विशेष अनुसन्धानकर्ता रोबर्ट म्युलर नेतृत्वको टोलीले रुसको आरोपित हस्तक्षेपबारे अनुसन्धान गरिरहेको छ।

आफूले प्रश्नहरूको निकै सजिलो ढङ्गले जवाफ दिएको भन्दै ट्रम्पले आफ्ना जवाफहरू रोबर्ट म्युलर नेतृत्वको टोलीलाई बुझाउन बाँकी रहेको पत्रकारहरूलाई बताए।

ट्रम्पले आफ्नो चुनावी अभियान समूह र मस्कोबीच साठगाँठ भएको भन्ने आरोप अस्वीकार गर्दै आएका छन्।

लम्बेतान

बिहीवार सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा ट्रम्पले जारी अनुसन्धानलाई 'नचाहिँदो काम' को संज्ञा दिए।

उनले लम्बेतान अनुसन्धानमा संलग्नहरू 'देशका लागि लज्जा' भएको टिप्पणी समेत गरे।

महान्यायाधिवक्ता जेफ सेसन्सलाई राजीनामा दिन बाध्य पारेको एक हप्तापछि ट्रम्पका ट्वीटहरू आएका हुन्।

रोबर्ट म्युलर

ट्रम्पले सेसन्सको स्थानमा म्याथु ह्विटेकरलाई ल्याएका छन्, जसले म्युलरलाई बर्खास्त गर्न सक्छन् अथवा उनको अनुसन्धानलाई रोक्न पनि सक्छन्।

शुक्रवार पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले 'हुनै नपर्ने' अनुसन्धानमा 'लाखौँ लाख डलर खर्च भएको' टिप्पणी गरे।

'बदनियतपूर्वक'

अनुसन्धानका क्रममा आफूलाई प्रश्न लेख्नेहरूले 'बदनियतपूर्वक' प्रश्न लेखेको पनि ट्रम्पले आरोप लगाए।

सोधिएका सबै प्रश्नको जवाफ दिएको बताउँदै ट्रम्पले भने, "मेरा वकिलहरूले मेरा लागि जवाफ लेख्दैनन्, मै लेख्छु। मलाई शृङ्खलाबद्ध प्रश्न सोधिएको थियो र मैले सजिलो तरिकाले सबैको जवाफ दिएको छु।"

अनुसन्धानका क्रममा ठ्याक्कै कस्ता प्रश्न सोधिएका छन् भन्ने कुरा थाहा हुन नसकेको बताइएको छ।

यद्यपि ट्रम्पका एकजना वकिल रुडी जुलियानीले चुनावपछिका प्रश्नहरूको जवाफ राष्ट्रपतिले नदिएको द वाशिङटन पोस्टलाई बताएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चुनावमा रुसी 'हस्तक्षेप'बारे ट्रम्पले दिए जवाफ


विशेष फौजले गरेको कारबाहीका क्रममा आफ्ना एक सैनिकको ज्यान गएको र अर्का घाइते भएको इजरेली सेनाले जनाएको छ।

गाजापट्टीको दक्षिणमा पर्ने खान युनिसदेखि पूर्वमा भिडन्त भएको हो।

गाजा क्षेत्रबाट रकेट प्रहार गरिएका चेतावनीयुक्त साइरन दक्षिणी इजरेलमा सुन्न सकिन्थ्यो र प्रहार गरिएका थुप्रै रकेट खसालिएका छन्।

'कायरतापूर्ण'

इजरेली प्रधानमन्त्री बेन्जमिन नेतन्याहुले आफ्नो फ्रान्स भ्रमण छोट्याई स्वदेश फर्कने निर्णय गरेका छन्।

प्रथम विश्वयुद्ध अन्त्य भएको शतवार्षिकीका अवसरमा फ्रान्समा आयोजित कार्यक्रमका लागि उनी त्यहाँ गएका हुन्।

गाजा क्षेत्रमा वर्चस्व कायम गरेको हमास समूहका एकजना प्रवक्ताले घटनालाई 'कायरतापूर्ण इजरेली आक्रमण'को संज्ञा दिएका छन्।

हमलामा खान युनिसस्थित इज्जेदिन अल-कसाम ब्रिगेडका कमान्डर शेख नुर बराकेह मारिएका हुन्।

एउटा कारबाट इजरेली विशेष फौजले आक्रमण गरेको हमासले जनाएको छ।

तनाव

त्यसपछि भिडन्त सुरु भएको थियो। ट्याङ्कहरूले घेरा हालेर इजरेलले हवाई हमला गरेको थियो।

हमलाबारे इजरेली सेनाले विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरेको छैन, तर अहिले आफ्नो फौज फर्किसकेको जनाएको छ।

एउटा वक्तव्यमा इजरेली सेनाले इजरेली प्रतिरक्षा फौज र विशेष सुरक्षा बल गाजापट्टीमा एउटा गोली हानाहानको घटनामा संलग्न भएको जनाएको छ।

के हो जेरुसलेम विवाद?

घटनामा प्रतिरक्षा फौजका एक सदस्य मारिएको र अर्का एक घाइते भएको उसले जनाएको छ।

पछिल्ला महिनाहरूमा इजरेल र हमास समूहबीच तनाव चर्किँदै गएको बताइन्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

इजरेली फौज र हमास लडाकुबीच भिडन्त


विशेषगरी निजी क्षेत्रबाट सञ्चालित स्वास्थ्य संस्थाप्रति त्यस्तो आरोप लागिरहेका बेला स्वास्थ्य मन्त्रायलयका एकजना उच्च अधिकारीले "बिरामीको उपचार नगरिए कारबाही गरिने" चेतावनी दिए।

निजी स्वास्थ्य संस्था सञ्चालकहरूले चाहिँ "त्यसरी बिरामीको उपचार नै नगरिएको नभई उपकरण र सामग्री अभावका कारण केही स्थानमा समस्या देखिएको हुनसक्ने" बताएका छन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणकामाझ स्वास्थ्य संस्थाहरूले बिरामी समयमै भर्ना नगर्दा र चिकित्सकहरूले उपचार गर्न अस्वीकार गर्दा कतिपयको निधनसमेत भएका खबरहरू विभिन्न सञ्चारमाध्यममा आएका छन्।

उपभोक्ता अधिकारकर्मीहरूले तत्कालै हस्तक्षेप गर्न र नागरिकको स्वास्थसम्बन्धी हक स्थापित गर्न सरकारसँग माग गरेका छन्।

गुनासो

कतिपय बिरामी, बिरामीका आफन्त र उपभोक्ता अधिकारकर्मीहरूले स्वास्थ्य संस्थाहरूले बिरामीहरूलाई ढोकैबाट फर्काउने गरेको गुनासो गरेका हुन्।

नेपाल मेडिकल काउन्सिल र स्वास्थ्य मन्त्रालयका अधिकारीहरूले पनि त्यस्तो गुनासो आइरहेको पुष्टि गरे।

नेपाल मेडिकल काउन्सिलका उपाध्यक्ष प्राध्यापक नारायणविक्रम थापाले भने, "हामीलाई पनि कतिपय हाम्रा सदस्यहरूबाटै त्यस्तो गुनासो आएको छ, हामीले त्यसलाई नजिकबाट नियालिरहेका छौँ। हामीले निर्देशन पनि दिइसकेका छौँ"

उनले कतिपय स्थानमा चिकित्सक र बिरामीबीचको असमझदारीले पनि यस्तो अवस्था आएको हुनसक्ने बताए।

उनले चिकित्सकहरूले बिरामी नै हेर्दिन भन्न नपाउने र त्यो आचार संहिता विपरित हुने बताए।

स्वास्थ्य संस्था सञ्चालकको भनाइ

निजी स्वास्थ्य संस्थाका सञ्चालकहरूले भने सञ्चारमाध्यममा आएको जस्तो अवस्था सिर्जना नभएको दाबी गरेका छन्।

एसोसिएसन अफ प्राइभेट हेल्थ इन्सिट्च्युसन अफ नेपाल (अफीन)का महासचिव हेमराज दाहालले भने, "जुन ढङ्गले मिडियामा आएको छ हाम्रो अवस्था त्यस्तो छैन। सबै अस्पतालहरूलाई सङ्कटका समयमा राज्यलाई भरपूर सहयोग पुर्‍याउनु पर्छ भनेर हामीले पटकपटक भनेका छौ र अस्पतालहरूलाई पत्राचार पनि गरिसकेका छौँ।"

उनले बहिरङ्ग सेवा बन्द भएकाले धेरै अस्पतालमा पहिलेको जस्तो सेवा प्रवाह नभएको बताए। तर सबैले आकस्मिक सेवा दिइरहेको दाबी उनको छ।

बिरामीको अनुभव

तर सामान्य रूघाखोकी लागेर अस्पताल पुगेका बिरामीहरूले पनि अस्पतालको गेटैबाट फर्काइएको अनुभव बीबीसीसँग साझा गरेका छन्।

उनीहरूका अनुसार अस्पतालमा भित्र छिर्न दिइए पनि चिकित्सकहरूले निकै टाढाबाट लक्षणहरू मात्र... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: अस्पतालले 'बिरामीको उपचार नगर्नु कानुन विपरीत', सरकारद्वारा कारबाहीको चेतावनी


विशेषगरी फेसबुक र ट्विटरमा कतिपय प्रयोगकर्ताहरूले उनलाई 'दूरद्रष्टा तथा राष्ट्रनिर्माता' भनिएकोमा व्यङ्ग्यात्मक टिप्पणीहरू गरिरहेका छन्।

केहीले भने अघोषित भारतीय नाकाबन्दीका बेला उनले लिएको अडानको उदाहरण दिँदै सम्मानको बचाउ गर्दै ओलीको मुक्तकण्ठले प्रशंसा गरेका छन्।

सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूले पनि ओलीले पाएको सम्मानलाई प्रमुखताका साथ प्रचारप्रसार गरेका थिए।

ओलीले यसअघि पनि विभिन्न स्थानमा लिएका मानार्थ विद्यावारिधि र सम्मानहरूको आलोचना हुने गरेको थियो।

मनोवैज्ञानिकहरू चाहिँ ओलीसहित नेताहरूले जहाँ पनि र जस्तो पनि सम्मान ग्रहण गर्न जानुलाई प्रभावकारी ढङ्गले जिम्मेवारी वहन गर्न नसकेर 'मैले केही गरेको छु है' भनेर देखाउन खोज्ने मनोवृत्तिसँग तुलना गर्छन्।

के हो सम्मान?

एसियन एसोसिएसन अफ म्यानेजमेन्ट अर्गनाइजेसन्स् (आमो) ले ओलीलाई शुक्रवार राजधानी काठमाण्डूमा उक्त सम्मान प्रदान गरेको थियो।

त्यसलाई 'आमो भिजिनरी लिडर एण्ड नेशन बिल्डर अवार्ड-२०२०' भनिएको छ।

त्यसलाई सरकारी र अन्य केही सञ्चारमाध्यमहरूले पनि "ओली एसियाकै दूरदर्शी नेताका रूपमा" सम्मानित भएको भन्दै खबर प्रकाशन र प्रसारण गरेका थिए।

सरकारी मुखपत्र गोरखापत्रले शनिवार प्रथम पृष्ठको मुख्य समाचारको पूरकका रूपमा "प्रम ओली एसियाली दूरदर्शी नेता" शीर्षकमा उक्त समाचार छापेको छ।

शुक्रवार प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले पनि 'प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली एसियाली दूरद्रष्टा नेता तथा राष्ट्रनिर्माण अवार्डबाट सम्मानित' भन्दै सञ्चारमाध्यमहरूलाई उक्त कार्यक्रमका तस्बिरहरू प्रेषित गरेको थियो।

मानार्थ सम्मान

सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूले निकै महत्त्व दिएको र सामाजिक सञ्जालमा आलोचित बनेको उक्त सम्मान खासमा मानर्थ सम्मान मात्र भएको आयोजकले बताएका छन्।

गोरखापत्रमा प्रकाशित समाचार

आयोजक आमोका काउन्सिल सदस्य एवम् नेपाल व्यवस्थापन सङ्घका महासचिव मोहन ओझाले "उक्त अवार्ड एसियाभरका उत्कृष्ट नेताहरू छानेर नदिइएको" बताए।

उनले भने, "नेपाल भ्रमण वर्ष पनि भएकाले आमोलाई हामीले यसपालिको कार्यक्रम नेपालमा गर्न आग्रह गर्‍यौँ। त्यो स्वीकृत भएर नेपालमा आयोजना गरियो। खासमा आमोले जुन देशमा कार्यक्रम आयोजना गर्छ त्यहाँका कार्यकारी प्रमुखलाई यस्तो सम्मान दिने गर्छ।"

तर आमोले यस्तो सम्मान दिन थालेको गत वर्षदेखि मात्र हो। उसले गत वर्ष मलेशियाका राष्ट्रपति महाथिर मोहम्मदलाई यस्तै सम्मान... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

प्रधानमन्त्री ओलीले पाएको 'दूरद्रष्टा र राष्ट्रनिर्माता'को सम्मानबारे चर्चा-परिचर्चा


विश्लेषक क्रिस्टोफर ओ क्लेरी र विपिन नारङले त्यसले दक्षिण एशियाको शान्ति र सुरक्षामा पार्न सक्ने प्रभावको विश्लेषण गरेका छन्।

भारतीय रक्षामन्त्री राजनाथ सिंहले हालै परमाणु अस्त्र सम्बन्धी लामो समय देखिको भारतीय नीति दोहोर्‍याउने क्रममा आफ्नो देशले द्वन्द्वको समयमा सबैभन्दा पहिले विनाशकारी अस्त्र प्रयोग नगर्ने बताए।

तर लगत्तै उनले 'कति लामो अवधिसम्म उक्त प्रतिबद्धता कायम रहन सक्ला?' भनेर प्रश्न पनि गरे।

सञ्चारमाध्यमहरूसँग कुरा गर्दै उनले अहिलेसम्म भारतले 'पूर्ण रूपमा उक्त सिद्धान्तलाई पालना गरेको' र 'भविष्यमा के हुन्छ त्यो परिस्थितिमा निर्भर' हुने बताए।

त्यसो भनेर उनले पहिला त्यस्ता अस्त्र प्रयोग नगर्ने भारतीय प्रतिबद्धता समाप्त नभइसकेको र त्यो स्थायी नीति पनि नभएको, अनि द्वन्द्वको समयमा कसैले पनि भारतलाई त्यसलाई पालना गर्न बाध्य बनाउन नसक्ने तर्फ  सङ्केत गर्न खोजेका थिए।

भारतले आफू प्रशासित कश्मीरको विशेष संवैधानिक हैसियत खारेज गरेपछि उक्त भूभागमा आफ्नो पनि दाबी प्रस्तुत गरिरहेको पाकिस्तानले आक्रोशित प्रतिक्रिया जनाएपछि उनको त्यस्तो अभिव्यक्ति आएको हो।

यो जथाभावी बोलिएको अभिव्यक्ति थिएन। रक्षामन्त्री सिंह भारतले सन् १९९० दशकको अन्त्यतिर परमाणु अस्त्र परीक्षण गरेको स्थान पोखरणमा बोल्दै थिए।

उनले आफूले बोलेका कुराको अंश जस्ताको तस्तै आफ्नो आधिकारिक खाताबाट ट्विट गरे र सरकारको प्रेस सूचना ब्यूरोले उनको भनाइलाई उद्धृत गर्दै विज्ञप्ति जारी गर्‍यो।

यसरी हेर्दा पहिले परमाणु अस्त्र प्रयोग नगर्ने भारतीय नीति अब त्यहाँबाट अलि अस्पष्ट दिशातर्फ उन्मुख हुन लागेको यो अहिलेसम्मकै सबैभन्दा आधिकारिक सङ्केत हो।

यसको प्रभाव भनेको भारतले कुनै दिन आफ्नो सुरक्षाकालागि परमाणु अस्त्र सबैभन्दा पहिले प्रयोग गर्ने निर्णय लिन पनि सक्छ भन्ने हो।

पहिला प्रयोग नगर्ने नीति के हो?

शीतयुद्धको समयमा अमेरिका, सोभियत संघ, फ्रान्स र संयुक्त अधिराज्यले एकदमै खराब द्वन्द्वको अवस्थामा पहिला परमाणु अस्त्र प्रयोग गर्न सक्ने अधिकार सुरक्षित गरेका थिए। पहिलो पटक प्रयोग गर्नका लागि खासगरि दुईवटा अवस्था निर्धारण गरिएको थियो।

१)परम्परागत सैनिक युद्धका क्रममा लडाइको मैदानमा हार्ने जोखिम भएपछि रणनीतिक मानिएको परमाणु अस्त्र दुस्मनका फौजलाई प्रहार गरेर आफ्नो पराजय रोक्ने वा

२)कुनै पनि देशलाई आफ्नो दुस्मनले परमाणु अस्त्रबाट हमला गर्न... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

यसकारण भारत तोड्न चाहन्छ सुरुमा परमाणु अस्त्र प्रयोग नगर्ने वाचा


विश्लेषकहरू इमरान खान र जनरल बाजवाबिचको सम्बन्ध निकै अद्भूत रहेको बताउँछन्

प्रधानमन्त्री कार्यालयद्वारा जारी गरिएको एक विज्ञप्तिका अनुसार जनरल बाज्वाको कार्यकाल बढाउने निर्णय सुरक्षास्थितिलाई ध्यानमा राखेर लिइएको हो।

सेनाप्रमुखको कार्यकाल बढाइने कुरा केही महिनादेखि चलिरहेको थियो।

भारतले भारत-प्रशासित कश्मीरको संविधानप्रदत्त विशेषाधिकार खोसेपछि भारत र पाकिस्तानबीच सम्बन्ध बिग्रिएको छ। यही बेला पाकिस्तानी सेनाप्रमुखको कार्यकाल बढाइएको हो।

बाज्वाले नोभेम्बर २०१६ मा सेनाको नेतृत्व सम्हालेका थिए।

उनलाई तत्कालीन प्रधानमन्त्री नवाज शरिफले सेनाप्रमुखमा नियुक्त गरेका थिए।

पुरानो नियुक्तिअनुसार जनरल बाज्वा यही नोभेम्बरमा सेवानिवृत्त हुँदै थिए।

'विशेष सम्बन्ध'

प्रधानमन्त्री कार्यालयद्वारा जारी गरिएको सङ्क्षिप्त सूचनाअनुसार जनरल कमर जावेद बाज्वालाई तीन वर्षका लागि अतिरिक्त कार्यकालका लागि सेनापतिमा नियुक्त गरिएको हो।

"यो कार्यकाल उनको वर्तमान कार्यकाल पूरा हुने दिनदेखि सुरु हुनेछ।"

उक्त सूचना प्रधानमन्त्री इमरान खानको हस्ताक्षरसहित जारी गरिएको थियो।

देशका मामिलामा सेनाको प्रभावका कारण सेनाप्रमुखको नियुक्ति वा उसको कार्यकाल प्रधानमन्त्रीको एउटा महत्त्वपूर्ण निर्णयका रूपमा हेरिन्छ।

यसले सरकार-सेना सम्बन्धलाई समेत परिभाषित गर्छ। विज्ञहरूका भनाइमा यसको प्रत्यक्ष असर देशको सरकार र उसको निर्णय लिने क्षमतामा पर्नेछ।

विश्लेषकहरूका भनाइमा जनरल बाज्वा र इमरान खानबीच विशेष सम्बन्ध छ।

निकै लामो समयपछि यस्तो समय आएको छ जब पाकिस्तानको राजनीतिक र सैन्य नेतृत्वले एकै दिशामा देशको भविष्यबारे सोचिरहेका छन्।

तर सोही देशका विपक्षी नेताहरूले भने इमरान खानले सेनाको सहयोगमा सत्ता हासिल गरेको आरोप लगाएका छन् जसलाई खानको पार्टी पीटीआईले खण्डन गर्दै आएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

पाकिस्तानी सेनाप्रमुखको कार्यकाल तीन वर्ष थपिनुको कारण यस्तो छ


विश्व अर्थतन्त्र नै सङ्कटमा पारेको कोरोनाभाइरसको प्रभाव नेपालको अर्थतन्त्रमा पनि परेको छ।

नेपालले चैत ११ गतेदेखि लगाएको लकडाउनको अवधिमा पोखराबाट करिब १,००० पर्यटक घर फर्केका छन्।

पश्चिमाञ्चल होटल सङ्घ पोखराका अध्यक्ष विकल तुलाचनका अनुसार पोखरामा ४५० बढी होटल र ३०,००० बेड रहेका छन्। तर ती सबै अहिले व्यवसायविहीन बनेका छन्।

यसै त प्राकृतिक सुन्दरताकालागि विख्यात पोखरा लकडाउनका कारण सवारीसाधान र मानिसहरूको भीड नभएपछि वातावरणमा आएको सुधारले गर्दा झन् सुन्दर देखिएको छ।

पोखराको पुरानो बजार गणेश टोलबाट देखिएको हिमाल

पोखराको न्यूरोडबाट देखिएको हिमाल र सुनसान सडक

फेवातालको किनार सामान्य अवस्थामा भिडभाड हुने स्थान हो

फेवातालका किनारमा रहेका होटलहरू। पोखरामा साना ठूला गरी ४५० होटल रहेका छन्

फेवातालको बीचमा रहेको तालबाराही मन्दिर

फेवातालको किनारमा रहेको लेकसाइड बजार पुग्ने सडक

पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको काम सुरु भए पनि सुस्त भएको बताइन्छ

सबै तस्बिरहरू कृष्णमणि बरालले खिचेका हुन्। सर्वाधिकार सुरक्षित छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: लकडाउनले आक्रान्त रमणीय पोखरा


विश्व आर्थिक मञ्चको सहकार्यमा प्रतिष्ठित अमेरिकी विश्वविद्यालयहरु यल तथा कोलम्बियाद्वारा तयार पारिएको 'इन्भाइरोमेन्ट पर्फर्मेन्स इन्डेक्स' (इपीआइ)को यसपालिको प्रतिवेदन स्वीट्जरल्याण्डको डाभोसमा यही साता सार्वजनिक गरिएको थियो।

त्यसमा विश्वभरका १८० देशहरुमाझ तुलना गर्दा वातावरण प्रदूषण धेरै हुने देशहरुमध्ये नेपाल लगभग पुछारमा १७६ औं नम्बरमा रहेको देखाइएको छ।

वायु गुणस्तरको मात्रा तुलना गर्दा त नेपाल अन्तिम १८० औं स्थानमा रहेको बताइएको छ।

त्यसको दुईवटा मुख्य कारण रहेको ठान्छन् वातावरणविद् भूषण तुलाधर - शहरी क्षेत्रमा धुलोधुवाँ अनि ग्रामीण क्षेत्रमा घरभित्र दाउरा तथा गुइँठो बाल्ने प्रवृत्ति।

"शहरमा हामीले धुलोधुवाँको परिमाण देखेकै छौं। त्योभन्दा पनि धेरै गम्भीर स्थिति अन्यत्र छ। अझै यहाँ करीब ७५ प्रतिशत घरहरुमा दाउरा वा गुइँठो बाल्ने चलन छ। त्यसले एकदमै खराब प्रदूषण गराउँछ," उनले भने।

अर्का वातावरणविद् तोरण शर्मा भन्छन्, - "अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा कुन सूचकलाई कसरी प्रयोग गरिएको छ भन्ने कुरा आफ्नो ठाउँमा छ। तर साँचो कुरा के हो भने काठमाण्डू उपत्यकाको वायुको स्तर एकदमै खस्किएको छ। साथसाथै हिमाली क्षेत्रमा पनि अचेल तुवाँलो देखिन्छ। पहिले जस्तो प्रस्ट हिमाल देखिंदैनन्।"

खाँचो

उनीहरुले प्रदूषणको मुद्दालाई सरकारले गम्भीरताका साथ लिनु पर्ने बताएका छन्।

तुलाधरले भने, "सरकारले रणनीति बनाएर युद्धस्तरमा अघि बढ्नुपर्छ। त्यो पनि शहरी क्षेत्रको विकास संगै आइलाग्ने प्रदूषणका विषय तथा घरभित्रका प्रदूषणका विषयलाई उत्तिकै महत्वका साथ रणनीति बनाएर काम गर्नुपर्छ। अहिलेको जस्तो अलिअलि गरेर पुग्दैन।"

उक्त प्रतिवेदनमा उल्लेख विषयलाई गम्भीर रुपमा लिएको वातावरण विभागले जनाएको छ।

तर स्थिति गम्भीर भएपनि आत्तिनु पर्ने किसिमको नरहेको विभागका अधिकारीले बताएका छन्।

काठमाण्डूको सात ठाउँमा वायु प्रदूषण गुणस्तर नाप्ने उपकरण राखिएको वातावरण विभागले जनाएको छ।

विभागकी उपमहानिर्देशक एवं प्रवक्ता सफला श्रेष्ठ भन्छिन्, विशेषगरी शहरी क्षेत्रमा जाडोयाममा बिहान बेलुकी प्रदूषणको मात्रा निकै बढे पनि औसतमा ठीकै छ।

उनले भनिन्, "आत्तिनुपर्ने स्थिति छैन। दिउँसोतिर त स्थिति ठीकै हुन्छ। यो सडक विस्तारको कामहरु रोकियो भने अवस्था सुध्रिन्छ। अहिले हामीले ध्यान पुर्‍याउनु पर्ने भनेको गाडीले गर्ने प्रदूषण हो"।

उनका अनुसार हाल काठमाण्डूमा सात... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

वायु प्रदूषणको स्तर सुधार्न आह्वान


विश्व जलवायु सङ्गठनका अनुसार त्यो वृद्धि गत दशकको औसत स्तरभन्दा माथि छ।

मिथेन तथा नाइट्रस अक्साइडजस्ता ग्यासको मार्ता पनि औसतभन्दा बढी पाइएको छ।

सन् १९९० यता लामो समयदेखि वायुमण्डलमा रहेका हरित गृह ग्यासका कारण उत्पन्न तापमान वृद्धिको असर करिब ४३ प्रतिशतले बढिरहेको छ।

विश्वव्यापी

सो सङ्गठनको पछिल्लो प्रतिवेदनले उत्सर्जनभन्दा पनि वायुमण्डलमा त्यस्ता ग्यासका परिमाण अध्ययन गरेको थियो।

यो अध्ययनको हकमा उत्सर्जन र परिमाणबीचको फरक भनेको उत्सर्जनले केवल वायुमण्डलमा फ्याँकिएको ग्यास बताउँछ जुन विशेषत: इन्धन प्रयोग गरेर, कोइला बालेर वा वनविनाशका कारण हुने गर्छ।

परिमाणले चाहिँ उत्सर्जित भइसकेको ग्यासमध्ये समुद्र, वन वा भूमिले सोसेर वायुमण्डलमै बाँकी रहेको स्तर जनाउँछ।

सामान्यतया उत्सर्जित कार्बनमध्ये झन्डै एकचौथाइ समुद्रले सोस्छ भने त्यतिकै जति भूमि तथा जङ्गलले सोस्छन्।

विद्यमान प्रवृत्तिका कारण जलवायु परिवर्तनको अत्यन्त नराम्रो असर झन् उजागर हुन थालेको उसले जनाएको छ।

राष्ट्रसङ्घको उक्त निकायका अनुसार गत वर्ष कार्बन डाइअक्साइडको मात्रा सन् २०१७ को तुलनामा झन्डै एक प्रतिशत बढेको छ।

सङ्गठनका महासचिव पेट्टेरी तालसका अनुसार प्यारिस जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी सम्झौता अनुसारका तमाम प्रतिबद्धताका बावजुद हरितगृह ग्यासको उत्सर्जन घट्नुको साटो जारी छ।

उनका अनुसार अहिलेको स्तरमा देखिए जति मात्राको कार्बन डाइअक्साइड यसअघि सम्भवत: ३० देखि ५० लाख वर्ष पहिले मात्र थियो।

त्यतिखेर समुद्री सतह अहिलेको भन्दा २० मिटर माथि पुगेको थियो।

वैज्ञानिकहरूले सबभन्दा धेरै चिन्ता मानेको कुरा चाहिँ वायुमण्डलमा बढ्दो हरित गृह ग्यासको मात्राले विश्वव्यापी तापमान वृद्धिमा पुर्‍याइरहेको योगदान हो।

यस्तो असर सन् १९९० को तुलनामा ४३ प्रतिशतले बढेको पाइएको छ।

यो पनि हेर्नुहोस्

हामीले फालेका प्लास्टिक कतिसम्म तन्काउन मिल्छ?

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

जलवायु परिवर्तनः कार्बन डाइअक्साइड तथा अन्य हरित गृह ग्यासको मात्रा अहिलेसम्मकै सर्वोच्च


विश्व तापमान वृद्धिले हिमतालहरू पग्लने क्रम बढेको बताइन्छ

पछिल्लो शताब्दीमा भएको तापक्रम वृद्धिको मात्रालाई 'लिटिल आइस एज' जस्ता चर्चित ऐतिहासिक घटनासँग पनि तुलना गर्न नसकिने उनीहरूले देखाएका छन्।

अहिलेको तापमान वृद्धिदर पहिले मापन गरिएका कुनै पनि दरहरूभन्दा बढी रहेको अनुसन्धानले देखाएको छ।

अहिलेको नतिजाले जलवायु परिवर्तनबारे शङ्कालुहरूको तर्क मान्य नहुने देखाएको वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्।

वैज्ञानिकहरूले पछिला शताब्दीहरूको सर्वेक्षण गरि विश्वको जलवायु परिवर्तनको इतिहासलाई हेर्दा त्यसमा कैयौँ महत्त्वपूर्ण युगहरू देखा परेका छन्।

ती युगहरू 'रोमन वार्म पिरियड'देखि सुरु भएका थिए र 'लिटिल आइस एज'सम्म पुगेका थिए।

'रोमन वार्म पिरियड' सन् २५० देखि सन् ४०० सम्मको थियो। त्यसबेला पनि युरोपमा असामान्य खालको गर्मी देखा परेको थियो।

त्यस्तै सन् १३०० ताकादेखि  'लिटिल आइस एज'मा भने तापक्रमा असामान्य रूपमा कमी आएको थियो।

ती घटनाहरूलाई विभिन्न शताब्दीमा विश्व कैयौँ पटक तातो र चिसो बढेको प्रमाणहरूको रूपमा हेरिएको थियो।

र, औद्योगिक क्रान्तिपछि देखिएको तापमान वृद्धि पनि त्यस्तै  स्वरुपको रहेको थियो, त्यसले गर्दा त्यसबारे चिन्तित हुनुपर्ने कुनै कुरा थिएन।

तीनवटा नयाँ अनुसन्धान पत्रहरूले चाहिँ त्यो तर्क अस्थिर जगमा अडिएको देखाएका छन्।

वैज्ञानिकको समूहले विगत दुई हजार वर्षदेखिका सात सय प्रतिनिधि अभिलेखहरूलाई पुनर्निर्माण गरेर तापक्रम परिवर्तनको अध्ययन गरेका हुन्।

उनीहरूले रुख, मूगा र तालहरूका अवशेषहरूको अध्ययन गरेका थिए।

त्यसपछि उनीहरूले अहिलेको जस्तो विश्वस्तरमा जलवायु परिवर्तनको घटनाहरू पहिले नभएको निर्धारण गरेका हुन्।

सन् ९५० देखि १२५० सम्मको 'मिडिएभल वार्म पिरियड'मा मात्र पृथ्वीको ४० प्रतिशत भागमा तापक्रम वृद्धि भएको थियो अन्यथा अन्य अवस्थामा तापमान परिवर्तन क्षेत्रीय थियो।

तर आजको तापक्रम वृद्धिले भने त्यसको विपरित पृथ्वीको अधिकांश भागलाई समेटेको छ।

जलवायु परिवर्तनले युरोपमा पनि गर्मी बढेको छ

आधुनिक औद्योगिक युगभन्दा अघि जलवायु परिवर्तनको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण प्रभाव पार्ने कुरा ज्वालामुखी भएको पनि अनुसन्धानकर्ताहरूले देखाएका छन्।

उनीहरूले सूर्यको विकिरणमा आएको परिवर्तनले विश्व तापक्रममा प्रभाव परेको कुनै सङ्केत भेटेनन्।

अनुसन्धानकर्ताले भनेका छन्, वर्तमान समयमा प्राकृतिक परिवर्तनको मात्रा निकै... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अहिलेको जलवायु परिवर्तन दुई हजार वर्षकै इतिहासमा अतुलनीय


विश्व ब्याङ्कका अनुसार १८७ मध्ये ६ मुलुकमा मात्र महिलालाई पुरुष सरह आर्थिक अधिकार दिइएको छ

विश्व ब्याङ्कको नयाँ विश्लेषण "वीमिन, बिजनेश र ल" अर्थात महिला व्यवसाय र कानुन नाम दिइएको प्रतिवेदनमा भनिएको छ महिला र पुरुषबीच "पूर्ण समानता" १८७ देशमध्ये जम्माजम्मी ६ देशमा छ।

वाशिङटनमा मुख्यालय रहेको विश्व ब्याङ्कले १० वर्षको तथ्याङ्क आर्थिक र कानुनी असमानता लगायत आवतजावतमा रहेको स्वतन्त्रता, मातृत्व, घरेलु हिंसा र सम्पत्ति व्यवस्थापन अधिकार जस्ता विषयको आधारमा जाँच गरेको थियो।

बेल्जियम, डेनमार्क, फ्रान्स, लाट्भिया, लक्जमबर्ग र स्वीडेनमा मात्र ती क्षेत्रमा महिला र पुरुषलाई समानता रहेको पाइयो।

विश्वव्यापी रुपमा महिलाहरूले पुरुषको तुलनामा महिलाले ७५ प्रतिशत मात्र अधिकार उपभोग गर्न पाउँछन्।

क्षेत्रगत आधारमा भिन्नता

विभिन्न क्षेत्रहरूले विभिन्न अङ्क पाएका छन् युरोप र मध्य एशियाले ८४.७% पाएका छन्। मध्य पूर्व र उत्तर अफ्रिकाले पाएको अङ्क ४७.३% छ।

अमेरिकामा ८३.७५ प्रतिशत समानता छ। त्यो भनेको अमेरिका माथिल्ला ५० मुलुकभित्र पर्दैन।

साउदी अरेबिया जहाँ महिलालाई नियन्त्रण गर्ने अनेकथरी कानुन छन्- सूचिको सबभन्दा अन्तमा परेको छ जसले २५.६% अङ्क मात्र हात पारेको छ।

लाट्भिया महिला र पुरुषलाई समान अधिकार प्राप्त छ मध्ये एक मुलुक हो

"पहिलो काम हात पारेकी २५ वर्षीया या कामकाजी आमा जसले काम र बच्चाको रेखदेखको सन्तुलन मिलाउनुपर्छ, अथवा अवकाश लिने समय पुग्न लागेकी महिला या महिलाले लिने आर्थिक निर्णयहरू कसरी कानूनले प्रभावित पारेका हुन्छन् भन्ने तथ्यहरूमाथि विश्लेषण गरिएको थियो, विश्व ब्याङ्ककी अन्तरिम अध्यक्ष क्रिस्टालिना जिओर्जीभाले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनेकी छन्।"

"कैयौं नियम कानुनहरूले महिलालाई कार्यक्षेत्रमा प्रवेश गर्न या व्यवसाय शुरु गर्न रोक्ने गरेका छन्। ती भेदभावले महिलाहरूको आर्थिक समावेशिता र श्रम क्षेत्रमा सहभागितामाथि दुरगामी प्रभाव पार्न सक्छन्।"

प्रतिवेदनमा कैयौं देशले अगाडि सारेका सकारात्मक कदमहरूलाई प्रमुखता साथ प्रस्तुत गरिएको छ।

विश्व ब्याङ्कका अनुसार गत दशकमा १३१ वटा मुलुकले २७४ वटा सुधारवादी कानुनहरू कार्यान्वयनमा ल्याएका छन् जसले लैंगिक समानता बढाएको छ।

कार्यक्षेत्रमा महिलालाई सुरक्षा

रिपोर्टमा भनिएको छ, "३५ देशहरूले कार्यक्षेत्रमा महिलामाथि हुने यौन हिंसाबाट जोगाउन कानुन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

विश्वका ६ देशले महिला र पुरुषलाई समान कानुनी र आर्थिक अधिकार दिन्छन् - ती कुन हुन्?


विश्व मौसम संस्था वर्ल्ड मेटियोरोलोजिकल अर्गनाइजेशन डब्लुएमओका अनुसार मानव गतिविधि तथा एल नीनो भनिने मौसमी प्रक्रियाका कारण उक्त समयमा वितेको ८ लाख वर्षयता सबभन्दा धेरै परिमाणमा कार्बन डाइअक्साइड वायुमण्डलमा थुप्रिएको हो।

कारण र प्रभाव

सन् २०१६ मा कार्बन डाइअक्साइडको परिमाणमा देखिएको उक्त वृद्धि अघिल्लो दश वर्षको औसतको तुलनामा पचास प्रतिशत बढी हो।

अनुसन्धानकर्ताहरुले त्यतिखेर एल निनोको प्रभावका कारण उत्पन्न सुख्खाको अवस्थामा बोटबिरुवाले कार्बन डाइअक्साइड कम सोस्न सक्ने हुँदा उक्त ग्यास धेरै परिमाणमा वायुमण्डलमा रहने अनुमान गरेका थिए।

तर यति धेरै परिमाणमा रहला भनेर चाहिं उनीहरुले पनि अपेक्षा नगरेको बताइएको छ।

वैज्ञानिकहरु भन्छन् यो आँकडाले विश्वव्यापी तापमान वृद्धि घटाउने अन्तर्राष्ट्रिय लक्ष्य भेट्न अब लगभग असम्भव हुने जोखिम देखिन्छ।

वायुमण्डलमा द्रुत गतिले बढिरहेको कार्बन डाइअक्साइडले, अध्ययनका अनुसार, 'मौसम प्रणालीमा अनुमान गर्न नसकिने परिवर्तनहरु ल्याउन सक्छ जसले गम्भीर वातावरणीय तथा आर्थिक दूष्प्रभाव निम्तिन सक्छ।'

विज्ञहरुका अनुसार हालको जस्तै परिमाणमा पृथ्वीको वायुमण्डलमा कार्बन डाइअक्साइड यसअघि तीस देखि पचास लाख वर्ष पहिलेको मध्य-प्लायोसिन कालमा देखापरेको थियो।

त्यतिखेरको तापमान दुई देखि तीन डिग्री सेल्सियसले बढी थियो भने समुद्र सतह पनि ग्रीनल्याण्ड तथा पश्चिमी एन्टार्टिक क्षेत्रका विशाल वरफका ढिक्का पग्लिएकाले १० देखि २० मिटर बढी थियो।

जलवायु क्षेत्रका अन्य विज्ञहरुले डब्लुएमओको पछिल्लो आँकडालाई चिन्ताको विषय भनेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

वायुमण्डलमा कार्बन डाइअक्साइडको कीर्तिमान स्तर


विश्व वन्यजन्तु कोष डब्ल्यूडब्ल्यूएफले आफ्नो नयाँ प्रतिवेदनमा प्रकृतिको दोहन विगतमा कहिल्यै नभएको दरमा भएको जनाएको हो।

विश्वभरका विभिन्न जङ्गलमा रहेका वन्युजन्तु, समुद्रमा रहेका जलप्राणी र घाँसेमैदानहरूमा रहने हजारौं जीवको अध्ययन गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

विगत ५० वर्षमा चरा, माछा, स्तनधारी, उभयचर र घर्सने जनावरको विश्वव्यापी सङ्ख्या दुई तिहाइभन्दा बढी घटेको छ।

"संरक्षणसम्बन्धी वैज्ञानिकहरूले सन् १९७० यता विश्वभर यस्ता जीवहरूको सङ्ख्यामा औसतमा ६८ प्रतिशतले कमी आएको बताएका छन्," बीबीसी संवाददाता हेलेन ब्रिग्सले भनिन्।

वैज्ञानिकहरूले यो कमीलाई 'विध्वंसकारी' भनी व्याख्या गरेका छन्।

खानेकुरा र खानेबानी

प्रतिवेदन लेखनमा सहभागीहरूले चाहिने भन्दा धेरै माछा मारिनु, जङ्गलमा डढेलो लाग्नु र वन्यजन्तुको बसोबास रहेको क्षेत्र विनाश हुनुजस्ता कारणले जीवनहरूको सङख्यामा गिरावट आएको र यो एकदमै डरलाग्दो भएको बताए।

लोपोन्मुख वन्यजन्तु

तर प्रकृतिको विनाश कम गर्न यसअघि गरिँदै आएका प्रयासमा तत्काल थप कदमहरू चालिने हो भने समय त्यति घर्कि नसकेको पनि उनीहरूले बताएका छन्।

प्रकृतिको विनाश रोकथाम गर्ने ती प्रयासमा हाम्रो खाने बानी र हामीले उत्पादन गर्ने खानेकुरा पनि पर्छन्।

जङ्गलको विनाश गर्ने, समुद्रमा अत्यधिक माछा मार्ने र जङ्गली जीवहरूलाई सखाप पार्नेहरूले यसको असर पृथ्वीमा स्पष्ट रुपमा देख्न थालेको वैज्ञानिकहरूको भनाइ छ।

तर तत्काल यसविरुद्ध कदमहरू चालिए अहिलेको प्रवाह उल्टिन सक्छ भन्ने प्रमाणहरू पनि रहेको उनीहरूले बताएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

प्रकृतिको विनाश: 'पछिल्लो ५० वर्षमा जीवहरूको सङ्ख्या दुई तिहाइभन्दा बढी घट्यो'


विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ) ले नयाँ कोरोनाभाइरस मानिसहरूसँगै रहने बताउँदै यसलाई नियन्त्रणमा राख्न 'ठूला प्रयास' आवश्यक हुने जनाएको छ।

जीवशास्त्री डा. जेनिफर रोनले  एशिया महादेशमा कोभिड-१९ महामारीको विकासक्रम र त्यसको  विश्वव्यापी विस्तारको शैलीलाई नियालिरहेकी छन्।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ) ले नयाँ कोरोनाभाइरस मानिसहरूसँगै रहने बताउँदै यसलाई नियन्त्रणमा राख्न 'ठूला प्रयास' आवश्यक हुने जनाएको छ।

यस महामारीसँग सङ्घर्ष गर्न प्रभावकारी रणनीति लिएका एशियाका दक्षिण कोरिया, जापान हुन् वा युरोपका जर्मनीमा प्रतिबन्धहरू हटाइएपछि सङ्क्रमण फेरि बढेको देखिएको छ।

ती देशमा परीक्षण, सङ्क्रमितको पहिचान र लकडाउन व्यवस्थापनमा गरिएको कामलाई थुप्रैले अनुकरणीय मानेका थिए।

संसारभरि सरकारहरूले भाइरसको सम्भावित दोस्रो लहरसँग सङ्घर्ष गर्ने तयारी गरिरहेका छन्। धेरैको ध्यान यतिखेर पूर्वी एशियामा छ।

सुरुमा कोभिड-१९ खेपेका र सङ्क्रमितहरू पनि धेरै भएका यी देशहरूबाट सिक्नुपर्ने पाठ के हो?

प्रत्येक सङ्क्रण, प्रत्येक सङ्क्रमित व्यक्तिको खोजी

पूर्वी एसियाको अवस्था अनुगमन गरिरहेका डब्ल्यूएचओका विज्ञहरूका अनुसार त्यस क्षेत्रले बाँकी विश्वलाई दिने सन्देश 'प्रत्येक सङ्क्रमित व्यक्ति खोज्नुपर्ने, उनीहरूलाई अलग्गै राख्ने, परीक्षण र स्याहार गर्नुपर्ने हो।'

प्रत्येक सङ्क्रमितसँग सम्पर्कमा आएका सबै व्यक्ति पहिचान गर्दै उनीहरूलाई क्वारन्टीनमा राख्नुपर्ने कामलाई त्यसैगरी महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।

सर्वप्रथम कोभिड-१९ फैलिएको चीनले महामारीबारे महत्त्वपूर्ण विवरण सङ्कलन गरेको छ

डा. रोन यूनिभर्सिटी कलेज लन्डनका भाइरस र कोशिकाविज्ञ हुन्।

एशियाबाट सङ्कलित विवरणको अध्ययन गरेकी उनी भन्छिन्: "दोस्रो लहरसँग सङ्घर्ष गर्ने एक मात्र उपाय भनेको व्यापक परीक्षण, पहिचान र क्वारन्टीन गर्नु हो।"

उदाहरणका लागि दक्षिण कोरिया कुनै बेला कोभिड-१९ को केन्द्रबिन्दु थियो। तर सुरुमै सरकारले धेरै परीक्षण गर्‍यो।

एप र जीपीएस प्रविधिको सहायताले सङ्क्रमणका घटना पहिचान गर्‍यो।

यस रणनीतिले स्थानीय रूपमा चेतावनी दिन सकिने र आवश्यक पर्दा निश्चित क्षेत्र मात्र लकडाउन गर्न सकिने प्रणालीको विकास गर्न सम्भव भएको डा. रोन ठान्छिन्।

लकडाउन सफल हुनुको अर्थ उक्त क्षेत्र कोरोनाभाइरसमुक्त भयो भन्ने हुँदैन

यसको प्रभावकारिता हालै अचानक एकै ठाउँका धेरैमा सङ्क्रमण... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस दोस्रो लहर: लकडाउन खुकुलो पार्दै गर्दा पूर्वी एशियाका देशहरूबाट सिक्नुपर्ने पाठ यस्ता छन्


विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्लुएचओ तथा संयुक्त राष्ट्रसङ्घले व्यक्तिको निजत्व हनन हुने यस्ता परीक्षणलाई मानवअधिकारको उल्लङ्घन भन्दै प्रतिबन्ध लगाउनुपर्ने बताएका छन्।

आलोचकहरूले यस्ता परीक्षण अवैज्ञानिक भएको र यसबाट कोही कुमारी हो कि होइन भन्ने प्रमाणित गर्न नसकिने बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार यो परीक्षण शोषणको हतियार समेत बन्न सक्छ।

यस्तो परीक्षणमा महिलाको परीक्षण गरेर योनीको झिल्ली दुरुस्त छ कि छैन भनेर हेरिन्छ।

बीबीसीले गरेको अनुसन्धानमा कतिपय निजी क्लिनिकहरूले 'कुमारीत्व मर्मत' गर्ने विज्ञापन समेत गरेका छन्। तिनलाई सम्पर्क गर्दा १५० देखि ३०० पाउण्डमा यस्ता 'सेवा' उपलब्ध हुने बताए।

गत वर्ष अमेरिकी र्‍याप गायक टीआईले आफ्नी छोरीलाई हरेक वर्ष कुमारी भएनभएको परीक्षण गराउने गरेको बताएपछि तीव्र आक्रोश उत्पन्न भएको थियो

बीबीसीले २१ वटा क्लिनिकहरूको पहिचान गरेर १६ वटासँग सम्पर्क गरेको थियो। तीमध्ये सात वटाले उनीहरूले 'कुमारीत्व परीक्षण' गर्ने गरेको पुष्टि गरे भने कैयन् अरूले प्रस्ट कुरा गरेनन्।

सबैले झिल्ली मर्मत गर्न शल्यक्रिया गर्ने बताए। जसको शुल्क १,५०० देखि ३,००० पाउण्डसम्म पर्ने बताइयो।

राष्ट्रिय स्वास्थ्य सेवा एनएचएस इङ्ग्ल्याण्डको आँकडाअनुसार गत पाँच वर्षमा झि्ली मर्मत गर्ने त्यस्ता ६९ शल्यक्रिया भएका छन्।

बाध्यतापूर्वक गरिने विवाहका पीडितहरूको सहयोगमा संलग्न परोपकारी संस्था कर्मा निर्भानाले सहयोग गरेको एकजना महिलाको कहानी न्यूजबीटले सुनेको छ।

"मागी विवाह गर्न चाहने मेरा आमाबुवासँग मेरो निकै भावनात्मक शोषणपूर्ण सम्बन्ध थियो," उनले भनिन्।

'भाग्नु एकमात्र विकल्प'

"एकदिन हाम्रो परिवारका एकजना अग्रजले मलाई मेरा साथीहरूसँग रहेको देखे अनि मेरी आमालाई गएर तीमध्ये एकजना केटा मेरो प्रेमी भएको बताइदिए। अनि समुदायमा थुप्रै हल्ला फिँजियो।"

त्यसपछि उनका आमाबुबाले उनलाई 'कुमारीत्व परीक्षण' गर्नुपर्ने भनेर धम्क्याउन थाले।

"मेरा आमाबुबा तथा वहाँहरूले मेरो विवाह गराइदिन खोजेको केटाको परिवारले मलाई कुमारीत्व परीक्षण गरेर म अझै कुमारी रहेको प्रमाणित गर्न भने," उनले बताइन्।

"म निकै डराएको थिएँ। मैले के भइरहेको छ भनेर बुझ्न सकिनँ। मलाई लाग्यो मेरो निम्ति भाग्नु एकमात्र विकल्प हो र मैले त्यसै गरेँ।"

बीबीसीले कुमारीत्व पुनर्स्थापित गर्ने गरि 'हाइमेन मर्मत' गर्ने सामग्री अनलाइनमा विक्रीमा राखिएको पाएको छ

प्रिया... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

यूकेमा विक्री हुने विवादास्पद ‘कुमारीत्व परीक्षण’


विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका महानिर्देशक टेड्रोस एड्हानोम गेहब्रेयससले सही प्रश्नको जवाफ खोज्नका लागि चिनियाँ विज्ञहरूलाई उक्त टोलीले सघाउने बताए।

उनले थप विज्ञहरू जति सक्दो चाँडो आइपुग्ने पनि आशा व्यक्त गरे।

तर उक्त सङ्गठनका प्रमुखले चीनमा नपुगेका मानिसहरूमा पनि उक्त भाइरस सरेको विषयमा चिन्ता व्यक्त गरे।

साना सङ्ख्यामा देखिएका सङ्क्रमणका यी घटनाले पनि ठूलो रूप लिनसक्ने भन्दै साझा समस्यासँग जुध्नका लागि एक हुनुपर्ने बताए।

अस्पतालको भ्रमण

यसैबीच चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिन्पिङले कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित बिरामीहरूको बेइजिङमा उपचार गरिरहेका कर्मचारीलाई भेटेका छन्।

कोरोनाभाइरसको खोप बनाउन अहोरात्र काम

प्रकोपका माझ उनले दुर्लभ खालको सार्वजनिक उपस्थिति जनाएका हुन्।

राष्ट्रपति सीले मुखमा मास्क लगाएर सामुदायिक स्वास्थ्य केन्द्रको पनि भ्रमण गरे।

कोरोनाभाइरसका कारण अहिलेसम्म एक हजारभन्दा बढी मानिसको ज्यान गइसकेको छ जुन यसघि सन् २००२-३ मा भएको सार्सको महामारीका कारण देखापरेको स्वास्थ्य सङ्कटको बेलामा भन्दा बढी हो।

आफ्नो भ्रमणका क्रममा सीले भाइरससँग जुध्नका लागि "थप निर्णायक उपायहरू" चाल्न अपिल गरे।

आलोचना

कोरोनाभाइरसको प्रकोप खराब हुँदै गएका बेला विगतका साताहरूमा राष्ट्रपति सीले यस्ता भ्रमणहरू गरेका थिएनन्।

पहिलोपटक भाइरस देखापरेको वुहानमा भने उनले भ्रमण गर्न बाँकी नै छ।

कोरोनाभाइरस कसरी सर्छ र यसबाट कसरी जोगिने?

भाइरसबारे आफ्ना सहकर्मीलाई सचेत गराउने कोसिस गरेका तर पछि चुप लगाइएका डाक्टरको गत साता मृत्यु भएपछि त्यसले सामाजिक सञ्जालमा सरकारी निकायहरूप्रति थामिनसक्नु आक्रोश र शोक व्यक्त भएका थिए।

त्यस्ता आक्रोशहरू धेरैजसो सीको सरकारविरुद्ध नै पोखिएको थियो।

चिनियाँ नेतृत्वले यसअघि भाइरसको जोखिमलाई कम आँकेको र सुरुमा त्यसलाई गोप्य राख्न खोजेको भनेर आलोचना खेपिसकेको छ।

सरकारले "कमीकमजोरी" स्वीकारिसकेको छ तर विश्वस्वास्थ्य सङ्गठनले भने भाइरस नियन्त्रणका लागि गरिएका प्रयासहरूको प्रशंसा गरेको छ।

मास्कको माग बढ्दो, तर भाइरसबाट जोगिन कति प्रभावकारी

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: चीनमा स्वास्थ्य सङ्कटका माझ राष्ट्रपति सीले गरे अस्पतालको भ्रमण


विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनकी डा. मारिया नेइराले बीबीसीलाई बताए अनुसार वायु प्रदूषणको उच्च रहेका ल्याटिन अमेरिकी, अफ्रिकी र एशियाली मुलुकहरूले त्यसबाट बच्न तयारी बढाउन आवश्यक छ।

तर स्वास्थ्य अधिकारीहरूले भने ती दुईबीचको सम्बन्ध स्थापित गरिहाल्न हतार गर्न नहुने बताउँछन्।

"हामी यी क्षेत्रका सरकारी निकायहरूलाई सहयोग गर्न आफ्नो डेटाबेसका आधारमा सबैभन्दा बढी प्रभावित सहरहरूको नक्सा बनाइरहेका छौँ जसले उनीहरूलाई महामारीविरूद्ध योजना बनाउन सहयोग गरोस्," डा. नेइराले भनिन।

एउटा अमेरिकी अध्ययनले महामारीभन्दा पहिलेका वर्षहरूमा सूक्ष्म कण प्रदूषण स्तरमा सामान्य वृद्धि हुँदा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण हुने मृत्युदर १५ प्रतिशतले बढ्ने उल्लेख गरेको छ।

"कोभिड १९ का कारण हुने मृत्युदर सामान्यतया उच्च जनघनत्व र उच्च पीएम २.५ भएका क्षेत्रहरूको उस्तै हुन्छ," हार्वार्ड विश्वविद्यालयको एउटा अध्ययनले भन्छ।

यी कणहरू पहिले पनि श्वासप्रश्वासमा हुने सङ्क्रमण र फोक्सोको क्यान्सर जस्ता स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित समस्याहरूसँग जोडिएका छन्।

इटलीस्थित युनिभर्सिटी अफ सिएना र डेनमार्कस्थित ओरहुस विश्वविद्यालयमा गरिएको अर्को अध्ययनले उत्तरी इटलीमा वायु प्रदूषणको उच्च दर र कोभिड १९ का कारण भएका मृत्युबीच सम्बन्ध रहेको सङ्केत गरेको छ।

इटलीको लोम्बार्डी र अमिलिया रोमानिया क्षेत्रमा मृत्युदर करिब १२ प्रतिशत छ। इटलीको अन्य भागमा भने मृत्युदर ४.५ प्रतिशत छ।

साइन्स डाइरेक्टमा प्रकाशित अध्ययन भन्छ: "उत्तरी इटलीको उच्च वायु प्रदूषण दरलाई उक्त क्षेत्रमा देखिएको उच्च मृत्युदरको सहायक कारक मान्नु पर्छ।"

मृत्युदर हेर्दा जनसङ्ख्या, उमेर, फरकफरक किसिमको स्वास्थ्य प्रणाली र उक्त क्षेत्रहरूका रोकथामसम्बन्धी फरक नीतिहरूलाई समेत ध्यानमा राख्नु पर्छ।

यसैबीच फिलिपिन्समा एसोसिएसन अफ रेस्पिरेटरी केयर प्र्याक्टीसनर्स सेसार बुगाओइसानले भनेको छ: "हाम्रो प्रारम्भिक तथ्याङ्कले फिलिपिन्समा कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु भएका प्राय: सबै व्यक्तिहरूमा पहिलेदेखि नै कुनै किसिमका समस्या थिए र तीमध्ये सबैभन्दा बढी वायु प्रदूषणसँग सम्बन्धित समस्या थिए।"

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार वायु प्रदूषणबाट प्रत्येक वर्ष करिब ७० लाख मानिसहरूको मृत्यु हुन्छ। र पृथ्वीको ९० प्रतिशतभन्दा बढी जनसङ्ख्या तोकिएको मापदण्डभन्दा बढी वायु प्रदूषण भएका स्थानहरूमा बस्छन्।

विश्व ब्याङ्कको गत... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: वायु प्रदूषणले कोभिड-१९ लाई घातक बनाउने निष्कर्ष


विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको एउटा तथ्याङ्कले नेपालमा १५ वर्ष र त्यसभन्दा माथि उमेर भएका ३७.१ प्रतिशत पुरुष र ११.१ प्रतिशत महिलाले धूमपान गर्ने देखाएको छ।

कर्णालीमा धूमपान गर्नेहरूबारे यकिन आँकडा नरहे पनि त्यहाँ कार्यरत विभिन्न सङ्घसंस्थाका व्यक्तिहरूले प्राय: पाका महिलामा तमाखु सेवन गर्ने आम प्रवृत्ति रहेको बताउँछन्।

नेपालमा धूमपानका कारण ज्यान गुमाउनेमा महिलाहरूको सङ्ख्या उल्लेख्य रहेको विभिन्न अध्ययनहरूले देखाएका छन्।

लत

आइतु कठायत जस्ता धेरै जुम्लाका महिलाहरू धूमपान गर्ने गर्छन्।

"हातै हात साथीसँग मिलेर तमाखु खान सिकेँ, तमाखु खाएपछि मेरो मन शान्त हुन्छ," उनी भन्छिन्।

भौगोलिक रूपमा विकट कर्णाली क्षेत्रमा धेरै प्रौढ महिलाहरूले धूमपान गर्ने बताइए पनि यकिन तथ्याङ्क नरहेको स्थानीय अधिकारीहरू बताउँछन्।

कर्णालीमा सक्रिय रहेको एउटा गैरसरकारी संस्था किर्डार्कका कार्यकारी निर्देशक माधव न्यौपाने भन्छन्, "पाका उमेरका महिलाहरूले आम रूपमा धूमपान गर्छन्, काम गर्दागर्दै थकाइ मार्ने समयमा तमाखु खाने चलन जस्तै छ।"

तर नयाँ पुस्ताका महिलाहरूमा तमाखू खाने प्रवृत्ति कम हुँदै गएको न्यौपाने उल्लेख गर्छन्।

सक्रियता

जुम्ला चन्दननाथकी एक जना गृहणी सुस्मिता खत्री भन्छिन्, "हामी अलिकति पढेलेखेको भएर तमाखु खानु हुँदैन भन्ने थाहा छ। त्यही भएर त्यसतर्फ खासै रुचि छैन।"

जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय जुम्लाका जन स्वास्थ्य अधिकृत अंगदबहादुर शाही अस्पताल आउने महिलाहरूमा धूमपानका नकारात्मक असर देखिएको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "यहाँ क्यान्सर लागेको भन्दै सहयोगका लागि सिफारिस लिन मानिसहरू हरेक दुईतीन दिनमा एक जना आउन थालेका छन्, सुर्तीजन्य पदार्थ सेवन गर्ने महिलाहरूमा श्वासप्रश्वासका समस्या देखिएका छन् गर्भवती महिलाले धूमपान गरेकै कारण कम तौल भएका बच्चाहरू जन्मिएका छन्।"

अम्मलको आँकडा

गर्भवती महिला, १८ वर्ष मुनिका बालबालिका र खुद्रा पसलमा सुर्तीजन्य पदार्थको बिक्री वितरण गर्न नपाइने कानुनी व्यवस्था भए पनि त्यसको कार्यान्वयन हुन नसकेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

त्यसका लागि जिल्ला स्तरमा सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी र स्थानीय तहमा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको संयोजकत्वमा समिति गठन गरिएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

तर धूमपान नियन्त्रणका लागि ती निकायहरूको सक्रियता खासै नरहेको बताइन्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

तमाखुको कुलत छाड्दै कर्णालीका महिला


विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले कोरोनाभाइरसलाई विश्वव्यापी महामारी घोषणा गरेकै साता औषधीसम्बन्धी अपराधविरुद्ध काम गर्ने इन्टरपोलको विश्वव्यापी इकाइ अपरेसन पान्जियाले जम्मा सात दिनमा ९० वटा देशभरीबाट १२१ जनालाई पक्राउ गरेको थियो।

त्यसक्रममा १ करोड १४ लाख डलर बराबरका घातक खालका औषधी जफत भएको थियो।

प्रहरी अधिकारीहरूले मलेशियादेखि मोजाम्बिकसम्म दशौँ हजार नक्कली मास्क र औषधी जफत गरेका थिए। ती मध्ये धेरै औषधीले कोरोनाभाइरस 'निको पार्न' सक्ने दाबी समेत गरेका थिए।

गत महिना इन्टरपोलले नक्कली र मापदण्ड नपुगेका ३४ हजार मास्कहरू जफत गरेको थियो

"स्वास्थ्य सङ्कटका बेला औषधीजन्य नक्कली सामग्रीको अवैध व्यापारले मानिसको जीवन पूर्ण रुपमा अवमूल्यन गरेको देखिन्छ," इन्टरपोलका महासचिव युर्गन स्टकले भने।

विश्वस्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार ३० अर्ब डलर बराबरका नक्कली वा म्याद नाघिसकेका औषधीको व्यापार न्यून र मध्यम आय भएका देशहरूमा हुने गर्छ।

त्यसरी व्यापार हुने औषधीले शरीरमा नराम्रो असर गर्न सक्छ अथवा ती औषधीमा या त आवश्यक तत्त्व हुँदैन वा खराब तत्त्व हुन्छ।

"धेरैजसो अवस्थामा त्यस्ता (नक्कली औषधी) ले जे रोग निको पार्नु पर्ने हो त्यो पार्दैन", नक्कली औषधीबारे काम गर्ने विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको टोलीमा रहेकी पर्नेट बुडिलियन इस्टिभले भनिन्।

"तर केही खराब अवस्थामा भने ती औषधीले नराम्ररी असर गर्छ, किनभने ती औषधीमा केही विषाक्त सामग्री हुनसक्छ।"

आपूर्ति सञ्जाल

विश्वव्यापी औषधी उद्योग १० खर्ब डलरभन्दा बढीको छ र यसको आपूर्ति गर्ने सञ्जाल व्यापक ठूलो छ।

चीन र भारत जस्ता देश प्रमुख औषधी उत्पादक हुन् भने युरोप, दक्षिण अमेरिका वा एसियामा रहेका गोदामहरूमा त्यसलाई प्याकेज गरिन्छ र विश्वभरका सबै देशहरूमा वितरकले औषधी पठाउँछन्।

इस्टिभ भन्छिन्, "औषधी जति विश्वव्यापी सायद अरु केही भएको छैन।"

यद्यपि,  विश्वका धेरै मुलुक लकडाउनमा गएसँगै, आपूर्ति गर्ने सञ्जालमा गडबडी आउन थालिसकेको छ।

भारतमा रहेका थुप्रै औषधी उत्पादक कम्पनीहरूले आफ्नो क्षमताभन्दा ५०-६० प्रतिशत कम काम गरिरहेको बीबीसीलाई बताएका छन्।

भारतीय कम्पनीहरूले २० प्रतिशत अत्यावश्यकीय औषधीहरू अफ्रिका महादेशमा पठाउने भएकोले अफ्रिकी मुलुकहरू नराम्ररी प्रभावित हुनेछन्।

जाम्बियाको लुसाकाका एक औषधी विक्रेता इफ्राइम पिरीले आफूले तनाव महसुस गर्न थालिसकेको बताए।

"औषधीहरू सकिन थालिसके र हामी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: संसारभर नक्कली औषधीको बिगबिगी


विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले तोकेको भन्दा प्रदूषणको स्तर २० गुणाले बढेपछि त्यहाँ भिजिबिलिटी कम भएको छ।

दीपावली मनाउँदा पटाका पड्काइने भएकाले आगामी दिनमा वायुको गुणस्तर झनै खस्किने ठानिएको भन्दै विज्ञहरूले पूर्वचेतावनी दिएका छन्।

भारतको सर्वोच्च अदालतले दुई घण्टा मात्र पटाका पड्काउन आदेश दिएको छ।

चिन्ता

तर त्यस प्रतिबन्ध लागु गर्न निकै कठिन हुने विज्ञहरूको विश्वास छ।

उत्तर भारतमा दीपावलीलाई 'असत्यमाथि सत्यको विजय' हुने सङ्केतका रूपमा मनाइन्छ।

तर पछिल्ला केही वर्षयता त्यस्ता किसिमका उत्सवका कारण वायुप्रदूषणको स्तर खतराको विन्दुमा पुगेको देखिएको छ।

भारतीय सहरहरू वायुको गुणस्तर नराम्रो भएकाले विश्वव्यापी प्रदूषणको सूचकाङ्कमा प्राय: माथि पर्ने गर्दछन्।

रोक

दिल्लीस्थित अधिकारीहरूले स्थानीयवासीलाई सकेसम्म घरभित्रै रहन भनेका छन् र सहरभित्र भइरहेका निमार्णकार्य रोक्न थालेका छन्।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको तथ्याङ्कका अनुसार भारतीय राजधानी दिल्ली विश्वकै अतिप्रदूषित स्थानमध्ये छैटौँ स्थानमा पर्छ।

गंगा नदीमा प्रदूषण

धेरैजसो मानिसहरूले सामाजिक सञ्जालमार्फत् वायुप्रदूषणप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

छिमेकी राज्यहरू पन्जाब तथा हरियाणाका किसानहरूले खेत सफा गर्ने क्रममा अन्नबालीका ठुटा जलाउने भएकाले पनि दिल्लीमा हरेक वर्ष नोभेम्बर तथा डिसेम्बरमा वायुको गुणस्तर खस्कने गरेको बताइन्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

बाक्लो तुवाँलो लागेपछि दिल्लीवासीमा त्रास


विश्वकप नजिकिँदै गर्दा हामीले यस्ता जिज्ञासाहरूको उत्तर दिएका छौँ।

१. विश्वकप क-कसले जितेका छन्?

विश्वकप विजेताको सूचीमा ब्राजिल शीर्ष स्थानमा छ। उसले पाँच चोटि विश्वकप जितेको छ। अन्तिम पटक उसले सन् २००२ मा विश्वकप जितेको थियो। सन् २०१४ मा ब्राजिलले विश्वकप आयोजना गरेको थियो। तर सेमीफाइनलमा ७-१ गोलको ठूलो अन्तरले हार बेहोर्‍यो।

युरोपेली र दक्षिण अमेरिकी देशबाहेक अरूले अहिलेसम्म विश्वकप जितेका छैनन्। जर्मनी, स्पेन र इटलीले पछिल्ला तीन प्रतियोगिता जितेपछि युरोपेली देशको पोल्टामा विश्वकप ११ चोटि र दक्षिण अमेरिकाको पोल्टामा जम्मा नौ  चोटि पुगेको छ।

२. कसले सर्वाधिक गोल गरेका छन्?

जर्मनीका मिरोस्लाभ क्लोज सर्वाधिक गोलकर्ताको सूचीमा शीर्ष स्थानमा छन्। उनले विश्वकपमा १६ गोल गरेका छन्। सन् २०१६ मा खेलबाट सन्यास लिएको भए पनि उनी यसपालि जर्मनीको टोलीमा कर्मचारीको भूमिका लिएर रुस जाँदैछन्।

कुल १५ गोल गरेका ब्राजिलका रोनाल्डो दोस्रो स्थानमा छन्। उनले ब्राजिलले विश्वकप जितेको सन् २००२ का खेलहरूमा आठ गोल हानेका थिए।

एउटै प्रतियोगितामा सर्वाधिक गोल गरेको कीर्तिमान भने फ्रान्सका जुस्ट फोँतेनले राखेका छन्। उनले सन् १९५८ को विश्वकपका ६ खेलमा १३ गोल गरेका हुन्।

३. अहिले खेल्दै गरेका खेलाडीले कति गोल गरेका छन्?

दश वा सोभन्दा बढी गोल गरेका खेलाडीमध्ये जर्मनीका मिड्फिल्डर थोमस म्युलर मात्र खेलाडीका रूपमा यो विश्वकपमा सहभागी हुँदैछन्।

क्लोजको कीर्तिमानको बराबरी गर्न म्युलरले एउटै प्रतियोगितामा पाँच गोल गरेको आफ्नै कीर्तिमान भङ्ग गर्नुपर्नेछ।

गत विश्वकपमा कोलम्बियाका अग्रपङ्क्तिका खेलाडी हामेस रोद्रिगेसले गोल्डन बूट जितेका थिए। यसपालि पनि उस्तै प्रदर्शन गर्नसके सर्वोत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा उनले आफूलाई प्रमाणित गर्नेछन्।

गोलकर्ताको सूचीमा भएका एक मात्र डिफेन्डर मेक्सिकोका राफाएल मार्केस हुन्। यी ३९ वर्षीय खेलाडी पाँचौँ पटक विश्वकपमा सहभागी हुँदैछन्। उनले र पोर्चुगलका क्रिस्टियानो रोनाल्डोले तीन, तीन गोल गरेका छन्।

४. विगतमा जस्तो टोलीहरूले गोलपोस्टमा धेरै प्रहार गर्न छाडे

कम्तीमा सन् १९६६ देखि यता - जबदेखि फुटबल विज्ञ ओप्टाले यसको आँकडा राख्न थाल्यो -  आयोजित विश्वकपहरूको तुलना गर्दा गत विश्वकपमा सबभन्दा थोरै गोलपोस्ट लक्षित प्रहार भए।

तर त्यति हुँदाहुँदै पनि सन् २०१४ को प्रत्येक खेलमा औसत २.७ गोल भएका छन्, जुन सन्... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

विश्वकप २०१८: जान्नुपर्ने सम्पूर्ण कुरा सात चित्रमा


विश्वका अधिकांश महत्त्वपूर्ण सङ्गठनहरूसँग असहमति व्यक्त गर्ने उक्त अध्ययनले भनेको छ - तिनीहरूले यसअघि दिएका प्रमाण दुर्बल छन् र रातो मासुले मानिसको स्वास्थ्यमा पार्ने असर कम छन्।

केही विज्ञहरूले सूक्ष्म ढङ्गले गरिएको जाँचको प्रशंसा गरेका छन्।

विज्ञहरूको अन्तर्राष्ट्रिय टोलीले मानिसहरूले रातो मासु, ससेज तथा बेकनका कारण क्यान्सरको जोखिम बढ्ने निकै कम प्रमाण भएकाले त्यो खाइरहन मिल्ने निष्कर्ष निकालेको हो।

एनल्स अफ इन्टर्नल मेडिसन नामक जर्नलमा लेख्दै अनुसन्धानकर्ताहरूले रातो एवम् प्रशोधित मासुको उपभोगको खतराबारे हाल उपलब्ध प्रमाण निकै कमजोर रहेको भन्दै मानिसहरूले हप्ताको तीन वा चार पटक तिनको उपभोग गरिरहन मिल्ने जनाएका छन्।

तर त्यो निष्कर्ष विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले हाल जारी गरेको सुझावविपरीत छ।

साथै जनस्वास्थ्यसम्बन्धी निकायहरूले यस्तो निचोडले मानिसहरूको विवेकपूर्ण खानेबानीमा असर पुग्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

रातो वा प्रशोधित मासु केलाई मानिन्छ?

चौपायाको आदिको मासु रातो मासुमा गणना हुन्छ भने हाँस र सिकार गरिएका चराचुरुङ्गीको मासु त्यसमा गणना हुँदैन।

टिक्ने समय र स्वाद परिवर्तन गरिएको चाहिँ प्रशोधित मासुभित्र पर्छ र त्यसका लागि प्रमुख विधि भनेको पोल्ने, नुन थपेर वा अनेक तरिकाले लामो समयसम्म खान मिल्न बनाउने हो।

भियतनाममा सर्पको मासु

विशुद्ध किमा प्रशोधित मासुभित्र पर्दैन तर बेकन, ससेज, हट डङ्ग्स, सलामी आदि त्यसभित्र पर्छन्।

के तिनीहरू स्वास्थका लागि उपयुक्त छैनन्?

मुख्य चिन्ता भनेको आन्द्राको क्यान्सर हो।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्ल्यूएचओको इन्टरन्याश्नल एजेन्सी फर रिसर्च अन क्यान्सरले प्रशोधित मासुले क्यान्सर निम्त्याउने बताएपछि विश्वभरि चर्चा पायो।

रातो मासुले सम्भवतः क्यान्सर निम्त्याउने पनि उसले बतायो। तर त्यसका लागि सीमित प्रमाणहरू प्रस्तुत गरिएको थियो।

मुटुको स्वास्थ्य र टाइप टू भनिने मधुमेहसँग पनि त्यसलाई जोडेर हेरिएको थियो।

वैज्ञानिक सहमति के कुरामा छ भन्दाखेरि धेरै मात्रामा मासु खानु स्वास्थ्यका लागि नराम्रो हो।

अध्ययनले के भन्छ?

क्यानडास्थित डलहाउजी विश्वविद्यालय र म्याक्मास्टर विश्वविद्यालयले नेतृत्व गरेको अध्ययनका अनुसन्धानकर्ताहरूले अरूले हेरेकै प्रमाणहरूलाई समीक्षा गरेका हुन्।

एनल्स अफ इन्टर्नल मेडिसनमा प्रकाशित अध्ययनको नतिजाअनुसार यदि एक हजार मानिसले प्रत्येक हप्ता... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

रातो मासु र प्रशोधित मासु 'हप्तामा तीनचार पटक उपभोग गर्दा स्वास्थ्य बिग्रिँदैन'


विश्वका अन्य देशमा पनि दादुराबाट पीडित हुनेहरूको सङ्ख्या बढेको पाइएको छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन सङ्गठनले यो प्रारम्भिक तथ्याङ्क भएको र वास्तविक सङ्ख्या अझै बढी हुन सक्ने बताएको छ।

भाइरसबाट लाग्ने दादुराबाट प्राय: बालबालिका पीडित हुन्छन्। तर यो खोपबाट नियन्त्रण गर्न सकिन्छ।

नेपालमा के छ स्थिति?

नेपालमा सन् २०१८ मा झन्डै साढे दुई सय जनालाई दादुरा भएको पुष्टि भएको थियो भने यो वर्ष तीन महिनाभित्र ३७२ मा सो रोग लागेको पुष्टि भइसकेको छ।

सन् २०१७ मा जम्मा ७७ जनामा दादुरा भएको पाइएको थियो।

तर यी विवरणहरू सरकारी निकायमा आइपुगेको जानकारीमा मात्रै तयार आधारित भएकाले वास्तविक सङ्ख्या अझै बढी हुन सक्ने विज्ञहरू बताउँछन्।

विश्वव्यापी रूपमै दादुरा सङ्क्रमण बढेको अवस्थामा नेपालमा मात्रै त्यसको कारण यही हो भन्न नसकिके उनीहरूको धारणा छ।

तर दादुरा नहोस् भनेर  दिइने खोपको प्रयोगबारे जागरुकता बढाउन गरिने जनचेतनाका कार्यक्रम पर्याप्त र प्रभावकारी नभएकाले समस्या बल्झेको हुन सक्ने उनीहरूको अनुमान छ।

स्वास्थ्य मन्त्रालय परिवार कल्याण महाशाखाअन्तर्गत खोप शाखाका प्रमुख डाक्टर झलक गौतमले बीबीसी नेपाली सेवालाई भने, "दादुरा लाग्ने बिरामीको सङ्ख्यामा वृद्धि हुनुको एउटा मुख्य कारण खोप लगाउनेको सङ्ख्यामा आएको कमी हुन सक्छ।"

कहिले दिइन्छ खोप?

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले गरेको अध्ययनमा नेपालमा दादुराका बिरामीको सङ्ख्या तीव्र गतिमा बढेको देखिएको छ।

महामारी रोकथामका लागि खोपले ९५ प्रतिशत जनसङ्ख्यालाई छुनुपर्छ।

तर नेपालमा जन्मेदेखि एक वर्षको उमेरसम्मका बालबालिकालाई दिनुपर्ने ११ वटा खोपको तालिकानुसार खोप प्राप्त गर्नेको सङ्ख्या ८१ प्रतिशतको हाराहारीमा रहेको गौतमले जानकारी दिए।

दादुराको खोप नौ महिना र १५ महिनामा दुईचोटि लाउनुपर्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्।

तर पहिलो खोप लगाउनेको सङ्ख्याको तुलनामा दोस्रो खोप लगाउने बालबालिकाको सङ्ख्या कम रहेको चिकित्सकहरू बताउँछन्।

दोस्रो खोप लगाउनेको सङ्ख्या जम्मा जम्मी ६६ प्रतिशत रहेको छ जुन पहिलो पटक लगाउनेको सङ्ख्या भन्दा १५ प्रतिशत कम हो।

के उन्मूलन सम्भव छ?

डा. गौतम भन्छन्, "अहिलेको अवस्था हेर्दा सन् २०१९ मा दादुरा पूर्ण रूपमा उन्मूलन गर्न सम्भव देखिँदैन।"

तर यसबारे छलफल गरिने उनले बताए।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घको बालबालिका हेर्ने निकाय युनिसेफमा लामो समय काम गरेका कुलचन्द्र गौतमका अनुसार... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

दादुरा: विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन भन्छ, 'नेपालमा पनि दादुरा सङ्क्रमण बढ्यो'


विश्वका ठूला आर्थिक शक्तिहरूले आफ्ना सेना र रक्षा मामिलामा सबैभन्दा बढी खर्च गर्ने गरेको बताइन्छ।

तर जानकारहरूका अनुसार कुल गार्हस्थ उत्पादन (जीडीपी) का आधारमा यी तीवनटा मुलुक सेनामा धेरै खर्च गर्ने त्यस्ता देशको सूचीमा अग्रस्थानमा छैनन्, जसले आफ्नो आयको धेरै रकम सुरक्षा बजेटमा खर्चेका छन्।

सुरक्षा खर्चसम्बन्धी विषय हेर्दै आएको स्टकहोम इन्टरन्याशनल पीस रिसर्च इन्स्टिट्युट (एसआइपीआरआइ) को अध्ययन प्रतिवेदन अनुसार सन् २०१७ मा अमेरिकाले जीडीपीको ३.१ प्रतिशत सेनामा खर्च गरेको छ।

यसैगरी चीनले १.९ प्रतिशत र रुसले ४.१ प्रतिशत रकम सेनामा खर्च गरेका छन्।

यी हुन् सेनामा धेरै खर्च गर्ने १० मुलुकः

१०. बहराइन

बहराइन एउटा राजतन्त्रात्मक मुलुक हो जहाँ सुन्नी मुस्लिमको शासन छ र त्यहाँ सेनाको उच्चपदमा शाही परिवारका सदस्य छन्।

१४ लाख शिया मुस्लिमहरू पनि रहेको बहराइनमा अहिले तनाव जारी छ।

सन् २०११ मा भएको अरब आन्दोलनका क्रममा त्यहाँ प्रदर्शनकारीहरूले राज्य संयन्त्रमा नागरिकको प्रतिनिधित्व बढाइनुपर्ने माग गरेका थिए।

‘चीनले सुरक्षा खर्चमा वृद्धि गर्ने’

राष्ट्रपति ट्रम्पद्वारा सुरक्षा खर्च बढाउने प्रस्ताव

सरकारी आग्रहमा प्रदर्शनकारीमाथि नियन्त्रण कायम गर्न गल्फ कर्पोरेशन काउन्सिलको फौज परिचालन गरिएको थियो।

सन् २०१७ मा बहराइनमा सेनामा १.३९६ अर्ब डलर खर्च गरिएको छ, जुन कुल जीडीपीको ४.१ प्रतिशत हुन आउँछ।

९. रुस

सन् १९९७ मा रुसले आफ्नो जीडीपीको ४.३ प्रतिशत सेनामा खर्च गरेको थियो। तर सन् १९९८ मा उसले घटाएर ३ प्रतिशतमा झार्‍यो।

त्यसपछि सेनामा गरिने खर्च बढ्दै सन् २०१६ आउँदा ५.५ प्रतिशत पुग्यो।

तर फेरि घटेर सन् २०१७ मा ४.३ प्रतिशत भयो।

एसआइपीआरआइका प्रमुख अनुसन्धानकर्ता सीमोन वेगम्यानका अनुसार सन् २०१४ यता रुस आर्थिक समस्याबाट जुझिरहेको छ, जसका कारण उसले सैन्य खर्चमा कटौती गरेको हुन सक्छ।

सेनाको आधुनिकीकरण अहिले उसको प्राथमिकतामा छ।

८. लेबनन

मध्यपूर्वमा बढी सैन्य सामग्री भएका ६ वटा देशको सूचीमा लेबनन पनि पर्छ।

सन् १९७५ देखि ९० को बीचमा यो देश लामो गृहयुद्धबाट गुज्रियो र त्यसयता त्यहाँ गहिरो मतभेद रहिआएको छ।

सन् २०१७ मा लेबननले २.४११ अर्ब डलर सेनामा खर्च गरेको छ, जुन उसको कुल जीडीपीको साढे ४ प्रतिशत हुन आउँछ।

७. इजरेल

सन् १९४८ यता इजरेलको सम्बन्ध उसका छिमेकी मुलुकहरूसँग तनावपूर्ण रहिआएको छ।

उसको एकातर्फ सिरिया छ... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सेनामा धेरै खर्च गर्ने विश्वका १० मुलुक


विश्वका ठूलो अर्थतन्त्र भएका सात राष्ट्रको उक्त सम्मेलनमा इरानका विदेशमन्त्री जावेद जरिफ सहभागी भए जसमा अमेरिकी राष्ट्रपतिसहित विश्व नेताहरू भेला भएका थिए।

खबरहरूका अनुसार अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डल जरिफको भ्रमणबाट आश्चर्यचिकत भएको छ।

अमेरिकाको इरानसँग तनाव चुलिएका बेला जरिफले राष्ट्रपति ट्रम्प सहभागी भएकै सम्मेलनमा सहभागिता जनाएका हुन्।

'रचनात्मक वार्ता'

जरिफले सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा फ्रान्सका समकक्षी र राष्ट्रपति दुवैसँग आफ्ना रचनात्मक वार्ता भएको बताए।

"अगाडिको बाटो कठिन छ तर प्रयास गर्नुपर्ने पनि छ," आइतवार साँझ उनले लेखेका छन्।

उनले ट्विटरमै आफूले जर्मनी र ब्रिटेनका अधिकारीहरूसँग पनि सङ्क्षिप्त भेटघाट गरेको उल्लेख गरेका छन्।

जरिफले फ्रान्सका राष्ट्रपति एम्यानुअल माक्रोँसँग सम्मेलनको पूर्वसन्ध्यामा शुक्रवार प्यारिसमा भेटेका थिए।

भूमिका

वाशिङ्टनले सन् २०१५ मा इरानको पारमाणविक गतिविधिलाई सीमित बनाउनेसम्बन्धी सम्झौताबाट फिर्ता हुने निर्णय गरेपछि दुई देशको सम्बन्ध बिग्रिएको छ।

फ्रान्ससहित अन्य पाँच राष्ट्रहरू इरानसँगको उक्त सम्झौतामा प्रतिबद्ध छन्।

तर इरानले भने अमेरिकाले आफूविरुद्ध आर्थिक प्रतिबन्धहरू थप कडा बनाएको भन्दै आफ्ना पारमाणविक गतिविधिहरू बढाएको छ।

माक्रोँले दुई देशबीचको तनाव कम गर्न र सम्झौतालाई जोगाइ राख्न प्रयासस्वरूप सक्रिय भूमिका खेलेका छन्।

तर खाडी क्षेत्रवरपर तेल ट्याङ्कर कब्जामा लिएर शृङ्खलाबद्ध रूपमा तनाव भइरहँदा पश्चिमा मुलुकहरूसँगको इरानको सम्बन्ध तनावपूर्ण बनेको छ।

G7 Summit

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

जी सेभन: शिखर बैठकमा इरानी विदेशमन्त्रीको अनपेक्षित सहभागिता, अमेरिका आश्चर्यचकित


विश्वका धेरै देशमा विभिन्न क्षेत्रमा रोबटको प्रयोग हुने गरेको छ।

केही महिनादेखि काठमाण्डूका केही रेस्टुराँमा पनि रोबोटलाई वेटरको रूपमा प्रयोग गरिएको छ। ग्राहकहरू रोबोटको सेवाबाट सन्तुष्ट बनेको व्यवसायीको भनाइ छ।

त्यस्तै एउटा ब्याङ्कले आफ्ना सेवाबारे जानकारी दिनका लागि रोबोटको प्रयोग गरेको छ। ललितपुरस्थित एक विद्यालयमा रोबटको प्रयोग गरेर अध्यापनमा गर्न थालिएको छ।

हेर्नुहोस् कमल परियारले बनाएको यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

रोबट: अब नेपालका रेस्टुराँ, ब्याङ्क र विद्यालयमा पनि यन्त्रमानव


विश्वका २० भन्दा बढी नेता उपस्थित 'बेल्ट एण्ड रोड' सम्बन्धी सम्मेलनको उद्घाटन गर्दै उनले आफ्ना प्राथामिकताहरु सार्वजनिक गरे।

उक्त योजना अन्तर्गत प्राचिन रेशम मार्गमा पर्ने क्षेत्रहरुमा ठूलो लगानी गरी चीनलाई एसिया, युरोप र अफ्रिकासँग जोड्ने बन्दरगाह, सडक र रेल सञ्जाल निर्माण गरिनेछ।

जापान र भारतले उक्त अवधारणाले चीनको सामरिक एवं भूराजनीतिक प्रभाव विस्तार गर्ने लक्ष्य राखेको भन्दै उक्त सम्मेलनमा सहभागिता नजनाउने निर्णय गरेका छन्।

व्यापारको नयाँ चिनियाँ परिभाषा

चीनसँग ओबिओआरको समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर

लाभ

राष्ट्रपति सीले 'बेल्ट एण्ड रोड' लाई सबैको फाइदा हुने गरी चीनले ल्याएको अवधारणाको रुपमा प्रस्तुत गरेका छन्।

चीनले पूर्वाधार निर्माण गरिदिने उक्त अवधारणाले व्यापार वृद्धि गर्ने र समृद्धिको ढोका खोल्ने बेइजिङमा उपस्थित विश्व नेता तथा अन्तर्राष्ट्रिय संघसंस्थाका प्रतिनिधिलाई राष्ट्रपति सीले सुनाए।

चिनियाँ राष्ट्रपति आपसी सहअस्तित्व स्वीकार गर्ने एउटा ठूलो परिवार भन्दै अर्बौं डलर ऋण तथा लगानी उपलब्ध गराउने वाचा गरिरहँदा पहिलो लहरमा बसिरहेका रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन र टर्कीका राष्ट्रपति रेजेप तायप एर्दोआनले थपडी बजाएर स्वागत गरेका थिए।

ओबिओआरबाट के फाइदा?

तर चीनको छिमेकी रहेका जापान र भारतले सो सम्मेलन बहिष्कार गरिरहेका छन्।

उनीहरुले विकास सम्बन्धी चिनियाँ अवधारणाले सामरिक एवं भूराजनीतिक प्रभाव विस्तार गर्ने उद्देश्य राखेको आशंका गरेका छन्।

सहकार्य

कतिपय अर्थविदहरुले राजनीतिक अस्थिरता रहेका र कमजोर शासन प्रणाली भएका क्षेत्रहरुमा चीनले वाचा गरेका परियोजनाहरुको कार्यान्वयन जटिल हुनसक्ने टिप्पणी गरेका छन्।

तर आफ्नो सम्बोधनमा राष्ट्रपति सीले त्यस्ता शंकाहरुलाई बेवास्ता गरिदिएका छन्।

उनले सबैलाई लाभ हुने गरी सहकार्य गर्न सकिने नयाँ अवधारणा चीनले ल्याएको बताए।

संयुक्त राज्य अमेरिका र युरोपेली संघ जस्ता आर्थिक शक्तिहरु आन्तरिक समस्याहरुमा फसिरहँदा चीनले नेतृत्व लिने उद्देश्यसाथ पछिल्लो अवधारणा ल्याएको हो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अर्बौं डलर लगानी गर्ने चिनियाँ वाचा


विश्वको पहिलो अणुबम बनाउने म्यान्ह्याटन प्रोजेक्टमा थिअडोर हलले काम गरेका थिए

आरडीएस-१ नामक उक्त बमको परीक्षण गरिँदा पश्चिमा देशहरू आश्चर्यचकित भए। अमेरिकी गुप्तचर संस्था सीआईएको अभिलेखअनुसार सन् १९५३ भन्दा अघि सोभियत सङ्घले परमाणुबम बनाउन असम्भव भएको अमेरिकी गुप्तचरहरू भन्ठान्थे।

अझ आश्चर्यजनक कुरा के हो भने मस्कोको पारमाणविक महत्त्वाकाङ्क्षालाई अमेरिकी वैज्ञानिक थिअडोर हलले सघाएका थिए।

उनले सोभियत सङ्घलाई गोप्य रूपमा सूचना उपलब्ध गराएका थिए।

शत्रुदेशलाई आणविक योजनाको गोप्य सूचना दिने हल एक्लो अमरिकी नागरिक भने हैनन्।

तर त्यसो गरेर पनि उम्किन सकेकाले उनको कथा अरूभन्दा भिन्न छ।

न्यूयोर्कमा जन्मिएका र हार्भर्ड विश्वविद्यालयमा अध्ययन गरेका यी अणुवैज्ञानिक कसरी गुप्तचर बने त?

सोभियतहरूले आफ्नो पहिलो बम काजकिस्तानमा परीक्षण गरेका थिए

सन् १९४५ अगस्ट ९ मा अमेरिकाले जापानको नागासाकीमा विस्फोटन गराएको प्लुटोनिअम बम "फ्याट म्यान" र सोभियत सङ्घले परीक्षण गरेको बममा समानता हुनु केवल संयोग मात्रै हैन।

'म्यान्ह्याटन प्रोजक्ट' अर्थात् ब्रिटेन र क्यानडासँग सहकार्य भएको तथा वाशिङ्टनको नेतृत्वमा सञ्चालित परमाणुयोजनाबाट विस्तृत रूपमा गोप्य सूचना सोभियतहरूलाई पठाइएको थियो।

अतिगोप्य

गोपनीयताको विषय महत्त्वपूर्ण थियो।

सन् १९४५ मा प्रकाशित लाइफ म्यागजीनमा यसो लेखिएको थियो: "पूरै देशभरि सम्भवत: केही दर्जन मानिसबाहेक अरूलाई म्यान्ह्याटन प्रोजेक्टको पूरा अर्थ थाहा थिएन।"

तीमध्ये थिअडोर हल पनि एक थिए।

उनको जन्म सन् १९२५ अक्टोबर २० मा भएको थियो। उनका बुवा व्यापारी र आमा गृहिणी थिए।

सामान्य अमेरिकीहरूले ठूलो कठिनता भोगेको "ग्रेट डिप्रेशन" भनिने युगमा उनी हुर्किए।

तर त्यस्तो परिस्थितिले हललाई गणित र भौतिक विज्ञानमा उत्कृष्ट बन्न छेकेन।

मस्कोले अमेरिकाले नागासाकीमा प्रहार गरेको 'फ्याट म्यान' बारे महत्त्वपूर्ण सूचना हात पारेको थियो

सोह्र वर्षको कलिलो उमेरमै उनले प्रतिष्ठित हार्भर्ड विश्वविद्यालयमा प्रवेश पाए। उनले त्यहाँबाट सन् १९४४ मा स्नातक गरे।

नयाँ आणविक कार्यक्रममा काम गर्न उपयुक्त व्यक्ति खोजिरहेका अमेरिकी अधिकारीहरूले उनको प्रतिभाबारे थाहा पाइसकेका थिए।

लस एलामसस्थित एउटा अतिगोप्य प्रयोगशालामा काम गर्न उनलाई  सन् १९४३ मै  अन्तर्वार्ता लिइएको थियो।

कम्युनिस्ट साथी

तर ती युवा भौतिकशास्त्री त्यसभन्दा अगाडि... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अणुबमसम्बन्धी गोप्य सूचना सोभियत सङ्घलाई दिने अमेरिकी वैज्ञानिक यसरी उम्किए


विश्वको सबैभन्दा ठूलो लोकतन्त्रका रूपमा गर्व गर्ने देशका निम्ति यो पीडादायी समाचार हो।

भारतमा के भइरहेको छ?

यसै महिनाको सुरुमा प्रकाशित वार्षिक प्रतिवेदनमा अमेरिकास्थित फ्रीडम हाउसले भारतलाई 'स्वतन्त्र लोकतन्त्र'बाट 'आंशिक स्वतन्त्र लोकतन्त्र' को रूपमा 'घटुवा' गर्‍यो।

अघिल्लो हप्ता स्वीडन मुख्यालय भएको भी-डेम इन्स्टिट्यूटले लोकतन्त्रको आफ्नो प्रतिवेदनमा अझ कडा धारणा राख्दै भारत 'निर्वाचित तानाशाही' भएको देश बनेको उल्लेख गर्‍यो।

गत महिना द इकोनमिस्ट इन्टेलिजन्स यूनिटले प्रकाशन गर्ने डिमोक्रेसी इन्डेक्समा भारत दुई स्थान खस्किएर ५३ औँ स्थानमा रहन पुग्यो। उक्त पत्रिकाले भारतलाई 'त्रुटिपूर्ण लोकतन्त्र' का रूपमा व्याख्या गरेको थियो।

यी सूचकाङ्क प्रकाशन गर्नेहरूले भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र उनको हिन्दू राष्ट्रवादी भारतीय जनता पार्टीले नेतृत्व गरेको सरकारले लोकतन्त्रलाई पछाडि धकेलिरहेको आरोप लगाएका छन्।

मोदी सत्तामा रहँदा मानवाधिकारवादी समूहहरूमाथि दबाव बढेको, पत्रकार र अभियानकर्ताहरूले धम्की खेपिरहेको र विशेषतः मुसलमान समुदायमाथि आक्रमण भइरहेको उनीहरूको भनाइ छ। यसले भारतमा राजनीतिक र नागरिक स्वतन्त्रता कमजोर बनाएको उनीहरूले जनाएका छन्।

फ्रीडम हाउसले सन् २०१४ मा मोदी सत्तामा आएयता भारतमा नागरिक स्वतन्त्रता खस्किँदै गएको र 'स्वतन्त्र देशहरूको उपल्लो स्थानबाट भारतको स्तर खस्किँदा' त्यसले विश्वको लोकतन्त्रको मापदण्डलाई क्षति पुर्‍याउने उल्लेख गरेको थियो।

प्रधानमन्त्री मोदीले सन् २०१९ को निर्वाचनमा अत्यधिक बहुमत ल्याएका थिए

भी-डेमले मोदीको शासनकालमा 'भारतमा अभिव्यक्ति, सञ्चार र नागरिक समाजको स्वतन्त्रता सबैभन्दा कमजोर भएको' र भारतको सेन्सरशिप 'पकिस्तानमा जस्तै कठोर रहेको र छिमेकी बाङ्ग्लादेश र नेपालभन्दा खराब रहेको' उल्लेख गरेको छ।

डिमोक्रेसी इन्डेक्सले भारत सरकारको व्यवहारले मुसलमानविरोधी धारणा बढाएको, धार्मिक द्वन्द्व निम्त्याएको र देशको राजनीतिक विविधतामा क्षति पुर्‍याएको उल्लेख गरेको छ।

भारत सरकारको प्रतिक्रिया के छ?

एकपछि अर्को गर्दै आएका यी सूचकाङ्कहरूले स्वाभाविक रूपमा मोदी सरकारलाई आक्रोशित बनाएको छ र भारतको लोकतन्त्रको विश्वव्यापी छविलाई छायामा पारेको छ।

फ्रीडम हाउसको प्रतिवेदनबारे भारतको विदेश मन्त्रालयले आफ्नो देशसँग 'बलियो संरचना र राम्रोसँग स्थापित लोकतान्त्रिक अभ्यास रहेको'... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

‘निर्वाचित तानाशाही’: भारतमा लोकतन्त्र खस्किँदो अवस्थामा


विश्वको सर्वोच्च शिखरको उचाइ मापन कार्यले अहिले निकै गति लिएको नापी विभागका अधिकारीहरूले बताएका छन्।

उनीहरूका अनुसार सगरमाथाको नापी कार्यमा अहिले दक्षिणको सिराहदेखि सोलुखुम्बु लगायतका स्थानमा नापी प्राविधिकहरू खटिइसकेका छन्। सगरमाथाको टुप्पैसम्म पुगेर मापन कार्य पूरा गर्न आगामी वसन्त ऋतुमा चार जना नापी प्राविधिकहरूलाई सगरमाथामा पठाउने प्रक्रिया सुरु भइसकेको छ।

"चारमध्ये दुई जना टुप्पैसम्म पुग्नेछन्; दुई जनाले चाहिँ आधार शिविरमा रहेर काम गर्ने छन्," नापी विभागका महानिर्देशक गणेशप्रसाद भट्टले बीबीसी नेपाली सेवासँग भने।

"पाँच जना छानिने छन्। एक जना जगेडा बस्नु पर्छ।"

कत्तिको उत्साहित छन् प्राविधिकहरू?

सगरमाथा चढ्ने काम निकै जोखिमपूर्ण मानिन्छ। हरेक वर्ष कैयौँ आरोहीहरूको आरोहण गर्ने वा तल झर्ने क्रममा विभिन्न दुर्घटनामा परेर ज्यान जाने गरेको छ। हिउँ तथा बरफसँगको निरन्तर पौँठेजोरीको क्रममा कतिपय आरोहीले आफ्ना हात वा खुट्टाका औँलासमेत गुमाउन पुग्छन्।

निरन्तर सेतो हिउँ हेर्नु पर्दा कतिपय आरोहीको आँखाको ज्योति समेत गु्म्छ।

तर नापी विभागमा सगरमाथाले अहिले उत्साहको लहर नै ल्याएको छ। त्यहाँका १९ जना प्राविधिकहरूले सगरमाथा चढ्ने इच्छा प्रकट गर्दै आवेदन हालिसकेका छन्।

"उहाँहरू २२-२३ देखि ५२ वर्ष उमेरको हुनुहुन्छ। प्राविधिकदेखि इन्जिनियर र अधिकृतदेखि उपसचिवसम्मले चासो देखाउनु भएको छ," नापी विभागका निर्देशक एवं सुचना अधिकारी दामोदर ढकालले बीबीसीसँग भने।

कौतूहल हुन सक्छ: नेपालको पहिलो आफ्नो सगरमाथा नापी अभियानमा के महिला कर्मचारी वा प्राविधिकले पनि चासो देखाएका  होलान्?

जबाफमा ढकालले भने, "आवेदन दिनेहरूमा महिला पर्नु भएको छैन।"

शेर्पा आरोहीहरूको महत्त्वपूर्ण भूमिका

उचाइ नाप्न शिखर चढ्ने इच्छा देखाएका प्राविधिकहरूलाई सगरमाथाको टुप्पोमा पुर्‍याउन पर्वतारोहण प्रशिक्षण दिने काम पनि सुरु हुन लागिसकेको छ। अनुभवी प्राविधिकहरूलाई पर्वतारोहण कौशल र सीप सिकाउने जिम्मेवारी राष्ट्रिय पर्वतारोहण प्रशिक्षण प्रतिष्ठानको काँधमा गएको छ।

शेर्पा आरोहीहरूको सहयोगमा प्रतिष्ठानले नापी प्राविधिकहरूलाई राजधानी काठमाण्डू र लाङटाङ क्षेत्रमा प्रारम्भिक प्रशिक्षण दिँदैछ। त्यसपछि सगरमाथा आरोहणका लागि योग्य पाँच जना प्राविधिकहरू छानिने छन् र उनीहरूलाई आउने वसन्त ऋतुमा सगरमाथा क्षेत्रमा खटाइने छ।

नेपालकै पहिलो सगरमाथाको उचाइ मापन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सगरमाथाको उचाइ नाप्न नापी प्राविधिक पहिलो पटक पुग्दैछन् टुप्पैसम्म


विश्वभर कोभिड-१९ पछि वृद्धि भएको अनलाइन किनमेललाई हेर्ने हो भने सम्भवत: त्यो सङ्ख्या पहिलेभन्दा एकदमै धेरै छ।

खानेकुरा, किताब, सौन्दर्य सामग्री र केटाकेटीहरूका खेल्ने कुराहरू यो महामारीको समयमा अनलाइनबाटै हाम्रो घरको ढोकासम्म आइपुग्यो।

दशकौँदेखि अनलाइनबाट खरिद बिक्री गर्ने अभ्यास रहे पनि महामारीले हाम्रो किनमेल गर्ने व्यवहारलाई परिवर्तन गरेको छ।

अनलाइन किनमेल अहिले मूलधारमा आएको छ।

अनलाइन कारोबारमा वृद्धि

एमेजन कम्पनी सन् १९९० को दशकको मध्यदेखि अस्तित्वमा रहेपनि सन् २०१० सम्म अमेरिकामा अनलाइन किनमेलले खुद्रा व्यापारको छ प्रतिशत हिस्सा मात्रै ओगट्ने गरेको थियो।

सन् २००६ मा यूकेमा किनमेलको तीन प्रतिशत अनलाइनमा आधारित थियो र त्यो सन् २०२० मा १९ प्रतिशत पुगेको थियो। महामारीपछि एप्रिल महिनामा त्यो बढेर ३० प्रतिशत पुगेको छ।

अमेरिकामा नै अनलाइन बिक्री सन् २०१९ को तुलनामा ३१ प्रतिशतले बढेको छ।

र नयाँ बजारका रूपमा उदाइरहेका देशहरूमा एउटा क्रान्ति जस्तै भइरहेको छ।

बोस्टन कन्सल्टिङ ग्रुपका अनुसार नयाँ बजारका रूपमा उदाइरहेका देशहरूमा सन् २०२२ सम्ममा इन्टरनेट प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या तीन अर्ब पुग्नेछ जुन विकसित देशभन्दा तीन गुणा बढी हो।

चीनमा पाँचमध्ये एउटा खुद्रा कारोबार अनलाइनमार्फत् हुने गर्छ जुन यूके, अमेरिका, जर्मनी र फ्रान्सभन्दा बढी हो।

मानिसहरूले इन्टरनेटमा सामान हेर्ने तर बजारमा नै गएर किन्ने अनलाइन प्रभावको पनि ठूलो हिस्सा छ।

कोभिड-१९ को महामारीअघि हाम्रो दैनिक जीवनमा अभिन्न अङ्ग हुने गरी अनलाइन किनमेल कहिल्यै जोडिएको थिएन।

कसरी सुरु भएको थियो?

सन् १९८४ मा विकास गरिएको भिडिओटेक्स प्रविधिले नै अनलाइन किनमेलको सुरुवात गरेको मानिन्छ

सन् १९८४ मा ब्रिटेनमा ७२ वर्षीया जेन स्नोबलले कुर्सीमा बसेर आफ्नो टेलिभिजनको रिमोट कन्ट्रोल प्रयोग गर्दै बटर, कर्नफ्लेक्स र अण्डा अर्डर गरेकी थिइन्।

उनले माइकल अल्ड्रिच ले बनाएको ‘भिडिओटेक्स’ प्रविधिको प्रयोग गरेकी अक्सफर्ड विश्वविद्यालयका सहायक डीन तथा रिटेल मार्केटिङका सह-प्राध्यापक जोनाथन रेनल्डस बताउँछन्।

अल्ड्रिचले आफ्नो टेलिभिजनलाई कम्प्युटर टर्मिनल जस्तो बनाएकी थिइन् र उनले भिडिओटेक्स प्रविधिबाट किनमेल गर्न सकिने सामानको सूची तयार गरेकी थिइन्।

उनको अर्डर स्थानीय विक्रेता टेस्कोसम्म पुग्थ्यो र जादुजस्तै गरी अर्डर गरिएका सामान घरको ढोकासम्मै आइपुग्थे।

... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोभिड-१९ सँगै जीवनशैली बनेको अनलाइन किनमेलको रमाइलो इतिहास


विश्वभरका विमानसेवा कम्पनीले आफ्ना विमानहरू पार्क गरेका छन्

यसले लाखौँ मानिसलाई रोजगारी दिएको छ र करोडौँको रोजीरोटीको सहारा बनेको छ।

उड्डयन क्षेत्र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारको मेरुदण्ड मानिन्छ।

अहिले कोरोनाभाइरसको विश्वव्यापी महामारीका कारण उड्डयन क्षेत्रको विशाल सञ्जाल बन्द भएको छ।

यो वर्ष सुरु भएयता दैनिक उडान सङ्ख्या ८० प्रतिशतले झरेको छ र धेरै क्षेत्रमा त यात्रुवाहक विमान नै सबै बन्द भएका छन्।

उड्डयन क्षेत्रमा परेको असरले विश्वव्यापी रुपमै रोजगारीमा पनि असर पर्ने ठानिएको छ।

कोन्टसले आफ्ना २० हजार कर्मचारीलाई बिदा दिएको छ र अमेरिकन एअरलाइन्समा काम गर्ने ७,०० पाइलटहरूले छिट्टै अवकास लिन सहमत भएका छन्।

त्यसबाहेक, ब्रिटिश एअरवेजको माउ संस्था आइएजीले १२,००० पदहरू कटौती गर्न लागेको घोषणा गरेको छ।

विज्ञहरूका अनुसार सन् २०१९ कै तहमा यात्रुहरूको माग "कैयौँ वर्षहरू" सम्म रहने छैन।

तर त्यसो हुँदाहुँदै, विश्वभरी कसरी सामान्य अवस्थामा फर्किन सकिएला भन्ने आशासहित विमान सेवा कम्पनीहरूको ध्यान विस्तारै भविष्यतर्फ आकृष्ट हुँदै गएको छ।

खाली खाली यस्ता विमानस्थलहरू कहिले र कसरी सामान्य अवस्थामा फर्केलान्?

विमानले कहाँ उड्न पाउँछन् भन्ने अझै केही यकिन छैन र विमानस्थलका कर्मचारी र यात्रुलाई कस्ता शर्त तेर्साइन्छ भन्ने पनि कसैलाई थाहा छैन।

विज्ञ र परामर्शदाताको विश्वव्यापी टोली असेन्ड बाइ सिरिअमका अनुसार हाल विश्वभरी करिब १७,००० विमानहरू थन्किएका छन्।

पार्किङ स्थलमा थन्किएका भए पनि यी विमानहरूलाई नियमित मर्मतको जरुरत पर्छ। केहीलाई भने तत्काल प्रयोग गर्न मिल्ने गरी तयार अवस्थामा पनि राख्नुपर्छ।

उड्डयन क्षेत्रमा काम गर्नेहरूका अनुसार विमानलाई तयार अवस्थामा राख्नका लागि एक साता वा त्यो भन्दा बढी लाग्छ।

नियमित जाँच

उड्डयन क्षेत्र सञ्चालनमा आउनका लागि अर्को आवश्यक कुरा - यसलाई चाहिने दक्ष जनशक्ति हो।

खासगरी विमान उडाउनका लागि अनुमति पाउन पाइलटहरूले पनि पहिला केही समय उड्नुपर्छ। उनीहरूको स्वास्थ्यको नियमित जाँच हुनुपर्छ।

अन्य ट्राफिक नियन्त्रक र इन्जिनियर जस्ता अति आवश्यक कर्मचारीसँग पनि निश्चित समयसम्म मात्रै मान्य हुने योग्यता हुनु अर्को समस्या हो।

विमान चालकहरूले विमान चलाउनुअघि केही समय सिमुलेटरमा बिताउनुपर्छ

धेरै विमानसेवा कम्पनी र विमानस्थलहरू मुख्य कर्मचारीहरूको प्रमाणपत्र अद्यावधिक गरिएको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: विमानसेवाले फेरि उडान कहिले र कसरी सुरु गर्लान्


विश्वभरि अस्पतालहरूमा रेम्डेसिभिर नामक औषधिको प्रयोग गर्दा बिरामीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएपछि विकसित भएका लक्षणहरू हराउने समय १५ दिनबाट ११ दिनमा झरेको देखिएको दाबी गरिएको छ।

यसबारे पूर्ण विवरण प्रकाशित भएको छैन। विज्ञहरूले यो कुरा पुष्टि भए उत्साहजनक हुने तर कोभिड-१९ का लागि यो रामवाण चाहिँ नहुने बताएका छन्।

यसले मानिसहरूको जीवन जोगाउने, अस्पतालहरूमा चाप कम गर्ने र लकडाउन खुकुलो पार्न सहयोग गर्ने सम्भावना रहनेछ।

•      कोभिड-१९ भ‍एका बिरामीलाई घोप्टो पार्दा कसरी ज्यान जोगिन सक्छ

•       कोभिड-१९ सङ्क्रमण निको हुन कति समय लाग्छ

 इबोलाको उपचारको लागि रेम्डेसिभिर विकसित गरिएको थियो। यो एन्टीभाइरल औषधि हो र यसले शरीरमा भाइरसलाई बढ्न चाहिने एन्जाइमलाई निष्क्रिय बनाउँछ।

अध्ययनले के देखायो?

यो अध्ययन यूएस न्याश्नल इन्स्टिट्यूट अफ एलर्जी एन्ड इन्फेक्शस डिजीजेजले गरेको र त्यसमा १,०६३ जनाले भाग लिएको बताइएको छ। तीमध्ये केहीलाई सो औषधि दिइएको र अन्यलाई नदिकनै उपचार गरिएको बताइएको छ।

इन्स्टिट्यूटका प्रमुख डा. एन्थोनी फाउची भन्छन्, "तथ्याङ्कले रेम्डेसिभिरले निको हुने समय घटाउने स्पष्ट, महत्त्वपूर्ण र सकारात्मक असर पारेको देखाएको छ।"

•       कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएपछि शरीरमा के हुन्छ

•       कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको उपचार गर्न विभिन्न औषधि र खोपको परीक्षण

यो परिणामले औषधिले भाइरसलाई रोक्न सक्ने देखाएको र कोभिड-१९ को उपचार गर्न सकिने ढोका खोलेको उनले बताए।

मृत्युको सम्बन्धमा औषधिले कस्तो असर पार्छ भन्ने स्पष्ट छैन।

यो औषधि दिइएका व्यक्तिमा मृत्युदर आठ प्रतिशत र नदिइएकोमा ११.६ प्रतिशत रहेको बताइए पनि यो परिणाम तथ्याङ्कको आधारमा महत्त्वपूर्ण नरहेको बताइएको छ।

अध्ययनले के देखाएन?

त्यस्तै यो औषधिले कस्ता व्यक्तिलाई फाइदा भयो भन्ने पनि स्पष्ट छैन।

निको हुने क्षमता भएका बिरामीलाई छिटो निको बनाएको हो वा सघन उपचार आवश्यक पर्न सक्ने बिरामीलाई त्यो आवश्यक नपर्ने बनाएको हो भन्ने स्पष्ट छैन।

कुन उमेर समूहका व्यक्ति, अन्य स्वास्थ्य समस्या र सङ्क्रमणको कुन अवस्थामा औषधि उपयोगी भन्ने पनि खुलाइएको छैन।

के भन्छन् विज्ञहरू?

युरोपेली सङ्घमा भइरहेको औषधिको परीक्षण हेरेका प्राध्यापक महेश पाल्मर भन्छन्, "यो औषधि व्यापक रूपमा प्रयोग गर्नुअघि केही अन्य कुरा पनि हुनुपर्छ।"

"अधिकारीहरूले यो तथ्याङ्क र परिणामलाई हेरेर यसका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस उपचारः इबोलाको औषधि रेम्डेसिभिर कोभिड-१९ का बिरामीमा प्रभावकारी भएको अमेरिकी दाबी


विश्वभरि उनका धेरै समर्थक र प्रशंसक हुनु आश्चर्यको विषय होइन। उनका प्रशंसकमध्ये चर्चित फुटबल खेलाडी पनि छन्।

यहाँ उनका बारेमा फुटबलका अन्य महान् खेलाडीहरूको भनाइहरू प्रस्तुत गरेका छौँ।

यी भनाइ  फुटबलमा मेसीले राम्रो खेल्ने ४-३-३ को प्रारूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।

गोलरक्षक

क्षेत्ररक्षक

मिडफील्डर

स्ट्राइकर

अनि थप दुई

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मेसी: छैटौँ पटक बालोन डि'ओर जितेका महान् खेलाडीबारे अरू खेलाडी यसो भन्छन्


विश्वभरि धेरै खाले खोपहरूको प्रयोग भइरहेका छन्।

तर कुन चाहिँ खोप सबैभन्दा राम्रो हो?

हेर्नुहोस् यो जानकारीमूलक भिडिओ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

किन कोभिड खोपबीच तुलना गर्न मिल्दैन?


विश्वभरि पुष्टि भएका सङ्क्रमणको सङ्ख्या ३० लाख नाघिसकेको छ। तीमध्ये दुई लाख ३०,००० जनाभन्दा बढीको मृत्यु भएको छ।

कोभिड-१९ हुँदा मृत्युदर कम भएकाले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितहरूको ठूलो सङ्ख्या निको हुने विज्ञहरूले बताएका छन्।

सङ्क्रमण भएका झन्डै ८० प्रतिशत व्यक्तिलाई त झन् कुनै लक्षण नै नदेखिने बताइन्छ।

द लान्सिट जर्नलमा प्रकाशित एउटा अनुमानअनुसार कोभिड-१९ को मृत्युदर फ्लूको भन्दा बढी तर सार्सको भन्दा कम छ।

फ्लू भएका १,००० बिरामीमध्ये एक जनाको मृत्यु हुन्छ भने सार्स भएका बिरामीको मृत्युदर ९५ देखिएको छ।

क्रूज जहाजहरूको तथ्याङ्क हेर्दा बाहिरबाट आएका सङ्क्रमण नभएको र परीक्षण राम्रो भएको अवस्थामा मृत्युदर एक प्रतिशत हुने लान्सिट जर्नलमा प्रकाशित अध्ययनमा उल्लेख छ।

तर देशअनुसार परीक्षणको अवस्था फरक भएको र कुनै पनि देशमा ती जहाजमा जस्तो शत प्रतिशत परीक्षण सम्भव नभएको अवस्थामा त्यो दर बढी हुनसक्छ।

नेपालमा शुक्रवारसम्म ५९ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ। तीमध्ये १६ जना भाइरसमुक्त भएको सरकारले जनाएको छ।

अस्पतालमा भर्ना भएका अन्य सबैको स्वास्थ्यस्थिति सामान्य भएको र कुनै जटिलता नदेखिएको बताइएको छ।

स्रोतः स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय

गत वर्ष डिसेम्बर महिनाको उत्तरार्धमा चीनबाट फैलिन थालेको कोरोनाभाइरस अहिले विश्वव्यापी महामारी बनेको छ।

युरोपका केही देश र अमेरिका यसबाट सर्वाधिक प्रभावित भएका छन्।

दक्षिण एशियामा भारतमा अहिलेसम्म ३३,००० भन्दा बढी व्यक्ति सङ्क्रमित भएका छन्। तीमध्ये १,००० जनाभन्दा बढीको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

पाकिस्तानमा पनि १६,००० सङ्क्रमितमध्ये ३५० जना बढी व्यक्तिको मृत्यु भएको छ।

बाङ्ग्लादेश, अफगानिस्तान, श्रीलङ्का र माल्दिभ्समा पनि कोभिड-१९ का कारण मानिसहरूले ज्यान गुमाएका छन्।

तर अहिलेसम्म नेपाल र भुटानमा कसैको मृत्यु भएको छैन।

कोरोना भाइरस: धेरै बिरामीको ज्यान जोगाउन कश्मीरका चिकित्सकले गरेको भेन्टिलेटरमा परिमार्जन

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: कोभिड-१९ भएका १० लाख मानिस निको भए


विश्वभरि फैलिएको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण अस्पतालमा बिरामीको र चिहानमा शवको चाप बढ्न थालेको छ।

कोभिड-१९ भएका प्रियजनको स्याहारमा परिवारका अन्य सदस्यले आफ्नो स्वास्थ्य र सुरक्षाबारे विचार गर्न पाएका छैनन्।

मृतकको अन्तिम संस्कारका लागि एउटा लडाकु समूहले सघाउन थालेको छ।

एक शोकसन्तप्त व्यक्ति आफ्ना कारण परिवारमा अरूलाई सङ्क्रमण सरेको बताउँदै भन्छन्, "मैले आफ्नै हातले आमाको हत्या गरेँ।"

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस इराकः 'मैले आफ्नै हातले आमाको हत्या गरेँ'


विश्वभरि सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ८०,३५,३६४ पुग्दा ४,३६,९१८ जनाको मृत्यु भएको तथ्याङ्क जोन्स हप्किन्स यूनिभर्सिटीले सङ्कलन गरेको छ।

अहिलेसम्मको अवस्थामा अमेरिका कोभिड-१९ बटा सर्वाधिक प्रभावित देश हो।

त्यहाँ २० लाखभन्दा बढी व्यक्ति उक्त भाइरसबाट सङ्क्रमित भएका छन्। तीमध्ये एक लाख जनाभन्दा बढी व्यक्तिको मृत्यु भइसकेको छ।

गत वर्ष चीनको वुहानबाट फैलिन थालेको भाइरसले विश्वव्यापी महामारीको रूप लिएको छ।

चीनपछि युरोपमा सर्वाधिक प्रभाव पारेको कोभिड-१९ अहिले ल्याटिन अमेरिकामा व्यापक रूपमा फैलिन थालेको छ।

अहिले ब्रजिलमा सङ्क्रमितको सङ्ख्या नौ लाख पुग्न लागेको छ भने पेरूमा दुई लाख जनाभन्दा बढी चिनेमा १,७९,००० जनामा सङ्क्रमण देखिएको जोन्स हप्किन्स यूनिभर्सिटीले जनाएको छ।

के छ दक्षिण एशियाको स्थिति?

दक्षिण एशियामा पनि सङ्क्रण बढिरहेको छ।

सङ्क्रमितको सङ्ख्याका आधारमा भारत विश्वभरिकै पाँचौँ स्थानमा पुगेको छ।

भारतमा विगत २४ घण्टामा १०,६६७ जनामा कोरोनाभारइस सङ्क्रमण र ३८० जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भयो।

भारतमा अहिलेसम्म ९,९०० जनाको मृत्यु भएको छ।

पाकिस्तानमा भाइरस फैलिने क्रममा नियन्त्रण नभएकाले सरकारले फेरि केही स्थानमा हिँडडुलमा प्रतिबन्ध लगाएको छ।

एक मन्त्रीले जुलाई महिनाको अन्तिमसम्ममा पाकिस्तानमा १२ लाख मानिस सङ्क्रमित हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

नेपालमा पनि सङ्क्रमितको सङ्ख्या ६,००० नाघिसकेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: विश्वभरि सङ्क्रमण हुने मानिसको सङ्ख्या ८० लाख नाघ्यो


विश्वभ्रमण गर्न निस्किएका क्रिश र म्यारीयनले पनि कोरोनाभारइस महामारीका कारण आफ्नो योजना परित्याग गर्नुपर्‍यो।

अहिले उनीहरू टर्कीको राजधानीमा आफ्नो गाडीमा सीमित भएका छन्।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरसः विश्वयात्रा गर्न हिँडेका दम्पती यसरी बस्दैछन् गाडीमा एकान्तवास


विश्वरूप चौधरी

तर आलोचकहरूले विश्वरूप रोय चौधरीले कोभिड-१९ लाई आहारका माध्यमबाट मात्र निको पार्न सक्ने बताएर मानिसहरूको जीवनलाई खतरामा पारिरहेको बताउँछन्। एड मेन र रेहा कान्साराको रिपोर्ट:

विश्वरूप रोय चौधरी पछि हट्ने मान्छे होइनन्।

"मेरो विचारमा अधिकांश मृत्युहरू कोरोनाभाइरसका कारण होइनन् तर यसको उपचारका कारण हुन्," उनको वेबसाइटमा भएको एउटा भिडिओमा उनी भन्छन्।

उनी भारतका सोसल मिडिया स्टार अथवा पूर्व सोसल मिडिया स्टार हुन्। उनलाई हाल धेरै सामाजिक सञ्जालमा प्रतिबन्धित गरिएको छ।

चौधरी पारम्परिक औषधोपचार र चिकित्सकहरू ठूला व्यापारीहरूको गोजी भर्नका लागि डिजाइन गरिएको षड्यन्त्र हो भन्ने दाबी गर्छन्।

"औषधिले कुनै पनि रोग निको पार्न सहयोग गर्दैन," उनले बीबीसीसँग भने। "म मानिसलाई खोप आवश्यक पर्दैन भन्नेमा दृढ रूपमा विश्वस्त छु।"

मुम्बईमा कोभिडविरुद्ध खोप लगाउनेको भिड

उनी आफ्नो भिडिओमा आफ्नो आहार योजनाले कोभिड-१९ मात्र होइन मधुमेह र एड्सलाई पनि निको पार्ने दाबी गर्छन्।

उक्त आहार योजनामा धेरै फलफूल र तरकारी समावेश छ।

चिकित्सा विज्ञानले ती सबैलाई बकवास भनेको छ।

तर चौधरीले आफ्नो सन्देश फैलाउन महामारीलाई प्रयोग गरेका छन्।

उनी आफ्ना अनुयायीहरूलाई अस्पतालहरूले उनीहरूको मृत्युको सम्भावनाहरूलाई बढाउने बताउँछन्।

चौधरी सास फेर्न गाह्रो हुने कोभिड बिरामीहरूले अक्सिजन लिनुभन्दा हाते पङ्खाका अगाडि बस्नु राम्रो हुने बताउँछन्।

उनका कैयौँ आलोचकहरूका नजरमा चाहिँ उनी खतरनाक ठग हुन् र उनको गलत सल्लाहले भारतमा देखिएको भयानक दोस्रो लहरको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणलाई अझ बढाउनेछ।

भारतमा अहिले अत्यधिक सङ्क्रमण छ

"विश्वरूप रोय चौधरी एक क्वाक हुन्," भारतको तथ्यजाँच गर्ने वेबसाइट अल्टन्यूजकी विज्ञान सम्पादक डा. सुमैया शेख भन्छिन्।

"उनलाई पछ्याउनेहरूको सङ्ख्या ठूलो छ र त्यसले उनलाई अझ बढी खतरनाक बनाउँछ।"

कैयौँ पुस्तकहरू, अनलाइन भिडिओहरू र अनलाइन कोर्सहरू तथा हलहरू भरिने प्रत्यक्ष कार्यक्रमहरूका माध्यमबाट उनको विचारलाई मलजल गरिएको छ।

युट्युब, ट्विटर र फेसबुकले गतवर्ष चौधरीलाई प्रतिबन्ध लगाएका थिए।

तर त्यसभन्दाअघि नै उनले युट्युबमा मात्र १० लाख जति फलोअर्स बनाइसकेका थिए।

ह्वाट्सएप र टेलिग्राममा भने अझै उनको आधिकारिक च्यानलहरू रहेका छन्।

दिल्लीमा बिरामीका आफन्त अक्सिजन खोज्न यताउता भौँतारिँदै

उनलाई मन पराउनेहरूले उनको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस भारत: ‘कोभिडको नक्कली डाक्टर’को उदय


विश्वव्यापी तापमान वृद्धिलाई दुई डिग्री सेल्सियससम्म मात्र पुग्न दिने अन्तर्राष्ट्रिय सहमति अनुसार ती लक्ष्य राखिएका थिए।

खतरनाक

राष्ट्रसंघीय वातावरण कार्यक्रमका अनुसार प्यारिस सम्झौतामा गरिएका उत्सर्जन कटौतीका वाचा खासमा जलवायु परिवर्तनका खराब असरबाट जोगिन आवश्यकभन्दा एक तिहाई मात्र छ।

सो निकायका प्रमुख एरिक सोल्हेमका अनुसार यो भनेको खतरनाक हो।

बुधबार जर्मन शहर बोनमा प्यारिस सम्झौताका निर्देशिकाबारे छलफल गर्न मन्त्रीहरु भेला हुँदैछन्।

खासमा विश्वव्यापी तापमान वृद्धिलाई दुई डिग्री सेल्सियससम्म मात्र पुग्न दिने भनिए पनि हालसम्म गरिएका कटौतीका वाचाले सन् २०३० सम्म त्यो लक्ष्य भेट्ने दिशामा एक तिहाई मात्र मद्दत गर्न सक्ने सो प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

यदी सबै वाचाहरु पूरा गरिए पनि सन् २१०० सम्म विश्वको औसत तापमान तीन डिग्री सेल्सियसले बढ्न सक्छ।

सन् २०१० यता राष्ट्रसंघले वर्षेनी उत्सर्जनबारे विश्लेषण प्रस्तुत गर्दै आएको छ।

सन् २०१४ यता मानव गतिविधि खासगरि खनिज इन्धनको प्रयोगका कारण हुने उत्सर्जन वृद्धि रोकिएको छ। तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेको पुनर्नवीकरणीय उर्जाको प्रयोग तथा चीन र अमेरिकामा कोइला प्रयोगमा कटौतीले त्यो वृद्धि रोकिएको बताइन्छ।

तर त्यति हुँदाहुँदै पनि सोमबार विश्व मौसम संगठन डब्लुएमओले प्रकाशित गरेको विवरणमा सन् २०१६ मा पृथ्वीको वायुमण्डलमा उच्च परिमाणमा हरितगृह ग्यास कार्बन डाइअक्साइड फेला परेको जनाइएको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उत्सर्जनका लक्ष्य भेट्न मुस्किल: राष्ट्रसंघ


विश्वव्यापी रूपमा दश करोड महिलाले गर्भनिरोध गर्ने चक्की खाने गरेको बताइन्छ

उत्साहजनक समाचारहरू प्रकाशित भए पनि नजिकैका औषधि पसलमा त्यो उपलब्ध भइसकेको छैन।

पैसाको अभाव र पुरुषहरूमा रहेको भनिएको अरुचिका कारण पुरुषका लागि गर्भनिरोधक चक्की ठूलो मात्रामा उत्पादन गरिएको छैन।

बरु गर्भवती नहुने जिम्मेदारी अहिलेसम्म पनि धेरैजसो महिलाले नै लिउन् भन्ने अपेक्षा राखिन्छ।

यद्यपि अनुसन्धानका अनुसार कैयौँ पुरुषहरू चक्की उपलब्ध भए प्रयोग गर्न तयार रहेको पाइएको छ।

ब्रिटेनमा यौनमा सक्रिय पुरुषहरूमध्ये हरेक तेस्रो पुरुषले चक्की वा इमप्लान्ट जस्ता हर्मोन गर्भनिरोधकका रूपमा लिन आफूहरू सकारात्मक रहेको बताए।

ठीक त्यति नै सङ्ख्यामा अर्थात् हरेक तेस्रो ब्रिटिश महिला अहिले यस्तो औषधि प्रयोग गर्ने गर्छन्।

अहिले कन्डोम र भ्यासेक्टोमी मात्रै पुरुष गर्भनिरोधकका मुख्य उपायका रूपमा रहेका छन्

सर्वेक्षणमा सहभागी १० मध्ये ८ जनाले गर्भनिरोधबारे महिला र पुरुषले समान जिम्मेदारी लिनुपर्ने विचार व्यक्त गरेका थिए।

यस्तै अमेरिकामा गरिएको सर्वेक्षणमा सहभागी १८-४४ वर्ष उमेरका यौनमा सक्रिय अमेरिकी पुरुषहरू मध्ये ७७ % ले कन्डोम या भ्यासेक्टोमी जस्ता गर्भनिरोधक बाहेक अरू खाले गर्भनिरोधक प्रयोग गर्नमा "धेरै वा केही" रुचि भएको बताएका थिए।

त्यसो भए सार्वजनिक रूपमा स्वीकारोक्ति, जेन्डर भूमिकामा आएको खुकुलोपनले पुरुष गर्भनिरोधक चक्की वास्तविकता बन्ला?

कुन गर्भनिरोधक उपाय संसारमा सबभन्दा धेरै प्रयोगमा छ?

संसारभर प्रजनन गर्ने उमेर समूहका हरेक तेस्रो जोडीले कुनै पनि गर्भनिरोधक प्रयोग नगर्ने गरेको संयुक्त राष्ट्र सङ्घको एक अध्ययनले देखाएको छ।

तर प्रयोग गर्नेहरूबीच महिला गर्भनिरोधक उपायहरू सबभन्दा धेरै लोकप्रिय छन्।

विवाहित वा सम्बन्धमा रहेका १९ % महिलाहरू स्थायी बन्ध्याकरणमा रुचि राख्ने, १४ % महिला कोइल लगाउने गरेको, ९ प्रतिशत महिलाले चक्कीमा निर्भर रहने गरेको र ५ % महिलाले सुई लगाउने गरेको पाइएको छ।

प्रत्यक्ष पुरुष सहभागी हुने उपायहरू निकै कम प्रयोग हुने गरेका छन्; ८ % कन्डोममा भर पर्छन् र २ % ले भ्यासेक्टोमी गर्छन्।

तर सँधै यस्तै थियो भन्ने होइन।

चक्की बन्नु अघि पुरुषहरू गर्भनिरोधमा सहभागी बन्नै पर्ने अवस्था थियो उदाहरणका लागि कन्डोम प्रयोग गरेर।

१९६० मा महिलाले खाने गर्भनिरोधक चक्की ठूलो सङ्ख्यामा उत्पादन हुन थालेपछि... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

के पुरुषहरू गर्भनिरोधक चक्की खान तयार छन्


विश्वव्यापी रोगप्रतिरोधी क्षमता विकासका लागि खोपमा समतामूलक पहुँच हुनुपर्नेमा विज्ञहरूको जोड छ

कोभिड खोपहरू संयुक्त राज्य अमेरिका, यूके, युरोप, चीन, रुस र भारतमा उत्पादन भइरहेका छन् र सम्बन्धित देशहरूले पनि आपूर्ति चाहेकाले खोपको ठूलो भाग तिनै ठाउँमा बसेको छ।

यसको अर्थ न्यून तथा मध्यम आय भएका देशका जोखिममा रहेका मानिसहरूसम्म तुलनात्मक रूपमा खोपको थोरै मात्रा पुगेको छ।

कतिपय विकासशील देशहरू आफ्नो लागि आफैँ खोप बनाउन सक्ने बताउँछन् जसले विपन्न देशहरूमा आपूर्ति पनि बढाउन सक्छ।

भारत र दक्षिण अफ्रिकाले खोप उत्पादनलाई सीमित तुल्याउने पेटेन्ट अधिकारसम्बन्धी कानुनलाई खुकुलो बनाउन भन्दै विश्व व्यापार सङ्गठन (डब्ल्यूटीओ) लाई निवेदन दिएका छन्।

तर औषधि उत्पादक कम्पनी तथा धनी देशका सरकारहरूले त्यो कदमको विरोध गरेका छन्।

त्यसले कोरोनाभाइरस महामारीप्रतिको विश्वव्यापी कदम र भविष्यमा खोप विकासलाई असर पार्न सक्ने औषधि उत्पादक कम्पनी तथा धनी देशका सरकारहरूको तर्क रहेको छ।

आखिर धनी देशहरूले विकासशील राष्ट्रहरूलाई खोप उत्पादन गर्नबाट किन 'रोकिरहेका' छन् त?

अहिले खोपकोसँग छ?

अधिकांश खोप सम्पन्न देशले लिएका छन्

डब्ल्यूएचओले गत फेब्रुअरी महिनामा बताएअनुसार कोभिड खोपको झन्डै २० करोड मात्रा माग भएकोमा त्यसको ७५ प्रतिशत १० वटा सम्पन्न देशकै मानिसलाई दिइएको थियो।

जबकि २.५ अर्ब जनसङ्ख्या रहेको करिब १३० वटा देशले खोपको एउटा मात्रा पनि प्राप्त नगरेको नोर्थ क्यारलाइनाको ड्यूक विश्वविद्यालयस्थित ग्लोबल हेल्थ एन्ड पब्लिक पलिसी विषयका प्राध्यापक गाभिन यामी बताउँछन्।

"धनी देशहरूले नै खोपहरू सिध्याएको देख्दा निकै निराश बनाउँछ। 'पहिला मलाई' र 'म मात्र' भन्दै खोप खोसिएको छ। यो अनुचित मात्रै होइन, जनस्वास्थ्यप्रतिको एउटा नराम्रो बेहोरा पनि हो," उनले बीबीसीसित भने।

विकासशील देशहरूलाई खोप उपलब्ध गराउने अन्तर्राष्ट्रिय प्रयासमा सम्पन्न देशहरूबाट कम्तीमा आर्थिक सहायता प्राप्त भएको छ।

विकासशील देशहरूलाई कोभिड खोपको दुई अर्ब मात्रा उपलब्ध गराउने कोभ्याक्स अभियान र जानकारी तथा बौद्धिक अधिकार आदानप्रदान गर्नुपर्ने बताउने कोभिड-१९ टेक्नोलजी एक्सेस पुल (सी-ट्याप) ले कोभिड खोप व्यापक र समान रूपमा वितरण हुने अपेक्षा गरेका छन्।

तर यी दुइटै अभियानले सङ्घर्ष गर्नुपरेको छ।

जोखिममा रहेको जनसङ्ख्यालाई कोभिड खोप दिनका लागि कोभ्याक्सका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोभिड खोपः धनी देशहरूले विकासशील राष्ट्रलाई कोरोना भाइरस खोप उत्पादन गर्नबाट किन ‘रोकिरहेका’ छन्


विषका कारण ती हात्तीको मृत्यु भएको आशङ्का गरिएको छ।

हाबारन जङ्गल रिजर्भमा शुक्रवार चारवटा र शनिवार तीनवटा हात्तीका शव फेला परेका थिए।

अधिकारीहरूका अनुसार ती सबै ढोई थिए। तीमध्ये एउटी गर्भिणी भएको बताइएको छ।

वन्यजन्तु निकायका कर्मचारी तथा सुरक्षाकर्मीहरूले उक्त क्षेत्रमा अरू हात्ती पनि मरेका छन् कि भनेर अझै  खोजी गरिरहेका छन्।

शवको प्रारम्भिक परीक्षण सुरु भएको छ। के कारणले ती हात्तीको मृत्यु भएको भन्ने स्पष्ट नभए पनि अधिकारीहरूले गाउँलेहरूले अन्नबाली नष्ट गरिदिएको रिसमा विष हालेको हुन सक्ने अनुमान गरेका छन्।

अर्को एउटा वन्यजन्तु आरक्षमा सोमवार अर्को हात्तीको शव फेला परेको छ। यी दुई घटनाबीच सम्बन्ध भए नभएको स्पष्ट छैन।

श्रीलङ्कामा हात्तीको वितण्डा

श्रीलङ्कामा हात्ती मार्न पाइँदैन। तर ग्रामीण क्षेत्रमा हात्ती र मानिसबीच द्वन्द्व भइरहन्छ।

मानवबस्ती र खेतीपातीका लागि भूमि विस्तार गरिँदा वन्यजन्तुको प्राकृतिक वासस्थान र तिनलाई आहारा तथा पानी खोज्न गाह्रो हुन्छ।

सन् २०११ मा गरिएको हात्ती गणनामा श्रीलङ्कामा हात्तीको सङ्ख्या ५,८७९ देखिएको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

श्रीलङ्कामा सातवटा पोथी हात्ती मृत फेला, विष हालिएको आशङ्का


विषादीको बढ्दो प्रयोगबारे चिन्ता बढिरहेको बेला विभिन्न दशवटा फलफूल तथा तरकारीमा एमआरएल निर्धारण गरिएको खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले जनाएको छ।

विज्ञहरूले ढिलो आए पनि सरकारी कदम सराहनीय भएको भन्दै अब थप फलफूल तथा तरकारीमा एमआरएल निर्धारण गरिनुपर्ने बताएका छन्।

विभागकी महानिर्देशक मतिना जोशी वैद्यले बीबीसी नेपालीलाई बताएअनुसार स्याउ, केरा, करेला, भान्टा, काउली, बन्दा, भिन्डी, आलु, गोलभेँडा र चियामा जीवनाशक विषादी अवशेषको अधिकतम सीमा निर्धारण गरिएको छ।

"प्रशोधित खानामा एमआरएल निर्धारण गर्दै आएको भए पनि फलफूल तथा तरकारीमा चाहिँ सीमा तोकिएको पहिलो पटक हो," वैद्यले भनिन्।

थपमा गृहकार्य

थप फलफूल तथा तरकारीमा एमआरएल निर्धारणका लागि गृहकार्य भइरहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

विभागका प्रवक्ता मोहनकृष्ण महर्जनका अनुसार एमआरएल निर्धारणबारे विश्व व्यापार सङ्गठन (डब्ल्यूटीओ) लाई जानकारी गराइसकिएको र त्यहाँबाट कुनै टिप्पणी नउठेपछि अब लागु गर्ने विषयमा राजपत्रमार्फत् सूचना जारी गरिनेछ।

"राजपत्रमा प्रकाशित गर्नका लागि हामीले मन्त्रालयमा पठाइसकेका छौँ," महर्जनले थपे।

महर्जनका अनुसार कुनै पनि सदस्य मुलुकले एमआरएल निर्धारणबारे डब्ल्यूटीओलाई जानकारी गराएपछि टिप्पणीका लागि उसले सदस्य राष्ट्रहरूलाई ६० दिने समय उपलब्ध गराउँछ।

फलफूल तथा तरकारीमा नेपालको पछिल्लो एमआरएल निर्धारणबारे डब्ल्यूटीओ आबद्ध कुनै पनि देशले टिप्पणी नउठाएपछि कार्यान्वयनको प्रक्रियामा गएको महर्जनले बताए।

विभागकी महानिर्देशक वैद्यका अनुसार सेप्टेम्बर १ तारिखदेखि एमआरएल लागु हुनेछ।

जीवनाशक विषादीको प्रकार अनुसार स्याउ, केरा, करेला, भान्टा, काउली, बन्दा, भिन्डी आलु, गोलभेँडा र चियामा अवशेषको अधिकतम सीमा फरकफरक निर्धारण गरिएको विभागले उपलब्ध गराएको विवरणमा उल्लेख छ।

विभागले आलुमा मात्रै ७१ वटा जीवनाशक विषादीको अवशेषको अधिकतम सीमा तोकेको छ।

उदाहरणका लागि बेन्टाजोन जीवनाशक विषादी प्रतिकिलो आलुमा ०.१ मिलिमिटर निर्धारण गरिएको छ अर्थात् त्यति मात्रा भए खान मिल्छ।

खाद्य गुणस्तरसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त कोडेक्स मापदण्डभित्रै रही आफूहरूले एमआरएल निर्धारण गरेको विभागकी महानिर्देशक वैद्यले बताइन्।

एमआरएलमा ढिलाइ किन?

विगतमा त्यति धेरै व्यावसायिक खेती नहुने गरेको र विषादीको प्रयोग पनि अहिलेको जस्तो नभएको पृष्ठभूमिमा नेपालले फलफूल... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

विषादी: नेपालमा पहिलो पटक फलफूल तथा तरकारीमा विषादी अवशेषको सीमा तोकियो


विष्णु रिमालका अनुसार दुवै दलले, दुई-दुई वटा मन्त्रालय पाउने सम्भावना छ, तर अन्तिम निर्णय भने शीर्षस्थ नेताहरूको तहले गर्नेछ।

तराई केन्द्रित दलहरूले भने संविधान संशोधनको विषयमा सरकार प्रतिबद्ध हुनु पर्ने शर्त दोहोर्‍याएका छन्।

प्रधानमन्त्रीमा मुख्य सल्लाहकार रिमालका अनुसार यही महिनाभित्र मन्त्रिपरिषद् पुन: विस्तार गर्ने गृहकार्य सरकारले गरिरहेको छ र सम्भवत त्यसमा तराई केन्द्रित दलका मन्त्री समेत समेटिने छन्।

नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्रको भागमा पर्न जाने मन्त्रालयहरू नै तराई केन्द्रित दललाई जाने उनको भनाइ छ।

'तयारी'

केन्द्रमा १५, प्रदेशमा ७ मन्त्रालय ‘रहने’

सरकारमा 'एक तिहाइ महिला राखिने'

रिमालले भने "दुई वटा मन्त्रालय फोरमलाई दिने सुनेको छु त्यो विषय प्रधानमन्त्रीले नै टुंग्याउनु होला। राजपा नेपाललाई पनि त्यही हिसाबले नै मन्त्रालय जान सक्छ।"

रिमालका अनुसार तराई केन्द्रित दलहरूलाई समेटिए पनि मन्त्रिमण्डलमा २५ जनाभन्दा बढी सदस्य सामेल हुने छैनन्।

मन्त्रिमण्डलमा सहभागी हुने विषयमा सत्तारुढ दलहरू र संघीय समाजवादी फोरम नेपालका नेताहरूबीच केही चरणमा वार्ता भएपनि बाँडफाँटको विषय टुंगिन बाँकी नै छ।

फोरम नेपालको प्रदेश नम्बर २ को सहयात्री राजपा नेपालका नेताहरू भने सरकारमा सहभागिताको विषयमा छलफल हुनुभन्दा पहिला संविधान संशोधनबारे सरकारको प्रष्ट प्रतिबद्धताको प्रतीक्षामा रहेका छन्।

राजपा नेपालको अध्यक्ष मण्डलका एक सदस्य राजकिशोर यादवले भने, "पहिलो संविधान संशोधनको विषयमा प्रतिबद्धता आउनु पर्‍यो। त्यसबारे प्रतिबद्धता नआएसम्म हाम्रो लागि अन्य विषय गौण हो।"

'गृहकार्य'

नेकपा एमालेका नेता सुवास नेम्वाङका अनुसार संविधान संशोधनको विषयमा "गृहकार्य गरी" शीर्षस्थ नेताहरूको तहमा टुंग्याउने सहमति भइसकेको छ।

मन्त्रिमण्डलमा तराई केन्द्रित दलहरूलाई समेट्ने चर्चा चल्दै गर्दा वाम गठबन्धनमा रहेका सत्तारुढ नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्रबीच नै मन्त्रालय बाँडफाँटको विषय टुंगिसकेको छैन।

केन्द्रमा १८ वटा मात्र मन्त्रालय राख्ने निर्णय गरेको सरकारले वाम दलका आकांक्षीको व्यवस्थापन गर्दै आउने दिनमा तराईका दललाई समेट्ने कार्य चुनौतीपूर्ण हुने प्रष्ट छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'राजपालाई सरकारमा समेट्ने' सोच


विसं २०७२ असारमा सरकारले खाडी क्षेत्रका सहित सात देशमा वैदेशिक रोजगारीमा जाँदा म्यानपावर व्यवसायीहरूले कामदारबाट १० हजार रूपियाँ भन्दा बढ्ता रकम लिन नपाउने निर्णय गरेको थियो।

तर आयोगले मङ्गलवार सार्वजनिक गरेको एउटा अनुसन्धानमूलक प्रतिवेदनमा वैदैशिक रोजगारीमा जाने सबैले ७० हजारदेखि दुई लाख १० हजारसम्म तिरेको पाइएको उल्लेख छ।

अध्ययनका लागि नीति कार्यन्वयनमा आएपछि वैदेशिक रोजगारीमा गएर फर्किएका व्यक्ति वा तिनका आफन्तहरू १७३ जनाको अन्तर्वार्ता लिइएको थियो।

तर म्यानपावर व्यवासायीहरूले कामदारबाट ठूलो रकम लिए पनि १० हजार भन्दा बढ्ता रकमको रसिद काट्न पाइँदैन भनेर रसिदै नदिएको वा दिए पनि पूरा रकम उल्लेख नगरि दिने गरेको आयोगको ठम्याइ छ।

नोक्सान

आयोगले अन्तर्वार्ता गरेका ६७ प्रतिशत कामदारले केवल १० हजारको मात्रै रसिद पाएको, १८ प्रतिशत भन्दा बढीले रसिदै नपाएको र १३ प्रतिशत भन्दा बढ्ताले रसिद पाए नपाएको थाहा नपाएको उल्लेख गरेका छन्।

आयोगले नि:शुल्क भिसा, नि:शुल्क टिकटको व्यवस्थालाई प्रभावकारी रुपमा कार्यान्वयन गराउन र वैदेशिक रोजगार एजेन्सीले कामदारबाट असुल गर्ने शुल्कलाई पारदर्शी बनाइ त्यसको भर्पाइ कामदारले पाउने सुनिश्चित गर्न सरकारलाई सिफारिस गरेको छ।

प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्ने कार्यक्रममा वैदेशिक रोजगारमा लैजाने क्रममा कामदारहरूलाई १० हजार रुपियाँ मात्रै बुझाएको हुँ भनि कबुल गराएर एजेन्टले खिचेका भिडि‌ओ पनि प्रस्तुत गरिएको थियो।

वैदेशिक रोजगार विभागका महानिर्देशक भीष्मकुमार भुसालले आयोगको प्रतिवेदनमा विभागमा पर्ने गरेका उजुरीसँग मिल्दाजुल्दा सवालहरू प्रस्तुत गरिएको बीबीसीलाई बताए।

"यो प्रतिवेदन र अहिले देखिएका समस्याहरूसँग जुझ्न एउटा एकीकृत खालको नियामक निकाय आवश्यक रहेको देखाउँछ," उनी भन्छन्।

'नि:शुल्क भिसा, नि:शुल्क टिकट'को व्यवस्था लागु भएपछि देखा परेका चुनौती चिर्न कठिन रहेको उनको भनाइ छ।

उनले भने, "कामदारहरूले जानु अगाडि यस्तो भन्दै भन्दैनन्। फर्केर आएका केही कामदारहरूले यो विषय उठाउँछन् तर उनीहरूसँग कुनै प्रमाण नै हुँदैन।"

"नयाँ नयाँ चालबाजी अपनाउने गरिनाले हामीले पीडितका पक्षमा निर्णय गर्न सकिरहेका छैनौँ।"

"यो व्यवस्थाका कारण एकातर्फ कामदार ठगिएका छन् अर्कोतर्फ राज्यले राजश्व गुमाइरहेका छ। दुवैतर्फ हामी घाटामा छौँ। त्यही भएर हामीले दक्षिण एसियाका अरू राम्रा अनुभव के छन् भनेर पनि... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मानवअधिकार आयोग भन्छ: वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपाली कामदारमाथि शोषणै शोषण


विस्थापितमध्ये धेरैजसो परिवारहरू अस्थायी पालमा चिसो र सुक्खा हिउँदमा बाँचिरहेका छन्।

सिरिया: पूर्वी गुटामा क्लोरिन ग्यास हमला

११ देशका शरणार्थीमाथिको प्रतिबन्ध फुकुवा

राष्ट्रसंघको सहायता निकायकी वरिष्ठ अधिकारी अर्स्युला मुलरले भनिन्, "दक्षिणी इड्लिब र उत्तरी हामामा गत डिसेम्बर १५ यता भएको हवाई हमला र लडाइँका कारण २ लाख ७० हजारभन्दा बढी मानिसहरू विस्थापित भएका छन्।"

आक्रमणका कारण मानिसहरू इड्लिबस्थित आफ्नो घर छोडेर अन्यत्र जान बाध्य भएका छन्।

चासो

उनले सिरियाका अन्य भागमा स्थानीय निकायले अवरोध पुर्‍याउँदा सहायता सामग्री द्वन्द्वग्रस्त क्षेत्रमा पुग्न नसकेकोबारे पनि चासो व्यक्त गरिन्।

किन टर्कीका सेना सिरिया पसे?

उनले डिसेम्बर १५ यता इड्लिबमा मात्रै कम्तीमा १६ अस्पताल र क्लिनिकहरूमाथि हमला भएको बताइन्।

हमलाका कारण विस्थापितहरूका लागि बनाइएको शिविरमा क्षमताभन्दा बढी मानिसहरू बसिरहेका छन्।

सिरियाली फौजले गत वर्षको अन्त्यमा रूसी सेनाको सहयोगमा आक्रमणहरू थालेका थिए।

टर्कीका सेनाले पनि उत्तरी सिरियामा कारबाही थालेपछि त्यसले व्यापक अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया निम्त्याएको थियो।

गृहयुद्ध शुरु भएको सात वर्षपछि सरकारको नियन्त्रणबाट पूर्ण बाहिर गएको यो अन्तिम प्रान्त हो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'साढे दुई लाखभन्दा बढी सिरियाली विस्थापित'


विस्फोटमा उनलाई कुनै चोटपटक नलागे पनि सातजना सैनिक घाइते भएका छन्।

सञ्चारमन्त्री खोर्खे रोड्रिगेजले राष्ट्रपतिको ज्यान लिने उद्देश्यका साथ विस्फोट गराइएको बताएका छन्।

खुला मैदानमा आयोजना गरिएको कार्यक्रममा राष्ट्रपति मडुरोले भाषण गरिरहँदा उनीसहित कार्यक्रममा सहभागी अरूले अचानक माथि हेरे र उनीहरू तर्सिए। त्यसपछि टेलिभिजन प्रसारणमा आवाज बन्द भयो।

आरोप

टेलिभिजनको प्रसारण बन्द हुनुअघि दर्जनौँ सैनिकहरू भागिरहेको दृश्य देखिएको थियो।

पछि भेनेजुएलाको एनटीएन २४ टीभी च्यानलले भिडिओ फूटेज पोस्ट गरेको थियो जसमा राष्ट्रपति मडुरोको आवाज काटिएको र झ्यार्र आवाज आएको थियो।

भेनेजुएलामा मतदातामाथि गोली प्रहार

सञ्चारमन्त्री रोड्रिगेजका अनुसार सेनाको ८१ औँ स्थापना दिवसका अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा राष्ट्रपति सहभागी थिए।

सञ्चारमन्त्री रोड्रिगेजले विपक्षी दक्षिणपन्थीहरूले आक्रमण गराएको आरोप लगाएका छन्।

उनले भने, "चुनावमा हारेकाहरू फेरि पराजित भए।"

रोड्रिगेजले गत मेमा सम्पन्न राष्ट्रपतीय चुनावतर्फ इङ्गित गरेका हुन्, जुन चुनावमा राष्ट्रपति मडुरो अर्को ६ वर्षे कार्यकालका लागि निर्वाचित भएका थिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भेनेजुएलाः 'ड्रोन हमलामा जोगिए राष्ट्रपति'


विहीवार बसेको परिषद्को बैठकले जबरालाई सिफारिस गरेको परिषद्का एकजना सदस्य एवं राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष गणेशप्रसाद तिमिल्सिनाले बीबीसीलाई बताए।

अब उनले संसदीय सुनुवाईको सामना गर्नुपर्नेछ।

परिषद्को निर्णयलाई संसदीय सुनुवाई समितिले अनुमोदन गरेपछि उनी प्रधानन्यायाधीश बन्नेछन्।

चासो

प्रधानन्यायाधीशका लागि न्याय परिषद्ले यसअघि अस्वीकृत भएका दिपकराज जोशी सहित चोलेन्द्रशमशेर जबराको नाम संवैधानिक परिषद्‌मा सिफारिस गरेको थियो।

सर्वोच्च अदालतमा कम्तीमा तीन वर्ष काम गरिसकेका न्यायाधीश प्रधानन्यायाधीशको निम्ति योग्य हुने व्यवस्था छ।

यसअघि संसदीय सुनुवाई समितिले दीपकराज जोशीको नामको  सिफारिसलाई उनले गरेका फैसला र उनका प्रमाणपत्रहरूमा प्रश्न उठाउँदै अस्वीकृत गरेको थियो।

यसअघि परिषद्‌ले सिफारिस गरेर पठाउँदा जोशीबारे पर्याप्त छलफल र अध्ययन नगरी संसदीय समितिमा पठाएको भन्दै आलोचना भएको थियो।

अर्कोतर्फ जोशीले आफ्नो नाम अस्वीकृत गर्दा संसदीय सनुवाई समितिले दिएका आधार र लगाएका आरोपलाई  चुनौती दिँदै छानबिनको माग समेत गरेकाले संवैधानिक परिषद्को निर्णयप्रति धेरैको चासो पाइन्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

प्रधानन्यायाधीश: संवैधानिक परिषदबाट चोलेन्द्रशमशेरको नाम सिफारिस


वीरगञ्जका मेयर विजय सरावगी पनि सङ्क्रमित छन्।

सांसद यादवका सवारी चालक र अङ्गरक्षकमा समेत सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि सांसद यादव आफ्नै घरमा आइसोलेशनमा बसेका छन्।

शुक्रवार मात्रै पर्सामा ६४ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

सङ्क्रमित हुनेमा १५ वर्षका किशोरदेखि ६८ वर्षकी महिलासम्म छन्।

वीरगञ्जमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण बिहीवार एकै दिन ३ जनाको मृत्यु भएको छ।

यहीँ कुल १३ जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने तीमध्ये १० को मृत्यु त गत दुई हप्तामा भएको छ।

पर्सामा नारायणी अस्पतालका मात्रै ४७ जना स्वास्थ्यकर्मी सङ्क्रमित भइसकेको मेडिकल सुपेरिटेन्डेन्ट मदन उपाध्यायले बताए।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले सरकारी नेपाल टेलिभिजनमा बोल्दै वीरगञ्जमा सङ्क्रमितमध्ये ८ जना डाक्टर रहेको जानकारी दिएका छन्।

तीमध्ये केहीमा गम्भीर लक्षण रहेको पनि डा. गौतमले बताए।

स्वास्थ्यकर्मी, सफाइकर्मी, नर्स, कर्मचारी, एम्बुलेन्स चालक, उद्योगी, उद्योगमा काम गर्ने मजदुर, व्यवसायी, सर्वसाधारण लगायत सङ्क्रमित भएका छन्।

अहिलेसम्म दैनिक रूपमा २ सयको हाराहारीमा समुदाय स्तरमा स्वाब सङ्कलन भइरहेको छ।

दैनिक ३० प्रतिशत सङ्क्रमित समुदायमा फेला परिरहेको बताइएको छ।

डाक्टरको गुनासो

उपचारमै संलग्न स्वास्थ्यकर्मीहरू सङ्क्रमित भएपछि जनशक्तिको अभाव भएको नारायणी अस्पतालका डाक्टर निरज सिँहले बताए।

तराइको गर्मीका कारण पीपीइ सेट लगाउन मुस्किल भएको पनि उनले बताए।

थप जनशक्तिका लागि तीन तहका सरकारलाई गुहारे पनि सुनुवाइ नभएको उनको भनाइ छ।

जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय पर्साका स्वास्थ्य निरीक्षक जयमोद ठाकुर स्वास्थ्यकर्मीलाई हरेक तीन घण्टामा फेर्नुपर्ने मास्क समेत तीन तहकै सरकारलाई उपलब्ध गराइदिन भनेपनि पर्याप्त मात्रामा पाउन नसकेको बताउँछन्।

अस्पतालमा शैय्या अभाव

५० शैय्या क्षमताको वीरगञ्जको कोभिड अस्पतालमा अहिले ६२ जना सङ्क्रमितको उपचार भइरहेको नारायणी अस्पतालका डाक्टर निरज सिँहले बताए।

तर बढ्दो सङ्क्रमणका कारण वीरगञ्ज हेल्थ केयर अस्पताललाई समेत कोभिड-१९ को उपचारमा प्रयोग गर्ने सहमति भएको पर्साका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी ललित बस्नेतले जानकारी दिए।

दुई अस्पतालमा गरी जम्मा १५० शैय्या, ३६ आइसीयू, १४ वटा भेन्टिलेटर रहेको तथ्याङ्क छ।

होम आइसोलेशनका जोखिम

लक्षण सहितका व्यक्तिलाई कोभिड-१९ अस्पतालमा राख्ने गरिएको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: वीरगञ्जमा के भइरहेको छ?


वीरगन्जमा बन्द गराउन खोज्ने एक जनालाई नियन्त्रणमा लिँदै प्रहरी

खासगरी नयाँ संविधान निर्माण र त्यसपछि स्थायित्वको नारा दिँदै सरकार गठन भएयता केही समयदेखि राजनीतिक दलहरूले बन्द हडताल गर्न छाडेका थिए।

तर बिहीवारको हड्तालसँगै अब यो क्रम फेरि शुरु हुने चिन्ता व्याप्त देखिन्छ।

'दलहरू चेतेनन्'

"जुन नोक्सानी हुनेवाला छ त्यसको मूल्यमा यस्तो खालको कुरा गर्नु बुद्धिमानीपूर्ण होला जस्तो लाग्दैन," बन्द हडतालको जथाभाबी प्रयोगप्रति असन्तुष्ट देखिएका विश्लेषक श्याम श्रेष्ठले बताए।

"तर दलहरूले त्यही किसिमको सङ्घर्ष बारम्बार अपनाइरहेको देखिन्छ, उनीहरू चेतिरहेको देखिँदैन।"

सरकारले हठात् संवैधानिक निकायहरूमा नियुक्ति गरेको विरोधमा आम हडताल आयोजना गरिएको आयोजक समूहको भनाइ छ।

तर यस्ता हडतालले 'सरकारलाई केही फरक नपार्ने तर जनतालाई चोट पुग्ने' श्रेष्ठ ठान्छन्।

"योभन्दा धेरै ठुलो एउटा राष्ट्रिय हितका लागि भएदेखि यस्तो पनि गर्नुपर्ने कुरा हुन्छ। तर अहिले त्यस्तो त होइन," उनले भने।

बन्दका कारण काठमाण्डूका सडकमा थोरैमात्रै सवारीसाधन देखिए

सञ्जालमा क्षोभ

बिहीवार आम हडताल गर्ने भनेर बुधवार घोषणा गरिएलगत्तै सामाजिक सञ्जालमा धेरै मानिसहरूले बन्दको विरोध गर्न थालेका हुन्।

धेरैले अब फेरि बन्द हडताल नियमित हुने हो कि भन्ने चिन्ता व्यक्त गरेका छन् भने कतिपयले यसले केवल गरिखाने वर्गलाई हानि हुने भन्दै सजग गराउन खोजेका छन्।

लेखक बुद्धिसागरले गएको एक वर्षमा कोरोनाभाइरस महामारीका कारण अस्तव्यस्त मानिसहरूलाई सम्झिएका छन्।

विराटनगरमा पनि यातायात बन्द रहेका छन्

राजनीतिक अभियानकर्मी सूर्यराज आचार्यले चाहिँ बन्द हडतालको आयोजनाको राजनीतिक तर्कप्रति नै व्यङ्ग्य कसेका छन्।

बन्द हडतालका क्रममा हुनसक्ने हिंसाले पनि धेरैलाई उद्धेलित बनाएको देखिन्छ।

बिहीवार बिहानै काठमाण्डूमा एउटा ट्याक्सीमा आगजनी भएका खबरहरू आएपछि राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोगकी पूर्वसदस्य मोहना अन्सारीले हिंसात्मक गतिविधिको भर्त्सना गरेकी छन्।

मूत्रप्रणालीमा हुने क्यान्सरको शल्यक्रियामा विशेषज्ञता भएका चिकित्सक उमेश नेपालले विश्व क्यान्सर दिवसको प्रसङ्ग जोड्दै बिरामी बोक्ने एम्बुलेन्समा आक्रमण भएकोमा चर्को आक्रोश पोखेका छन्।

उनले तोडफोड गर्नेहरूलाई "दानव" को सङ्ज्ञा दिएका छन्।

हड्तालका कारण चितवनमा रोकिएका ट्रकहरू

अर्थतन्त्रको चिन्ता

बन्द हड्तालले महामारीबाट भर्खरै... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेकपा विवाद: हडतालप्रति सामाजिक सञ्जालमा पोखिएको वितृष्णा र आक्रोश


वीरगन्जस्थित नारायणी उपक्षेत्रीय अस्पताल, न्याश्नल मेडिकल कलेजलगायतका अस्पतालहरूमा घाइतेहरूको सङ्ख्या धेरै हुँदा उपचार गर्ने चिकित्सकको अभाव भएको गुनासो प्रदेश नं २ का मन्त्रीहरूले गरेका थिए।

त्यस्तो जानकारी आएलगत्तै स्वास्थ्यमन्त्रालयसँग समन्वय गरेर चिकित्सकहरू पठाइएको गृहप्रवक्ता सुवेदीले बताए।

बारा र पर्सामा विनाशकारी हावाहुरीले पुर्‍याएको क्षति

समस्या अब छैन

"हामीले स्वास्थ्य मन्त्रालयसँग समन्वय गरेर उपचारका लागि चिकित्सकहरूको व्यवस्था मिलाएका छौँ," सुवेदीले बीबीसीसँग भने, "त्यसबाहेक सेना र विभिन्न निजी अस्पतालले पनि आफ्ना चिकित्सकहरू पठाएकाले चिकित्सक अभावको समस्या अब छैन।"

राति घाइतेको उपचारका लागि रगत अभाव भएको भनिए पनि अहिले त्यो पनि समस्या नरहेको उनले बताए।

गम्भीर घाइते भएका सात जनालाई भने थप उपचारका लागि काठमाण्डू ल्याइएको उनले जानकारी दिए।

आइतवार रातिदेखि भर्ना हुन आएका बिरामीहरूको सङ्ख्या धेरै भएका कारण ती अस्पतालहरूमा घाइतेहरूले अस्पतालका बरन्डामा समेत बसेर उपचार गराइरहेको वीरगन्जस्थित बीबीसी संवाददाता माधुरी महतोले बताइन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

बारा पर्सा हावाहुरी: केन्द्रले पठायो चिकित्सक


वीरगन्जस्थित नेश्नल मेडिकल कलेजलगायत अन्य मेडिकल कलेजका सञ्चालकहरूले विद्यार्थीको सीट सङ्ख्या तथा शुल्क निर्धारण परिमार्जन गर्न सरकारसँग माग राखेका छन्

सञ्चालकहरूले भनेजस्तै एमबीबीएस अध्ययनका लागि सीट सङ्ख्या बढाइए तथा प्रवेश परीक्षाबिनै विदेशी विद्यार्थीलाई भर्ना गरिए गुणस्तरमा प्रश्नचिह्न खडा हुने प्राध्यापक केदारभक्त माथेमाको भनाइ छ।

माथेमासहितको चिकित्सा शिक्षासम्बन्धी राष्ट्रिय नीति तर्जुमा उच्चस्तरीय कार्यदलले २०७२ सालमा चिकित्सा शिक्षामा सुधारसम्बन्धी प्रतिवेदन तत्कालीन सरकारलाई बुझाएको थियो।

पछिल्लो विवादबारे बीबीसी नेपालीसँग बिहीवार कुरा गर्दै उनले भने, "उहाँहरूले बढी मुनाफा खोजेकोले कलेज सञ्चालन गर्ने अवस्था नहुने भन्नुभएको हो।"

यद्यपि आफ्नो कार्यदलले चार वर्षअघि नै शुल्क निर्धारण गरेकोले त्योसहित मेडिकल कलेज सञ्चालकका केही उचित चासोलाई राज्यले सम्बोधन गर्नुपर्ने माथेमाको सुझाव छ।

विवाद

चिकित्सा शिक्षामा भर्नाको विषयलाई लिएर निजी मेडिकल कलेज सञ्चालक र सरकारबीच फेरि विवाद सुरु भएको छ।

एमबीबीएस अध्ययनका लागि भर्ना प्रक्रिया सुरु हुने बेला कलेज सञ्चालकहरूले सीट सङ्ख्या, शुल्क निर्धारण र विदेशी विद्यार्थीको भर्नाजस्ता विषयमा नियम परिमार्जन नगरिए यो शैक्षिक सत्रदेखि भर्ना नलिने धम्की दिएका छन्।

अधिकारीहरूले चाहिँ अन्य विषय यथावत् रहनेगरी शुल्क निर्धारण औचित्य हेरेर चिकित्सा शिक्षा आयोगमार्फत् हेरफेर हुन सक्ने सङ्केत गरेका छन्।

त्रिभुवन विश्वविद्यालयले एमबीबीएस अध्ययनका लागि प्रवेश परीक्षाको नतिजा सार्वजनिक गर्दै भर्ना प्रक्रिया अघि बढाउन लागेको छ।

काठमाण्डू विश्वविद्यालय पनि प्रवेश परीक्षाको चरणमा छ। तर बहुचर्चित चिकित्सा शिक्षा विधेयक पारित हुँदादेखि नै असन्तुष्ट देखिएका निजी मेडिकल कलेज सञ्चालकहरूले चाहिँ विद्यमान व्यवस्थामा भर्ना लिन नसकिने सरकारलाई बताएका छन्।

सीट सङ्ख्या र शुल्क निर्धारण अनि विदेशी विद्यार्थीको भर्नाजस्ता विषय एक अर्कासँग सम्बन्धित रहेको र त्यसमा परिमार्जन हुनुपर्ने उनीहरूको माग छ।

एसोसिएशन अफ मेडिकल कलेज एन्ड डेन्टल कलेज अफ नेपालका अध्यक्ष बसरुद्दिन अन्सारी भन्छन्, "विदेशी विद्यार्थी लिन दिए नेपाली विद्यार्थीको शुल्क कम हुन्छ। सीट बढाइदिए स्वतः कम हुन्छ।"

"अनि सरकारले जति तोक्छ त्यति हामी लिन्छौँ। त्यसमा कुनै आपत्ति हुन्न। त्यो नभए कलेज चलाउने अवस्थामा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सरकार र निजी मेडिकल कलेज सञ्चालक फेरि आमुन्नेसामुन्ने


वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाले आइसोलेशनका रूपमा प्रयोग गरिहेको बसपार्क

शङ्का लागेर चेक गर्दा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएपछि ११ दिनदेखि घरमै आइसोलेशनमा बसेर उपचार गरिरहेको उनले बताए।

उनी भन्छन्, "सरकारले बनाएको आइसोलेशनमा नगएर होम आइसोलेशनमा बस्दा धेरै सजिलो भएको छ।"

उच्च सुरक्षा सावधानी अपनाएर बसिरहेको दाबी गर्ने उनले  पीसीआरमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिए पनि आफूमा गम्भीर लक्षण नदेखिएको बताए।

'होम आइसोलेशन'

कोभिड-१९ पुष्टि भएका सुर्खेतकै भीमप्रसाद शर्मा रूपाखेती पनि अहिले घरमै अलग्गिएर बसेका छन्।

परीक्षणको परिणाममा सङ्क्रमण देखिएपछि वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाले बनाएको आइसोलेशनमा बस्न गएको भए पनि त्यहाँ बस्न नसकेर घर आएको बताउँछन्।

बसपार्कमा बनाइएका आइसोलेशनमा बस्दा फोहोर र दुर्गन्धले झनै बिरामी पर्ने सक्ने उनको भनाइ छ।

उनी भन्छन्, "बसपार्कको आइसोलेशनमा बसिरहेकाहरूको कुरा सुन्दा र  त्यहाँको दुरवस्था देख्दा बस्न मन नलागेकोले  होम आइसोलेशन रोजेँ।"

वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाले निर्माण सम्पन्न भएपनि प्रयोगमा आउन नसकेको बसपार्कलाई अहिले आइसोलेशनको रूपमा प्रयोग गरेको छ।

व्यापारिक प्रयोजनको लागि बनाइएका शटरहरूमा सङ्क्रमितलाई राखेर उपचार तथा हेरचाह गर्ने व्यवस्था मिलाएको छ।

घरमै बसेर उपचार गर्ने मौका

जनस्वास्थ्य कार्यालयका अनुसार सुर्खेतमा अहिले १३ जना होम आइसोलेशनमा बसिरहेको र अरू दुई जना निको भइसकेका छन्।

सरकारले गत असार १५ गते कोभिड -१९ सम्बन्धी स्वास्थ्य निर्देशिका जारी गदै सङ्क्रमण पुष्टि भएका तर लक्षण र चिह्न नभएका व्यक्ति  'होम आइसोलेशन'मा बस्न सक्ने व्यवस्था गरेको थियो।

उक्त व्यवस्थाअनुसार भीमप्रसाद र टेकबहादुरजस्ता कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएका व्यक्तिहरूले घरमै बसेर उपचार गर्ने मौका पाएका हुन्।

घरमै बसेको हुनाले सङ्क्रमण पुष्टि भएपनि आफूहरूलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भए जस्तो नलागेको उनीहरू बताउँछन्।

बाहिर बसेको भए सायद धेरै तनाव हुन्थ्यो होला, टेकबहादुर थापा भन्छन्, तर घरमै बसेको हुनाले त्यस्तो अनुभूति भएको छैन।

सामाजिक दूरी कायम गरेर आफन्तसँग कुराकानी हुने भएकोले तनाव खेप्नुनपरेको र समय बिताउन पनि निकै सजिलो भएको छ।

अलग्गै कोठमा बसेर सुरक्षाका सबै नियमहरू पूर्ण रूपमा पालना गर्दा घरका सदस्यलाई सर्छ कि भन्ने चिन्ता पनि नभएको उनीहरू बताउँछन्।

सङ्क्रमित आफन्तको उपचार तथा हेरचाह गरिरहेका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: घरमै आइसोलेशनमा बसेका सङ्क्रमितको अनुभव


वुहान नगर मध्य चीनमा रहेको छ

मध्य चीनको वुहान शहरमा डिसेम्बरमा पहिलो पटक देखा परेको कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणका कारण २५ जनाको ज्यान गएको खबर प्राप्त भएका छन्।

यो भाइरसले सयौँ जनालाई सङ्क्रमित तुल्याइसकेको छ र विज्ञहरूले त्यो सङ्ख्या अझै बढिइरहने बताइरहेका छन्।

बिरामीलाई निमोनिया गराउँने नयाँ भाइरस विश्वभरिका स्वास्थ्य अधिकारी तथा विज्ञहरूका लागि चिन्ताको विषय हो। त्यसैले उनीहरू उच्च सतर्कताको अवस्थामा छन्।

तर के यो कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण आज देखिएर भोली नै हराउँने खालको हो वा अझ खतरनाक कुनै रोग वा महामारीको पहिलो लक्षण हो?

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन के भन्छ?

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले अहिले देखिएको नयाँ भाइरसको सङ्क्रमण चीनको लागि सङ्कटकाल भए पनि त्यो बाँकी विश्वका लागि त्यस्तो नभइसकेको बताएको छ।

जिनिभामा दोस्रो दिनको बैठकपछि डब्लूएचओले चीनमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण रोक्न चालिएका कदमहरूको चर्चा गर्दै त्यो विश्वका अन्य देशहरूमा सीमित मात्रामा मात्रै देखिएको बताएको छ।

बीबीसीकी विश्व स्वास्थ्य संवाददाता टुलिप मजुमदर भन्छिन्, "प्रारम्भिक अध्ययन अनुसार यो भाइरस सरेका व्यक्तिहरूबाट निकै कम मानिसमा भाइरस सरिरहेको देखिएको छ। सङ्क्रमितमध्ये एक चौथाइको मात्र ज्यान गइरहेको छ।"

उनका अनुसार विज्ञहरूको अहिलेको निष्कर्ष के हो भने यो प्राणघातक भाइरस होइन।

चीनमा यो भाइरसबाट सङ्क्रमित हुनेको सङख्या बढिरहेको छ। अन्य एशियाली देश र अमेरिकामा पनि यो भाइरस पुगिसकेको छ। जापानमा दोस्रो सङ्क्रमितको उपचार भइरहेको घोषणा गरिएको छ।

यो भाइरस के हो?

चिनियाँ अधिकारीहरूका अनुसार पछिल्ला सङ्क्रमण कोरोनाभाइरसका कारण भइरहेका छन्। यसक्रममा देखिएका धेरैमध्ये छ वटाले मात्र मानिसहरूलाई सङ्क्रमित तुल्याइरहेका छन्।

अहिले देखिएको नयाँ थपिँदा ती भाइरसको सङ्ख्या सात पुग्न जान्छ।

सन् २००२ मा सार्स भन्ने भाइरसको महामारीले झन्डै आठ हजार एक सय जनालाई सङ्क्रमित तुल्याएको थियो। ती मध्ये सात सय ७४ जनाको ज्यान गयो।

वेलकम ट्रस्ट नामक संस्थाकी डक्टर रोजी गोल्डिङको भनाइमा "सार्सको बलियो स्मृति अझै बाँकी नै छ  र अहिले देखिएको त्रास त्यसैको एक प्रभाव हुन सक्छ।"

तर अहिले चिकित्सकहरू यस्ता सङ्क्रमणसँग जुध्न धेरै नै तम्तयार भइसको उनले बताइन्।

लक्षणहरू कस्ता हुन्छन्?

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण भएपछि ज्वरो आउँछ र त्यसपछि सुख्खा खोकी लाग्छ। केही हप्तापछि सास... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: हामी कति चिन्तित हुनु पर्छ, डब्लूएचओ के भन्दैछ


वुहानको स्थानीय रेल सेवा पनि बन्द गरिएको छ

नयाँ घातक भाइरस फैलनबाट रोक्न चीनले वुहानमा यातायात सेवा बन्द गरिदिएपछि गत आइतवार हृदयाघातका कारण निधन भएका दोलखाका ४० वर्षीय पुष्कर खड्काको शव नेपाल ल्याउन समस्या भएको हो।

करिब १५ वर्षदेखि वुहानस्थित एउटा रेस्टुरेन्टमा कार्यरत खड्काको शव नेपाल पठाउन कानुनी प्रक्रिया सुरु भइसकेको दूतावासका अधिकारीले बताए।

बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासका उपप्रमुख सुशील लम्सालका अनुसार शनिवार राति केही नेपाली साथीहरूसँगै रहेका उनको सुतेकै अवस्थामा निधन भएको थियो।

बीबीसीसँग टेलिफोनमा कुराकानी गर्दै लम्सालले भने, "हामीले शव नेपाल फर्काउने पहल गरिरहेका छौँ। वुहानमा आवागमन नियन्त्रित भएकाले समस्या भएको हो।"

वुहानको अवस्था

श्वाप्रश्वास सम्बन्धी स्वास्थ्य समस्या उत्पन्न गराउने कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण थप फैलिन नदिन चिनियाँ अधिकारीहरूले वुहान सहरका सबै सार्वजनिक यातायात तथा उडानहरू स्थगित गर्ने निर्णय गरेका छन्।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण चिनियाँ सहर वुहानबाट अन्यत्र फैलिइसकेको छ।

६ सयभन्दा बढी मानिसहरू प्रभावित भइसकेका छन् भने २५ जनाको ज्यान गइसकेको छ।

लम्सालले खड्काको शव नेपाल पठाउन वुहानको अवस्था सामान्य हुनुपर्ने देखिएको बताए।

नेपालीमा सङ्क्रमण देखिएको छैन

बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासका अनुसार हालसम्म चीनमा रहेका नेपालीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको सूचना आएको छैन।

बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासले जारी गरेको सूचना

तर दूतावासले चीनमा रहेका सबै नेपालीलाई उक्त भाइरसबाट बच्ने उपायहरू अपनाउन र आवश्यक परे सहायताका लागि सम्पर्क गर्न सूचना जारी गरेको छ।

दूतावासले बिहीवार जारी गरेको सूचनामा बेइजिङस्थित दूतावासका साथै ग्वाञ्जाओ, ल्हासा र हङ्कङस्थित नेपाली महावाणिज्य दूतावास तथा साङ्घाईस्थित अवैतनिक नेपाली महावाणिज्य दूतसँग सम्पर्कमा रहन भनिएको छ।

नेपाली दूतावासका उपप्रमुख लम्सालका अनुसार चीनका विभिन्न सहरहरूमा करिब ८ हजार नेपालीहरू रहेका छन्।

नेपालीको सङ्ख्या

कोरोनाभाइरस प्रभावित वुहानमा भने ७० देखि ८० को सङ्ख्यामा नेपाली नागरिकहरू रहेको लम्सालले बताए।

लम्सालले भने, "वुहानमा रहेका नेपालीहरूसँग हामी सम्पर्कमै छौँ। उनीहरूको अवस्था सामान्य रहेको छ। कसैलाई सङ्क्रमण भएको थाहा छैन।"

उनका अनुसार केही नेपालीले नेपाल फर्कन चाहेको भन्दै सम्पर्क गरेका छन्।

तर अहिले वुहानबाट नेपाल फर्काउन सक्ने... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चीनको वुहानमा हृदयाघातले मृत्यु भएका नेपालीको शव ल्याउन समस्या