यावसायिक फुटबल खेल्ने सबैभन्दा पाका खेलाडी हुन्

शुक्रवार दिउँसो भएको खेलमा इत्साक खायिक इजरेली क्लब इरोनी ओर येहुदाबाट गोलरक्षक बनेर खेलेका थिए।

वृद्धावस्थामा भए पनि निर्धारित ९० मिनेट पूरै खेलेका खायिकले आफू अर्को खेलका लागि तयार भएको बताए।

खेल सकिएपछि आयोजित एउटा समारोहमा उनलाई गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्सले सम्मानित गरेको थियो।

केही दिनमै उनको जन्मदिन आउँदैछ।

राम्रो प्रदर्शन

उनको इरोनी ओर येहुदा क्लब इजरेली घरेलु फुटबलको चौथो तहमा खेल्छ।

शुक्रवारको खेलमा खायिकको क्लब १-५ गोलले पराजित भए पनि उनले राम्रो प्रदर्शन गर्दै धेरै प्रहारहरू रोकेका थिए।

उनले समाचारसंस्था रोएटर्सलाई भने, "यो मेरा लागि मात्रै नभएर समग्रमा इजरेलको खेलकुदले  गौरव गर्ने विषय हो।"

उनका ३६ वर्षीय छोरा मोशे खायिकले आफ्ना पिताको उपलब्धिको उपलब्धिलाई "अविश्वसनीय" भनेर प्रशंसा गरेका छन्।

उनले बुवासँग खेल्दा आफू भने थाक्ने गरेको भनेर ठट्यौली गरे।

पुराना कीर्तिमान

यसअघि उरुग्वेका रोबर्ट कार्मोनालले ५३ वर्षको उमेरमा व्यावसायिक फुटबल खेलेर कीर्तिमान राखेका थिए।

उनी सन् २०१५ मा  पान डे अशुकरको टोलीबाट खेलेका थिए।

जापानी खेलाडी काजुयोशी  मिउरा व्यावसायिक फुटबलको प्रतिस्पर्धात्मक खेलमा गोल गर्नेमा सबैभन्दा पाका खेलाडी हुन्।

जापानको दोस्रो तहको फुटबल प्रतियोगितामा सन् २०१७ मा योकोहोमा फुटबल क्लबले थेस्पा कुसात्सुलाई हराउँदा उनले सो खेलमा भएको एक मात्र गोल गरेका थिए।

सो गोलका कारण मिउराले सर स्ट्यान्ली म्याथ्युजको ५२ वर्ष पुरानो कीर्तिमान भङ्ग गरेका थिए।

यो पनि पढ्नुहोस्

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

इत्साक खायिक: ७३ वर्षको उमेरमा बने यी इजरेली सबैभन्दा वृद्ध फुटबल खेलाडी


इथियोपियामा रुख रोप्दै गरेका बालबालिका, त्यहाँ जलवायुसँग जुझ्न नयाँ जङ्गल बनाउने नीति लिइएको छ

एउटा अध्ययनले आर्थिक सहायता पाइने भएकाले रोपिने रुखहरूका कारण जैविक विविधता मासिने र कार्बन उत्सर्जनमा थोरै मात्र सहयोग पुग्ने देखाएको छ।

अर्को छुट्टै अध्ययनले नयाँ जङ्गलले सोस्न सक्ने कार्बनको मात्रा सोचिएभन्दा कम हुनसक्ने देखाएको छ।

चिलेमा हालै रोपिएका धूपी प्रजातिका रुखहरू

दुवै अध्ययनको मुख्य सन्देश चाहिँ रुख रोप्नु नै जलवायु सुधार्ने सजिलो समाधान भने होइन भन्ने नै छ।

जलवायु परिवर्तन सुधार्न केही वर्षयता थोरै लगानीमा उच्च असर पार्न रुख रोप्ने भन्ने धारणाले प्रचलित छ।

अघिल्ला अध्ययनहरूमा आधारित भएर रुखले कार्बन उत्सर्जन सोस्न सक्ने ठूलो सम्भावना रहेको भन्दै कैयौँ मुलुकहरूले रुख रोप्ने अभियान नै चालएका छन्।

नासाको अनुसन्धानले पृथ्वीको दुई ध्रुवमा ठूलो मात्रामा बरफ पग्लिएको देखाएको छ

यूकेमा राजनीतिक पार्टीहरूले गत वर्षको चुनावताका सकेसम्म धेरै रुख रोप्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए।

अमेरिकामा राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले पनि खर्बौँ रुख रोप्ने अभियान थाल्ने बताएका थिए।

अमेरिकी कङ्ग्रेसमा उक्त धारणालाई बल पुग्ने गरी बोन च्यालेन्ज भन्ने विधेयक समेत प्रस्तुत भएको छ।

अहिलेसम्म ४० मुलुकले अनुमोदन गरेको योजनामा सन् २०३० सम्म ३५ करोड हेक्टरमा वन फैलाउने लक्ष्य छ।

चिलीको जङ्गल

तर वैज्ञानिकहरूले रुख रोप्न हतार गरिहाल्नु अघि सावधानी अपनाउन आग्रह गरेका छ्न।

उनीहरूले बोन च्यालेन्जमा व्यवस्था भए अनुरुप नयाँ रोपिने रुखमा ८० प्रतिशतजति फलफुल र रबर प्लान्ट रहेकाले प्राकृतिक जैविक विविधता नष्ट हुने बताएका हुन्।

नयाँ अध्ययनका लेखकहरूले मानिसहरूलाई रुख रोप्नका लागि दिन थालिएको आर्थिक सहायताको अध्ययन र विश्लेषण गरेका छन्।

यसरी आर्थिक सहायता दिँदा रुखहरू ठूलो सङ्ख्यामा बढ्ने ठानिएको छ।

अध्ययनमा चिलेको उदाहरण हेरिएको छ। त्यहाँ सन् १९७४ देखि २०१२ सम्मको रुख रोप्ने प्रक्रियामा अपनाइएका नीतिहरू विश्लेषण गरिएको छ।

त्यहाँको वृक्षारोपण संसारकै लागि उदाहरणीय वन ब्युँताउने योजनाका रूपमा लिने गरिएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा पृथ्वी दिवसका दिनमा रुख रोप्दै

त्यस्तो सुविधा विद्यमान जङ्गललाई उपलब्ध नगराइने भनिएको भए पनि केहीले प्राकृतिक जङ्गल मासेर फाइदा हुने नयाँ रुख रोपेका थिए।

अध्ययनमा आर्थिक... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

जलवायु परिवर्तन: 'नयाँ जङ्गल बनाउँदा फाइदाभन्दा धेरै हानि'


इन्जेन्युएटीलाई ओरालेपछि पर्सिभिअरन्सले लिएको सेल्फी

इन्जेन्युएटी नामको ड्रोन एक मिनेटभन्दा कम समय हावामा अडिएको थियो। तर नासाले त्यसलाई एउटा विमानमार्फत् अर्कै विश्वबाट पहिलो पटक नियन्त्रित र सञ्चालित उडान गरिएको बताएको छ।

त्यसको पुष्टि मङ्गल ग्रहस्थित एउटा भू-उपग्रहमार्फत् आएको हो जसले पृथ्वीमा उक्त हेलिकप्टरको डेटा पठाएको थियो।

अन्तरिक्ष निकायले आउँदा दिनमा थप उत्साहप्रद उडानहरू गर्ने वाचा गरिरहेको छ।

इन्जेन्युएटीलाई अझ लामो र उचाइमा उडान गर्न आदेश दिइने छ किनकि इन्जिनियरहरू प्रविधिको सीमितताको परीक्षण गर्न चाहन्छन्।

उक्त हेलिकप्टरलाई नासाको पर्सिभिअरन्स रोभरले बोकेर मङ्गल ग्रह पुर्‍याएको हो।

पर्सिभिअरन्स रोभर गत फेब्रुअरीमा रातो ग्रहको जेजेरो क्रेटरमा अवतरण गरेको थियो।

मङ्गल ग्रहमा यसरी उड्यो नासाको हेलिकप्टर

"अब हामीले अर्कै ग्रहमा मानिसले हेलिकप्टर उडाएको भन्न सक्छौँ," नासाको इन्जेन्युएटी परियोजनाकी प्रबन्धक मीमी अङ्ले खुशी व्यक्त गर्दै भनिन्, "हामीले लामो समयदेखि मङ्गल ग्रहमा 'राइट ब्रदरको समय' बारे कुरा गर्दै आएका थियौँ, र त्यो यही हो।"

विलबर र ओर्विल राइटले पहिलो पटक पृथ्वीमा सन् १९०३ मा नियन्त्रित र यन्त्रचालित विमान उडाएका थिए।

इन्जेन्युएटीले ११७ वर्षअघि नर्थ क्यारोलाइनाको किटी हकमा ऐतिहासिक उडान गरेको उक्त विमान फ्लाएर १ को एउटा पङ्खाको सानो नमुना पनि बोकेको थियो।

उडानका तस्बिरहरू पहिलो पटक पृथ्वीमा आइपुगेपछि जेट प्रोपल्सन लबोरटरी (जेपीएल) को नियन्त्रण कक्षमा खुशी छायो। पृष्ठभूमिमा मीमी अङ् सुनिन्छिन्, "यो वास्तविक हो!"

उनले विफलताको समयमा प्रयोग गरिने सम्भावित भाषण च्यातिदिइन्, सहकर्मीहरूले ताली बनाए।

प्रदर्शनमा मङ्गल ग्रह हेलिकप्टर करिब तीन मिटरमाथि उठेको, अडिएको, घुमेको र अवतरण गरेको देखिन्छ।

हेलिकप्टरले सतहमा देखिएको आफ्नो छायाको फोटो खिचेको छ

उडेदेखि अवतरण गर्दासम्म त्यो सबै गर्दा करिब ४० सेकेन्ड लागेको छ।

रातो ग्रह भनिने मङ्गल ग्रहमा उडान सजिलो छैन। वायुमण्डल निकै पातलो छ। त्यहाँ पृथ्वीको वायुमण्डलको १ प्रतिशत घनत्व छ।

जसले गर्दा उचाइ प्राप्त गर्न विमानको पङ्खालाई निकै कम अवसर मिल्छ अर्थात् पङ्खा धेरै घुम्नुपर्ने हुन्छ।

मङ्गल ग्रहमा न्युन गुरुत्वाकर्षणले सहयोग नै गर्छ तर जमिन छाड्न निकै काम गर्नुपर्छ।

त्यसैले इन्जेन्युएटीलाई निकै हलुङ्गो बनाइएको थियो।

राइट ब्रदरको सफल... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मङ्गल ग्रहः नासाद्वारा सानो हेलिकप्टरको उडान सफल


इन्टरनेट वाच फाउन्डेसनका अनुसार इन्टरनेटमा खोज्दा भेटिएका बालबालिकामाथि हुने यौन उत्पीडनका तस्बिरहरूको आफैँले खिचेकामध्ये ८० प्रतिशत तस्बिर ती उमेर समूहका बालिकाहरूको रहेको बताएको छ।

सो संस्थाले गत वर्ष ३७ हजार आफैँ खिचेका बालबालिकाका तस्बिरहरूमाथि अध्ययन गरेको थियो।

यसका प्रमुख कार्यकारीले त्यो सङ्ख्याको वृद्धिदर खतरनाक रहेको बताएकी छन्।

सन्देश पढ्दै

सुसी हार्गियाभेसले घरभित्र खिचिएका त्यस्तो तस्बिर र भिडिओहरूको उपलब्धतालाई राष्ट्रिय सङ्कट भनेकी छन्।

धेरैजसो भिडिओमा बालिकाहरूले क्यामरामा हेरेको र आफूले पठाइएको सन्देश पढ्दै भनेअनुसार यौन क्रियाकलाप गरेको देखिएको छ।

फाउन्डेसनका अनुसार बाल यौन उत्पीडनका तस्बिर र भिडिओहरू भएका सबै वेबसाइटहरूको एक तिहाइ सामग्री घरमा आफैँ खिचिएको पाइएको छ।

हार्गियाभेसले भन्छिन्: "यी बालिकाका तस्बिर र भिडिओहरू उनीहरूलाई फकाएर, झुक्याएर र बाध्य पारेर यौन क्रियाकलाप गर्न लगाइएका हुन्। यो राष्ट्रिय सङ्कट बन्दैछ।"

"आज हामीले देखेको यो असहज सत्यलाई बाहिर ल्याउने यो उपयुक्त समय हो।"

फकाएर झुक्याउने

उनले साना उमेरका बालबालिकाहरूसँग शयनकक्षमा मोबाइल उपलब्ध हुँदा यौन उत्पीडनका पीडितहरूको उमेर कम हुँदै गएको बताएकी छन्।

"त्यो उमेरका बालिकाहरू बढी जोखिममा हुन्छन्," हार्गियाभेसले भनिन्।

"उनीहरू शारीरिक रूपमा बढ्दै हुन्छन् र के भइरहेको छ भनेर निर्णय गर्न सक्ने भावनात्मक परिपक्वता हुँदैन।"

"उनीहरूलाई तिमीहरू राम्री छौ भनेर फकाइन्छ र कोहीसँगको सम्बन्धमा भएको विश्वासमा उनीहरूले त्यसो गर्छन्।"

गैरकानुनी काम

उनले त्यस्तो तस्बिर वा भिडिओ देख्नेहरूले अन्य बालिकालाई बचाउन कारबाहीका लागि प्रहरी वा सम्बन्धित क्षेत्रमा काम गर्ने निकायलाई जानकारी दिनुपर्ने बताइन्।

मारी कोलिन्स फाउन्डेसनकी टिन्क पाल्मरले बालिकाहरू भएको यस्तो सामग्रीको सङ्ख्या बढिरहेको बताइन्।

"सबै इन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरूले बुझ्नुपर्छ कि जसले राखेको भए पनि त्यस्ता सामग्री हेर्नु पनि गैरकानुनी हो," उनले भनिन्।

नेपालको अवस्था के छ?

ईसीपीएटी इन्टरन्याश्नलले सन् २०१९ मा गरेको एक अध्ययनले देखाएका तथ्य:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

बालिकालाई इन्टरनेटमा यौन क्रियाकलाप गर्न लगाउने क्रम बढ्यो


इन्टरनेट सेन्सरशिपबारे अध्ययन गर्ने अनुसन्धानकर्ताहरूले चीनमा अन्य हजारौँ वेबसाइटजस्तै विकिपिडिया पनि खोल्न नसकिने पत्ता लगाएका हुन्।

चीनले पहिला चिनियाँ भाषामा प्रकाशित विकिपिडिया पेजहरूलाई प्रतिबन्ध लगाएको थियो। अहिले त्यो प्रतिबन्ध अरू भाषामा पनि थपिएको हो।

तर त्यसबारे आफूले कुनै औपचारिक सूचना नपाएको विकिपिडियाले जनाएको छ।

एउटा विज्ञप्ति प्रकाशित गर्दै उसले भनेको छ, "एप्रिलको अन्त्यतिर विकिमिडिया फाउन्डेशनले चीनमा विकिपिडिया खोल्न नकसिने निश्चित गर्‍यो। हाम्रो ट्राफिक प्रतिवेदन राम्ररी विश्लेषण गरेपछि सबै भाषामा विकिपिडियालाई बन्द गरिएको हामी पुष्टि गर्न सक्छौँ।"

प्रयोगकर्ताहरूको विना पारिश्रमिक योगदान गरेर सम्पादन गर्ने यो विश्वज्ञानकोशलाई  बेलाबेलामा केही सरकारहरूले आफ्नो देशमा नखुल्ने बनाइदिन्छन्।

यो  पनि पढ्नुहोस्

यो बेवसाइटलाई सन् २०१७ मा टर्कीमा बन्द गरिएको थियो भने यो वर्ष भेनेजुएलामा बेलाबेलामा बन्द गरिएको थियो।

चीनमा एम्नेस्टी इन्टर्न्याश्नलको वेबसाइट, फेसबुक, ट्विटर र अन्य हजारौँ वेबसाइट तथा एपहरू खोल्न सकिँदैन।

इन्टरनेटको प्रयोगलाई नियन्त्रित गर्न चीनले 'ग्रेट फायरवोल अफ चाइना' बनाएको छ।

केही वर्षअघि चीनले गुगललाई पनि बन्द गरिदिएको थियो। पछि चिनियाँ भाषाको गुगललाई नियन्त्रित रूपमा सञ्चालन हुन दिइएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

इन्टरनेट सेन्सरशिप: चीनमा सबै भाषाका विकिपिडिया प्रतिबन्धित


इन्टरनेट, मोबाइल र उपकरणको सही सञ्चालन र उपयोगबारे आमा जानकार नभए बालबालिकाको विकासमा बाधा पुग्ने हुँदा आमाहरूलाई सूचना र सञ्चार प्रविधिको ज्ञान दिलाउने अभियानको थालनी हुनुपर्ने जानकारहरू बताउँछन्।

बालबालिकाले अधिकांश समय इन्टरनेटमा बिताए भन्ने दुखेसो गर्ने अभिभावकको सङ्ख्या बढिरहेकोले यस विषयमा छलफलहरू चलाउनु पर्ने विज्ञहरू बताउँछन्।

बालबालिकाको क्षेत्रमा काम गर्ने सिविनकी कार्यकारी निर्देशक सुम्निमा तुलाधर भन्छिन्: "आमाले इन्टरनेट चलाउन बन्देज गर्ने नभई के चलाउने र कति समय चलाउने भन्ने सिकाउन सके राम्रो हुन्छ।"

एकाङ्की दैनिकी

मोबाइल र विद्युतीय उपकरणमा बालबालिका व्यस्त हुँदा एकाङ्की हुने अभिभावकहरू बताउँछन्।

मनोविद् मिनाक्षी दाहाल उपकरणको प्रयोगका कारण गम्भीर प्रकृतिका समस्याहरू कयौँ परिवारमा आइरहेको बताउँछिन्।

दाहालका अनुसार मोबाइल र इन्टरनेटको सही प्रयोग नजान्दा नेपाली समाजमा भ्वाङ सिर्जना गरिरहेको छ।

आफै नजानी के सिकाउने?

नेपालको  जनसङ्ख्याको ७० प्रतिशतको सङ्ख्यामा इन्टरनेट जोडिएका उपकरण छन्। ठूलो सङ्ख्यामा ती मोबाइल छन्।

तुलाधरका अनुसार इन्टरनेटमा महिला प्रयोगकर्तामध्ये विभिन्न हिंसामा परिरहेका कारण उनीहरूलाई सही प्रयोग सिकाउन जरुरी रहेको बताउँछिन्।

इन्टरनेटमा पहुँच हुने महिलाहरूको सङ्ख्या बढिरहेको देखिएपनि अधिकांश सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा सीमित भएको बताइन्छ

उनी भन्छिन्: "सामाजिक सञ्जाल चलाउने महिलाहरू अभद्र बोल्ने वा व्यवहार गर्ने मानिसहरूबाट आफ्नो बचाउ गर्न जान्दैनन्। सामान्य कुरा थाहा नपाएर कति महिलाहरू हिंसामा परिरहेका छन्।"

"[आफै नजानेपछि] उनीहरूले आफ्नो सन्तानलाई के सिकाउने र कसरी बचाउने?"

महिला सहभागिता कम

महिलाहरूका लागि तालिम सञ्चालन गर्ने प्रविधिमा महिला नेतृत्वकी रजिना श्रेष्ठ प्राविधिक तालिम र गोष्ठीहरूमा महिला सहभागिता न्यून रहने गरेको अनुभव सुनाउँछिन्।

इन्टरनेटमा पहुँच हुने महिलाहरूको सङ्ख्या बढिरहेको देखिएपनि अधिकांश फेसबुक‚ युट्युव र टिकटकको प्रयोगमा सीमित भएको उनको भनाइ छ।

प्रविधिको विकासपछि बालबालिका खेलाउने र सिकाउने विषय र विधिमा पनि परिवर्तन गर्न आवश्यक रहेको जानकारहरू बताउँछन्।

निजी विद्यालयको संस्था प्याब्सनकी उपाध्यक्ष दिपिका थापा भन्छिन्: "मोबाइल र इन्टरनेट चलाउन बन्देज होइन, कति समय चलाउने र के चलाउने भन्ने जानकारीसहित बालबालिकालाई मोबाइल चलाउन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

बालबालिका र इन्टरनेट: मोबाइलमा बन्देज लगाउनु भन्दा उचित प्रयोग सिकाउनु ठिक