सोमवारको 'तथाकथित' बन्दको पूर्वसन्ध्यामा विप्लव समूहकै कार्यकर्ता विस्फोटमा मारिएको र घाइते भएको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट देखिएको गृह मन्त्रालयद्वारा जारी एउटा विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

त्यसैगरी घटनामा मारिएका चारजना आफ्ना कार्यकर्ता रहेको नेत्रविक्रम चन्द 'विप्लव'द्वारा हस्ताक्षरित विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएको छ।

यसअघि गत फागुनमा सोही समूहले ललितपुरको नख्खुस्थित निजी दूरसञ्चार कम्पनी एनसेलको कार्यालयबाहिर विस्फोट गराउँदा एक सर्वसाधारणको ज्यान गएको थियो।

निशाना

बीबीसी नेपालीसित कुरा गर्दै सो समूहका एक केन्द्रीय नेता हेमन्तप्रकाश ओलीले उक्त विस्फोट आफूहरूले नै गराएको स्वीकारेका थिए।

प्रहरीका अनुसार त्यसबेला देशका कैयौँ स्थानमा एनसेलका टावरलाई लक्षित गरी विस्फोटहरू गराइएका थिए।

‘नख्खु विस्फोट’मा सुरक्षा निकायको कहाँ कमजोरी देखियो

नेत्रविक्रम चन्द नेतृत्वको दलका गतिविधिबारे 'चिन्ता'

आइतवारका घटनाबारे सङ्घीय संसद्‌मा सोमवार जवाफ दिँदै गृहमन्त्री रामबहादुर थापाले विप्लव समूहको अहिले मुख्य निशाना काठमाण्डू उपत्यका रहेको बताए।

सो क्रममा उनले विप्लव समूहले 'जनसरकार'का रूपमा जनपरिषद् र 'जनसेना'का रूपमा चारवटा कम्पनी पनि निर्माण गरिसकेको संसद्‌लाई जानकारी गराए।

सुरक्षाको जिम्मेवारी सम्हालेको स्वयम् गृह मन्त्रालय र प्रहरीको आइतवारका घटना बारेका भनाइले कैयौँ प्रश्न खडा गरेको सुरक्षा मामिलाका जानकारहरू बताउँछन्।

एउटा प्रश्नः सरकारले गतिविधिमा प्रतिबन्ध लगाइसकेको एउटा समूहले 'जनसरकार' र 'जनसेना' गठन गरिसकेको थाहा हुँदा हुँदै सुरक्षा रणनीति किन प्रभावकारी हुन सकेन?

अर्को प्रश्नः विप्लव समूहले गत सोमवार बन्द आह्वान गरिसकेको पृष्ठभूमिमा सर्वसाधारणलाई त्रसित बनाउन त्यसको पूर्वसन्ध्यामा हिंसात्मक गतिविधि गराउन सक्छ भन्ने कुराको भेउ सुरक्षा निकायले किन पाउन सकेनन्?

सुरक्षा मामिलाका जानकार गेजा शर्मा वाग्ले भन्छन्, "विप्लव समूहका गतिविधिमा प्रतिबन्ध लगाएर राजनीतिक प्रचारबाजी धेरै भयो, तर त्यो समूहका विध्वंसात्मक गतिविधि रोक्न सुरक्षा निकायबीच जुन खालको समन्वय हुनुपर्दथ्यो त्यो भएको देखिएन।"

सूचना सङ्कलनका मामिलामा सुरक्षा निकायबाट कमजोरी भएको कुरामा पूर्व गृहसचिव सूर्य सिलवाल पनि सहमत देखिन्छन्।

सतर्कता

आइतवारका घटनाहरूलाई उनी सूचना सङ्कलन र सुरक्षा सतर्कतासँग जोडेर पनि हेर्छन्।

"खासगरी सूचना सङ्कलन गर्ने, तिनको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

काठमाण्डूमा विस्फोटः सुरक्षा कमजोरी कि चुनौतीको कम आकलन


सोमवारको उतारचढावपूर्ण २४ घण्टामा उनले आफ्नो मन्त्रिपरिषद्का दुई वरिष्ठ मन्त्रीहरू गुमाएकी छन्।

ब्रिटेनले युरोपेली संघ इयु छोडेपछि पनि उनीहरूसँग निकट व्यापार सम्बन्ध राख्ने उनको योजनालाई लिएर ती मन्त्रीहरूले राजीनामा दिएका हुन्।

ब्रेक्जिटका मुख्य वार्ताकार डेभिड डेभिसले राजीनामा दिएपछि विदेशमन्त्री बरिस जोनसनले पनि दिएका हुन्।

उपनिवेशको हैसियत

जनसनले प्रधानमन्त्री मेको योजनाले देशलाई उपनिवेशको हैसियतमा पुर्‍याउने बताएका छन्।

तर मेले सरकार वा विपक्षी दलमा औपचारिक स्थान नभएका सांसदहरूसँग भेटेकी थिइन्।

मे महत्वपूर्ण 'ब्रेक्जिट' विधेयकमा विफल

ब्रेक्जिट पश्चात दुई वर्षे संक्रमणकालको प्रस्ताव

युरोपेली संघबाट ब्रिटेन बाहिरिनुपर्नेमा वकालत गर्नेहरूले आफूहरू अहिले मेविरुद्ध नजाने बताएका छन्।

जनसनले राजीनामा दिएपछि उनको ठाउँमा स्वास्थ्यमन्त्री जेरेमी हन्ट आएका छन्।

अविश्वास

हन्टको ठाउँमा चाहिँ संस्कृति मन्त्री म्याट ह्यानकक आएका छन्। ब्रिटेनले सन् २०१९ को मार्च युरोपेली संघ  छोड्दैछ।

तर दुवै पक्षले त्यसपछि व्यापारबारे के गर्ने भन्नेमा चाहिँ सहमति जनाउन बाँकी नै छ।

ब्रिटेनको यस्तो उतारचढावपूर्ण दिनलाई युरोपमा अविश्वासको रुपमा हेरिएको छ।

युरोपेली परिषद्का अध्यक्ष डोनल्ड टुस्कले ब्रेक्जिटले निम्त्याएको समस्या समाधान अझै टाढा रहेको बताएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ब्रिटेनः २४ घण्टाभित्र दुई मन्त्रीको राजीनामा


सोमवारको मन्त्रिपरिषद् बैठकले उक्त निर्णय गरेको सरकारका प्रवक्ता मन्त्री युवराज खतिवडाले बताए।

बैठकको निर्णय सार्वजनिक गर्न मङ्गलवार आयोजित पत्रकार सम्मेलमा उनले भने, "अब भरे राति १२ बजेबाट लकडाउन सकियो भन्ने बुझ्नुपर्यो।"

तर विभिन्न क्षेत्रमा जारी कतिपय प्रतिबन्धहरू कामयमै राखिएको र त्यसलाई क्रमश: खुला गर्दै लगिने पनि उनले बताए।

प्रवक्ताले के भने?

लकडाउनका बारेमा उपस्थित पत्रकारले पुन: प्रश्न गरेका थिए।

त्यसको जवाफ दिँदै मन्त्री खतिवडाले भने, "... एउटा कुरा म फेरि दोहोर्याउँछु। हामी अहिले लकडाउनमा छौँ भन्ने दिन अब भरे राति १२ बजेबाट परेन।"

"... यो लकडाउनले हामीलाई धेरै मनोवैज्ञानिक त्रास पनि दियो र अर्को प्रकारले हामीलाई धेरै कुराका लागि बहानाबाजी पनि भयो। यो कुरा चाहिँ अब नहोस्।

तर अर्थ एवम् सूचना, सञ्चार तथा प्रविधि मन्त्री खतिवडाले कोरोनाभाइरसको जोखिम भने कायम रहेको बताए।

उनले भने, "तर त्यो भनेर हामीलाई ... सङक्रमणको जोखिम छैन भन्ने होइन।"

जोखिम कायम रहेकै कारण अन्य केही क्षेत्रमा पनि केही प्रतिबन्धहरू रहने बताइएको छ।

खुल्ने क्षेत्र के-के?

खतिवडाका अनुसार सरकारले साउन १५ गतेदेखि सर्तहरूसहित होटल, रेस्टुराँ, ट्राभल तथा ट्रेकिङलगायत पर्यटन व्यवसायहरू खुला गर्ने निर्णय गरेको छ।

उनले भने, "यसमा खासगरी ट्राभल, ट्रेकिङका एजेन्सीहरू खोल्न सक्छन्, बुकिङ सुरु हुनसक्छ र आउदो हिउँदे सीजनको पर्यटन व्यवसायलाई ध्यानमा राखेर अहिलेदेखि नै कोभिडको जोखिम कम हुनासाथ यी क्षेत्रहरू सबै खुल्दै जाने सन्दर्भमा तयारीस्वरूप यस्ता सामान्य सेवा दिने कार्यालयहरू खोल्दै जाने निर्णय भएको छ।" (यसअघि समाचारमा पर्वतारोहण खुला नभएको उल्लेख गरिएकोमा संशोधन गरिएको छ।)

त्यस्तै अन्य विभिन्न व्यवसाय र क्षेत्रहरू पनि आगामी भदौ १ गतेदेखि खुला गर्ने जानकारी खतिवडाले दिए।

खतिवडाले दिएको जानकारी अनुसार सबै खुला गरिने क्षेत्रले जनस्वास्थ्य मापदण्ड र कोरोनाभाइरसबाट बच्ने सुरक्षात्मक उपायहरू अपनाउनुपर्नेछ।

होटलहरू खुले पनि त्यहाँ सामूहिक भोज भने गर्न पाइने छैन।

भदौदेखि विद्यालयले भर्ना लिन पाउने

भदौ १ गतेदेखि विद्यालयहरूले विद्यार्थी भर्ना लिन पाउनेछन्।

तर कक्षाहरू भने दूरशिक्षाकै माध्यमबाट मात्र चलाउनुपर्ने मन्त्री खतिवडाले जानकारी दिए।

त्यस्तै भदौ १ गतेदेखि लामो र छोटो दूरीका अन्तर-जिल्ला सार्वजनिक यातायात पनि सञ्चालन... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: लकडाउन अन्त्य भएको सरकारका प्रवक्ताको भनाइ, विद्यालयले भदौदेखि भर्ना लिन पाउने


सोमवारको सो घटनापछि नेपालको सरकारले साइबर सुरक्षाको कमजोर अवस्था सुधार्न ठोस कदम चाल्न नसक्दा समस्या देखिने क्रम नरोकिएको जानकारहरूले बताएका छन्।

मुलुकका महत्त्वपूर्ण सरकारी निकायका वेबसाइट र तथ्याङ्क राखिने राष्ट्रिय सूचना प्रविधि केन्द्रको सर्भरमा ह्याक भएका घटनाहरू सार्वजनिक हुनुले नेपालको अवस्था कति कमजोर छ भन्ने देखाएको विज्ञहरूको मत छ।

निजी क्षेत्रको वर्चस्व रहेका प्रणालीहरूको अवस्था पनि कमजोर रहेको र डिजिटल सुरक्षासम्बन्धी आधारभूत साक्षरताको अभाव रहेको बताइएको छ।

फरक नजर

डिजिटल नलेज म्यानेजमेन्ट विशेषज्ञ हेमपाल श्रेष्ठका अनुसार नेपालमा डिजिटल सामग्रीका प्रयोगकर्ताहरू बढेको भए पनि प्रविधि कसरी सुरक्षित प्रयोग गर्ने भन्ने जानकारी भएका व्यक्तिहरूको सङ्ख्या निकै कम छ।

बालबालिकादेखि वृद्धवृद्धाले समेत प्रविधिको प्रयोग गर्नुपर्ने अवस्थाबीच सरकारले नीति निर्माणमा ध्यान दिनुपर्ने र 'डिजिटल फर्स्ट' भन्ने कुरा नारामा मात्रै सीमित राख्न नहुने उनी बताउँछन्।

श्रेष्ठ भन्छन्, "निजी, सामुदायिक तथा सरकारी क्षेत्रमा प्रविधिको प्रयोग गरेर सेवा दिनुपर्छ। त्यसले सबैलाई प्रविधि प्रयोग बारे ज्ञान दिन सहज हुन्छ।"

"त्योसँगै सुरक्षा कसरी मजबुत बनाउने भन्ने विषय पनि सँगसँगै अघि बढाउनुपर्छ।"

डिजिटल सुरक्षाका लागि जागरूकता, क्षमता र सहकार्य आवश्यक रहने श्रेष्ठ बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "यी सब काम गर्न सूचना प्रविधिका क्षेत्रमा काम गर्ने दक्ष जनशक्तिको आवश्यकता पर्छ।"

"सूचना प्रविधि संवेदनशील पूर्वाधार भइसक्यो। सूचना प्रविधिसम्बन्धी विषयहरू क्षणक्षणमा विकसित भइरहन्छ।"

साइबर सुरक्षा

जानकारहरूका अनुसार सुरक्षा र प्रतिरक्षासम्बन्धी कार्य चौबिसै घण्टा गर्नुपर्ने हुन्छ। र त्यो सूचना प्रविधिको हकमा पनि लागु हुन्छ।

"तर पनि सुरक्षाको प्रत्याभूति भनेको १०० प्रतिशत नै भने हुँदैन। डिजिटल सुरक्षा चुस्त बनाउन निरन्तर काम गरिरहनुपर्ने हुन्छ," श्रेष्ठले भने।

सूचना प्रविधिका विषय चलायमान बनाउन सामान्य ज्ञान भएका जनशक्ति पर्याप्त रहे पनि त्यस्तो ढाँचा बनाउन भने विज्ञहरूको आवश्यकता पर्ने उनको भनाइ छ।

गत वर्ष चिनियाँ ह्याकरहरू केही ब्याङ्कको एटिएम प्रणालीमा पस्न सफल भएका थिए

नेपालको अवस्था

सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयका सहसचिव अनिलकुमार दत्त प्रविधिको प्रयोग बढ्दै गएको अवस्थामा सरकारले पनि त्यसतर्फ ध्यान बढाएको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

पर्यटनमन्त्रीको कार्यक्रममा अश्लील भिडिओ; विज्ञ भन्छन्, 'डिजिटल सुरक्षा साक्षरता आवश्यक'


सोमवारदेखि सबै सरकारी कार्यालयहरू सञ्चालनमा ल्याउने सरकारी निर्णयसँगै गतिविधिहरू अझै बढ्ने निश्चित छ।

लकडाउनको ढाँचामा ल्याइएको परिवर्तनले जनजीवन केही हदसम्म सहज भएको मानिसहरूले बताइरहेका छन्।

पछिल्ला दिनमा तरकारी बजारदेखि किराना पसल लगायत भिडभाड हुने ठाउँहरूमा मानिसहरूले एकअर्कासँग खासै दूरी कायम नगरेको र कतिपयले मास्क पनि नलगाउने गरेको गुनासो सुनिन थालेको छ।

तर लकडाउन खुकुलो पारिएको बेला मानिसहरूका सानो लापरवाहीले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण झन् फैलने जोखिम बढाएको भन्दै सङ्क्रामक रोग विशेषज्ञ तथा जनस्वास्थ्यविद्‌हरूले सचेत गराएका छन्।

जोखिम बढेको हो?

मानिसहरूको लापरवाहीका कारण सङ्क्रमण बढ्दै गए राज्यले लकडाउन दोहोर्‍याउन सक्ने सम्भावना रहेको उनीहरू बताउँछन्।

जनसङ्ख्या तथा स्वास्थ्य मन्त्रालयलले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्क अनुसार नेपालमा आइतवारसम्म सङ्क्रमितको सङ्ख्या ५,७०० नाघिसकेको छ।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबाट मृत्यु हुने व्यक्तिहरूको सङ्ख्या १९ पुगेको छ।

यसअघि लकडाउनकै कारण मानिसहरू घरमै बसिरहँदा सङ्क्रमण धेरै फैलिन नपाएको र अस्पतालहरू नभरिएको अवस्था रहेको सङ्क्रामक रोग विशेषज्ञ डा. अनुप सुवेदीको ठम्याइ छ।

उनी थप्छन्, "सङ्ख्या धेरै बढ्यो र अस्पतालहरूको क्षमताले थेग्न सकेन भने अन्यत्रभन्दा हामीकहाँ मृत्युदर असाध्यै बढ्न सक्छ।"

नेपालमा लकडाउन लागु गर्दा र अहिले आएर खुकुलो पार्दा पर्याप्त गृहकार्य नगरिएको जनस्वास्थ्यविद्‌हरू बताउँछन्।

'नियन्त्रण भएको छैन'

जनस्वास्थ्यविद् डा. शरदराज वन्त भन्छन्, "लकडाउन खुकुलो पार्नुअघि पर्याप्त गृहकार्य गर्नुपर्थ्यो र विकल्पहरू दिनुपर्थ्यो। किनभने महामारी अझै नियन्त्रण भइसकेको अवस्था होइन।"

तर राज्यले गर्नुपर्ने कामसँगै नागरिकको पनि केही जिम्मेवारी रहेको उनी स्मरण गराउँछन्।

"लकडाउन खुकुलो पार्नुलाई सङ्क्रमण सकिएको अर्थमा कदापि लिनु हुँदैन। कार्यालय अथवा बजार जहाँ जाँदा पनि दूरी कायम गर्ने अभ्यासलाई निरन्तरता दिनुपर्‍यो।"

"हाम्रो लापरवाही र हामीले अपनाउनुपर्ने सतर्कतामा कमी हुँदा सङ्क्रमण अझ माथि जाने सम्भावना रहिरहन्छ।"

त्यसमा डा. सुवेदी पनि सहमत छन्।

"भिडभाड गर्ने र मास्क नलगाउने काम पटक्कै गर्नु हुँदैन। सरकारले गर्नुपर्ने काम कम भएपछि नागरिकले आफ्नो सुरक्षामा आफैँले ध्यान दिनुपर्‍यो," उनले भने।

लकडाउन खुकुलो पारिएपछि सार्वजनिक गतिविधिमा देखिएका मानिसहरूले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपालः के लकडाउनको ढाँचामा परिवर्तनसँगै सङ्क्रमणको जोखिम बढेको हो


सोमवारसम्म २,८३५ व्यक्ति उक्त भाइरसबाट पीडित भएको तथ्याङ्क थियो। तर मङ्गलवार कम्तीमा ४,५१५ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छ।

उक्त भाइरस रोकथाम गर्ने प्रयासमा केही सहरमा यात्रा गर्न प्रतिबन्ध लगाइएको छ भने सार्वजनिक स्थलमा अनिवार्य रूपमा मास्क लगाउनुपर्ने नियम लागु गरिएको छ।

वुहान तथा हुबे प्रान्तका अधिकांश स्थान सुनसान देखिन्छन्।

हुबे प्रान्तको वुहान सहरबाट उक्त भाइरस फैलिएर अहिले अन्यत्र पुगिसकेको छ।

कोरोनाभाइरस फैलिएको हुबे प्रान्त

चीनका केही मुख्य सहरमा सार्वजनिक यातायात बन्द गरिएको छ र नयाँ वर्षको बिदा तीन दिन थपिएको छ।

अमेरिकाले आफ्ना नागरिकहरूलाई आफ्नो चीन यात्राबारे पुर्नविचार गर्न र हुबे प्रान्तमा यात्रा नगर्न सुझाव दिएको छ।

अन्य थुप्रै देशले चीनमा यात्रा नगर्न सुझाव दिनुका साथै त्यहाँ फसेका आफ्ना नागरिकलाई फिर्ता ल्याउन योजना बनाएका छन्।

चीनभन्दा बाहिर भने अहिलेसम्म कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणका कारण कसैको मृत्यु भएको छैन।

कहाँकहाँ फैलिएको छ?

कोरोनाभाइरस चीनबाट अन्यत्र पनि फैलिसकेको छ। कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित व्यक्ति एशिया, अस्ट्रेलिया, युरोप तथा अमेरिकामा पनि भेटिएका छन्।

तर प्रभावित व्यक्तिको सङ्ख्या कम छ।

मङ्गलवारसम्म चीनबाहेक १६ देशमा ४७ व्यक्ति सङ्क्रमित भएको पुष्टि भएको छ।

सङ्क्रमित सबैजसो व्यक्ति वुहानबाट फर्किएको बताइएको छ।

के हो कोरोनाभाइरस?

कोरोनाभाइरस रुघाखोकी लगाउने भाइरसहरूको परिवारको एउटा सदस्य हो।

तर अहिले फैलिएको यो भाइरस पहिला देखिएको थिएन। त्यसैले यो नयाँ भाइरसलाई 2019-nCov नामकरण गरिएको छ।

अन्य पशुपक्षीबाट सरेपछि नयाँ भाइरसहरू मानिसमा सामान्य बन्छन्।

चमेरोबाट बिरालोजस्तो देखिने सिभिट र त्यसपछि मानिसमा भाइरस सरेपछि सन् २००३ मा श्वासप्रश्वासम्बन्धी रोग सार्सको प्रकोप फैलिएको थियो।

यो नयाँ भाइरसले पनि श्वासप्रश्वास प्रणालीमा गम्भीर खालको सङ्क्रमण गराउँछ।

ज्वरो आउनु, त्यसपछि सुक्खा खोकी लाग्नु र केही हप्तापछि सास फेर्न गाह्रो हुनु यो रोगका लक्षण हुन्। सङ्क्रमण भएका केही बिरामीलाई अस्पताल लगेर उपचार गर्नुपर्ने स्थिति उत्पन्न हुन्छ।

यो रोगको छुट्टै औषधि वा खोप छैन।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण भएका एकचौथाइ मानिसलाई मात्रै गम्भीर समस्या हुने बताइन्छ।

मृत्यु हुनेमा अधिकांश वृद्धावस्थाका वा स्वास्थ्यसम्बन्धी अन्य समस्या भएका व्यक्ति छन्।

चिनियाँ... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: चीनमा सङ्क्रमणबाट १०६ जनाको मृत्यु, बिरामीको सङ्ख्या ह्वातै बढ्यो


सोर्‍ह वर्षको हुँदा नेपाल आएका आशिक हुसेनलाई परिवारको चिन्ताले बैचैन बनाएको छ

पसलेहरू पर्यटकलाई किनमेलका लागि बोलाइरहेका थिए।

त्रिदेवी सडक कटेर थंबही हुँदै बायाँ मोडिएर ठमेल मार्गतर्फ लाग्दा भने त्यहाँका केही पसलहरूमा त्यस्तो चहलपहल देखिएन।

पस्मिना, गलैँचा, फेल्ट र पेपरमेसीका उपहार दिन मिल्ने रङ्गीचङ्गी सामानहरू सजाएर राखिएकाले पसलहरू चम्किला थिए तर पसलमा बस्नेहरूको मुहारमा कुनै चमक थिएन।

नेपालमा व्यापार गरेर बसेका कश्मीरी पसले र कामदारहरू 'काउन्टर'मा राखिएको सानो टेलिभिजनमा झुम्मिएका देखिन्थे। उनीहरूको अनुहारमा चिन्ताको भाव स्पष्ट थियो।

कतिपय एक-आपसमा 'अब के हुने हो?' भन्दै कुराकानी गरिरहेका थिए।

चिन्तित र त्रसित

टेलिभिजन अगाडि बस्नेमध्ये धेरैले अनौपचारिक कुराकानीमा आफूहरू निक्कै 'चिन्तित र त्रसित' बनेको बताए। तर केही मात्र औपचारिक कुराकानी गर्न तयार भए।

काठमाण्डूको पर्यटकीय क्षेत्र ठमेलमा वर्षौँदेखि विभिन्न व्यवसाय गरिरहेका कश्मीरीहरूको चिन्ताको कारण भारत सरकारको निर्णय हो।

अहमद इम्तियाजलाई बकर ईद आउनै लाग्दा कश्मीरमा यस्तो परिस्थिति बनेकोमा निकै चिन्ता लागेको छ

सोमवार भारतले कश्मीरलाई विशेषाधिकार दिने संविधानको एउटा धारालाई खारेज गर्दा उत्पन्न परिस्थितिले उनीहरूलाई त्रसित बनाएको छ।

भारतीय संविधानको धारा ३७० लाई खारेज गर्नका लागि भारत सरकारले गत सातादेखि नै कश्मीरमा विभिन्न बन्देजहरू लगाएको छ।

त्यहाँ कर्फ्यु जारी छ र फोन तथा इन्टरनेट सेवा पनि बन्द गरिएको छ।

त्यसले गर्दा नेपालमा बसेर व्यवसाय गरिरहेका कश्मीरीहरूले आफ्ना परिवारसँग सम्पर्क समेत गर्न पाएका छैनन्।

बन्द कश्मीरबाट पहिलो भिडिओ सामग्री

बेचैनी

आफन्त र परिवारसँग प्रत्यक्ष सम्पर्क हुन नसक्दा र विभिन्न खाले हल्ला सहितका समाचार आउँदा आफूहरू आत्तिएको उनीहरू बताउँछन्।

त्यस्तै मध्येका एक हुन् - जम्मू-कश्मीरको राजधानी श्रीनगरको शहरी क्षेत्रका जहाँगीर अहमद धर।

करिब पाँच वर्षदेखि ठमेलस्थित एकजना कश्मीरीकै पसलमा कार्यरत उनलाई कश्मीरको पछिल्लो अवस्थाका कारण आफ्ना परिवारको निकै चिन्ता लागेको छ।

श्रीनगरमा उनको घर रहेको क्षेत्रमा अन्य बेला पनि सुरक्षा फौज र स्थानीय युवाहरूबीच झडप तथा ढुङ्गामुढा हुने गर्छ।

नेपालमा ३०० को सङ्ख्यामा कश्मीरीहरू रहेका छन्

गत शनिवारदेखि परिवारसँग कुनै खाले सम्पर्क नभएपछि उनलाई डर लागेको छ।

बीबीसीसँगको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कश्मीर तनाव: काठमाण्डूका कश्मीरीहरू परिवारसँग सम्पर्क हुन नपाउँदा चिन्तित र त्रसित


सोही शत्रुताको जगमा इजरेल र साउदी अरेबियाबीच मित्रता बढिरहेको बताइँदैछ।

पछिल्ला वर्षहरुमा साउदी अरेबिया र इरानबीच शत्रुता बढ्दै गएको बताइन्छ।

ती दुई देशका निम्ति अहिले यमन युद्ध मैदान बनेको छ।

स्वरूप

यमनमा एकातर्फ साउदी नेतृत्वको गठबन्धन फौज छ भने अर्कोतर्फ हूथी विद्रोही छन्।

इरानमाथि हूथी विद्रोहीलाई सघाउँदै आएको आरोप छ।

के इरान र साउदी अरेबिया यमनबाट निस्केर भविष्यमा आमुन्नेसामुन्ने हुनेछन्? यदि त्यस्तो भयो भने कसको जित हुनेछ?

यो कुरा स्पष्ट छ कि जित सैन्य शक्तिमा मात्रै निर्भर गर्दैन बरु विश्वको शक्तिशाली देश कसको पक्षमा उभिन्छ त्यसले अझ महत्त्व राख्छ।

यो मुद्दामा पनि विश्व शक्ति बाँडिएका छन्। साउदी अरेबियालाई अमेरिकाको साथ छ भने इरानसँग रुस उभिएको छ।

सिरियामा अमेरिकी नेतृत्वको खेमाको हार र रुसी समर्थन प्राप्त राष्ट्रपति बशर अल-असदको फौजको जितपछि मध्यपूर्वमा शक्तिको स्वरूप बदलिएको छ।

अमेरिका र साउदी अरेबिया असदलाई हटाउन लागिपरेका छन् भने रुस र इरानले उनलाई साथ दिइरहेका छन्।

उक्त पृष्ठभूमिमा प्रश्न उठ्छ- युद्ध मैदानमा साउदी अरेबियामाथि इरान हावी हुन्छ वा इरानमाथि साउदी अरेबिया?

दुवै देशको सैन्य सामर्थ्यका आधारमा पनि हामी यसलाई बुझ्न सक्छौँ।

तथ्यले के भन्छ?

के दुई देश युद्धमा जान सक्छन्?

अहिलेसम्म तेहरान र रियाद वाक्‌युद्धमा व्यस्त छन्, दुई देश प्रत्यक्ष युद्धका लागि तयार देखिँदैनन्।

रियादमा यमनबाट क्षेप्यास्त्र खसालिएपछि समीकरण बदलिएकोछ।

खाडी मुलुकको पानीलाई लिएर दुई देशबीच सङ्घर्ष हुन सक्छ। तर त्यहाँ पनि खतरा हुन सक्छ किनकि अमेरिका र अन्य पश्चिमा शक्तिहरूका लागि खाडीमा पानीजहाज आवतजावत गर्न पाउने स्वतन्त्रता आवश्यक छ।

अमेरिका र उसका साझेदार मुलुकहरुले लामो समयदेखि इरानलाई मध्यपूर्वमा अस्थिरता फैलाउने देशका रूपमा हेर्दै आएका छन्।

साउदी अरेबियाले पनि इरानलाई एउटा खतराको रूपमा हेर्ने गरेको छ र इरानविरुद्ध आवश्यक परे जस्तोसुकै कारबाही गर्न तयार देखिन्छ।

कसका क्षेत्रीय समर्थक को?

साउदी खेमामा सुन्नी देशहरू छन् जस्तो कि संयुक्त अरब एमिरेट्स, कुवेत, बहराइन, इजिप्ट र जोर्डन।

इरानलाई सिरियाली सरकारबाहेक शिया लडाकु समूहहरुको पनि समर्थन छ जस्तो कि सुन्नी विद्रोहीविरुद्ध लड्दै आएको हिज्बुल्लाह समूह।

शिया बहुल इराक सरकारको पनि इरानलाई समर्थन छ।

अमेरिका र इराकले इस्लामिक स्टेट लडाकुविरुद्ध लडाइँ... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

इरान र साउदी अरेबियामध्ये को शक्तिशाली?


सोहीअनुरूप धेरै पर्यटक आउने देश भारत र चीन लगायतका देशमा नेपालका पर्यटकीय गन्तव्यको प्रचारप्रसारको काम अघि बढाइएको बताइएको छ।

नेपालमा पर्यटकको आकर्षण धेरै भएको बताउने पर्यटन व्यवसायीहरूले भने विमानस्थल, सडकजस्ता भौतिक पूर्वाधार निर्माणमा ध्यान दिनुपर्ने खाँचो औँल्याएका छन्।

दोब्बर

सन् २०१७ मा झन्डै १० लाख पर्यटक नेपाल आएका थिए। अबको डेढ वर्षपछि सुरु हुने नेपाल भ्रमण वर्षभरिमा पर्यटकको सङ्ख्या दोब्बर बनाउने लक्ष्य सरकारले लिएको छ।

कतिपयले यसलाई सरकारको महत्त्वाकाङ्क्षी योजना भनिरहेका बेला पर्यटन बोर्डले वर्षैभरि पर्यटन आउने अवस्थाको सिर्जना गर्न लागिएको जनाएको छ।

बोर्डका कार्यकारी अधिकृत दीपकराज जोशी भन्छन्, "अक्टोबर, नोभेम्बर र डिसेम्बरमा जहिले पनि ठूलो सङ्ख्यामा पर्यटकहरू भित्रिने तर गर्मी र वर्षाको बेला साह्रै कम पर्यटक आउने भएकाले कम पर्यटक आउने समयलाई लक्षित गरेर विशेष प्रचार प्रसारको काम गर्दैछौँ।"

त्यसका लागि सन्देश र लोगो सातवटा भाषामा बनाएर पठाइसकिएको उनको भनाइ छ।

भारत-चीन लक्षित

नेपालमा धेरै पर्यटक आउने देशमा भारत पहिलो‚ चीन दोस्रो र संयुक्त राज्य अमेरिका तेस्रोमा पर्छन्।

ती देशहरूका अतिरिक्त अन्य देशहरूमा नेपाल सबैजसो पर्यटकीय गन्तव्यहरूको बारेमा जानकारी पुर्‍याउने र उनीहरूलाई आकर्षित गर्ने गरी काम अघि बढाइएको कार्यकारी अधिकृत जोशी बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "भारत र चीन दुईवटा बजारमा अझै बढी प्रचारप्रसार गर्नेछौँ। म्यानमार‚ भियतनाम‚ बाङ्ग्लादेशबाट पनि राम्रै सङ्ख्यामा पनि पर्यटक भित्र्याउन सकिन्छ।"

नेपाल वायुसेवा निगमले थपेका दुईवटा जहाजले जापान र कोरिया उडान गरे पर्यटकको सङ्ख्या बढ्ने उनको अपेक्षा छ।

पूर्वाधार

तर सरकारले आफ्नो लक्ष्य पूरा गर्न सघाउने ढङ्गले पूर्वाधार विकासमा खर्च गर्न कन्जुस्याइँ गरेको पर्यटन व्यवसायीहरूको गुनासो छ।

विमानस्थल, सडकजस्ता पूर्वाधार निर्माणलाई गति दिनसके लक्ष्य पूरा गर्न कठिन नभएको पर्यटन व्यवसायी अम्बिका श्रेष्ठको भनाइ छ।

उनी भन्छिन्‚ "पर्यटकहरूको आकर्षण धेरै छ। सडक र उडान प्रभावकारी बनाउन नसकेर समस्या भएको हो। विमानस्थलको स्तरोन्नति गर्ने काम र पर्यटक जाने ठाउँको सडक निर्माण तीव्र गतिमा निर्माण गर्नुपर्छ।"

भौतिक पूर्वाधारको निर्माण प्रमुख चुनौती रहेको सरकारका अधिकारीहरूको पनि बुझाइ छ। उनीहरूका अनुसार त्यसको निम्ति सरोकारवाला मन्त्रालय र प्रदेश... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल भ्रमण वर्ष: बाह्रै महिना पर्यटक ल्याउने लक्ष्य


स्कटल्यान्ड र जर्मनीमा गरिएका परीक्षणका नतिजापछि 'लान्सिट' जर्नलले त्यसबारे लेख प्रकाशित गरेको छ।

त्यसको विकासकर्ता इम्स्पेक्स डाइग्नोस्टिक्स कम्पनीले बजेट सुनिश्चित भएमा छ महिनाभित्र प्रयोगका लागि तयार हुनसक्ने जनाएको छ।

उत्साहप्रद सम्भावना

"मेरो विचारमा यसको सम्भावना निकै उत्साहप्रद छ," सो कम्पनीका संस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सान्टी डोमिनगुएजले भने।

"तत्काल नतिजा आउने भएपछि परम्परागत अस्पतालबाहिरको वातावरणमा तपाईँले यसका उपयोगिता देख्न सक्नुहुनेछ।"

"उड्डयन क्षेत्रमा तपाईँ यसको प्रयोग गर्न सक्नुहुनेछ, यातायात क्षेत्रमा, अध्यागमनमा यसको प्रयोग हुनसक्छ।"

"तपाईँ तत्काल नमुना लिन सक्नुहुन्छ, यसका लागि शरीरभित्र कुनै उपकरण प्रयोग गर्नु पर्दैन। नमुना सङ्कलनका लागि विशेषज्ञ जनशक्ति चाहिँदैन र केही मिनेटभित्रै तपाईँ नतिजा पाउन सक्नुहुन्छ," उनले थपे।

इम्स्पेक्सले साउथ वेल्सको क्यानन भ्यालीस्थित आफ्नो मुख्यालयमा नयाँ यन्त्रहरूको विकास गरेको हो।

खासमा फोक्सोको क्यान्सरजस्ता रोग पत्ता लगाउन र ब्याक्टेरिया र भाइरसले गराउने श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोगहरूबीच तत्काल कसरी फरक छुट्ट्याउने भन्ने प्रयोजनका लागि उक्त प्रविधिको विकास गर्न लागिएको थियो।

तर कोरोनाभाइरस विश्वव्यापी महामारी बनेपछि उक्त संस्थाले त्यसैको परीक्षणका लागि विकास गर्ने निर्णय लियो।

"हामीसँग यो क्षेत्रमा अनुभव छ र त्यसको कार्यान्वयनमा अनुभव छ। कोभिड आएपछि हामीले त्यो दिशातर्फ हामीलाई मोडिदियो," इम्स्पेक्स कम्पनीका प्रमुखले थपे।

कोरोनाभाइरस महामारी फैलिएको प्रारम्भिक चरणतिर एडिन्बरा र जर्मनीको डोर्टमन्डस्थित अस्पतालका बिरामीहरूमा कम्पनीले विकास गरेको प्रविधिको परीक्षण गरिएको छ।

लफबरा विश्वविद्यालयले नेतृत्व गरेको अध्ययनमा सहभागी अनुसन्धानकर्ताहरूले कोभिड-१९ का बिरामी र छातीसम्बन्धी सङ्क्रमणका अन्य बिरामीबीच ती यन्त्रहरूले फरक छुट्ट्याउन सक्छन् कि सक्दैनन् भनेर हेरेका थिए।

चिसो, फ्लू र कोभिड-१९ का लक्षण कसरी छुट्याउने

रसायनद्वारा सङ्केत

उक्त यन्त्रले मानिसको सासमा  श्वासप्रश्वाससम्बन्धी निश्चित रोगको सङ्केत दिने कुनै विशिष्ट रसायन छ कि भनेर वैज्ञानिकहरूलाई जानकारी दिन सक्छ।

उक्त परीक्षणमार्फत् कोभिड १९ जनाउने विशिष्ट रसायन पत्ता लागेको छ जसलाई परम्परागत पीसीआर विधिबाट पुनर्पुष्टि पनि गरिएको छ।

दम वा ब्याक्टेरियाले गराउने... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: श्वासबाट केही सेकेन्डभित्रै भाइरस पत्ता लगाउनसक्ने प्रविधि


स्कटल्यान्डको ग्लास्गोबाट अमेरिकाको न्यूजर्जी उडान गर्ने तयारी भइरहेको अवस्थामा उनीहरूलाई विमानस्थलबाट नियन्त्रणमा लिइएको थियो।

पैँतालीस र ६१ वर्षीय विमानचालकहरूलाई कुनै पनि अभियोग भने लगाइएको छैन।

प्रहरी हिरासतमा रहेका उनीहरू मङ्गलवार अदालतमा उपस्थित  हुने अपेक्षा गरिएको छ।

स्कटल्यान्ड प्रहरीले आफूहरूलाई विमानस्थल बोलाइएको पुष्टि गरेको छ।  यूए १६२ ले उडान गर्नुअघि त्यसका चालकहरू पक्राउ परेका हुन्।

निष्काशन

युनाइटिड एअरलाइन्सले एउटा विज्ञप्ति जारी गर्दै यात्रुहरू र चालकदलका सदस्यहरूको सुरक्षा "सधैँ आफ्नो उच्च प्राथमिकतामा पर्ने" उल्लेख गरेको छ।

"हामी हाम्रा सबै कर्मचारीहरूको उच्च मूल्याङ्कन गर्छौँ र हाम्रो नीति मदिरासेवनप्रति पूर्ण रूपमा असहनशील छ," युनाइटिड एअरलाइन्सले भनेको छ।

उक्त कम्पनीले ती विमानचालकहरूलाई तत्काल सेवाबाट निष्काशन गरिएको र आफूहरूले स्थानीय निकायहरूलाई पूर्ण रूपमा सहयोग गरेको बताएको छ।

"हामी अहिले शीघ्रातिशीघ्र यात्रुहरूलाई गन्तव्यमा पुर्‍याउने हिसाबले काम गरिरहेका छौँ," विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

सन् २०१७ मा पनि युनाइटिड एअरलाइन्सकै दुई विमानचालकलाई मदिरा सेवन गरेको आरोपमा ग्लास्गो विमानस्थलबाटै नियन्त्रणमा लिई जेल चलान गरिएको थियो।

त्यतिखेर ३५ वर्षीय पल ग्रेबेन्सलाई १० महिना जेल सजाय सुनाइएको थियो भने उनका सहकर्मी ४५ वर्षीय कार्लोस अक्टोबर लीकोनालाई १५ महिना सजाय तोकिएको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मादक पदार्थ सेवन गरेर विमान उडाउन जान लागेका विमानचालक ग्लास्गो विमानस्थलमा पक्राउ


स्टीभ बेननलाई आर्थिक अपचलनको आरोप लागेको थियो

नवनिर्वाचित राष्ट्रपति जो बाइडनले पदभार ग्रहण गर्नुभन्दा केही घण्टाअघि ट्रम्पले अरू ७० जनाको जेल सजाय पनि घटाइदिएका छन्।

तर ट्रम्पले आफू र आफ्नो परिवारका सदस्यलाई 'पूर्वदर्शी क्षमादान' बारे कुनै निर्णय जारी गरेका छैनन्।

उनले बाइडनले शपथ ग्रहण नगरुन्जेल र आफू राष्ट्रपति पदमा बहाल हुँदासम्म क्षमादानसम्बन्धी थप निर्णय गर्न सक्थे।

क्षमादान पाउने प्रमुख व्यक्ति को हुन्?

ह्वाइट हाउसले प्रकाशित गरेको विज्ञप्तिमा क्षमादान पाउने ७३ जना र सजाय घटाइएका ७० जनाको सूची छ।

उक्त सूचीमा भएका अधिकांश व्यक्तिहरू मानवाधिकारवादी तथा अभियानकर्मीहरूले परम्परागत रूपमा क्षमादानका लागि माग गर्ने गरेका व्यक्तिबाहेक ट्रम्पसँग नजिकको सम्बन्ध भएका मानिसहरू पनि छन्।

तीमध्ये स्टीभ बेनन सन् २०१६ मा भएको राष्ट्रपतीय निर्वाचन अभियानका लागि ट्रम्पका प्रमुख रणनीतिकार थिए।

उनलाई गत वर्ष अगस्टमा अमेरिका-मेक्सिको सीमामा पर्खाल निर्माण गर्न सञ्चालित एउटा अभियानमा आर्थिक हिनामिना गरेको अभियोग लागेको थियो।

अभियोजनकर्ताहरूका अनुसार बेनन र अन्य तीन जनाले हजारौँ दाताहरूलाई ठगेका थिए।

उक्त अभियानका लागि अढाई करोड डलर सङ्कलन भएको थियो।

बेननलाई १० लाख डलरभन्दा बढी लिएको र त्यसबाट केही रकम व्यक्तिगत रूपमा खर्च गरेको आरोप  लागेको थियो। तर उनले त्यसको खण्डन गरेका थिए।

सुनुवाइ हुनुअघि नै उनलाई क्षमादान दिइनुलाई अस्वाभाविक मानिएको छ। तर त्यसो भएको पहिलो पटक भने हैन।

बेनन कन्जर्भेटिभ अभियानका लागि "एक महत्त्वपूर्ण नेता" भएको ह्वाइट हाउसको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

त्यसमा उनलाई "एउटा राजनीतिक परियोजना" मा सहभागी भएकाले अभियोग लगाइएको दाबी गरिएको छ।

त्यसैगरी क्षमादान पाउनेमा रिपब्लिकन पार्टीका कोष सङ्कलक एलिअट ब्रोइडी पनि छन्। उनले चिनियाँ र मलेशियाली हितका लागि ट्रम्पलाई प्रभावित पार्न रकम लिएको स्वीकारेका थिए।

ट्रम्पका ज्वाइँ ज्यारेड कुश्नरका एक साथीले पनि क्षमादान पाएका छन्। उनलाई विवाहको सम्बन्धविच्छेदको प्रसङ्गमा साइबर-स्टकिङ गरेको आरोप लागेको थियो।

गत वर्ष हतियारसम्बन्धी एउटा मुद्दामा दोष स्वीकारेका ड्वेयन कार्टरले पनि क्षमा पाएका छन्। उनले ट्रम्पको प्रशंसा गर्दै निर्वाचन अभियानका बेला उनीसँग खिचेको आफ्नो तस्बिर सामाजिक सञ्जालमा हालेका थिए।

एलेक्जेन्डर ह्यामिल्टन

यो कस्तो परम्परा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

डोनल्ड ट्रम्पः अमेरिकी राष्ट्रपति पदबाट बिदा हुनुअघि दर्जनौँ व्यक्तिलाई क्षमादान, तीमध्ये पूर्वसहयोगी पनि


स्टीभन क्यामरन विमान चालक हुन्

आफ्नो घर स्कटल्यान्डभन्दा १०,००० किलोमिटर टाढा भियतनाममा कोभिड-१९ सँग सङ्घर्ष गरिरहँदा उनको जीवित रहने सम्भावना १० प्रतिशत रहेको बताइयो।

उनलाई ६८ दिन भेन्टिलेटरमा राखेर उपचार गरियो।

"मेरो शरीरका विभिन्न भागमा रगत जमेको थियो र मिर्गौला काम नगर्ने भएको थियो। अरू अङ्गहरूले पनि काम गरिरहेका थिएनन्। एउटा बिन्दुमा मेरो फोक्सोले १० प्रतिशतमात्रै काम गरिरहेको थियो," कोमाबाट बिउँतिएपछि स्टीभन क्यामरनले भने।

उनको अवस्था अत्यन्त नराम्रो भएकाले भियतनामका चिकित्सक, सरकारी निकाय र सञ्चारमाध्यम सबैले त्यसप्रति गहिरो चासो व्यक्त गरेका थिए। "मलाई एशियाकै सबैभन्दा सिकिस्त बिरामी भएको बताइएको थियो," उनी भन्छन्।"

कोरोनाभाइरस महामारीका माझ भियतनामका चिकित्सकहरूले उपचार गरेकामध्ये सबैभन्दा गम्भीर अवस्थाका बिरामी उनी नै थिए। बयालीय वर्षीय क्यामरनलाई बिरामी नम्बर ९१ भनेर चिनिन्छ।

उनको उपचारमा अझै लामो समय लाग्ने चिकित्सकहरूले बताएका छन्। उनी चाहिँ भाइरससँग निर्धक्क नहुन र हेलचेक्र्याइँ नगर्न अरूलाई चेतावनी दिन्छन्।

स्कटल्यान्डस्थित अस्पतालको शय्याबाट उनले बीबीसीसँग भने, "भाइरसले केसम्म गर्नसक्छ र त्यो कति गम्भीर हुनसक्छ भन्ने कुराको म जीवित उदाहरण हुँ। यसलाई उन्मूलन नगरेसम्म हामीहरू थाक्नु हुँदैन।"

क्यामरनलाई जुलाई १२ मा यूके लगियो

'शव लैजाने तयारी'

कोमामा रहेको अधिकांश बेला क्यामरनको जीवन रक्षार्थ एउटा विशेष उपकरण प्रयोग गरिएको थियो।

उक्त उपकरणले बिरामीको शरीरबाट रगत लिएर त्यसमा अक्सिजन मिसाइदिन्छ र पुनः शरीरलाई उपलब्ध गराउँछ।

एउटा बिन्दुमा विदेश मन्त्रालयले उनको जीवित रहने सम्भावना १० प्रतिशत मात्रै भएको बताएको उनी संस्मरण गर्छन्।

"मेरा साथीले मेरो घर खाली गरे तथा शव लैजान अरूले जस्तो तहारी गर्छन् त्यस्तै गर्न थाले," हो ची मिन्ह सहरस्थुत अस्पतालमा हुँदै उनले बीबीसीसँग भनेका थिए।

दुःख खेप्नुपरे पनि क्यामरनले भियतनाममा बिरामी परेकोमा आफूलाई भाग्यमानी ठानेका छन्।

झन्डै साढे नौ करोड जनसङ्ख्या भएको भियतनाममा ६०० जति व्यक्ति सङ्क्रमित भएका छन् भने केवल तीन जनाको मृत्यु भएको छ। केही बिरामीहरूलाई सघन उपचार कक्षमा राखिएको छ।

क्यामरनका दुवै फोक्सोले न्यून मात्रामा मात्र काम गरेका थिए

"पृथ्वीमा अन्यत्र कतै भएको भए भने म मरिसकेको हुन्थेँ। अरूहरूले ३० दिनपछि उपचार बन्द गरिसकेका हुन्थे," गत... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस उपचारः कुनै बेला 'एशियाका सबैभन्दा गम्भीर बिरामी' मानिएका एक विमानचालकको चेतावनी, 'हेलचेक्र्याइँ नगर्नुहोस्'


स्टील र एलुमिनियम धातु आयातमा कर लगाउने अमेरिकी राष्ट्रपतिको निर्णयप्रति उसका व्यापारिक साझेदार देशहरुले आक्रोश व्यक्त गरेपछि उनले उक्त टिप्पणी गरेका हुन्।

आयातमा करहरु बढाउने राष्ट्रपति ट्रम्पको घोषणा

अमेरिका चीनबीच बौद्धिक सम्पत्ति विवाद

क्रुद्ध

क्यानाडा र युरोपेली युनियनले आफूहरुले पनि नयाँ कदमहरु चाल्ने बताएका छन्।

मेक्सिको, चीन र ब्राजिलले पनि प्रतिउत्तरमा चाल्ने कदमबारे सोचिरहेको बताएका छन्।

व्यापारिक साझेदारहरुको प्रतिक्रियापश्चात राष्ट्रपति ट्रम्पले ट्वीट गर्दै व्यापारिक युद्ध राम्रो भएको बताए।

अमेरिकाले अर्बौं डलरको नोक्सानी बेहोरीरहेकाले यस्ता व्यापारिक युद्ध उसले सहजै जित्ने ट्रम्पले उल्लेख गरे।

बिहीवार उनले अनुचित व्यापार र खराब नीतिबाट अमेरिकालाई नोक्सान भएको उल्लेख गर्दै स्टील आयातमा २५ र एलुमिनियममा १० प्रतिशत कर लाग्ने घोषणा गरे।

आलोचक

आलोचकहरुले आयातमा कर लगाउने निर्णयले अमेरिकी रोजगारीलाई संरक्षण गर्न नसक्ने र अन्ततः उपभोक्ताहरुले नै त्यसको मूल्य चुकाउनुपर्ने टिप्पणी गरेका छन्।

ट्रम्पको उक्त निर्णयपछि एसियामा शुक्रबार शेयर बजार ओरालो लागेका छन्।

जापानको कार निर्माण कम्पनी टोयोटाको शेयर दुई प्रतिशत भन्दा बढी र निप्पोन स्टीलको स्टक चार प्रतिशतले ओरालो लागेको छ।

टोयोटाले अमेरिकाको निर्णयले गाडी निर्माता, गाडी आपूर्तिकर्ता र उपभोक्ताहरुलाई प्रभाव पार्ने जनाएको छ।

शुक्रबार चीनले अमेरिकालाई व्यापार संरक्षणका कदमहरु रोक्न आग्रह गरेको थियो।

एएफपी समाचार एजेन्सीका अनुसार चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता ह्वा चुनयीङले यदी सबै देशले अमेरिकाको उदाहरण पछ्याउने हो भने त्यसले निश्चित रुपमा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा गम्भीर प्रभाव पर्ने बताए।

राष्ट्रपति ट्रम्पले गत अप्रिलमा १९६२ को कानूनको प्रावधान अन्तर्गत उद्योगहरुमा अनुसन्धान गर्न आदेश दिएका थिए।

यूरोपेली आयोगका अध्यक्ष याँ क्लड यंकरले अमेरिकी कदमले हजारौं यूरोपेलीहरुको रोजगारीलाई जोखिममा पार्ने बताए।

उनले ट्रम्पको उक्त निर्णय यूरोपेली उद्योगका लागि अनुचित भएको बताउँदै इयू चुप लागेर नबस्ने प्रतिक्रिया दिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिकाको लागि व्यापारिक युद्ध राम्रो: ट्रम्प


स्टेला किरियाकिअस

ईयू राष्ट्रहरूसँग गरेको सम्झौता अनुरूप काम नभएमा अन्य मुलुकमा निर्यात गर्न प्रतिबन्ध लगाउन सक्ने अधिकार युरोपेली सङ्घसँग रहेको छ।

सङ्घले भनेको छ, "हाम्रा नागरिकको सुरक्षा र संरक्षण हाम्रो प्राथमिकता हो । अहिलेको चुनौतीले हामीलाई अरू विकल्प दिएन।"

यो प्रतिबन्धले यूके, अमेरिका, क्यानडा र अस्ट्रेलियासहित १०० मुलुकहरू प्रभावित हुनेछन्। तर गरिब मुलुकहरूसहित केही भने प्रतिबन्धमा परेका छैनन्।

ईयूले अहिलेको नियन्त्रण अस्थायी रहेको भन्दै स्थायी निर्यात प्रतिबन्ध नलगाएको बताएको छ।

तर विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनसहित अन्यले ईयूको यो कदमको आलोचना गर्दै त्यसको असर संसारभर पर्ने बताएका छन्।

अहिलेयस्तो किन भइरहेको छ?

वितरणको विषयलाई लिएर ईयू खोप उत्पादक एस्ट्राजेनेकासँग सार्वजनिक रूपमै विवादमा होमिएको अनि खोप वितरणको सुस्त गतिका कारण सङ्घ माथि बढ्दो दबावबीच यस्तो समाचार आएको हो।

शुक्रवार युरोपेली आयोगले एस्ट्राजेनेकाले आफूहरुसँगको सम्झौतामा आधारित रहेर खोप वितरण गर्न नसकेको भन्ने भनाइलाई बल पुर्‍याउन उक्त कम्पनीसँगको गोप्य सम्झौता नै सार्वजनिक गरिदिएको थियो।

नयाँ नियम अनुसार खोप उत्पादकहरूले ईयू भन्दा बाहिर खोप वितरण गर्नका लागि ऊसँग अनुमति लिनुपर्नेछ।

किन कुनै देशले सन् २०२१ मा कोभिड खोप पाउँदैनन्

२७ सदस्य राष्ट्र भएको सङ्घले त्यस्ता आवेदनको परीक्षण गर्न पाउने छ। फाइजरले बेल्जियममा उत्पादन गरिरहेको खोप यूकेमा निर्यात भइरहेको छ।

सम्झौता अनुरूप मार्च महिनासम्ममा उपलब्ध गराउनुपर्ने खोप आपूर्ति गर्न नसकेको भन्दै ईयू फाइजरसँग पनि विवादमा छ।

फाइजरले भने बेल्जियमस्थित आफ्नो उत्पादन केन्द्रमा भइरहेको विस्तारको कार्यका कारण त्यस्तो भएको जनाएको छ।

कसका लागि प्रतिबन्ध छैन?

ईयूले ९२ थरीलाई निर्यात प्रतिबन्ध लगाएको छैन।

तीमध्ये कोभ्याक्सका लागि खोप दान, गरिब मुलुकका लागि विश्वव्यापी खोप सहयोग योजना, स्वीट्जरल्यान्ड, पश्चिमी बाल्कन मुलुकहरू, नर्वे र उत्तर अफ्रिका रहेका छन्।

त्यसैगरी अन्य भूमध्यसागरीय मुलुकहरू लेबनन र इजरेल पनि प्रतिबन्धमा परेका छैनन्।

के परिवर्तनले कोरोनाभाइरसलाई झन् घातक बनाउँछ?

निर्यात प्रतिबन्धबारे ईयूकी स्वास्थ्य आयुक्त स्टेला किरियाकिअसले प्रेस सम्मेलनमा ईयूका सबै नागरिकको खोपमा पहुँच निश्चित गर्ने बताइन्। उनले त्यसका लागि सबैले आ आफ्नो भूमिका निर्वाह... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस खोप: ईयूले आपूर्ति नियन्त्रण गर्ने


स्टोर्मी ड्यानियल्सको वास्तविक नाम स्टेफेनी क्लिफोर्ड हो। कोहेनले चुनाव प्रचारको बेला वयस्क चलचित्रकी नायिका स्टोर्मी ड्यानियल्सलाई रकम तिरेको स्वीकार गरेका छन्।

न्यूयोर्कमा उनका पूर्व वकिल माइकल कोहेनले कर र ब्याङ्कमा अपचलन गरेको स्वीकार गरेका छन्।

उनले चुनाव प्रचारको बेला वयस्क चलचित्रकी नायिका स्टोर्मी ड्यानियल्सलाई रकम तिरेको पनि स्वीकार गरेका छन्। ड्यानियल्सले राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पसँग आफ्नो सम्बन्ध रहेको बताउने गरेकी छन्।

कोहेनले ट्रम्पले "गोप्य रूपमा रकम तिर्न निर्देशन दिएको" बताएका छन्।

दोस्रो मुद्दामा भर्जिनियामा एक जुरीले ट्रम्पका पूर्व चुनाव प्रचार संयोजक पल मानाफोर्टले पनि कर र ब्याङ्क अपचलनसम्बन्धी आठवटा मुद्दामा आफूले कसुर गरेको स्वीकार गरेका छन्।

'विस्फोटक खबर'

'नायिकालाई रकम दिइएकोबारे थाहा छैन'

‘अभिनेत्री-ट्रम्प सम्बन्ध आधारहीन’

'ट्रम्पका सल्लाहकारले झुटो बोले'

युक्रेनद्वारा 'ट्रम्पका वकिललाई गोप्य भुक्तानी'

बीबीसीका उत्तर अमेरिका सम्पादक जन सपेल भन्छन्, "दुई मिनेटको अन्तरालमा न्यूयोर्कको संघीय अदालत र एलेक्जेन्ड्रियास्थित भर्जिनियाको अदालतले विस्फोटक खबर दिएका हुन्।"

सपेल भन्छन् डोनल्ड ट्रम्प वेस्ट भर्जिनिया जानका लागि विमान चढ्दै गर्दा ती खबर आएका थिए।

"उडान सकेर उत्रिएपछि बोल्दै उनले मानाफोर्टको विषयमा आफू दु:खी भएको बताए। तर कोहेनको बारेमा उनले केही भनेनन्।"

मानाफोर्टले गैरकानुनी रूपमा रकम तिरेको आरोप छ।

उनले कतिपय अवस्थामा ट्रम्पको निर्देशनमा रकम तिरेको संकेत गरेका छन्।

मानाफोर्ट दोषी प्रमाणित भएमा उनलाई कैद सजाय हुन सक्ने बताइएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

"ट्रम्पले गोप्य रूपमा रकम तिर्न निर्देशन दिएका हुन्": कोहेन


स्ट्रेट अफ होर्मुजमा रहेको लाराक टापुको दक्षिणमा गत आईतवार उक्त ट्याङ्कर कब्जामा लिइएको छ।

तर उक्त ट्याङ्कर कुन देशको भन्ने उल्लेख गरिएको छैन।

तनाव

इरानी अधिकारीहरूले सो ट्याङ्कर फेला परेको भनिएको स्थान नजिकै समस्यामा परेको एउटा ट्याङ्करलाई मद्दत गरेको भनेको दुई दिनपश्चात् पछिल्ला विवरण आएका छन्।

तर मद्दत गरिएको भनिएको ट्याङ्कर र कब्जा गरिएको ट्याङ्कर एउटै हो वा होइन भन्ने थाहा भएको छैन।

सो क्षेत्रमा तनाव भने बढिरहेको छ।

गत साता ब्रिटेनले इरानी पानीजहाजहरूले आफ्नो एक ट्याङ्करलाई खाडीमा अवरोध गर्ने प्रयास गरेको जनाएको थियो।

वास्तवमा अमेरिकाले सन् २०१५ मा इरानसँग भएको बहुपक्षीय पारमाणविक सम्झौताबाट हात झिकेर तेहरानमाथि कडा प्रतिबन्ध लगाए यता खाडी क्षेत्रमा तनाव बढिरहेको छ।

मे र जुन महिनामा इरानले दुई पटक ओमानको खाडीमा तेल ट्याङ्करहरूमाथि आक्रमण गरेको अमेरिकाले आरोप लगाएको थियो। तर तेहरानले त्यसलाई अस्वीकार गरेको थियो।

इरानले हालै एक विवादास्पद परिस्थितिमा स्ट्रेट अफ होर्मुजमा अमेरिकी मानवरहित ड्रोन विमान खसालिदिएको थियो।

साथै ब्रिटेनका लडाकू पानीजहाजहरूले ब्रिटिश तेल ट्याङ्करहरूको सुरक्षाका लागि तिनका सँगसँगै गस्ती गर्न थालेका छन्।

एउटा इरानी ट्याङ्करलाई जिब्राल्टरको तट पारि कब्जा गरिएको बदला लिने तेहरानले चेतावनी दिएपछि ब्रिटेनले त्यसरी सुरक्षा बढाएको हो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

खाडीमा एक विदेशी ट्याङ्कर इरानद्वारा कब्जा


स्तनधारी बिल्बी कैयौँ वर्षदेखि खतराको सूचीमा थियो।

एउटा संरक्षण योजनाले न्यू साउथ वेल्समा तिनको सङ्ख्या बढेको देखाएको छ।

एक सय वर्ष यता पहिलोपटक यो निकुञ्जमा नयाँ बच्चाहरू फेला परेका छन्।

माली क्लीफ्स राष्ट्रिय निकुञ्जमा इकोलोजिस्टहरूले केही बिल्बीहरू छोडेका थिए।

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

खतरा सूचीमा परेका जनावर संरक्षण: खरायोको जस्तो कान भएको जनावर बिल्बी


स्थलगत अध्ययन गरी विकाससम्बन्धी कामले गति लिन नसक्नुका कारण र समाधान खोज्न सरकारले बनाएको समितिले त्यसका लागि तयारी थालेको छ।

पूर्वी नेपालको स्थलगत भ्रमण गरेको समितिले एक महिनाभित्र समाधानका उपाय प्रस्तुत गर्न स्थानीय निकायहरुलाई निर्देशन दिएको छ।

आर्थिक वर्षको पहिलो सात महिनामा अहिलेसम्म १७ प्रतिशतको हाराहारीमा मात्रै विकास खर्च भएको भन्दै चिन्ताहरु व्यक्त भएका छन्।

अनुगमन

आर्थिक वर्षको ७ महिना पूरा हुँदा एक चौथाई रकम पनि विकास खर्च हुन नसकेपछि त्यसको यथार्थ पत्ता लगाउन प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयका सचिवको संयोजकत्वमा गठित अनुगमन समितिले अनुगमन थालेको छ।

कतिपय विषयमा देखिएको समन्वयको अभाव तथा समाधानको छरितो प्रक्रिया नअपनाइँदा विकासका काम निकै सुस्त हुन गएको प्रारम्भिक अनुगमनमा देखिएको समितिका पदाधिकारीहरु बताउँछन्।

प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयका सचिव टंकमणि शर्मा भन्छन्, "बनसंगै जिल्ला विकास समिति, कतिपयमा स्थानीय निकायको पनि अनुमति चाहिने भएकाले खर्च गर्न समस्या भएको देखिएको छ। कतिपय स्थानमा बिजुली र टेलिफोनका खम्बा नउठाइदिएको कारणले र कतिपय स्थानमा खानेपानीको पाइप नझिकिदिएको कारणले पनि समस्या भएको भन्ने कुरा आएको छ।"

समितिका अनुसार फागुन महिनाभित्रमा सबै जिल्ला र केन्द्रलाई समाधानसहित समस्याको सूची माग गरिएको छ भने त्यसको तत्काल समाधानको उपाय खोजिनेछ।

समाधान

समितिमा अर्थ मन्त्रालय, महालेखा परिक्षक, सार्वजनिक खरिद अनुगमन, राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्र, राष्ट्रिय योजना आयोग, प्रधानमन्त्रीको कार्यालयका र क्षेत्रीय प्रसाशनका प्रतिनिधिहरु रहेकाले त्यहींबाट समाधान खोजिने अधिकारीहरु बताउँछन्।

संयोजक शर्मा भन्छन्, "यो अन्तर मन्त्रालयमा चिठ्ठी लेखेर, उताबाट उता पठाउ यताबाट उता पठाउ, एक महिनासम्म पर्खेर बस जस्तो काम हुँदैन, सम्बद्ध मानिसलाई त्यहीँ बोलाइन्छ र बाधा अड्काउ केही छ भने हामी निर्देशन त्यहिँ नै जारी गर्छौं।"

यसरी संयुक्त रुपमा गरिने समाधानले विकास खर्चमा अहिले कायम सुस्तता असार मसान्तसम्ममा ह्वात्तै बढाउने समितिको विश्वास छ।

कतिपयले चाहिँ अब पुग नपुग ५ महिनामा विकास खर्च बढ्नेमा शंका व्यक्त गरेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

विकास खर्च बढाउन स्थलगत अनुगमन


स्थानीय अधिकारीहरूले कोमोडो टापु आगामी वर्ष बन्द गर्ने योजना बनाएका छन्।

गत मार्चमा तस्करको सञ्जालले ४१ वटा कोनोडो ड्र्यागन विदेशमा बेचेपछि सरकारको यो योजना अगाडि आएको हो।

तस्करहरूले एउटा ड्र्यागनको ३५ हजार अमेरिकी डलरमा बेचेको बताइएको छ।

अधिकारीहरूले टापुलाई पर्यटकका लागि मात्र बन्द गर्न खोजेको होइन।

पुस्तौँदेखि कोमोडो ड्र्यागनसँग बसोबास गर्दै आएका गाउँलेलाई पनि त्यहाँबाट निकाल्न खोजिरहेको छ।

हेर्नुहोस् एउटा भिडिओ -

अनि यो पनि

नेपालमा चिम्पान्जी तस्कर पक्राउ

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

इन्डोनेशिया कोमोडो ड्र्यागन: विशाल छेपारो र मान्छे बस्ने टापुको कथा


स्थानीय चुनावमा एक हुन नसकेका उज्जव थापा नेतृत्वको विवेकशील नेपाली दल र बीबीसी पूर्व पत्रकार रवीन्द्र मिश्र नेतृत्वको साझा पार्टी प्रदेश र संसदको चुनावमा भने एक भएर होमिए।

राष्ट्रिय दलको मान्यता पाउनै हम्मे

प्रदेशको चुनावमा तुलनात्मक रूपमा राम्रो गरे पनि संसदीय चुनावमा त्यो दलले एक स्थान पनि जितेन।

काठमाण्डूको चुनावी मैदानमा दुवै जना संयोजक रवीन्द्र मिश्र र उज्वल थापा पराजित हुन पुगे।

अन्तत: त्यो दल राष्ट्रिय दल हुनको लागि आवश्यक न्यूनतम मत (तीन प्रतिशत मत र कम्तीमा एक संसदीय सिट) ल्याउन विफल भयो र त्यसले राष्ट्रिय दलको मान्यता पाउन सकेन।

राजनीतिक दल टुट्नु, फुट्नु वा फेरि जोडिनु नेपाली राजनीतिमा नौलो घटना होइन।

विगतमा पनि नेपालका कम्युनिष्ट र कांग्रेस पार्टीहरूले फुट्ने टुक्रने र पुन: जोडिने क्रम र उपक्रम भोगिसकेका छन्।

त्यसैले विवेकशील साझा पार्टीको फुटले धेरै नेपालीहरूलाई झस्क्याएन।

तर त्यसले केही महत्त्वपूर्ण प्रश्नहरू तेर्स्याइदिएको छ।

जस्तो: पुरानादेखि नयाँसम्म नेपालका प्राय राजनीतिक दलहरू किन एक ढिक्का रहन सक्दैनन्?

धेरै युवाहरूले आशा गरेको विवेकशील साझा पार्टी आखिर किन फुटि छाड्यो?

के भविष्यमा उनीहरू एक हुन सक्लान्?  के एक्लाएक्लै अघि बढेर विवेकशील साझा पार्टी र विवेकशील नेपाली दल आफ्नो उद्देश्य हासिल गर्न सफल होलान्?

अर्को महत्त्वपूर्ण प्रश्न यो हो:  पुराना दलले धेरै आशा जगाउन नसकेको बेला नेपालको वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिको रूपमा कुन दल अगाडि आउला?

नेपाली राजनीतिमा विवेकशील साझा र विवेकशील नेपालीका अतिरिक्त अन्य दलहरू पनि छन् जसले भविष्यमा अगाडि आउने सामर्थ्य राख्दछन्।

अधिकांश वाम घटकहरू सत्तारुढ गठबन्धनमा सामेल भइसकेको सन्दर्भमा पूर्व प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराई नेतृत्वको नयाँ शक्ति नेपाल पार्टीले अगाडि आउन सक्ने सामर्थ्य राख्ने आकलन कतिपय विश्लेषकहरूको छ।

विवेकशील र साझा पार्टीबीच एकता

कसरी सम्भव होला वैकल्पिक शक्तिको उदय?

विवेकशील साझा पार्टी फुटेलगत्तै विभिन्न टिकाटिप्पणीहरूले सामाजिक सञ्जालहरू रङ्गिसकेका छन्।

त्यो पार्टीको फुट र अगाडिको बाटोबारे कैयौँले आफ्ना तत्कालका धारणा राखिसकेका छन्।

सामाजिक सञ्जालमा लोकप्रिय भएको तर वास्तवकि धरातलमा लोकप्रिय नभएको आरोप खेप्ने गरेका विवेकशील नेपाली र साझा पार्टीका अहिलेका अलग अलग बैठकहरूबारे तिनै सञ्जालमा टिकाटिप्पणी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

के नेपालमा वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिको भविष्य छ?


स्थानीय तह र प्रशासनलाई दिइएको जिम्मेवारी अनुरूप अभियानसँगै कानूनको पालना गराउने काम एकसाथ सुरु गरिएको बताइएको छ।

कतिपय स्थानीय तहले मदिरा बिक्रीलाई व्यवस्थित गर्न नीतिगत निर्णय समेत गरिएको जनाएका  छन।

महिलामाथि हुने घरेलु हिंसा, यौन दुर्व्यवहार, हत्या जस्ता घटना बढ्दै गएको देखिएपछि संकल्प प्रस्ताव पारित गर्दै प्रतिनिधि सभाको बैठकले त्यस्ता घटना न्यून गर्ने अभियान चलाउन सरकारलाई निर्देशन दिएको थियो।

सरकारको कार्यक्रम 'महिला मुद्दामा फितलो'

बलात्कार घटनाबारे संसद्‍मा चर्को बहस

रोकथामका प्रयास

महिलामाथि हुने विभिन्न खालका हिंसाको प्रमुख कारणको रुपमा मदिराको प्रयोग र लागु औषध भएको निष्कर्षका साथ सरकारले त्यसलाई निषेध र नियन्त्रण गर्न अभियान चलाएको जनाएको छ।

आइतबार प्रदेश स्तरबाट सुरु गरिएको अभियान सोमबारदेखि स्थानीय तहसम्मले संचालन गरेको बताइएको छ।

अभियानको संयोजन गरिरहेको गृहमन्त्रालयका प्रवक्ता रामकृष्ण सुवेदीले भने, "हाम्रा कार्यक्रमहरू भइरहेका छन्। यो नै यसको शुरुवात हो र यसैका आधारमा केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय तहले कार्यक्रम गर्ने हुन्। सचेतना, रोकथाम र कानूनपालन जस्ता सबै विषय समेटिएको छ।"

स्थानीय तह र प्रमुख जिल्ला अधिकारीमार्फत गरिने अभियानका क्रियाकलापको अनुसूची नै बनाएर सबै तह र जिल्लामा पठाइएको बताइएको छ।

सचेतना अभियान समिति निर्माण गरेर परिचालन गर्ने अनि सडक नाटक र सांगीतिक कार्यक्रम मार्फत चेतना पुर्‍याउने कार्यक्रम गरिने जनाइएको छ।

कति प्रभावकारी

अधिक मदिराले कलेजोसम्बन्धी गम्भीर रोग लाग्ने चेतावनी विज्ञहरुले दिने गरेका छन्।

कतिपय स्थानीय तहले मदिराको उत्पादन र बिक्रीको नियमन गर्ने निर्णय गरेका छन्।

झापाको कमल गाउँपालिका अध्यक्ष मेनुका काफ्लेले भनिन्, "मदिरा बिक्री गर्ने ठाउँलाई ८ बजे पछि बन्द गर्ने अनि सार्वजनिक स्थलमा मदिरा राखेर बेच्न नपाइने भनेर निर्णय गरेका छौं।"

स्थानीय तह र प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई इजाजत पाएका पसलहरूबाट मात्रै मदिरा बिक्रीलाई कडाइका साथ लागू गर्ने र प्राकृतिक तथा व्यवासायिक रुपमा गाँजा तथा अफिम खेती हुने स्थानको पहिचान गरि नष्ट गर्ने अभियान चलाउने जस्ता जिम्मेवारी दिइएको छ।

तर कतिपय आलोचकले भएका कानुनको प्रभावकारी कार्यान्वयन नभएको भन्दै त्यस्ता अभियानको प्रभावकारिता दीर्घकालीन हुनेमा आशंका गरेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

महिला हिंसाका नियन्त्रणमा मदिरा नियन्त्रण कति प्रभावकारी होला


स्थानीय तहले जनस्वास्थ्य सचेतना कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरेपनि आकस्मिक अवस्थाका लागि जनस्रोत र समन्वय अभाव छ

पुराना संरचनाहरू भङ्ग भएर स्थानीय तहको अभ्यास हालसालै मात्र सुरु भएको अवस्थामा जनस्वास्थ्य क्षेत्रमा जनशक्तिको कमी र आकस्मिक परिचालन गर्न सकिने टोली नहुँदा स्थानीय निकायमा समस्या देखिन थालेको बताइएको छ।

धरानमा फैलिएको डेङ्गी प्रभावकारी रूपमा नियन्त्रण नहुनु र अन्य जिल्लाहरूमा समेत फैलिनुको कारण सरकारी संयन्त्रहरू उपयुक्त ढङ्गबाट परिचालन हुन नसक्नु रहेको विज्ञहरू बताउँछन्।

दादुरा उन्मुलन कार्यक्रमका राष्ट्रिय अध्यक्ष डा गोविन्दप्रसाद ओझा भन्छन्: "भविष्यमा देखा पर्न सक्ने विभिन्न रोगहरूको सङ्क्रमणसँग लड्न भने स्थानीय तह तयार भए जस्तो देखिँदैन।"

सरकारी अधिकारी भने तीन तहका निकायमा समन्वयको अभाव नभएको दाबी गर्छन्।

संवेदनशील विषय

स्थानीय स्तरमा देखा परेका समस्याको सहज ढङगबाट हल गर्न र विकास निर्माणका काम कारबाही चुस्त रूपमा अघि बढाउन स्थापना भएका निकायमा नीतिगत अस्पष्टता र प्रक्रियागत झमेला रहेको उनको बुझाइ छ।

डा ओझा भन्छन्: "यो निकै संवेदनशील विषय हो। देश सङ्घीय संरचनातर्फ जाँदै गर्दा सङ्घीय सरकार र विशेषगरि स्वास्थ्य मन्त्रालयले ध्यान पुर्‍याउन नसक्दा यस्तो स्थिति उत्पन्न भएको हो।"

"गाउँहरूमा काम गर्न जाँदा एक किसिमको अलमल भए जस्तो देखिन्छ। कसले के गर्ने र कसरी गर्ने भन्ने कुरो स्पष्ट देखिँदैन।"

स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरूको मूल चासो विकास निर्माणका कार्यक्रम देखिने तथा उनीहरू राजनीतिज्ञ भएकाले जनस्वास्थ्यमा पूर्णरूपमा जानकार नरहेकाले पनि समस्या हुने गरेको उनको बुझाइ छ।

उनले भने: "खोप लगाउने जस्ता नियमित कामका हकमा स्थानीय तहमा समस्या देखिँदैन। तर हाल देखा परेको डेङ्गी वा भविष्यमा देखा पर्न सक्ने अन्य विभिन्न किसिमका रोगहरूको सङ्क्रमणसँग लड्न भने हामी तयार भए जस्तो देखिँदैन।"

डेङ्गीको सङ्क्रमण फैलिएपछि विराटनगर महानगरपालिकामा लामखुट्टे मारिएका थिए

स्वास्थ्य सेवा विभागका पूर्व महानिर्देशक ओझाले विगतमा आकस्मिक रूपमा परिचालन गर्न सकिने खाले टोली सबै जिल्लामा रहेको स्मरण गर्दै बताए: "आवश्यक परेको अवस्थामा निर्देशन दिने, सुपरिवेक्षण गर्ने र उपकरण उपल्वध गराउने वा प्रयोगमा ल्याउन सक्ने खाले मानिस स्थानीय तहमा रहन जरुरी छ।"

त्यसबाहेक स्थानीय तहमा खटिएका अधिकारीहरूको अनुशासन पनि पेचिलो बन्दै गएको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

डेङ्गी सङ्क्रमण: सरकारी संयोजनको अभावमा स्थानीय तहमा जनस्वास्थ्य सेवा प्रभावित


स्थानीय वायुको प्रभावबाट सिर्जना भएको भीषण हावाहुरीले करिब दुई हजार बिजुलीको खम्बा ढालेको अनुमान प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले गरेका छन्।

हावाहुरीको प्रभाव परेका जिल्लामा सकेसम्म चाँडो विद्युत् प्रवाह शुरू गर्नका लागि आवश्यक जनशक्ति खटाइसकिएको घिसिङले बीबीसी नेपाली सेवालाई बताएका छन्।

"ठूलो सङख्यामा क्षति पुगेको छ। तर हामीसँग आवश्यक सामाग्री र जनशक्ति उपलब्ध भएकाले एक हप्ताभित्र विद्युत् प्रवाह शुरू गर्ने लक्ष्य राखेका छौँ," घिसिङले भने।

क्षतिको विवरण

स्थानीय वायुको प्रभाव र भारतमा मध्यप्रदेश निम्न चापीय क्षेत्र विकसित हुँदा शक्तिशाली स्वरूप लिएको हावाहुरीले तराईका दुई जिल्लामा प्रसारण लाइन, ट्रान्सफर्मर र पोलमा क्षति पुर्‍याएको छ।

प्रभावित क्षेत्रका अधिकांश पोल भाँचिएको छ भने तार हावाले उडाएका छन्।

त्यस्तै १० वटा ट्रान्सफर्मर पूर्णरूपमा ध्वस्त भएका छन्।

"अहिले हामीले ३३ केभीको प्रसारण लाइन चार्ज गरेर अस्पताल लगायतका स्थानमा विद्युत् पुर्‍याएका छौँ," घिसिङले भने।

"सहरी क्षेत्रमा खासै समस्या पर्ने देखिँदैन। ग्रामीण भेगमा भने ११ केभी र ३३ केभीका प्रसारण लाइन चार्ज गर्नुपर्ने र त्यसको संरचना ध्वस्त भएको हुँदा समय लाग्ने अवस्था देखिन्छ।"

उनले ट्रान्सफर्मर मर्मत र नयाँ ट्रान्सफर्मर जडानका लागि चाहिने सामग्री आफूहरूसँग रहेको जानकारी दिए।

विद्युत्‍को जोहो

भारतबाट बिजुली आपूर्ति गर्नका लागि प्रयोग गरिने अन्तरदेशीय प्रसारण लाइनमा समेत प्रभाव परेकाले प्राधिकरणले मुलुकको एकमात्र जलाशययुक्त आयोजना कुलेखानी चलाएर माग धानिरहेको बताएको छ।

आपत्‍कालीन अवस्थाका लागि कुलेखानीमा पानी सञ्चित गरिने र हाल पानीको तह राम्रै रहेकाले समस्या नहुने घिसिङको भनाइ छ।

बारा र पर्सामा विनाशकारी हावाहुरीले पुर्‍याएको क्षति

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

बारा पर्सा हावाहुरी: क्षतिग्रस्त विद्युत् पूर्वाधार मर्मत गर्न एक हप्ता लाग्ने


स्थानीय विद्यालयमा कक्षा पाँचसम्म मात्र पढाइ हुन्थ्यो। उत्तीर्ण भएको अरू दुई वर्ष उनी पाँच कक्षामै पढ्न जान्थिन्।

तर तीन वर्षसम्म एउटै कक्षामा उही किताब र उही पाठ पढ्दापढ्दा दिक्क भएर उनी फेरि गइनन्। अन्त पढ्न जाने अवसर पनि जुटेन।

"छ कक्षा भएको स्कूल जान चार घण्टा हिँड्नुपर्ने। अनि फेरि खोला तर्न, जङ्गलमा हिँड्न पनि गाह्रो। त्यसैले तीन वर्ष लगातार एउटै कक्षामा पढेर छोडेँ," वैशाखको उत्तरार्धमा उनले आफ्नो कथा सुनाइन्।

डिलमायाको पढ्ने धोको अझै मरेको छैन। घरव्यवहार र अरू परिबन्दमा परेर थप पढ्न नपाए पनि उनको भूमिका भने फेरिएको छ।

अहिले उनी टुकीको उज्यालोमा अरू गाउँलेहरूलाई बटुलेर आफूले जानेको सिकाउँछिन्। डिलमाया तिनै पाका विद्यार्थीलाई पढाउँछिन् र आफ्नो पढ्ने धीत मार्छिन्।

अभियान

बीस वर्षअघि पाँच कक्षासम्म पढ्दा आफूले सिकेका कुरा डिलमाया प्रजा अहिले आफ्ना विद्यार्थीलाई सिकाउँछिन्।

सरकारले चार महिनाका लागि 'निरन्तर शिक्षा अभियान' सञ्चालन गरेको छ।

'निरक्षर नागरिकलाई साक्षर र साक्षरलाई सक्षम' बनाउन भनी सञ्चालनमा ल्याइएको यो कार्यक्रमकी सहजकर्ताको रूपमा उनले गाउँलेलाई पढाउँछिन्।

दिनभरि घाँसदाउरा र मेलापात भ्याउनुपर्ने महिलाहरू साँझको भातभान्छापछि गाउँकै विद्यालयमा भेला हुन्छन्। तीमध्ये अधिकांश महिला छन्।

"म आफैँले पनि अक्षर मात्रै चिनेको हो र नेपाली किताब पढ्न सक्छु," सौर्य टुकीको मधुरो प्रकाशमा पढाइरहेका बेला उनले भनिन्, "त्यति शिक्षाको भरमा गाउँका छोरी, बुहारी, बहिनी र भाउजूलाई पढाउँछु। यसो गर्दा आफैँले पनि पढ्न पाउँछु।"

स्यामराङको कथा

चितवनको भण्डाराबाट भन्ज्याङ हुँदै चेपाङहरूको गाउँ स्यामराङ पुग्न पूरै एक दिन लाग्छ।

पहिला चार घण्टा गाडीको बाटो त्यसपछि पाँच घण्टा हिँडाइ।

महाभारत शृङ्खलामा पर्ने यो भेगमा हिँड्न पनि त्यति सजिलो छैन। कहीँ खोला तर्नुपर्छ, कहीँ जङ्गल छिचोल्नुपर्छ।

गाउँ पस्ने बितिक्कै पूरै जीउ नढाकिएका महिला र फाटेका जाँघे लगाएर खेल्दै गरेका निर्बोध बालबालिका देख्नु सामान्य नै हो।

उजेली चेपाङ पाँच कक्षामा तेस्रो वर्ष पढ्दैछिन्।

कतै कलिला युवतीहरू  काखे नानी लिएर काममा जोतिँदै छन्। कतै शिरको कपाल महिनौँदेखि नसँगालेका वृद्धाहरू सुस्ताउँदै छन्।

यहीँबाट पल्लो डाँडामा देखिने कान्दा गाउँमा २०६७ सालमा विषालु च्याउ खाएर एउटै परिवारका आठ जनाले ज्यान गुमाएका थिए।

बाटो, बिजुली, शिक्षा,... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चेपाङको कथा: पास भए पनि उही कक्षामा पढ्नुपर्ने बाध्यता


स्थानीय सञ्चार माध्यमहरूले इल ड फ्रान्स क्षेत्रमा बिहीवार साँझ सात सय किलोमिटरसम्म कारहरूको जाम देखिएको जनाएका छन्।

कोरोनाभाइरस महामारीसँग जुझ्न त्यहाँ शुक्रवार मध्यरातबाट प्रतिबन्धात्मक व्यवस्थाहरू लागु गरिएको छ।

सर्वसाधारणहरूलाई अत्यावश्यकीय काम र उपचारका लागि मात्रै घरबाट बाहिर निस्किन भनिएको छ।

राष्ट्रपति एम्यानुअल माक्रोँले फ्रान्स 'कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको दोस्रो लहरबाट व्यापक रूपमा प्रभावित हुने र त्यो पहिलोभन्दा कडा हुनेमा सन्देह नरहेको' बताएका छन्।

फ्रान्समा गत एप्रिल महिनायता अहिले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको दैनिक रूपमा मृत्यु हुने सङ्ख्या उच्च दरमा पुगेको छ।

त्यहाँ बिहीवार सङ्क्रमणका ४७,६३७ नयाँ घटना पुष्टि भएको थियो भने २५० जनाको मृत्यु भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

लकडाउनको समय गाउँहरूमा बिताउन प्यारिसवासीहरूले सहर छाडेको फ्रान्सेली सञ्चार माध्यमहरूले जनाएका छन्।

किन छाडे प्यारिस?

२४ वर्षीय एन्नाले एउटा पत्रिकालाई उत्तरी फ्रान्सस्थित आफ्नो अर्को घरमा बस्न जान प्यारिसस्थित अपार्टमेन्ट छाडेको बताएकी छन्।

उनले पहिलो लकडाउन प्यारिसमा बिताउन 'मनोवैज्ञानिक रूपमा कठिन' भएको तर बेर्नेमा 'हावा स्वच्छ' रहेको अनि त्यहाँ आफूले स्वतन्त्र महसुस गर्ने बताइन्।

गत मार्चमा पहिलो पटक लकडाउन लागु गरिँदा पनि यसै गरी ठूलो सङ्ख्यामा मानिसहरू बाहिरिएका थिए।

फ्रान्समा हाल कम्तीमा नोभेम्बरभरीका लागि दोस्रो देशव्यापी लकडाउनको घोषणा गरिएको छ।

युरोपका थुप्रै मुलुकहरूमा सङ्क्रमण तीव्र रूपमा बढिरहेको छ। फ्रान्समा अहिले दैनिक करिब ५० हजार नयाँ सङ्क्रमितहरू भेटिने गरेको पछिल्लो विवरणले देखाउँछ।

प्यारिसमा सघन उपचारमा प्रयोग हुने ७० प्रतिशत शैय्याहरू सङ्क्रमितहरूले भरिएका छन्।

बुधवार राष्ट्रपति माक्रोँले घोषणा गरेका प्रतिबन्धका धेरैजसो व्यवस्थाहरू मार्चमा लगाइए जस्तै नै छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस फ्रान्स: दोस्रो देशव्यापी लकडाउनको घोषणासँगै सडकमा गाडीको जाम


स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार चिकित्सकहरूले मिलान शहरलाई "टाइम बम"को सङ्ज्ञा दिएका छन्

शुक्रवार थप २४३ जना व्यक्तिको ज्यान गएको छ जुन अघिल्लो दिनको भन्दा ३२ जनाले कम हो।

पछिल्लो मृत्युसँगै त्यहाँ कोरोनाभाइरसबाट ज्यान गुमाउने व्यक्तिहरूको सङ्ख्या ३०,२०१ पुगेको छ।

केही दिनअघि इटलीलाई उछिन्दै युरोपमा सबैभन्दा बढी मृत्यु हुने देश यूके बनेको थियो।

'टाइम बम'

इटलीमा दैनिक देखिने नयाँ सङ्क्रमितको सङ्ख्या थोरैले कम भएर शुक्रवार १,३२७ जनामा सङ्क्रमण देखियो।

योसँगै त्यहाँ हालसम्म कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित हुने व्यक्तिहरूको सङ्ख्या २,१७,१८५ पुगेको छ।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण नियन्त्रण तथा रोकथामका लागि चालिएका कदमहरूलाई खुकुलो पार्न शुरू गरिएको छ।

तर स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार चिकित्सकहरूले मिलान शहरलाई "टाइम बम"को सङ्ज्ञा दिएका छन्।

फेब्रुअरीमा देशका उत्तरी क्षेत्रहरूमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका घटनाहरू देखिन थालेपछि लकडाउन लागु गर्ने इटली युरोपको पहिलो मुलुक बनेको थियो

आधिकारिक मृतक सङ्ख्याका आधारमा इटलीमा कोरोनाभाइरसबाट विश्वकै तेस्रो बढी मृत्यु भएको छ।

पहिलो स्थानमा संयुक्त राज्य अमेरिका छ भने दोस्रो स्थानमा यूके छ जुन हाल युरोपेली सङ्घमा आबद्ध छैन।

बुधवार ब्रिटेनमा कोरोनाभाइरसबाट मृत्यु हुने व्यक्तिहरूको सङ्ख्या ३० हजार नाघेको थियो।

युरोपका नराम्ररी प्रभावित देशहरूमध्ये स्पेन तेस्रो स्थानमा छ जहाँ कोरोनाभाइरसबाट २६ हजारभन्दा बढी व्यक्तिको ज्यान गइसकेको छ।

कडाइ

फेब्रुअरीमा देशका उत्तरी क्षेत्रहरूमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका घटनाहरू देखिन थालेपछि लकडाउन लागु गर्ने इटली युरोपको पहिलो मुलुक बनेको थियो।

लकडाउनका केही उपायहरू हटाइएका छन्। यो साता सामाजिक दूरी कायम राख्दै र मास्क लगाउँदै पहिलो पटक कैयौँ हप्तापछि त्यहाँका नागरिकले शारीरिक व्यायाम गर्न पाए।

उनीहरूले आफन्तलाई भेट्न पाए। त्यसमा साथी चाहिँ परेनन्। क्याथोलिक गिर्जाघरहरूले पनि मे १८ तारखिमा सामूहिक प्रार्थना शुरू गर्ने तयारी गरिरहेका छन्।

तर सामाजिक दूरीसम्बन्धी कडा नियमहरू पालना गर्नुपर्ने हुन्छ र मास्क लगाउनैपर्छ।

यद्यपि विद्यालय सिनेमाघर र अधिकांश पसलहरू बन्द रहनेछन् र सार्वजनिक रूपमा भेला हुने खालका सबै कार्यक्रममा प्रतिबन्ध कायमै छ।

केही प्रतिबन्धहरू कायम रहे पनि मानिसहरूले सामाजिक दूरीलाई बेवास्ता गरेको र मास्क नलगाएका तस्वीरहरू सामाजिक... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरसः युरोपेली सङ्घमा आबद्ध देशमध्ये इटलीमा सबैभन्दा धेरै मृत्यु


स्थानीय समय अनुसार मध्यरात एउटा शाही घोषणामार्फत उक्त प्रतिबन्ध हटाइएको घोषणा गरिएको थियो।

रूढिवादले जरो गाडेको साउदी अरेबियामा सवारी चलाउन लगाइएको प्रतिबन्ध हटाउने घोषणाले महत्त्वपूर्ण सुधारको शुरूवात गरेको एकजना बीबीसी संवाददाता बताउँछन्।

यसलाई राजकुमार मोहम्मद बिन सलमानले नेतृत्व गरिरहेको देशलाई आधुनिकीकरणतर्फ डोर्‍याउने एउटा महत्त्वपूर्ण कदमका रूपमा लिइएको छ।

घोषणा

पछिल्लो परिवर्तनको घोषणा अघिल्लो सेप्टेम्बर महिनामा गरिएको थियो।

साउदी अरेबियाले यसै महिनाको शुरूमा पहिलो पटक महिलाको नाममा सवारी चालक अनुमतिपत्र जारी गरेको थियो।

यसअघि विश्वमा महिलाहरूलाई सवारी साधन चलाउन नदिने साउदी अरेबिया एकमात्रै देश थियो।

परिवारहरूले महिला नातेदारका लागि निजी गाडी भाडामा लिने अभ्यास त्यहाँ रहेको थियो।

झण्डै ३० लाख महिलाले नयाँ स्वतन्त्रताको उपभोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

बीबीसीका एक मध्यपूर्व विश्लेषक भन्छन् उक्त अधिकारको पक्षमा वकालत गर्ने धेरै महिला अधिकारकर्मीहरूलाई अघिल्लो महिना थुनामा राखिएकाले सवारी साधन चलाउन पाउने अधिकारको कार्यान्वयन शुरूमै छायामा परे जस्तो देखिन्छ।

अधिकारवादी संस्था एमनेस्टी इन्टरनेश्नलका अनुसार कम्तीमा आठजना महिलाहरू थुनामा छन् र उनीहरूलाई प्रतिआतंकवादसम्बन्धी अदालतमा अभियोग दायर गरिनसक्छ।

ऐतिहासिक

अवाज उठाएबापत उनीहरूलाई लामो जेल सजाय समेत हुनसक्ने अधिकारवादी संस्थाहरू बताउँछन्।

एमनेस्टीले हालपनि पुरूष अभिभावकत्वको प्रथा कायम रहेको साउदी अरेबीयामा अरू बृहत् सुधारका कदमहरू चाल्न पनि भनेको छ।

महिलाहरूलाई सवारी चलाउनुपर्ने अधिकार दिइनुपर्ने मागसहित अधिकारवादी समूहरूले वर्षौँयता साउदीमा अभियानहरू चलाएका थिए।

सवारी चलाएकोमा सन् १९९० मा रियादबाट दर्जनौँ महिलाहरूलाई पक्राउ गरिएको थियो।

केही महिलाहरूले आफूले सवारी चलाएका भिडिओहरू सन् २००८ र सन् २०११ देखि सन् २०१४ को बीचमा पोष्ट गरेका थिए।

अब हजारौँ महिलाले सडकमा सवारी साधन गुडाउने ठानिएको छ।

अपेक्षा

साउदीकी एकजना टेलिभिजन प्रस्तोता सबिका अल दोसारीले एएफपी समाचार संस्थालाई भनिन्, "यो प्रत्येक साउदी महिलाका लागि ऐतिहासिक दिन हो।"

उनले सवारी चलाउन प्रतिबन्ध खुलेको केही मिनेटभित्रै आफूले गाडी चलाएको पनि बताइन्।

जुन ५ तारिखमा १० जना महिलाहरूलाई पहिलो पटक साउदी अरेबियाले सवारी चालक अनुमतिपत्र जारी गरेको थियो।

यो... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

साउदी महिलाका लागि ‘ऐतिहासिक दिन’


स्थानीय समय अनुसार शुक्रवार बिहान सबेरै देशको पूर्वी तटीय क्षेत्रमा ती परीक्षण गरिएका थिए।

अमेरिका र दक्षिण कोरियाबीच यसै महिना संयुक्त सैन्य अभ्यास गर्ने योजनाप्रतिको प्रतिक्रियाको रूपमा परीक्षणहरूलाई लिइएको छ।

दक्षिण कोरियाको सेनाका जोइन्ट चीफ एप स्टाफ (जेसीएस) का अनुसार स्थानीय समय अनुसार विहान ०२:५९ र ०३:२३ मिनेटमा गरिएका ती प्रहार सी अफ जापानमा खसेका थिए।

ट्रम्पलाई छैन चिन्ता

फेडरेसन अफ अमेरिकन साइन्टिस्टस् सम्बद्ध अङ्कित पाण्डाका अनुसार यसअघि प्रयोग नभएको क्षेत्र अहिले क्षेप्यास्त्र परीक्षणस्थलको रूपमा देखिएको छ।

उनले भने, "लगातार रात्रिकालीन परीक्षण गरिरहेको किम जोङ-अन शासनले यसअघि प्रयोग नभएका वा निकै कम प्रयोग भएका क्षेत्रहरूबाट परीक्षण गर्ने लक्ष्य लिएको देखिन्छ।"

ह्वाइट हाउसमा बोल्दै राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले पछिल्ला परीक्षणहरू छोटो दूरीका र निकै सामान्य भएको भन्दै त्यसबाट आफू चिन्तित नभएको बताएका छन्।

बुधवार उत्तर कोरियाले परिक्षण गरेका दुईवटा क्षेप्यास्त्रले २५० किलोमिटर दूरी पार गरेको दक्षिणले बताएको थियो।

उसका अनुसार ती अघिल्ला भन्दा फरक खालका क्षेप्यास्त्र थिए।

आक्रोशको कारण

तर बिहीवार प्योङयाङले विस्तृत विवरण नदिएरै आफूले नयाँ क्षेप्यास्त्र प्रहार प्रणालीको परीक्षण गरेको जनाएको थियो।

जुलाई २५ मा उत्तरले गरेका दुईवटा क्षेप्यास्त्र परीक्षणमध्ये एउटाले ६९० किलोमिटर दूरी पार गरेको थियो।

ट्रम्प र उत्तर कोरियाली नेता किमबीच दुई कोरियालाई छुट्याउने गैरसैनिक इलाकामा विना कुनै योजना जुन महिनामा भएको वार्तापछि भएको त्यो नै पहिलो परीक्षण थियो।

उक्त बैठकमा दुवै नेता पारमाणविक निरस्त्रीकरण वार्ता पुनः थाल्न सहमत भएको बताइएको थियो।

उत्तर कोरियाले हालसालै अमेरिका र दक्षिण कोरियाबीच आयोजना हुन लागेको संयुक्त सैन्य अभ्यासप्रति आक्रोश व्यक्त गरेको थियो।

दुवैले उक्त अभ्यास रद्द गर्न अस्वीकार गरेका छन्। तर अर्थपूर्ण रूपमा त्यसलाई पछाडि धकेलेका छन्।

उत्तर कोरियाले त्यसलाई युद्धको तयारीको रूपमा हेरेको छ।

उसले सिंगापुरमा गत वर्ष ट्रम्प र आफ्ना नेता किमले गरेको वार्तामा दुवैको हस्ताक्षरमा जारी संयुक्त वक्तव्यको 'मर्म विपरीत' भएको ठानेको छ।

उसले सैन्य अभ्यासका कारण वार्ता फेरि गर्ने कुरा प्रभावित हुने चेतावनी दिएको छ।

अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओले छिट्टै वार्ता हुनसक्ने आशा व्यक्त... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उत्तर कोरियाः आठौँ दिन तेस्रो क्षेप्यास्त्र प्रहार


स्थानीय समयअनुसार बुधबार रातीको ११:२० बजे क्यालिफोर्नियाको थाउजण्ड ओक्सस्थित "बोर्डरल्याण्ड बार एण्ड ग्रील" नामको मदिरालयमा गोली चल्न सुरु भएको थियो।

कम्तीमा अन्य १० जना घाइते छन्।

भेन्चुरा काउन्टीका एकजना प्रहरीले मारिनेमा बन्दूकधारी पनि रहेको बताएका छन्।  प्रहरीलाई गोलीकाण्डको उद्देश्यका बारेमा पनि केही थाहा हुन सकेको छैन।

प्रत्यक्षदर्शीहरूका अनुसार उक्त मदिरालयमा केही दर्जन गोली चलेका थिए।

पत्रिकाको कार्यालयमा गोली प्रहार

अमेरिकी विद्यालयमा गोली प्रहार

सकृय

उक्त काउन्टीको शेरिफ कार्यालयका प्रवक्ता एरिक बुशोले भने, "डेप्युटीहरू घटनास्थलमा पुग्दा तिनीहरूले गोली चलेको आवाज सुनेका थिए, त्यतिञ्जेलसम्म बन्दूकधारी सकृय नै रहेको हुनुपर्छ।"

गोलीकाण्डमा मारिएका प्रहरीको नाम रन हेलुस भएको बताइएको छ। भेन्चुरा शेरिफ कार्यालयका सार्जेन्ट र २९ वर्षसम्म सेवामा रहेका ती प्रहरीले सेवाबाट अर्को वर्ष अवकाश पाउन लागेका थिए।

उनीमाथि थुप्रै पटक गोली प्रहार भएको र पछि स्थानीय अस्पतालमा उनलाई मृत घोषित गरिएको थियो।

ती संदीग्ध बन्दूकधारीले दर्जनौं गोली चलाएका र प्रहरीका अनुसार ती व्यक्तिले पछि आफ्नै ज्यान  लिएको हुनु पर्छ।

कलेजका विद्यार्थीहरूमाझ लोकप्रिय सांगितिक कार्यक्रमका क्रममा  बन्दूकधारीले जबर्जस्ती प्रवेश गरेर गोली चलाएका थिए।

मानिसहरूले मेचहरूको प्रयोग गरेर झ्यालका सिसा फुटाई त्यहाँबाट भागेका र केही शौचालयमा लुकेका थिए।

सांगितिक कार्यक्रम भैरहंदा उक्त बारमा  कम्तिमा दुईसयजना मानिसहरू रहेका बताइएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

क्यालिफोर्निया: गोली प्रहारको घटनामा कम्तीमा १२ जनाको मृत्यु


स्थानीय, प्रादेशिक र सङ्घीय गरी तीन तहको सरकार गठन भएसँगै यस्ता विवादहरू सतहमा आउन थालेका छन्।

त्यस्तै विवादहरू बीच गत आइतवार बोलाइएको अन्तर्प्रदेश परिषद्को बैठक स्थगित गरिएपछि नेपालको सङ्घीयता अभ्यासको अर्को उल्झन समेत सतहमा आएको छ।

केन्द्र र अधिकांश प्रदेश सरकारमा समेत एउटै राजनीतिक दलको नेतृत्व रहेका बेलासमेत यस्तो विवाद उत्पन हुँदा सङ्घीयता कार्यान्वयनमा थप जटिलता आउने देखिन्छ।

केन्द्र र प्रदेशबीच किन बारम्बार विवादहरू देखिइरहेका छन्? अनि प्रदेश सरकारले चाहेको के हो?

सङ्घीयताबारे विशेषज्ञता भएका व्यक्तिहरूसँग गरिएको कुराकानीका आधारमा हामीले यी प्रश्नका उत्तर खोजेका छौँ।

प्रदेश सरकारहरू के चाहन्छन्?

गत बिहीवार पोखरामा सातै प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरूको भेला भएको थियो।

त्यस भेलाले प्रदेश सरकारले भोगेका समस्याको समीक्षा गर्दै केही साझा निष्कर्ष निकालेको थियो। समग्रमा हाल प्रदेश सरकारहरूले भोगिरहेका समस्या तिनै रहेको मुख्यमन्त्रीहरू बताउँछन्।

समन्वय बिनै सरुवा, प्रदेश सरकारको असन्तुष्टि

'पूर्वाधारको स्वामित्व केन्द्रले दिएन'

प्रदेशमा बजेट बनाउन तीन मुख्य चुनौती के हुन्?

विवाद किन?

अहिले विभिन्न कारणले विवाद चुलिएको र यो अवस्था सिर्जना भएको विज्ञहरूको धारणा छ।

कार्यान्वयनको प्रारम्भिक चरणमा रहेको सङ्घीय संरचनाबारे विवाद हुनु स्वाभाविक भएको र त्यसलाई समाधान गर्ने संवैधानिक व्यवस्था एवम् संरचनाहरू रहेका उनीहरू बताउँछन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

केन्द्र र प्रदेश सरकारबीच विवादका कारण


स्थापना कालदेखि नै यी दुई छिमेकी देशबीच कहिल्यैपनि सम्बन्ध सुमधुर हुन सकेन। सम्बन्धमा तिक्तताको केन्द्रमा सधैँ कश्मीर रह्यो।

यस अवधिमा दुई देशबीच कैयौँ यस्ता घटना भए जसले कहिले युद्ध नै निम्त्यायो त कहिले चर्को तनाव।

हाल भारत र पाकिस्तानमाझ पुन: चर्किएको तनावका माझ यी दुई दक्षिण एशियाली मुलुकहरूबीच यस अवधिमा भएका महत्त्वपूर्ण घटनाको सङ्क्षिप्त विवरण -

अक्टोबर १९४७: भारत र पाकिस्तानबीच पहिलो युद्ध। स्वतन्त्र भएको केवल दुई महिनापश्चात् दुई छिमेकी कश्मीरलाई लिएर युद्धमा होमिए।

भारतका जवाहरलाल नेहरु(बायाँ), ब्रिटिश इन्डियाका भाइसरोय लर्ड लुई माउन्टब्याटेन (बीचमा) र अल इन्डिया मुस्लिम लीगका अध्यक्ष महुम्मद अलि जिन्नाह(दायाँ) सन् १९४७ मा विभाजनबारे कुरा गर्दै

अगस्ट १९६५: कश्मीरलाई नै लिएर दुई छिमेकीबीच अर्को छोटो युद्ध।

डिसेम्बर १९७१: भारतद्वारा पूर्वी पाकिस्तान (वर्तमान बाङ्ग्लादेश) मा अतिक्रमण। इस्लामाबादको शासनविरुद्ध स्वतन्त्रताको लडाइँमा भारतको समर्थन। भारतीय वायुसेनाद्वारा पाकिस्तानी भूभागमा बम आक्रमण। बाङ्ग्लादेशको स्थापनासँगै युद्धको अन्त्य।

सन् १९८९: कश्मीर उपत्यकामा भारतीय शासनविरुद्ध सशस्त्र विद्रोहको थालनी।

फेब्रुअरी १९९९: भारतीय प्रधानमन्त्री अटल बिहारी वाजपेयीद्वारा पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री नवाज शरिफसँग भेट्न र शान्ति सम्झौता गर्न बस चढेर पाकिस्तानको लाहोर प्रस्थान।

मे १९९९: पाकिस्तानी सेना तथा विद्रोहीद्वारा कार्गिल पर्वतमा रहेका भारतीय सैनिक शिविर कब्जा। सीमित द्वन्द्व सुरु। भारतद्वारा हवाई तथा स्थल आक्रमणपश्चात् अतिक्रमणकारीहरू फिर्ता।

मे २००१: भारतको आगरामा भारतीय प्रधानमन्त्री वाजपेयी र पाकिस्तानी राष्ट्रपति परवेज मुशर्रफको भेटवार्ता। कुनै सम्झौता हुन सकेन।

अक्टोबर २००१: श्रीनगरस्थित कश्मीरको विधानसभामा आक्रमण। ३८ जनाको मृत्यु।

१३ डिसेम्बर २००१: दिल्लीस्थित भारतीय संसद्‌मा भएको सशस्त्र आक्रमणमा १४ जनाको मृत्यु।

मुलुक विभाजन गर्ने रेखा

फेब्रुअरी २००७: भारत र पाकिस्तानबीच चल्ने सम्झौता एक्सप्रेस रेलमा बम विस्फोट। ६८ जनाको मृत्यु।

२६ नोभेम्बर २००८: विद्रोहीहरूद्वारा मुम्बईस्थित मुख्य रेलवे स्टेशन, विलासी होटलहरू तथा एक यहुदी सांस्कृतिक केन्द्रमा आक्रमण। ६० घण्टे घटनामा १६६ जनाको मृत्यु। भारतद्वारा पाकिस्तानमा रहेको लश्कर-ए-तइबा समूहमाथि दोष।

जेनुअरी २०१६: पठानकोटस्थित भारतीय... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारत-पाकिस्तान विभाजनपछि भएका महत्त्वपूर्ण घटनाहरू यस्ता छन्


स्थायी कमिटीका सदस्यहरूबीचको अनौपचारिक भेटवार्तामा सहभागी कैयौँ वरिष्ठ नेताहरूले महँगी, भ्रष्टाचार, बलात्कारलगायत महिला हिंसाजन्य घटना बढ्दा समेत सरकारको कार्यशैलीमा सुधार नदेखिएको भन्दै पार्टीभित्रै तल्लो तहसम्म सरकारको आलोचना भइरहेको एक नेताले जानकारी दिए।

बिहीवार संसद् बैठकमा सरकारको आलोचना गरेका नेकपाका वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालले शुक्रवार काठमाण्डूमा एउटा चियापान कार्यक्रमको आयोजना गरेर स्थायी कमिटी सदस्यहरुलाई भेला पारेका थिए।

सङ्केत

पार्टीका दुवै अध्यक्ष देशबाहिर हुँदा पनि कार्यवाहक जिम्मेवारी नपाएकाले रुष्ट रहेका भनिएका नेता नेपालले डाकेको उक्त भेलालाई पनि त्यही असन्तुष्टिको सङ्केत ठानिएको छ।

भेलामा सरकारले जनअपेक्षानुरुप काम गर्न नसकेको र पार्टीभित्र मनोमानी ढङ्गले अघि बढेको भन्दै यथाशीघ्र स्थायी कमिटीको बैठक बोलाउन सुझाव आएको स्थायी कमिटी सदस्य युवराज ज्ञवालीले बताए।

उनले भने, "सरकार बनेको सात-सात महिना बितिसक्यो। पार्टी कमिटीको औपचारिक बैठक बसेर सरकारको बारेमा समीक्षा नगर्दा पार्टीभित्रै पनि विभिन्न अन्योल उत्पन्न भइरहेका छन्।"

चियापानमा पनि वरिष्ठ नेता नेपालले प्रदेश कमिटीका पदाधिकारी चयन लगायतमा समेत अध्यक्षद्वय केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले मनोमानी गरेको भन्दै असन्तुष्टि जनाएको बताइएको छ।

गुनासो

तल्लो तहका पार्टी कमिटी एकताबद्ध गर्नसमेत नेतृत्वले आलटाल गरेको भन्दै कतिपय नेताहरूको गुनासो रहेको थाहा भएको छ।

तर महत्त्वपूर्ण निर्णय हुँदा केही असहमति देखिनुलाई स्वाभाविक भन्दै प्रधानमन्त्री निकट मानिने संसदीय दलका उपनेता सुवास नेम्वाङले भने केही गुनासा हुनु स्वाभाविक भएको भन्दै नेतृत्वको बचाउ गरेका छन्।

नेम्वाङले भने, "प्रदेश कमिटीका पदाधिकारीको चयन कार्यदलको सिफारिसका आधारमा भएको हो। त्यही निर्णयानुसार सातै प्रदेशमा नेतृत्व स्थापित भएको छ। मैले बुझेसम्म सचिवालयले सबैले सल्लाह गरेर नै यी विषय टुङ्ग्याइएको हो। यति ठूलो निर्णय हुँदा यसो भएको भए राम्रो हुन्थ्यो भन्ने कुरा त स्वाभाविक हो।"

अध्यक्षद्वय केपी ओली र प्रचण्ड देशबाहिर छन्।

तर कार्यवाहक जिम्मेवारी कसैलाई दिइएको छैन। त्यसप्रति पनि नेकपाभित्र असन्तुष्टि देखिएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'नेतृत्वको कार्यशैलीप्रति नेकपाभित्र तीव्र असन्तुष्टि'


स्पुत्निक-भी खोपलाई करिब ६० वटा देशले प्रयोगको अनुमति दिएको बताइन्छ

भारतको सीरम इन्स्टिट्यूटले यसअघि खरिद सम्झौता भएको १० लाख अक्सफर्ड-आस्ट्राजेनेकाको खोप प्राप्तिमा ठोस प्रगति नभएको समयमा नेपालले अरू देशहरूसँग पनि छलफल अघि बढाएको मन्त्री त्रिपाठीले बताए।

मन्त्री त्रिपाठीका अनुसार चीन र अमेरिकाबाट पनि खोप भित्र्याउने विषयमा दुवै देशका अधिकारीहरूसँग छलफल भइरहेको छ।

खोपको आपूर्तिमा देखिएको अनिश्चितताले ज्येष्ठ नागरिकसहित पहिलो मात्रा कोभिशील्ड लिएका लाखौँ व्यक्तिहरूलाई दोस्रो खोप उपलब्ध गराउने सरकारी अभियान प्रभावित हुन सक्ने चिन्ता उत्पन्न भएको छ।

खोप खरिदबारे के भइरहेको छ?

सोमवार देशवासीका नाममा सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले विभिन्न खोप उत्पादक राष्ट्र तथा कोभ्याक्ससँग समन्वय गरी छिटोभन्दा छिटो खोप ल्याउन सरकार प्रयत्नशील रहेको बताएका थिए।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण उकालो लागिरहँदा प्रधानमन्त्रीले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको परीक्षण, उपचार र अन्य विषय स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले हेर्ने र खोप आयातको नेतृत्व परराष्ट्र मन्त्रालयले गर्ने बताएका थिए।

उनले अन्तरमन्त्रालय समन्वयमा यी कामहरू गरिने उल्लेख गरेका थिए।

बुधवार बीबीसी नेपालीसँग कुरा गर्दै स्वास्थ्यमन्त्री त्रिपाठीले रुसको खोप उत्पादक कम्पनी नेपालमा खोप उपलब्ध गराउने विषयमा सकारात्मक रहेको र नेपाल सरकारले उक्त कम्पनीको उत्पादन र आपूर्ति क्षमताबारे अध्ययन गरिरहेको बताए।

यो खोप २ देखि ८ डिग्री सेल्सीअसमा भण्डारण गर्न सकिने बताइएको छ।

उनले भने, "उनीहरूले आगामी डिसेम्बर महिनाको अन्त्यसम्ममा ८० लाख मात्रा उपलब्ध गराउने भनेका छन्। मैले अविलम्ब ४० लाख मात्रा उपलब्ध गराउन अनुरोध गरिरहेको छु।"

उनले थपे, "हामी जबाफ कुरिरहेका छौँ। मैलै बुझेसम्म उनीहरू सकारात्मक  छन्।"

रुसको उक्त स्पुत्निक-भी खोपको आपूर्तिबारे छलफल गर्न रुसी प्रतिनिधिहरू नेपाल आएको र उनीहरू फर्किसकेको बताइन्छ।

खोपको खरिद 'जीटुजी' अर्थात्  दुई सरकाबीच हुनुपर्ने भन्नेबारे छलफल भए पनि कुल लागतसहितका विषयमा निष्कर्ष निस्किन बाँकी रहेको उनले बताए।

रुसको प्रतिक्रिया के छ?

मन्त्री त्रिपाठीले नेपालमै केही परिमाणमा रुसी खोप उत्पादनका लागि आफूहरूले प्रस्ताव राखेको पनि जानकारी दिए।

"हाम्रो एउटा प्रस्ताव पहिलादेखि नै थियो त्यसमा उनीहरू सहमत भएका जस्ता पनि देखिन्छन्। केही... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: '८० लाख मात्रा रुसी कोभिड खोप ल्याउने सम्झौता गर्न पहल, चीन र अमेरिकासँग पनि छलफल'


स्पेनमा खेल्दै गरेका बालबालिका

स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार आइतवार २ सय ८८ मानिसहरूको मृत्यु भयो। जुन गत मार्च २० तारिखयताकै सबैभन्दा कम हो।

शनिवार त्यहाँ ३ सय ७८ जनाको कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु भएको थियो।

स्वास्थ्य मन्त्रालयले हालसम्म २३ हजार १ सय ९० जनाको मृत्यु भइसकेको जनाएको छ।

बालबालिकालाई राहत

अधिकारीहरूले कोरोनाभाइरस महामारी फैलिएयता पहिलो पटक स्पेनमा एकैदिन ३ सय भन्दा कम मानिसहरूको मृत्यु भएको जनाएका छन्।

यसले भाइरस नियन्त्रण सकारात्मक दिशातर्फ गइरहेको देखाएको उनीहरूको भनाइ छ।

छ सातापछि बालबालिकालाई घरबाट बाहिर निस्कने अनुमति दिएपछि आइतवार स्पेनमा कैयौँ बालबालिकाहरू आफ्नो घरबाट बाहिर निस्किएका छन्।

लकडाउनलाई खुकुलो पार्दै स्पेनले १४ वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिकाहरूलाई बिहान ९ बजेदेखि राति ९ बजेसम्ममा एक घण्टाका लागि घर बाहिर जान अनुमति दिएको छ।

गत मार्च १४ देखि उनीहरूले घरबाट बाहिर निस्कन पाएका थिएनन्।

यद्यपि अझै पनि कतिपय प्रतिबन्धहरू जारी नै छन्।

बालबालिकालाई सार्वजनिक पार्क तथा घरभन्दा एक किलोमिटर पर जान भने रोक लगाइएको छ।

कतिपय अभिभावकहरूले विशेषगरी सुपरमार्केटजस्ता सङ्क्रमणको खतरा धेरै रहेको स्थानमा बालबालिकालाई पठाउन चाहेका छैनन्।

इटलीमा लकडाउन खुकुलो पारिँदै

यसैबीच इटलीका प्रधानमन्त्री जुजेपे कोन्टेले दोस्रो चरणको लकडाउनलाई खुकुलो पार्ने क्रम सुरू गरिने बताएका छन्।

टेलिभिजन सम्बोधनमा उनले मे ४ देखि दैनिक जीवनका कतिपय प्रतिबन्धहरू हटाइने बताए।

उनका अनुसार मानिसहरूले मास्क लगाएर सानो संख्यामा आफन्तहरूको घरमा जान पाउनेछन्।

पार्कहरू खोलिनेछन् तर विद्यालयहरूले सेप्टेम्बरसम्म कक्षा सुरु गर्ने छैनन्।

इटलीले विश्वकै सबैभन्दा लामो लकडाउन सामना गरेको छ भने युरोपेली देशहरूमा सबैभन्दा धेरैको मृत्यु इटलीमै भएको छ।

इटलीमा अमेरिकापश्चात् सबैभन्दा धेरै २६ हजार ६ सय ४४ जनाको मृत्यु भएको छ।

तर हाल त्यहाँ लगातार मृतकको सङ्ख्यामा कमी आइरहेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: स्पेन र इटलीमा मृतकको सङ्ख्या घट्दै, लकडाउन खुकुलो पारिँदै


स्पेनिश फ्लूको महामारी चलेका बेला मास्क लगाएकी महिला

स्पेनिश फ्लूले बलियो प्रतिरक्षा प्रणाली भएका २० देखि ३० वर्षका मानिसहरूलाई बढी असर पारेको थियो।

तर विभिन्न देशका सरकार र सर्वसाधारणहरूले सङ्क्रमण नफैलियोस् भनेर चालेका कदम भने समान देखिन्छन्।

पब्लिक हेल्थ इङ्ल्याण्डले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका विषयमा प्रारम्भिक आपत्‌कालीन योजना बनाउनका लागि स्पेनिश फ्लू प्रकोपको अध्ययन गरेको थियो जसको मुख्य निचोड सन् १९१८ को शरद ऋतुमा देखिएको सङ्क्रमणको दोस्रो लहर पहिलोभन्दा निकै धेरै घातक देखिएको थियो।

सन् १९१८ मा रक्षासम्बन्धी निकायमा कार्यरत महिलाहरू स्वच्छ हावाले उक्त भाइरसबाट सङ्क्रमित हुने सम्भावना कम रहन्छ भनेर हरेक दिन बिहान र साँझ १५ मिनेट हिँडडुल गर्ने गर्थे

सन् १९१८ को मे महिनामा भाइरसका कारण पहिलो मृत्यु हुँदै गर्दा यूके अझै युद्धमा होमिइरहेको थियो। उक्त सङ्क्रमणसँग लड्न अन्य देशका सरकार जस्तै युके पनि तयार अवस्थामा थिएन।

रोयल सोसाइटी अफ मेडिसिनका लागि सर आर्थर निउजहोमले सन् १९१९ मा तयार पारेको प्रतिवेदनका अनुसार स्पेनिश फ्लू सैन्य टुकडीहरूको ओसारपसारदेखि हतियार कारखाना र भिडभाडयुक्त बस अनि रेल जस्ता स्थानहरूमा डढेलो लागे झैँ फैलिन थाल्यो।

सन् १९१८ को जुलाई महिनामा उनले बिरामी भएको भए सर्वसाधारणहरूलाई घर बाहिर ननिस्कन र भिडभाड भएका स्थानमा नजान भन्दै "सार्वजनिक प्रयोगका लागि लेखेको ज्ञापन पत्र" सरकारले बेवास्ता गरेको थियो।

ती नियमको पालना गरिएको भए धेरैको ज्यान जोगिन सक्ने बताउँदै आर्थर थप्छन्: "कहिलेकाहीँ यस्ता किसिमका राष्ट्रिय परिस्थिति हुन्छन् जति बेला स्वास्थ्य र जीवनको जोखिम हुँदा समेत प्रमुख दायित्व "अघि बढ्नु" नै रहन्छ।"

इन्फ्लुएन्जाबाट बच्न कपडाको मास्क लगाएका महिलाहरू

सन् १९१८ मा इन्फ्लुएन्जाको उपचार थिएन। निमोनिया जस्तो रोग निको पार्न एन्टिबायोटिक पनि थिएन। अस्पतालहरू छिट्टै भरिन्थे।

कैयौँ नाटक घर, चलचित्र र नृत्य देखाइने हल अनि गिर्जाघरहरू बन्द गरिए पनि सङ्क्रमण नफैलियोस् भनेर केन्द्रीकृत रूपमा लकडाउन लागु गरिएको थिएन।

युद्धकालीन समयका कारण पहिले नै खुला रहने समय तोकिएका पबहरू प्राय:जसो खुलै थिए। ठूला फुटबल प्रतियोगिताहरू युद्धकै कारण रद्द गरिएको भए पनि क्षेत्रीय स्तरमा हुने त्यस्ता प्रतियोगिताहरू भने रद्द गरिएको थिएन।

त्यस्ता कार्यक्रमहरूमा व्यापक भिडभाड हुने गर्थ्यो र त्यो... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

सन् १९१८ मा यसरी गरिएको थियो स्पेनिश फ्लू महामारी नियन्त्रणको पहल


स्पेस एक्स ड्रयागन क्याप्स्यूल नाम गरेको अन्तरिक्ष यानबाट फर्केका ती दुई अन्तरिक्षयात्रीहरूले पश्चिमी फ्लोरिडाको पेन्साकोलाको तटको दक्षिण तर्फ रहेको गल्फ अफ मेक्सिकोमा अवतरण गरेका थिए।

लगत्तै उनीहरूलाई त्यसबाट निकाल्न उद्धारका लागि तयार पारिएको पानीजहाज पुगेको थियो।

यो ४५ वर्षअघि अपोलो कमान्ड मोड्युलको अन्तिम अवतरणपछि पहिलो पटक पानीमा अवतरण गरेको अमेरिकी मानवसहितको यात्रा हो।

"स्पेस एक्स र नासाको टोलीका तर्फबाट पृथ्वीमा पुनः स्वागत छ। स्पेस एक्समा उडाउनु भएकोमा धन्यवाद," स्पेस एक्स मिसन कन्ट्रोलले अवतरणपछि भन्यो।

दुई महिनाअघि उक्त क्याप्स्यूल प्रक्षेपणको कार्यक्रममा सहभागी भएका अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले सुरक्षित अवतरणको स्वागत गरेका छन्।

नासा र स्पेसएक्सले गत वर्ष बिना मानव अवतरणको अभ्यास गरेका थिए

"सबैलाई धन्यवाद," उनले ट्विट गरेका छन्। "दुई महिना लामो मिसन सम्पन्न गरेर नासाका अन्तरिक्ष यात्रीहरू पृथ्वीमा फर्किएको विषय सुखद छ।"

उक्त क्याप्स्यूलको अवतरणका क्रममा चारवटा प्यारासुट प्रयोग गरिएको थियो।

करिब ५६० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गतिमा तल झरिरहेको उक्त क्याप्स्यूलको गतिलाई प्यारासुटले समुद्र छुने बेला करिब २४ किलोमिटर प्रतिघण्टामा सीमित गरिदिएका थिए।

अवतरणपछि अन्तरिक्षयात्रीहरूलाई चिकित्सकहरूको टोलीले परीक्षण गरेका थिए।

त्यसपछि उनीहरूलाई हेलिकोप्टरद्वारा किनारमा लगिएको थियो।

धेरैको चासो

प्रक्षेपणअघि नै यस मिशनले धेरैको ध्यान खिचेको थियो।

सन् २०११ मा द स्पेस शटल्स भनिने अन्तरिक्षमा यान पठाउने प्रणाली बन्द गरिएपछि अमेरिकाले आफैँले अन्तरिक्षयात्री नपठाउनु त्यसको कारण रहेको थियो।

त्यसयता अमेरिका अन्तरिक्ष केन्द्रमा आफ्ना अन्तरिक्षयात्री पठाउने रुसको 'सोयुज रकेट एन्ड क्याप्स्यूल' प्रणालीमा निर्भर रहँदै आएको थियो।

यस पटकको भिन्नता भनेकै नासाले आफ्नो अन्तरिक्षयान नभइ अरूको भाडामा लिएर उडेको हो। यो टिकट किनेर यात्रा गरे जस्तै हो।

अन्तरिक्षयात्री लगेको स्पेस एक्स कम्पनीले आफ्ना सेवाहरू अन्य अन्तरिक्ष निकाय, कम्पनी र व्यक्तिहरूलाई समेत विक्री गर्न पाउनेछ।

अमेरिकी अन्तरिक्ष निकाय नासाका प्रशासक जीम ब्रिडेन्स्टाइनले आफैँ प्रक्षेपण प्रणालीको निर्माण र व्यवस्थापन नगर्ने कामले चन्द्रमा र मङ्गल ग्रह जाने मिसनका लागि पैसा बचत गर्ने आफूहरूले सोचेको बताएका थिए।

यो पनि हेर्नुहोस् - यसरी गरिन्छ... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नासा स्पेसएक्स: ड्रयागन क्याप्स्यूल अन्तरिक्ष यानले यसरी गर्यो पानीमा अवतरण


स्रोत तथा साधनको अभावबीच उद्धार र राहतमा सक्रियताका साथ जुटेको स्थानीय सरकारका प्रतिनिधिहरूले बताएपनि पीडितहरूले भने विगतमा जस्तै समस्या भोग्नुपरेको गुनासो गरेका छन्।

मनसुन सुरु भएयता झन्डै १०० जनाको मृत्यु भएको र पचास जनाभन्दा बढी मानिस बेपत्ता भएको गृह मन्त्रालयले जनाएको छ।

हेर्नुहोस् कमल परियारले बनाएको यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल मनसुनः रौतहटका बाढीपीडित भन्छन्, ‘हामीलाई सुन्ने कोही छैन’


स्वतन्त्र उर्जा उत्पादक संघ नेपालका अध्यक्ष खड्गबहादुर विष्टसंग कुराकानी

दुई देशबीच विद्युत व्यापार सम्झौता भएपनि हालसम्म अन्य कानुनी प्रावधान नहुँदा त्यसको उपयोगमा जटिलता रहेको बताइएको थियो।

तर पछिल्लो निर्देशिकामा नेपालमा भारतबाहेक अन्य देशको सरकार वा कम्पनीको लगानीमा बनेका आयोजनाबाट उत्पादित बिजुली निर्यातबारे भने अन्योल कायम रहेको विद्युत उत्पादकहरुको भनाइ छ।

सहजता

भारत र नेपालबिच विद्युत व्यापार सम्झौता सन् २०१४ मा हस्ताक्षर भए तापनि आन्तरिक उत्पादनमै समस्या बेहोरिरहेको हुँदा नेपालले खासगरि निर्यातबारे अझै कुनै कदम लिइसकेको छैन।

सो सम्झौता भएमा विदेशी लगानीकर्ताहरु भारतको विशाल बजारलाई हेरेर यहाँ लगानी गर्न उत्साहित हुने ठानिएको थियो।

तर भारतको विद्युत मन्त्रालयले नेपाल, भुटान, बाँग्लादेश तथा म्यानमारसंग विद्युत व्यापारका लागि भनी ल्याएको निर्देशिकाले खासगरी सरकारी स्वामित्व भएका कम्पनी मार्फत हुने त्यस्तो व्यापारलाई सहज बनाएको उसले जनाएको छ।

त्यसो भन्दैमा निजी क्षेत्रलाई यस व्यापारबाट वञ्चित भने नगरिएको विहिबार भारतीय राजदूत रञ्जीत रे ले जनाए।

उनले भने, "नेपालमा बिजुली उत्पादन गरिरहेका कुनै पनि कम्पनी वा निकायलाई भारतमा विद्युत बेच्नबाट वञ्चित गरिएको छैन। तर सरकारी र निजी निकायहरुमाझ प्रक्रियामा केही भिन्नता अवश्य छन्। भारत वा नेपालका सरकारी निकायका लागि केही बढी सहज प्रक्रिया छ। तर हामी हेरौं न यो प्रक्रिया कसरी अगाडि बढ्दो रहेछ।"

नेपालको जलविद्युतमा लगानी आकर्षित गर्न प्रक्रिया थप सहज बनाउन पर्ने बताइएको छ

आधा भरि गिलास

नेपाली सञ्चार माध्यममा यो निर्देशिकामा विगतमा भएका द्विदेशीय विद्युत व्यापार सम्झौताको भावना नसमेटिएको भन्ने खालका समाचार प्रति इंगित गर्दै उनले आधा पानी भरिएको गिलासको रुपमा यसलाई हेर्नु पर्ने बताए।

"मलाई लाग्छ सञ्चार माध्यम वा अन्य पक्षले यो सम्पूर्ण प्रक्रियालाई सहज बनाउने तर्फ काम गर्न पर्छ नकि जहिल्यै पनि समस्यामात्रै कोट्याउने। यसले वातावरण विथोल्छ मात्रै। र हामीले चाहेको उद्देश्य प्राप्त गर्ने दिशामा यसले मद्दत पुर्याउँदैन।"

विहिबार काठमाण्डौंमा नेपालका स्वतन्त्र उर्जा उत्पादकहरुको संस्थाले आयोजना गरेको १० वर्षमा १० हजार मेगावाट बिजुली उत्पादनको सम्भाव्यता सम्बन्धी उर्जा सम्मेलनमा बोल्दै भारतीय राजदूतले दुई देशबिच विद्युत व्यापारमा थप प्रष्टता र निश्चयता... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

‘विद्युत व्यापार निर्देशिकाले अवसर दिन्छ’


स्वदेशी सिमकार्डकै प्रयोग गरेर विदेशमा फोन उठाउन र गर्न सकिने यस्तो सेवामा मानिसहरूको रुचि भने निकै घटिरहेको अधिकारीहरू बताउँछन्।

उपभोक्तालाई आफ्नो सेवा प्रयोग गराइराख्ने नेपाल टेलिकमले यसअघि पोस्टपेडका लागि मात्र दिइएको यस्तो सेवा प्रिपेडमा सुरु गर्नुका साथै शुल्क पनि घटाएको छ।

टेलिकमका अधिकारीहरूले त्यसो गर्नुको उद्देश्य रोमिङको आवश्यकता र औचित्यबारे अब नयाँ ढङ्गबाट सोच्नुपरेको कारण बताउँछन्।

किन ल्यायो त नेपाल टेलिकमले नयाँ रणनीति? जान्नुहोस् यी कारण -

१. भ्वाइस मेसिजिङ सेवाको प्रभाव

इन्टरनेट प्रयोग गरेर स्काइप, भाइबर र ह्वाट्सएपजजस्ता एपबाट भ्वाइस-मेसिजिङ गर्न सकिन्छ। त्यसैले पहिलाको जस्तो मोबाइल फोनमा रोमिङ आवश्यक परिराख्दैन।

छोटो समयका लागि यात्रा गर्ने मानिसको प्राय: इन्टरनेटमा पहुँच हुने भएकाले भ्वाइस सेवामा प्रयोग बढी हुन्छ।

त्यसैले रोमिङको शुल्क घटाए पनि आम्दानी भने पहिलेको स्वरूपमा आउन नसक्ने विज्ञहरू बताउँछन्।

२. रोमिङको आम्दानीमा तीव्र ह्रास

इन्टरनेटका कारण फोनमा रोमिङ सेवा लिइराख्नुपर्ने आवश्यकता कम हुँदै गएको छ।

नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणका वरिष्ठ निर्देशक आनन्दराज खनालका भनाइमा अब रोमिङलाई "पहिलेजस्तो विशेष देखाएर चर्को शुल्क लिनु" सेवाप्रदायककै लागि प्रत्युत्पादक हुँदैछ।

सस्तो र सहज बनाएर उपभोक्तालाई केही मात्रामा यो सेवामा प्रयोग गराउन सकियो भने त्यो उपलब्धि हुने ठानेर टेलिकमले नयाँ रणनीति बनाएको हुन सक्ने खनाल ठान्छन्।

३. मध्यम वर्गको घुम्ने मोह

भारतमा उपचार गर्न जानेहरू हुन् वा मध्यम खालका व्यवसायकै लागि चीनमा सामान किन्न जानेहरू अहिले छोटो समयका लागि विदेश आउजाउ गर्ने नेपालीहरूको सङ्ख्या बढेको छ।

केही दिनका लागि छुट्टी मनाउन भन्दै घुम्न निस्कनेहरू समेत बढेका छन्।

नेपाल टेलिकमकी प्रवक्ता प्रतिभा वैद्य भन्छिन्, "यस्तो लहर नेपालमा मात्र होइन विदेशमा समेत सबैतिर छ। त्यसैले हामीले सहकार्य गर्ने अन्य देशका दूरसञ्चार सेवाप्रदायकसँग समेत ठूलो छुटमा काम गर्न सहज भएको छ।"

सस्तोमा र इन्टरनेटबिनै निरन्तर सम्पर्कमा रहने आवश्यकतामा हुने सेवाग्राहीका लागि रोमिङका अबका रणनीति केन्द्रित हुने उनीजस्ता अधिकारीहरूको मत छ।

४. प्रिपेड र पोस्टपेड सेवामा फरक छैन

कुनै समय पोस्टपेड सेवा लिन ३० हजार रुपैयाँ धरौटी लिने टेलिकमले अहिले त्यसलाई १० हजार रुपैयाँमा झारेको छ।

टेलिकम प्रवक्ता... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मोबाइलको रोमिङ सेवामा उपभोक्ताको रुचि घट्दो, कारण यस्ता छन्


स्वयम् अर्थमन्त्रीकै दलका नेताहरूले आलोचना गरेका केही प्रस्तावमा विषयगत ज्ञाताहरू समेत त्यसको विरोधमा देखिएका छन्। विज्ञ अर्थमन्त्री त्यसरी किन परे विवादमा?

खासगरी दुईवटा विषयलाई लिएर अर्थमन्त्री चर्को आलोचनाको चक्रमा परेका छन्। एउटा- शिक्षा र अर्को- विद्युतीय गाडीबारे बजेटमा झल्किएको सरकारी नीति।

'अर्थमन्त्रीमा नैतिकता छ?'

खासगरी सामुदायिक विद्यालयको सुधारको निम्ति अर्थमन्त्रीले प्रस्ताव गरेको एउटा बुँदाले सत्ताधारी दलका नेताहरूले तीव्र आक्रोश व्यक्त गरेका छन्। उनीहरूका विचारमा उक्त प्रस्ताव पार्टी र सरकारकै नीति विपरीत छ।

बजेटमा अर्थमन्त्रीले प्रस्ताव गरेका छन्, "माध्यमिक तहसम्मको शैक्षिक कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने सबै निजी विद्यालयले सामाजिक उत्तरदायित्व वहन गर्दै कम्तीमा एक सामुदायिक विद्यालयमा शैक्षिक पूर्वाधार सामग्रीसहित विद्यालयको शैक्षिक गुणस्तर सुधारको जिम्मेवारी लिनुपर्ने व्यवस्था गरेको छु।"

अनेरास्ववियुको नेतृत्व गरिसकेकी नेकपा सांसद नविना लामाका विचारमा त्यो प्रस्ताव नेकपाले अङ्गालेको समाजवाद र शिक्षा नीति विपरीत छ। त्यसलाई लिएर उनी यति आक्रोशित देखिएकी छन् कि अर्थमन्त्री चुनाव नलडेकाले 'सरकार र पार्टीको विचारधारालाई समेत सङ्कटमा पार्ने काम' गरेको आरोपयुक्त आशङ्का छ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली पक्षीय सांसद लामाले बीबीसीसँग भनिन्, "शिक्षा राज्यको दायित्व हुने संविधानले सुनिश्चित गर्दा गर्दै त्यो जिम्मेवारीबाट सरकार पन्छिन खोजेको देखियो। विदेशमा यस्तो संविधान विरोधी प्रस्ताव ल्याइएको भए राजीनामा दिन्थे, त्यो नैतिकता हाम्रा अर्थमन्त्रीमा के हुन्थ्यो।"

उनी समेत सदस्य रहेको प्रतिनिधिसभाको शिक्षा तथा स्वास्थ्य समितिको बिहीवार भएको बैठकले उक्त प्रस्तावको विपक्षमा मत जाहेर गरेको छ।

समिति सभापति जयपुरी घर्तीका अनुसार 'अनिवार्य र निशुल्क शिक्षा तथा विद्यालयको पूर्वाधार निर्माण गर्न र गुणस्तर बढाउने सबै जिम्मा पूर्ण रूपमा सरकारले लिनुपर्ने निर्देशन दिएको' जानकारी दिइन्। बिनियोजन विधेयक पारित भइसके पनि आफ्नो समितिको निर्देशनपछि सरकारले त्यो फरक ढङ्गले त्यसको कार्यान्वन गर्ने उनको भनाइ छ। उनले भनिन्, "निजी विद्यालयले सहयोग गर्ने हो भने त्यस्तो रकमको कोष खडा गरेर सुधारको जिम्मेवारी सरकारले नै लिनुपर्छ, निजीले गरेर पनि हुन्छ?"

'मन्त्री पनि असन्तुष्ट'

चुनावमा तत्कालीन नेकपा एमाले र माओवादीबीचको वाम... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल बजेट: अर्थमन्त्री आफ्नै पार्टीका नेताको निशानामा पर्नुका कारण


स्वस्थ खाना खानु वा व्यायाम सुरु गर्नुभन्दा रक्सी सेवन नियन्त्रण गर्नु कठिन भएको अधवैंशेहरु बताउँछन्।

एक सातामा १४ पेगसम्म रक्सी पिउन हुने भनिए पनि ब्रिटेनका अधबैँसेले अरु उमेर समूहका मानिसको दाँजोमा धेरै मदिरा पिउने गरेको बताइएको छ।

समाजमा घुलमिल हुने नाममा वा उपलब्धीहरूको लागि खुसीयाली मनाउने र कतिपयले कडा मेहनतपछि आनन्दानुभूति गर्न रक्सी पिउने गरेको सो अभियानमा संलग्न संस्थाहरूको भनाइ छ। जसका कारण कतिलाई उच्च वजनको समस्या हुन्छ भने कतिलाई मुटु रोग तथा अन्य कडा खालका रोगका समस्या देखिन्छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय बजार विश्लेषण गर्ने एउटा अनलाइन युगभको सर्वेक्षणले रक्सी सेवनको नियन्त्रण निकै कठिन भएको देखाएको छ। त्यो  स्वस्थ खाना खानु वा व्यायाम सुरु गर्नुभन्दा पनि कठिन पाइएको छ।

चिकित्सकहरू भन्छन् "मदिरारहित" दिनमा निद्रा राम्रो लाग्छ, वजन कम गर्न मदत मिल्छ र उच्च रक्तचाप, क्यान्सरजस्ता रोगहरूको जोखिम कम हुन्छ।"

इङ्गल्यान्डको कलेजोसम्बन्धि रोगका जनस्वास्थ्य प्रवक्ता डा.जुलिया वर्न भन्छिन्, "मदिरापान नगरेको दिन हाम्रो शरीरका विभिन्न प्रणालीहरू सफा हुन्छन् र कलेजोले पनि आराम गर्न पाउछ। यसले हाम्रो निद्रा र शरीरको खाना सोस्ने क्षमतामा प्रभाव तत्काल प्रभाव पार्छ।"

हरेक दिन पिउने रक्सीको मात्रामा कम गर्नुभन्दा साताको कुनै दिनहरूमा पिउदै नपिउनु सहज भएको बताउने गरेको उनले बताइन्।

मोटो अनि स्वस्थ- हुन सक्दैन: अध्ययन

भारतमा विषालु रक्सीले १२ जनाको मृत्यु

अमेरिकी सैनिकलाई रक्सी 'प्रतिबन्ध'

थोरै मदिरा सेवनले ‘मधुमेहको जोखिम कम हुने?’

फाइदा

इङ्गल्यान्डको जनस्वास्थ्य र मदिरापान सम्बन्धी चेतना दिने एउटा परोपकारी संस्था ड्रिङकअवेयरको संयुक्त अभियान हो 'मद्यपानरहित दिन'।

ती दुवैले यसै वर्षको मे र जुन महिनामा १८ देखि ८५ उमेर समूहका करिब ९ हजार मानिसहरूमा सर्वेक्षण गरेको थियो।

सर्वेक्षणमा पाँचमध्ये एक जनाले सरकारले एक साताको लागि तोकेको मात्राभन्दा बढी रक्सी पिउने गरेको पाइयो।

दुई तिहाइले भने रक्सी पिउने बेला मात्रा कम गर्नु भनेको खानामा सुधार गर्नु वा व्यायाम थाल्नु र धुमपान नियन्त्रण गर्नुभन्दा गाह्रो भएको बताए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अधबैँसेलाई 'मदिरा रहित' दिन बिताउन सुझाव


स्वस्थ्य रहन र यसले वातावरणलाई पार्ने प्रभाव वा जनावरको कल्याण गर्ने जस्ता कारण देखाउँदै त्यसो भन्ने गरिन्छ।

ब्रिटेनका एक तिहाइ भन्दा बढी मानिसहरुले कि मासु खान छोडेको वा आफ्नो खानामा यसको मात्र कम गरेको दाबी गरेका छन। यस्तै अमेरिकाका दुई तिहाइ नागरिकले कम्तीमा दुई मध्ये एक थरि मासु कम खान थालेको बताएका छन्।

मासुरहित सोमवार र भेगनवरी जस्ता प्रयासहरु तथा थुप्रै डक्युमेन्ट्रिहरू र  शाकाहारी भोजनबारे वकालत गर्ने ठूला व्यक्तित्वहरूले मासु कम सेवन गर्नुका सम्भावित फाइदाबारे जोड दिएका कारण यस्तो प्रवृत्ति बढेको हो।

तर के यस्ता भावनाहरूले प्रभाव पारेका छन्?

बढ्दो आम्दानी

पचास वर्ष यता मासु खपत धेरै बढेको छ।

मासु उत्पादन सन् १९६० को ७ करोड टनको तुलनामा सन् २०१७ मा पाँच गुणा बढी ३३ करोड टन पुगेको छ।

संसारमा जनसङ्ख्या धेरै बढेको कारण मासु खपत पनि बढेको छ।

सन् १९६० को सुरुतिर यहाँ तीन अर्ब मानिस थिए। अहिले ७.६ अर्ब छन्।

जनसङ्ख्या एउटा कारक भएपनि मान्छेहरू धनी बन्दै गइरहेका छन् र गएको आधा शताब्दीमा आय तीनगुणा बढेको छ।

र मुलुकहरूबीच मासु खपतको तुलना गर्दा धनी मुलुकले धेरै मासु खाने र कम आयवाला मुलुकले थोरै खाने देखिएको छ।

कसले सबभन्दा बढी मासु खान्छन्?

संसारभर मासु खाने प्रवृत्ति हेर्दा त्यो सम्पत्तिसँग प्रत्यक्ष जोडिएको देखिन्छ।

सन् २०१३ मा अमेरिका र अष्ट्रेलिया सबभन्दा धेरै मासु खाने राष्ट्रहरू थिए।

उनीहरूसँगै न्यूजील्याण्ड र अर्जेन्टिना थिए। त्यहाँ प्रतिव्यक्ति प्रतिवर्ष मासु खपत १०० किलोभन्दा बढी थियो। यति मासु भनेको पचासवटा कुखुरा वा आधा गाई बराबर हुन्छ।

मासुको उच्च खपत पश्चिमा मुलुकहरूमा प्रष्ट देखिन्छ। पश्चिम युरोपेली मुलुकहरूमा प्रतिव्यक्ति खपत ८० देखि ९० किलो प्रतिवर्ष छ। संसारका गरिब मुलुकहरूले असाध्यै कम मासु खान्छन्।

इथियोपियामा प्रतिव्यक्ति खपत सात किलो प्रतिवर्ष छ, रवाण्डामा आठ किलो, नाइजेरियामा नौ किलो छ जुन युरोपेली मुलुकको खपतको तुलनामा दश गुणासम्म कम हो।

न्यून आय भएका मुलुकहरूमा मासु अहिले पनि विलासिता हो।

यी तथ्याङ्कहरूले प्रतिव्यक्ति मासु खपत देखाएपनि घरहरूमा वा पसलमा फ्याँकिने खाद्यवस्तुको मात्रा यसमा समेटिएको छैन। मान्छेहरू यसमा देखाइएभन्दा केही कम मासु खान्छन् तर यी चित्रहरू लगभग मिल्ने अनुमान हुन्।

मध्य आयभएका मुलुकमा मासुको बढ्दो माग

धनी मुलुकहरूले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चीन र भारत, अमेरिका र युरोप कहाँ कति मासु खाइन्छ


स्वाब सङ्कलन। फाइल तस्बिर।

ती मानिसहरू आफू सङ्क्रमित रहेको थाहा नभएर घरमै बसेका र सङ्क्रमितको सरकारी तथ्याङ्कमा त्यो सङ्ख्या नजोडिएको मन्त्रालयको भनाइ छ।

एकजना जनस्वास्थ्यविद्ले सो सर्वेक्षणको नतिजाको विश्लेषणले "झण्डै ३० लाख नेपालीहरू कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित भइसकेको हुनसक्ने" देखाउने बताएका छन्।

स्वास्थ्य मन्त्रालय इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका निर्देशक डा. वासुदेव पाण्डेका अनुसार विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको प्राविधिक सहयोगमा नेपालका सातै प्रदेशका ७७ मध्ये ७५ वटा जिल्लामा गरिएको रगत परीक्षण सर्वेक्षणले त्यस्तो नतिजा देखाएको हो।

सङ्क्रमणको दायरा फराकिलो

'सेरोसर्भेइलेन्स' भनिने त्यस्तो परीक्षणको निम्ति प्रत्येक प्रदेशबाट ४५० वटा नमुना सङ्कलन गरिएको थियो।

जसमा भाइरसविरुद्ध लड्ने 'एन्टिबडी' विकास भएको छ कि छैन् भन्ने हेरिएको थियो।

आधा घण्टाभित्र कोरोनाभाइरस जाँच्ने विधि '१३३ देशलाई'

कोरोनाभाइरस फैलिन रोक्न परीक्षणको यो नयाँ विधिले कसरी सघाउँछ

नेपाल जनस्वास्थ्य सङ्घका पूर्व अध्यक्ष भोगेन्द्र डोटेलका बुझाइमा सर्वेक्षणले सबै स्वीकृत  मापदण्ड पूरा गरेको छ भने त्यसले नेपालमा सङ्क्रमणको दायरा सरकारी तथ्याङ्कमा भनिने गरेभन्दा निकै फराकिलो रहेको देखाउँछ।

पूर्वसरकारी स्वास्थ्य अधिकारी समेत रहेका जन-स्वास्थ्यविद् डोटेल भन्छन्, “सेरोसर्भेइलेन्स पनि 'दुईवटा सिता छामेर भात पाक्यो कि पाकेन भनेर ठम्याए जस्तै' थोरै सङ्ख्यालाई हेरेर ठूलो सङ्ख्यामा अनुमान गर्नु  हो।”

“त्यसरी हेर्दा ३० लाख नेपाली सङ्क्रमित भइसकेको देखिन्छ। यो त ठूलो सङ्ख्या हो।”

‘सङ्क्रमित भएकै थाहा हुन्न’

महाशाखाका निर्देशक डा. पाण्डेका अनुसार बालकदेखि बृद्धसम्म सबै उमेर समूहमा 'एन्टिबडी' देखिएको छ।

त्यसले उनीहरूमा कुनै बेला सङ्क्रमण भइसकेको थियो भन्ने जनाउँछ।

त्यस्ता मानिसहरूलाई लक्षण नभएकाले आफूलाई रोग लागेको थाहा नै हुँदैन। र, ती सरकारी अभिलेखमा पनि समावेश भएका हुँदैनन्।

कोरोनाभाइरस फैलिन रोक्न परीक्षणको यो नयाँ विधिले कसरी सघाउँछ

कोरोना भाइरस नेपाल: काठमाण्डूमा जोखिम कम गर्न 'गर्नैपर्ने तीन काम'

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार कोरोनभाइसका ८० प्रतिशत सङ्क्रमितमा  रोगको कुनै लक्षण नदेखिने गरेको पाइएको छ।

त्यसैले नेपालमा पनि सङ्क्रमित भएर पत्तो नपाएका मानिसको सङ्ख्या धेरै हुनसक्ने ठानिन्छ।

समुदायस्तरमा सङ्क्रमण भए नभएको वा त्यसको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: 'घरमै बसेका १० प्रतिशतमा सङ्क्रमण, कूल सङ्क्रमित ३० लाख हुन सक्ने'


स्वाव दिन लाइनमा जनस्वास्थ्य कार्यालय सुर्खेतमा लाइन लागेका सर्वसाधारणहरु

पहिलो लहर सकिएसँगै जनस्वास्थ्यका मापदण्ड नअपनाउँदा, विदेशबाट आउनेको 'स्क्रीनिङ' नगर्दा, भारतमा दोस्रो लहर आउँदा सजग नहुँदा अहिलेको अवस्था सृजना भएको प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशक डा. रवीन खड्का बताउँछन्।

"राजनीतिक दलका सभा, सम्मेलन, जुलुस, खुला सिमाना र लापरबाहीपूर्ण क्रियाकलापले सङ्क्रमण फैलियो", उनी भन्छन्, "अहिलेकै स्रोत, साधन र जनशक्तिले यसलाई थेग्न गाह्रो छ।"

लक्षण भएका, सङ्क्रमितको नजिकको सम्पर्कमा मा रहेका व्यक्तिको मात्रै स्वाब परीक्षण गर्ने गरिएकोले झन्डै ७० प्रतिशतमा सङ्क्रमण पुष्टि हुने पनि उनले बताए।

सङ्क्रमण र मृत्युदर बढेपछि समुदायमा स्तरमा सङ्क्रमण फैलिसकेको हुन सक्ने आशङ्का गरिएको छ।

पछिल्लो समय कर्णालीका सुर्खेत, दैलेख, सल्यान, जाजरकोट र रुकुम पश्चिममा सङ्क्रमित सङ्ख्या धेरै छ।

सङ्क्रमण फैलिन नदिन कर्णालीका विभिन्न जिल्लामा निषेधाज्ञा जारी गरे पनि सङ्क्रमित हुने क्रम भने नरोकिएको स्वास्थ्यकर्मी बताउँछन्।

बिरामीको चाप 'थेग्नै गाह्रो'

सक्रिय सङ्क्रमितमध्ये ३८० जना अस्पतालको आइसोलेशन र  ४,३२६ जनाले होम आइसोलेशनमा रहेर उपचार गरिरहेका छन्।

अस्पताल भर्ना भएका अधिकांश सङ्क्रमितको अक्सिजनको सहारामा उपचार भइरहेको स्वास्थ्यकर्मी बताउँछन्।

"लक्षण सहितका सङ्क्रमित दैनिक अस्पताल भर्ना भइरहेका छन्", प्रदेश अस्पताल सुर्खेतका कोभिड फोकल पर्सन डा. केएन पौडेलले भने।

"बिरामीको चाप यसरी नै बढ्ने हो भने अस्पतालले थेग्नै नसक्ने अवस्था आउन सक्छ।"

प्रदेश अस्पताल सुर्खेतको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित विरामीको उपचार कक्ष

उनका अनुसार प्रदेश अस्पतालमा अहिले अति सिकिस्त अवस्थाका दैनिक ८-१० जना बिरामी भर्ना हुने र ३-४ जनाको मृत्यु हुने गरेको छ।

कर्णालीका अस्पतालले अहिले जनशक्ति, आईसीयू शय्या र अक्सिजनजस्ता समस्या भोगिरहेका छन्।

कर्णालीमा अक्सिजन भण्डारण गर्ने 'प्लान्ट' नहुँदा अक्सिजन सिलिन्डर दाङ र नेपालगञ्जबाट ल्याउनुपर्ने बाध्यता छ।

दक्ष जनशक्ति नहुँदा कतिपय अस्पतालमा जडान गरिएका भेन्टिलेटर र आइसीयू सञ्चालनमा आउन सकेका छैनन्।

अस्पतालहरूमा अभावै अभाव

पालो दिने जनशक्ति, विद्युत्, अक्सिजन, औषधी, आइसोलेशन शय्याको अभावमा सेवा दिनु परिरहेको दुर्गमका अस्पतालमा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मी गुनासो गर्छन्।

रुकुम पश्चिमको चौरजहारी अस्पतालका  प्रमुख डा.... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोभिड नेपाल: कर्णालीमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण र मृत्युदर किन उच्च?


स्वास्थ्य अधिकारीका अनुसार दुवै विस्फोट काबुलको शाश्दारक क्षेत्रमा भएका थिए।

त्यो क्षेत्रमा अफगानिस्तानको रक्षा मन्त्रालय, गुप्तचर सेवा कार्यालय र उत्तर एट्लान्टिक सन्धि सङ्गठन नेटोको कार्यालय रहेका छन्।

अधिकारीहरूका अनुसार मोटरसाइकल चढेका आत्मघाती आक्रमणकारीले पहिलो विस्फोट गराएका थिए।

जिम्मेवार

त्यस घटनाको समाचार सङ्कलनका लागि आइपुगेका पत्रकारहरू भएको स्थाननजिकै अर्को विस्फोट भएको थियो।

विस्फोटमा कम्तीमा २७ जना घाइते भएको स्वास्थ्य अधिकारीहरूले बताएका छन्।

विस्फोटमा फ्रान्सको एएफपी समाचार संस्थाका लागि काम गर्ने एकजना फोटो पत्रकारको समेत ज्यान गएको बताइएको छ।

आक्रमणको कुनै समूहले जिम्मेवारी लिइसकेको छैन। घटनापछि राष्ट्रपति असरफ गनीले पर्वान प्रान्तको भ्रमण योजना स्थगित गरेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अफगानिस्तानः आत्मघाती विस्फोटमा कैयौँको मृत्यु


स्वास्थ्य अधिकारीहरूले त्यसमा भएको आनुवंशिक परिवर्तनले त्यसलाई झन् छिटो फैलिने बनाएको हुनसक्ने र यसअघिको सङ्क्रमण वा वर्तमान खोपले पूर्ण सुरक्षा गर्न नसक्ने बताएका छन्।

यसबारेमा सुनिश्चिचताको निम्ति थप अध्ययनहरू आवश्यक रहेको बताइएको छ।

कोभिडका हजारौँ प्रजाति वा भेरिअन्टले विश्वमा चक्कर लगाइरहेका छन्।

भारतीय भेरिअन्ट कस्तो हो?

कोभिड-१९ भारतः 'हामीले पहिला नदेखेको कोरोना भाइरस सुनामी'

तिनैमध्ये भारतीय भेरिअन्ट (बी.१.६१७) का १०० भन्दा बढी सङ्क्रमण ब्रिटेनमा भेटिएका हुन्।

पब्लिक हेल्थ इङ्ल्याण्डले केही सङ्क्रमणहरू अन्तर्राष्ट्रिय यात्रासँग सम्बन्धित नरहेको देखिएको जनाएको छ।

त्यसको कारणबारे अनुसन्धान जारी रहेको बताइएको छ।

नयाँ घटनाक्रमपछि ब्रिटिश प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसनले भारत भ्रमण योजना रद्द गरेका छन्।

ब्रिटेन सरकारले यात्रामा प्रतिबन्ध लगाइएको देशहरूको रातो सूचीमा भारतलाई पनि समावेश गरेको छ।

तर भारतीय भेरिअन्ट यूके, ब्रजिल र दक्षिण अफ्रिकाका भेरिअन्ट जस्तै 'चिन्तित तुल्याउने भेरिअन्ट' हो भन्ने पर्याप्त आधार अहिलेसम्म छैन।

अन्य भेरिअन्टको अवस्था

कोभिड-१९ का केही भेरिअन्टहरू थप सङ्क्रामक र केही हदसम्म प्रतिरोधात्मक क्षमतालाई छल्ने खालका छन्:

कोभिड-१९ हुँदा मान्छेको शरीरमा के हुन्छ?

पुरानो स्वरुपको भाइरसले जेष्ठ नागरिक वा स्वास्थ्य जटिलता भएकाहरूलाई उच्च जोखिममा पार्ने गरेको थियो।

यूके भेरिअन्टबारे केही अनुसन्धानहरूले मृत्युको ३० प्रतिशत उच्च जोखिमसँग त्यो सम्बन्धित रहेको देखाएका छन्। तर अहिलेसम्म निष्कर्षमा पुग्न यथेष्ट प्रमाणहरू छैनन्।

खोपले काम गर्छ?

अहिलेका खोप कोरोनाभाइरसको सुरुको स्वरूपलाई ख्याल गरेर तयार गरिएका हुन्।

तर वैज्ञानिकहरूले 'सम्भवत: धेरै राम्रो नगरे पनि' तिनले काम गर्ने विश्वास गर्छन्।

प्रयोगशालाको परिणामले  थोरै कम प्रभावकारी भए पनि फाइजर खोपले नयाँ भेरिअन्टविरुद्ध सुरक्षा दिने देखाएको छ।

अनुमति पाउने अवस्थामा रहेका नोभाभ्याक्स र यान्सनका दुईवटा खोपले पनि केही सुरक्षा दिने बताइएको छ।

अक्सफोर्ड-आस्ट्राजेनेका खोप समूहको तथ्याङ्कले उक्त खोपबाट यूके भेरिअन्टविरुद्ध मात्र सुरक्षा दिने जनाएको छ। दक्षिण एफ्रिकी भेरिअन्टबाट यसले कम सुरक्षा दिन्छ।

मोडेर्नाको यसअघिको परिणामले दक्षिण अफ्रिकाको भेरिअन्टविरुद्ध उक्त खोप प्रभावकारी रहेको देखाएको छ। तर प्रतिरोधात्मक क्षमता लामो... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: ब्रजिल, दक्षिण अफ्रिका र यूकेपछि भेटिएको भारतीय भेरिअन्ट कस्तो हो?


स्वास्थ्य अधिकारीहरूले पछिल्लो २४ घण्टामा झण्डै ४ हजारजना नयाँ सङ्क्रमित र करिब २ सय जनाको ज्यान गएको बताएका छन्।

भारतको पश्चिममा पर्ने दुई धनी राज्य महाराष्ट्र र गुजरातमा सङ्क्रमितको सङ्ख्या धेरै देखिएको छ।

६ सातादेखि लकडाउनमा रहेको भारतमा उक्त प्रावधान केही खुकुलो पारिएको बेला सङ्क्रमितको सङ्ख्या ह्वात्तै बढेको विवरणहरू आएका हुन्।

भारतले चरणवद्ध रूपमा लकडाउन खुकुलो पार्दै पसल र व्यापार व्यवसाय खोल्न अनुमति दिएको छ। घर फर्किन चाहने प्रवासी कामदारलाई विशेष रेलको व्यवस्था गरिदिएको छ।

भारतभर अहिलेसम्म ४६ हजार भन्दा बढी मानिस कोभिड-१९ बाट सङ्क्रमित भएका छन् भने १५ सय भन्दा बढीको मृत्यु भइसकेको छ।

रक्सीमा ७० प्रतिशतसम्म कर

यसैबीच, कैयौं भारतीय राज्यहरूले रक्सीमा उल्लेख्य रुपमा कर बढाइरहेका छन्।

मानिसहरूको बढ्दो माग व्यवस्थापन गर्न र राजस्व सङ्कलन बढाउने प्रयास गरिरहेका बेला ती राज्यहरूले रक्सीमा भारी कर वृद्धि गरेका हुन्।

दिल्लीले उसकै शब्दमा "विशेष कोरोना शुल्क" भन्दै मङ्गलबारबाट रक्सीमा ७० प्रतिशत कर लगाएको छ।

आन्द्र प्रदेश र पश्चिम बंगालले पनि करमा भारी वृद्धि गरेको छ।

तर कर धेरै लगाइए पनि दिल्लीका रक्सी पसलहरूमा मानिसहरूको लामो लाइन लागेको छ र त्यहाँ प्रहरीले नियमन गरिरहेको छ।

भारतमा मार्च २४ तारिखदेखि लकडाउन गरिएको छ। र, त्यसयता पहिलोपटक सोमवार केही क्षेत्रमा रक्सी पसलहरू खुलेपछि अस्तव्यस्त दृश्यहरू देखिएको थियो र कतिपय ठाउँमा प्रहरीसँग झडपसम्म भएको थियो।

ग्राहकहरूको भीड थाम्नै नसक्ने भएपछि केही पसलहरू केही घण्टामै बन्द भएका थिए।

सामाजिक दुरी कायम गर्नुपर्ने नियमहरू पालना गराउन पनि निकै सङ्घर्ष गर्नुपरेको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस भारत: सङ्क्रमितको सङ्ख्या ह्वात्तै बढ्यो, दिल्लीमा मदिरामा ७० प्रतिशतसम्म कर


स्वास्थ्य अधिकारीहरूले सङ्क्रमितहरू थाहा पाएर वा नपाएर लुकेर बसेको र हालसम्म लक्षण पनि नदेखिएकाले पहिचान गर्न मुस्किल भएको अनुभव सुनाएका छन्।

भेरी अस्पताल नेपालगन्जका प्रमुख डा. प्रकाश थापाले शङ्काको आधारमा परीक्षणको दायरा बढाउँदै जाँदा अहिले सङ्क्रमित फेला परेको जानकारी दिए।

उनका अनुसार बाँकेमा नमुना परीक्षण गर्न ढिलो हुँदा एक्कासि धेरै सङ्क्रमित देखिएका हुन्।

नेपालगन्जमा गत शुक्रवार एक ६० वर्षीय पुरुषमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि उनीसँग सम्पर्कमा रहेका अन्य व्यक्तिको पहिचान गरेर परीक्षण गर्न सजिलो भएको थापाको भनाइ छ।

उनले भने, "पुराना सङ्क्रमितको समयमै पहिचान हुन नसक्दा नेपालगन्जमा सङ्क्रमितहरू ह्वात्तै बढेको देखिएको हो, परीक्षणको दायरा बढाउँदै जाँदा अझै धेरै पत्ता लाग्न सक्छन्।"

लकडाउनको पालना

सङ्क्रमित सबैको स्वास्थ्य अवस्था सामान्य रहेको जनाउँदै उनले नआत्तिन आग्रह गरे।

वैशाख २२, सोमवार अपराह्ण ४:३० बजेसम्मको तथ्याङ्क

७५ कुल सङ्क्रमण

० अघिल्लो दिनबाट वृद्धि

पीसीआर विधिबाट परीक्षण >१३,६००

चिकित्सकीय निगरानीमा अलग्गै१०६

देशभरि क्वारन्टीनमा> २१,५००

अहिलेसम्म कोरोनाभाइरसमुक्त भएका सङ्क्रमित१६

प्रशासनले लकडाउनको पालना गराउन अनेक प्रयास गरे पनि स्थानीय बासिन्दाले नटेरेका कारण नेपालगन्जमा मानिसको चहलपहल बढी देखिएको नेपालगन्ज उमहानगरपालिकाकी उपप्रमुख उमा थापाको भनाइ छ।

उनले भनिन्, "सबैले लकडाउनको पालना गरेको भए सङ्क्रमित व्यक्ति घरघरमा पढाउन जाने थिएनन् र अहिले यो स्थिति आउने थिएन।"

वैशाख ७ गतेदेखि भेरी अस्पतालमा पीसीआर उपकरण सञ्चालनमा आएपछि परीक्षणको दायरा बढाइएको थियो।

एक दिनमा बिहान ८ बजेदेखि राति १२ बजेसम्म १०० वटा नमुना परीक्षण गर्न सकिने भए पनि जनशक्तिको अभावमा पूर्ण क्षमताअनुसार परिक्षण गर्न नसकिएको डा. थापाले बताए।

दिल्ली-नाताको खोजी

भारतको राजधानी दिल्लीस्थित तबलिगी जमातको कार्यक्रममा सहभागी भएर नेपालगन्ज फर्किएका तीन जनाको पहिचान भएपछि विभिन्न धर्मगुरुको पनि परीक्षण गरिएको मौलाना अब्दुल जब्बार मञ्जरीले जानकारी दिए।

त्यसै क्रममा शुक्रवार पहिलो सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

"लकडाउनअघि नै नेपालगन्जका सबै धर्मका अगुवाहरू एकजुट भएर धार्मिक स्थलहरूमा भिडभाड कम गरेका छौँ," मौलाना मञ्जरीले भने, "यति गर्दागर्दै पनि नेपालगन्जमा एक्कासि सङ्क्रमण फैलिएकाले अब झन् सचेत हुनुपर्छ।"

रमजान... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: नेपालगन्जमा एकै पटक धेरै सङ्क्रमित भेटिनुको कारण


स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्ले हालै गरेको एउटा सर्वेक्षणअनुसार झन्डै अट्ठाइस प्रतिशत मानिसले मास्कको उचित प्रयोग गरेका छैनन्।

गृह मन्त्रालयका अनुसार वैशाख महिनादेखि अहिलेसम्म मास्क प्रयोग नगर्ने झन्डै चार लाख जनालाई कारबाही गरिएको छ।

मन्त्रालयका प्रवक्ता चक्रबहादुर बुढा भन्छन्, "अस्पतालमा शय्या नपाउने अवस्था आउन सक्छ, बेलैमा जिम्मेबार बन्नुहोस्।"

उपत्यकाभित्र नै मास्क प्रयोग नगर्नेको सङ्ख्या उल्लेख्य रहेको महानगरीय प्रहरीले बताएको छ। हेर्नुहोस् कमल परियारले बनाएको यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपालः मास्क प्रयोग गर्न 'अटेरी', कोभिड नियन्त्रण गर्न थप चुनौती


स्वास्थ्य जाँच गराएर नेपाल प्रवेश गरेपछि उनीहरू अनिवार्य रूपमा क्वारन्टीनमा बस्नुपर्ने निर्णय भएको शिक्षामन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलले बीबीसी नेपालीलाई बताए।

हाल पूर्व र पश्चिमका कैयौँ नाकामा सयौँका सङ्ख्यामा भारतबाट फर्किएका नेपालीहरू अलपत्र रहेका तथा कतिपय ठाउँमा उनीहरू र सुरक्षाकर्मीबीच झडप भएका विवरण आएका छन्।

मन्त्री पोखरेलले भने, "हामीले एक पटकका लागि प्रवेश गर्न दिने निर्णय गरेका छौ। तर क्वारन्टीनमा बाध्यात्मक रूपमा सबैले बस्नुपर्ने हुन्छ।"

व्यवस्था

"नेपालभित्रै पनि आवतजावत ठप्प भएको सन्दर्भमा प्रदेश सरकारको संयोजकत्वमा संयन्त्र बनाएर उनीहरूलाई घरसम्म पुग्ने व्यवस्था गरिनेछ।"

विदेशमा रहेका नेपालीहरू कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणका कारण विश्वभरि देखिएको विपद्को घडीमा आफू बसेकै स्थानमा बसून् भनेर सरकारले कूटनीतिक ढङ्गले पहल गर्ने निर्णय पनि उच्चस्तरीय समितिले गरेको छ।

मन्त्री पोखरेलले गृह मन्त्रालय तथा स्वास्थ्य मन्त्रालयसँग स्थानीय प्रमुख जिल्ला अधिकारीले समन्वय गरी उक्त निर्णय कार्यान्वयन गर्ने बताए।

त्यसरी नाकाबाट नेपाल प्रवेश गर्नेहरू क्वारन्टीनमा बस्ने स्थान गृह र स्वास्थ्य मन्त्रालय प्रदेश सरकारसँग मिलेर तोक्ने बताइएको छ।

कौलालीको गौरीफन्टा नाकामा भारतबाट नेपाल भित्रिन खोज्ने करिब सात सय नेपाली आवगामन बन्द भएपछि सिमामा अलपत्र परेका छन्।

सुदुरपश्चिम प्रदेश सरकारको निर्णयपछि उनीहरूलाई देशभित्र प्रवेश गर्न दिइएको र गाडीमा राखेर सम्बन्धित जिल्लामा पठाउन थालिएको छ।

सुदुरपश्चिम प्रदेश सरकारका सामाजिक विकासमन्त्री कृष्णराज सुवेदी भने आफू बसेको जिल्लाको स्थानीय तहमा नै उनीहरूले क्वारन्टीन र आइसोलेसनका नियमहरू पालना गर्नुपर्ने बताएका छन्।

बिहान प्रहरी र नाकामा प्रवेश गर्न खोज्नेपश्चात् धकेलाधकेल भएपछि प्रहरीले उक्त नाकामा लाठीचार्ज गरेको थियो।

भारतीय सीमावर्ती बजार पानीटेंकीमा अलपत्र परेका १६० जनालाई नेपालीलाई मेची पुलबाट प्रवेश गर्न दिइएको जनाइएको छ।

त्यसमध्ये झापाका एक सय जनालाई जिल्लास्तरमा नै क्वारन्टीनमा राखिने र बाँकीका बारेमा सम्बन्धित जिल्लाका प्रहरी कार्यालयहरूलाई खबर गरिने अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

यसअघि दिल्लीस्थित नेपाली राजदूतावासले भारतको केन्द्र र राज्य सरकारले जारी गरेका लकडाउन र कर्फ्यु पालना गर्न भारतमा रहेका नेपालीहरूलाई अनुरोध गरेको थियो।

उक्त निर्णय कार्यान्वयन नगरे भारतीय... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: नेपाल-भारत नाकामा अलपत्र परेकाहरू नेपाल प्रवेश


स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयअन्तर्गत रहेको इपिडिमियोलोजी तथा सरुवा रोग नियन्त्रण महाशाखाको कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमण भएका मानिसको तथ्याङ्कमा आउँदो साता बीमा प्रदायकहरूले पहुँच पाउने र त्यसलगत्तै भुक्तानी फर्स्यौट थालिने राष्ट्रिय बीमा समितिका कार्यकारी निर्देशकले बताए।

राजधानीको एउटा निजी बीमा कम्पनीलाई महिना दिनअघि कागजपत्र बुझाएपनि स्पष्ट उत्तर नआएको भन्दै एक सेवाग्राहीले बीमाको भुक्तानी पाउने आशा मर्दै गएको टिप्पणी गरिन्।

हालसम्म झन्डै ९०० वटा बीमा दाबीअन्तर्गत लगभग पौने नौ करोड रुपैयाँ तिरेको र झन्डै ५,००० बीमा दाबी निरूपण गर्न बाँकी रहेको नेपाल बीमक सङ्घले जनाएको छ।

किन मर्‍यो आशा?

साउनको अन्तिम साता कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएपछि बुटवलमा आफूलाई एक्ल्याएर उपचार गराएकी प्रभा पन्थीले बीमा दाबी गर्दै कागजपत्र बुझाएको झन्डै सात हप्ता पुग्न लाग्यो।

राजधानीस्थित एउटा कम्पनीबाट एक लाख रुपैयाँ बराबरको बीमा गराएकी उनले पटकपटक ताकेता गर्दा प्रक्रियामा रहेको भन्ने बाहेक अरू उत्तर नपाएको बताइन्।

उनी भन्छिन्, “उहाँहरूले हामीले यहाँबाट गर्ने होइन एउटा पूल बनाएका छौँ त्यहाँबाट स्वीकृत भएर आएपछि हामी चेक जारी गरिदिन्छौँ भन्ने गर्नुभएको छ। यसबारे कति आफैँले मात्र सोधखोज गर्नु अब त मनै नलाग्ने जस्तो भइसक्यो।”

उनले निजी प्रयोगशालामामा जाँच गराउँदा आफूलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको जानकारी दिँदै सबैभन्दा पहिला बीमा गर्ने निकायहरूले त्यस्ता प्रयोगशलाको रिपोर्टलाई मान्यता नदिएको बताइन्।

उनले थपिन्, “त्यसपछि उहाँहरूले वडाको सिफारिस चाहियो भन्नुभयो। म निको भएर राजधानी फर्किसकेकी थिएँ, तर एक्लिएर बुटवलमा बसेको ठाउँबाट कागजपत्र मगाएर बीमा कम्पनीलाई दिएँ। उहाँहरूले 'हुन्छहुन्छ' भनिरहनुभएको छ। तर मलाई भुक्तानी पाउँछु वा पाउँदिनँ थाहा छैन।”

आफ्नो नाममा एक लाख रुपैयाँ बराबरको कोभिड-१९ बीमा रहेको उनले बताइन्।

पन्थीजस्ता कम्तीमा ५,००० जना सेवाग्राहीको बीमा दाबी भुक्तानी नभई अड्किएको बताइन्छ।

के छ बीमकहरूको भनाइ?

नेपाल बीमक सङ्घका अध्यक्ष दीपप्रकाश पाण्डे आवश्यक कागजपत्रसहित दाबी नआउनु र प्राप्त भएका दाबीहरू जाँच गर्न केही अप्ठ्यारा रहेकाले बीमा दाबीहरू फर्स्यौट नभएको बताउँछन्।

उनले भने, “सुरुको निर्देशिकाअनुसार सरकारी अस्पतालहरूको सबै दाबी तिरिसकिएको छ। त्योबाहेक जुन निजी प्रयोगशालाहरूमा जाँच गराइएको छ,... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: निजी बीमाकर्ताहरूले कहिला पाउलान् भुक्तानी


स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयअन्तर्गतको औषधि व्यवस्था विभागका अधिकारीहरूका अनुसार अनुमति प्राप्त गर्ने प्रक्रियाका बारेमा काठमाण्डूस्थित रुसी राजदूतावासले इमेलमार्फत् अनौपचारिक रूपमा बुझ्न खोजेको छ।

यसअघि उक्त खोपको दुई करोड ५० लाख मात्रा नेपालमा ल्याउने सम्झौता गरेको एउटा निजी औषधि कम्पनीका निर्देशकले आपत्कालीन प्रयोगको लागि अनुमति दिन आफूहरूले कागजपत्र जुटाउने प्रयास गरिरहेको बताएका छन्।

स्वास्थ्य मन्त्रालयले चाहिँ अहिलेसम्म एउटा मात्रै खोपलाई नेपाल भित्र्याउन अनुमति दिइएको र पछि थपलाई अनुमति दिइए पनि निजीभन्दा सरकारी स्तरबाट खोप झिकाउन जोड दिइएको जनाएको छ।

नेपालमा कोभिडको पहिलो कोभिड खोप लगाउने चिकित्सक

रुसी खोपको कुरा अहिले किन आयो?

नेपालले भारतमा सीरम इन्स्टिट्यूट ले उत्पादन गरिरहेको अक्सफर्ड/एस्ट्राजेनेकाले विकास गरेको कोभिशील्ड खोपलाई मात्रै हालसम्म आपत्कालीन प्रयोगको लागि अनुमति दिएको छ।

दुई साताअघि भारतले १० लाख मात्रा खोप अनुदानमा दिएसँगै नेपालमा पहिलो चरणको खोप कार्यक्रम अघि बढाइएको छ।

सरकारले थप कोभिशील्ड खोप खोप खरिद गर्ने प्रयास भइराखेको बताएको छ। तर त्यसबारे ठोस सम्झौता हुन सकेको छैन।

यसैबीच रुसी खोपको अन्तिम चरणको परीक्षणबारे द लान्सिट जर्नलमा प्रकाशित लेखमा स्पुत्निक-भी सुरक्षित रहेको र त्यो कोभिड-१९ विरुद्ध झन्डै ९२ प्रतिशत प्रभावकारी रहेको उल्लेख गरिएको छ।

अन्तिम चरणको परीक्षणको तथ्याङ्कबिना नै खोपलाई प्रयोगमा ल्याइएको भन्दै सुरुमा उक्त खोप विवादित बनेको थियो।

तर पछिल्लो पटक वैज्ञानिकहरूले उक्त खोपको लाभ देखा परिरहेको तथा त्यो फाइजर/बायोएन्टेक, अक्सफर्ड-एस्ट्राजेनेका र मोडेर्नाका खोपजस्तै प्रमाणित भएको दाबी गरेका छन्।

दुईदेखि आठ डिग्री सेल्सीअस तापक्रममा भण्डारण गर्न सकिने उक्त खोप अत्यधिक चिसो किसिमको खोप भण्डारण क्षमता कमजोर रहेका नेपालजस्ता देशलाई उपयोगी हुने ठानिएको छ।

तेस्रो चरणको परीक्षणको निष्कर्ष सार्वजनिक भएका विवरण यसै साता आएपछि स्पुत्निक-भी खोपलाई नेपालमा पनि आपत्कालीन प्रयोगको अनुमति दिने सम्भावनाबारे छलफल अघि बढेको बुझिन्छ।

औषधि व्यवस्था विभागका सूचना अधिकारी सन्तोष केसी भन्छन्, “औपचारिक रूपमा प्रकिया अघि बढिसकेको छैन। तर रुसी राजदूतावासबाट अनुमति लिने प्रकिया कस्तो हुन्छ, के गर्न सकिन्छ भनेर जिज्ञासा राखिएको छ।”

सम्झौता गर्ने कम्पनीका निर्देशक के... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस खोप: नेपालमा यसरी हुँदैछ प्रभावकारी रुसी 'स्पुत्निक-भी'लाई मान्यता दिलाउने प्रयास