उक्त समीक्षा अगावै कतिपय कानुनमा संशोधन र वित्तीय अपराधसँग जोडिएका भ्रष्टाचारका मुद्दाहरूमा ठोस प्रगति नभए नेपाल  निगरानीमा पर्न सक्ने आकलन सरकार स्वयंको छ।

एफएटिएफको अनुगमनमा पर्नु सजाय पाउनु सरह भएको र त्यसबाट वैदेशिक व्यापार र लगानी सहितका क्षेत्रमा असर पर्ने जानकारहरू बताउँछन्।

प्रधानमन्त्री कार्यालयका एकजना अधिकारीले भने एफएटिएफका मापदण्डलाई सरकारले उच्च प्राथमिकता दिएको र अनुगमनबाट जोगिन रणनीति मस्यौदा गर्न लागिएको बीबीसीलाई बताए।

एफएटिएफ के हो?

सन् १९८९ मा अन्तर सरकारी निकायका रूपमा स्थापित एफएटिएफले 'कालो' धन र आतंकवादी गतिवधिसँग जोडिएका लगानी तथा आन्तराष्ट्रिय आर्थिक व्यवस्थाका जोखिम नियन्त्रणलाई आफ्नो मुख्य उद्देश्य बनाएको छ।

नीतिगत निर्णय गर्ने यो निकाय अन्तर्गतको एसिया प्यासिफिक ग्रुपमा नेपाल पर्छ र आगामी वर्ष सन् २०२०/२१ मा नेपालको समीक्षा हुने कार्यसूची उसले तय गरेको छ।

यसअघि सन् २००९ मा अन्तर्राष्ट्रिय अनुगमनमा परेको नेपाल कानुनी र नियामक संरचनाहरूको निर्माणपछि सन् २०१४ मा उक्त सूचीबाट बाहिरिएको थियो।

तर तेश्रो पटक हुन लागेको नेपालको समीक्षा सन् २०१२ मा एफएटिएफले तय गरेका नयाँ मापदण्डमा केन्द्रित हुने र त्यसमा कानुनी एवं संस्थागत प्रगतिबाहेक कार्यान्वयनमा समेत चासो व्यक्त गरिने कतिपय सरकारी अधिकारीहरू बताउँछन्।

आन्तरिक मूल्याङ्कनले के भन्छ?

बीबीसीले प्राप्त गरेको एउटा आन्तरिक सरकारी मूल्याङ्कनमा अहिलेको नयाँ मापदण्ड र अनुगमनका आधारहरूलाई ध्यान दिँदा नेपालको अवस्था पहिलेको भन्दा कमजोर देखिएको उल्लेख छ।

सन् २०१६ मा गरिएको जोखिम मूल्याङ्कनले नेपालमा भ्रष्टाचार, कर छली, मानव बेचबिखन र यौन शोषण, आप्रवासी कामदारको अवैध ओसारपोसार अनि कालोबजारीको उच्च जोखिम रहेको देखाएको थियो।

त्यसबाहेक लागुऔषध ओसार पोसार, संगठित अपराध, चन्दा आतंक, जालसाजी, ब्याङ्किङ कसुर, नक्कली मुद्रा, वातावरणसँग जोडिएका अपराधको मध्यम जोखिम रहेको त्यसमा उल्लेख छ।

अपहरण तथा व्यक्ति बन्धक बनाउने सम्बन्धी कसुर, डकैति र चोरी, चोरिएका सामग्रीको तस्करी, किर्ते गतिविधि र बजार चलखेललाई पनि मध्यम जोखिमको अपराधका रूपमा लिइएको छ।

उक्त मूल्याङ्कनले नेपालमा हतियारको कारोबार र आंतकवादको जोखिम भने कम रहेको आकलन गरेको छ।

अन्तराष्ट्रिय अनुगमनको 'सम्भावना प्रबल'

तर मौजुदा कानुनको पालना नभएका र नियमन एवं अनुसन्धानको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय निगरानीको तनाव


उक्त समुदायका उमेर ढल्किसकेका मानिसमध्ये पनि विरलै कसैमा धमनीहरु अवरुद्ध भएको पाइएको ल्यान्सेट जर्नलमा प्रकाशित एक अध्ययनले देखाएको छ।

"यो त एक गजबको समुदाय रहेछ जसको खानपान र जीवनशैली निकै फरक छ," अनुसन्धाताहरुले उल्लेख गरेका छन्।

ती समुदायजस्तो शिकार तथा संकलन अनि कृषिको प्राचीन कालको मानव जीवनशैलीमा बाँकी विश्वपनि फर्किन पर्छ भन्ने अपेक्षा गर्न नसकिने भएपनि तिनीहरुबाट सबैलाई केही पाठ भने मिल्ने अनुसन्धाताहरुले बताएका छन्।

चिमेने के हो?

बोलिभियाका तल्लो भेगमा अमेजन रेनफरेष्ट क्षेत्रको मानिकि नदी छेउछाउमा करिब १६ हजार चिमेने शिकार गर्ने, माछा मार्ने तथा कृषि कार्यमा संलग्न छन्।

उनीहरुको जीवनशैली हजारौं वर्ष पुरानो मानव सभ्यतासँग मेल खान्छ।

उनीहरु रहेको ठाउँमा पुग्नका निम्ति वैज्ञानिक तथा चिकित्सकहरुको टोलीले थुप्रै उडानका अतिरिक्त क्यानो डुंगामार्फत यात्रा गर्नुपरेको थियो।

चिमेनेको खानपान कस्तो छ?

•उनीहरुको खानेकुराको १७ प्रतिशत शिकारका मासु हुने गर्छन् (बंदेल, बंगुरकै आकारको स्थानीय तापीर भनिने जन्तु तथा केपिबारा भनिने ठूला आकारका मुसा)

•खानेकुराको ७ प्रतिशत चाहिँ स्थानीय पिरान्हा र क्याटफिस जस्ता खोलाका पानीमा पाइने माछा पर्छन्

•बाँकि खानेकुरामा खेती गरी उत्पादन गरिएका चामल, मकै, म्यानिओक रुट भनिने सख्खर खण्ड जस्तै वस्तु र प्लानटेन्स भनिने केरा प्रजातिका फल पर्छन्

•यी बाहेक उनीहरुले जंगलमा भेटिने फलफूल तथा नट्स पनि खाने गर्छन्

यसको मतलब हो:

•उनीहरुलाई ७२ प्रतिशत क्यालोरी कार्बोहाइड्रेट्सबाट प्राप्त हुँदोरहेछ जबकि अमेरिकामा यो आँकडा ५२ प्रतिशत छ

•त्यस्तै १४ प्रतिशत क्यालोरी चाहिँ फ्याट (चिल्लो पदार्थ) बाट प्राप्त हुँदोरहेछ जबकि अमेरिकीहरुमाझ यो आँकडा ३४ प्रतिशत छ। साथै चिमेनेहरुले निकै कम स्याचुरेटेड फ्याट सेवन गर्दा रहेछन्

•अमेरिकीहरु तथा चिमेने दुवैले प्रोटिनबाट १४ प्रतिशत क्यालोरी पाउँदारहेछन्। तर चिमेनेहरुले कम चिल्लो पदार्थ हुने मासु 'लिन मिट' बढ्ता सेवन गर्दा रहेछन्

उनीहरु कत्तिको ह्ष्टपुष्ट छन्?

तुलनात्मक रुपमा उनीहरु निकै धेरै सक्रिय हुने गर्छन्। पुरुषले औसतमा १७ हजार पाइला प्रतिदिन हिँड्छन् भने महिलाले १६ हजार हिंड्छन्। साठी वर्ष नाघेकाहरुको समेत औसत हिँडाइ १५ हजार माथि पाइएको छ।

आधुनिक समाजमा दिनको १० हजार पाइला हिंड्नुपर्छ भनी भन्दै आइएको कुरालाई समेत लागू गर्न कठिन भइरहेको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

फेला प-यो ‘संसारकै सबभन्दा स्वस्थ मुटु’


उक्त समूहमा नेपाली टोलीका नेतृत्वकर्ता भेखबहादुर थापाले सुरक्षा, खुला सीमा, एकअर्काका नागरिकलाई समान हैसियत दिने जस्ता विगतका विवादित विषय सुल्झाउन प्रगति भएको बीबीसीलाई बताएका हुन्।

तर उनले कस्ता परिवर्तन हुनेछन् भन्नेबारे खुलाएनन्।

'१९५० को सन्धिमाथि औपचारिक पुनर्विचार हुने'

आश्वासन

आइतवार काठमाण्डूमा सकिएको उक्त समूहको सातौं बैठकपछि भारतीय पक्षका टोली नेता भगतसिंह कोश्यारी पनि दुवैलाई मान्य हुने समाधान निस्कनेमा आश्वस्त देखिए।

उनले भने, "जब अन्तिम बैठक पछि हामी दुवै सरकारलाई प्रतिवेदन दिन्छौं, त्यसबेला तपाईँहरु कोही पनि निराश हुनु हुनेछैन। सबै खुशी हुनुहुनेछ। म यो कुरा भारतीय सरकारको तर्फबाट आश्वस्त तुल्याउन सक्छु"।

आगामी जुलाईसम्म समयावधि रहेको प्रबुद्ध व्यक्तिहरुको समूहको अर्को बैठक दिल्लीमा हुनेछ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

‘१९५० को सन्धिका विवादित प्रावधान बदल्न महत्त्वपूर्ण प्रगति’


उक्त समूहले 'जनसरकार, जनअदालत गठन, आधार इलाका निर्माण, खुला रूपमा दिनहुँजसो सभा-सम्मेलन, प्रशिक्षण तथा सांस्कृतिक कार्यक्रम' गरिरहेको उनीहरूले बताएका छन्।

उक्त सङ्गठनका कार्यकर्ताले गाउँका झैँझगडाहरू स्थानीय तहको न्यायिक समिति र प्रहरीमा जान नदिएर आफैले मिलाउने, प्रक्रियामा हस्तक्षेप गरी व्यक्ति तोकेरै विद्यालयहरूमा शिक्षक नियुक्ति गर्न दबाब दिने, आफैले परीक्षा लिएर शिक्षक भर्ना गर्ने जस्ता काम पनि गर्दै आएको भुक्तभोगीहरूले बताएकाछन्।

"जाँडरक्सी, जुवातास नियन्त्रणजस्ता केही राम्रा काम पनि गरेका छन्," उनीहरू भन्छन्,  "तर विभिन्न आरोप लगाउँदै कतिलाई अनावश्यक दुःख पनि दिइरहेका छन्।"

पूर्वी नेपालको मोरङ जिल्लामा एक शिक्षकको हत्या भएपछि झनै त्रासको अवस्था सिर्जना भएको गाउँलेहरू बताउँछन्।

"पेस्तोलसहितका हतियार भएकोले कसैले पनि विप्लवका कार्यकर्तासँग विमति गर्न सक्ने अवस्था नै नभएको" उनीहरूको भनाइ छ।

त्रासको वातावरण

"एकीकृत जनक्रान्ति"को नाममा आफूहरूसँग तोकेरै चन्दा माग्ने, नदिए कारबाहीको चेतावनी दिने गरेको गुनासो जनप्रतिनिधि, शिक्षक, कर्मचारी र व्यापारीहरू गर्छन्।

"धम्कीपूर्ण भाषामा तोकेरै चन्दा माग्छन्," नाम उल्लेख नगर्ने सर्तमा उनीहरूले बीबीसीसँग भने, "चन्दा नदिए ज्यानै लिने हुन् कि भन्ने डरत्रासले दिन बाध्य छौँ।"

विभिन्न आरोपमा कुटपिट गर्ने, नियन्त्रणमा लिने जस्ता गतिविधि गर्न थालेपछि डरत्रासले गर्दा  गाउँघरमा उक्त समूहविरुद्ध कसैले बोल्ने र विरोध गर्ने आँट गर्न नसक्ने स्थानीयवासीले बताएका छन्।

केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय तहले सञ्चालन गर्ने प्रत्येक योजनाबाट अनिवार्य रूपमा दुई प्रतिशत रकम बुझाउनै पर्ने बाध्यता रहेको केही उपभोक्ता समितिहरूले बताएका छन्।

आफूलाई विप्लव समूहका नेता कार्यकर्ता भनेर चिनाउनेहरूले विकासका प्रत्येक योजनाबाट "कन्टिनजेन्सी" को नाममा छुट्टाइने पाँच प्रतिशत रकमको आधा पार्टीले लिने गरेको स्वीकार गरेका छन्।

फाइल तस्बिर

जनप्रतिनिधि त्रस्त

माओवादी  सशस्त्र द्वन्द्वकालकै जस्तो गतिविधि 'विप्लव' समूहको नाममा गाउँबस्तीमा बढ्दै गएपछि विशेषगरी त्यस्ता स्थानका निर्वाचित जनप्रतिनिधिहरू थर्कमान देखिन्छन्।

"चन्दा नदिए जस्तोसुकै परिणाम भोग्नुपर्ने धम्की दिन्छन्," उनीहरू भन्छन्, "विकासको रकमबाट चन्दा दिन मिल्दैन। कहाँबाट ल्याएर पैसा  दिने?"

एक वडाध्यक्ष भन्छन्, "तोकेरै एक लाखभन्दा बढी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेत्रविक्रम चन्द नेतृत्वको नेकपा: ‘माओवादी द्वन्द्वकालकै झल्को दिने गतिविधि’, सर्वसाधारण त्रस्त


उक्त समूहले भिटामिन डीले कोभिडबाट जोगाउँछ कि जोगाउँदैन भन्ने प्रश्नको उत्तर फेला पार्न थप अनुसन्धानको आवश्यकता रहेको बताएको छ।

तर जाडो महिनामा र घाममा कम बस्न पाउने अवस्थाका मानिसहरूले आफ्नो शरीरको हड्डी र मांसपेशीलाई स्वस्थ राख्नका लागि भने "भिटामिन डी सप्लिमेन्ट" भनिने अतिरिक्त मात्रा ग्रहण गर्नु उचित हुने सुझाव दिइएको छ।

स्वास्थ्य अधिकारीहरूले भिटामिन डी र कोभिड-१९ को सम्बन्धका विषयमा प्रस्तुत गरिएका प्रमाणहरूको समीक्षा गरेका थिए।

केही सानो सङ्ख्यामा भएका अध्ययनहरूले श्वासप्रश्वास प्रणालीका रोगहरूसँग सम्बन्धित भाइरसविरुद्ध शरीरको रोगप्रतिरोधी क्षमतालाई उचित प्रतिक्रिया जनाउन सघाउन भिटामिन डीको सम्बन्ध हुनसक्ने देखाएका थिए।

अपर्याप्त प्रमाण

तर ती विज्ञ तथा स्वास्थ्य अधिकारीहरूले उक्त भाइरस सङ्क्रमण रोक्न र कोभिड-१९ रोगको उपचारमा भिटामिन डीको प्रयोग गर्ने सिफारिस गर्न र सुझाव दिनका लागि "प्रमाणहरू अपर्याप्त" रहको पाइएको बताएका छन्।

स्वस्थ रहन मानिसलाई भिटामिन डि चाहन्छ तर त्यसले कोरोनाभाइरसबाट जोगाउँछ भन्नकालागि थप प्रमाण आवश्यक रहेको बताइएको छ।

प्रस्तुत प्रमाणहरूको अध्ययन गरेका स्वास्थ्य विज्ञहरूले भनेका छन् कुनै निष्कर्षमा पुग्नुअघि थप उच्चस्तरीय र नियन्त्रित प्रकृतिका परीक्षणहरू गरिनु आवश्यक छ।

इङ्ग्ल्यान्डमा स्वास्थ्य मन्त्रालयअन्तर्गतको एक निकाय  न्याश्नल इन्स्टिट्यूट फर हेल्थ एन्ड केअर एक्सिलेन्स (एनआईसीई) का एक निर्देशक डा. पल क्रिस्प भन्छन्: " प्रमाणहरू भनेर प्रकाशित नै भएका विवरणहरूलाई हामी निरन्तर निगरानीमा राख्नेछौँ र आवश्यकताअनुसार उपचारसम्बन्धी निर्देशनहरूलाई अद्यावधिक गर्ने र समीक्षा गर्ने कार्य गर्नेछौँ।"

लन्डनस्थित क्वीन मेरी यूनिभर्सिटीकी एक क्लिनिकल प्रोफेसर एड्रिएन मार्टिन्यू भन्छन्ः भिटामिन डीले कोभिड-१९ को जोखिम र गम्भीरतालाई कम गर्न सक्ने सम्भावना हुन सक्छ र हाल जारी रहेका चिकित्सा परीक्षणहरूले "सम्भवतः यस विषयमा उठेका प्रश्नमा थप प्रकाश पार्न" सक्नेछन्।

तर जाडो मौसममा कम घाम लाग्ने वा घाम ताप्न नपाउने ठाउँका मानिसहरूले स्वास्थ्यका लागि  थप भिटामिन डी सेवन गर्नु आवश्यक हुनसक्छ।

यसै पनि यो महामारीका बेला घरभित्रै 'आइसोलेशन'मा रहेका र कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको जोखिमबाट बच्न घरबाहिर ननिस्केर कोठामा नै धेरै समय बिताउनु परेको अवस्थाका मानिसहरूले घामबाट पाइने भिटामिन डी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस सङ्क्रमणः भिटामिन 'डी' ले कोभिड-१९ बाट जोगाउने 'पर्याप्त प्रमाण छैन'


उक्त सम्मेलनमा सरकारी र निजी क्षेत्रका गरी ७७ वटा आयोजना लगानीका लागि अगाडि सारिने अधिकारीहरूले बताएका छन्।

सम्मेलनले नेपाल सरकारको 'समृद्ध नेपाल सुखी नेपाली'को राष्ट्रिय लक्ष्य हासिल गर्न सहयोग पुग्ने सरकारको अपेक्षा छ।

विदेशी लगानी भित्र्याउने भन्दै लगानी सम्मेलन गरिएको दुई वर्षपछि फेरि सरकारले अर्को सम्मेलन गर्न लागेको हो।

लगानीको प्रस्ताव क्षेत्र

राजनीतिक स्थिरता र स्थिर सरकार गठन भएकाले लगानीकर्ताहरू आकर्षित हुने भन्दै सम्मेलनको आयोजना गरिएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

जसका लागि आवश्यक सुरक्षा लगायतका व्यवस्था मिलाइसकिएको बताइएको छ।

सम्मेलनमा विभिन्न देशका उच्च पदस्थ अधिकारीसहित ४० देशका लगानीकर्ता सहभागी हुने सरकारका प्रवक्ता सूचना प्रविधि तथा सञ्चारमन्त्री गोकुलप्रसाद वाँस्कोटाले बताए।

"करिब छ सय जति विदेशी लगानीकर्ता र विकास साझेदारहरूले प्रतिनिधि मनोनयन गर्नुभएको छ। एनआरएनहरूको पनि सङ्ख्या छ र नेपालको निजी क्षेत्रका प्रतिष्ठित कम्पनीहरूको पनि मनोनयन प्राप्त भएको छ। एक हजारभन्दा माथिको सङ्ख्या हुनेछ।"

सम्मेलनमा सरकारका तर्फबाट कृषि, जलविद्युत, उद्योग, पर्यटन, यातायात, सहरी पूर्वाधार एवम् शिक्षा तथा स्वास्थ्य क्षेत्रसम्बन्धि सार्वजनिक क्षेत्रका ५० र निजी क्षेत्रका २७ गरी ७७ परियोजनाहरू प्रस्तुत गरिने बताइएको छ।

प्रतिबद्धता र लगानी

सम्मेलनमा करिब १२ वटा विभिन्न समझदारी तथा सम्झौतामा हस्ताक्षर गरिने कार्यक्रमसमेत रहेको छ।

उक्त सम्मेलनबाट सरकारले गरेको अपेक्षा बारे प्रवक्ता वाँस्कोटाले भने, "लगानीको कुरा अहिले नै यति हुन्छ भनेर हामी भन्न सक्दैनौँ। तर हाम्रो अपेक्षा हामीले प्रस्ताव गरेका योजनाहरूमा ३० खर्ब जति हुन्छ। हामीले विदेशी लगानीको मात्रै अपेक्षा गरेका छैनौँ।"

दुई वर्षअघि गरिएको लगानी सम्मेलनमा १३ खर्ब रुपैयाँको लगानीको आसय देखाइए पनि हालसम्म झण्डै ३ खर्ब बराबरको लगानीमात्रै यथार्थमा आएको अधिकारीहरूको भनाइ छ।

सरकारले लगानीको वातावरण बनाउने भन्दै केही कानुनमा संशोधन गरेको छ भने केही नयाँ कानुन समेत ल्याएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल लगानी सम्मेलन: प्रतिबद्धतामात्रै जनाइन्छ की लगानी पनि भित्रिन्छ


उक्त सहमति बमोजिम मन्त्रिपरिषद्ले केन्द्रमा रहने मन्त्रालयबारे निर्णय लिने बताइएको छ।

दुई दलका अध्यक्षबीच बिहीवार भएको छलफलमा प्रमुख मन्त्रालयको बाँडफाँटको विषय पनि टुङ्गिएको नेताहरूको भनाइ छ।

एमाले-माओवादी एकता सहमतिमा हस्ताक्षर

सुझाव

देश संघीयतामा गएसँगै केन्द्रमा हालको जस्तो धेरै मन्त्रालय आवश्यक नरहने भन्दै त्यसलाई घटाउन प्रयास थालिएको थियो।

त्यसका लागि गठन भएको उच्चस्तरीय समितिले केन्द्रमा १५ वटा मन्त्रालय र प्रदेशमा ७ वटा मन्त्रालय राख्न सरकारलाई सुझाव दिएको थियो।

सोही अनुसार सबैजसो प्रदेशमा सातवटा मन्त्रालय नै राखिए पनि केन्द्रमा भने त्यसलाई केही बढाएर राख्न प्रधानमन्त्री समेत रहेका एमाले अध्यक्ष केपी ओली र माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्ड सहमत भएको बताइएको छ।

दुई शीर्षस्थ नेताबीच भएको छलफलपछि एमाले अध्यक्ष ओलीसँग भेटेका सो दलका नेता सुरेन्द्र पाण्डेले भने, " दुई नेताका बीचमा १८ वटा मन्त्रालयमा सहमति भएको प्रधानमन्त्रीले जानकारी गराउनु भएको थियो। सम्भवत: शुक्रवार बस्ने मन्त्रिपरिषद्ले निर्णय गर्छ"।

सरकार विस्तारको तयारीमा रहेका प्रधानमन्त्री ओली र सरकार बाहिरै रहेर समर्थन गर्दै आएको माओवादी केन्द्रबीच अब विस्तार हुने मन्त्रिपरिषद्‌मा दुई दलको भागमा पर्ने प्रमुख मन्त्रालयबारे पनि लगभग सहमति भएको नेता पाण्डेले बताए।

उनले भने, "एमालेको भागमा अर्थ, परराष्ट्र, शिक्षा, भौतिक योजना लगायतका मन्त्रालय अनि माओवादी केन्द्रको भागमा गृह, जलस्रोत, उर्जा लगायतका मन्त्रालय रहने तर गृह र परराष्ट्रको हकमा व्यक्ति पनि हेर्नुपर्छ भन्नु भयो"।

तराई केन्द्रित दलहरुलाई पनि सरकारमा सहभागी बनाउन प्रयास भइरहेकाले कति-कति वटा मन्त्रालय कुन पार्टीको भागमा पार्ने भन्ने बारेमा अन्तिम निर्णय नभएको बताइएको छ।

‘एमाले संशोधनमा राजी भए फोरम सरकारमा’

जिम्मा

दुई शीर्षस्थ नेताहरुको छलफलपछि मन्त्रीहरूबारेमा छलफल गर्न माओवादी केन्द्रको कार्यालय समितिको विस्तारित बैठक बसेको थियो।

बिहीवार अबेर सकिएको उक्त बैठकले मन्त्री चयनको जिम्मा अध्यक्ष प्रचण्ड, नेता नारायणकाजी श्रेष्ठ र रामबहादुर थापालाई जिम्मा दिएको बताइएको छ।

प्रदेश सन्तुलन, समावेशिता र नतिजामुखी काम गर्नेलाई ध्यान दिएर निर्णय लिन नेताहरुलाई सुझाव दिएको नेता अग्नि सापकोटाले बताए।

बिहीवारको बैठकमा सहभागी नेताहरुले मन्त्रीका लागि आफ्नो दावीहरु पनि पेश गरेको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'केन्द्रमा १८ मन्त्रालय राख्न सहमति'


उक्त सहमतिपत्रले उत्तर कोरिया र संयुक्त राज्य अमेरिकाबीच नयाँ सम्बन्धको पनि वाचा गरेको छ।

बीबीसी सम्वाददाता लोरा बिकरका अनुसार ट्रम्प-किम घोषणापत्रका मुख्य चार बुँदाको भावानुवाद यसप्रकार छ:

१) संयुक्त राज्य अमेरिका र प्रजातान्त्रिक जनगणतन्त्र कोरिया शान्ति र समृद्धिका लागि दुवै देशका जनताको चाहना बमोजिम नयाँ अमेरिकी-उत्तर कोरियाली सम्बन्ध स्थापना गर्न प्रतिबद्ध छन्।

२) संयुक्त राज्य अमेरिका र प्रजातान्त्रिक जनगणतन्त्र कोरियाले कोरियाली प्राय:द्वीपमा दिगो र स्थायी शान्ति निर्माण गर्न आपसी प्रयासलाई एकताबद्ध तुल्याउनेछन्।

३) सन् २०१८ को एप्रिल २७ तारिखमा भएको पाम्मुन्जम घोषणापत्रप्रति समर्थन जनाउँदै प्रजातान्त्रिक जनगणतन्त्र कोरिया कोरियाली प्राय:द्वीपको पूर्ण परमाणु निरस्त्रीकरणका दिशामा काम गर्न प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दछ।

४) संयुक्त राज्य अमेरिका र प्रजातान्त्रिक जनगणतन्त्र कोरिया युद्धबन्दी र लडाइँका क्रममा बेपत्ता भएकाहरूको अवशेष खोजी गर्ने र पहिचान भइसकेका पार्थिव अवशेषहरूलाई सम्बन्धित देशमा तत्काल पठाउन पनि प्रतिबद्धता जनाउँछन्।

सिङ्गापुरमा आयोजित हस्ताक्षर समारोहमा राष्ट्रपति ट्रम्पले उत्तर कोरियाली नेता किमसँगको  वार्ता कसैले अनुमान गरेभन्दा पनि राम्रो ढङ्गले सफल भएको बताए।

सम्बन्ध

आफूहरुबीच विशेष सम्बन्ध बनेको पनि उनको भनाइ छ।

उत्तर कोरियाली नेता किमले आफूहरू विगतलाई पछाडि छाड्न सहमत भएको बताए।

तर केही विश्लेषकहरू उक्त सम्झौताप्रति उत्साही देखिएका छैनन्।

एक जनाले त्यसलाई एकदम पातलो र अर्थहीन समेत भनेर टिप्पणी गरेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ट्रम्प-किम भेट: सहमतिपत्रमा के छ?


उक्त सहमतिमा बाबुराम भट्टराई नेतृत्वको नयाँ शक्ति पार्टी समेत सामेल भएको छ।

६ बुँदे सहमतिपत्रमा एमालेका अध्यक्ष केपी ओली, माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्ड तथा नयाँ शक्ति पार्टीका अध्यक्ष बाबुराम भट्टराईले हस्ताक्षर गरेका छन्।

तीनवटै पार्टीबीच एकता गरि देशको एउटै मुख्य कम्युनिष्ट पार्टी निर्माण गर्ने उद्देश्य रहेको सहमतिपत्रमा उल्लेख छ।

प्रदेश सभा र प्रतिनिधि सभाको चुनावका निम्ति एमालेले ६० प्रतिशत र माओवादीले ४० प्रतिशत गरी सिट तालमेल गरेर लड्ने दुवै दलले सहमति गरेका छन्। नयाँ शक्ति पार्टीलाई आपसी सहमतिमा सिट दिने बताइएको छ।

पार्टि एकताका निम्ति ८ सदस्यीय पार्टी एकता संयोजन समिति गठन गरिएको छ।

आगामी चुनावपछि विधिवत एकता थालिने बताइएको छ।

मंसिरको चुनावका निम्ति साझा घोषणापत्र बनाइने पनि बताइएको छ।

चुनाव चिन्ह भने हालका निम्ति आ-आफ्नै प्रयोग गर्ने नेताहरुले बताएका छन्।

एकताको ढोका

यो सहमतिले भावी दिनमा वाम एकता भनिने कम्युनिष्ट पार्टीहरुको वृहत एकताको ढोका खोल्ने उनीहरुले बताए।

मंगलबार भएको संयुक्त पत्रकार सम्मेलनमा नेताहरुले पार्टीको एकताका लागि संयोजन समितिको पनि घोषणा गरे।

"नेकपा एमाले, माओवादी केन्द्र तथा नयाँ शक्ति पार्टीले राष्ट्रको सार्वभौमसत्ता, भौगोलिक अखण्डता र स्वाभिमान माथि उठाउन चाहन्छौं। त्यसको निम्ति एकताबद्ध हुन आवश्यक छ," ओलीले बताए।

कुनै पनि दलले आफ्ना कुनै मौलिक अडान नछाडेको उनले बताए।

उक्त सम्मेलनमा बाबुराम भट्टराई तथा प्रचण्डले पनि सम्बोधन गरेका  थिए।

"यो सहमति ऐतिहासिक आवश्यकता र आकस्मिकताका कारण भएको छ। यो कसैको विरुद्ध परिलक्षित छैन," प्रचण्डले बताए।

माओवादी केन्द्र र एमाले मिल्ने भएपछि अब वर्तमान सत्ता गठबन्धन प्रभावित हुने कतिपयको अनुमान छ।

के छ सहमति पत्रमा?

सो सहमतिपत्रमा एमालेको तर्फबाट ४ जना, माओवादी केन्द्रका ३ जना र नयाँ शक्ति पार्टिबाट १ जना रहने गरि एकता संयोजन समिति बनाइने उल्लेख छ।

एमाले र माओवादी केन्द्रका अध्यक्षद्वय उक्त समितिको प्रमुख नेताको रुपमा रहने छन्।

उक्त समितिले पार्टि एकता र संगठनात्मक एकताको विस्तृत खाका तयार गर्ने जनाइएको छ।

त्यस्तै एकीकृत पार्टिको घोषणापत्र र विधान तयार गर्न एक दस्तावेज मस्यौदा समिति  गठन गर्ने र प्रदेश सभा र प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन सम्पन्न भए पश्चात् पार्टि एकता विधिवत् रुपमा सम्पन्न गर्ने सहमतिपत्रमा उल्लेख छ।... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

एमाले-माओवादी-नयां शक्तिबीच एकता सहमति


उक्त सहरका करिब एक चौथाइ स्वास्थ्यकर्मीहरू कोभिड-१९ का कारण बिरामी भएका छन्।

अहिले १० वटा अस्पतालहरूले कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित तर लक्षण नभएका चिकित्सकहरूलाई काम गर्न अनुरोध गरेका छन्।

बेल्जियमको चिकित्सक सङ्घका प्रमुखले अस्पतालको प्रणालीलाई जोगाइ राख्न सङ्क्रमित चिकित्सकलाई बोलाउनुको विकल्प नभएको बताए।

अर्को लहरको सामना

डा. फिलिप डेभोसले चिकित्सकबाटै बिरामीमा भाइरस सर्ने अकाट्य खतरा रहेको स्वीकार गरे।

बेल्जियमको पूर्वी सहरमा तीनमध्ये एकजनालाई कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएको छ।

अस्पतालहरूले बिरामीलाई अन्यत्र सारिरहेका छन् र अत्यावश्यकीय बाहेकका शल्यक्रियाहरू रोकेका छन्।

स्वास्थ्य मन्त्री फ्र्याङक भ्यान्डेनब्रुकाले यसअघि नै देशमा 'सङक्रमणको बाढी देखिन लागेको' भन्दै सचेत गराएका थिए।

युरोपभरका सरकारहरूले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको नयाँ लहरको सामना गरिरहेका छन्।

स्वास्थ्य सेवामा दबाब

सोमवार एउटा पत्रकार सम्मेलनमा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अधिकारीहरूले यात्रा प्रतिबन्ध लगाउन, मानिसहरूलाई घरमै बस्ने आदेश दिन वा आवश्यक परे देशव्यापी लकडाउन नै गर्न पनि युरोपभरका देशहरूलाई सुझाएका थिए।

गत मार्चमा कोरोनाभाइरसका कारण नराम्ररी प्रभावित इटलीले अहिले व्यायामशाला, सिनेमा घर र स्वीमिङ पुलहरू बन्द गरेका छन्। त्यहाँ आइतवारमात्रै २१,२०० नयाँ सङ्क्रमित देखिएका थिए।

इटली सरकारले सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढिरहँदा त्यसले स्वास्थ्य सेवामा दबाव सिर्जना गरेको भन्दै चेतावनी दिएको छ।

तर प्रधानमन्त्री जुजेपे कोन्टेले पूर्ण रुपमा लकडाउन गर्दा त्यसले अर्थतन्त्रमा नराम्ररी असर गर्ने बताएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: सङ्क्रमित चिकित्सकलाई पनि काम गर्न अनुरोध


उक्त सोसल मिडिया कम्पनीका अनुसार त्यस्तो मुद्रामार्फत् मानिसहरूले उसको आफ्नै एप्स तथा ह्वाट्सएपबाट आर्थिक कारोबार  गर्न सक्नेछन्।

भविष्यमा उबर र भिसाजस्ता कम्पनीले समेत त्यसलाई स्विकार गर्न सक्ने फेसबुकले बताएको छ।

फेसबुकका अनुसार  इन्टरनेटको पहुँचमा भएका र स्मार्टफोन बोक्ने सबैले लिब्रा प्रयोग गर्न सक्नेछन्।

चासो

मानिसहरूले पैसाको बचत, लेनदेन र खर्च मोबाइलमा मेसेज पठाए जसरी नै सहज तरिकाले गर्न सकुन् भन्ने आफूहरूले चाहेको फेसबुकले बताएको छ।

डिजिटल मुद्रा अस्थिर हुनसक्ने भन्दै कतिपयले चिन्ता व्यक्त गर्ने गरेका छन्।

फेसबुकले भने अहिले प्रयोगमा रहेका बिट क्वाइन जस्ता डिजिटल मुद्राका अनुभवबाट सिक्दै लिब्रालाई परिष्कृत गरिने बताएको छ।

त्यसलाई स्वतन्त्र रूपमा व्यवस्थापन गरिने र वास्तविक सम्पत्तिसँग जोड्ने उसको योजना छ।

साझेदार

गुगल पे, एपल पे र सामसङ् पे जस्ता भुक्तानी सेवा बजारमा आइसकेको अवस्थामा फेसबुकको त्यस्तो भुक्तानी सेवासम्बन्धी योजना बाहिर आएको हो।

फेसबुकले भनेको छ- "कालान्तरमा हामीले मानिस र व्यवसायलाई थप सेवाहरू दिने अपेक्षा राखेका छौं। जस्तो: एउटा बटन थिचेर बिल तिर्ने, कोडको स्क्यान गरेर कफी पिउने अथवा नोट नबोकिकनै सार्वजनिक यातायात वा रेल चढ्ने।"

भुक्तान गर्न 'न्यूनदेखि शून्य' खर्च हुने बताइएको छ।

लिब्रालाई अरू कसले स्विकार गर्नेछन्?

बजार

फेसबुकले लिब्रालाई खासमा ब्याङ्क खाता नहुने विश्वभरका १.७ अर्ब युवाहरूलाई लक्षित गरिएको बताएको छ।

यस्तो मुद्रा विश्वव्यापी हुने र लिब्रा प्रयोग हुने एप्स र सेवा सम्बन्धित देशका नियम कानुनसँग जोडिने बताइएको छ।

अमेरिकाले यो मुद्रा सुरुवातका लागि सकारात्मक सङ्केत दिए पनि त्यसबारे कडा नियमन थालिएका भारतजस्ता ठूला बजारमा के हुने भन्ने निश्चित छैन।

मे महिनामा सार्वजनिक गरिएको एक रिपोर्टका अनुसार मुद्रा सार्वजनिक हुँदा १२ वटा बजार मात्र त्यसको लागि तयारी अवस्थामा हुने देखिएको छ।

डिजिटल मुद्राको बजारमा जान लागेको यो फेसबुकको पहिलो अभ्यास भने होइन।

एक दशकअघि नै उसले 'फेसबुक क्रेडिट्स' सुरु गरेको थियो जसले सामाजिक सञ्जालहरूमा एप्समार्फत सामग्रीहरू किन्न सघाउँथ्यो।

यद्यपि फेसबुकले उक्त काम खासै सफल नभएपछि दुई वर्षभन्दा कम समयमै बन्द गर्‍यो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

फेसबुकको डिजिटल मुद्रा: अर्को वर्ष आउन सक्छ लिब्रा


उक्त स्की रिजोर्टको नजिकै भएको ज्वालामुखी विस्फोटनले उक्त हिमपहिरो गएको हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ।

गुन्मा प्रान्तको केन्द्रमा रहेको कुसाट्स नजिकै भएको घटनामा कम्तीमा १० जना घाइते भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

जापानका सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार थुप्रै मानिसहरूलाई त्यहाँबाट उद्धार गरिएको छ।

चेतावनी

अधिकारीहरूले कुसाट्स-सिरेन ज्वालामुखी त्यहीबेला विस्फोट भएको थियो।

तर त्यसैका कारण हिमपहिरो गएको हो कि होइन भन्ने चाहिँ स्पष्ट भएको छैन।

रोयटर्स समाचार संस्थाले जापानको मौसमसम्बन्धी संस्थालाई उद्धृत गर्दै लेखेको छ, "थुप्रै मापनहरूका आधारमा हामी भन्न सक्छौं कि विस्फोट भएको हो तर हामी त्यसबारे अझै पुष्टि गर्ने कोशिश गर्दैछौं।"

मौसमसम्बन्धी उक्त संस्थाले हिमाल नचढ्न पनि मानिसहरूलाई चेतावनी दिएको छ।

उद्धार

जापानका सञ्चारमाध्यमहरूले चट्टानहरू हावामा उडिरहेका भिडियो सामग्रीहरू प्रशारण गरेका छन्।

त्यहाँको सरकारी सञ्चारमाध्यम एनएचकेका अनुसार ज्वालामुखी विस्फोटबाट निस्किएका केही अवशेषहरू हिमालबाट एक किलोमिटर भन्दा तलसम्म झरेका छन्।

हिमपहिरोबाट उद्धार गरिएकामध्ये ६ जना सेना पनि छन् जो उक्त क्षेत्रमा अभ्यास गरिरहेका थिए।

भूकम्पीय दृष्टिबाट विश्वका सक्रिय देशमध्ये जापान पनि एक हो जहाँ सन् २०१४ को सेप्टेम्बरमा माउन्ट अनटेकमा अचानक विस्फोट हुँदा ६३ जना मारिएका थिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

जापान: स्की रिजोर्टमा हिमपहिरो र ज्वालामुखी


उक्त स्थान चीनसँगको सीमासँग जोडिएको छ।

एप्रिल महिनाको सुरुवातदेखि झण्डै ४ हजार मानिस उनीहरूको घरबाट धपाइएको संयुक्त राष्ट्रसंघले जनाएको छ।

'कचिन इन्डिपेन्डेन्स अर्गानाइजेसन' (केआइओ) तथा सरकारी फौजबीच लामोसमयदेखि चल्दै आएको द्वन्द्व चर्किएपछि त्यहाँ तनावपूर्ण स्थिति उत्पन्न भएको हो ।

चिन्ता

म्यानमारको सेनाले विद्रोहीहरूमाथि हवाई हमला तथा तोप प्रहार गरिरहेको बताइएको छ।

हजारौँ जना विस्थापित भइरहेका बेला धेरैजना चीनको सीमानजिक रहेका द्वन्द्वग्रस्त क्षेत्रहरूमा फसेको हुन सक्ने डरहरु पनि व्यक्त भएका छन्।

मानवीय मामिला समन्वयसम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघीय कार्यालयका प्रमुख मार्क कट्सले गर्भवती महिला, वृद्धवृद्धा, बालबालिका तथा अपांगता भएका मानिससहित अन्य गैरसैनिकहरुको सुरक्षाबारे सबैभन्दा ठूलो चिन्ता रहेको एएफपी समाचार संस्थालाई बताएका छन्।

ती गैरसैनिकहरुको सुरक्षाको प्रत्याभूति हुनुपर्ने उनले बताए।

को हुन् कचिन विद्रोहीहरू?

बर्मा पनि भनेर चिनिने म्यानमारको पश्चिमी क्षेत्रमा जारी रोहिंज्या संकटसँगै देशको उत्तरपट्टि झडपहरू भएका छन् जसमा अन्य जातिगत अल्पसंख्यक समुदाय संलग्न छन्।

कचिन समुदायका प्रायःजसो मानिस इसाई धर्म मान्छन्।

बौद्धमार्गी बहुल म्यानमारमा सन् १९६१ देखि कचिनहरू बृहत् स्वायतत्ताका लागि लडिरहेका छन्।

बीबीसीका दक्षिण एसिया सम्पादक जनाथन हेड भन्छन्- म्यान्मारको सरकारले विगत छ वर्षदेखि अन्य धेरै जातिगत विद्रोही समूहका फौजसँग शान्ति सम्झौता गर्दै आएको छ।

तर तुलनात्मक रूपमा धेरै अस्त्र रहेको ठानिने केआइओविरुद्धको लडाइँ भने जारी नै छ र सो समूह सबैभन्दा शक्तिशाली विद्रोही समूहहरूमध्येको एक रहिआएको हो।

हिंसामा वृद्धि

सन् २०११ मा केआइओ तथा सेनाबीच भएको युद्धविराम भंग भएपछि छिटपुट लडाइँ भइरहेको छ।

विश्वव्यापी ध्यान रोहिंज्या संकट केन्द्रित भइरहेका बेला म्यानमारको सेनाले विद्रोहीहरूविरुद्धको उसको सैन्य अभियान चर्काएको अधिकारकर्मी समूहहरू बताउँछन्।

सैन्य कारबाहीबाट बच्न झण्डै ७ लाख रोहिंज्याहरू भागेर छिमेकी देश बांग्लादेश पुगेका छन्।

मानव अधिकारसम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघीय निकायले गत महिना सार्वजनिक गरेको एक प्रतिवेदनमा मानवअधिकार उल्लंघन र दुर्व्यवहारहरूका साथै गैरन्यायिक हत्या, यातना तथा यौन हिंसामा तीव्र वृद्धि भएको जनाइएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया

म्यानमारमा भएका मानव अधिकार... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

म्यानमार: लडाइँ चर्किएपछि हजारौँले छाडे कचिन राज्य


उक्त स्याहार गृहमा सामान्य लक्षण भएका तथा कोभिड-१९ पोजेटिभ भए पनि कुनै लक्षण नदेखिएकाहरूको उपचार गरिने बताइएको छ।

२० वटा फुटबल मैदानजत्रो आकारको उक्त स्याहार गृहलाई स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूले विश्वकै सबैभन्दा ठूलो कोरोनाभाइरस केन्द्रका रूपमा व्याख्या गरिरहेका छन्।

दिल्ली भारतको सबैभन्दा प्रभावित क्षेत्रमध्ये एक हो।

भारतमा आइतवार एकै दिनमा सर्वाधिक २४ हजार ८०० सङ्क्रमणका नयाँ घटना पुष्टि भएको छ।

त्यहाँ हालसम्म १९ हजार भन्दा बढीले ज्यान गुमाएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस भारत: दिल्लीमा खुल्यो 'विश्वकै ठूलो' सङ्क्रमितका लागि स्याहार गृह


उक्त हारसँग 'सुपर इग्लस' पनि भनिने नाइजेरिया विश्वकपबाट बाहिरिएको छ।

अन्तिम समयमा मार्कोस रोजोले गोल गर्दै नाटकीय रुपमा आर्जेन्टिनालाई जित दिलाए र शीर्ष १६ मा आफ्नो टोलीको स्थान सुनिश्चित गरे।

म्यान्चेस्टर युनाइटेडका रक्षापङ्क्तिका खेलाडी रोजोले गाब्रिएल मर्सेडोले दिएको बल तलबाट कुनामा च्यापेर गोल गर्नुअघि आर्जेन्टिना विश्वकपबाट बाहिरिने सँघारमा थियो।

अग्रता

यसअघि लियोनेल मेस्सीले उत्कृष्ट गोल गर्दै टोलीलाई अग्रता दिलाएका थिए।

रोजोको काँधमा उफ्रिएर मेस्सीले खुशी मनाइरहँदा मैदानको छेउमा बसेको आर्जेन्टिनाको पूरा 'बेञ्च' पनि हर्षित देखिएको थियो।

दोस्रो हाफमा खराब खेल खेलेको आर्जेन्टिनाले यस्तो परिणाम हासिल नगर्ने हो कि भन्ने आशंकाहरू थिए।

माश्चेरानोले गरेको गल्तीमा नाइजेरियाका लागि पेनाल्टीमार्फत भिक्टर मोसेसले गोल फर्काउँदै खेललाई बराबरीमा ल्याएका थिए।

खेल समाप्त भएको सिठ्ठी बज्दा आर्जेन्टिनाका खेलाडीहरूले मैदानमा नै एकअर्कालाई अंकमाल गर्दै समर्थकहरूलाई हात हल्लाएका थिए र टिम एकताबद्ध रहको सन्देश दिन खोजेका थिए।

अब उनीहरूले शनिबार दोस्रो चरणको खेलमा समूह सीको विजेता फ्रान्ससँग खेल्नेछन्।

आर्जेन्टिना रहेको समूह डीको शीर्ष टोली क्रोएसियाले भने डेनमार्कको सामना गर्नेछ।

आइसल्याण्डलाई २-१ ले हराउँदै क्रोएसियाले शीर्ष स्थान हासिल गरेको हो।

फ्रान्स र डेनमार्कले मंगलवार गोलरहित बराबारी खेल्दै दोस्र चरणमा आफ्नो स्थान सुनिश्चित गरेका थिए।

अवसर

सन् २०२२ मा कतारमा हुने विश्वकपमा मेस्सी ३५ वर्षको पुग्ने भएकाले कतिपयले यसै विश्वकप उनको अन्तिम विश्वकप प्रतियोगिता हुने टिप्पणी गरिरहेका छन्।

नाइजेरियाविरुद्धको जितले लाजमर्दो ढङ्गबाट विश्वकप फुटबलको समूह चरणबाटै बाहिरिनबाट आर्जेन्टिना जोगिएको छ।

क्रोएशियासँगको ३-० को पराजयअघि मैदानमा मलिन अनुहारमा देखिएका बार्सिलोनाका स्ट्राइकर मेस्सी नाइजेरियाविरुद्धको खेल शुरू हुनुअघि राष्ट्रगान बजिरहेका बेला मुस्कुराउन खोजिरहेका जस्ता देखिन्थे।

पहिलो हाफमा उनले उत्कृष्ट खेल देखाएका थिए।

पहिलो गोलले उनको कौशल र धैर्यता देखाएको थियो। उत्कृष्ट पासको सदुपयोग गर्दै उनले उत्कृष्ट गोल गरेका थिए।

आर्जेन्टिनी खेलाडी र टोलीका प्रशिक्षक सामपाउलीबीच मतभेद रहेका विवरणहरू बाहिर आएका छन्।

 दोस्रो हाफका लागि मैदानमा प्रवेश गर्नुअघि मेस्सीले टोलीका सदस्यहरूसँग सामूहिक कुराकानी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मेस्सीको प्रेरणाले आर्जेन्टिना दोस्रो चरणमा


उज्यालो हरियो भाइपर प्रजातिको सर्पको नाम 'ट्रिमूरसुरस सालाजार' राखिएको छ।

सो नाम विश्वचर्चित काल्पनिक उपन्यास ह्यारी पोटरमा उल्लेख भएको विद्यालयको स्लीथरीन नाम दिइएको सदनको संस्थापकको नामबाट राखिएको हो।

ह्यारी पोटर उपन्यासमा सालाजर स्लीथरीन सर्पको भाषा बुझ्ने र कुरा गर्न सक्ने पात्रका रूपमा कल्पना गरिएको छ।

नयाँ सर्प

भारतको अरुणाञ्चल प्रदेशमा सो नयाँ सर्प फेला परेको हो।

सो प्रदेशमा ग्रीन पीट भाइपर जातका ५० भन्दा बढी प्रजातिका सर्पहरू पाइन्छ, तर त्यहाँ सर्पहरूका बारे धेरै अध्ययन नगरिएको बताइएको छ।

सो सर्ष न्याश्नल सेन्टर फर बायोलोजिकल साइन्स अफ बैङ्गलोरको जिसान मिर्जाको नेतृत्वमा रहेको टोलीले पत्ता लगाएको हो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारतमा भेटियो नयाँ सर्प, नाम जुराइयो ह्यारी पोटर उपन्यासको पात्रबाट


उडानमा रहेका विमानहरूको स्थिति देखाउने सो वेबसाइटमा अहिले चीनको आकाशमा निकै कम विमान देखिन्छन्।

कोभिड-१९ को सङ्क्रमण संसारभर फैलिएको छ र यात्रा प्रतिबन्धहरू लगाइने क्रम जारी छ।

हेर्नुहोस् एउटा भिडिओ

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोभिड-१९: कोरोनाभाइरसको प्रकोपपछि चीनको आकाश यस्तो देखिन्छ


उत्तर कोरियाका आलङ्कारिक राष्ट्रप्रमुख किम यङ-नामले २२ सदस्यीय प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्ने दक्षिण कोरियाली एकता मन्त्रालयले जनाएको छ।

शुक्रवारदेखि उनीहरूले दक्षिण कोरियाको भ्रमण थाल्नेछन्।

शीतकालीन ओलिम्पिक्सको उद्घाटन समारोहमा दुई कोरियाका खेलाडीहरूले एउटै झण्डामुनि 'मार्च' गर्नेछन्।

उत्तर कोरियाः बम र कूटनीतिको खेल इतिहास

कूटनीतिक

खेलकुदमा उत्तर कोरियाली सहभागितालाई धेरैले प्योङयाङ्को कूटनीतिक धुर्त्याइँको रूपमा हेरेका छन्।

पारमाणविक र क्षेप्यास्त्र कार्यक्रमलाई लिएर उत्तर कोरियाले बढ्दो अन्तर्राष्ट्रिय दवाब र प्रतिबन्धको सामना गर्दै आएको छ।

प्रत्यक्ष वार्ताका लागि उत्तर कोरिया सहमत

महिलातर्फको संयुक्त कोरियाली आइस हकी टोलीले पहिलो खेल आइतवार खेलेको थियो।

स्वीडेनसँगको मैत्रीपूर्ण खेलमा उक्त टोली १-३ ले पराजित भएको थियो।

इमानदारी

किम यङ-नाम उत्तर कोरियाली संसद्का प्रमुख हुन् र विगत चार वर्षमा दक्षिण कोरियाको भ्रमण गर्ने उनी सबैभन्दा उच्च पदस्थ अधिकारी हुनेछन्।

नाम उल्लेख नगर्ने शर्तमा दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति कार्यालय ब्लू हाउसका एक अधिकारीले भ्रमणले अन्तर-कोरियाली तनाव अन्त्य गर्ने उत्तर कोरियाली चाहना र उसको इमानदारीलाई दर्शाएको बीबीसीलाई बताए।

किम यङ-नामले अन्य तीनजना अधिकारी र १८ जना सहयोगी कर्मचारी भएको प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्ने दक्षिण कोरियाली एकता मन्त्रालयले जनाएको छ।

यद्यपि दक्षिण कोरियाको पूर्वी पहाडी क्षेत्र प्युङचाङ्मा शुक्रवार हुने शीतकालीन ओलिम्पिक्सको उद्घाटन समारोहमा किम यङ-नाम सहभागी हुने वा नहुनेबारे उक्त मन्त्रालयले केही बताएको छैन।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उत्तर कोरियाले उच्च पदस्थ अधिकारी पठाउँदै


उत्तर कोरियाका उप विदेशमन्त्री हाङ सोङ योलले बीबीसीसँग कुरा गर्दै अमेरिकाले आक्रमण गर्न लागेको सङ्केत पाउने वित्तिकै परमाणु हमला गर्ने चेतावनी दिए।

हानले प्योङयाङले साप्ताहिक, मासिक र वार्षिक रुपमा थप क्षेप्यास्त्रहरु परीक्षण गर्ने पनि जनाए।

यसअघि अमेरिकी उपरराष्ट्रपति माइक पेन्सले आफ्नो परामाणु कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिएर अमेरिकी धैर्यको परीक्षा नलिन उत्तर कोरियालाई चेतावनी दिएका थिए।

तनाव

उत्तर कोरिया र अमेरिका दुवै तर्फबाट कडा चेतावनी सहितका वक्तव्य आउन थालेपछि कोरियाली प्रायद्विपमा तनाव चुलिंदै गएको छ।

बीबीसीसँग उत्तर कोरियाली उपविदेशमन्त्री हाङले भने, "यदी अमेरिकाले हामी विरुद्ध सैन्य आक्रमणको तयारी गर्यो भने उसले हमला गर्नुअघि नै हामी आफ्नै शैली र तरिकाले परमाणु  आक्रमण गर्नेछौँ।"

अन्तराष्ट्रिय आलोचना तथा राष्ट्रसंघको प्रतिबन्धकाबीच हालैका वर्षहरुमा उत्तर कोरियाले परमाणु तथा क्षेप्यास्त्र परीक्षणलाई तीव्रता दिएको छ।

उसले अमेरिका सहित विश्वका अन्य निशानामा पुग्ने खालको अन्तरमहादेशीय ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्रमा परमाणु वारहेड जडान गर्ने लक्ष्य लिएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले त्यस्तो अवस्था आउन नदिने भन्दै उत्तर कोरियालाई कुटनीतिक रुपमा एक्ल्याउन पहल गरिरहेका छन्।

उनले कोरियाली प्रायद्विपमा नौसेनाको एउटा आक्रमणकारी दस्ता परिचालन गरेका छन् र अमेरिका र दक्षिण कोरियाले संयुक्त रुपमा क्षेप्यास्त्र विध्वंशात्मक प्रणाली तत्कालै स्थापना गर्ने तयारी अघि बढाएका छन्।

तनावका माझ उत्तर कोरियाले छिट्टै छैठौँ पटक परमाणु परीक्षण गर्नसक्ने पर्यवेक्षकहरुको धारणा छ।

चेतावनी

आफ्ना संस्थापक नेताको जन्म दिवसको एक दिनपछि गएको आइतबार उसले गरेको एउटा क्षेप्यास्त्र परीक्षण विफल भएको थियो।

दक्षिण कोरियाका कार्यावाहक राष्ट्रपति ह्वाङ ग्यो हानसँगै पत्रकार सम्मेलनमा अमेरिकी उपरराष्ट्रपति पेन्सले राष्ट्रपति ट्रम्पको परीक्षा नलिन उत्तर कोरियालाई चेतावनी दिए।

उनले भने, "हालै विश्वले हाम्रा नयाँ राष्ट्रपतिले सिरिया र अफगानिस्तानमा चालेका कदमहरुको समार्थ्य देखेको छ। उत्तर कोरियाले हाम्रा राष्ट्रपतिको संकल्प र यस क्षेत्रमा रहेको अमेरिकी सैन्य बलको शक्तिलाई परीक्षण गर्ने नखोजोस।"

उनले अमेरिकाले 'शत प्रतिशत' दक्षिण कोरियालाई समर्थन गर्ने पनि बताए।

अमेरिकाले उत्तर कोरियाको मुख्य साझेदार चीनसँग मिलेर... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिका विरुद्ध आक्रमण गर्ने उत्तर कोरियाको चेतावनी


उत्तर कोरियाका नेता किम जङ-अनले आफ्नो देशमा रहेका क्षेप्यास्त्र परीक्षण तथा प्रक्षेपण गर्ने केन्द्र बन्द गर्न सहमति जनाएका छन्।

उनीसँगै उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अन पनि पर्वतारोहणमा सहभागी हुँदैछन्।

सो पर्वतलाई कोरियालीहरू आफ्नो आध्यात्मिक जन्मथलो मान्दछन्।

पर्वातारोहणसँगसँगै मून जे-इनको तीन दिने उत्तर कोरिया भ्रमण समाप्त हुनेछ।

'उत्तर कोरिया क्षेप्यास्त्र केन्द्र बन्द गर्न सहमत'

ट्रम्पले रोकिदिए पोम्पेओको उत्तर कोरिया भ्रमण

सहमति

शिखर बैठकमा छलफलका क्रममा उत्तर कोरियाका नेता किम जङ-अनले आफ्नो देशमा रहेका क्षेप्यास्त्र परीक्षण तथा प्रक्षेपण गर्ने केन्द्र बन्द गर्न सहमत भएको मूनले बताएका छन्।

उत्तर कोरियाको सो सहमतिको प्रशंसा गर्दै अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पम्पेओले प्योङयाङलाई परमाणु कार्यक्रमबाट मुक्त गराउने विषयमा उत्तर कोरियासँग पुन: वार्ता गर्न चाहेको बताएका छन्।

तर उत्तर कोरियाली नेता किमले परमाणु निश्शस्त्रीकरणको लागि कुनै समय सीमा तोकेका छैनन्।

दक्षिण कोरियाली नेता मून जे-इनले दुई कोरियाली देशबीचको ७० वर्ष लामो शत्रुतापूर्ण र कोरियाली प्रायद्वीपको विभाजित सम्बन्धमा सुधार गर्न सबैले सहयोग गर्नुपर्ने बताएका छन्।

प्योङयाङमा करीव डेढ लाख उत्तर कोरियाली नागरिकहरूको उपस्थितिमा आयोजित भेलामा उनले सो आह्वान गरेका हुन्।

उनले उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अनसँग मिलेर सबै कोरियालीहरूका लागि नयाँ पितृभूमि बनाउने बताएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

वार्तापछि पर्वत चढ्दै कोरियाली नेताहरू


उत्तर कोरियाका नेता किम जङ-अनसँग हुने भनेर पनि स्थगन गरिएको शिखरवार्ता अन्ततः हुन सक्ने अमेरिकी राष्ट्रपतिले जनाएको भोलिपल्टै दुई कोरियाका नेताबीच सो बैठक भएको हो।

दुई देशको सीमाबीच रहेको सैन्य गतिविधि निषेधित क्षेत्रमा शनिवार भएको बैठक अप्रत्याशित रुपमा भएको छ।

यसअघि कोरियाली प्रायद्वीपमा अमेरिका तथा दक्षिण कोरियाले हालै गरेको संयुक्त सैन्य अभ्यासप्रति प्योङयाङले विरोध जनाएको थियो।

संकेत

दुई कोरियाबीच भएको बैठकले उत्तर कोरिया अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पसँग वार्ता गर्न इच्छुक रहेकोतर्फ संकेत गर्ने सोलस्थित बीबीसी सम्वाददाता बताउँछिन्।

साथै उक्त वार्ता, दुई कोरियाले सहकार्य गर्नका लागि गरेको प्रयासको एउटा संकेत भएको पनि उनी बताउँछिन्।

दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति मून जे-इन र  उत्तर कोरियाका नेता किमबीचको भेट पान्मुनजोममा दुई घण्टाजति चलेको थियो।

प्राविधिक रुपमा युद्धकै स्थितिमा रहेका दुई कोरियाबीच यसअघि भएको पहिलो ऐतिहासिक बैठकले उनीहरूबीचको सम्बन्धमा सुधार आइरहेको स्पष्ट संकेत दिएको थियो।

उक्त बैठकले अर्को महिना सिंगापुरमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प तथा उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अनबीच हुने भनिएको शिखरवार्ताका लागि बाटो खोलेको थियो।

ट्म्पले उनी र किमबीच हुने भनिएको सो शिखरवार्ता रद्द गरिएको जनाएका थिए तर त्यसको भोलिपल्टै शिखरवार्ता हुनसक्ने संकेत दिएका छन्।

ट्रम्प र किमबीच सहमति होला?

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरियाली नेताबीच आकस्मिक भेट


उत्तर कोरियाको औपचारिक समाचार एजेन्सीले जारी गरेको रकेट प्रहारको तस्बिर

त्यसबाट उत्तर कोरियाको अरु क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्ने योजना रहेको संकेत मिलेको छ।

राज्य सञ्चालित मिडियाले प्रशान्त क्षेत्रमा रहेको अमेरिकी गुआम क्षेत्रमा आक्रमणको धम्की दोहोर्याएको छ।

मंगलबार प्रहार गरिएको क्षेप्यास्त्रले जापानको होकाइडो टापुमाथि हुँदै गएको समुन्द्रमा खसेको थियो।

 भर्त्सना

संयुक्त राष्ट्र संघीय सुरक्षा परिषदको आपतकालीन बैठकले उत्तर कोरियाले जापानमाथिबाट जाने गरि फ्याँकेको क्षेप्यास्त्रको भर्त्सना गरेको छ।

अमेरिकाले तयार पारेको विज्ञप्तीमा प्योङयाङमाथि थप नाकाबन्दी घोषणा गरिएको छैन।

तर सुरक्षा परिषदले प्योङयाङलाई थप क्षेप्यास्त्र प्रहार नगर्न र उसको आणविक हतियार कार्यक्रम रोक्न भनिएको छ।

पन्ध्र सदस्यीय परिषदले तनाव कम गर्न उत्तर कोरियाले तत्काल पाइला चालोस भनेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

जापानमाथि क्षेप्यास्त्र पहिलो कदम: उत्तर कोरिया


उत्तर कोरियाको पूर्वी तटीय क्षेत्र वोन्सानबाट 'इस्ट सी' भनेर पनि चिनिने 'सी अफ जापान' मा छोटो दूरीका क्षेप्यास्त्रहरू प्रहार गरिएका थिए।

उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अनले 'सम्भावित तथा प्रत्यक्ष खतराहरूको सामना गर्नका लागि' अस्त्रहरूको विकास गर्न आफ्नो मुलुक बाध्य भएको बताएका छन्।

दक्षिण कोरियाका सेना प्रमुखका अनुसार एउटा क्षेप्यास्त्रले करिब ६९० किलोमिटर दूरीसम्म यात्रा गरेको थियो।

संयुक्त राज्य अमेरिकाले पनि ती क्षेप्यास्त्रहरू 'छोटो दूरीको' भएको पुष्टि गरेको छ।

ती क्षेप्यास्त्रहरू आफ्नो जलक्षेत्रसम्म नपुगेको जापानले जनाएको छ।

किमले के भने?

किमले नयाँ अस्त्र प्रणालीबाट 'सन्तुष्ट' भएको र त्यसको 'प्रतिरक्षा गर्न सहज नहुने' दाबी गरेका छन्।

दक्षिण कोरियाले 'चेतावनीलाई बेवास्ता गरेर भूल गर्न नहुने' उनको भनाइ छ।

दक्षिण कोरियाले तनाव मत्थर पार्ने काममा असहयोगी हुने गतिविधि बन्द गर्न प्योङयाङलाई आग्रह गरेको छ।

उसले क्षेप्यास्त्र परीक्षणहरू एउटा सैन्य खतरा भएको पनि बताएको छ।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले उत्तर कोरियालाई उक्साहटपूर्ण कार्यबाट टाढा रहन आग्रह गरेको छ।

सन्दर्भ के हो?

जुन ३० तारिखमा उत्तर कोरियाली नेता किम र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पबीच उत्तर तथा दक्षिण कोरियालाई छुट्ट्याउने असैनिकृत क्षेत्रमा भेटेपछिको प्योङयाङबाट गरिएको पहिलो क्षेप्यास्त्र परीक्षण हो।

दक्षिण कोरिया र संयुक्त राज्य अमेरिकाबीचको निर्धारित वार्षिक संयुक्त सैन्य अभ्यासलाई लिएर उत्तर कोरिया क्रुद्ध भएपछि ती परीक्षणहरू गरिएका हुन्।

अमेरिका र दक्षिण कोरियाले संयुक्त सैन्य अभ्यास रद्द गर्न अस्वीकार गरेका छन्। यद्यपि उनीहरूले उल्लेख्य रूपमा आकार घटाएका छन्।

गत वर्ष किम र उत्तर कोरियाले पारमाणविक परीक्षण तथा अन्तरमहादेशीय बलिस्टिक क्षेप्यास्त्रहरूको प्रक्षेपण नगर्ने बताएका थिए।

यद्यपि उत्तर कोरियाले पारमाणविक गतिविधिहरू जारी राखेको देखिन्छ।

गत महिना प्राप्त उसको प्रमुख पारमाणविक केन्द्रका भूउपग्रह तस्वीरहरूले गतिविधिहरू भइरहेको देखाएका थिए।

कठोर आर्थिक प्रतिबन्धहरू लगाइए पनि प्योङयाङले नयाँ अस्त्रहरूको विकास गर्न सक्ने आफ्ना क्षमता प्रदर्शन गर्ने क्रम जारी राखेको छ।

उत्तर कोरियाली सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार यसै हप्ताको शुरूतिर किमले एउटा नयाँ प्रकारको पनडुब्बीको अवलोकन गरेका थिए।

प्योङयाङले गत मेमा पनि छोटो दूरीको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

क्षेप्यास्त्र परीक्षण दक्षिण कोरियाका लागि 'औपचारिक चेतावनी'


उत्तर कोरियाको सरकारी समाचार संस्था केसीएनएले सैन्य अभ्यासलाई 'उक्साहटपूर्ण र अतिक्रमणका लागि पूर्वतयारी' भएको जनाएको छ।

उत्तर कोरियाले आफ्ना नेता किम जङ-अन र राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पबीच जुन १२ का लागि तय भएको ऐतिहासिक शिखर बैठकको भविष्यबारे पनि अमेरिकालाई चेतावनी दिएको छ।

गत मार्चमा भेटवार्ताका लागि किमले दिएको निम्तो स्वीकारेर ट्रम्पले विश्वलाई आश्चर्यमा पारेका थिए।

विशेष

निम्तोपछि सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा ट्रम्पले लेखेका थिए, "शिखर बैठकलाई हामी दुवै जनाले विश्व शान्तिका लागि एउटा विशेष क्षण बनाउने प्रयत्न गर्नेछौँ।"

उत्तरले दक्षिण कोरियासँगको उच्चस्तरीय वार्ता रद्द गरे पनि ट्रम्प र किमबीचको शिखर बैठकको तयारी जारी राखेको अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले जनाएको छ।

शिखर बैठकः समृद्धिका लागि ‘कोसेढुङ्गा’

दुई कोरियाबीचको सहमतिपछि कसले के भने?

‘किमसँगको वार्ताका जोखिमबारे ट्रम्प जानकार’

उसले उत्तर कोरियाको धारणामा कुनै परिवर्तन भएकोबारे जानकारी नभएको बताएको छ।

एप्रिल २७ मा दुई कोरियाली नेताबीच भएको दुर्लभ शिखर बैठकपछि बुधवारको उच्चस्तरीय वार्ता तय भएको थियो।

सहमत

यसै हप्ताको शुरूतिर दुई देश पाममुनजुममा वार्ता गर्न सहमत भएका थिए।

दुई मुलुकबीचको उक्त असैनिकृत क्षेत्रलाई 'सहमति नगर' को रूपमा पनि व्यख्या गर्ने गरिएको छ।

‘परिणाममुखी नभए बैठकबाट बाहिरिन्छु’

दुई देशका अधिकारीहरूले ऐतिहासिक शिखर बैठकमा भएका सहमतिबारे विस्तृत छलफल गर्ने योजना बनाएका थिए।

जसअन्तर्गत उनीहरूले कोरियाली प्रायद्वीपलाई पारमाणविक अस्त्र मुक्त पार्न र सन् १९५३ मा युद्धविराममा टुङ्गिएको कोरियाली युद्धको औपचारिक अन्त्यका लागि मिलेर काम गर्ने सहमति गरेका थिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उत्तर कोरियाद्वारा दक्षिणसँगको वार्ता रद्द


उत्तर कोरियाको सेनाले दुई देशलाई विभाजन गर्ने असैनिकीकृत क्षेत्र (डीएमजी) प्रवेश गर्न तयार भएको चेतावनी दिएको केही घण्टापछि उक्त घटना भएको हो।

उत्तर कोरियाली भूमिमा रहेको उक्त कार्यालय दुई देशबीच संवादका लागि सन् २०१८ मा स्थापना गरिएको थियो।

कोभिड-१९ का कारण लगाइएका प्रतिबन्धका कारण उक्त कार्यालय ज्यानुअरी महिनादेखि बन्द थियो।

किन चेतावनी?

यसअघि उत्तर कोरियाबाट भागेर दक्षिण कोरियामा आश्रय लिइरहेका मानिसहरूको समूहले उत्तरतर्फ सङ्गठित रूपमा प्रचारात्मक सामग्री पठाइएको प्रत्युत्तरस्वरूप प्योङ्याङले डीएमजीमा सैनिक पठाउने चेतावनी दिएको थियो ।

सप्ताहान्तमा उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अनकी बहिनी किम यो-जङले त्यस्तो कदमका लागि तयार रहन आदेश दिएको बताएकी थिइन्।

यतिखेर सेनाले आफ्ना ‘अग्रमोर्चालाई किल्लाको रूपमा बदल्न र सैन्य निगरानीलाई बढाउन' तयार रहेको बताएको छ।

उत्तर कोरियाको गेसङमा धुवाँको मुस्लो निस्किएको यो तस्बिर दक्षिण कोरियाबाट खिचिएको हो

असैनिकीकृत क्षेत्र सन् १९५० को दशकमा भएको कोरियाली युद्धपछि कोरियाको सीमारेखा हो।

तनाव किन बढ्यो?

केही समययता दुई देशबीच खासगरी बलूनमार्फत् सीमापारि पठाइने पर्चाका कारण तनाव चुलिएको छ।

त्यो गतिविधिबाट क्रुद्ध बनेको प्योङ्याङले गत साता दुई देशका नेताहरूबीच स्थापित हटलाइन सेवासहित दक्षिण कोरियासँगका सबै सम्पर्क सञ्जालहरू बन्द गरेको थियो।

दक्षिण कोरियाको रक्षा मन्त्रालयले मङ्गलवार विकसित पछिल्ला घटनाक्रमबारे प्रतिक्रिया व्यक्त गर्दै अमेरिकासँग मिलेर उत्तर कोरियाको सैन्य गतिविधि नियालिरहेको जनाएको छ।

प्योङ्याङले के भन्यो?

मङ्गलवार उत्तर कोरियाली सेनाले असैनिकीकृत क्षेत्रमा सेना पठाउने कार्ययोजनाको अध्ययन गरिरहेको जनाएको छ।

शनिवार किम जङ-अनकी बहिनीले दक्षिणविरुद्ध सैन्य कारबाही गर्ने चेतावनी दिएकी थिइन्

एक वरिष्ठ सैन्य अधिकारीले सेना 'उच्च सतर्कतामा रहेको' र सरकारको कुनै निर्णय तत्काल र कार्यान्वयन गर्न तयार रहेको बताएका छन्।

त्यस्तो भनाइ शनिवार किम जङ-अनकी बहिनीले दक्षिणविरुद्ध सैन्य कारबाही गर्ने चेतावनी दिएको पृष्ठभूमिमा आएको हो।

"मलाई लाग्छ यो दक्षिण कोरियाली अधिकारीसँग साँच्चिकै मुठभेडमा जाने बेला हो," उत्तर कोरियाली राजनीतिमा उच्च पदमा आसीन किम यो-जङले भनेकी थिइन्।

उनले आफ्नो वक्तव्यको अन्त्यमा भनेकी थिइन्, “फोहोरलाई फोहोरदानीमै फ्याँक्नुपर्छ।”... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उत्तर कोरियाद्वारा दक्षिण कोरियासँगको 'संयुक्त सम्पर्क कार्यालय' ध्वस्त


उत्तर कोरियामा अहिलेसम्म कसैलाई सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छैन

अहिलेसम्म सङ्क्रमण नदेखिए‍को भए पनि उत्तर कोरियाले विदेशी कूटनीतिज्ञहरूसहित बाहिरबाट आएका मानिसलाई अलग्गै राखेको छ।

उत्तर कोरियाली सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार उत्तर कोरियामा झन्डै ३८० जना विदेशीलाई क्वारन्टीनमा राखिएको र तीमध्ये झन्डै २०० विदेशी नागरिकलाई विगत ३० दिनदेखि आफ्नो निवासस्थानमा सीमित पारिएको छ।

उत्तर कोरियामा अहिलेसम्म कसैलाई सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छैन।

क्वारन्टीनमा को-को?

कोरियन सेन्ट्रल ब्रोड्कास्टिङ स्टेशनलाई उद्धृत गर्दै योन्हाप समाचारसंस्थाले क्वारन्टीनमा राखिएका अधिकांश मानिस प्योङ्याङमा कार्यरत विदेशी कूटनीतिक नियोगका कर्मचारी हुन् भनेको छ।

सुरुमा ३० दिनका लागि भनिएको अवधि सकिएपछि नयाँ क्वारन्टीन सुरु गरिएको छ। नयाँ क्वारन्टीनको अवधि भने स्पष्ट छैन।

कोरियन सेन्ट्रल ब्रोड्कास्टिङ स्टेशनका अनुसार विदेशबाट फर्किएका मानिस र असामान्य लक्षण देखिएका मानिसलाई अलग्ग राख्न थालिएको छ।

उत्तर कोरिया चीनसँग सीमा जोडिएको देश हो। एक विज्ञका अनुसार उत्तर कोरियामा थोरै मात्रै विदेशी छन् र करिब २०० जना मात्रै पश्चिमाहरू छन्।

दौड रद्द

उत्तर कोरियाले बर्सेनि हुने प्योङ्याङ म्याराथुन रद्द गरेको छ। सो प्रतियोगितामा संसारभरका खेलाडीहरूले भाग लिने गरेका थिए।

चीनसँग सीमा जोडिएको उत्तरी प्योङगान प्रान्तमा कोरोनाभाइरस जस्तै लक्षण देखिएपछि करिब ३,००० जनालाई निगरानीमा राखिएको स्टेशनले जनाएको छ।

छिमेकी दक्षिण कोरियामा अहिलेसम्म ७६३ जनामा सङ्क्रमण भएको र तीमध्ये सात जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या फेरि ह्वात्तै बढेको अधिकारीहरूले बताएका छन्। यो वृद्धिसँगै दक्षिण कोरियामा सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या चीनबाहिर सर्वाधिक पुगेको छ।

सङ्क्रमण बढेकोबढ्यै गर्न थालेपछि त्यहाँ "उच्चतम तह" को सतर्कता घोषणा गरेर सरकारी अधिकारीहरू कोरोनाभाइरस प्रकोप नियन्त्रण गर्न लागिपरेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: उत्तर कोरियामा सबै विदेशीलाई हिँड्‍डुलमा प्रतिबन्ध


उत्तर कोरियाली नेता किम जङ अनलाई हालै भेटेका  दक्षिण कोरियाली बरिष्ठअधिकारीहरुले किमको सन्देश अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पकहाँ पुर्याएका छन्।

उक्त सन्देशमा किमले वार्ताको आग्रह गर्दै उत्तर कोरियाले पारमाणविक हतियार त्याग्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको बताइएको छ।

'किम जङ अनसँग भेट्न ट्रम्प सहमत'

उत्तर कोरियाबारे जान्नुपर्ने ९ कुरा

ट्रम्पलाई ह्वाइट हाउसमा भेटेपछि दक्षिण कोरियाका राष्ट्रिय सुरक्षा प्रमुख जङ यी योङले दिएको विज्ञप्तिको पूर्ण पाठ:

"आज राष्ट्रपति ट्रम्पलाई मेरो हालैको उत्तर कोरिया भ्रमणबारे 'ब्रीफ' गर्ने मौका पाएँ। राष्ट्रपति ट्रम्प, उपराष्ट्रपति र मेरा नजिकका मित्र जनरल म्याकमाष्टर (अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार) सहित राष्ट्रपतिको राष्ट्रिय सुरक्षा सम्बन्धी  समूहलाई म धन्यवाद दिन चाहन्छु।

"मैले राष्ट्रपति ट्रम्पलाई उनको नेतृत्व र उच्चतम दबाब दिने नीति तथा त्यसमा व्यक्त अन्तर्राष्ट्रिय एक्यबद्धताले हामीलाई यो बिन्दुमा पुर्याएको छ भनेर व्याख्या गरेँ। राष्ट्रपति ट्रम्पको नेतृत्वप्रति मैले हाम्रा राष्ट्रपति मुन जे इनको व्यक्तिगत कृतज्ञता पनि ज्ञापन गरेँ।

"मैले राष्ट्रपति ट्रम्पलाई उत्तर कोरियाली नेता किम जङ अनले पारमाणविक निश:स्त्रीकरण प्रति प्रतिबद्धता प्रकट गरेको बताएँ। किमले उत्तर कोरियाले अब कुनै पारमाणविक या क्षेप्यास्त्र परिक्षण नगर्ने भनेर प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।

"उनले कोरियाली गणतन्त्र र संयुक्त राज्य अमेरिकाबीचको नियमित सैन्य अभ्यासले निरन्तरता पाउनुपर्छ भन्ने बुझेका छन् र राष्ट्रपति ट्रम्पलाई जतिसक्दो चाँडो भेट्ने तत्परता व्यक्त गरेका छन्।

"राष्ट्रपति ट्रम्पले उक्त व्रिफ्रिङको प्रशंसा गरे र आफूले किम जङ अनलाई स्थायी नि:शस्त्रीकरण हसिल गर्न मे महिनसम्ममा भेटघाट गर्ने बताए।

"कोरियाली गणतन्त्र, संयुक्त राज्य अमेरिका र हाम्रा विश्वभरका धेरै साझेदारहरु कोरियाली प्रायद्वीपलाई पूर्ण रुपमा परमाणु अस्त्रबाट मुक्त गर्न दृढ एवं प्रतिबद्ध रहेका छौँ।

"राष्ट्रपति ट्रम्प सहित हामी सबै शान्तिपूर्ण समाधानको प्रयासको परीक्षण गर्न कूटनीतिक प्रक्रियालाई निरन्तरता दिन आशावादी छौ।

"कोरियाली गणतन्त्र, संयुक्त राज्य अमेरिका र हाम्रा साझेदारहरु एक ठाउँमा उभिएर विगतका गल्ती नदोहोर्याउने अडान व्यक्त गर्दछौँ र उत्तर कोरियाले आफ्ना बोली अनुसारको ठोस व्यवहार नदेखाएसम्म दबाब दिइराख्नेछौँ। धन्यवाद।"

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

किम-ट्रम्प वार्ताबारे दक्षिण कोरिया के भन्छ?


उत्तर कोरियाली नेता किम जङ उनले हाइड्रोजन बम निरिक्षण गरेको भनिएको केही घण्टामा यो समाचार आएको छ

अमेरिकी भूगर्भविदहरुले उत्तर कोरियाको उत्तर पूर्वी क्षेत्रमा मापन गरिएको ६.३ म्याग्नीच्यूडको भूकम्प "संभावित विष्फोटनको" भएको बताए।

उक्त क्षेत्र उत्तर कोरियाले यस अघि आणविक परिक्षण गर्दै आएको क्षेत्र हो।

भूकम्प उत्तर कोरियाली नेता किम जङ उनले नयाँ प्रकारको हाइड्रोजन बम निरिक्षण गरिरहेको तस्बिर त्यहाँको राज्य सञ्चालित मिडियाले सार्वजनिक गरेको केही घण्टामा आएको छ।

आपतकालीन बैठक

अमेरिकी युएसजीएसले भूकम्प आएको क्षेत्र पंगे-री परीक्षणस्थल नजिकै रहेको बताएको छ

राज्य सञ्चालित सञ्चार माध्यमले उक्त बम ब्यालेष्टिक क्षेप्यास्त्रमा जडान गर्न सकिने किसिमको भएको बताएको थियो।

दुवै दावीको स्वतन्त्र पुष्टि भइसकेको छैन।

दक्षिण कोरियाली अधिकारीहरुले उत्तर कोरियाको पंगे-री आणविक परिक्षण क्षेत्र रहेको किल्जु काउण्टीमा भूकम्प गएको बताएका छन्।

लगत्तै दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मुन जे इनले राष्ट्रिय सुरक्षा परिषदको आपतकालीन बैठक गरेका थिए।

चीनको भूकम्प सम्बन्धी निकायले भूकम्प संभवत विष्फोटका कारण आएको बताएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'उत्तर कोरियाको छैठौं आणविक परीक्षण'


उत्तर कोरियाली नेता किम जङ उनले हाइड्रोजन बम निरिक्षण गरेको भनिएको केही घण्टामा यो समाचार आएको छ

प्योङयाङले एउटा अणुबम भन्दा कैयौं गुणा शक्तिशाली हाइड्रोजन बम परीक्षण गरेको बताएको छ।

जापानले परीक्षणको भत्सर्ना गरेको छ।

दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मुन जे इनले राष्ट्रिय सुरक्षा परिषदको आपतकालीन बैठक गरेका छन्।

कृत्रिम भूकम्प उत्तर कोरियाको पाँचौं परीक्षण भन्दा ९.८ गुणा शक्तिशाली रहेको बताइएको छ।

अमेरिकी युएसजीएसले भूकम्प आएको क्षेत्र पंगे-री परीक्षणस्थल नजिकै रहेको बताएको छ

उत्तर कोरियाली नेता किम जङ उनले नयाँ प्रकारको हाइड्रोजन बम निरिक्षण गरिरहेको तस्बिर त्यहाँको राज्य सञ्चालित मिडियाले सार्वजनिक गरेको केही घण्टामा यो खबर आएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

हाइड्रोजन बम परीक्षण: उत्तर कोरिया


उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अन र दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मून जे-इनले कोरियाली प्रायद्वीपलाई पारमाणविक अस्त्रबाट मुक्त पार्न मिलेर काम गर्ने सहमति गरेका थिए।

उत्तर कोरियाको सरकारी समाचार संस्था केसीएनएले शिखर वार्ताको प्रशंसा गर्दै समृद्धि हासिल गर्ने दिशामा एउटा 'नयाँ कोसेढुङ्गा' भएको जनाएको छ।

उसले शिखर बैठकपछि गरिएको घोषणाको पूर्णपाठलाई समाचारमा समेटेको छ।

दुई कोरियाबीचको सहमतिपछि कसले के भने?

ऐतिहासिक वार्तापछि दुई कोरियाको ‘परमाणु वाचा’

दबाब

चीन र अमेरिका दुवैले सहमतिको स्वागत गरेका छन्।

यद्यपि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले उत्तर कोरियामाथि अधिकतम दबाब दिइरहने बताएका छन्।

किम-मून भेट्दाको ऐतिहासिक क्षण

ट्रम्पले उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अनसँग जुन महिनाको शुरूतिर भेटवार्ता गर्ने बताइएको छ।

उनले भने, "हामी आफूलाई झुक्याउने दिनेछैनौँ। आशा छ हामीले एउटा सम्झौता गर्नेछौँ।"

वाक्‌युद्ध

शिखर बैठकमा दुई कोरियाली नेताहरू सन् १९५३ मा युद्धविराममा टुङ्गिएको कोरियाली युद्धको औपचारिक अन्त्यका लागि मिलेर काम गर्ने पनि सहमति गरेका थिए।

केही महिनाअघिको वाक्‌युद्धको स्थितिपछि दुई कोरियाबीच शिखर बैठक भएको थियो।

इतिहास रचिएको क्षण

दुई कोरियाबीच विगतमा भएका सहमतिहरूमा त्यस्तै प्रतिबद्धता जनाइए पनि उत्तर कोरियाले पारमाणविक र क्षेप्यास्त्र परीक्षणहरू गरेर त्यसको उल्लंघन गरेको थियो भने दक्षिणले अझ बढी अनुदारवादी राष्ट्रपतिहरू चयन गरेको थियो।

शुक्रवारको सहमतिपछि किमले भने, "कडा प्रतिक्रिया आउन सक्छ, कठिनाइ र निराशा देखिन सक्छ। विना पीडा विजय हासिल गर्न सकिँदैन।"

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

शिखर बैठकः समृद्धिका लागि ‘कोसेढुङ्गा’


उत्तर कोरियाली नेताले केही समययता आफ्ना टिप्पणीहरूमा पोखेको  'चरम आक्रोश र खुल्ला वैरभाव' का कारण उनीसँग अहिले भेट गर्नु उपयुक्त भएको ट्रम्पले बताएका छन्।

किमलाई सम्बोधन गरिएको एउटा पत्रमा ट्रम्पले यो स्थगनबाट 'संसारले दीर्घकालीन शान्तिको ठूलो मौका गुमाएको' भन्दै वार्ताको सम्भावना भने कायम रहेको उल्लेख गरेका छन्।

जुन १२ मा सिङ्गापुरमा उनीहरूको भेट हुने बताइएको थियो।

किम र ट्रम्पको सम्भावित भेटपछि उत्तर कोरियाले पारमाणविक अस्त्रहरू त्याग्ने अपेक्षा गरिएको थियो।

उत्तर कोरियाले पारमाणविक अस्त्र परीक्षणस्थलमा रहेका सुरुङहरू नष्ट गरेको केही घण्टामै ट्रम्पले वार्ता स्थगित भएको घोषणा गरेका हुन्।

पुङ्गेरीमा पुगेका विदेशी पत्रकारहरूले परीक्षणस्थलमा ठूलो विस्फोट भएको देखेको बताएका छन्।

ट्रम्पले के भने?

अहिले स्थगित गरिएको शिखरवार्ता पछि गर्न आफू इच्छुक रहेको ट्रम्पले बताएका छन्।

"तपाईँसँग त्यहाँ भेट्न म साह्रै उत्सुक थिएँ। दु:खको कुरा, तपाईँको पछिल्लो वक्तव्यमा प्रदर्शित चरम आक्रोश र खुल्ला वैरभावले धेरै पहिलादेखि योजना गरिएको भेट गर्नु अहिले मलाई उपयुक्त लागेन," उनले लेखेका छन्।

"तपाईँ आफ्नो पारमाणविक क्षमताको कुरा गर्नुहुन्छ। तर हाम्रो पारमाणविक क्षमता यति विशाल र शक्तिशाली छ कि, म ईश्वरसँग प्रार्थना गर्छु, त्यसको प्रयोग कहिल्यै गर्नु नपरोस्।"

पत्रको अन्त्यमा ट्रम्पले किमलाई यदि उनले मनस्थिति परिवर्तन गरे आफूलाई फोन गर्न आग्रह गरेका छन्।

"विश्व र विशेषगरी उत्तर कोरियाले दीर्घकालीन शान्ति र समृद्धिको एउटा ठूलो मौका गुमाएको छ। यो पक्कै पनि इतिहासको दु:खद क्षण हो।"

ट्रम्प र किमबीच सहमति होला?

बिहीवार पूर्वाह्ण एक जना उत्तर कोरियाली अधिकारी च्वे सन-हीले अमेरिकी उपराष्ट्रपति माइक पेन्सको 'उत्तर कोरिया लिबियाजस्तै सकिन सक्ने' भन्ने टिप्पणीलाई 'मूर्खतापूर्ण' भन्दै निन्दा गरेका थिए।

च्वे उत्तर कोरियाले अमेरिकासँग गत दशकदेखि गर्दै आएका कूटनीतिक वार्ताहरूमा संलग्न हुँदै आएका अधिकारी हुन्।

उत्तर कोरियाले वार्ताको भिक्षा नमाग्ने भन्दै उनले यदि कूटनीति असफल भए 'पारमाणविक मुठभेड' हुने चेतावनी दिएका थिए।

प्रतिक्रिया

ट्रम्पको घोषणापछि दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति मून जे-इनले आफ्ना सुरक्षा अधिकारीहरूसँग भेट्दैछन्। उनले गत महिना किमसँग वार्ता गरेका थिए।

योन्हाप समाचार संस्थालाई सरकारी प्रवक्ताले "(हामी) राष्ट्रपति... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

डोनल्ड ट्रम्प: किमको आक्रोश र वैरभावले वार्ता स्थगन


उत्तर कोरियाली र अमेरिकी नेताहरूबीचको वार्ता निरस्त्रीकरणबारे कुनै सहमतिमा नपुगी टुङ्गिएको दुई दिनपछि ती तस्बिरहरू खिचिएका हुन्।

उत्तर कोरियाले डोङ्चाङ-नी प्रक्षेपणस्थलबाट भू-उपग्रह तथा इन्जिनको परीक्षण गर्दै आएको भए पनि बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपणका लागि त्यसको कहिल्यै प्रयोग गरेको थिएन।

सो प्रक्षेपणस्थललाई नष्ट पार्ने कार्य गत वर्ष थालिएको थियो। तर संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको वार्ता अवरुद्ध भएपछि त्यो काम रोकियो।

तीव्र गति

त्यसलाई नष्ट पार्ने उत्तर कोरियाको प्रतिबद्धतालाई प्योङ्याङ र वाशिङ्टनबीच विश्वासको वातावरण बनाउने कदमका रूपमा हेरिएको थियो।

यसैबीच अमेरिकाले निरस्त्रीकरणका लागि प्योङ्याङले कदमहरू नचाले उसले थप प्रतिबन्धहरूको सामना गर्नुपर्ने चेतावनी दिएको छ।

कैयौँ अमेरिकी 'थिङ्क ट्याङ्क' र दक्षिण कोरियाली गुप्तचर निकायहरूबाट प्राप्त  भू-उपग्रहीय प्रमाणका अनुसार डोङ्चाङ-नीस्थित सुरहेमा रकेट प्रक्षेपणका लागि प्रयोग हुने प्याडमाथि संरचनाहरूको विकास तीव्र गतिमा भइरहेको छ।

गत जुलाईमा सार्वजनिक तस्बिरहरूमा चाहिँ उत्तर कोरियाले उक्त प्रक्षेपणस्थललाई नष्ट गर्न लागेको देखिएको थियो।

सन् २०१२ देखि सुरहे उत्तर कोरियाको भू-उपग्रह प्रक्षेपण गर्ने प्रमुख स्थलका रूपमा रहिआएको छ।

अमेरिकासम्म पुग्न सक्ने क्षमता भएको क्षेप्यास्त्रका इन्जिनहरूको परीक्षणका लागि पनि उक्त स्थलको प्रयोग गरिएको थियो।

तर उत्तेजक कदम ठानिने बलिस्टिक क्षेप्यास्त्रको परीक्षणका लागि चाहिँ त्यसको कहिल्यै प्रयोग गरिएको छैन।

विश्लेषणः ट्रम्पको धैर्यको परीक्षा

लोरा बिकर, बीबीसी न्यूज, सोल

वास्तवमा यो हेर्नलायक कुरा छ र पुनर्निमाणको कामले चेतावनीको सङ्केत गर्छ।

तर भू-उपग्रहबाट प्राप्त तस्बिरहरूको व्याख्याका आधारमा अर्थ निकाल्ने कुराप्रति म सधैँ सचेत हुन्छु।

कतिपय विश्लेषकहरूको विश्वास के छ भने यो चरणमा किम जङ-अनले डोनल्ड ट्रम्पको धैर्यको सीमाको परीक्षा लिएको हुन सक्छ न कि बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षणको तयारी।

यदि उत्तर कोरिया रकेट परीक्षण स्ट्यान्डको निर्माणभन्दा अझ अगाडि बढ्यो र क्षेप्यास्त्र परीक्षण रोक्ने प्रतिबद्धता उसले तोड्यो भने अमेरिकी राष्ट्रपतिको अकल्पनीय आक्रोशको जोखिम निम्तिन सक्छ।

थप प्रतिबन्धको चेतावनी

भियतनामको हनोईमा अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्प र उत्तर कोरियाली नेता किमबीच भएको दोस्रो शिखरवार्ता कुनै सम्झौता वा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उत्तर कोरियाले 'थाल्यो' रकेट प्रक्षेपण गर्ने स्थानको पुनर्निर्माण


उत्तर कोरियाली वार्ताकार किम योङ्-चोलसँग ह्वाइट हाउसमा ट्रम्पको कुराकानी भएपछि उक्त घोषणा गरिएको हो।

किम योङ्-चोलले उत्तर कोरियाली नेताको पत्र ट्रम्पलाई दिने ठानिएको थियो।

कहाँ होला दोस्रो भेटघाट?

गत जुन महिनामा सिंगापुरमा भएको ऐतिहासिक पहिलो शिखर सम्मेलन यता परमाणु निरस्त्रीकरणको मुद्दामा खासै प्रगति भएको छैन।

दोस्रो शिखर सम्मेलन कहाँ हुनेछ भनेर बताइएको छैन।

तर यसपालिको भेट भियतनाममा हुने चर्चा चलेको छ।

यसअघि जुनमा ट्रम्प र किमबीच सिंगापुरको एक होटलमा भेटवार्ता भएको थियो।

किम योङ्-चोलको वाशिंगटन भ्रमणले उत्तर कोरियासँग परमाणु कुटनीति जारी रहेको सङ्केत गरेको बीबीसीकी संवाददाता बार्बरा प्लेट असरले बताइन्।

के छ दुईको आकांक्षा?

उत्तर कोरियासँगको सम्बन्धमा अमेरिकाले प्रस्ट चाहेको भनेको परमाणु निरस्त्रीकरण नै हो।

ऊ चाहन्छ प्योङयाङले विश्वसनीय ढङ्गबाट परमाणु निरस्त्रीकरण गरोस्।

"परमाणु अस्त्र विहीन भएको वाशिंगटन देख्न चाहन्छ," असले भनिन्।

तर उत्तर कोरियाका पनि आफ्ना चाहना छन्।

"प्योङयाङले यसलाई अलि समग्रतामा हेरिरहेको पाइन्छ। ऊ चाहन्छ कि दक्षिण कोरियाबाट ऊ विरुद्धका खतरा हटुन्। जसको अर्थ हुन सक्छ त्यहाँबाट अमेरिकी सेना हटोस् र त्यस क्षेत्रमा रहेका परमाणु क्षमतायुक्त पनडुब्बी तथा लडाकू विमान हटोस्। तर यसबारे प्योङयाङले प्रस्टतासहित भनेको छैन," असरले भनिन्।

के भयो सिंगापुर सम्मेलनपछि?

सिंगापुरको सम्मेलनमा खासै धेरै उपलब्धि भएका थिएनन्। त्यसैले त्यसको सफलता नाप्न सहज छैन।

हाल वाशिंगटन र प्योङयाङबीच परमाणु वार्ता रोकिएका छन्।

उत्तर कोरियामा रहेका परमाणु अस्त्रबारेका विस्तृत जानकारी दिइएका छैनन्। आर्थिक प्रतिबन्धहरू कायमै छन्।

तर नेता किम आफ्नो छवि उकास्न व्यस्त छन्।

उनले दक्षिण कोरियासँग सम्बन्ध सुधारेका छन्।

उत्तर कोरिया र चीनबीचको सम्बन्ध पनि सुध्रिएको देखिएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ट्रम्प र किमबीच दोस्रो भेट ‘केही सातामै’


उत्तर कोरियाली विद्यार्थीले भगौडाको विरोधमा सोमवार प्रदर्शन गरेका छन्

उत्तर कोरियाले दक्षिण कोरियालाई 'शत्रु' भन्दै सञ्चार सम्पर्क बन्द गर्नुलाई आफूले थालेको कारबाहीहरूको पहिलो कदम भनेको छ।

मङ्गलवारदेखि दुई कोरियाका सम्पर्क कार्यालयमहरूबीच हुँदै आएको नियमित दैनिक सञ्चार सम्पर्क बन्द भएको छ।

सन् २०१८ मा भएको वार्तापछि दुई देशले आपसी तनाव कम गर्ने उद्देशयका साथ त्यस्तो  सम्पर्क कार्यालय स्थापना गरेका थिए।

सन् १९५३ मा समाप्त भएको कोरियाली युद्धपछि दुई देशबीच कुनै शान्ति सम्झौता नभएका कारण यी दुई देश  प्राविधिक रूपमा  अझै युद्धमै रहेका छन्।

एक कोरियाली समाचारसंस्था केसीएनएका अनुसार उत्तर कोरियाले 'सन् २०२० जून ९ को १२ बजेदेखि उत्तर-दक्षिण संयुक्त सम्पर्क कार्यालयमार्फत् दुवै देशका अधिकारीबीच स्थापित सञ्चार सम्पर्क पूर्ण रूपमा बन्द गर्ने छ।'

उत्तर कोरियाले सैन्य सञ्चार सम्पर्क प्रणाली पनि बन्द गर्ने बताएको छ।

ज्यानुअरीमा कोभिड-१९ का कारण सम्पर्क कार्यालय अस्थायी रूपमा बन्द हुँदा पनि फोनमार्फत् दुई देशबीचको सम्पर्क कायमै थियो।

दुवै देशले बिहान ९ र बेलुकी ५ बजे उक्त सम्पर्क कार्यालयमार्फत् फोन वार्ता गर्ने गरेका थिए। सोमवार  दक्षिण कोरियाले २१ महिनामा पहिलो पटक बिहानको  समयमा हुँदै आएको फोन सम्पर्क हुन नसकेको बताए पनि अपराह्नमा भने फोन सम्पर्क भएको थियो।

उत्तर कोरियाका नेताकी बहिनी किम यो-जङ्ले गत साता दक्षिण कोरियाले उत्तर कोरियाबाट भागेर दक्षिणमा गएकाहरूको समूहलाई उत्तर कोरियामा विभिन्न पर्चाहरू पठाउन नरोके त्यस्तो सम्पर्क कार्यालय बन्द गर्ने चेतावनी दिएकी थिइन्।

उनले त्यस्तो पर्चा अभियानलाई शत्रुतापूर्ण कार्य भन्दै त्यसले  दुई देशबीच  सन् २०१८ मा भएको शान्ति सम्झौताहरू उलंघन हुन गएको बताएकी थिइन्। सन् २०१८ मा भएको पानमुनजोम शिखर बैठकका बेला दक्षिणका मून जे-इन र उत्तरका किम जङ्-अन बीच त्यस्तो शान्ति सम्झौता भएको थियो

उत्तर कोरियाबाट भागेर दक्षिण कोरिया आएका व्यक्तिहरूले बेलुनमार्फत् उत्तरको नेतृत्वको आलोचनाले भरिपूर्ण पर्चाहरू उत्तर कोरियामा पठाउने गर्छन्।

ती पर्चाप्रति मानिसलाई आकर्षित गर्न बेलुनमा पर्चासँगै खानेकुराहरू समेत राखेर पठाइने गरेको बताइन्छ।

उत्तर कोरियालीहरूले राज्य नियन्त्रित सञ्चारमाध्यमबाट मात्रै समाचार प्राप्त गर्न सक्छन् र धेरैको इन्टरनेटमा पहुँच छैन।

उत्तर कोरियाबाट भागेपछि... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरिया : दक्षिणसँग सबै सञ्चार सम्पर्क बन्द गरिएको उत्तर कोरियाको भनाइ


उत्तर कोरियाली समाचारसंस्थाले जारी गरेको यो तस्बिरमा पानीमुनिबाट प्रहार गरेको क्षेप्यास्त्र देखिन्छ

परमाणुअस्त्र बोक्न सक्ने उक्त क्षेप्यास्त्रको परीक्षण उत्तर कोरियाले यो वर्ष गरेको एघारौँ परीक्षण हो।

उक्त क्षेप्यास्त्र समुद्रमुनिबाट पनडुब्बीबाट प्रहार गर्न सकिने खालको भएको बताइएको छ।

पनडुब्बीबाट प्रहार गर्न मिल्ने क्षेप्यास्त्र हुनुको अर्थ उत्तर कोरियासँग आफ्नो सीमाबाहिरबाट पनि क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्न सक्ने सामर्थ्य हुनु हो।

दक्षिण कोरियाका अनुसार सो क्षेप्यास्त्र ४५० किलोमिटरको दुरी र ९१० किलोमिटरको उचाइ प्राप्त गरेपछि समुद्रमा खसेको थियो।

यसको अर्थ सो क्षेप्यास्त्र अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्र रहेको स्थानभन्दा दुईगुना माथि पुगेको थियो। तर उत्तर कोरियाले यसअघि पनि त्योभन्दा माथि पुग्नेगरी क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरिसकेको छ।

सो क्षेप्यास्त्र जापान सागरमा समुद्रमा खसेको थियो।

यो परीक्षण उत्तर कोरियाले अमेरिकासँग पुन: परमाणु निरस्त्रीकरणसम्बन्धी वार्ता सुरु गर्ने बताएको केही समयमा गरिएको थियो।

परीक्षण गरिएको क्षेप्यास्त्र

बुधवार स्थानीय समयानुसार बिहान सात बजे सो परीक्षण गरिएको थियो।

उत्तर कोरियाली समाचारसंस्था केसीएनएका अनुसार बाह्य आक्रमणको जोखिम कम गर्न बनाइएको पुक्गुक्सङ-३ क्षेप्यास्त्र आकाशतर्फ प्रक्षेपण गरिएको थियो।

यसले छिमेकी राष्ट्रहरूलाई कुनै असर नपरेको पनि केसीएनएले बताएको छ।

यसअघिका परीक्षणमा जस्तो यस पटक नेता किम जङ-अनको तस्बिर भने सार्वजनिक भएको छैन।

यो वर्ष गरिएका अन्य १० वटा परीक्षणमा छोटो दुरीका क्षेप्यास्त्र मात्रै थिए।

पनडुब्बी क्षेप्यास्त्रको अर्थ

यदि यो क्षेप्यास्त्र आकाशमा नभई जमिनतर्फ परीक्षण गरिएको भए यसले १,९०० किलोमिटर यात्रा गर्नेथियो। अर्थात् उक्त क्षेप्यास्त्र दक्षिण कोरिया र जापानको जुनसुकै भागमा पनि पुग्न सक्थ्यो।

तर पनडुब्बीबाट गर्न प्रहार गर्न मिल्ने क्षेप्यास्त्र समुद्रको जुनसुकै भागबाट पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ र यसलाई पत्ता लगाउन पनि कठिन हुन्छ।

रोएटर्स समाचारसंस्थाका अनुसार सन् १९९० को दशकमा बनाइएका उत्तर कोरियाका पनडुब्बीहरू ७,००० किलोमिटर यात्रा गर्न सक्ने क्षमताका छन्।

ती अमेरिकाको हवाई राज्यसम्म पुग्न सक्छन्।

डिजेलले चल्ने भएकाले ती पनडुब्बीले बढी आवाज निकाल्छन्।

उत्तर कोरिया-अमेरिका वार्ताको सम्भावना

यो परीक्षणअगाडि अमेरिका र उत्तर कोरियाले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उत्तर कोरियाद्वारा समुद्रमुनिबाट क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेको पुष्टि


उत्तर कोरियाले पठाउने टोलीमा खेलाडी र समर्थकका साथै अन्य हुनेछन्।

उत्तर कोरिया र दक्षिण कोरियाका अधिकारीहरूबीच दुई वर्षयता पहिलोपटक उच्चस्तरीय वार्ता भएपछि यो घोषणा भएको हो।

उनीहरू दुई देशको अन्तर्राष्ट्रिय सीमामा पर्ने पाम्मून्जम् गाउँको 'पीस हाउस'मा वार्ता गर्दैछन्।

उत्तर कोरियाद्वारा वार्ताको आह्वान स्वीकार

प्रत्यक्ष वार्ताका लागि उत्तर कोरिया सहमत

शीतकालीन ओलिम्पिक्स: रुसमाथि प्रतिबन्ध

छलफल

उनीहरूको छलफलको दायरा सीमित राखिएको छ।

उनीहरूको छलफल अर्को महिना दक्षिण कोरियामा हुन लागेको शीतकालीन ओलिम्पिक्समा उत्तर कोरियाका खेलाडीहरूलाई कसरी सहभागी गराउने भन्नेबारे केन्द्रित भएको बताइएको छ।

तर दक्षिण कोरियाले यो बैठकमा दुई देशबीचको सम्बन्ध सुधारका लागि विषय उठाउन पनि छलफल गर्ने बताएको छ।

उत्तर कोरियाले पारमाणविक र क्षेप्यास्त्र परीक्षण कार्यक्रम जारी राख्दा दुई देशबीच तनाव उच्च छ।

तनाव

उत्तर कोरियाका नेता किम जङ-अनले आफ्नो नयाँ वर्षको शुभकामनाका क्रममा आफूले शीतकालीन ओलिम्पिक्समा आफ्ना प्रतिनिधिहरू पठाउन चाहिरहेको बताएपछि दक्षिण कोरियाले उक्त वार्ताका लागि प्रस्ताव गरेको थियो।

दुई देशले सन् २०१५ मा पछिल्लोपटक छलफल गरेका थिए।

त्यसपछि भने यी देशबीच निरन्तर तनाव बढिरहेको छ।

अहिले दुवै देशले वार्ताका लागि आफ्ना पाँच सदस्यीय प्रतिनिधिमण्डल पठाएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'शीतकालीन ओलिम्पिक्समा खेलाडी पठाउँछौँ'


उत्तर प्रदेश राज्यको रामपुरमा सयौँ प्रदर्शनकारी तथा दङ्गा प्रहरीबीच झडप भएका छन्।

प्रहरीले लाठीचार्ज एवं अश्रुग्यासको प्रयोग गरेको छ।

ती प्रदर्शनकारीको मृत्य कसरी भयो भन्ने प्रस्ट भएको छैन।

कम्तीमा १२ को मृत्यु

गत केही दिनदेखि चर्किएको विरोध प्रदर्शनका क्रममा उत्तर प्रदेशमा कम्तीमा १२ जनाको ज्यान गएको बताइएको छ।

मृत्यु हुनेहरूमध्ये अधिकांशलाई गोली लागेको छ।

शनिवार भारतका अन्य कम्तीमा पाँच राज्यमा नागरिकता कानुनविरुद्ध प्रदर्शन भएका छन्।

दक्षिणी राज्य तामिलनाडुमा प्रदर्शनकारीहरूले रेलवे स्टेशन नजिकैको प्रहरी घेरा तोडेका छन्।

पूर्वी बिहारमा विपक्षी दलले एकदिने हडतालको आह्वान गरेको छ।

सो दलका समर्थकहरूले सडक तथा रेलसेवामा अवरोध उत्पन्न गराए।

नयाँ कानुनमा के को विवाद?

हाल विवादको केन्द्रमा रहेको नागरिकतासम्बन्धी नयाँ कानुन खासगरि मुस्लिम समुदायकाविरुद्ध विभेदकारी भएको आलोचकहरूले बताउने गरेका छन्।

सीएए भनिएको नागरिकता संशोधनसम्बन्धी नयाँ ऐनले मुस्लिमबाहेक अन्य आप्रवासीलाई धार्मिक आधारमा नागरिकता दिन सकिने व्यवस्था गरेको छ।

संशोधन हुनुअघि नागरिकतासम्बन्धी भारतको ६४ वर्ष पुरानो कानुनले गैरकानुनी आप्रवासीहरूलाई भारतीय नागरिक हुन दिँदैनथ्यो।

यसअघिको कानुनी व्याख्यामा गैरकानुनी आप्रवासीहरू भनेका वैध राहदानी वा यात्रासम्बन्धी कागजपत्र नभईकनै भारत प्रवेश गर्ने वा अनुमति दिइएकोभन्दा बढी समय भारतमा बिताउने मानिसहरू भन्ने थियो।

गैरकानुनी आप्रवासीलाई उनीहरूकै देश फिर्ता पठाउने वा जेल हाल्न सकिने अहिलेको व्यवस्था छ।

भारतको नागरिकता लिनको लागि त्यहाँ कम्तीमा ११ वर्ष बसेको वा काम गरेको हुनुपर्ने व्यवस्थालाई पनि अब फेरिनेछ।

अब हिन्दू, सिख, बौद्ध, जैन, पारसी र इसाई धर्म मान्ने समुदायका लागि उनीहरू पाकिस्तान, बाङ्ग्लादेश र अफगानिस्तानबाट आएको प्रमाण पेस गर्न सकेमा उक्त कानुनअन्तर्गत विशेष व्यवस्था हुनेछ।

६ वर्ष मात्र भारतमा बसेको वा काम गरेको भरमा उनीहरूले नागरिकता पाउन सक्नेछन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारतमा झडप: थप प्रदर्शनकारीको मृत्यु


उत्तर प्रदेश राज्यस्थित अयोध्यालाई हिन्दूहरू मर्यादा पुरुषोत्तम रामको जन्मभूमि ठान्छन्।

तर मुस्लिमहरू आफूहरूले त्यहाँ पुस्तौँदेखि प्रार्थना गरिरहेको बताउँछन्।

उक्त स्थानको स्वामित्वसम्बन्धी एउटा मुद्दा सर्वोच्च अदालतमा वर्षौँदेखि चलिरहेको छ। अदालतले उसको अन्तिम बहस बुधवार टुङ्ग्याएको छ।

फैसला आगामी महिना आउने अपेक्षा गरिएको छ।

विवाद के हो?

विवादको केन्द्रमा उक्त स्थानमा १६ औँ शताब्दीमा बनेको एउटा मस्जिद छ।

त्यसलाई सन् १९९२ मा हिन्दूहरूको भिडले भत्काइदिएको थियो।

त्यसपछि भएको दङ्गामा कम्तीमा दुई हजार मानिसको मृत्यु भएको थियो।

बाबरी मस्जिद मुस्लिम आक्रमणकारीद्वारा नष्ट गरिएको हिन्दू मन्दिरको भग्नावशेषमा बनाइएको हो भन्ने धेरै हिन्दूहरूको विश्वास छ।

मुस्लिमहरू चाहिँ सन् १९४९ को डिसेम्बरसम्म उक्त मस्जिदमा आफूहरूले प्रार्थना गर्ने गरेको बताउँछन्।

त्यसपछि भने हिन्दूहरूले त्यहाँ एउटा रामको मूर्ति स्थापना गरे र त्यसको पूजा गर्न थाले।

त्यसयता बितेका दशकहरूमा दुवै धार्मिक समूहहरू उक्त स्थान कसको नियन्त्रणमा रहनुपर्छ भन्दै कैयौँ पटक अदालत पुगिसकेका छन्।

त्यस बेलादेखि नै उक्त मस्जिद रहेको स्थानमा मन्दिर स्थापनाका लागि आह्वान गरिँदै आएको छ।

उक्त मुद्दामा सबैभन्दा माथिल्लो अदालतमा हालै भएको पाँच न्यायाधीशहरूको संयुक्त इजलासले त्यो क्षेत्र कसको हो भन्ने टुङ्गो लगाउनेछ।

त्यसको फैसला आगामी नोभेम्बर ४ वा ५ तारिखमा आउने अपेक्षा गरिएको छ।

अधिकांश भारतीय हिन्दू धर्मावलम्बी छन्। यो धर्म चार हजार वर्ष पुरानो भएको मानिन्छ।

भारतमा पहिलो मुस्लिम राजवंशको स्थापना १३ औँ शताब्दीको सुरुमा भएको थियो।

मुद्दा कसले लडिरहेका छन्?

अयोध्याको विवाद एक शताब्दीभन्दा लामो समयदेखि विभिन्न अदालतमा पुगेको छ।

यो मुद्दा मुख्यत: तीनवटा समूहबीच लडिँदै आएको छ- दुईवटा हिन्दू समूह र मुस्लिम वक्फ बोर्डबीच। उक्त बोर्डले भारतका इस्लामिक सम्पदा व्यवस्थापनको जिम्मा पाएको छ।

हिन्दू प्रतिवादीमा एउटा दक्षिणपन्थी राजनीतिक दल हिन्दू महासभा र हिन्दू सन्न्यासीहरूको एउटा सम्प्रदाय निर्मोही अखडा रहेका छन्।

मस्जिद भत्काइएको एक दशकपछि उनीहरूले उक्त विवाद सन् २००२ मा इलाहाबाद उच्च न्यायालमा दर्ता गराएका थिए।

सेप्टेम्बर २०१० मा त्यसबारे एउटा फैसला आएको थियो। उक्त फैसलाअनुसार विवादित २.७७ एकड जमिनलाई बराबर तीन भागमा बाँड्नुपर्ने... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

यसरी सुरु भएको थियो अयोध्या विवाद


उत्तर प्रदेशका प्रहरी प्रमुख ओपी सिंहले रोएटर्स समाचारसंस्थालाई जनाएअनुसार शुक्रवार भएका हिंसात्मक प्रदर्शनको क्रममा ३२ जना घाइते भएका छन्।

आलोचकहरूले मुस्लिमविरोधी भनेको विवादास्पद नागरिकता कानुनको विरोध सुरु भएयता भारतका विभिन्न स्थानमा चर्किएका हिंसात्मक प्रदर्शनको क्रममा १३ जनाको ज्यान गइसकेको छ।

प्रदर्शनकारीहरू प्रहरीले बनाएको अवरोध नाघेर सडकमा आउने क्रम जारी छ।

उत्तर प्रदेश अशान्त

स्थानीय सञ्चारमाध्यम तथा प्रहरीले एएफपी समाचारसंस्थालाई बताएअनुसार पछिल्ला हिंसात्मक प्रदर्शनमा ज्यान गुमाउनेमध्ये पाँच जना उत्तर प्रदेशका विभिन्न स्थानमा गोली लागेका घाइतेहरू थिए।

तर उत्तर प्रदेश प्रहरी प्रमुख सिंहले शुक्रवार मृत्यु भएका प्रदर्शनकारीहरूलाई प्रहरीले चलाएको गोली नलागेको बताए।

शुक्रवार उत्तर प्रदेशका पाँच जिल्लामा हिंसा भड्किएका विवरण आएको थियो। राजधानी दिल्लीको जामा मस्जिदबाहिर पनि हजारौँ मानिसले प्रदर्शन गरेका थिए।

त्यहाँ तनाव भएपछि केही प्रदर्शनकारी घाइते भएका थिए। एउटा कार जलाइएको थियो र प्रहरीले भिडलाई तितरवितर पार्न पानीका फोहरा प्रयोग गरेको थियो।

अधिकारीहरूले दुई सातादेखि नागरिकता कानुनको विरोधमा भइरहेका प्रदर्शनहरूलाई दमन गर्ने प्रयत्न गरिरहेका छन्।

राजधानी दिल्ली तथा अन्य केही स्थानमा इन्टरनेट बन्द गरिएको छ।

बिहीवार भएका हिंसात्मक प्रदर्शनका क्रममा तीन जनाको ज्यान गएको थियो भने हजारौँ प्रदर्शनकारीहरू पक्राउ परेका थिए।

नयाँ कानुनमा के छ?

नागरिकतासम्बन्धी भारतमा नयाँ कानुनले मुस्लिमबाहेक अन्य आप्रवासीलाई धार्मिक आधारमा नागरिकता दिन सकिने व्यवस्था गरेको छ।

संशोधन हुनुअघि नागरिकतासम्बन्धी भारतको ६४ वर्ष पुरानो कानुनले गैरकानुनी आप्रवासीहरूलाई भारतीय नागरिक हुन दिँदैनथ्यो।

यसअघिको कानुनी व्याख्यामा गैरकानुनी आप्रवासीहरू भनेका वैध राहदानी वा यात्रासम्बन्धी कागजपत्र नभईकनै भारत प्रवेश गर्ने वा अनुमति दिइएकोभन्दा बढी समय भारतमा बिताउने मानिसहरू भन्ने थियो।

गैरकानुनी आप्रवासीलाई उनीहरूकै देश फिर्ता पठाउने वा जेल हाल्न सकिने अहिलेको व्यवस्था छ।

भारतको नागरिकता लिनको लागि त्यहाँ कम्तीमा ११ वर्ष बसेको वा काम गरेको हुनुपर्ने व्यवस्थालाई पनि अब फेरिनेछ।

अब हिन्दू, सिख, बौद्ध, जैन, पारसी र इसाई धर्म मान्ने समुदायका लागि उनीहरू पाकिस्तान, बाङ्ग्लादेश र अफगानिस्तानबाट आएको प्रमाण पेस गर्न... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारतीय नागरिकता कानुन: हिंसात्मक प्रदर्शन जारी, उत्तर प्रदेशमा कम्तीमा छ जनाको मृत्यु


उत्तर प्रदेशको लखनऊमा आयोजित एउटा चुनावी सभामा सम्बोधन गर्दै  मोदीले पूर्वप्रधानमन्त्री गान्धी देशको सबैभन्दा ठूलो भ्रष्टाचारी भएको टिप्पणी गरेका थिए।

प्रतिपक्षी दल कांग्रेसका अध्यक्ष तथा राजीव गान्धीका छोरा राहुल गान्धीप्रति कटाक्ष गर्दै उनले भनेका थिए, "तपाईँका पितालाई उनका भारदारले मिस्टर क्लीन बनाइदिए। तर उनको जीवनकाल भ्रष्टाचारी नम्बर १ का रूपमा समाप्त भयो।"

त्यसअघि राहुल गान्धीले मोदी रोजगारी र किसानको स्थितिबारे प्रत्यक्ष  बहस गर्न डराएको बताएका थिए।

राजीव गान्धीको सन् १९९१ मा एउटा चुनावी र्‍यालीमा भएको एउटा आत्मघाती बम विस्फोटनमा परेर मृत्यु भएको थियो।

मोदीले गरेको टिप्पणीको कांग्रेस पार्टीले मात्र नभएर अरू विपक्षी दलहरूले पनि आलोचना गरेका छन्।

तर एउटा अन्तर्वार्तामा मोदीले आफूले "तथ्य" भनेको भन्दै आफ्नो भनाइको प्रतिरक्षा गरेका छन्।

यसले के फरक पार्ला?

प्रधानमन्त्री मोदीको आक्रामक टिप्पणीप्रति धेरै जना आश्चर्यचकित भएका छन्।

क्षेत्रीय दल , राजनीतिक टिप्पणीकार र राजीव गान्धीका विपक्षीहरूले पनि मोदीको भनाइको आलोचना गरेका छन्।

सन् १९८९ मा राजीव गान्धीविरुद्ध निर्वाचनमा उठेका राजमोहन गान्धीले इन्डिएन एक्स्प्रेस पत्रिकामा लेख्दै भनेका छन्, "यदि १९९१ मा कसैले भारतमा राजीव गान्धी भारतका सबैभन्दा भ्रष्ट व्यक्ति हुन् भन्ठानेका थिए भने मैले तिनलाई भेटेको छैन। सत्तारूढ वा विपक्षी कुनै सांसदले पनि व्यक्तिगत रूपमा राजीवलाई भ्रष्ट मानेजस्तो लाग्दैन।"

मोदीको भनाइको निन्दा गर्दै दिल्ली विश्वविद्यालयका दुई सयभन्दा बढी प्राध्यापकले एउटा पत्रमा हस्ताक्षर गरेका छन्।

केही विश्लेषकका अनुसार मोदीले आफ्नो दल भारतीय जनता पार्टीले निर्वाचनमा राम्रो गर्न नसक्ने देखेर आत्तिएर त्यस्तो टिप्पणी गरेको बताएका छन्। तर केहीले भने फेरि उठ्न लागेको कांग्रेसविरुद्ध जनमत विभाजित गरिदिन र आफ्नो दलको जितलाई सघाउन मोदीले त्यसो भनेको हुन सक्ने बताएका छन्।

कारण जे भए पनि मोदी आफ्नो भनाइमा दृढ देखिएका छन्। उनले कांग्रेस पार्टीलाई जारी निर्वाचनमा बाँकी दुई चरणको मतदानमा राजीव गान्धी र भ्रष्टाचारको मुद्दा उठाउन चुनौती दिएका छन्।

मोदीको भनाइप्रति राहुल गान्धीले ट्विटरमा एउटा प्रतिक्रिया मात्रै लेखे। टिप्पणीकारहरूले यसको प्रशंसा गरेका छन्।

राहुल गान्धीले मोदीलाई सम्बोधन गर्दै लेखेका छन्, "मोदीजी, युद्ध सकियो। तपाईँको कर्मले तपाईँको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारत निर्वाचन: राजीव गान्धीबारे गरेको टिप्पणी 'तथ्य' भएको नरेन्द्री मोदीको दाबी


उत्तर प्रदेशमा एक जना किशोरीको बलात्कार र भारत प्रशासित कश्मीरमा एक बालिकाको बलात्कारपछि हत्यामा दोषी ठानिएकालाई सत्तारुढ दलका केही नेताले जोगाउन खोजेपछि आक्रोश चुलिएको छ।

कश्मीरको बालिकामाथि भएको ज्यादतीबारे चाहिँ भारतमा निकै ढिलो प्रतिक्रिया व्यक्त भएको भन्दै आलोचना पनि भएको छ।

महिलाका लागि भारत कति सुरक्षित?

बालिकाको बलात्कार-हत्याले व्यापक आक्रोश

प्रवृत्ति

घुमन्ते मुस्लिम समुदायकी आठ वर्षीया बालिकाको क्षतविक्षत शव गत ज्यानुअरीमै कश्मिरको कठुआको जंगलमा फेला परेको हो।

उक्त घटनामा संलग्न ठानिएका चार प्रहरीसहित आठ पुरुष फेब्रअरीमा पक्राउ परे।

तर राष्ट्रिय समाचार सञ्जालमा कठुआको घटनाले स्थान मध्य एप्रिलमा मात्रै किन पायो?

किन यसले यति ढिलो मात्रै आक्रोश जन्मायो?

यसले आधुनिक भारतबारे केही कुरा दर्शाउँछ।

नैतिकता

भारतका सञ्चारमाध्यमले कुनै विषयमा राष्ट्रिय बहस चलाउन अनावश्यक ढंगले दबाब सिर्जना गर्ने गरेको धेरै विश्वास गर्छन्।

र, त्यसमध्ये पनि ठूलो हिस्सा कश्मिरसम्बन्धी समाचारबारे पूर्वाग्राही देखिन्छन्। कठुआ घटनाबारे समाचार लेखिरहेका एक जना पत्रकारले गत ज्यानुअरीयता नै दिल्लीस्थित आफ्ना सहकर्मीहरुलाई त्यसबारेको समाचारलाई स्थान दिन भनेपनि नमानेको बताउँछन्।

श्रीनगरस्थित एक जना स्वतन्त्र पत्रकार समीर यासिर भन्छन्,  पत्रकारहरुका दिल्लीस्थित कार्यालयले बालिकाको बलात्कारको घटनाभन्दा फूलको बगैचाको उद्घाटन राम्रो समाचार भएको आभास दिन्थे।

तर उपल्लो तहमा रहेका दिल्लीस्थित पत्रकारहरुले जम्मुकश्मिरमा आफ्ना पर्याप्त मानिस नरहेको र त्यो 'ठूलो घटना' नभएको भन्दै झुटो बोलिरहेको उनी बताउँछन्।

दिल्लीका समाजशास्त्री शिव विश्वनाथन भन्छन्, "हिंसाबारे समाचार बनाउँदाबनाउँदै भारतका सञ्चारमाध्यम थाकिसकेका छन्।

बलात्कार, कुटेर हत्या, यातना जस्ता विषय मौसमको रिपोर्ट जस्तै भएका छन्"।

उनी यस्ता घटनालाई भारतको नैतिक सोच टुटफुट भएको रुपमा व्याख्या गर्छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

निर्मम बलात्कारविरुद्ध भारतमा प्रतिक्रिया किन ढिलो?


उत्तरः कार्डिएक अरेस्ट भनेको मुटु बन्द हुनु हो। सामान्यतया मुटुको कारणले अचानक हुने मृत्युलाई बुझिन्छ।

यसका कारण चाहिँ के के हुन्?

उत्तरः मुटु बन्द हुने अनेक कारण हुन्छन्। अन्य विभिन्न रोगको कारणले पर्ने असर एउटा सामान्य कुरा भइहाल्यो। मुटुको चालको गडबडी, मुटुको विद्युतीय प्रणालीमा गडबडी हुने कारणले पनि हुन सक्छ। मुटुको रक्तसञ्चार अचानक बन्द भएर, हृदयाघात भएर पनि हुन सक्छ। कहिलेकाहीँ हामीले भन्नै नसक्ने कारणले मुटु बन्द हुने पनि हुन सक्छ। यो धेरै हुँदैन तर सम्भव छ।

कर्डिएक अरेस्टबाट जोगिने कसरी?

यसबाट प्रभावित हुने निश्चित उमेर समूहका हुन्छन् अथवा जो कोही पनि हुन सक्छन्?

उत्तरः अंग्रेजीमा रिक्स फ्याक्टर्स भनिन्छ। हृदयाघात हुने जोखिम भएकाहरूलाई पनि यसको जोखिम हुन्छ। किनभने जसलाई हृदयाघात हुन्छ उनीहरूको अचानक मृत्यु हुने सम्भावना बढी हुन्छ। त्यसैले त्यो जोखिमबारे हामीले जान्न, बुझ्न जरूरी छ। तर कहिलेकाहीँ दुर्भाग्यवश संसारभरको नियति के हो भने कारण विना पनि मुटु अचानक बन्द हुन सक्छ। यसबारे धेरै पीर गरेर साध्य हुने कुरा होइन। जोखिमका कुरालाई न्यूनीकण गर्नु चाहिँ हाम्रो हातमा छ।

बलिवूड अभिनेत्री श्रीदेवीको निधन

उसो भए कसरी जोखिम न्यूनीकण गर्न सकिन्छ?

बलिवूडकी चर्चित अभिनेत्री श्रीदेवीको 'कार्डिएक अरेस्ट'का कारण गएराति दुबाईमा निधन भएको छ।

वयस्क उमेरका मान्छेले आफूलाई केही जोखिम छ कि छैन भनेर आफूले आफैँलाई मूल्याङ्कन गर्नुपर्‍यो र शंका लागेको खण्डमा चिकित्सकसँग सल्लाह लिनुपर्‍यो। न्यूनतम परीक्षणहरू पनि गराउनुपर्‍यो। खतरा केही देखिएन, स्वस्थ हो, कुनै खराब लत छैन। धुमपान गर्दैन, नियमित व्यायाम गर्छ, मोटोपन छैन भने धेरै पीर गर्नुपर्दैन। तर पनि ४० वर्ष काटेका व्यक्तिले एकचोटि परीक्षण गराउनु उपयुक्त हुन्छ। तर ती परीक्षणले अप्रत्याशित मृत्युलाई नियन्त्रण गर्छ भनेर बुझ्नु चाहिँ गलत हुन्छ। तैपनि जोखिमहरू घटाउन सकियो भने अप्रत्याशित हुने घटनालाई केही न केही न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ।

बलिवूड अभिनेत्री श्रीदेवीको कार्डिएक एरेस्टकै कारण निधन भयो भनिएको छ, नेपालमा यस्ता अप्रत्याशित मृत्युका घटना कतिको हुने गरेका छन्?

बेला-बेलामा हुने गरेका छन्। धेरैजनाको नाम हामीले सुनेको, चिनेजानेकै छौँ। हामीले कतिपयको उपचार पनि गर्‍यौँ। कतिपयलाई बचाउन पनि सकियो। हृदयाघात भएर मुटु बन्द भएकालाई कृत्रिम श्वासप्रश्वासबाट बचाएको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

के हो 'कार्डिएक अरेस्ट'?


उत्तरपूर्वी सिरियाबाट अमेरिकी फौज फिर्ता गरिए लगत्तै सो क्षेत्रमा टर्कीले दर्जनौँ सैन्य गाडी पठाएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले फौज फिर्ता ल्याउने निर्णयको बचाउ गर्दै कुर्दहरूलाई भने नत्यागेको बताए।

गतिविधि बढ्यो

उनको विवादास्पद निर्णयको अमेरिकाभित्र र बाहिर निकै आलोचना भएको छ।

टर्कीले कुर्दिश मिलिसियालाई आतंकवादी मान्छ। ती मिलिसिया सिरियामा इस्लामिक स्टेट आइएस समूहविरुद्ध लडेको अमेरिका-समर्थित एसडिएफको मुख्य समूह हो।

अमेरिकाले कुर्दिश समूह रहेको इलाकाबाट आफ्नो फौज फिर्ता लगेर उनीहरूमाथि टर्कीको हमलाका लागि बाटो खोलिदिएको कतिपय ठान्छन्।

मङ्गलवार राति बख्तरबन्द गाडी तथा ट्याङ्कहरूको लश्कर टर्कीको सीमा नगर अक्काकेलतर्फ लागेका थिए।

सरकारी सञ्चार संस्था अनाडोलुले तिनको तस्बिर प्रसारण गरेको थियो।

धोका भएको दाबी

कुर्दिश फौजले राष्ट्रपति ट्रम्पको निर्णयलाई धोकापूर्ण भनेका छन्।

आइएसलाई पराजित गर्न अमेरिकालाई सघाएका ती फौजले 'पीठमा छुरा' प्रहार गरिएको प्रतिक्रिया दिएका छन्।

तर राष्ट्रपति ट्रम्पले भने आफ्नो निर्णयका कारण सिरियामा तैनाथ १ हजार अमेरिकी सेनामध्ये केवल ५० जना मात्र फर्काइने सङ्केत गरे।

साथै ट्वीट गर्दै उनले कुर्दिश फौजको प्रशंसा गरे।

उक्त निर्णयलगत्तै ट्रम्पले टर्कीलाई त्यसको गलत फाइदा नउठाउन भन्दै नत्र उसको अर्थतन्त्र ध्वस्त पारिदिने चेतावनी दिएका थिए।

तर पछि फेरि ट्वीट गर्दै उनले टर्कीलाई व्यापार साझेदार तथा नेटो सहयोगी भन्दै उसको प्रशंसा गरे।

टर्कीले भनेको छ उसले सिरियासँगको सिमानामा ४८० किलोमिटर लामो तथा ३० किलोमिटर भित्रसम्म फैलिएको 'सुरक्षित क्षेत्र' बनाउन चाहेको छ ताकि हाल टर्कीमा रहेका ३७ लाखमध्ये २० लाख सिरियाली शरणार्थीलाई त्यहाँ राख्न सकियोस्।

यसबीच टर्कीका राष्ट्रपति रेजेप ताय्यिप अर्दोआन राष्ट्रपति ट्रम्पको निम्तोमा नोभेम्बर १३ मा अमेरिका भ्रमणमा आउने ह्वाइट हाउसले पुष्टि गरेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सिरिया सिमानामा टर्कीको सैन्य गतिविधि तेज


उत्तरमा राश्ट सहर, पश्चिममा केरमनशामा थुप्रै मानिसहरु सडकमा उत्रिएको खबरहरु छन् भने एस्फहान, हमादानलगायत अन्य क्षेत्रमा पनि सानातिना प्रदर्शनहरु भएको बताइएको छ।

विरोध प्रदर्शनमा उत्रिएका मानिसहरुको समूहलाई राजधानी तेहरानमा पक्राउ गरिएको छ।

कडा नाराहरु लगाएका ५२ प्रदर्शनकारीहरु पक्राउमा परेका हुन्।

निन्दा

 पक्राउ गरिएकोमा निन्दा गर्दै अमेरिकाले सबै राष्ट्रहरुलाई इरानी जनताले आधारभूत अधिकार र भ्रष्टाचार अन्त्यका लागि गरेको मागलाई सार्वजनिक रुपमा समर्थन गर्न आह्वान गरेको छ।

जनसंख्याको हिसाबले देशको दोस्रो ठूलो उत्तर पूर्वी शहर मस्सदबाट बिहीवार प्रदर्शनहरु शुरु भएको थियो।

सडकमा उत्रिएका मानिसहरुले अधिक मूल्य वृद्धि गरेकोमा सरकार र राष्ट्रपति हसन रुहानी प्रति आक्रोश व्यक्त गरेका थिए।

शुक्रवार अधिकारीहरुको चेतावनीका बावजुद देशका ठूला शहरहरुमा प्रदर्शनहरु थप फैलिएको छ।

आक्रोश

संवाददाताले भनेका छन्, नाराहरु राष्ट्रपति रुहानीविरुद्ध मात्रै नभइ सर्वोच्च नेता अयातुल्लाह अलि खामेनी र धर्म गुरुहरुबाट गरिने शासनविरुद्ध पनि लगाइएको छ।

त्यसबाहेक इरानले देशबाहिर गरिरहेको हस्तक्षेपविरुद्ध पनि नाराहरु लगाइएको छ।

मस्सदमा केही मानिसहरुले 'मेरो जीवन इरानका लागि हो, गाजा वा लेबननका लागि होइन' भनेका छन्।

देशको ध्यान घरेलु मुद्दामा भन्दा पनि विदेशमा भएको भन्दै उनीहरुले यस्तो आक्रोश पोखेका हुन्।

अनलाइनमा हालिएका भिडिओहरुमा, केही अन्य प्रदर्शनकारीले भने सिरियालाई छोडेर हामीबारे सोच भन्दै चिच्याएका देखिन्छन्।

सिरिया सरकारलाई सैन्य सहायता प्रदान गर्ने इरान एउटा प्रमुख देश हो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

इरानका शहरमा सरकार विरोधी प्रदर्शन बढ्दै


उत्तरी जकार्ता हरेक वर्ष २५ सेमीको दरले भासिइरहेको छ।

यो समस्याको समाधान नहुने हो भने यति ठूलो जनसंख्या भएको स्थान सन् २०५० भित्र पूरै भासिने अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।

के जकार्तालाई जोगाउन ढिलो भइसक्यो त?

दलदले माटोमाथि रहेको सहर जाभा समुद्रसँगै जोडिएको छ। त्यहाँ १३ वटा नदीहरू पनि छन्। त्यसैले जकार्तामा धेरै बाढी आउँछ।

अनुसन्धानकर्ताहरुका अनुसार स्थिति अझै खराब भइरहेको छ।

विगत २० वर्षदेखि बानदुङ इन्स्टिचियुट अफ टेक्नोलोजिमा जकार्ता भासिँदै गएको विषय अध्ययन गरिरहेका एरी एन्ड्रियास भन्छन्, "जकार्ता पानीमा डुब्न सक्ने सम्भावना छ भन्ने हाँसोको कुरा होइन। हाम्रो अनुसन्धान विश्लेषणलाई हेर्ने हो भने सन् २०५० सम्म उत्तर जकार्ताको करिब ९५ प्रतिशत जमिन भासिँदै छ।"

हेरी एन्ड्रियासले पानी परेका बेला घरभित्र पानी नपसोस भनेर बनाइएका पर्खालहरु देखाउँदै

हुनपनि उत्तर जकार्ता १० वर्षमा २.५ मिटर भासिसकेको छ र केही स्थानमा प्रति वर्ष २५ सेन्टिमिटरसम्म भासिरहेको छ। सो दर समुद्री तटको छेवैमा रहेका महानगरहरू भासिँनेभन्दा पनि दोब्बर धेरै हो।

जकार्ता हरेक वर्ष एकदेखि १५ सेन्टिमिटरसम्म डुब्दै छ र झण्डै आधा शहर अहिले समुद्र सतहभन्दा मुनि छ।

उत्तर जकार्तामा त्यसको असर तत्कालै देखिन थालेको छ।

म्वारा बारु जिल्लामा एउटा सिंगो कार्यालय भवन नै छाडिएको अवस्थामा छ। कुनै बेला सो भवनमा माछासम्बन्धी व्यवसाय गर्ने एउटा कम्पनी थियो तर अहिले पहिलो तलाको बरन्डा मात्र काम गर्न सक्ने अवस्थामा छ।

यो त्यतिकै छोडिएको घरको भुइँतला अहिले जमिनमुनी छ

पानीमा एकदमै डुबेका भवनहरू यसरी विरलै मात्र छाडिन्छन् किनकि प्रायःजसो भवन मालिकहरूले त्यसलाई ममर्त गर्न, पुनर्निमार्ण गर्न तथा समाधानका लागि अल्पकालीन उपायहरू खोज्दथे।

तर सो सहर रहेको जमिनलाई भासिनबाट रोक्न उनीहरूले सक्दैनन्।

भुइँतलामा जमेको पानी

खुला आकाश मुनिको एउटा माछा बजारसम्म पाँच मिनेटको गाडी यात्रामा पुगिन्छ।

माछा बजारमा जानेआउने गरिरहने मुआरा बरूका एकजना बासिन्दा रिद्वानले भने, "सडकपेटीहरू घुमाउरा र खाल्डाखुल्डी सहितका छन्, मानिसहरू लड्न समेत सक्छन्।"

जमिनमुनीको पानीको तह घट्दै जाँदा उक्त बजार जानेहरू डुबान झेलिरहेको असमान सतहमा हिंड्न विवश छन्।

"वर्षेनी जमिन भासिरहेको मात्र छ," उनले सुनाए। यस्तो देखेर अचम्ममा परिराखेका उक्त बस्तीका उनी एक्ला चाहिँ होइनन्।

एउटा माछा बजारमा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

जकार्ता: तीव्र गतिमा भासिइरहेको महानगर


उत्तरी नेपालको हुम्लास्थित सीमा विवादबारे आफ्नो एक नेताले दिएको प्रतिवेदनप्रति तीखो चिनियाँ प्रतिक्रियाको प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली काङ्ग्रेसले चर्को प्रतिवाद गरेको छ।

काङ्ग्रेस नेता जीवनबहादुर शाहीको प्रतिवेदन उल्लेख गर्दै चिनियाँ पत्रिका ग्लोबल टाइम्सको नोभेम्बर १० मा प्रकाशित लेखमा आफूलाई भारतपरस्त पार्टीको रूपमा चित्रित गरिनु अनि लगत्तै नोभेम्बर १३ मा काठमाण्डूस्थित चिनियाँ दूतावासले पार्टीलाई लेखेको पत्रमा शाहीको प्रतिवेदनलाई "आधारहीन र झुटो" भन्दै "गैरजिम्मेवार र अमैत्रीपूर्ण" पनि भनिएकोमा सो दलको शुक्रवार बसेको केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठकले गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको जनायो।

उक्त प्रतिवेदन सम्बन्धमा दूतावासको "आधारहीन आरोप लामो समयदेखि नेपाली काङ्ग्रेस तथा चिनियाँ सरकार र जनताबीच रहेको मैत्रीपूर्ण सम्बन्धको महत्ता र गरिमाविपरीत भएको" बैठकपछि जारी प्रेस विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

काङ्ग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठक शुक्रवार बसेको थियो

राजनीतिक र कूटनीतिक असर कस्ता?

पछिल्लो घटनाक्रमलाई कतिपय विश्लेषकहरूले अप्ठ्यारो अवस्थाको रूपमा चित्रण गरेका छन्।

खासगरी लामो समयदेखि चीनले नेपालमा शान्त कूटनीतिको प्रयोग गर्दै आएको ठानिन्थ्यो।

अब त्यो अवस्था नरहेको प्रष्ट सङ्केत देखिएको राजनीतिशास्त्री प्राध्यापक कृष्ण खनालले बताए।

चीनले हुम्लाको सीमापारि आफ्नै भूमिमा भवनहरू बताएको दाबी गरेको छ

"कठिन समय आएको छ। प्रमुख प्रतिपक्षी दलको हैसियतमा नेपाली काङ्ग्रेसले देशको सीमाबारे आफ्नो सरकारलाई केही भन्नै नपाउने भन्ने हुँदैन। नेपालभित्र चीनको बारे फरकफरक भनाइ नआओस् भन्ने अपेक्षा नै वाहियात हो। हरेकको व्यवहारबारे टीकाटिप्पणी अवश्य हुन्छन्," उनले ग्लोबल टाइम्सको लेख भन्दापनि दूतावास नै अग्रसर भएको चाहिँ अस्वाभाविक र आपत्तिजनक भएको बताए।

प्राध्यापक खनालले प्रतिपक्षी दललाई कूटनीतिक संवेदनशीलताको भने ख्याल गर्न सुझाव दिए।

विदेश मामिलाका जानकार तथा पत्रकार एवं देशसञ्चार डटकमका सम्पादक युवराज घिमिरे पनि यसलाई शुभ सङ्केत मान्दैनन्।

"विगतमा वीपी कोइरालाको पालामा नेपाल सरकारले मुस्ताङमा फायरिङ भएको विषय उठाउँदा चीनले माफी पनि मागेको थियो। तर अहिले पार्टीगत रूपमा अस्वाभाविक स्थिति आएको छ किनभने नेपाल सरकार स्वयंले चाहिँ चीनले सीमा नमिचेको बताइरहेको छ," उनले भने।

"आन्तरिक मामिलामा भारत र पश्चिमालाई जसरी निम्त्याइयो त्यसको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल-चीन सम्बन्धः सीमा विवादपछि चीनसँग नेपाली काङ्ग्रेस प्रतिवादमा ओर्लिनुको अर्थ के हो?


उत्तरी भारतको राज्य उत्तराखण्डको उच्च अदालतले गरेको त्यो फैसलाले पचास करोड मानिस  निर्भर रहँदै आएको गंगा नदी बचाउने अभियानलाई थप उर्जा पुग्ने बताइएको छ।

अदालतले शुरुमा गंगा र यमुना नदीहरुलाई व्यक्ति सरहको कानुनी हैसियत प्रदान गरेको थियो।

त्यस लगत्तैको सुनुवाइमा गंगा र यमुना नदी उत्पत्ती हुने हिमनदीका साथै त्यससंग सम्बन्धित अन्य नदी, ताल, जंगल, झरना आदि स्थानहरुलाई पनि त्यस्तै हैसियत दिएको छ।

परिवर्तन

यो फैसलाले प्रकृति केवल श्रोत मात्र हो भन्ने धारणामा परिवर्तन भएर प्रकृतिलाई अधिकारसम्पन्न वस्तुका रुपमा हेरिएको देखाएको छ।

न्यायिक सिद्धान्तले प्रकृतिलाई कुनै कानुनी अधिकार नभएको सम्पत्ति मान्दछ।

वातावरणसंग सम्बन्धित कानुनहरु वातावरणीय दोहन नियमन गर्नमा मात्र केन्द्रित रहन्छन्।

तर भारत लगायत विश्वका अन्य स्थानमा प्रकृतिको निहित अधिकारलाई पहिचान गर्न गरिएको  आह्वानसंगै अब यो विस्तारै परिवर्तन भइरहेको देखिएको छ।

प्रयास

इक्वेडरको नयाँ संविधानले प्रकृतिको रहने र आफ्नो व्यवस्थापन गर्ने अधिकारलाई पहिचान गरेको छ।

न्युजील्याण्डले केहि समय अघि त्यहाँको एक नदीलाई मानिस सरहको कानुनी हैसियत प्रदान गरेको थियो।

प्रकृतिलाई व्यक्ति सरह कानुनी हैसियत दिइएपछि सम्बन्धित मुद्दा सिधै उसको पक्षबाट अदालतमा लान सकिन्छ।

उत्तराखण्डको उच्च अदालतले फैसला गरेसंगै अब गंगा नदी प्रदूषित गदा त्यसले मानिसलाई हानी गर्छ भनेर अदालतमा प्रमाणित गरी राख्न पर्दैन।

प्रतिबन्ध

अदालतले खनिज उत्खनन गर्ने अनुमति पत्र दिन पनि चार महिनाको लागि पूर्ण रुपमा प्रतिबन्ध लगाएको छ।

खनिज उत्खननले भारतको पहाडी क्षेत्रमा कस्तो वातावरणीय प्रभाव पारेको छ भनेर अध्ययन गर्न एक समिति पनि गठन गरेको छ।

उत्तराखण्ड राज्यको सरकारले सर्वोच्च अदालतले लगाएको सो प्रतिबन्धलाई चुनौती दिने योजना बनाइरहेको छ।

अदालतले उत्तराखण्ड राज्यको प्रदूषण नियन्त्रण गर्ने निकायलाई प्रदूषित पानी सिधै नदीमा फ्याल्ने होटेल, उद्योग र आश्रमलाई बन्द गर्ने निर्देशन पनि दिएको छ।

यो निर्देशनले हरिद्वार र ऋषिकेशमा रहेका सात सय भन्दा बढी होटेललाई प्रभावित गर्ने अनुमान गरिएको छ।

अन्योल

नदी वा अन्य पानीका श्रोतको बाँच्ने अधिकार के कस्तो हुन्छ भन्ने चाहिं अदालतको फैसलामा खुलाइएको छैन।

साथै यो आदेश उत्तराखण्डका लागि मात्रै हो कि भारतभर लागू हुने हो भन्ने पनि खुलाइएको छैन।

यस फैसलालाई... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

गंगा नदीलाई 'व्यक्ति' सरहको कानुनी हैसियत


उत्तरी म्यान्मारको एउटा सहरमा सरकारी पक्षले पक्राउ गरेको पाँच दिनपछि ४२ वर्षीय सानोभाइ विश्वकर्माको शव उनको परिवारलाई बुझाइएको छ। प्रदर्शनकारीहरूले उनको हत्या भएको आरोप लगाएका छन्।

विश्वकर्मालाई सुरक्षाकर्मीले पाँच दिनअघि गिरफ्तार गरेका थिए। त्यसपछि नेपालीभाषी समुदायका प्रतिनिधिहरूले प्रहरी चौकीमा पुगेर पटकपटक विश्वकर्माबारे सोधखोज गरेको जानकारी म्यान्मारस्थित नेपाली पत्रकार ज्ञानबहादुर थापा बगालेले जानकारी दिएका छन्।

सोधखोजको क्रममा विश्वकर्मालाई पक्राउ नगरिएको सुरक्षाकर्मीहरूले दाबी गरेका थिए। तर आइतवार सुरक्षाकर्मीले उनको शव परिवारलाई बुझाएको थियो।

म्यान्मारको उत्तरी प्रान्त शानको मुसे सहरमा करिब १०० को सङ्ख्यामा नेपालीभाषी छन्।

गत माघ १९ गते सेनाले देशको शासनसत्ता आफ्नो हातमा लिएपछि अन्य भागमा जस्तै चीन र म्यान्मारको व्यापारिक नाका मुसेमा पनि दैनिक विरोध प्रदर्शन भइरहेको छ।

शवसँगै सुरक्षाकर्मीले विश्वकर्माको न्याश्नल लीग फर डिमोक्रसी (एनएलडी) को सदस्यताको परिचयपत्र पनि परिवारलाई बुझाएको छ। आङ सान सू चीको दल एनएलडी बर्माको सबैभन्दा ठूलो राजनीतिक दल हो। उक्त दलले तीन महिना अगाडि सम्पन्न निर्वाचनमा ८३ प्रतिशत मत पाएको थियो।

चुनावमा धाँधली भएको भन्दै सेनाले म्यान्मारमा सैनिक शासन लगाएको छ।

म्यान्मारको कूले त्यहाँका नेपालीभाषीलाई कस्तो असर पर्ला?

सुनको गहना बनाउने काम गर्दै आएका मृतक विश्वकर्माका श्रीमती र पाँच छोरा छन्।

परिवारलाई बुझाइएको शवमा धेरै घाउचोट भएकाले सुरक्षाकर्मीले नियन्त्रणमा लिएपछि उनलाई कुटपिट गरेर हत्या गरेको आरोप प्रदर्शनकारीले लगाएका छन्।

पत्रकार बगालेका अनुसार प्रहरीथानाभित्रै विश्वकर्माको मृत्यु भएको हुनुपर्छ। विश्वकर्माजस्तै म्यान्मारका विभिन्न स्थानमा पक्राउ परेका अन्य प्रदर्शनकारीको पनि प्रहरीले केही दिनपछि आफन्तलाई शव बुझाउने गरेको छ।

खिन माङ लाटको अन्तिम संस्कार आइतवार गरियो

यागुन पेबेडानमा एनएलडीका स्थानीय नेता खिन माङ लाटको त्यसरी नै प्रहरी हिरासतमा हत्या गरिएको आरोप एनएलडीले लगाएको छ। शनिवार राति पक्राउ गरिएको खिन माङ लाटको शव आइतवार उनको परिवारलाई बुझाइएको थियो।

विश्वकर्माको जन्म मुसेनजिकै अवस्थित गाउँ नाम्टुमा भएको हो। त्यहाँ नेपालीभाषीको बाक्लो बस्ती छ। विगतमा फलाम खानीको लागि प्रख्यात नाम्टुमा काम गर्न नेपालीहरू १०० वर्षदेखि नै बर्मा आउने गर्थे।

मुसेमा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

म्यान्मार कू: सैनिक शासनविरुद्धको आन्दोलनमा एक नेपालीभाषी बर्मेलीको मृत्यु


उत्तरी राज्य राजस्थानको चुरुमा आइतबार तापक्रम ५०.८ डिग्री पुगेको भारतको मौसम विभागले जनाएको छ।

तापक्रम बढेपछि राजस्थान र मध्य प्रदेश राज्यमा गर्मीको लहर बढ्ने चेतावनी दिइएको छ। दुवै राज्यमा सर्वाधिक गर्मी हुने गर्छ।

यो वर्ष उत्तरी समथर भूमिदेखि पश्चिम तथा दक्षिणी भेगमा पनि प्रचण्ड गर्मी भएको छ।

घरबार नभएका व्यक्तिहरू गर्मीबाट धेरै पीडित भएका छन्। सडक व्यापारी, ट्राफिक प्रहरी तथा रिक्साचालकहरू गर्मीमै काम गर्न बाध्य छन्।

एमेजन तथा तयारी खानाको व्यापार गर्ने कम्पनीका कर्मचारीहरू पनि सामान पुर्‍याउन घाममै हिँड्छन्।

मौसमसम्बन्धी जानकारी दिने वेबसाइट एल डोराडोले विश्वका १५ गर्मी स्थानको सूचीमा सोमवार भारतका सातवटा सहरलाई राखेको छ। बाँकी आठ स्थान पाकिस्तानमा छन्।

पाकिस्तानको सिन्ध प्रान्तस्थित जेकोबाबादमा तापक्रम ५१ डिग्री सेल्सियस पुगेको छ। सो सहरलाई पृथ्वीकै सबैभन्दा गर्मी स्थान मानिएको छ।

मनसुनमा विलम्ब हुने लक्षण देखिएकाले गर्मी अझ अरू केही दिन रहने भारतको मौसम विभागले जनाएको छ।

भारतका केही सहरमा मानिसहरूले बाटो तथा सार्वजनिक स्थलमा बटुवालाई पानी तथा अन्य चिसो पेय पदार्थ वितरण गर्न थालेका छन्।

राजधानी नयाँ दिल्लीमा प्रहरीहरू छाता ओढेर काममा खटिएका छन्।

गर्मी बढेसँगै केही सहरमा पानीको सङ्कट भएको छ।

तर पन्जाबको अमृतसरमा मानिसहरू गर्मी छल्न पौडीपोखरीमा भेला हुने गरेका छन्।

दिल्लीमा यी बालबालिका दिउँसो पानीमा रमाइरहेका थिए।

सबै तस्बिरको सर्वाधिकार सुरक्षित

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारतमा गर्मी बढ्यो, तापक्रम ४५ डिग्रीभन्दा माथि


उत्पादनमा ह्रास आउन नदिन र स्थान विशेषका निम्ति १९ थरीका नयाँ बिउबिजनलाई सरकारी सूचीमा सूचीकृत गरिएपनि राम्रोसँग जानकारी दिन नसक्दा किसानहरूले लाभ लिन नसकेको बीउ उद्यमीहरू बताउँछन्।

नर्वे: उत्तरी ध्रुव नजिकैको बीउ भण्डार कस्तो

'जीन ब्याँक' स्थापना गरिने - BBC News नेपाली

सरकारी सूचीमा रहेको बिउबिजन लगाएपछि बाली बिग्रेमा क्षतिपूर्ति पाउने तथा बाली बीमा गर्न सहज हुने हुँदा त्यसतर्फ किसानहरू आकर्षित हुने बताइन्छ।

तर नयाँ बीउबिजनबारे सरकारले राम्रो जानकारी दिन नसक्दा किसानहरूले लाभ लिन नसकेको बिउ उद्यमीहरू बताउँछन्।

उत्पादन पनि धेरै

तेह्रथुमको लोकल सुन्तला, प्रतीज्ञा मुंगजस्ता नयाँ १९ थरी बिउलाई राष्ट्रिय बिउबिजन समितिको सिफारिसमा मन्त्रिपरिषद्ले राजपत्रमा प्रकाशित गर्न स्वीकृति दिएको छ।

धेरै उत्पादन हुने, रोग नलाग्ने र खासगरी परिवर्तित मौसममा पनि बढी उत्पादन हुने खाले बिउबिजन नयाँ सूचीमा राखिएको राष्ट्रिय बीउबिजन समितिका सदस्य सचिव मदन थापा बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "अलि बढी उत्पादन दिने, रोग वा किराहरु कम लाग्ने, बजारमा राम्रो हुने, जस्ता विषयमा अनुसन्धान गर्दै हामीले बीउबिजनलाई सूचिकृत गरेका छौं। यसलाई प्रबर्द्धन गर्ने काम हामी गर्छौं। "

नयाँ १९ थरी थपिएपछि अब नेपालमा ७१ जातका ६ सय ९८ थरी बीउबिजन सरकारी सूचीमा दर्ता भएको कृषि मन्त्रालयले जनाएको छ।

क्षतिपूर्ति

लामो अनुसन्धानपछि सरकारी सूचीमा पर्ने बीउका बाली बिग्रिए क्षतिपूर्ति पाउने व्यवस्था छ। सूचीकृत बीउको बाली बीमा गर्न पनि सहज हुने अधिकारीहरू बताउँछन्।

तर ती बीउबिजन र त्यसबाट प्राप्त हुने लाभबारे किसानसम्म पर्याप्त जानकारी पुग्न नसकेको कतिपय उद्यमीहरुको भनाइ छ।

एकजना बीउ उद्यमी मीना ढकाल भन्छिन् , "स्थानीय स्तरबाटै प्राविधिकहरू किसानको निरन्तर सम्पर्कमा रहि नयाँ बीउका बारेमा जानकारी गराउने र विश्वास दिलाउनुपर्छ। शिक्षाको कमी नै समस्या हो।"

बालीहरू बिग्रेको अवस्थामा किसानले क्षतिपूर्ति पाउन नसकेको गुनासो पनि कतिपय किसानको छ।

उद्यमीहरूका अनुसार बीउको विशेषता किसानसम्म पुर्‍याउन सरकारले अझ थप पहल गर्न जरूरी छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

जलवायु परिवर्तन: नेपाली बीउबारे थाहा छ?


उत्साहित गाउँलेहरूले उनको जितका लागि पूजा आयोजना गरेका हुन्।

डेमोक्रेटिक पार्टीबाट उपराष्ट्रपति पदकी उम्मेदवार कमला ह्यारिसकी आमा चेन्नई सहरबाट ३५० किलोमिटर टाढा रहेको गाउँमा जन्मेकी थिइन्।

उनका मावली हजुरबुवा पीभी गोपालन तुलसेन्द्रपुरमा बस्थे।

पीभी गोपालनको परिवार अहिले प्रदेशको राजधानी चेन्नई बस्छ।

धर्मासास्था नामका देवतालाई मङ्गलवार तुलसेन्द्रपुरममा दूधको अभिषेक गर्ने कार्यक्रम थियो।

चुनावमा ह्यारिसले जितून् भनेर स्थानीय बासिन्दाले गाउँका विभिन्न स्थानमा ब्यानर र फ्लेक्स बोर्डहरू राखेका छन्।

कमला ह्यारिसका हजुरबा पीभी गोपालनले धर्मसास्थालाई कुलदेवता मान्थे।

मन्दिरका एक सञ्चालक एसभी रामानान भन्छन्, "कमलाले पाँच वर्षको हुँदा उक्त मन्दिरको भ्रमण गरेकी थिइन्।"

उनी भन्छन्, "कमलाकी सानीमा सरला गोपालनले अहिले पनि हरेक वर्ष केही हजार रुपैयाँ दानका रूपमा मन्दिरलाई पठाउने गरेकी छन्।"

धर्मसास्था मन्दिर ३०० वर्षजति पुरानो छ।

गाउँले र नेताहरूले पनि यो मन्दिरमा विशेष पूजा लगाउने गर्छन्।

मन्दिर सञ्चालक समितिले स्थानीय बासिन्दाको भावनाको कदर गर्दै पूजा लगाउन दिएको हो।

रामाननले भने, "कमलाकी सानीमाले कमलाको नाममा सन् २०१४ मा मन्दिर पुननिर्माणका लागि ५,००० रुपैयाँ दान दिएकी थिइन्। अनि कमलाको नाम पनि दाताको नामको सूचीमा राखिएको छ।"

बीबीसी तामिलसँग कुरा गर्दै तुलसेन्द्रपुरममा पूजा आयोजना गर्नेमध्ये एक सुधाकरले भने, "उपराष्ट्रपतिको चुनावमा ह्यारिको सहभागिताले गाउँका युवाहरू गौरवान्वित छन्, उनीहरूको आत्मविश्वास बढेको छ।"

"उनीहरूले यस पटकको चुनावमा विशेष रुचि राखेका छन्। यो पटक कमलाले जितून् र हाम्रो गाउँको मान राखून् भन्ने हाम्रो चाहना छ।"

अमेरिकाको चुनावमा कति खर्च हुन्छ?

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिका निर्वाचन २०२०: उपराष्ट्रपति पदकी उम्मेदवार कमला ह्यारिसका लागि भारतस्थित मावली गाउँमा विशेष पूजा


उद्घाटन, समापन र मुख्य खेलहरू हुने काठमाण्डूको दशरथ रंगशाला पुनर्निर्माणको थुप्रै काम गर्न बाँकी देखिएको छ।

सन् २०१९ भित्र प्रतियोगिताको तिथि तय हुन नसके नेपालले आयोजनाको अवसर गुमाउन सक्ने उनीहरूको भनाइ छ।

साग लक्षित पूर्वाधार निर्माणको काममा भइरहेको ढिलासुस्ती र आवश्यक ठूलो बजेट अझै तयार हुन नसक्नुलाई खेलकर्मीहरूले नेपालको कमजोरीको रुपमा अर्थ्याइरहेका छन्।

यो वर्ष खेल सम्पन्न गर्ने घोषणा गर्दै दुई वर्ष अगाडि नेपालले प्रतियोगिता आयोजनाको जिम्मा लिएको थियो।

पटक पटक किन सर्दैछ मिति?

तर तयारीको कमी भन्दै दुई पटक पर धकेलिएको आयोजनाको नेपालले पछिल्लो तिथि आगामी वर्षको मार्च ९ देखि १८ तारिख तोकेको थियो।

यो अवधिमा पनि खेल गर्न नसक्ने सरकारले घोषणा गरिसकेको छ। तर अब कहिले गर्ने भन्ने तिथि भने तोक्न सकिएको देखिएको छैन।

नयाँ समयको लागि दक्षिण एशियाका सबै राष्ट्रबाट स्वीकृति लिनुपर्ने काम अझै नभएपछि दक्षिण एशियाली ओलिम्पिक काउन्सिलले समेत गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेको छ।

नेपाल ओलिम्पिक कमिटीका अध्यक्ष समेत रहेका दक्षिण एशियाली ओलिम्पिक काउन्सिलका अध्यक्ष जीवनराम श्रेष्ठले भने," सन् २०१९ भित्र आयोजना गर्ने कुरामा सबै राष्ट्रसँग छलफल गरेर निर्णयमा पुर्‍याउने कुरामा सफल हुन्छौं जस्तो मलाई लाग्छ। तर १९ बाट पछाडि लाने कुरा भयो भने आयोजनामा ठूलो प्रश्न हुनेछ।"

सरकारले १३ औं सागको तयारी लक्षित गरि यो वर्ष पूर्वाधार निर्माण र तयारीको निम्ति झण्डै साढे २ अर्ब रुपैयाँको बजेट विनियोजन गरेको थियो।

त्यसबाट कतिपय नयाँ खेलस्थल निर्माण र केही पुराना खेल स्थलहरूको मर्मत सम्भार भइरहेका छन्।

तर प्रतियोगिताको मुख्य खेलस्थल काठमाण्डूस्थित दशरथ रंगशाला तथा खेलहरू हुने अर्को शहर पोखरामा निर्माण भइरहेका पूर्वाधारको काम समयमा पूरा हुनेमा कतिपयको आशंका छ।

राष्ट्रिय खेलकुद परिषदको इन्जिनियरिङ विभागका प्रमुख अरुण उपाध्यायले अर्को वर्षसम्म रंगशालाको स्वरूप तयार हुने बताएपनि अन्य पूर्वाधार निर्माणका कामका लागि भने बजेट अभाव भएको बताउँछन्।

दोषी को?

उनले भने,"रंगशालाको लागि बजेटको समस्या छैन। तर अन्य खेलस्थलका थुप्रै काम बाँकी छ। त्यसको लागि बजेटको अभाव छ।"

प्रतियोगिता आयोजनाको निम्ति खेलकुद मन्त्री जगत बहादुर सुनारको अध्यक्षतामा मूल आयोजक समिति गठन भएको छ।

तर उक्त समितिले अहिलेसम्म काम अगाडि बढाउन सकेको देखिएको छैन।... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

दक्षिण एशियाली खेलकुद: कसरी सम्भव होला यो तालले नेपालमा '१३ औं साग गेम्स'


उनका अनुसार प्राचीन स्मारक पुनर्निर्माणमा कामले धेरै गति लिन नसकेको भए पनि समग्र काम भने ५० प्रतिशत पूरा भएको छ।

विसं २०७२ मा गोरखाको बारपाक र दोलखा केन्द्रविन्दु भएका भूकम्पपछि भत्किएका निजी आवास पुनर्निर्माणको काम अहिलेसम्म ८० प्रतिशतको हाराहारीमा सकिएको उनको भनाइ छ।

राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणका दुई भूतपूर्व प्रमुख कार्यकारी अधिकृतहरूले निजी आवास पुनर्निर्माणको काम सन्तोषजनक भएपनि तिनलाई अझै फरक ढङ्गले र अझै तीव्र गतिमा पूरा गर्ने ठाउँहरू रहेको टिप्पणी गरेका छन्।

प्राधिकरणमा उथलपुथल

भूकम्पले विनाश निम्त्याए लगत्तै राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण गठन गर्ने योजना सार्वजनिक भए पनि त्यसले मूर्तरूप लिन निकै समय लाग्यो।

मूर्त रूप पाएपछि पनि प्राधिकरणले एकाग्र भएर काम गर्न पाएन। सरकार परिवर्तन हुँदा प्राधिकरणको नेतृत्व पनि फेरियो र त्यसका काममा प्रभाव परिरह्यो।

भूकम्पको आठ महिनापछि २०७२ पुसमा गठन भएको प्राधिकरणले विभिन्न कानुनी अडचनको पनि सामना गर्‍यो।

कानुनी बाधा समाधान भएर प्राधिकरणले काम थालेको तीन वर्षको अवधिमा तीन प्रमुख कार्यकारीहरूले पाँच पटक पालो फेरिसकेका छन्।

पहिलो गोविन्द पोखरेल आए। त्यसपछि सुशील ज्ञवाली ल्याइए। फेरि पोखरेल नै ल्याइए। त्यसपछि युवराज भुसालको नियुक्ति भयो।

अहिले फेरि ज्ञवालीले नै प्राधिकरणको नेतृत्व सम्हालेर पुनर्निर्माणका कामहरू अघि बढाइरहेका छन्।

सुशील ज्ञवाली भन्छन्, "राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले काम थालेयता पछिल्ला वर्षमा पुनर्निर्माणका कामले गति लिएका छन्।"

उनको भनाइमा पुनर्निर्माणले संविधान निर्माण, भारतसँगको सीमानाका बन्द, तीन तहको चुनाव र अहिले सङ्घीयता कार्यान्वयनको चरणमा आइपुग्दा सन्तोषजनक गति लिइसकेको छ।

उनी भन्छन्, "हामीले (सन् २००८ को) चीनको सिचुवान भूकम्पपछिको जस्तो द्रुत पुनर्निर्माण गर्न सकेनौँ। तर हामीले (सन् २००१ को) भारतको गुजरात र (सन् २००५ को) पाकिस्तानको मुजफराबाद भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणको गतिलाई भेट्टाएका छौँ।"

उनको भनाइमा निजी आवास पुनर्निर्माणको कामसँगै शैक्षिक संस्था, सरकारी आवास, स्वास्थ्य संस्थाका कामहरू पनि "द्रुत गतिमा अघि बढिरहेका छन्।"

भूतपूर्व प्रमुख कार्यकारी अधिकृतहरूले के फरक पार्थे

प्राधिकरणको जन्म भएलगत्तै नेतृत्व सम्हाल्ने अवसर पाएका डाक्टर गोविन्द पोखरेलका विचारमा पछिल्लो समय भूकम्पप्रभावित गाउँ तथा नगरहरूमा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भूकम्पको चार वर्ष: 'आधा काम सकियो' तर कहिले सकिएला नेपाल पुनर्निर्माण?


उनका छोरा गणेश प्रसाद आफ्नी आमालाई गाउँमा बसेको एउटा भेलाले बोक्सीको आरोप लगाएको दुखेसो पोख्छन्।

"आमालाई रातिको बेला घरबाट घिसार्दै ल्याई पञ्चायती माझ रक्ताम्मे बनाइयो," घटनाको विवरण सुनाउँदै उनी भन्छन्।

यो सिराहाको नवराजपुरको घटना हो।

प्रदेश नं २ को प्रहरी कार्यालयका अनुसार गत आर्थिक वर्षमा प्रदेश नम्बर २ मा मात्र १६ जना र यो आर्थिक वर्षमा दुई जनालाई बोक्सीको आरोपमा ज्यादती गरिएका घटना दर्ता भएका छन्। दर्ता नभएका खोज्ने हो भने त्यो सङ्ख्या डरलाग्दो हुने बताइन्छ।

बोक्सीको आरोपमा महिलासँग कसरी अत्याचार हुन्छ र उनीहरू कतिसम्म पीडा सहन विवश छन् भन्ने कुराको सङ्केत यो घटनाले देखाउँछ।

सामाजिक न्याय पाउन नसकेका यस्ता महिलाको मानव अधिकारको दयनीय अवस्था बारम्बार सार्वजनिक हुँदै आएको छ।

महिलाविरुद्ध धार्मिक, सामाजिक, सांस्कृतिक, परम्परा वा अन्य आधारमा शारीरिक-मानसिक, यौनजन्य, मनोवैज्ञानिक वा अन्य कुनै किसिमका हिंसाजन्य कार्य हुँदा स्थानीय 'पञ्चायत'ले नै यसलाई छिनोफानो लगाउने प्रवृत्ति नेपाली समाजमा कायमै देखिन्छ।

कतिपय अवस्थामा पञ्चायतबाट नै कुनै महिलालाई बोक्सीको आरोप लगाउने वा तिनलाई दण्ड दिने प्रवृत्तिले अझै ठाउँ पाइराख्नु भनेको स्थानीय सरकारको कमजोरी मान्नेहरू कम छैनन्।

त्रुटिपूर्ण परम्परा

प्रत्येक वर्ष दशैँको आगमनसँगै तराई क्षेत्रमा एउटा अनौठो अन्धविश्वासले ठाउँ लिएको अझै देखिन्छ।

कतिपयले दशैँ आएपछि तराईमा बच्चाबच्चीको ढाडमा लसुन बाँधिदिने र निधारमा कालो टीका लगाइदिने गर्छन्।

त्यस्तो गर्नुको मुख्य कारणमा कतिपयले मान्दै र विश्वास गर्दै आएको 'डायन' अर्थात् 'बोक्सी' बाट सुरक्षा गर्नु रहेको बताइन्छ।

अरू समयको तुलनामा दशैँमा "बोक्सीहरू बढी सक्रिय हुने" अन्धविश्वास छ।

 घटस्थापनादेखि नै छोराछोरीलाई घरबाट बाहिर निस्किन नदिने, निस्किन दिए पनि 'तन्त्रमन्त्र' गरेर मात्र निस्किने दिने चलन मधेशका गाउँघरमा कतैकतै अद्यापि देखिन्छ।

त्यस्तै "बोक्सा-बोक्सीको मेला" वा "झाँक्री खेलाउने मन्दिर" ले बेलाबखतमा चर्चा पाइरहन्छन्।

साहित्यकार डा. सुरेन्द्र लाभ कतिपय सांस्कृतिक अनुष्ठानहरूले गर्दा यस्ता अन्धविश्वासले समाजमा गहिरोसँग जरा गाडेको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "नयाँ पुस्तामा आएको सचेतनाका कारण यसलाई थोरै चिर्न सकिएको छ।"

कानुन बलियो, कार्यान्वयन सुस्त

महोत्तरीको तात्कालिक सिमरदही गाउँविकास समिति-१ की... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

बोक्सीको आरोप: 'तराईतिर दशैँको बेला बोक्सी सक्रिय हुन्छन् भन्ने अन्धविश्वास छ'


उनका छोरीहरूले उनको उपचारबारे प्रस्ट जानकारी माग गरेका छन्।

केही समय अगाडि मस्तिष्कको सफल शल्यक्रिया गराएका म्याराडोनाको ६० वर्षको उमेरमा हृदयाघातबाट गत बुधवार निधन भएको थियो।

घर र क्लिनिकमा प्रहरी

म्याराडोनाका छोरीहरूले आफ्ना पिताको उपचारबारे प्रश्न उठाउँदै बयान दिएका थिए।

त्यसपछि आर्जेन्टीनाको राजधानी ब्यूनस एरिजको प्रहरीले म्याराडोनाका चिकित्सक लियोपोल्डो लुकको घर तथा निजी क्लिनिकमा छापा मारेर प्रमाण बटुल्ने प्रयास गरेको छ।

करिब ३० जना प्रहरी अधिकारीहरू आइतवार बिहान लुकको घर पुगेका थिए भने २० जना उनको क्लिनिकमा पुगेका थिए।

म्याराडोनाका अन्तिम दिनहरूबारे प्रस्टता खोजिरहेका अभियोजनकर्ताहरूले उक्त छापा मार्न निर्देशन दिएका थिए।

ती अधिकारीहरूले कम्प्युटर, मोबाइल फोन तथा मेडिकल नोटहरू बरामद गरेका छन्।

कस्तो लापरबाही?

म्याराडोनाको ६० वर्षको उमेरमा गत बुधवार हृदयाघातका कारण निधन भएको थियो।

त्यसअघि उनको मस्तिष्कको सफल शल्यक्रिया भएको थियो।

तर शल्यक्रियापश्चत् निवासमा तङ्ग्रिन आवश्यक सुविधा पर्याप्त नभएको आशङ्का गरिएका छन्।

दुर्व्यसनमा लागेकाहरूको विशेष निगरानी गर्न सक्षम नर्सहरूलाई २४ घण्टा खटाइएको थियो कि थिएन अनि चिकित्सक तथा एम्बुलेन्सको उपलब्धता थियो कि थिएन भनेर छानबिन गरिँदैछ।

एउटा भावुक प्रेस सम्मेलनमा उनका चिकित्सक लुक रोएका थिए र आफूले मित्रको ज्यान जोगाउन हरसम्भव उपाय गरेको बताएका थिए।

लुकमाथि हालसम्म कुनै अभियोग भने लगाइएको छैन।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

डिएगो म्याराडोना: चिकित्सकमाथि लापरबाहीको शङ्कामा छानबिन


उनका नाति डा. विपीन नेपालका अनुसार साहित्यकार नेपाल केही महिनादेखि गम्भीर रूपमा अस्वस्थ थिए।

केही महिनादेखि विस्मृति र अल्सरबाट पीडित नेपालको पछिल्लो समय फोक्सोमा सङ्क्रमण भएको थियो।

उनका 'नेपाली शब्दसागर' नामक शब्दकोश तथा अन्य दर्जनौँ साहित्यिक कृति प्रकाशित छन्। विसं २०५७ मा प्रकाशित नेपाली शब्दसागरमा एक लाख २५ हजार मूलशब्द प्रविष्ट छन्।

विसं १९७९ को रामनवमीका दिन काठमाण्डूको महाराजगन्जमा जन्मिएका उनी गत साता ९६ वर्ष पूरा गरेर ९७ वर्षमा प्रवेश गरेको उनका माहिला छोरा विनयकुमार नेपालले बताए।

नेपालका केही पुस्तकहरूमा उनको जन्म विसं १९८४ मा भएको उल्लेख गरिएको छ। त्यसलाई आधार मानेर यसअघि उनको उमेर ९१ वर्ष लेखिएको थियो।

दिउँसो दुई बजे चाबहिलस्थित आफ्नै निवासमा निधन भएका नेपालको पशुपति आर्यघाटमा साँझ दाहसंस्कार भयो।

संस्कृत साहित्यमा स्नातक र नेपालीमा स्नातकोत्तर गरेका नेपालले नेपाली भाषा प्रकाशिनी समिति, भाषानुवाद परिषद् र नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा काम गरेका थिए।

उनले लामो समय विभिन्न विद्यालय र क्याम्पसहरूमा अध्यापन पनि गरे।

शब्दसागरमा प्रकाशित उनको सङ्क्षिप्त परिचयमा विसं २००७ सालदेखि विभिन्न पत्रपत्रिका तथा रेडियोमा उनले नेपाली, संस्कृत, नेवारी र हिन्दी भाषामा लेख, रचना तथा नाटक विभिन्न उपनामबाट प्रकाशित वा प्रसारित हुन थालेको उल्लेख छ।

उनको पहिलो कृति 'युगको वारिस' विसं २००८ मा प्रकाशित भएको थियो।

विसं २०१० मा नेपालीमा प्रकाशित मेक्सिम गोर्कीको 'आमा' उपन्यासको अनुवादका लागि उनले रुस सरकारबाट पुरस्कार पाएका थिए।

विभिन्न मानसम्मान पाएका उनलाई देवकोटा काव्य सम्मान-२०६०, मदन पुरस्कार स्वर्णवर्ष सम्मान-२०६२ पनि दिइएको थियो।

गद्य तथा पद्यमा लिखित आफ्ना मौलिक कृतिबाहेक नेपालले संस्कृत साहित्यका विभिन्न कृतिहरूको नेपालीमा अनुवाद गरेका छन्।

 तीमध्ये केही प्रकाशित हुन बाँकी नै छन्।

यो पनि पढ्नुहोस्

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

वसन्तकुमार शर्म्मा 'नेपाल': वयोवृद्ध साहित्यकार तथा शब्दकोशकारको निधन


उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी रामबहादुर थापा 'बादल'ले ४,०१४ मतभार प्राप्त गरेका थिए।

प्रमुख निर्वाचन अधिकृत बनेका जिल्ला न्यायाधीश डिल्लीरत्न श्रेष्ठले निर्वाचन परिणामको घोषणा गर्दै उक्त जानकारी दिएका हुन्।

नेकपा माओवादी केन्द्र छोडेर नेकपा एमालेमा लागेपछि रामबहादुर थापालाई माओवादी केन्द्रले गरेको कारबाहीका कारण उनले सांसद पद गुमाउन पुगेका थिए।

सोही पदका लागि पुनः निर्वाचन हुँदा नेकपा एमालेका तर्फबाट थापा उम्मेदवार बनेका थिए।

निर्वाचन आयुक्तका अनुसार खिमलाल देवकोटाको चुनाव चिह्न कलम थियो। उनले मतभार ५०८८ प्राप्त गरेका थिए।

त्यसैगरी नेकपा एमालेका तर्फबाट रामबहादुर थापा बादलको चिह्न सूर्य थियो, उनले मतभार ४०१४ प्राप्त गरेका थिए।

नेपाल मजदुर किसान पार्टीका कृष्णबहादुर तामाङको चुनाव चिह्न मादल थियो। उनले जम्मा मतभार १३२ प्राप्त गरे।

मत

निर्वाचनमा ९७ प्रतिशत अर्थात् ३ सय ३८ मत खसेको जनाइएको छ ।

प्रदेश र स्थानीय तहले मतदान गर्ने उक्त निर्वाचनमा प्रदेश तर्फ १ सय ५ र स्थानीय तह तर्फ २ सय ३८ मत रहेकोमा प्रदेश तर्फ ४ र स्थानीय तह तर्फ ५ जना मतदानमा सहभागी नभएको बताइएको छ।

त्यसैगरी प्रदेश तर्फबाट ३ जना विवेकशील  साझा पार्टी र १ जना नेपाल मजदुर किसान पार्टीका प्रतिनिधि मतदानमा सहभागी भएनन्।

स्थानीय तह बाट ३ जना नेपाली कांग्रेस १ नेकपा एमाले र १ जना नेपाल मजदुर किसान पार्टीबाट मतदानमा उपस्थित नभएको आयोगले जनाएको छ।

उक्त निर्वाचनमा नेकपा एमालेका खिमलाल देवकोटाले स्थानीय तह तर्फ १ सय २८ मत प्राप्त गरेका छन् भने प्रदेश तर्फ ५८ मत प्राप्त गरेका छन्।

उन प्रतिद्वन्द्वी नेकपा एमालेका राम बहादुर थापा बादलले स्थानीय तर्फ १ सय ३ र प्रदेश तर्फ बाट ४५ मत प्राप्त गरेका थिए।

राष्ट्रिय सभाको कुनै पद रिक्त भएको ३५ दिन भित्र निर्वाचन गरी पदपूर्ति गर्ने प्रावधान रहेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

राष्ट्रिय सभा उपनिर्वाचन: नेकपा एमालेका उम्मेदवार रामबहादुर थापा पराजित, खिमलाल देवकोटा विजयी