N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Hope Uzodinma: Aga m ebido ịgbasa oziọma APC n'Ọwụwa-anyanwụ\nNchịkọta: Dịka o merichara n'Ụlọikpe Kachasị n'ikpe ya na Emeka Ihedioha, Gọvanọ Imo steeti bụ Hope Ụzọdinma ekwuola na ọrụ ya ugbua bụ idozi ihe ndị mebiri emebi na steeti ahụ.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

O kwuru na ya achọghị ka ya na onye ọbụla nwee esemokwu kama ọ bụ ịrụrụ ndị Imo ọrụ.

Uzodinma, onye kwuru nke a n'ehihie Wenezde na mkparịtaụka ya na ụlọakụkọ Channels TV,  gara n'ihu kwuo na ya ga-ebido ịgbasa oziọma APC.

Lee ihe ndị ọzọ o kwuru:

Akụkọ ga-amasị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Security in Nigeria: Ihe Buhari kwesịrị iji achụ ndịisi nchekwa na Naịjirịa


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Hope Uzodinma: Ihe mere o jiri chụọ 'Accountant General' n'ọrụ\nNchịkọta: Imo steeti enweela onye mgbakọ ego ọhụrụ aha ya bụ Obieze Chukwukama.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Gọvanọ Imo Steeti bụ Hope Uzodinma

Chukwukama ga-anọchi anya Donald Igbo bụ onye gọvanọ Hope Uzodinma nyere ọsọ n'ụbọchị Tuzde.

Ọnụ na-ekwuru Uzodinma bụ Oguwike Nwachuwku zipuru akwụkwọ ozi n'ụbọchị Tuzde were kwuo na Chukwukama amalitela ọrụ na-egbughi oge.

Na mkparịtaụka ya na BBC Igbo, Nwachukwu kwuru na ọ bụ ka ọrụ na-agawanye nke ọma ka gọvanọ ji họrọ onye mgbakọ ego ọhụrụ.

Ọ kọwara na "onweghi ihe ọbụla Donald Igbo mere, kama ọ bụ ka ọrụ gọọmentị na-aga n'ihu."

BBC Igbo kpọtụkwaara F


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Hotel Murders: "Ọ bụ akwụnakwụna na-ebute ogbugbu ndịa" Ndị uweojii\nNchịkọta: Ụmụnwaanyị Rivers Steeti emeela ngagharị iwe ga kwuru ndị uweojii dika enwetara ozu nwa agbọghọ ọzọ  n'ime ụlọ ọriri n'Omoku.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Nke bụ ozu ise a na ahụta na ụdị ọnọdụ a na ụlo oriri na Rivas Steeti n'ime otu ọnwa.

N'ime ọnwa gara aga ka ndị uweojii kwuru na egburu ụmụnwanyị atọ n'ụlọ oriri dị na Pọtakọt ma kowaa kwa na atọgburu abụo n'ime ha.

N'aka nke ọzọ ka osote onyeisi ndị uweojii nke Rivas steeti bụ Chuks Enwonwu gwara umuwnayi a na ha ka na-eme nyocha.

Enwonwu kwukwara na ọ bụ ọrụ akwụnakwụna na ebute mkpamkpa.

Kama nwaada haziri ngagharị iwe a bụ Soibi Ibibo kwuru sị " ọ bụrụ godi akwunakwuna, ndụ mmadụ di mkp


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: House Rent: Lekwa ebe ụgwọ ụlọ kacha dị ọnụala na mpaghara ọwụwa anyanwụ\nNchịkọta: Ihe atọ kachasị mmadụ mkpa n'ụwa a bụ nri oriri, akwa oyiyi na ụlọ obibi.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Mana ọbụghị mmadụ niile na-ahụ ebe ha ga-edebe isi n'ihi oke ọnụ ụgwọ ụlọ n'ada.

N'obodo niile mepere emepe na mpaghara ọwụwa anyanwụ, ịkwụ ụgwọ ụlọ abụghị egwu a chị ụtaba n'aka agba.

Mana kedu ebe ụgwọ ụlọ kacha ada ọnụ?

BBC Igbo bara n'ahịa ịmata nke ekwe na-akụ.

Ajụjụ anyị bụ: Kedu ebe ụgwọ ụlọ ihe dịka ọnụụlọ atọ (three-bedroom) kacha galaa ọnụ n'ala Igbo?

Enugwu

N'ebe dịka GRA maọbụ 'Independence Layout', ụgwọụlọ maka ọnụ ụlọ atọ ahụ dị ga-ebido na puku 800 ruo otu nde naịra maka otu


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: House of Assembly: Ụlọikpe enweghi ikike ịchụpụ m n'ọkwa Sịnetọ - Ogbuorji\nNchịkọta: Ụlọikpe enweghi ik ike  ịchụpụ m - Ogbuorji

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Akụkọ ndị dị mkpa taa:

Sunny Ogbuorji onye na-anọchite anya Ebonyi South n'ụlọomeiwu asaala okwu ọchụchụ ụlọikpe chụrụ ya dịka onye Sịnetọ.

O kwuru na ụlọikpe enweghi ike ịchụpụ ya n'ọkwa Sịneti kama na ọ bụ onyeisi ndị ụlọomeiwu nwere ikikere ime nke a.

Ọ gara n'ihu kwuo na ọ gbaala akwụkwọ ikpe mkpegharị n'ụlọikpe 'Appeal' ka ha kwuo ma ikpe a ọ bụ ihe ziri ezi.

Ụlọikpe ukwu dị n'Abakaliki nke ọkaikpe Akintola Aluko nọ n'isi ya kwuru na Ogbuorji dara iwu Naịjirịa site n'ịwụpụ na pati ọ nọ


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: House of Rep Principal Officers: 'Femi Gbajabiamila sị na iwe ya bụ na PDP etụnyeghịrị ya na ntuliaka'\nNchịkọta: Ọnụ na-ekwuru onyeisi ndị PDP bụ Ike Abonyi ekwuola na pati ha ma na ihe na-eme n'ụlọnọchite anya nta gbara ọnye ga a bụ "Minority Leader" bụ mgba okpuru.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Abonyi kwuru na PDP ehiwela kọmiti ga-elebe anya na ya bụ okwu mara ebe ya bụ mmiri sị banye opi ụgbọnyiri.

Ọ sị na ya bụ kọmiti nke ndị isi pati ha na ndị ọkpamkpọ hibere na Tuzde nwere otu izuụka iji kwuo nchọpụta ha.

Abonyi sị na "ọrụ kọmiti a bụ ịchọ ka ga-esi weta udo".

Ọ kwesiri ike na ọ bụ mgbaokpuru mere onyeisi ụlọnta omeiwu bụ Gbajabiamela ji hapụ aha pati nyere ya kpọwa ọzọ.

Ụlọnọchite anya nke nta enweghị ezumike kemgbe izuụka gara aga maka okwu ihọpụta onye isi pati akacha nke


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: House of reps' alleged vote-buying : Ahụrụ m "green Mastercard" mana amaghị mka ego a dị na ya - Hon. Yakubu Barde\nNchịkọta: Onye nnochiteanya Chikun/Kajuru n'Ụlọomeiwu Nta bụ Hon. Yakubu Barde ekwuola na ya huru mpekele akwụkwọ ndụ e ji a dọrọ ego e dere(Green Mastercard) aha Gbajabiamila na ntuliaka ndị ụlọomeiwu Nta mana ya amaghị ka o nwere ike ịghọ ego.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ọ sịkwa na Femi Gbajabiamila na onwe ya agọnahụghị ya bụ mpekele akwụkwọ ndụ mana ọ sị na "ọ bụ ihe onyinye".

 Barde sịkwa na ya hụkwara ka ndị otu ha na-ese ya bụ mpekele akwụkwọ ndụ edowere n'elu akwụkwọ ntuliaka ha foto mana ya amaghị ihe butere nke a.

O kwukwara n'ezie na ya bụ akparamaagwa  were ike ime ka enyowa ya bụ ntuliaka enyo mana kemgbe onwe onye e ji aka, ọ ka bụ ihe efu.

N'uche ya,"o nweghị ihe o mere na mmadụ sere foto iji gosi nkwado, mana ọ bụrụ na-amanyere onye ahụ amanye n


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Hull City v Chelsea: Chelsea emechiela akwụkwọ n'iko FA\nNchịkọta: Chelsea mere ihe a tụrụ anya n'aka ha n'asọmpị iko FA  dịka ha ji ọkpụ goolu abụọ merie otu Hull City mgbe ha zutere onwe ha.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Michy Batshuayi bụ ụzọ meghe ụzọ goolu dịka o nyere nke ya na nkeji 6 n'agba nke mbụ.

Fikayo Tomoro bụ ọgba bọolụ Naịjirịa nyekwara ya aka na nkeji 64 mgbe o nyere ọkpụ mere ya nke abụọ.

 Kamil Groscki nke Hull City nwara ịhichapụ ihere n'ihu otu ya na nkeji 78 mgbe ọ gbahyere ọkpụ na neeti ndị Chelsea.

Chelsea mechara buru ndị mmeri dịka asọmpị ahụ bịara na njedebe.

Inec emegharịala ntuliaka na steeti iri na otu taa

Ngalaba na-achịkọta ntuliaka na Naịjirịa bụ INEC  amalitela imegharị ntu


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Humble Li Orji, nwa ada na-eritere Naịjirịa olaedo n’asọmpị Taekwando\nNchịkọta: Humble Li Orji, dị afọ 25 ugbua dị afọ 18 oge o ritere nturu ugo mbụ ya na Taekwando.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Kemgbe ahụ o ritela ntụrụugo 30 nke gụnyere ọlaedo atọ n’asọmpị mba ụwa.

Na mkparịtaụka, Orji kọrọ maka njem ya na Taekwando nakwa etu ụmụnwaanyị ga-esi amụta itinye uche na ihe ha na-eme.

O kwukwara maka ịta ahụ dịka mmadụ iji ya nyere onwe ya ahụ nakwa etu mmadụ ga-eji Taekwando chekwa onwe ya.

Ọrji kọwakwara ihe mere ụmụnwaanyị ji akarị ụmụnwoke na Taekwando.

Gere akụkọ a n'uju.

Onye mere akụkọ a bụ Vining Ogu.


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Hurricane Dorian: Oke ifufe eburula ụlọ 13,000 na Bahamas\nNchịkọta: Akụkọ dị mkpa:

Bahamas nọ na nsogbu

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Foto si soshal midia na-egosi Marsh Harbour dị n'Abaco Islands

Oke ifufe a kpọrọ Hurricane Dorian, ebutela oke idemmiri na mba Bahamas.

Mana ka ọ dị ugbua, amabeghi mmadụ ole o gburula maọbụ merụọ ahụ, mana ndị ọrụ gbatagbata Red Cross na-ekwu na ọ dị ka ọ metụtara ụlọ ruru puku iri na atọ.

Mara na ndị mmadụ bụ ndị mba ahụ dị puku narị atọ na iri itoolu na otu (391,000).

Nke ka nke bụkwa na oke ifufe a echewela ihu na mba Amerịka, ebe ndị obodo dịka Flọrịda, Giọgia, Nọt na Saụt Karolaịna, nọ


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Hurricane Florence ka na-akpa mkpa mkpa na U.S.\nNchịkọta:  Ipob na ọkwa ịnọ n'ụlọ, kedụ ka ihe siri kwụrụ?

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Enyimba, Aba nọ jụụ tata

Oku Ipob kpọrọ maka icheta ndị otu ha lara mmụọ otumgbe a n'afọ gara aga dị ire n'Ọnịcha, Aba, Nnewi mana ọ kpụrụ afọ n'ala n'Enugwu na Ebonyi steeti dịka akụkọ kọrọ.

Ka ọ dị ugbua ndị uweojii na ndị ọrụ nchekwa ndị ọzọ jụrụ eju bara abara n'ọtụtụ ebe n'alaigbo.

Godwin Emefiele bụ Gọvanọ ụlọakụ etiti na Naịjirịa

Gọvanọ ụlọakụ etiti bụ Godwin Emefiele adọọla aka na ntị maka gbanụ gbanụ e ji abadọ atụmatụ iji otu ego na-azụ ahia n'ọdịda anyanwụ mba Afrịka.

Onye nchịkọ


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Hushpuppi: Dubai o ji maka Hushpuppi kwụsị inye ụmụ Naịjirịa visa? Lee nke bụ eziokwu\nNchịkọta: Nke na-ewu n'ụtụtụ a bụ na ụmụ Naịjirịa na-eti mkpu na ọ dịka Ramon Abbas Igbalode e ji Hushpuppi mara ebuterela ha ọgbatauhie maka etu e si nwuchie ya n'ihi nrụrụaka ego n'ịntanet.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Mana otu onye nwere ụlọọrụ ebe a na-enye ndị mmadụ 'visa' Dubai bụ Emeka Ochoro kwuru na akwụkwọ ahụ na-efegharịnụ n'elu soshal midia kwuru na ndị mba ahụ akwụsila inye ndị Naịjirịa 'visa' bụ ụgha.

O kwuru na naanị 'visa' Dubai akụsitụrụ inye ụfọdụ ndị mba ọzọ nke Naịjirịa so na ya bụ visa nlegharị anya.

O kwuru na ndị Dubai na-ahazi ọba ọzi ha gbasara ndị mbịambịa ka ha wee tinye ihe ha kpọrọ 'travel insurance' nke ga-abụzị iwu na onye ọbụla na-abata be ha ga-enweriri.

Ihe ndị mmadụ kwuru na


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Hydroxychlorine and Zithromax: 'Stella Immanuel esoghi usoro e ji ekwupụta maka ọgwụgwọ ọrịa' - Ndị Dọkịta Naijirịa\nNchịkọta: Ndị dọkịta Naijirịa ekwuola uche ha maka okwu Stella Immanuel kwuru ebe ọ sị na o ji ọgwụ Hydroxychloroquine agwọ ma na-egbochi ọrịa coronavirus.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ndị tinyere ọnụ n'okwu a bụ ndị okammụta n'ihe gbasara nje na-ebute ọrịa na ahụike ọha mmadụ.

Okammụta Bayo Onajole

Dọkịta Bayo Onajole bụ ọkammụta ahụike ọha n'ihe gbasara etu nje sị amụbanye n'ọha mmadụ nke Bekee kpọrọ Epidermiologist.

Onajole kọwara na ọrịa coronavirus bụ ọrịa ọhụrụ a na-ahụbeghi mbụ.

Ọ kọwara na ụfọdụ ndị apụtala kwuo na ha jiri ọgwụ di iche iche gwọọ ọrịa coronavirus.

Onajole kwuru na otu n'ime ọgwụ Immanuel kpọpụtara bụ ọgwu eji agwọ ọrịa nje Bacteria kama coronavirus


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Hydroxycholoquine: Ihe ị kwesiri ịma maka etu ọgwụ a si metụta covid-19 - Dkt Ije Akunyili\nNchịkọta: Dọkịta Ije Akunyili bụ onye na-agwọ ọrịa mberede nke Bekee na-akpọ "Emergency Medicine" na mba Amerịka.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ọ bụ onye na-elekọta ndị na-arịa coronavirus "n'abalị, n'ụtụtụ nakwa ehihe", dịka o si kwuo.

Dọkịtan Akunyili tinyere ọnụ n'ihe banyere ọgwụ ịba a na-akpọ hydroxychloroquine, Zinc nakwa zithromax, ọkachasị etu ha siri bụrụ ihe ndị eji agwọ covid-19.

Dọkịta Akunyili gbadoro ụkwu n'ala kwusie ike na onwebeghị nchọpụta kwadoro atụmatụ iji hydroxychloroquine gwọọ coronavirus.

Ọ gakwara n'ihu kwuo na Zinc na Zithromax abụghị ọgwụ a na-aṅụ ma ọ bụrụ na ọ bụghị ndị dọkịta sị mmadụ ṅụọ ha.

"Nsogbu h


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Hyginus Umeje: Kwụsinụ ịba ụgbọala n'adịghị mma!\nNchịkọta: Onyeisi ụlọọrụ n'ahụ maka ihe gbasara njem okporoụzọ na Lagos steetị akpọrọ Hyginus Omeje, adọọla ndị na-eme njem okporoụzọ aka na ntị ka ha ghara ịba ụgbọala na-ezuchaghị oke ọzọ maka ịdabanye ihe mberede okporoụzọ.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Otu n'ime ụgbọala ndị ahụ kụkọtara isi ọnụ ụnyaahụ n'okporoụzọ Lagos-Ibadan

O kwuru nke a maka ihe mberede okporoụzọ mere ebe ụgbọala bu mmanụ agbịdị na nke bu nkpọ (container) ndị mmadụ nọ n'ime ya sukọtara ọnụ ma nwuru ọkụ. Ọ sị na mgbe ọkụ ahụ na-agba onweghị onye ma na mmadụ nọ n'ime ya bụ nkpọ.

Amataghị n'oge na mmadụ nọ n'ime ụgbọala a mgbe ọkụ bidoro gbawa

A kara igbochịnwụ ya bụ ihe mberede?

Hyginus kwuru na ụzọ ihe ndị a bụ ihe a ga-eme iji hụ na-egbochiri udịrị ọkụọgbụgba ugbọala m


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Hyperrealism: 'A na m ese ihe maka ndụ ndị nnanna anyị'\nNchịkọta: Hillary Emetuche bụ nwata akwụkwọ Mahadum ejirila ọnatarachi ya mere ihe baara ya uru.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

O kwuru na ọ dịghị mfe inweta ngwa ọrụ ya n'ala Naịjirịa mana ọ kwụsighị ya ịse ihe ọ na-ese.

Emetuche kwuru na o na-ewe ya ihe ruru ọnwa abụọ iji sechaa otu ihe eserese ya.

Gee n'uju ihe ọ gwara BBC Igbo ebe a.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: I bi na Kaduna? Ị nwere ohere ịgagharị ugbua\nNchịkọta: Akụkọ dị mkpa taa

Ebuliela iwu na Kaduna

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Kaduna steeti ebuliela iwu "onye apụla ezi" e tinyere na steeti ahụ kemgbe ụbọchị iri atọ na otu nke ọnwa Ọktoba.

Mana ndị bi na Kujama, Kasuwan Magani nakwa Kachia, ka nọ n'okpuru iwu a.

End of Twitter post, 1

Achụtuola onyeisi ụlọomeiwu Anambara?

Akụkọ pụtara n'Anambara steeti na-ekwu na achụtuola onyeisi ụlọomeiwu ha bụ Rita Maduagwu n'oche ọchịchị.

Mana Maduagwu gwara ndị ntaakụkọ na ọ bụghị eziokwu, na ọ ka kwụ chịm dịka onyeisi ụlọomeiwu steeti ahụ.

Na mba ofesi,

Ihe ruru mmadụ asa


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: I so na ndị sị na agbamakwụkwọ Katolik edoghị anya? Lee ihe isii ọ ga-eri gị ịgba akwụkwọ Katọlik na Naijiria\nNchịkọta: N'ụka Katọlik na Naijiria, agbamakwụkwọ abụghị egwu achị ụtaba n'aka agba.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Agbamakwụkwọ abụghị ụkwa achị na'aka n'ụka Katọlik

Nchọpụta BBC mere gosiri na ọtụtụ atụmatụ na nkụzi eji akwadọ agbamakwụkwọ n'ụka Katọlik na-eri oge, ego ma sikwa ike.

Ọ na-ewe opekata mpe ọnwa isii iji kwado ma gba akwụkwọ n'ụka Katọlik na Naijiria.

Na nkọwa ya, otu nnukwu ụkọchukwu ụka Katolik na Lagos Steetị bụ Monsignor Bernard Okodua kwuru na ọ bụ ijikwado ndị a nke ọma.

 Okodua gwara BBC sị, "O kwesiri ka ndị mmadụ dị njikere ime ihe kwesiri ka ha mee iji gba akwụkwọ n'ụka dịka iwu C


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: ICG: Ndị ọchịehi akpaala ike ugboro isii karịa Boko Haram\nNchịkọta: Ndekọ ọhụrụ apụtala ebe ndị otu na-ahụ maka ọgbaghara na mbaụwa a na-akpọ 'International Crisi Group (ICG)' na Bekee tiri mkpu na ndị ọchịehi egbuola mmadụ karịa ka Boko Haram gburula.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ndị mmadụ buru ngwongwo ha agbapụ n'obodo ha ka ndị ọchịehi gburu ihe ruru mmadụ 200 na Jos

Nke a bụ agbanyeghi na Boko Haram bụ ndị a ma ama na mbaụwa dịka ndị na-eyi egwu, ha achịtaghị aja ebe ndị ọchịehi nọ maka na ndị ọchịehi egbuola karịa ha ugboro isii n'afọ a.

N'akwụkwọ ahụ ha bipụtara na webusaịtị ha, ha kwuru na ndị ọchịehi egbuola mmadụ 1,300 kemgbe ọnwa Jenuwarị afọ a.

Ha kọwara na kama ogbugbu ndị ọchịehi na-emebu na-akwadoghị akwado, ha na-ejizi anya ọcha kpaa nkata pụrụ iche etu


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: ICSC chọrọ ịkpụpụ gọọmentị n'ụlọ ịkpe maka 'ajọ ọchịchị'\nNchịkọta: Otu jikọtara ndị gbanụ gbanụ n'ala Igbo bụ Igbo civil society coalition agwala gọọmentị na-achị ugbua na ha anaghị erubeisi n'usoro ọchịchị nke a kpọrọ 'True Ferderalism'.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ndị Coalition of Igbo Civil Societies sị na oge eruola mgbe Igbo ga-achịkọ ọnụ

Onyeisioche ndi otu a bụ Maazi Bismark Oji, kwara arịrị na President Muhammadu Buhari ka na-agakwa n'ihu na-akpachapụ Ndigbo n'ike ọkwa ọbụla na gọọmentị ya.

Ọ sị n'agbanyeghị na agwara ya ka ọ gbanwee, ihe na-ebe ka na-ebekwa.

Onye ji ọkwa "national coordinator" otu a bụ Ọkammuta Obasi Igwe kwuru na oge eruola mgbe Ndigbo ga-ejikọ aka onụ napụta oke ruru ha.

Ndi otu a katọrọ ogbugbu ndị na-achị ehi na-egbu ndị mm


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: IG Usman Alkali Baba: Ihe ndị i kwesịrị ịma maka Onyeisi Uweojii Naijiria ọhụrụ\nNchịkọta: Onyeisiala Muhammadu Buhari emeela Usman Alkali Baba onyeisi ndị uweojii Naịjiria ọhụrụ.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ozi si n'aka minista na-ahụ maka ndị uweojii bụ Maigari Dingyadi pụta n'Abuja taa (06/04/2021) gbara ama na ọ malitere ọrụ ozigbo.

Baba na-anọchi Mohammed Adamu bụ onye e sepụrụ oche n'otele dịka ọ gara njem ọrụ n'Owerri.

End of Twitter post, 1

Alkali Baba bụbu osote onyeisi ndị uweojii tupu e nye ya ọkwa ọhụrụ a ka ọ malitere ozigbo.

A mụrụ ya afọ 1963 na state Yobe.

Ọ gara ụlọakwụkwọ dị elu na mahadum 'Bayero University  Kano' nakwa  Usman Dan Fodio University dị na Maiduguri.

O sonyere


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: IGR: Anambra, Akwa-Ibom so na steeti pekarịrị\nNchịkọta: Ego steeti iri atọ na otu nwetara n'onwe ha ke a kpọrọ 'internally generated revenue(IGR)' na bekee, ji pasentị 12 gbalitere n' afọ 2017, ebe ego steeti ise gụnyere Anambra, Akwa-Ibom , Osun na Taraba kụrụ afọ n'ala n'ihe gbasara ego steeti ọbụla na-akpata n'onwe ya n'afọ.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Naịjiria apụtala na Riseshọn

Ngalaba na-ahụ maka ọgụọgụgụ nke a kpọrọ 'National Bureau of Statistics (NBS)', kwuru nke a n'ozi ha wepụtara n'ụbọchị Fraide sịrị na ego nke ndị steeti nwetara n'afọ 2017gbalitere rue N931.23bn, ebe ọ bụ N831.19bn afọ bụ ya ụzọ, nke naegosi ndịiche N100.04bn.

NBS kwukwara na e nwetara N432/65bn na ọkara abụọ nke afọ 2017(H2 2017), ebe N409.09bn bụ ihe e nwetara n'ọkara mbụ nke afọ ahụ.

Ego nke gọọmenti etiti nwetara n'afọ bụ triliọn N1.73 ebe steeti ketara triliọ


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: ILO: Pasent 60 ndị na-arụ ọrụ na-arụ na nke onwe ha\nNchịkọta: Nchopụta otu ndịọrụ nke mba ụwa bụ International Labour Organisation na bekee (ILO) n'aha ịchafụ mere, kwuru na ihe karịrị pasenti 60 na ndị na-arụ ọrụ na Naijiria nọrọ onwe ha.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Osote onyeisiala nọnyere ndị ọrụ n'ụbọchị

 ILO kwuru na ọ bụ ịrụ ọrụ n'ọnọdụ ahaziri ahazi bụ ụzọ kachasị mma.

Nchopụta ahụ nke a kpọrọ: "Ụmụnwaanyị na ụmụnwoke ndị na-arụrụ onwe ha: ihe ọnụgụgụ ya gosiri" gosiri ka ọ siri gbasara akụnaụba obodo na ọnọdụ ndị ọrụ nọrọ onwe ha n'ihe karịrị obodo otu narị.

E wepụ ọrụugbo, ọkara ndị na-arụ ọrụ bụ ndị nọrọ onwe ha.

N'Afrịka, pasent 85.8 ndị na-arụ ọrụ bụ ndị nọrọ onwe ha.

N'Asịa, ha dị pasenti 68.6, na mba ndị Arab pasenti 68.6, na Amerịka, pase


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: INEC ga-akwụsị idenye aha maka akwụkwọ ntuliaka n'ọnwa na-abịa\nNchịkọta: Ngalaba na-ahụ maka ntuliaka na Naịjirịa bụ nke a kpọrọ Independent National Electoral Commision (INEC) na Bekee kwuru na ha ga-akwụsị idenye aha ndị mmadụ maka inye ha akwụkwọ ikike iji mee ntuliaka n'ụbọchị 17 nke ọnwa Ọgọstụ afọ a.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ha na-akpọ ndị mmadụ bịa were PVC ha ma dịkwa njikere maka ntuliaka

Ndị INEC kwuru n'ime akwụkwọ ozi ha zipuru na ha na ndị ọnụ na-eru n'ihe gbasara ntuliaka etinyela ọnu na-etu esi eme ndenye aha maka ntuliaka nke 2019, wee kpebie na ha enyela ohere etu o si kwesị maka idenye aha nakwa ihe ndị ọzọ banyere ịnata akwụkwọ ikike a.

N'agbanyeghi na a ga-akwụsị ime ndenye aha n'Ọgọstụ, INEC kwuru na a ka ga na-anata akwụkwọ ikike a ruo izuụka tupu emee ntuliaka 2019, nke ga-eme n'ụbọchị 16 nke Febụ


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: INEC: Anyị chọrọ ego dị ijeri naịra 189 maka ntuliaka 2019\nNchịkọta: Ndị ụlọomeiwu na ndị isi ụlọọrụ INEC nwere nzukọ ụnyaahụ n'ịza oku onyeisiala Buhari kpọrọ ha n'itinye aka n'akwụkwọ bọjetị ndị INEC maka ntuliaka afọ 2019.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ndị kọmitii ụlọomeiwu na-ahụ maka ụlọọrụ INEC gbarụrụ ihu ma jụọ ajụjụ maka ndiiche dị n'akwụkwọ Buhari zitere ha na nke ndị INEC zitere.

Onyeisiala Muhammadu Buhari zigara ndịomeiwu bọjetị dị ijeri naịra 143 ka ha tinye aka na ya ozugbo, ebe ego dị ijeri naịra 43 bụ mgbakwụnye maka ọdịnihu.

Mana onyeisi ụlọọrụ INEC bụ Mahmood Yakubu, gwara ndị ụlọomeiwu na ọ chọrọ ego dị ijeri naịra 189.207 bụ kpamkpam ego niile ha chọrọ maka ntuliaka afọ 2019.

INEC na-ekwe nkwa na ha ga-eme ka ntuliaka nke


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: INEC: Igwe 'card reader' ga-arụ ọrụ nkeọma na 2019\nNchịkọta: Onye nnọchianya INEC nke Imo steeti bụ Ọkammụta Francis Ezeọnụ bụ onye kwụrụ nke a mgbe ha gara ị kuziri ndị mmadụ maka omume ha na ntuliaka.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ejighị 'Incident Form' ga-akwụsị nrụrụaka na-aga na ntuliaka

O kwuru na INEC na-agba mbọ ị gbanwe 'card reader' ahụ ka onweike rụọ ọrụ zuru oke na ntuliaka n'abịa.

O ji kwa ohere ahụ na-adọ ndị mmadụ na ndị ndọrọndọrọ ọchịchị aka na ntị na-asị ha n'oge iji akwụkwọ ntụliaka aghọ aghụghọ a gaala.

 Ezeonu sị na a ga-ebido ndenye aha na ntụliaka otu mgbe iji mee ka ihe na-aga ọsọ ma hapụ igbu oge.

Ọ gwakwara ndị na-azọ ọkwa dị ịcheiche na ndị nkwado ha, sị ha gbaa mbọ gbasa ozi ha nkeọma maka na


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: INEC: Ndebanye aha ntuliaka agaghị akwụsi n'ọnwa Jenuawarị 31\nNchịkọta: Onye mgbasa ozi ụlọ ọrụ na-ahụ maka ntụliaka na Legos bụ  Femi Akinbiyi,kwuru nke a n' ozi mgbasa ozi nke ụlọ ọrụ INEC wepụtara na Legos.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

ọtụtụ mmadụ na-atụ egwụ na ha nwere ike agaghị ebebanye aha ha

Akinbiyi sịrị: "Anyị na akwa ọha na eze na ndebanye aha ntuliaka ka na-aga n'ihu."

"Dịka iwu ala ntunye aka ala anyị sịrị dị, aga akwusịlata ya ụbọchị irir isii tupu ntuli aka."

Ọ rịrọ ndị mmadụ ka ha bụta n'igwe debanye aha ha.


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: INEC: Ndị ndọrọndọrọ nwereike ịmalite achụmnta vootu ọzọ\nNchịkọta: Ọ bụ n'akara Twitter ha ka ha siri zipụ ya bụ ozi kwuru na ndị otu ndorondoro dị icheiche nwereike ị malite achụmnta vootu ọzọ\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Mahmood Yakubu were oche dịka onyeisi Inec n'afọ 2015

End of Twitter post, 1

Ha kwukwara na ọ ga-ebi n'etiti abalai ụbọchị 21 nke ọnwa Febụwarị.

Cheta na Inec machiburu achụmnta vootu mgbe mbụ ha dọtịrị ụbọchị ntuliaka site na ụbọchị 16 rue n'ụbọchị 23 nke ọnwa Febụwarị.

O nwebeghi ihe ha kwuru maka ị hazi ohere ka ndị mmadụ bido ị nata PVC ha ọzọ.

Onyeisiala Naijiria bụ Muhammadu Buhari ekwuola na onye ọbụla napụrụ igbe vootu maọbụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị ọbụla ji ndị agboro kpaa ike n'oge


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: IPOB agbahapụla Nnia Nwodo na Ben Nwabueze\nNchịkọta: Ipob si na nzụkọ ehibere n'etiti ha na otu NdiIgbo ndị ọzọ pụọ ụnyaaahụ.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Na nzụkọ ahụ, ha kwuru na sọsọ ihe ga-ebute udo n'etiti ha na gọvanọ ndị mpaghara ọwụwa anyanwụ Naịjirịa bụ ịwepu aha ọjọọ akpọrọ Ipob dịka ndị na-eyi ndụ egwu.

Ihe ọzọ Ipob kwuru bụ na ha chọrọ nkwụsị mmegbu ndị otu ha dịka ndị dara iwu ala nakwa ịkwụ ndi otu ha nwụrụ n'egwu eke nke ndị agha Naịjirịa ụgwọ itiaka n'obi.

Ha kwuru ihe ndị a na nzụkọ ahụ mere n'Atani bụ ụlọ Ben Nwabueze so n'otu 'Igbo Leaders of Thought' dịka ụlọ ntaakụkọ Guardian siri kwuo.

A na-anụ kepu kepu na nzụkọ a gwụrụ n


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: IPOB: Anyị ebiela akwụkwọ ntuliaka referandum\nNchịkọta: N'akwụkwọ ozi nke ọnụ na-ekwuchitere otu Ipob bụ Emma Powerful zitere  BBC Igbo, otu Ipob kwuru na ha ejikerela maka agba mbụ n'ime agba atọ referandum ha na-akwado.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

IPOB na-ewe iwe gbasara egwu eke ndi agha Naijirịa gosiri n'Abia steeti

Ha sịrị: "A na-ebi akwụkwọ mbinyeaka nde 40  ma na-akwadokwa ikesaa ha ga obodo niile dị n'Biafra ka onye Igbo ọbụla dịrịla afọ iri naasatọ kwuo uche ha maka nnwereonwe Biafra."

Ha gara n'ihu kwuo na ọ bụ n'ụzọ ka ha ga-esi hụ na ndị ndị Igbo sonyere ọfụma n'ikwu uche n'okwu nnwereonwe Biafra ma nyere Ipob aka ihazi ihe ọbụla ha na-eme n'ọdịnihu.

Ha kwukwara na referadum ahụ ga-eweghachị nye ndị a na-eme emegbu emegbu nwe


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: IPOB: Atụmaatụ Egwu Eke chụpụrụ Nnamdi Kanu -Buratai\nNchịkọta: Ọ fọrọ obere ka Egwu Eke II loo onye ndu Indigenous People of Biafra bụ Nnamdi Kanu.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Onye kwuru nke a bụ onye ndu ndị agha Naịjirịa, Tukur Buratai.

Buratai gwara ndị Naijirịa mgbe ọ na-emepe atụmaatụ a nke atọ na Lagos, na ya bụ Egwu Eke ha mere n'afọ 2016 nyere Nnamdi Kanu mbọbọ ọsọ.

N'okwu ya, " ya bịa ọgụ maọbụ na ọ chọọ."

Ọ bụrụ na ọ nwara anwa bịa ọgụ, Eke a ga-elo ya lomie ya.

O jikwa ohere a gwa ndị omekome nọ na Lagos nakwa Ogun steeti ka ha gbara ọgwu ha nụọ makana Egwu Eke III ga-elo ha ma ha nwaa gosi ihu ha.

Tukur kwuru na atụmaatụ a bụ iji kwado atụmaatụ ndị a


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: IPOB: Ihe Obasanjo kwuru maka Buhari bụ eziokwu\nNchịkọta: Ọnụ na-ekwuru otu Biafra (IPOB) bụ Emmanuel Powerful ekwuola na ndị nnọchịtere APC ọdịda anyanwụ kwadoro nhọpụta onye isi ala, Muhammadu Buhari maka ịzọ ọkwa ọzọ bụ "ndị akwụna ndọrọndọrọ ọchịchị".\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Gọọmentị etiti kpọrọ IPOB otu ndị oyi egwu

N'akwụkwọ ozi Emma Powerful zipụrụ ndị ntaakụkọ, o kwuru na IPOB nwere nkwado n'ime okwu onye isi ala Naijiria mbu bụ Olusegun Obasanjo kwuru.

Cheta na  ụnyaahụ,Obasanjo, kwuru na ọ ga dị mma ma ọ bụrụ na Buhari gbahapu ịzọ ọkwa ọzọ na afọ 2019.

N'ime ozi ahụ IPOB dere sị, "Ihe Obasanjo kwuru bụ echiche onye isi anyi bụ Nnamdi Kanu. Obasanjo kwuru ezi okwu. Ndị niile gara ileta Buhari kwesịrị ikpuchi ihu ha n'ihere."IPOB akpọrịala ndị APC ọdịda anya


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: IPOB: Ihe ndị mmadụ sara Chimamanda maka okwu 'referendum'\nNchịkọta: Chimamanda Ngozi Adichie na BBC Igbo nwere mkparịtaụka metụtara ihe di icheiche, ọkachasị nke metụtara ala Igbo, na mbido afọ a.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Adichie bụ ode akwụkwọ turu ọtụtụ ugo di icheiche

Na mkparịta uka ahụ, anyi jụrụ ya maka akụkọ banyere etụ ojiri hụ ihe mere mgbe ụfọdụ ndi mmadụ na-akwado Ipob jiri aha ya tinyere n'okwu okwughi.

N'aziza ya, Adichie gwara anyị na iwe ya bụ na ndi a ji aha ya tụo asị, bụ ihe okwuru na ọ dịghị mma.

Mana, na-ịga n'ihu, Adịchie kwuru na ya kwenyere n'ihe bụ isiokwu Ipob ji na-aga, bụ nke metụtara na obodo Naịjirịa adịghị enye ndị bi na ya ohere iche na ha so na obodo a.

Adichie kwukwara na agb


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: IPOB: Ndị uweojii enweghi ikike ịmachi iwu Ipob\nNchịkọta: N'ajụjụ BBC Igbo jụrụ ọkaiwu Obele Chuka bụbu onyeisi otu ndị ọkaiwu akpọrọ NBA n'ịchafụ nke Nnewi, ma iwu ọ machiri ị nọ n'ụlọ ndị Ipob sịrị  ka ndị mmadụ mee.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

O kwuru na onweghi iwu machiri ndị mmadụ i gosipụta iwe ha site n'ịnọ n'ụlọ. N'ihi na ihe a na-eme ndị Igbo adịghị mma.

Chuka kwuru na ụlọikpe Naịjirịa ekwuola na ndị uweojii enweghi ikike ọbụla inye ndị mmadụ akwụkwọ eji eme ngagharị iwe.

N'otu aka ahụ, ọtu dị iri na abụọ gbakọtara n'Enugwu ma kwadoo iwu ị nọ n'ụlọ ndị Ipob hiwere n'abalị iri na anọ nke ọnwa Seputemba, afọ 2018.

Onye kpokọtara otu ndị ahụ bụ osote onyeisi Ndị Eastern Consultative Assembly bụ Maria Okwor.

Ipob na Massob bụ o


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: IPOB: Okwu Miyetti Allah bụ ịma aka mgba\nNchịkọta: Otu na-agba mbọ maka nnwereonwe Biafra bụ Ipob ekwuola na okwu Miyetti Allah bụ otu na-anọchite ndị ọchị-ehi kwuru bụ okwu ha chọrọ iji maja ma yie ndị Igbo na ndị ọzọ sị ọwụwa-anyanwụ bị n'ugwu-awụsa egwu.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

N'ozi nke odeakwụkwọ mgbasa ozi otu Ipob bụ Emma Powerful zitara BBC, Ipob kwuru na okwu ahụ bụ okwu dị ime ma marakwa ọgọdọ n'ihi ọ bụ mba ọgụ etinyere ọnụ n'ime akpa were na abaa.

Ha  kwuru na ha agaghị agba nkịtị ka o mezuo n'ihi na ha dị njikere ịwanye ndị ọbụla wakporo ndị sị ọwụwa anyanwụ na ọdọ-ahịa ha ji ọkụ n'aka.

"Anyị chọrọ ime ka odoo anya na iko ndị ọbụla mekatara wakpo ndị Igbo ọbụla maọbụ ahịa ha dị n'ugwu-awụsa ji manye ka anyị ga-eji manyere ha."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

N'ọsị


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: IPOB: Ụmụ Biafra kwadonu Referandum na Feb.16\nNchịkọta: Onye ndu Ipob ekwuola na ndi otu ya ga-eme ntuliaka 'referedum' n'ọnwa Februwarị iri na isii.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Kanu kwuru na ntuliaka a ga-eme ka ha mara ndị chọrọ ndọrọndọrọ Naịjirịa maọbụ nwereonwe Biafra site na atụmaatụ n'enweghị ntụpọ emere n'udo.

Akwụkwọ ozi onye na-ekwuchitere IPOB ọnụ bụ Emma Powerful depụtara kwuru na Kanu esila mba Israel ga mba Uk ihazị ihe niile gbasara 'Referendum' a.

O kwuru na IPOB ga-eme ya bụ ntụliaka ụbọchị a ga-eme ntụliaka ịchọpụta onye ga-abụ onyeisiala Naịjirịa bụ Februwarị iri na isii.

Akwụkwọ ahụ kwụkwara na Kanu na ndị ọnụ na-eru n'okwu na mba ofesi na-enwe mk


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: IPOB: Ụmụ ntorobia a agaghị atụ vootu na 2019- Ugochukwu Uko\nNchịkọta: Ugochukwu-Uko kwuru na ọ bụ iwe etu ndi ọchịchị n'ala Igbo si akpa agwa na-ewe ha.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

O kwuru na ndị gọvanọ ọwụwa anyanwu bụ sọ onwe ha na ezinaụlọ ha ka ha ma.

O kwuru na mkpabụ ndị ọchịchị Naịjiria na-akpagbu ndị Igbo sokwa ewe ndị IPOB  iwe.

Gere ihe okwuru n'uju n'ihe nkiri dị n'akụkọ a.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: IPPIS Registeration: Ihe mere anyị achọghị iso n'atụmatụ IPPIS - ASUU\nNchịkọta: Ọ bụghịzi akụkọ na gọọmentị etiti na otu jikọtara ndị nkuzi mahaduma na Naịjirịa anaghị esi otu ụzọ aga n'okwu banyere ụfọdụ ihe.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Otu n'ime okwu ndị ahụ bụ nke a kpọrọ 'Integrated Payroll and Personnel Information' bụ usoro e ji edebanye aha maka ịkwụ ụgwọ ọnwụ.

Gọọmentị etiti chọrọ ka ndị nkuzi mahadum malite soro n'atụmatụ a n'ụbọchị 25 Nọvemba, 2019 mana ha kpọrọ ekwe nkụ sị ọ gaghị adị ha mma n'ahụ.

Onyeisi otu jịkọrọ ndị nkuzi mahadum bụ ọkankuzi Biodun Ogunyemi gwara BBC Igbo sị o megidere ikike mnwereonwe ndị mahadum na Naịjirịa n'ụzọ ndị a;

Ogunyemi sị na ha eburula okwu a gaa n'ụlọomeiwu bụ ndị kwere nkwa na ha


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Iba Lasa abanyelaa ihe ruru steeti 20 na Naịjiria\nNchịkọta: Ịba Lasa na-aga njem ugbua egbuola mmadụ 142 n'obodo 20 n'ala Naịjiria ebe echere n'ihe ruru mmadụ 400 bu ọrịa ahụ n'ime ahụ ha.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ngalaba na-ahụ maka ọrịa dị icheiche ekwuola na Meningitis ebidola ife ndị mmadụ

Ngalaba na-ahụ maka ọgwụgwọ ọrịa dị icheiche a kpọrọ NCDC n'aha ịchafụ bụ ndị na-ewepụta ọnụọgụgụ a nke mere n'izuụka bidoro Maachị 26.

O gosi kwara na ndịọrụ abụọ na-ahụ maka ahụisike n'ụlọọgwụ dị icheiche, otu n'Abia eferela n'ọnwụ site n'ọrịa iba Lasa a.

Obodo Edo, Ondo, Bauchi, Plateau, Anambra, Ebonyi, Nassarawa, Kogi, Lagos, Osun na Abia so na ndị ọrịa a metụtara.

N'ime ọnụgụgụ niile ndị nwere ọrịa a, pas


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Ibrahim EL-Zakzaky: Ndị otu IMN ebola gọọmentị Kaduna ebubo igbu ya\nNchịkọta: Ndị otu Islamic Movement of Nigeria (IMN) ekwuola sị na gọọmentị Kaduna steeti wepụtara atụmatụ a iji gbuo onyeisi ha bụ Ibrahim El-Zakzaky.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ha kwuru nke a ka aka na-achị steeti ahụ bụ Nasir El-Rufai wepụtara akwụkwọ iji kwuo ihe ha chọrọ tupu El-Zakzaky enwee ike gaa India nata ọgwụgwọ.

Ha boro gọọmentị ahụ ebubo iwepụta atụmatụ a naanị iji emegide ma gbuo El-Zakzaky ka ọ nọ na nwụchi. Ha kwuru na ha anabataghị ya bụ ọnọdụ.

Gọọmentị Kaduna steeti kwuru na ha chọrọ ka e lebanye anya tupu El-Zakzaky agaa India ịnata ọgwụgwọ dịka ụlọikpe nyere ya ikike.

Dịka a gbara El-Zakzaky akwụkwọ n'ụlọikpe dị na Kaduna steeti, gọomentị obodo ha


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Ibrahim El-Zakzaky: Ihe kpatara anyị ji kpọlata nwa amadị a - Gọọmentị Naijiria\nNchịkọta: Gọọmentị Naijiria akọwaala na ọ bụ agwa ọjọọ Ibrahim El-Zazaky na nwunye ya kpatara e ji si na mba India kpọghachite ha.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ibrahim El-Zakzaky n'ime ụgbọelu bu ya aga India

El-Zakzaky na nwunye ya hapụrụ Naijiria ụbọchị Mọnde abalị iri na abụọ nke ọnwa Ọgọst, gawa India ịga leta ahụike ha anya dịka otu ụlọikpe dị na Kaduna siri nye n'iwu.

Mana ha abụọ lọghachitere Naijiria taa bụ Fraide.

Dịka akwụkwọ ọzị si n'aka ngalaba gọọmentị n'ahụ maka mgbasa ozi na omenala siri kwuo, El-Zakzaky na nwunye ya chọrọ ibute nghọtahie na esemokwu n'etiti Naijiria na India.

Grace Isu Gekpe bụ onye binyere aka n'akwụkwọ ozi ahu kwu


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Ibrahim Magu: A tọhapụla Ibrahim Magu bụ onye e ji eji kemgbe abalị iri\nNchịkọta: Akụkọ na-eru anyi ntị ugbua bụ na Ibrahim Magu bụbu onye nnọchite anya ndị isi EFCC e nwerele onwe ya na n'aka ndị uweojii ngalaba nke onyeisiala na mgbede Wenezde.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Cheta a nwuchiri Magu n'ụzọ n'ụbọchị isii nke ọnwa Julaị maka ebubo nruruaka ha sị na o metere mgbe ọ nọ n'ọrụ.

Ọ bụ Abubakar Malami bụ Minista ikpe nkwumọtọ na Naịjirịa boro ya ya bụ ebubo.

Chetakwa na n'akwụkwọ ha degaara okaiwu Ibrahim Magu ụbọchị iri na anọ nke ọnwa Julaị, onyennọchite anya onyeisi ndị uweojii bụ onye tinyereaka na ya bụ akwụkwọ bụ Idowu Owohynwa zara okaiwu Magu na ọbụghị ha ji Ibrahim Magu.

Na ya bụ akwụkwọ akara ya bụ 7000/IGP.SEC/ABJ/VOL.489/171 onyeisi ndị uweojii sị


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Ibrahim Magu: Orji Kalu, na gọvanọ atọ si aka ya gaa nga\nNchịkọta: Oge Ibrahim Magụ dịka onyeisi ngalaba na-ahụ maka mpụ na nrụrụaka bụ 'Economic and Financial Crimes Commission' (EFCC) dịka ihe gaferela ka onyeisiala Muhammadu Buhari sị ka were ọsọ ọsọ laa ezumike nwa mgbe nta iji nye ohere ka e mee ya nnyocha ọfụma.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Mohammed Umar arịala dịka onye nnọchite anya Magu.

Nke a na-eme dịka a na-enyocha Magu maka ebubo nnupu isi na izuaghari akụnaụba a natara ndị mmadụ ikpe nrụrụaka mara.

Ọ bụ n'ụbọchị Monde bụ ụbọchị isii nke ọnwa Juun ka Magu zara oku nnyocha Kọmiti onyeisiala hibere kpọrọ ya. Kemgbe ahụ ọ nọ n'aka ndụ ọrụ nchekwa.

Okwu Magu dara ka dinta a na-achụ nta ya makana kemgbe onyeisiala Buhari were ya n'ọrụ dịka onyeisi EFCC n'afọ 2015 ọ bụ ya na-ahazi agha gọọmenti na-ebuso mpụ na nrụrụaka.

N'ihu


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Ibrahim Zakzaky: 'Mba India nyere m awa abụọ ịpụ ala ha'\nNchịkọta: Ibrahim El-Zakzaky kwuru na gọọmentị Naijirịa gwara mba India na ha amaghị ihe na-eme ya mana nke a bụ asị.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

O kwuru na ọ bụ ọgwụgwọ ka ọ biara ịnata n'India, n'ihi na e mechaala ya nnyocha na Naịjirịa.

El-Zakzaky zaghachịrị akwụkwọ gọọmentị Naịjirịa depụtara site n'ihe onyonyo o wepụtara n'India, ebe ya bụ Zakzaky kwuru na gọomentị India nyere ya naanị awa abụọ ịpụ ala ha ma ọ bụrụ na o kwenyeghị n'ihe gọomentị Naịjirịa kwuru.

O kwuru na ọ bụghi ya họpụtara ụlọọgwu ọ nọ n'India "n'agbanyeghị na ụlọikpe Naịjirịa ekwetela n'ụlọọgwụ ndị dọkịnta ya họpụtara ka ọ gaa n'India"

End of Twitter post, 1

N'


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Ibrahimovic eferela Man U aka\nNchịkọta: Nwafọ mba Sweden na-agbara Manchester United bọọlụ bụ Zlatan Ibrahimovic azọpụla njem iji gaa n'ihu n'akụm bọọlụ ya dịka ọ banyere otu LA Galaxy nke Amerịka.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ibrahimovic nwere ọkpụ goolu iri abụọ na itoolu n'ime egwurwegwu iri ise na atọ n'oge ya na Manchester United

Manchester United kwupụtara nke a ụbọchị Toosde, ụbọchị 22 nke ọnwa Maachị  na ha nwere nkwekọrịta ka Ibrahimovic chabie ohere ọrụ ya n'atụfughị oge.

Ọ bụ ihe iju anya na nwaamadị a emepụtaghị oke ihe kamgbe o si ezumike mmerụ ahụ lọta n'ọnwa Nọvemba.

Ihe Ibrahimovic dere n'Instagram ya mgbe Manchester United kwuputara ọpụpụ ya.

Ibrahimovic nwere ọkpụ goolu iri abụọ na itoolu n'ime e


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Iceland nwere ike ịmachi ibe ụmụnwoke ugwu\nNchịkọta: Ndị Iceland na-akwado ibụrụ mba mbụ n'Europe ga-amachi ibe ụmụnwoke ugwu.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Iceland ekwuola na ibi ubu na-emebi ihe rutere ụmụaka

Ha na-eme nke a, ebe ụfọdụ mmadụ na-akọwa na ibi ugwu bụ ihe ndi Jew na ndị Alakọba jiri mee mkpa, ihe a bụ mgbe mbụ ndị Iceland ga-alụ ọgụ banyere ofufe.

Otu akwụkwọ dị n'ụlọ omeiwu ukwu na Iceland na-ekwu ka enwe iwu ga-eme ka ndị mmadu biri ugwu ga mkpọrọ afọ isii, okachasi ma ọbụrụ na ọbụghị maka ihe metụtara ahụike ka ha ji mee ya.

Ndị na-akatọọ atụmatụ ahụ kwuru n'okwu a nke buterela nsogbu n'etiti ndị isi okpukpere chị dị icheiche


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Ideh Chukwuma Innocent: E buru m ọtụtụ a gbara egbe na Lekki gawa ụlọ ọgwụ\nNchịkọta: Chukwuma Innocent Ideh, onye na-emepụta ihe nkiri Nollywood (filmmaker) so na ndị mere ngagharịiwe na Lekki Toll Gate n'abalị 20/10/2020.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Onye Igbanke dị n'okpuruochichị Orhionmwon dị n'Edo steeti, Ideh ji isi ghọọ mgbọ dịka o gbochiri ndị agboro wakporo ụlọakụ n'ọgbaghara sochiri ọgbụgba egbe ndịagha gbara ndị na-eme ngagharaịiwe na Lekii Toll Gate.

Onye mere akụkọ a bụ Uche Akolisa, ebe onye eserese bụ Vining Ogu


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Idemmiri Katsina: Nwaanyị lụrụ di na Fraide, lọkwute ya na Satode, mmiri eburu ya ụbọchịụka\nNchịkọta: Akụkọ arịrị na obi mwute na-eso ọdachi oke idemmiri mere na Katsina steeti dịka ndị ihe metụtara ka na-agụkọ ihe ọ pụrụ ha.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Oke idemmiri gburu ihe karịrị mmadụ iri anọ na Katsina

Ọtụtụ ndị mmadụ tufuru di ha, nwunye ha, ụmụ ha nakwa ihe ndị ọzọ ha nwere.

Otu nwaanyị gbakwara akwụkwọ ụbọchị Fraiday ma soro dị ya lọta na Satọde mana idemmiri napụrụ di ya nwunye ọhụrụ ya.

Ndị gara agbamakwụkwọ ha gwara BBC na akụkọ nwaanyị ahụ wutekarịrị ha n'akụkọ mkpamkpa kpara n'obodo ahụ.

Na nso nso, oke idemmiri gburu ihe karịrị mmadụ iri ise(50) na Jibiya dị Katsina steeti.

Otu nwoke nwa ya nwaanyị dị ọnwa atọ tụrụ arịrị na ọ


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Idemmiri eriela obodo narị abụọ na Kogi steeti\nNchịkọta: Ihe ruru obodo narị abụọ nakwa okpuruọchịchị ruru iri anọghịzị n'elu ala ugbua dịka mmiri si n'idemmiri mikpuru ha n'ala na Kogi steeti.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Nke a mere na ndị mmadụ agbahapụla ụlọobibi ha dị icheiche ma gbaa ọsọndụ n'ọgbọ enyemaka e kewapụtaara ha na steeti ahụ.

Yahaya Bello gwara ndị ntaakụkọ na ụlọụka, ụlọọgwụ, ụlọakwụkwọ na ugbo dị ịcheiche nọzị n'okpuru mmiri ugbua.

N'ọnụ ya "mmiri a karịrị nke anyị ji anya anyị hụ n'afọ 2012" ma jirikwa ohere ahụ rịọ gọọmentị etiti enyemaka.

Bello kelekwara ndị ọrụ gbatagbata dị icheiche maka etu ha sị enye aka n'ọdachi a mere.

Ndị ọzọ ihe a metụtara agaala na be ụmụnwanne ndị bi n'elu u


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Identity Theft: Etu atụmatụ a nwereike ịnapụ gị ihe niile\nNchịkọta: Ajụjụ ụfọdụ mmadụ na-ajụ ajụkwanye bụ "Gini bụ "Identity Theft"?\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Agbanyeghị na atụmatụ a nwereike na-agbagwoju ụfọdụ mmadụ na mpaghara Naịjirịa anya, ndị bi n'ofesi, ọkachasị Amerịka, Canada nadị ọzọ nwere atụmatụ akpọrọ "Social Security number" ma maka ya ọfụma.

Akụkọ na-ewu ugbua bụ maka nwata nwaanyị a na-ebo ebubo na anapụrụ ndị mmadụ njirimara ha na mba Canada.

 Dịka ụlọ ntaakụkọ CBC siri dee, ndị uweojii na mba Canada na-ebo Nwaada ahụ ebubo na ozuru aha na ejirimara ọtụtụ mmadụ ma were aha ha na-azụta ihe masịrị ya.

 Nke dị ya mfee makana ndị mba of


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Idris ekwuola sị kpọghachite ndị uweojii na-eche ndị nkịtị\nNchịkọta: Onyeisi ndị uweojii na Naịjirịa bụ Ibrahim Idris enyela iwu ka akpọghachị ndị uweojii niile na-eche ndị nnukwu mmadụ, ndị ndọrọndọrọ ọchịchị na ndị ọcha nọ na Naịjirịa nche.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ibrahim Idris bidoro ịchị ndị uweojii Naịjirịa n'afọ 2016

Idris kwuru na ọ ga-edegara onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari, akwụkwọ iji nweta nkwado ya, nke a ga-eji mere ntuziaka eji edupu onye uweojii ozi nchekwa ndị nnukwu mmadụ.

O kwuru nke a na nzukọ ya na ndị Kọmishọna ndị uweojii na ndị uweojii ndị ọzọ ọkwa ha gbalitere, nwere n'isi ụlọọrụ ha n'Abuja ụnyaahụ.

Idris kwuru na iji hụ na ndị mmadụ mere ihe o kwuru, na etinyela ihe bekee kpọrọ task force nke Adamu Dankwara bụ osote kọmis


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Idumuje Ugboko: Etu ndị uweojii si wakpo Idumuje Ugboko ma tọrọ eze ha\nNchịkọta: Ndị uweojii wakporo obi eze ọdịnala ndị Idumuje Ugboko nke dị na Delta Steeti bụ Obi Chukwunomso Nwoko ma tọrọ ya n'elekere mbụ nke isi ụtụtụ n'ụbọchị Satọde.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Obi Chukwunonso Nwoko, eze ọdịnala ndị Idumuje Ugboko na Ned Nwoko

Ndị obodo ahụ gwara BBC Igbo na ọ bụ onye ọgaranya a ma ama bụ Ned Nwoko zitere ndị biara ije ahụ.

Historical Building: Ihe dị omimi maka ụlọ aja ụpa na-enye ndị Idumuje Ugboko ndo

Mazi Igwe Enuoyibo, otu n'ime ndị okenye obodo ahụ, kwuru na ọ bụ okwu gbasara ala mere e ji tọrọ eze ha.

 Mana Ned Nwoko gwara BBC Igbo na ihe niile ahụ bụ asịrị.

Gịnị na-ese?

Akụkọ kwuru na ọ bụ ala nke Ned Nwoko chọrọ iji rụọ Mahadum bụ ihe na


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Ifeanyi Chiejine: Ihe asaa i kwesiri ịma maka ada Igbo lara mmụọ\nNchịkọta: Akụkọ si n'ọnụ otu egwu bọọlụ Naịjirịa bụ Nigerian Football Federation (NFF) pụta, kwuru na Ifeanyichukwu Chiejine nwụrụ ka ọ rịachara obere ọrịa.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Chiejine, onye gbabuuru otu Super Falcons bọọlụ, nwụrụ n'abalị 21 nke ọnwa Ọgọstụ 2019, ka ọ gbachara afọ 36.

Chiejine gbara n'asọmpi Iko Mbaụwa ụmụnwaanyị atọ, Olimpiks abụọ ma butekwa Iko Mba Afrịka anọ

Ndị NFF ndị depụtara nke a  n'elu Twitter, kwupụtara mwute ha iji kwanyere ya ugwu n'ọnwụ.

Ihe i kwesịrị ịma maka Ifeanyi:

Ihe ndị mmadụ kwuru maka ọnwụ ya:

Rachael Ayegba bụ onye otu ya oge ọ na-agba bọolụ, gwara BBC Sport na "Ọnwụ ya na-ewute anyị nke ukwu.

"O kwutere okwu ọrịa ya ebe ụ


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Ifeanyi George: Ọnwụ gburu anapụla Rangers na Naijiria nnukwu 'striker' - Davidson Owunmi\nNchịkọta: Onyeisi na-elekọta Rangers bụ Davidson Owunmi ji anya mmiri gwa BBC na ọnwụ Ifeanyi George na Emmanuel Ogbu bụ ihe ahụ ọmajijiji nye ndị otu ha.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ọ kọwara na Ifeanyi, onye nke nọ n'otu bọọlụ nke nnukwu ha kpọrọ 'senior team' na Bekee bụ Emmanuel Ogbu onye nke nọ na 'feeder team' na otu enyi ha nwoke oge ha na-ala Legọs maka ezumike izu ụka abụọ e nyere ha maka egwu Coronavirus.

Ha nwere ya bụ ihe mberede ebe a na-akpọ Benin "bypass" oge ụgbọ ala ahụ Ifeanyi na-anya gbabara n'okpuru nnukwu ugbọala kwụrụ onwe ya, ha atọ nwụnyụrụ anya pii.

Owunmi kwuru na ha na ndị ezinaụlọ nwa amadị ahụ akpaala ka aga esi lie ozu ya, okwukwara na gọmenti


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Ifeanyi Ubah: SEC amachịbeghị Capital Oil\nNchịkọta: Otu onye ọkachamara n'ihe gbasara azụmahịa nakwa akụnaụba obodo bụ Ugochukwu Obi-Chukwu agwaala BBC Igbo na SEC amachibeghi Capital Oil.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ụlọntaakụkọ dị icheiche na-ebu akụkọ na SEC bụ ngalaba na-ahụ maka ego ahịa  na Naịjirịa amachiela Capital Oil nke Ifeanyi Ubah nwe maka mpụ ego ruru ijeri naira ise.

Mana Obi-Chukwu kwuru na ọ bụ ndọmọdụ ka ụlọomeiwu nyere SEC, gwa ha machie ya bụ ụlọọrụ ahụ n'abụghị na-amachiela ya.

O kwukwara na SEC ga-amalite ịme nyocha nke ha maka ebubo a eboro Capital Oil tupu ha amara ihe ha ga-eme maka ya.

"SEC nwere ikike ị chụsasị ndị isioche Capital Oil maọbụrụ na ebubo ahụ bụ eziokwu mana ha ga


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Ifeanyi Ubah: Ọ pụtala ihe?\nNchịkọta: Kepukepu a na-anụ maka Ifeanyi Uba bụ onye chịrị ọkọlọtọ YPP baa Sinet n'Anambra steeti apụtabeghi ihe n'ihi na o nwebeghi onye pụtara kpọmkwem sị na ha ahụla ihe ngosi okwu na-efegharị na o sila YPP pụga APC.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ifeanyi Uba

End of Twitter post, 1

BBC Igbo kpọrọ onyeisi oche ndị YPP n'Anambra; bụ Prince Moses Obi, Senator Victor Umeh, Sinatọ ndị Anambra Sentral (Anambra Central Senatorial District) nakwa Emeka Ibe bụ onyeisioche ndị APC n'Anambra, mana ha niile sị na ha anụbeghi maka okwu a.

Ifeanyi Uba bụ onye ji ego achụ nta ego ejiri ụlọọrụ Capital Oil mara.

Amụrụ ya na Septemba n'afọ 1971.

Ọ bụ ọkpara n'ime ụmụ asaa nna ha mụrụ.

Ya amụọkwa ụmụ ise

Ọ gụchaghị akwụkwọ maka na nna ya na nne ya en


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Ifeanyi Ugwuanyi emeriela n'ụlọikpe\nNchịkọta: Ozi n'eru BBC ntị na ehihie a kwuru na Gọvanọ Ugwuanyị nke Enugwu Steeti emeriela Sịnetọ Ayogu Eze nke zọbụrụ ọkwa Gọvanọ nke steeti ahụ n'ụlọikpe kachasị.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ifeanyi Ugwuanyi bụ Gọvanọ Enugwu steeti

Onye ode akwụkwọ ụkwụ nke steeti ahụ Festus Uzor gwara BBC nke a mgbe anyị kpọrọ ya n'ekwenti tata.

Ka ọ dị ugbua ndị ọnụ n'eru na-okwu n'ala Igbo bidolari ikele Gọvanọ Ugwuanyi.

Osote onyeisi nke ụlọomeiwu ukwu dị  n'Abụja bụ Ike Ekweremadụ kwuru na ya bụ mmeri abụghị nke Ugwuanyi sọsọ  mana ọ bụ " mmeri udo, ike oke nhatanha na mmepe obodo nke Engugwu steeti".

Ekweremadu kwuru na "mmeri a ga-agba Gọvanọ Ugwuanyi ume ma mee ka omee karịa ka ọ meburu


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Ifeanyị Okowa: Kwụghachi ụgwọ ị nara ụmụakwụkwọ n'ụzọ ezighi ezi\nNchịkọta: Gọọmentị Delta steeti agwaala otu onyeisi ụlọakwụkwọ Teknikal na steeti ahụ ya kwụghachị ego ruru nde iri na otu bụ nke ọ natara ụmụ akwụkwọ n'ụzọ ezighi ezi.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ha jikwa ohere ahụ dọọ ndị isi ụlọakwụkwọ ndị ọzọ aka na ntị maka ịnata ụmụakwụkwkọ ụgwọ akwụkwọ ekwesighi ekwesi.

Ide mmiri kpara ike n'Abuja

End of Twitter post, 1

Ihe onyonyo na-efegharị na soshal midia na-egosi ebe ide mmiri batara n'ime ọdọụgbọelu Abuja.

Ụfọdụ ndị mmadụ kwuru na nke a mere ka ụfọdụ ụgbọelụ gaa Kano iche ka ya bụ mmiri zochaa tupu ha efebata.

Super Eagles ana-achịkwanụ?

Ọkwa otu Naịjirịa arịala dịka ha ritere ọla nchara na nwgụcha asọmpị iko mba Afịrka afọ 2019

Otu Su


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbariam Attack: Ndị amabeghi ndị ha bụ egbuola mmadụ itoolu - Ndị uweojii\nNchịkọta: Ụmụakwụkwọ na-agụ akwụkwọ na mahadum Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu dị n'Igbariam gwara BBC na ndị a mabeghị ndi ha bụ wakporo ezinaụlọ bi nso n'ebe ụmụakwụkwọ bi were gbuo ọtụtụ mmadụ.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ụmụakwụkwọ a kwuru na ndị a e gburu bụ ndị ezinaụlọ na-achị ehi bi n'ulọ ahụ ruo otu afọ.

Ndị uweojii si na ọ bụ n'obodo Ukpomachị nke Ọkụzụ di n'okpuru ọchịchị Oyi ka ihe mere.

Ebe ahụ dị nso Igbariam Junction nke dị nso na Igbarịan bụ obodo mahadum Emeka Odumegwu Ojukwu dị.

Ọnụ na-ekwuru ndi uweojii n'Anamabra bụ Tochukwu Ikeokwu gwara BBC Igbo na ha anụla maka mkpa mkpa kpara na mpaghara ahụ ahụ mana ha ka na-eche ka ha mata akụkọ niile dị n'ime ya.

Otu onye bi nso n'ebe ahụ gwara BBC na


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Actors: Ha achọrọ Biafra ka ọ bụ ha achọghị Biafra?\nNchịkọta: Okwu Biafra bụ okwu na-emetụ otutu ụmụafọ Igbo n'obi.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Dịka otu dị iche iche dị ụgba na-ama ọkwa maka enweta Biafra. Ndị dịka Anne Njemanze, Klint the Drunk, Noble Igwe na otutu ndị ọzo gwara BBC uche ha maka ịnweta Biafra.

Lee ihe niile ha nwere ikwu maka okwu a.


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Ancestry: Lee ndị Amerịka chọpụtarala na ha bụ ndị Igbo\nNchịkọta: Nke Igbo mere ọkacha mma? I lee anya, i ga-achọpụta na ebe ọbụla ihe na-aga nke ọma, aka onye Igbo na-adịkarị ya.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Maka etu ndị Igbo na-esi emekarị njem dịka ndị mbịarambịara, ọ bụghị ihe ọhụrụ ịnụ na ndị Igbo mụrụ nwa na mba dị iche iche.

Ka ọtutu afọ gachara, ọtutu n'ime ndị a amụrụ na mba ọzọ ọtụtụ afọ gara aga, amalitela iji teknụzụ na sayensị wee chọpụta na ha bụ ndị Igbo site na inyocha ihe a kpọrọ 'DNA' ha.

BBC Igbo na-atụle mmadu abụọ a so n'osisi ka osisi ma a bịa na mba Amerịka.

Mmadụ abụọ a egosikwala n'ezie na ha bụ ezi ụmụafọ Igbo n'ihi na ha na-eme ọfụma n'akaọrụ ha dị iche iche.

T.D Jakes


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Ancient Warrior Tribes : Mba abụọ kpara ike mgbe ochie\nNchịkọta: "Nzọgbụ nzọgbụ enyimba enyi" . . . Nke a bụ egwụ ndị Igbo gburubguru ghọtara dị ka egwu eji akwado ime ihe siri ike.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Igbo kpara ike mgbe gboo

Dị ka Igbo bụ ndị siri ike, mana enwere ufọdụ mba n'ala Igbo eji ihe ike mara.

Na agbanyeghi na enweghị mgbe ndị Igbo bịakọrọ ọnụ were lụọ agha, ndị Igbo lụritara ọgụ n'etiti onwe ha ma ha na ndị agbata obi ha lukwara ọgụ.

Gịnị na-akpata ọgụ n'ala Igbo mgbe ochie :

a) Izọọ ala okeala/ nsogbu okeala

b) Ahịa (ọ kachasị mgbere ohu)

ch) Ọgụ akwuru ugwọ

e) Amụma ndị nnanna

f) Iguzogide ndị ọcha.

Ugbua, ka anyị lee ufọdụ mba ikpara ike n'ala Igbo -

Umu Ekwumaenyi :


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Artefacts: Ụfọdụ akpụrakpụ ndị ọcha na-ere bụ nke e zuru n'ohi'\nNchịkọta: N'agbanyeghị na ọkammụta a ma ama banyere nka bụ Chika Okeke-Agulu na-akpọ oku ka ụlọ ahịa nka Christie's ghara ire akpụrakpụ mụọ abụọ si ala Igbo, ha nwereike ree ha taa.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

'Ụfọdụ akpụrakpụ ndị ọcha na-ere bụ nke ezuru n'ori'

Ọkammụta Okeke-Agulu gwara BBC na ọ bụ 'ohi' ka e zuru akpụrakpụ abụọ a n'oge agha Biafra.

Christie's gọrọ ụkwụ na aka sị na orire ihe ndị ahụ kwụ ọtọ.

A na-ele anya na nka ndị a ga-erite ihe si $280,000 ruo $390,000.

Nka abụọ bụ osisi ka eji tụọ ha ma bụrụ mụọ nwoke na nwaanyị.

Ha nọ dịka ha achọrọ ịnata aja na onyinye.

Ọkammụta Chịka Okeke-Agulu

Ọkammụta Okeke-Agulu si mahadum Princeton si na ọ bụ n'ụlọ alụsị dị na Anambara steeti ka


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Arts: Etu m si eji uli Igbo emepụta akwa ọgbaraọhụrụ bụ sọ mma - Uchechukwu Ezeemo\nNchịkọta: Omenala Igbo were ihe nka dị icheiche e ji mara ya ma n'oge gboo ma n'oge ugbua.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Uli bụ otu ihe ụmụagbọghọ ji achọ onwe ha mma n'oge mbụ, mana ọ dị ya bụ ihe a laala ugbua.

Mana nwaokorobịa a bụ Uchechukwu Ezeemo achọpụtala ihe ọzọ e ji ya eme.

Uchechukwu Ezeemo ji uli emepụta ụdị akwa dị iche iche bụ sọ mma.

O gosiri BBC Igbo etu o si eme nke a.

Ndị mere akụkọ a bụ Chiemela Mgbeahuru.


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Celebrities: Yul Edochie, Ụmụ Obiligbo... Lee ụmụ Igbo a ma ama na-eso nzọụkwụ nne maọbụ nna ha\nNchịkọta: Igbo na-atụ ilu sị na "ihe agwọ mụrụ aghaghị ito ogologo", maka na nne ewu na-ata ahịhịa, nwa ya a na-ele ya anya ọnụ.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Yul Edochie, Destiny Etiko, Umu Obiligbo

Nke a pụtara na mkpụrụ nne na nna kụrụ ka ụmụ ha ga-ejide aka were na-eto.

Ha dị ọtụtụ ụmụ Igbo a ma ama nke Bekee kpọrọ 'celebrities', ndị nne ha maobụ nna ha bụkwa ndị a ma ama n'oge nke ha.

Ụfọdụ bụ ndị na-eme ejije onyoonyoo, ụfọdụ na-eti egwu, ebe ndị ozọ abụghị ihe nne na nna ha mere ka ha na-eme, mana ha bụkwa ndị a ma ama dịka nne na nna ha.

Yul Edochie na Pete Edochie

Pete Edochie na nwa ya bụ Yul Edochie

A chọwa ụmụ Igbo ma ihe ha na-eme n


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Culture: Ihe mere Igbo ji atụ Ikenga egwu\nNchịkọta: Ikenga bụ chi onye.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ọ bụ mmụọ ịkwụwa aka ọtọ, ike na ọganihu.

Mụọ a bụ mụọ nwoke na ike dimkpa.

Ikenga bụ atụrụatụ dịka ọ dị n'okpukerechi ndị ọzọ dị iche iche dị ụwa gbaa gburugburu site na okpukperechi ụka, Islam, Hinduism, Judaism na ndị ọzọ.

Ndị a niile nwechere atụrụatụ ha na-elejere anya mgbe ha na-efe chukwu.

N'omenala Igbo, a na-akpọ chi onye Ikenga.

Ikenga bụ aka nri mmadụ, nke pụtara obi ọcha, ikwuwa aka ọtọ na eziokwu.

Ihe eji anọchite anya Ikenga bụ atụrụatụ nwoke bu ihe n'isi ma jide ọdụ na oji


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Culture: Ihe mere e ji kwụsị ịgba mbarị n'obodo anyị\nNchịkọta: Ndị ichie obodo Imerienwe kọwara ihe mere ha esoghi ụkpụrụ ndị nna nna ha n'omenala ịgba mbarị.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ha gwara BBC Igbo na mbarị bụ omenala ha zutere dịka a mụrụ ha, na onweghi onye dị ndụ ugbua nwereike ịkọwa mgbe ọ malitere.

Dịka e si kọrọ ha, ndị na-agba mbarị na-anọkọ otu ebe were ọmụ na akịrịka gbachie onwe ha ruo ihe ruru afọ abụọ.

Ndị a ga-amalite iji aja ụrọ na nzụ na-akpụ ụzụ dị iche iche n'ime afọ abụọ ha ga-anọ n'ime mbarị a.

Mgbe ha kpụchara, ha ga-agba ya n'anwụ ka ndị ọha nwee ike hụrụ ihe ha kpụrụ

Ha kwuru na ụfọdụ na-ahụta ya dịka agbara maka na ọ na-akụgbu onye mere ihe ọjọọ


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Culture: Ihe omimi dị n'ichi ọzọ n'ala Igbo\nNchịkọta: Echichi bụ ihe ejiri mara ndị Igbo na mba ndị ọzọ nọ na Naijirịa.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ndị Ọzọ bụ ndị a na-akwanyere oke ugwu n'ala Igbo

Okammụta Chigozie Nnabuihe, bụ onye nkuzi gbasara asụsụ Igbo na Mahadum nke dị na Legọs steeti gwara BBC Igbo ihe onye igbo ọbụla kwesiri ịma maka ichi echichi n'ala Igbo.

Nnabuihe mere ka anyị ghọta na ọbụghị ebe niile n'ala Igbo na-echi echichi ọzọ.

Lee etu Ọkammụta Chigozie Nnabuihe siri saa ajụjụ anyị jụrụ ya maka ichi echichi n'ala Igbo oge gboo.

Chigozie Nnabuihe kọwara na ọtụtụ ihe agbanweela etu e si echi echichi oge gboo na etu ihe d


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Culture: Kedụ ndị bụ "Ụmụada" n'ala Igbo?\nNchịkọta: Na mgbe gboo, e nwere otu ụmụnwaanyị dịgasị iche iche n'ala Igbo ndị ọrụ ha dịkwa iche iche.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ụmụada bụ otu ụmụnwanyị kacha nwee ikike n'ala Igbo

E nwere ndị dịka otu nze na ọzọ, otu mmonwụ, otu ọgbọ, edz.

Mana otu n'ime ndị kacha nwee ikike bụ otu ndị Ụmụada.

Kedụ ndị bụ ụmụada?

Ọ bụ ụmụwanyị niile a mụrụ n'obodo na-emebe otu ụmụada

Nwaanyị ọbụla a mụrụ n'obodo bụ ada n'obodo ahụ.

Ọbụrụgodu na nwaanyị alụọ di, ugwu ya ka kwụ chịm n'obodo a mụrụ ya.

Ọ bụ ụmụwaanyị niile a mụrụ n'obodo na-emebe otu ụmụada na-agbenyeghi obodo ebe a na-alụ ha.

Mana dịka Odoziakụ Celestina Obiejesi o


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Culture: Omenala iri ndị Igbo na nke ndị Juu jiri yie onwe ha\nNchịkọta: Nkwenye ụfọdụ ndị Igbo bụ na Igbo si na mba Izrel bịa na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ Naijiria bịa biri.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ndí Juu na ndí Igbo na-ekpe okpukpere Juu

Ndi nwere nkwenye a na-ekwu na Igbo so na ụmụ Gad, nwa Jacob n'Akwụkwọ Nso, onye hapụrụ ala nna ya  bia n' Ọdịda Anyanwụ Afrịka n'ebe a kpọrọ Nri

 mere ebe obibi ma nọrọ ebe ahụ mụbaa.

N'aka nke ọzọ,  ụfọdụ dịka Ọkammụta Catherine Achọlonu(lara mụọ) na-ekwusi ike na  ọ bụ ndị Juu bụ ndị si na mpaghara Ọwụwa Naijiria hapụ oge gboo ha biri n'ala Izrel.

Dịka ndọrịtaụka na-aga n'ihi na-enweghị onye kwetara nke ibe ya, otu ihe doro anya  ndị otu abụọ a nw


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Culture: Usoro e ji echi nze n'ala Igbo\nNchịkọta: Na mgbe gboo, ichi nze so n'emume e ji ama onye tozuru ihe e ji nwoke eme.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ọ na-abu ndi kajara akaja ma bụrụkwa ndị eziokwu ka a na-echi nze maka na ihe dị na ya buru ibu ma takwaa akpụ.

Nke a pụtara na iwu so na ya ga-ara ahụ nke na onye akaghi aka agaghị emenwu ihe dị na ya.

Akụkọ a Chris Okereke mere na-egosi usoro na ihe ụfọdụ dị na ya bu njem ị bụ nze n'ala Igbo.

Onye mere akụkọ a: Chris Sanctus Okereke

Akụkọ ga-amasị gị


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Customs and tradition: Ihe ndị Igbo kwenyere ga-eme ma mmadụ zute anụmanụ ndị a\nNchịkọta: Obodo dị iche iche n'ala Igbo nwere nkwenye ha kwenyere gbasara ụfọdụ ụmụ anụmanụ.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ọtụtụ nkwenye ndi a bụ ihe a na-akpọ Ụchi nke bekee na-akpọ "Premonition" ebe nke ọzo bụ Nkwenyeasi nke Bekee na-akpọ "superstitious beliefs".

BBC Igbo na Mazi Chigozie Nnabuihe nwere mkparịta ụka ebe ọ kọwaara anyị ụfọdụ nkwenye ndị a.

Mazi Nnabuihe bụ onye nkuzi ma bụru kwa ọkammụta n'ihe gbasara asụsu Igbo na Omenala Igbo na Mahadum nke Legọs.

Lee ihe ndị ọ rụtụrụ aka na mkaparịta ụka ahụ:

Udele:

Mazị Nnabuihe kọwara na ọtụtụ mba n'ala Igbo nwere nkwenye na onye njem Udele nyụsara nsi


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Ekunie: 'Tọpụnụ ụmụnwaanyị Ipob e ji eji'\nNchịkọta: Ndị uweojii n'Imo steeti nwuchiri ụmụnwaanyị otu Ipob ruru otu narị maka ime ngagharịiwe n'Owere n'ụbọchị Fraide, izuụka gara.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ụmụnwaanyị ndị a so na ndị ruru puku abụọ si na steeti dị iche iche n'ọwụwa anyanwụ Naịjirịa mere ngagharịiwe na-ekwu ka a tọhapụ onyeisi otu Ipob bụ Nnamdị Kanu.

Mana akwụkwọ ozi otu Igbo Ekunie Initiative wepụtara nke onyeisi ha bụ  Tochukwu Ezeoke na odeakwụkwọ ha bụ Lawrence Nwobu binyere aka, otu ahụ katọọrọ nwụchi ndị ọrụ nchekwa Naịjirịa nwụchiri ụmụnwaanyị ahụ ma kpọọ oku ka atọhapụ ha n'egbughi oge nakwa na-enyeghi ọnọdụ ọbụla.

Otu a katọrọ ndị uweojii maka nwụchị ụmụnwaanyị ahụ ndị h


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Entrepreneurs: Ụmụafọ Igbo iri bụ 'entrepreneur' kajara akaja\nNchịkọta: Dịka a na-ekwu na ndị Igbo bụ ndị e ji ịzụ ahịa wee mara, lee ụfọdụ ndị Igbo ma nke ha riri gbasara iji ego achụ ego nakwa ikepụta ọrụ n'ala Naịjirịa.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ịgba mbọ abụghị ihe na-atụ ndị Igbo ụjọ, mana e nwere ndị aha ha ka nke ndị ọzọ ada ụda, na ndị kpatarala akụ na-enye ndị ọzọ ohere ịkpata akụ nke ha.

Ndị a bụ ndị bekee na-akpọ 'Industrialists'.

1) Innoson Group - Innocent Ifediaso Chukwuma

Innocent Chukwuma

Chukwuma bụ onyeisi ụlọọrụ Innoson Group.

Chukwuma bụ onye Ụmụdim nke dị na Nnewi, Anambara steeti.

O bidoro iji aha Innoson Group azụ ahịa n'afọ 1981.

Ihe Innoson Group na-emepụta gụnyere:

2) IBETO Group - Cletus M. Ibeto

Mazi Cl


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Folktale: Ihe ụmụ anụmanụ pụtara n'akụkọ ifo Igbo\nNchịkọta: Akụkọ ifo Igbo bụ otu njirimara ndị Igbo ha ji agbasa ozi maka ihe dị icheiche.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ịmaatụ eji akụkọ ifo akuzi amamihe, eji ya akọ akụkọ oge gboo, eji ya enye ndụmọdụ wdgz.

Ụfọdụ oge, akụkọ ifo na-eji ụmụ anụmanụ a ma atụ n'ime ya iji gosi agwa ọma maọbụ agwa ọjọọ nakwa ịmụta ihe.

Osita Amakeze bụ onye odeeakwụkwọ kọwara anyị maka ndị kachasị apụta n'akụkọ ifo na ihe e ji mara ha.

Mbe

Mbe bụ otu anụmanụ a ma ama na-apụtakarị na akụkọ ifo Igbo dị icheiche

Maazị Amakeze kwuru na ọ bụ aghụghọ ka eji mara mbe.

Ị chetara akụkọ mbe na nkịta na nti ele?

Enyi

O kwuru na ihe


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Folktales: Kedu uru akụkọ ifo baara Ndigbo?\nNchịkọta: Akụkọ na egwu Mike Ejiagha bụ ụzọ akụkọ ifo ndị Igbo ka ji dị ndụ taa.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Nke a mere BBC ji dee edemede a maka akụkọ ifo iji kpọllite mmụọ ndị ọgbara ọhụrụ n'ihe gbasara akụkọ ifo.

Anyị gara hụ ndị ọkammụta n'Igbo na Mahadum Legọs ka ha kọwaara anyị ihe bụ akụkọ ifo na uru ọ bara.

Egwu Chinyere Amaka Ifechukwu

Gịnị bụ akụkọ ifo?

Ada Anachebelu bụ onye nkuzi na ngalaba Afịrika na Eshia na Mahadum ahụ kọwara akụkọ ifo ka:

"Otu n'ime ngalaba agụmagụ ọnụ ndị Igbo nwere.

Ọ bụ akụkọ ekere uche nke gbadoro ụkwụ n'ihe emeghị eme, gbado ụkwụ n'agwa mmadụ, agwa anụmanụ n


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Greetings: Uru ekele bara n'ala Igbo\nNchịkọta: Ndị Igbo tụrụ ilu sị na, 'Ekele na-eme ka ihu saa' dịka ọ bụ ụzọ mmadụ ji egosipụta etu obi dị ya n'ebe onye ọzọ nọ.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

N'omenala Igbo, ekele bụ ihe mbụ na-ebute ụzọ na mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ma bụrụkwa ụzọ e ji egosi nkwanye ugwu.

Ikele na ikwe ekele bụ ihe zuru ụwa niile ọnụ. Ma ndị isiọcha, ndị isiojii, ndị Awụsa, Yoruba na ndị Igbo na-ekele ekele.

Mana akụkọ a na-eleba anya n'ekele dịka omenala na njirimara ndị Igbo.

Kedụ etu ndị Igbo si ahụta ekele?

Ekele so n'otu n'ime omenala ndị Igbo gbapụtara ihe nke mere na onye Igbo ọbụla na-akpụ ekele n'ọnụ mgbe niile.

Ekele n'ala Igbo dịrị nwoke ma nwaanyị,


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo History: Ihe mere ndị bekee enweghi ike ịchọta Ivin Ukpabi ndị Arochukwu\nNchịkọta: Aha ya abụghị Ibin Ukpabi, aha ya bụ Ivin Ukpabi.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ndị ọcha chere na ọ nọ otu ebe ha amaghị na a na-ebụgharị ya ebugharị.

Ndị ọcha chọgidere ya mana ha ahụtaghị ya, ya mere ha ji ekwu "The Juju too long".


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo History: Lee aha ndị ochie kpọrọ obodo ha mgbe gboo tupu akpọgharịa ha\nNchịkọta: Aha obodo bụ njirimara obodo pụrụiche nke ndị obodo ji amacha ma ha zute ndị obodo ọzọ.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

E nwere ọtụtụ usoro obodo ji enwete aha ha, ma nwekwa ihe na-akpata ka obodo gbanwee aha.

Mgbanwe aha na-esikwa ụzọ dị iche iche abịa, nke kpatara na-abịa n'ala Igbo, e nwere ụfọdụ obodo aha ha adabachaghị dịka ezigbo aha Igbo si ada.

Nke a mere ka BBC Igbo zọpụ njem ka ha mara etu mmiri si banye n'opi ụgbọrọ.

BBC Igbo gara mahadum nke Legọs ebe anyị na ọkammụta n'ihe gbasara asụsụ Igbo bụ Chigozie Nnabuihe gbụwara anyị ya bụ akị oyibo nsugbe maka aha ụfọdụ obodo n'ala Igbo.

Mazi Chigozie Nn


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Inheritance: 'Ụmụ nwanne m ndị nwoke wekọọrọ ihe niile mgbe nna anyị nwụrụ'\nNchịkọta: Mgbe nna Onyinye Igwe nwụrụ n'afọ abụọ gara aga, ndụ malitere ịhịara ya ahụ n'agbanyeghị na nna ya bụ ọgaranya.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Nna ya ekeghị ekpe tupu ọ nwụọ nke mere na o nweghi ụzọ ewepụtara ike akụ ya n'ebe ụmụ ya nọ.

N'agbanyeghị na ọ bụ nwa mbụ, Onyinye na ụmụ nwanne ya nwaanyị ise eketeghi ihe ọbụla - ihe niile gara n'aka nwoke atọ nọ n'ezinaụlọ ahụ dịka omenala Igbo si kwuo.

"Ha gwara anyị na abyị bụ nwaanyị nke mere na o nweghi ihe anyị ga-eketa maka na anyị ga-alụ di. N'ihi na ọ bụ omenala, anyị alụsoghị ha ọgụ" ka ọ gwara BBC

N'ihi nke a ọ kwụsịrị ịgụ akwụkwọ siwezie nri n'obodo Abagana dị n'Anambra steeti.


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Landing: Etu ụmụ Igbo si gosi 'ofu obi' n'ihu mkpagbu n'oge gboo\nNchịkọta: Agha Biafra bụ otu oge were anya Igbo gosiri na ha nwere 'ofu obi', mana ị ma na  nke a hụ abụghị mbụ ha?\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ndị e resịrị ndị ọcha n'ohu oge gboo

Ha egosibuola ụkpụrụ  a  'Igbo Landing' oge gboo.

Oge elu bụ ala ọsa, oge ezi si n'ukwu ụkwa gaa, ndị Igbo na-erefu onye isi ike, onye dara iwu obodo, maọbụ onye gbara arụ.

Ụfọdụ ndị mmadụ bidoro rewe ndị ji ha ụgwọ, ndị merụrụ ala na ndị ha jidere ma obodo na obodo lụọ agha.

Ndị meriri ha kpụrụ ndị ha meriri refuo ha na-eresị ndị ahịa isi oji ibe ha.

Mana ka chi na-efo, bido na  "15th Century" rue "19th Century", mgbe ndị ọcha batara ala isiojii, ụfọd


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Language: 'Akuzierela m ụmụakwụkwọ karịrị otu nde asụsụ a'\nNchịkọta: Ọtụtụ ụmụ Igbo na-ekwu na ịmụta asụsụ Igbo siri ike.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Mana onyenkuzi Rose Usoh kuzierela Igbo kemgbe afọ iri abụọ na abụọ kwuru na o nweghị onye kuziri ya etu esi asụ maọbụ etu esi ede

asụsụ Igbo.

O kwuru na ugbua, na ọ kuzierela ụmụakwụkwọ ruru otu nde na ụma etu e si ede ma na-asụ asụsụ Igbo site na akwụkwọ ọgụgụ o derela.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Language: Gịnị bụ 'Blue' n'asụsụ Igbo?\nNchịkọta: Asụsụ Igbo ụfọdụ na-ara ahụ na-adịkwa mfe ụfọdụ oge.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Mana ịkpọpụta agwa dị iche iche nke Bekee kpọrọ 'Colour' a dị mfe?

Lee etu ndị mmadụ si nwaa ike ha n'ịkpọpụta agwa nke a kpọrọ 'Blue'


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Language: Gịnị bụ 'Umbrella' n'asụsụ Igbo?\nNchịkọta: Ụfọdụ mkpụrụokwu asụsụ Igbo na-efu nwayọ nwayọ.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ya mere BBC Igbo ji ajụ ndị mmadụ ihe a na-akpọ ụfọdụ ihe n'Igbo.

Lee ihe ha kwuru gbasara nke Bekee kpọrọ 'Umbrella'.


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Language: Maka ndị sị na o nweghị ebe e ji asụsụ Igbo eje, leekwa ihe ndị mere ya asụsụ e ji eje mba\nNchịkọta: N'afọ 2006, ngalaba otu 'United Nations' na-ahụ maka omenala na sayensị bụ 'United Nations Educational, Cultural and Scientific Organization' (UNESCO)  buru amụma na "ọkara asụsụ a na-asụ n'ụwa ga-efu na ngwụcha afọ otu narị na-abịa abịa".\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Asụsụ Igbo so na asụsụ ndị Unesco kwuru ga-ada mmiri n'oge na-adịghị anya dịka ha mara amụma na ọ ga-efu n'afọ 2025.

Igbo Language: Gịnị bụ 'Comb' n'asụsụ Igbo?

Otu 'Linguistic Society of America' kọwara 'asụsụ na-efu efu' (endangered language) dịka 'asụsụ nwere ike ikpochapụ na nsonso".

Ndị ọkachamara kwuru na ya bụ amụma nwere ike imezu n'ihi etu ndị igbo, ma okenye ma ụmụaka, si asọ ịsụ igbo maọbụ ide ya ede asọ, ebe ọtụtụ na-agwakọ ya na Bekee.

Amalinze Azi bụ onye nwere ụlọọrụ na-ahụ ma


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Language: Ụzọ ndị ụlọ akwụkwọ sị ata ụmụaka ahụhụ ma ha sụọ Igbo\nNchịkọta: Gọọmentị Anambra steeti amanyela iwu gbochiri ụlọa kwụkwọ na steeti ahụ ịta ụmụakwụkwọ ahụhụ maka ịsụ asụsụ Igbo.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ha kwuru na o megidere iwu ji steeti ahụ ịtya nwata ọbụla ahụahụ maọbụ ịda ha nha ma ha sụọ Igbo n'ụlọ akwụkwọ.

Dịka ọ dị ugbua amaghị ma mmachị a ọ gụnyere Mahadum mana ọ bụ n'ụlọ akwụkwọ pramarị na sekọndrị ka ihe a kachasị eme.

Asụsụ Igbo agaghị anwụ - Amarachi Atama

O nwere ụfọdụ ụzọ ndị ụlọ akwụkwọ si akwụsị ụmụaka ị sụ asụsụ Igbo nke ụfọdụ che na ọ bụ ihe Bekee na-akpọ 'Vernacular' n'ime ụlọ akwụkwọ.

Ha na-ada anyị nha

Chukwuname Obiejesi bụ onye ntaakụkọ BBC gụrụ akụkwọ nỌwụwa Any


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Literature: Omenuko, Ije Odumodu, Mbediogu na akwụkwọ Igbo ndị ọzọ ị gaghị echefu echefu maka mwelite ha welitere asụsụ Igbo\nNchịkọta: Mgbe elu bụ ala ọsa, ọ bụ okwu ọnụ ka ndị Igbo si akọ akụkọ ihe mere oge gboo maọbụ kuziere ndị na-eto eto ihe.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Mana nke a gbanwere dịka ndịọcha bịara weta ụka ma wetakwa agụmakwụkwọ; etu e si agụ,ede.

Ọtụtụ akwụkwọ mbụ bụcha na n'asụsụ Bekee mana e mechara nwewe akwụkwọ ndị e dere ede n'asụsụ Igbo bụ ihe Igbo ji akọ akụkọ ifo nakwa nke na-egosi nkwenye ndị Igbo.

Lee ụfọdụ akwụkwọ Igbo kara aka nke ihe pụrụ iche na ọtụtụ n'ime ha bụ etu ndị dere ya ji ilu na akpalaokwu were ebi okwu ka ụkpaka :

 1. Omenụkọ

Omenụkọ bụ akwụkwọ akụkọ ifo(Literature) mbụ e dere n'asụsụ Igbo dịka e bipụtara ya n'afọ 1933.


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Markets: Etu e si nweta aha ahịa anọ dị n'ala Igbo\nNchịkọta: Ahịa bụ ebe ndị mmadụ na-aga ere ihe ha nwere ma zụrụkwa ihe dị ha mkpa.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ahịa n'oge gboo.

N'ala Igbo, ahịa nwere mpụtara dị oke mkpa n'ihi na e kwenyere na ma mmadụ ma mmụọ na-agbakọ n'ọgbọ ahịa.

N'ọtụtụ ebe n'ala Igbo, ọgbọ ahịa bụkwa ebe a na-anọ eme emume dị icheiche n'obodo, dịka ịgba mmọnwụ maọbụ ịgbapụta egwu, dgz.

Aha ahịa e nwere n'ala Igbo bụ Eke, Orie, Afọ na Nkwọ.

Kedụ ka aha ndị a si bido?

Ahịa Ugwuagba Obosi

Dịka Mazị Chiagozie Nnabuihe, onye ọkammụta asụsụ na omenala Igbo na mahadum Legọs si kwuo, nke a malitere kemgbe e kere ụwa.

Ọ kọwara na aha


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Marriage: Mgbe nwoke kwesiri ikuchi nwaanyị\nNchịkọta: Ndị Igbo anaghị eji alụm dị na nwunye na ụmụaka egwu egwu ọkachasị nwa nwoke.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Nganga nwoke mgbe ochie bụ ọba ji ya na etu ezinụlọ ya si jupụta n'ụmụaka.

Nwoke mụbara amụba na-ahụ onwe ya dịka nwoke zuru oke.

Agbụrụ mmadụ bụkwa ihe ọzọ dị ndị Igbo mkpa.

Onweghị onye chọrọ ka ama nna ya chie nke mere na nwoke ga-agbalị lụọ nwaanyị ma kpewere chi ya ka ọ mụọ nwa nwoke.

Nke a mere e ji atụ ilu sị na onye nwere mmadụ ka onye nwere ego.

Kedu mgbe nwoke ga-ekuchi nwanyị?

Anyị alụọla afọ 57 mana anyị anaghị atọ ka shuga mgbe niile

Duke Olueze Ukeje, nwaafọ Nwangele nke dị


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Music: Egwu anọ e ji mara ndị Igbo\nNchịkọta: Egwu bụ ihe e ji mara ndi Igbo. Igbo bụkwa ndị egwu na-amasị nke mere na ị ga-ahụta ya n'ihe dị iche iche Igbo na-eme.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ma ọ bụ ihe aṅurị, maọbụ ihe nwute, Igbo nwere egwu ha nwere maka emume ndị a.

Igbo na-asị na agadị nwaanyị anaghi aka nka n'egwu ọ maara agba, nke mere na edemede a ga-egosipụta ụfọdụ egwu e ji mara ndị Igbo.

Ọ bụghị iwu na egwu a niile bụ ndị Igbo bidoro iti ha, kama ọ na-amasị ndị Igbo, nke mere na e jizi ya mara ha.

BBC Igbo juru ọkachamara n'ihe gbasara egwu Igbo na Mahadum Nnamdi Azikiwe dị n'Ọka bụ Gerald Maduabuchi Eze, ajụjụ maka isiokwu a, soro anyị ka ị mụta ihe ọ gwara anyị:


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Music: Etu ọja si agwa mmadụ na mmụọ okwu\nNchịkọta: Ihe a bụ ajụjụ Gerald Eze jụrụ ka obidoro ịkọwa usoro ọja.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ọja bụkwanụ ihe egwu di Igbo kemgbe gbuo.

O so na ngwa egwu omenala nabatara ọfụma.

Dịka onye na-akuzi egwu na mahadụm, Gerald Eze mụrụ ọja ruo n'isi ya, mana ọ sị na ọbụghị sọsọ nke agụtara n'akwụkwọ ka ya ma, makana ndị okenye gbunyere ya asọ n'ọnụ.

Lee okwu na emume o ji bịa.

Akụkọ ga-amasị gị:


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Musicians: Ndi Otiegwu Igbo kpọtụrụ akpọtụ na 90s rue afọ 2000\nNchịkọta: Ihe e jiri mara ndị otiegwu Igbo na ngwụcha 80s banye 90s bụ karịrị egwu ụka.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Oge a bu oge ụka agba ọhụrụ pụtarachara ma dọrọ ọtụtụ ndị mmadụ ndị na-ekwu na ha echegharịala.

Ụfọdụ n'ime ha nwere onyinye ịkụ egwu malitere ịkụ egwu ụka,ebe ndị enweghị nka egwu jụrụ egwu oringo na-achọzi egwu ụka.

Egwu ụka bidoro gawa ahịa nke na ọ bụrụ na otiegwu Igbo esonyeghị, ụgbọ aghara ya.

Alex O., Gozie Okeke, Theresa Onuorah na Charly Boy kpọtụrụ akpọtụ na 90s rue 2000

Mana ngwucha 90s na mbido 2000,  egwu oringo dịka 'highlife' bilitere n'ọnwụ, ebe ụmụ agba ọhụrụ bidokwaziri kụ


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Musicians: Ndị otiegwu Igbo aha ha kpọtụrụ akpọtụ na 60s, 70s, na 80s\nNchịkọta: Mgbe elu bụ ala ọsa, mgbe obodo Naijiria ka bụ ụtụ, ndị Igbo nwere ndị na-eti egwu, egwu ha na-ada ụda na Naijiria nakwa mba ofesi.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Lee ụfọdụ n'ime ndị Igbo ji eje mba n'iti egwu bido n'oge Naijiria nwetachara 'Independence' na 1960 were rue afọ ndị dị n'agbata 1980:

Oliver de Coque

Aha a gụrụ ya bụ Oliver Sunday Akanite, onye Ezinifite, Nnewi South, Anambara Steeti, mana ihe ụwa jiri mara otiegwu a bụ 'Oliver De Coque'.

Egwu o jiri pụta ọgbọ mbụ bụ Messiah Mesiah nke o wepụtara n'afọ 1977 mana egwu ya wuru ochie ochie bụ "Peoples' Club of Nigeria, Opportunity, nakwa 'Funny Identity'.

Igbo Music: Gịnị mere ndị ọgbara ọh


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Mythology: Etu Igbo si malite ịgu ụbọchị anọ dịka izu\nNchịkọta: Afọ, Eke, Orie na Nkwọ bụ ụbọchị anọ mesuru otu izu n'omenala Igbo.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Abalị anọ bụka ụbọchị ahịa nke pụtara na oge gbua, obodo di iche iche na-ahọrọ oge nke ga-abụrụ oge ahịa be ha.

Otu obodo ghọrọ Eke, ọzọ ahọrọ Orie. Etu a obodo dị iche iche a na-emekọrịta dịka ha na-azụkọ ahịa.

Mana gịnị bụ mmalite ụbọchị anọ a?

Ole ndị manyere ya?

Kedụkwanụ mgbe o ji bido?

Gịnị mekwaranụ o ji dị oke mkpa rue taa?

Ị zaa ajụjụ ndị a, anyị ga-alaghachi azụ n'oge gboo.

Onye ọnụ na-eru n'okwu gbasara nkọmịrịkọ na omenala Igbo bụ Ọkankuzi Chiagozie Nnabuihe du anyị ga njem


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Origin: Aguleri maọbụ Nri olee ebe ndị Igbo si?\nNchịkọta: N'ihe nkiri a bụ ebe nrụrịtaụka bịara n'isi ngwụcha.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Mgbe BBC Igbo gara obodo Aguleri na obodo Nri iji mata isi okwu ndọrọndọrọ a, lekwa ihe ha hụrụ?

N'agba nke a, ndi Aguleri na ndị Nri tinyere ọnụ na ya bụ okwu.

Gee ha ntị ka ị mara ndị ya bụ okwu bere n'ọnụ.

Akụkọ ga-amasị gị:


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Origin: Aguleri na Nri na-azọ ndị bụ isi Igbo\nNchịkọta: Nke a bụ ihe nkiri nke mbụ banyere nrụrịtaụka ebe Igbo si.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

BBC Igbo gara obodo Aguleri na obodo Nri iji mata isi okwu ndọrọndọrọ a.

N'agba nke a, ndi Aguleri na ndị Nri tinyere ọnụ na ya bụ okwu.

Gee ha ntị ka ị ghọta ma ọ dabara.

Akụkọ ga-amasị gị:


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo People: Ihe 10 mere ndị Igbo ji akpa ike n'akụkụ ụwa ọbụla ha nọ\nNchịkọta: Che che che che Igbo Kwenu!!!!! Yaaaaa.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Igbo nwere Ebu nwe Nfụ

Ndị ọnụ na-eru n'okwu n'ala Igbo na-ekwu ọtụtụ mgbe n'obodo ọbụla ị gara ma ị na-ahụghị onye Igbo, mara na ya bụ ebe adịghị mma obibi.

N'agbanyeghị na ndị Igbo bụ ndị pekarịcharịsiri mpe n'agbụrụ atọ kachasị na Naịjirịa, ha nọcha n'akụkụ mba ụwa niile.

Mana ọ ga-adị mma ka anyị leba anya mara ihe na-aka ndị Igbo obi n'ebe nille ụwa soturu.

1.Okwukwe n'ime ụmụ ha

Chigozie Oguine bụ onye ji ego achụ ego na mba Amerịka kamgbe afọ iri abụọ kwuru na okwukwe ndị Igbo nwere


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Presidency: Onyeisiala Igbo ga-abụ ọpụrụiche - Nwobodo\nNchịkọta: Okwu gbasara ndị Igbo ichi Naịjirịa ka na-ekpo ọkụ.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Aka chiburu Anambra steeti bụ Jim Nwobodo kwuru na ihe dị iche ga-adị ma onye Igbo chịa Naịjirịa.

Nwobodo rịrọrọ ndị Igbo ka ha jịkọọ aka ma na-ekwusike na ndị Igbo ga-ahọpụtali onyeisiala Naịjirịa na-enweghị esemokwu ọbụla.

Ọ rịọrọ ndị ọkaikpe ka ha gaa n'ihu na-ekpe ikpe kwụ ọtọ makana ọ bụ naanị ha bụ ngalaba na-ejikọ mba Naịjirịa.

Nwobodo kwuru nke a n'emume ncheta ụbọchị ọmụmụ ya nke afọ iri asaa na itoolu emere n'Enugu.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Proverbs: I dabanye n'ọnọdụ ndị a, were ilu igbo ndị a kwuo okwu\nNchịkọta: Ode akwụkwọ ama ama bụ Chinua Achebe kọwara ilu dịka  mmanụ nri ndị Igbo ji eri okwu.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ọ dị mkpa ị mata mgbe maọbụ ọnọdụ ikwesiri itu ilu ọbụla ị na-atụ.

Ọ gaghị adị mma ka iwere ilu gbasara izulite ụmụaka na-atụ ebe a na-ekwu maka mkpata na mmefu ego, maọbụ were nke e kwesiri ịtụ maka alum di nwunye na-atụ mgbe a na-ekwu maka odibo na onyeisi ya.

Akukọ a ga-eme ka ị tụọ ilu n'ọnodụ ha dabara, nke a ga-ebutere gị ezigbo nkwanye ugwu, udo na ọganihu n'etiti ndị ndị ọyị, ikwu na ibe nakwa ụmụnna gị.

Ọnọdụ ndị a gụnyere alum di na nwunye, mkpata na mmefu ego, mmekọrịta odibo na o


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Reincarnation: Aha ndị na-egosi na Igbo kwenyere n'ịlọ ụwa\nNchịkọta: Nkwenye Igbo gbasara ala mmụọ dị ọtụtụ nke gụnyere ịnọ ụwa, amosu nakwa ọgbanje.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ịlọ ụwa dịka J.A.S. Nwankwo bụ onye ọnụ na-eru n'okwu gbasara omenala Igbo kọwara pụtara nkwenye na mmadụ nwụọ, ọ na-alaghachite n'ụwa bie ndụ ọzọ.

Otu ụzọ Igbo si egosipụta nkwenye a bụ site n'ịgụ mmadụ aha gosiri na ọ bịara ụwa mbụ, nwụọ ma laghachite.

Mana tupu a baa aha o nwere ụzọ esi a ma ma mmadụ a bịaghachiri ụwa nakwa onye ọ nọrọ ụwa.

Etu e si achọpụta ma mmadụ abịaghachiri ụwa

Maazị Nwankwo kwuru na "o doro anya na Igbo kwenyere na ịlọ ụwa".

Maazị Nwankwo nyekwara ụzọ dị icheiche


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Slangs: Lee okwu ogbe naanị ndị nwere anya n'azụ nwere ike ịghọta\nNchịkọta: Onye ọbụla toro n'Igbo mara na o nwere ụfọdụ okwu na-efefere ndị Okenye n'isi maọbụ gbagwojuo ndị amaghị nke a na-akọ anya.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ọ bụghị na okwu ndị a abụghị okwu Igbo, kama ha bụ okwu ndị toro n'Igbo ji agwa ibe ha okwu n'okporo.

BBC Igbo tụlere ụfọdụ n'ime ha nakwa etu ha si pụta ma bụrụ okwe ogbe.

1.'Akụkọ n'egwu Mike Ejeagha'

Akụkọ n'egwu Mike Ejeagha

Ị nụtụla ka mmadụ kwuchara okwu, a sị ya na "ị na-akọ akụkọ n'egwu Mike Ejeagha"?

Ama m na i ji uche ghọta na ihe a na-ekwu bụ na ị na-akọ ihe emeghị eme, ihe agaghị emenwu maọbụ akụkọ ifo.

Mana ị ma na Mike Ejeagha bụ mmadụ dị ndụ na-eku ume rue taa?

Ejeagha, on


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Taboos: Ihe ise Ala na ndị Igbo na-asọ\nNchịkọta: N'oge gboo, Igbo nwere ọtụtụ omume bụ arụ nwereike ibute ọnwụ ngwa ngwa maọbụrụ na mmadụ mee ya.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ruo ugbua igbu mmadụ bụ arụ n'ala ọbụla

Chiagozie Nnabuihe bụ ọkachamara na Mahadum Legọs n'ihe gbasara akwụkwọ gbasara Afrịka nke a kpọrọ African studies na Bekee, kọwara na ọ bụ mmụọ bi n'ime ala bụ ihe na-asọ arụ ndị a.

Onye bụ mmọ Ala

Omenala kọwara na mmụọ Ala bụ nwaanyị.

A gafesie Chi-ukwu, ala bụ mmụọ kachasị mkpa n'ala Igbo.

N'oge gboo, Igbo nwere nkwenye na ala nwere ike imesu onye ọbụla kpasuru ya iwe.

Ọ bụkwa mmụọ a, na-ahụ na ihe niile a kọrọ n'ugbo mịrị mkpụrụ, na-ahụ na mmir


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Town Names: Ị ma etu aha ụfọdụ obodo dịka Imerienwe, Dikenafai na ndi ọzọ siri bịa?\nNchịkọta: Gịnị mere e jiri gụọ ụfọdụ obodo aha ha na-aza?\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ndị Igbo anaghị agụ aha ka ọ bụrụ na ha gụrụ aha, kama ha na-ama ụma gụọ aha nwere nkọwa na mpụtara

A bịa n'obodo ndị dị n'ala Igbo, ụfọdụ nwetara aha ha site n'aha onye bidoro obodo ahụ, ebe ndị ọzọ nwetere aha ha site n'ihe ha gabigara mgbe gboo.

Mana a bịa n'aha obodo na-aza, ụfọdụ bụ ndị ị ga-aghọta aha ha ozugbo ị nụrụ ya, ebe ndị ọzọ ga-eme ka ị kọọị ọkọ n'isi ma taa aka n'eze tupu ị mara ihe ọ pụtara.

Aha ụfọdụ obodo ndị ahụ:

Ọ bụghị na aha obodo ndị a ga-atọ gị ọchị, kama ọ bụ na o n


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Tradition: Ihe isii nwere ike ịnọchị anya ọjị n'omenala Igbo\nNchịkọta: Otu n'ime ihe ndị e ji mara ndị Igbo bụ ịnabata ndị ọbịa nke ọma.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Onye ị bịara ya be ya ma onyeghị gị ọjị, bilie laa

N'omenala Igbo, inye onye ọbịa ọjị bụ ụzọ pụtara ihe na mmadụ ji obi ọcha ya nabata onye ọbịa ahụ na be ya.

Okenye ọbụla bụ nwoke anaghị ekwe ka ọjị kọlahụ ya n'ụlọ, maka na mberede nyịrị dike mana mberede ka e ji ama dike.

Mana mgbe ụfọdụ, anaghị ama ama, ọjị nwere ike ịkọ mmadụ mgbe onye ọbịa bịakwutere ya, n'oge dị otu a, gịnị ka ọ ga-eme?

O nwere ihe ụfọdụ omenala Igbo nabatara mmadụ nwere ike iji meere ọbịa ya ọjị ma ọ bụrụ na mkpụrụ ọj


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Tradition: Kedu ndị na-ehibe iwu n'ala Igbo mgbe gboo?\nNchịkọta: Obodo ọbụla dị n'ala Igbo anaghị anabata agwa ọjụọ n'ụzọ ọbụla.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Kama etu ọbụla ọ siri dị, enwere ndị isiike na-agba mbọ ihu na ha mere ihe ndị obodo sị ha ghara ime.

Mgbe mmadụ dara iwu obodo n'ala Igbo, Kedu ndị ọ diiri ita ya ahụhụ ma ọ bụ ihu na iwu obodo mezuru?

Otu ihe ekwesiri ịghọta bụ na ndị Igbo kwenyere n'otu dị iche iche nke na-enyere aka n'ihibe iwu obodo.

Kedu ebe Igbo si?

Anyị jụrụ ndị nwere agba n'ihe gbasatara ọmụmụ na Omenala ndị Igbo maka isiokwu a.

Ọkammụta Chigozie Nnabuihe na Gladys Udechukwu gwara anyị etu ndị Igbo si echekwa iwu


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Tradition: Otanjele, uri na ihe ntecha ndị ọzọ ụmụagbọghọ Igbo ji achọ mma mgbe gboo\nNchịkọta: Nwaagbọghọ Igbo ọbụla na-amaghị ka e si etecha onwe ya dị ka nkịkara akwa n'anya ụmụagbọghọ ibe ya.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Etu ụmụnwaanyị Igbo si achọ mma oge gboo dị iche na nke oge ugbua

Ị chọrọ ịma agbọghọ chapụrụ achapụ, ị lee ya anya ị ga-ahụrịrị ka ahụ ya si akwọ mụrụ mụrụ maka ihe ntecha dị iche iche o jiri chọọ onwe ya mma.

Akụkọ a ga-egosi anyị ihe ntecha ole na ole ụmụagbọghọ Igbo ji achọ mma mgbe elu ka bụ ala ọsa.

1.Ka anyị malite n'ọtangele:

Ọtụtụ ihe ndị e ji achọ mma n'oge gboo bụ na mgbọrọgwụ osisi dị icheiche ka e si enweta ya

Ọtangele bụ pawụda ojii.

Ọ dị ka ihe eji unyi akwọrọ akwọ wee mee.


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo Tradition: Uru egwu ọnwa bara na ọzụzụ na njikọ ndị Igbo\nNchịkọta: Tupu agụmakwụkwọ abata n'ala Igbo, e nwere ụzọ dị icheiche e ji akụzirị ụmụaka ihe.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ndị Igbo na-atụ ilu sị na 'ịpụ egwu ọnwa bụ ure maka na onweghị onye ọnwa anaghị apụta na be ya

Otu n'ime ha bụ nke kacha pụta ihe bụ egwu ọnwa.

Na-agbanyeghi na a na-akpọ ya egwu ọnwa, ọ pụtaghị na ọ bụ sọsọ egwuregwu ka a na-egwu.

Uru egwu ọnwa bara n'ala Igbo n'oge gboo buru ibu.

Oge e ji eme egwu ọnwa

Igbo Tradition: Uru egwu ọnwa bara n'ala Igbo n'oge gboo

Iji mee nchọpụta maka akụkọ a, BBC Igbo kpọtụụrụ Obinna Okoro onye e ji 'Achara Man' mara, bụkwa onye ihe gbasara omenala Igbo dor


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo cuisine: Ana m amalite ọrụ n'elekere atọ nke ụtụtụ - Onye Abacha\nNchịkọta: Ndị na-atụ mgbere n'ahịa Ladipo ma Grace Igwe dịka onye na-ere abacha.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Mana ọ bụghị sọsọ ihe nwaagbọghọ ahụ na-eme.

Nwa ada Igwe sị na olileanya ya bụ ịgụ egwu, ma gakwaa mahadum ga mụọ atụmatụ egwu.

Iji mezuo ihe a, ọ na-ere abacha iji kpata ego.

Ọ sị na nne na nna ya na-akwado ya ọfụma.

O kwukwara na agbanyeghị na ụmụnwoke na-enye ya nsogbu, uche ya dị n'ihe ọ chọrọ bụ ịbarụ onwe ya uru.

Kirie ihe onyonyo a ka ị mata ya n'uju:

Akụkọ ga-amasị gị:


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo culture: Anụmanụ asaa ndị Igbo na-asọ na ihe mere ha ji asọ ha\nNchịkọta: N'ala Igbo, e nwere ọtụtụ nsọala zụrụ Igbo ọnụ nke na onye meerụọ ya, ọ kpụọ arụ.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Nsọala n'obodo ụfọdụ n'Igbo

O meghị etu ahụ, e rie ya nha maọbụ a mapụ ya n'obodo.

Nsọ ndị a gụnyere; nwaanyị anaghị awa oji nke o ji arị nkwụ; mmadụ anaghị alụ maọbụ dinaa nwanne ya maọbụ ọbara ya; mmadụ anaghị edina anụmanụ; mmadụ agaghị akwụ ụdọ maọbụ gbuoa onwe ya n'ụzọ abụla ụzọ.

 Nsọala ndị ọzọ bụ ; nwoke anaghị edina nwoke ibe ya maọbụ nwaanyị; nwaanyị ibe: nwanne anaghị egbu nwanne ya maọbụ gboo onye ọzọ.

I mee ya na-amaghị ama, ị gbaa ọsọ ọchụ.

Mana ọ bụghị naanị  agwa mmadụ kpas


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo culture: Egwuregwu ụmụaka Igbo jiri nwee aṅụrị oge gboo.\nNchịkọta: N'oge gboo, ndị nne na-eji olu ike akpọtụrụ ụmụaka ha kpapụrụ akpapụ gaa igwu egwuregwu n'agbataobi ha maọbụ n'ama egwuregwu.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ọ na-abụ nwantakịrị nụ olu nne ya, o jiri ọsọ jiri ije laruo ụlọ maka ụtarị.

•Otanjele, uri na ihe ntecha ndị ọzọ ụmụagbọghọ Igbo ji achọ mma mgbe gboo

•Uru egwu ọnwa bara na ọzụzụ na njikọ ndị Igbo

•Ekwensu ọ bụ 'satan' n'ala Igbo?

Oge ahụ ka ụmụaka mara etu e si enwe aṅụrị na etu e si egwu egwuregwu.

Oge ahụ, ndị mmadụ anaghị achịrị obi ha n'aka maka onye agbataobi ha, kama nwa bụ nwa ọha, nwantakịrị ọbụla nwereike ịga n'ụlọ onye agbataobi ya ọbụla soro ụmụaka ibe ya gwurutu egwu.

Egwur


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo culture: Ekwensu ọ bụ 'satan' n'ala Igbo?\nNchịkọta: Mgbe ị na-ekpe ekpere ma sị "Chineke napụ ekwensu ike", Kedu ekwensu nke ị na-akpọ.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Akpụrakpụ ekwensu nku arụsị ekwensu n'Enugwu

Ọ bụ nke edere n'akwụkwọ nsọ ka ọ bụ nke ndi nnanna anyi ha na-efe?

Eziokwu bụ na ha abụghị otu.

Soro anyi na njem a ka anyị mata ihe omenala Igbo kpọrọ ekwensu na ihe ndị ofufe Kraịst kpọrọ ekwensu.

Ụkọchukwu na ọkammụta n'African Traditional Religion' bụ Chika Okpalike na ọkammụta n'asụsụ Igbo bụ Chigozie Nnabuihe bụ ndị tinyere ọnụ n'okwu a.

Na mbido

Ka anyị bido n'akwụkwọ nsọ mgbe onyeozi Pọlụ gara obodo Athens ọ hụru arụsi ndị obodo ahụ kpọ


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo culture: Gịnị jịkọrọ ụmụnwaanyị na mmọnwụ?\nNchịkọta: N'ala Igbo mgbe gboo, mmọnwụ bụ otu na-ahụ maka ikpezi okwu na ịkpa udo n'obodo.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

A na-agba mmọnwụ n'emume pụrụ iche ọkachasị ma e wechaa ihe ubi, akwamozu nnukwu mmadụ maọbụ okenye.

A na-ahụta ya dịka mmụọ ndị nna nna nke mere e ji akwanyere mmọnwụ na ndị bara mmọnwụ nnukwu ugwu.

Naanị ụmụnwoke bara mmọnwụ na-eti mmọnwụ.

Mana ugbua, ụfọdụ ụmụnwaanyị agba ọhụrụ na-ajụ ihe mere e ji enye ụmụnwaanyị oche azụ n'ihe gbasara iti mmọnwụ.

End of Twitter post, 1

Dịka ndị omenala doro anya siri kọwa, ịba mmọnwụ bụrụ ụmụnwoke, ihe ịbanye otu ụmụada bụ nye nwaanyị.

Otu n'ime ha


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo culture: O nwere ihe dị iche n'etiti omenaala na Ịgọ mmụọ?\nNchịkọta: Tupu anyị agbapụ ya ọsọ, ka anyị buru ụzọ kọwaa ihe omenaala pụtara. Dịka ndị ọkachamara siri kọwaa, omenaala bụ ụzọ mba si eme ihe.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Etu ha si eri nri, eyi akwa, agba egwu, alụ nwaanyị, eti mmanwụ na ihe ndị dị icheiche ma gụnyere etu ha si ekpere chi ha nakwa efe ofufe.

Omenaala bara ụba nke ukwu ma bụrụ mgbọrọgwụ mba ọbụla ji aba.

Ọ bụkwa njirimara na-ekewapụta ha n'ebe mba ọzọ niile dị n'ụwa dị.

Ịmaatụ: E jirila uwe ishi agụ we mara ndị Igbo nke pụtara na mba ọzọ ọbụla na Naịjirịa na-ahụ onye yi akwa ishiagụ dịka onye Igbo maọbụ onye chọrọ ikwado ndị Igbo.

Isi a hụrụ kwaba okpu maka akụkọ a bụ ndị Igbo, ka anyị tinye


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo culture: Uru i nwere ike irite na nri na-eyi ndị mmadụ izizi Igbo na-eri oge gboo na taa\nNchịkọta: Igbo nwere nri, nwekwa nri.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Mana o nwere nri ha na-eyi ndị mba ọzọ izizi n'anya ma na-ebukwa ụfọdụ isi mana n'anya ndi Igbo, ha bụ oke nri.

Dịka ndị ihe nri na-enye na-ahụ dọọ anya siri kwuo, nri ndị a gụnyere akụ, akpankwụ, abụzụ, oke ọhịa na-edozi ahụ dịka ha na-enye 'protein' n'ebe ọ dị ukwuu.

Lee ụfọdụ eri-amịcha-ọnụ Igbo na-eri:

1. Akpa

Akpa na-enye 'Protein'

A na-akpọ ya "akpa" maọbụ "akpankwụ". Ụfọdụ na-akpọ ya "akpangwọ, ebe ndị ọzọ na-akpọ ya "akalikpọ. Ndị ọzọ na-akpọ ya "Ụvụvụụ". E nwekwara ndị na-akpọ ya "


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo culture: Uru iri na abụọ ọmụ baara ndị Igbo\nNchịkọta: Igbo sị na a tụọrọ ọmarụ, ọmaru ma a tụọrọ ofeke, o tinye isi n'ọhia.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ọmụ na Ekpe

Igbo bụ ndị Chukwu ji amamihe were gozie.

Omeenala Igbo dị omimi ma bụrụkwa ihe Igbo ji anya isi.

Otu n'ime ihe e jiri mara ndị Igbo bu "ỌMỤ".

Dịka ndị ihe Igbo na-amasị, BBC Igbo kpọrọ onye ọkachamara n'ihe gbasara omenaala Igbo ma bụrụkwa onyeisi ndị otu Ekpe nke Ogbodiukwu dị n'Ụmụọkpara, Abịa steeti, bụ Ọkaiwu Nzenwa Ibe.

Ọ gwara anyị ihe ndị bụ "njirimara" ọmụ nakwa ihe ndị Igbo ji ọmụ eme.

Ihe e ji ọmụ eme

Ọmụ na-egosi ebe mmụọ si apụta

6. Ọmụ e kere n'ukwu osisi na-


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo culture: Ụzọ isii ndị Igbo si ekpezi esemokwu oge gboo\nNchịkọta: Mgbe ọbụla mmadụ maọbụ obodo na ibe ya na-enwe mmekọrịta, esemokwu nwere ike ịdapụta n'ihi ndiiche n'echiche onye na ihe onye na-achọ mana ọ bụ e lee, a ghara ka di na nwunye ji ebi.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Igbo nwere ụzọ dị iche iche e si edozi esemokwu maọbụ nghọtahie n'etiti  di na nwunye, nwanne na nwanne, ezinaụlo na ezinaụlọ,  ụmụnna na ụmụnna, otu na otu, maọbụ obodo na obodo.

Ofalla ala Igbo

Otu onye ihe omenala doro anya bụ Durueke Ngwangene bunyere anyị uche etu ndị nna ochie si eme ya.

Lee ụfọdụ ụzọ ndị gboo si edozi esemokwu dịka o siri rụtụ aka:

1. Ịṅụ iyi

Iyi bụ mmadụ iji ihe karịrị ya kwe nkwa maọbụ gọrọ onwe ya na aka ya dị ọcha maọbụ na ihe a na-ebo ya abụghị eziokwu maọbụ na


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo delicacies: Ị hụtụla ụgba pụrụiche maka ndị na-asọ anụ?\nNchịkọta: Nnenna Ubani bụ osite Igbo anaghị eri anụ maọbụ azụ.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ọ na-eme ụgba n'ụzọ pụrụiche n'etinyeghị anụ maọbụ azụ maka ịdozi ime ahụ mmadụ.

BBC Igbo gara n'ụsekwu ya ebe ọ gosiri anyị etu o si agwọ ya.

Lee ihe anya anyị hụrụ ebe a.


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo enweghi oke ala maka ịchị ehi - Ndị gọvanọ\nNchịkọta: Mkpebi dị iche iche pụtara ihe site na mkparịta ụka ndị gọvanọ mpaghara ọwụwa-anyanwụ nke Naịjirịa mere ụnyaahụ n'Enugwu.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Mkpebi ndị a gụnyere na steeti ha enweghi oke ala ọbụla maka ihiwe ogbe ebe a na-achị ehi dịka ha kwuru na ha enweghi ala zuruoke maka ọrụ ngo.

Nke a dị na-akwụkwọ ozi onyeisi ha bụ Dave Umahi wepụtara n'ime mkparịta ụka ha mere ụnyaahụ.

O kwuru na gọọmentị etiti asịbeghi ha wepụta ala maka na ha mara na ala dị na mpaghara a ebughi ibu.

Umahi kwuru na ha agaghi amapụta oke ala ọbụla ma ọ bụrụ na gọọmentị etiti asị ha wepụta ala.

Ha rụtụrụ aka n'oke ogbugbu ndị mmadụ na-aga n'ihu na Naịjirịa


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo festivals: Iri ji Mbaise agbajuola dọrọ tata\nNchịkọta: Mmemme Iri Ji Mbaise na-akpọtụ ugbua n'ụlọakwụkwọ 'Aboh Mbaise Secondary School' ebe obodo 91 mejupụtara Mbaise na-eri ji ọhụrụ taa bụ Tọzde.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Gọvanọ Emeka Ihedioha nke Imo steeti so waa ji na mmemme iri ji ndị Mbaise mere na nso nso a

Ji nọ n'ọkụ na-eghe

Iri ji Mbaise bụ nke a na-eme kwa afọ ọbụla ma ọnwa August gbaa iri na ise.

Ndị eze, nze na ọzọ bịara emume Iri Ji Mbaise

Ndị eze, nze na ọzọ bịara emume Iri Ji Mbaise

Gọvanọ Imo steeti bụ Emeka Ihedioha tụrụ 'down' na Iri ji Aboh Mbaise

Mmadụ puku kwụrụ puku zukọtara kemgbe ụtụtụ ụbọchị Tọzde, ebe ndị mbaise na egosi ejiri mara ha.

Ụmụada Mbaise gwunyere n'emume iri ji ahụ

Nd


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo foods: Ihe mere anyị ji ericha nri tupu anyị ataa anụ\nNchịkọta: Anụ bụ otu n'ime ihe ndị dị mkpa na nri mmadụ na-eri ma na-enye akụrụngwa ndị dịka 'protein', abụba na mmiri n'ahụ mmadụ.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

O nwere obi ụtọ pụrụiche ndị mmadụ na-enwe ma anụ dị na nri ha na-eri, ọkachasị anụ gbara ọkpụrụkpụ.

N'ihe onyonyo a, ndị mmadụ kọwara ihe mere ha ji ata anụ ma ha richa nri kama ịta ya tupu mọabụ dịka ha na-eri nri.

Kirie ihe kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo foods: Lee nri ndị e riri oge agha Biafra, ụfọdụ ka a ka na-eri ugbua\nNchịkọta: Nri dị ezigbote mkpa nye ndị dị ndụ, mere na ọtụtụ ga-ejinwu ihe ọbụla ọ dị ha ka ọ ga-abanwu n'afọ mere nri.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

N'ụwa ugbua, ọtụtụ ndị e nweela ikike ịhọ nri ha ga-eri, ebe ị ga-anụ "ana m eri ji, anaghị m eri ede".

Mana oge agha Biafra, n'ihi etu o si raa ahụ inweta nri, ndị mmadụ riri ihe ọbụla ha hụrụ, ma ọ dị ahụ ha mma ma ọ dị njọ.

Ihe mere bụ na ka agha gachara, ndị Igbo bịara were nri ndị a tụgharịchaa ya, na-esiputa ya etu ọ ga-esi na-atọ ụtọ n'ọnụ.

Lee ụfọdụ nri ndị Igbo malitere iri mgbe gboo na ụzọ e si eri ha ugbua:

1) Akpụ (ji akpụ)

N'oge agha, a na-abacha azụ akpụ, saa ya mmiri were mma


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo funeral rites: Usoro e ji eli nwaanyị n'ala Igbo\nNchịkọta: Ndị Igbo na-ahụta ọnwụ mmadụ dịka mmebi nke anụahụ na ọ bụghị mmebi nke mmụọ dịka ha kwenyere na mmụọ onye ahụ ga na-anọ n'etiti ha n'oge niile.\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Ọ bụ ụmụwanyị niile a mụrụ n'obodo na-emebe otu ụmụada

Ọ bụrụ na mmadụ nwụọ, ihe dịrị ndị ezinaụlọ ya bụ ili ya nke ọma iji kwanyere onye ahụ ugwu nke ikpeazụ.

Nwaanyị nwụọ n'ala Igbo e nwere usoro omenala ndị a ga-agbaso iji hụ na e liri nwaanyị ahụ nke ọma ebe mkpụrụobi ya ga-ezu ike.

Ụdịrị ọnwụ ọ nwụrụ ga-abụ ihe ga-egosi etu a ga-esi lie ya.

Ọ bụrụ na ọ nwụrụ 'ajọnwụ' dịka etozughi oke, amụghị ụmụ, ọ nwụrụ n'ụbịam, n'ihe mberede maọbụ na aka mmadụ dị n'ọnwụ ya, dgz, a gaghị e me oke emu


N'inye aha dị n'okpuru na nchịkọta akụkọ, mepụta akụkọ dị mkpirikpi ma ọ bụ mmalite nke ogologo akụkọ iji soro ha gaa. Aha: Igbo hairstyles: Ụdịrị isi e ji mara ndị Igbo mgbe gboo\nNchịkọta: Site n'afọ 1900 ruo ugbua, ọtụtụ ihe agbanweela, mana mgbanwe ndị ahụ abụchaghị nke a tụfuru atụfu.

\nAkụkụ ( mkpụrụedemede 500):

Otu n'ime ihe ndị ahụ gbanwere bụ isi ọkpụkpa ndị mgbe gboo na-akpabu.

A na-akpakwa isi ugbua, mana ọtụtụ ndị amaghị na ụfọdụ isi ndị ahụ bụ ndị a kpara mgbe gboo.

Ihe nkiri a ga-egosi gị ụdịrị isi e jiri mara ndị Igbo mgbe gboo.

Ndị mere ihe nkiri a bụ Chiemela Peter Mgbeahuru na Chukwunaeme Obiejesi.