त्यस्तो विवरण आएपछि केही घण्टाअघि एक सरकारी अधिकारीले पनि बीबीसी नेपालीसित आश्चर्य व्यक्त गरेका थिए।

तर भारतमा निर्मित 'कोभिशील्ड' नामक खोपको निर्यातमा त्यस्तो "कुनै प्रतिबन्ध नलगाइएको" उत्पादक कम्पनी सीरम इन्स्टिच्यूट अफ इन्डियाले बीबीसीलाई बताएको छ। भारत सरकारले त्यस्तो प्रतिबन्धबारे कुनै विज्ञप्ति वा सूचना पनि जारी गरेको देखिएको छैन।

पछिल्लो घटनाक्रमपछि नेपाली अधिकारीहरूले पनि राहतको सास फेरेका छन्।

अक्सफर्ड यूनिर्सिटी र एस्ट्राजेनेकाद्वारा विकास गरिएको 'कोभिशील्ड' पुणेस्थित सीरम इन्स्टिच्यूट अफ इन्डियाले उत्पादन गरिरहेको छ।

कम्पनीका एक अधिकारीले भारत सरकारको तर्फबाट खोप निर्यातमा कुनै प्रकारको प्रतिबन्ध नलगाइएको बीबीसी विश्व सेवालाई बताएका हुन्।

संवाददाता योगिता लिमयेसँग सोमवार कुरा गर्दै सीरम इन्स्टिच्यूट अफ इन्डियाका एक व्यवस्थापकले खोप निर्यातसम्बन्धी बाहिर आएका विवरण "तथ्यगत नभएको" जनाए।

उनका अनुसार अरू देशमा खोप निर्यातका लागि आफूहरूको कम्पनी अनुमति पाउने प्रक्रियामा रहेको र निर्यातमा केही महिना लाग्नेछ।

अरू देशलाई निर्यात थाल्नुअघि खोपको १० करोड मात्रा भारत सरकारलाई उपलब्ध गराउन कम्पनीले सहमति गरेको छ।

सीरम इन्स्टिच्यूट अफ इन्डियाको प्रयोगशालामा एस्ट्राजेनेकाको कोभिशील्ड खोप राख्ने सिसी निकाल्दै एक कर्मचारी

अनुमति नभएकोले अहिले खोप निर्यात गर्न नसक्ने सीरम इन्स्टिच्यूट अफ इन्डियाले जनाएको छ।

यसअघि कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अदार पुनावालालाई उद्धृत गर्दै समाचारसंस्था एपीले भारत सरकारको तर्फबाट 'कोभिशील्ड' को निर्यातमा केही महिनाका लागि प्रतिबन्ध लगाइएको जनाएको थियो। केही भारतीय सञ्चारमाध्यमले पनि सोही आशयको समाचार प्रकाशित गरेका थिए।

औषधिसम्बन्धी भारतीय नियामक निकायले आइतवार मात्रै 'कोभिशील्ड' र भारत बायोटेक तथा भारतीय औषधि अनुसन्धान परिषद्को साझेदारीमा विकास गरिएको 'कोभ्याक्सीन' लाई आपत्कालीन प्रयोगका लागि अनुमति दिएको थियो।

के भन्छन् नेपाली अधिकारी?

खोप निर्यातबारे आएको समाचारबारे सोमवार बिहानै प्रतिक्रिया लिन खोज्दा नेपालको कोभिड-१९ भ्याक्सीन एड्भाइजरी कमिटीका संयोजक डा. श्यामराज उप्रेतीले आश्चर्य प्रकट गरेका थिए।

तर सीरम इन्स्टिच्यूटबाट उक्त समाचारको खण्डन भएपछि उप्रेतीले भने, "हामीले जीटुजी प्रक्रियाबाट खोप ल्याउने भनेकोले खासै असर पर्दैन।"

"भारत सरकारलाई 'किनेर... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस उपचारः नेपालले भारतबाट ल्याउन चाहेको कोभिड खोपको 'निर्यातमा प्रतिबन्ध' सम्बन्धी खबरबारे उत्पादक कम्पनी के भन्छ


त्यस्तो सन्देश पाएका एक नेता हुन् देवेन्द्र पौडेल। उनी प्रचण्डलाई भेट्न उनको निवास पुगेका थिए।

उनले बीबीसीसँग कुरा गर्दै भने, "दुई अध्यक्षबीच मिलेर जाने, सहमतिका आधारमा काम गर्ने, आफूहरूले हिजो गरेका सहमतिका विषयलाई आधार मानेर अघि बढ्ने कुरामा पुन: समझदारी भएको छ।"

पार्टी एकताका क्रममा दुई नेताबीच आलोपालो प्रधानमन्त्री बन्ने सहमति भएको दाबी प्रचण्डले गरेका थिए।

'जबज' तरङ्ग

नेकपा एमाले र नेकपा माओवादी केन्द्रबीच आ-आफ्ना कतिपय राजनीतिक विचार र मान्यतालाई छलफलमा लग्नेगरी तत्कालका निम्ति एकीकृत दलको राजनीतिक प्रतिवेदनमा 'जनताको जनवाद' राख्ने सहमति भएको सार्वजनिक भएको थियो।

अध्यक्षद्वयलाई अन्तिम रूप दिने जिम्मेवारी दिइएको तयार भइसकेको राजनीतिक प्रतिवेदनमा पूर्व सहमतिअनुसार 'जनताको जनवाद' उल्लेख छ।

तर पछिल्ला दिनमा प्रतिवेदनमा 'जनताको बहुदलीय जनवाद' (जबज) राख्नु पर्ने आशय प्रधानमन्त्री ओलीले व्यक्त गरेको बताइएको थियो।

त्यसले पार्टीभित्र ठूलै तरङ्ग उत्पन्न गरिदिएको देखिन्छ।

तर नेता पौडेल जनताको जनवाद राख्नेमा ओली तयार भएको बताउँदै भन्छन्, "दुई दलबीच भएको सहमतिकै आधारमा जाने कुरा भएको छ। बाँकी रहेका एकीकरणका कुरा टुङ्ग्याउने समझदारी बनेको छ।"

प्रचण्डका पारिवारिक सदस्य तथा अर्का नेता नारायण दाहालले पनि जनताको जनवादलाई यथावत राखेर अघि बढ्नेमा प्रधानमन्त्री तयार भएको जानकारी दिए।

आलोपालोमा प्रचण्ड दृढ

ओली र प्रचण्डबीचको लिखित सहमतिमा 'समानता र समान अवधिका आधारमा आवश्यकता अनुरूप दुवै अध्यक्षले सरकारको नेतृत्व गर्ने' उल्लेख छ।

एउटा अन्तर्वार्ताका क्रममा प्रचण्डले त्यसबारेको प्रसङ्गमा भनेका थिए,  "म के विश्वास गर्छु भने केपी ओलीले समय आएपछि सत्ता हस्तान्तरण गर्न अप्ठेरो मान्नुहुन्न। मैले लिन नि अप्ठ्यारो मान्दिनँ।"

तर उनले त्यो अडान छाड्न विकल्पको रूपमा 'आफ्नो भूमिका परिभाषित हुनुपर्ने' खाँचो औंल्याएका थिए। प्रचण्डको भनाइ थियो, "…हामीले सहमति गरेको हुनाले प्रधानमन्त्री फेरिनुपर्छ भन्नेमा म छैन। तर म पनि एउटा नेताको हैसियतले मेरो जिम्मेवारी पनि राम्रोसँग परिभाषित त हुनुपर्छ।"

नेता देवेन्द्र पौडेलका भनाइमा प्रचण्ड त्यसबारे अडिग रहेको बुझिन्छ। उनले 'सबैले प्रभावकारी भूमिका निर्वाह गर्ने गरी कार्यविभाजन हुनुपर्ने' पक्षमा प्रचण्ड छन्।

दुई अध्यक्षबीचको कुराकानीबारे प्रचण्डले दिएको जानकारी सुनाउँदै नेता पौडेल... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

प्रचण्ड-ओली सम्बन्ध: प्रचण्डले सुनाए पूर्वमाओवादी नेतालाई प्रधानमन्त्री ओलीसँग भएको ‘नयाँ समझदारी’को विवरण


त्यस्तो सम्झौता क्षेत्रीय सुरक्षाका लागि निकै महत्वपूर्ण भएको इयुको भनाइ छ।

इरानको परमाणु कार्यक्रमका बारे सन् २०१५ भएको सम्झौतालाई भंग गर्ने सम्बन्धमा अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले निर्णय लिनसक्ने एक दिन अगाडि इयुको त्यस्तो आग्रह आएको छ।

बीबीसीका युरोप संवाददाता डेमिएन ग्रामाटिकस् भन्छन् युके, फ्रान्स र जर्मनी लगायत युरोपेली संघले इरानसंग भएको परमाणु सम्झौताप्रतिको आआफ्नो समर्थन दोहो-याएका छन्।

त्यस्तो सम्झौताको आलोचना गर्ने गरेका राष्ट्रपति ट्रम्पले त्यसलाई खारेज गर्ने निर्णय लिन सक्ने एकदिन अगाडि नै उक्त सम्झौताप्रति समर्थन देखिएको छ।

ब्रिटेन, फ्रान्स, जर्मनी र इरानका विदेशमन्त्रीहरु सहभागी ब्रसल्समा आयोजित एउटा बैठकमा इयुकी विदेशनीति प्रमुख फेडेरिका मोगेरिनीले भनिन्, उक्त सम्झौताले काम गरिरहेको छ र त्यसलाई निरन्तरता दिइनु पर्छ।

सुझाव

यो युरोपेली देशहरुले अमेरिकालाई एकमतले दिएको सुझाव हो।

झण्डै तीन वर्ष पुरानो उक्त सम्झौता अन्तर्गत इरानले आफ्नो परमाणु कार्यक्रमलाई सिमित तुल्याउने प्रतिबद्धता जनाएको थियो।

बदलामा उ विरुद्धका  विभिन्न प्रतिबन्धहरु हटाइएका थिए।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले सो सम्झौतालाई  "एकदमै खराब" भनेका थिए।

र उनले केही प्रतिबन्धहरु पुन: लागू गर्ने निर्णय गर्न सक्नेछन्।

ट्वीटर

सामाजिक संजालको वेबसाईट ट्वीटरमा सन्देश लेख्दै इरानी विदेशमन्त्री मोहम्मद जवाद जरिफले भने, उनले वाशिंगटनले सम्झौताको पालना गरेमा मात्र इरानले पनि त्यसलाई पालना गर्ने भनी ब्रसल्समा आफ्ना युरोपेली समकक्षीहरुलाई बताएका छन्।

इयुकी विदेशनीति प्रमुख फेडेरिका मोगेरिनीले उक्त सम्झौताले इरानको परमाणु कार्यक्रममाथि निगरानी राखेको बताइन्।

उनका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय परमाणु उर्जा एजेन्सीले जारी गरेको नौ वटा प्रतिवेदनले इरान हाल गैरसैनिक परमाणु गतिविधिमा मात्र संलग्न रहेको देखाएका छन्।

ब्रिटेनका विदेशमन्त्री बोरिस जोन्सनले इरानलाई परमाणु अस्त्र हासिल गर्नबाट रोक्न हाल कायम सम्झौता भन्दा गतिलो अर्को उपाय कसैले प्रस्ताव गर्न नसकेको बताए।

तर ब्रसल्समा बैठक गरेका विदेशमन्त्रीहरुले इरानलाई उसको जारी बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र कार्यक्रमसंग सम्बन्धित मुद्दाहरु र यमन तथा सिरिया लगायत उक्त क्षेत्रमा जारी संकटमा इरानको संलग्नताका बारे उक्त देशलाई जवाफदेही तुल्याउने कामलाई निरन्तरता दिइनु पर्नेमा पनि जोड दिएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

परमाणु सम्झौता नतोड्न ट्रम्पलाई इयुको आग्रह


त्यहाँ  सोमवार ४,२१३ जनामा कोभिड-१९ पुष्टि भएको थियो।

भारत सरकारका अनुसार देशभरि कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या ७०,००० नाघेको छ।

तीमध्ये झन्डै २२,००० जना निको भएका छन् भने २,२९३ जनाको मृत्यु भएको छ।

त्यहाँ अहिले ४६,००० मानिसमा कोरोनाभाइरसको सक्रिय सङ्क्रमण रहेको छ र  तिनीहरू चिकित्सकको निगरानीमा रहेका बताइएको छ।

तीव्रता

गत दुई दिनमा झन्डै ८,००० नयाँ सङ्क्रमित थपिएसँगै भारतमा सङ्क्रमणदरले तीव्रता लिएको देखिएको छ।

अहिले भारत त्यहाँ लागु गरिएको तेस्रो चरणको लकडाउनको मध्यबिन्दुमा छ। बढाइएको लकडाउनको अवधि मे १७ तारिखमसम्म छ।

भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सोमवार देशका विभिन्न मुख्यमन्त्रीहरूसँग छ घण्टा लामो वार्तालाप गरेका थिए।

त्यस क्रममा मुख्यमन्त्रीहरूले लकडाउनका बेला पालना गर्नुपर्ने नियमहरूलाई खुकुलो पार्न चाहेको बताएका थिए।

लकडाउन

तर लकडाउन तत्काल पूर्ण रूपमा हटाउन भने नहुने उनीहरूको मत थियो।

भारतको राजधानी दिल्लीमा गत २४ घण्टा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको थप ४०६ विरामी देखा परेको दिल्लीका स्वास्थ्यमन्त्री सत्येन्द्र जैनले बताएका छन्।

उनका अनुसार दिल्लीमा त्यही अवधिमा १३ जना सङ्क्रमितको मृत्यु भएको छ।

भारतको राजधानीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ७,६३९ पुगेको र ८६ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस भारत: सङ्क्रमणको दर बढ्दो, लकडाउन नहटाउन तर खुकुलो पार्न मुख्यमन्त्रीहरूको आग्रह


त्यहाँ 'हेल्थ फुड्स' अर्थात् स्वास्थ्यवर्द्धक खाना र परम्परागत औषधि बनाउन गधाको छालाको प्रयोग गरिन्छ।

गधाको मासु पनि उत्तिकै लोकप्रिय छ। तर तिनीहरुको संख्यामा आएको कमी र तिनीहरूलाई तयार पार्न लाग्ने समयका कारण आपूर्तिकर्ताहरू अरू विकल्प खोज्न बाध्य भएका छन्।

गधाहरूको घट्दो संख्याका कारण अफ्रिका नराम्ररी प्रभावित भएको छ।

अभिन्न अङ्ग

गधा त्यहाँको जनजीवनको एउटा अभिन्न अङ्ग हो किनकि यो जनावरको प्रयोग खासगरी गरिबहरू यातायात र खेतीपातीका लागि गर्छन्।

नगद पाउनका लागि गधाहरूको चोरी बढ्दो छ र पछिल्ला केही वर्षयता कैयौँ क्षेत्रमा गधाको मूल्य दोब्बरले बढेको छ।

केन्यास्थित एउटा गधा वधशाला

जसका कारण त्यहाँका परिवारहरू गधा किन्न असमर्थ भइरहेका छन्।

पानी पुर्‍याउने काममा संलग्न २९ वर्षीय एन्थोनी माउपे वान्यामासँग चार वर्षदेखि कार्लोस नाम गरेको गधा थियो र त्यसले राम्रोसँग काम पनि गरिरहेको थियो।

दुई सन्तानका बुवा एन्थोनीले भने, "मैले जमिन किनेँ, स्कूलको शुल्क तिरेँ र परिवारलाई हेरिरहेको थिएँ।"

नाइरोबीको बाहिरी भेगमा पर्ने ओन्गाटा रोङ्गाईमा एन्थोनी र उनको गधा एकअर्काको जीवनका यसरी अभिन्न अङ्ग बनेका थिए कि मान्छेहरुले उनलाई समेत कार्लोस भनेर बोलाउँथे।

बढ्दो चोरी

आँसु झार्दै एन्थोनीले भने, "एउटा बिहान म उठ्दा कार्लोस थिएन, मैले वरपर खोजेँ अनि त्यसलाई मृत फेला पारेँ। त्यसको छाला निकालिसकिएको थियो।"

अहिले उनी एउटा गधा भाडामा लिएर गधा-गाडामा प्लास्टिकको निलो भाँडामा पानी पुर्‍याउँछन्। तर उनले राम्रो आम्दानी गर्ने दिन तीन वा चार डलरको आधा हिस्सा गधा मालिकलाई दिनुपर्छ।

गधा गाडामा पानी पुर्‍याउँदै एन्थोनी माउपे वान्यामा

उनले भने, "अहिले मसँग पर्याप्त पैसा छैन, मैले भाडा तिरेको छैन, स्कूलको शुल्क तिरेको छैन। अब नयाँ किन्ने आर्थिक हैसियत पनि मसँग छैन।"

केन्यामा खुलेका तीनवटा वधशालाका कारण गधाको मूल्य र मागमा वृद्धि भएको छ।

प्रत्येक वधशालाले दैनिक १५० वटा गधा काट्न तथा मासु प्याक गरी फ्रिजमा राख्न र छाला निर्यातका लागि तयार पार्न सक्छन्।

गधाका छाला र मासुबाट बनेका विभिन्न खानेकुरा

नैयाशास्थित स्टार ब्रिलियन्ट एक्सपोर्ट वधशालामा जीवित गधाहरू तौल गरी विक्री हुन्छ।

गधाको टाउकोमा गोली हानी मारिन्छ र त्यसपछि मासु तथा निर्यातका लागि छाला तयार पारिन्छ।

स्टार ब्रिलियन्ट एक्सपोर्टका प्रमुख कार्यकारी जोन कारिउकीका अनुसार... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

गधाहरू अहिलेसम्मकै ठूलो सङ्कटमा किन?


त्यहाँ अझै पनि धेरैजसो पीडितहरू अस्थायी ओतमै गुजारा गरिरहेका छन् भने कतिपय चाहिँ सरकारले दिने राहतको पर्खाइमा छन्।

भूकम्प गएको तीन वर्ष भइसक्दा पनि त्यस्तो पर्खाइमा रहेका सिन्धुपाल्चोकको चौताराका मानिसहरू भूकम्पपछिको अवस्थाबारे के भन्छन्?

कृष्णबहादुर श्रेष्ठ, ५१

भूकम्पबाट ज्यान त जोगियो तर त्यसपछि निकै दु:ख पाइयो। हिजो जस्तो लाग्छ तर तीन वर्ष बितिसक्यो। तर घर बनाउन सकिएको छैन। यही चैतबाट घर बनाउन सुरु गरेको छौं तर कहिले सकिने हो थाहा छैन। सरकारले दिएको केही लाख रुपैयाँ त लियौं तर त्यसले केही नि नहुँदो रहेछ। तर पनि खुसी नै छु, परिवारमा कसैलाई केही भएन, दु:खमा बाँच्न भूकम्पले सिकाएकै छ। अब चाहिँ भूकम्पका कारण कसैले ज्यान गुमाउनु नपरोस्। मेरो कामना छ।

मनकुमारी श्रेष्ठ, ५७

भूकम्पले मेरा श्रीमान्, जेठाजु, जेठानी सबैलाई पुर्यो। कैयौं दिनपछि लास निकालेको हो। अझै पत्यार पनि लाग्दैन त्यसरी आफन्त गुमाउनु पर्ला भनेर। म त सम्झिन पनि चाहन्न त्यो दिन। म नजिकैको माइती घरमा भएको बेलामा भूकम्प गयो, त्यहाँ कौसीबाट भाग्न सकेर ज्यान जोगिएको हो। बजारको (चौतारा) घरमा भएको भए भाग्न नसकेरै ज्यान जान्थ्यो। त्यो घर बनाएको दुई वर्षमात्र भएको थियो। नयाँ घर बनाउन सरकारले दिने पैसाले पुग्दैन। तत्काल घर बनाउन छोराछोरीको स्थायी जागिर पनि त छैन। जे होस् घर चाहिँ बलियो र भरपर्दो बनाउन सकियोस् भन्ने सोच छ तर कहिले कसरी भन्ने थाहा छैन।

ढिलाइप्रति दातृसंस्थाहरु चिन्तित

चित्रमाया सापकोटा, ७०

भूकम्प अब फेरि आउँछ भनेर बेलाबेला हल्ला हुन्छ। त्यति बेला मलाई रातभर निद्रा लाग्दैन। म मरे नि भर्खरैका नातिनातिनालाई केही नहोस् भन्ने लाग्छ। गाउँको घर भूकम्पले ढलाएपछि चौतारामा बसेर पढ्ने नातिनातिनाको हेरचाहका लागि यहीँ बसिरहेकी छु। गाउँमा भने पुरानै अवस्था छ। खासै परिवर्तन छैन। तर यहाँ बजारमा धेरै घर बनिसकेका छन्। यति छिटै चौतारा बजारमा रौनक आउला भनेर मैले सोचेकी पनि थिइनँ।

कृष्ण श्रेष्ठ, ४१

५५ लाख रुपैयाँ खर्च गरेर घर बनाएको दुई महिना मात्र भएको थियो। पहिलो भूकम्पमा अलिअलिमात्रै क्षति भएको घर दोस्रो भूकम्प आउँदा गर्ल्याम्मै ढल्यो। फलफूल दोकानसहितको त्यो घर आफ्नै अगाडि ढल्दा म कहाँ जाउँ के गरौं जस्तो भएको थियो। तर भाग्यले बाँचिएपछि हिम्मत बिस्तारै बढेर गयो। र, अहिले घर बन्ने क्रममा छ। पहिलो घरको ऋण तिर्नै छ तर फेरि ऋण लिएरै घर बनाउँदैछु।... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

पीडित भन्छन्, 'भूकम्पले कसैको ज्यान नलिने गरी संरचना बनून्'


त्यहाँ अध्ययनका लागि बसोबास गरिरहेका नेपालीहरूले आफूहरू "सङ्क्रमणको त्रास"मा बाँचिरहेको बताएका छन्।

बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासले भने वुहानमा रहेका नेपालीहरूको सम्पर्कमा आफू रहेको र हालसम्म कसैलाई पनि सङ्क्रमण नभएको जनाएको छ।

सबैलाई सतर्क रहन र आवश्यक परे सहायताका लागि तत्काल खबर गर्न सूचित गरिसकेको दूतावासको भनाइ छ।

कोरोनाभाइरस फैलिन सुरु भएको उक्त सहरमा यातायात सेवा बन्द गराइएकाले नेपाल फर्कने विकल्प पनि हाललाई नभएको त्यहाँस्थित नेपालीहरूले बताए।

मध्य चीनको उक्त सहरमा डिसेम्बरमा पहिलोपटक कोरोनाभाइरस देखा परेको थियो।

उक्त भाइरसका कारण हालसम्म २५ जनाको ज्यान गइसकेको छ भने सयौँलाई त्यसले सङ्क्रमित तुल्याइसकेको छ।

बीबीसीका लागि विष्णु पोखरेलले वुहानमा अध्ययनरत चारजना नेपालीसँग त्यहाँको हालको अवस्थाबारे टेलिफोनमा कुराकानी गरेका छन्।

वुहानमा रहेका नेपालीहरूको अनुभव उनीहरूकै शब्दमा:

'उपभोग्य सामानको अभाव देखिन थाल्यो'

बिगेसमान शाक्य, विद्यावारिधि गर्दै

वुहान विश्वविद्यालय

म सन् २०१८ सेप्टेम्बरमा वुहान आएको हुँ। म अहिले नाकरोगबारे विद्यावारिधि गर्दै छु।

श्रीमती र सानो छोराका साथमा हामी सपरिवार विश्वविद्यालय नजिकैको एउटा अपार्टमेन्टमा बस्छौँ।

अहिले यहाँको अवस्था असहज छ। चीनमा यो चिनियाँ नयाँवर्ष र वसन्त उत्सवको बेला हो।

यी पर्वका बेला यहाँ पहिले पनि निकै सुनसान हुने गर्थ्यो। तर अहिलेको अवस्था भने कर्फ्यु लागेको बेलाको जस्तै छ।

मानिसहरू बाहिर निस्किएका छैनन्। मास्क नलगाई कोही पनि बाहिर निस्किँदैनन्।

कोरोनाभाइरस जब मानिसबाट मानिसमा पनि सर्छ भन्ने थाहा भयो त्यसपछि हामी पनि मास्क किन्न गयौँ।

त्यसबेला मास्क नै अभाव भएको थियो। अहिले पनि दैनिक उपभोग्य सामानहरू पाउन निकै गाह्रो भइरहेको छ।

प्राय: पसलहरू बन्द छन्। हुन त उत्सवका कारण पनि यो समय धेरै पसल बन्द हुने गर्थे।

अहिले चाहिँ यो सङ्क्रमणले थप असहज स्थिति बनेको जस्तो लाग्छ।

सर्ने सङ्क्रमण भएकाले हामी सकभर बाहिर निस्किएका छैनौँ। यहाँका नेपालीहरू आपसी सम्पर्कमै रहेका छौँ।

कतिले नेपाल फर्कने प्रयास गरे पनि सफल हुन सकेनन्।

मेरो चाहिँ सानो बच्चा भएकाले मलाई नेपाल जान समस्या छ। बच्चाले मास्क लगाउन मान्दैन।

फेरि यहाँबाट जाँदा हामीमै सङ्क्रमण भएर नेपालसम्म पुग्ने पनि डर हुन्छ।

हुन त यो सङ्क्रमणबाट भएको मृत्युको अवस्था हेर्दा वयस्क... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: वुहानका एक नेपाली भन्छिन्- 'असहाय अनुभव गरिरहेका छौँ'


त्यहाँ एक करोडभन्दा बढी मानिसहरू घरबाट बाहिर निस्किएका छैनन्। तर यस्तो बेला पनि उनीहरूले आफ्नो आत्मबल त्यागेका छैनन्।

चिनियाँ सामाजिक सञ्जालहरूमा प्रेषित भिडिओमा वुहानवासीहरूले एकताको स्वरमा आफू बस्ने भवनका झ्यालझ्यालबाट गीत गाएको सुनिन्छ।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: महामारी फैलिएको वुहान सहरमा यसरी गुन्जियो एकताको गीत


त्यहाँ के भइरहेको छ र त्यसबारे अधिकारीहरूले के गरिरहेका छन् भन्ने विषयामा यहाँ सचित्र विवरण प्रस्तुत गरिएको छ।

अभूतपूर्व सङ्ख्यामा सङ्क्रमण र मृत्यु

भारतमा नयाँ भेरिअन्टको पनि असरले गर्दा सङ्क्रमण तथा बिरामीको मृत्यु हुने सङ्ख्या तीव्र गतिमा बढिहरेको छ।

सोमवार लगातार पाँचौँ दिन त्यहाँ रेकर्ड सङ्ख्यामा नयाँ सङ्क्रमितहरू फेला परे। सर्वाधिक सङ्ख्यामा दैनिक मृत्यु पनि भयो।

तर सङ्क्रमणका मामिलाको अनि मृत्युको वास्तविक सङ्ख्या अधिकारीहरूले दिएकोभन्दा निकै धेरै हुनसक्छ। कैयौँ मानिसहरूले परीक्षण गराएका छैनन् वा गराउन सङ्घर्षरत छन्। ग्रामीण भेगमा भएका कैयौँ मृत्युको दर्ता पनि गरिँदैन।

राजधानी दिल्लीमा चिकित्सकहरूले मानिसहरू अस्पतालबाहिर मरिरहेको विवरण दिएका छन्।

भारतले हालसम्म कुल एक करोड ७३ लाख जनामा कोभिड भएको र दुई लाख जनाको भएको पुष्टि गरेको छ। भाइरोलजिस्टहरू त्यहाँ अझै दुईदेखि तीन सातासम्म सङ्क्रमण दर बढिरहने ठान्छन्।

सघन उपचार शय्या एकदमै थोरै बाँकी

देशमा सघन उपचारका वार्डहरूको सधैँ अभाव हुने गरेको छ। बिरामीका आफन्तहरूले आफ्ना मान्छेका निम्ति शय्या खोज्न धेरै टाढासम्म पुग्ने गर्छन्।

करिब दुई करोड मानिसको बसोबास रहेको दिल्लीमा अस्पतालहरू भरिएका छन् र नयाँ बिरामी फर्काइएका छन्।

अस्पताल बाहिरका कैयौँ गल्लीहरूमा गम्भीर बिरामीहरूको भिड लागेको छ। तिनका आफन्त स्ट्रेचर तथा अक्सिजन जुटाउन लागिपरेका छन् अनि अस्पतालका अधिकारीहरूसँग भित्र बस्न ठाउँको निम्ति याचना गरिरहेका छन्।

"हामीले तीन दिनदेखि शय्या खोजिरहेका छौँ," आफ्नी पत्नीलाई सडकमै बसाएका एक पुरुषले रोएटर्स समाचारसंस्थालाई भने।

सोमवार सरकारले सैन्य मेडिकल पूर्वाधारहरू पनि गैरसैनिकका निम्ति उपलब्ध गरायो। साथै सेनाबाट अवकाश पाइसकेका औषधोपचारमा प्रशिक्षित जनशक्तिलाई कोभिड अस्पतालमा मद्दत गर्न पठाइने बतायो।

अक्सिजनको अभाव

भारतभरि अस्पतालहरूले अक्सिजनको अभाव झेलेका छन्। कैयौँ अस्पतालहरूले आपूर्ति सङ्कटबारे सावधान गराउने सूचना टाँसेका छन्।

पीएटीएच अक्सिजन नीड्स ट्र्याकरका अनुसार सबै निम्न, निम्नमध्यम तथा उच्चमध्यम आय भएका देशहरूको तुलनामा अहिले भारतमा सबभन्दा धेरै अक्सिजन माग बढेको छ।

हरेक दिन माग ६-८% बढिरहेको सो संस्थाले जनाएको छ। सो संस्था स्वास्थ्य समस्यासँग जुझ्न विश्वव्यापी संस्था एवं निकायहरूसँग मिलेर काम गर्ने गर्छ।

दिल्लीको मणिपाल... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस भारतः कोभिड सङ्कटको सचित्र वर्णन


त्यहाँ कोभिड-१९ नाम दिइएको उक्त रोगको प्रकोप फैलिएपछि एकै दिनमा मृत्यु हुने मानिसको यो सर्वाधिक सङ्ख्या हो।

नयाँ सङ्क्रमण भएका मानिसको सङ्ख्या पनि ह्वातै बढेको छ। त्यहाँ थप १४,८४० जनामा उक्त भाइरसको सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छ।

यससँगै मृतकहरूको कुल सङ्ख्या १,३५० र सङ्क्रमण भएका बिरामीको सङ्ख्या झन्डै ६०,००० पुगेको छ।

मङ्गलवारसम्म नयाँ सङ्क्रमणको सङ्ख्या स्थिर भएको देखिएको थियो।

यसैबीच चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीले हुबे प्रान्तका सचिवलाई हटाएर शाङ्घाईका पार्टी प्रमुखलाई त्यहाँ पठाएको सरकारी सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्।

हुबेमा कोरोनाभाइरसको प्रकोप फैलिएपछि पार्टी पदाधिकारीहरूमा गरिएको यो सबैभन्दा ठूलो परिवर्तन हो।

केही दिनअघि सरकारले स्वास्थ्यसेवाबाट केही अधिकारीहरूलाई पदमुक्त गरेको थियो।

रोग पुष्टि गर्ने नयाँ विधि

चीनभरि भएका सङ्क्रमित मानिसमध्ये ८० प्रतिशत हुबेका हुन्।

उक्त प्रान्तले अहिले चिकित्सकीय रूपमा रोग निदान भएका मानिसको सङ्ख्यालाई मात्र सङ्क्रमण पुष्टि भएको तथ्याङ्कमा समाविष्ट गर्ने थालेको छ।

अब न्यूक्लेइक एसिड परीक्षणमा मात्र निर्भर नभएर सङ्क्रमणका लक्षण तथा सीटी स्क्यान गर्दा फोक्सोमा परेको असर देखिए मात्र रोग लागेको पुष्टि गरिनेछ।

वुहानमा ज्यान गुमाउने २४२ मध्ये १३५ मा त्यसरी नै रोगको पुष्टि गरिएको थियो।

अर्थात् नयाँ परिभाषा अनुसरण नगर्दा पनि बुधवार १०७ जनाको मृत्यु भएको थियो।

नयाँ सङ्क्रमण भएका कुल १४,८४० मध्ये १३,३३२ जनामा नयाँ विधिबाट रोग लागेको पुष्टि भएको थियो।

अहिलेसम्म उक्त प्रान्तमा सङ्क्रमण भएको व्यक्तिको सङ्ख्या ४८,२०६ पुगेको छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको चिन्ता

मङ्गलवारसम्म नयाँ सङ्क्रमणको सङ्ख्या स्थिर भएको परिप्रेक्ष्यमा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका प्रमुखले चीनमा देखा परेको उक्त प्रकोपलाई अतिसावधानीपूर्वक लिनुपर्ने बताएका थिए।

जिनिभामा भएको एउटा सम्मेलनमा बोल्दै टेड्रोस एड्हानोम गेहब्रेयससले व्यक्ति वा देशैविरुद्ध यसबारे भ्रम फैलाउँदा त्यसले प्रकोप न्यूनीकरणका लागि गरिएका प्रयासमा असर पार्ने बताए।

"यो प्रकोप अझै पनि जुनसुकै दिशामा जान सक्छ। सङ्क्रमितको सङ्ख्याबारे बताउने देशहरूको सङ्ख्या पनि फेब्रुअरी ४ यता परिवर्तन भएको छैन।"

गत डिसेम्बरदेखि फैलिएको उक्त भाइरसलाई परास्त गर्न सयौँको सङ्ख्यामा जनस्वास्थ्य अधिकारी, सरुवा रोग नियन्त्रणका अधिकारी र वैज्ञानिकहरूले... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: कोभिड-१९ ले चीनको हुबे प्रान्तमा एकै दिनमा २४२ जनाको ज्यान लियो, बिरामीको सङ्ख्या पनि ह्वात्तै बढ्यो


त्यहाँ कोभिड-१९ले १६९ जनाको ज्यान गइसकेको छ भने ४७८ जना निको भइसकेका छन्।

सबभन्दा धेरै सङ्क्रमित पश्चिमी राज्य महाराष्ट्रमा देखिएका छन् जहाँ ११ सयभन्दा धेरै सङ्क्रमित भइसके। त्यसपछि तमिलनाडुमा ७ सयभन्दा धेरै र दिल्लीमा करिब साढे ६ सय सङ्क्रमित छन्।

नेपालसँग सिमाना जोडिएका बिहारमा ३९ जना, पश्चिम बङ्गालमा १ सयभन्दा धेरै र उत्तराखण्डमा ३५ जना सङ्क्रमित भएको जनाइएको छ।

धेरै सङ्क्रमित देखिएका 'हटस्पट'मा 'सील'

भारतभरि मार्च २४ देखि 'लकडाउन' वा आवतजावतमा बन्देज लगाइएको छ।

तर यसबीच केही ठाउँमा सङ्क्रमण तीव्र विस्तार भएपछि ती ठाउँलाई स्थानीय रूपमा 'सील' गरिएको छ।

खासगरी दिल्ली र उत्तर प्रदेशका कतिपय 'हटस्पट' भनिएका त्यस्ता धेरै सङ्क्रमित भएको स्थानहरूलाई आवतजावतमा पूर्णतया: बन्देज लगाउने गरि सुरक्षाकर्मी खटाएर 'सील' गरिएका छन्।

दिल्लीमा झन्डै दुई दर्जन ठाउँ त्यसरी 'सील' गरिएको मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवालले जानकारी दिएका छन्।

नेपालसँग सिमाना जोडिएको उत्तर प्रदेशमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणले सबभन्दा धेरै प्रभावित १५ जिल्लाका १०४ 'हटस्पट'लाई पूर्ण रूपमा 'सील' गरिने निर्णय भएको छ।

त्यसरी 'सील' गरेर ती ठाउँमा फैलिएका सङ्क्रमणलाई अन्यत्र विस्तार हुन नदिइने बताइएको छ।

अर्थतन्त्र स्वाहा हुने डर

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण आर्थिक गतिविधिमा लगाइएका बन्देजका कारण विश्वका अग्रणी अर्थतन्त्रहरू धरमराइरहेका छन्।

यसको प्रभावले संसारमा डेढ अर्ब मानिस बेरोजगार हुने चिन्ता अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठनले व्यक्त गरेको छ।

विश्वको छैटौँ ठूलो अर्थतन्त्र भारतको हालतपनि चिन्ताजनक बनेको छ।

त्यहाँ कतिपय विज्ञहरूले भारतले गत तीन दशकमा हासिल गरेका आर्थिक प्रगति निमिट्यान्न हुनसक्ने चेतावनी दिएका छन्।

अर्थात् करोडौँ मानिस फेरि गरिबीको रेखामुनि धकेलिन सक्छन्। गरिब किसान तथा मजदुरको खल्तीमा पैसा हुने छैन भने मध्यम वर्गका लाखौँ मानिस या त बेरोजगार हुन या त कम तलब थाप्न बाध्य हुनेछन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: भारतमा झन्डै ६ हजार सङ्क्रमित, ठाउँठाउँमा ‘सील’


त्यहाँ गतिरोध जारी छ र युद्ध सकिने कुनै सङ्केत देखिँदैन। आखिर किन त्यस्तो भइरहेको छ त? बीबीसी सम्वाददाता दाउद आजमीको रिपोर्ट।

सन् २००१ मा अमेरिकाले अफगानिस्तानमाथि हमला गर्दा त्यहाँको स्थिति अहिलेको जति खराब थिएन। १७ वर्षअघि तालिबानलाई च्युत गरिएको थियो।

तर अहिले आएर अझ बढी प्रान्तहरूमाथि उनीहरूको नियन्त्रण छ।

पकड

अमेरिकी इतिहासलाई हेर्दा अफगानिस्तान युद्ध उसको लागि सबैभन्दा लामो युद्ध हो।

समयसँगै सङ्घर्ष चर्किएको मात्रै छैन, बरू जटिल पनि हुँदै गएको छ।

काबुलमा आत्मघाती आक्रमण, दर्जनौँको मृत्यु

अफगानिस्तान: गज्नीमा 'मानवीय सङ्कट'

तालिबानको अपहरणमा १५० बसयात्री

आक्रमण लगातार हुने गरेका छन्, त्यो पनि ठूलो स्तरमा र त्यसमा थुप्रै मानिसले ज्यान गुमाइरहेका छन्।

तालिबान लडाकु र अमेरिका तथा उत्तर एट्लान्टिक सन्धि संगठन-नेटो समर्थित अफगान सरकार दुवै पक्षले प्रदेशहरूमाथिको आफ्नो पकड जमाउने प्रयत्न गर्दै आएका छन्।

काबुलदेखि दक्षिणमा पर्ने रणनीतिक महत्त्वको गजनी प्रान्तको राजधानीमा गत अगस्ट १० मा तालिबान लडाकुहरूले धावा बोलेका थिए।

अफगान सुरक्षा बल र हवाई हमलासँगै लडाकुहरू पछि हट्न बाध्य भए।

नियन्त्रण

मे १५ मा तालिबान लडाकुहरू इरानसँगको सीमा नजिकै पर्ने पश्चिमी फराह प्रान्तको राजधानी प्रवेश गरे।

सरकारी फौजको आक्रमणबाट पछाडि हट्न लडाकुहरू बाध्य भइरहँदा कैयौँ मानिस मारिए र घाइते भए।

अरू शहर र जिल्लाका केन्द्रहरू पनि तालिबान लडाकुको हमलाको खतरामा रहिआएका छन्। हेलमन्द र कान्दहार प्रान्तको ठूलो हिस्सामाथि तालिबानको नियन्त्रण छ।

ती क्षेत्रमा अमेरिकी, ब्रिटिश र अरू देशका सेना मारिएका दृष्टान्त पनि छन्। त्यहाँ सर्वसाधारण मारिएको आँकडा पनि सानो छैन।

संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार सन् २०१७ मा १० हजारभन्दा बढी मानिसहरू मारिए र सन् २०१८ मा त्यो सङ्ख्या अझ बढ्नसक्छ।

अफगानिस्तानमा सङ्घर्ष चर्किनुका पाँचवटा प्रमुख कारण छन्:

१. सरकारी फौज र लडाकु दुवै पक्षले आ-आफ्नो प्रभाव र थप क्षेत्रमा नियन्त्रण बढाउन प्रयत्नशील छन्।

२. सन् २००१ को अमेरिकी रणनीतिको प्रभावकारितामाथि प्रश्न उठाइएको छ। एक दशकअघि अमेरिका र अफगान सरकारले अफगानिस्तानमा १५ हजार लडाकु भएको अनुमान गरेका थिए। अहिले तिनीहरूको सङ्ख्या ६० हजार पुगिसकेको अनुमान छ।

३. अफगानिस्तानमा इस्लामिक स्टेट समूहको उदयसँगै त्यहाँ हिंसा र बर्बरता बढेको छ। पछिल्ला... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अफगानिस्तानको अवस्था थप किन बिग्रिँदैछ


त्यहाँ जुम्ल्याहाहरूको जन्मदर उच्च छ।

बीबीसी न्यूजले केही जुम्ल्याहासँग कुराकानी गरेको छ र सो स्थानबारे केही जानकारी लिएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

ब्राजिल: यो सहरमा किन धेरै जुम्ल्याहा जन्मिन्छन्?


त्यहाँ तिनको स्थिति खुट्याएर झुत्रा, मैला एवम् खण्डित नोटलाई छुट्याइन्छ। प्रयोग गर्न नसकिने अवस्थाका तर नम्बर देखिने नोटलाई प्रचलनबाट हटाउन नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कले सटहीको सुविधा पनि दिएको छ।

राष्ट्र ब्याङ्कको मुद्रा व्यवस्थापन विभागका अनुसार त्यसरी सङ्कलित नोट फेरि चलनचल्तीमा नजाऊन् भन्ने हेतुले लेखाजोखा गरेपछि थापाथलीस्थित भट्टीमा जलाउने गरिएको  छ।

राष्ट्र ब्याङ्क मुद्रा व्यवस्थापन विभागका प्रमुख लक्ष्मी प्रपन्न निरौलाले भने, "विभिन्न ब्याङ्क तथा वित्तीय संस्थाबाट पुराना तथा झुत्रा नोटहरू केन्द्रीय ब्याङ्कमा जम्मा भएपछि ती नोटहरू फेरि चलनचल्तीमा ल्याइँदैन, कानुनी प्रक्रिया पुर्‍याएर जलाइन्छ।"

विभागका अनुसार गत आर्थिक वर्षमा ५६ अर्ब रुपैयाँ बराबरका नोट नष्ट गरियो।

यसै हप्ता मात्रै झन्डै १२ करोड रुपैयाँ बराबरका झुत्रा नोट जलाइयो।

तर केही वर्षयता चलनचल्तीमा जान अयोग्य नोटको परिमाण बढेको राष्ट्र ब्याङ्कले जनाएको छ।

राष्ट्र ब्याङ्कले नोट नष्ट पार्ने कामलाई धुल्याउनु भन्छ।

आर्थिक वर्ष २०७२/७३ मा ३८६ अर्ब रुपैयाँ, २०७३/७४ मा ४३१ अर्ब रुपैयाँ र २०७४/७५ मा ४९४ अर्ब रुपैयाँ चलनचल्तीमा रहेको नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कले जनाएको छ।

नोटको आयु कति?

आर्थिक वर्ष २०७०/७१मा १९ अर्ब रुपैयाँ, २०७१/७२मा ४० अर्ब रुपैयाँ, २०७२/७३ मा २६ अर्ब रुपैयाँ र २०७३/७४ मा २५ अर्ब रुपैयाँ बराबरका नोट प्रचलनबाट खिचिएको राष्ट्र ब्याङ्कको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

सामान्यतया नेपाली नोटहरूको आयु दुई किसिमको हुने राष्ट्र ब्याङ्कका अधिकारीहरूको भनाइ छ।

पहिलो, ५०० र १००० रुपैयाँ दरका नोटको आयु सरदर साढे तीन वर्ष हाराहारीको हुन्छ भने पाँचदेखि १०० रुपैयाँ दरका नोटको आयु सरदर साढे दुई वर्षको हुने उनीहरू बताउँछन्।

तर यसबारेमा कुनै स्वतन्त्र अध्ययन भने भएको देखिँदैन।

राष्ट्र ब्याङ्कले पाँच देखि १०० रुपैयाँ दरका नोट छपाउँदा प्रतिनोट झन्डै  एक रुपैयाँ ६५ पैसा खर्च हुने जनाएको छ। पाँच सय तथा १००० दरको नोट छपाउँदा भने प्रति नोट झन्डै दुई रुपैयाँ ६४ पैसा खर्च हुन्छ।

पाँच सय र १००० रुपैयाँ दरका नोटमा प्रयोग हुने कागजको गुणस्तर राम्रो हुने भएकोले सानो दरका नोटको तुलनामा तिनको आयु लामो हुन्छ।

कसरी छानिन्छ नोट?

निरौलाका अनुसार झुत्रा, मैला, च्यातिएका, लेखिएका तथा अङ्गभङ्ग भएका नोटहरू केन्द्रीय ब्याङ्कको मुद्रा व्यवस्थापन विभाग र उपत्यका बाहिरका सातवटा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

काम नलाग्ने नेपाली नोटको परिमाण बढ्दो, राष्ट्र ब्याङ्कले यसरी जलाउँछ हजार र पाँच सयका नोट


त्यहाँ दोस्रो दिन पनि उक्त भाइरसबाट सङ्क्रमित भएका मानिसको सङ्ख्या ह्वात्तै बढेको देखिएको छ।

प्रधानमन्त्री चुङ स्ये-क्यूनले अहिले देशमा सङ्कटकालीन अवस्था भएको टिप्पणी गरेका छन्।

दक्षिणी सहरहरू डेगु र चङ्डोलाई "विशेष हेरचाह क्षेत्र" घोषणा गरिएको छ। डेगुका सडकहरू अहिले प्राय: सुनसान छन्।

परीक्षणमा कतिपय सैनिकहरूमा पनि कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पाइएपछि दक्षिण कोरियाले सेनालाई पनि निश्चित घेरामा सीमित गरेको छ।

दक्षिण कोरियाको स्थिति के छ?

एउटा धार्मिक समूहका सदस्यहरूमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण व्याप्त रहेको पाइएपछि अधिकारीहरूले त्यसका ९,००० सदस्यलाई आफैँ क्वारन्टीनमा बस्न भनेका छन्।

त्यहाँ शुक्रवार ५२ जनामा कोरोनाभाइरस देखिएको पुष्टि भएको छ। अघिल्लो दिन ५३ मानिसमा सङ्क्रमण भएका बताइएको थियो।

दक्षिण कोरियामा अब कुल १५६ जनामा कोरोनाभाइरस रहेको पुष्टि भएको छ। चीनबाहिर र जापानको तटनजिकै रोकिएको एउटा क्रूज पानीजहाजमा भएका सङ्क्रमित मानिसको सङ्ख्यापछि त्यो ठूलो सङ्ख्या हो।

यसै हप्ता केहीअघि चेओङ्डो सहरमा अधिकारीहरूले दक्षिण कोरियामा पहिलो पल्ट एक मानिसको मृत्यु कोरोनाभाइरसका कारण भएको जनाएका थिए।

ती पुरुष एउटा मानसिक स्वास्थ्य उपचार केन्द्रमा लामो समयदेखि उपचाररत बिरामी थिए।

त्यहाँ उनीसहित अन्य १४ जनामा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएको थियो।

अहिले अन्यत्रको स्थिति के छ?

विश्वमा अहिलेसम्म ७६,००० भन्दा बढी मानिसमा कोभिड-१९ भएको पुष्टि भएको छ भने २,२४७ जनाको मृत्यु भएको छ।

अधिकांश सङ्क्रमण र मृत्युका घटना चीनमा भएका छन्।

चीनमा ७५,००० जनामा सङ्क्रमण भएको र २,२३६ जनाको मृत्यु भएको तथ्याङ्क छ।

उक्त भाइरस विश्वका विभिन्न देशमा पनि फैलिएको छ।

एशिया, युरोप, अमेरिका र अफ्रिकामा केही व्यक्तिको मृत्यु पनि भएको छ।

कोरोनाभाइरसबारे थाहा पाउनुपर्ने पाँच कुरा

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: दक्षिण कोरियामा सङ्क्रमण बढ्दा रोकथाम गर्ने उपाय तीव्र


त्यहाँ नेत्रविक्रम चन्द नेतृत्वको पार्टीले चन्दा माग्ने, कुटपिट गर्ने र राजीनामा दिन दबाव दिने गरेको जनप्रतिनिधिहरूले गुनासो गरेका छन्।

ती गतिविधि विगतको माओवादी विद्रोहको झल्को दिने खालका देखिन्छन्।

त्यहाँका जनप्रतिनिधिहरूका अनुसार विगतमा हतियार लिएरसँगै लडेकाहरूले नै निर्वाचित जनप्रतिनिधिलाई तारो बनाउदै चन्दा माग्नेदेखि लिएर पद छाड्ने सम्मका दबाव दिँदै आएका छन्।

पूर्वसहकर्मी

विगतमा माओवादी लडाकु रहेका वीरबहादुर खत्री गएको निर्वाचनमा गङ्गादेव गाउँपालिकाको अध्यक्षमा निर्वाचित भए।

अध्यक्ष निर्वाचित भएपछि 'कथित जनप्रतिनिधि' भनेर सम्बोधन गरिएको एउटा पत्र उनलाई आयो। त्यसमा उनलाई पद त्याग्न दबाव दिइएको थियो।

खत्रीका अनुसार सो पत्र लिएर उनकै एक पूर्वसहकर्मी आएका थिए।

‘कारवाही गर्नुपर्ने त प्रचण्डजीहरूलाई हो’

उनी भन्छन्, "कथित अध्यक्ष भनेर लेखेको पत्र दिए, 'कथित काटेर लैजाऊ' भनेँ। अहिले उनीहरूले मलाई दबाब दिएका छन्। पहिले पनि युद्ध लडेको मान्छे म। मलाई नै कारबाही गर्ने भनेर हल्ला चलाइएको छ। सदरमुकाममा सुरक्षाका सबै निकाय छन्, तर गाउँमा छैनन्। उनीहरूले मान्छे कुट्ने काम गरिरहेका छन्, चन्दा मागिरहेका छन्।"

रोल्पाको माडी गाउँपालिकाको अवस्था पनि त्यस्तै छ।

'जनसरकार'को अभ्यास?

त्यहाँका एक जनप्रतिनिधिलाई भ्रष्टाचारमा संलग्न भएको भनी चन्दको पार्टीले बनाएको 'जनसरकार'ले कारबाहीसमेत गरेको गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष धनीकला घर्ती बुढामगर बताउँछिन्।

उनी भन्छिन्, "हाम्रो एकजना वडासदस्यलाई भ्रष्टाचार गरे भनेर कालोमोसो दले, उनको घर कब्जा गरेर झन्डा गाढेका छन्।"

जनप्रतिनिधिहरूका अनुसार रोल्पाका प्राय: सबै गाउँपालिकाहरूमा चन्दको पार्टीले 'जनसरकार' गठन गरेको छ।

लुङ्ग्री गाउँपालिकाका अध्यक्ष दुर्गाबहादुर खड्काले जनप्रतिनिधिहरूलाई उनीहरूले आर्थिक सहयोगको रूपमा एक महिनाको तलब दिन समेत दबाव दिँदै आएको बताउँछन्।

खड्का भन्छन्, "हाम्रा वडाध्यक्षहरूलाई राजीनामा दिन पत्र थमाएका छन्। सँगसँगै एक महिना वा सोभन्दा बढीको तलब दिन भनिरहेका छन्।"

तर  उनीहरूले तलब दिए कि दिएनन् भन्ने थाहा हुन सकेको छैन।

विगतको माओवादी विद्रोहकै झल्को दिने खालका यस्ता गतिविधिले जिल्ला सदरमुकाम लिवाङलाई अहिलेसम्म नछोए पनि गाउँमा भने एक प्रकारले सम्भावित त्रासको प्रतीक्षा गरेजस्तो अवस्था देखिएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

रोल्पा: फेरि सशस्त्र द्वन्द्वकालको झल्को


त्यहाँ मुसा समाउन ल्यारी नाम गरेको एउटा बिरालो पनि पालिएको छ।

त्यो बिरालोले प्रधानमन्त्री कार्यालयको ढोका ढक्ढक्याएर भित्र पस्न खोजेपछि के भयो?

हेर्नुहोस्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

बिरालोले ब्रिटिश प्रम कार्यालयको ढोका ढक्ढक्याएपछि...


त्यहाँ विद्यार्थीहरूले प्रत्येक हप्ता कम्तीमा २५ वटा प्लास्टिक ल्याउनुपर्ने हुन्छ। सन् २०१८ मा सुरु भएको उक्त योजना स्थानीय बासिन्दाले प्लास्टिक जलाउने गरेको थाहा पाएपछि सुरु गरिएको हो।

पर्यावरणसम्बन्धी जनचेतना बढाउने उक्त अभियान अक्षर फोरमले गरेका थुप्रै त्यस्ता कार्यमध्ये एक हो। विद्यार्थीहरूले औपचारिक ज्ञानसहित सीपमूलक शिक्षा पनि प्राप्त गरून् भन्ने उद्देश्यका साथ उक्त विद्यालय सञ्चालन गरिएको छ।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारतको यो विद्यालयमा प्लास्टिक नै मासिक शुल्क


त्यहाँ विद्यालय र विश्वविद्यालयहरू मार्च १५ सम्म बन्द हुने अधिकारीहरूले बताएका छन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण इटलीमा हालसम्म १०७ जनाको मृत्यु भइसकेको छ। त्यो युरोपको सबैभन्दा गम्भीर सङ्क्रमण हो।

प्रधानमन्त्री जुजेप्पे कोन्टेले देशको स्वास्थ्यसेवा जोखिममा रहेको बताएका छन्।

देशको उत्तरी क्षेत्रमा ३,००० भन्दा बढी मानिसमा सङ्क्रमण देखिएको छ। तर इटलीका अन्य २० मध्ये १९ क्षेत्रमा पनि सङ्क्रमण फैलिएको पुष्टि भइसकेको छ।

विश्वभरि कस्तो स्थिति छ?

विश्वभरिमा झन्डै ३,२०० जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने ९०,००० बढी मानिस सङ्क्रमित भएका छन्।

बिरामी र मृतकको सर्वाधिक सङ्ख्या चीनमा छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ) ले हालसम्म कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणलाई विश्वव्यापी महामारीका घोषणा गरेको छैन। तर बुधवार जर्मनीका स्वास्थ्यमन्त्रीले अब उक्त भाइरस सङ्क्रमणलाई महामारीको परिभाषामा राख्न सकिने बताएका छन्।

येन्स स्पानले भने, "अवस्था तीव्र रूपमा परिवर्तन भइरहेको छ…। के चाहिँ स्पष्ट हो भने अझै हामी महामारीको चरमोत्कर्षमा पुगेका छैनौँ।"

अहिलेसम्म ८१ देशमा सङ्क्रमण पुष्टि भइसकेको छ। चीनबाहिर इटली, इरान र दक्षिण कोरिया धेरै सङ्क्रमण पाइएका देश हुन्।

इटलीले के गरिरहेको छ?

शिक्षामन्त्री लुचिया चोलिनाले विद्यार्थीले चाँडै कक्षा सुरु गर्नेमा आफू विश्वस्त रहेको बताइन्।

"मेरो प्रतिबद्धता भनेको हाम्रा सबै विद्यार्थीलाई आवश्यक सार्वजनिक सेवाको सुनिश्चितता गर्नु हो," उनले भनिन्।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमले स्वास्थ्य विशेषज्ञहरू तथा इटलीको स्वास्थ्य मन्त्रालय विद्यालय बन्द गर्ने पक्षमा रहेको जनाएका छन्।

स्वास्थ्य विशेषज्ञहरू फुटबल प्रतियोगिताहरू पनि बन्द ढोकाभित्र खेलियोस् भन्ने चाहन्छन्।

कतिपय खेल प्रतियोगिताहरू पहिले नै स्थगित भएका छन्।

इटलीको नागरिक सुरक्षा निकायले बुधवार कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु हुने मानिसको सङ्ख्या २८ बाट १०७ पुगेको जनाएको थियो।

मिलाननजिकै अवस्थित लोम्बार्ड्री क्षेत्र र उत्तरी भेगका बोलोग्ना र भेनिसनजिकैका ठाउँमा सबैभन्दा धेरै जनाको मृत्यु भएको छ।

यसअघि मिलाननजिकैका ११ वटा नगरमा झन्डै ५०,००० मानिसलाई क्वारन्टीनमा राखिएको भए पनि सङ्क्रमण फैलिन रोकिएन।

सामाचारसस्था रोएटर्सका अनुसार इटली सरकारले अब सिनेमाघर र नाट्यशाला तथा सार्वजनिक कार्यक्रममा पनि रोक लगाउने तयारी गरिरहेको जानकारी पाइएको छ।

सरकारले मस्यौदा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: मृतकको सङ्ख्या ह्वात्तै बढेपछि इटलीमा १० दिन विद्यालय बन्द


त्यहाँ सङ्ख्यामा कम हुँदै गएका प्रजातिको जिराफलाई उद्धार गर्न विशेष प्रकारले निर्माण गरिएको डुङ्गा प्रयोग गर्नु पर्यो।

कसरी भयो त उद्धार? एउटा भिडिओ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

टापूमा फसेका जिराफको डुङ्गाबाट उद्धार


त्यहाँ सचेत भएर बस्न र सुरक्षित स्थानमा जानका लागि भन्दै दशौँ हजार मोबाइलमा एसएमएस पठाइसकिएको थियो।

अहिलेसम्म सुनसरीमा १०० र उदयपुरमा झण्डै ४५० जना मानिसहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको प्रदेश नम्बर १ का प्रहरी प्रमुख ठाकुर ज्ञवालीले बताए।

शनिवार बेलुकीसम्म देशभरमा बाढी पहिरोका कारण ४३ जनाले ज्यान गुमाउनुका साथै २४ जना हराइरहेको गृह मन्त्रालयले जनाएको छ। बाढी-पहिरोबाट देशभरमा दुई हजारभन्दा बढी मानिसहरू विस्थापित हुन पुगेको गृह मन्त्रालयले जनाएको छ।

बाढीको तह घटाउनका लागि कोशी ब्यारेजका कुल ५६ मध्ये ३६ वटा ढोका खोलिएको र थप ढोकाहरू खोल्नका लागि द्विपक्षीय संयन्त्रसँग छलफल भइरहेको सुनसरीका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी चिरन्जिवी गिरीले बीबीसीलाई बताए।

प्रदेश १ का प्रहरी प्रमुख ज्ञवाली भन्छन्: "नदीको सतह बढे पनि बाढीको तत्काल ठूलो जोखिम देखिएको छैन। तर डुबानले धेरै परिवारलाई असर पारेको छ।"

बाढीको त्रास

वाग्मती, दूधकोशी, सुनकोशी, तमोर र सप्तकोशी नदीमा राखिएका मापन केन्द्रमा जलसतह खतराको जनाउ दिने विन्दुमा पुगेपछि कम्तीमा भोलिसम्मका लागि आसपासका मानिसहरूलाई सुरक्षित राख्ने प्रयास भएको अधिकारीहरूको भनाइ छ।

पूर्वी राप्ती, पश्चिम राप्ती, कन्काई, कमला लगायतका नदी आसपासका मानिसहरूलाई समेत सचेत हुन आह्वान गरिएको बताइएको छ।

भोजपुरमा पहिरोले पुरिँदा तीनजना हराइरहेका छन्।

"थुप्रै मानिसहरू पहिल्यै पहिचान भएका विद्यालयजस्ता सार्वजनिक स्थानमा गएर बस्न थालेका छन् भने कति घरमा पानी छिरेपनि अवस्था सुध्रने आसमा निस्केका छैनन्," सुनसरीका सहायक प्रजिअ गिरीले भने।

"यस जिल्लामा मात्र कम्तीमा एक हजार परिवार प्रभावित भएको हाम्रो प्रारम्भिक आकलन छ।"

शुक्रवार सबैभन्दा बढी पानी परेको भए पनि आइतवारसम्म सतर्क रहन आग्रह गरिएको मौसमविद्हरूले बताएका छन्।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले शनिवार विहान जारी गरेको बुलेटिनमा सोमवारसम्म नै पानी नरोकिने जनाएको छ।

"खहरे खोलाहरूको पूर्वानुमान गर्न सकिँदैन। तर ठूला खोलामा बाढी आउँदा खहरेहरूतर्फ पनि त्यसको प्रभाव भइरहेको देखिन्छ," जल तथा मौसम विज्ञान विभागका वरिष्ठ जलस्रोतविद् विक्रम श्रेष्ठले बताए।

मझौला र ठूला नदीमा बाढी आएपछि कम्तीमा एक दिनसम्म नघट्ने सम्भावना हुने विज्ञहरू बताउँछन्।

प्रदेश दुईमा धेरै प्रभाव

रौतहट जिल्लाको गौरमा समेत डुबान बढेर पाँच फिटसम्म पुगेकोमा बैरगनिया... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

तराईमा थुप्रैतिर डुबान, ठूला नदीमा खतराको सङ्केत


त्यहाँ सर्पको मासुले यौनशक्ति बढाउँछ भन्ने लोकमान्यता छ।

जथाभावी वनबाट सर्पहरू समातिँदा त्यहाँको पारिस्थितिक प्रणालीमा नराम्रो प्रभाव पर्ने वन्यजन्तुविद्हरू बताउँछन्।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भियतनाम: यौनशक्ति बढाउन सर्पको मासु


त्यहाँ १३ हजार वर्षअघि अन्न कुहाएर बनाइएको मदिराको अंश पनि भेटिएको छ।

अर्धफिरन्ते सिकारीहरूको चिहानको अध्ययन गर्ने क्रममा त्यहाँ प्राचीन भट्टी भेटिएको हो।

यसअघि पाँच हजार वर्षदेखि मात्र अन्न कुहाएर मदिरा बनाउन थालिएको भन्ने मान्यता थियो। तर यो नयाँ प्रमाणले मदिराको इतिहासमा परिवर्तन हुने देखिन्छ।

रोटी बनाउँदा मात्रै मदिराको उत्पादन हुन्थ्यो भन्ने पुरानो मान्यतालाई पनि यसले फेरिदिनेछ।

तर अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार रोटी पहिला कि मदिरा पहिला बनाउन थालिएको हो त्यो भन्न चाहिँ गाह्रो छ।

'जर्नल अफ आर्किअलजिकल साइन्स: रिपोर्ट्स' को अक्टोबर अङ्कमा प्रकाशित लेखमा मदिरा मृतकको सम्मानमा आयोजना हुने भोजका लागि बनाइने गरेको तर्क गरिएको छ।

"यो मानवनिर्मित सबैभन्दा पुरानो मदिरा भएको प्रमाण हो," अनुसन्धानको नेतृत्व गरेकी स्यान्फर्ड विश्वविद्यालयकी प्राध्यापक ली लिउले स्यान्फर्ड न्यूजलाई बताइन्।

लिउका अनुसार अनुसन्धानकर्ताहरूले अहिले ती नटुफियन मानिसहरूले कस्ता वनस्पति खान्थे भनेर खोजी गर्दैछन्।

नटुफियनहरू पुरापाषाणयुगदेखि नवपाषाणयुगसम्म अस्तित्वमा थिए।

अनुसन्धानकर्ताहरूले गहुँ र जौबाट बनेको मदिराका अंश गुफाभित्र ढुङ्गाको सतहमा बनाइएका खोबिल्टामा भेटेका थिए। त्यही अंशको वैज्ञानिक विश्लेषण गरिएको थियो।

साठी सेन्टिमिटरसम्म गहिरा ती खोबिल्टाहरू ओखलका रूपमा, अन्नपात भण्डार गर्न, ओट, दाल एवम् बोटबिरुवाबाट सङ्कलित रेसा जस्ता सामग्री पिस्न र पकाउन प्रयोग गरिन्थ्यो।

प्राचीन मदिरा लेदो हुन्थ्यो। हिजोआज उत्पादन गरिने बियरभन्दा यो धेरै भिन्न देखिन्थ्यो भन्ने आकलन गरिएको छ।

अनुसन्धानटोलीले प्राचीन मदिराजस्तै पदार्थ बनाएर गुफामा भेटिएको अवशेषसँग तुलना गरेको छ।

त्यसका लागि अन्नलाई उमारेर त्यसबाट माड बनाइयो र पिसिएको लेदोलाई तताइयो। त्यसमा यिस्टयुक्त मर्चा हालेर फर्मेन्टेशन गराइयो।

त्यो प्राचीन मदिरा भने आधुनिक बियरभन्दा सम्भवत: दुर्बल थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

इजरेल: 'चिहान भएको गुफामा प्राचीन भट्टी र मदिरा'


त्यहाँ ७० वर्षका एक व्यक्तिको मृत्यु कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणका कारण भएको थियो, तर उनको मृत्युपछि मात्र कारण खुलेको हो।

अधिकारीहरूले बीबीसी पञ्जाबीका अरबिन्द छाबडालाई बताए अनुसार इटली र जर्मनीबाट फर्किएका सिख समुदायका एक स्थानीय धर्मगुरूले आफ्नै घरमा क्वारन्टीनमा रहन दिइएको सल्लाह मानेका थिएनन्।

भारतमा सङ्क्रमितको सङ्ख्या एक हजार नाघिसकेको छ। पञ्जाबमा मात्र ३० जना सङ्क्रमित भएको पुष्टि भएको छ।

तर विज्ञहरू सङ्क्रमितको सङ्ख्या त्योभन्दा निकै बढी हुनसक्ने त्रासमा देखिन्छन्।

 निकै कम परीक्षण

भारत विश्वमै निकै कम परीक्षण दरभएको देशमा पर्छ तर त्यसलाई तीब्रता दिने प्रयास जारी छ।

एक अर्ब ३० करोड जनसङ्ख्या भएको भारतमा महामारी भएमा त्यसले विपत्ति निम्त्याउने डर देखिन्छ।

बलदेव सिंह नाम पहिचान भएका ती व्यक्ति ज्यान गुमाउनु केहीअघि मात्र ठूलो भिड जम्मा हुने सिख समुदायको पर्व होला मोहल्लामा सहभागी भएका थिए।

छ दिनसम्म चल्ने उक्त उत्सवमा दैनिक १० हजार जति मानिस सहभागी हुने गर्छन्।

उनको मृत्यु भएको एक सातापछि उनका १९ जना नातेदारमा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

एकजना वरिष्ठ अधिकारीले बीबीसीलाई भने, "हालसम्म उनको प्रत्यक्ष सम्पर्कमा आएका ५५० जना मानिसको पहिचान गरेका छौँ र त्यो सङ्ख्या बढ्दो छ।

"उनी बसेको क्षेत्रका १५ वटा गाउँ हामीले बन्द (सील) गरेका छौँ।"

छिमेकी जिल्लाका अन्य पाँचवटा गाउँ पनि सील गरिएका छन्।

भारतमा सङ्क्रमितका कारण ठूलो समूहलाई क्वारन्टीनमा रहनु परेको पहिलो पटक होइन।

राजस्थानको चिन्ता

अर्को प्रदेश राजस्थानस्थित टेक्सटाइल सहर भिलवारामा एकजना बिरामीबाट सङ्क्रमित डाक्टरहरूको एउटा समूहले सयौँ मानिसहरूमा सार्न सक्ने चिन्ता देखिएको छ।

उक्त सहरको छिमेकी गाउँहरूमा सात हजार मानिसहरू घरभित्रै क्वारन्टीनमा छन्।

भारतमा २१ दिनको निम्ति लकडाउन घोषणा गरिएको छ। तर मानिसहरू खानेकुरा र औषधी जस्ता अत्यावश्यक सामग्री किन्न बाहिर जान पाउँछन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: एकजनाका कारण ४० हजार मानिस क्वारन्टीनमा


त्यहाँका चिहानमा लुटपाट हुने क्रम बढेको छ।

लग सान्टेरिया नामक धार्मिक समूहको रीतिरिवाजमा मान्छेको हड्डी प्रयोग हुने भएकाले चिहानबाट मानव अस्थिपञ्जरको चोरी र बिक्री हुन्छ। आपराधिक समूहहरू चिहानमा सुनको दाँत र मूल्यवान् आभूषण पनि खोज्छन्।

सन् २०१६ मा सरकारले चिहानको सुरक्षाका लागि प्रहरी गस्ती बढाइएको बताएको थियो। हेर्नुहोस् भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भेनेजुएला सङ्कट: लुटेराको तारोमा कराकसका चिहान


त्यहाँका मानिस हिउँदमा पानीका लागि घन्टौँसम्म हिँडने गर्छन्। वर्षातको बेला भने आकासे पानीले केही भरथेग गर्ने गर्दछ।

मानिसहरूलाई न्यूनतम सेवा र सुविधा उपलब्ध भएपछि मात्र कुनै गाउँलाई नगरपालिका घोषणा गर्ने गरिन्छ।

तर दार्चुलाको महाकाली र शैल्यशिखर नगरपालिकाका मानिसहरू वर्षौँदेखिको पानी संकटबाट अझै मुक्त हुन सकेका छैनन्।

पीडा

शैल्यशिखर नगरपालिकाको वडा नम्बर ४, ६ र ८ का बासिन्दा कैयौँ घन्टासम्म पैदल हिँडेर पानी ओसार्ने गर्द्छन्।

हिउँदमा उनीहरूको दु:ख अझै बढ्छ भने वर्षातको समयमा उनीहरूलाई आकासे पानीमा भरपर्नुपर्ने बाध्यता रहेको छ।

दार्चुला: कैयौँ भागको भारतसँग सम्पर्क विच्छेद

सात कक्षामा अध्ययनरत छात्रा सरस्वती धामी शैल्यशिखर नगरपालिकाको वडा नम्बर ४ मा बसोबास गर्छिन्।

उनी भन्छिन्, "पानी ओसार्न जाँदा पढाइ छुट्छ। पानी ल्याउन धेरै समय लाग्ने हुँदा पढाइ लेखाइ बिग्रिने चिन्ता लाग्छ।"

यो नियती सरस्वती धामीले मात्रै होइन त्यो भेगका स्कुले सबैजसो छात्राले भोगिरहेका छन्।

दार्चुला भौगोलिक रूपमा विकट छ।

बस्ती नजिकै पानीको मुहान नहुँदा मानिसहरू कैयौँ किलोमिटर परसम्म पानी लिन जाने गरेका हुन्।

परी खोला जस्ता खानेपानी योजना सञ्चालन भए पनि पाइप लाइनहरू टुट्ने तथा पहिरो जाने लगायतका समस्या भएकाले बस्तीमा पानी नपुगेको अधिकारीहरू बताउँछन्।

शैल्यशिखर नगरपालिका वडा नम्बर ४ का वडा अध्यक्ष धनिदत्त भट्ट शुद्ध खानेपानीको व्यवस्थाका लागि पहल भइरहेको बताउँछन्।

उनका अनुसार रातापानी, सेतकला र जिम खोली भन्ने ठाउँमा पानीको मुहान तथा खोला भएकाले उक्त ठाउँमा लिफ्ट भनिने बेसीबाट लेकमा पानी तान्न प्रयोग हुने पद्दतीका लागि पहल भइरहेको छ।

त्यो पूरा नभएसम्म सरस्वती धामी जस्ता बालिकालाई पढ्न छोडेर पानी लिन जानुपर्ने बाध्यता हट्ने छैन।

महाकाली पारीका युवाहरूको हातेमालो

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

पानी लिन जाँदा पढाइ बिग्रने बालिकाको चिन्ता


त्यहाँको उच्च अदालतले दिएको आदेश अनुसार अब फारममा उक्त शब्दलाई 'अविवाहित' शब्दले विस्थापित गर्नेछ।

फारममा रहेका अन्य दुईवटा विकल्प 'विधवा' र 'सम्बन्ध विच्छेद भएको' भन्ने शब्द परिवर्तन हुने छैनन्।

विभेदकारी

'कुमारी' शब्द अपमानजनक रहेको तर्क गर्दै आएका महिला अधिकारवादी समूहहरूले अदालतको आदेशको स्वागत गरेका छन्।

त्यस्तै अदालतले दुलहाले पनि फारममा अनिवार्य रूपमा आफ्नो वैवाहिक स्थितिको घोषणा गर्नुपर्ने आदेश दिएको छ।

मुस्लिम बहुल बाङ्ग्लादेशका वैवाहिक कानुनहरू प्रतिबन्धात्मक र विभेदकारी रहेको भन्दै महिला अधिकारवादी समूहहरूले आलोचना गर्थे।

देशका कैयौँ युवती निकै कम उमेरमै मागीविवाह गर्न बाध्य हुने गरेका छन्।

बेहुलाका निम्ति पनि आदेश

बाङ्ग्लादेशको वैवाहिक फारमबाट बङ्गाली भाषाको 'कुमारी' शब्द छ। त्यो हटाउन अदालतको आदेश छ।

'अविवाहित' जनाउन त्यसको प्रयोग हुन्छ तर त्यसको अर्थ 'कौमार्य कायम' महिला भन्ने पनि लाग्छ।

सन् २०१४ मा मुद्दा हालेका अधिकारवादी समूहहरूका वकिलहरूले विवाह फारम अपमानजनक रहेको र त्यसले महिलाको गोपनीयता उल्लङ्घन गरेको तर्क सफलतापूर्वक प्रस्तुत गरेका थिए।

अदालतले फारममा रहेको 'कुमारी'को सट्टामा 'विवाह नगरेकी महिला' भन्ने स्पष्ट जनाउने बङ्गाली शब्द 'अविवाहिता' प्रयोग गर्नुपर्ने आइतवारको आदेशमा उल्लेख गरेको छ।

अदालतले दुलहाले पनि अविवाहित, सम्बन्ध विच्छेद भएको वा विधुर के हो भन्ने खुलाउनुपर्ने छुट्टै आदेश पनि दिएको छ।

आदेश औपचारिक रूपमा प्रकाशित भएपछि केही महिनामै ती परिवर्तनहरू लागु हुने ठानिएको छ।

अब त्यो प्रश्न नसोधिएला...

मुद्दामा संलग्न वकिल अयुनन नहर सिद्दिकीले त्यसलाई 'ऐतिहासिक आदेश' भनी टिप्पणी गरेकी छन्।

आदेशले बाङ्ग्लादेशमा महिला अधिकार वृद्धिमा सघाउने आशा आफूले गरेको उनको भनाइ छ।

एक स्थानीय विवाह पञ्जीकरण अधिकारीले फारममा परिवर्तनहरू गरिनेबारे औपचारिक जानकारीको प्रतिक्षामा आफू र आफ्ना सहकर्मीहरू रहेको बताए।

ती अधिकारी मोहम्मद अलि अकबर सरकारले समाचार संस्था रोयटर्सलाई भने, "मैले ढाकामा थुप्रै विवाह दर्ता गराएको छु। पुरुषलाई आफ्नो वैवाहिक अवस्था खुलाउनु नपर्ने स्वतन्त्रा किन छ, जुन महिलालाई छैन भनेर मलाई अक्सर सोधिन्थ्यो। मैले उनीहरूलाई सधैँ त्यो कुरा आफ्नो हातमा नभएको जवाफ दिन्थेँ।"

"सम्भवत: अबदेखि मलाई त्यो प्रश्न सोधिने छैन", उनले आफ्नो अनुमान सुनाए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

बाङ्ग्लादेशमा ‘कुमारी’को सट्टा ‘अविवाहित’ लेख्न अदालतको आदेश


त्यहाँको एक मस्जिदमा रहेका एक दर्जनभन्दा बढी मानिसमा यसअघि नै कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएको थियो।

एकजनाको सङ्क्रमणको पुष्टि स्वास्थ्य मन्त्रालयको नियमित पत्रकार सम्मेलनमार्फत् मङ्गलवार दिउँसो गरिएको थियो।

साँझ थप १० जनामा पनि सङ्क्रमण पाइएको मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा समिरकुमार अधिकारीले बीबीसीलाई जानकारी दिएका छन्। तीमध्ये ९ जना पुरुष र २ जना महिला रहेका बताइएको छ।

योसँगै नेपालमा कुल सङ्क्रमितको सङ्ख्या ४२ पुगेको छ।

उदयपुर र वीरगञ्जमा लक्षित परीक्षण

वीरगञ्जमा गत साता तीनजनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको र लगत्तै उदयपुरमा धेरै सङ्ख्यामा पुष्टि भएपछि ती दुई स्थानलाई लक्षित गरेर सङ्क्रमणको परीक्षण दायरा फराकिलो पारिएको अधिकारीहरूले बताएका थिए।

ती दुई स्थानमा सङ्क्रमितहरूको सम्पर्कबारे सूचना लिएर शङ्कास्पदहरूको नमुना जाँच भइरहेको बताइएको थियो।

वीरगञ्जमा २२१ जना र उदयपुरमा ३२० जनाको पीसीआर विधिमार्फत् अनि अन्यको द्रुत विधि आरडिटीमार्फत् जाँच भइरहेको मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. विकास देवकोटाले बताएका थिए।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस: उदयपुरमा थप ११ सहित अब सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ४२


त्यहाँको खराब आर्थिक अवस्था र तनावपूर्ण अवस्थालाई कम गर्ने प्रयासमा चालिएको कदम स्वरुप ती कामदारलाई बाँकी रहेको तलब वितरण गर्न थालिएको हो।

हमास उग्रवादी समूहको नियन्त्रणमा रहेको गाजा क्षेत्रका मजदुरहरूलाई तलब वितरण गर्न खाडी राष्ट्र कतारले एक करोड पचास लाख डलर बराबरको रकम उपलब्ध गराएको थियो।

बीबीसी संवाददाता योलाण्ड नेल भन्छिन्, प्यालेष्टिनी सरकारी कामदारहरू आफ्नो बक्यौता तलब थाप्न बिहान सबेरैदेखि लामो लाइनमा बसेका थिए।

सशस्त्र खेमाका अगुवा हमासको नयां प्रमुख

इजरेल-गाजा संघर्षको पृष्ठभूमि - BBC News नेपाली

डलर

केहीले सय डलरको नोट हातमा लिएर तलब वितरणस्थलबाट बाहिरिएका देखिन्थे।

यो मामिलामा इजरेली अधिकारीहरूले केही टिप्पणी गरिसकेका छैनन् तर ती कर्मचारीहरूलाई वितरण गरिने पहिलो किस्ता बापतको रकम एकजना कतारी दूतले सुटकेसहरूमा भरेर गाजा स्ट्रिपमा ल्याएका बताइएको छ।

गाजामा नियन्त्रण कायम राखेको हमासले रोजगारी दिएको प्यालेष्टीनी कामदारहरूको तलबका लागि नौ करोड डलर उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता व्यक्त भएको छ।

इजरेलसँग औपचारिक कुटनीतिक सम्बन्ध नभएको कतार, हमासको लामो समयदेखिको साझेदार हो।

आतंकवादी

हमासलाई इजरेल, अमेरिका र युरोपेली संघले एक आतंकवादी समूहका रुपमा हेर्ने गर्दछन्।

इजरेलले अनुमोदन गरेको एक सम्झौता अन्तर्गत दोहाले गाजामा रहेको एक विद्युत गृहका लागि आवश्यक इन्धन खरिद गर्न सुरु गरिसकेको छ।

यो कदमपछि हालैका दिनमा त्यहाँ विद्युत आपूर्तिमा देखिएको समस्या वर्षौंपछि केहि सहज बन्न पुगेको देखिएको छ।

इजिप्ट र संयुक्त राष्ट्रसंघले इजरेल र हमासबीच दीर्घकालीन युद्धविराम सम्झौता हासिल गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

गाजाका कर्मचारीलाई बक्यौता तलब वितरण सुरु


त्यहाँको मेडिकल रिसर्च एशोसियसनले उक्त जानकारी दिएको हो।

जसअनुसार आइतवार मुम्बईमा छजना र पुणेमा चारजना गरी महाराष्ट्र राज्यमा थप १० जना नयाँ सङ्क्रमित फेला परेका हुन्।

महाराष्ट्रको स्वास्थ्य विभागका अनुसार त्यहाँ ७४ जनामा सङ्क्रमण भेटिएको छ र एकजनाको मृत्यु भएको छ।

आधिकारिक तथ्याङ्क अनुसार भारतमा अहिलेसम्म छजनाको मृत्यु भएको छ।

कतारबाट पुगेकाको मृत्यु

नेपालको सिमाना जोडिएको बिहार राज्यमा दुईजना नयाँ सङ्क्रमित फेला परेको र एकजनाको मृत्यु भएको जनाइएको छ।

राजधानी पटनाको एम्स अस्पतालमा ती व्यक्तिको मृत्यु भएको हो।

स्थानीय पत्रकार नीरज सहायका अनुसार हालसालै ती व्यक्ति कतारबाट फर्किएको बीबीसी हिन्दीले जनाएको छ।

उनको मृत्यु शनिवार भएको थियो र पछि प्राप्त रिपोर्टमा उनमा कोरोनाभाइरस पोजेटीभ देखिएको बताइएको छ।

अस्पतालमा उपचार गराइरहेका अर्का सङ्क्रमित व्यक्ति हालै स्कटल्यान्डबाट फर्किएका थिए।

आइतवारभन्दा अघि बिहारमा सङ्क्रमित व्यक्ति फेला परेका थिएनन्।

इटलीबाट ल्याइए भारतीय विद्यार्थी

इटलीको रोमबाट २६३ जना भारतीय विद्यार्थीलाई भारत पुर्‍याइएको छ।

एयर इन्डियाको एउटा विशेष विमानबाट उनीहरूलाई आइतवार बिहान स्थानीय समयअनुसार करिब सवा नौ बजे दिल्ली पुर्‍याइएको हो।

उनीहरू सबैलाई क्वारन्टीनमा राखिएको छ।

अहिलेसम्म विदेशमा रहेका १६ सयजना भारतीयलाई स्वदेश फर्काइएको छ।

इटली कोरोनाभाइरसबाट निकै प्रभावति हुन पुगेको देश हो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: भारतमा सङ्क्रमितको सङ्ख्यामा वृद्धि, बिहारमा 'पहिलो मृत्यु'


त्यहाँको विदेश मन्त्रालयका एकजना वरिष्ठ अधिकारीले पोम्पेओको ठाउँमा अलि सावधानपूर्वक तथा परिपक्व हिसाबले कुरा गर्ने मानिस आवश्यक भएको बताए। यसअघि प्योङयाङले एउटा नयाँ किसिमको अस्त्रको परीक्षण गरेको जनाएको थियो।

उत्तर कोरियाको विदेश मन्त्रालयका एकजना वरिष्ठ अधिकारी क्वन जङ गनले अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओले "वाहियात कुरा गरेको" आरोप लगाए।पोम्पेओका जथाभाबी अभिव्यक्तिले खतरनाक स्थिति निर्माण गरिरहेको उनले बताए।

गत फेब्रुअरीमा किम र अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पबीच भियतनाममा भएको शिखर सम्मेलन विना सहमति टुङ्गिएको थियो। यसअघि प्योङयाङले एउटा नयाँ किसिमको अस्त्रको परीक्षण गरेको जनाएको थियो। जुन हनोइको सम्मेलनपश्चात् गरिएको पहिलो त्यस्तो परीक्षण हो।

"शक्तिशाली युद्धशीर्ष"

"ट्याक्टिकल गाइडेड वेपन" भनिएको सो अस्त्रबारे त्यहाँको सरकारी समाचारसंस्थाले धेरै जानकारी दिएको छैन तर उसले त्यसमा "शक्तिशाली युद्धशीर्ष" जडान भए‍को उल्लेख गरेको छ।

उत्तर कोरियाले यसअघि पनि यस्तै किसिमको अस्त्र परीक्षण गरेको दाबी गरेको थियो। तर पर्यवेक्षकहरूले त्यसलाई अमेरिकामाथि दबाव सिर्जना गर्ने प्रयासका रूपमा अर्थ्याएका थिए।

उक्त अस्त्रबारे खासै धेरै विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन।

यद्यपि सानो दुरीको अस्त्र भएकोले त्यसबाट संयुक्त राज्य अमेरिकालाई खतरा नरहेको विश्लेषकहरूको धारणा छ। गत वर्ष आफ्नो परमाणुक्षमता "पुष्टि भइसकेको" जनाउँदै प्योङ्याङले अबका दिनमा अन्य महाद्वीपमा हमला गर्न सक्ने लामो दुरीको क्षेप्यास्त्र परीक्षण नगर्ने जनाएको थियो।

उत्तर कोरियाले बलिस्टिक र लामो दुरीको क्षेप्यास्त्रमा समेत अटाउने परमाणुबम बनाएको र उक्त अस्त्र अमेरिकासम्म पुग्न सक्ने दाबी गर्दै आएको छ।

गत हप्ता नेता किमले अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले वार्ताका लागि "सही नियत" लिएर आए थप वार्ता गर्न सकिने बताएका थिए। उत्तर कोरिया अमेरिकाले आर्थिक प्रतिबन्ध हटाओस् भन्ने चाहन्छ भने वाशिङटन कोरियाली प्रायद्वीपमा परमाणु निरस्त्रीकरण होस् भन्ने चाहन्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिकी विदेशमन्त्रीले 'वाहियात' कुरा गरेको उत्तर कोरियाको आरोप


त्यहाँको सरकारी समाचारसंस्थाका अनुसार किमले पारमाणविक अस्त्रको विकासलाई निरन्तरता दिइने र एउटा नयाँ 'रणनीतिक अस्त्र' को विकास गरिने सत्तारूढ दलका अधिकारीहरूलाई बताएका हुन्।

किमले कोरियाली प्रायःद्वीपलाई पारमाणविक अस्त्रमुक्त बनाउने विषयमा अवरुद्ध वार्ता पुनः थाल्न संयुक्त राज्य अमेरिकालाई सन् २०१९ को अन्त्यसम्मको समय दिएका थिए।

तर उनले सम्भावित वार्ताका लागि ढोका खुला राखिएको सङ्केत दिएका छन्। उनले क्षेप्यास्त्र परीक्षण अमेरिकी व्यवहारमा भर पर्ने बताएका छन्।

अमेरिकी प्रतिक्रिया

किमको चेतावनीपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले उत्तर कोरियाली नेताले 'परमाणु निरस्त्रीकरणबारे एउटा सहमतिमा हस्ताक्षर' गरेको बताए।

"मलाई लाग्छ उनी वचन राख्ने मानिस हुन्," संवाददाताहरूसँग फ्लोरिडामा कुरा गर्दै भने।

उत्तर कोरियाले सन् २०१९ मा विभिन्न क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेको थियो

किमको घोषणाप्रति प्रतिक्रिया जनाउँदै अमेरिकी रक्षामन्त्री मार्क एस्परले युद्धको साटो उत्तर कोरियाले शान्ति र समृद्धि रोज्छ भन्ने आफ्नो विश्वास रहेको बताएका छन्।

"यदि किमले राष्ट्रपति ट्रम्पलाई दिएको वचन भङ्ग गरे भने त्यो एकदमै निराशाजनक हुन्छ," उनले सीबीएसलाई भने।

उनका अनुसार ट्रम्पले ठूला सैन्य अभ्यास नगर्ने सहमति व्यक्त गरेपछि किमले अस्त्रपरीक्षण नगर्ने वचन दिएका थिए। "हामीले आफ्नो वचन राखेका छौँ। उनले पनि आफ्नो वचन राख्छन् भन्ने हाम्रो अपेक्षा छ," उनले भने।

परीक्षण स्थगन

सन् २०१७ यता उत्तर कोरियाले कुनै पारमाणविक अथवा लामो दूरीको क्षेप्यास्त्रको परीक्षण गरेको छैन।

गत एप्रिल महिनामा किमले अमेरिका उचित अभिप्राय लिएर आए राष्ट्रपति ट्रम्पसँग तेस्रो शिखर वार्तामा भाग लिन आफू तयार रहेको बताएका थिए।

प्रत्युत्तरमा ट्रम्पले एउटा ट्वीटमार्फत् किमको प्रशंसा गर्दै उनको धारणाको स्वागत गरेका थिए।

गत जुन ३० मा डोनल्ड ट्रम्प उत्तर कोरियाका नेता किमलाई भेट्न दुई कोरियाको सीमामा पुगेका थिए

गत फेब्रुअरीमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र उत्तर कोरियाली नेता किमबीचको दोस्रो शिखर बैठक विफल भएको थियो। उत्तर कोरियाविरुद्ध लगाइएका आर्थिक नाकाबन्दीहरू हटाउन अमेरिका तयार नभएपछि भियतनामको हनोईमा भएको वार्ता विनासहमति टुङ्गिएको थियो।

उत्तर कोरियाले सन् २०१९ को उत्तरार्धमा विभिन्न क्षेप्यास्त्रको परीक्षण गरेको थियो। अमेरिकालाई दबाव दिन गरिएको उसले त्यसको गरेको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

किम जङ-अनः उत्तर कोरियाले नयाँ 'रणनीतिक अस्त्र' विकास गर्ने घोषणा


त्यहाँस्थित नेपालीभाषी समुदायका नेताहरूले बताएअनुसार उक्त विधेयकको विरोधमा आसामका आदिवासीहरूले गरिरहेका आन्दोलनमा नेपालीभाषीहरू पनि सहभागी भइरहेका छन्।

उक्त विवादास्पद विधेयकको भारतका अन्य राज्यहरूमा पनि विरोध भइरहेको छ।

विधेयकले आफ्नो अधिकारलाई सीमित पार्न सक्ने भन्दै आसामका विभिन्न आदिवासीहरूले विरोध जनाइरहेका छन्।

विरोधप्रदर्शनमा नेपालीभाषीहरू पनि सहभागी भएको आसाम गोर्खा सम्मेलनका सभापति रामप्रसाद शर्माले बताए।

विरोधमा सहभागिता

सन् २०१४ देखि २०१९ सम्म आसामबाट सत्ताधारी भारतीय जनता पार्टीका तर्फबाट लोकसभामा सांसद रहिसकेका शर्माले भने, "यहाँका आदिवासीहरू गरेको आन्दोलमा आसाम गोर्खा सम्मेलन र अखिल आसाम गोर्खा छात्र संस्थाले पूर्ण समर्थन गरेर सहभागिता जनाइरहेका छन्।"

"हाम्रा सदस्यहरू दिल्लीमा पुगेर पनि धर्नामा बसेका छन्। अब आसाममा हुने विरोधमा पनि हाम्रो समर्थन र सहभागिता रहनेछ।"

भारतमा नागरिकता विधेयकको चर्को विरोध भएको छ

गत अगस्ट अन्तिम साता सार्वजनिक भएको राष्ट्रिय नागरिक रजिस्टर (एनआरसी)को सूचीमा झन्डै एक लाख नेपालीभाषी नसमेटिएपछि आसामका नेपालीभाषाले त्यसको विरोध गर्दै आएका छन्।

एनआरसीमा छुटेकाहरूका लागि नागरिकता संशोधन विधेयकमा केही व्यवस्था गरिने ठानिएकोमा त्यस्तो हुन नसकेपछि नेपालीभाषीहरूले विरोध जनाएको कतिपयको भनाइ छ।

असन्तुष्टि

आसामका सञ्चारकर्मी सञ्जीव दाहाल भन्छन्, "यो विधेयकमा एनआरसीमा नाम छुटेकाहरूलाई समेट्छ भन्ने आशा थियो।। मानिसहरूलाई तर यहाँका मूल निवासीहरूको चर्को विरोधका कारण खुलेर यो विधेयकको समर्थन गर्न गोर्खाहरूलाई सहज छैन।"

नेपालीभाषीसम्बद्ध दुईवटा संस्थाहरूले त्यहाँका आदिवासीको आन्दोलनमा समर्थन र सहभागिता जनाए पनि धेरै नेपालीभाषीहरू भने अन्योलमा रहेको उनी बताउँछन्।

उनका अनुसार कतिपयले सरकारले नेपालीभाषीहरूसँग गरेको प्रतिबद्धता पूरा नभएको भन्ठानी असन्तुष्टि व्यक्त गरिरहेका छन्।

अफगानिस्तान, पाकिस्तान र बाङ्ग्लादेशबाट आउने गैरमुस्लिम शरणार्थीलाई धार्मिक धरातलमा नागरिकता दिन सकिने व्यवस्था राखिएपछि उक्त विधेयक विवादास्पद बनेको छ।

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले उक्त विधेयक सबैलाई मिलाएर राख्ने र मानवीय मूल्यले भरिएको भारतको शताब्दियौँ पुरानो परम्पराअनुरूप भएको भन्दै त्यसको प्रशंसा गरेका छन्।

लोकसभाले सोमवार राति उक्त विधेयक पारित गरेको थियो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

भारतको विवादास्पद नागरिकता विधेयकमा आसामका नेपालीभाषी पनि असन्तुष्ट


त्यही उमेर समूहमा पर्ने अरुणध्वज अधिकारीले खोप लगाउन नपाएको विषय उठाउँदै मङ्गलवार साँझ ट्विटरमा प्रश्न गरे, "मेरो पालो कहिले आउँछ?"

उनले सन्दर्भ जोड्दै ट्वीट गरेका छन्ः "मैले पहिलो मात्रा खोप पाउन बाँकी नै छ। मानिसहरूले दोस्रो लगाउँदैछन्। ६० देखि ६५ उमेर समूहका मानिसको जीवनले पनि अर्थ राख्छ।"

बीबीसीसँग कुरा गर्दै उनले भने, "६५ वर्षमाथिका मानिसलाई लगाइँदा बुवाले भारतबाट आएको खोप लगाउनुभयो, भाइबुहारीहरूले चीनबाट आएको खोप लगाए। म चाहिँ सरकारले ल्याउँछ अनि लगाउँला भनेर पर्खिएर बसेको छु। मेरो घरमा १२/१५ जनामध्ये म मात्रै खोप लगाउन बाँकी छु। मेरो पालो कहिले आउँछ खोइ?"

अधिकारीले ट्वीट गरेपछि जलस्रोतविद् दीपक ज्ञवालीले पनि आफ्नी श्रीमतीले ६० देखि ६५ वर्ष उमेर समूहमा परेका कारण खोप लगाउन नपाएको भन्दै ट्वीट गरेका थिए।

उनले ट्वीटरमा लेखेका छन्, "मेरी श्रीमती भारतीय खोपका लागि कम उमेरकी भइन् र चिनियाँ खोपका लागि बढी उमेरकी भइन्। उनी पनि खोपको प्रतीक्षामा छिन्।"

उनीहरू जस्तै ६० देखि ६५ उमेर समूहका अधिकांश मानिसले खोप लगाउन पाएका छैनन्।

सरकारले भारतबाट सुरुमा ल्याएको कोभिशील्ड खोप अग्रपङ्क्तिमा रहेर काम गर्ने वर्ग तथा ६५ वर्ष माथिका नागरिकलाई दिएको थियो।

तर झन्डै एक महिनाअघि भारतले आफ्नै देशमा सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढ्न थालेको र खोपको माग धान्न गाह्रो भएको भन्दै खोप निर्यातमाथि अस्थायी रोक लगायो।

त्यसपछि चीनबाट नेपालमा भेरो सेल खोप त भित्रियो तर त्यसको तेस्रो चरणको  परीक्षणका बेला ६० वर्ष माथिकालाई नसमेटिएको भन्दै खोप नलगाउन सुझाइयो।

खोप लगाउन गएका ठाउँमा ६० वर्षभन्दा माथिकालागि भेरो सेल खोप दिन मिल्दैन भनेर फर्काइएको गुनासो मानिसहरूको रहेको छ।

तर कतिपयले भने अन्य खोप आउने अन्योलमाझ ६० देखि ६५ वर्षकै उमेर समूहमा रहँदा पनि चीनको भेरो सेल खोप लगाएको बताएका छन्।

अरुणध्वज अधिकारीले ६० देखि ६५ उमेर समूहमै पर्ने आफ्ना भाइबुहारीले पनि भेरो सेल खोप लगाएको बताए।

तर सरकारले भने त्यसलाई सुझाएको छैन। नेपालमा अहिलेसम्म सबै गरी १९ लाखलाई खोप दिइएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

कहिले पाउलान् खोप?

स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारीले भने, "भारतबाट आउने खोपको निर्यात रोकिएको र चीनबाट आउने खोप ६० वर्षमाथिका मानिसमा परीक्षण नभएकोले ६० देखि ६५ वर्ष उमेरका मानिसहरूले खोपको पहिलो मात्रा लगाउन पाउनुभएको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: अहिले कोभिड खोप नपाएका ६० देखि ६५ वर्ष उमेरका मानिस 'सङ्क्रमणको उच्च जोखिममा'


त्यही घटनाक्रममा गल्फ अफ मेक्सिकोमुनिबाट उत्खनन गरिएको १३० मिटर लामो चट्टानको स्वरूप बनेको थियो।

तलको तस्बिरमा भएको पत्थरमा एउटा विशाल क्षुद्रग्रह पृथ्वीमा बजारिएको केही सेकेन्डदेखि घण्टाभित्र थुप्रिएका थिगरहरू छन्।

उक्त प्रलयकारी घटनाकै कारण पृथ्वीबाट डाइनसोरहरू विलुप्त भएका र स्तनधारी जीवको वृद्धि भएको धारणा अनुन्धानकर्ताहरूको छ।

उक्त घटनाका कारण बनेको खाडलको वास्तविकता यूके र अमेरिकाका अनुसन्धानकर्ताहरूले नेतृत्व गरेको एउटा टोलीले पत्ता लगाएको छ।

सन् २०१६ मा ड्रिल गरेर उनीहरूले क्षुद्रग्रह बजारिएपछि बनेको खाडलको अवशेषको हप्तौँ अध्ययन गरेका थिए।

चिक्शुलुब खाडलबाट सङ्कलित यो चट्टानले एउटा कथा भन्छ

झन्डै २०० किलोमिटर फराकिलो उक्त संरचना अहिले मेक्सिकोको युकाटान प्राय:द्वीपमुनि छ। यसको सबैभन्दा संरक्षित केन्द्रीय भाग चाहिँ चिक्शुलुब बन्दरगाहबाट पर तटीय क्षेत्रमा छ।

अनुसन्धानकर्ताको समूहले चट्टानको गर्भमा रहेको एउटा लामो र विशाल खण्ड बाहिर निकाल्यो। त्यसमध्ये १३० मिटर लामो एउटा भागले भूगर्भशास्त्रीहरूले भन्ने गरेको  सिनजोइक युग अर्थात् स्तनधारीहरूको युगको पहिलो दिनको वृत्तान्त समेटेको छ।

चिक्शुलुब खाडल: जीवनमा परिवर्तन

त्यो विशाल खाडलमाथि कमजोर चुनढुङ्गा भएको क्षेत्रमा सेनोटे भनिने यस्ता खाल्डा बनेका छन्

उक्त खण्डमा चकनाचुर भएका वस्तुहरू थुप्रिएका छन्। तर ती वस्तुहरू यसरी मिलेर बसेका छन् कि त्यसबाट वैज्ञानिकहरू एउटा स्पष्ट निष्कर्ष निकाल्न सक्छन्।

पीँधको २० मिटरतिर सिसाजस्तो अवशेष छ। क्षुद्रग्रह बजारिँदा उत्पन्न ताप र चापको प्रभावले यो चट्टान पग्लियो। तत्काल त्यो खाडलको पीँधभरि फैलियो।

विस्फोटका कारण बनेको तातो पदार्थमा पानी परेपछि क्रमिक रूपमा पग्लिएर जमेको चट्टानका टुक्राहरू बने।

त्यो पानी त्यतिबेला अस्तित्वमा रहेको कम गहिरो सागरबाट गएको थियो। विशाल आकाशीय पिण्ड पृथ्वीमा खस्दा पानी अन्यत्र सरेको थियो, तर पुन: त्यस स्थानमा आएर उम्लिरहेको चट्टानको सम्पर्कमा पुग्दा बलशाली प्रतिक्रिया उत्पन्न भयो।

ज्वालामुखीभित्र बनेको लेदो र समुद्रको पानीको अन्तर्क्रिया हुँदा त्यस्तै किसिमको प्रतिक्रिया देखिन्छ।

यो चरण सुरुका केही मिनेटदेखि एक घण्टासम्म जारी रह्यो। तर पानी निरन्तर आइरह्यो र त्यसले खाडलको मुख पुरियो। मूल भागको माथिल्लो ८०-९० मिटर लामो खण्ड पानीमा भएका भग्नावशेषले बन्यो। अन्तत: त्यो क्रम... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

पृथ्वीबाट डाइनसोर नै लोप हुनेगरी महाप्रलय भएको दिन


त्यो आरोप प्रमाणित भएमा एन म्याकक्लेन अन्तरिक्षबाट अपराध गर्ने पहिलो व्यक्ति हुनेछिन्।

म्याकक्लेनले अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रबाट पूर्वपतिको ब्याङ्क खाता हेरेको तर कुनै गलत नगरेको बताएको न्यूयोर्क टाइम्सले लेखेको छ।

उनसँग छुट्टिएका पति समर वोर्डेनले फेडेरल ट्रेड कमिशनमा यस सम्बन्धमा उजुरी गरेका छन्।

म्याकक्लेन पृथ्वीमा फर्किसकेकी छन्।

न्यूयोर्क टाइम्सलाई उनले एक वकिलमार्फत् आफूले परिवारको आर्थिक अवस्था हेरेर वोर्डेनसँग छोरा हुर्काउन यथेष्ठ पैसा रहे-नरहेको विचार गर्न ब्याङ्क खाता हेरेको बताएकी छन्।

"उनले कुनैपनि गलत काम गरेकी छैनन्," उनका वकिलले भनेका छन्। म्याकक्लेनले अनुसन्धानमा सघाइरहेको पनि बताइएको छ।

म्याकक्लेन र वायुसेनामा गुप्तचर रहेका वोर्डेनले सन् २०१४ मा विवाह गरेका थिए र सन् २०१८ मा सम्बन्ध विच्छेद गर्न निवेदन दिएका थिए।

नासाका अनुसन्धान अधिकारीहरूले दुवैलाई सम्पर्क गरेको न्यूयोर्क टाइम्सले लेखेको छ।

अन्तरिक्षयात्री बने डीजे

सेनाको विमानचालक रहेकी म्याकक्लेनलाई सन् २०१३ मा नासाले अन्तरिक्षयात्रीको रूपमा छानेको थियो।

उनले अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रमा छ महिना बिताएकी थिइन्।

अन्तरिक्षमा कुन कानुन लाग्छ?

अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रको स्वामित्व भएका अमेरिका, रुस, युरोप, जापान र क्यानाडा सहमत भएको व्यवस्थामा अन्तरिक्षयात्री र सामानमा राष्ट्रिय कानुन नै लागु हुन्छ। अर्थात जुन देशको अन्तरिक्षयात्रीले अपराध गरेको हो, त्यही देशको कानुन लागु हुन्छ।

अन्तरिक्ष कानुन अनुसार यदि कुनै अन्य देशको नागरिकले अपराध गरेमा पृथ्वीमा सुपुर्दगी गर्न झिकाउन पनि मिल्छ।

नासाका अधिकारीहरूले भने अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रमा कुनै अपराध भएको बारे जानकारी नभएको न्यूयोर्क टाइम्सलाई बताएका छन्।

नील आर्मस्ट्रङ कसरी चन्द्रमामा टेक्न छानिए

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अन्तरिक्षमा अपराध: पहिलो आरोपको अनुसन्धान गर्दै नासा


त्यो क्रम नरोकिएमा चालु आर्थिक वर्षमा बलात्कारका घटना अघिल्लो वर्षभन्दा दोब्बर हुने देखिन्छ।

प्रहरी प्रधान कार्यालयका अनुसार गत साउनदेखि असोजसम्म ९३ दिनमा देशभरि ६०१ वटा बलात्कारका उजुरी दर्ता भएका छन्।

अर्थात् दैनिक औसत ६.४६ जनाको बलात्कृत भएको देखिन्छ। पीडितमा केही बालकहरू पनि रहेको बताइएको छ।

सो अवधिमा बलात्कारको प्रयास गरिएको भन्दै थप २५२ वटा उजुरी परेको प्रहरी प्रवक्ता उत्तमराज सुवेदीले बताए।

बढ्दो

गत साउन र भदौ दुई महिनामा मात्र छजनाको बलात्कारपछि हत्या भएको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

यो सङ्ख्या विगतको तुलनामा निकै बढी हो।

तर प्रहरी प्रवक्ता सुवेदी महिलामा जागरुकता आएकाले उजुरी गर्ने क्रम बढेको दाबी गर्छन्।

उनले भने, "विगतमा महिला हिंसाका घटनालाई गाउँघरमा ढाकछोप गर्ने चलन थियो तर नेपाल प्रहरीले गरेको प्रयासको जागरुकताका कारण यस्तो उजुरी बढेको हो।"

दाबी

अधिकांश घटनाका अभियुक्त पक्राउ परिसकेको उनको दाबी छ।

प्रहरीका अनुसार गत वर्ष बलात्कारपछि हत्याका १४ वटा घटना भएका थिए भने १,४८९ बलात्कार र ७२७ वटा बलात्कारको प्रयासका घटना भएका थिए।

बलात्कार तथा यौन दुर्व्यवहारका घटना बढ्नुमा कतिपयले दण्डहीनतालाई मुख्य कारण मान्छन् भने कतिपयले नेपालको सामाजिक संरचनालाई दोष दिन्छन्।

बलात्कारसम्बन्धी धेरै मुद्दामा वकालत गरिसकेकी अधिवक्ता सुष्मा गौतम यस्ता घटना बढ्नुका कारणबारे भन्छिन्, "जे गर्दा पनि हुन्छ भन्ने वा यो मेरो परिवार वा गुटको मान्छे हो बचाउनु पर्छ भन्ने मानसिकता हावी हुँदै गएको छ, त्यसले दण्डहीनता बढाएको छ।"

समस्या

अझै पनि धेरै स्थानमा घटनालाई दबाउने तथा पीडितले सामाजिक अपहेलना बेहोर्नुपर्ने अवस्था रहेकाले कतिपय घटना बाहिर आउन नसकेको उनको बुझाइ छ।

नेपालमा १० वर्ष द्वन्द्वपछि धेरैखाले अपराध गर्नेहरूलाई उन्मुक्ति दिइएकाले पनि कानुन लाग्दैन भन्ने प्रवृत्ति विकास भएको गौतमको बुझाइ छ।

उनका अनुसार पीडकले राजनीतिक संरक्षण पनि पाएकाले यस्ता घटना बढेका हुन्।

उनी पछिल्लो समय महिलामा अन्याय सहेर बस्नु हुँदैन भन्ने ज्ञान र आत्मविश्वास विकास भएकाले कतिपय घटनाहरू प्रहरीसम्म आउने गरेकाले पनि सङ्ख्या केही बढेको बताउँछिन्।

दबाव

तर अझै पनि धेरै स्थानमा घटनालाई दबाउने तथा पीडित महिलाले सामाजिक अपहेलना बेहोर्नुपर्ने अवस्था रहेकाले पीडितहरू बाहिर निस्कन नसकेको उनको बुझाइ छ।

प्रहरी प्रवक्ता सुवेदी विशेषगरी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल: प्रतिदिन ६ को बलात्कार, तपाईँ चिन्तित हुनुहुन्छ?


त्यो त्रासदी उनको सम्झनामा:

त्यो साँझको खाना अलि छिटो खाने विचारले म अर्का पाइलट साथी माइकल पोलिकाकोससँग साँझ ६ बजे खान गएँ। होटलमा आउन थालेको तीन-चार महिनामा धेरैजसो राती साढे आठ बजेतिर मात्रै खाना खान जान्थेँ।

हामीले त्यस्तै साढे सात बजेतिर खाना खाइसकेर म सबभन्दा माथिल्लो तलामा रहेको आफ्नो कोठा नम्बर ५२२ मा गएँ। आठ बजेर ४७ मिनेट भएको थियो, म एथेन्समा फोनमार्फत कुराकानी गर्दै थिएँ, लबीमा ठूलो विस्फोट भएको आवाज सुनेँ।

आक्रमणको भोलिपल्ट बिहान इन्टरकन्टिनेन्टल होटलबाट निस्किरहेको धुवाँ

म बाल्कोनीमा गएँ। मैले तल भुइँमा रगतले लतपतिएको मानिस देखेँ। होटलभित्र र बाहिरबाट बन्दुकको गोली चलेको आवाज आइरहेको थियो।

त्यसबेला रेष्टुराँमा आफू नभएकोमा निकै भाग्यमानी सम्झेँ र आफैलाई भनेँ, "भ्यासिलियोस अब बाँच्नका लागि केही गर्नैपर्छ।"

मैले बाल्कोनीको ढोका खुलै राखेँ र मेरो कोठाको ढोकाभित्रबाट बन्द गरेँ।

मेरो कोठामा दुईवटा खाट थिए। ग्रिनेडहरूबाट बच्न एउटा डसना ढोकामा राखेँ। तन्ना, टावल र लुगाहरू बाँधेर एउटा डोरी बनाए ता कि आवश्यक पर्‍यो भने चौथो तलामा जान।

पाइलट र तालिम प्रदायक पनि भएकाले मैले समस्या व्यवस्थापन र निर्णय कसरी गर्ने भन्ने वर्षौंसम्म अध्ययन गरेको छु। त्यसैले रेष्टुराँ वा नाटक हेर्न जाँदा पनि ढोकाको छेउमै वा आपतकालीन ढोकाको नजिकै बस्ने गर्छु।

अब के गर्ने भनेर सोच्न थालेँ। त्यहाँ कति आक्रमणकारी छन् र कहाँ छन् भन्ने मलाई थाहा थिएन। पाचौँ तल्लाबाट हाम फाल्नु पनि राम्रो भएन। त्यसैले मैले आफैले आफैलाई भनेँ- भित्रै बस र आफूलाई बचाउन जे गर्न सक्छौ गर।

किन हो थाहा छैन म अस्वाभाविक रुपमा शान्त थिएँ।

मैले एउटा खाट खजमज्याएँ र अर्कोलाई चिटिक्क राखेँ। बत्ति निभाएँ र बाक्लो पर्दा र कुर्चिको पछाडि अँध्यारोमा लुकेँ।

डेढ घन्टा बित्यो। त्यसबेलासम्म रेष्टुराँ लबी, पहिलो तल्ला र दोश्रो तलामा रहेकाहरू सबैलाई मारेको मलाई थाहा थिएन।

त्यसपछि उनीहरू चौथो-पाँचौ तलामा आएको, छतमा दौडेको सुनेँ। छतमा उनीहरूले अन्तर्राष्ट्रिय फौजको हेलिकप्टरहरू आफ्नो नियन्त्रणमा लिँदै थिए।

मैले करिडरमा गोली हानाहान सुनेँ, अचानक होटलको बिजुली गयो।

मैले मेरा बच्चाको अनुहार सम्झेँ

त्यसपछि मेरो छेउको कोठा नम्बर ५२१ मा उनीहरू पसे, त्यसलाई उनीहरूले त्यो रातका लागि काम गर्ने कोठा बनाए।

मैले मेरो कोठाको ढोकामा गोली हानेको सुनेँ। म लुकिरहेको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

जब तालिबानले आक्रमण गर्‍यो, यी पाइलट खाटमुनि लुके, र मृत्युबाट बाँचे


त्यो परीक्षण प्रदेश ५ का करिब एक सयजनामा परीक्षण गरिने अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्का सदस्य सचिव रहेका कार्यकारी प्रमुख डा. प्रदीप ज्ञवालीका अनुसार उक्त औषधी परीक्षणको अनुमति पाइसकेकाले प्रदेश ५ का अस्पतालहरूमा परीक्षण गरिँदैछ।

उनले भने, "सामान्य लक्षण देखिएकालाई दिने हो, त्यसपछि लक्षण र अस्पताल बसाइ कति घट्यो त्यो हेरिन्छ साथै रगतमा केही परिवर्तन आए नआएको जाँच हुन्छ।"

जेठीमधु र त्रिकटु

उनका अनुसार जेठीमधु र त्रिकटुको मिश्रण बनाएर तयार गरिएको उक्त आयुर्वेदिक औषधी बिरामीलाई खाना खानुअघि खुवाउने हो।

मरीच, पिप्ली (पिप्ला) र सुठो (सुकेको अदुवा) बराबर मात्रामा मिलाएर त्रिकटु बनाइने उनले जानकारी दिए।

डा. ज्ञवालीले भने, "सम्पूर्ण प्रक्रिया पूरा गरेर प्रदेश ५ को समन्वयमा त्यहाँका आयुर्वेदिक केन्द्रका डाक्टरहरू र काठमाण्डूबाट गएको अनुसन्धान टीमको संलग्नतामा आजभोलिमै औषधी दिने योजना छ।"

तर त्यो औषधी गम्भीर समस्या देखिएकाहरूलाई दिइने छैन।

उक्त औषधीबारे यसअघि चीन र भारत लगायतका देशमा पनि अनुसन्धान र अध्ययन भएको र त्यसको साइड इफेक्ट नभएको उनले जानकारी दिए।

अर्को औषधीको पनि 'अध्ययन हुँदै'

कोरोनाभाइरसविरुद्ध फ्याबिपिरबिर नामको औषधीको प्रभावकारिताबारे पनि अध्ययन गर्ने योजना रहेको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

उक्त औषधी नेपालमा पनि उत्पादन भइसकेको बताउँदै डा. ज्ञवालीले भने, "स्वास्थ्य मन्त्रालयले कागजपत्र हेरेर अनुमति दियो र औषधी व्यवस्था विभागले विश्लेषण अनुमति दिएमा हामी अनुसन्धान गर्ने तयारीमा छौँ।"

त्यो औषधी पनि गम्भीर बिरामीलाई नभइ सामान्य लक्षण रहेका बिरामीलाई खुवाउने बताइएको छ।

एन्टी भाइरल उक्त औषधी कोभिड-१९ का बिरामीमा प्रयोग गर्न चीन, रुस र भारत लगायतका देशमा अनुमति दिइएको बताइएको छ।

अहिले प्रयोगमा रहेको रेम्डेसिभिरको तुलनामा उक्त औषधी सस्तो पनि हुने डा. ज्ञवालीको भनाइ छ।

उक्त औषधी अहिले एक सयजनामा परीक्षण गर्ने अनुसन्धान परिषद्को योजना छ।

त्यसको गम्भीर साइड इफेक्ट नरहेको स्वास्थ्य अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: परीक्षण अनुमति प्राप्त आयुर्वेदिक औषधी के हो


त्यो पहिलो अफिम युद्ध थियो जसमा हजारौं मानिस मारिए, त्यो पनि खुला व्यापारको नाममा।

गैरकानूनी भए पनि त्यतिबेला चीनमा अफिम कारोबारप्रति निकै आकर्षण थियो।

स्कटल्याण्डका दुईजना व्यक्ति अफिम कारोबारमा संलग्न थिए र अफिम युद्धको थालनीमा उनीहरुले ठूलो भूमिका निर्वाह गरेका थिए।

अफिम कारोबार

डमफ्रेशरका विलियम जार्डाइन पेशाले एक पूर्व चिकित्सक थिए र सदरल्याण्डका जेम्स म्याथिसन एक व्यापारी थिए।

चीनको एउटा वेश्यालयमा पहिलो पटक भेटेका उनीहरु व्यापारमा साझेदार बन्न पुगे।

सन् १९३२ मा दक्षिणी चीनको क्याण्टन शहरमा उनीहरुले जार्डाइन, म्याथिसन एण्ड कम्पनी खोले।

१३ वटा उद्योग भएको सो जिल्लाको एउटा क्षेत्रमा मात्रै विदेशीहरुलाई व्यापार गर्न दिइएको थियो।

उनीहरुले चियाको सट्टा अफिमको कारोबार गर्दथे।

ब्रिटेनमा चाहिँ चिया निकै लोकप्रिय थियो।

ब्रिटेनको संघर्ष

१८ औं शताब्दीको अन्त्यसम्म ब्रिटेनले क्याण्टनबाट प्रतिवर्ष ६० लाख पाउण्ड बराबरको चिया आयात गर्दथ्यो।

त्यतिबेला चीनले कारोबारमा चाँदी मात्रै स्वीकार्ने गरेकोले व्यापार गर्न ब्रिटेनले निकै संघर्ष गर्नुपरेको थियो।

ब्रिटेनले चिया खरिद गरेवापत भाँडाकुँडा, वैज्ञानिक उपकरण र ऊनी कपडा जस्ता सामान दिने प्रस्ताव गर्‍यो।

तर चीनले ब्रिटिश प्रस्ताव अस्वीकर गर्‍यो।

चीनका तत्कालीन सम्राट कियान लङ्गले राजा जर्ज तृतीयलाई पत्र लेखे, "हामीसँग सबथोक छ र ती सबै उच्च गुणस्तरका छन्। तपाईँहरुले दिने सामानको मैले कुनै महत्त्व दिन्न र तपाईँको देशमा निर्मित सामानको मेरो देशमा कुनै उपयोग छैन।"

५० वर्षसम्म ब्रिटेनले चीनलाई २ करोड ७० लाख पाउण्ड बराबरको चाँदी भुक्तान गर्‍यो तर त्यसको सट्टा उसले चीनलाई मात्र ९० लाख पाउण्ड बराबरको सामान बेच्न सक्यो।

ब्रिटेनले चीनबाट आयात गर्ने चियाको मूल्य बिस्तारै बढ्न थाल्यो तर पैसा बनाउने कुनै विकल्प देखिएको थिएन।

चीनमा कुलत

कम्तीमा कानूनी रुपमा त्यस्तो अवस्था देखियो।

भारतमा रहेका ब्रिटिश व्यापारीहरुले त्यस्तो अवस्थालाई अवसरका रुपमा हेरे।

त्यतिबेला बंगालमा ठूलो मात्रामा अफिम खेती हुने गर्दथ्यो।

चीनमा अफिम प्रतिबन्धित भएपनि चिनियाँ चिकित्सा पद्धतिमा हजारौं वर्षदेखि अफिमको प्रयोग हुँदै आएको थियो।

तर १५ औं शताब्दीमा सूर्तीमा मिसाएर आनन्दका निम्ति त्यहाँ अफिमको प्रयोग हुन थाल्यो।

छिट्टै चिनियाँ समाजको एउटा ठूलो हिस्सा अफिमको कुलतमा फस्यो।

र, समाज... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कसरी भयो चीन-ब्रिटेनबीच अफिम युद्ध?


त्यो बजारमा सर्प, दुम्सीआदि जीवलाई पिँजडामा राखेर खाना वा औषधिको रूपमा प्रयोग गर्न बेच्ने गरिन्थ्यो।

तर त्यस क्षेत्रमा पशुस्वास्थ्यको जाँच सुरु भएसँगै त्यो क्रम रोकिएको छ।

चीन वैध र अवैध वन्यजन्तुजन्य उत्पादनका लागि सबैभन्दा ठूलो उपभोक्ता हो।

अस्थायी प्रतिबन्ध

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अधिकारीहरूका अनुसार चमेराहरू कोरोनाभाइरसका मुख्य स्रोत हुन सक्छन्।

तर मानिसमा सर्नुअघि त्यो भाइरस चमेराबाट अन्य जीवमा सरेको हुन सक्छ। तर त्यसको पहिचान भइसकेको छैन।

चीनमा धेरै वन्यजन्तुका उत्पादनहरू स्वादका लागि खाने गरिन्छ। केहीलाई औषधिका रूपमा पनि प्रयोग गर्ने परम्परा रहेको छ।

चीनका कैयौँ स्थानमा रेस्टुराँहरूमा चमेराको मासुको सूप तथा बाघको अण्डकोषको सूपजस्ता परिकार बेच्ने गरिन्छ।

कतैकतै गोमन सर्प, भालुका पन्जाका परिकार र बाघको हाड हालिएका रक्सी पाइन्छ।

साना बजारमा चाहिँ मुसा, बिराला र सङ्कटमा परेका विभिन्न पक्षीका परिकार पाइन्छ।

चीनमा धेरै अध्ययन गरेका एक अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान संस्थाका एक अनुसन्धानकर्ता भन्छन्: 'येवेई' (अर्थात् चिनियाँ भाषामा जङ्गली स्वाद) शब्द चीनभरि नै चलनचल्तीमा रहेको छ। त्यसको सांस्कृतिक अर्थ साहस, कौतूहल र सम्मानको मिश्रण हुन्छ।

वन्यजन्तुबाट बनाइएका परिकार खानाले नपुंसकता तथा बाथ रोग निको हुने चिनियाँ विश्वास रहिआएको छ।

लोपोन्मुख

कत्लालाई औषधिको रूपमा प्रयोग गरिने सालकको माग बढेपछि त्यो जनावर चीनबाट लोप भइसकेको छ।

अरू देशहरूमा पनि सालकको चोरीसिकार बढेको छ।

गैँडाको सिङलाई चिनियाँ औषधिमा प्रयोग गरिएकाले त्यो वन्यजीव पनि सङ्कटग्रस्त भइसकेको छ।

मानिसमा हुने नयाँनयाँ सङ्क्रमण वन्यजन्तुबाटै सर्ने गरेको बताइन्छ।

अहिलेको सङ्क्रमणले फेरि चीनको वन्यजन्तु व्यापारतर्फ संसारको ध्यान खिचिदिएको छ।

अहिले चीनले वन्यजन्तुको व्यापारमा अस्थायी प्रतिबन्ध लगाएको बेला संरक्षणकर्मीहरूले त्यसलाई स्थायी प्रतिबन्धमा बदल्न दबाव दिइरहेका छन्।

के चीनले सुन्ला?

विज्ञहरूका अनुसार त्यो निकै चुनौतीपूर्छ हुनेछ।

सार्स र मेर्सजस्ता भाइरस पनि चमेराबाट सिभेट बिरालो र उँट हुँदै मानिसमा सरेको बताइन्छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको पोषण तथा खाद्यसुरक्षा विभागका डा. बेन एम्बरेक भन्छन्, "हामी यसअघि कहिल्यै सम्पर्कमा नआएका वन्यजन्तु र तिनको वासस्थानसँगको सम्पर्कमा आइरहेका छौँ। त्यसैले नयाँनयाँ भाइरस,... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: चीनबाट फैलिएको महामारी वन्यजन्तुका लागि यसरी वरदान बन्न सक्छ


त्यो बाघले एउटा गाडीमा आक्रमण गर्ने प्रयास पनि गर्‍यो। तर मानिसहरू सकुशल उम्किन सफल भए।

बाघको डरले गाउँलेहरूलाई घरभित्रै बस्न उर्दी जारी गरियो। पछि त्यो बाघलाई नियन्त्रणमा लिएर एउटा आरक्षमा पठाइयो।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

चीनमा गाउँ छिरेको एउटा साइबेरियन बाघले गाडीमा आक्रमण गरेपछि...


त्यो बेलासम्म नेपालले कुनै गोल गर्न नसकेको अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल खेल सङ्ख्या आठ पुगिसकेको थियो।

फाइनलमा भने एकका विरुद्ध दुई गोल गरेर बाङ्लादेशलाई हराई नेपाल विजेता बन्यो।

'गोल गर्न नसकेको' भन्दै थ्री नेसन्स कप फुटबल प्रतिस्पर्धा भइरहेका बेला नेपाली खेलाडीको व्यापक आलोचना भएको थियो।

प्रतिद्वन्द्वी बाङ्लादेशको हालत पनि उस्तै थियो।

बाङ्लादेशलाई लामो समयदेखि प्रशिक्षण गर्दै आएका बेलायती प्रशिक्षक जेम्स डेको गोल हान्न नसक्ने समस्याबारे विश्लेषण छ: "यो नेपालको मात्र समस्या होइन, दक्षिण एशियाकै समस्या हो। अझ भनौँ एशियाको नै।"

फाइनलमा दुई गोल गरेर उपाधि जितेसँगै नेपालको आलोचना केही घटेको छ। तर प्रश्न भने ज्युँका त्युँ नै छ: गोल गर्न नसक्ने 'रोग'बाट नेपाली टोलीले कहिले उन्मुक्ति पाउने?

हुन त फुटबलमा सामान्य जानकारी राख्नेलाई पनि थाहा छ गोल गर्न सजिलो हुन्न। सहज हुँदो हो त फुटबलको रोमाञ्च कहाँ रहन्थ्यो र।

नेपाली फुटबलको इतिहास पल्टाउने हो भने देखिन्छ विगतका चर्चित स्ट्राइकरहरूले पनि गोल गर्न सङ्घर्ष गरेका छन्।

कसले कति गोल?

नेपाली फुटबलको इतिहासमा सबैभन्दा बढी गोल गर्ने खेलाडीहरू हुन्: हरि खड्का र नीराजन रायमाझी।

दुवैले १३/१३ गोल गरेर दुवैको नाममा नेपालका लागि सर्वाधिक गोलकर्ताको कीर्तिमान छ।

खड्काले सन् १९९५ देखि २००७ सम्म खेले। एक दशकभन्दा बढी समय खेल्दा उनले १३ गोल गरे।

नेपाली फुटबलमा रायमाझी मात्र यस्ता खेलाडी हुन्, जसले छोटो समय राष्ट्रिय टिमबाट खेलेर धेरै गोल गर्न सफल भए। उनले २० खेलमै १३ गोल गरे।

सन् २००१ 'डेब्यु' गरेर २००५ सम्म खेल्दा १२ गोल गरिसकेका थिए।

बीचमा लामो समय विदेशिएका उनी देश फर्के, पुनः राष्ट्रिय टिमबाट खेल्दै एक गोल थप्न भ्याए।

गोलका लागि सङ्घर्ष

नेपालको चनाखो स्ट्राइकरको रूपमा चिनिएका गणेश थापाले  १९८० देखि १९९९ सम्म खेल्दा जम्मा नौ गोल गरे।

नाम चलेका जुमानु राईले ११ र अनिल गुरुङले १० गोल गरेका छन् भने अहिले राष्ट्रिय टोलीमा खेलिरहेका भरत खवासको नाममा पनि १० गोल नै छ।

अर्थात् सर्सर्ती विश्लेषण गर्ने हो भने एक दशकभन्दा लामो समय राष्ट्रिय टोलीबाट खेलेका स्ट्राइकरहरूको गोल सङ्ख्या १० को हाराहारीमा छ।

नाम चलेका खेलाडी कृष्ण थापा, वसन्त थापा, सन्तोष साहुखल,  सुरेन्द्र तामाङ र रमेश बुढाथोकीले पाँचभन्दा कम गोल गरेका छन्।

समग्रमा भन्दा सन् १९८० मा वाई बी घलेले नेपालको... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाल फुटबल: स्ट्राइकरले किन गोल गर्न सकिरहेका छैनन्?


त्यो मङ्गलवारको बिहान फ्लोरिडाको सारासोटामा नाटालीलाई उनकी धर्ममाता स्टेफनीले अरू बेलाभन्दा चाँडै उठाइदिइन्। त्यो दिन उनको जीवनकै अविस्मरणीय रहनेछ भनेर परिवारले उनलाई बताउँदै आएको थियो।

कपाल कोरिदिँदै अनि विद्यालयको पोसाक मिलाएर लगाइदिँदै आमाले उनलाई त्यो दिन राम्रो व्यवहार प्रदर्शन गर्न सुझाव दिइन्।

उनले पनि सहमतिमा टाउको हल्लाइन्। उनलाई सानैदेखि भविष्यमा प्रख्यात हुने रहर थियो। धेरै पैसा कमाएर परिवारलाई सघाउने इच्छा थियो।

त्यो दिन जब उनी उनको स्कूल एमा बी बुकर इलिमेन्टरीनजिक पुगिन्, अगाडिको दृश्यले अचम्ममा परिन्।

"जताततै लिमोजिन गाडीहरू थिए। घोडसवार प्रहरीहरू थिए। सूट र काला चस्मा लगाएका सिक्रेट सर्भिसका कर्मचारी देख्दा 'मेन इन ब्ल्याक' चलचित्रको याद आयो," उनले भनिन्।

विद्यालय उनको निम्ति दोस्रो घर थियो। उनकी काकी जोसेफाइन त्यहीँको चमेनागृहमा काम गर्थिन्। तर त्यो दिन उनले स्कूलभरि धेरै अपरिचित मानिसहरू देखिन्।

मेटल डिटेक्टरको सुरक्षा जाँचपश्चात् उनलाई कक्षाकोठामा लगियो। त्यहाँ उनी र १५ जना अन्य विद्यार्थीका निम्ति कुर्सीहरू राखिएका थिए। उनले छेउको कुर्सी रोजिन्।

अनि शिक्षिका श्रीमती ड्यानियल्स आइन्। "ओहो त्यो दिन उनी निकै सुन्दर देखिएकी थिइन्।"

के ड्यानियल्स सुरुदेखि नै नाटालीको शिक्षिका थिइन् र उनलाई मन पराउँथिन्।

अमेरिकी चुनावको मत सर्वक्षण कति यथार्थपरक

बल्ल परिचितहरू देखेपछि नाटाली अलिकति ढुक्क भइन्।

बिहान ९ बज्न लागेको बेला कोठा शान्त भयो। बालबालिकालाई विशेष अतिथिको स्वागतका निम्ति उभिन भनियो।

राष्ट्रपति जर्ज डब्ल्यू बुशको कक्षाकोठामा प्रवेश भयो। क्यामेरा सक्रिय भए अनि राष्ट्रपति नाटालीको अगाडि रोकिएर हात मिलाए।

बालबालिकासँग मुस्कुराउँदै राष्ट्रपति कोठाको अगाडि बस्न गए। के ड्यानियल्सले पाठ पढाउन थालिन् जसअन्तर्गत बालपुस्तकबाट उनले वाचन गरिन्।

केही मिनेट नबित्दै ह्वाइ टहाउसका प्रमुख सचिव एन्ड्रू कार्ड राष्ट्रपतिको नजिक गए र उनको कानमा केही फुसफुसाए।

"त्यो क्षणपश्चात् राष्ट्रपतिको ध्यान भङ्ग भयो। मानसिक रूपमा उनी त्यो कोठाबाट बाहिरिएको जस्तो देखिन्थ्यो। उनको अनुहार रातो भयो। हामीलाई लाग्यो सायद उनलाई बेस्सरी पिसाबले च्याप्यो होला," नाटालीले स्मरण गर्दै भनिन्।

उनले के देखिनन् भने उनको ठिक पछाडि ह्वाइट हाउसका प्रेस सचिव एरि फ्लिसर आएर बसेका थिए र उनले एउटा कार्डमा 'अहिले केही नबोल्नू'... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

अमेरिका निर्वाचन २०२०: किन मलाई मतदान गर्न बाध्य पार्न सकिँदैन


त्यो योजना हाल प्रारम्भिक चरणमा नै रहेको बुझिएको छ।

चिनियाँ सरकारी सञ्चार माध्यमहरूका अनुसार वुहानभरि १० दिनभित्र परीक्षण गरिसक्ने बताइएको छ।

वुहानमा सप्ताहान्तमा फेरि छ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पाइएपछि यसरी परीक्षण विस्तार गर्न लागिएको हो।

कोरोनाभाइरसको सुरुको सङ्क्रमण भेटिएको वुहानमै हो।

त्यसपछि उक्त सहर ११ हप्तासम्म कडा लकडाउनको अवस्थामा थियो र गत ८ एप्रिलदेखि बिस्तारै खुला भएको थियो।

लकडाउन खुला

विद्यालयहरू खुल्ने, व्यापार व्यवसायमा चहलपहल बढ्ने र सार्वजनिक यातायात चल्न थालेपछि सो सहरमा जनजीवन सामान्य हुन थालेको थियो।

तर एउटै आवासीय परिसरमा नयाँ सामूहिक सङ्क्रमणको अवस्था देखा परेपछि अवस्था सामान्य नहुने चिन्ता व्यक्त भएको छ।

इन्टरनेटमा व्यापक दस्तावेजलाई उद्धृत गर्दै द पेपर नामक पत्रिकाले जनाए अनुसार वुहान सहरको प्रत्येक क्षेत्रलाई मङ्गलवारसम्म १० दिने परीक्षण योजना तयार पार्न भनिएको थियो।

तर वरिष्ठ स्वास्थ्य अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै ग्लोबल टाइम्स समाचारपत्रले जनाए अनुसार त्यसरी सम्पूर्ण सहरलाई नै परीक्षण गर्नु खर्चिलो हुनुका साथै सम्भव नहुने बताएको छ।

वुहान विश्वविद्यालयको झोंगनान अस्पतालको सघन उपचार एकाइका निर्देशक पेङ्ग झीयोङ् भन्छन्, "त्यस्तो परीक्षण स्वास्थ्य कर्मचारी, जोखिममा रहेका मानिसहरू र सङ्क्रमितहरूसँग नजिकको सम्पर्क भएकाहरूप्रति लक्षित गर्न सकिन्छ।"

परीक्षणको सम्भाव्यता

वुहान विश्वविद्यालयका अर्का निर्देशकका अनुसार वुहानको जनसङ्ख्यामध्ये तीसदेखि पचास लाखको परीक्षण भइसकेको छ र बाँकी साठीदेखि असीलाख जनालाई १० दिनको अवधिमा परीक्षण गर्न 'सम्भव' देखिन्छ।

चीनको इन्टरनेटको सामाजिक सञ्जाल वेइबोका प्रयोगकर्ताहरूले केही दिनको समयमा त्यति धेरै मानिसहरूमा कोरोनाभाइरस परीक्षण गर्न सकिएला कि नसकिएला भनेर विभिन्न प्रश्नहरू उठाएका छन्।

एकजना टिप्पणकारले भनेका छन्, "त्यति धेरै मानिसहरूको परीक्षण गर्न असम्भव नै छ।" उनले खर्चबारे पनि प्रश्न उठाएका छन्।

अर्का टिप्पणीकर्ताले वुहानमा लकडाउन हटाउनुभन्दा अघि नै यस्तो परीक्षण हुनुपर्थ्यो भनेर लेखेका छन्।

चीनमा सोमवार एकजनामा मात्र नयाँ सङ्क्रमण देखिएको पुष्टि भएको थियो। चीनमा कुल सङ्क्रमितको सङ्ख्या ८२,९१९ पुगेको छ भने ४,६३३ जनाको ज्यान गएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस चीन: वुहानमा १० दिनमा लाखौँको कोरोनाभाइरस परीक्षण हुन सक्ला?


त्यो रकम लगभग ३० जना नायिका र उनका पूर्वकर्मचारीमा बाँडफाँट गरिनेछ।

तर यसका लागि सम्बद्ध सबै पक्षले हस्ताक्षर गर्नुपर्नेछ।

वाइन्स्टिनका वकिलले यसबारे प्रतिक्रिया जनाएका छैनन्।

सुनुवाइ

अर्को महिना बलात्कार र यौन दुर्व्यवहारका अभियोगमा वाइन्स्टिनविरूद्ध अलग-अलग सुनुवाइ हुँदैछ।

दोषी ठहर भए हलिउड चलचित्र निर्माताले आजीवन जेल सजाय भुक्तान गर्नुपर्ने हुनसक्छ।

बुधवार गोली गाँठोमा लगाइएको विद्युतीय निगरानी यन्त्रलाई ठीक ढङ्गले ध्यान नदिएको भन्दै वाइन्स्टिनविरुद्धको धरौटीको रकम १० लाख डलरबाट बढाएर ५० लाख डलर पुर्‍याइएको थियो।

उनले वाकरको सहायताले न्यूयोर्कको अदालतको सुनुवाइमा भाग लिएका थिए। उनका वकिलले अगस्टमा भएका कार दुर्घटनामा लागेका चोटको उपचारका लागि उनले बिहीवार शल्यक्रिया गराएको बताएका छन्।

सहमतिमा के छ?

सहमतिले अन्तिम स्वरूप ग्रहण गरिनसकेकोमा जोड दिइएको छ।

सुरुमा द न्यूयोर्क टाइम्समा यसबारे खबर आएका थिए। तर वकिलहरूले अन्य अमेरिकी सञ्चारमाध्यमलाई पनि यसको पुष्टि गरेका छन्।

सहमतिका मुख्य बुँदामा भुक्तानी दिइने रकम विपक्षीहरूले बाँड्ने, वाइन्स्टिनविरूद्धका सबैजसो देवानी मुद्दाहरू फिर्ता लिइनुपर्ने लगायत छन्।

उक्त रकम वाइन्स्टिनले व्यक्तिगत रुपमा तिर्ने छैनन् र वाइन्स्टिन कम्पनीलाई प्रतिनिधित्व गर्ने बीमा कम्पनीले तिर्ने भनिएको छ।

सहमति अनुसार वाइन्स्टिनले आफूले गल्ती नगरेको धारणा अदालतमा राख्ने बताइएको छ।

यसमा अदालतको स्वीकृति आवश्यक पर्ने पनि उल्लेख गरिएको छ।

कानुनी सेवा बापतको शुल्कसहित वाइन्स्टिन कम्पनीको उत्तरदायित्वका लागि चार करोड ७० लाख डलर खर्च हुने र विपक्षीहरूलाई दिइने भनिएको दुई करोड ५० लाख डलर त्यसैको अंश हुने उल्लेख गरिएको छ।

द न्यूयोर्क टाइम्स र अरू सञ्चारमाध्यमले सम्पर्क गर्ने प्रयास गरेपनि वाइन्स्टिनका वकिल र द वाइन्स्टिन कम्पनीका वकिलले कुनै पनि प्रतिक्रिया दिएका छैनन्।

दर्जनौँ महिलाले आफूमाथि यौनशोषण र दुर्व्यवहार गरेको आरोप लगाउँदै सामूहिक रूपमा वाइन्स्टिनविरुद्ध मुद्दा दायर गरेका छन्।

आरोप लगाएका ग्विनिथ पाल्ट्रो र एन्जेलिना जोलीजस्ता अभिनेत्रीहरूले चाहिँ त्यस्तो कदम चालेका छैनन्।

मिश्रित प्रतिक्रिया

पछिल्लो खबरलाई लिएर मिश्रित प्रतिक्रियाहरू आउका छन्।

वाइन्स्टिनविरुद्धको फौजदारी सुनुवाइ ज्यानुअरी ६ मा सुरु हुँदैछ।

न्यूयोर्कमा सन् २०१३ मा एउटा होटलको कोठमा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

यौन दुर्व्यवहारको आरोप लगाउने महिलाहरूलाई ‘साढे दुई करोड डलर तिर्ने सहमति नजिक’ वाइन्स्टिन


त्यो विगतमा वैज्ञानिकहरूले अनुमान गरे भन्दा ७ करोड वर्ष बढी हो।

जर्मनीको चट्टानमा वैज्ञानिकहरूले धुलोको कणको आकारको पुतलीको जीवाश्म फेला पारेपछि यो तथ्य बाहिर आएको हो।

पछिल्लो अध्ययनबाट पुतलीको उत्पत्ति भएको भनिएको समय थप पर धकेलिएको वैज्ञानिकहरू बताउँछन्।

पुतलीको प्रारम्भिक अवस्थाबारे अध्ययन गरेर उनीहरूका संरक्षणबारे थप ज्ञान हासिल हुनसक्ने बताइएको छ।

डाइनोसर युग

प्राचीन चट्टानमा फेला परेका पुतलीका पखेटाहरूका सूक्ष्म जीवाश्मको अध्ययनपछि यो निष्कर्ष सार्वजनिक गरिएको हो।

'साइन्स एडभान्सेज' नामक जर्नलमा प्रकाशित उक्त लेखले पुतलीहरू कसरी अन्टार्टिका महादेश बाहेक सर्वत्र पुग्न सफल भए भन्नेबारे विभिन्न जानकारीहरू समेटेको छ।

वैज्ञानिकहरूले पछिल्लो खोजले पुतलीहरू शुरुवाती चरणका डाइनोसरहरूसँगै पृथ्वीमा रहेको र डाइनोसर लोप हुँदा समेत उनीहरू बाँच्न सफल भएको पुष्टि गरेको उल्लेख गरेका छन्।

यो अध्ययनले पुतलीहरूले वासस्थान लोप हुने र जलवायु परिवर्तन जस्ता आधुनिक चुनौती कसरी खप्न सक्छन् भन्नेबारे थप अध्ययन गर्न मद्दत पुर्याउने वैज्ञानिकहरूको विश्वास छ।

पुतलीहरूलाई एकदमै कमजोर प्रकृतिका जीव मानिन्छ त्यसको अर्थ जीवाश्म फेला पर्नु अति नै दुर्लभ मानिन्छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

पुतली २० करोड वर्षअघि अस्तित्वमा


त्यो सङ्ख्या, चीनमा गत डिसेम्बरमा कोरोनाभाइरसको महामारी सुरु भएपछि देशव्यापी हिसाबले एकै दिनमा मृत्यु हुने बिरामीको उच्चतम सङख्या हो।

कोरोनाभाइरसको त्रासबीच युरोप र अन्यत्र पनि उच्च सतर्कता अपनाइएको छ। विभिन्न देशमा स्वास्थ्य सङ्कटकाल लगाइएका छन्।

इटलीमा थप ४७५ जनाको ज्यान गएपछि कोभिड-१९ रोगका कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या करिब ३,००० पुगेको छ।

प्रतिबन्धहरूको बेवास्ता

केही इटालेलीहरूले केही साताअघि लगाइएका आवतजावत प्रतिबन्धहरूको बेवास्ता गरिरहेका छन्।

आन्तरिक मन्त्रालयका अनुसार मङ्गलवार जरुरी कामबिना बाहिर रहेका ८,००० मानिस समातिएका थिए।

पहिलो दिनको तुलनामा त्यो सङ्ख्या चार गुणाले बढी हो। त्यहाँ निषेधाज्ञा अटेर गर्नेलाई जरिवाना वा तीन महिनाको कैद सजायको व्यवस्था छ।

छिमेकी जर्मनीमा चान्सलर एन्गेला मर्केलले आफ्नो देशले अहिले दोस्रो विश्वयुद्धपछि कै सबैभन्दा ठूलो चुनौतीको सामना गरिरहेको बताउँदै मानिसहरूलाई भाइरस रोकथामका लागि लगाइएका प्रतिबन्धहरूको पालना गर्न आग्रह गरेकी छन्।

फ्रान्समा मङ्गलवारदेखि सबै मानिसलाई अत्यन्त जरुरी काम नभएसम्म आफ्नो घरमैँ बस्न आदेश दिइसकिएको छ।

स्वास्थ्य सङ्कटकाल

पोर्चुगलले पनि आतपकाल घोषणा गर्दै भाइरस फैलिने क्रम रोक्न कडा कदमहरू चाल्न लागेको छ।

ब्रिटेनमा आउने सप्ताहअन्तदेखि स्वास्थ्यकर्मी र अत्यावश्यक सेवाका कर्मचारीका छोराछोरी पढ्ने बाहेकका सबै विद्यालयहरू बन्द गर्न लागिएको छ।

युरोपमा ईयू सदस्य राष्ट्रहरूबीचको खुला आवतजावत पनि असम्भव तुल्याइसकिएको छ। सर्बियाले रात्रिकालीन कर्फ्यू लगाउन लागेको छ।

दक्षिण अमेरिकी देश चिलेमा पनि नब्बे दिनका लागि सङ्कटकाल घोषणा गरिएको छ।

अमेरिका र क्यानडाले अत्यावश्यक आपूर्तिबाहेक सबै सवारी साधनका लागि सिमाना बन्द गर्ने निर्णय गरेका छन्।

यूएईद्वारा भिसा रद्द

संयुक्त अरब इमिरेट्स यूएईले भिसा वा प्रवेशाज्ञा पाएका सबै विदेशी अब दुई सातासम्म यूएई प्रवेश गर्न नपाउँने घोषणा गरेको छ।

८० लाख भन्दा बढी एशियाली तथा उत्तर अफ्रिकी आप्रवासी कामदार यूएईमा बसोबास गर्छन् ।

नयाँ नियमबाट कति जना प्रभावित हुन्छन् त्यो प्रस्ट छैन।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: इटलीमा एकै दिनमा ४७५ जनाको मृत्यु


त्यो सम्झौताले दुई देशबीचका व्यापारिक सम्पर्कहरूलाई पुनर्स्थापित गर्न बाटो खोल्ने अपेक्षा गरिएको छ।

उत्तर अमेरिकी क्षेत्रीय व्यापार सम्झौताका विषयमा ट्रम्पले आपत्ति जनाउँदै आएका थिए। उनले त्यसलाई "अति नै खराब" भन्ने गर्दथे।

सत्ता छोड्न लागेका मेक्सिकोका राष्ट्रपति एनरिके पेना निएटोले नयाँ सम्झौताको मस्यौदा अति सकारात्मक भएको बताएका छन्।

पछिल्लो पहललाई सकारात्मक भनेका पेना निएटोले सम्झौतामा क्यानडा पनि सहभागी हुने आशा व्यक्त गरेका छन्।

"गजब"

सिमानामा पर्खाल बनाउन ट्रम्पको आदेश

अमेरिकी नीतिप्रति मेक्सिको आक्रोशित

त्यसप्रति क्यानडा पनि सकारात्मक रहेका विवरण प्राप्त भएका छन्। क्यानडाका परराष्ट्र मन्त्री क्रिस्टिया फ्रिल्याण्ड मङ्गलवार वाशिङ्टनको भ्रमणमा जाँदै छिन्।

उत्तर अमेरिका बाहिर बनेका कारका पाटपुर्जा कार निर्माताहरूले प्रयोग गर्न नपाउने भन्ने नयाँ व्यापार सम्झौताको प्रस्ताव विवादको घेरामा छ।

ट्रम्पले नयाँ सम्झौता "गजब" र "निष्पक्ष" हुने बताएका छन्।

नयाँ सहमति भएलगत्तै ट्रम्प र क्यानडाका प्रधानमन्त्रीबीच पनि सकारात्मक कुराकानी भएको बताइएको छ।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

"गजब" अमेरिका-मेक्सिको सहमति कस्तो


त्रिदेशीय बिन्दुमा अवस्थित उक्त क्षेत्र नेपालको भएको पर्याप्त प्रमाण रहेकाले विज्ञहरूले उक्त विषयलाई नेपालले अन्तराष्ट्रियकरण गर्न हिच्किचाउनु नहुने धारणा व्यक्त गरेका छन्।

भारतले गत वर्ष कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरासहितलाई आफ्नो सीमाभित्र राखेर आफ्नो नयाँ राजनीतिक नक्सा प्रकाशित गरेको थियो। त्यसप्रति नेपालले आपत्ति प्रकट गर्दै नेपालले भारतलाई कूटनीतिक सन्देश पठाएको थियो।

तर पटकपटक भएका संवाद र प्रधानमन्त्रीस्तरमै उक्त विषय आपसी समझदारीका आधारमा टुङ्ग्याउने भनिए पनि भारतले 'एकपक्षीय रूपमा चालेको' पछिल्लो कदमले नेपाललाई त्यसतर्फ डोर्‍याएको जानकारहरूको तर्क छ।

आइतवार प्रतिनिधिसभाको बैठकमा पनि  केही सांसदहरूले सीमासम्बन्धी विषयलाई अन्तराष्ट्रियकरण गर्नुपर्ने बताएका थिए।

"परराष्ट्रमन्त्रीबाटै प्रस्तुत भएको विषयमा कूटनीतिक नोटको बेवास्ता गरेको कुरा यहाँ जाहेर भयो। त्यसले गर्दा भारतले टेरेको देखिएन। मिचेरै लैजान खोजेको देखियो। त्यसैले अबको अवस्थामा अन्तराष्ट्रियकरण गरेर जानुपर्छ। त्यसका निम्ति सरकारको के धारणा छ?" राष्ट्रिय जनमोर्चाकी सांसद दुर्गा पौडेलले सोधिन्।

सत्तारूढ नेकपाका सांसद कृष्णभक्त पोखरेलले पनि द्विपक्षीय वार्ता संवादका माध्यमबाट समस्या समाधान गर्न सरकारले प्रयास गर्नुपर्ने र त्यसबाट समस्या समाधान नसके संयुक्त राष्ट्रसङ्घ र अन्तर्राष्ट्रिय अदालतसम्म यो विषय पुर्‍याउने दिशातर्फ सरकारले प्रयत्न गर्नुपर्ने धारणा राखेका थिए।

भारतको पिथौरागढ जिल्लाको गर्वाधारबाट सुरु भई नेपालको लिपुलेक हुँदै चीनको मानसरोवर जोड्ने गरी भारतले निर्माण गरेको विवादित सडक

तर सांसदहरूको प्रश्नको उत्तर दिने क्रममा कूटनीतिक माध्यमबाटै समस्या समाधान गर्न सकिन्छ भन्ने सरकारको दृढ विश्वास रहेको मन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले बताए।

सन् २०१५ मा भारतले नेपालमाथि नाकाबन्दी लगाएका बेला केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारमा उपप्रधानमन्त्री तथा परराष्ट्रमन्त्री रहेका कमल थापाले प्रकरणका विषयमा भारतलाई बिरोधपत्र पठाउन, भारतीय राजदूतलाई बोलाएर विरोध जनाउन र संयुक्त राष्ट्रसङ्घमा आवाज उठाउन सरकारलाई ट्विट मार्फत आग्रह गरेका छन्।

अन्तराष्ट्रियकरण गर्नुपर्ने कारण के हो?

लिपुलेक र सुस्ताबारे अध्ययन गर्न गठन भएको कार्यदलको संयोजन गरेका पूर्वप्रशासक सूर्यनाथ उपाध्याय भारतले नेपाल स्वतन्त्र राष्ट्र हो भन्ने हिसाबले नहेरेको बताउँदै उक्त... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

लिपुलेक: नेपाल-भारत सीमा विवाद अन्तर्राष्ट्रियकरण गर्ने कुरा कति सहज, कति जटिल


त्रिपुरेश्वरस्थित कभर्ड हलमा भएको फाइनलमा हार बेहोरेसँगै नेपालले रजत पदकमा चित्त बुझाउनु परेको हो।

मङ्गलवार सम्पन्न खेलमा भारतले नेपाललाई ३-२ को सेटमा पराजित गरेको हो।

खेलमा नेपालले २-१ को अग्रता लिएपनि पछिल्लो दुई सेट गुमाएपछि ऐतिहासिक स्वर्ण पदक जित्ने मौका नेपालले गुमाएको हो।

यद्यपि नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय भलिबलमा रजत पदक जितेको यो नै पहिलो पटक हो।

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

महिला भलिबल: फाइनलमा नेपाल भारतसँग पराजित


त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अहिले विदेशबाट आउने विमानको सङ्ख्या घटेको भए पनि दैनिक औसत ७,००० यात्रुको परीक्षण हुने गरेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

भारतबाट फर्किएका पूर्वराजदम्पतीको परीक्षण गरिएको भिडिओ अहिले सामाजिक सञ्जालमा देखा परेको छ।

पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र र पूर्वरानी कोमल आइतवार नयाँ दिल्लीबाट नेपाल फर्किएका हुन्।

सुरुमा चीन, थाईल्यान्ड, मलेशिया, सिङ्गापुर र दक्षिण कोरियाबाट आउने यात्रुको परीक्षण गरिएको भए पनि अहिले अन्य देशबाट आएका मानिसहरूको  पनि परीक्षण गर्न थालिएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

आइतवारदेखि 'थर्मल गन' नामक उपकरण प्रयोग गरेर सबै यात्रुको शरीरको तापक्रम जाँच्न थालिएको तथा  उनीहरूको शरीरमा लिक्विड स्यानिटाइजर एजेन्ट स्प्रे गर्ने व्यवस्था मिलाइएको विमानस्थलका महाप्रबन्धक देवेन्द्र केसीले जनाएका छन्।

अनि यो पनि

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: यसरी जाँचियो विमानस्थलमा पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र र पूर्वरानी कोमलको शरीरको तापक्रम


त्रिभुवन विमानस्थलमा सतर्कता बढाइएको छ

चीन र दक्षिण कोरियाबाट फर्किएका उनीहरू ज्वरो र रुघाखोकीजस्ता लक्षण देखिएपछि उपचारका लागि अस्पताल आएको केन्द्रका निर्देशक डा. वासुदेव पाण्डेले बताए।

उनीहरू "शङ्कास्पद बिरामी"को मापदण्डमा परेकाले निगरानीमा राखिएको डा. पाण्डेले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई बताए।

सरकारले कोरोनाभाइरसको सम्भावित जोखिमलाई ध्यान दिँदै सचेतना अभियान अघि बढाउनुका साथै थप सतर्कताका उपाय अवलम्बन गर्न लागिएको जनाएको छ।

परीक्षण

नेपालमा झन्डै सात हप्ताअघि एक व्यक्तिमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको थियो। तर त्यसपछि अरू कसैमा पनि सङ्क्रमण देखिएको छैन।

अहिलेसम्म टेकुमा रहेको सरुवा रोग अस्पतालमा मात्रै कोभिड-१९ भएको परीक्षण गर्ने  प्रयोगशाला छ।

केन्द्रका निर्देशक डा. पाण्डे भन्छन्, "चीन र कोरियाबाट आएका व्यक्तिहरूमा केही लक्षणहरू देखिएपछि अस्पतालमा भर्ना गरिएको हो।"

"उहाँहरू विमानस्थलबाट सोझै आउनुभए जस्तो मलाई लागेन। एक जना आज (सोमवार) आउनुभएको छ र हाम्रा चिकित्सकहरूले उहाँको जाँच गरिरहनुभएको छ। दुई जना अलि अस्ति र दुई जना हिजो अस्पतालमा भर्ना हुनुभएको हो।"

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण भएको देशबाट फर्किएका र कडा रुघा र ज्वरोको लक्षण देखिएकाले भर्ना भएका व्यक्तिहरूलाई शङ्कास्पद बिरामी मानी निगरानीमा राखिएको उनले बताए।

जनस्वास्थ्यविज्ञहरूले कोरोनाभाइरससँग मिल्दोजुल्दो लक्षण देखिएपछि समाजिक क्रियाकलापबाट आफूलाई अलग राख्न र घरमा पनि एक्लै बस्न सुझाव दिँदै आएका छन्।

त्यसबाट सङ्क्रमण फैलिनबाट रोक्ने प्रयासलाई बल पुग्ने उनीहरूको भनाइ छ।

यसैबीच चीनबाट फर्किएपछि दुई हप्ताभन्दा बढी समय खरिपाटीमा  क्वारन्टीनमा राखिएका १७५ नेपालीहरूको र्‍यालका नमुना परीक्षणको निर्णय सोमवार आउने अधिकारीहरूले बताएका छन्।

डा. पाण्डेले साँझसम्म सबै रिपोर्ट आइसक्ने र त्यसपछि सङ्क्रमित नभएको पुष्टि भए सबैलाई घर पठाइने बताए।

उनले औपचारिक निर्णयका लागि प्रयोगशालाको रिपोर्ट कुरिरहेको भए पनि अहिलेसम्म क्वारन्टीनमा राखिएका १७५ जनामा कोरोनाभाइरसको कुनै लक्षण देखा नपरेको बताए।

नेपालमा अहिलेसम्म झन्डै २५० शङ्कास्पद व्यक्तिको परीक्षण गरिएको छ।

थप सतर्कता

संसारका ६० वटा देशमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलिसकेको छ।

शनिवार कोरोनाभाइरसको प्रकोपसँग जुध्न उच्चस्तरमा तयारी अघि बढाउन नेपाल सरकारले उपप्रधानमन्त्री तथा... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोनाभाइरस: कोभिड-१९ को आशङ्कामा पाँच जना अस्पताल भर्ना, अहिलेसम्म २५० जनाबाट सङ्कलित नमुनाको परीक्षण


त्रिभुवन, पृथ्वी, अरनिको र सिद्धार्थ राजमार्ग एवम् नारायणगढ-मुग्लिन सडकखण्डमा प्रत्येक बर्खामा र अघिपछि पनि पहिरोको समस्या दोहोरिने गरेको छ।

कारण

नदी किनारमा बनाइएका अधिकांश मार्गहरू 'चलायमान भूभाग' मा रहेका छन्।

विज्ञहरूका अनुसार सडक निर्माण गर्दा काटिएका स्थानको व्यवस्थापन गर्न नसक्दा मानिसहरूको ज्यान नै लिने गरी उही स्थानमा पहिरो दोहोरिने गरेका छन्।

सडकसँगै जोडिएका भीरमा सामान्य 'बायो इन्जिनियरिङ' र फेद पर्खाल निर्माण गरेर मात्र समस्या निराकरण गरिएको सोच्नु अनुपयुक्त भएको धारणा त्रिभुवन विश्वविद्यालयका भूगर्भशास्त्रका सहप्राध्यापक रञ्जनकुमार दाहालको छ।

उनी भन्छन्, "अलिकति बजेट बढाएर पहाड काटिएका ठाउँमा अलिकति माथिसम्म ध्यान दिन सके यो समस्या कम हुन सक्छ।"

मुग्लिन-नारायणगढ खण्डमा तत्कालै गर्नुपर्ने कामहरूलाई थाँती राखेर "केही भए अर्को वर्ष हेरौँला"  भन्ने प्रवृत्ति देखिएको उनको ठम्याइ छ।

पहाडी भेगमा पहिला सडक निर्माण गर्दा कमजोर भूभागलाई ताछिएको थियो। तर अहिले तिनलाई फराकिलो पार्दा पहाडको भाग काट्ने गरेको पाइन्छ।

पहिरोको जोखिम भएका केही स्थानमा तारका जालीले बारेर ढुङ्गा राखिएको भएपनि त्यो उपाय पहिरो रोक्न प्रभावकारी भएको छैन।

विकल्प

भूकम्पले प्रभावित भएको अरनिको राजमार्गमा भने पहिरोको शिरमा चिरा परेर निरन्तर सुख्खा र हिले पहिरो गइराखेको जानकारहरू बताउँछन्।

धेरै वर्षदेखि पहिरो जान थालेको सिद्धार्थ राजमार्गमा पर्ने सिद्धबाबाजस्ता ठाउँमा भने नयाँ विकल्पमै जाने योजना बनाइएको बताउँछन् सडक विभागका उपमहानिर्देशक अर्जुनजंग थापा।

उनी भन्छन्, "माथिबाट खस्ने ढुङ्गालाई छेकेर पुलजस्तो बनाउने र ढुङ्गाहरु गुड्केर सीधै खोलामा खस्ने वा सुरुङमार्ग बनाउनेमध्ये एउटा विकल्पमा हामी तत्काल जाँदैछौँ।"

यद्यपि 'रक सेडिङ' भनिने ढुङ्गा रोक्ने छानो वा सुरुङमार्गजस्ता विकल्प निर्माणमा भने सडक विभागसँग पर्याप्त अनुभव र जनशक्ति छैन।

बरु उसले पहिरो आउनसक्ने राजमार्गका विभिन्न ठाउँमा बर्खाभरि उपकरण र जनशक्ति परिचालन गर्ने गरेको छ।

तर विभागसँग उपलब्ध ज्ञान एवम् स्रोतका भरमा कृष्णभीर र जोगीमाराजस्ता स्थानमा भएका पहिरोलाई स्थिर बनाइएका उदहारणहरु पनि छन्।

'हरित सडक'

पहिरो स्थिर बनाउँदै सुरक्षित बाटो निर्माणको काम हतारोमा सम्भव नहुने हुँदा त्यो काम क्रमिक रूपमा गरिनुपर्ने बताउँछन् भूगर्भविद् प्राध्यपक विष्णु डंगोल।

उनी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

राजमार्गमा पहिरो: कारण र निराकरणका उपाय


थप अनुसन्धानबाट खुल्ने भन्दै उनले प्रारम्भिक विवरणका आधारमा आफू त्यस्तो निचोडमा पुगेको धारणा राखे।

धावनमार्गको दक्षिणबाट सामान्यत: अवतरण गर्नुपर्ने भएपनि दुर्घटनाग्रस्त विमानका चालकले उत्तरबाट गराउन खोजेको उनको भनाइ थियो।

नेपाल एयरलाइन्समा ३७ वर्ष लामो अनुभव सँगालेर सेवा निवृत्त भट्टराईले भने, "उत्तरबाट अवतरण गराउन अभ्यस्त चालकले मात्रै सफलतापूर्वक अवतरण गराउन सक्छन्। तर दुर्घटनाग्रस्त विमानका चालक त्यसमा अभ्यस्त जस्तो देखिएनन्।"

 \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

'दुर्घटनाका सम्भावित कारण: चालकको गल्ती र मौसम'


थप गरिने कडाइका आदेशबारे काठमाण्डू, भक्तपुर र ललितपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूबीच छलफल भइरहेको र बुधवार साँझसम्म त्यसबारे औपचारिक घोषणा गरिने भनिएको छ।

कोरोनाभाइरसको महामारी बढ्दै गएपछि गत वैशाख १६ गते बिहान ६ बजेबाट वैशाख २२ गते मध्यरातसम्म लागु हुनेगरी उपत्यकामा निषेधाज्ञा लगाइएको थियो।

काठमाण्डूका प्रमुख जिल्ला अधिकारी कालीप्रसाद पराजुलीका अनुसार केही क्षेत्रहरूलाई थप सीमित गर्दै आवतजावतलाई थप नियन्त्रण गर्ने गरी एकदेखि डेढ सातासम्म निषेधाज्ञालाई विस्तार गर्न लागिएको छ।

देशवासीका नाममा सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले निषेधाज्ञामा थप कडाइ गर्ने सरकारको योजना भएको सङ्केत दिएका थिए।

सङ्क्रमणको साङ्लो चुडाउन अस्पताल वा आइसोलेशन केन्द्रको व्यवस्था गरेर मात्रै नपुग्ने भन्दै उनले "एक हदसम्म लकडाउन आवश्यक हुन्छ भन्ने विज्ञहरुको सल्लाहअनुसार केही अवधिको लागि निषेधाज्ञा जारी गरिएको" बताएका थिए।

कुनकुन क्षेत्रमा थप कडाइ गरिँदैछ?

प्रमुख जिल्ला अधिकारी पराजुली भन्छन्, "अत्यावश्यकबाहेक अरू कार्यालयका कर्मचारीहरूको आवतजावत रोक्ने, ब्याङ्क, वित्तीय संस्था र सहकारी संस्थाका कर्मचारीहरूको आवश्यकबाहेक आवतजावतलाई पनि नियन्त्रित गर्ने र बिहान बेलुका जुन दुईवटा समयमा बजारहरू खुलिरहेका थिए त्यसलाई पनि एक समय मात्रै खुला गर्ने भनेर हामीले छलफल गरिरहेका छौँ।"

"अहिलेको व्यवस्था बुधवारसम्म लागु छ। तीनवटै जिल्लाले एकै खालको मापदण्ड बनाउनुपर्ने भएकाले हामी छलफल गरिरहेका छौँ। तर बिहीवारबाट हामी यी नयाँ कडाइका मापदण्डहरू लागु गर्छौँ।"

प्रहरीले जथाभाबी निस्केका मानिसहरूलाई जरिवाना गर्न थालिसकेको उल्लेख गर्दै उनले नयाँ व्यवस्था लागु भएपछि अनावश्यक हिँडडुलमा थप कडाइ गरिने बताए।

भक्तपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रेमप्रसाद भट्टराईका अनुसार काठमाण्डू उपत्यकामा आवतजावत रोक्ने हिसाबले आफूहरूले योजना बनाइरहेको बताए।

उनले भने, "हामीले उपलब्ध गराएका सवारी पासहरू २२ गतेबाट धेरै नियन्त्रण गर्दैछौँ। अहिलेसम्म व्यापार, रकम सङ्कलनका कुरा केही सहज गरिएको अवस्था छ।"

"तर अब हामी हरेक ब्याङ्कका शाखाहरूले दुईवटा मात्रै गाडी चलाउन पाउने व्यवस्था गर्दैछौँ। मन्त्रालय र विभागहरूले न्यूनतम कतिवटा गाडी चलाउने हो त्यसको लागि सुरुमै सूची दिनुपर्ने भन्ने हिसाबमा छलफल भइरहेको छ। हामी एउटा निष्कर्ष निकाल्छौँ।"

उनले आपूर्ति र विकास... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

कोरोना भाइरस नेपाल: निषेधाज्ञाको अवधि थप गर्दा काठमाण्डू उपत्यकामा कुनकुन क्षेत्रमा कस्तो कडाइ


थाइल्याण्डको बैंककमा भएको मिस युनिभर्समा मनिताले अन्तिम १० सम्मको स्थान सुरक्षित बनाउन सकिन् भने केही समयअघि चीनको सान्यामा भएको मिस वर्ल्डमा शृङ्खला अन्तिम १२ मा पुग्न सकेकी थिइन्।

उनीहरू दुवैको प्रदर्शनलाई विगतका वर्षमा नेपालले गर्ने प्रदर्शनभन्दा राम्रो मान्नुपर्ने पूर्व मिस नेपालहरूले बताएका छन्।

श्रृङ्खला खतिवडा: फुनुदेखि विश्व सुन्दरीको मञ्चसम्म

शृङ्खला खतिवडा: विश्व सुन्दरीको उपाधि जित्न के सूत्र सिकाउँदै छन् प्रशंसक

तालिमको कमी

तर प्रदर्शन राम्रो हुँदाहुँदै पनि किन मिस वर्ल्ड वा मिस युनिभर्स जस्ता उपाधि जित्न नेपालबाट प्रतिनिधित्व गर्ने सुन्दरीहरूले सक्दैनन्?

सन् २०१० की मिस नेपाल सदीक्षा श्रेष्ठ भन्छिन्, "नेपालको अहिलेको संघर्ष भनेको टप फाइभ वा टप थ्रीसम्म पुग्ने हो। त्यहाँ पुगेर सुन्दरी छनोटका लागि सोधिने अन्तिम प्रश्नको सामना गर्न पाए भने मात्रै नेपालले उपाधि ल्याउन सक्छन्।"

उनको भनाइमा नेपालीहरू बोल्न सक्छन् तर सुरुका चरण पार गर्न आवश्यक प्रदर्शनहरूमा पछि पर्छन्।

त्यसको एक मुख्य कारण सदीक्षाको बुझाइमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको तालिम पाउन नसक्नु पनि हो।

उनको भनाइमा मत मिलाउँदै पूर्व मिस नेपाल माल्भिका सुब्बा भन्छिन्, "पहिला पहिला भन्दा यो वर्ष नेपालको प्रदर्शन राम्रो भयो। एउटा कारण यो वर्ष पहिलोपटक नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय ट्रेनरहरू ल्याउनु पनि थियो। त्यस्ता थुप्रै तालिम नेपालका सुन्दरीहरूले अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धामा जानुअघि पाउन आवश्यक छ।"

यो वर्ष नेपालको मिस नेपाल आयोजक स‌ंस्था हिडन ट्रेजरले फिलिपिन्सबाट तालिम दिने मानिसहरू ल्याएको थियो।

'पृष्ठभूमि बलियो हुनुपर्यो'

तालिमको साथसाथै प्रतिस्पर्धी स्वयंको पनि पृष्ठभूमि बलियो हुनुपर्ने माल्भिका बताउँछिन्।

"जुन वर्ष मिस नेपालमा भाग लियो त्यही वर्षमात्रै सामाजिक कार्य गर्ने जस्तो गरेर पर्याप्त हुँदैन, अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धामा भाग लिन जाने सुन्दरीहरू स्वयंको पृष्ठभूमि पनि बलियो हुन आवश्यक छ। र, उहाँहरूले अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवहरू पनि पाउन आवश्यक छ।"

तर नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका सुन्दरी प्रतियोगितामा जे हासिल गरिरहेको छ त्यो आफैँमा राम्रो रहेको उनीहरू ठान्छन्।

"सन् २०१० मा मैले विश्व सुन्दरीमा भाग लिन जाँदा पूरा १ महिना पनि तालिम गर्न पाएको थिइनँ, त्यो भन्दा अगाडिका दिदीहरूले त तालिमको कुरै छोडौं लुगा पनि पहिलाको मिस... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

नेपाली सुन्दरीहरू अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा माथिल्लो स्थानमा आउन नसक्नुका कारण के हुन्?


थाइल्यान्डमा पर्यटकहरूको भिड

आकर्षक टुर प्याकेज र यात्रा गर्नका लागि सहज बन्दै गएको परिस्थितिका कारण फस्टाएको भनिएको बाह्य पर्यटनलाई दशैँ र तिहारजस्ता चाडबाडले टेवा पुर्‍याएको जानकारहरू बताउँछन्।

अरू बेलाभन्दा लामो छुट्टी हुने तथा चाडबाड मनाउने शैलीमा आएको परिवर्तनका कारण नेपालीहरू दशैँ, तिहार पारेर विदेश घुम्न जाने चलन बढ्दै गएको उनीहरू सुनाउँछन्।

पहिलो पटक जाने यात्रुहरूको रोजाइमा थाइल्यान्ड, मलेसिया, सिङ्गापुर, दुबईजस्ता मुलुक पर्ने व्यावसायीहरूको अनुभव छ।

दोस्रो पटक जानेहरूले चीन लगायतका मुलुक छान्ने र त्यसपछि भने युरोप र अमेरिका रोजाइमा पर्ने उनीहरूले अनुभव सुनाए।

कारण

इन्टरनेटको बढ्दो पहुँचका कारण नजिकिँदै गएको बाह्य संसारका साथै विदेश जान सहज र सुलभ हुँदै गएको अवस्थाका कारण नेपालीहरू विभिन्न गन्तव्य जाने क्रम बढ्न थालेको नेपाल एशोसियसन अफ टुर एन्ड ट्राभल एजेन्टका (नाटा) अधिकारीहरू बताउँछन्।

सामान्य अवस्थाको तुलनामा दशैँ र तिहारका बेला विदेश यात्रा गर्नेको सङ्ख्या करिब २० देखि २५ प्रतिशतले बढ्ने र यो वर्ष पनि त्यही अवस्था रहेको नाटाका वरिष्ठ उपाध्यक्ष अच्युत शर्मा गुरागाईले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई बताए।

सिङ्गापुर

त्यसो त घुमघाम गर्नु पर्छ भन्नेबारे बढ्दो जनचेतनाका साथै सुलभ हुँदै गएको विदेश भ्रमण नेपालीहरूको बढ्दो सङ्ख्याको प्रमुख कारण रहेको उनी बताउँछन्।

"कतिपयको त रहर राहदानीमा भिसा लगाउने हुन्छ जसकारण उनीहरू घुम्नका लागि विदेश जाने गर्छन्," उनले बीबीसीसँग भने। "अर्को कुरा बढ्दो प्रतिस्पर्धा गर्दा हवाई भाडासहित टुरको दर पनि सर्वसाधारणको पहुँच हुने गरी तय हुँदै गएको छ।"

सङ्ख्या

ठ्याक्कै तथ्याङ्क नभए पनि बर्सेनि थाइल्यान्डमा मात्रै वार्षिक करिब ४० हजार सर्वसाधारण घुमघाम गर्नका लागि जाने गरेको व्यावसायीहरू बताउँछन्।

सङ्गठित रूपमा वा टुर अपरेटरसँग समन्वय नगरिनै विदेश जानेहरूको सङ्ख्या पनि बढ्दो क्रममा रहेको हुँदा विदेश जानेको सङ्ख्या अझ बढी हुन सक्ने गुरागाईले जानकारी दिए।

त्यसबाहेक विभिन्न व्यावसायिक घराना तथा निजी क्षेत्रका रोजगारदाताहरूले समेत आफ्ना कर्मचारी एवम् ग्राहकहरूलाई विदेश घुमाउन लाने चलन बढ्दै गएको व्यावसायीहरू बताँउछन्।

दुबई

समस्या

नेपालीहरूको विदेश जाने सङ्ख्या बढ्दै जानुका कारण अर्थतन्त्रमा नकारात्मक असर परेको केन्द्रीय ब्याङ्कले बताउँदै आएको छ।

नेपालीहरूले भारी... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

दशैँका बेला विदेश घुम्न जाने नेपालीको सङ्ख्या 'बढ्दै'


थाई अध्यागमन अधिकारीहरू १८ वर्षीया रहाफ मोहम्मद अल-कुकुनलाई कुवेत पठाउने प्रयास गरेका थिए। उनको परिवार हाल कुवेतमा छ।

उनलाई चढाएर पठाउन लागिएको कुवेत जाने विमान नउडुन्जेल मोहम्मद अल-कुकुन विमानस्थलस्थित होटलको एउटा कोठा थुनेर बसिन्।

आफूले इस्लाम धर्म परित्याग गरेको हुनाले बलपूर्वक साउदी अरेबिया फर्काएर परिवारले आफ्नो हत्या गरिदिन सक्ने त्रास भएको रहाफ मोहम्मद अल-कुकुनले बीबीसीलाई बताएकी छन्। महिलालाई समान अवसर नदिइने भएकाले धर्म परित्याग गरेको उनको भनाइ छ।

आफ्नो परिवारले मार्ने धम्की दिएको भन्दै उनले समाचारसंस्था रोयटर्सलाई भनिन्, "मेरा दाजुभाइ र परिवार एवम् साउदी दूतावासले मलाई कुवेतमा कुरिरहेका छन्। उनीहरूले मलाई मार्छन्। मेरो जीवन सङ्कटमा छ।"

उनलाई कुवेत पठाउन भनेर थाई अधिकारीहरू उनको कोठाबाहिर उभिइरहेको तस्बिर  सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएको छ।

मानवाधिकारवादी संस्थाहरूले उनको सुरक्षाबारे चासो व्यक्त गरेका छन्।

ह्युमन राइट्स वाच एशिया क्षेत्रका सहायक निर्देशक फिल रोबर्ट्सनका अनुसार संयुक्त राष्ट्रसङ्घको शरणार्थी हेर्ने निकायसँग भेट्न र शरण माग्न नदिइएसम्म कोठाबाट बाहिर नहाउने उनको अडान छ।

समय थोरै भएको र उनी डरलाग्दो परिस्थितिमा रहेको भन्दै रोबर्ट्सनले ती युवतीलाई कुवेत फिर्ता नपठाइयोस् भनेर निषेधाज्ञाका लागि ब्याङ्‌ककको एउटा अदालतमा आवेदन गरिएको बताए।

तर थाई वकिलहरूको सो आवेदन अदालतले खारेज गरिदियो।

रहाफ मोहम्मद अल-कुकुन  किन भागिन्?

परिवारसँगै बिदा मनाउन कुवेत पुगेकी रहाफ मोहम्मद अल-कुकुन दुई दिनअघि त्यहाँबाट भागेकी हुन्।

ब्याङ्‌कक हुँदै अस्ट्रेलिया जाने उनको प्रयास थियो।

आफूले इस्लाम धर्म परित्याग गरेको हुनाले बलपूर्वक साउदी अरेबिया फर्काएर परिवारले आफ्नो हत्या गरिदिन सक्ने त्रास भएको रहाफ मोहम्मद अल-कुकुनले बीबीसीलाई बताएकी छन्।

ब्याङ्‌ककबाट बीबीसीका जोनाथन हेड भन्छन् - रहाफ मोहम्मद अल-कुकुन त्रस्त र व्याकुल छिन्।

आफूसँग अस्ट्रेलिया जाने प्रवेशाज्ञा भएको तर सुर्वणभूमि विमानस्थलमा आफूलाई भेट्ने एक साउदी कूटनीतिज्ञले राहदानी खोसेको उनको दाबी छ।

तर साउदी अधिकारीहरूका अनुसार राहदानी उनीसँगै छ र फर्किने हवाई टिकट नभएकाले उनलाई नियन्त्रणमा लिइएको हो।

अस्ट्रेलियामा शरण पाइने उनको अपेक्षा थियो।

ह्युमन राइट्स वाचका मध्यपूर्वका सहायक निर्देशक माइकल पेजले एउटा विज्ञप्तिमा "परिवार छोडेर भागेका... \n\nमलाई माथिको लेखको लागि राम्रो शीर्षक दिनुहोस्।

उनले इस्लाम धर्म परित्याग गरिन् र अहिले उनी आफ्नै जीवन जोगाउन भाग्दैछिन्