यूनिभर्सिटी कलेज लन्डनका इन्जिनियरहरूले त्यहाँको अस्पताल र मोटरकार निर्माता कम्पनी मर्सिडिजको फर्मूला वानसँग मिलेर त्यो यन्त्र बनाएका हुन्। त्यसले फोक्सोमा अक्सिजन पठाउने भेन्टिलेटर भन्ने यन्त्र प्रयोग नगरिकनै फोक्सोमा अक्सिजन पठाउन सक्छ।

कन्टिनिअस पोजिटिभ एअरवे प्रेसर (सीपीएपी) नाम गरेका उपकरणहरू यसअघि पनि अस्पतालहरूमा प्रयोग हुने गरेको छ। तर तिनको पर्याप्त आपूर्ति हुन सकेको छैन।

चीन र इटलीमा कोभिड-१९का बिरामीको उपचारमा ती उपकरणको प्रयोग गरिएको छ।

अहिले बनाइएका ४० वटा नयाँ सीपीएपी उपकरण युनिभर्सिटी कलेज अफ लण्डनको अस्पताल र अन्य तीन अस्पतालमा पठाइएको छ। अहिले जारी परीक्षण सफल भए मर्सिडिज एएमपी एचपीपीले प्रतिदिन १,००० का दरले त्यस्तो उपकरण बनाउन सक्नेछ।

ब्रिटेनको औषधि तथा स्वास्थ्यउपचार सामग्री नियामक निकाय एमएचआरएले तिनको प्रयोग गर्न आवश्यक स्वीकृति दिइसकेको छ।

द्रुत प्रतिक्रिया

युनिभर्सिटी कलेज लण्डनको हेल्थकेयर इन्जिनियरिङकी प्राध्यापक रेबेका शिप्लेले बीबीसीसँग भनिन्: "चिकित्सा उपकरण निर्माण गर्न सामान्य अवस्थामा वर्षौँ लाग्छ तर यसपटक हामीले केही दिनमै बनाउने उपाय निकालेका छौँ। अहिले नै चलनचल्तीमा रहेको उपकरणलाई फेरि चलाएर छिटो र धेरै उत्पादन गर्न सक्ने भएका छौँ।"

त्यसक्रममा बिरामीले प्रयोग नगरेको सीपीएपी उपकरणको नक्कल गरेर त्यसको प्रारूप र ढाँचामा सुधार गरेर धेरै मानिसले प्रयोग गर्ने गरि उत्पादन गर्न लागिएको बताइएको छ।

इटलीको लोम्बार्दी क्षेत्रमा सीपीएपी उपकरण लगाइएका कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित बिरामीहरू मध्ये ५० प्रतिशतलाई शरीरमा यान्त्रिक भेन्टिलेशन दिने भेन्टिलेटरको आवश्यकता नपरेका विवरण प्राप्त भएका छन्।

युनिभर्सिटी कलेज लन्डन अस्पतालकी सघन उपचार परामर्शदाता प्राध्यापक मेर्भिन सिङ्गर भन्छिन्: "यी उपकरणले सामान्य अक्सिजन मास्क र बिरामीलाई लठ्याएर दिइने यान्त्रिक भेन्टिलेशनको बीचमा रहेर काम गर्छन्।

"यी उपकरणले भेन्टिलेटर भन्ने उपकरण अत्यावश्यक अवस्थामा मात्र प्रयोग गर्ने वातावरण बनाउन सहयोग गर्छन्।"

सीपीएपीले कसरी काम गर्छ?

सीपीएपीले बिरामीको मुख र नाकबाट हावा र अक्सिजनको निरन्तर प्रवाह गर्छन्।

दबावसहित त्यसो गर्दा फोक्सो खुला रहन्छ र त्यहाँबाट छिर्ने अक्सिजनको परिमाण बढ्न जान्छ।

कोभिड-१९ का बिरामीहरूमा फोक्सोभित्र रहने अक्सिजन लिने स्याक भनिने स्याना कोठाहरू बन्द भएर श्वासप्रश्वासमा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: मर्सिडिज फर्मूला वानले कोभिड-१९का बिरामीको लागि सास फेर्न सघाउने उपकरण बनाउँदै


यूनेस्कोको विश्व सम्प्दा सूचीमा परेको नाज्का लाईन्समा भुइँमा झन्डै दुई शताब्दीअघि बनाइएका अनेकौँ  रेखा र आकृतिहरू छन्।

नाज्का मरुभूमिको भुइँमा खाल्डो खनेर रङ्गीन माटो बाहिरबाट देखिनेगरी विभिन्न जीवका आकृतिहरू बनाइएको वैज्ञानिकहरूको धारणा छ।

अहिले फेला परेको बिरालोको आकृतिमा पहिला कसैको दृष्टि परेको थिएन। दृश्यावलोकन गर्ने ठाउँसम्म जान एउटा नयाँ बाटो बनाउन योजना निर्माण गर्ने क्रममा उक्त आकृति फेला परेको हो।

प्रस्तावित दृश्यावलोकन स्थलबाट पर्यटकहरूले भुइँमा बनाइएका त्यस्ता अनेकौँ  आकृतिहरू देख्न सक्छन्।

पेरूको संस्कृति मन्त्रालयले एउटा विज्ञप्तिमा भनेको छ, "उक्त आकृति अलिअलि मात्र देखिन्थ्यो र मेटिने क्रममा थियो। किनभने त्यो र प्राकृतिक क्षयको जोखिम भएको भिरालो ठाउँमा छ।"

मन्त्रालयका अनुसार उक्त ३९ मिटर लामो उक्त आकृतिलाई गत साता सफा पारेर संरक्षण गरिएको हो।

भुइँमा बनाइएका अधिकांशमा आकृतिमा विभिन्न जीवको चित्रण गरिएको छ

नाज्का लाईन्स हेर्ने जिम्मेवारी पाएका पेरूका प्रमुख पुरातत्त्वविद् जोनी इस्लाले एफे समाचारसंस्थालाई बताएअनुसार बिरोलोको आकृति नाज्का संस्कृतिभन्दा पुरानो हो।

नाज्का संस्कृतिमा अधिकांश आकृतिहरू सन् २०० देखि ७०० सम्म बनाइएको विश्वास गरिन्छ।

अहिले फेला परेको बिरालोको आकृति इसापूर्व ५०० देखि सन् २०० को बीचमा पाराकास कालमा बनाइएको इस्लाको निष्कर्ष छ।

उनका अनुसार कलाको शैली तुलना गरेर त्यो पत्ता लगाइएको हो।

पाराकास कालमा कपडामा चरा, बिरालो, मानिस बनाइने गरेको र यी आकृतिहरूजस्तै हुने गरेको उनको भनाइ छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

पेरूको मरुभूमिमा बिरालोको दुई हजार वर्ष पुरानो रेखाचित्र फेला पर्‍यो


यूरोपमा स्काइलार्क नामक चराको सङ्ख्या निकै घटिसकेको छ।

दश लाख जनावर तथा बोटबिरुवाका प्रजाति लोप हुने खतरामा छन्।

राष्ट्रसङ्घको प्रतिवेदनका अनुसार यसअघि कहिल्यै नसोचिएको गतिमा सर्वत्र प्रकृतिमा ह्रास आइरहेको छ र हामीलाई चाहिने खाद्यान्न तथा ऊर्जाको माग त्यसका लागि प्रमुख जिम्मेवार रहेका छन्।

यो क्रमलाई रोक्न सकिन्छ, तर त्यसका लागि मान्छेले प्रकृतिप्रति गर्ने व्यवहारमा आमूल परिवर्तन गरिनुपर्ने प्रतिवेदनले औँल्याएको छ।

सुझाव

हाम्रा बालीनालीमा परागसेचन गराउने मौरीदेखि पानी सञ्चित गर्ने जङ्गलसम्ममा मानवले पुर्‍याइ रहेको क्षतिबारे प्रतिवेदनले उल्लेख गरेको छ।

१५ हजार सन्दर्भ सामग्री प्रयोग गरिएको र तीन वर्ष लगाइएको उक्त अध्ययन प्रतिवेदन १८ सय पृष्ठको छ।

समरी फर पोलिसी मेकर्स अर्थात् नीति निर्माताहरूका लागि सारांश शीर्षकमा ४० पृष्ठको सारसङ्क्षेप प्यारिसमा भएको एउटा बैठकमा आज सार्वजनिक गरिएको छ।

यो पनि पढ्नुहोस्

त्यसलाई मानव जातिले आफ्नो एकमात्रै बासस्थानप्रति अपनाएको रवैया बारेको सम्भवतः सबैभन्दा सशक्त आरोप भनिएको छ।

प्रतिवेदनले भनेको छ- इतिहासदेखि पृथ्वी मानवीय गतिविधिबाट मारमा परेको छ र पछिल्लो ५० वर्षमा ती चोटहरू ठूलो घाउको रूपमा परिणत भएको छ।

बर्दियाका जङ्गलमा बाघ यसरी घुम्छन्

सन् १९७० यता विश्वको जनसङ्ख्या दोबर भएको छ र विश्व अर्थतन्त्र चार गुणाले बढेको छ भने अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार १० गुणाले बढेको छ।

बढ्दो विश्वलाई गाँस र कपास तथा ऊर्जा पुर्‍याउनका निम्ति खासगरी उष्णप्रदेशीय क्षेत्रका वनलाई आश्चर्यलाग्दो गतिमा विनाश गरिँदैछ।

सन् १९८० देखि २००० को अवधिमा १० करोड हेक्टर वन मासिएको छ।

हाम्रा शहरहरू तीव्र गतिमा बढिरहेका छन् र सन् १९९२ देखि शहरको क्षेत्र दुई गुणाले बढिरहेको छ।

यी सबै मानवीय गतिविधिले पहिलाभन्दा ठूलो सङ्ख्यामा प्रजातिहरू मरिरहेका छन्।

विश्व प्रक्षेपणका अनुसार करिब २५ प्रतिशत जनावर तथा बोटबिरुवा लोप हुने खतरामा छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मानवीय गतिविधि: '१० लाख प्रजाति लोप हुने खतरा'


यूरोपेली आयोगका प्रमुख जाँ क्लोड यंकरले हालैका दिनमा ब्रिटेन तथा ईयूबीच सम्झौता हुने सम्भावना बढेको बताउँदै नोभेम्बरसम्ममा दुई पक्षबीच सहमति हुने उल्लेख गरेका हुन्।

सन् २०१९ को मार्च २९ सम्ममा ब्रिटेनले औपचारिक रूप ईयू छाड्नेछ।

आशा

अबको ११ दिनमा हुन लागेको यूरोपेली शिखरबैठककका क्रममा दुईपक्षबीचको भावी आर्थिक सहकार्यबारे पनि सहमति गर्नेमा दुवै आशावादी देखिएका छन्।

तर आयरल्याण्ड र नर्दन आयरल्याण्डको सीमा र अन्य केही विषयमा अहिलेसम्म सहमति हुन सकेको छैन।

यूरोपेली परिषद्का अध्यक्ष डोनल्ड टुस्कले पनि सन् २०१८को अन्त्यसम्ममा सहमति हुने सम्भावना रहेको औँल्याए।

टुस्कले बेक्जिटसम्बन्धी ब्रिटिश प्रधानमन्त्री टरिजा मेले प्रस्तुत गरेको योजनाहरू व्यवहारिक नभएको भनेको केही हप्तामा पछि नै उनको यस्तो भनाइ आएको हो।

ब्रेक्जिटसम्बन्धी छलफलहरूमा सकारात्मक प्रगति देखिएपछि यूरो तथा अमेरिकी डलरको तुलनामा ब्रिटिश मुद्रा पाउण्ड बलियो भएको छ।

सम्बन्ध तोड्ने

अस्ट्रियाली संचारमाध्यमलाई शुक्रवार दिएको एउटा अन्तर्वार्तामा यूरोपेली आयोगका प्रमुख यंकरले अक्टोबर महिनाभित्रै सम्झौता हुने आफूलाई नलागेको बताए। तर नोभेम्बर महिनामा भने सम्झौता हुन सक्ने उनले बताए।

अक्टोबर १७ मा हुन लागेको यूरोपेली नेताहरूको आगामी बैठकमा सहमति हुने वा नहुने भन्ने प्रश्नमा यंकरले सहमतिबाट आफूहरू टाढा नरहेको बताएका हुन्।

सहमति बिनाको ब्रेक्जिट ब्रिटेन तथा ईयू दुवैका लागि राम्रो नहुने उनको धारणा छ।

ब्रिटेन औपचारिक रूपमा ईयूबाट बाहिरिने मिति सन् २०१९ को मार्च २९ बाट संक्रमणकालीन अवधि शुरू हुनेछ।

सो अवधि ईयू-ब्रिटेनबीचको भावी दिनमा बन्ने स्थायी सम्बन्धको मार्ग सहज गर्नेतर्फ लक्षित रहने बताइएको छ।

सन् २०१६ को २३ जुनमा भएको जनमत संग्रहमा ब्रेक्जिटपक्षधर विजयी भएपछि ब्रिटेन सरकारले ईयूसँगको उसको ४० वर्ष लामो सम्बन्ध तोड्ने निर्णय गरेको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'ब्रेक्जिट सम्झौता यसै वर्षको अन्त्यसम्ममा'


येशु ख्रिष्टलाई साल्भाटोर मुण्डी अर्थात संसारका उद्धारकका रुपमा प्रस्तुत गरिएको उक्त चित्र एकजना अज्ञात खरिदकर्ताले गत नोभेम्बरमा ४५ करोड डलरमा किनिदिएपछि सो सङ्ग्रहालयले उक्त चित्रकला पाएको थियो।

उक्त चित्रकला सार्वजनिक गर्न ढिलाइ गर्नुको कारण सङ्ग्रहालयले खुलाएको छैन।

यसअघि साल्भाटोर मुण्डी नामक  उक्त चित्र लियोनार्दो दा भिन्चीका चेलाहरूले बनाएको ठानिएको थियो।

खरिदकर्ता

गत वर्ष खुलेको लुभ्र आबुधाबी सङ्ग्रहालयले सेम्टेम्बर १८ मा साल्भाटोर मुण्डी चित्र सार्वजनिक गर्ने बताइएको थियो।

'दा भिन्चीको चित्रकला' ४५ करोड डलरमा विक्री

संयुक्त अरब एमिरेट्स सम्बद्ध पत्रिका द न्याश्नलले आबुधाबीको संस्कृति तथा पर्यटन विभागलाई उद्धृत गर्दै चित्रकला सार्वजनिकीकरणको नयाँ मिति घोषणा भइनसकेको बताएको छ।

सङ्ग्रहालयले ११ नोभेम्बरमा पर्ने आफ्नो पहिलो वार्षिकोत्सवको प्रतीक्षा गरेको हुनसक्ने सो पत्रिकाले जनाएको छ।

लियोनार्दो दा भिन्चीले बनाएको संसारकै सबैभन्दा महँगो उक्त साल्भाटोर मुण्डी चित्रकलाको वास्तविक खरिदकर्ताबारे व्यापक चर्चा भएको थियो।

अस्तित्व

अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले शुरुमा उक्त चित्रकलाको अज्ञात खरिदकर्ता साउदी राजकुमार मोहम्मद बिन सलमान रहेको बताएका थिए।

तर पछि उनका एकजना आफन्त साउदी राजकुमार बदर बिन अब्दुल्लाह बिन फरहानले आबुधाबीको संस्कृति तथा पर्यटन विभागको लागि सो चित्रकला खरिद गरेको दस्तावेजहरूमा भेटिएको रोयटर्स लगायतका सञ्चारमाध्यमले जनाएका थिए।

मिथिला यादव

लियोनार्दो दा भिन्चीको मृत्यु सन् १५१९ मा भएको थियो।

हाल उनका २० वटाभन्दा कम चित्रकला अस्तित्वमा रहेको बताइन्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

संसारकै महँगो चित्रकला कहिले सार्वजनिक होला


यो अनौठो मौसम थिएन, तर सन् २०२० को ओलिम्पिक आयोजकहरूले दर्शकहरूलाई गर्मीबाट बचाउन गरेको एउटा नयाँ प्रविधिको परीक्षण थियो।

सी फरेस्ट वाटरवे खेलस्थलको दर्शकदीर्घामा झन्डै तीन सय किलो नक्कली हिउँ छरिएको थियो।

यसको उद्देश्य यसले तापक्रम र आद्रता कम गर्न सहयोग गर्छ कि गर्दैन भनेर परीक्षण गर्नु थियो।

जुलाईमा टोक्योको तापक्रम ३५ डिग्री सेल्सियस पुग्छ जसले गर्दा आगामी ओलिम्पिकमा दर्शकहरूलाई स्वास्थ्य समस्या हुनसक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

यो खेलस्थलमा ओलिम्पिकका रोइङ् र कनूइङ्‍का खेलहरू खेलाइने योजना छ।

दुई हजार दर्शक क्षमता रहेको यस खेलस्थलका आधा सीटहरूमाथि छानो छैन।

शुक्रवार टोक्यो ओलिम्पिक आयोजक समितिले पाँच मिनेट नक्कली हिउँ पार्ने परीक्षण गरेको थियो।

तर यसको नतिजा भने उनीहरूले अपेक्षा गरे अनुरूपको नभएको हुनसक्छ किनभने हिउँ पार्नु अघि र पछिको तापक्रम ठ्याक्कै एउटै रह्यो।

समितिका ताकासी ओकामुराले नतिजा अपेक्षाकृत नभएपनि हिउँका अरू फाइदा भएको बताए।

"यो मेसिनको फाइदा भनेको दर्शकहरूले रमाइलो माने।"

हिउँ, कुहिरो मेसिन र छाताटोपी

सङ्गीत कार्यक्रमहरूमा प्रयोग गरिने हिउँ पार्ने मेसिनले १५ मिटरसम्मको दुरीमा हिउँ पार्न सक्ने बताइएको छ। खर्च भने बताइएको छैन।

आयोजक समितिले यो मेसिन प्रयोग गर्ने वा नगर्ने भन्ने निर्णय गरिसकेको छैन तर शुक्रवार अर्को परीक्षण पनि गर्ने बताएको छ।

"आज पहिलो परीक्षण हो," समितिका टोमाआकी मात्सुमातोले भने। "तर हामीले यो प्रयोग गर्नसक्ने अवस्था छ।"

सन् २०१३ मा टोक्योलाई ओलिम्पिक आयोजना गर्न जिम्मा दिइएपछि जापानले कुहिरो लगाउने मेसिनदेखि छाताटोपीसम्म परीक्षण गरेको छ।

जापानमा हालैका ग्रीष्म मौसमहरूमा देखिएको उच्च तापक्रमले गर्मीका बारेमा चिन्ता बढाएको छ।

सन् २०१८ मा गर्मीका कारण एक सातामा कम्तीमा ६५ जनाको मृत्यु भएपछि जापान सरकारले प्राकृतिक विपत्ति घोषणा गरेको थियो।

सन् २०१९ को जुलाईमा गर्मीमा कारण पाँच हजारभन्दा बढी व्यक्तिहरू अस्पताल पुगेका थिए।

सडक दौड हुने ४२ किलोमिटर सडकमा तापक्रम कम गर्ने प्रविधि प्रयोग गरेर सडकको तापक्रम आठ डिग्रीसम्म कम गरिएको बताइएको छ।

अन्य प्रयोगहरूमा सकेसम्म धेरै रुख रोप्ने एवम् वातानुकूलन प्रविधि भएका घरहरूलाई ढोका खुला राख्न अनुरोध गरिएको छ।

सन् २०२० ओलिम्पिक खेलकुद जुलाई २४ देखि अगस्ट ९ सम्म आयोजना हुनेछ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

टोक्यो ओलिम्पिक खेलकुदका बेला गर्मी छल्न नक्कली हिउँ पार्ने परीक्षण


यो अमेरिकी हतियार दर्शाउने साङ्केतिक तस्बिर मात्र हो

भारत तथा प्रशान्त क्षेत्र हेर्ने आफ्नो इन्डो-प्यासिफिक कमान्डले एम सिक्सटिन, ए फोर र एम फोर कार्बाइन नामक अत्याधुनिक राइफलहरू नेपाललाई बिक्री गर्न स्वीकृति जनाएको अमेरिकी सेनाको वेब्साइटमा उल्लेख छ।

नेपाली अधिकारीहरूले राष्ट्रस‌ङ्घीय मिसनमा खटिने फौजका लागि ती हतियार खरिद गर्न लागिएको र त्यो नौलो विषय नभएको उल्लेख गरेका छन्।

तर सुरक्षा मामिलासम्बन्धी कतिपय जानकारहरू पछिल्लो हतियार खरिद सहितका  विभिन्न घटनाक्रमले हालैका वर्षहरूमा गहिरिँदै गएको नेपाल-अमेरिका रक्षा सम्बन्धलाई सङ्केत गर्ने बताउँछन्।

खरिद

नेपालको रक्षा मन्त्रालयले पुराना हतियारलाई विस्थापित गर्न ६ हजार ४ सय ९२ नाल नयाँ हतियारको खरिद प्रकिया अघि बढेको र त्यसका लागि २ अर्ब १९ करोड ४१ लाख रूपैयाँ छुट्याइएको उल्लेख गरेको छ।

तर अमेरिकालाई कसरी हतियारको रकम भुक्तानी गर्ने भन्ने विषय अझै टुङ्गो लाग्न बाँकी रहेको सैनिक अधिकारीहरू बताउँछन्।

उनीहरूका अनुसार नेपालको सार्वजनिक खरिद ऐनको प्रावधानका कारण हतियार बापतको रकम किस्ताबन्दीमा तिर्नुपर्ने हुन्छ तर अमेरिकाले एकमुष्ठ भुक्तानी हुनुपर्ने धारणा राखिरहेको छ।

उक्त विषय टुङ्गोमा पुग्नेबित्तिकै ती हतियारहरू काठमाण्डू आइपुग्ने सैनिक प्रवक्ता गोकुल भण्डारी बताउँछन्।

बुधवार अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयका उच्च अधिकारीहरूसँग परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले यस विषयमा पनि छलफल गर्ने ठानिएको थियो।

तर वाशिङ्टन डीसीस्थित नेपाली राजदूत अर्जुनकुमार कार्कीले उक्त खरिद प्रकिया मिलिसकेको भन्दै त्यसबारे कुराकानी नभएको बताए।

उनका अनुसार ज्ञवालीले राष्ट्रसङ्घीय  मिसनमा खटिने नेपाली फौजहरू तथा काभ्रेको पाँचखालस्थित शान्ति सैनिक तालिम केन्द्रको क्षमता अभिवृद्धिबारे छलफल गरेका छन्।

निर्भरता

कतिपयले अमेरिकाबाट हतियार खरिद गर्ने पछिल्लो निर्णयलाई हालैका वर्षमा नेपालको सैन्य कूटनीतिमा देखिएको परिवर्तनको एउटा हिस्सा ठान्छन्।

त्यसमा भारत र चीनबीच नेपालमा बढिरहेको भूराजनीतिक प्रतिस्पर्धामाझ अमेरिकाले नेपाली सेनासँग कायम गरेको घनिष्ठ सम्बन्ध जोडिएको जस्तो देखिन्छ।

नेपालमा राणाशासनको अन्त्यपछि नेपाली सेनाको आधुनिकीकरण र तालिममा सघाउन भारतबाट एउटा विशेष सैनिक मिसन नेपाल आएको थियो।

दुई दशकभन्दा लामो समय नेपालमा बिताएको उक्त मिसनलले सेनाको साङ्गठनिक... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अत्याधुनिक अमेरिकी हतियार 'नेपाल आउन तयारी अवस्थामा'


यो अवस्था हो, भारतको छैटौँ ठूलो शहर चेन्नईको।

यो साता त्यहाँको चारवटा पानी भण्डारणस्थल सबै सुख्खा भए।

थोरै मात्र खानेपानी त्यहाँ बाँकी छ र त्यो पनि कहिले सकिने हो भन्न सकिँदैन।

परिणामस्वरूप चेन्नई शहरमा बस्ने ४० लाख जनसङ्ख्या खानेपानीका लागि अब सम्पूर्ण रूपमा सरकारी ट्याङ्करहरूमा निर्भर भएका छन्। अन्य मानिसहरूले धेरै रकम खर्च गरेर निजी ट्याङ्कर कम्पनीमार्फत आफ्ना घरमा पानीको बन्दोबस्त गरिरहेका छन्।

केही ठाउँमा मानिसहरूले इनारबाट पानी झिक्न खोजिरहेका छन् तर त्यसको गुणस्तर निकै खराब छ।

पानीको हाहाकार

अधिकांश भारतीय शहरहरूमा सधैँ नै पानीको सङ्कट केही हदसम्म भइ नै रहन्छ। शहरका बासिन्दाहरू चौबिसै घण्टा धारामा पानी आउने अपेक्षा राख्दैनन्। त्यसैले उनीहरू पानीको भण्डारण गर्छन्।

तर यसपटक मनसुन यामको आगमनमा ढिलाइ भएको छ। यसले चेन्नईको पानी सङ्कट झन् गम्भीर बनाइदिएको छ।

साना रेस्टुरेन्टहरू त बन्द नै भएका छन्। केही मानिसहरूलाई तिनका कार्यालयले कार्यस्थलमा पानी जोगाउन घरबाटै काम गर्न भनेका छन्।

शहरको मेट्रो प्रणालीले पानी बचाउन आफ्ना स्टेशनहरूमा एसी चलाउन छाडेको छ।

होटलहरूले आफ्ना पाहुनालाई पानी अड्कलेर मात्र दिन थालेका छन्।

एउटा सानो होटल आनन्दका व्यवस्थापक पी चन्द्रशेखरले पाहुनाहरूलाई पानीको हरेक थोपाको महत्त्व बुझ्न भनेका छन्, "हामी मात्र होइन, सबै होटलहरू बन्द हुनसक्छन् किनभने पानी नै छैन।"

समस्यै समस्या

बिहीवार शहरमा केही पानी पर्‍यो। मानिसहरूले सामाजिक सञ्जालमा पछिल्ला १९० दिनमा पहिलोपटक पानी परेको भन्दै खुसी व्यक्त गरे।

एक रेडियो प्रसारक जोहाले बीबीसीलाई बताए, "यो शहरले मौसमको निकै धेरै समस्या भोगेको छ। गएको १० वर्षमा यति लामो समयसम्म पानी नपरेको यसैपटक हो।"

"पानी किन्न अहिले जति पैसा भए पनि पुग्दैन…यस्ता मानिसहरू छन् जो केही लिटर पानीका लागि हजारौँ रुपैयाँ तिर्न पनि तयार छन्। तर पनि पानी पाएका छैनन्।"

"शहरका मलहरू सञ्चालन भएका छैनन्। साथै सार्वजनिक शौचालयदेखि लिएर धेरै काम पानी सङ्कटका कारण प्रभावित छन्। हामी छिट्टै वर्षाको आशमा छौँ।"

दुई सन्तानकी आमा पुनीथाले एनडिटिभीसँग कुरा गर्दै सरकारी ट्याङ्करबाट पानी लिन उनले हरेक दुई दिनमा दुई घण्टा प्रतीक्षा गर्ने गरेकी छन्।

प्रत्येक दोस्रो दिन आफूले केवल सात बाल्टिन पानी पाउने गरेको उनले बताइन्।

"हाम्रा बालबालिका स्कूल वा कलेज जान पाएका छैनन्। हामी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चेन्नई पानी सङ्कट: कसरी जुझ्दैछ भारतको छैटौँ ठूलो शहर


यो अहिलेसम्म एकै दिन पुष्टि भएका सङ्क्रमितहरूको सर्वाधिक सङ्ख्या हो।

यससँगै नेपालमा पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ६१,५०० नाघेको छ।

सो अवधिमा सात जनाको मृत्यु भएको सरकारको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

मन्त्रालयका अनुसार अहिलेसम्म ३९० जनाको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भएको छ।

अहिले देशभरि १७,३८३ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ। तीमध्ये ९,२९५ जना संस्थागत आइसोलेशनमा र अरू ८,०८८ जना घरमै भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

अहिले सक्रिय सङ्क्रमितमध्ये ९,४९३ जना अर्थात् आधाभन्दा बढी वाग्मती प्रदेशका जिल्लामा छन्।

त्यसमा पनि काठमाण्डू उपत्यकामा हुनेको सङ्ख्या सर्वाधिक छ।

को हुन् सङ्क्रमित?

विगत २४ घण्टामा ११,४५८ वटा नमुनाको परीक्षण भएको जानकारी मन्त्रालयले दिएको छ।

तीमध्ये ६३९ महिला र १,३८१ पुरुषमा सङ्क्रमण पुष्टि भयो।

अहिले काठमाण्डू जिल्लामा थप ६९८, ललितपुरमा ७९ र भक्तपुरमा ८२ गरी उपत्यकामा कुल ८५९ जनामा कोभिड-१९ देखिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

त्यसैगरी मोरङमा ११८, सुनसरीमा ५८, बारामा ७८, सप्तरीमा ४५, चितवनमा १९१, कास्कीमा ८६, नवलपरासीमा ४१, रूपन्देहीमा ८६ र सुर्खेतमा ११७ मा सङ्क्रमित भेटिएका हुन्।

 काठमाण्डू उपत्यकाबाहेक मोरङ, सुनसरी, सिराहा, मकवानपुर, चितवन र रूपन्देहीमा धेरै सङ्ख्यामा सङ्क्रमितहरू छन्।

बिहीवार देशभरि १,२४६ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो। त्यसको अघिल्लो दिन १,५३९ सङ्क्रमित फेला परेका थिए।

को हुन् मृतक?

मन्त्रालयका अनुसार कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले विगत २४ घण्टामा ज्यान गुमाउने बिरामीमध्ये दुई महिला र पाँच पुरुष छन्।

मृतकमध्ये दुई महिला र दुई पुरुष काठमाण्डू उपत्यकाका, दुई पुरुष मोरङका र एक पुरुष नवलपरासीका हुन्।

उनीहरूको उमेर ३१ देखि ८८ वर्षसम्म भएको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

के छ अरू तथ्याङ्क?

विगत २४ घण्टामा ८७१ जना रोगमुक्त प्रमाणित भए।

मन्त्रालयका अनुसार अहिलेसम्म नेपालमा ४३,८२० जना अर्थात् ७१.१ प्रतिशत सङ्क्रमित निको भइसकेका छन्।

गम्भीर लक्षण भएका बिरामीमध्ये १७३ जना सघन उपचारमा र ३६ जना भेन्टिलेटरमा भएको जानकारी मन्त्रालयले दिएको छ।

तीमध्ये वाग्मती प्रदेशमा १२६ जना आईसीयू र ३४ जना भेन्टिलेटरमा छन्।

देशभरि ७,७३६ जना क्वारन्टीनमा छन्।

परिवारविहीन बालबालिकाको लागि बालमैत्री क्वारन्टीन

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपालः एकै दिन दुई हजारभन्दा बढीमा कोभिड-१९ पुष्टि, सक्रिय सङ्क्रमितमध्ये आधाभन्दा बढी वाग्मती प्रदेशमा


यो अहिलेसम्म पुष्टि भएको सर्वाधिक दैनिक वृद्धि सङ्ख्या हो।

मन्त्रालयका अनुसार सो अवधिमा थप ५० जनाको कोभिड-१९ सम्बन्धी कारणले मृत्यु भएको विवरण प्राप्त भएको छ। हालसम्म कुल ३,५७९ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

यो अवधिमा २,९०५ जना सङ्क्रमणमुक्त भएका छन्।

काठमाण्डू उपत्यकामा सर्वाधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमित फेला पर्ने क्रम जारी छ। रूपन्देहीमा पनि ठूलो सङ्ख्यामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

सरकारको तथ्याङ्कअनुसार शुक्रवार अपराह्णसम्म देशभरि ७८,६२९ जना पुष्टि भएका सक्रिय सङ्क्रमित छन्। तीमध्ये ५,८६० जना संस्थागत आइशोलेशनमा र बाँकी सबै घरमै बसिरहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

अस्पतालमा रहेकामध्ये ७२८ जना आईसीयूमा र २३१ जना भेन्टिलेटरमा उपचाररत छन्।

अहिले पीसीआर विधिसहित एन्टिजन विधिबाट परीक्षण गर्दा त्यति सङ्ख्यामा सङ्क्रमितहरू फेला परेका हुन्।

कुल २०,४८२ जनाको परीक्षण गर्दा त्यति सङ्ख्यामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको हो।

मन्त्रालयका अनुसार शुक्रवार काठमाण्डू जिल्लामा ३,०८९ जना, ललितपुर जिल्लामा ६४३ र भक्तपुरमा ३७४ जनामा कोभिड पुष्टि भएको हो।

त्यसैगरी झापामा २१६, मोरङमा २७३, चितवनमा ३४३, कास्कीमा ३९३, दाङमा ३६६, बाँकेमा २२२ र रूपन्देहीमा ७३० जनामा पनि सङ्क्रमण पुष्टि भयो।

सरकारले सोमवार ७,४४८ जनामा सङ्क्रमण र ३७ जनाको मृत्यु, मङ्गलवार ७,६६० जनामा सङ्क्रमण र ५५ जनाको मृत्यु, बुधवार ८,६५९ जनामा सङ्क्रमण र ५७ जनाको मृत्यु एवं बिहीबार नौ हजार जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण र ५४ जनाको मृत्यु भएको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको थियो।

२२ जिल्लामा ५०० भन्दा बढी

हाल २२ जिल्लामा ५०० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित रहेका छन्। वाग्मती प्रदेशका आठ, लुम्बिनी प्रदेशमा छ, प्रदेश नं १ का तीन र अन्य चार प्रदेशका एक-एक जिल्लामा अहिले उच्च सङ्ख्यामा सक्रिय सङ्क्रमित रहेका हुन्।

थप २१ जिल्लामा २०० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित रहेका छन्।

शुक्रवार पुष्टि भएको सङ्क्रमितहरूमध्ये २०४ जना १० वर्षभन्दा मुनिका, ६०० जना १० देखि १९ वर्षका र ४,४०१ जना २० देखि ३९ वर्षका छन्।

त्यस्तै ४० देखि ४९ वर्षका १,५७३, ५० देखि ५९ वर्षका १,१९९ र ७० वर्षभन्दा माथिका ३६६ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको हो।

काठमाण्डूमा धेरै सक्रिय सङ्क्रमित

मन्त्रालयका अनुसार अहिले काठमाण्डू उपत्यकामा तीन जिल्लामा कुल ३४,६०० जनाभन्दा केही बढी पुष्टि भएका सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

उपत्यकामा भएका सक्रिय... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोभिड नेपाल: कोरोना भाइरस सङ्क्रमणमा फेरि सर्वाधिक दैनिक वृद्धि, ५० जनाको मृत्यु


यो अहिलेसम्म पुष्टि भएको सर्वाधिक दैनिक वृद्धि सङ्ख्या हो।

मन्त्रालयका अनुसार सो अवधिमा थप ५४ जनाको कोभिड-१९ सम्बन्धी कारणले मृत्यु भएको विवरण प्राप्त भएको छ।

काठमाण्डू उपत्यकामा सर्वाधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमित फेला पर्ने क्रम जारी छ। रूपन्देहीमा पनि ठूलो सङ्ख्यामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

सरकारको तथ्याङ्कअनुसार  बिहीवार अपराह्णसम्म देशभरि ७२,५६१ जना पुष्टि भएका सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

एन्टिजन विधिबाट परीक्षण गर्दा पुष्टि भएका १०० सङ्क्रमित पनि यो तथ्याङ्कमा समाविष्ट

अहिले पीसीआर विधिसहित एन्टिजन विधिबाट परीक्षण गर्दा त्यति सङ्ख्यामा सङ्क्रमितहरू फेला परेका हुन्।

कुल २१,१४२ जनाको परीक्षण गर्दा त्यति सङ्ख्यामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको हो।

यो अवधिमा २,७०७ जना सङ्क्रमणमुक्त भएका छन्।

मन्त्रालयका अनुसार अहिले काठमाण्डू जिल्लामा ३,१६३ जना, ललितपुर जिल्लामा ५६७ र भक्तपुरमा २४२ जनामा कोभिड पुष्टि भएको हो।

त्यसैगरी मोरङमा २५५, कास्कीमा ३७५, दाङमा २४६, बाँकेमा ३९८, रूपन्देहीमा १,०६९ तथा सुर्खेतमा २०६ जनामा पनि सङ्क्रमण पुष्टि भयो।

सरकारले सोमवार ७,४४८ जनामा सङ्क्रमण र ३७ जनाको मृत्यु, मङ्गलवार ७,६६० जनामा सङ्क्रमण र ५५ जनाको मृत्यु र बुधवार ८,६५९ जनामा सङ्क्रमण र ५७ जनाको मृत्यु भएको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको थियो।

तीमध्ये ५,३१५ जना संस्थागत आइशोलेशनमा र बाँकी सबै घरमै बसिरहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

जटिल समस्या भएका बिरामीहरूको अस्पतालमा सघन उपचार कक्ष र भेन्टिलेटरमा उपचार भइरहेको छ।

वैशाख २४ गते अपराह्णसम्मको विवरण

७२,५६१देशभरि भएका सक्रिय सङ्क्रमित

१४.३%पीसीआरमा परीक्षणमध्ये सङ्क्रमण पुष्टि दर

१,४०६नेपालमा अहिले उपलब्ध आईसीयू शय्या

५६६नेपालमा अहिले उपलब्ध भेन्टिलेटर

६५२ +२०१आईसीयू र भेन्टिलेटरमा  भएका सङ्क्रमित

केही सातायता नेपालमा परीक्षण गरिएका नमुनामा सङ्क्रमण पुष्टि अनुपात बढ्न थालेको छ।

मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कमा अहिले पुष्टि भएका सङ्क्रमितहरू विभिन्न उमेर समूहका देखिन्छन्।

तीमध्ये २० वर्षदेखि ४९ वर्षसम्मका मानिसको सङ्ख्या सर्वाधिक छ।

काठमाण्डूमा धेरै सक्रिय सङ्क्रमित

मन्त्रालयका अनुसार अहिले काठमाण्डू उपत्यकामा तीन जिल्लामा कुल ३२,४०० जनाभन्दा केही बढी पुष्टि भएका सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

उपत्यकामा भएका सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या देशभरि भएका सङ्क्रमितको कुल... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोभिड नेपालः थप नौ हजार जनामा कोरोना भाइरस सङ्क्रमण, ५४ जनाको मृत्यु


यो अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक वृद्धि हो।

यो वृद्धिसँगै सोमवार अपराह्णसम्म देशभरि पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ६,२११ पुगेको छ।

कुल सङ्क्रमितमध्ये १,०४१ जना निको भई अस्पतालबाट बिदा भएका र १९ जनाको मृत्यु भएको मन्त्रालयका प्रवक्ता प्रा. डा. जागेश्वर गौतमले जनाएका छन्।

अहिलेसम्म ७७ मध्ये ७३ जिल्लामा कोभिड-१९ पुगेको पुष्टि भएको छ।

यसअघि सरकारले गत साता शुक्रवार सर्वाधिक सङ्ख्या अर्थात् ४४८ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि गरेको थियो।

त्यसैगरी शनिवार र आइतवार क्रमश: दुई जनाको मृत्यु तथा २७३ जनामा सङ्क्रमण र एक जनाको मृत्यु र ४२५ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

के छ अरू तथ्याङ्क?

प्रवक्ता डा. गौतमका अनुसार विगत २४ घण्टामा ५,३०६ वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको थियो।

यससँगै कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि गर्न प्रयोग हुने उक्त परीक्षणको सङ्ख्या १,३८,६८३ पुगेको छ।

अहिले देशभरि १,३३,००० भन्दा बढी व्यक्ति क्वारन्टीनमा छन्।

सरकारको तथ्याङ्कअनुसार सुदूरपश्चिम प्रदेश, प्रदेश नं ५, कर्णाली प्रदेशमा र प्रदेश नं २ मा सर्वाधिक सङ्ख्यामा मानिसहरू क्वारन्टीनमा छन्।

तीमध्ये अधिकांश भारतबाट फर्किएका हुन्।

पोखरामा थप एक प्रयोगशालामा पीसीआर विधिबाट परीक्षण सुरु भएको जानकारी डा. गौतमले दिए।

योसँगै देशभरि २२ वटा प्रयोगशालाबाट कोरोनाभाइरस पुष्टि गर्ने परीक्षण हुन थालेको छ।

को हुन् सङ्क्रमित?

सोमवार पुष्टि भएका सङ्क्रमितहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्।

उनीहरू विभिन्न उमेर समूहका भए पनि युवा र पुरुषको बाहुल्य छ।

रौतहटका १०२, दैलेखका ९३, दाङका ४३, महोत्तरीका ३०, सर्लाही २३ र मोरङ २२ र सुर्खेतका १९ जना भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

दैलेखमा कोरोनाभाइरस पुष्टि भएका व्यक्तिहरू दुईवर्षे बालकदेखि ५४ वर्षसम्मका भएको उक्त प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रालयले जनाएको छ।

असार १ गते आइतवार अपराह्ण ४:३० बजेसम्मको तथ्याङ्क

६,२११कुल सङ्क्रमण

७३प्रभावित जिल्ला

विगत २४ घण्टामा  पीसीआर परीक्षण  ५,३०६

चिकित्सकीय निगरानीमा अलग्गै५,१५१

देशभरि क्वारन्टीनमा१,३३,८२९

अहिलेसम्म निको१,०४१

पर्सामा सङ्क्रमण पुष्टि भएकामध्ये तीन जना स्वास्थ्यकर्मी भएको नारायणी कोभिड अस्पतालका संयोजक डा. उदयनारायण सिंहले जानकारी दिएका छन्।

पर्साको ग्रामीण भेगको विभिन्न क्वारन्टीनमा बस्दै आएका १८ जनाको जेठ २६ गते स्वाब सङ्कलन गरिएको थियो।

तीमध्ये १० जनामा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: थप ४५१ जनामा कोभिड-१९ पुष्टि, सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ६,००० नाघ्यो


यो अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक वृद्धि हो। यससँगै शुक्रवार अपराह्णसम्म देशभरि पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या १५,२५९ पुगेको छ।

तीमध्ये ६,१४३ जना निको भएका र ३२ जनाको मृत्यु भएको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार विगत २४ घण्टामा ८२३ सङ्क्रमित भाइरसमुक्त भएर घर फर्किएका छन् भने असार १७ मा मृत्यु भएका एक व्यक्तिमा पनि कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

अहिलेसम्म प्रदेश नं ५, प्रदेश नं २ र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा कोभिड-१९ भएका व्यक्तिको सङ्ख्या सर्वााधिक छ।

कर्णाली प्रदेशमा पनि सङ्क्रमितको सङ्ख्या उल्लेख्य रूपमा बढिरहेको छ।

बिहीवार मन्त्रालयले ४७३ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि गरेको थियो भने एकै दिन सर्वाधिक ६६४ जना भाइरसमुक्त भएर घर फिर्ता भएका थिए।

यसअघि गत असार ४ गते एकै दिन सर्वाधिक ६७१ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

को हुन् मृतक?

मन्त्रालयका अनुसार असार १७ गते राति काठमाण्डूको एउटा अस्पतालमा मृत्यु भएका एक व्यक्तिमा पनि कोरोनाभाइरस पुष्टि भएको छ।

उनी नयाँबानेश्वर निवासी ८५ वर्षीय वृद्ध भएको डा. गौतमले बताए। ती व्यक्ति पार्किन्सन्स रोगबाट पीडित थिए।

छाती दुखेको र पिसाब कम भएकाले उनलाई अस्पताल भर्ना गरिएको थियो।

को हुन् सङ्क्रमित?

अहिले पुष्टि भएका सङ्क्रमितहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्। उनीहरू विभिन्न उमेरका समूहका भए पनि युवाको बाहुल्य छ।

कुल ७४० जनामध्ये १३४ महिला र ६०६ महिला छन्।

अहिले अछाम जिल्लामा सर्वाधिक २३० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको हो।

त्यसैगरी बाजुरामा ५३, कैलालीमा ५१ , कञ्चनपुरमा ४३, बैतडीमा ३२, डडेलधुरामा २८, डोटीमा २४ र सिरहामा २४ सङ्क्रमित फेला परेका हुन्।

असार १९ गते शुक्रवार अपराह्ण ४:३० बजेसम्मको तथ्याङ्क

१५,२५९कुल सङ्क्रमण

८२३२४ घण्टामा घर फिर्ता

विगत २४ घण्टामा  पीसीआर परीक्षण  ४,४८३

सक्रिय सङ्क्रमित९,०८४

देशभरि क्वारन्टीनमा३५,४७२

अहिलेसम्म निको६,१४३

के छ अरू तथ्याङ्क?

अहिले सबै ७७ वटा जिल्लामा कोभिड-१९ पुगिसकेको छ। आइसोलेशनमा भएका सङ्क्रमितको सङ्ख्या ९,०८४ छ।

महोत्तरी, रौतहट, सर्लाही, कपिलवस्तु, पाल्पा, दाङ, दैलेख र कैलाली जिल्लामा सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ५०० नाघेको छ।

निको भएकाबाहेक अहिले सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सर्वाधिक २,८४९ सङ्क्रमित छन् भने प्रदेश नं ५ मा २,१५७ र प्रदेश नं २ मा २,१२४ जना छन्।

विभिन्न... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपालः एकै दिन सर्वाधिक ७४० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि, कुल सङ्ख्या १५ हजार नाघ्यो


यो अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक वृद्धि हो। यो वृद्धिसँगै शुक्रवार अपराह्णसम्म देशभरि पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ५,०६२ पुगेको छ।

तीमध्ये ८७७ जना निको भएका र थप एक जनाको मृत्यु भएको मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले बताए।

योसहित मृतकको कुल सङ्ख्या १६ पुगेको छ।

डा. गौतमका अनुसार अहिले फेला परेका सङ्क्रमित व्यक्तिहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्।

अहिले मरणोपरान्त सङ्क्रमण पुष्टि भएका व्यक्ति अर्घाखाँची जिल्लाका भएको उनले बताए।

ती व्यक्ति १२ दिनअघि भारतको महाराष्ट्रबाट फर्किएर स्थानीय क्वारन्टीनमा बसेको र श्वासप्रश्वासमा समस्या आएपछि बुटवलस्थित लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा उपचार गराई फर्किने क्रममा उनको बुधवार मृत्यु भएको जानकारी उनले दिए।

बिहीवार २५० जनामा,  बुधवार २७९ जनामा र मङ्गलवार ३२३ जनामा सङ्क्रमण तथा एक जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको थियो।

के छ अरू तथ्याङ्क?

मन्त्रालयका अनुसार विगत २४ घण्टामा ५,९२५ वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको थियो।

यससँगै कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि गर्न प्रयोग हुने उक्त परीक्षणको सङ्ख्या १,२१,८६२ पुगेको छ।

अहिलेसम्म ७२ जिल्लामा सङ्क्रमण भेटिएको छ।

जेठ ३० गते शुक्रवार अपराह्ण ४:३० बजेसम्मको तथ्याङ्क

५,०६२कुल सङ्क्रमण

७२प्रभावित जिल्ला

विगत २४ घण्टामा  पीसीआर परीक्षण  ५,९२५

चिकित्सकीय निगरानीमा अलग्गै४,१६९

देशभरि क्वारन्टीनमा१,५८,०००+

अहिलेसम्म निको८७७

अहिलेसम्म प्रदेश नं २ र ५ मा सर्वाधिक सङ्ख्यामा कोभिड-१९ भएका व्यक्ति भेटिएको छ।

क्वारन्टीनमा भएका मानिसको परीक्षणमा तीव्रता दिइएकाले सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढेको सरकारी अधिकारीहरूको भनाइ छ।

अहिले देशभरि १,५८,००० भन्दा बढी व्यक्ति क्वारन्टीनमा छन्।

तीमध्ये अधिकांश भारतबाट फर्किएका हुन्।

को हुन् सङ्क्रमित?

विगत २४ घण्टामा ३३ जिल्लामा सङ्क्रमित फेला परेका हुन्। तीमध्ये अधिकांश पुरुष छन्।

मन्त्रालयको तथ्याङ्कअनुसार अहिले रौतहट, सर्लाही, सुर्खेत, दैलेख, धादिङ र स्याङ्जामा सर्वाधिक सङ्ख्यामा कोभिड-१९ पुष्टि भएको हो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस सङ्क्रमण: विभिन्न जिल्लामा थप ४४८ जनामा सङ्क्रमण, अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक वृद्धि


यो आँकडाले पहिलो छ महिनामा भएकोभन्दा असार महिनामा मात्रै गरिएको विकास खर्च बढी देखिन्छ।

समयमै विकास खर्च होओस् भनी हालैका केही वर्षमा नयाँ व्यवस्था शुरू गरिए पनि ती प्रभावकारी हुन नसकेको विज्ञहरू बताउँछन्।

यो आर्थिक वर्षका लागि छुट्याइएको ३ खर्ब ३५ अर्ब रुपैयाँ पुँजीगत बजेटमध्ये शुक्रवारसम्म २ खर्ब २० अर्ब (२२०,५१६,५८३,९१७.८२) रुपैयाँ अर्थात् करिब दुई तिहाइ खर्च भएको महालेखा नियन्त्रक कार्यालयले जनाएको छ।

परिपाटी

त्यसमध्ये करिब ५९ अर्ब (५८,५५८,६०८,६७८.७८) रुपैयाँ अर्थात् साढे १७ प्रतिशत असारमा  मात्रै खर्च भएको उक्त कार्यालयका सहायक सूचना अधिकारी दिनेश रेग्मी बताए।

उनले भने, "चालु आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनामा ४.६४ प्रतिशत पुँजीगत बजेट खर्च भएको छ। छ महिना १४.४५ प्रतिशत खर्च छ, नौ महिनामा करिब ३५.४२ प्रतिशत खर्च भयो। हालसम्म कुल पुँजीगत बजेटको ६५. ७९ प्रतशित खर्च भएको छ, जसमध्ये असारमा मात्रै १७.४७ प्रतिशत खर्च भएको देखिन्छ।"

'असार लाग्दा विकास खर्च आधा पनि भएन'

विकास बजेटको १३ प्रतिशत मात्रै खर्च

विकास खर्च बढाउन स्थलगत अनुगमन

आर्थिक वर्षको अन्त्यतिर भौतिक पूर्वाधार लगायतका विकासका काममा धमाधम बजेट खर्च हुने परिपाटीलाई नियन्त्रण गर्न भन्दै दुई वर्षदेखि सरकारले नयाँ व्यवस्था थालेको छ।

त्यसअन्तर्गत फागुन मसान्तसम्म खर्च हुन नसकेका आयोजनाका बजेट फिर्ता लिएर त्यसलाई आवश्यकता अनुसार अन्यत्र स्थानान्तरण गर्न थालिएको छ।

तर योसहितका बजेट खर्चलाई लिएर हुने विभिन्न अनुगमन फितलो हुँदा त्यस्ता प्रावधानको प्रभावकारी कार्यान्वयन हुन नसकेको पूर्व अर्थसचिव शान्तराज सुवेदी बताउँछन्।

अनियमितता

"अर्थ मन्त्रालयले यो व्यवस्थाको कडाइका साथ ताकेता गर्दा पनि प्रभावकारी भएको देखिएन। बजेट खर्च गर्ने प्रक्रियालाई कानूनमै व्यवस्था गरेर लानुपर्ने म देख्छु।"

"पहिलो चौमासी, दोस्रो चौमासिकमा खर्च हुनैपर्ने रकमको सीमा निर्धारण गर्ने र सो समयमा खर्च नसके अन्तिम चौमासिकमा निकासा रोक्का हुने खालको कानून ल्याएर त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्नुपर्ने देखिन्छ।"

विनियोजित बजेट सकाउन हतारमा गरिएका काम गुणस्तरहीन हुने गरेको जानकारहरू बताउँछन्।

त्यस्तै आर्थिक वर्षको अन्त्यमा पैसा खर्च गर्दा अनियमितता हुने सम्भावना रहेकोले यसलाई रोक्न आर्थिक वर्षको शुरूदेखिनै कडाइ गर्नुपर्ने उनीहरूको सुझाव छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

असारमा मात्रै ६ महिनाको भन्दा बढी विकास खर्च


यो एक वर्षमा सरकारले गरेका काम कारबाहीहरू हेरेर भावी चार वर्षमा सरकारले के गरिभ्याउला त भन्ने लख काट्न सकिन्छ।

स्वयम् सरकारको नेतृत्व गरिरहनु भएका प्रधानमन्त्रीले पनि यो एक वर्षलाई आधार तयार भएको वर्षको रूपमा प्रस्तुत गर्नुभएको छ।

सरकारको समीक्षा गर्ने सन्दर्भमा हामी के कस्तो मूल्याङ्कन विधि, प्रक्रिया अवलम्बन गर्छौँ, त्यसले पनि मूल्याङ्कनमा असर पार्दछ।

जनताको ओज, आँत र ओत

मूल रूपमा नेपाली समाज बहुवर्गीय अर्थात् सामाजिक आर्थिक रूपमा विभिन्न अखटोमा विभाजित भएकाले फरकफरक अखटोबाट हेर्दा सरकारको काम फरकफरक देखिनु पनि स्वाभाविक नै हो।

सरकारको मूल्याङ्कन गर्ने सन्दर्भमा बहुसङ्ख्यक नेपालीले अनुभव गर्ने सजिलो अप्ठेरोलाई नै आधार बनाउनु मनासिब हुन्छ ।

यो कुरामा करिबकरिब मतैक्य नै छ कि व्यक्ति र समाजले स्वतन्त्र र खुसी अनुभव गर्नु नै विकासको मूल सार हो।

उदार प्रजातन्त्रका हिमायतीहरू व्यक्तिबाट समाजतिर जान्छन् भने यो सरकारका हामी कर्णधारहरूले समाज स्वतन्त्र र खुसी रहँदा व्यक्ति पनि स्वतन्त्र र खुसी रहन्छ भन्ने मान्यतामा आधारित रहेर आफ्नो राजनीतिक नारा तय गरेका थियौँ।

सरकार सञ्चालन गर्ने पार्टीको वैचारिक आधारशीला मार्क्सवाद भएकोले मार्क्सवादी दृष्टिकोणबाटै यो सरकारको समीक्षा गर्नु सबभन्दा बढी उपयुक्त हुनेछ।

जहाँ अङ्क र आँकडा भन्दा जनताको ओज, आँत र ओतलाई विकासको सूचक मानिन्छ।

त्यसरी हेर्दा सरकारको गठन प्रक्रिया, नीति निर्माण तथा कार्यक्रम तय गर्दा समाजवादी ढाँचा, काइदालाई खासै वास्ता गरेको पाइएन।

समाजवाद बाहेकका विचारधारा र राजनीतिले जनतालाई प्रत्येक पाँच वर्षमा एकपटक मत जाहेर गर्ने औजारको रूपमा मात्र बुझ्छ।

तर समाजवादीहरू ज्ञान, शक्तिको स्रोत जनता र जनताको व्यवहारलाई मान्छन्।

सरकारको निर्माण अभूतपूर्व

त्यसैले नीतिनिर्माणमा जनतालाई सामेल गराउनै पर्दछ भन्ने समाजवादीहरूको दृढ मत रहेको छ।

सामाजिक जीवनको हरेक गतिविधिमा बहुसङ्ख्यक जनतालाई सहभागी बनाउनु समाजवादीहरूको ध्येय हुन्छ। त्यसबाट आर्जित शक्तिले नै समाजवादको बाटो तय गर्छ।

यो सरकार गठन भएपछि सरकारका नीति र कार्यक्रम तर्जुमा गर्ने बेलामा सांसदहरू बेखबर रहेको तथ्यले नीति निर्माण र कार्यक्रम तर्जुमा गर्ने विधि, पद्धति र सोचमा समाजवादको नयाँ बाटो होइन यसअघिको विधि, पद्धति र सोचको निरन्तरता देखियो ।

सम्भवतः इतिहासमै पहिलो पटक संसारको यो भागमा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

मार्क्सवादी दृष्टिकोणबाट सरकारको समीक्षा: 'काम गर्ने शैलीलाई हेर्दा सन्तुष्ट हुने ठाउँ छैन'


यो एकै दिन अहिलेसम्म दैनिक पुष्टि भएको सङ्क्रमितको उच्चतम सङ्ख्या हो।

यो वृद्धिसँगै कोभिड-१९ बाट मृत्यु हुनेको सङ्ख्या ११४ पुगेको छ भने सङ्क्रमितहरूको कुल सङ्ख्या २८,२५७ पुगेको छ।

अहिले देशभरि १०,५६३ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण भएको जानकारी मङ्गलवार अपराह्न आयोजित दैनिक प्रेस ब्रीफिङमा मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले दिए।

सङ्क्रमितहरूमध्ये २,८८७ जना घरमै र बाँकी ६,७५२ जना संस्थागत आइसोलेशनमा भएको मन्त्रालयले बताएको छ।

अहिले सबैभन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित प्रदेश नं २ र वाग्मती प्रदेशमा छन्।

शुक्रवार ५९४, शनिवार ४६८,  आइतवार ६४१  र सोमवार ५८१ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

यसअघि असार ४ गते ६७१, असार १० गते ६२९, असार १९ गते ७४०, साउन २७ गते ६३८ र साउन ३२ गते ६४१ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

मन्त्रालयले साउन ८ गते आठ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको थियो।

को हुन् मृतक?

अहिले कोभिड-१९ का कारण मृत्यु पुष्टि भएका व्यक्तिमध्ये छ जना पुरुष र एक जना महिला हुन्।

उनीहरू काभ्रे, नवलपरासी, मोरङ, धनुषा, बाँके र तनहुँको भएको मन्त्रालयले जनाएको छ। मन्त्रालयका अनुसार -

को हुन् सङ्क्रमित?

सङ्क्रमितहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्।

तीमध्ये काठमाण्डू उपत्यकाका २०५ जना छन्।

त्यसैगरी पर्सामा १२८, मोरङमा १०८ र सर्लाहीमा १०७, धनुषामा ६४, चितवनमा ४९, डोटीमा ४६ र बारामा ४२ सङ्क्रमित फेला परेका हुन्।

के छ अरू तथ्याङ्क?

विगत २४ घण्टामा १३,४६१  वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको छ। यो अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक परीक्षण भएको बताइएको छ।

सोही अवधिमा ८५ जना भाइरसमुक्त  प्रमाणित भए।

 मन्त्रालयका अनुसार  अहिलेसम्म १७,५८० सङ्क्रमित निको  भएका छन्। निको हुने सङ्क्रमितको सङ्ख्या ६२.२ प्रतिशत छ।

देशभरि क्वारन्टीनमा १३,९२६ जना छन्। तीमध्ये सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सर्वाधिक ३,६९६ जना, गण्डकीमा २,९७३ जना, प्रदेश नं १ मा २,११५ जना र प्रदेश नं ५ मा २,०९० जना छन्।

अहिले मोरङ, पर्सा, रौतहट, महोत्तरी र काठमाण्डूमा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या ५०० भन्दा बढी भएको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

अहिले काठमाण्डू जिल्लामा मात्र १,६५८ जना, ललितपुरमा २८७ र भक्तपुरमा १२७ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ।

त्यसैगरी पर्सामा १,२३७, रौतहटमा ९१२, मोरङमा ७९६ र महोत्तरीमा ७०१ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ।

तर मनाङ, मुस्ताङ, डोल्पा र हुम्लामा सक्रिय सङ्क्रमितको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपालः एकै दिन एक हजार जनाभन्दा बढीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि, थप सात जनाको मृत्यु


यो एकै दिनमा पुष्टि भएको मृत्यु भएको सर्वाधिक सङ्ख्या हो। यससँगै कोभिड-१९ बाट मृत्यु हुनेको सङ्ख्या ९१ पुगेको छ।

सङ्क्रमित व्यक्तिहरूको कुल सङ्ख्या २४,४३२  पुगेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार अहिले देशभरि ७,६१३ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ।

उनले अहिलेसम्म १६,७२८ सङ्क्रमित निको भइसकेको बताए।

विगत २४ घण्टामा ६४ जना कोभिड-१९ मुक्त प्रमाणित भएका थिए।

को हुन् मृतक?

मृतकहरूमध्ये धनुषा जिल्लाका दुई जना र काठमाण्डू, धादिङ, सप्तरी, मोरङ, कपिलवस्तु र बाराका एक-एक जना छन्।

ती मध्ये दुई महिला र छ पुरुष छन्। उनीहरू ३२ देखि ७८ वर्षका थिए।

विगत सात दिनमा नेपालमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबाट ३१ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

मन्त्रालयले सोमवार ३३८ जना र मङ्गलवार ६३८ जनामा सङ्क्रमण भएको र चार-चार जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको थियो।

यसअघि असार ४ गते ६७१ जना, असार १० गते ६२९ जना  र असार १९ गते ७४०  जना सङ्क्रमित फेला परेका थिए।

को हुन् सङ्क्रमित?

विगत २४ घण्टामा १०,४८१ वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

अहिले सङ्क्रमण पुष्टि भएका मानिसहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्। तीमध्ये काठमाण्डू उपत्यकाका तीन जिल्लाका १३८ जना छन्।

काठमाण्डूमा १०९, ललितपुरमा २१ र भक्तपुरमा आठ सङ्क्रमित थपिएका हुन्।

यसअघि नै काठमाण्डू उपत्यकामा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या १,००० नाघेको थियो। यो वृद्धिसँगै काठमाण्डू जिल्लामा १,०४०, ललितपुरमा १४४ र भक्तपुरमा ७३ जना आइसोलेशनमा छन्।

त्यसैगरी मोरङका ४८ जना, महोत्तरीका ४४ जना र धनुषाका ३९ जनामा पनि कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ।

पर्सा, रौतहट र महोत्तरी जिल्लामा ५०० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित आइसोलेशनमा भएको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाएको छ।

अहिले रौतहटमा २४, सुर्खेतमा १८, मकवानपुरमा १६, सुनसरी, चितवन र बारामा १५-१५, कास्कीमा १३ तथा झापा र सिराहामा १०-१० सङ्क्रमित फेला परेका हुन्।

अरू सङ्क्रमित इलाम, ताप्लेजुङ, रामेछाप, खोटाङ, ओखलढुङ्गा, पर्सा, सर्लाही, सप्तरी, धादिङ, नुवाकोट, काभ्रे, तनहुँ, दोलखा, स्याङ्जा, अर्घाखाँची, पाल्पा, रूपन्देही, कपिलवस्तु, दाङ, रुकुम पश्चिम, जाजरकोट, सल्यान, दार्चुला,  दैलेख, डोटी र  बैतडी जिल्लाका हुन्।

देशभरि १४,८४८ जना क्वारन्टीनमा भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

सङ्क्रमितहरूलाई कहाँ राखिएको छ?

मन्त्रालयका अनुसार... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपालः थप आठ जनाको मृत्यु, सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या २४ हजार नाघ्यो


यो कदमबाट उनले के हासिल गर्न खोजेका छन् भन्नेबारे विश्लेषक अंकित पांडाले खोतल्ने प्रयास गरेका छन्।

उत्तर कोरियाको घोषणालाई पारमाणविक र लामो दुरीको क्षेप्यास्त्र परीक्षणको अन्त्यका रुप हेरेर निश्चयनै उल्लासपूर्ण समाचार शीर्षकहरू बन्नेछन्।

तर उक्त मुलुकको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि र उसको पारमाणविक तथा क्षेप्यास्त्र कार्यक्रमको सन्दर्भ हेर्दा ती अपेक्षा फिक्का हुन सक्छन्।

उत्तर कोरियाबारे जान्नुपर्ने ९ कुरा

आत्मविश्वास

पहिलो, पारमाणविक परीक्षणको प्रसङ्ग हेरौं।

किम आफैले व्यक्तिगत रुपमा पारमाणविक कार्यक्रममा रुचि देखाउँदै आएका छन्

शनिवार जारी वक्तव्यले किम जङ-अनले स्वेच्छिक रुपमा परीक्षण रोक्न चालेको कदमको कारणबारे प्रष्ट पारेको छ।

सन् २००६ यताका सबै छवटा पारमाणविक परीक्षणको स्थल उनले किन बन्द गर्दैछन् भने उनी आफ्नो मुलुकले पारमाणविक अस्त्रको प्रारुपमा विज्ञता हासिल गरेको महसुस गर्छन्।

त्यसको पुष्टि गर्न कठिन छ तर त्यो दाबी पक्कै पनि बढाइचढाइ गरिएको वा अविश्वसनीय चाहिँ होइन।

भारत र पाकिस्तानलाई हेरौं।

सन् १९९८ सम्ममा ती दुवै मुलुकले छ/छ वटा पारमाणविक परीक्षण गरिसकेका थिए।

अहिले ती मुलुक पारमाणविक अस्त्र भएकाहरूको सूचीमा गनिएका छन्, कुनै थप परीक्षणविना नै।

पारमाणविक अस्त्रको प्रारुपसम्बन्धी ज्ञानमा अतिरिक्त आठ वर्ष पहुँच र छवटा पारमाणविक परीक्षणपछि उत्तर कोरियाले त्यस्तै महसुस गर्नसक्छ।

किमसँग सीआइए प्रमुखले भेटेको ट्रम्पद्वारा पुष्टि

क्षेप्यास्त्र

क्षेप्यास्त्रको प्रसङ्गमा, किमले अब अन्तरमहादेशीय बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षण नगर्ने बताएका छन्।

एकातिर यो आश्चर्यमा पार्ने खालको देखिन्छ।

उत्तर कोरियासँग क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्ने साधनको कमी रहेको ठानिन्छ

उत्तर कोरियाले परीक्षण गरेका कुल क्षेप्यास्त्रमध्ये तीनवटा मात्रै संयुक्त राज्य अमेरिकासम्म पुग्न सक्छन्।

तर ती परीक्षणमा प्रयोग गरिएका कुनै पनि क्षेप्यास्त्र पारमाणविक प्रहारका लागि आवश्यक मार्गबाट प्रक्षेपित भएका थिएनन्।

अमेरिकामा पारमाणविक आक्रमण गर्ने आफ्नो क्षमतामा विश्वस्त नहुने अवस्थासम्म उसले थप परीक्षण गर्नुपर्ने आवश्यक ठान्न सक्छ।

तर उत्तर कोरियाको अन्य योजना पनि हुनसक्छन्।

जस्तै, अमेरिकालाई प्राविधिक रुपमा धम्क्याउन आवश्यक सबै कुरा उसले हासिल गरेको त छ तर ऊसँग क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्न सीमित संख्यामामात्रै 'लन्चर'हरू... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

किमले पारमाणविक परीक्षण अहिलेनै किन रोके?


यो कहिलेकहीँ हिंस्रक झडपहरूमा पनि बदलिने गरेको छ।

गत जुनपश्चात् पहिलो पटक आइतवार अगस्ट २५ मा कामदारहरू बसोबास गर्ने सुन वान जिल्लामा प्रदर्शन भयो। केहीले एकदमै खराब हिंसा अन्त्य भएको आशा गरेका थिए। तर त्यो नयाँ तीव्रताका साथ भड्कियो।

एकजना प्रहरी अधिकारीले चेतावनीस्वरूप एउटा गोली प्रहार गरे। यो गत जुनमा प्रदर्शन सुरु भएयताको पहिलो प्रत्यक्ष गोली प्रहार थियो।

अनि पहिलो पटक नै पानीको फोहोरा पनि प्रयोग गरियो।

पक्राउ परेका दर्जनौँ मानिसहरू मध्येमा सबैभन्दा कान्छा एक १२ वर्षका पनि थिए।

यी सबै घटनाहरूले एउटा नयाँ खाले अनिष्टतर्फ सङ्केत गरेको भावना उत्पन्न गराएका छन्।

हङ्‍कङमा एक साँझ

यो हङ्‍कङको एक साँझको कथा हो। सुन वानको प्रदर्शन अन्य क्षेत्रकै जस्तो गरि सुरु भएको थियो।

त्यहाँका मानिसहरूको एउटा समूह उनीहरूको प्रदर्शन आफ्ना छिमेकी क्षेत्रहरूमा पनि चिनियोस् भन्ने चाहन्थे।

त्यस्तो प्रदर्शनका लागि एउटै माध्यम इन्क्रिप्टेड भनिने आदानप्रदान गरिएको सन्देश पठाउने र पाउनेले मात्र हेर्न मिल्ने प्रणाली भएको एप टेलिग्राम मात्र थियो।

जहाँ दर्जनौँ समूहहरू प्रदर्शन जीवित, रणनीतिक, व्यवस्थित र सहभागीहरूको आगमन कायम रहोस् भन्ने सुनिश्चित गर्न चाहन्थे।

हजारौँ सदस्यहरूका केही समूहरूले रणनीतिबारे छलफल गरे। साना खाले च्यानलहरूले बन्दोबस्तीको व्यवस्थापन र प्रदर्शनको प्रत्यक्ष प्रसारण गरे।

कतिपय व्यक्तिगत च्यानलहरूले आवश्यक सामग्रीको आपूर्ति र प्राथमिक उपचारका सामग्री प्रदान गर्नुका साथै पोस्टरहरू बनाए।

क्वाई चुङ र सुन वानका करिब एक दर्जन अथवा धेरै नै अपरिचितहरू अगस्ट २५ को प्रदर्शन आयोजना गर्न गत जुनमा टेलिग्राममा जोडिएका थिए।

त्यसमध्येका एकजना २६ वर्षका कुमाले पनि थिए।

उनले भने, "हामीले कहिल्यै पनि सोचेका थिएनौँ हामी आफैँले यो गर्नेछौ।"

केही दिन भित्रै प्रवर्द्धन, स्वास्थ्यसम्बन्धी स्वयम्‌सेवी, आपूर्ति खरिदकर्ता र चालकहरू समेतका पूर्णत: स्थापित ती टेलिग्राम समूहहरूले सुन वानको र्‍यालीलाई कार्यान्वयनमा ल्याए।

त्यसमा र्‍यालीको अनुमतिका लागि प्रहरीसँग कसरी समझदारी गर्ने भन्ने सम्मको सल्लाह गरिएको थियो।

आइतवार २५ अगस्ट: र्‍यालीको तयारी

आपूर्ति समूहले १० वटा ठूला पानीका थैलाहरू, मल्हम पट्टीहरू र अन्य आवश्यक सामग्रीहरू जम्मा पारे। त्यो त्यहाँका बासिन्दाहरूले दान गरेका थिए।

"र्‍यालीभन्दा अगाडि हामीले सम्भावित... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

हङ्‌कङ प्रदर्शन: पहिलो गोली प्रहारको निम्ति केले प्रेरित गर्‍यो


यो कानुन बमोजिम अब यदि कुनै मुसलमान श्रीमानले आफ्नी श्रीमतिलाई त्यसरी सम्बन्धविच्छेद गरेको पाइए उनलाई ३ वर्षसम्म कैद सजाय हुन सक्छ।

भारतको लोकसभाबाट पारित भएको तीनतलाक विधेयक राज्यसभाबाट पनि पारित भएको छ। यो विधेयकको पक्षमा ९९ र विपक्षमा ८४ मत परेको थियो।

‘भारतमा तीन तलाक असंवैधानिक’

विवाह जोगाउन परपुरुषसँग सम्बन्ध

प्रक्रिया

गत साता लोकसभाबाट सजिलैसँग पारित भएको उक्त विधेयक राज्यसभामा भने पारित गराउन सरकारका लागि एउटा कठिन परिक्षा जस्तै हुने ठानिएको थियो।

तर टीआरएस, जेडियू र एआईएडीएमके जस्ता दलले मतदान बहिष्कार गरेपछि सो विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक सजिलैसँग पारित भयो।

दुवै सदनबाट पारित भएपछि अब यो विधेयकलाई राष्ट्रपतिको प्रमाणीकरणका लागि पठाइन्छ।

यसअघि मंगलवार तीनतलाक सम्बन्धी उक्त विधेयक राज्य सभामा पेश गरिएको थियो।

बहसका लागि चार घन्टाको समय छुट्याइएको थियो र त्यसपछि मतदानमा पठाइएको थियो।

विधेयकको पक्षमा बहस गर्दै कानुनमन्त्री रविशंकर प्रसादले यो कानुन महिलाको गरिमा बढाउनका लागि आवश्यक रहेको बताएका थिए।

उनले विधेयक पेश गर्दै यसले महिला सशक्तिकरण र लैङ्गिक समानता सुनिश्चित गर्ने बताएका थिए।

विपक्षमा तर्क

विधेयकमाथि छलफल गर्दै एनसीपी दलका नेता माजिद मेननले यसमा श्रीमानलाई तीन वर्षको सजायको प्रावधान हटाउनु पर्ने बताएका थिए।

उनले यो विधेयकलाई संसदको एउटा समितिमा पठाउन माग गरेका थिए।

विधेयक उक्त समितिमा पुगेपछि भएको मतदानमा विधेयकको पक्षमा ८४ र र विपक्षमा १ सय मत खसेको थियो।

विधेयकमाथि छलफल गर्दै एनसीपी दलका नेता माजिद मेननले यसमा श्रीमानलाई तीन वर्षको सजायको प्रावधान हटाउनु पर्ने बताएका थिए।

उनले यो विधेयकलाई संसदको एउटा समितिमा पठाउन माग गरेका थिए। विधेयक उक्त समितिमा पुगेपछि भएको मतदानमा विधेयकको पक्षमा ८४ र र विपक्षमा १ सय मत खसेको थियो।

बहसमा भाग लिँदै विपक्षी कांग्रेस दलका नेता गुलाम नबी आजादले यो विधेयक विवाहसम्बन्धी अधिकार सुरक्षित गर्नका लागि ल्याइएको भए पनि यसको खास नियतचाहिँ परिवार भाँड्नु भएको बताएका थिए।

उनले यो कानून राजनीतिबाट प्रेरित भएको समेत बताए।

समर्थकहरूले नयाँ कानुनले मुसलमान महिलाहरूलाई आवश्यक सुरक्षा प्रदान गर्ने बताएका छन्।

विरोधीहरूले चाहिँ सम्बन्धविच्छेदलाई अपराध नभइ देवानी मामिलाका रूपमा लिनु पर्ने भनेका छन्।

कतिपयले त सरकारले मुसलमान समुदायलाई... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारतमा 'तीन तलाक' अभ्यासलाई अपराध ठहर्‍याउने कानुन पारित


यो खास गरी त्यस्ता ठाउँका लागि चिन्ताको विषय बनेको छ जहाँ सङ्क्रमण उच्च दरमा र खोप वितरणको काम सुस्त रहेको छ।

ब्रजिलमा पी.१ भनिएको एउटा शक्तिशाली प्रकारको कोरोनाभाइरस फैलिरहेको छ। पी.१ अहिलेसम्म २५ भन्दा धेरै देशमा देखा परिसकेको छ।

नयाँ उत्परिवर्तनको अनुगमन गरिरहेका विज्ञहरूले ब्रजिलमा त्यसले 'हटस्पट' बनाएर भयानक रूप लिन सक्ने बताउँछन्।

सोमवार ब्रजिलमा कोभिड जोडिएका भएको मृत्युको सङ्ख्या झन्डै २ लाख ७८ हजार पुगेको थियो।

बढ्दो मृत्युदर भए पनि राज्यका गभर्नरहरू र राष्ट्रपति जइर ब्रोल्सोनारोबीच राजनीतिक विवादका कारण ब्रजिलमा लकडाउन र सामाजिक दूरी कायम राख्ने काम कमजोर बनेको छन्।

त्यसले खोप कार्यक्रमलाई समेत असर पारेको छ। त्यहाँ खोपको पहिलो मात्रा लिनेहरू जनसङ्ख्याको ४ प्रतिशतभन्दा केही बढि अर्थात् ८६ लाख मानिसहरू छन्।

तीमध्ये २९ लाखले मात्र दोस्रो मात्रा पाएका छन्। वैज्ञानिकहरूले त्यसलाई खतरनाक सम्मिश्रण बताउँछन्।

कमजोर बनिरहेका एन्टीबडी

भाइरस फैलने क्रममा तिनमा उत्परिवर्तन आउँछ र तिनले हाम्रो प्रतिरक्षा प्रणाली बिगार्ने एवम् हाम्रा कोशिकाहरूलाई सङ्क्रमित पार्ने काम गर्छन्।

यूकेको युनिभर्सिटी अफ लेस्टरका भाइरोलोजिस्ट जुलिअन टाङ्ग भन्छन्, "जब कोरोनाभाइरस कसैको शरीरमा प्रवेश गर्दा थोरै मात्रामा एन्टीबडी अर्थात् रोग प्रतिरोधी तत्त्व भेट्छ, त्यसले ती प्रतिरोधी तत्त्वसँग उत्परिवर्तनका माध्यमबाट प्रतिक्रिया जनाउन सक्छ।"

यो भाइरस उत्पत्ति हुने प्रक्रियाको एउटा पाटो हो।

डा टाङ्ग भन्छन्, "यदि तपाईँले आज खोप लिनुभयो भने तपाईँ तत्कालै सुरक्षित भइहाल्नु हुँदैन। रोग प्रतिरोधी तत्त्व देखा पर्न केही साता लाग्छ र त्यस बेला तपाईँ सुरुवाती भाइरस वा पी. १ बाट सङ्क्रमित हुन सक्नुहुन्छ।"

खोप लगाइसकेका तर भाइरसबाट सङ्क्रमित भएका व्यक्तिमा उत्परिवर्तन भएका नयाँ भाइरस देखिन सक्छन्।

खोप कार्यक्रम ठिकठिकै सफल भएको देशमा जब यस्तो काम धेरै मात्रामा हुन्छ त्यसले भाइरसलाई उत्परिवर्तन हुनका लागि 'जैविक' दबाव पर्छ।

इम्पेरियल कलेज लन्डनको ग्लोबल हेल्स एन्ड डेभलपमेन्ट ग्रुपका सहनिर्देशक पिटर बाकेर भन्छन्, "त्यसले खोप लगाएका र नलगाएका मानिसहरू मिसिनु भनेको नयाँ भेरिअन्ट उत्पत्ति हुने जोखिम बढ्नु हो।"

थप सङ्क्रामक प्रकार

ब्राजिलमा ४ प्रतिसतभन्दा केही बढी जनसङ्ख्याले मात्र खोपको एउटा खेप लिएका छन्।

विवरणहरूका अनुसार... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: के ब्रजिलमा खोपलाई जित्ने भाइरस उत्पत्ति भइरहेका छन्?


यो गति विगत १२ वर्ष यताकै उच्च विन्दुमा पुगेको बताइएको छ।

जैविक विविधताको भण्डारमा क्षति

अमेजन क्षेत्रमा ३० लाख थरी वनस्पति तथा जीवजन्तु पाइन्छन् अनि दशलाख जनजातिय समुदायको बसोबास छ।

पछिल्ला आँकडाहरूले त्यहाँ अघिल्लो १२ महिनाको तुलनामा साढे नौ प्रतिशतले वन विनाश भइरहेको देखाएको छ।

अमेजन रेनफरेस्टको विनाश सन् २००८ यताकै उच्च विन्दुमा पुगेको देशको अन्तरिक्ष निकाय आइएनपीइ ले जनाएको छ।

आइएनपीइ ले सङ्कलन गरेका भूउपग्रहबाट खिँचिएका तस्बिरहरूले अगस्ट २०१९ र जुलाई २०२० का बीचमा मात्र करिब ११ हजार वर्ग किलोमिटर को जङ्गल सखाप भएको देखिएको छ।

अमेजन वन क्षेत्रलाई विश्वकै महत्त्वपूर्ण कार्बन भण्डारको रूपमा मानिन्छ र यसले विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिको दरलाई कम गराउन मद्दत गर्ने गर्छ।

बोल्सोनारुको प्रभाव?

वैज्ञानिकहरूका अनुसार ब्राजिलमा सन् २०१९ को ज्यानुअरीमा राष्ट्रपति जइर बोल्सोनारुले पद सम्हाले यता त्यहाँको विनाश झन् तीव्र भएको छ।

बोल्सोनारुले विश्वकै सबभन्दा ठूलो जङ्गल क्षेत्रमा कृषि तथा खानीका क्रियाकलाप विस्तार गर्न प्रोत्साहन गर्दै आएका छन्।

बीबीसीका विज्ञान सम्पादक डेभिड शुकम्यान भन्छन् वस्तु चरण तथा भटमास खेतीका निम्ति जङ्गल मासिएका छन्।

गत वर्ष त्यहाँ प्रत्येक एक मिनेटमा एउटा फुटबल मैदान जत्रो भूभाग खाली गराइएको पाइएको उनले बताए।

यो रफ्तार अहिले झनै बढेको बताइन्छ।

शुकम्यान भन्छन् बोल्सोनारु विकासको वाचा गर्दै निर्वाचित भएका थिए। उनी खानी तथा कृषिको प्रबर्धनमा केन्द्रीत छन्।

तर वातावरण वैज्ञानिकहरू भन्छन् त्यहाँ रहेका अर्बौँ रुखहरूले ठूलो मात्रामा कार्बन भण्डारण गरेका छन् जसको अभावमा विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धि अझै तेज हुनसक्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ब्राजिलमा अमेजनको वन विनाश सन् २००८ यताकै उच्च


यो घटनाबारे भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता अनुराग श्रीवास्तवले पत्रकारहरूको प्रश्नको जबाफ दिँदै भनेका छन्, "६ जुनमा वरिष्ठ कमाण्डरहरूबीच राम्रो कुराकानी भएको थियो र त्यसमा तनाव कम पार्ने प्रक्रियामा सहमति भएको थियो। त्यसपछि त्यहाँस्थित कमाण्डरहरूको बैठकका सिलसिलापनि चलेको थियो ताकि सो सहमतिलाई लागु गराउन सकियोस्।"

"हामीलाई आशा थियो सबै सहज हुनेछ तर चिनियाँ पक्ष यो सहमतिबाट पछि हट्यो।"

चिनियाँ पक्षले एकतर्फी रूपमा मौजुदा स्थिति बदल्न खोजेपछि १५ जुनको बेलुकी एउटा हिंसक झडप भएको उनले भनेका छन्।

"दुवै तर्फ हताहती भएका छन् जुन यदि चिनियाँ पक्षले उच्चस्तरमा बनेको सहमति पालना गरेको भए रोक्न सकिन्थ्यो," उनले भने।

चीनले लगायो भारतलाई दोष

उक्त घटनालाई लिएर चिनियाँ पक्षले भारतीय पक्षलाई दोष लगाएको छ।

चिनियाँ पत्रिका ग्लोबल टाइम्सका अनुसार एकजना चिनियाँ सैन्य प्रवक्ताले भारतीय सेनाले 'वाचा तोडेर' सोमवार बेलुकी गाल्वान उपत्यकामा सिमानाको वास्तविक नियन्त्रण रेखा नाघेको अनि उक्साहटपूर्ण हमला गरेका कारण झडप र हताहती भएको मङ्गलबार बताएका छन्।

चिनियाँ जनमुक्ति सेनाको पश्चिम क्षेत्रीय कमाण्डका प्रवक्ता कर्नेल जाङ् शुइलीले गाल्वान उपत्यका क्षेत्रमा सधैँ चीनको सार्वभौमसत्ता रहेको भन्दै भारतीय सिमा फौजले दुवै देशबीच भएको सहमतिको गम्भीर उल्लंघन गरेको, सैन्य कमाण्डर तहमा भएको सहमति तोडेको तथा दुई सेनाको सम्बन्ध र दुई देशका जनताको भावनामा नोक्सानी पुर्‍याएको उल्लेख गरेका छन्।

उनले भारतले सबै किसिमका उक्साहटपूर्ण काम रोक्नुपर्ने र चिनियाँ पक्षसँग 'आधाबाटोमा मिल्नुपर्ने' अनि वार्तामार्फत् समस्या समाधानको सही मार्गमा फर्कनुपर्ने बताएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारत र चीनबीच एक अर्कालाई दोषारोपण


यो चरणमा तमिलनाडुसहित १२ राज्य र एक केन्द्रशासित प्रदेशमा १६ करोड मानिस मतदानका लागि योग्य छन्।

संसद्को तल्लो सदन लोकसभाका लागि भएको यो निर्वाचन अन्तर्गत मे १९ तारिखसम्म सात चरणमा मतदान हुनेछ।

सबैतिर मतदान सकिएपछि मतगणना २३ तारिखमा सुरु हुनेछ।

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी दोस्रो कार्यकालका लागि निर्वाचित हुन खोजिरहेका छन्। यो निर्वाचनलाई उनका लागि जनमतसङ्ग्रहका रूपमा हेरिएको छ।

यद्यपि रोजगारी सिर्जना गर्ने र किसानको समस्या सम्बोधन गर्नेजस्ता आफ्ना वाचा सरकारले पूरा गर्न नसकेको विपक्षीहरूको आरोप छ।

कहाँ के हुँदैछ?

यो निर्वाचनबाट भारतीय संसद्को तल्लो सदन लोकसभाका लागि प्रत्यक्ष रूपमा नयाँ सांसद चुन्नेछ।

लोकसभामा ५४३ स्थान छन्। बहुमत ल्याउन २७२ सांसद हुनुपर्छ।

गत एप्रिल ११ मा पहिलो चरणमा उत्तरप्रदेश, बिहार, पश्चिम बङ्गालसमेत १८ राज्य र दुई केन्द्रशासित क्षेत्रमा  मतदान भएको थियो।

पहिलो चरणमा मतदान भएका स्थानमा ९१ सांसद् निर्वाचित हुनेछन् भने दोस्रो चरणको मतदानबाट ९५ सांसद् छानिनेछन्।

दोस्रो चरणमा असम, बिहार, छत्तीसगढ, जम्मू-कश्मीर, कर्नाटक, महाराष्ट्र, मणिपुर, ओडिशा, पुद्दुचेरी, तमिलनाडु, त्रिपुरा, उत्तर प्रदेश तथा पश्चिम बङ्गालका निर्वाचन क्षेत्रमा मतदान हुँदैछ।

तमिलनाडुकका ३८ क्षेत्र तथा त्रिपुरा, मणिपुर र पुद्दुचेरीमा एक-एक क्षेत्रमा  मतदान हुँदैछ।

तमिलनाडुमा भेलोरमा हुनुपर्ने मतदान अनियमितताको आशङ्कामा स्थगित भएको छ।

निर्वाचनमा को बलियो?

मोदीको हिन्दू राष्ट्रवादी भारतीय जनता पार्टी सन् २०१४ को निर्वाचनमा विजयी भएको थियो।

भाजपाले अहिलेको जस्तै बहुमत कायम राख्न निर्वाचन अभियान चलाएको छ।

तर बलिया क्षेत्रीय पार्टीहरू र राहुल गान्धीले नेतृत्व गरेको प्रमुख प्रतिपक्षी कंग्रेस पार्टीबाट उसले चुनौती खेप्नुपरेको छ।

राहुल गान्धीका बुवा राजिव गान्धी, हजुरआमा इन्दिरा गान्धी र जिजुबुवा जवाहरलाल नेहरू सबै नै भारतको प्रधानमन्त्री बनेका थिए।

उनकी बहिनी प्रियङ्का गान्धी गत जेनुअरीमा राजनीतिमा प्रवेश गरेकी थिइन्।

प्रचारप्रसार निकै उग्र देखिएकोले केही पर्यवेक्षकहरूले यो मतदानलाई दशकौँको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण निर्वाचनका रूपमा हेरेका छन्।

आलोचना

मोदी सत्तारूढ दलका लागि मत तान्ने प्रमुख व्यक्तिमा रूपमा रहेका छन्। तर आलोचकहरूले आर्थिक वृद्धि र रोजगारी सिर्जना गर्ने उनको वाचा पूरा हुन नसकेको बताएका छन्।... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारत निर्वाचन: १२ राज्यमा दोस्रो चरणको मतदान


यो चरणमा ५५ वर्षमाथिका सबै नागरिकलाई खोप दिइने तयारी छ।

कुनै रोग वा दीर्घरोगको उपचार गराइरहेका व्यक्तिले निर्धक्कसँग त्यस्तो खोप लगाउन मिल्छ?

खोप लगाउन के-के कागतपत्र चाहिन्छ? खोप लगाउनुअघि र लगाइसकेपछि के-के गर्नु हुँदैन?

बीबीसी न्यूज नेपालीले फेसबुक र ट्विटरमार्फत खोपका विभिन्न पक्षबारे जिज्ञासा भए पठाउन अनुरोध गरेको थियो।

तपाईँहरूले नै पठाउनुभएका छानिएका जिज्ञासामा स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतम र सङ्क्रामक रोग विशेषज्ञ डा. अनुप सुवेदीले दिएका उत्तर यस्ता छन्:

रवि पौडेल: नेपालले अनुदानमा पाएको भ्याक्सिन त्यति भरपर्दो छैन भन्ने सुनिन्छ नि?

डा. गौतम: यो कुरा गलत हो। आस्ट्राजेनेका र अक्सफर्ड विश्वविद्यालयले विकास गरेको खोप हो यो।

संसार भरमा यसको प्रभावकारिता फाइजर र मोर्डेर्ना खोपपछि सबैभन्दा बढी देखिएको छ। सबैभन्दा राम्रो खोपमध्ये एक हो यो।

पवन खनाल र आशिष् हाङ् लिम्बु: खोप कहाँ कसरी दिइन्छ र कागजपत्र के चाहिन्छ?

डा. गौतम: ५५ वर्ष कटेकाहरूले उमेर खुल्ने नागरिकताको प्रमाणपत्र लिएर आए खोप लगाउन पाउने छन्।

पेसाका आधारमा खोप पाउनेहरूले त्यसको प्रमाणपत्रका आधारमा खोप प्राप्त गरिरहेका छन्।

सुदिप घिमिरे: कामको सिलसिलामा हामी पोखरा छौँ। घर लमजुङ हो। के मैले मेरी आमालाई खोप पोखराबाटै लगाउन पाउँछु ?

डा. गौतम: उहाँको उमेर ६५ पुगेको छ भने २३ गते नागरिकता लिएर जाने जहाँ बस्नुहुन्छ त्यही ठाउँमा।

उहाँ ५५ माथिको हुनुहुन्छ भने चैत ३ पछि उहाँले खोप लगाउन पाउनुहुन्छ।

तर ५५ वर्षभन्दा कम उमेर छ भने उहाँले अर्को चरणमा खोप लगाउन पाउनुहुनेछ।

प्रदीप निशा लाकन्ड्री: मधुमेह, उच्च रक्तचाप र थाइरोइड भएको बिरामीले यो खोप लगाउन मिल्छ कि मिल्दैन?

डा. सुवेदी: एकदम मिल्छ। झन् मधुमेह, उच्च रक्तचाप भएका मानिसहरू सिकिस्त हुने जोखिम बढी हुने हुँदा उहाँहरूले खोप लगाउनै पर्छ।

नाम खुलाउन नचाहने प्रश्नकर्ता: गर्भवती महिलाले खोप लगाउनु हुन्छ कि हुँदैन?

डा. सुवेदी: खोपको क्लिनिकल परीक्षणमा गर्भवती महिलाहरूलाई सामेल गरिएको थिएन। त्यसो हुँदा सुरुमा गर्भवतीलाई खोप दिने नदिनेमा दोधार थियो।

तर खोपको धेरैमा प्रयोग भइसक्दा यो खोपले गर्भवती महिलालाई वा गर्भमा रहेको शिशुलाई यस प्रकारले हानि गर्न सक्ला भन्ने कुनै पनि किसिमको कारण भेटिएको छैन।

विभिन्न देशमा लाखौँले यसको प्रयोग गरिसकेका छन्। सङ्क्रमणको जोखिम भएका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: कोभिड खोपबारे तपाईँको मनमा उब्जिरहेका प्रश्नका जबाफ


यो चिनियाँ कम्पनी थुप्रै ठाउँमा विवादमा परेको छ। यो कम्पनीले आफ्नो प्रविधि प्रयोग गरेर मानिसहरूको गुप्तचरी गरिरहेको आरोप लाग्ने गरेको छ।

तर ह्वावेईले त्यस्ता आरोप पूर्ण रूपमा अस्वीकार गर्दै आएको छ।

अहिले अमेरिकामा ह्वावेईविरुद्ध अदालतमा मुद्दा चलिरहेको छ।

विश्वका अन्य देशमा पनि सुरक्षाको चासोका कारण यो विशाल कम्पनीमाथि रहेको विश्वास घट्दो छ।

एउटा प्रविधि व्यवसाय गर्ने कम्पनीमा के भइरहेको छ भन्नेबारे तपाईँलाई धेरै चासो नहुन पनि सक्छ।

तर तपाईँले नयाँ ह्वावेई फोन किन्ने कि नकिन्ने भनेर द्विविधा हुन सक्छ। त्यसैले के भइरहेको छ भन्नेबारे यो विवरण।

ह्वावेई के हो?

ह्वावेई कम्पनीले संसारभरि एपलको आईफोनभन्दा बढी फोन बेच्छ। सबभन्दा बढी साम्सङ बिक्छ, दोस्रोमा ह्वावेई।

ब्रिटेनमा सन २०१८ मा पी२०प्रो आएपछि ह्वावेई ह्यान्ड्सेटको बिक्री ह्वात्तै बढेको थियो।

ह्वावेईले सन २०१८ मा पी२०प्रो सार्वजनिक गरेको थियो

थुप्रै समीक्षकहरूका अनुसार पी२०प्रो सामसङ र आईफोनको मुख्य प्रतिस्पर्धी बनेको छ।

फोन मात्रै बेच्ने होइन ह्वावेईले अरू फोन कम्पनीहरूलाई उनीहरूकै ह्यान्ड्सेट बनाउन प्रविधि पनि बेच्छ र वाईफाई नेट्‌वर्क पनि बेच्छ। वास्तवमा ह्वावेई जताततै छ।

किन सबै जना ह्वावेईबारे कुरा गरिरहेका छन्?

ह्वावेईले बेचेका लाखौँलाख मोबाइल फोन र प्रविधिबारे केही चासोहरू छन्।

केही देशलाई चिनियाँ सरकारले ह्वावेईको प्रयोग गरेर गुप्तचरी गरिरहेको छ कि भन्ने चिन्ता छ।

ह्वावेई स्थापना गरेका रेन जेङ्फी सन १९८० को  आरम्भतिर चिनियाँ पिपल्स आर्मीसँग आबद्ध इन्जिनियर थिए।

चिनियाँ नेताहरूप्रति अविश्वास गर्ने थुप्रै व्यवसायी र सरकारहरूका लागि यो तथ्य चिन्ताको विषय रहँदै आएको छ।

चिनियाँ पिपल्स लिबरेशन आर्मी चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको सशस्त्र अङ्ग हो जसले चीनमा सन १९२१ देखि शासन गर्दै आएको छ।

ह्वावेईले चिनियाँ सरकारसँग आफ्नो सम्बन्ध नरहेको र आफू स्वतन्त्र कम्पनी रहेको बताउँछ।

चीनभित्र ह्वावेई र त्यसका वरिष्ठ अधिकारीहरूप्रति ठूलो समर्थन रहेको छ

तर ह्वावेई अमेरिकाका लागि सुरक्षा खतरा रहेको चेतावनी सन २०१२ देखि दिँदै आइएको छ।

ब्रिटेनमा सन् २०१८ मा तयार पारिएको एक रिपोर्टले ह्वावेईको ब्रोड्ब्यान्ड इन्टर्नेट सेवा र मोबाइल सेटहरू राष्ट्रिय सुरक्षामा खतरा छैनन् भन्नेबारे "सीमित मात्र आश्वस्त हुन सकिने" भनेको थियो। त्यसले पनि... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ह्वावेई विवाद: किन यो विशाल चिनियाँ कम्पनी समस्यामा परेको छ


यो चिनियाँ कम्पनी विश्वकै ठूला प्रविधि कम्पनी मध्येको एक हो

गत महिना अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले अमेरिकी कम्प्युटर सञ्जाललाई 'विदेशी प्रतिद्वन्द्वी'बाट जोगाउन राष्ट्रिय सङ्कटकाल घोषणा गरेपछि गुगलले ह्वावेईका उत्पादनमा आफ्ना एप नचल्ने बनाउने निर्णय गरेको हो।

ट्रम्पको उक्त निर्णय विशेषत: चिनियाँ प्रविधि कम्पनीप्रति लक्षित रहेको विश्लेषकहरू ठान्छन्।

ह्वावेई स्मार्टफोन उत्पादनका लागि चिनिएको भए पनि उसले सञ्चारसम्बन्धी अरू उपकरण पनि बनाउँछ।

त्यस्ता उपकरणको बिक्रीमाथि अमेरिकामा प्रभावकारी रूपमा प्रतिबन्ध लगाइए पनि विश्लेषकहरूले विश्वभरि ४० देखि ६० प्रतिशत सञ्जालमा नियन्त्रण गर्ने आकलन गरेका छन्।

उसोभए ती देशहरू किन चिन्तित भएका हुन् त?

आरोपहरूको एउटा जटिल शृङ‍्खलामा अन्तर्राष्ट्रिय गुप्तचर निकायहरू, चोरिएको रोबोटिक उपकरण, हीराको जलप लगाइएका बलिया सिसा र इरानसँगको शङ्कास्पद गोप्य सम्झौता रहेका छन्।

फाइभजी: निकै छिटो, तर कति सुरक्षित?

मोबाइल फोन सञ्जालको अर्को क्रान्तिको रूपमा हेरिएको फाइभजी प्रविधि आपूर्ति गर्नका लागि ह्वावेई विश्वभरिका देशहरूसँग छलफलमा छ।

फाइभजीले हामीले फोनमा जे गरिरहेका छौँ त्यसमा र अन्य उपकरणहरूमा क्रान्ति ल्याउनेछ

तीव्र गतिको सो प्रविधि चालकबिना चल्ने कार र अन्य धेरै नयाँ प्रणालीमा पनि प्रयोग हुने ठानिएको छ।

कुनै देशको फाइभजी आधारभूत संरचनामा ह्वावेई भए त्यस्तो दूरसञ्चार सञ्जालबाट जासुसी गरेर पछि व्यवधान उत्पन्न गराउन सक्ने दाबी अरू देशहरूको रहेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपतिको कार्यकारी आदेश आउनुभन्दा अघि नै अमेरिकाले आफ्ना पश्चिमा साझेदारलाई सो चिनियाँ कम्पनीसँग सहकार्य नगर्न दबाव दिने गरेको थियो।

त्यस्तो दबाव अमेरिकाले आफू पनि संलग्न तथाकथित "फाइभ आइज" समूहका यूके, क्यानडा, अस्ट्रेलिया र न्यूजिल्यान्डलाई दिएको थियो। सो समूहका गुप्तचर निकायबीच घनिष्ठ सम्बन्ध छ र उनीहरूबीच विशेषत: गोप्य विद्युतीय सूचना आदानप्रदान हुन्छ।

फाइभजी सञ्जालमा ह्वावेईका उपकरण जडान गर्ने अङ्ग्रेजीभाषी देशसँग त्यस्ता सूचना नबाँड्ने अमेरिकाले बताएको छ।

ह्वावेईको उपकरण आफ्नो सूचनाप्रणालीमा प्रयोग गर्ने देशसँग सूचना नबाँड्ने चेतावनी अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओले दिएका छन्।

एनएसएजस्ता अमेरिकी गुप्तचर निकायले आफ्ना साझेदारलाई गुप्तचरसम्बन्धी सूचना नदिन धम्की दिएको छ

ह्वावेईले बारम्बार आफूले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ह्वावेई विवाद: पश्चिमा विश्व चिनियाँ कम्पनीसँग झस्किनुका पाँच कारण


यो चीनको वुहान सहरमा गत सप्ताहान्त देखिएको दृश्य हो।

गत वर्षको अन्त्यतिर त्यहीँबाट कोरोनाभाइरस महामारी फैलिन थालेको थियो।

हेर्नुहोस् एउटा भिडिओ।

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: केन्द्रबिन्दु वुहानमा भव्य पार्टी


यो तरिका ठिक हो कि बेठिक?

किन अमेरिका र अन्य केही देशमा चिकित्सकहरू दुईवटा मास्क लगाउने सुझाव दिइरहेका छन्।

अनि यो पनि:

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस मास्क: दुईवटा मास्क लगाउनु ठिक कि बेठिक?


यो तीनदिने भ्रमणका क्रममा उनी राजपरिवार र राजनीतिज्ञहरूले आयोजना गरेका विभिन्न कार्यक्रममा सहभागी हुनेछन्।

तर यो तामझामपूर्ण कार्यक्रमको पछाडि दुई देशबीच नीतिगत भिन्नताहरू छन् जसले ब्रिटेन र अमेरिकालाई विभाजित गर्छ।

राजसी रवाफ

राजकीय भ्रमणहरू राजसी विषय हुन् जसमा भ्रमण समारोह जत्तिनै महत्त्व राजनीतिलाई पनि दिइन्छ। तर त्यति हुँदाहुँदै पनि केही विषयमा चिप्लिने सम्भावना ज्यादा हुन्छ।

गत वर्ष ट्रम्पले विन्डसर क्यासलमा जाँदा महारानीभन्दा अगाडि हिँडेका थिए। महारानीलाई पछाडिको भाग फर्काउनु अनुचित थियो।

के उनले महारानीलाई सही रुपमा सम्बोधन गर्लान्? हालै ह्वाइट हाउसले महारानीलाई "हर रोएल मेजेष्टि" भनेको थियो जुन गलत थियो।

शाही परिवारका सदस्यबारे काम गरिरहेकालाई थाहा हुनुपर्छ त्यहाँ "हर मेजेष्टि" मात्रै हुनुपर्थ्यो।

के सन् २०११ मा राष्ट्रपति ओबामाले जस्तै अहिले ट्रम्पले पनि राष्ट्रिय गानका बेला पनि बोलिरहलान्?

जब ट्रम्पले क्लेरेन्स हाउसमा वेल्सका राजकुमारसँग चियाका लागि भेट्छन् तब जलवायु परिवर्तनबारे आफ्ना फरक धारणाहरू व्यक्त नगरि बस्न सक्लान्?

गत वर्ष ब्रिटेन भ्रमणका क्रममा महारानीसँगको भेटका क्रममा राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प

भ्रमणका क्रममा कुराहरू बिगारेर राष्ट्रपतिले केही पाउने छैनन्।

शाही परिवारको तामझामपूर्ण र धुमधामसँग आयोजना गरिएको समारोहहरू उनलाई मन परेको छ र पुन: निर्वाचनका लागि आफ्नो देशमा चुनावी अभियान भइरहँदा उनी ब्रिटेनमा खिचिने तस्बिरहरू राम्रो देखिउन् भन्ने चाहन्छन्।

तर प्रश्न रहन्छ उनले आफ्ना प्रोटोकल हेर्ने टोलीबाट कति सुझावहरू लिन्छन्।

सैद्धान्तिक रुपमा एउटा ठूलो कुटनीतिक अप्ठ्यारा ल्याउनसक्ने सम्भावित विषय भनेको डचेज अफ ससेक्स मेगन मार्कल हुनसक्छिन्, जसले विगतमा शाही परिवारको सदस्य हुनुभन्दाअघि ट्रम्पको धारणा विपरित अभिव्यक्‍ति दिएकी थिइन्।

ट्रम्पले द सन नामक पत्रिकासँग कुरा गर्दै मार्कल आफूबारे निकै "दुष्ट" भएको प्रति आफू अचम्मित भएको बताएका थिए।

संयोगवश ट्रम्पको भ्रमणका बेला मार्कलको छोरा जन्मिएको एक महिना पनि भएको छैन र उनले ट्रम्पलाई राजकीय भ्रमणका क्रममा भेट्ने छैनन्।

तर ब्रिटिश शाही परिवारमा हालसालै बिहे गरेर दुई देशबीचको निकट सम्बन्धलाई प्रतिकात्मक अर्थ दिएकी अमेरिकी नागरिक मार्कल आफ्नो राष्ट्रपतिलाई स्वागत गर्ने समारोहहरूमा सहभागी नभएको विषयको चर्चा चल्नेछ।... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

डोनल्ड ट्रम्पको ब्रिटेन भ्रमण: कूटनीतिक अप्ठ्यारा ल्याउन सक्ने सम्भावित पाँच विषय


यो दक्षिण कोरियामा एकैदिन भएको सबैभन्दा ठूलो सङ्ख्याको सङ्क्रमण हो।

कोरिया सेन्टर्स फर डीजीज कन्ट्रोल एन्ड प्रीभेन्सनका अनुसार दक्षिण कोरियामा २,९३१ जना कोभिड-१९ का बिरामी छन्।

अहिलसम्म त्यहाँ १६ जनाको कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु भइसकेको छ।

चीनबाहिर सबैभन्दा धेरै कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको देश दक्षिण कोरिया हो।

दक्षिण कोरियामा के भइरहेको छ?

दक्षिण कोरियाका प्राय:जसो सङ्क्रमितहरू दक्षिण-पूर्वी डाएगु सहरमा रहेका छन्।

सिन्चोञ्जी चर्च नामक समूहको सदस्यहरूले एकअर्कामा सारेपछि त्यहाँ कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलिएको बताइन्छ।

एकजना ६१ वर्षीय सदस्यलाई गतसाता सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको थियो र उनलाई सङ्क्रमितमध्येको पहिलो मानेर कोरियाली स्वास्थ्य अधिकारीहरूले अनुसन्धान गरिरहेका छन्।

ती महिलाले सुरुमा अस्पताल जन अस्वीकार गरेकी र कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पुष्टि हुनु अगाडि चर्चका केही प्रार्थनाहरूमा सहभागी भएको बताइएको छ।

उक्त चर्चले भने आफूलाई आरोप लगाएर अन्याय गरिएको बताएको छ।

अन्त के भइरहेको छ?

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: दक्षिण कोरियामा कोभिड-१९ का बिरामी बढ्दो


यो दुर्लभ घटना सबै ठाउँबाट राम्ररी देख्न भने सकिने छैन।

संयुक्त राज्य अमेरिकाको पश्चिमी भाग, अस्ट्रेलिया र पूर्वी एसियाबाट चन्द्रग्रहणको दृश्य राम्रोसँग देखिने अन्तरिक्षसम्बन्धी अमेरिकी संस्था नासाले बताएको छ।

तर यूरोपका धेरैजसो भाग, अफ्रिका तथा दक्षिण अमेरिका भने यो दृश्य देख्नबाट वञ्चित रहने बताइएको छ।

बुधवारको रात नै पृथ्वीको एकमात्र प्राकृतिक भू-उपग्रह चन्द्रमा, पृथ्वीको एकदमै नजिक पनि आएको छ।

अमेरिकामा खग्रास सूर्य ग्रहणका दृश्य

विशेषता के के?

अझ जोड दिएर भन्ने हो भने बुधवारको चन्द्रग्रहणका क्रममा तीनवटा खगोलीय घटना एकैसाथ भएका छन्।

यो चन्द्रग्रहण किन विशेष र दुर्लभ?

सुपरमुन, ब्लु मुन र ब्लड मुन

'सुपरमुन' भन्नाले त्यस्तो खगोलीय घटना हो जतिबेला चन्द्रमा पृथ्वीको सबैभन्दा नजिक हुन्छ र १४ प्रतिशत बढी चम्किलो हुन्छ।

एकै महिनाभित्र पूर्ण चन्द्रमा दुई पटक देखिने अवस्थालाई 'ब्लु मुन' भनिन्छ।

खासमा चन्द्र ग्रहण लाग्दा पृथ्वीको छायाले गर्दा चन्द्रमा कालो देखिन पुग्छ। तर आज लागेको चन्द्रग्रहणको क्रममा केही सेकेण्डका लागि चन्द्रमा पूरै रातो पनि देखिने बताइएको छ र यही अवस्थालाई 'ब्लड मुन' भनिन्छ।

ग्रहण

पृथ्वीले सूर्यलाई र चन्द्रमाले पृथ्वीलाई परिक्रमा गर्ने क्रममा जब पृथ्वी सूर्य र चन्द्रमाको बीचमा आइपुग्छ, तब सूर्यको प्रकाशलाई पृथ्वीले छेकिदिन्छ।

त्यस्तो अवस्थामा चन्द्रमामा पृथ्वीको छाया देखिन्छ।

छायाको त्यस्तो अवस्था नै चन्द्रग्रहण हो।

चन्द्रमाको पूरै भाग छायाले छोपेको अवस्थालाई खग्रास चन्द्रग्रहण भनिन्छ र आधा वा केही भाग मात्र ढाकेको अवस्थालाई खण्डग्रास चन्द्रग्रहण भनिन्छ।

चन्द्रग्रहण पूर्णिमा तिथिका दिन लाग्दछ ।

बुधवारको चन्द्र ग्रहण सन् २०१८ को पहिलो ग्रहण हो।

३३ वर्षभन्दा कम उमेरका मानिसहरुले आफ्नो जीवनमा 'ब्लड मुन' देख्न पाएको यो नै पहिलो मौका हो।

नासाका अनुसार पछिल्लो पटक यस्तो ग्रहण सन् १९८२ मा लागेको थियो र अब त्यस्तो मौका २५ वर्षपछि मात्र सन् २०३३ मा आउनेछ।

खगोल वैज्ञानिकहरुका लागि पनि बुधवारको घटना एकदम महत्वपूर्ण हो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

बुधवारको चन्द्रग्रहण किन यति दुर्लभ खालको?


यो दृश्य विश्वका अनेकौँ समाचार संस्थाले छापेका वा प्रसारण गरेका थिए।

तर नयाँ वर्षको पूर्सन्ध्यामा उक्त स्थानमा रहेका मानिसहरूले आफूहरूले त्यस्तो दृश्य नदेखेको बताएका छन्।

त्यो दृश्य प्रदर्शन गरेको कम्पनीले बीबीसीलाई उक्त फूटेज डिसेम्बर २८ मा गरिएको अभ्यासको दृश्य थियो भन्ने पुष्टि गरेको छ।

उक्त फूटेज चिनियाँ सरकारी मिडियाले विश्व सञ्चारमाध्यमका लागि उपलब्ध गराएको थियो।

दृश्यमा २,००० वटा ड्रोनले साङ्घाइको पुडोङ जिल्लामा आतिशबाजीको आकार, मान्छे दौडिएको र सन् २०२० देखाइएका दृश्य बनाएका थिए।

बीबीसीले उक्त दृश्य प्रदर्शन गरेको कम्पनीसँग सम्पर्क गरेको थियो। उक्त कम्पनीका सञ्चार व्यवस्थापक यीहाङ बैलुले उक्त दृश्य २८ डिसेम्बरमा रेकर्ड गरिएको स्वीकारे।

उनले भने, "त्यो दृश्य स्थानीय टेलीभिजन स्टेशन शाङ्घाइ ड्रयागनका लागि गरिएको थियो।"

स्थानीय अधिकारीहरूले उनीहरूका औपचारिक समाजिक सञ्जालमा ३० डिसेम्बरका दिन राखेको सन्देशमा "यो वर्ष कुनै पनि नयाँ वर्ष उत्सव गतिविधि नहुने" भनिएको बीबीसीले पाएको छ।

स्थानीय अङ्ग्रेजी समाचार साइट द साङ्घाइस्टले पुडोङमा नयाँ वर्षको पूर्व सन्ध्यामा रहेका मानिसहरूले "त्यस्तो कुनै पनि दृष्य नदेखेको बताएको" छापेको थियो।

"यो त अति भयो, यो चिनियाँ शतप्रतिशत झूटो समाचारको उदाहरण हो." प्याट्रिक क्रक्स नामका एक व्यक्तिले ट्विटरमा लेखेका छन्।

ड्रोनहरू आतिशबाजीको तुलनामा वातावरणमैत्री र वन्यजन्तुमैत्री साधन बन्लान् भन्ने सोचिएको छ।

ड्रोनले आतिशबाजी विस्थापित गर्ला भन्ने कोणबाट चर्चा भइरहेको छ।

नेपालमा पनि १३ औँ दक्षिण एशियाली खेलकुद उद्घाटन तथा समापन समारोहमा चिनियाँ कम्पनीको सहयोगमा आकाशमा ड्रोन दृश्य देखाइएको थियो।

अनि यो पनि:

आकाशमा १५० ड्रोनको चटक

यो ड्रोनले प्रत्यारोपण गर्ने अङ्ग अस्पताल पुर्‍याइदिन्छ

लामो कार्यालय समय कटौती गर्न जापानमा ड्रोनको प्रयोग

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ड्रोन दृश्यः आकाशमा ड्रोनबाट विभिन्न दृश्य उत्पन्न गरेर उत्सव मनाउने चिनियाँ काइदा


यो धेरै देशहरू पुग्नुपर्ने एउटा सामूहिक यात्रामा उनको पहिलो बिसौनी ठानिएको थियो।

तर तीव्र रूपमा परिवर्तन भएका क्वारन्टीनसम्बन्धी नियमहरूका कारण यो नै उनको अन्तिम बिसौनी बन्न पुग्यो। उनका अन्य सबै यात्रा रद्द भए।

उनले फिलिपिन्सस्थित घरबाट कोभिड-१९ मा केन्द्रित हुनलाई हवाई यात्रा गरेकी थिइन्।

उनले महसुस गरेकी थिइन् कि- नयाँ कोरोनाभाइरसले आदिवादीहरूमा पार्ने प्रभावले "हामीलाई मानचित्रबाटै मेटाउन सक्छ।"

अमेजनका आदिवासी

जोखिम

विश्वभरिका आदिवासी मानिसहरू अन्य जनसङ्ख्याको तुलनामा सरुवा रोगहरूको जोखिममा बढी हुन्छन्।

उदाहरणका लागि क्यानाडामा सन् २००९ मा फैलिएको एचवानएनवान महामारीका बेला १६ प्रतिशत आदिवासी क्यानेडियालीहरू अस्पतालमा भर्ना हुनुपर्‍यो जबकि उनीहरूको सङ्ख्या ३.४ प्रतिशत मात्र थियो।

कोभिड-१९ पनि अपवाद होइन। अमेरिकामा २,३०० आदिवासी अमेरिकीमा एक जनाको मृत्यु भएको छ। श्वेत अमेरिकीहरू भने ३,६०० मा एक जनाको मृत्यु भएको देखिन्छ।

यसले आदिवासीहरूलाई अश्वेत अमेरिकीहरूपछि सबैभन्दा धेरै जोखिममा रहेको समूह भएको देखाएको छ।

अमेजन आदिवासी महिला

मे महिनाको मध्यमा दक्षिण-पश्चिम अमेरिकास्थित ७० हजार वर्गकिलोमिटर आरक्षण क्षेत्र रहेको नबहो न्याशनले अमेरिकामा कोभिड-१९ को सङ्क्रमण फैलने दरमा न्यूयोर्क राज्यलाई उछिनेको थियो।

टाउली-कोपूस् भन्छिन्, "हामीसँग अस्पताल, चिकित्सक, भेन्टिलेटर- यो सङ्कटबाट बच्नका लागि आवश्यक पर्ने सबैकुरा थोरै छन्।"

"आदिवासीहरूमा पहिलेदेखि नै रहेको परिस्थिति र पोषणको कमीले हामीलाई अति संवेदनशील बनाउँछ।"

विशेषगरी अमेजेनका आदिवासीहरू कोभिड-१९ बाट मृत्यु हुने बढी जोखिममा रहेका छन् किनकि उनीहरूलाई व्यावसायिक स्वास्थ्य सहायता दिन कैयौँ दिन लगाएर पुग्नुपर्छ।

जुलाई २४ तारिखसम्ममा उक्त रोगले अमेजोनियाका ३८ जाति समूहका १९ हजार ३ सय २९ मानिसहरूको निधन भयो।

अन्य ६ लाख ७७ हजार ७ सय १९ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ। तीमध्ये अधिकांश ब्राजिलका रहेको रेड इक्लिजोल पानामाजोनियाले जनाएको छ।

"बढ्दो वन विनाश, आगलागी, औद्योगिक प्रदूषण, कृषि व्यापारको विस्तार लगायतका कारणले उनीहरूले पहिलेदेखि नै पारिस्थितिक दुर्घटनाको सङ्घारमा पुगेका छन्," अमेजन आदिवासीबारे अमेजन वाचकी कार्यकारी निर्देशक लैला सालाजर-लोपेज भन्छिन्।

"अहिले महामारीले थप सङ्कट पैदा गरेको छ र हरेक दिन बित्दै जाँदा एथनोसाइड थप वास्तविक बन्दै... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: कोभिड-१९ ले आदिवासी समुदायलाई कसरी निमिट्यान्न पार्न सक्छ


यो निराशापूर्ण भनाइ पूर्वमाओवादी नेता तथा पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड' को हो। उनले नेपालले अङ्गीकार गरेको सङ्घीय प्रणालीबारे टिप्पणी गर्दै त्यसो भनेका हुन्।

"हामीले त जनताको घर दैलोमा नागरिकता, प्रशासन, मालपोत, शिक्षा, स्वास्थ्य र रोजगारीका विषयमा समस्या हल गर्न तलसम्म जाऊँ भन्या त अहिले के भएछ भने जिल्लामा भएका कार्यालय झिकेर प्रदेशमा ल्याइयो वा अन्त लगियो। चार-पाँचवटा जिल्लाका निम्ति एउटा बनाइयो र झन् जनतालाई दु:ख। जिल्लामै पाइने सेवाका लागि पनि अब कहाँ हो कहाँ जानुपर्ने!"

सत्तारूढ दल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका एक अध्यक्ष प्रचण्डले एउटा कार्यक्रममा बोलेको भिडिओको सम्पादित अंश मङ्गलवार सार्वजनिक भएपछि उनको नेतृत्वमा नेपालमा सशस्त्र विद्रोह हुँदा तत्कालीन माओवादीले बनाएको 'जनसरकार'का प्रमुख डा. बाबुराम भट्टराईले ट्विटरमा कटाक्ष गरे।

सङ्घीय गणतान्त्रिक नेपालको संविधान जारी हुँदासम्म प्रचण्डसँग सहयात्रा गरेका पूर्वप्रधानमन्त्री भट्टराईले राज्य पुनर्संरचना आयोगले पहिचानसहित १० प्रदेश सिफारिस गरेको अवस्थामा तत्कालीन नेकपा एमाले र नेपाली काङ्ग्रेससँग सत्ता बाँडचुँड गर्न दाहालले पञ्चायती शैली अपनाउँदै सात प्रदेश कायम गरेको भन्दै आलोचना गरे।

कटाक्षको शृङ्खला यतिमै रोकिएन। भट्टराईको ट्वीटको प्रतिवाद राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष कमल थापाले गरिदिए।

भूतपूर्व उपप्रधानमन्त्री थापाले विद्यमान असफलता प्रदेश सङ्ख्याका कारण नरहेको र नेपालले सङ्घीयता धान्न नसक्ने हुँदा यसबारे जनमत सङ्ग्रहमा जानुपर्ने भन्ने भाव सहितको टिप्पणी गरे।

उनीहरूको जुहारीमा केही सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले आलोचनात्मक टिप्पणी गरेका छन्।

भट्टराई र थापा सामाजिक सञ्जालमार्फत् धारणा राख्ने र आफ्ना कतिपय धारणाका लागि आलोचित हुने राजनीतिक पात्रमध्ये पर्छन्।

संविधानसभाबाट संविधान जारी भएको केही समयपछि भट्टराईले तत्कालीन एकीकृत नेकपा माओवादीसँग आफ्नो सम्बन्धविच्छेद गरेका थिए। पछि उनले 'नयाँ शक्ति पार्टी नेपाल' नामको छुट्टै दल गठन गरे। गत संसदीय निर्वाचनमा उनको दलले एक स्थान मात्र जित्यो।

केही महिनाअघि उपेन्द्र यादव नेतृत्वको सङ्घीय समाजवादी फोरम नेपाल र नयाँ शक्ति पार्टीको  एकीकरण भएर समाजवादी पार्टी नेपाल बनेको छ। वर्तमान सरकारमा सहभागी भए पनि सो दलले सङ्घीयता र प्रदेशको सङ्ख्याबारे भिन्न धारणा राख्दै आएको छ।

सङ्घीयताबारे... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपालमा सङ्घीयता: प्रचण्डको टिप्पणीपछि सामाजिक सञ्जालमा बाबुराम भट्टराई र कमल थापाको जुहारी


यो निर्णय त्यसबेला आएको छ जब म्यानमारबाट दशौं हजार रोहिंज्या मुसलमान सुरक्षा बलको कारबाहीबाट आफ्नो ज्यान जोगाएर बांग्लादेशतर्फ भागिरहेका छन्।

भारतमा ती रोहिंज्या शरणार्थीलाई देश निकाला गर्ने भनेको छ जसले कयौं वर्षदेखि यहाँ शरण लिएका छन्।

भारत सरकारले रोहिंज्या विद्रोहीविरुद्ध म्यानमारको सुरक्षा बलले गरेको कारबाहीलाई पनि समर्थन गरेको छ।

अप्ठेरो

भारतमा बढीजसो रोहिंज्या शरणार्थी पाँच वर्ष पहिले म्यानमारमा 'सुरक्षा बल र बौद्ध अतिवादीको अत्याचार'बाट ज्यान जोगाएर भारत आएका हुन्।

शरणार्थी सम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघीय निकायको तथ्याङ्क अनुसार भारतमा १४ हजारभन्दा बढी रोहिंज्या शरणार्थी छन्।

संयुक्त राष्ट्रसंघ, अमेरिका, ब्रिटेन र युरोपेली संघले रोहिंज्या संकटलाई निकै चिन्ताजनक भनेका छन्।

म्यानमारमा आङ सान सूची नजरबन्दमा रहेका बेला र लोकतान्त्रिक आन्दोलनका क्रममा त्यहाँका हजारौं नागरिक र राजनीतिक नेताहरुले भारतमा शरण लिएका थिए।

आफ्ना आध्यात्मिक गुरु दलाई लामाको नेतृत्वमा हजारौं तिब्बती हिमाचल, सिक्किम र उत्तराञ्चल प्रदेशमा वर्षौंदेखि बसिरहेका छन्।

लाखौं नेपाली भारतमा बस्छन् र त्यहाँ काम गर्छन्।

श्रीलंकामा भएको गृहयुद्ध ताका लाखौं तमिलले भारतमा शरण लिएका थिए।

यस्तोमा प्रश्न उठ्छ, सवा एक अर्ब जनसंख्या रहेको देशमा सरकारलाई केही हजार रोहिंज्या मुसलमान शरणार्थीलाई लिएर के समस्या छ?

हिन्दु कार्ड

केही पर्यवेक्षकले नरेन्द्र मोदीको सरकारले रोहिंज्या शरणार्थीको विरोध गरेर 'हिन्दु कार्ड' खेलिरहेको ठान्छन्।

उनीहरुका भनाइमा प्रधानमन्त्री मोदीको सरकारले मुसलमानसँग सम्बन्धित कुनै कडा कदम उठाउँदा वा केही धारणा सार्वजनिक गर्दा त्यसबाट उसको लोकप्रियता बढ्छ।

टीभी च्यानलहरुमा रोहिंज्या शरणार्थीलाई देशको सुरक्षाको निम्ति खतराको रुपमा प्रस्तुत गरिएको छ।

बहसहरुमा ती शरणार्थीको अलकायदा र इस्लामिक स्टेट जस्ता उग्रवादी संगठनसँग सम्बन्ध रहेको र भारतमा आतंकवादको सञ्जाल फैलिरहेको बताइन्छ।

शरणार्थीको संख्या बढाएर प्रस्तुत गरिन्छ।

मोदीले सन् २०१४ मा आफ्नो चुनावी अभियानका क्रममा असममा हिन्दु शरणार्थीलाई मात्र आउन दिने र गैरहिन्दु अवैध शरणार्थीलाई देशबाट निकाला गर्ने बताएका थिए।

बिभाजित समाज

भारतमा मुसलमानप्रतिको घृणाको भावना चरम छ।

सञ्चारमाध्यमको निम्ति यो निकै रुचिकर विषय बनेको छ।

हरेक साँझ समाचार च्यानलमा घृणाको लहर... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

रोहिंज्या संकटमा मोदीको हिन्दु कार्ड!


यो प्रतिकूल परिस्थितिमा धेरै माहुतेहरूले आफ्ना हात्तीलाई गाउँतिर लगिरहेका छन्।

परोपकारी संस्थाहरूले यसलाई "थाईल्यान्डको इतिहासमा हात्तीहरूको सबैभन्दा ठूलो बसाइँसराइ" भनेका छन्।

बीबीसी थाईले एउटा त्यस्तै समूहले कसरी हात्तीको बथानलाई सुरक्षित स्थानमा लग्यो त्यो यो भिडिओमा देखाएको छ। हेर्नुहोस्।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस थाईल्यान्ड: महामारीका कारण सङ्कटमा परेपछि हात्ती र माहुतेहरू बसाइँ सर्दै


यो प्रतिबन्ध खबे प्रान्तको आक्सिन क्षेत्रमा गरिएको हो।

गत वर्षको अन्त्यमा सुरु भएको कोरोनाभाइरसको महामारी संसारभरि फैलिए पनि चीनमा सङ्क्रमण कम राख्न त्यहाँको प्रशासन सफल भएको छ।

दोस्रो लहर फैलिन नदिन त्यहाँका स्वास्थ्य अधिकारीहरू थोरै सङ्क्रमणलाई पनि गम्भीरतापूर्वक लिइरहेका छन्।

खबेमा के हुँदैछ?

आइतवार अधिकारीहरूले आक्सिन क्षेत्र पूर्ण रूपमा नियन्त्रणमा रखिने बताएका थिए।

अत्यावश्यक सेवाका कर्मचारीहरू मात्रै घरबाट निस्किन पाउँछन् भने एउटा घरबाट एक जनामात्रै दिनमा एक पटक अत्यावश्यक किनमेल गर्न बाहिर जान पाउँछन्।

कुनै पनि घर वा समुदाय वा गाउँमा बाहिरको मान्छेको प्रवेश निषेध गरिएको छ र त्यो नियम पालना नगर्नेलाई प्रहरीले कारबाही गर्ने बताइएको छ।

आक्सिन बेइजिङबाट १५० किलोमिटर दक्षिणमा रहेको छ।

चिनियाँ सञ्चारमाध्यमका अनुसार त्यहाँ गएको दुई हप्तामा १८ जनामा सङ्क्रमण फेला परेको थियो।

आक्सिनमा चीनका ठूला सहरी क्षेत्रमा जस्तो जनघनत्व उच्च नभएकोले त्यहाँको सङ्क्रमण नफैलिने कुरामा अधिकारीहरू सकारात्मक रहेको बताइएको छ।

बेइजिङको अवस्था के छ?

चीनमा हालैका दिनहरूमा नयाँ सङ्क्रमणको सङ्ख्या निकै कम छ।

गएको २४ घण्टामा बेइजिङमा १४ नयाँ सङ्क्रमण भएको थियो। जुनको मध्यदेखि यता त्यहाँको कुल सङ्क्रमित सङ्ख्या ३११ छ।

बेइजिङमा गएको जुनको मध्यतिर सङ्क्रमण देखिएपछि चीनले तुरुन्तै केही क्षेत्रलाई लकडाउन गर्दै व्यापक रूपमा परीक्षण गरेको थियो।

त्यसअघि त्यहाँ ५७ दिनसम्म नयाँ सङ्क्रमण देखिएको थिएन।

चीनमा हालसम्म सङ्क्रमित कुल सङ्ख्या लगभग ८५ हजार छ।

लकडाउनपछि वुहान

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस चीनः बेइजिङनजिक सङ्क्रमण बढेपछि चार लाख मानिस लकडाउनमा


यो प्रवृत्तिप्रति विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्लुएचओ) यति चिन्तित छ कि उसले यसलाई सन् २०१९ को १० प्रमुख विश्वव्यापी स्वास्थ्य सङ्कटको सूचीमा राखेको छ।

कसरी सुरु भयो खोप?

खोपको खोज हुनुभन्दा पहिले संसार निकै खतरनाक थियो जहाँ विविध रोगका कारण दशौँ लाखले ज्यान गुमाइरहन्थे।

दशौँ शताब्दीमा चिनियाँहरूले पहिलो पटक एक प्रकारको खोप पत्ता लगाए। "भ्यारियोलेसन" भनिने प्रक्रियाअन्तर्गत स्वस्थ मानिसहरूलाई रोगले ग्रसित तन्तुको सम्पर्कमा ल्याइन्थ्यो ताकि उनीहरूमा प्रतिरोधी क्षमता जन्मियोस्।

आठ शताब्दीपश्चात् ब्रिटिश चिकित्सक एडवार्ड जेनरले गोठाला महिलाहरूलाई गाईहरूमा लाग्ने सामान्य किसिमको 'काउपक्स' रोग लाग्ने गरेको तर उनीहरूलाई गम्भीर किसिमको स्मलपक्स वा बिफर नलाग्ने गरेकोबारे निकै अध्ययन गरे।

बिफर अत्यन्त सङ्क्रामक रोग थियो जसले एक तिहाइ बिरामीको ज्यानै लिन्थ्यो। बाँचेकाहरू पनि जीवनभरि खत लिएर वा दृष्टिविहीन भएर बाँच्नुपर्थ्यो।

सन् १९७६ मा जेनरले एक आठ वर्षीय जेम्स फिप्समाथि परीक्षण गरे।

ती चिकित्सकले काउपक्स रोगबाट भएको घाउको पीप ती बालकलाई दलिदिए। लगत्तै ती बालकमा पनि सो रोगको लक्षण देखा पर्‍यो।

जब फिप्स सो रोगबाट निको भए तब जेनरले उनलाई बिफरको पनि सम्पर्कमा पुर्‍याइदिए। तर ती बालक स्वस्थ नै रहे अर्थात् काउपक्सले उनलाई बिफर प्रतिरोधी बनाइदियो।

सन् १९७८ मा उक्त परीक्षणको नतिजा प्रकाशित भयो र भ्याक्सिन (खोप) शब्दको उत्पत्ति भयो। ल्याटिन भाषामा गाईलाई भ्याक्का भनिने गरेकोमा त्यसैबाट भ्याक्सिन शब्द सुरु भयो।

कस्ता सफलता हासिल भए?

गत शताब्दीमा खोपहरूका कारण थुप्रै रोगले पुर्‍याउने हानि निकै कम भयो।

सन् १९६८ मा त्यसको खोप विकास नहुन्जेल वार्षिक करिब २६ लाख मानिस दादुराका कारण मर्ने गर्थे।

खोपको प्रयोगले सन् २००० को तुलनामा सन् २०१७ मा दादुराको कारण हुने मृत्युको परिमाण ८० प्रतिशतले घटेको डब्लुएचओले जनाएको छ।

केही दशकअघि मात्र पनि दशौँ लाखलाई सताएको पोलियोको सङ्क्रमणले प्यारालाइसिस वा मृत्युलाई निकै वास्तविक चिन्ता बनाइदिएको थियो।

तर अहिले पोलियो लगभग निर्मूल भएको छ।

किन केही मानिस खोप अस्वीकार गर्छन्?

खोपको सुरुवातदेखि नै यसप्रतिको शङ्का कायम छ।

विगतमा मानिसहरू धार्मिक कारणले खोप प्रयोग गर्न अनकनाउँथे। किनभने त्यसले शरीर अपवित्र हुने वा त्यसले छनोटको स्वतन्त्रता हनन गर्ने ठानिन्थ्यो।

सन् १८०० को... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

खोप के हो? यसले कसरी काम गर्छ? किन मानिस डराउँछन्?


यो प्रश्न नै अलि अप्रिय लाग्न सक्छ। तर खोप विकासको इतिहासमा त्यस्तो उपाय अवलम्बन गरिएको देखिन्छ।

अहिले विश्वव्यापी महामारीका रूपमा फैलिएको कोरोनाभाइरस नियन्त्रण गर्न पनि खोप आवश्यक पर्न सक्छ।

यही परिप्रेक्ष्यमा केही शताब्दीअघि एड्वर्ड जेनरले कसरी एक प्रकारको भाइरसबाट हुने बिफर रोगविरुद्ध खोप बताएका थिए भन्ने विषयमा यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरसः कोभिड-१९ नियन्त्रण गर्न खोप चाहिन सक्छ, तर कसरी विकसित भएको थियो बिफरविरुद्ध पहिलो खोप?


यो बाघ पूर्ण रूपमा वयस्क भइसकेको छैन

साढे दुई वर्षको उक्त बाघ सिकार, क्षेत्र वा पोथीको खोजीमा भौँतारिएको हुन सक्ने विज्ञहरूको अनुमान छ।

पूर्ण रूपमा वयस्क भइनसकेको उक्त बाघ भारतको महाराष्ट्र राज्यस्थित एउटा वन्यजन्तु आरक्षबाट गत जुन महिनामा हिँडेको थियो।

त्यसपछि ऊ खेत, राजमार्ग र छिमेकी राज्यमा हिँडिरहेको पाइएको थियो।

शरीरमा जडान गरिएको रेडिओ कलर उपकरणले उपलब्ध गराएको विवरणका आधारमा उसको गतिविधि अध्ययन गरिएको हो।

अहिलेसम्म केवल एकचोटि उक्त बाघको मानिससँग द्वन्द्व भएको बताइएको छ। बाक्लो जङ्गलमा प्रवेश गरेको एउटा समूहको एक व्यक्तिलाई उसले घाइते बनाइदिएको थियो।

महाराष्ट्रको तिपेश्वर अभयारण्यमा सी-वन नाम दिएको उक्त बाघ टी-वन नामक बघिनीले जन्माएका तीन डमरुमध्ये एक हो।

उक्त स्थानमा १० वटा बाघ भएको बताइन्छ।

गत फेब्रुअरी महिनामा सी-वनको शरीरमा हिँडडुल अनुगमन गर्ने उपकरण जडान गरिएको थियो। ऊ वर्षा सुरु नहुँदासम्म वनमै घुमिरह्यो।

भारतमा विश्वका ७० प्रतिशत बाघ बसोबास गर्छन्

जुन महिनामा त्यहाँबाट हिँडेको ऊ महाराष्ट्र र छिमेकी तेलाङ्गना राज्यका सात जिल्लामा घुम्यो।

यो सप्ताहान्तमा ऊ महाराष्ट्रकै अर्को आरक्षमा पुगेको थियो।

सम्पर्क विच्छेद हुने डर

अधिकारीहरूका अनुसार उक्त बाघ सीधा हिँडेको छैन।

उसलाई जीपीएस स्याटलाइटद्वारा निगरानीमा राखिएको छ र उसको चाल प्रत्येक घण्टा हेरिराखिएको छ।

पछिल्लो नौ महिनामा त्यो बाघ पाँच हजारभन्दा बढी ठाउँमा पुगेको पाइएको छ।

"त्यो बाघले आफ्नो लागि क्षेत्र, आहार वा समागम गर्नका लागि साथीको खोजी गरिरहेको हुन सक्छ। भारतमा बाघलाई चाहिने क्षेत्र पहिले नै ओगटिएको हुने हुँदा कम उमेरका बाघहरूले नयाँ स्थानको खोजी गर्नुपर्ने हुन्छ," भारतीय वन्यजीव संस्थानका वरिष्ठ डा. जीवविज्ञ बिलाल हबिबले बीबीसीलाई भने।

उक्त बाघ दिनको समयमा लुक्ने र रातको समयमा हिँड्ने गरेको बताइएको छ। आहारका लागि त्यसले बँदेल र गाईबस्तुको सिकार गने गरेको छ।

अहिलेसम्म कुनै अप्रिय घटना नभएको पनि भविष्यमा त्यस्तो हुन सक्ने हुँदा वन्यजन्तु अधिकारीहरूले उक्त बाघलाई नियन्त्रणमा लिएर नयाँ स्थानमा स्थानान्तरण गरिनुपर्ने बताएका छन्।

गतिविधि अनुगमन गर्ने उपकरणमा जडित ब्याटरीको शक्ति ८० प्रतिशत घटिसकेको हुँदा उक्त बाघसँग सम्पर्क विच्छेद हुन सक्ने डर रहेको उनीहरूले बताएका छन्।

भारतमा बाघको सङ्ख्या बढे पनि उनीहरूको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'सिकार र पोथीको खोजी'मा १,३०० किलोमिटर भौँतारियो एउटा बाघ


यो बैठकले के अब नेपालले अमेरिकासँगको दुईपक्षीय सम्बन्ध भारतको छाया विना नै मजबुत गर्न चाहेको भन्ने सङ्केत हो?

अमेरिकाले नेपाललाई भारतीय दृष्टिकोणबाट हेर्छ भन्ने व्यापक रूपमा बुझिन्छ।

परराष्ट्रमन्त्री ज्ञवालीले पनि विदेश जानुअघि नेपालप्रतिको दृष्टिकोण स्वतन्त्र राख्न अमेरिकालाई आह्वान गरेका खबरहरू आएका थिए।

दुई विदेशमन्त्रीबीच हुने भनिएको महत्त्वपूर्ण बैठकको एक दिनअघि सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमार्फत् अमेरिकी विदेश मन्त्रालयको दक्षिण तथा मध्य एशिया मामिला हेर्ने निकायले विदेशमन्त्री पोम्पे‌ओले नेपालका परराष्ट्रमन्त्रीलाई स्वागत गर्न पर्खिरहेको उल्लेख गरेको छ।

 उसले नेपाल र अमेरिकाबीच ७१ वर्षयता मैत्रीपूर्ण कूटनीतिक सम्बन्ध रहनुका साथै नागरिक एवम् आर्थिक तहमा बृहत् सम्बन्ध रहेको पनि जनाएको छ।

हालैका वर्षहरूमा आफ्नो परम्परागत प्रभुत्व कायम राख्न प्रयासरत भारत र तीव्र रूपमा प्रभाव विस्तार गरिरहेको चीनबीच नेपालमा प्रतिस्पर्धा बढी रहेको धेरैले ठान्दै आएका बेला यो भ्रमण भएको हो।

नेपाल र अमेरिकाबीच सीधा कुराकानी: भारतले कसरी हेर्ला

नेपाल-चीन छलफलमा भारतको चर्चा

नेपालमा के चाहन्छ चीन?

 महत्त्वपूर्ण

वाशिङ्टन डिसीस्थित नेपाली राजदूत अर्जूनकुमार कार्कीले नेपाल र अमेरिकाबीच हुन लागेको उच्चस्तरीय भेटवार्ताको विशेष महत्त्व रहेको बीबीसीलाई बताए।

उनी भन्छन्, "नेपाल र अमेरिकाबीच सम्भवतः पहिलो पटक यस्तो राजनीतिक प्रकृतिको बैठक बस्न लागिरहेको छ। यसमा सामरिक विषयवस्तु, राजनीतिक, सामाजिक, आर्थिक लगायत सबै मुद्दाहरूमा छलफल हुनेछ।"

दुईपक्षीय बैठकमा परराष्ट्रमन्त्री ज्ञवालीसहित नेपालका परराष्ट्र सचिव अनि गृह र अर्थ मन्त्रालयका सहसचिव र नेपाली सेनाका प्रतिनिधि सहभागी हुनेछन्।

हालैका वर्षमा खासगरी छिमेकी भारत र चीनका तर्फबाट नेपालमा कूटनीतिक चहलपहल बढ्दै गएको थियो।

कूटनीति

कतिपय विश्लेषकहरूले भारत र चीनको भूराजनीतिक चेपुवामा परेको भन्दै ती दुई देशको दायरा बाहिर समेत आफ्ना कूटनीतिक सम्बन्धलाई केन्द्रित गर्नुपर्ने धारणा सार्वजनिक रूपमै राखेका थिए।

नेपालमा स‌ंविधान जारी हुने बेलामा भारतीय सीमा नाका अवरोध भएपछि नेपालले चीनसँग परवाहन सहितका सम्झौता गरेको थियो।

त्यसयता सम्बन्ध सुधारतर्फ अग्रसर जस्तो देखिने कदममा भारतीय प्रधानमन्त्रीले काठमाण्डूको भ्रमण गरे।

नेपाली अधिकारीहरूले चाहिँ चिनियाँ राष्ट्रपति सि जिनपिङलाई पनि... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिकाले नेपाली परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीलाई अप्रत्याशित रूपमा निम्त्याउनुको सङ्केत के?


यो भनाइ न कुनै महान् दार्शनिकको हो, न कुनै उपन्यासको कुनै पात्रको। बरु एउटा मजदुरको हो जसले साइकलमा आफ्नी पत्नीलाई बसाएर पाँच दिनमा ७०० किलोमिटरको यात्रा पूरा गर्दै आफ्नो घर पुगे। राघोराम उनै हजारौँ मानिसमध्ये एक हुन् जो कोरोनाभाइरस महामारीका कारण देशभरि अचानक लगाइएको लकडाउनका कारण भारत हरियाणाको रोहतकबाट उत्तर प्रदेशको बलरामपुर फर्किनुपरेको थियो।

उनका भनाइमा कोरोनाभाइरस र आफ्नो अस्तित्व सङ्कटको त्रासले त्यो अभूतपूर्व आँट दियो।

उनले काम गर्ने कम्पनीमा केही दिनअघि नै बन्द भएको थियो। ठेकेदारलाई फोन गर्दा कुनै सहयोग गर्न नसक्ने उत्तर पाएको उनको भनाइ छ। घरपतिले  बस्यो भने भाडा दिनुपर्ने सुनाए। राघोराम भन्छन्, "त्यहाँ बस्ने चिनेजानेका केही मानिस घरतर्फ जाँदै थिए र मैले पनि फर्किनु नै उचित देखेँ। गाउँघर पुगेपछि कम्तीमा भोकले त मरिँदैन।"

पाँच महिनाअघि उनी रोहतक गएका थिए। ठेकेदारमार्फत् उनले एउटा निजी कम्पनीमा केही दिनअघि काम पाएका थिए। मासिक तलब ९,००० भारु थियो। तर मार्च २७ को बिहान उनी पत्नीलाई लिएर हिँडे। चार दिनपछि अर्थात् ३१ मार्चमा उनी गोन्डा जिल्ला पुगे। हामीसँग बीबीसीसँग पहिलो पटक कुरा हुँदा त्यहाँको जिल्ला अस्पतालमा उनी पत्नीसहित जाँच गराउन जाँदै थिए।

सकसपूर्ण यात्रा

राघोरामका अनुसार रोहतकबाट निस्किँदा उनको खल्तीमा १२० रुपैयाँ मात्र थियो। दुइटा झोलामा केही कपडा र सामानबाहेक अरू केही थिएन। पहिलो पटक साइकलमा यात्रा गरिरहेकाले बाटोबारे पनि जानकारी थिएन।

उनी भन्छन्, "सोनीपत भन्ने ठाउँसम्म पुग्दा भोकले सताउन थाल्यो। ठाउँठाउँमा प्रहरीले रोके, तर हाम्रो बाध्यता बुझेर छोडिदिए। सोनीपतपछि राजमार्गमा पुगेपछि कतै नअलमलिएर गाजियाबाट, बरेली, सीतापुर, बहराइच हुँदै गोन्डा पुग्यौँ।"

त्यहाँको अस्पतालमा स्वास्थ्य जाँचपछि उनलाई घर जाने अनुमति प्राप्त भयो। उनको गाउँ बलरामपुरको रेहरा क्षेत्रमा पर्छ, तर ससुराली गोन्डा जिल्लामा छ। रात परेकाले उनी ससुरालीमै बास बस्न गए। दोस्रो दिन पत्नीका साथ आफ्नो गाउँ पुगे।

उनले यात्रा थालेको हरियाणाको रोहतकबाट बलरामपुरसम्को सडकमार्गको दूरी झन्डै ७०० किलोमिटर छ।

राघोरामका अनुसार यति लामो बाटो उनले कहिल्यै साइकल चलाएका थिएनन्। गाउँबाट कहिलेकाहीँ मात्र बलरामपुरसम्म जाने गर्थे।तर कोरोनाभाइरसले 'मनमा यति त्रास उत्पन्न गरिदियो' कि त्यही डरले त्यति लामो बाटो तय गर्ने शक्ति आएको उनी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: भारत लकडाउन भएपछि यी मजदुरले पत्नीलाई साइकलमा राखेर ७०० किमि यात्रा गरे


यो भनाइ हो भारतीय टोलीका कप्तान विराट कोहलीको।

एकदिवसीय विश्वकप क्रिकेटमा शनिवार भएको एउटा रोमाञ्चक प्रतिस्पर्धामा भारतले अफगानिस्तानलाई ११ रनले हराएपछि उनले यसतो भनेका हुन्।

टस जितेर पछि भारतले पिचको अवस्था अनुमान गरेर ब्याटिङ रोजेको थियो।

हारेर पनि मत जित्यो

विकेट खेर गएपछि तीनजना सानदार स्पिनरका सामु खेल्नु निकै गाह्रो थियो, त्यसमाथि मोहम्मद नबीले बलिङ पनि निकै राम्रो गरे।

आफ्ना बलरको पनि प्रशंसा गरेका कोहलीले आफूले रणनीति बनाएअनुसार हुन नसकेको स्वीकार गरेका छन्।

अर्कोतिर अघिल्ला पाँचवटा खेल हारेर आत्मविश्वास डगमगाएको अफगानिस्तानले भारतविरुद्ध भएको खेलमा सबैको मन जित्यो।

अन्तिम बलसम्म खेल रोमाञ्चक बनिरह्यो। भारतले नजित्दासम्म के होला भन्ने अनिश्चितता बाँकी थियो। यो अफगान टोलीको सङ्घर्षकै कारण भएको थियो।

रङ्गशालामा उपस्थित कैयौँ भारतीय समर्थकलाई रूँदै प्रार्थना गर्दै गरेको देखियो। उनीहरूलाई सम्भवत: भारतले हार्ने आशङ्काले पीडित थिए।

सङ्घर्ष गर्न जानेको टोली

अफगानिस्तानले शनिवार जुन प्रकारको सङ्घर्ष गर्‍यो त्यस्तै सङ्घर्षका कारण उसले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा आफ्नो परिचय बनाएको छ। गजबको कुरा त जुन अफगानिस्तानले भारतलाई कडा टक्कर दियो उसको खेल सुधारेको पूरा श्रेय भारतलाई नै जान्छ।

खेल पत्रकार विजय लोकपल्लीले धेरै मानिसले ट्विटरमा अफगानिस्तानले खेल जित्नुपर्थ्यो भन्ने धारणा राखेको बताए। तिनैमध्ये पर्ने लोकपल्ली भन्छन्, "यति नयाँ, कमजोर र अन्तर्राष्ट्रिय तहमा अनुभवहीन टीमले लगभग भारतलाई हराइ नै दिएको हो। यो हारमा पनि अफगानिस्तानको जित छ।"

उनका विचारमा अफगानिस्तानले विश्व क्रिकेटमा नयाँ समर्थक भेटेको छ, यो खेल उनीहरूका निम्ति स्मरणयोग्य हुनेछ। जितेको भए त झनै बढी हुन्थ्यो नै। तर हार भविष्यको निम्ति शिक्षा बनेको छ। आज नभए पनि भोलि त एकदिवसीय क्रिकेटमा भारतलाई हराउनेछ।

त्यसो त एक पटक अफगानिस्तानले भारतसँगको खेल बराबरीमा पुर्‍याएको पनि छ।

पत्रकार लोकपल्लीले शनिवारको खेल हेरेपछि आफू अफगानिस्तानको 'फ्यान' (प्रशंसक) बनेको सुनाए।

रोचक कथा

अफगानिस्तान क्रिकेट कसरी अघि बढ्यो भन्ने कथा निकै रोचक छ।

लोकपल्लीका अनुसार भारतीय क्रिकेट बोर्ड (बीसीसीआई) ले आफैले अफगानिस्तानको जिम्मेवारी लिँदै उसलाई तमाम सुविधाहरू उपलब्ध गरायो।

पहिले त बीसीसीआईले नोएडाको रङ्गशालालाई अफगानिस्तानको घरेलु मैदान बनायो। अहिले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

विश्वकप क्रिकेट: अफगानिस्तानसामु भारत आच्छुआच्छु, योगदान भारतकै


यो भाइरसले शरीरमा कसरी आक्रमण गर्छ? यसका लक्षणहरू के हुन्? सबैभन्दा गम्भीर रूपमा बिरामी पर्ने वा ज्यान नै गुमाउन सक्ने जोखिममा को हुन्छ? यसको उपचार कसरी हुन्छ?

महामारीको सबैभन्दा ठूलो मार झेलिरहेको चीनको वुहानस्थित एउटा अस्पतालले यसबारे उत्तर  दिन थालेको छ।

त्यहाँ उपचार गरिएका सुरुका ९९ बिरामीको विस्तृत समीक्षा लान्सिट मेडिकल जर्नलमा प्रकाशित भएको छ।

फोक्सोमा आक्रमण

ती सबै ९९ बिरामीलाई अस्पताल लगिँदा निमोनियाको सङ्क्रमण देखिएको थियो।

अन्य लक्षण यस्ता थिए:

प्रारम्भिक मृत्यु

ज्यान गुमाउने प्रथम दुई बिरामी लामो समयदेखि धूमपान गर्ने व्यक्ति भए पनि झट्ट हेर्दा सामान्य देखिन्थे।

तर चुरोटले उनीहरूको फोक्सो कमजोर बनाएको हुन सक्छ।

तीमध्ये ६१ वर्षीय पुरुषलाई अस्पताल ल्याइँदा गम्भीर अवस्थाको निमोनिया भएको थियो। उनको फोक्सोले शरीरमा पर्याप्त अक्सिजन प्रवाह गर्न सकेको थिएन।

भेन्टिलेटरमा राख्दा पनि उनको फोक्सोले काम गर्न सकेन र उनले सास फेर्न छाडे।

अस्पताल भर्ना भएको ११ दिनपछि उनको मृत्यु भयो।

अर्का बिरामी ६९ वर्षीय पुरुष थिए। उनलाई सास फेर्न गाह्रो भएको थियो।

कोरोनाभाइरसको खोप बनाउन अहोरात्र काम

उनलाई एउटा कृत्रिम फोक्सोको सहायतामा राखियो।

गम्भीर निमोनिया र शरीरभरि सङ्क्रमण फैलिएपछि रक्तचाप ह्वात्तै घट्यो र उनको मृत्यु भयो।

कम्तीमा १० प्रतिशतको मृत्यु

ज्यानुअरी २५ सम्ममा ती ९९ बिरामीमध्ये

त्यसको अर्थ यस रोगको मृत्युदर ११ प्रतिशत हो भन्ने चाहिँ होइन।

अस्पतालमा भएका केहीको अझै ज्यान जान सक्छ भने सामान्य लक्षण देखिएका धेरै मानिस अस्पताल नै नआएका पनि हुन सक्छन्।

वुहानमा पहिला पुष्टि भएका ४२५ सङ्क्रमणमा आधारित

५९ वर्षसङ्क्रमित व्यक्तिको औसत उमेर

८९%सङ्क्रमण भएको कम्तीमा पाँच दिनसम्म अस्पताल भर्ना भएनन्

५६%सङ्क्रमित व्यक्ति पुरुष

५५%नयाँ वर्षअघि भएका सङ्क्रमणको समुद्री खाद्यपदार्थसँग सम्बन्ध

बजारसँग सम्बन्ध

यो नयाँ भाइरसलाई 2019-nCoV नामकरण गरिएको छ।

ह्वानेनस्थित एउटा समुद्री खाद्यपदार्थ बजारमा जिउँदै बेच्न राखिएका जीवबाट उक्त भाइरस फैलिएको अनुमान छ।

सङ्क्रमण भएको पहिला पुष्टि भएका ९९ जनामध्ये ४९ जनाको उक्त बजारसँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध थियो।

दुई जना सामान किन्न गएका ग्राहक  थिए भने ४७ जना त्यहीँ काम गर्थे।

अधबैँसेहरू धेरै प्रभावित

ती ९९ बिरामीमध्ये धेरैजसो अधबैँसे थिए।

उनीहरूको औसत आयु... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: सङ्क्रमण भएपछि मानिसको शरीरमा के हुन्छ?


यो भेलाले पार्टीको नेतृत्व कसले गर्छ भन्ने टुंगो लगाउँछ।

उनीहरुले नै चीनका १ अर्ब ३० करोड जनताको नेतृत्व गर्छन्।

साथै संसारकै दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्रको पनि।

१९औं महाधिवेशन यही अक्टोबर १८ मा शुरु हुँदैछ।

बहालवाला पार्टी नेता एवम् राष्ट्रपति सी जिनपिङ्नै नेतृत्वमा रहने अनुमान गरिएको छ।

तर सँगै अरु नेतृत्व तहमा फेरबदल हुने ठानिएको छ।

महाधिवेशनले के गर्छ?

मध्य अक्टोबरमा देशभरबाट आएका चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी (सीपीसी)का प्रतिनिधिहरु बेइजिङस्थित 'ग्रेट हल अफ द पिपल'मा भेला हुन्छन्।

'ग्रेट हल अफ द पिपल'मा २२ सयभन्दा बढी प्रतिनिधि देशभरबाट भेला हुनेछन्

पार्टीका २३ सय प्रतिनिधि छन्।

तथापि २२८७ मात्रै उपस्थित हुनका लागि छानिएका छन्।

१३ जना 'अनुपयुक्त व्यवहार' देखाएको भन्दै भाग लिन अयोग्य ठहर गरिएका छन्।

बन्द कोठाभित्र सीपीसीका प्रतिनिधिहरुले सबैभन्दा शक्तिशाली केन्द्रीय कमिटी चयन गर्नेछन्।

उक्त कमिटीमा २ सय जना सदस्य रहनेछन्।

त्यसले पोलिटब्युरो निर्वाचित गर्नेछ र त्यसबाट पोलिटब्युरो स्थायी कमिटी चयन हुनेछ।

तिनीहरु नै चीनका वास्तविक निर्णयकर्ता निकाय हुन्।

यो वर्ष के अपेक्षा छ?

पोलिटब्युरो स्थायी कमिटीको चयन महाधिवेशनबाट हुनेछ

१९औं महाधिवेशन मूलत: दुईवटा कुराका लागि चाखपूर्वक हेरिनेछ।

पहिलो, सीले एउटा लामो प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्नेछन्।

त्यसबाट आगामी पाँच वर्षमा चीनले कस्तो नीति लिन्छ भन्ने थाहा हुनेछ।

दोस्रो, पोलिटब्युरो स्थायी कमिटीमा लगभग नयाँ अनुहार आउने ठानिएको छ।

पछिल्ला केही वर्ष पार्टीले निश्चित पदकाहरुका लागि अनौपचारिक अवधि र उमेर हद तोकिएको छ।

६८ वर्षको उमेर हदका कारण धेरै पोलिटब्युरो स्थायी कमिटीका सदस्यहरुले पद छाड्ने ठानिएको छ।

सी जिनपिङ्का लागि के अर्थ?

यो महाधिवेशनले राष्ट्रपति सीको शक्ति थप मजबुत बनाउने ठानिएको छ।

सन् २०१२ मा सत्तामा आएयता उनलाई चीनका 'वास्तविक' नेताका रुपमा हेरिएको छ।

त्यसको अर्थ उनलाई माओ जेदोङ र देङ स्याओपिङ् जस्ता चीनका ठूला नेताहरुसँग तुलना गरिनु हो।

नेतृत्व तहमा उनका सहयोगीहरु आउने सम्भावना छ।

साथै "सी जिनपिङ विचार"का रुपमा चिनिने उनका नीतिहरु पार्टी दस्तावेजमा राखिने पनि हुनसक्छ।

त्यसले उनलाई चिनियाँ इतिहासमा माओकै तहमा पुर्याउनेछ।

परम्परागत रुपमा राष्ट्रपतिको दुई कार्यकाल हुने भएपनि यसपालि सीले त्यसलाई विस्तार गर्नसक्ने समेत... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चीनले आफ्ना नेता कसरी चयन गर्छ?


यो महामारीबाट कस्तो समाज बन्छ? के देशहरू थप एकताबद्ध वा थप एक्लिएर अगाडि बढ्छन्? प्रहरी वा निगरानी गर्ने संयन्त्रहरू नागरिकको रक्षा गर्न प्रयोग होलान् कि वा दमन गर्न?

बीबीसीको न्यूजआवर कार्यक्रमलाई दिएको अन्तर्वार्तामा हरारीले भने, "यो सङ्कटले हामीलाई केही ठूला निर्णयहरू गर्न र ती तत्कालै गर्न बाध्य बनाइरहेको छ। तर हामीसँग विकल्पहरू पनि छन्।"

'राजनीतिक' सङ्कट

उनले भने, "सम्भवत: हाम्रा दुई विकल्पमा पहिलो यो सङ्कटलाई एकल राष्ट्रियतावादमा आधारित रहेर सामना गर्ने वा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य तथा ऐक्यबद्धताका आधारमा सामना गर्ने भन्ने हो।"

"दोस्रो, प्रत्येक देशको तहमा, चुनौतीबाट पार पाउन हामीले अधिनायकवाद, केन्द्रीय नियन्त्रण, निगरानी वा सामाजिक ऐक्यबद्धता र नागरिकको सशक्तीकरणबाट प्रयास गर्ने हो।"

हरारीले कोरोनाभाइरस महामारीले वैज्ञानिक तथा राजनीतिक दुवै किसिमका प्रश्नहरू खडा गरेको बताए।

तर केही वैज्ञानिक चुनौतीहरू सामना गरिएको भएपनि हामीले राजनीतिक चुनौतीका बारेमा खासै ध्यान नदिएको उनको भनाइ छ।

हरारीका विचारमा मानवजातिसँग कोरोनाभाइरसलाई नियन्त्रण तथा पराजित गर्न आवश्यक सबै थोक छ।

"यो मध्ययुग होइन। यो के कारणले मानिसहरूको मृत्यु भइरहेको छ र अब के गर्ने भन्ने जानकारी हामीलाई नभएको अवस्था होइन।"

चिनियाँ वैज्ञानिकहरूले पछिल्लो महामारी सार्स-सीओभी-२ नामक भाइरसका कारण लागेको भन्दै त्यसको आनुवंशिक अध्ययन पनि गरेका छन्। कैयौँ अरू देशहरूले पनि त्यस्तै खालका अनुसन्धानहरू गराइरहेका छन्।

कोभिड-१९ को कुनै उपचार नरहे पनि अनुसन्धानकर्ताहरूले सबैभन्दा नयाँ स्वास्थ्यप्रविधि र आविष्कारहरूको प्रयोग गरी जारी राखिएको र खोपको परीक्षणमा पनि प्रगति भइरहेको उल्लेख गरेका छन्।

अनि हामीलाई हात धुने र सामाजिक दूरी कायम गर्ने जस्ता उपाय प्रयोग गरी भाइरसबाट जोगिन सकिने र त्यसलाई फैलिनबाट रोक्न सकिने भन्ने थाहा छ।

हरारी भन्छन्, "हामीलाई पूर्ण रूपमा थाहा छ कि हामी के सँग लडिरहेका छौँ। हामीसँग यसलाई पराजित गर्ने आर्थिक सामर्थ्य छ।"

"अहिलेको प्रश्न हामीले यी शक्तिहरूको प्रयोग कसरी गर्ने भन्ने हो? र यो मूलत: राजनीतिक प्रश्न हो।"

खतरनाक प्रविधि

हरारीले हालै फाइन्यान्शल टाइम्स पत्रिकामा प्रकाशित लेखमा सङ्कटको समयमा ऐतिहासिक प्रक्रियाहरू मिचिने र वर्षौँ लाग्ने निर्णयहरू रातारात गरिने चेतावनी दिएका थिए।

तीव्र गतिमा विकास... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: युभाल नोआ हरारी भन्छन्, 'यो स्वास्थ्य सङ्कटभन्दा बढी राजनीतिक सङ्कट हो'


यो महिनाको अन्त्यसम्ममा खोप लगाउन सुरु गरिने मन्त्रालयले एउटा विज्ञप्तिमार्फत् जानकारी गराएको छ।

द्रुत गतिमा खोप बनाउने नाममा रुसले सुरक्षासम्बन्धी विधिहरूमा सम्झौता गरेको हुन सक्ने भन्दै कतिपय विज्ञहरूले चिन्ता व्यक्त गर्दै आएका छन्।

रुसमै स्वतन्त्र रूपमा गरिएको एउटा जनमत सर्वेक्षणले विश्वास नभएको भन्दै करिब आधा जति चिकित्सकहरू खोप लगाउन तयार नरहेको देखाएको छ।

स्वीकृति

यसअघि रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले नयाँ खोपले परीक्षणसम्बन्धी आवश्यक सबै विधिहरू पूरा गरेको र आफ्नी छोरीले नै खोप लगाइसकेको बताएका थिए।

विश्वकै सबैभन्दा पहिलो भूउपग्रह स्पुत्निक फाइभको सम्मानमा खोपको नाम स्पुत्निक राखिएको छ। रुसी भाषामा स्पुत्निक भनेको भूउपग्रह हो।

दुई दिनअघि रुसले खोपको सुरक्षालाई लिएर अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा व्यक्त भइरहेका चिन्ताहरूलाई "एकदमै आधारहीन" भनेको थियो।

गत मङ्गलवार रुसी नियामकले देशमै विकास गरिएको कोरोनाभाइरस विरुद्धको खोपलाई स्वीकृति दिएको जनाएको थियो।

ठूलो स्तरमा मानिसहरूमा परीक्षण गर्न बाँकी भए पनि रुसले उक्त खोपको प्रयोगलाई स्वीकृति दिएको बताइएको छ।

रुसले बनाएको खोपलाई लिएर खासगरी अमेरिका र युरोपमा प्रश्नहरू उठिरहेका छन्।

यद्यपि केही देशले त्यसप्रति सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएका छन्।

फिलिपिन्सका राष्ट्रपति रोड्रिगो डुटेर्टेले स्वयंले रुसी खोपको परीक्षण गर्ने बताएका छन् भने इजरेलले उत्पादन भएमा खरिदका लागि सम्झौता गर्ने जनाइसकेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरसः रुसद्वारा कोरोनाभाइरसविरुद्ध खोप उत्पादन सुरु


यो महिनादेखि आरम्भ हुने उक्त अध्ययनमा संलग्न विज्ञहरू दोस्रो पटक कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण हुँदा शरीरको प्रतिरक्षा प्रणालीले कसरी सामना गर्छ भन्ने जान्न खोज्दैछन्।

उनीहरूको लक्ष्य अझ राम्रो उपचारविधि खोज्नु तथा खोप बनाउनु हो। वेल्कम ट्रस्टले यो अध्ययनका लागि आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराएको छ।

यो अनुसन्धानका लागि १८ वर्षदेखि ३० वर्षसम्मका ६४ जना स्वयंसेवीहरूलाई १७ दिन अस्पतालमा छुट्टै राखिनेछ।

त्यहाँ फोक्सोको स्क्यानसहित विविध परीक्षण गरिनेछ।

त्यहाँ उनीहरूलाई "सुरक्षित र नियन्त्रित परिस्थितिमा" चीनको वुहानमा फैलिएको कोरोनाभाइरसको प्रकारको संसर्गमा ल्याइनेछ।

चिकित्सकहरूको टोलीले ती सहभागीहरूको स्वास्थ्य स्थितिको निगरानी गर्नेछन्।

किन कोभिड खोपबीच तुलना गर्न मिल्दैन?

लक्षण

न्यून वा शून्य लक्षण उत्पन्न हुनेगरी कोरोनाभाइरस शरीरमा बस्न र सङ्ख्या विस्तार गर्न आवश्यक मात्रा अध्ययनको पहिलो चरणमा निर्क्योल गरिनेछ।

त्यो मात्रा प्रयोग गरी सहभागीहरूलाई दोस्रो चरणमा सङ्क्रमित गरिनेछ।

ग्रीष्मयाममा दोस्रो चरणको अध्ययन आरम्भ हुने अपेक्षा गरिएको छ।

लक्षण देखिएका सहभागीहरूको एन्टिबडी विधिबाट उपचार गरिनेछ।

अरूलाई सङ्क्रमण गराउन नसक्ने अवस्थामा पुगेपछि मात्र उनीहरूलाई अस्पतालबाट घर जान दिइनेछ।

कोभिड-१९ हुँदा मान्छेको शरीरमा के हुन्छ?

खोप र उपचारविधिमा सहयोग

यूनिभर्सिटी अफ अक्सफर्डसँग आबद्ध प्रमुख अनुसन्धानकर्ता प्रा. हेलन मक्शेनका अनुसार "च्यालेन्ज स्टडी" भनिने स्वस्थ मानिसलाई योजनाबद्ध रूपमा सङ्क्रमण गराएर गरिने यस्तो अध्ययनले अन्य अध्ययनले नभन्ने कुरा थाहा दिन्छ।

"किनभने आफैँ हुने सङ्क्रमणमा भन्दा यी अध्ययनहरू एकदमै नियन्त्रित हुन्छन्," उनले भनिन्।

"यी सहभागीहरूलाई पुनः सङ्क्रमित गराउँदा पहिलो पटक कोभिड हुँदा उनीहरूको प्रतिरक्षा प्रणालीले कस्तो प्रतिक्रिया गरेको थियो, दोस्रो सङ्क्रमण कहिले हुन्छ तथा तिनमा कति भाइरस थियो भन्ने हामी ठ्याक्कै थाहा पाउँछौँ," उनले भनिन्।

प्राध्यापक मक्शेनका अनुसार यो अध्ययनले हाम्रो आधारभूत बुझाइ सुदृढ बनाउनुबाहेक मानिसहरू सुरक्षित छन् कि छैनन् भनेर पत्ता लगाउने परीक्षणहरूको प्रारूप बनाउन सघाउनेछ।

वरिक यूनिभर्सिटीका प्राध्यापक लरन्स यङ भन्छन्, "पूर्णतः नियन्त्रित अवस्थामा सङ्क्रमणबारे महत्त्वपूर्ण जानकारी लिन तथा खोपको प्रभावकारिताको परीक्षण गर्न ह्यूमन च्यालेन्ज... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोभिड अनुसन्धानः स्वस्थ युवाहरूलाई कोरोना भाइरस सङ्क्रमण गराएर अध्ययन गरिने


यो युरोपेली देशका वैज्ञानिकहरूले कोरोनाभाइरस महामारीको समयमा बृहत् कार्यक्रममा भाइरस सङ्क्रमणको जोखिमबारे अध्ययन गर्न एकै दिन तीनवटा कन्सर्टको आयोजना गराएका छन्।

करिब १,५०० स्वस्थ स्वयंसेवीहरूले त्यसमा सहभागिता जनाए। यो सङ्ख्या अपेक्षा गरिएकोभन्दा एक तिहाइ मात्रै हो।

तर हाल विश्वविद्यालयले लेइपजेमा गरेको अध्ययनका प्रमुखले "कार्यक्रम जसरी भयो त्यसबाट आफू एकदमै सन्तुष्ट भएको" बताएका छन्।

लोकप्रिय गायक तथा गीतकार टिम बेन्ड्ज्को तीनवटै कार्यक्रममा प्रस्तुति दिए।

एप्रिल महिनाको अन्त्ययता जर्मनीमा सबैभन्दा बढी सङ्क्रमित देखिएकै बेला यो अध्ययनबारे सार्वजनिक भएको हो।

विगत २४ घण्टामा जर्मनीमा २,००० जनाभन्दा बढी सङ्क्रमित देखिएका छन्।

रोबर्ट कोच इन्स्टिट्युटका अनुसार योसँगै जर्मनीमा सङ्क्रमित हुने व्यक्तिहरूको सङ्ख्या २,३२,०८२ पुगेको छ।

भिडमाथि प्रयोग

रिस्टार्ट-१९ नाम दिइएको अध्ययनका अनुसन्धानकर्ताहरूले भनेका छन्, “महामारीको बेलामा पनि कस्तो अवस्थामा यस्ता कार्यक्रम गर्न सकिन्छ भन्नेबारे बुझ्न कार्यक्रम गरिएको हो।”

र फरक-फरक अवस्था बनाएका शनिवारका तीनवटै साङ्गीतिक कार्यक्रमको आयोजना गरिएको थियो।

महामारी शुरू हुनुभन्दा अघिको परिकल्पना गरी सुरक्षाका कुनै उपायविनै पहिलो कार्यक्रम गरिएको थियो।

दोस्रो कार्यक्रम सरसफाइ र सामाजिक दूरीसम्बन्धी नियमको पालना गरी गरियो भने तेस्रो कार्यक्रममा आधा मानिसहरू सहभागी भए जो एकअर्कासँग डेढ मिटरको दूरी कायम गर्दै उपस्थित भए।

सबै सहभागीहरूको कोभिड-१९ परीक्षण गरिएको थियो भने उनीहरूलाई मास्क दिइएको थियो र दूरी कायम गरेको हेर्न ट्रेसिङ्ग यन्त्र दिइएको थियो।

”हामीसँग राम्रो तथ्याङ्क छ, मनस्थिति राम्रो छ र मास्क लगाउने कुरामा पालना गरिएको अनुशासन र निस्सङ्क्रमण गरिएको कुराबाट हामी एकदमै सन्तुष्ट छौँ,” अध्ययनकर्ता डा. स्टिफन मोरित्जले भने।

फेरि मञ्चमा

कार्यक्रमहरू आफूले अपेक्षा गरेभन्दा राम्रो भएको गायक बेन्ड्ज्को बताउँछन्।

“हामीले साँच्चिकै रमाइलो गर्‍यौँ। आश्चर्यलाग्दो तरिकाले राम्रो महसुस गर्‍यौँ,” उनले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरसः कोभिड-१९ फैलिने जोखिम थाहा पाउन जर्मनीमा साङ्गीतिक कार्यक्रम


यो योजनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको सम्भावित दोस्रो लहरको चर्चा हुने गरेको छ।

र अहिले यसको दोस्रो वा तेस्रो लहर कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने पनि विचार विमर्श भइरहेको छ।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको दोस्रो लहर आउने सम्भावन कति छ त? हेर्नुहोस् एउटा भिडिओ -

अनि यो पनि:

कसरी बिरामी उँटहरूले दक्षिण कोरियालाई महामारी नियन्त्रण गर्न सहयोग गरे

कोरोनाभाइरस नियन्त्रण गर्न परीक्षण किन महत्त्वपूर्ण

कस्तो मास्कले कति सुरक्षा दिन्छ?

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: के कोरोनाभाइरसको दोस्रो लहर आउँछ


यो योजनाले कर्मचारी सञ्चय कोष वा नागरिक लगानी कोषमा मासिक रूपमा निक्षेप जम्मा गर्दै आएका लाखौँ सञ्चयकर्ताहरूमाझ भने अन्योल छाएको छ।

आफूहरूले वर्षौँदेखि सञ्चय कोषमा जम्मा गर्दै आएको रकम के होला र त्यसमै आधारित भएर लिइएका सापटी के हुन्छ भन्ने जस्ता प्रश्न उब्जिएका छन्।

अर्कोतिर स्वयम् सञ्चय कोष पनि अलमलमा देखिन्छ। उसका कुल छ लाख सञ्चयकर्तामध्ये डेढ लाख त निजी क्षेत्रकै छन्।

ती सञ्चयकर्ताहरूको साढे तीन खर्ब रकमको व्यवस्थापन गरिरहेको कोषले करिब ९८ प्रतिशत रकम विभिन्न क्षेत्रमा लगानी गरिसकेको छ।

यस्तो स्थितिमा ऊबाट तत्काल निजी क्षेत्रको जम्मा भएको कोष नयाँ सामाजिक सुरक्षा कोषमा सार्न सहज देखिँदैन। भएमा पनि त्यसले उसको नगद प्रवाहमा असर पर्न सक्छ।

यस्तै जटिलताको सेरोफेरोमा बीबीसी नेपाली सेवाका सञ्जय ढकालले कर्मचारी सञ्चय कोषका प्रशासक तुलसीप्रसाद गौतमसँग गरेको कुराकानी:

अब साउनदेखि सञ्चय कोषले निजी क्षेत्रका कर्मचारीबाट नियमित रकम लिन्छ कि लिँदैन?

लिन्न भन्ने अवस्था आइसकेको छैन।

यसबारेमा औपचारिक रूपमा सामाजिक सुरक्षा कोष र सञ्चय कोषको कुराकानी भएको छैन।

हाम्रो भनाइ के छ भने सञ्चय कोषले अहिले जे जति व्यवस्थापन गरिरहेको छ, त्यो सञ्चय कोषले नै गरिरहेर नयाँ भर्ना हुनेको सामाजिक सुरक्षा कोषले गरे हुन्छ भन्ने हो।

सरकारको उद्देश्य सबैजनालाई सामाजिक सुरक्षा कोषको दायरामा ल्याउने हो।

जो आइसकेका छन् तिनलाई एउटा संस्थाबाट अर्को संस्थामा लगेर उपलब्धि हुँदैन।

खासमा त जो पहुँचमा पुगेका छैनन् तिनलाई सामाजिक सुरक्षामा आबद्ध गराउन सामाजिक सुरक्षा कोषले सक्यो भने राम्रो हुन्छ।

उसो भए कसरी निजी क्षेत्रको रकम सामाजिक सुरक्षा कोषले लैजान मिल्छ त?

दीर्घकालमा सञ्चय कोषमा भएको निजी क्षेत्रको रकमलाई सामाजिक सुरक्षा कोष राम्ररी स्थापित भएर बन्दोबस्त भइसकेपश्चात् सल्लाह गरेर त्यहाँ पठाउनु राम्रो हुन्छ। मलाई लाग्छ सरकारले त्यही हिसाबले सोच्ला।

किनभने अहिले सञ्चय कोषमा निजीक्षेत्रको करिब ३५ अर्ब रुपैयाँ छ। त्यो रकम एकैपटक वा दुई-तीन किस्तामा सार्न पनि गार्‍हो छ।

दोस्रो कुरा, तिनै सञ्चयकर्ताले घर सापटी, शैक्षिक कर्जा जस्ता विविध शीर्षकमा सापटी लिएका छन्। भोलि त्यो सापटी व्यवस्थापन गर्न सामाजिक सुरक्षा कोषलाई सहज हुँदैन।

त्यसकारण व्यावहारिकतालाई पनि हेर्दा र सञ्चय कोषको दृष्टिकोणमात्र नभइ सामाजिक सुरक्षाको विहङ्गम... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कर्मचारी सञ्चय कोष: सामाजिक सुरक्षा कोष आएपछि निजी क्षेत्रको रकम र सापटी के हुन्छ?