तर शक्तिशाली भनिएकै सरकारले अपेक्षा अनुरुप काम गर्न नसकेको भन्दै नागरिकस्तरमा असन्तुष्टी बढ्न थालेको छ।

ओली सरकारले चुनावी वाचा मात्र होइन, वर्षौदेखि नेपालीले चाहेको विकास र समृद्धिको चाहनालाई पूरा गर्न नसकेको भन्दै उनकै पार्टीका नेताहरूले समेत सार्वजनिक रूपमा सरकारको आलोचना गर्न थालेका छन्।

२०५१ सालको ९ महिने नेकपा एमालेको अल्पमत सरकारसँग तुलना गर्दै कतिपयले अहिलेको सरकारलाई 'अलोकप्रिय' मात्र नभई 'असफल' समेत भन्न थालेका छन्।

बुझाइ

के वास्तवमै अहिलेको सरकार 'असफल' भएको हो त?

बीबीसीले यही प्रश्नको जवाफ खोज्न कुराकानी गर्दा सत्तारूढ नेकपा निकट मानिने राजनीतिक विश्लेषक र नेकपाकै कतिपय नेताहरू सरकारका गतिविधिहरूले नै उसलाई 'असफलता'तर्फ धकेल्दै लगेको बताए।

उनीहरूका बुझाइमा संघीयता कार्यान्वयन गर्न नसक्नु, सिन्डिकेट हटाउने अभियान पूरा गर्न नसक्नु, मलेसियाजस्तो नेपाली कामदारको लोकप्रिय गन्तव्यमा कामदार पठाउने प्रक्रिया रोकिनु, कूटनीतिक सम्बन्धमा विवादास्पद निर्णयहरू गर्नु, अपराध नियन्त्रण गर्न नसक्नु जस्ता कारणले वर्तमान सरकारप्रति जनताको विश्वास गुम्न थालेको अनुभव गरिँदैछ।

एकपछि अर्को लोकप्रिय योजना र कार्यक्रमहरू घोषणा गर्ने तर तिनलाई कार्यान्वयन गर्न नसक्ने प्रवृत्ति सरकारकै लागि प्रत्युत्पादक बनेको कतिपयको विश्लेषण छ।

अहिलेकै कार्यशैली र सोच कामय राखे सरकार थप अलोकप्रिय र असफल बन्ने भएकाले मुलुकको नयाँ संरचना अनुरूप उपयुक्त कार्यशैली अपनाउन उनीहरू सरकारलाई सुझाव दिन्छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार सरकार असफल देखिन थाल्नुका पाँच कारण यी हुन्:

संघीयता कार्यान्वयन

नयाँ संविधानले प्रत्याभूत गरेको संघीय व्यवस्थालाई कार्यान्वयन गर्ने मुख्य जिम्मेवारी पाएको ओली सरकारले त्यसलाई प्रभावकारी ढंगले निभाउन नसक्दा धेरैखाले जटिलता उत्पन्न भएको विश्लेषकहरूको ठम्याइ छ।

संविधानसभाका पूर्व सभासद् एवम् टिप्पणीकार श्याम श्रेष्ठ भन्छन्, "चुनाव पूर्व जे-जे गर्ने भनेर घोषणा गरेको थियो सरकारले त्यसको ठीक विपरित काम गर्‍यो त्यसले गर्दा संघीयता कार्यान्वयमा समस्या देखिएको हो।"

उनका अनुसार बजेटमार्फत् सरकारले संघीयता कार्यान्वयन गर्नुपर्नेमा उसले उल्टो बाटो लिइरहेको छ।

"संघीयता कार्यान्वयन गर्ने भनेको छ, केन्द्रमा ७१ प्रतिशत बजेट राखेर २९ प्रतिशत मात्र प्रदेश र स्थानीय तहलाई दिएको छ। त्यो त महा-केन्द्रीयता भयो नि,"... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

केपी ओली सरकारलाई 'अलोकप्रिय' बनाउने पाँच मुद्दाहरू यी हुन्


तर शान्तिसुरक्षा कायम गर्न निरन्तर खटिनुपर्ने भएकाले अन्य क्षेत्रको जस्तो नभई प्रहरीले केहीलाई घरबाटै सोझै कार्यस्थलमा जाने र केहीलाई घरबाटै काम गर्ने सुविधा दिएको छ।

कोरोनाभाइरस रोकथाम र नियन्त्रणका लागि गरिएका कडाइहरूको पालना गराउन सुरक्षाकर्मीहरू अग्रपङ्तिमा खटिँदै आएका छन्।

अधिकारीहरूका अनुसार नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाली सेनामा कार्यरत १,१०० भन्दा बढी सुरक्षाकर्मीलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भइसकेको छ।

तीमध्ये ४७१ जना सङ्क्रमणमुक्त भइसकेको अधिकारीहरूले बीबीसीलाई जानकारी दिए।

यसरी खटाइँदैछ प्रहरी

नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता वरिष्ठ प्रहरी उपरीक्षक कुवेरसिंह कडायतले सुरक्षाकर्मीमा सङ्क्रमण देखिएपछि त्यसलाई नियन्त्रण तथा न्यूनीकरणका लागि विभिन्न उपायहरू अपनाइएको बताए।

अहिले प्रहरीलाई घरबाट सोझै कार्यस्थलमा जाने सुविधा दिइएको छ

उनले भने, "हामीले स्वास्थ्य मन्त्रालयले बनाएको कोरोनाभाइरससम्बन्धी मापदण्डको पूर्ण पालन गर्दै काम गरिरहेका छौँ। ब्यारेकमा सामाजिक दूरी कायम गरेका छौँ भने खाना खाँदा पनि ब्लकअनुसार दूरी कामय गरेर मात्र खाने व्यवस्था मिलाएका छौँ।"

"कतिपय प्रहरी कर्मचारीलाई 'वर्क फ्रम होम' जस्तै व्यवस्था मिलाइदिएका छौँ। जसको ड्युटीस्थल नजिकै बसोबास छ, उनीहरूले घरबाट सीधा अफिस नआईकन जान पाउँछन्। ट्राफिक प्रहरीका हकमा पनि त्यस्तै व्यवस्था गरिदिएका छौँ।"

उनले घरैबाट कार्यालय नआईकन खटिएको क्षेत्रमै मात्र जाने र त्यतैबाट घर फर्किँदा कसैलाई सङ्क्रमण देखिए पनि "कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ" गर्न सजिलो हुने र ठूलो समूहमा सङ्क्रमण नफैलिने भएकाले त्यस्ते व्यवस्था गरिएको जानकारी दिए।

कुन सुरक्षा निकायमा कति सङ्क्रमित?

अधिकारीहरूका अनुसार हालसम्म नेपाल प्रहरीमा सबैभन्दा धेरै सुरक्षाकर्मी सङ्क्रमित भएको पुष्टि भएको छ।

कडायतका अनुसार नेपाल प्रहरीमा सोमवारसम्म ६३८ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

तीमध्ये अहिले ३८७ जना सक्रिय सङ्क्रमित छन् भने २५१ जना निको भइसकेका छन्।

सशस्त्र प्रहरीका प्रवक्ता राजु अर्यालका अनुसार मङ्गलवार बिहानसम्ममा कुल २९१ जनामा सङ्क्रमण देखिएको छ।

तीमध्ये १३६ जना निको भइसकेका छन्। अहिले सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या १५५ छ।

नेपाली सेनाका प्रवक्ता सन्तोषबल्लभ पौडेलले सोमवारसम्म २४६  सैनिकमा सङ्क्रमण प पाइएको बीबीसीलाई बताए।

त्यसमध्ये ८४ जना निको भएका छन् भने १६२ जना उपचाररत... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस महामारी: नेपाल प्रहरीमा धेरै सङ्क्रमित फेला परेपछि 'कार्यालय नगई काम गर्ने सुविधा', तर सशस्त्र प्रहरीलाई बाहिर निस्किन निषेध


तर शिक्षा मन्त्रालयले सरोकारवालासँग सोमवार गरेको बैठकमा शिक्षक, अभिभावक र , निजी विद्यालयकका सङ्गठनहरूले विद्यालय पूर्ण रूपमा बन्द गर्न नहुने धारणा राखेको बताइएको छ।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले विद्यालय बन्द गर्न सिफारिस गरेपछि कोभिड नियन्त्रणसम्बन्धी उच्च निकाय सीसीएमसीले पनि ७७ वटै जिल्लामा विद्यालय बन्द गर्न सुझाव दिएको छ।

गत वर्ष कोरोनाभाइरस महामारी सुरु भएपछि नेपालमा शैक्षिक संस्थाहहरू बन्द गरिएको थियो।

अहिले नेपाल कोरोनाभाइरस महामारीको दोस्रो लहरको सँघारमा पुग्न लागेको चेतावनी विज्ञहरूले दिएका छन्।

छलफलमा कस्तो सुझाव?

शिक्षा मन्त्रालयले बालबालिकामा सङ्क्रमण बढेको पछिल्लो अवस्थामा विद्यालयहरूले के गर्दा ठिक हुन्छ भनेर सुझावका लागि सोमवार निजी विद्यालय सङ्गठन प्याब्सन, एनप्याब्सन, अभिभावक सङ्घ र स्थानीय तहका प्रतिनिधिलाई बोलाएको थियो।

छलफलमा सहभागी सबैजसोले अहिले विद्यालय बन्द गर्नुपर्ने अवस्था नभएको सुझाव दिएको शिक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ता दीपक शर्माले बताए।

"विद्यालय बन्द गर्ने विषयमा अवस्था हेरेर स्थानीय सरकारले नै निर्णय गर्नुपर्छ भन्ने उहाँहरूको सुझाव थियो," उनले भने।

सरकारले यसअघि बालबालिकालाई भौतिक रूपमा विद्यालय बोलाएर कक्षा सञ्चालनका लागि भन्दै कार्य सञ्चालन ढाँचा जारी गरेको थियो।

त्यसमा विद्यालयहरूले स्वास्थ्यसम्बन्धी सबै मापदण्ड पालना गर्नुपर्ने र कोही सङ्क्रमित देखिए विद्यालय सञ्चालन कसरी गर्ने भन्नेबारे स्थानीय निकायले निर्णय गर्ने उल्लेख छ।

"त्यही ढाँचा अनुसार गर्ने र आवश्यकता अनुसार त्यसमा केही बुँदा थप्न उहाँहरूले सुझाव दिनुभएको छ। अब हामी अन्तर मन्त्रालय बैठकमा त्यसलाई समावेश गर्छौँ," प्रवक्ता शर्माले भने।

प्याब्सनका अध्यक्ष टीकाराम पुरी अन्य सबै भिडभाड हुने गतिविधि गरेर विद्यालयलाई मात्रै सङ्क्रमण फैलाउने क्षेत्र भनेर व्याख्या गरिन नहुने बताउँछन्।

कतिपयले भने विद्यालयमा विद्यार्थी भर्ना गर्ने समय भएका कारण विद्यालय सञ्चालकहरू विद्यालय बन्द गर्न अनिच्छुक रहेको आशङ्का गरेका छन्।

तर त्यो केवल आशङ्का भएको र आफूहरू त्यसको पछि नलाग्ने पुरीले बताए।

उनी भन्छन्, "विद्यालय नबुझ्ने, शिक्षा नबुझ्ने मानिसहरूले लगाएको आरोपको पछाडि हिँड्नुपर्ने तथ्य सत्य छैन किनभने हामीले सबै क्षेत्र लकडाउन भएर विद्यालय मात्रै खोलौँ भनेको होइन।"

के भन्छन् चिकित्सक?

शुक्रराज ट्रपिकल तथा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: विद्यालयबाट कोभिड 'समुदायमा फैलिन सक्ने', सरोकारवालाहरू शैक्षिक संस्था बन्द नगर्ने पक्षमा


तर शुक्रवारको सभामा त्यस्तो नयाँ कुरा आएन।

त्यो गोप्य कुराको प्रसङ्गमा चासो राखेर सभा परिचालन कमिटीका संयोजक रहेका मन्त्री श्रेष्ठलाई हामीले भोलिपल्टैदेखि सम्पर्कको प्रयास गर्‍यौँ, तर बारम्बारको प्रयास सफल भएन।

आइतबार दिउँसो प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार सूर्य थापासँग त्यसबारे चासो राख्यौँ।

ओलीले आफ्ना 'आधारभूत प्रतिबद्धताहरू, तीन वर्षमा गरेका काम, कसरी के गर्न दिइएन र केही मान्छे गएपछि फटाफट निर्णय गर्न सकेका दृष्टान्त र भावी योजनाहरू' सम्बोधनमा व्यक्त गरेको उनको भनाइ छ।

'परिवर्तनप्रति प्रतिबद्ध प्रधानमन्त्री'

थापाले भने, "सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रमाथिको प्रतिबद्धतामै प्रश्न उठ्ने गरी यस्तो हुन्छ, उस्तो हुन्छ भनेर अनुमान गर्ने जो कोसिस भएका थिए, प्रधानमन्त्रीले चाहिँ आफ्ना स्पष्ट विश्लेषणका आधारमा बोल्ने र व्यवहार गर्ने कुरा नै राख्नु भएको छ।"

सभामा प्रधानमन्त्रीले पनि विभिन्न चर्चाहरूको प्रसङ्ग उल्लेख गर्दै सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र संस्थागत गर्ने दृढता व्यक्त गरेका थिए।

उनले धर्मनिरपेक्षताबारे चर्चा गरेनन्।

प्रचण्ड नेतृत्वको नेकपाकै नेता र अरू पनि केहीले ओलीले सभामा हिन्दु राष्ट्रको पक्षमा आफूलाई प्रस्तुत गर्ने अनुमान गरेका थिए।

तर प्रेस सल्लाहकार थापाका भनाइमा 'धर्म निरपेक्षताबारे संविधानको व्यवस्थाका सम्बन्धमा प्रधानमन्त्रीले पुनर्विचार गर्नुपर्ने विषय नै छैन।'

त्यसो भए मन्त्री श्रेष्ठले भनेको गोप्य कुरा के थियो? थापाले भने, "कृष्णगोपाल कमरेडले के सन्दर्भमा त्यसो भन्नु भएको थियो उहाँलाई सोध्नुपर्ला। मलाई थाहा छैन।"

के थियो गोप्य?

अन्ततः आइतबार साँझ मन्त्री श्रेष्ठसँग सम्पर्क भयो।

सुरुमा सभाको आन्तरिक मूल्याङ्कन सुनाउँदै उनले भने, "प्रधानमन्त्रीले अहिलेसम्मकै कसैलाई गाली केही नगरीकन स्पष्ट ढङ्गले आफ्नो राजनीतिक अडान प्रस्तुत गर्नुभयो, अरूले त पञ्च र्‍याली भन्छन् के-के भन्छन्, मुख टाल्न मिल्दैन तर कार्यक्रम सोचेभन्दा धेरै राम्रो, सभ्य र भव्य भयो।"

उनले हुने भनेको तर प्रधानमन्त्रीले नगरेको खुलासा गर्ने कुरा के थियो?

अहिले सबै आआफ्नै खालको भ्रममा रहेको बताउँदै उनले अब निर्धारित चुनावमा निश्चित भएको र त्यसको तयारीमा अघि बढ्न प्रधानमन्त्रीले स्पष्ट सन्देश दिएको बताए।

तर त्यो गोप्य कुरा त थिएन?

उनले सुनाए, "गोप्य कुरा त त्यही भयो नि, धेरै मान्छेहरू गोप्य कुरा सुन्न आए, के भन्छ भनेर... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेकपा सभामा प्रधानमन्त्रीले घोषणा गर्ने भनिएको 'गोप्य कुरा' के थियो?


तर संविधानले महिलाका अधिकार कुण्ठित गरेको विषय भने संविधान संशोधनको मुद्धा बन्न नसकेको भन्दै अधिकाकर्मीहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

महिलालाई आफ्नो सन्तानको नागरिकता दिने विषयमा संविधानमै विभेद गरिए पनि त्यसलाई संशोधन गर्न महिला नेत्रीहरूले सदनमा शसक्त आवाज उठाउन नसकेको उनीहरूको ठम्याइ छ।

बुधवार संविधान जारी भएको तीन वर्ष पुग्दैछ।

विभेद

कैयौँ अधिकारको आधार मानिएको पहिचान अथवा नागरिकताको अधिकारबारे महिलामाथि संविधानमै विभेद गरिएको महिला अधिकारकर्मीहरूले बताउँदै आएका छन्।

त्यस्तैमध्येकी एक तुलसा लता अमात्य भन्छिन्, "यो संविधानले महिलालाई तीन थरीमा बाँडेको छः नेपाली पुरुषसँग विवाह गरेकी आमा, विदेशी पुरुषसँग विवाह गरेकी आमा र भगौडे बुवासँग विवाह गरेकी आमा।"

"तर नेपाली पुरुषसँगै विवाह गरेकी महिलाले पनि एक्लो प्रयासमा आफ्नो सन्तानलाई नागरिकता दिन सक्ने अवस्था छैन।"

नागरिकताको हक नपाउँदा हालसम्म महिलाले पाएको अंश, प्रतिनिधित्व लगायतका अधिकारको अर्थ नरहने कानुनका जानकार बताउँछन्।

यो बाहेक कतिपय विषयमा पनि संविधानले महिलामाथि विभेद गरेको अधिकारकर्मीहरूको ठम्याइ छ।

विभेदकारी भनिएका त्यस्ता प्रावधानलाई सच्याउन संविधान संशोधनको विकल्प नरहेको बताउँछिन् अधिवक्ता मिरा ढुङ्गाना, "संशोधन पारित गर्दै लैजानुपर्ने अवस्था छ। तर त्यसका लागि राजनितिक दलहरूको मुख ताक्नुपर्ने हुन्छ।"

"संविधानमा महिलाका लागि भएका विभेदकारी प्रावधानलाई अहिले कसैले पनि उठाउन चाहेको देखिँदैन। यसको लागि सदन नै तात्नुपर्ने हो।"

भेदभाव

संविधानमा उल्लेखित मौलिक हक अन्तर्गतका प्रावधानमध्ये एउटाले महिलालाई लैगिंक भेदभाव विना समान वंशीय हक हुने उल्लेख गरेको छ।

यसरी मौलिक हक र नागरिकतासम्बन्धी अधिकार बाँझिएको स्वयम् महिला नेतृहरु स्विकार्छन्। सासंद शशी श्रेष्ठ भन्छिन्,"संविधान आफैँ पनि कतिपय ठाउँमा बाँझिएको छ। नागरिकताको विषयमा पनि यो विभेदपूर्ण छ।"

"संविधानमा महिलाका अधिकारको विषयमा महिला सासंदहरूले नउठाएको भन्न मिल्दैन। हामीले शालीन र जिम्मेवार ढङ्गले उठाएको आवाजलाई अन्यथा भन्न मिल्दैन।"

नेपाली महिला कामदारहरू सुरक्षित तुल्याउने उपाय के के होलान्।

विभिन्न राजनीतिक दल र समुदायहरुले संविधानले आफ्नो अधिकार सुनिश्चित गर्न नसकेको भन्दै यसको विरोध गर्दै आएका छन्।

संविधान जारी भएको दिन अर्थात् असोज ३ गते आफ्ना यस्ता असन्तुष्टि व्यक्त गर्न... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

किन बन्दैन महिला अधिकार संविधान संशोधनको मुद्दा


तर संसारको धनीमध्येको एक यो देशमा कोभिड-१९ का कारण कसरी यति धेरै मानिसको मृत्यु भयो त?

त्यसको सहज उत्तर कसैसँग छैन। महामारी सकिएपछि सायद यसको लामो र विस्तृत सार्वजनिक जाँचबुझ पनि होला।

तर त्यसको सङ्केत दिने थुप्रै केही कुराहरू छन् जसलाई एक ठाउँमा राखेर हेर्दा किन यस्तो भयो भन्ने एउटा चित्र देखा पर्छ।

कसैले सरकारतिर औँला तेर्‍याउँदै कैयौँ पश्चिम युरोपेली देशले भन्दा ढिलो लकडाउन गरेको, जाँच र सम्भावित सङ्क्रमितको सञ्जाल पत्ता लगाउने काम स्पष्टसँग गर्न नसकेको र स्याहारगृहमा बस्नेहरूलाई संरक्षण गर्न नसकिएको बताउँछन्।

अन्यले भने ब्रिटिश समाजमा भित्रैसम्म गढेका समस्याहरू देखाउँछन्। जस्तो, सार्वजनिक स्वास्थ्यसम्बन्धी गम्भीर अवस्था, मोटोपनाको उच्च दर आदि।

कतिपयले त्यसलाई यूकेका केही ठूला क्षमताहरूसँग जोडेर समेत हेर्ने गरेका छन्।

तिनले अन्तर्राष्ट्रिय हवाई उडानका क्षेत्रमा यूकेको स्थान एउटा जीवन्त केन्द्रको रूपमा रहनु, जातीय रूपमा विविधतापूर्ण र ठूलो जनघनत्व भएका स्थानमा भाइरस फैलिँदा त्यो सहजै धेरै मानिसमा सरेको हुनसक्ने ठान्छन्।

यूकेको जस्तै टापु मुलुक भएका अस्ट्रेलिया, न्यूजील्याल्ड र ताइवानले तत्कालै आफ्ना सीमामा प्रतिबन्ध लगाउनुका साथै आन्तरिक लकडाउन गरेर भाइरसलाई  फैलनबाट रोके।

त्यसले उनीहरूमा मृत्युको सङ्ख्या कम हुन सक्यो। तर यूकेमा त्यसो भएन।

देशका सबै आगन्तुकलाई जुन महिनापछि मात्र क्वारन्टीनमा बस्ने नियम ल्याइएको थियो तर तत्कालै केही देशका यात्रुमा त्यो खुकुलो पारियो।

मन्त्रीहरू र तिनका सल्लाहकारहरूमाथि प्रारम्भिक दिनमै हर्ड इम्यूनिटी अर्थात् सामूहिक प्रतिरोध क्षमताको चर्चा गर्न जोड दिइएको आरोप लाग्ने गरेको छ।

मार्च महिनाको अन्त्यतिर मात्र पूर्ण लकडाउन लगाइयो।

तर त्यसो गर्नमा महत्त्वपूर्ण एक साताको ढिलाइ हुँदा त्यसको मूल्य २०,००० जनाभन्दा धेरै मानिसको जीवनमा परेको सरकारका मोडलर प्राध्यापक निल फगसन बताउँछन्। किनभने त्यस बिन्दुमा सङ्क्रमण दर निकै तीव्र गतिमा बढेको थियो।

तर यूकेका प्रमुख स्वास्थ्य सल्लाहकार प्राध्यापक क्रिस विटीले मार्च महिनाको सुरुमै भाइरसबारे 'निकै सीमित सूचना' हुँदा निर्णयहरू गर्न कठिन भएको बताएका थिए।

त्यस बेलासम्म स्याहार केन्द्रहरूमा भाइरस नराम्ररी फैलिसकेको थियो।

पहिलो लहरका झन्डै ३० प्रतिशत मृत्यु स्याहारगृहहरूमै भयो। त्यहाँ बस्नेहरूको अस्पतालमा भएको मृत्यु... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस यूकेः कोभिड-१९ का कारण एक लाख जनाभन्दा बढीको मृत्यु


तर सक्रिय सङ्क्रमितको प्रतिशतका आधारमा नेपालले अतिप्रभावित देशमध्ये दोस्रो स्थानमा रहेको भारतलाई पनि उछिनेको विज्ञहरू बताउँछन्। यसबाट नेपालमा सङ्क्रमण डरलाग्दो स्थितिमा भएको चित्रण हुने उनीहरू बताउँछन्।

नेपालमा सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या झन्डै एक लाख पुग्दा बिहीवार अपराह्णसम्म २६,६०० भन्दा केही बढी सक्रिय सङ्क्रमित थिए। यो कुल सङ्क्रमितको  झन्डै २६.५ प्रतिशत हो।

भारतमा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या ८,९३,५९२ रहेको छ जुन १२.९ प्रतिशत हो।

त्यसपछि सक्रिय सङ्क्रमितको दर बाङ्ग्लादेशमा २२ प्रतिशत, भुटानमा १७.१ प्रतिशत, अफगानिस्तानमा १२.९, श्रीलङ्कामा १२.३ र माल्दिभ्समा १०.५ रहेको छ।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या  मन्त्रालयका अवैतनिक सल्लाहकार डा. सुरेश तिवारीका अनुसार सक्रिय सङ्क्रमितको दर धेरै हुनु भनेको त्यो देशमा धेरै जोखिम हुनु हो।

"दक्षिण एशियामा हेर्ने हो भने सक्रिय सङ्क्रमितको दर नेपालमा धेरै छ। त्यसको अर्थ जोखिम पनि अन्य मुलुकको दाँजोमा यहाँ धेरै छ भन्ने हो," उनले भने।

सक्रिय सङ्क्रमित उच्च हुनुको कारण के हो?

तिवारीका अनुसार अहिले सक्रिय सङ्क्रमितको दर नेपालमा धेरै देखिनुका प्रमुख तीन कारण छन्।

नेपालको अवस्था के छ?

महामारी सुरु भएको देश चीनमा रहेको सङ्क्रमितको सङ्ख्यालाई गत बुधवार उछिनेको नेपाल अहिले शीर्ष ५० स्थानभित्र छ।

नेपालमा बिहीवारसम्मको तथ्याङ्क हेर्दा सङ्क्रमितको सङ्ख्या ९८,६१७ रहेको छ भने ५९० जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

सङ्क्रमितको सङ्ख्या पछिल्लो एक महिनामै दोबरले भएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जारी गरेको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

त्यसमा पनि पछिल्लो समय ६० वर्ष उमेर नाघेका मानिसहरूको सङ्क्रमित हुने दर ०.५ प्रतिशतबाट बढ्दै गएर अहिले नौ प्रतिशतको हाराहारी रहेको छ। त्यस्तै महिलाहरूको पनि सङ्क्रमित हुने दर १४ प्रतिशतबाट बढेर ३४ प्रतिशत पुगेको छ।

बाहिर जिल्लाबाट काठमाण्डू उपत्यकामा आउने र उपत्यकाबाट बाहिर जिल्ला जाने मानिसको क्रम बढिरहेकोले सङ्क्रमण अझै दुई/तीन साता उकालो लाग्ने देखिएको डा. तिवारीले बताए।

उनले भने, "केही साता अघिसम्म हामी समुदायमा सङ्क्रमण छ/छैन भनेर बहस गर्दै थियौँ। अब त काठमाण्डू उपत्यकाको कुरा गर्ने हो भने जुनसुकै उमेर समूह र जुनसुकै क्षेत्रमा सङ्क्रमणको जोखिम उत्तिकै छ। अहिलेको अवस्था भनेको समुदायमै सक्रिय सङ्क्रमण छ भन्ने हो।"

दक्षिण एशियाको स्थिति के छ?

भारतमा सङ्क्रमितको कुल... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस महामारी: दक्षिण एशियाली देशमध्ये नेपालमा सक्रिय सङ्क्रमितको दर सर्वोच्च, 'सबैभन्दा बढी जोखिम'


तर सगरमाथाको उच्च हिमाली क्षेत्रमा शवको खोजी तथा व्यवस्थापन निकै चुनौतिपूर्ण मानिन्छ।

अहिले जारी सगरमाथा सरसफाइ अभियान अन्तर्गत भेटिएको चार वटा शवलाई पहिचानका लागि काठमाण्डूस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पतालमा लगिएको छ।

सगरमाथाबाट शव ल्याउन किन कठिन छ, हेर्नुस् सृजना श्रेष्ठले तयार पारेको यो भिडिओ।

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सगरमाथाबाट शव ल्याउन किन गाह्रो?


तर सङ्क्रमण भएपछि आफूलाई विभिन्न आरोप लगाइएकाले मानसिक यातना खेप्नुपरेको उनी बताउँछिन्।

अहिले उनी सङ्क्रमणमुक्त भएको भए पनि मानसिक यातना पाउने क्रम नरोकिएको उनको गुनासो छ।

उनी भन्छिन्, "मानिसहरू मेरो घरअगाडिबाट हिँड्दैनन्। सङ्क्रमणबाट मुक्त भएँ, तर मानसिक तनावबाट हुन सकिनँ।"

हेर्नुहोस् उनीसँग गरेको कुराकानीका आधारमा कमल परियारले बनाएको यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपालः सङ्क्रमित स्वास्थ्यकर्मी भन्छिन्, 'मानसिक यातना पाएँ'


तर सत्तारूढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का नेताहरूले सार्वजनिक रूपमा मुख खोलेका छैनन्।

उनले सफाइ पाएको पत्र प्रतिनिधि सभाको बैठकमा मङ्गलवार जानकारी गराइएसँगै अभियोगका कारण सांसदबाट निलम्बित महराका निम्ति फेरि संसद्‌मा प्रवेश गर्ने बाटो खुलेको छ।

महरा स्वयम्‌ले रिहा भए लगत्तै जारी एउटा विज्ञप्तिमा आफूले 'तथाकथित आरोप' खेपेको बताउँदै भनेका थिए, "मुलुकको स्वाधीनताको रक्षा आफ्नो पहिलो र उच्च प्राथमिकतामा सधैँ थियो, अहिले पनि छ र सदैव रहिरहने छ।"

महरासँगै सशस्त्र द्वन्द्वमा सामेल नेकपाका नेता राम कार्कीले बीबीसीसँगको कुराकानीमा महरा प्रकरण र अदालतको निर्णय लगत्तै व्यक्त भइरहेका प्रतिक्रियाहरूबारे टिप्पणी गरेका छन्।

'पार्टीमा गम्भीर छलफलको खाँचो'

आफू र महराबीच ३० वर्ष लामोको सम्बन्ध रहेको बताउने कार्की भन्छन्, "उहाँले अदालतबाट सफाइ पाउनु राम्रो कुरा हो। तर हाम्रो समाजको नैतिक मापदण्ड छ। त्यसमा उहाँको कमजोरी भएको भन्ने कुरा देखिन्छ। मैले केन्द्रीय समितिको बैठकमा नै पार्टीले एउटा छानबिन समिति बनाओस् र आफ्नो धारणा स्पष्ट गरोस् भनेर माग गरेको थिएँ।"

उनको भनाइ छ, "पार्टी एउटा परिवार पनि हो। परिवारको आफ्नै मान्यता हुन्छ। फैसला आइसकेको सन्दर्भमा पनि यसप्रकारको विवाहेतर सम्बन्धहरूलाई लिएर त्यो के हो, कसो हो, आफ्नो धारणा बाहिर ल्याउनुपर्छ। प्रेमलाई स्वभाविक रूपमा अपराध मानिन्न। तर एक समयमा धेरै जनासँग प्रेम गर्न हाम्रो आचारसंहिताले स्वीकृति दिँदैन। यसबारेमा पार्टीले जीवन्ततापूर्वक छलफल गर्नुपर्छ।"

"अदालतले कानुनलाई धाराहरूलाई पछ्याउनुपर्ने हुन्छ। तर पार्टीले के भएको हो , कसरी भएको हो भनेर सोध्नुपर्छ। कसरी पुनर्स्थापित गर्ने र कमजोरी भएका छन् भने कसरी अघि बढ्ने भन्नेमा समीक्षा गर्नैपर्छ।"

सोमवार जिल्ला अदालतले गरेको फैसलाको पूर्ण पाठ आउन बाँकी भएपनि सुरुमा महराले आफूलाई बलात्कारको प्रयास गरेको आरोप लगाएकी संसद् सचिवालयकी महिला कर्मचारीले मुद्दा दर्ता नहुँदै आफ्नो भनाइ फिर्ता लिएकी थिइन्।

एमसीसी: महराले सङ्कोच मान्नु स्वाभाविक

फौजदारी अभियोग लागेर महराले सभामुख पदबाट राजीनामा दिइसकेपछि कान्तिपुर दैनिकलाई दिएको अन्तर्वार्तामा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले मिलेनीअम च्यालेन्ज कर्पोरेशन (एमसीसी) अन्तर्गत ५० अर्ब रुपैयाँ बराबरको एउटा अनुदान संसद्‍बाट अनुमोदन गराउन सभामुख महराको भूमिका बाधक बनेको टिप्पणी गरेका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कृष्णबहादुर महरा: अदालतले सफाइ दिएपछि नेकपा नेताले उठाएको प्रश्न


तर सन् २०२० को अन्त्यसम्म सरकारद्वारा नियन्त्रित सञ्चारमाध्यमलाई गहिरिएर हेर्ने हो भने दुवै चुनौती अब नियन्त्रण आइसकेको जस्तो देखिन्छ।

बीबीसीका केरी इलन र जाओयिन फेङले कसरी चीन सरकारले नकारात्मक समाचारलाई अङ्कुश लगायो अनि त्यो अवस्थामा कसरी केही नागरिकले त्यहाँको जानकारी प्रवाह गर्न सके तथा सरकारी संयन्त्रले त्यसको प्रतिवादमा फरक धारणा बनायो भन्ने विषयको समीक्षा गरेका छन्।

अनलाइनमा आक्रोश

वर्षको आरम्भतिरै अप्रत्याशित कुरा हुन थालेको स्पष्ट भइसकेको थियो।

चीनको सामाजिक सञ्जालमा मानिसहरूका हजारौँ सन्देशले कोलाहल सिर्जना गरेका थिए।

उनीहरूले कतै स्थानीय सरकारले 'सार्स'जस्तो भाइरस लुकाउने प्रयास गरिरहेको त छैन भनी प्रश्न गरिरहेका थिए।

'सीना वेइबो' जस्ता सामाजिक सञ्जालमा सरकारविरोधी पोस्ट सेन्सर गरिन्छ। तर यस पटक सन्देशको बाढी आएकाले केही सामग्रीमा सेन्सर नभएको देखियो।

कैयौँ सञ्चारमाध्यमले ज्यानुअरी र फेब्रुअरीमा अवसर छोपेर खोजमूलक विवरण प्रकाशन गरे। ती विवरणहरू सामाजिक सञ्जालमा निकै फैलिएपछि बेइजिङ दुष्प्रचारमा ओर्लियो र ती समाचार दबाइयो।

ज्यानुअरीको मध्यतिर चीनका राष्ट्रपति सी जिन्पिङ अचानक त्यहाँका सञ्चारमाध्यमका समाचारबाट ओझेल परे।

उनी कुनै सार्वजनिक कार्यक्रममा सहभागी भएनन्। 'पीपल्स डेली'जस्ता परम्परागत सरकारी सञ्चारमाध्यमको पहिलो पृष्ठमा पनि उनको तस्बिर छापिएन।

उनी दोषमुक्त हुन भौतिक रूपमा ओझेल परेको आशङ्का गरियो।

तर एक हप्तापछि अवस्था केही फेरियो।

सरकारका उच्च अधिकारीले स्थानीय सरकारलाई यदि आफ्नो इलाकामा कोरोनाभाइरसको विषय लुकाए ऐतिहासिक लज्जा हुने चेतावनी दिन थाले।

चिनियाँ सञ्चारमाध्यम र सामाजिक सञ्जालमा वुहानले किन तत्काल मानिसहरूलाई भनेन भनेर त्यहाँको नेतृत्वलाई दोष दिँदै अस्वाभाविक टिप्पणीहरू आए।

त्यसपछि फेब्रुअरीमा राष्ट्रपति सी आत्मविश्वास र शक्तिको स्तम्भको रूपमा फेरि देखा परे।

चिकित्सकलाई नियन्त्रण गर्ने नीति

थुप्रै भ्रमका बीच एक चिकित्सकको आवाज दबाउनु नहुने थियो भन्ने स्पष्ट भयो। लि वेन्लियाङले सार्सजस्तो एउटा सरुवा रोग भयावह स्थितिमा फैलिरहेको चेतावनी दिएका थिए।

उक्त रोगकै कारण  फेब्रुअरी ७ मा उनको मृत्यु भयो।

'मिथ्या टिप्पणी' गरेर 'सामाजिक सुव्यवस्था बिथोलेको' आरोपमा उनीमाथि अनुसन्धान भइरहेको थियो भन्ने कुरा प्रकाशमा आयो।

उनको मृत्युपछि १० लाखभन्दा धेरै प्रयोगकर्ताले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस महामारीः चीनले कसरी आवाज दबायो र कोभिड-१९ को इतिहासको पुनर्लेखन गर्‍यो


तर सन्चो हुने समय भने व्यक्ति-व्यक्तिमा फरक पाइएको छ।

धेरै मान्छेमा सामान्य लक्षण मात्रै हुन्छ जुन निको हुन एक हप्ता मात्र वा केही बढी समय लाग्न सक्छ।

तर गम्भीर लक्षण भएकाहरू भने पूर्ण रूपमा निको हुन एक वर्षभन्दा बढी लाग्ने स्वास्थ्य विज्ञहरूले बताएका छन्।

अनि यो पनि:

९८ वर्ष पुगेका यी चिकित्सक अझै थाकेका छैनन्

इबोलाको औषधि कोरोनाभाइरस उपचारमा प्रभावकारी भएको अमेरिकी दाबी

कोरोनाभाइरसमा देखिएको परिवर्तनले वैज्ञानिकहरू छक्क

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: सङ्क्रमण भयो भने निको हुन कति समय लाग्छ


तर सबै पक्षले युद्ध टार्न खोजिरहेको साउदी विदेश मन्त्रालयका एक प्रवक्ता अदेल अल जुबैरले बीबीसीलाई बताए।

साउदी अरबले कस्तो कदम चाल्ने भनेर निर्णय लिनुअघि विस्तृत अनुसन्धानको परिणामलाई कुर्ने उनले बताए।

तर इरानलाई उत्तरदायी बनाइनुपर्ने उनको भनाइ थियो।

युद्धको चेतावनी

अमेरिका र साउदी अरबले ती आक्रमणका घटनामा इरानको संलग्नता भएको आरोप लगाउने गरेका छन्।

तर इरानले आफूले ती आक्रमण नगरेको दाबी गरेको छ।

न्यूयोर्कमा राष्ट्रसङ्घको महासभामा बोल्दै इरानी राष्ट्रपति हसन रूहानीले असमझदारीले भीषण युद्ध गराउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

यसअघि फ्रान्स, जर्मनी र ब्रिटेनका नेताहरूले साउदी तेल प्रशोधन केन्द्रमा भएका आक्रमणहरूमा इरानको हात रहेको बताएका थिए।

उनीहरूले साउदी अरबको आधा तेल उत्पादन प्रभावित हुनेगरी भएका आक्रमणमा इरानको संलग्नताबाहेक अरू विश्वसनीय आधार नदेखिएको धारणा राखेका थिए।

इरानी विदेशमन्त्रीले अमेरिकी धारणामा युरोपेली देशहरूले स्वर मिलाएको भन्दै असन्तुष्टि जनाएका छन्

उनीहरूले आफू इरानसँग सन् २०१५ मा भएको परमाणु कार्यक्रमसम्बन्धी सम्झौता कार्यान्वयनका लागि भने प्रतिबद्ध रहेको उल्लेख गरेका छन्।

तर इरानी विदेशमन्त्रीले ती युरोपेली देशहरूले "अमेरिकाको निरर्थक दाबीलाई दोहोर्‍याइरहेको" प्रतिक्रिया व्यक्त गरेका थिए।

यमनमा रहेका इरानलाई समर्थन गर्ने हूथी विद्रोहीहरूले सेप्टेम्बर १३ मा भएका आक्रमणको आफूले गरेको दाबी गरेका छन्।

ती आक्रमणमा १८ वटा ड्रोन र सात वटा क्रूज क्षेप्यास्त्र साउदी तेल केन्द्रहरूलाई लक्षित गर्दै प्रहार भएका थिए।

सैनिक पठाउने अमेरिकी घोषणा

लगत्तै साउदी अरबले आक्रमणमा इरानको संलग्नता रहेको बताएको थियो।

त्यसयता अमेरिकाले साउदी अरबमा थप सैनिक परिचालन गर्ने घोषणा पनि गरेको छ।

ट्रम्प प्रशासनले तेहरानविरुद्ध कडा रूपमा प्रस्तुत हुनुपर्ने र कुनै पनि समझदारी गर्दा उसले आफ्नो क्षेप्यास्त्र कार्यक्रम अघि बढाउन नसकिने सुनिश्चित गरिनुपर्ने धारणा राख्ने गरेको छ।

सीएनएन समाचारसंस्थालाई दिएको अन्तर्वार्तामा इरानी विदेशमन्त्रीले उनको देश स्थायी रूपमा परमाणुमुक्त हुन तयार रहेको तर त्यसका लागि इरानविरुद्ध लगाइएका प्रतिबन्धहरू स्थायी रूपमा नै अन्त्य गरिनुपर्ने बताएका थिए।

उनले सधैँका लागि प्रतिबन्धहरू हटाइए इरानले आफ्ना परमाणुकेन्द्रमा स्थायी रूपमा अनुगमन गर्न दिने पनि जनाएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

साउदी अरब भन्छ, 'इरानविरुद्ध सैन्य कारबाही र अरू सबै विकल्प खुला'


तर सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिने अनुमान गरिएको भए पनि आफूहरूले अहिलेसम्म समर्थन फिर्ता लिई नसकेको पार्टी प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठले जानकारी दिएका छन्।

"हाम्रो पार्टीका कतिपय केन्द्रीय समिति र विभिन्न समितका सदस्यहरू अर्को पार्टीमा रहनुभएको भन्ने सार्वजनिक सूचना प्राप्त भएको छ। यस आधारमा माओवादी केन्द्र परित्याग गरेको हो होइन र आफ्नो पार्टी कुन हो सुसूचित गर्न र आफ्नो स्थिति स्पष्ट गर्नका निम्ति स्पष्टीकरण माग्ने कार्यालयको प्रस्तावका विषयमा आजको केन्द्रीय कमिटीले निर्णय गरेको छ," उनले भने।

नेताहरूलाई २४ घण्टाभित्र स्पष्टीकरण दिन भनिए पनि पत्र प्राप्त भएको २४ घण्टा भनिएकाले त्यस विषयमा थप निर्णय गर्न समय पुगिनसकेको उनले बताए।

तर उक्त विषयमा दलीय नियमानुसार अघि बढ्ने र स्पष्टीकरण लिएर आवश्यक कदम चाल्ने विषयमा पार्टीमा सर्वसम्मति रहेको नेता देव गुरुङले बीबीसीलाई बताए।

माओवादी केन्द्रको केन्द्रीय समितिको बैठक सोमवार फेरि बस्नेगरी टुङ्गिएको छ।

बैठकले छवटा विषयमा विमर्श गर्ने श्रेष्ठले जानकारी दिए।

आइतवारको बैठकमा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले पछिल्लो राजनीतिक परिस्थिति, कम्युनिस्ट आन्दोलन र पार्टीको चुनौतीबारे रिपोर्टिङ र दिशानिर्देश गरेको बताइएको छ।

गृहमन्त्री रामबहादुर थापासहित केही पूर्वमाओवादी नेताहरू सरकारमा छन्

त्यसबाहेक विभिन्न केन्द्रीय र प्रदेशस्तरीय नेताहरूले पनि पार्टीको अवस्थाबारे आइतवारको बैठकमा रिपोर्टिङ गरेका थिए।

 गृहमन्त्री रामबहादुर थापासहित ऊर्जामन्त्री टोपबहादुर रायमाझी, खानेपानीमन्त्री मणि थापा, सिँचाइमन्त्री प्रभु साह, खेलकुदमन्त्री दावा लामा र श्रममन्त्री गौरीशङ्कर चौधरी सरकारमा छन्।

 यीमध्ये थापा राष्ट्रिय सभा सदस्य हुन् भने रायमाझी, साह, भट्ट र चौधरी प्रतिनिधिसभा सदस्य हुन्।

'एमालेमै बस्ने'

माओवादीका तर्फबाट मन्त्री चुनिएका नेताहरूले सार्वजनिक रूपमै आफूहरूले ओलीको साथ नछाड्ने बताउँदै आएका छन्।

गत पौष महिनामा प्रधानमन्त्रीले प्रतिनिधिसभा विघटन गरेसँगै विभाजित भएको तत्कालीन नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)मा ओली समूहमा लागेको माओवादी नेताहरूले एमाले र माओवादी केन्द्रको पुनः अस्तित्वमा आए पनि आफ्नो पुरानो दलमा फर्कन इच्छुक देखिएका छैनन्।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले आफूलाई साथ दिने पूर्वमाओवादी नेताहरूलाई नेकपा एमालको केन्द्रीय समितिमा मनोनीत... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

माओवादी केन्द्रः रामबहादुर थापा 'बादल'सहित अन्य पूर्वमाओवादी नेतासँग स्पष्टीकरण मागिने, ओली सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिन अझै बाँकी


तर सर्वसाधारणले भने ठाउँठाउँमा बाटो बन्द भएकाले सास्ती खेप्नुपरेको छ।

भदौ दोस्रो साता काठमाण्डूमा बिम्स्टेकको शिखर सम्मेलनमा सहभागी हुन सात राष्ट्रका नेताहरू आउँदैछन्।

सडक निर्माण र मर्मतका काम समयमै नहुने र यस्ता कार्यक्रमको मुखैमा आएर अन्तिम अवस्थासम्म तात्तिने सरकारी प्रवृत्ति यसपटक पनि दोहोरिएको हो।

काम सक्ने चटारोमा दिउँसो पनि बाटोमा अवरोध हुँदा धेरै ठाउँमा सवारी आवागमन समेत अस्तव्यस्त भइरहेको छ।

पुरानै

मेलम्ची खानेपानी आयोजनाका लागि भनेर काठमाण्डूका सडक एक वर्ष अघिदेखि नै खन्न थालियो।

तर मेलम्ची आउने समयसीमा बारम्बार सरिराख्दा सर्वसाधारण भने भत्किएका सडकको पीर खेपिरहेका छन्।

कालोपुलमा बस्ने नम्रता श्रेष्ठको दुई महिनाअघि सडकछेउको खाल्डोमै खसेर खुट्टा भाँच्चियो।

उनी भन्छिन्, "बाटो बनाउने काम अधकल्चै छाडिएको हुन्छ। अँध्यारोमा हिलो र खाल्डो छुट्याउनै नसक्दा खुट्टा भाँचिँदा एक महिना घरमै बस्नुपर्‍यो।"

निर्देशन

भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री रघुवीर महासेठले काम सुरु भएका सडकहरू कालोपत्रे गर्ने काम कात्तिकभित्रै सक्ने बताएका छन्।

उनका अनुसार अब सडक निर्माणको ठेक्का पाउनेले नै तीन वर्ष मर्मत गर्नुपर्ने व्यवस्था ल्याउन लागिएको छ।

उनी भन्छन्, "अब सडकमा कतै खाल्डो भएको पाइएमा जानकारी पाएको २४ घण्टाभित्र पुर्ने व्यवस्था ल्याउँदैछौँ।"

यद्यपि उनले सर्वोच्च अदालतको निर्णयले विकास निर्माणका काममा अप्ठ्यारो सिर्जना गरिराखेको समेत बताए।

समस्या

सरकारी कार्यक्रमहरूमा नयाँ सडक निर्माण र तिनलाई चौडा पार्ने कामहरू मात्र प्राथमिकतामा पर्ने र तिनको नियमित मर्मतसम्भारलाई ख्याल नगरिने बानीले गर्दा वर्षेनी यस्तो समस्या दोहोरिने गरेको विज्ञहरू बताउँछन्।

सडकको गुणस्तरसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएका खानेपानी र ढललाई समेत एकीकृत रूपमा नहेरिँदा सडकहरूको नियमित मर्मतमा प्रक्रियागत जटिलता रहेको अधिकारीहरू बताउँछन्।

काठमाण्डूको खानेपानी सञ्जालमा अधिक मात्रामा हुने चुहावटका कारण सडकमा खाल्डाखुल्डी रहेको अधिकारीहरूको मत छ।

पूर्वाधारविज्ञ कमलराज पाण्डे भन्छन्, "मर्मतका कामहरू ढिलो नगरीकनै सक्नुपर्नेमा त्यसको समयावधि लम्बिनु भनेको सडकको अवस्थालाई झन् दुरावस्थातिर धकेल्नु हो।"

दिगो सडकका लागि एकीकृत मर्मतसम्भार अभ्यासको आवश्यकतामा विज्ञ तथा अधिकारीहरू एकमत छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सडकको मर्मतसम्भार किन सधैँ हतारोमा


तर सानो कम्युनिस्ट पार्टीमा लागे पनि पार्टीको केन्द्रीय राजनीतिमा उनको उत्थान तुलनात्मक रूपमा अन्य नेताभन्दा छिट्टै भएको देखिन्छ।

२०४८ सालमा नेकपा (मशाल) को रोल्पा जिल्ला सेक्रेटरी भएका उनी त्यही वर्ष प्रतिनिधिसभा सदस्यमा निर्वाचित हुँदा ३२ वर्षका थिए।

२०५० सालमा उनी संयुक्त जनमोर्चाको संसदीय दलको नेता बने।

जनमोर्चा विभाजित भएपछि नेकपा माओवादीले सशस्त्र विद्रोहको घोषणा गर्दा उनी केन्द्रीय सदस्य पनि थिएनन्।

उन्नतिको तीव्र वेग

जबकि हरिबोल गजुरेल, हरिभक्त कँडेल, पम्फा भुषाल, देव गुरुङ, टोपबहादुर रायमाझी, अग्नि सापकोटा, लोकेन्द्र विष्ट, मातृका यादव लगायतका नेता त्यसबेलाको डेढ दर्जनको केन्द्रीय समितिमा थिए।

महराले भने २०५३ सालमा मात्र केन्द्रीय समितिमा प्रवेश पाएका हुन्।

त्यसपछि लगातार उनको राजनीतिक उन्नति हुँदै गयो।

पोलिटब्युरो सदस्य, आफूभन्दा पहिले केन्द्रीय सदस्य बनेका अग्नि सापकोटा र टोपबहादुर रायमाझी सदस्य रहेको सरकारसँगको पहिलो वार्ता टोलीको संयोजक, पार्टी प्रवक्ता हुँदै उनले महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी पाए।

शान्तिवार्तामा माओवादीको नेतृत्व गरेका उनी माओवादीभित्र संसदीय मर्यादा र अभ्यास बुझेका नेता मानिन्थे।

त्यसैले माओवादी शान्ति प्रक्रियामा आएपछि बनेको अन्तरिम व्यवस्थापिका संसद्‌मा पार्टीको संसदीय दलको नेताको जिम्मेवारी पाए।

अन्तरिम सरकारको प्रवक्ता बने। त्यसपछि पटक-पटक बनेका सरकारमा महत्त्वपूर्ण मन्त्रालयको जिम्मेवारीसहित उपप्रधानमन्त्री बन्ने अवसर पाए।

सम्भावित उत्तराधिकारी

राजकीय जिम्मेवारीमा अहम् भूमिका निर्वाहको मौका पाएका महरा पार्टीभित्र पनि शक्तिशाली बन्दै गए।

एकीकृत नेकपा माओवादीको हेटौडामा २०६९ सालको माघमा भएको सातौँ महाधिवेशनबाट महरालाई नेतृत्वको उत्तराधिकारीको रूपमा अघि बढाउन चर्को आवाज उठेको बताइन्छ।

प्रचण्डपछिको नेतृत्वको रूपमा उनको बाटो खुला होस् भनेर प्रचण्डनिकट कैयौँ नेताहरूले नै उनलाई महासचिव बनाउन चाहन्थे।

तर बाबुराम भट्टराई र नारायणकाजी श्रेष्ठलाई उपाध्यक्ष बनाएर प्रचण्डप्रति पूर्ण वफादार ठानिने अर्का नेता पोष्टबहादुर बोगटीलाई महासचिव बनाइयो।

जानकारहरूका अनुसार छोटो समयमै धेरैलाई पछि पार्दै प्रभावशाली बनेका महराको सम्भावित उदयलाई लिएर प्रचण्ड खेमाभित्रैको एउटा समूह झस्किएको थियो।

त्यो समूहले  त्यसबेला भट्टराई र श्रेष्ठको स्वाभाविक साथ पाएको बताइन्छ। तर केही महिनापछि महरा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कृष्णबहादुर महरा जसको राजनीतिक उचाइ क्षणभरमा ढल्यो


तर सुदूरपश्चिम प्रदेशको राजधानी धनगढीनजिकै रहेको फाप्लामा अन्तर्राष्ट्रिय रङ्गशाला निर्माणको योजना विगत सात वर्षदेखि अलपत्र परेको छ।

सुदूरपश्चिम प्रदेशको गौरवको रूपमा प्रस्तुत गरिएको 'ड्रीम फाप्ला' अन्तर्राष्ट्रिय रङ्गशाला कसरी र कुन मोडलमा बनाउने भन्ने विषय नै मुख्य अन्योलको विषय भएको देखिन्छ।

उक्त अन्योल हटाउन भन्दै अहिले देशको एउटा ठूलो व्यावसायिक क्रिकेट प्रतियोगिता धनगढी प्रिमियर लिग डीपीएलको आयोजना त्यसै मैदानमा गरिएको छ। आयोजकहरूले त्यसलाई रङ्गशाला बनाउन दबाव दिने योजनका प्रस्तुत गर्ने गरेका छन्।

के हो 'ड्रीम फाप्ला'?

सुदूरपश्चिम नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला निर्माण गर्ने उद्देश्यले सात वर्षअघि सुरु भएको अभियान हो, ड्रीम फाप्ला।

धनगढीमा डीपीएलले व्यावसायिक स्वरूप लिइरहेको बेला एउटा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरकै रङ्गशालाको आवश्यकता देखिएपछि धनगढीबाट चार किलोमिटर मात्र पर रहेको फाप्लाको  मैदानलाई रोजिएको थियो।

त्यहाँ अन्तर्राष्ट्रिय रङ्गशाला बनाउने अभियानलाई 'ड्रीम फाप्ला' नाम दिइयो।

झन्डै तीन अर्ब रुपैयाँ खर्च हुने अनुमान गरिएको रङ्गशाला बनाउन स्थानीय बासिन्दा र अरू पक्ष एकजुट भएका देखिन्छन्।

त्यसका लागि एउटा उपभोक्ता समिति पनि बनाएर काम थालिएको थियो।

सात वर्षको बीचमा वन उपभोक्ता समितिको स्वामित्वमा रहेको जग्गा ड्रीम फाप्लाको नाममा आइसकेको छ। ठूलो रकम जुटाउन स्थानीय र विदेशी सहयोगको प्रतिबद्धता समेत आइसकेको बताइएको छ।

जमिन सम्याउने काम भएपछि त्यहाँ क्रिकेट प्रतियोगिताहरू समेत हुन थालिसकेका छन्।

तर रङ्गशाला कसले निर्माण गर्ने भन्ने कुरामै सबै योजना अलमलिएको छ।

सरकार आफैँले रङ्गशाला बनाउनुपर्ने एउटा धारणा छ भने र अर्कोतर्फ स्थानीय जनता उठेर निजी सार्वजनिक साझेदारीको पीपीपी नमुनामा काम भए समयमा काम हुन्छ भन्ने तर्क पनि छ।

पीपीपी मोडलमा काम गर्न दिन कानुन नभएकाले कसरी अघि बढ्ने भनेर अन्योल देखिएको हो।

निरन्तर प्रयास

उपभोक्ता समितिले 'ड्रीम फाप्ला' आयोजनाको प्रतिवेदन प्रधानमन्त्रीदेखि खेलकुद मन्त्रालय, पर्यटन मन्त्रालयदेखि राष्ट्रिय योजना आयोगसम्मको ढोका ढक्ढक्याएको बताइन्छ।

स्थानीय अगुवाहरू निजी सार्वजनिक साझेदारी 'पीपीपी' मोडलमा उक्त कार्यक्रम अगाडि बढाउन चाहन्छन्।

फाप्ला अभियानमा लागेका सुभाष शाही भन्छन्, "साझेदारीमा काम गरे तीन वर्षमा नै रङ्गशाला निर्माण हुन सक्ने र तीन अर्ब... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ड्रीम फाप्ला: के सुदूरपश्चिममा नेपालकै ठूलो अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला बन्ला?


तर सुरक्षा परिषद्का सबै सदस्य राष्ट्रहरुले उत्तर कोरियाको पछिल्लो परमाणु परीक्षणको निन्दा भने गरेका छन्।

बैठकमा अमेरिकी राजदूत निक्की हेलीले उत्तर कोरिया विरुद्ध थप कडा कदम चालिनुपर्ने बताइन्।

प्योङयाङको साझेदार रहेको चीनले भने सबै पक्षलाई वार्तामा फर्कन पुन: आह्वान गरेको छ।

एकता

संयुक्त राष्ट्रसंघ आफ्नो नाम अनुसार परिणाम दिन विफल भएको भन्ने रुपमा सुरक्षा परिषद्को बैठकका क्रममा देखिएको पछिल्लो विभाजनलाई लिन सकिन्छ।

सुरक्षा परिषद् उत्तर कोरियाको क्षेप्यास्त्र परीक्षणलाई निन्दा गर्न एकमत भएर उभियो।

तर त्यसलाई लिएर कस्तो कदम चाल्ने भन्नेबारे छलफल गर्दा उक्त एकता समाप्त भइहाल्यो।

अमेरिकी राजदूत निक्की हेलीले प्योङयाङले युद्धका लागि ललकारिरहेको भन्दै सम्भव भएसम्मको कडा कूटनीतिक कारबाही गरिनुपर्ने अडान लिइन्।

उनले भनिन्, "परमाणु शक्ति सम्पन्न राष्ट्र हुनु भनेको ती घातक अस्त्रहरु प्रयोग गरेर अरुलाई तर्साउनु होइन्, परमाणु शक्ति राष्ट्रले आफ्नो जिम्वेवारी बुझेका हुन्छन्, किम जोङ उनले त्यस्तो जिम्मेवारी बुझेको देखिदैँन, जथाभावी क्षेप्यास्त्र र परमाणु अस्त्र प्रयोग गरेर उनले युद्धका लागि ललकारीरहेका छन्।"

कति शक्तिशाली छ उत्तर कोरियाको हाइड्रोजन बम?

'हाइड्रोजन बम परीक्षण पूर्ण सफल'

दक्षिण कोरियाद्वारा 'लाइभ-फायर' अभ्यास

उनले आगामी हप्ता प्रस्तुत गर्ने गरी उत्तर कोरियामाथि लगाइने नयाँ प्रतिबन्धहरुको खाका अमेरिकाले तयार पारिरहेको जानकारी दिइन्।

विभाजन

अमेरिकाको धारणालाई जापान, दक्षिण कोरिया र संयुक्त अधिराज्यले समर्थन गरेका थिए।

तर रुसको समर्थन पाएको चीनले पुन: वार्तामा फर्कनुपर्ने भन्दै आफूले कोरियाली प्रायद्वीपमा अस्तव्यस्तताको अवस्था कहिल्यै आउन नदिने धारणा प्रस्तुत गरेको छ।

यो हप्ता न्यूयोर्कमा रहेका कूटनीतिज्ञहरुले उत्तर कोरियाली मामिलामा सुरक्षा परिषद् कसरी एकमत हुनसक्छ भनेर छलफल गर्नेछन्।

तर प्रारम्भिक संकेतले समझदारी अझै टाढा नै रहेको देखिन्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

‘उत्तर कोरियाले युद्धका लागि ललकार्‍यो'


तर स्थानीय तहले विगतदेखि सञ्चालन गरिरहेका अस्पतालहरूले राम्ररी सेवा दिन सकिरहेका छन्?

पैसा अभाव, पर्याप्त जनशक्तिको व्यवस्था नहुनु तथा उपकरणको अभाव रहेकाले ती अस्पतालहरूको सेवा गुणस्तरीय हुन नसकिरहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

अभावै अभावले जेलिएका ती अस्पताल व्यवस्थापन गरिरहेका कतिपय स्थानीय तहले प्रदेश सरकारलाई अस्पतालको व्यवस्थापन गरिदिन गुहार्ने गरेका स्वास्थ्य मन्त्रालयका अधिकारीहरू बताउँछन्।

भइरहेका अस्पताल सञ्चालन गर्न नसकिरहेको अवस्थामा स्थानीय तहले शिलान्यास गरिसकेका सयौँ अस्पतालमध्ये भौतिक संरचना खडा हुन सक्ने तर प्रभावकारी सञ्चालनबारे गम्भीर प्रश्नचिन्ह रहेको  जनस्वास्थ्यविद बताउँछन्।

स्थानीय तहका अधिकांश अस्पतालको हालत खराब

देशभर हाल १९ वटा अस्पताल स्थानीय तहले सञ्चालन गरिरहेका प्रदेश सरकारका स्वास्थ्य सेवा महाशाखाका प्रमुखहरूले जनाएका छन्।

स्थानीय तहले सञ्चालन गरेका प्रदेश २ का अस्पताल बाहेक सबै अस्पतालको व्यवस्थापन खराब स्थितिमा रहेको प्रदेश सरकारका सामाजिक विकास मन्त्रालय अधिकारीहरूले बताएका छन्।

कतिपय स्थानीय तहले अब अस्पताल सञ्चालन गर्न नसक्ने भन्दै प्रदेश सरकारलाई गुहार्न थालेका छन्।

कर्णाली प्रदेशको दुल्लु अस्पताल सञ्चालन गरिरहेको दुल्लु नगरपालिकाले पनि अब अस्पताल चलाउन नसक्ने भन्दै प्रदेश सरकारलाई गुहारेको त्यहाँको स्वास्थ्य सेवा महाशाखाका प्रमुख बृषबहादुर शाहीले बताए।

दुल्लु नगरपालिकाकी उपप्रमुख विष्णु थापाले केन्द्र र प्रदेशबाट सहयोग नभए अस्पताल सञ्चालन गर्न नसक्ने बताइन्।

उनले भनिन्, 'हामीले प्रदेश सरकारलाई अस्पताल सञ्चालन गरिदिन अनुरोध गरेका हौँ। स्रोत छैन कसरी सञ्चालन गर्ने?'

प्रदेश १ का स्थानीय तहले सञ्चालन गरेका दमक अस्पताल, कटारी अस्पताल, रंगेली अस्पताल तथा इटहरी अस्पताल पनि सञ्चालनका लागि प्रदेश सरकारमा अनुरोध आएको त्यहाँको सामाजिक विकास मन्त्रालयले जनाएको छ।

पैसा तथा जनशक्ति अभाव

स्थानीय तहलाई अस्पताल सञ्चालन गर्नका लागि पर्याप्त पैसा नहुने भएकाले उनीहरूले सञ्चालन गरेका अस्पतालहरूको हालत खराब भएको स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरू बताउँछन्।

तर प्रदेश २ का चन्द्रनिगाहपुर अस्पताल, बर्दिबास अस्पताल तथा पोखरिया अस्पताल भने अन्य अस्पताल भन्दा केही सहज रूपले सञ्चालन भइरहेको प्रदेश २ स्वास्थ्य सेवा महाशाखाका प्रमुख डा. नवलकिशोर झाले बताए।

पैसा अभावकै कारण झापाको दमक... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

स्थानीय तह अस्पताल: अधिकांश अस्पतालको अवस्था 'बेहाल'


तर हामीले बिर्सन नहुने कुरा के हो भने त्यहाँ अहिले नै पनि क्युरिअसिटी नामको रोबटले काम गरिरहेको छ।

सन् २०१२ मा उक्त ग्रहमा अवतरण गरेपछि उसले राम्रैसँग काम गरिरहेको छ।

क्युरिअसिटीले आउँदो मङ्गलवार रातो ग्रह भनेर चिनिने मङ्गल ग्रहमा ३ हजार दिन पूरा गर्दैछ।

मङ्गल ग्रहको एक दिन २४ घण्टा ३९ मिनेट लामो हुन्छ।

उक्त मिशनले क्युरिअसिटी रोभरका मुख्य उपलब्धि झल्कने केही तस्बिरहरू सङ्कलन गरेको छ।

सन् २०१८ को जून महिनामा यी तस्बिरहरू प्राप्त गरेपछि मिशन दलले ठूलो राहत महसुस गर्‍यो।

त्यो मङ्गल ग्रहमा धुलाम्मे अवस्था हुँदाको समय भएपनि रोभरले पुन: खन्ने काम सुरु गरेको थियो।

सन् २०१६ पछि खनेर निकालिएको पहिलो ढुङ्गे नमूना 'दुलुथ' थियो।

एउटा प्राविधिक समस्याले उक्त खन्ने कामको अवस्था थाहा हुन छाडेको थियो।

सन् २०१८ को जून महिनायता नयाँ उपायको योजना बनाउँदै त्यसको निकै महत्त्वपूर्ण मानिने खन्ने काम पुन: लयमा फर्काइएको थियो।

मङ्गल ग्रहमा ग्रहण यस्तो देखिन्छ

हरेक मङ्गल वर्षमा दुईपटक उक्त ग्रहका दुईवटा चन्द्रमा - फोबोस र डिमोस सूर्यको अगाडिपट्टि देखिन्छन्। क्युरिअसिटीले ३५ सेकेन्डको उक्त ट्रान्जिट देखेको छ।

मङ्गलको वायुमण्डलमा देखिएको बादल

मङ्गलको पातलो वायुमण्डलमा हुने थोरै पानीका बाफले खासगरी चिसो समयमा र पर्वतका वरपर बादल बनाउँछ।

क्युरिअसिटीले त्यस्तो अवस्था पनि कैयौँ पटक देखेको छ।

सन् २०१९ को अन्त्यतिर लिइएको यो लोभलाग्दो फराकिलो दृश्य मङ्गल सतहको सबैभन्दा उच्च गुणस्तरको (१.८ अर्ब पिक्सेल्स) पानारोमा हो।

क्युरिअसिटीले पृथ्वी र सौर्यमण्डल परिवारका उसका छिमेकीको चित्र समेत खिचेको छ।

सन् २०२० को गर्मीयाममा क्युरिअसिटीको टोलीले उक्त रोभरलाई सार्प पर्वतको नयाँ र उच्च क्षेत्रमा लैजानेछ जहाँ त्यसले सल्फेट खनिजहरू धेरै भएको चट्टानहरूमा काम गर्नेछ।

क्युरिअसिटीले एउटा बलौटे ढुङ्गाको सतहमा पुग्न निकै भिरालो यात्रा समेत पूरा गर्‍यो।

हामीले आकाशमा देख्ने मङ्गल ग्रह देखेको भन्दा कति फरक छ भन्ने क्युरिअसिटीले त्यसभित्र थोरै मात्र खनेर हेर्दा थाहा भइरहेको छ । अहिलेसम्म सफलतापूर्वक २९ पटक त्यस्तो खन्ने काम भइसकेको छ।

त्यसले देखाउने खनिज र रसायनले त्यहाँका प्राचिन समयदेखिका गतिविधि बुझ्न सघाइरहेका छन्।

अहिलेको पानी नपर्ने मौसममा मङ्गल ग्रहको सतहमा धुलो जम्मा भएर बस्छ।

सूर्यको तापका भरमा आउने हावाले जमिनमा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मङ्गल ग्रहमा ३,००० दिन बिताएको रोबटले त्यहाँ यस्तो देख्यो


तर ३२ टोलीमात्र अन्तिम चरणमा पुग्ने भएकाले धेरै समर्थकको यो सपना पूरा हुँदैन।

र, तिनीहरू आफ्नो मनपर्ने टोली छान्दै विश्वकपमा झुम्मिन्छन्। खुशी र दु:खी हुन्छन्।

विश्वकपको विशेषता नै यही हो।

राष्ट्रिय टोलीमा खेलाडी अभाव

नेपालले चाहिँ विश्वकप कहिले खेल्छ होला ?

हरेक नेपाली समर्थकको मनमा यो प्रश्न एक पटक त उठ्छ उठ्छ। उठेकै हुन्छ। अनि जवाफ पनि उनीहरू आफैसँग हुन्छ। यो गाह्रो छ। अझ भनौं यथार्थमा असम्भव छ।

हेरौं विश्वकप पुग्न नेपालले कस्तो प्रयास गरेको छ।

इतिहास

नेपालले तीन दशक अगाडिदेखि विश्वकप छनोटमा भाग लिंदै आएको छ।

यसबीच भएका सातवटा प्रयासमा भने नेपाल छनोटको पहिलो चरण भन्दा अगाडि बढ्न सकेको छैन।

यद्यपि हरेक छनोटमा नेपाली फुटबल टोलीले केही रोचक इतिहास भने कोरेको देखिन्छ।

सन् १९८६ को विश्वकप छनोटमा नेपालको तर्फबाट पहिलो पटक प्रतिस्पर्धा गरेको थियो।

त्यो रुपकराज शर्माको कप्तानीमा रहेको ८० को दशकको नेपाली फुटबलको गोल्डेन जेनेरेशन अर्थात स्वर्णिम पुस्ताको टोली थियो।

आधुनिक शैली होइन, जोश र टिम भावना त्यतिबेला नेपालको मुख्य अस्त्र हुने गरेको सम्झना छ उक्त टोलीका एक सदस्य श्रीराम रञ्जितकारको।

फुटबल लिग अन्यौलमा

उनी सम्झिन्छन्, " हामीमा जोश थियो। प्राविधिक रुपमा अहिले झै अब्बल नभए पनि टिम भावनामा हामी असाध्य बलियो थियौं। देशको लागि खेल्ने भनेपछि ज्यान दिन्थ्यौं।  "

मलेसिया र दक्षिण कोरियाको समूहमा परेको नेपालले त्यतिबेला बहादुरीपूर्ण नतिजा निकालेको थियो।

टोलीका सदस्य भक्तराज राजकर्णिकार भन्छन्, "अवे खेलमा हामी दक्षिण कोरियासँग ० का विरुद्ध २ गोलले मात्र हार्‍यौं। त्यही दक्षिण कोरियाले त्यतिबेलाको विश्वकप विजेता अर्जेन्टिनासँग ३-२ को प्रतिस्पर्धात्मक स्कोरमा हारेको थियो। "

यथार्थ

सहभागिताको ३२ वर्ष लामो इतिहासमा नेपालले सन् १९९४ र २००६ बाहेकको बाँकी छनोट प्रतियोगितामा सहभागिता जनाएको छ।

छनोट प्रतियोगिता नेपालको विश्वकपसम्म पुग्ने बाटो हो, तर व्यवहारिक रुपमा त्यहाँ पुग्ने ल्याकत भने नेपाल जस्तो देशसँग रहेको देखिँदैन।

यद्यपि नेपाली फुटबलको हैसियत मापन गर्ने कसी भने विश्वकप छनोटका प्रतियोगिता बन्ने गरेको खेलाडीहरू बताउने गर्छन्।

राष्ट्रिय टोलीका पूर्व कप्तान राजुकाजी शाक्य भन्छन्, "त्यो हाम्रा खेलाडीहरूको लागि एउटा अनुपम अनुभव समेट्ने थलो थियो। आफ्नो स्तर पत्ता लगाउने प्रतिस्पर्धा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

विश्वकप फुटबलमा नेपालको संघर्ष


तर ३२ वर्षीया आयुषा श्रेष्ठको कथा भने अलि फरक छ। मध्यम वर्गीय परिवारमा हुर्केकी उनले गैरसरकारी संस्थाको जागिर छोडेर जोखिमयुक्त बाटो रोजिन्।

आमाबुवाले सजिलो जागिरको चाहना राखेपनि उनले नेपाली मौलिकता झल्किने गहना बनाउने आफ्नो सपना साकार पार्न 'आमो' नाममा गहनाको व्यवसाय सुरु गरिन् र डिजाइन गर्न थालिन्।

दुई वर्षयता उनको गहनाहरूले राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय स्तरमा पहिचान बनाएको छ।

'युवा उद्दमी श्रृङ्खला' अन्तर्गत सृजना श्रेष्ठले बनाएको यो भिडिओ -

युवा उद्यमी  श्रृङ्खलाका अन्य भिडिओहरू

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

आकर्षक जागिर छाडेर गहनाको डिजाइन


तर ४८ वर्षीय नेपाली आरोही कामी रीता शेर्पालाई कुनै डर लाग्दैन।

उनी सगरमाथामा सबैभन्दा धेरै पटक सफल आरोहण गर्ने कीर्तिमान राख्न आइतवार विश्वको सबैभन्दा अग्लो हिमालतर्फ लाग्दैछन्।

अहिले २१ पटक सगरमाथाको सफल आरोहण गरेको कीर्तिमान कामी रीता र अन्य दुई नेपाली आरोहीले संयुक्त रूपमा राखेका छन्।

कीर्तिमान

तर ती दुवै नेपाली आरोहीले अवकाश लिइसकेका छन्, जसको अर्थ अबको सफल आरोहणले उनलाई विश्वका सबैभन्दा बढी अनुभवी आरोहीको हैसियत दिलाउनेछ।

यसै हप्ताको शुरूमा उनले इएफइ समाचार संस्थासँग कुरा गर्दै भने, "मैले हाम्रो सम्पूर्ण शेर्पा समुदाय र मेरो देशले नै गर्व गर्न सक्ने गरी इतिहास बनाउनका लागि यसपटक सगरमाथाको आरोहणको प्रयास गरिरहेको छु।"

उनी अमेरिकामा मुख्यालय रहेको एउटा पर्वतारोहण दलसँग सम्बन्धित कम्पनीमा पथप्रदर्शकका रूपमा कार्यरत छन्।

उनले सन् १९९४ मा पहिलो पटक सगरमाथा आरोहण गरेका थिए र सबैभन्दा पछिल्लो पटक मे महिनामा सगरमाथाको चुचुरोमा पुगेका थिए।

विदेशी पर्वतारोहीहरू हिमाल आरोहणका लागि कामी रीता जस्ता शेर्पा पथप्रदर्शकको सहयोगमा निर्भर हुन्छन्।

उनीहरूलाई आरोहण मार्ग निर्धारण गर्न, डोरीहरू बाँध्न र आवश्यक पर्वतारोहणसम्बन्धी सामानहरू लैजान शुल्क तिर्ने गरिन्छ।

लक्ष्य

यसपटक कामी रीताको टोलीमा अमेरिकी र जापानी पर्वतारोहीसहित २९ जना छन्।

उक्त आरोहण दलले आइतवार सगरमाथा आधार शिविर जाने र अबको दुई हप्तापछि आरोहण शुरू गर्ने बताएको छ।

कीर्तिमान राख्न भन्दै पढाइ छाडेर पर्वतारोहण

अनुमतिबिनै सगरमाथा चढ्ने प्रयास विफल

मौसमको अवस्थाले उनीहरू कहिल्यै सगरमाथाको चुचुरोमा पुग्छन् भन्ने निर्धारण गर्नेछ।

कामी रिताले मे २९ मा सगरमाथाको चुचुरोमा पुग्ने लक्ष्य लिएका छन्।

तर आफ्ना नाममा नयाँ कीर्तिमान कायम भए पनि आरोहणलाई निरन्तरता दिने उनले बताएका छन्।

"यो वर्ष कीर्तिमान राख्न सफल भए पनि म सगरमाथा चढिरहनेछु," उनले इएफइसँग भने, " म २५ पटक सगरमाथाको आरोहण गरेर इतिहास बनाउन चाहन्छु।"

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सगरमाथाको चुचुरोमा बाइसौँ पटक पुग्ने लक्ष्य


तर, दशैँ-तिहार वा छठजस्ता मुख्य चाडपर्वका बेला स्वदेश फर्कँदा उनीहरूले भोग्ने पीडा भने उस्तै छ।

हरेक वर्ष नेपाल आउने बेला पाण्डेले सीमा नाकामा भारतीय सुरक्षाकर्मीबाट दुर्व्यवहारको सामना गर्ने गरेको बताउँछन्, भने गुप्ताले भारत जाँदा नेपाली सुरक्षाकर्मीबाट।

हाल दिल्लीमा रहेका पाण्डेले खासगरी दशैँजस्ता चाडपर्वमा घर आउँदाको सीमामा समस्या भोग्नुपर्ने दुखेसो टेलिफोनमा सुनाए।

के अब नेपालीहरू सीमामा नलुटिएलान्

गुनासो

उनले भने, "पुलिसहरू आउँछन्, यसमा के राखेको छ भन्दै लौराले घोचेर झिलिझाम्टी तानेर कच्याककुच्चुक पारिदिन्छन्। सय दुई सय झारिहाल्छन्। नदिने हो भने झन् हैरानी गर्छन्। केही बोल्ने हो भने कुटाइसम्म खानुपर्छ।"

भारत बिहारका गुप्ताको भोगाइ पनि मिल्दोजुल्दो छ।

काठमाण्डूको हाँडीगाउँमा ठेलागाडामा खाजा बिक्री गर्ने गुप्ता छठ पर्वका बेला घर फर्कँदा पाण्डेको जस्तै पीडा भोग्नुपर्ने बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "पैसा माग्छन्, दुई सय, तीन सय, पाँच सय जत्ति पनि माग्छन्, अनि लिएर छोड्छन्। नेपाल भारत सरकार मिलेर जाने र आउने बेलामा सजिलो बनाउनु पर्‍यो।"

नेपाल-भारत सीमा नाकामा पाण्डे र गुप्ताको जस्तो गुनासो गर्ने थुप्रै भेटिन्छन्।

र, यो समस्या अहिलेको मात्र भने होइन।

तर, दुवै देशका अधिकारीको गत शुक्रवार दिल्लीमा सम्पन्न सुरक्षा सहयोग बैठकले लामो समयदेखिका यस्ता गुनासा सम्बोधन गर्ने निर्णय गरेको जनाएका छन्।

सहयोग

तेस्रो सुरक्षा सहयोग सम्बन्धी उक्त बैठकमा नेपाली टोलीको नेतृत्व गरेका सशस्त्र प्रहरी बलका महानिरीक्षक शैलेन्द्र खनालले भने, "नेपाल र भारतका नागरिकलाई विशेष चाडहरूमा आवतजावत गर्दा उनीहरूलाई सहयोग गर्नका लागि दुवै पक्षबाट हामीले सहायता कक्ष राख्ने निर्णय गरेका छौं। अब केही समस्या आए हामी मिलेर समाधान गर्छौं।"

सहमति अनुसार चाडै नै नेपालको सशस्त्र प्रहरी बल र भारतको सशस्त्र सीमा बलले नाकाहरूमा दुवैतर्फ यस्तो कक्ष स्थापना गर्ने बताइएको छ।

झन्डै १८ सय किलोमिटर लामो खुल्ला सीमा रहेको नेपाल र भारतबीच सन् १९५० मा भएको मैत्री सन्धिअनुसार दुवै देशका नागरिक एक-अर्को देशमा निर्वाध रूपमा जान, बस्न र काम गर्न पाउँछन्।

तर, वर्षौदेखि दुवै देशका नागरिकले सुरक्षाकर्मीको दुर्व्यवहार र ठगिने गरेका घटना भोग्ने गरेको बताउने गरेका छन्।

सीमा क्षेत्रमा नागरिकले पाउने यस्तो सास्तीलाई समाधान गर्न दुई देशका उच्च अधिकारीबीच छलफल... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

पाण्डे नेपालका, गुप्ता भारतका, पीडा उस्तै


तराई केन्द्रित दलका असन्तुष्टिकाबीच नेपालले संविधानसभामार्फत नयाँ संविधान जारी गरेपछि पछिल्लो नाकाबन्दी भएको थियो। जसलाई भारत सरकारले अस्वीकार गर्दै आएको छ।

नाकाबन्दीको समयमा सत्तामा रहेका हालका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई उक्त कष्टकर अवस्था अन्त्य भएपछि विस्थापित गर्दै  प्रचण्ड नेतृत्वमा बनेको नेपाली कांग्रेस र तत्कालीन माओवादी पार्टीको संयुक्त सरकारले नेपालको विदेश नीतिबारे सुझाव दिन उक्त उच्चस्तरीय संयन्त्र बनाएको थियो।

त्यसले चुनावी सरकारको नेतृत्व गरेका तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवालाई २०७४ सालको माघमा आफ्नो प्रतिवेदन बुझाउँदै नाकाबन्दीको विषयमा तत्कालै गम्भीरतापूर्वक अध्ययन गर्न सिफारिस गरेको थियो।

चुनावपछि पुन: सत्ता सम्हालेका प्रधानमन्त्री ओली र उनको दलले उक्त उच्चस्तरीय कार्यदलको प्रतिवेदनलाई स्वामित्व नलिएकाले त्यसको कार्यान्वयन हुन नसकेको श्रोतले बीबीसीलाई बताएको छ।

नाकाबन्दीबारे कार्यदलले के भनेको थियो?

उच्चस्तरीय परराष्ट्र नीति पुनरावलोकन कार्यदलले ७० पृष्ठभन्दा लामो प्रतिवेदनमा विश्वभर विकास भइरहेका नाटकीय घटनाक्रम, नेपालको छिमेकको बदलिँदो परिवेश अनि राष्ट्रिय प्राथमिकता र स्वार्थलाई ध्यान दिएर नेपालको विदेश नीतिमा समयसापेक्ष सुधार गरिनुपर्ने निष्कर्ष उल्लेख गरेको छ।

त्यसक्रममा उक्त प्रतिवेदनले 'नेपालले भारतबाट बेहोरेको नाकाबन्दीहरूबारे गहिरो आत्मसमीक्षाको आवश्यकता' औंल्याएको देखिन्छ।

बीबीसीले प्राप्त गरेको उक्त प्रतिवेदनमा लेखिएको छ, "कूटनीतिको एउटा महत्त्वपूर्ण काम विगतको अनुभवबाट पाठ सिक्नु र त्यसअनुसार उपयुक्त कदमहरू विकास गर्दै जानु हो। अहिलेको नेपालको पुस्ताले भारतबाट तीनवटा ठूला नाकाबन्दी सामना गरिसकेको छ र हामी प्रत्येक पटक किन यस्तो भयो, यस्तो आघातपूर्ण घटना दोहोरिन नदिन के गर्न सकिन्छ वा पुन: नाकाबन्दी भइहाल्यो भने यसलाई कसरी उपयुक्त किसिमले व्यवस्थापन गर्ने भनेर ध्यानपूर्वक नसोचेर अघि बढ्ने गरेका छौँ।"

सन् २०१५ को नाकाबन्दी विनाशकारी भूकम्पले नेपाललाई थिलथिलो पारेको अवस्थामा लगाइएको प्रसङ्ग उल्लेख गर्दै उक्त प्रतिवेदनमा भनिएको छ, "परराष्ट्र मन्त्रालयले तत्कालै सम्भवत: विज्ञहरूको एउटा संयन्त्र निर्माण गरेर यस्तो खालको राजनीतिक सङ्कटबाट कसरी जोगिन सकिन्छ भन्ने मात्र नभई भविष्यमा फेरि त्यस्तो अवस्था आए कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्नेबारेमा पनि अध्ययन गर्नुपर्छ भन्ने... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नाकाबन्दीको जोखिमबारे पूर्वसावधानी अपनाउन सरकारलाई सिफारिस गरिएको प्रतिवेदन अलपत्र


तल्लो सदनका डेमोक्र्याटहरूले राष्ट्रपतिविरुद्ध 'दङ्गालाई प्रोत्साहन गरेको' आरोप लगाउने योजना छ।

संसद् रहेको क्यापिटल भवन हिंसात्मक ढङ्गले नियन्त्रणमा लिइएको घटनामा ट्रम्पको भूमिकालाई लिएर त्यस्तो अभियोग लगाउने डेमोक्र्याटहरूको तयारी हो।

संसदीय दलका सचेतक जेम्स क्लाइबर्नले सीएनएनसँग उक्त कदम यो साता उठाउन सकिने बताए।

तर जो बाइडनको पहिलो एक सय दिनको कार्यकाल पूरा नहुँदै उक्त दलले सेनटमा सुनुवाइको निम्ति प्रस्ताव नपठाउन सक्छ।

क्लाइबर्नले भने, "आफ्नो प्राथमिकता निर्धारण गर्न र त्यसको कार्यान्वयन थाल्न राष्ट्रपति निर्वाचित बाइडनलाई एक सय दिन दिऊँ।"

थप विभाजन: ह्वाइट हाउस

त्यसबाट बाइडनलाई आफ्नो नयाँ मन्त्रिपरिषद् निश्चित गर्न र कोरोनाभाइरससँग जुझ्ने लगायतका नीतिको आरम्भ गर्ने बाटो खुला हुनेछ।

यदि माथिल्लो सदनले महाभियोग प्रस्ताव प्राप्त गरेमा ती कुराका निम्ति पर्खिनुपर्ने हुनसक्छ।

ह्वाइट हाउसले राजनीतिक रूपमा प्रेरित भन्दै महाभियोगको सम्भावना खारेज गरेको छ।

त्यस्तो कदमले 'हाम्रो महान् देशलाई थप विभाजित गर्न मात्र सघाउने' ह्वाइट हाउसको भनाइ छ।

यदि उक्त प्रक्रिया अघि बढेमा ट्रम्प अमेरिकी इतिहासमा दुई पटक महाभियोगको सामना गर्ने पहिलो राष्ट्रपति हुनेछन्।

त्यो सम्भव हुनका निम्ति महाभियोगको आरोप तल्लो सदनमा ल्याएर पारित हुनुपर्नेछ।

त्यसपछि प्रक्रिया माथिल्लो सदनमा जानेछ जहाँ राष्ट्रपतिलाई हटाउन दुईतिहाइ मत आवश्यक हुन्छ।

ट्रम्पकै दलका नेताद्वारा पदत्यागको आग्रह

यदि उनलाई दोषी ठहर्‍याइयो भने ट्रम्पलाई फेरि सार्वजनिक कार्यालयको जिम्मेवारीमा रोक लगाउन सेनटले पनि मतदान गर्नसक्छ।

तर तल्लो सदनका सांसद क्लाइबर्नले १० दिनमा ट्रम्पले राष्ट्रपति कार्यालय छोड्नुअघि उनलाई महाभियोग लगाउन र सुनुवाइ गर्न आफूले सम्भव नदेखेको बताए।

डेमोक्र्याट र बढ्दो सङ्ख्यामा देखिएका रिपब्लिकनहरूले ट्रम्पमाथि पाँच जनाको ज्यान गएको गत बुधवार संसद्‌मा भएको हिंसालाई प्रोत्साहित गरेको आरोप लगाएका छन्।

तर कुनै पनि रिपब्लिकन सांसदले ट्रम्पलाई दोषी ठहर्‍याउने पक्षमा मतदान गर्ने बताएका छैनन्।

दोस्रो रिपब्लिकन सिनेटर प्याट टूमीले राष्ट्रपति ट्रम्पलाई राजीनामा दिन आइतवार आग्रह गरे।

उनले भने, "मेरो विचारमा देशका निम्ति उत्तम बाटो भनेको राष्ट्रपतिले राजीनामा दिने र जतिसक्दो चाँडो टाढा जाने नै हो। म त्यो सम्भावना नरहेको स्वीकार गर्छु तर मलाई... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

डोनल्ड ट्रम्प महाभियोग: हिंसापछि डेमोक्र्याटहरूद्वारा प्रस्ताव ल्याउने तयारी


तल्लो सदनमा तेस्रो वरिष्ठताकी रिपब्लिकन नेत्री लिज चेनीले महाभियोगको पक्षमा मतदान गर्ने उनको भूमिकालाई लिएर उनले पार्टी नेतृत्व तहबाट राजीनामा दिनुपर्ने मागको सामना गरिरहेकी छन्।

ट्रम्पविरुद्ध मतदान गरेका सांसदहरूले आफूहरूले हिंसाको खतरा सामना गरेको र सुरक्षा बढाइएको बताएका छन्।

ट्रम्पले कार्यालय छाड्ने र सिनेटमा सुनुवाइको सामना गर्ने तयारी गरिरहँदा पछिल्लो अवस्था देखापरेको हो।

राजीनामा माग

हाउस अफ रेप्रिजेन्टेटिभ्समा बुधवार ट्रम्पलाई महाभियोग लगाउने पक्षमा २३२ मत परेको थियो। गत साता क्यापिटल भवनमा भएको हिंसालाई प्रोत्साहित गरेको आरोपमा लगाइएको महाभियोगको विपक्षमा १९७ जना सांसद थिए।

सङ्घीय जाँच ब्यूरो एफबीआईले डेमोक्र्याट राष्ट्रपति निर्वाचित जो बाइडनको बुधवार हुने सपथ समारोहका दिन वासिङ्टन डीसी र ५० वटा राज्यका राजधानीहरूमा सशस्त्र समूहको सम्भावित प्रदर्शनको खतरा औँल्याएको छ।

रिपब्लिकन राष्ट्रपति जर्ज डब्ल्यू बुसका उपराष्ट्रपतिकी छोरी नेत्री चेनीले महाभियोगको पक्षमा मतदान गरे लगत्तै उनको राजीनामा माग गरिएको थियो।

ट्रम्पका अनुदारवादी समर्थकहरूले पदत्याग गर्न आग्रह गरेपछि उनले भनिन्, "म केही गर्न गइरहेकी छैन, यो विवेकको मतदान हो।"

बसहमा फरक धारणाहरू आउनुलाई स्वाभाविक ठान्ने उनले ट्रम्प ऐतिहासिक दोस्रो महाभियोगमा परेपछि बुधवार संवाददाताहरूलाई भनिन्, "तर हाम्रो देशले गृहयुद्धयताकै अभूतपूर्व संवैधानिक सङ्कटको सामना गरिरहेको छ।"

सुरक्षा चिन्तामा सांसदहरू

अर्का रिपब्लिकनले कैयौँ सहकर्मीले शरीर सुरक्षा गर्ने रक्षाकवच किनेको जानकारी दिए।

उनका अनुसार सुरक्षा खतराका कारण ती सांसदहरूले हिंसाको चेतावनी पाएपछि नियमित तालिका परिवर्तन गर्न बाध्य भएका छन्।

मिसिगनका रिपब्लिकन पीटर मेइजरले बिहीवार भने, "कसैले हाम्रो हत्या गर्न खोज्छ भन्ने हामीलाई लागेको छ।"

उनले भविष्यमा के हुन्छ भन्ने थाहा नभएको बताए। उनले भने, "यो अद्वितीय त्रासको अवस्था सहित विभाजन र घृणाको यो अभूतपूर्व वातावरणमा हामीले हरेक परिदृश्यको लेखाजोखा गर्नुपर्छ।"

ट्रम्पमाथि लागेको महाभियोगको अब सिनेटमा सुनुवाइ भएपछि छिनोफानो हुनेछ।

अमेरिकामै उपराष्ट्रपति माइक पेन्सले आउँदो साता हुने बाइडनको सपथ समारोहमा आफूले सुरक्षा सुनिश्चत गर्ने बताएका छन्। उनका अनुसार देशव्यापी रूपमा सुरक्षा सतर्कता बढाइएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ट्रम्पविरुद्ध मतदान गर्ने सांसदलाई ‘सुरक्षा खतरा’


तस्बिरमा खपटेकीराका सिङको टुप्पोमा देखिने डल्लो उसको शरीरको अङ्ग हैन। त्यो त बरु उक्त कीरालाई सङ्क्रमण गर्ने  'जम्बी फङ्गस' भनिने ढुसीको विशेष भाग हो।

परजीवी बनेर आफ्नो उद्देश्य पूरा गरिसकेको उक्त ढुसी अहिले कीराको शरीरमा बसेर आफ्ना बीज हावामा छर्कने अवस्थामा छ।

यो तस्बिर फ्राङ्क डेशान्डोलले खिचेका हुन्। यो तस्बिरले यस वर्षको 'वाइल्डलाइफ फोटोग्राफर अफ द इअर' प्रतियोगितामा वनस्पति र ढुसी वर्गमा विशेष स्थान पाएको छ।

फ्रान्सेली फोटोग्राफर डेशान्डोलले सो तस्बिर पेरुको एमेजन क्षेत्रमा खिचेका हुन्।

"पहिला त म यो के अनौठो चिज हो भनेर अल्मलिएँ," बीबीसीसँग उनी भन्छन्, "त्यसपछि नजिकै गएँ र यो दृष्य तथा ढुसीको सन्तुलन मिलेको गज्जबको बान्कीबाट प्रभावित भएँ।"

उनले परजीवीले सङ्क्रमण गरेका अरू खपटेकीरा पनि देखेका थिए तर अरू यसरी राम्रो फोटो आउने खालका थिएनन्।

यो वर्षको उक्त प्रतियोगिता सुरु भएको ५५ वर्ष हुँदैछ। प्रतियोगितामा ५५ हजारवटा तस्बिर प्राप्त भएका थिए।

प्रतियोगितामा विभिन्न वर्गमा विशेष मानिएका अरू तस्बिरहरू यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ।

केही तस्बिरमा हिंसक पशु पनि भएकाले केही पाठकलाई तिनले  विचलित पार्न पनि सक्छन्।

'कुकुर र बिरालो'को लडाइँ, पिटर हेगार्थ, यूके

अफ्रिकी जङ्गली कुकुरलाई कुशल सिकारी मानिन्छ। तर यो अवसरमा भने हैन।

यो एक्लो चितुवा बल्लबल्ल ज्यान जोगाएर भाग्यो। यो तस्बिर दक्षिण अफ्रिकाको एउटा सिकार आरक्षमा खिचिएको यो।

जीवनको चक्र, एलेक्स मस्टर्ड, यूके

रक्तसागरमा माछाको बथान। भाले र पोथीको समागम हुनुभन्दा अघि माछाहरू यसरी नै गोलो बनाउँदै घुम्दै गर्छन्।

यसरी समूहमा घुम्दा उनीहरू सिकारीबाट जोगिन पनि सक्छन्।

भाग्यमानी, जेसन ब्यान्टल, क्यानडा

यो तस्बिरमा एउटा पोथी र्‍याकून एउटा थोत्रो गाडीको सिसा फुटाएर बाहिर मुख निकालेको देखिन्छ।

छाउरा हुर्काउन ऊ त्यो गाडीमा बसेकी थिई।

विश्वास, टोमस पेशाक, जर्मनी/दक्षिण अफ्रिका

एउटा ग्रे ह्वेल मेक्सिकोको सान इग्नासिओ लगूनमा एकजना पर्यटकले डुङ्गाबाट पानीमा हात राखेपछि त्यतातिर जाँदै।

सो लगूनमा बस्ने ह्वेलहरू मानिसले आफूलाई छोएको मन पराउँछन् र मानिससँग लहसिन जान्छन्।

खोल, मिङ्गुई युआन, चीन

यो पिँजडाजस्तो संरचना एक जातको पुतलीको लार्भा र वयस्क चरणको बीचको प्युपाको खोल हो।

शरीर रूपान्तरण हुँदा सिकारीबाट जोगिनका लागि लार्भा चरणको झुसिल्कीराले रेसादार खोल... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अद्भुत प्रकृतिका अद्भुत तस्बिरहरू


तस्बिरमा सो ऐतिहासिक स्मारकबाहिर एक पुरुषले एक बालिकालाई उचालेर घुमाइरहेको र दुवैजना प्रसन्न मुद्रामा भएको देखिन्छ।

त्यतिखेर त्यहाँ पुगेकी २३ वर्षीया एक पर्यटक ब्रुक विन्डसरका अनुसार उनले त्यो तस्बिर गिर्जाघरमा आगलागी हुनुभन्दा करिब एक घण्टापहिले खिचेकी थिइन्।

आगलागी भएपछि उनले ती दुई जना कहाँ होलान् भनेर उनले त्यो तस्बिर ट्विटरमा राखिदिइन्।

उनको ट्वीट झन्डै हजारौँ पटक रिट्वीट भएको छ।

आशावादी

मिशिगन अमेरिकाबाट प्यारिस आएकी विन्डसरले बीबीसीलाई बताएअनुसार उनले अझै ती पुरुष र बालिकाको स्थिति थाहा पाउन सकेकी छैनन्।

तर उनी दुवैजना कहाँ होलान् भनेर थाहा पाउनेमा आशावादी छन्।

उनले ती पुरुष र बालिका बाबुछोरी नै भएको आफूलाई पक्का नभएको बताएकी छन्।

तर त्यो क्षणलाई हेर्दा उनीहरू बाबुछोरी जस्तो आफूलाई लागेको बताइन्।

मूकदर्शक

उनले ट्विटरमा सन्देश लेख्दै ती दुई जनाई फेला पार्न आफूलाई सहयोग गर्न सार्वजनिक आग्रह गरेकी थिइन्।

उनले ती पुरुष पनि आगलागी भएपछि आफूजस्तै आहत भएको हुन सक्ने बताइन्।

विन्डसरका अनुसार आगलागी भएपछि उनले पनि हजारौँ मानिससँगै उभिएर त्यो दन्किएको हेरिरहिन्।

उनले बीबीसीसित भनिन्, "हामीले प्यारिसवासीले जस्तै अत्यन्त स्तब्ध भएर कथिड्रल जलिरहेको दृश्य भएर हेर्‍यौँ।"

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नोट्र-डाम गिर्जाघर: आगलागी हुनुअगाडि बाहिर खिचिएको यो तस्बिरको ठूलो चर्चा


ताजा पानीमा पाइने माछाका लागि स्वच्छ नदी आवश्यक पर्छ

उक्त प्रतिवेदनका अनुसार लगभग एकतिहाइ त्यस्ता माछा लोप हुने खतरा देखिन्छ।

संरक्षण समूहहरूका अनुसार ८० प्रजातिका माछा लोप भएका छन्। तीमध्ये १६ प्रजाति पोहोर एक वर्षमै मासिएका हुन्।

लाखौँ मानिसहरू खाना र आयआर्जनका लागि ताजा पानीमा पाइने माछामा निर्भर छन्।

तर प्रदूषण, जथाभावी रूपमा माछा मार्ने चलन र नदीहरूमा बाँध बनाउने तथा पानी तान्ने कार्यबाट यस्ता माछाको सङ्ख्यामा कमी आएको छ।

उक्त प्रतिवेदनका अनुसार विगत ५० वर्षमा बसाइँ सर्ने प्रकृतिका माछाको सङ्ख्या तीनचौथाइले घटेको छ।

सोही अवधिमा "मेगाफिश" भनेर चिनिने ठूला प्रजातिका माछाको सङ्ख्या ९४ प्रतिशतले कम भएको छ।

विश्व वन्यजन्तु कोष (डब्ल्यूडब्ल्यूएफ), द लन्डन जूलोजिकल सोसाइटी (जेडएसएल), ग्लोबल वाइल्डलाइफ कन्जर्भेशन र द नेचर कन्जर्भेटरीसहित १६ वटा संरक्षण समूहहरूले 'विश्वका बिर्सिइएका माछाहरू' नामक प्रतिवेदन तयार पारेका हुन्।

यूकेमा स्टर्जन र बर्बोट हराइसके भने साल्मन पनि लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ।

ओभल: लकडाउनमा इन्टरनेटमा चर्चित बनेको माछा

युरोपेली बाममाछा लोपोन्मुख रहेको छ।

डब्ल्यूडब्ल्यूएफका अनुसार अधिकांश माछाको सङ्ख्या कमी आउनुमा नदीहरूको खराब अवस्था मुख्य कारण रहेको छ।

उसले ताजा पानीको वासस्थानलाई स्वस्थ बनाउन सरकारहरूलाई आग्रह गरेको छ।

त्यसका लागि हाल रहेका कानुनहरूको उचित कार्यान्वयन, वातावरणसम्बन्धी बन्दै गरेका कानुनहरूमा संरक्षणलाई प्रोत्साहन  दिन र प्रकृतिलाई पुनर्स्थापित गर्न विश्वव्यापी अभियान चलाउनुपर्ने उसको भनाइ छ।

डब्ल्यूडब्ल्यूएफका डेभ टिक्नर ताजा पानी पृथ्वीका केही जीवन्त को वासस्थानमध्ये पर्ने तर उक्त प्रतिवेदनले विश्वभरि नै त्यसमा विनाशकारी ह्रास आएको देखाएको बताउँछन्।

उक्त सङ्गठनको ताजा पानीसम्बन्धी प्रमुख सल्लाहकार रहेका उनले पानी प्रदूषित बनिरहेको बताउँदै सरकारहरूलाई वातावरणसम्बन्धी प्रतिबद्धताहरू पूर्ण रूपमा पालन गर्न आग्रह गर्छन्।

द नेचर कन्जर्भेटरीकी कार्मेन रेभेङ्गा ताजा पानीमा हुने माछाका प्रजातिहरू भिन्नभिन्न र फरक खालका समूह रहेको बताउँछिन्।

माछाहरू सीमसारको स्वच्छता र लाखौँ मानिसको खाना र आम्दानीका लागि पनि आवश्यक हुन्छन्।

उनी भन्छिन्, "ताजा पानीमा पाइने माछाको संरक्षणका लागि प्रकृतिमा आधारित समाधान खोज्न अहिले अन्य कुनै बेलाभन्दा बढ्ता सामूहिक राजनीतिक... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सङ्कटमा माछाः ताजा पानीमा पाइने माछा एकतिहाइले 'घट्ने खतरा'


तान्शी नाइजिरियन हुन्। उनी टेक्सस विश्वविद्यालयमा विद्यावारिधि गर्दैछिन्।

उनी त्यस्ता वैज्ञानिकमध्ये एक हुन् जसले चमेरोको नकारात्मक छविलाई सुधार्ने प्रयत्न गर्दैछिन्।

कोरोनाभाइरस महामारी फैलाउनमा चमेरोको भूमिका रहेको चर्चाले यसको छवि अहिले झन् नराम्रो बनेको छ।

अस्ट्रेलियादेखि इन्डोनेशियासम्म ठूलो सङ्ख्यामा चमेरोहरू मारिएका खबरहरू आएपछि विश्वभरिका संरक्षणकर्मीलाई चिन्तित बनाएको छ।

इरोरो तान्शी

किन चमेरोलाई दोष?

कोभिड-१९ लगाउने सार्स-कोभ-२ नामक भाइरससँग ९६ प्रतिशत मिल्दोजुल्दो अर्को एउटा भाइरस एकखाले जङ्गली चमेरोमा पाइएकाले मानिसहरूले चमेरोलाई दोष लगाएको तान्शी बताउँछिन्।

त्यसले सबै चमेरोलाई शङ्काको घेरामा ल्यायो। तर चमेरोले यो भाइरस नसारेको वैज्ञानिक प्रमाण छन्।

तान्शी भन्छिन्, "हालैका अनुसन्धानले करिब ४०-७० वर्षअघि सार्स-कोभ-२ भाइरस जङ्गली चमेरोबाट छुट्टिएको देखाएका छन्।"

"त्यसले चमेरोले मानिसहरूमा सार्स-कोभ-२ भाइरस सीधा सारेका होइनन् भन्ने प्रमाण दिएको छ।"

डा. पोल डब्लू वेबाला

मासाई मारा विश्वविद्यालय केन्यामा वन्यजीव विज्ञान प्राध्यापन गरिरहेका डा. पोल डब्ल्यू वेबाला पनि त्यसमा सहमत छन्।

उनी भन्छन्, "विकासवादी भाषामा भन्दा मानिसमा सार्स-कोभ-२ चमेराबाट आएको हो भने त्यसलाई प्रसार गर्ने कुनै मध्यमार्गी तत्त्व हुनुपर्छ।"

त्यसो भन्नुको मतलब चमेरो उक्त भाइरस उत्पादक हुन् भने पनि उनीहरू स्वयंले त्यसलाई मानिसमा सारेनन्।

त्यसरी भाइरस सार्ने सम्भावित माध्यम भनेर सालकलाई शङ्का गरिएको छ।

कसलाई दोष लगाउने त?

तान्शी र उनका सहकर्मी वैज्ञानिकहरू अहिलेको महामारीको दोष चमेरोलाई होइन, मानिसलाई लगाउनु पर्नेमा सहमत छन्। किनभने यो मानव जनसङ्ख्याभित्र फैलिएको छ।

वेबाला भन्छन् कि मानिसहरूका क्रियाकलापकै कारणले महामारी आएको हो।

"वन्यजन्तुको वासस्थानमा अतिक्रमण, हानी र यातायातका कारण पहिले कहिल्यै सम्पर्क नभएका प्रजातिबीच अहिले सम्पर्क स्थापित भएको छ," उनले भने।

चमेरो मारेर हामी कोरोनाभाइरसबाट बच्न सक्दैनौँ। संरक्षणकर्मीहरू अझ उनीहरूलाई सिध्याए अवस्था थप खराब हुने बताउँछन्।

चमेरोबाट के फाइदा हुन्छ?

"यदि तपाईँ कुनै सुती लगाइरहनु भएको छ वा यदि तपाईँ कफी वा चिया पिउनु हुन्छ वा तपाईँ मकैबाट बनेको खानेकुरा खानुहुन्छ भने तपाईँ पहिलेदेखि नै चमेरोसँग जोडिनु भएको छ," डा. वाबेला भन्छन्।

खानेकुरादेखि सौन्दर्य... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: चमेरोले कोभिड-१९ गराउने विषाणु मानिसमा सारेको प्रश्नको वैज्ञानिक उत्तर


तालिबानबाट खतरा हुन सक्ने र महिला साइकल खेलाडी भएका कारण परेको सामाजिक दबावका कारण सन् २०१६ मा परिवारसहित उनले अफगानिस्तान छाडिन्।

उनी अहिले शरणार्थी रूपमा फ्रान्समा बस्छिन्।

सन् १९९० को दशकमा अफगानिस्तानमा तालिबानको शासन हुँदा बालिकाहरूलाई विद्यालय जान निरुत्साहन गरिन्थ्यो र महिलाहरूलाई काम गर्न दिइन्थेन।

अफगान सरकार र उसका सहयोगीहरूले त्यसयता तालिबानसँग युद्ध गरिरहेका छन्।

पछिल्ला केही महिनाहरूमा सर्वसाधारण र त्यसमा पनि विशेषगरि ख्याति कमाएका महिलाहरू लक्षित तालिबान आक्रमण बढ्दो क्रममा छ।

हेर्नुहोस् एउटा भिडिओ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ओलिम्पिक्स: ‘महिला भएका कारण तालिबानले मलाई साइकल चलाउन दिँदैन’


तालिम केन्द्रको भवनमा प्रवेश गरि हमलाकारीले आक्रमण गरेपछि अघि बढाइएको सुरक्षा कारबाही ४ घण्टा भन्दा बढी चलेको थियो।

उक्त आक्रमणमा एक सय जना भन्दा बढी घाइते भएको बताइएको छ।

अधिकारीहरुले एउटा उग्रवादी समूहले उक्त आक्रमण गराएको आशंका गरेका छन् तर अझै सम्म कसैले पनि आक्रमणको जिम्मा लिएको छैन्।

हमलाकारी

अधिकारीहरुले आत्मघाति विस्फोटक भेष्ट लगाएका ३ जना हमलाकारी तालिम केन्द्र भित्र प्रवेश गरी आक्रमण सुरु गरेको विश्वास गरेका छन्।

विद्रोही विरुद्ध कार्वाही अघि बढाउन सैनिकहरु आएपछि बलोचिस्तानको प्रहरी कलेजबाट सयौँ तालिमेहरुलाई बाहिर निकालिएको थियो।

बलोचिस्तानका गृहमन्त्री सरफराज अहमद बुग्टीले हमलाकारी विरुद्धको सैनिक कारबाही समाप्त भएको बताए।

आक्रमणकारीमध्ये दुई जनाले आत्मघाती बम विष्फोट गराएर ज्यान लिएका थिए भने अर्का एक जनालाई सुरक्षाकर्मीले मारिदिएको उनले जानकारी दिए।

विष्फोटनका कारण ज्यान गुमाउनेमा अधिकांश तालिमे रहेको बताइएको छ।

पाकिस्तानी सेनाका मेजर जेनरल शेर अफगानले उक्त आक्रमणका पछाडि लस्कर ए जाङ्भि नामक उग्रवादी समूहको हात रहेको आरोप लगाएका छन्।

उनले हमलाकारी अफगानीस्तानमा रहेका उग्रवादीहरुसँग सम्पर्कमा रहेको बताएका छन्।

सोमबार अबेर भएको उक्त आक्रमणको जिम्मा अझै कसैले लिएको छैन।

प्रत्यक्षदर्शीहरुले हमला शुरु भएपछि गोली हानाहान र विष्फोटनको अवाज सुनेको बताएका छन्।

उक्त आक्रमणमा झण्डै सय जना घाइते भएको जनाइएको छ।

संवेदनशील

यसअघि सोमबार क्वेटाको दक्षिणमा रहेको सुराबमा दुई जना भन्सार अधिकृतहरुको गोली हानी हत्या गरिएको थियो भने अर्का एक जना गम्भीर घाइते भएका थिए।

क्वेटा बलोचिस्तान प्रान्तको राजधानी हो र त्यहाँ पृथकतावादी समूह र इस्लामवादी उग्रवादीहरुले विगतमा पनि यस्तै किसिमको आक्रमण गरेका छन्।

गएको अगष्टमा त्यहाँ अस्पताल र वकिलहरुलाई लक्षित गरि गराइएका अलग अलग विस्फोटनमा ८८ जना मारिएका थिए।

पाकिस्तानी सेनाले अफगान सीमा नजिकैको संवेदनशील आदिवासी इलाकामा उग्रवादीहरु विरुद्ध कारबाही गर्दै आएको बताउने गरेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

प्रहरी तालिम केन्द्रमा भीषण हमला


तालिवान लडाकुहरू (फाइल तस्बिर)

एउटा पश्चिमी प्रान्तको सैनिक चौकीमा विद्रोहीहरूले गएराति हमला गर्दा कम्तीमा दुई सैनिकको ज्यान गएको उनीहरूले जनाएका छन्।

राजधानी काबुलमा भएको आत्माघाती बम हमलामा चाहिँ कम्तीमा तीन सुरक्षाकर्मीको ज्यान गएको छ।

उक्त घटना काबुलको कूटनीतिक क्षेत्रमा भएको थियो।

अफगानिस्तान: काबुल शवयात्रामा बम विस्फोट

थप आक्रमण

हेलमन्द प्रान्तमा भएको अर्को आक्रमणमा चाहिँ दुई जना सुरक्षाकर्मी मारिएका छन्।

अफगानिस्तानको टिभी स्टेशनमा हमला

एक जना लडाकुले विस्फोटक पदार्थले भरिएको सवारी साधन एउटा सुरक्षा जाँचचौकीमा लगेर ठोक्काएको थियो।

हेलमन्दमै अर्को आक्रमण भएको विवरणहरूमा जनाइएको छ।

उक्त आक्रमणमा कैयौं सुरक्षाकर्मीको ज्यान गएको ठानिएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अफगानिस्तान: 'तालिवान हमलामा २५ जनाको मृत्यु'


ताहिर अल शाम नामक जिहादीहरुको गठबन्धनले 'सुखोइ-२५' नामक युद्ध विमानलाई काँधमा राखेर प्रहार गरिने क्षेप्यास्त्रको प्रयोगबाट खसालेको जनाइएको छ।

रुसी विदेश मन्त्रालयले विमानबाट निस्केर भाग्न खोजेका पाइलटलाई विद्रोहीहरुले मारिदिएको जनाएको छ।

सिरियाली सरकारका फौजी कारबाहीलाई मद्दत गरिरहेको रुसले अलेप्पोबाट दक्षिणमा रहेका सडक छेउमा रहेका निशानाहरुमा बम खसाल्दै आएको थियो।

आक्रमण

जवाफी कारबाहीमा ३० भन्दा बढी विद्रोही मारिएको मस्कोले बताएपनि त्यसको सार्वजनिक रुपमा पुष्टि भइसकेको छैन्।

जमिनमा आक्रमणका लागि प्रयोग गरिने सुखोइ विमान इडलिबको मासरान क्षेत्रमा निशानामा परेको हो।

रूसी र अमेरिकी विमान किन त्यति नजिकबाट उडे?

निगरानी समूहहरुका अनुसार रुसी विमानहरुले अघिल्ला २४ घण्टामा त्यहाँ दर्जनौँ हमलाहरू गरेका थिए।

सामाजिक सञ्जालमा राखिएका भिडिओमा उक्त जेटमाथि आक्रमण भएको, तत्कालै आगो लागेको र त्यसपछि त्यो फन फन घुम्दै तल खसेको देखिन्छ।

जमिनमा लिइएका भिडिओमा विमानको पखेटामा रातो तारा  देखिन्छ।

सामाजिक सञ्जालमा राखिएको एउटा भिडिओमा हायत तहरिर अल साम समूहले नजिकैको साराकिब शहरमा हवाई कारबाही गरिरहेको विमानलाई क्षेप्यास्त्र आक्रमण गरी खसालिदिएको जनाएको छ।

उक्त समूहले विभिन्न नाममा वर्षौँदेखि सो क्षेत्रमा गतिविधि गरिरहेको छ।

दुर्लभ

रुसी विदेश मन्त्रालयले विमान चालकको शव प्राप्त गर्न सबै संभव उपाय अपनाइरहेको जनाएको छ।

'अमेरिकाको प्रतिद्वन्द्वी रुस र चीन'

रुस-अमेरिका सम्बन्ध 'खराब' अवस्थामा

भूमध्य सागरमा रहेका रुसी पानी जहाजमार्फत इडलिब प्रान्तमा हवाई क्षेप्यास्त्रहरु प्रहार गरिएको समाजिक सञ्जालमा प्रेषित विवरणहरुमा जनाइएको छ।

रुसी विदेश मन्त्रालयले उक्त क्षेत्रमा अत्याधुनिक अस्त्रहरुको प्रयोग गरिएको जनाएको छ।

पछिल्लो घटनालाई एकदमै दुर्लभ भनिएको छ।

सन् २०१५ को सेप्टेम्बरमा सिरियाविरुद्ध रुसले कारबाही शुरु गरेयता रुसी लडाकु विमान खसालिएको यो पहिलो घटना हो।

 सन् २०१६ को सेप्टेम्बरमा विद्रोहीहरुले एउटा रुसी हेलिकप्टर खसालिदिएका थिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

रुसी लडाकु विमान सिरियामा खसालियो


ति चार देशले एउटा संयुक्त वक्तव्य  जारी गर्दै ति भूतपूर्व जासुस सेर्गेई स्क्रिपाल र उनकी छोरीलाई विष दिइएको घटनाको  निन्दा गरेका छन् र त्यसलाई ब्रिटिश सार्वभौमिकताको उलंघन भनेका छन्।

उनीहरुले भनेका छन् राज्य तहबाट भएको त्यस्तो रासायनिक हमला स्पष्ट रुपमा अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको उलंघन हो र त्यसबाट सबैको सुरक्षामाथि खतरा उत्पन्न भएको छ।

ति देशहरुले आफूले उक्त हमलाप्रति 'घृणा व्यक्त गरेको' बताएका छन्।

तिनीहरुले सो हमलासंग सम्बन्धित सबै प्रश्नको जवाफ दिन र त्यसमा प्रयोग भएको नर्भ एजेन्टकाबारे सम्पूर्ण जानकारी उपलब्ध गराउन पनि रुसलाई आग्रह गरेका छन्।

रुसले त्यस्तो आरोपलाई अतिशयोक्तिपूर्ण भनेर खण्डन गरेको छ।

ब्रिटेनले २३ जना रुसी कुटनीतिज्ञहरुलाई निष्काशन गरेको घटनाका सम्बन्धमा पनि आफूले छिटै प्रतिक्रिया जनाउने रुसले बताएको छ।

ब्रिटेन: रासायनिक अस्त्र प्रतिरक्षा केन्द्र खोलिने

देश निकाला

उक्त घटनाका सम्बन्धमा  ब्रिटेनले २३ जना रुसी कुटनितिज्ञलाई देश निकाला गरिदिएको थियो।

बिहीबार ब्रिटेनकी प्रधानमन्त्री टरिजा मेले विल्टशिएर क्षेत्रस्थित भूतपूर्व रुसी गुप्तचरमाथि रासायनिक हमला भएको स्थानको भ्रमण गरेकी छन्।

त्यहां पुगेर उनले भनिन् "यस्तो निन्दनीय कार्यका लागि हामी रुसलाई दोषी ठहर्याउंदछौं।"

रुसले उक्त हमलामा आफ्नो कुनै संलग्नता नरहेको बताउंदै आएको छ।

ब्रिटेनको सल्जबरी शहरमा ति भूतपूर्व रुसी जासुस र उनकी छोरीलाई रासायनिक विषालु पदार्थले हमला गरिएको थियो।

६६ वर्षीय सेर्गेई  स्क्रिपाल र उनी छोरी ३३ वर्षीया युलिया स्क्रिपालको गम्भीर अवस्थामा अस्पतालमा उपचार भैरहेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

जासुस विष प्रकरणमा रुसको निन्दा


तिघ्राको दुई मिटर लामो हड्डी औँजेक क्षेत्रमा फेला पारिएको र त्यो सोरापाड डाइनोसरको भएको ठानिएको छ।

लामो घाँटी र पुच्छर भएको ती भीमकाय डाइनोसरले बोटविरुवा खाने गर्थे।

जुरासिक युगको अन्त्यतिर एकदमै पाइने सोरापाड डाइनोसर पृथ्वीमा हालसम्म पाइएका ठूलामध्येका स्थलचर थिए।

फेला पारिएको हड्डीको संरक्षित अवस्था हेरेर आफूहरू आश्चर्यचकित भएको जीवाश्मबारेका जानकार वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्।

न्याश्नल हिस्ट्री म्युजियम अफ प्यारिसका रोनान एलेनले लो प्यारिजियन पत्रिकासँग भने, "हामी मांसपेशी, स्नायु र दाग देख्न सक्छौँ।"

"यति ठूलो अंश आँफैमा टुक्रिने सम्भावना धेरै हुने भएकाले यत्रो टुक्रा प्राप्त हुनु दुर्लभ कुरा हो।"

 ती डाइनोसरकति तौलका थिए?

एलेनले समाचार संस्था एएफपीलाई बताए अनुसार सोरापाड डाइनोसरहरू १४ करोड वर्ष पहिला अस्तित्वमा थिए र तिनीहरू ४० देखि ५० टनसम्मको तौलका थिए।

अर्को एउटा फ्रान्सेली पत्रिका अनुसार सन् २०१० मा एउटा सोरापाड डाइनोसरको तिघ्राको हड्डी फेला पारिएको थियो जसको लम्बाइ २ मिटर र तौल ५०० किलोग्राम थियो।

यसै हप्ता फेला पारिएको पछिल्लो हड्डी बाहिर निकाल्न पूरै एक हप्ता लाग्न सक्ने र त्यसका लागि क्रेन चाहिने बताइएको छ।

कोन्याक नगर नजिकै पर्ने शाराँट क्षेत्रस्थित अङ्गुर बगानहरूमुनिको जमिन उत्खनन कार्यमा करिब ७० जना वैज्ञानिकले यो ग्रीष्मकालमा काम गरिरहेका छन्।

सन् २०१० यता सो क्षेत्रबाट साढे सात हजारभन्दा बढी जीवाशेष फेला पारिसकिएको छ।

यसअघि दलदल रहेको उक्त क्षेत्र उत्खनन कार्यका लागि फ्रान्सका निकै महत्त्वपूर्णमध्येको एउटा स्थान साबित भएको छ।

यसअघि स्टेगासोरस डाइनोसरका हड्डी तथा अस्ट्रिच डाइनोसरको एउटा सिङ्ग फेला पारिएको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

फ्रान्समा फेला पर्‍यो भीमकाय डाइनोसरको तिघ्राको हड्डी


तिनमध्ये समाचार संस्था एएफपीका काबुलस्थित प्रमुख फोटोग्राफर शाह माराई पनि रहेका छन्।

पहिलो विस्फोट मोटरसाइकलमा आएका एक जना आक्रमणकारीले गराएका थिए।

पहिलो घटना भएको स्थानमा जम्मा भएका सञ्चारकर्मी र अरू सर्वसाधारणको भिडमा १५ मिनेट जतिपछि दोस्रो विस्फोट भएको थियो।

जिम्मेवारी

इस्लामिक स्टेट समूहले आक्रमणको जिम्मेवारी लिएको छ।

एएफपीले सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा लेख्दै दोस्रो विस्फोट नियतवश पत्रकारहरूप्रति लक्षित भएको दाबी गरेको छ।

एक जना प्रहरी प्रवक्तालाई उद्धृत गर्दै एएफपीले पत्रकारको भेषमा आएका बम आक्रमणकारीले भिडमा विस्फोट गराएको जनाएको छ।

रेडिओ फ्री युरोप (आरएफई) ले उसका दुई पत्रकारहरू पनि मारिएको पुष्टि गरेको छ। उनीहरू अब्दुल्लाह हानन्जाई र मोहर्रम दुर्रानी भएको बताइएको छ।

आरएफईका अनुसार हानन्जाईले लागुपदार्थबारे एउटा समाचार सामग्रीमा र दुर्रानीले महिलासम्बन्धी साप्ताहिक कार्यक्रमका लागि काम गर्दै थिए।

घटनामा आरएफईकै लागि काम गर्ने अर्का एक जना पत्रकार पनि घाइते भएका छन्। अर्को समाचार संस्था रोएटर्सले आफ्नो एक फोटोग्राफर पनि छर्रा लागेर घाइते भएको जनाएको छ।

सोमवार भएको घटनामा पत्रकारसहित चार प्रहरीहरू मारिएको एक जना सरकारी अधिकारीले बीबीसीलाई बताए।

एएफपीले वानटीभीका दुई, टोलो न्यूजका एक र जहाँ टीभीका एक पत्रकार मारिएको विवरण दिएको छ।

इस्लामिक स्टेटले जारी गरेको एउटा विज्ञप्तिमा देशको गुप्तचर निकायको मुख्यालयलाई आक्रमणको निशाना बनाइएको बताइएको छ। आक्रमण भएको शाश्दारक क्षेत्रमा अफगानिस्तानको रक्षा मन्त्रालय, गुप्तचर सेवा कार्यालय र उत्तर एट्लान्टिक सन्धि सङ्गठन नेटोको कार्यालय रहेका छन्।

बीबीसी सम्वाददाता पनि मारिए

एउटा छुट्टै घटनामा खोस्त प्रान्तमा बीबीसी सम्वाददाता अहमद शाह एक आक्रमणमा मारिएका छन्।

उनन्तीस वर्षीय शाह बीबीसी अफगान सेवाका लागि एक वर्षभन्दा बढी समयदेखि कार्यरत थिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

काबुल विस्फोट: पत्रकारहरू पनि हताहत


तिनमा केही सयको संख्यामा नेपाली पनि रहेका छन्।

लाखौँ रुपैयाँ खर्च गरेर प्रत्यक्ष विश्वकप हेर्ने पाएकाहरू त्यो अनुभवलाई जीवनभरि सम्झिरहेन बताउँछन्।

नेपाली फुटबलको आधिकारिक निकाय एन्फाका अनुसार विगतका वर्षहरुका दाँजोमा अहिले आयोजना स्थलमै पुगेर विश्वकपका खेलहरू हेर्नेहरूको संख्या बढेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

विश्वकप हेर्न रुस पुग्ने नेपाली


तिनमा खोपको नाममा आनुवंशिक कोड परिवर्तन गर्न लागिएको कुरादेखि मानिसहरूमा माइक्रोचिप्स हाल्न लागिएको दाबीसम्म छन्।

'डीएनए परिवर्तन'का दाबी

सामाजिक सञ्जालमा बारम्बार देखिने एउटा झुट चाहिँ खोपले कुनै न कुनै रूपमा तपाईँको डीएनए परिवर्तन गरिदिन्छ भन्ने छ।

बीबीसीले तीनजना स्वतन्त्र वैज्ञानिकहरूलाई यसबारे सोधेको छ। उनीहरूले कोरोनाभाइरस खोपले मानव डीएनए परिवर्तन नगर्ने बताए।

अहिले विकास गरिएका केही नयाँ खोपमा - हालै यूकेले स्वीकृति दिएको फाइजर/बायोएनटेकको खोपसहित - भाइरसको आनुवंशिक कण वा मेसिन्जर आरएनए प्रयोग गरिएको हुन्छ।

"मानिसको शरीरमा आरएनए पठाउँदा त्यसले मानव डीएनएमा केही असर गर्दैन," अक्सफर्ड विश्वविद्यालयका प्राध्यापक जेफ्रे आल्मन्डले बताए।

यसले शरीरलाई कोरोनाभाइरसको सतहमा हुने जस्तै प्रोटीन बनाउन लगाउँछ। त्यसपछि मानिसको प्रतिरोध प्रणालीले त्यस्ता प्रोटीनलाई चिन्छ र तिनलाई नाश गर्ने एन्टिबडी बनाउँछ।

बिल गेट्सले खोपको प्रयोग गरेर मानव डीएनएमा परिवर्तन गराउन वा गडबडी गराउन खोजेको दाबी सामाजिक सञ्जालमा धेरै जनाले शेअर गरेका छन्

कोरोनाभाइरस खोपले डीएनए परिवर्तन गर्छ भन्ने दाबीबारे हामीले गत मे महिनामै छानबिन गरेका थियौँ। त्यतिखेर एउटा भिडिओमा त्यस्तो दाबी गरिएको थियो।

एमआरएनए प्रविधिको खोप पहिले कहिल्यै परीक्षण वा स्वीकृत नगरिएका चर्चा चलेका छन्।

यो साँचो हो कि एमआरएनए खोप यसअघि स्वीकृत भएको थिएन। तर यो विधिबारेका अनुसन्धान गत केही वर्षदेखि नै हुनथालेका थिए।

अनि महामारी भएपछि त यसको परीक्षण हजारौँ मानिसमा गरिसकिएको छ।

सबै नयाँ खोपजस्तै कोभिडका खोपहरू पनि विभिन्न चरणमा परीक्षण गरिएको छ।

पहिलो र दोस्रो चरणमा थोरै सङ्ख्याका मानिसमा यो कत्तिको सुरक्षित छ अनि कति मात्रा उपयुक्त हुन्छ भनेर परीक्षण गरिन्छ।

तेस्रो चरणमा हजारौँ मानिसमा यसको प्रभावकारिता जाँचिन्छ।

बिल गेट्स र माइक्रोचिपसम्बन्धी दाबी

अर्को हल्ला वा षड्यन्त्रको दाबी संसारभरि फैलिएको छ।

यो हल्लाले के भन्छ भने कोरोनाभाइरस महामारी एउटा गोप्य योजना हो जसको नाममा मानिसहरूलाई निगरानीमा राख्न सकिने माइक्रोचिप जडान गर्न खोजिँदैछ। यो सबै योजनाका पछाडि माइक्रोसफ्टका संस्थापक बिल गेट्स रहेको दाबी गरिएको छ।

तर यथार्थ के हो भने कुनै खोपमा 'माइक्रोचिप' छैन र बिल गेट्सले यस्तो योजना बनाइरहेको कुनै प्रमाण छैन।

बिल तथा मेलिन्डा गेट्स फाउन्डेशनले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोभिड खोपः भ्रम निवारण गर्ने प्रयास - माइक्रोचिप्स, डीएनए परिवर्तन र अन्य मिथ्या दाबी


तिनलाई अवैध सिकार गर्नेहरूले मारेको अनुमान गरिएको छ।

तर देशका राष्ट्रपतिले भने सो विवरणलाई यो "शताब्दीकै सबैभन्दा ठूलो छल" भनेर खण्डन गरेका छन्।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अवैध सिकार: बोत्स्वानाको जङ्गलमा दर्जनौँ हात्तीका शव


तिनीहरू देशभरीबाट राजधानी आएका थिए र आफ्नो उत्पादनको उचित मूल्य, सुख्खाबाट राहत र ऋण मिनाहा जस्ता मागहरूको सम्बोधन हुनु पर्ने नाराहरू लगाउंदै उनीहरुले प्रदर्शन गरेका थिए।

भारतको कृषि क्षेत्र दशकौं देखि खस्कींदो भूमिगत जलसतह र घट्दो उत्पादकत्व जस्ता समस्याबाट ग्रसित रहंदै आएको छ। गत वर्षदेखि आयोजना हुन थालेको यो चौथो यस्तो प्रकारको विरोध प्रदर्शन हो।

भारतमा किसानहरू महत्वपूर्ण मतदाता सूमहमा पर्दछन्।

र विश्लेषकहरू भन्छन् विरोध प्रदर्शनहरूको आकारलाई हेर्दा किसानहरूको असन्तोषले सत्ताधारी भारतीय जनता पार्टी, बीजेपीलाई आगामी आमनिर्वाचनमा क्षति पुर्याउन सक्छ।

शुक्रबारको जुलुसमा सहभागी एकजना किसान लखनपाल सिंह भन्छन्, " हामीले बीजेपीलाई भोट दिएका थियौं तर सरकारको  किसान विरोधी नीतिहरूले हामीलाई नराम्रो चोट दिएको छ।"

ऋण मिनाहाको माग गर्दै हजारौं कृषक दिल्लीमा

महत्त्वाकांक्षी 'मोदीकेयर'का विशेषता

माग

विरोध प्रदर्शनकारी किसानहरूको एउटा प्रमुख माग देशमा विद्यमान कृषि संकटको समाधानका बारेमा छलफल गर्न विशेष संसदीय बैठकको आयोजना पनि रहेको छ।

संगैसंगै तिनीहरूले पूर्ण रुपमा ऋण मिनाहा र कृषि उत्पादनको मूल्यमा थप वृद्धि हुनु पर्ने पनि माग गरिरहेका छन्।

भारतको जनसंख्याको आधाजति कृषि क्षेत्रमा कार्यरत छन् तर कृषि उत्पादनले देशको कूल गाहर्स्थ उत्पादनमा १५ प्रतिशत मात्र योगदान दिने गर्दछ।

देशका धेरैजसो राज्यमा सरकारहरू किसानलाई तिनीहरूको उत्पादनको लागि थप मूल्य दिने कार्यमा छरितो देखिएका छैनन्।

उद्देश्य

संघीय सरकारले नै कृषि उत्पादनहरुको मूल्य तोक्ने गर्दछ र किसानहरूसंग तिनीहरुको उत्पादन किन्ने गर्दछ।

उत्पादनमा अनुदान प्राप्त होस् र किसानलाई आय आर्जनमा सहयोग पुगोस् भन्ने त्यस्तो सरकारी कदमको उद्देश्य रहने गरेको बताइन्छ।

भारतका किसानहरू ब्यांकहरू र अन्य ऋणदाताहरूबाट तिनीहरूले लिएका ऋणको बोझबाट पनि  थिचिएका छन्। र कृषि उत्पादन असफल हुँदा कतिपय किसानहरूले आत्महत्या समेत गर्ने गरेका छन् जुन गतिविधिको स्तर चिन्ताजनक रुपमा नै चर्को देखिएको छ।

सन् १९९५ देखि यता कम्तिमा तीन लाख भारतीय किसानहरूले आत्महत्या गरिसकेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारतीय किसानको विरोध: दिल्लीमा हजारौं किसानको प्रदर्शन


तिनैमध्येकी एक क्रिस्टिना लो सिङ्गापुरमा प्राचीन तन्त्र विद्यामा आधारित भएर मानिसहरूलाई आफ्नो शरीर र यौनिकताको सम्बन्ध तथा 'जीवनसँग प्रेम' गर्न सिकाउँछिन्।

के हो उनले सिकाउने यौन साधना विधिको विशेषता? हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

तन्त्रको विधिबाट यौन साधना गर्न सिकाउने गुरुआमा


तिब्बत

सरकारी सञ्चार माध्यमको प्रतिवेदन, नीतिगत दस्तावेज अनि रोयटर्स समाचार संस्थाद्वारा पुष्टि गरिएको स्याटलाइट तस्बिरहरूका आधारमा उक्त प्रतिवेदन जेम्सटाउन फाउन्डेसनले तयार पारेको हो।

अध्ययनले सिन्जियाङका उइगर मुस्लिम अल्पसङ्ख्यक समुदायबारे तयार पारिएको दस्तावेजका आधारमा उनीहरूको अवस्थाको पनि तुलना गरेको छ।

चिनियाँ निकायहरूले यसबारे प्रतिक्रिया जनाएका छैनन्।

विकट क्षेत्रका श्रमिकहरूलाई पुनः तालिम दिने कार्य राष्ट्रपति सी जिन्पिङको यो वर्ष गरिबी हटाउने प्रतिबद्धतासँग जोडिएको बताइएको छ।

तिब्बत चीनको स्वशासित क्षेत्र हो जहाँ उसले सांस्कृतिक अनि धार्मिक स्वतन्त्रतामाथि दमन गरेको आरोप लगाइन्छ।

बेइजिङले भने हिमाली क्षेत्रमा प्रगति र विकासलाई बढावा दिएको बताउँदै आएको छ।

अध्ययनको निष्कर्षके छ?

एक जना स्वतन्त्र सोधकर्ता एड्रीएन जेन्जले तयार पारेको प्रतिवेदनका अनुसार सन् २०२० को पहिलो सात महिनामा ५,००,००० मानिसलाई तालिम दिइएको थियो जसमा किसान र पशुपालनमा संलग्नहरू छन्।

त्यस्तै ती श्रमिकहरूको तिब्बत र चीनका अन्य भूभागमा सामूहिक स्थानान्तरणका लागि अधिकारीहरूले कोटा तोकेको अध्ययनको निष्कर्ष छ।

चिनियाँ सरकारको योजना उनीहरूलाई "काममा अनुशासन र नैतिकता अनि चिनियाँ भाषा" सिकाउनु रहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

त्यसबाहेक काम "गर्न सक्दिन, गर्न चाहन्न र गर्न आँट छैन" जस्ता मनोवृत्ति परिवर्तन गर्न र 'अल्छी मानिसहरूलाई' हटाउनका लागि विभिन्न उपायहरू प्रयोगमा ल्याउनु पनि सरकारी उद्देश्य रहेको बताइएको छ।

अध्ययनका अनुसार उक्त कार्यक्रमले कम वेतनमा उत्पादन, निर्माण अनि कृषि क्षेत्रमा काम गर्ने जनशक्ति उत्पादन गर्ने श्रमिकहरू तयार पार्ने गर्छ।

शिविर

सिन्जियाङसँग तुलना

प्रतिवेदनका अनुसार तिब्बतको कार्यक्रम र सिन्जियाङ प्रान्तमा लागु गरिएको श्रमसम्बन्धी योजनाबीच एकरूपता देखिन्छ।

उक्त राज्यमा उइगर मुस्लिम अल्पसङ्ख्यक समुदायका सदस्यहरूलाई ठूलो सङ्ख्यामा बन्दी बनाइएको आरोप चिनियाँ निकायहरू माथि छ।

तर बेङजिङले भने त्यहाँ स्थापना गरिएका शिविर आतङ्कवाद र धार्मिक अतिवादसँग जुझ्नका लागि सिपमूलक तालिम दिइने विद्यालय रहेको बताउँदै आएको छ।

तर केही तिब्बतीहरूले स्वतःस्फूर्त रूपमा कार्यक्रममा सहभागिता जनाएको अनि आफ्नो आमदानी बढाएको बताउँदै तिब्बतको कार्यक्रम सिन्जियाङको तुलनामा कम दबाबमूलक रहेको जेम्सटाउन अध्ययनले उल्लेख गरेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चीन: 'हजारौँ तिब्बतीहरूलाई श्रम शिविरमा लैजान दबाब दिइँदै'


तिब्बतपट्टिको आधारशिविरबाट देखिएको सगरमाथा

कोरोनाभाइरस महामारी फैलिएपछि नेपाल र चीनले पर्वतारोहणसम्बन्धी सबै गतिविधि बन्द गरेको बेला यो वर्षको वसन्तऋतुमा विश्वको सर्वोच्च शिखरमा उक्त टोली मात्र पुगेको छ।

चिनियाँ सञ्चारमाध्यमका अनुसार उक्त टोली सगरमाथाको उचाइ पुन: मापन गर्न गएको हो।

सगरमाथा नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित छ।

नेपालका अनुसार सगरमाथाको उचाइ ८,८४८ मिटर छ। तर अहिलेसम्म चीनले त्यसभन्दा चार मिटर कम भएको मानेको छ।

चिनियाँ टोलीले गत एप्रिल महिनामा आफ्नो आरोहण अभियान थालेको थियो। तर प्रतिकूल मौसमका कारण त्यो प्रभावित भयो।

हावा चलिरहेको बेला सर्वेक्षकहरू सगरमाथाको चुचुरोमा काम गरिरहेको दृष्य चीनको सीसीटीभीले प्रत्यक्ष प्रसारण गरेको थियो।

आरोहण गरेपछि टोलीका सदस्यहरूले हिमाच्छादित शिखरमा सर्वेक्षणको चिनो गाडेको समाचारसंस्था सिन्ह्वाले जनाएको छ।

चिनियाँ टोलीका सदस्यहरू

उसका अनुसार मङ्गलवार पर्वतारोहीलाई आरोहण गर्न सहज बनाइदिन डोरी टाँगिएको थियो।

चिनियाँ आरोहीहरू मात्र सगरमाथाको शिखरमा पुग्नु दुर्लभ घटना भएको बताइन्छ।

"सन् १९६० को वसन्तऋतुमा चिनियाँहरू मात्र शिखरमा पुगे। भारतीयहरूले प्रयास गरेका थिए तर सफल हुन सकेनन्," पर्वतारोहणसम्बन्धी अभिलेख राख्ने हिमालयन डेटाबेसका रिचर्ड  सौल्ज्ब्री भन्छन्।

यो वर्ष चीनले सगरमाथाको सफल आरोहणको ६० औँ वार्षिकोत्सव मनाउन लागेको छ।

सगरमाथाको उचाइ

चीनले सन् २००५ मा पनि सगरमाथाको उचाइ नापेको थियो।

त्यसपछि उसले विश्वको सर्वोच्च शिखरको उचाइ हिउँको तहबाहेक ८,८४४.४३ मिटर भएको बताउने गरेको छ।

तर नेपालले अहिलेसम्म भारतमा ब्रिटिश शासन हुँदा निर्धारित उचाइ ८,८४८ मिटरलाई मान्यता दिँदै आएको छ। यो उचाइमा हिउँको तह पनि समाविष्ट छ।

सन् २०१५ मा नेपालमा आएको भूकम्पले सगरमाथामा पारेको प्रभावको परीक्षण हुन बाँकी नै छ। केही भूगर्भशास्त्रीहरू भूकम्पका कारण हिउँको तह खुम्चिएको धारणा राख्छन्।

सन् २०१७ नेपाल सरकारले आफैँ सगरमाथाको उचाइ नाप्ने अभियान थाल्यो।

नेपाली टोलीले परम्परागत र आधुनिक प्रविधि प्रयोग गरेर सङ्कलित डेटा प्रशोधनको कार्य लगभग सकिएको बताइएको छ।

अब अन्तिम चरणको काम मात्र काम बाँकी भएको नापी विभागका प्रवक्ता दामोदर ढकालले बीबीसीलाई बताए।

"यति बेला एउटा अन्तर्राष्ट्रिय कार्यशाला आयोजना गर्ने र मापनको परिणाम सार्वजनिक गर्ने योजना थियो। तर कोभिड-१९ का कारण लगाइएको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सगरमाथा: कोरोनाभाइरस महामारी फैलिएको बेला चिनियाँ नापी टोली विश्वको सर्वोच्च शिखरमा


तिहारको तेस्रो साँझ दीपावली गरिँदा हलचोकबाट देखिएको काठमाण्डूको मनोरम दृश्य

यद्यपि थर्मल प्लान्ट नै चलाउनुपर्ने अवस्था नदेखिएको प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले बताए।

उज्यालोको पर्वका रूपमा पनि चिनिने तिहारमा प्रायशः घरघरमा झिलिमिली बत्ती बाल्ने चलन भएकोले बिजुली आपूर्ति सहज हुनुपर्ने उपभोक्ताहरूको धारणा छ।

गत वर्षको भन्दा अघिल्लो तिहारमा बिजुलीको माग धान्न नसकेको प्राधिकरणले डिजेलबाट चल्ने थर्मल प्लान्ट चलाउनुपर्ने थियो।

आपूर्ति

प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङका अनुसार लोडशेडिङ हटिसकेकोले अहिले चाहिँ त्यस्तो अवस्था देखिएको छैन।

तर चलाउनैपर्ने अवस्था आइपरेमा थर्मल प्लान्टहरू तयारी अवस्थामा राखिएको उनले बताए।

"तिहारका लागि आवश्यक बिजुलीको व्यवस्था मिलाएका छौँ। थर्मल प्लान्टहरू तयारी अवस्थामा राखेका छौँ। त्यो चलाउनैपर्ने अवस्था नआउन सक्छ।"

पाँचदिने तिहारको तेस्रो दिन साँझपख दीपावलीका बेला बिजुलीको माग उच्च हुन्छ। त्यो बेला घरघरमा झिलिमिली बत्ती बालेर लक्ष्मीको पूजा गरिन्छ।

तिहारका लागि झिलिमिली पारिएको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको भवन

अतः महत्त्वपूर्ण दिनमा प्राधिकरणले सहज रूपमा बिजुली आपूर्तिका लागि आवश्यक चाँजोपाजो मिलाउनुपर्ने उपभोक्ताहरूको भनाइ छ।

व्यवस्थापन

एकजना उपभोक्ता राजकुमारी दुरा भन्छिन्, "बत्ती गएन भने यो चाडलाई हामी अर्थपूर्ण बनाउन सक्छौँ। विशेषगरी तिहारमा बिजुली जानु हुँदैन, सम्पूर्ण आवश्यकता हो।"

तिहारका बेला सार्वजनिक बिदा हुने भएकोले र कलकारखानाहरू पनि बन्द रहने भएकाले माग व्यवस्थापन सहज हुने प्राधिकरणको विश्वास छ।

तर भार थेग्न नसकी प्राविधिक कारणले ठाउँ-ठाउँमा बिजुली आपूर्ति अवरुद्ध भए त्यस्तो समस्यालाई सम्बोधन गर्ने प्राधिकरणको योजना के छ त?

प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक घिसिङ भन्छन्, "कहीँ कतै आपूर्तिमा समस्या आयो भने मर्मत सम्भारका लागि हामीले प्राविधिकहरू तयारी अवस्थामा राखेका छौँ।"

लक्ष्मीपूजा गर्ने साँझ सबैतिर दीपावली गरिने भएकाले बिजुलीको माग उच्च हुन्छ

केही वर्षअघिसम्म प्राधिकरणले बिजुली धेरै खपत हुने भएकोले तिहारमा धेरै झिलिमिली नबाल्न आग्रह गर्ने गर्दथ्यो।

तर गत वर्षदेखि त्यो अवस्थाको अन्त्य भएपछि उपभोक्ताहरू हर्षित देखिन्छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

दीपावली: विद्युत् आपूर्ति गर्न थर्मल प्लान्ट ‘तयारी अवस्थामा’


ती अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार वाईफाई सार्वजनिक स्थलमा हतियार तथा विस्फोटक पदार्थ पत्ता लगाउने सस्तो प्रविधिको रूपमा विकसित हुनसक्छ।

रट्गर्ज विश्वविद्यालयको नेतृत्वमा गरिएको एउटा अध्ययनले वायरेस अर्थात् विनातार प्रसार हुने सङ्केतहरूले झोलाभित्र रहेका वस्तुबारे जानकारी दिनसक्छन्।

त्यसबाट खतरनाक धातु तथा तरल पदार्थ वा विस्फोटक रसायनको परिमाणबारे जानकारी पाउन सकिन्छ।

अनुसन्धानकर्ताहरूले एन्टिनासहितको वाईफाई उपकरणको प्रयोग गर्दा ९० प्रतिशतसम्म त्यस्ता जानकारी सही रूपमा पाएका थिए।

उनीहरूका अनुसार यो प्रविधिको प्रयोग गर्दा सुरक्षा जाँचमा लाग्ने खर्च कम हुने र व्यक्तिगत निजत्वको न्यूनतम उल्लङ्घन हुने गरी काम गर्न सकिन्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

वाईफाईको प्रयोगबाट बम पत्ता लगाउन सकिन्छ


ती अभियोजनकर्तालाई भ्रष्टाचार प्रकरणमा पहिले नै हटाइ सकिएको क्लिमकिनले बीबीसीलाई बताए।

युक्रेनी पूर्व परराष्ट्मन्त्रीको भनाइको ठीक विपरित राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले चाहिँ कुनै प्रमाण पेस नगरिकनै, पूर्व अमेरिकी उपराष्ट्रपति जो बाइडेनले आफ्ना छोरा काम गर्ने युक्रेनी कम्पनीमा अनुसन्धान गरेको भन्दै ती अभियोजनकर्ताको बर्खासीको माग गरेको बताउँदै आएका छन्।

आरोप

तर क्लिमकिनका अनुसार ती अधिकारीलाई भ्रष्टाचार गरेको आरोपमा सन् २०१६ मै बर्खास्त गरिएको बीबीसीलाई बताएका छन्।

बाइडेन र उनका छोरा हन्टर बाइडेनविरुद्ध ट्रम्पले लगाएको आरोपको युक्रेनमा कोही समर्थक देखिएका छैनन्।

क्लिमकिन पाँच वर्षसम्म युक्रेनको परराष्ट्र मन्त्री थिए।

महाअभियोगको बहस

किएभमा रहेका बीबीसीका जोनह फिशरले भने, "ट्रम्पले भोगिरहेको समस्या के छ भने जो बाइडेन र उनका छोरा हन्टर बाइडेनविरुद्ध उनले लगाएको आरोपको युक्रेनमा कोही समर्थक छैनन्।"

उनका अनुसार ती अभियोजनकर्तालाई गरिएको कारबाहीलाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले समेत समर्थन गरेका थिए।

जो बाइडेन आउने राष्ट्रपतीय चुनावमा ट्रम्पका प्रतिद्वन्द्वी हुन्।

उनीविरुद्ध अनुसन्धान गर्न युक्रेनी राष्ट्रपतिलाई दबाब दिएको प्रसङ्ग बाहिर आएपछि अहिले ट्रम्पविरुद्ध महाअभियोग लगाउने विषयमा अमेरिकामा बहस चर्किरहेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ट्रम्पको दाबीको युक्रेनका पूर्व परराष्ट्रमन्त्रीद्वारा खण्डन


ती अस्त्र भनेको 'बोट्स', झुटा समाचार र अनधिकृत पहुँच 'ह्याकिङ्' हुन्।

बोट्स त्यस्ता स्वचालित एकाउन्ट हुन् जुनले सामाजिक सञ्जालमा राखिएका सामग्रीलाई कृत्रिम रूपमा बढावा दिएर आमधारणा प्रभावित पार्ने प्रयास गर्छन्।

मे २४, २०१७ मा कतारको आधिकारिक समाचार संस्था 'क्यूएनए'मा उक्त देशका अमिर शेख तमिम बिन हमाद अल-थानीले आश्चार्यजनक भाषण गरेको भन्ने विवरण आए।

उनका केही टिप्पणी 'क्यूएनए'का सामाजिक सञ्जालका एकाउन्टमा आए।

उसको युट्युब च्यानलमा राखिएको भिडिओको तल्लो भागमा देखिने 'न्यूज टिकर'मा पनि ती टिप्पणी आए।

ती टिप्पणीमा अमिरले इस्लामिक समूहहरू हमास, हेज्बुल्लाह र मुस्लिम ब्रदरहुडको प्रशंसा गरेको देखिन्थ्यो।

अनि साउदी अरेबियाको कट्टरविरोधी इरानको पनि।

कतारी नागरिकहरूले दोहास्थित अमिरको भित्ते-चित्रमा उनीप्रति समर्थन जनाएका छन्

तर उक्त समाचार 'क्यूएनए'को वेबसाइटबाट तुरुन्तै हरायो।

कतारको विदेश मन्त्रालयले उनले त्यस्तो भाषणनै नगरेको भन्दै वक्तव्य जारी गर्‍यो।

कतारले 'क्यूएनए' ह्याकिङको शिकार भएको दाबी गर्‍यो।

देशका प्रमुख नेता र विदेश नीतिबारे झुटा समाचार फैलाउन नियोजित रूपमा त्यस्तो ह्याकिङ भएको कतारले बतायो।

कतारीहरूले उक्त घटनापछाडि युएइको हात रहेको आरोप लगाए।

'द वासिङटन पोस्ट' अखबारमा छापिएको समाचारमा पनि अमेरिकी गुप्तचर सूत्रहरूलाई उद्धृत गर्दै त्यस्तो आरोप लगाइएको थियो।

युएइले ती विवरणहरूको खण्डन गर्‍यो।

तथापि अमिरको भाषणसम्बन्धी समाचार केही मिनेटमै साउदी र युएइका टेलिभिजनहरू—अल अरेबिया र स्काइ न्यूज अरेबियाले पनि प्रसारण गरे।

दुवै टेलिभिजनले कतारमाथि अतिवादी समूहलाई आर्थिक सहायता दिएको तथा उक्त क्षेत्रलाई अस्थिर बनाएको आरोप लगाए।

त्यसको केही समयपछि नै अर्को 'ह्याकिङ'को खबर आयो र त्यो यसपटक युएइप्रति लक्षित थियो।

अमेरिकाका लागि युएइका राजदूत युसेफ अल-ओताइबाका इमेल सन्देशहरू सञ्चारमाध्यममा चुहाइयो।

त्यसपछि उनको निजी जीवनबारे अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यममा लामा र सनसनीपूर्ण लेख आए।

विवाद

जुन ५, २०१७ मा साउदी अरेबिया, युएइ, बहराइन, इजिप्टसहितका नौवटा मुलुकले कतारसँग सम्बन्ध तोडे।

उनीहरूले कतारी नागरिकहरूलाई देश निकाला गरे, कूटनीतिक सम्बन्ध तोडे, कतारको एकमात्र भू-सीमा बन्द गराए, हवाई मार्ग बन्द गराए र सबै व्यापार स्थगित गरे।

'एन्टी-टेरर क्वार्टेट' भनेर स्वघोषित समूहले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कतार र साउदी अरेबियाबीच ‘अनलाइन’ युद्ध


ती कम्पनीहरूले मद्रास उच्च न्यायालयको आदेशको पालना गर्दै सो कदम चालेका हुन्।

केही साताअघि अदालतले अश्लील सामग्री फैलाउन टिकटकको प्रयोग भएको र कम उमेरका प्रयोगकर्ताहरू यौनदुर्व्यवहारको सिकार हुन सक्ने भन्दै टिकटकलाई भारतमा प्रतिबन्ध लगाउन केन्द्र सरकारलाई आदेश दिएको थियो।

टिकटक बनाउने चिनियाँ कम्पनी बाइटडान्सले  सो आदेश निलम्बन गर्न दर्ता गरेको आवेदनलाई अदालतले मङ्गलवार खारेज गरिदिएको थियो।

भारतमा टिकटकका १२ करोड प्रयोगकर्ता छन्।

तर यसमा आपत्तिजनक सामग्री पनि हालिने भएकाले केहीले टिकटकको आलोचना गर्ने गरेका छन्।

टिकटक किशोरकिशोरीहरूले धेरै चलाउँछन्। यसको प्रयोग गरेर अरू गीत र सङ्गीतको धुनमा ओठ चलाएर अभिनय गरेको, हास्यव्यङ्ग्यात्मक र अन्य छोटा भिडिओ बनाउन मिल्छ।

बाङ्ग्लादेशले यसअघि नै टिकटकलाई प्रतिबन्ध लगाइसकेको छ। बालबालिकाबारे अवैध रूपमा सूचना सङ्कलन गरेको अभियोगमा अमेरिकामा टिकटकलाई जरिवाना तिराइएको छ।

आफ्नो फोनमा पहिल्यै टिकटक भएका प्रयोगकर्ताहरूले भने बुधवार दिउँसोसम्म टिकटक चलाउन सकेका थिए।

मद्रासको अदालतमा टिकटकबारे फेरि एप्रिल २२ मा सुनुवाइ हुनेछ।

टिकटकलाई लगाइएको प्रतिबन्धबारे सामाजिक सञ्जालमा मिश्रित प्रतिक्रिया देखिएको छ।

धेरैले टिकटक प्रयोग गर्ने बानीबारे व्यङ्ग्य गरेका छन्।

आपत्तिजनक सामग्री 'नगण्य'

आफ्नो आवेदनमा बाइटडान्सले टिकटकमा नगण्य मात्रामा मात्र अनुपयुक्त सामग्री भएको उल्लेख गरेको छ।

सो कम्पनीका अनुसार संसारभरि प्रत्येक महिना ५० करोड मानिसले सक्रिय भएर टिकटक चलाउँछन्।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार अदालतको आदेशपछि भारतको सूचनाप्रविधि मन्त्रालयले गुगल र एपललाई पत्राचार गरेर भारतबाट टिकटक हटाउन भनेको थियो।

टिकटकका एक प्रवक्तलाई आफूहरूलाई भारतको न्यायपद्धतिमा विश्वास भएको जनाएको छ।

उसले नियम उल्लङ्घन गरेका ६० लाख सामग्री भारतबाट हटाइएको र अन्य आपत्तिजनक सामग्री पनि हटाउने प्रयास भइरहेको जनाएको छ।

टिकटक हटाएको विषयमा गुगलले टिप्पणी गर्न मानेन। एपलले भने बीबीसीले पठाएको प्रतिक्रियाको अनुरोधमा कुनै टिप्पणी गरेको छैन।

यो पनि पढ्नुहोस्

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

टिकटक: एपल र गुगलले भारतबाट हटाए भिडिओ शेअरिङ एप


ती कुकुरले विद्यार्थीहरूलाई परीक्षासम्बन्धी तनाव कम गर्न तथा तनावकै कारण विश्वविद्यालय छोड्ने जोखिमबाट जोगिन सहयोग गर्नेछन्।

ल्याब्रडोर जातका ती कुकुरहरूलाई कर्मचारी परिचयपत्र पनि दिइएको छ।

विश्वविद्यालयमा कुकुरको व्यवस्थित प्रयोग गर्ने उद्देश्यसहित सञ्चालित एउटा योजनाअन्तर्गत उनीहरूलाई "विद्यार्थी कल्याण"को काममा खटाइएको हो।

विश्वविद्यालयको क्लिनिक सीप विभागकी प्रमुख फिओना सदर्स भन्छिन्,"तपाईँ साँच्चै तनावको मात्रा घटेको अनुभूति गर्न सक्नुहुन्छ।"

उनी भन्छिन्, "यो गजबको कुरो हो र हामी जे गरिरहेका छौँ त्यसलाई निरन्तरता दिन तथा विस्तार गर्न उत्सुक छौँ।"

"कक्षाको एउटा कुनामा कुकुर बसिराख्दा पर्ने प्रभावबारे व्याख्या गर्न गाह्रो हुन्छ।"

उनका अनुसार यो योजना सुरु गर्दा कसैलाई पनि यति सफल भइन्छ भन्ने लागेको थिएन।

सबै कुकुरलाई विशेष तालिम दिइएको र परीक्षणपछि उनीहरूको स्वभाव ठिक भएको सुनिश्चित गरेर तिनलाई काममा खटाइएको सदर्स बताउँछिन्।

अरू तीनवटा कुकुरलाई पनि छिट्टै सोही काममा लगाइनेछ

गत महिना यूनिभर्सिटी अफ बकिङ्घमका उपकुलपति सर एन्थनी सेल्डनले विद्यालय तथा विश्वविद्यालयहरूमा तनाव घटाउने उपायका रूपमा कुकुरको प्रयोग गर्ने योजनालाई समर्थन गरेका थिए।

"हाम्रा विद्यालयमा मानसिक स्वास्थ्य सुधार गर्न र हाम्रा सन्तानलाई सुरक्षित अनुभूति गराउन हामीले गर्न सक्ने छरितो र ठूलो उपाय भनेको प्रत्येक विद्यालयमा कम्तीमा एउटा कुकुर राख्नु हो," उनले भनेका थिए।

शिक्षामन्त्री डेमिअन हाइन्सले सर सेल्डनको भनाइको समर्थन गरेका थिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

तनाव भगाउन सघाउन यूकेको विश्वविद्यालयको कर्मचारीमा कुकुर पनि


ती कुखुराका अण्डाहरुमा फिप्रोनील नामक किटनाशक औषधि फेला परेको छ जसले मानिसको मृगौला, कलेजो र थाइरोइड ग्रन्थीमा क्षति पुर्‍याउन सक्छ।

खाद्य सुरक्षा मामिलाका युरोपेली आयुक्तले त्यस्तो दुषित अण्डाको समस्या समाधानका लागि उच्चस्तरिय वार्ता गर्न आह्वान गरेका छन्।

यो प्रकरण जारी रहँदा युकेका चारवटा ठूला सुपर मार्केटहरुले अण्डा र अण्डाजन्य खानेकुराहरु बेच्न बन्द गरेका छन्।

त्रास

हानीकारक विषादीको अवशेष भएका दुषित अण्डाको त्रास अब ती अण्डाहरु उत्पादन भएका देशहरुको सीमाभन्दा पर पनि पुग्न थालेको छ।

फ्रान्सले फिप्रोनील नामक किटनाशक औषधिको अंश रहेका झण्डै अढाई लाखवटा अण्डा गत एप्रील र जुन महिनाको बीचमा आयात गरिएको घोषणा गरेको छ।

अब खाद्य सुरक्षा मामिलाका लागि युरोपेली आयुक्तले यो त्रासका बारे मन्त्री तथा नियामक अधिकारीहरुसंग आगामी सेप्टेम्बर २६ तारिखमा ब्रसल्समा वार्ता गर्ने बताएका छन्।

तर उक्त भेटघाटलाई संकटकालीन बैठक भने भनिएको छैन।

दूषित अण्डा  विक्रिवितरण प्रकरणलाई लिएर जर्मनीले बेल्जियमको आलोचना गरेको र बेल्जियमले नेदरल्याण्ड्स तर्फ औंला तेर्स्याउने गरेको घटनाका सम्बन्ध बोल्दै ती आयुक्तले यो अरुलाई दोष दिने र लज्जित तुल्याउने समय नभएको बताएका छन्।

उनले त्यस्तो कार्य नगर्न देशहरुलाई आग्रह पनि गरेका छन्।

अवशेष

विशेषगरी नेदरल्याण्ड्सबाट आउने अण्डाहरुमा सो फिप्रोनील नामक विषादीको अवशेष भेटिएको छ।

खाद्य उद्योगमा सो विषादीको प्रयोगमा इयुले प्रतिबन्ध लगाएको छ। केही कुखुरा फार्महरुलाई किटाणुमुक्त तुल्याउन त्यो विषादी प्रयोग गरिएको बुझिएको छ।

ठूलो मात्रामा फिप्रोनीलको सेवन गरिएमा त्यसले मानिसहरुको मृगौला, कलेजो र थाइरोइड ग्रन्थीमा हानी पुर्‍याउन सक्छ।

तर खाद्य गुणस्तर निकायहरुले  मानिसहरुले ती दुषित अण्डाहरुको सेवन गरेको नै भएपनि त्यसबाट स्वास्थ्यमा असर पर्ने जोखिम नरहेको बताइरहेका छन्।

दूषित अण्डाको त्रास फैलिरहेको भएता पनि अण्डामा रहेको विषादीको मात्राले मानव स्वास्थ्यमा हानी पुर्‍याउने जोखिम भने न्यून नै रहेको दावी गरिएको छ।

शुक्रबार बोल्दै युरोपेली आयोगका प्रवक्ता ड्यानिएल रोजारियोले भनेका छन्  फिप्रोनीलको प्रयोग भएको पुष्टि भएका नेदरल्याण्ड्स, बेल्जियम, जर्मनी र फ्रान्सका कुखुरा फार्महरुलाई बन्द गरिएको छ।

त्यस्तो दूषित अण्डा निर्यात भएका इयु राष्ट्रहरुमा युके, स्वीडेन, अष्ट्रिया, आयरल्याण्ड,... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

दूषित अण्डाको त्रास फैलँदो


ती खोपहरू अक्सफर्ड विश्वविद्यालयले एस्ट्राजेनिका कम्पनीसँग मिलेर विकास गरेको कोभिसिल्ड र भारतमै विकसित कोभ्याक्सिन छन्।

ड्रग्स कन्ट्रोलर जनरल अफ इन्डिया डीसीजीआईले कोभिसिल्ड खोप ७०.४२ प्रतिशत प्रभावकारी रहेको बताएका छन्।

भारतले यो वर्ष ३० करोड मानिसहरूलाई खोप दिने योजना बनाएको छ।

कोभ्याक्सिन भने भारत बायोटेकले इन्डियन काउन्सिल अफ मेडिकल रिसर्चसँग मिलेर तयार पारेको हो।

डीसीजीआईका निर्देशक डा. बिजी सोमानीले कोभ्याक्सिन सुरक्षित रहेको र त्यो प्रतिरक्षा क्षमता बलियो बनाउन सक्षम रहेको जनाएका छन्।

उक्त निर्णयपछि ट्वीट गर्दै प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले डीसीजीआईको कदमलाई 'निर्णायक मोड' बताएका छन्।

जसमा 'बधाई भारत' भन्दै ती खोपले देशलाई कोरोनामुक्त पार्न सघाउने जनाएका छन्।

विज्ञ समूहले खोपको सुरक्षा र प्रतिरक्षाको तथ्याङ्क मूल्याङ्कन गरेर सार्वजनिक हितका लागि आपत्कालीन स्थितिमा प्रतिबन्धित उपयोगका लागि अनुमति दिन सिफारिस गरेको थियो।

ती समूहले शुक्रवार र शनिवार ती खोपको स्विकृतिका लागि सिफारिस गरेका थिए।

अन्य खोपको परीक्षण पनि जारी रहने बताइएको छ।

कोभिशिल्ड र कोभ्याकसिन दुवै खोपहरू दुई खेपमा दिइनेछ। जसलाई २ देखि ८ डिग्री सेल्सियस तापक्रममा राख्नुपर्ने बताइएको छ।

अक्सफर्ड/एस्ट्राजेनिका खोपलाई स्थानिय रूपमै भारतको सेरम इन्स्चिच्युटले उत्पादन गरिरहेको छ।

उसले प्रत्येक महिना ५ करोड डोज खोप उत्पादन गर्ने जनाएको छ।

भारतमै कैडिला हेल्थकेयरको अर्को एउटा खोपलाई समेत तेस्रो चरणको मानव परिक्षणका लागि अनुमति दिइएको छ।

कसरी बन्यो भाइरसविरुद्ध पहिलो खोप

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: भारतमा कोभिड-१९ का दुई खोपलाई आपत्कालीन अनुमति


ती खोपहरूले कोभिड-१९ को सङ्क्रमणबाट नजोगाउने भए पनि ज्येष्ठ नागरिकलाई इन्फ्लुएन्जा र निमोनिया जस्ता घातक रोगबाट जोगाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्।

नेपालमा सरकारी कार्यक्रममा बालबालिकालाई निमोनियाको खोप दिने कार्यक्रम सन् २००९ यता समावेश गरिएको छ।

तर वयस्क र ज्येष्ठ नागरिकलाई लक्षित खोपको व्यवस्था गरिएको छैन।

कतिपय विज्ञहरूले सरकारले ज्येष्ठ नागरिकलाई अत्यावश्यक खालका खोप दिने कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्ने धारणा राख्दै आएका छन्।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका एक जना अधिकारीले 'जीवन चक्र' आधारित खोप कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने नीतिगत निर्णय भएपनि त्यो कार्यान्वयनमा नगइसकेको बीबीसीलाई बताएका छन्।

इन्फ्लुएन्जा र निमोनियाको खोप किन

चिकित्सकहरूका अनुसार प्रत्येक वर्ष जाडो याममा नेपालमा इन्फ्लुएन्जा र निमोनियाका बिरामीहरू उल्लेख्य रूपमा बढ्ने गरेको पाइएको छ।

राजधानीस्थित ह्याम्स अस्पतालकी पल्मोनरी एण्ड क्रिटिकल केअर विशेषज्ञ डाक्टर रक्षा पाण्डे भन्छिन्, "इन्फ्लुएन्जाका खोप ६ महिना नाघेका सबैले लिएको राम्रो हो। निमोनियाको खोप ६५ वर्ष नाघेका सबै जनाले लिएको खण्डमा त्यसले फाइदा पुर्‍याउँछ।"

उनले ६५ वर्ष नपुगेको भएपनि फोक्सो, मुटु वा कलेजोको रोग, मधुमेह वा क्यान्सर भएका अनि रोग प्रतिरोधी क्षमता कम भएका जुनसुकै उमेरका व्यक्तिहरूले निमोनियाको खोप लिनु राम्रो भएको बताइन्।

डाक्टर पाण्डेका अनुसार हरेक वर्ष विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको सिफारिसमा 'भाइरसको स्ट्रेन' हेरेर नयाँ नयाँ इन्फ्लुएन्जाको खोप आउने गर्छ।

त्यही भएर वर्षमा एक पटक इन्फ्लुएन्जाको खोप लगाउनुपर्छ।

"६ महिनाभन्दा बढी उमेरका सबैले यो खोप लगाएको राम्रो हो किनभने धेरैमा प्रतिरोधी क्षमता भयो भने जोखिममा रहेका व्यक्तिहरूलाई  रोग सार्ने सम्भावना कम हुन्छ। गर्भवती महिलाहरूले अझ धेरै ध्यान दिनुपर्छ किनभने उनीहरूलाई अझ कडा इन्फ्लुएन्जा हुने सम्भावना हुन्छ। ज्येष्ठ नागरिक र अरू रोग भएकाहरूले झनै लगाउनुपर्ने देखिन्छ।"

डाक्टर पाण्डेले निमोनियाको खोप दुई थरीका रहेको बताइन्। उनले ६५ वर्ष भन्दा माथिको उमेर भएका व्यक्तिका लागि अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा पीपीएसभी २३ भनिने खोप सिफारिस गरिएको बताइन्।

"पहिला नेपालमा पाउने गरेको भएपनि अहिले उक्त खोप आउन छाडेको छ। त्यही भएर यहाँ पीसीभी १३ भन्ने खोप बढी प्रयोगमा छ। विदेशमा हामीले १३ नम्बरको खोप एकचोटि मात्रै दिन्छौँ। कम... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

खोप: जाडोयाममा इन्फ्लुएन्जा र निमोनियाको खोप लगाउनुका फाइदा


ती चार एपहरू फेसबुक, फेसबुक मेसिन्जर, ह्वाट्स्एप र इन्स्टाग्राम हुन्।

एप एनीले सन् २०१० देखि सन् २०१९ सम्म सबैभन्दा बढी डाउनलोड भएका एपको सूची प्रकाशित गरेको थियो।

तेस्रो स्थानमा रहेको ह्वाट्स्एपलाई फेसबुकले सन् २०१४ मा र चौथो स्थानमा रहेको इन्स्टाग्रामलाई सन् २०१२ मा किनेको थियो।

ती प्रत्येक एप एक अर्ब पटकभन्दा बढी डाउनलोड भएका छन्।

"यो राम्रो होइन," अक्स्फर्ड इन्टरनेट इन्स्टिट्यूटमा वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ता रहेका ताहा यासेरी भन्छन्।

"सबैभन्दा धेरै चलाइने सामाजिक सञ्जाल र सञ्चारका चार एप एउटै कम्पनीको हुनु भनेको तथ्याङ्कमाथि एकाधिकार हो।"

यासेरी भन्छन्, "ती सबैमा भएको व्यक्तिको तथ्याङ्क जोड्दा कुनैपनि व्यक्तिको बानी र सोचबाट धेरै स्पष्ट कुरा थाहा हुन्छ। त्यो शक्तिको स्तर नियमन हुनुपर्छ।"

पाँचौ र छैटौँ स्थानमा स्न्यापच्याट र स्काइप छन् भने त्यसपछि  चिनियाँ कम्पनीका स्वामित्वमा भएका टिकटक र यूसी ब्राउजर छन्।

युट्युब र ट्विटर पनि शीर्ष १० मा परेका छन्।

शीर्ष १० मध्ये आठवटा अमेरिकी कम्पनीका एप हुन्।

यो दशकमै सबैभन्दा बढी डाउनलोड गरिएको खेल भने सबवे सर्फर्स हो जुन डेन्मार्कको किलूले बनाउँछ।

क्यान्डी क्रश सागा दोस्रो स्थानमा र टेम्पल रन २ तेस्रो स्थानमा छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

फेसबुकका चार एप गएको दशकमा 'सबैभन्दा धेरै पटक डाउनलोड'


ती चित्रप्रति अमेरिकाको ओहायो राज्यमा बस्ने भारतीय मूलकी एक अमेरिकी महिला अंकिता मिश्राले आपत्ति जनाएकी हुन्।

मिश्राले आफ्नो इन्स्टाग्राम पोस्ट र ब्लगमा यस विषयमा लेखेकी छन्।

उनले शौचालयको तस्बिर र भिडियो पनि प्रेषित गरेकी छन्।

'चारैतिर'

ती महिलाले ब्राउनगर्ल नामक एउटा साइटमा प्रकाशित ब्लगमा सो विषयबारे विस्तृतमा रूपमा लेखेकी छन्।

मिश्राका अनुसार उनी गत महिना सो नाइटक्लबमा गएकी थिइन्।आफ्ना साथीहरूले महँगा खानेकुरा मगाएकाले उनले त्यहाँको भीआईपी बाथरुम प्रयोग गर्ने अवसर पाएकी थिइन्।

पहिला शौचालयको भित्ताका भएका चित्रमा आफ्नो ध्यान नपुगेको भए पनि ट्वाइलेट पेपर निकाल्न लाग्दा महादेवको चित्र देखेको उनी बताउँछिन्।

त्यसपछि चारैतिर हेर्दा अन्य देवीदेवताका तस्बिर चारैतिर देखेर आफू छक्क परेको उनले लेखेकी छन्।

त्यहाँ गणेश, सरस्वती, काली र शिवका तस्बिरहरू राखिएका थिए।

असन्तुष्टि

उनले ब्लगमा लेखेकी छन्, "एक तरिकाले म मन्दिरमा थिएँ, तर सबै कुरा उल्टो थियो। मैले जुत्ता लगाएकी थिएँ र म थुकिरहेकी थिएँ…।"

आफूले यस्तो परिस्थिति पहिला पनि भोगेको भन्दै उनले यस विषयलाई 'उपनिवेशवाद' सँग जोड्न खोजेकी छन्।

उनी लेख्छिन्, "म रुबिन म्यूजियम अफ आर्टमा शिक्षिका थिएँ जहाँ मेरो सांस्कृतिक पृष्ठभूमिका कारण ममाथि व्यङ्ग्य गरिन्थ्यो। तर यो घटना मैले बेवास्ता गर्न सकिनँ।"

उनले सामाजिक सञ्जालमा पनि यसबारे लेखिन् र अन्तमा नाइटक्लबलाई इमेल लेखेर यसमा आफ्नो असन्तुष्टि व्यक्त गरिन्।

गत महिना पठाइएको इमेलमा उनले "सार्वजनिक स्थानमा शान्ति कायम रहोस् भनेर आफू मौन रहने गरेको भए पनि फेसबुक र इन्स्टाग्राममा यसबारे आफ्नो अनुभव लेखेपछि म तपाईँहरूसँग सीधै कुरा गर्न चाहन्छु" लेखेकी थिइन्।

अंकिता मिश्राले गुनासो गरेपछि सो क्लबले क्षमायाचना गरेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नाइटक्लबको शौचालयमा हिन्दू देवीदेवताका चित्र


ती जलविद्युत् आयोजनामा सबै नेपाली नागरिकले लगानी गर्नसक्ने र विदेशमा रहेका नेपालीले समेत उतैबाट लगानी गर्नसक्ने व्यवस्था मिलाइने सरकारले दाबी गरेको छ।

ती सबै आयोजनामा ४९ प्रतिशत लगानी नेपाली नागरिकको हुने र बाँकी सरकार मातहतका निकायले गर्ने बताइएको छ।

जलस्रोतविज्ञहरूले भने साना आयोजना निजी क्षेत्रलाई दिए प्रभावकारी हुनेमा सरकार आफैँले लगानी गर्दा लगानीकर्ता निरुत्साहित हुन सक्ने बताएका छन्।

गैरआवासीय नेपालीको सहभागिता

वर्तमान सरकार गठन भएको एक वर्ष पुग्न लाग्दै गर्दा सरकारका विभिन्न मन्त्रालयहरूले लोकप्रिय कार्यक्रमहरू घोषणा गरिरहेका छन्।

ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री वर्षमान पुनले भने,"सरकारको ५१ प्रतिशत र जनताको ४९ प्रतिशत लगानी हुने छ।"

"सुरुमा प्रतिबद्धताका रूपमा १० प्रतिशत लगानी लिन्छौँ र आयोजना ५० प्रतिशत सम्पन्न भएपछि बाँकी रकम लिन्छौँ। रकमको ब्याज दिन्छौँ, १५ देखी १७ प्रतिशत नाफा जनताका लागि सुनिश्चित गर्नेगरी मुनाफामूलक बनाउँछौँ।"

विदेशमा रहेका नेपालीको लगानी पनि ल्याउनेगरी तयारी गरिएको उनले बताए।

मन्त्री पुनले भने, "विदेशमा कामदारका रूपमा रहेका र नेपाली धेरै रहेका अन्य देशमा त्यही पैसा जम्मा गर्ने व्यवस्था मिलाइने छ। विदेशमा रहेका नेपालीहरुले पनि लगानी गर्न सक्ने छन्।"

लगानी गर्न सकिने आयोजना

लगानीका लागि खुल्ला आयोजनाहरूमा ७२५ मेगावाटको अपर अरुण, ४८२ मेगावाटको किमाथाङ्का अरुण, ४९२ मेगावाटको फुकोट कर्णाली, ३७२ मेगावाटको अरुण ४, २४० मेगावाटको बूढीगण्डकी प्रोक २ र २१० मेगावाटको चैनपुर सेती लगायत रहेका छन्।

सबैभन्दा धेरै प्रदेश नम्बर १ मा कुल १,७५१ मेगावाटका छवटा आयोजना छन् भने प्रदेश नम्बर २ मा कुनै आयोजना छैन।

प्रदेश नम्बर ३ मा दुईवटा आयोजनाबाट १३३ मेगावाट, गण्डकी प्रदेशमा चारवटा आयोजनाबाट ४७५ मेगावाट, प्रदेश नम्बर ५ को एउटा आयोजनाबाट ४८ मेगावाट, कर्णाली प्रदेशका तीनवटा आयोजनाबाट ६४९ मेगावाट र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तीनवटा आयोजनाबाट ४२३ मेगावाट विद्युत् उत्पादन गर्ने लक्ष्य लिइएको छ।

लगानीका लागि जलविद्युत् आयोजनाहरूको शेयर ३५ दिनमा खोलिने र एउटा शेयरको मूल्य एक सय रुपैयाँको हुने बताइएको छ।

एकजना नेपाली नागरिकले १० हजारदेखि १० लाखसम्मको शेयर किन्न सक्नेछन्।

निजीक्षेत्रलाई रोक्ने काम

जलविद्युत् आयोजनाको निर्माणलाई देशका सबै भागमा विस्तार गर्नुलाई सकारात्मक कदम भन्ने भूतपूर्व... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नागरिकको लगानीमा ३५ सय मेगावाट विद्युत् उत्पादन गर्ने सरकारी योजना


ती जुम्ल्याहा बालक र बालिका भारतमा जारी लकडाउनको समयमा जन्मिएका हुन्।

उनीहरूका अभिभावकले विश्वले भोगिरहेको अप्ठेरो समयमा जन्मिएका हुनाले त्यसलाई सम्झिरहन सन्तानहरूका नाम त्यसरी राखेको बताएका छन्।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमलाई दिएको अन्तर्वार्तामा ती जुम्ल्याहाकी आमाले बच्चा जन्माउँदा निकै कठिनाइ भएको बताइन्।

सङ्घर्षपूर्ण प्रसूति

"हामीले धेरै चुनौती खेप्यौँ, म र मेरा श्रीमान् यो दिनलाई विशेष बनाउन चाहन्थ्यौँ।"

उनले आफूलाई मार्च २६ तारिखका दिन बेथा लागेको बताएकी छन्।

लकडाउनको अवधिमा अस्पताल आउन निकै सङ्घर्ष गर्नुपरेको उनले भारतीय सञ्चारमाध्यमलाई बताएकी छन्।

उनले  मार्च २७ मा जुम्ल्याहा जन्माएकी थिइन्।

"यो भाइरस खतरनाक छ, तर यसकै कारण मानिसहरूले स्वास्थ्य र राम्रो आनीबानीमा ध्यान दिन जोड दिइरहेका छन्। त्यही भएर हामीले यी नाम छानेका हौँ।"

अस्पतालका कर्मचारीलेहरूले ती जुम्ल्याहा जन्मिएलगत्तै कोरोना र कोभिड भनेर बोलाउन थालिएको र त्यसले उनीहरूका अभिभावकलाई उक्त निर्णय लिन सजिलो भएको जनाएका छन्।

ती जुम्ल्याहा रायपुरस्थित डा. बीआर अम्बेडकर मेमोरियल अस्पतालमा जन्मिएका थिए।

उक्त अस्पतालका जनसम्पर्क अधिकारीले आमा र सन्तान दुवै हालै डिस्चार्ज भएको र उनीहरूको अवस्था राम्रो रहेको जानकारी दिएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: भारतमा जुम्ल्याहाका नाम कोरोना र कोभिड


ती टिप्पणीलाई अनावश्यक भन्दै महिलाहरूले विरोधमा सामाजिक सञ्जालमा नग्न ढाडको तस्बिर हाल्ने अभियान चलाए।

महिलाका शरीर र पहिरनका बारेमा किन अझै हाम्रो समाजमा टिप्पणी हुन्छ? त्यस्ता टिप्पणीले महिलालाई कस्तो असर पर्छ?

महिला अधिकारकर्मीहरू र समाजशास्त्री के भन्छन्?

हेर्नुहोस् सृजना श्रेष्ठले बनाएको एउटा भिडिओ।

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

महिलाको शरीर र पहिरनबारे टिप्पणी किन हुन्छ