Isiokwu: Robert Mugabe: Olee etu a ga-esi eke akụ Mugabe hapụrụ tupu ọ nwụọ?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mugabe ji afọ iri anọ na otu wee tọ nwunye ya bụ Grace

Mugabe nwụrụ n'ọnwa Septemba afọ 2019 mana o keghị ekpe tupu ọ laa mmụọ.

Ụlọọrụ ntaakụkọ dị na Harare, isi obodo Zimbabwe kwuru na okwu gbasara etu a ga-esi kee akụnụba Mugabe apụọla n'ụlọ ikpe.

Nwa ya nwanyị bụ Bona Chikowore degaara ụlọikpe ukwu obodo ahụ akwụkwọ iji kọwaara ha ihe ndị nna ya nwere.

Robert Mugabe: Ihe ndị i kwesiri ịma maka ya

Ha gụnyere nde dọla iri ($10m), ụlọ anọ nke dị na Harare nakwa n'obodo ya, ala ubi abụọ na ụgbọala iri.

Mugabe nwere otu nwunye (Grace) na ụmụ anọ bụ ndị ga-eketa akụnụba ya dịka iwu Zimbabwe si dị.

Ya bu odogwu Afrịka chịrị Zimbabwe  bido afọ 1980 ruo afọ 2017.

Anwuchiela nwoke kpọrọ ụlọọrụ ugboro 24,000 n'Japan

Okamoto sị na o bu ọnodụ ya tinyere ya n'ụdịrị agwa a

Otu nwoke na Japan bụ Akitoshi OKamoto abanyela n'aka ndị uweojii maka iji oku ekwenti tinye otu ụloọrụ bụ KDDI na gbagharịa.

Okamoto kpọro ha ụgboro pukku iri abụọ na anọ iji gosipụta iwe ya maka na ekwe ntị ya enweghịzị ike ikpọ oku.

Nkea mere ka ojiri ekwenti ọha kpọwa ndị ụlọọrụ a na-enye ya ikike ikpo ọku ekwenti igosipụta iwe ya.

Ufodu ụlo mgbasa ozi n'akowa na nwoke kporo ya bụ ụlọrụ karịa ugboro pukku iri abụo na anọ.

Okamoto sị na o chọro ka ndị ụloorụ KDDI bia rịo ya mgbaghara maka ị dau iwu na nkwekọrịta azụmahia ha banyere n'ime ya.

Ndị ụloorụ KDDI kwuru na ha anaghị akpọpụ ndị ahị ha ụloikpe mana nke Okamoto tinyere ya aja na garri n'ihi na ha enweghị ike iza ndị ahia ha ndi ọzọ.

Ụfọdụ oge, ndị mmadụ na-aga ahịa maka na ndị na-ere n'intanetị na-etinye ego karịa

Ụlọikpe Japan nwere ike ima Okamoto ikpe ma ha kpee ya ikpe maka ida iwu ha kpọrọ " Obstruction of Business" n'okwu bekkee.

Kama Okamoto gwara ndị uweojii na o bụ ọnodụ ya tinyere ya na udiri agwa a.

Ndị DSS

Ndị DSS Naịjirịa

Ndi uweojii nzuzo Naijirịa a kpọrọ DSS n'aha ịchafụ ekwupụtala na ha achọpụta atụmatụ nzuzo ụfodụ ndi mmadị choro iji weta ọgbaaghara n'ime izuụka ndị na-abịa.

Ha kọwara na ha di njikere iru ọrụ nchekwa ha ma rịọ ndị mmadụ ka ha hapụ itu...


Isiokwu: Rochas Okorocha: Ihedioha enweghị ikike itinye ọnụ n'okwu ego Imo ruo May 29\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Emeka Ihedioha na Rochas Okorocha na-arụ onwe ha aka n'ihu maka okwu akpaego Imo steeti

Ihedioha dụrụ ndị ụlọakụ ọdụ ka ha mụrụ anya n'ụdị mmekọ ha na gọọmenti Imo steeti na-emekọ dịka ọchịchị Okorocha na-akụ kwapụ kwapụ.

Okwu ahụ kụsuru Okorocha, onye sara na Ihedioha sị na o nweghị ikike inye ndị ụlọakụ iwu ihe ha ga-eme maka ego steeti ahụ ganye mgbe ọ banyere n'ọchịchị n'ụbọchị 29 nke ọnwa Mee, afọ 2019.

Mana Ihedioha gbara isi akwara sị na ya nwere ikike dịka nwafo steeti ahụ ikwu ihe gbasara ọdịmma steeti ahụ.

N'okwu ya site n'ọnụ na-ekwuru ya bụ Chibuike Onyeukwu, Ihedioha kwuru sị "Anyị na-ama ya aka n'ihu dịka ụbọchị na-agwụ, ya wepụta ma gbasaa ozi n'ikuku, ego batara n'akpa Imo steeti na ka e siri mefuo ya."

"Nke a gụnyere "bailout fund" nke biara ugboro atọ, "Paris refund" bụ ego nketa site na gọọmenti etiti n'afọ asatọ; ego okpuru ọchịchị; ego ndị lara ezumike nka na ego ndị ọrụ bekee."

Ọ gọrọ na o nweghị mgbe ya nyere ndị ụlọakụ iwu ọbụla kama na ọ bụ ndụmọdụ ha tinye anya na mmiri n'ihe, n'ihi na dịka o siri kwuo, anya na-acha Okorocha ọkụ dịka o nwere naanị obere oge n'ụlọ gọọmenti.

Okorocha gwara Ihedioha ka o nwee ndidi chere oge ya.

N'okwu nke ya site n'ọnụ onye na-ekwuru ya bụ Samuel Onwuemedo, Okorocha sị, "Ọ gbagwojughị anyị anya na Ihedioha na-enye ụdị iwu a makana dịka onye PDP, anya ya na mbụ na mbụ dị n'akpaego steeti n'atụmatụ 'bute ka e rie'.

"Ya nwee ndịdị chere oge e duru ya iyiọrụ."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: SARS brutality: A gbajiela nwoke ụkwụ n'ọgụ ndị 'SARS' na ndị ahịa Onitsha Main Market\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

A gbajiri otu nwoke ụkwụ, ebe mmadụ abụọ ndị ọzọ merụrụ ahụ n'ọgbaghara dapụtara n'etiti 'Our Lord Plaza' dị n'ụzọ Emeka Offor n'ahịa Main Market Onitsha na ndị uweojii pụrụiche a kpọrọ 'SARS.'

End of Twitter post, 1

Ndị nọ ebe ihe mere gwara BBC na ihe butere okwu bụ na ndị SARS bịara ị kpụrụ otu onye na-ere ahịa mana ọ nọghị n'ọdọahịa ya.

Onye na-achọghị ka a kpọ aha ya gwara BBC na "Onye ahụ na-ere ekwentị. Ha chọrọ i buru igbe ugegbe o ji akpọsa ahịa ya, mana onyeisi ahịa na ndị ahịa gwara ha ka ha hapụ ahịa maọbụ ha chere ka a gụọ ngwaahịa ọnụ tupu ha e buru ya."

Ọ gara n'ihu kọwaa na ndị uweojii ahụ gbara isi akwara ma sie ọnwụ na ha ga-ebu ahịa ahụ pụọ nke mere ka ndị ahịa ahụ gbakọọ ma jụ inye ha ohere.

O kwuru na otu n'ime ha gara n'ụgbọala ha bute egbe ma gbaa otu onye na ndị nche ahịa n'ụkwụ.

Ndị ntoroọbịa na ndị nche niile nọ n'ahịa  were iwe ma gbakọta mana "ndị SARS gbawara ọsọ."

Okwu Immanuel James Ibe-Anyanwu maka nwakpo SARS wakporo ya.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii Anambra steeti bụ Haruna Mohammed gwara BBC Igbo na ebe niile ihe a mere ederela jụụ ugbua.

Mohammed kwukwara na "Kọmịshọna ndị uweojii John Abang enyeela iwu ka e nyocha ihe mere  ma kwe nkwa na a ga-ata ndị ikpe mara ahụhụ kwesịrị."


Isiokwu: Samuel Chukwueze: UEFA ahọpụtala ya n'ime ntoroọbịa 50 a ga-elebara anya n'Europe\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chukwueze dị afọ iri abụọ (20) na-agbara otu egwu Villarreal bọọlụ, ka ọba ozi ndị Uefa gbara afa na o so na ndị a na-atụ anya ga-eme nke ọma n'afọ egwuregwu nke 2019/2020.

Ya bụ nwaamadị so Super Eagles nke Naịjirịa gbaa asọmpi Africa Cup of Nations (Afcon) nke 2019 n'Ijipt, ebe o so ha nata ọlanchara ka ha gbara ndị nke atọ.

Ka ọ na-agbara Villarreal, Chukwueze enyerela ndị otu ha aka site na inye goolu ise n'asọmpi iri abụọ na isii ọ gbarala.

Uefa kwuru na ha tụrụ anya na Chukwueze ga-eme karịa ka ọ mere n'ọdịnihu.

Ndị ọzọ a gụpụtara aha ha na ya bụ ọbaozi gụnyere Yunus Akgün (TUR, 19 - Galatasaray), Benoît Badiashile (FRA, 18 - Monaco), Rhian Brewster (ENG, 19 - Liverpool) na ndị ọzọ.

Chukwueze bidoro egwu bọọlụ ya n'otu Diamond Academy ma sorokwa nye otu goolu n'ime goolu abụọ Super Eagles ji merie Saụt Afrịka n'asọmpi Afcon nke 2019.

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

International Women's Day: 'A naghị akwado bọọlụ ụmụnwaanyị ọfụma'

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Saraki: Danladi Umar ahụla nsi n'aka ndị EFCC\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

A na-ekpe Sarakị ikpe maka ekwuputachaghị ihe niile o nwere

N'ọnụ ya,"ebere m na-emere onye n'ahụ maka ikpe m a akpọrọ Danladị Umar,onye ndị EFCC nọkatara kpụagharịwa ka ọ fọrọ abali anọ iji malite ikpem ọzọ."

"Lotanu na n'afọ 2016,mgbe ndị ome iwu gwara Umar ka o wepu onwe ya n'ikpe a maka nyocha mpu na nrụrụaka ana-eme gbasara ya na ndị EFCC si na aka ya dị ọcha.

O si na ọ na tọ ọchi ka EFCC si tugharịa kita si kwazia na Umar nwere mmetọ,"kedu ihe mebiri ka mgbe ọnwa Aprelu na arọ 2016"

Ọ bụ eziokwu na ndị Naijiria ka kwetere na ya bụ ikpe bụ maka aghụghọ gbasara ikọpụta ihe onye nwere mana aghụghọ sonye goro ya egosila na ya bu ikpe enweghị isi.

"A ka na-eche  ma ndị hụrụ gọọmentị aghọtakwara otu agwa ndị EFCC Kpara si emebesi agha megidere mpụ na nrụruaka."

"Mana n'ime ihe niile a ka m nwere okwukwe na ndị omeiwu Naijirịa na ikike ha nwere iji kpezi ikpe ọbụla.


Isiokwu: Say no to rape: Ihe nwaanyị ga-eme iji nweta ikpe ziri ezi ma a kwaso ya iko n'ike\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Uwavera na Bakarat Bello

Na nsonso, ndị amabeghị ndị ha bụ wakporo ma gbuo otu nwata akwụkwọ mahadum 'University of Benin' bụ Uwaila Uwavera n'ụlọụka ebe ọ gara ịgụ akwụkwọ n'abalị.

Ka a na-ekwu nke ahụ, a wakporo nwagbọghọ ọzọ a kpọrọ Barakat Bello n'Ibadan dị n'Oyo steeti.

Nsogbu ụfọdụ buteremgbalite eelu mpụ iwakpo ụmụnwaanyị bụ aghọtaghị iwu.

Gịnị bụ mwakpo?

Dịka iwu Naijiria Naijiria (Section 282,Cap 89 Penal code) nke gọọmenti etiti si kwuo "A na-asị na nwoke mere mwakpo ma ọ bụụ na ya na nwaanyị maọbụ nwa nwaanyị nwere mmekọrịta n'ọnọdụ ndị a; a- A manyere amanye b- O kwetaghị; c- O kwetetara mana i yiri ya egwu ọnwụ maọbụ mmerụ ahụ. d-O kwetara,mana nwoke ahụ abụghị di ya mana o kwetara chee maọbụ di ya e-O kwetara maọbụ na o kwetaghị mana ọ dị afọ iri na anọ maọbụ pekarịa maọbụ uche ya ezughị ezu

Ihe nwaanyị akwasoro iko n'ike ga-eme

Ọtụtụ mgbe a na-akwaso ọtụtụ ụmụnwaanyị iko n'ike mana ha anaghị enweta ikpe ziri ezi maka nke a.

Ụfọdụ n'ime ha amaghị usoro ha ga-eji gbasoo ya maka i nweta ikpe ziri ezi, ebe ụfọdụ na-eme ihere ikwupụta na a kwasoro ha iko n'ike.

Onye ọkaiwu na-ahụ maka mgbochi mwakpọ bụ Dorothy Chukwumezie Oleka na ọnụ na-ekwkuru ndị uweojii na Anambara steeti bụ Haruna Mohammed nyere ntuziaka ụzọ ndị a ga-eji nweta ikpe ziri ezi n'ụlọikpe.

1. Ihe mbụ nwaanyị akwasoro iko n'ike ga-eme bụ ị gaa mee mkpesa n'aka ndị uweojii ngwa ngwa awakpochara ya.

Mohammed kwuru sị, " Ngwangwa  mwakpo mere, wegara ndị uweojii mkpesa, ha ga-akpọ onye ahụ gaa ụlọọgwụ iji nata akwụkwọ nchọpụta ihe ha chọpụtara bụ ihe a ga-eji mee ihe akaebe n'ụlọikpe."O kwurukwara ka a ghara ịkpala akwa "onye a wakporo yi  maọbụ ebe ihe ahụ mere ganye na ndị uweojii emecha nchọpụta ha."

" Ime otu a ga-emetụta ihe akaebe ma nye onye mere ihe ahụ ohere ị nla n'efu."

2. Na nwaanyị a agaghị asapụ ahụ ya maọbụ uwe o yi mgbe awakporo ya tupu ọ gawa ime mgbesa ahụ.

Nke a bụ ka ọ gbara ihichapụ ihe akaebe a ga-eji nyocha ma maa onye wakporo ya ikpe.

3. Ndị uweojii ga-akpọ ya gaa n'ụlọọgwụ ebe onye dọkịta...


Isiokwu: Second Niger Bridge: Ọgbanje na-ekulite n'ọnwụ kwa afọ anọ?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọrụ Akwa Naịja nke abụọ ka nọ n'isi mbido

Okwu a na-apụta dịka ọchịchị onyeisiala Muhammadu Buhari malitere ọrụ ọzọ n'akwa ahụ ma mekwa ya okwu akpụ n'ọnụ ugbua.

Na nso nso, kọmịti ụlọomeiwu Naịjirịa nke ihe gbasara nyocha ka esi arụ ọrụ n'okporoụzọ gọọmentị etiti gara leta ka ọrụ sị aga n' akwa Naija nke abụọ ma gwa ndị ọrụ ka ha rụcha ya ọsọ ọsọ.

'E ji akwa Naija nke abụọ egwu Ndigbo chandum'

Mana otu onye Igbo ọnụ na erụ na okwu bụ Harry Oguego si na "akwa Naija nke abụọ dịzị ka nkwa e kwere nwaanyị, anaghị emezụya emezu."

Oguego,onye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị (political analyst), gara n'ihu kwuo na oge ọbụla oge ntuliaka ruru, ndị ọchịchị na-aga n'Akwa Naija nke Abụọ "kpọcha ala, bugharịe igwe e ji arụ ọrụ, mee mkpọtụ, ka ọ dị ka o nwere ihe a na-arụ."

"Ha asị anyị tinye akwụkwọ ka ha nwe ike ịrụtọpụ akwa Naija, a tụnyere ha akwụkwọ, ha banye n'ọchịchị, ha ala mewa ihe masịrị ha."

Mbọ BBC gbara inweta ọsịsa Mịnịstri gọọment etiti na-ahụ maka ọkụ,ọrụ na owuwu ụlọ amịtaghị mkpụrụ.

Ha asaghbeghị anyị ozi anyị zigara ha n'intanet

Ọchịchị metụtara ọnụ n'okwu Akwa Naija nke abụọ

Ọ bụghị Buhari bụ onye mbụ iji akwa Naija abụọ kwe ndị Igbo nkwa.

Onyeisiala Naijiria ochie bụ Olusegun Obasanjọ malitere okwu gbasara akwa Naija nke abụọ n'afọ 1999, oge ọchịchị ya na-abịa na njedebe.

Mgbe Goodluck Jonathan chọrọ ịbanye n'ọchịchị n'afọ 2011, akwa Naija so na nkwa o kwere Ndigbo ma ọ bụrụ na ha tụnyere ya vootu.

O mechara merie ma nye ụlọọrụ Julius Berger ọrụ akwa ahụ nke ọ mapụtara ijeri Naira 18 na ụma(N18.31 billion) nke gọọmentị kwụrụ ijeri asatọ n'ime ya.

O nweghị onye nụkwara maka ọrụ ahụ ọzọ ganye n'afọ 2015 mgbe Jonathan chọrọ ịzọ ọkwa onyeisiala agba nke abụọ, o bulitekwara nkwa ịrụ akwa Naija nke abụọ ọzọ.

Buhari meriri na ntuliaka ahụ ma kwụsị ọrụ n'aga n'akwammiri, si na ya ga-enyocha ka e siri nye ọrụ ngọ ya.

Mana dịka onwe ole na ole gara aga, ọchịchị Buhari malitekwara ọrụ n'akwammiri ahụ ma na-ekwe Ndigbo nkwa ịrụ ya ma ọ bụrụ na ha tụnyere ya n'afọ 2019.

Akụkọ...


Isiokwu: Second-hand cars: Ntụbata ụgbọala anyarala anya ga-emebi ahia anyị' - Innoson\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Innocent Chukwuma

Mba China dịka ha tetere n'ụra ọhụrụ wee sị ka ha soro mịta nnukwu akụ na ụba si na ya bụ ahịa apụta nke mere ka ha malite ịtụbata ụgbọala anyarala anya na mba Africa, Asia nakwa Europe.

Etu o si metụta Naịjirịa

Innoson na-arụpụta ụgbọala dị ịcheịche

Ngụkọ pụrụiche na-egosi na nani ụgbọala anyarala anya melitere n'ogo pasenti iri asatọ (80%) ego si na azụmahia ụgbọala pụta na Naịjiịa n'afọ 2016.

Ụfọdụ ụmụ Naịjirịa na-ekwu na atumaatụ a ga-amagbu onwe ya mana otu onye Igbo bụ naanị ụlọọru ya na-emepụta ụgbọala na-ekwu na ya bụ atụmaatu ga-emebiri ya ahịa.

Mana o kwuru na onweghị onye Naịjirịa ụta dịrị makana ego ụgbọala anyarala anya dị ọnụ ala.

Innoson kwuru na ọ bụrụ na onye na-emepụta ụgbọala na Naịjirịa ezi nkwado, ụgbọala ọhụrụ ga-eruteli onye ọbụla aka makana etu ihe si dị na Naịjịria ugbua anaghị enyecha ndị mmepụta ihe ohere irite uru dịrị ha.

Mbọ niile BBC Igbo gbara ịnụta n'ọnụ Garba Shehu bụ ọnụ na-ekwuru gọọmenti n'ekwenti kpụrụ n'ala.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Senator Elisha Abbo: Ndị gburu nwanna nna m, tọọrọ nwunye nna m che na a bụ ide ego\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Sinetọ Abbo bụ onye a ka kpụ n'ọnụ maka ihe nkiri pụtara ebe ọ mara nwata nwaanyị ọra n'ebe a na-ere utu rọba n'Abụja sị na ọ bụ n'ọnụ ụtụtụ taa ka ihe a mere.

"Ndị a bịara, gbaa nwanne nna m egbe n'afọ tupu ha akpụrụ nwunye nna m gbalaga."

O kwukwara na taa mere ya abalị iri na otu nwunye  nna ya ahụ mụchara nwa ọhụrụ.

Abbo sị na nwata ọhụrụ ahụ esoghi na ndị atọọrọ.

Maazị Abbo sị na ya achọghị ịsị na ọ bụ maka okwu ụra ahụ ọ mara nwaanyị butere ya bụ mnwakpo.

Ọ sị, "Ejighị m maka ego bata ndọrọndọrọ ọchịchị. A zọrọ m ọchịchị iji nyere ndị be anyi aka, ọ bụghị maka na m hụrụ ndọrọndọrọ n'anya.

"Onwereike ọ bụrụ na ha che na m nwere ego mere ha jiri bịa.

Mana enweghị m ego. Onwebeghi mgbe m rụru gọọmentị ọrụ."

Ndị uweojii si na ihe a mere na ogige Muchall dị na okpuru ọchịchị Mubi Nọt dị n'Adamawa steeti.

Elisha Abbo: Etiri m ya ihe iji bọọ ihe o tiri nwanne m nwaanyị


Isiokwu: Serena Williams chọrọ ibido asompi ụmụnwaanyị n'Afịrịka\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Williams kwụsịrị ịsọmpi n'ọnwa isii gara aga ịga mụọ nwa

Ọ bụrụ na ọ gaa nkeọma, nke a ga-abụ bụ na mpaghara Afịrịka.

Ọ gwara BBC Sports na ọ bụ ihe dị ya n'uche.

N'okwu ya; "Ọ bụ ihe dị m n'obi, echekwala m ya ma a ga m aga n'ihu na-echkwa ya. Ọ na enye m obi aṅụrị maka na a na m eche na ọ ga-abụ ezi ihe ga-atọkwa ụtọ nke ukwu ebe ndị egwuregwu ga-esi na ya pụta site na mpaghara Afịrịka ga-adị nnukwu".

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Asọmpi ahụ a na-akpọ WTA n'aha ịchafụ bụ nke ndị ọkacha mara n'egwuregwu tenis na-eme, ndị na-ekpokoba ya bụ otu Women's Tennis Association (WTA).

Williams kwuru na ya ga-achọ ka asọmpi ahụ mee na mba Kenya dịka o kwuru na Kenya bụ otu ebe na-amasị ya ịga nke ukwu.

O kwuru na ya ga-akwado ịlaghachi ngagharị WTA n'ọnwa isii gafee ka ya mụsịrị nwa.

Williams a tụrụla ugo tenis a kpọrọ Grand Slam Singles ugbo 23.


Isiokwu: Sex change: A ga-agbatara ndị bụ nwoke na nwaanyị ọsọ enyemaka?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị mmadụ na-eche n'ihu Aminu Kano Teaching Hospital dị na Kano

BBC bu ụzọ mee akụkọ otu nwoke bi na Kano nwere ihe e ji abụ nwoke nakwa nke nwaanyị nke Bekee kpọrọ 'genitals', mere ka oriakụ Buhari kwe nkwa na ọ ga-akwụrụ ndị ọzọ nọ n'ọnọdụ ahụ ụgwọ ahụ.

Nkwa enyemaka ahụ o kwere mere ka ọtụtụ ndị mmadụ pụta ikwuputa ọnọdụ ha, ọtụtụ n'ime ha bụ ndị si steeti ndị tere aka bịa.

Abdullahi Gunduwawa bụ onyeisioche ọrụ na-aga n'ụlọọgwụ Aminu Kano ahụ, gwara BBC na e nweela ndị ha wara ahụ.

Mana Gunduwawa kwuru na ha anụbeghị ukwere n'ebe nwunye onyeisiala maọbụ ndị na-arụrụ ya ọrụ nọ, kemgbe ha zigachara aha mmadụ 10 n'izu ole gara aga.

Dahiru Sule bụ onye ihe a bidoro n'aka ya

"Aha ikpeazụ anyị zigara bụ maka mmadụ 10 mana anyị anụbeghị ihe ọbụla n'aka ha, ndị chọrọ ka a waa ha ahụ na-enye anyị nsogbu n'ụlọọgwụ na-ajụ anyị 'kedụ kwanu?".

Dahiru Sule bụ otu onye n'ime ndị na-eche, ma rịọ ka nwunye onyeisiala nyere ha aka etu o si nyere ndị bu ha ụzọ.

"Nye anyị niile pụtara, ihe a bụ ọnọdụ igbanwe ndụ nye anyị, ka Hajiya Aisha nyere anyị aka kwụọ ụgwọ etu o si nyere ndị bu anyị ụzọ. Oge ọbụla anyị gara ụlọọgwụ, ha ga-asị anyị laa ma bịaghachite maka na nwunye onyeisiala ezitebeghi ego ọbụla."

BBC Pidgin kpọrọ Sulaiman Haruna bụ ọnụ na-ekwuchitere oriakụ Buhari, iji nụ ihe ji ha akwụbeghị ụgwọ ndị e zitere aha ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Sexual Appetite: Ihe mere ndị mmadụ ji eze ihe nsori\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nchọpụta mba UK mere edepụtara n'akwụkwọ ozi 'British Medical Journal' ekwuola ihe mere mmekọrịta dị n'etiti nwoke na nwaanyị ji datụọ.

Mana gịnị kpatakwaranụ enweghị agụ mmekọrịta nwoke na nwaanyị a?

Anyị wedatara akụkọ a na Naịjirịa ka anyị mata ma agụ aramara agbalitere ka ọ gaturu agbatu nakwa ihe butere ya.

Ụkọchukwu Chukwudi Peace kwuru na nwoke na ihe na-eme maka etu obodo Naịjirịa si kwụrụ ugbua.

Nwaanyị ọzọ na-achọghị ka a kpọpụta aha ha kwuru na nwoke ịgba n'iro nakwa nke na anaghị egwu egwu ịhụnanya nwere ike imee ka nwaanyị mechie ụkwụ ya.

Nwaanyị ọzọ kwuru na o ruola otu afọ kemgbe o mere aramara kwuru na nwaanyị di ya gbawara obi agaghị ekwe nyetụ ya nchọnchọ.

Ihe ndị ọkammụta na-ekwu maka ya

Peter Saddington bụ ọkammụta n'ihe gbasara mmekọ nwoke na nwaanyị na-ekwu na ihe kachasị mkpa bụ mmekọ ezigbo karịa mmekọ kwamgbe kwamgbe.

O kwukwara na ọ bụrụ na mmekọ gị na onye nke gị na-amasị gị, ị ga na-eje n'ihe mgbe ọbụla.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Sexual abuse of minors: Ụfọdụ mmetọ ụmụaka e merela na nsonso a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Saa anya gị mmiri n'ihi na ndị na-elekọta ụmụaka nwere ike imetọ ha

Kwa ụbọchị, ana-anụ akụkọ banyere etu ụfọdụ okenye ọkachasị ndị ezinaụlọ, agbataobi na ndị ọrụ ha bụ ichekwa ụmụaka ndị asi na-akpa agwụ achaghị acha.

Akụkọ mmetọ ụmụaka mere nsonso a

* Otu nwoke a kpọrọ Adamu Abdullahi dị afọ 65 bụ onye ndị ọrụ nchekwa 'Civil Defence' na Jigawa maka ịmetọ nwa dị afọ 11 matụwa ya ime.

* N'ọnwa Febụwarị 25, akwụkwọ akụkọ Punch kwupụtara na otu nwaanyị kpụrụ di ya bụ Gabriel ụlọikpe.

Akụko kwuru na o mere nke maka na e chere na di ya metọrọ ụmụ ha dị afọ iri abụọ na ise, afọ iri abụo nakwa afọ iri na atọ na Badagry, Legọs.

Ụzọ ị ga-esi chekwa nwa gị

Na mkparịtaụka ya na BBC Igbo nwere, Dorothy Oleka bụ onye ọkaiwu nakwa ọkachamara n'ihe gbasara ikike dịrị ụmụaka kọwara ụzọ ndị mụrụ nwa ga- esi chekwa ụmụaka n'aka ndị osochiegbu a.

Lee ụzọ ụfọdụ ọ tụpụtara ndị nne na nna na gọọmentị ga-esi gbochie arụ a:

'Ụzọ ị ga-esi chekwa ụmụ gị n'aka ndị na-emetọ ụmụaka'

1.  Ikwela ka di gị, ụmụ gị nwoke maọbụ odibo gị nwoke saa nwa gị nwaanyị ahụ.

2. Ahapụrụla ọbịa nwoke nọ n'ụlọ gị nwa gị nwaanyị ka o leta ya

3. Kuziere nwa gị ihe a na-akpọ akụkụ ahụ dị iche ya ma gwa ya ka otie mkpu mgbe onye ọbụla metụrụ ya aka n'otele

4. Jiri nwayọọ jụọ nwa gị onye nyere ya ihe onyinye ọbụla ị hụrụ n'aka ya abụghị nke i nyere ya.

5. Ọ bụghị sọọsọ nwa nwaanyị ka ana-emetọ, saa anya mmiri ma nwa gị nwoke ga ịnọnyere nwanne nna nwoke maọbụ nwanne gị nwoke.

6. Gọọmenti kwesiri ịdegharị iwu gbasara mmetọ ụmụaka nke kwuru na a ga enwe onye akaebe kama ka e jiri okwu nwata ihe mere dịka okwu akaebe.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Sierra Leone na-emezu ntulịaka taa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mmetọpụ ntuliaka a gburu oge n'ihi ebubo wuruwuru eboro na nke mbu e mere.

Mmetọpụ ntuliaka a gburu oge n'ihi ebubo wuruwuru eboro na nke mbu e mere.

 Maada Bio bụ onye kachasị nweta votu n'agba nke mbụ ha mere nwetara pasenti 43.3%.

Mana n' ala Sierra Leone, a na-ahọpụta onyeisiala site n'onye nwetakacharị votu doro anya.

Ọ bụrụ na onweghị onye nwetara pasent 55, e mee agba nke abụọ.

Onyeisiala ha bụ Ernest Bai Koroma ga-arịtu n'ọchịchị dịka ọ chịchara

Ọ họrọ Kamara bụ onye bụ ọkamuta n'ihe gbasara akụnaụba ka ọ zọ  n'aha pati ha bụ  All People's Congress (APC).

Koromo meribụrụ Maada Bio, bụ onye na-edu ndị otu anya ha dị n' ọchịchị ma ha anọghị n'ọchịchị bụ Sierra Leone People's Party (SLPP), oge e mere ntuliaka ikpeazụ na mba ahụ.

Maada Bio chịburu mba Sierra Leone nwa obere oge, mgbe ya na ndị agha otu ya weghara ọchịchị n'ike n'afọ 1992.

Ka afọ anọ gachara, o weghara ọchịchị ọzọ n'ike ma chịa Sierra Leone bido n'ọnwa Janụwarị rue Maachị afọ 1996.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Sir LP Odumegwu Ojukwu: Odogwu Igbo kpara eriwe agwụ agwụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Sir Odumegwu Ojukwu OBE, KBE

Ọ bụ onye ndị mmadụ kwuru na 'Igbo agaghị echefu makana o nweghị onye ga-anọchinwu ya'

Sir LP Odumegwu Ojukwu bụ ụzụ kpụrụ ya bụ egbe bụ Emeka Odumegwu Ojukwu a ma dịka Ikemba Nnewi.

Sir Odumegwu Ojukwu a bụ Odogwu nwoke Igbo ji eme ọnụ.

Ọ kpawara ego mgbe ụwa ka nọ n'ọchịchịri.

Amụrụ ya na Obodo ya bụ Obiuno Umudim Nnewi, nke dị n'Anambra steeti nke taa n'afọ 1909.

Sir LP Odumegwu bụ nwa Ojukwu Ezeokigbo na Nnewi.

Ọ gara ụlọakwụkwọ Government Primary School n'Asaba nke dị na Delta steeti taa.

Ebe ahụ ka o sị banye Hope Waddell training institute, Calabar n'afọ 1922.

Nnamdi Azikiwe na Sir Odumegwu Ojukwu

Hope Waddell training institute, Calabar bụ naani ụlọakwụkwọ Sekọndrị dị n'ọwụwa anyanwụ mgbe ahụ.

Ka ọ pụtara, ọ rụtụrụ ọrụ na Agricultural Department tupu ọ gaa Legọs n'afọ 1929 mgbe ọ gbara afọ 20 bido ọrụ n'ụlọọrụ John Holt dịka onye na-elekọta ebe ha na-ere taya.

Ka ọ nọ na ya bụ ọrụ, Sir Louis Odumegwu Ojukwu chọpụtara na ọtụtụ ndị Igbo na-abịa e go taya ebe ahụ na-egokwu akwa na-ebula Igbo.

Ngwa ngwa ọ chọpụtara nke a ọ gara mepee ụlọahịa n'Ọnịcha tinye otu nwanne ya ebe ahụ ka ọ lekọtawa ya anya.

Sir Louis Ojukwu malitere isi Legọs ịzịga akwa ka nwanne ya na-ere n'Onịcha.

Otu ahụ ka o si mepee ụlọahịa mbụ ya ọ kpọrọ "Ojukwu Stores".

Ka ya bụ ahịa malitere ito, o gotere otu ụgbọala ochie ga na enyere ya aka ebula akwa na 1930.

Otu ahụ ka Louis Ojukwu sị banye na-iji ụgbọala chuọ ntaego.

O sitere n'otu ụgbọala goo ọtụtụ ụgbụala, dịka akụkọ kọrọ.

Otu ahụ ka o si banye n'ịchụ ntaego ụgbọala bu nke ọ kpọrọ "Ojukwu Transport Company Ltd".

Tupu afọ 1930 abịa na ngwụcha, Sir Louis Ojukwu aghọọla ọkaibe na-iji ụgbọala chụọ ntaego site n'ọwụwa anyanwụ rụọ n'ọdịda ya.

Mgbe agha mbaụwa nke abụọ dara n'afọ 1939, mba Briten rịọrọ Sir Louis Ojukwu ka ọ biko nyere ha aka n'ụgbọala ya iji bụọ ngwo ngwo na mpaghara mba Afrịka.

Ojukwu meere ha otu ahụ.

Nke a mere ha jiri chie ya echichi Knight of the British Empire n'afọ 1945 mgbe ya bụ agha biri maka ya bụ aka ọ...


Isiokwu: Soundcity MVP Awards: Burna Boy, Naira Marley na Rema nwetara ntụrụ ugo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Bruna Boy so na ndị oti egwu ama ama n'Afrịka

Ndị oti egwu Diamond Platnumz, Big Tril na Tiwa Savage sọ na ndị tiri egwu na ya bụ ihe emume emere na Eko Convention centre nke dị na Legos na abali ụbọchi iri na otu nke ọnwa Jenuarị afọ 2020.

Lee ndị niile nwetara ihe ntụrụugo n'emume a

Onye ọhụrụ kacha eti egwu

FireBoy DML (NG)

JoeBoy (NG)

Marioo (TZ)

Rema (NG) - Meriri ya

Simmy (SA)

Wendy Shay (GH)

Tiwa Savage tiri egwu na emume ntụrụugo a

Ndị tịkọrọ ewgu kacha mma

Blow My Mind - Davido [NG]

Daz How Star Do - Skibii [NG]

Gugulethu - Prince Kaybee [SA] -Meriri ya

Jama - DJ Mic Smith [GH]

Killin Dem - Burna Boy [NG]

Inama - Diamond PlatNumz [TZ]

Egwu 'Pop' kacha mma

Innos B [CG]

Nandy [TZ]

JoeBoy [NG] - Meriri ya

Otile Brown [KE]

Kizz Daniel [NG]

Teni [NG]

Mayorkun [NG]

Rayvanny [TZ]

Naira Marley [NG]

Egwu 'Hip Hop' kacha mma

BlaqBonez (NG)

Falz (NG)

KHALIGRAPH Jones (KE) - Meriri ya

Kwesta (SA)

Medikal (GH)

Shinski (KE)

Sarkodie (GH)

Reminisce (NG)

Ricky Rick (SA)

Zakwe (SA)

Oreintal Brothers: Maka na m bụ onyeisi, ha chere na m na-eri ego nanị m - Kabaka

Otu mmadụ abụọ kacha mma

Black Motion (SA)

Blaq diamond (SA)

DopeNation (GH) - Meriri ya

Ethic (KE)

Show Dem Camp (NG)

Toofan (TG)

Onye kacha emepụta egwu nke afọ a

Cracker (NG)

Prince Kaybee (SA)

Jay Synth (NG)

Kel P (NG)

MOG (GH)

Ozedikus (NG)

Pheelz (NG)

Rexxie (NG) - Meriri ya

S2Kizzy (TZ)

Nwaanyị kacha eti egwu nke afọ a

Betty G (ETH)

Daphne (CMR)

Nandy (TZ)

Sho Madjozi (SA)

Teni (NG) - Meriri ya

Tiwa Savage (NG)

Yemi Alade (NG)

Nwoke kacha eti egwu nke afọ a

Burna Boy (NG) - Meriri ya

Davido (NG)

Diamond Platnumz (TZ)

King Promise (GH)

Sjava (SA)

Wizkid (NG)

Zlatan (NG)

'DJ' kacha n'Afrịka nke afọ a

DJ Creme De La Creme (KE)

DJ Kaywise (NG)

DJ Neptune (NG)

DJ Spinall (NG) - Meriri ya

DJ Vyrusky (GH)

DJ Zinhle (SA)

'Digital Artiste' nke afọ a

Cassper Nyovest [SA]

Davido [NG] - Meriri ya

Diamond Platnumz [TZ]

Kizz Daniel [NG]

Mr Eazi [NG]

Yemi Alade [NG]

Wizkid...


Isiokwu: South East in Nigeria: Usoro mmepe ala Igbo amalitela\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onye isi ndị Gọvanọ ala Igbo bụ Gọvanọ Dave Umahi nke Ebonyi steeti gụpụtara ọtụtụ ọ natara chi dị na steeti ya dịka nnu Uburu, Osikapa Adani nke chọrọ nkwalite maka ọganịhu.

Onye kpọkọtara ọgbakọ "Economic Forum" ma bụrụkwa onyeisi SEREDEC bụ ọkankuzi Bartholomew Nnaji kọwara na ebumnobi ha bụ ka ọ dị mfe mmadụ ma ọ bụ gọọmenti itinye ego n'ọrụ.

Nnaji na ndị otu ya edepụtala ngalaba gụnyere 'Enyimba Industrial City', 'S/E gas pipeline', 'S/E finance Company SEFCO' dịka ebe gọọmenti na ndị nkịtị ga-etinye ego mmepe na mpaghaara ọwụwanyanwụ Naịjiria.

Ọkammụta Barth Nnaji bụ onyeisi SEREDEC

Ya bụ mmemme nkparịta ụka emere n'Enugu bụ nke gọvanọ ndị ọwụwa anyanwụ niile na ndị ọnụ na-erụ n'okwu maka mmepe obodo nọ na-ya.

Ụzọ ọjọọ egbuola anyị - Ndị ọkwọ ụgbọala

Dọkịta Pascal Dozie bụ onyeisi kọmitii

Pascal Dozie bụ onye isi kọmitii mbụ kwuru na oge eruola mgbe ndị ọwụwaanyanwụ ga ewepụ "nkem nkem " ma tinye "nke anyị nke anyị" ka ọganịhu wee bịa.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: South East: Ndị gọvanọ ji ndị ọrụ bekee ụgwọ na mpaghara ọwụwanyanwụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke mere na ọtụtụ ndị ndọrọndọrọ ọchịchị na-eji zi ya achụnta vootu ma oge ntuliaka ọbụla ruo.

N'ime akụkọ, anyị ga-atụle ịkwụ ụgwọọnwa si kwụrụ na steeti ise dị na mpaghaghara ọwụwanyanwụ.

Abia Steeti

Na Abia Steeti ụfọdụ ndị ọrụ bekee gwara BBC Igbo na gọọmentị gọvanọ Okezie Ikpeazu ejighi ha ụgwọọnwa.

Ọ bụrụ na ị biara Aba n’afọ 2014, ị ga-amata ịhe ndị anyị rụọla- Ikpeazu

Onye nke na-arụ n'otu Mịnịstrị nọ na 'State Secretariat' sị na a kwụọla ha ụgwọ n'ozuzu rute n'ọnwa Eprelu 2020 na oge eji.

Na oge eji akwụ ha ụgwọ na-abụkarị n'ụbọchị iri abụọ na asatọ n'ọnwa ọbụla na a malitekwara ịgwụ ha ụgwọ opekatampe puku naịra iri atọ n'ọnwa Jenụwarị afọ a.

Mana onye nke na-arụ n'ụlọọrụ mgbasaozi gọọmentị nwe sị na a naghị akwụzu ha ụgwọ ọnwa ka ọfọdụzie ego mgbakwụnye na-eso ya.

Ebe onye nkuzi na Steeti ahụ sị na gọọmentị ji ndị nkuzi ụgwọọnwa site na Jenụwari rute na Ọktoba afọ 2019.

Na ọ bụ n'ọnwa Nọvemba 2019 ka ha malitere riwe ụgwọọnwa rute na ọnwa Febụwarị 2020 na ha eribeghi nke ọnwa Maachị.

Ọ gakwara n'ihu kwuo na enweghi ego mgbakwụnye maọbụ ụgwọ opekatampe a na-akwụ ndị nkuzi n'Abia Steeti.

Otu onye ọrụ ahụike sị na e ji ha ụgwọ ọnwa iri na anọ, na ọ ka bụ n'ọnwa Eprelụ 2020 ka a kwụrụ ha ụgwọ ọnwa Febụwarị 2019.

BBC Igbo kpọtụrụ odeakwụkwọ gọọmentị Abia Steeti bụ Onyebuchi Ememanka, ọ sị na gọọmentị ejighi ndị ọrụ mịnịstrị ụgwọ.

Kama na ọ bụ ụfọdụ ngalaba 'parastatals' dịka ahụike, ndị nkuzi bụ ndị e ji ụgwọ bụkwa nke ha na-agba mbọ ịkwụchapụ.

Ọ sị na gọvanọ Ikpeazu nwere atụmatụ ime nke a mana nsogbu ọrịa coronavirus emetụtala ya.

Ememanka kwere nkwa na oge na-adịghị anya na gọọmentị ga-akwụcha ụgwọ ndị a.

Anambra Steeti

Obiano meriri na ntuliaka ha mere n'afọ 2017 we bụrụkwa gọvanọ nke ugboro abụọ

N'Anambra steeti, otu nwoke na-arụ na mịnịstrị na-ahụ maka ikpe sị na gọọmentị gọvanọ Willie Obiano na-akwụ ndị ọrụ bekee ụgwọ mgbe o kwesịrị.

Ọ sị na ọ na-akwụkarị ha ụgwọ malite n'ụbọchị iri abụọ na ise nke ọnwa ọbụla ma ndị nkuzi ma ndị ọrụ bekee ọzọ.

O kwuru na akwụọla ha ụgwọ...


Isiokwu: Stew: Ị ga-erinwụ ofe tomato esi China wee tụbata?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Eji ofe tomato erikari osikapa na Naịjịrịa

Akụkọ pụtaburu na ndị uweojii Naịjirịa na-ahụ maka ịgbochị ngwaahịa ọjọọ ị bata na Naịjirịa anwụchiela ofe tomato (stew) eji ego ruru nde naira iri abụọ na asatọ esi China wee tụbata.

Ndị mmadụ kọwakwara  egwu ọhụrụ otiegwu ama ama bụ Wizkid tiputere ka stew ose juru n'ime ya mana ndị mmadụ ka nwee echiche puruiche gbasara stew nke esi China ebụbata.

Eji ofe tomato erikari osikapa na Naịjịrịa

Osote onyeisi ndị uweojii Naịjirịa na-ahụ maka ịgbochị ngwaahịa ọjọ ị bata na Naịjirịa bụ Abdullahi Kirawa kwuru na ya bụ atumaatu dị njọ makana o nwereike  merụ ahụike ahụ.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu na Soshal midia

@mr_phaisal kwuru na ọ ghọtaghị udiri ofe tomato ndị mmadụ na-atụbata na Naijiria

Eji ofe tomato eri ọtụtụ nrị

@Griffinstreaks kwuru na iwe na-ewe ya maka etu mmadụ sị kulite ga tụbatawa ofe tomato na mba ọzọ.

@smart33hypertek kwuru na ndị na-atụbata ofe Tomato na Naịjirịa chọrọ igbu ụmụ Naịjirịa.

@FutureRoyal kwuru na ọ ma na ọ ga-abụ onye Igbo tụbatara ya bụ ofe tomato.

@Ameer_SSani kwuru na ọ ga-ebido tụbatawa garri ebe ọ bụ na ana -atụbatazị ofe tomato na Naịjrịa.

@Duke4ril1 juru kedụ ka mmadụ ga-esi hapụcha ihe ndị ọzọ bara uru ga tụbawa ofe tomato.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Sunday Igboho: Ihe o kwuru maka mwakpo 'gọọmentị' n'Ọwuwa Anyanwụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Igboho kwuru na ha bụ ndị Yoruba ga-adọnyere ndị Ọwụwa Anyanwụ ukwu ma ndịagha na-awakpo ha, mana Egbujo kwuru na nke a dịkwa ka ikpalite okwu ọzọ.

Egbujo kwuru na kama Igboho na-adọnyere ndị Ọwụwa Anyanwụ ukwu, na ya gawa ala Yoruba gaa kpalite okwu nke ga-eme ka ndị agha wakpowe ha, n'ihi na ọ bụ naanị udo ka a chọrọ n'ala Igbo karịa nkwado ga-eme ka ọgbaghara bawanye.

O kwuru na ọ bụ eziokwu na Igboho nwere ihe ọma ndị o merela, mana ọ ga-adị mma ka ọ gbado anya n'ihe gbasara ndị Oduduwa (ndị Ndịda Anyanwụ) ma hapụ ihe gbasara Ọwụwa Anyanwụ.

"Sunday Igboho chọọ ka ọ baa ndị agha ọgụ, ya kpọta ha n'Ibadan ka ha lụtụwa ọgụ. Ya chọrọ ndị Unknown Gunmen nke ya ka ya na ndị agha lụtụwa ọgụ, ọ bụghị Ala Igbo ka a ge-eji eme ebe a na-alụ agha na ebe a na-aba ndị agha ọgụ."

"Ihe anyị chọrọ n'Ala Igbo bụ udo na ọganihu, ka onye ọbụla nwee ike ịpụ gaa kpata ihe ha na ụmụ ga-eri.

Anyị achọghị ka anyị na ndị agha nakwa ndị uweojii nwee nsogbu, anyị achọghị ndị ga-enyere anyị aka ịtụgharị Ala Igbo ka ọ bụrụ ebe a na-agba mgba, ma Sunday Igboho ma ndị otu ya."

'Gọọmentị iwakpo Ọwụwa Anyanwụ dịka ịwakpo ndị Yoruba, anyị ga-adọnyere ndị Igbo ukwu' - Sunday Igboho

Sunday 'Igboho' Adeyemo bụ onye bu ihe gbasara dọrọ gọọmentị etiti Naịjiria aka na ntị ka ha zere ihe ọbụla gbasara iwakpo mpaghara Ọwụwa Anyanwụ "n'ihi na iwakpo ha dị ka iwakpo ndị Yoruba".

Igboho kwuru na ndịagha Naịjiria na-awakpo ndị na-achọ nnwereonwe Biafra na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ, ma kwuo na ha bụ ndị Yoruba ga-adọnyere ha ukwu ma ndịagha wakpoo ha ọzọ.

Igboho si n'ọnụ Olayomi Koenke bụ onye nnọchiteanya ya kwupute nke a n'ihe nkiri o mere n'elu soshal midia, n'ụbọchị Mọnde, Mee 17, 2021.


Isiokwu: Tekno Agege: 'Anyị ga-ezi Tekno ihe ọkụ ji ntị oke eme' - NCAC\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onyeisi NCAC bụ Olusegun Runsewe kwuputara nke a maka ihe onyonyo gosiri Tekno na ụmụnwaanyị yi mbeleukwu na-agba egwu n'ime ụgbọala n'okporo ụzọ Lekki dị na Legọs steeti.

Maazị Runsewe kpọrọ ihe Tekno mere 'ihe megidere nchekwa obodo"

O na-akọwakwa sị "ịgba ọtọ abughị omenala anyị nke mere na anyị agaghi anabata ya ma ọlị".

Runsewe sị ka gọọmentị chọpụta ndi niile nwere ebe a na-agba ọtọ agba egwu ka enwee ike ijide ndị na akwado ha ma gbaa ha ikpe.

Cheta na ihe onyonyo wuru na soshal midia na-egosi ụmụnwaanyị yi bante agba egwu n'ime ụgbọala.

Tekno mechara kwuo na ọ bu ya na ụmụnwaanyị ahụ so, ma wepụtakwa ihe nkiri egwu ya ha na-eme mgbe ahụ.

Ọ bụ ndị na-agafe n'ụzọ sere ya bu ihe onyonyo ma tinye ha soshal midia.

Runsewe sị na ọ bụ ebele ka emere Tekno maka ahụ adịghị ya mma.

Na-ikwu na Tekno megidere usoro ejiri hapụ ha, ọ sị: " Anyi ga-eji ya gosi ndị ọzọ ihe ọkụ ji nti oke eme n'ihi na gọọmenti a agaghị anabata mpụ na agwa rere ure. Ihe bụ ihe gọọmentị kwesiri ịkwụsịike na ya."

Ọ bu n'ụbọchị atọ nke ọnwa Ọgọstụ 2019, ka ndị mmadụ hụrụ ụgbọala bu Tekno onye ezigbo aha ya bụ Augustine Kelechi na ụmụnwaanyị na-eyichighi ahụ na-agba egwu n'okporoụzọ Lekki, Legọs steeti.

Eboro ya ebubo ikwalite ọgbọ ebe a na agbaọtọ agba egwu, kama Tekno kwuru sị na ọ bụ ọrụ ka ya na ndị otu ya n'arụ.

Tekno na onwe ya rịọrọ mgbaghara n'igwe Instagram ya ma kwuo na ọ bụghị mgbasaozi maka ebe ụmụnwaanyị na-agba ọtọ agba oringo ka ha na-eme.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ihe a Runsewe kwuru

@Matilda_Duncan onye mgbasa ozi nke Redio jụrụ "kedụ ebe mkpa obodo anyị dị, kedụ ebe Hamisu Wadume nọ, Leah ọnwụrụ anwụ", dgz.

Onye oti egwu Peter Okoye mara njakịrị sị " I bụ nsogbu megide nchekwa Naịjirịa. Dika fufu na Garri kwuru (FG)...ngwa, anyị chọro anụ ewu".

@Oluomoofderby kwuru na kama gọomenti etiti ka amata ndị gburu ndị uweojii atọ ha na achụharị Tekno.

Onyekachi Okorie sị na okwu a enweghị ịsi, Tekno bụrụ nsogbu na nchekwa Naịjiria keduzie maka ndị ntọrị, ndị ohi, Nde ọchịehi na Boka Haram.

Akụkọ ka...


Isiokwu: Tekno Arrest: E nwere iwu megidere ekike mmadụ na Naịjirịa ?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Okwu maka ekike ziri ezi bidoro rịwa ibe ya elu dịka ihe onyoonyoo gosịrị oti egwu Tekno na ụmụnwanyị yi mbenukwu na-agba egwu n'okporo ụzọ Legọs.

Ọtụtụ ndị mmadụ na-ekwu na uwe ụmụnwaanyị na eyi ugbua na atu n'anya, ọkachasị nke a na-egosi n'ihe onyonyo.

BBC gara njem imata mgbe uwe mmadu dara iwu.

Anyi gbara ndị ọkaiwu ajụjụ i mata nke bu eziokwu, ma lee ihe ha zara anyị -

Nwabufo Ikechukwu :

Ọdịịrị ọkaikpe ikpebi ma uwe mmadụ e megidere iwu.

Ọkaiwu Nwabufo Ikechukwu gwara BBC na n'ezie enwere iwu megidere mmadụ iyi akwa na ezighi ezi na iwu Legọs steeti nke dị na "Lagos state Public decency law".

Kama iwu a akọwaghị ụdị uwe na-adabaghị adaba.

Ndị uweojii nwere ikike nke si na "Section 4 of Police act" ime nyocha maka ihe gbasara ekike na ezighi ezi.

Ọ kọwara na ọ bụ onye ọkaikpe ga-ekpebị ma ihe mmadụ yi ọ dara iwu site n'ihe ndị uweojii nyochapụtara.

Ihuoma Ilobinso:

Okaiwu Ihuoma Ilobinso bụ onye nkụzi na Mahadum "University of Lagos" gwara BBC Igbo na onweghị iwu Naịjirịa megidere ekike mmadụ kpọmkwem.

Kama e nwere iwu megidere agwa ezighi ezi nakwa agwa ụfọdụ ruru unyi n'obodo nke Bekee kpọrọ "indecency".

"Ọmụma atụ bụ ngalaba 136 nke 'Criminal Act of Lagos State'".

Mana Ilobinso kwukwara na ọ na-esi ezigbo ike mmadụ imeri udiri ikpe a.

Lee Akụkọ ga-amasị gị :

Lee Ihe Nkịrị ga-amasị gị :

Fashion Designer: E bidoro m kwawa akwa mgbe m dị afọ 14 - Emeka Nwokocha


Isiokwu: Teodorin Nguema Obiang: Oringo atọwa ya isi\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nguema Obiang bụkwa osote onyeisiala ebe nna ya bụ onyeisiala nke mba Equatorial Guinea.

A natara ụgbọala ndị ahụ n'aka Obiang dịka e mechara ya nnyocha maka nrụrụaka.

Ụgbọala ndị ahụ bụcha ụgbọala ndị dara oke ọnụahịa dịka 'Lamborghini, Ferrari, Bentley nakwa Rolls Royces'.

Ebe a kpọsara ụgbọala ndị ahụ maka orire na obodo Cheserex nke mba Swizaland

Ihe ruru ụgbọala 25 nke ndị ọrụ nchekwa sị na a natara Teodorin ka a ga-ere n'obodo a kpọrọ Cheserex na mba Switzerland.

Ego e retere n'ụgbọala ndị ahụ ga-agara ndị ụwa na-atụ n'ọnụ na mba Equatorial Guinea.

Ihe e ji mara Teodorin Nguema Obiang bụ ịzụ ụgbọala na ihe ndị ọzọ dara oke ọnụahịa

Nna Nguema bụ Teodoro Nguema Obiang achịala Equatorial Guinea ihe ruru afọ iri anọ.

Nwa ya bụ Teodorin gbara afọ 51 bụbu mịnịsta na-ahụ maka ọrụ ubi.

Ụgbọala 'Lamborghini Veneno Roadster' a natara n'aka Teodorin Nguema Obiang

Mana n'afọ 2012, nna ya họọrọ ya dịka osote onyeisiala.

Ihe e ji mara Teodorin Nguema Obiang bụ ịgba oringo nakwa ikpori ndụ dịka akwụkwọ akụkọ 'New York Times' si depụta n'afọ 2004.

N'afọ 2017, Swizaland nwụchiri ụgbọala 11 ha sị na ọbụ Obiang nwe ya.

Gọọmentị Swizaland malitere inyocha ya maka nrụrụaka na imebi akụnụba obodo.

Mana e mechara kwụsị ya bụ Nnyocha.

Onyeisiala mba Equatorial Guinea, Teodoro Nguema Obiang.

N'afọ 2017, mba Fransị mara Teodorin ikpe maka nrụrụaka ma tụọ ya nga afọ atọ nke Bekee kpọrọ 'suspended jail term'.

Equatorial Guinea so na mba dakarịrị ogbenye n'ụwa.

Akụkọ ndị ọzọ ga-anasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Ihe asatọ Allen Onyema sị na Igbo ga-ejide n’aka iji gaa n’ihu


Isiokwu: Third Term Agenda: Falana sị na ihe niile ya hụrụ na-arụtụ aka na ọ bụ ebe Buhari na-aga\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onyeisiala Muhammadu Buhari na osote ya bụ Yemi Osinbajo

O kwuru nke a na mkparịtaụka ekwentị nke ya na BBC nwere n'ehihie Satọdee.

Falana kọwara na ndị ọchịchị maliteburu atụmatụ ahụ ma mechaa wụsatụ ọwa n'ihi na ha ma na ụmụ Naịjirịa agaghị achọ iji ntị anụ ya.

Mana o kwuru na ihe niile na-eme ugbua na-arụtụ aka na ya bụ atụmatụ 'third term' ka na-aga n'ihu.

Gịnị kpatara Falana ji kwuo nke a?

Femi Falana

Falana kọwara na ọtụtụ ndị ọchịchị na mba Afrịka ndị ọzọ amalitela atụmatụ dị icheiche iji hụ na ha agaghị aritu n'ọchịchị.

Mana Naịjirịa bụ mba kachasị n'Afrịka gbachịrị nkịtị mee ka ha anaghị ahụ ihe na-eme.

Mba ndị a gunyere Bene Repọblik, Togo, Gini, Aịvrị Kost, dgz.

Ụfọdụ ndi isiala mba ndị mebere Ecowas

Ọzọkwa, Falana gụpụtara ihe ndị ọ sị ndị mmadụ ga-eji mata na atụmatụ 'third term' na-aga n'ihu.

Ha gunyere:

Falana kwuru na ihe ndị a abụghị na nkịtị.

O kwuru na ha bụ iji mee ka ụjọ baa onye ọbụla ahụ nke ga-eme na onweghị onye ụjọ ga-ekwe kwuo okwu mgbe ya bụ atụmatụ 'third term' malitere n'uju.

Gbasara Sowor

Falana kwuru na onweghị ihe ọbụla gọọmentị ji aka mere ha ji nwụchie Omoyele Sowore.

Ọ kọwara na ihe ha chọrọ bụ ka ha mechie ụlọntaakụkọ 'Sahara Reporters' nke Sowore bụ onyeisi ya.

Dịka Falana si kọwaa, 'Sahara Reporters' so na ndị mere ka atụmatụ 'third term' nke Olusegun Obasanjo kụọ afọ n'ala.

Ihe ụlọọrụ onyeisiala kwuru

O nwebeghi ihe ụlọọrụ onyeisiala Muhammadu Buhari kwuru maka okwu a Falana kwuru n'ụbọchị Satọdee.

Mana Buhari ekwubuola na onweghị mgbe ọbụla o ji buru n'uche ịzọ ọchịchị nke ugboro atọ.

Ọnụ na-ekwuru ya bụ Garba Shehu kwuru nke a n'abalị mbụ nke ọnwa Ọktoba bụ ụbọchị ncheta nnwereonwe Naịjirịa n'aka ndị mba Briten.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

'Agaghị m agbatịnwu aka m mana a ga m agbatịnwu ụbụrụ m'


Isiokwu: Tory Leadership: Ọ fọziri Jeremy Hunt na Boris Johnson\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a pụtara ihe dika Jeremy Hunt ji vootu abụọ merie Michael Gove nwetara vootu 75 n'ụlọomeiwu Briten.

Ọ pụtara na ya na Boris Johnson ga-akwata ya iji maata onye ga-achịrị ọwa Theresa May wụsara.

Cheta na ndị otu kọnzavetive pati na Briten kwadoro ịhọpụta mmadụ abụọ ịnọchị anya Theresa May.

Naanị mmadị atọ ka achọrọ n'ime mmadụ anọ pụtara na ya bụ ndọrọndọrọ bụ nke a ga-eji akpati nzuzo mee.

A na-atụ anya na ụwa ga-ama mpụtara ya bụ ntulika n'elekere nke mbụ taa.

Ka nke a mechere, a ga-eme ntuliaka ọzọ iji hotụpata mmadụ abụọ, nke otu n'ime ha ga-abụzị Praịm Minista Briten.

Onye vootu ya kachasi na nke emere mee bụ Boris Johnson bụ onye ji vote 143 merie Jeremy Hunt, Michael Gover na Sajid Javid.

A kụpụrụ Rory Stewart bụ odeakwụkwọ maka mmepe obodo ndị mba ọzọ maka na onwetere naanị vootu 27.

Ya bụ ọgụ ka dị mma Boris Johnson ebe ọ na-ejikere ị ga ya bụ ọgụ ntụkpọ osisi nke ndị pati ha ruru 160,000 ga-atụrụ ha vootu, bụ nke a ga-eji post ọfis ziga izuụka n'abịa.

Mana ọhịara ahụ ịgba afa mpụtara ya bụ ntuliaka ka ọ dị ugbua.

Ya bụ ka anyị dere duu mara ihe ga-eme.

Akụkọ ga-amasị gi


Isiokwu: Tottenham Hotspur vs Chelsea: Lampard ji ọkpụ goolu abụọ mee Mourinho taa kpuchie ọnụ na be ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a erie Mourinho ọnụ

Chelsea sụkanyere ọkpụ abụọ tupu alaa ezumike na nkeji nke 12" nakwa nke 45".

Ndị otu Mourinho nwere olile anya na ha ga-asa ya bụ bọọlụ mgbe alọtara ya bụ ezumike mana Lampard sị na-ejighi ụtụtụ ama njọahịa erughị na nke a.

Tottenham mechere chere na ọ bụ ọgụ ọkpụkpụ aka ka eji emeta ya, mana ọgụ alụtaghị ya.

Mateo Kavacic nke Chelsea na Dele Ali nke Tottenham na-esi ogo

Dịka Hotspur na-esi ọnwụ ịzọta isi onwe ha ihe niile ọnwụ ahụ nwere ike ịmetere ha bụ penariti maka Son ịgba Rudiger ọkpa.

Mourinho mekwara ike ya sịte n'iji Christian Eriksen gbanwee Eric Dier ka anatara ezumike ịji mata ka isi aga apụta.

Mana otu 'awụghị' n'ezi.

Tottenham gbatara kadị ịdọ aka na ntị (card) ise nke otu n'ime ya bụ nke mmemme (red card) eji chụpụ Son Heung-Min.

Son Heung-Min nke Tottenham e bee ebe achụpụrụ ya maka itinyere Rudiger ọkpa

Ndị nkwado Tottenham Hotspur malitere isiọnwụ dịka ha bidoro ịtụ gooli ndị Chelsea bụ Arrizabalaga iche.

Mmadụ atọ bụ ndị isi ekweọnwụ (Defence) otu chelsea kpachiri ebe niile Hotspur chọrọ isi bata ha ime nke mere na ha agbaghị aka ahịa ma ọlị.

Ụfọdụ na-akọwa na ọ bụ Willian nke Chelsea ji okpueze nke asọmpị a, agbanyeghị na ọnwebụgị ihe eji ya kpọrọ ruo ka o gosichara ike ya taa.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: US mid-terms: Ihe ise anyị mụtara na ntuliaka Amerịka\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ntuliaka Amerịka

Nwaafọ Igbo bi Amerịka aha ya bụ Commander Ezu, ziteere BBC ihe onyonyo gosiri etu e si mee ya bụ ntuliaka n'ama ya.

Ihe nkiri a gosiri ma igwe e ji atunye aka nke Bekee kpọrọ 'electronic voting' - bụ usoro Amerịka ji eme ntuliaka ha.

Ntuliaka a mechara gaa etu e si tụọ anya ya - Pati Demokrat ritere erere ka ndị ga-achị ụlọomeiwu nke nta Bekee kpọrọ "Congress", nke bụ mbụ ha na-erite Kemgbe 2010.

Pati Repọblikan ka jikwa ụlọomeiwu nke ukwu Bekee kpọrọ "Senate".

Enweghị ihe ukwu ọbụla mere, mana akụkọ pụtara na ya bụ emume karịri, nke nyere kepu kepu ihe ga-eme na ntuliaka Amerịka ga-eme n'afọ abụọ na-abịa.

Lee ihe anyị hụrụ na ya bụ okwu.

1) Ụmụnwaanyị pụtara gaa tụọ vootu karịa etu ọ na-adị

Ndị mmadụ kwuburu na afọ a bụ nke ụmụnwaanyị tupu ntuliaka mid-term a eghe.

Ntuliaka a o gosiri etu ndị Demokrat nwere ike iji hazigharịa nke 2020?... o nwereike

Nke a mechara bụrụ eziokwu. Ugbua, ụmụnwaanyị nọ n'ụlọomeiwu nta karịchazịrị etu ọ dị na mbụ.

Ndị "mbụ" ga-eso ma a kpọwa aha ha, so nọrọ n'ọgbọ.

2) Ụzọ ndị Demokrat ga-esi soro Trump maa aka

Ndị Demokrat enweghị ọtụtụ ohere ịnapụ ndị Repọblikan ọchịchị sineti, mana ha mere etu e si tụọ anya na ndọrọndọrọ nke ụlọomeiwu nta - n'agbanyeghị na ha emeghi ihe ebube ọbụla.

3) Nke a ọ bụ "ezigbote mmeri" nye Trump?

Trump sị na etu ntuliaka a si gaa na-enye ya aṅụrị, na mmeri ha nwere na Sineti bụ ihe ha kwesịrị iji nwee ọṅụ.

4) Nkewa dị n'etiti ndị ime obodo na ndị bi n'obodo mepere emepe

Ndị Repọblikan achịtaghị aja ọfụma na ntuliaka e mere n'ime obodo. Ihe a mere na mba Amerịka niile.

Ihe a nwereike inye ha nsogbu n'ihu.

5) Ndị govanọ na-akwado Trump nwere ọsọndi owendị

O nwere ndị nwere akụkọ ọma, nwekwa ndị ọchị adịghị n'ọnụ n'ime ndị na-akwado Trump zọọrọ ọchịchị dịka gọvanọ na steeti dị iche iche.

Ntuliaka 2020 ga-adị kpọọkpọọ n'ezie.

Ilhan Omar bụ onye ụka alakụba ga-eso na Kongress, ya na onye ọzọ bu ndị ụka ha mbụ nwetere oche a

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Uche anyị bụ na onye ọrụ Aisha Buharị emeghị ihe a sị na o mere - Nwanne ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Aisha Buhari na onyeisiala Muhammadu Buhari nọ New Yọk ugbua

Na nkọwa Aisha Buhari n'ime akwụkwọ onye na ekwuchitere ya zipuru ụnyaahụ, Baban-Inna na-anapụ ndị mmadụ ego n'aha ya. Ego eboro Baban-Inna na ọ nara ndị mmadụ ruru ijiri naira iri abụọ na ise (25 billion), mana oriakụ Buhari kwuru na aka ya adịghị n'ihe a na-eme nwaamadị a.

Nyocha ndị uweoji sị na ha mere na be nwaamadị a chọpụtara na ọ bụ sọọsọ ego a na-akwụ ya dịka ụgwọ ọnwa dị n'akara ụlọakụ ya.

Faruk Baban-Inna, bụ nwanne nwaamadị a gwara BBC na agwa a abụghị ụdịrị ha jiri mara nwanne ha nwoke.

Faruk gara n'ihu kwuo na etu a okwu dị n'aka ndị DSS olilanya ha bụ na a ga-achọpụta na aka nwanne ha di ọcha. Okwukwara na nwunye nwanne ya agara ịhụ ya.

Sulaiman Haruna, bụ onyeisi mgbasa ozi Aisha Buhari kwuru na ọ bụ eziokwu na aka Buhari adịghị n'ihe nwoke a na agabịga, ma kwukwa na ọ bu onye ọrụ ha dere akwụkwọ gbara ama maka ihe a mere.

Dika ọ kwụ ugbua, Baban-Inna no n'aka ndị DSS, ka nchọpụta na-aga n'ihu.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Ugwuanyi chọrọ ka Enugwu bụrụ obodo kacha dị ọcha\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ugwuanyi bụ onye pati PDP, nke nọbụ n'ọchịchị na Naịjirịa

Imezu nkwa o kwere ime ka steeti ya dị ọcha nakwa bụrụ ebe nchekwa bụ ọkachamkpa nke ọ kpọrọ 'Enugu Clean Team Project', Ugwuanyi họpụtara ndị ntorobịa ole na ole a nke mkpocha na nzacha ga-abụ ọrụ ha gawa n'ihu.

Ugwuanyi kwuru na ebumnuche ya bụ na mkpocha na nzacha a ga-eme ka ọrịa ndị dị icheiche wetuo aka n'ịrịa ndị mmadụ.

O kwukwara na ọ ga-eme ka Enugwu maa mma n'anya. O kwukwara na ọ bụ ụzọ e si ekewapụtara ndị ntorobịa ọrụ.

Ugwuanyi kwuru "Ọ bụ olileanya anyị na ọrụ a ga-enyere anyị aka imezu ọchịchọ anyị bụ ka Enugwu bụrụ steeti kacha dị ọcha na mba anyị.

N'ihi ya, eweela otu puku (1000) ndị ntorobịa Enugu steeti n'ọrụ isonye n'ọrụ ngo a. Ọhụụ a bụ ihe butere nkewapụta ọrụ ndị na-enye ndị ntorobịa ọzụzụ nakwa ndị na-enye ha ọrụaka nke e bidorola na steeti a."

Ugwuanyi kwere nkwa na gọọmentị ya ga na-enye otu ahụ ngwaọrụ ọbụla bụ ihe ha chọrọ iji mee ka ọrụ ha nwee ike ịga ọfụma.

Ọ kpọkukwara ndị bi n'Enugwu, ụlọọrụ, nakwa ndị na-abụghị ndị ọrụ gọọmentị, sị na ọ bụghị naanị gọọmentị ka ọ dị n'aka ịhụ na obodo dị ọcha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Uloma Rochas: Anyị ji "search warrant" gaa ụlọahịa nwunye Rochas Okorocha\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ebubo na ụta na-aga n'ihu maka ihe mere na ụlọahịa nwunye Rochas Okorocha

Ọ bụ ebe ahụ ka Kọmiti na ahụ maka ịnapụta akụ na ụba Imo steeti ndị mmadụ buuru laa na mgbe gara aga.

Ada Rochas Okorocha bụ Uloma Rochas-Nwosu onye nọ n'ụlọahịa ahụ mgbe ihe a mere na ụbọchị Fraide kwuru na ndị ọrụ ahụ ejighị ezigbo akwụkwọ ụlọikpe nyere bịa.

O kwukwara na otu onye n'ime ndị ahụ bịara ya bụ njem mara ya akantị nke onyeisi ndị kọmitii ahụ bụ Jasper Ndubuaku gọrọ.

Ndubuaku kwukwara na ndị otu ha wetere akwụkwọ ikike na ụlọikpe magistrati nke dị n'Owerri were mee ya bụ njem.

Ụlọma sị na-okwu dawaara ha mgbe ọ sị ha weta akwụkwọ nyere ha ikike ịbịa na ya bụ ụlọahịa, mana akwụkwọ ha gosiri ya ejughị ya afọ.

BBC gbakwara onye ọkaiwu bụ Malachy Ugwumadu ajụjụ ka ọ gwa anyị ihe kwesiri ịdị na akwụkwọ ikike "search warrant".

Ugwumadu kwuru na ezigbo 'search warrant' kwesiri isi n'aka ezigbo ụlọikpe ma buru aha onye e ji maka ya nye ya nakwa ebe e ji maka ya nye ya.

Ọ bụrụ na edehie aka na otu n'ime ihe ndị a, ọ bụghị ya.

Gee ọnụ okwu Ugwumadu:

Onyeokikpe kọwara ihe bụ sachi waranti

Nke a bụ akwụkwọ ikike Uloma sị na ndị kọmitii ji bịa n'ụlọahịa ya

Lee ihe nkiri nwereike ịmasị gị

Etu esi ahazi Ji Kpacha

 Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Umahi: Onye ahịa ọbụla na-emepeghị ọdọ ahịa ya echi chefuo ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'ozi ya na ncheta ụbọchị ọchịchị onyekwuoucheya nke mere n'Abakaliki taa, Umahi gwara ndị ahịa na onye ahịa ọbụla hapụrụ imepe ọdọ ahịa ya na Mee 30, chezọọ ya n'ihi na gọọmenti ga-eweghara ya.

" Onye ahịa ọbụla mechiri ọdọahịa ya ga-emechị ya ebighebi. Onye ọbụla dara iwu a ga-ata ahụhụ. A na m agwa ndị Ebonyị ka onye ọbụla gawara onwe ya mkpa ya na-enweghị nsogbu ọbụla."

Umahị kwuru na ndị gọvanọ ọwụwa anyawụ kwuru ka amachie Ipob apụtaghị na mmegbu a na-emegbu ndị Igbo dị ha obi mma kama o kwuru n'ụzọ ndị Ipob si achụ ihe ha na-achụ megidere udo na ọganihu nke mpaghara ahụ.

Umahi onye bekuru gọọmenti etiti ka ha lebanye anya na mmegbu a na-emegbu ndị mpaghara ọwụwa anyanwụ, dọrọ ndị Ipob aka na ntị ka ha ghara ime ngagharịiwe ọbụla na steeti ahụ echị.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Unity Bank: E menyụọla ọkụ gbara isi ụlọọrụ Unity Bank dị na Lagos\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị ụlọrụ ahụ kwuru na ya bụ ọkụ ọgbụgba bidoro n'ụtụtụ monde ,ebe ọrụ mmenyu ọkụ emeyụtụla ya dịka ha si depụta n'akara twitter ha.

Ha depụtara na onweghị onye nwụrụ na ọkụ ọgbụgba ahụ, nchọpụta ha mere na-egosi na onweghị ụlọahịa dị n'akụkọ o metụtarala.

End of Twitter post, 1

A mabeghị ihe kpatara ya bụ ọkụ.

Ihe onyonyo ọtụtụ ndị mmadụ na-egosi ka ụlọọrụ si na-agbaọkụ.

Lee ụfọdụ ihe ha gosiri na twitter.

@realsaintfamous narịọ ka enyemaka bịawa ozigbo maka mmenyu ọkụ.

Ihe onyonyo a na-egosi ndị ọrụ mmenyu ọkụ ebe ha na-agba mbọ ịmenyu ya bụ ọkụ.

Anyị ga na-ewetara ụnụ akụkọ a ka o si aga.


Isiokwu: Unity in Nigeria: Ihe ise na-ejikọta ndị Naịjirịa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị Igbo ga-asị na ọ bụ ha, ndị Yoruba ga-asịkwa na ọ bụ ha, ndị Awụsa na-ekwukwa na ọ bụ ha, ebe ndị agbụrụ ndị ọzọ na-ekwu na ọ bụ ha.

Mana e nwere agbụrụ ka mma?

Ihe kacha mkpa bụ na n'agbanyeghị na e nwere agbụrụ dị iche iche na Naịjirịa, e nwere ihe ole na ole na-ejikọta agbụrụ niile ahụ.

Ihe ndị ahụ na-abụ o na-eme, ndị mmadụ echefuo agbụrụ nke ha, ma tinye uchu ha n'ikwado ya.

Ihe ndị na-ejikọta Naịjirịa

Ọtụtụ oge ka ndị Naịjirịa anaghị ekwekọrịta n'ụfọdụ ihe dịka ofufe na okwukwe ndị, ndọrọndọrọ ọchịchị nakwa ihe nkiri nke Bekee kpọrọ "movies".

Mana e nwere ihe ndị na-ejikọta Naịjirịa ọnụ dịka:

1) Egwuregwu bọọlụ

N'agbanyeghị na Naịjirịa na-esonye n'egwuregwu ndị ọzọ, enweghị ihe na-ejikọ onye ọbụla dịka mgbe ndị Super Eagles na-agba bọọlụ.

Ọ na-eme ụfọdụ ka ime ọ na-eme ha, nke bụ na ndị Naịjiria merie bọọlụ, anaghị asị "ọ bụ onye Igbo maọbụ Awụsa maọbụ Yoruba nyere goolu".

Mmeri otu egwu Naịjirịa bụ mmeri onye ọbụla, maka igwe mmadụ na-akwado ha n'ezinaụlọ ọbụla.

Ndị si agbụrụ dị icheiche mejuputara otu egwu bọọlụ Naịjirịa

Ị chọrọ ịma ma ihe a ọ bụ eziokwu, jụọ ndị mmadụ ese etu Iko Mbaụwa nke 2018 si gaa n'obodo ha.

Onye egwu Naịjirịa bụ Ahmed Musa tinyere ihe nkiri ebe o so ndị otu ya agụ egwu ụka (ọ bụ onye ụka alakụba), otu onye ụka alakụba ibe ya bịara gwa ya na o hikwara asaa n'anya tupu o mee ihe ahụ.

Musa sara ya sị ya mara onwe ya, nke mere ka ndị Naịjirịa si agbụrụ dị icheiche tinye ọnụ na-agba onye ahụ dere ihe ahụ ọnụ ọjọọ.

2) Egwu

Egwu na-amasị onye ọbụla, n'agbanyeghị ụdịrị egwu ọ sọrọ ya bụrụ.

Mana a bịa na Naịjirịa, kama egwu ga-ese okwu, ihe ọzọ esee okwu.

David Adeleke a ma dịka Davido bụ otiegwu na-ewu ewu na Naịjirịa

Ọtụtụ ndị Igbo na-ege egwu Davido, ndị Yoruba na ndị Awụsa na-achọ ịma ihe Phyno na Flavour ji Igbo gụọ n'egwu ha.

N'ihi na egwu na-ejikọta mmadụ niile, ndị otiegwu amụtala iji asụsụ ọbụla masịrị ha agụ egwu.

Ọkwa Davido gụrụ egwu aha ya bụ "nwa baby" nakwa "Biko", Flavour agụọ "ololufe", Patoranking agụọ "Alubarika".

3) Ihe ịkpa ọchị

Otu ihe e...


Isiokwu: Usoro INEC ji eme ntuliaka ugbua ga-emegide pati ụfọdụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị otu PDP na ndị patị ndị ọzọ nọ n' ụlọ nta omeiwu na-esi ọwụ ka emegharia usoro ntuliaka ọchịchị na Naịjirịa

Osote onye isi ụlọ nta omeiwu ahụ bụ Sulaimon Yussuff Lasun tinyere aka n'akwụkwọ maka ị megharị ya bụ usoro.

Ha sị na otu ọdị ugbua n'ọbụ ntuliaka nke Onyeisiala bu ụzọ.

Ndị omeiwu chọrọ ka ọbụrụ ntuliaka nke ha ga ebuzọ, nke n'esote ya buru nke di omeiwu nke steeti. Nke Ikpeazu bụrụ nke ndị gọvanọ na nke onyeisiala.

Ndị ụlọ omeiwu nta gbakọtara ọnụ ịkwado mmegharị usoro ntuliaka

Ọ bụ eziokwu na ọtụtụ n'ime ndị ọmeiwua kwenyere na-atumatua mana ọ bụ pati ndị ọzọ na abụghị APC bu ya n'isi.

Na megharia ha chọrọ ị me, ọ bụ INEC ga-aka ụbọchị a ga-eme ntuliaka ahụ.

Ka ọdị ụgbua, INEC eweputala usoro a ga e jị mee ntuliaka ndọrọndọrọ ọchịchị nke 2019.

Usoro ahụ dịkwa ka ha si eme ya mbụ.

Usoro ahụ sị na a ga ebu ụzọ mee ntuliaka onyeisiala na nke ndị nnọchịta anya nke omeiwu nke gọọmentị etiti mgbe onwe Febụwarị dị mkpụrụ ụbọchị iri an isii (16/2/19).

Ebe nke ndị Gọvanọ, ndị nọchite anya steetị na nke ndị okpuruọchịchị obodo ga a bụ na mkpuru ụbọchị nke abụọ n'onwa Maachị.

'Wepụnụ aka enwe n'ọfe'

Otu kwudoro onwe ha bụ Civil Society Situation Room akatọla agwa ndị ụlọ omeiwu nta bụ ndị House of Representative.

Nwankwo si na INEC nwere ikikere ị wepụta usoro mbinye na 2019 dịka ọ dị n'iwu

Onye na-ekwuchitere ha ọnụ bụ Clement Nwankwo sị na  ọ bụ n'ezie na ndị ụlọ omeiwu nke nta nwere ike igbanwe usoro a.

Mana ọ si ka mgbanwe nke a bido n'oge ntuliaka ọzọ karịa nke 2019 n'ihi na ewepụta la ụbọchị ndị a.

N'ọnụ ya, ndị ụlọ omeiwu nta gaa n'iru igbanwe usoro a, ọ ga-emebi ihe.


Isiokwu: Valentine's Day Meaning: Ihe mere ụfọdụ anaghị eji Valentine's Day kpọrọ ihe\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ bụghị onye ọbụla kwenyere na Valentine

Ebe ndị ọzọ na-enye onyinye gụnyere ego, ihe nracha chọkọleti, flawa, ịkpọ ndị ọ dị ha n'obi apụ nlegharị anya na ihe ndị ọzọ, ndị nke a anaghị achọ iji ntị anụ maka 'Valentine' cha cha.

Nye ndị ahụ, ịhụ ebe ndị mmadụ na-enye onwe ha onyinye etu a nakwa ịhụ ebe ndị mmadụ na-eyikarị uwe na-acha ọbara ọbara nakwa/maọbụ nke ọcha agagharị (Kedụ onye kwudiri na ọ bụ agwa a ka ndị mmadụ ga na-eyi ụbọchị ahụ?) agbasaghị ha.

Mana gịnị mere e ji nwee ụfọdụ ndị ọ naghị amasị isonye n'emume a?

1) N'ihi ụdịrị ụka ha na-aga:

Maka nkwenye na mkpebi ụfọdụ ndị na-aga ụka, ha anaghị ekwe enwe aṅụrị emume ụbọchị Valentine.

N'ụka ndị ahụ, ha na-ahụta ya dịka ụbọchị 'akwamiko'; nke ha na-akọwa na akwụkwọ nsọ na-ekwu sị gbanarị.

Ha na-ahụta ya na ndị mmadụ (ọkachasị ndị agbabeghi akwụkwọ) na-eji n'ihi onyinye ha nyere ibe ha emetọsị onwe ha.

Ọmụmaatụ ụdịrị ụka a bụ ndị Ama Jehovah, bụ ndị na-ekwu na emume ndị a gụnyere ma ụbọchị ncheta ọmụmụ Kraịst bụ emume ndị ọgọmmụọ.

2) N'ihi enweghi 'ọdị gị n'obi':

Ụfọdụ ndị achọghị ịma na e nwere ihe dị ka ụbọchị Valentine n'ihi na ha na-eche na ha enweghi onye ha ga-egosi ịhụnanya.

Ha dị ihe Bekee na-akpọ 'single' ụfọdụ dịkwa 'single and searching', mana ha amaghị na ị nwekwara ike igosi ma nne na nna gị na ndị ọzọ ị hụrụ n'anya ịhụnanya, na ọ bụghị naanị ọdị gị n'obi.

Ndị ahụ na-ahụta ụbọchị Valentine dịka ụbọchị nkịtị chi fotere ka ụbọchị ndị ọzọ; ha achọghị ịma ihe mere a ga-eji kewapụta otu ụbọchị maka ngosi ịhụnanya.

Ụfọdụ bụkwa ndi enwebeghi onye gositụrụla ha ịhụnanya n'ụbọchị Valentine ọbụla.

3) N'ihi ọzụzụ ha:

N'ihi etu e si zụlite ụfọdụ ndị, emume dị ka nke a e ji egosi ịhụnanya anaghị amasị ha.

Ụfọdụ bụ ndị a dọrọ aka na ntị oge ha na-etolite ịsị ha na 'mmekọrịta na nnọkọrịta nwoke na nwaanyị adịghị mma'.

Ụfọdụ bụ ndị a gwara na nwoke na nwaanyị anaghị abụ enyi.

Ụdịrị ndị dị etu a anaghị eji ụbọchị dị etu a kpọrọ ihe n'ihi na a zụnyeghị ha ụdịrị omume ahụ n'ahụ.

4) N'ihi na ịhụnanya agwọọla ha ara:

Ụfọdụ ndị 'adapụla...


Isiokwu: Victims of Torture Day: Ndị agha Naịjirịa na-eme ya mgbe niile - Amnesty International\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị Uweojii

Ha kwuputere nkea dịka a na-eme emume ncheta ụbọchị e ji akwado ndị a na-emegbu emegbu dabara na ụbọchị iri abụọ na ise nke ọnwa June.

N'agbanyeghi atụmatụ gọọmentị etiti weputara maka nkea, ndị Amnesty International kwuru na ha ka na-enweta mkpesa maka mmegbu ndị mmadụ n'aka ndị uweojii na ndi Agha.

Ndị otu a gbarụrụ ihu maka na ndị gọọmentị etiti anaghị ejide ndị nchekwa daara iwu a.

"Na agbanyeghị na Naijirịa agbaala mbọ maka mmegbu n'aka ndị nchekwa, site na iwu dịka 'Anti-Torture Act for December 2017' na  ngalaba onyeisiala hibere maka  ịmegharị ma chigharịa otu ndị uweojii

 pụrụ iche maka igbochi ohi (SARS), ndị uweojii na ndị nchekwa ndị ọzọ ka jikwa mmekpahụ na mmegide anya isi. "

"Nyocha anyi na egosi na kemgbe ehibere ngalaba a maka mmekpeahu na mmegide, e nwebehi onye Uwe ojii ma ọ bụ ọnye nchekwa e jidrer" Ojigho kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Victor Ezugwu: Onye bụ dike a rụpụtara ụgbọagha MRAP mbụ na Naịjirịa?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

General Victor Okwudili Ezugwu bụ onye chepụtara ma lekọtakwa nrụpụta ụgbọagha a kpọrọ Ezugwu MRAP

Ezugwu bụ onye ọchịagha n'otu ndị agha Naịjirịa.

Ọ kpaala ike di egwu tụmadị n'ọgụ Naịjirịa na-aluso ndị otu oyiegwu Boko Haram.

Mana n'ọdị nso a ka o mere ihe nyịrị dike di icheche omume.

Ezugwu rụpụtara ụgbọala e ji aga ọgụ bụ nke a kpọrọ Ezeugwu MRAP (Mine-Resistant Ambush Protected).

Ụgbọala a bụ anwụ anwụ maka na mgbọ egbe maọbụ ogbunigwe agaghị emebinwu ya.

Onyeisiala Muhammadu Buhari mepere ụgbọagha Ezugwu MRAP

Nke a bụ nke mbụ a na-arụpụta ya bụ ụgbọala na Naịjirịa.

N'ụbọchị Wenezdee ka onyeisiala Muhammadu Buhari meghere ya bụ ụgbọala n'ogige ebe ndị agha na-arụpụta ihe nke dị na Kaduna.

Mana onye bu Ọchịagha Victor Ezeugwu?

Victor Okwudili Ezugwu bụ onyeisi ụlọọrụ 'Defence Industries Corporation of Nigeria" (DICON).

A mụrụ ya n'afọ 1964 n'ọnwa Jun ebe ọ banyere Nigeria Defence Academy n'afọ 1985.

Lee ihe ndị ọzọ i kwesịrị ịma maka ya:

Ndị a bụ nzere ndị o ji:

N'aka ọzọ, ọ nwere mgbe o wuru na ọ bụ otu nwoke a kpọrọ Emmanuel Ezugwu rụrụ MRAP ahụ.

Mana ndịagha Naịjirịa pụtara kọwa ya nke ọma.

Akụkọ ga-amasị gị

World Disability Day: Nwaanyị kpuru isi na-eme achịcha


Isiokwu: Victor Olaiya: Lee ihe ndị a ga eji echeta otiegwu a larala mmụọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Victor Olaiya

Olaiya nwụrụ n'mgbede ụbọchị Wenezde bụ abalị iri na abụọ nke ọnwa Febrụwarị 2020.

Olaiya na Tuface Idibia tigharịrị 'Baby Jọwọ' na 2013

Ọ bụ n'ụlọọgwụ mahadum Legọs ka ọ nọrọ nwụọ ka ọ rịachara ọrịa nwa oge.

Ọ gbara afọ 89 tupu ọ wụsa ọwara.

Victor Olaiya - Onye egwu

Victor Olaiya

Akọwa akụkọ ndị mere ka a na-anụ aha Naịjirịa n'ihe gbasara iti egwu, a ga-akpọrịrị aha Victor Olaiya.

Ihe e ji mara ya bụ igbu opi Bekee na-akpọ "trumpet".

Olaiya bụ onye Ijesha-Ishu dị n'Ekiti steeti, mana ọ bụ na Calabar ka a mụrụ ya.

African Shine: Njem nleta onyeisiala mba Fransị

Ka ọ gụchara akwụkwọ sekọndịrị na Legọs, nna ya zipuru ya mba Amerịka ka ọ gaa ọzụzụ dịka Njinia, mana Olaiya ruru ebe ahụ mụwa maka iti egwu.

Nke a wutere nne na nna ya nke ukwu.

O hibere otu egwu ya nke ọ kpọrọ 'cool cats' n'afọ 1954.

Oge Ezenwanyị mba Briten bụ Elizabet bịara Naịjirịa na 1956, ọ bụ Olaiya na ndị egwu ya tiri egwu iji nabata ya.

Egwu ya gụnyere "Ọmọ Pụpa", "Baby Jọwọ", "Sisi Eko", na ọtụtụ ndị ọzọ.

Akụkọ kọrọ na Fela Kuti so na ndị otu egwu Victor Olaiya tupu o mechaa pụọ malite otu egwu nke aka ya.

Efere egwu Olaiya tipụtara karịrị 20.

Oge ikpeazu o tiri egwu dara ụda bụ na 2013 mgbe ya na Tuface Idibia tigharịrị 'Baby Jọwọ'

Victor Olaiya lụrụ ọtụtụ nwaanyị ma nwekwaa ọtụtụ ụmụ na ụmụ ụmụ bụ ndị na-eru ụjụ ọnwụ ya.

Gọọmentị Naịjiria kwanyekwara Olaiya ugwu ma nye ya nzere 'Officer of the Order of the Niger' (OON).

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ọgba mbọ: "Ihe niile nwoke na-eme nwaanyị ga-eme ya karịa"

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Ihe ndị ị kwesịrị ime tupu ị nyapụ ụgbọala gị kwa ụbọchị

Morocco nwa Maduka:


Isiokwu: Walter Onnoghen: O nweghi ihe ghọrọ ya ahịa - Ọkaiwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Buhari kwuru na ọ nabatara akwụkwọ ezumike nka ya ma kelee ya na mgbalị niile ọ gbalịrị na Naịjirịa.

Mana o nweghi ahịa ihe ndị a ghọrọ Onnoghen n'ihi na ọ ga-erite oke niile ruru ya aka dịka ọkaikpe kachasị lara ezumike nka.

Onye kwuru nke a bụ onye ọkaiwu bụ Barrister Chijioke gwara BBC Igbo n'ekwentị.

"Ebe akwụkwọ ezumike nka ya ruru onyeisiala aka tupu o mee ihe otu CCT gwara ya mee, o nweghizi ihe ga-eme ya (Onnoghen)"

Chijioke kwuru na n'agbayeghị na NJC nyekwara ndụmọdụ ka e wepu Onnoghen, ọ gaghịzi enwe isi ugbua.

Cheta na a kwụsịrị Onnoghen ọrụ n'ike ka enwereike inyocha ebubo eboro ya maka ịzopu akụnaụba ya.

Onnoghen n'onwe ya mechara tinye akwụkwọ arụkwaghịm mgbe a ka na-enyocha okwu ya.

Onye bụ Onnoghen?

Akụkọ ga-amasị gị ịkọ taa niile.


Isiokwu: Water Drinking: I so na ndị na-akpụrụtụ mmiri akpụrụtụ, lekwa nsogbu so aṅụghị mmiri\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mmiri mejupụtara pasenti iri isii n'ahụ mmadụ nke bụ na ma mmiri ezughị oke n'ahụ mmadụ onye ahụ nwereike inwe nsọgbụ n'ahụ ya ma na ụbụrụ isi ya.

Eziokwu bụ na ụbụrụ isi, umeeju na obi mmadụ kwesiri inwe mmiri na nnuu ka ha were rụọ ọrụ nke ọma.

Mgbe ọsụsọ na-apụ mmadụ n'ahụ, mara na ọ bụ etu ahụ gị si ewetuo ekpemọkụ ahụ gị.

Kama echefukwala na ọ bụ mmiri ka ahụ gị ji arụ ọrụ a.

Ịnyụ mamiri, ịnyụ nsị na ịku ume sokwa n'ụzo mmiri ji esi n'ahụ mmadụ apụ.

Ihe ka mkpa bụ ka ị mara mgbe ahụ gị na-agwa gị "nye m mmiri, a chọrọ m mmiri".

Akụkọ a ga-ekuziri gị ihe na-egosi na mmịrị akọọla gị n'ahụ.

Ihe na-egosi na mmiri kọrọ gị n'ahụ

Dọkịta Uche Ogundele kọwara njirimara na ihe ịgba ama na-egosi na mmiri kọrọ mmadụ n'ahụ.

Egbugbere ọnụ ịkpọ nkụ

Dọkịta Ogundele kwuru sị "mgbe egbugbere ọnụ gị kpọrọ nkụ na-agbanyeghị na ọ bụghị oge ụgụrụ, nwanne gbalịa chọọ mmiri ṅụọ".

Ọ kọwara na mgbe mmiri kọrọ mmadụ n'ahụ, ọ na-ebute ka ụfọdụ ihe 'odozi ahụ' - nke Bekee na-akpọ "minerals" - kọọ n'ahụ mmadụ nke na-eme ka egbugbere ọnụ mmadụ kpọọ nkụ.

Anya ị ba n'ime

Anya gị baa n'ime, biko ṅụọ mmiri

Anya gị ọ bara n'ime?

Okirikiri anya gị ọ na-eji oji?

Ogundele kọwakwara na ọ bụrụ na ihe ndị a na-eme n'anya gị maọbụ onye ị ma, mara na mmiri kọrọ onye ahụ na-ahụ.

Ọrịa na-ebute afọ ọsịsa na ịgbọ agbọ n'ụmụaka na-eme ka mmiri kọọ ha n'ahụ.

Ọ bụrụ na njirimara ndị a na-eme nwa gị dịka ọrịara ọrịa butere ọgbụgbọ maọbụ afọ ọsịsa, were ọsọ were ije kpọga ya ụlọọgwụ.

Ahụ kpọrọ nkụ ma hịkọahịkọ

Ahụ kpọrọ nkụ na-egosi na mmiri kọrọ n'ahụ mmadụ

Dọkịta Uche Ogundele kwukwara na ihe ọzọ na-egosi na mmiri kọrọ mmadụ n'ahụ bụ etu anụ ahụ onye ahụ dị.

Ahụ kpọrọ nkụ sọkwa na otu ihe Ogundele kwuru na-egosi na mmiri kọrọ gị n'ahụ.

Njirimara ahụ ikpọ nkụ bụ mgbe ahụ mmadụ bidoro sewa alịghịlị dịka nke onye kara nka.

Kama chetakwa na-enwere ndị amụrụ ha ejiri ahụ kpọrọ nkụ pụta ụwa, kama nke ahụ dị iche na njirimara nke ya.

Nke mmadụ bu pụta ụwa na-egosi na mmanụ adịghị ndị ahụ n'ahụ, nke a dị iche na nke ọzọ na ezipụta na...


Isiokwu: Water Scarcity: 'Anyị amaghị ihe bụ mmiri gọọmentị na ọwụwa anyanwụ'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mmiri so n'ime ihe ndị kachasị mkpa n'ụwa nke mere ndị otu 'United Nations General Assembly' ji kpebie n'ọnwa Jụlaị nke afọ 2010 na ịnweta mmiri so n'ikike dịrị onye nke Bekee kpọrọ "human right".

A kpọrọ ikike a "Human Rights to Water and Sanitation" (HWS).

N'agbanyeghị na Naịjirịa so n'ime mba ndị binyere aka n'ikike a, na otụtụ steeti ọkachasị nke ọwụwa anyanwụ, ndị mmadụ amaghị ihe bụ na mmiri na-agba n'ụlọ nke ha ji a ma na ọ bụ gọọmentị ka ọdịịrị inye ha mmiri.

Na steeti Anambara, Enugwu, Ebonyị, Imo na Abịa, ndị ha na BBC Igbo kparịtara ụka sị na ha amaghịdị ihe bụ na mmiri na-agba na igwe mmiri gọọmentị.

Otu onye bi Enugwu sị na o ruola afọ iri mmiri gbadebere na mpaghara ya bi n'Enugwu.

Ọtụtụ mmadu ka na-echu mmiri n'iyi di ka nke a dị n'obodo Nkwe, n'okpuru ọchịchị Ọgwụ, Steeti Enugwu

N'Anambara

Ọ bụ n'ọchịchi Chinwoke Mbadinuju ka mmiri gbara na pọmpụ n'Ọka ikpeazu.

Uche Nwonwu bụ nwata akwụkwọ na Mahadum Nnamdi Azikiwe sị na ebe ha bi n'Ọka enweghị mmiri ma ncha.

Ọ sị na "ọ bụ mmiri ndị mmadụ gbapere na be ha ka ha na-aṅụkarị."

Mmiri gọọmentị kwa ụbọchị ụka

Nwaada Nwonwu sị na enwere nnukwu tankị mmiri gọọmentị tinyere n'Ifite Ọka na-agba sọsọ ụbọchị ụka.

Dịka o si kọwa; "Ọ bụ n'ụbọchị ụka, ma ọkụ larịk dị, ka a na-agbanye mmiri n'ebe ahụ.

"Ọ na-amalite n'elekere asatọ nke ụtụtụ, a gbachie ya n'elekere abụọ nke ehihe. O na-abụkwa sọsọ oge ọkụ dị ka nke a na-eme."

Mgbe ọzọ, ọ na-abu  site n'ihe Bekee na-akpọ "bore hole" ka ndị mmadụ si enwete mmiri.

Otu ihe a na-emekwa na mpaghara niile na steeti Anambara.

N'Enugwu

Ọ bụ sọsọ n'ụfọdụ mpaghara isi obodo Enugwu steeti ka ndị mmadụ na-ahụ mmiri si n'aka gọọmentị.

Emeka Ike bụ onye ọrụ Bekee gwara BBC Igbo na ọ na-ete ezigbote aka tupu mmiri si n'aka gọọmentị agbaa n'Enugwu nke mere ka ọtụtụ mmadụ na-echu mmiri n'awa mmiri, na 'bore hole' maọbu na tanka na-ere mmiri.

Ọ sị; "Ndị tanka a na-esi 9th mile egote mmiri ha na-eresi ndi mmadụ."

Iyiọcha Nkwe

Maazị Ike sị na mmiri so n'ihe kachasị enye nsogbu n'Enugwu.

Ka ọ kwụ ugbua, ọ...


Isiokwu: Watford anyụọla Chelsea ịkpakwụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Olivier Giroud dara ka a na-agba asọmpị a

Mmeri a nyekwara onye nkụzị ndị Chelsea bụ Antonio Conte nsogbụ maka a na sị bụ ya bụlịte ọkpa.

Chelsea ji mmadụ iri gba bọọlụ a ka a piarụ Tiemoue Bakayoko red card na ime nkeji iri atọ.

Babayoko sọọrọ sọmpị a ka onye ụkwụ jiri ma nyekwa Watford ohere enye goolu anọ n'ime ya.

Ndị Watford meriri sọ otu n'ime bọọlụ iri na abụọ ha gbabụrụ tupu ha na Chelsea kwakọ isi a.

Chelsea sara goolu mgbe Eden Hazard si ebe tere aka gbaka ọnụ goolu Watford.

Ka nkeji abụọ gara, Daryl Janmaat zara ọtụtụ ndi nche Chelsea tupu o ji ukwu ịcha ya nye goolu.

A gbachara 3:1, nke meziri Watford ji nọrọ okpa isi n'eru mpọda a na-kpọ relegation zone na asụsụ bekee.


Isiokwu: Winter Olympics 2018: Naijiria na ala asaa ndị ọzọ ga-eso\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndi otu bobsled umunwanyi ala Naijiria bu otu nke mbu si na Afrika sokwa na Winta Olympics

Maka na ala Afrika dị ezigbo ọkụ, obodo si Afrịka anaghị eso n'egwuregwu dị ichiche dika Skiing, Bobsled na Snowboarding.

Mana ọtụtụ ndị egwuregwu sị na Naijiria, Eritrea, Ghana, Kenya, Madagascar, South Africa, Morocco na Togo ga-eso n'asọmpi nke a na Pyeongchang.

Ihe a bụ mbụ ala ndị dịka Nigeria na Eritrea, na-eso n'asọmpi nke a.

Lekwa anya ka ị hụ uzọ i ga-esi hụ ndị egwuregwu mba Afrika ga-eso na Winta Olimpiks. Metụ foto ha aka ka ị mara ihe dị icheiche gbasara ha niile:

Akwasi Frimpong

                                    Akwasi Frimpong malitere otu Bobsled na Skeleton Federation nke Ghana (BSF-Ghana) n’afọ 2016.

                                        Frimpong na-agbabu ọsọ mana ahụ ọmerụrụ n’ụkwụ mere ya ka o bido mewe egwuregwu ọzọ.

Sabrina Simader

                                    Simader onye ezinaụlọ ya kwagara mba Austrịa oge ọ dị nanị afọ atọ, bụ onye mbụ ga-anọchite anya Kenya na wịnta olimpiks.

                                        N’afọ 2016, ọnọchitere anya ndị mba East Africa na wịnta olimpiks nke ndị ntorobịa emere na Norway.

Mialitiana Clerc

                                    Mialitiana Clerc mụtara etu esi eme ski oge ọ dị afọ atọ, na mba France. Ọ gbara afọ iri na isii n’ụbọchị iri na isii nke ọnwa Nọvemba 2016, nke mere o ji bụrụ otu n’ime ndị kachasị na nwata n’asọmpi a.

Samir Azzimani

                                    Samir Azzimani asọbuola mpi alpine skiing tupu ọ gafee cross-country skiing.

Adam Lamhamedi

                                    Adam Lamhamedi bụ onye nwere agbụrụ na Morocco na Canada, mere ihe a na-agaghị echefu echefu oge ọ bụ onye Africa mbụ nwetere ihe nrite ọlaedo na wịnta olimpiks ndị ntorobịa emere na Austria n’afọ 2012.
   ...


Isiokwu: Witchcraft Conference: Ngagharịiwe emeela ka a gbanwee isiokwu ọgbakọ ahụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

O nwere ihe ọjọọ dị na inyobanye anya n'okwu gbasaara ịta amụsụ?

Otu jikọrọ ndị ụka ọgbara ọhụrụ a kpọrọ 'Pentecostal Fellowship of Nigeria (PFN)' buru agha ekpere abalị abụọ iji kagbuo ọgbakọ ahụ.

Dịka onyeisi PFN n'Enugwu steeti bụ Bishọp Godwin Madu siri kwuo n'akwụkwọ mgbasaozi o wepụtara, o kwuru na ha agaghị anọrọ gba nkịtị ewere steeti ahụ nyefee n'aka ndị amusu.

Mahadum 'University of Nigeria, Nsukka' (UNN) agbanweela isiokwu ọgbakọ ha kwesịburu ime na Tuzde dịka ọtụtụ otu ndị okpukpere Kraist mere ngaghariiwe megide ya.

Ndị bịara ọgbakọ

Ndí bíara ọgbakọ

FUTA Bullies: Mahadum achụọla ụmụakwụkwọ isii kụrụ ibe ha ihe 'tinker' kụrụ 'pan'

Mahadum 'University of Nigeria, Nsukka' (UNN) agbanweela isiokwu ọgbakọ ha      kwaoburu ime na Tuzde dịka ọtụtụ otu ndị okpukpere Kraist mere ngaghariiwe megide ya.

Ọgbakọ nkuzi nke  e hiweburu iji lebanye anya n 'Ihe Ita Amusu Pụtara na Ihe na-akpata ya" nke ngalaba B.I.C Ijomah Centre for Policy and Research nke ya bụ mahadum gbanwere  ọ bụrụ "Ụdị Agwa Mmadụ ga."

Otu jikọrọ ndị ụka agbụrụ ọhụrụ a kpọrọ 'Pentecostal Fellowship of Nigeria (PFN)' buru agha ekpere abalị abụọ  iji kagbuo ọgbakọ ahụ. Dịka onye isi PFN na Enugwu steeti bụ Bishop Godwin Madu siri kwuo n'akwụkwọ mgbasaozi o wepụtara, o kwuru na  ha agaghị anọrọ gbaa nkịtị e were steeti ahụ nyefee n'aka ndị amusu.

Mahadum Federal University of Technology Akure (FUTA) achụọla ụmụaka isii jidere onye otu ha tie ihe tinka kụrụ pan.

N'ihe nkiri pụtara n'izu gara aga ebe ụmụaka ahụ gụnyere otu nwoke gbara nwata ahụ gburu gburu, ha ji ihe ọbụla ruru ha aka wee tie ya ezigbo ihe.

Nke a mere ka ụlọakwụkwọ ha tinye ọnụ, ma kwuo na ka ha mechara nnyocha gbasara ya bụ agwa ọjọọ, na ha achọghịzị ka ụmụakwụkwọ ahụ gụrụ na-aga n'ihu n'ụlọakwụkwọ ha.

Lee ihe ha depụtara n'uju:

EFCC anwụchiela onyeisi Kirikiri nakwa dọkịta

Ụlọọrụ Efcc anwụchiela Emmanuel Oluwaniyi bụ onyeisi ụlọmkpọrọ Kirikiri nakwa Hemeson Edwin bụ dọkịta na-arụ ebe ahụ.

Ha nwụchiri ha n'ụbọchị 25 nke ọnwa Nọvemba, ka ha na-ebo ha ebubo ihe...


Isiokwu: Wizkid: Lee ka izu ụka a siri gara ndịa ama ama\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Wizkid tiputara egwu ọhụrụ

Oti egwu bụ Wizkid mere 'Ogbara Igbo gharị' dịka otiputara egwu ọhụrụ mgbe ndị mmadu na-atụghị anya ya.

Ya bụ egwu ọ kpọrọ 'Soundman Ep' mere ka ndị na-akwado ya na ndị ọzọ kpupụrụ ya okpu.

Lee ihe ndị mmadụ n'ekwu maka ya

End of Twitter post, 1

Orji Uzo Kalu

A mara Kalu Ikpe ibuba ego dị ijeri asaa, iri isii na ise (7.65bn) bụ nke ha na Udeh Udeogu bụbu onye okwu ego dị n'aka na n'ụlọomeiwu Abia steeti mgbe Orji Uzo nọ na ọchịchị bubara mgbe ọ na-achị Abia steeti.

Lee ihe ndị mmadụ n'ekwu maka ya

Omoyole Sowore

Ndị uweojii Naịjirịa a kpọrọ "Department of State Security" (DSS) anwụchiela Omoyele Sowore ọzọ.

Nke a na-abịa na-erughi awa iri abụọ na anọ e ji tọghapụ ya n'ụlọmkpọrọ ka ụlọikpe nyechara iwu ka a hapụ ya.

Lee ihe ndị mmadụ n'ekwu maka ya

 Cardi B - #CardiBinLagos

Cardi B ga-egosi ihe eji mara ya na 'Livespot X Festival'

Oti egwu ama ama bụ 'Cardi B' si Mba Amerịka awụchiela Naijirịa ime ihe emume nke a kpọrọ 'Livespot X Festival' na Legos.

Ọ bụ n'ụbọchị 7 nke ọnwa Desemba 2019 ka ya bu ihe emume ga-akpọtu.

Lee ihe ndị mmadụ n'ekwu maka ya

Anthony Joshua - #RuizJoshua2 #ClashOnTheDunes

Joshua na Ruiz ga-ezute ọzọ n'ụbọchi 7 Desemba n'afọ 2019

Anthony Joshua ga enwe ohere ị nata Andy Ruiz ntụrụụgo nke itiọkpọ ọnapụrụ ya na ọnwa Jun 2019.

Ha ga-ezute kwa onwe ha ọzọ n'ụbọchi 7 nke ọnwa Desemba 2019 na mba Saudi Arabịa.

Lee ihe ndị mmadụ n'ekwu maka ya

Onyendu Everton - Marco Silva

Ndị otu egwu bọọlu Everton enyela Marco Silva ọsọ.

Ihe na-ewuzi na 'English PRemiership' dịka o bụzi ichu ndi ndu ha.

Dịka ndị Tottenham chụchara onye ndu ha ka ndị nke Everton chụrụ onye nke ha.

Lee ihe ndị mmadụ n'ekwu maka ya

David Oyedepo - 'Hate speech Bill'

Onye ndu ndị ofufe nke Kraịst nke "Winners Chapel' bụ David Oyedepo akagbuola iwu gọọmentị na-achọ imepụta a kpọrọ 'Hate Speech" n'okwu bekee.

Dịka ụlko mgbasa ozi na Naijiria siri dee; " Anyi a na-aga ihu ka anyi a na-aga azu n'obodo a" David Oyedepo.

Lee ihe ndị mmadụ n'ekwu maka ya

Amarachi Onyedilefu -...


Isiokwu: World Cup 2018: Enweghị onye meriri ka Brazịl na Swizaland gbara 1-1\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Brazịl bụ mba kachasị bulie Iko Mbaụwa kemgbe e ji malite ya

Daalụ maka isonyere anyị taa. Sonyekwa anyị echi mgbe anyị ga-ewetara gị ihe ndị ọzọ na-agba.

Brazịl na Swizaland aharala na pọintị, ka ha abụọ nwetara naanị otu pọintị.

Egbuchiela bọọlụ.

Nkeji 90 na ise: Swizaland enwetala 'free kick' nke ha, mana isi apụtaghị.

Nkeji 90 na anọ: Brazil enwetala 'free kick' nke Neymar gbara, mana ọ banyeghị na poostu.

Nkeji 90 na abụọ: Miranda gbapụrụ ezigbo bọọlụ, mana ọ bataghị ọfụma.

Nkeji 90: Brazịl nwetara ezigbote inye goolu ka Firmino tara bọolụ kụrụ Sommer n'ahụ dapụta. Ogbu bọọlụ etinyekwuola nkeji ise.

Nkeji 87: Neymar ataala bọọlụ isi n'ihu neetị ndị Swizaland ka Brazịl nwetara 'free kick', mana Sommer ghọrọla ya.

Lee etu ndị mmadụ si atapị akụkọ egwuregwu bọọlụ

Nkeji 87: Swaziland ewepụla Lichtsteiner tinye Lang.

Nkeji 86: Ọ fọrọ nkeji anọ na ọma ka e gbuchie bọọlụ. E nwere onye ga-agbawa ibe ya obi?

Nkeji 79: Swizaland ewepụla Seferovic tinye Embolo.

Nkeji 78: Brazịl ewepụla Jesus tinye Firmino.

Nkeji 77: Fernandinho anwaala ike ya ịgba shọotụ, mana isi apụtaghị.

Nkeji 73: Jesus dara n'ala n'ihu poostu ndị Swizaland, mana ogbu bọọlụ egbughị ya penariti.

Nkeji 70: Swizaland ewepụla Behrami tinye Zakaria.

Nkeji 69: Neymar ebunyela Coutinho 'nri chi nyere', Coutinho agbaala ezigbo shọọtụ mana ọ gaghị nso neetị.

Nkeji 67: Enyela Behrami akwụkwọ edo edo maka ịgba Neymar ụkwụ ọjọọ. Nke a ga-eme ya akwụkwọ edo edo ndị Swizaland na-enweta n'abalị a.

Nkeji 66: Brazịl ewepụla Paulinho tinye Renato Augusto.

Nkeji 65: Enyela Schar akwụkwọ edo edo.

Nkeji 60: Brazil ewepụla Casemiro tinye Fernandinho.

Nkeji 59: Coutinho gbara shọotụ abụọ, ọ bataghị, mana Neymar gbara nke pụrụ 'corner'.

Nkeji 50: GOOOOOLLLUUU! Zuber ejirila isi takaa neetị ndị Brazịl ka Shaqiri bunyere ya bọọlụ. Mba abụọ a aharala nhatanha na goolu ugbua.

Nkeji 47: E nyela Casemiro akwụkwọ edo edo maka igbatu Dzemaili.

Nkeji 46: E bidola ọkara nke abụọ, ebe Brazịla na-achọ ịma ma ha a ga-enyenwu goolu ọzọ.

Nkeji 45 na ụma:...


Isiokwu: World Cup 2018: Spen emeriela Ịran\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị Spen buliri Iko Mbaụwa nke e hibere na Saụt Afrịka n'afọ 2010

Goolu Costa nyere na nkeji 54, nyere Spen mmeri mere ka pọịntị ha na ndị Pọtugal hara.

Goolu a mekwara ya nke atọ ọ na-enye kemgbe asọmpi Iko Mbaụwa nke 2018 a bidoro.

Na nkeji 64, ogbu bọolụ gufuru goolu ndị Iran nyere ka o nyochara ihe nkiri VAR. Ọ gufuru ya maka na Saied Ezatolahi nyere goolu nọ ihe bekee kpọrọ 'offside'.

Ndị Iran nwara ike ha ịsata goolu e nyere ha tụmadu nke a gufuru a gufu, mana ike ha niile enweghị ihe ọ pụtara n'ihu poostu.

Ndị Ịran abanyebeghị agba mgbapụ kemgbe ha bidoro ịga asọmpi Iko Mbaụwa.

Ọ bụrụ na Iran meriri, ha na Pọtugal gaara ahara na pọịntị maka na ha meriri Moroko oge ha zukọrọ n'egwuregwu mbụ ha gbara.

Ka Spen na Moroko ga-ezute n'egwuregwu a ga-agba ọzọ, ebe Pọtugal na Iran ga-ezute, mba abụọ a ga-eji ume ha niile gbaa ya bụ egwuregwu nke ga-eme ka a mata onye ga-anọ n'elu tebulu otu B.

Ohere ka dị n'otu B, maka na Pọtugal na Spen nọ na pọintị anọ, ebe Ịran nọ na pọịntị atọ.

Ọ bụrụ na Ịran merie Pọtugal nweta pọịntị isii, ha ga-agafe n'agba mgbapụ nke ha ga-eru agba ahụ kemgbe ha bidoro ịga asọmpi Iko Mbaụwa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: World Cup 2018: Ụmụ Naịjirịa sị Ahmed Musa bịa bụrụ onyeisiala\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Musa ga abu onye anya ga-acho mgbe Naijirịa na Ajentina zutere ụbọchị Tuesde na-abịa

Musa bụ onye nyere ọkpụ abụọ ha ji nwe merie Aịsland n'asọmpị ha gbara ụnyaahụ.

Musa, na-agba bọọlụ na CSK Moskow nke Rọshịa na mbinye site n'aka Leicester City nke mba Briten, gbara mbọ ka onye hụrụ asọmpị ahụ ka ihe ọnwụ na ndụ ịhu na Naịjirịa nwetara mmeri.

Ka ndi dị ka onyeisi ndị omeiwu Naijirịa bụ Bukola Saraki na ekele ndi Super Eagles na ha mere nke ọma:

Ụfọdụ umu Naịjirịa dịka Leke Yusuf na Adeniyi Boluwatife kwuru na onweghị ihe ọzọ karịrị ka Ahmed Musa bịa bụrụ onyeisiala Naịjirịa n'afọ 2019.

Mana, ka nke ndị Naịjirịa na-ekwu nwere ike ọgaghị atụ ndi mmadụ n'anya maka na ọ bụ ụmụ ha ka a na-ekwu okwu ha, onye a sị mba ọzọ aha ya bụ Shubham Borade sokwa na-ekele Ahmed Musa na ndị Super Eagles maka mmeri ha taa, ọkachasịrị maka ọ rịọrọ ha arịrọ ka ha nwe mmerị "maka Messi".

Ekele a rukwara Musa na akara ya na Instagram, ebe ihunanya wasara ya nke ukwuu.

Musa dere "Taa bụ ya o", nwere tinye akara anya mmiri, ndi were saa ya etu a:

Ka Naịjirịa ga-ezute Ajentina n'ụbọchi Tuesde nke izuụka na-abịa anya niile ga-adịkwa n'ụkwụ vam vam Musa. Enwere ike si ya chiwa ụwa ma Naịjirị gba Ajentina ọkpu atọ asataghị, mana ọ bụ ya bụ ihe agara ime n'iko mbaụwa - ị bu ndị na achị ụwa n'egwuregwu bọọlụ :).

Na onwe, Musa na enye ndị Naịjirịa ekele maka ekele ndị na eru ya aka, mana ọ sịkwa na ọbụghị sọsọ ya pụtara n'ọgbọ, si ka ekene rụọ aka ndị otu ya.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: World Cup 2019: Etu Naịjirịa si agbanwe etu esi ahụ bọọlụ ụmụnwaanyị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Otu egwuregwu bọọlụ ụmụnwaanyị nke Naịjirịa bụ naanị otu egwuregwu tozuru ịsonye n'asọmpị iko mbaụwa kamgbe afọ 1991 mana ha ka na-agabiga ọtụtụ ihe mgbochi.

Ụfọdụ ndị Naịjirịa anaghị ahụ ịgba bọọlụ dịka aka ọrụ nye ụmụnwaanyị.

Asisat Oshoala dị afọ iri abụọ na anọ kwuru na agwa a gụnyere Afrịka niile.

Mana o kwuru na ha na-agba mbọ ịgbanwe echiche a.

Naịjirịa nweterala pọinti atọ dịka ha na South Korea na Norway  gbachara n'egwuregwu mmepe.

Ha na France ga-achịpụ ya taa na mgbede .

Mana agbanyeghị  ihe niile a, otu egwuregwu bọọlụ Naịjirịa na-enwe mmeri.

'Onye chọkwaranụ ilụ nwaanyị na-arụ ọrụ'

Asisat Oshoala bụ onye Afrịka mbụ nyere goolu n'asọmpị ụmụnwaanyị champions League ebe Barcelona na Lyon gbakọrọ bọọlụ

 Egwuregwu bọọlụ n'Afịrịka anaghị ewu ewu etu o si ewu na mba Europe dịka Oshoala si kọwa ma na-ekwusi ike na o nyeghị ọnụ.

"N'Afịrịka, ọtụtụ nne na nna achọghị ka nwa ha gbaa bọọlụ. Ha chọrọ ka ha gaa ụlọ akwụkwọ"

Francisca Ordega dị afọ iri abụọ na ise n'agbara Shanghai Shengli kwuru na ndị Naịjịrịa anaghị esete iko mbaụwa a mana ọ bụrụ nke ụmụnwoke ihe dị iche ga-adị.

Ọtụtụ ndị gbara m okiri na-ekwu na agaghị m alụ dị makana m na-arụ ọrụ.

Agbara m isi akwara na-eme ihe na-enye m obi aṅụrị. Taa emerie m ha

O nwere ihe a ga-agbanwenwu maka agwa a?

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: World Toilet Day: Iji mmiri maọbụ iji ihe hịcha otele gị bụ ajụjụ ụwa kpụ n'ọnụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mposi a na-etukwunye na-eme ka nsi pụta siriri werere

Ụfọdụ,  iji mmiri sacha ike marala ahụ na-ajụ kedụ ka ị ga-esi nwere naanị tishu hicha mmetọ nsi yiri nrị ndị bekee akpọrọ chokoleti.

World Toilet Day: 'Isi nsị anaghị ekwe anyị kute ume ndụ'

Ọ bụ eziokwu na tishu akpọghị nkụ dịka igwe eji emepụta mposi mana mmiri kacha dị nro n'isachapụ otule ma ị gacha mposi

O teela aka ndị bi mba dị iche iche na-eji mmiri asachasị ike ha ma ha gacha mposi.

Nke a na-abụ ihe ụfụ nye ụfọdụ

Mba kachasị eji mmiri asacha otule

UK na US bụ mba kachasị eji tishu ehicha ike dịka Barbara Penner si depụta n'akwụkwọ ya na-egosi etu esi asa ahụ.

Mana mmiri bụ ihe ndị mba ụka alakụba ji asachakarị otule makana okwukwe ha kwadoro ya.

World Toilet Day: Ka nwa gị ga-esi mụta ị ga mposi n'ọnwa isii

Dịka Zul Othman si chọpụta, ọ bụ ndị ụka alakụba nọ na Australia na-eji karị akwụkwọ mposi ehicha otule.

Mana ọbụghị naanị ndị ụka alakụba na-eji mmiri asacha otule maha gacha mposi.

Kaiser Kuo bụ otiegwu ama ama kwuru na ụjọ biara ya mgbe ọ chọputara akwụkwọ mposi ndị bi n'Amerịka na-adọrọ ehicha ike kwa afọ.

Ndị ọnụ na-eru n'okwu na-ekwu na tishu na-afụchị mposi ọsịsọ.

Itukwu nyụọ nsi na ịnọdụ ala nyụọ nsị?

Nke a bụ okwu a ka adọgha n'ụwa kịta.

Mana a na-ekwu na ụzọ abụọ n'ime atọ ndị bi n'ụwa ka na-etukwu anyụ nsi ruo ugbua.

Toilet Posture:Lee ka ị ga-esi ga mposi ọfụma na-achịghị nsị

A bịa na-etu ahụ si arụ ọrụ, itukwu ala nyụọ nsi kachasị mma karịa ịnọdụ 'n'oche eze' mposi.

Itukwu nyụọ nsi ga-eme ka ọ pụta siriri werere.

Akụkọ ndị ga-masị gị

Igbos in UK: Lekwa ka ndị Igbo bi na Liverpool si emepụta omenaala Igbo


Isiokwu: World food day: Ụdọdụ nri ndị Igbo anaghị erikawazị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Agbụgbụ na ji

Agbụgbụ maọbụ fịọ fịọ na ji agwọrọ agwọ

Ọ na-adị ka agwa mana ọ bụghị agwa.

Ị gwọ fịọ fịọ na ji, ịtabiri aka.

Ị nwekwara ike itinye ya ụkpaka.

Akụ mkpụ

Akụ mkpụ

Nke a bụ akụ mgbu.

Akụ mgbu bụ ezigbo nrị mgbe gboo.

Akụ na-ada n'udummiri.

N'abali ka ọ na-adakarị.

Lee ihe nkiri

Igbo foods: Ihe mere anyị ji ericha nri tupu anyị ataa anụ

Mmiri zochaa n'abali, ndị mmadụ eburu ọkụ pụọ n'ezi, gbanye mmiri n'ọba.

Dọwa ọkụ n'akụkọ mmịrị ahụ ka ọ na-adọta akụ ahụ.

Ọtụtụ akụ ahụ adanye na mmiri ahụ.

A na-eghe ya eghe n'ọkụ tinye ya nnu.

Ị nwere ike ịta ya otu ahụ maọbụ were ya taa abacha,

Ọ na-atọwa ntị.

Ighu

Ighu

Nke a bụ ighu maọbụ iwu ka ụfọdụ sị akpọ ya.

Ọ dịka abacha mana ọ bụghị abacha.

Ịghụ na-atọchị ntị ma ejiri agbụgbụ maọbụ fịọ fịọ kwọọ ya.

Achichi ede

Achịcha

Achịchị bụ ede eberiri eberi gbaa ya n'anwụ.

Ihe a bụ ụzọ ndị Igbo si echekwa nri maka ụnwụ.

Mgbe ụnwụ ka e ji eri achịcha mgbe gboo.

A na-ejikwa agbụgbụ maọbụ fịọ fịọ agwọ ya tinye ya akwụkwọ ụgbọghịrị.

E nwere ọtụtụ ihe e ji ede esi.

E nwere nke ana akpọ ede mmachu, ya bụ ede agwọrọ agwọ.

Nwekwaa nke bụ ede eko, ya bụ ebe ahụrụ n'ọkụ e ji mmanụ na akpaka eri.

Ọ na-atọchi ntị.

Anyụ

Anyụ

Anyụ bụ ezigbo nrị.

Ọ na-amịkarị n'udummiri.

Ọ na-atọ n'ụbụrụ ma e jiri ji gwọọ ya.

Akịdị

Akidi

Nke a bụ akịdị.

A na e ji ji agwọ ya.

E nwere ike isi ya mgbe ọ dị ndụ.

Nwekwa ike ịchekwa ya n'anwụ maka ụnwụ.

Ero

Ero

Leekwa ero.

Ero na-atọ ụtọ n'ofe.

E nwere ọtụtụ ero dị iche iche .

Ụfọdụ n'ime ha adịghị mma oriri.

Nke a mere na onye amaghị anya ero a naghị akpata ero n'ọhịa.

E nwere ero a na-akpọ ata-achakaanya.

Ọ na-atọ ụtọ, mana ọ na-esi ike n'ọtita.

Ofe ụfọdụ adikabeghịzị

Ofe ụgbọgụrụ

 Ofe ụkpọ

Ofe enwegii nnu

Ofe ụtụrụkpa

Ofe ogiri ohi.

Ihe nkiri

Nri ogbenye ọgalanya na-erizi

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Xenophobia: South Africa abaala mba maka mkpagbu ndị ọbịa be ha\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Lindiwe Sisulu na ndị na-anọchite anya mba ndị ọzọ na Sawụt Afrịka ga-enwe nzụkọ iji chọpụta ihe a ga-eme maka ogbugbu na mwakpo ndị mmadụ.

Akụkọ kwuru na ọgbaghara malitere kemgbe abalị ụbọchị ụka n'izu gara aga ebe ndị mba Sawụt Afrịka bidoro ịwakpo ndị ọbịa

Ogbaghara a ataala isi mmadụ atọ kemgbe o bidoro.

Sisulu agwaala ndị ọrụ nchekwa na rụọ ọrụ ncheklwa ha na-enghi onye ọbụla anya n'ihu.

"Anyị agaghị agba nkịtị a na-akpagbu ndị mbịara mbịara ebe a" ka o kwuru.

Dịka ọ dị ugbua ndị mbiarambiara dị icheiche nọ n'ụlọọrụ ndị uweojii ebe ha na-ezo onwe ha dịka achụpụchara ha na bee ha.


Isiokwu: Xenophobia: Ụmụ Naịjirịa 187 gbara ọsọ ndụ agaghi alaghachinwu South Africa ruo afọ 5\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ihe mere m ji kpọlata ndị Naịjirịa nọ Saụt Afrịka

Ụfọdụ n'ime ndị a lọtara gwara BBC na ụlọọrụ na-ahụ maka ndị mbịarambịa gwara ha na ọ ga-eme afọ ise tupu enye ha ohere ibata mba ahụ ọzọ.

Nke na-eme ka ndị Naịjirịa gunyere ụmụaka, ụmụnwaanyị na ụmụnwoke tụrụ ụkwa n'ọdọugbọelu dị na Legọs n'ime abalị Wenezde.

Chairman /CEO, Nigerians In Diaspora Commission, Hon Abike Dabiri-Erewa

Njem ha na-abịa dịka mwakpo ulọahịa na ogbugbu mmadụ mere na mba ahụ butere ezigbote ịgbarụ ihu n'etiti Naịjirịa na mba Saụt Afrịka.

Ka ụgbọelu a bu mmadụ 189 daara, ndị nọ n'ime ya malitere ịgụ egwu na inwe aṅụrị ma na-egosi foto ụlọahịa ha agbara ọkụ.

Samson Aliyu bu onye na-ere akwa na mba Saụt Afrịka sị; "A gbara m ọsọ ndụ. ha gaara egbu m,"

 Ọ gakwara n'ihu sị: "Ha gbara ụlọahịa m ọkụ, ihe niile."

Gọọmentị Naịjirịa si na ha na-ele anya mmadụ 600 ịlọta maka ihe a mere.

 "Anyi na-eleanya mmadụ 317 mana ọ bụ 189 no n'ime ụgbọleu a lọtara," bụ ihe onye mmekọrịta ndị bi ofesi bụ Abike Dabiri-Erewa kwuru maka ụgbọelu a batara.

 Ndi si Saụt Afrịka dịka so ụgbọelu Air Peace lọta.

Allen Onyema bụ onyeisi Air Peace nwetere ezigbote nkwado mgbe ọ banyere ụgbọelu ahụ bụ ndị mmadu lọta.

Ka ọ dị ugbua, Maazị Onyema bụzị aha akpụ n'ọnụ ugbua maka ihe a o mere.

Cheta na ọ bụ ụbọchị a ka e kwuru na a ga-akpọlata ụmụ Naijiria nọrọ Saụt Afrịka dịka nsogbu "xenophobia" nwụrụ ọkụ n'izu gara aga na mba Sauth Afrịka.

Ka ọ dị ka a na-enwe nsogbu na njem a, Abike dabiri Erewa kọwara ndị ntaakụkọ na ngalaba na-ahụ maka njem na mba Saụt Afrịka na-emegharị nnyocha ha mechaburu na mbụ.

"Air Peace anọrọla kemgbe ụzọ ụtụtụ mana ihe ka jichi nfepụ bụ ndị ọrụ njem si mbaga mba bụ ndị kwechiri na ha ga-emekwa nnyọcha ha merela mbụ."

O kwuru na "e nwere mmadụ 317 gụnyere ụmụ nwaanyị 83 na ụmụaka n'akwụkwụọ njem ụgbọelu maka ịlọta."

Ọnọdụ ebe a ga-anapata ndị si Saụt Afrịka alọta

Dabiri-Erewa gara n'ihu kọwara na gọọmenti ga-akwado ndị a na-alọta site na inye ha obere ego maka njem ịla ebe ha si nakwa obere ego iji bido obere ahịa.


Isiokwu: Zambia Dad: Ụzọ isii ndị nne na nna si ata ụmụ ha ahụhụ n'oge gboo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị  uweojii mba Zambia kpọrọ George Bester oku dịka ihe onyonyo wuru ewu na soshal midia gosiri ebe ọ mara nwa ya ụra maka emeghị ọfụma n'ule n'ụlọakwụkwọ dị na Lusaka, mba Zambia.

Ihe so gbakaa nwoke a isi bu nnukwu ego karịrị dọla iri abụọ na ụma ọ na-akwụrụ nwa ya n'ụgwọ akwụkwọ, nwa ya nwoke eleghị ule Mathematics na English, ebe ọ dara CRK, mana o mere nke ọma na Music.

End of Twitter post, 1

Ọtụtụ ụmụ Naijiria na-ekwu na o nweghị ihe ọjọọ dị na ihe Bester mere nwa ya, kama ọ bụ ịgbaziri ya ụzọ.

Ụfọdụ kwuru na ndị mụrụ ha etiela ha ihe maọbụ nye ha ntaramahụhụ karia nke Bester tiri nwa ya maka ihe erughị nke nwa Bester mere.

Lee ụzọ ụfọdụ ndị nne na nna aka ochie Igbo si adọ ụmụ ha ma ha dajọọ:

1. Okwu na-afụ ka ose

Alex Chiejina bụ onye a zụrụ na nkuzi ụka Katọlik kwuru na nna ya anaghị apịakarị ya ịtarị ma ya mejọọ kama "nna m na-agwa m okwu na-emetụ n'ọkpụkpụ."

2. Ilu na akụkọ nwere nkuzi

Emeka Ibemere, onye nwerela ezinaụlọ kwuru na "nna m na-eji ilu apịa m ụtalị ma m mee ihe ọjọọ."

3. Ịpịa ụtalị

Simon Nwabueze kọwara sị: "Oge m dị na nwata, m mejọọ, nne m na-apịa m ihe. Mgbe ụfọdụ ọ na-akpọlite m n'ụra n'etiti abalị gwa m okwu."

N'otu aka ahụ, nwaada Igbo kpọrọ onwe ya Amaka Azunnaya sịrị na "nna m na nne m na-apịa m utarị, ma m mee ihe na adighi mma".

4. Ichu ụra

Ikechukwu si na ya abụghị onye ji isi ike too mana ya nyụọ nsị n'ụlọụka gbaa ọsọ, "ndị mụrụ m na-eche ka m laba ụra, were ụtalị pịalie m".

Ọ hịara ahụ ịhụ ndị a mụrụ n'afọ 70s, 80s na 90s ndị mụrụ ha apịaghị ụtalị ọ bụladị otu ugboro.

5. Ịwọ nri

Otu nwaanyị a chọghị ka a kpọọ aha nyere ọmụmaatụ a:

"Diọkpara m dị afọ iri na anọ richara nri dọwa efere n'ụlọekwu asaghị ya asa."

"A gwara m ya ka ọ gaa saa ya mana ile ihe onyonyo ka ya mkpa."

"M wee sie osikapa jọlọf tọpuru isi kenye nna ya nke ya, rie nke m, tọgbọ ite."

6. Isekpu ala,chilie aka elu

Ọ bụghị naanị ndị ochie, ụfọdụ ndị  nkụzi nọ n'ụlọakwụkwọ gọọmenti ka na-agbaso ụzọ a iji kụziere ụmụaka ihe ma ha dahie.

O nwere ihe dị iche n'etiti mgbazi na...


Isiokwu: Zamfara elections: PDP emeriela ntuliaka 2019 na steeti ahụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Inec ekwela ịnye PDP asambodo na Zamfara

Mahood Yakubu bụ onyeisioche ụlọọrụ ahụ kwụrụ na nkwupute a bụ maka mkpebi ụlọikpe kpebiri na ọ bụ PDP meriri ya bụ ntuliaka na Steeti ahụ.

Cheta na Inec na onwe ha kwuru na ọ bụ pati APC bụ ndị meriri ya bụ ntuliaka.

Nke a pụtara na ọ bụ PDP jizi ọkwa Gọvanọ, Ụlọomeiwu nta na nke ukwu nke steeti ahụ.

Yakubu kwukwara na ya ga-aga n'ihu inye ndị PDP asambodo mmeri na Monde bụ abali iri na abụọ na asaa ọnwa Mee.

Ụlọikpe ukwu kpebiri ụbọchị Fride na ọbụghị APC nwe mmeri na steeti ahụ maka na ntuliaka imeụlọ ha mere ebe ahụ akwụghị ọtọ ma ọlị.

Maka ndị ntọ n'Anambra steeti

Aka ndị uweojii n'Anambra akpara ndị ntọ atọ yi uwe ndị agha na agbata ụzọ Ekwulobia bụ ebe ha ji otu nwoke aha ya bụ Uchenna Ezeonu.

Ọnụ n'ekwuru ndị uweojii na Steeti ahụ bụ Haruna Mohammed gbara ama na-akwụkwọ ọ degaara ndị nta akụkọ taa.

Edoola Ramaphosa n'iyi ọrụ

Cyrisl Ramaphosa onyeisiala mba Saụt Afrịka

N'ofesi, edoola Cyril Ramaphosa n'iyi ọrụ dịka onyeisiala mba Saụt Afrịka taa.

Ramaphosa meriri ntuliaka emere n'ọnwa a sị na ya ga ebuso mpụ na ngarị agha pụrụiche n'ọchịchị a.

Lee ndi Super Falcons nke France 2019

N'egwuruegwu, dịka Flying Eagles jị ọkpụ anọ merie ndị Qatar na asompi mba ụwa ndị gbara afọ iri abụọ, NFF ewepụtala aha mmadụ iri abụọ na atọ bụ ndị Super Falcons ndị ga-eso gbaa iko mba ụwa nke ụmụnwaanyị na France na 2019.

Aha ụmụafọ Igbo iri na ise so na ndị ga-aga ya bụ asọmpi.

Gee nkeji Igbo

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe Nkiri

Migraine headache: Ihe oke isiọwụwa na-eme n'ụbụrụisi

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Zidane, Xavi na Iniesta onye bụ ọkaibe n'egwu bọọlụ?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Aha ndị a nwuru ọkụ na soshial midia dịka ọtụtụ ndị hụrụ egwuregwu bọọlụ n'anya na-akọwapụta onye ha chere bụ ọkaibe.

Kedụ ndị bụ Zidane, Xavi na Iniesta?

Zinedine Zidane bụ nwaafọ mba Fransị, ọ gbara Real Madrid bọọlụ ma bụrụ onye nchịkọta ha ugbua.

Zidane mabutara Iko Mbaụwa n'afọ 1998 dịka ọ na-agbara mba ya bụ Fransị bọọlụ.

Xavier Hernandez Creus e ji Xavi mara bụ nwaafọ mba Spen gbaara otu egwuregwu Barcelona bọọlụ.

Ọ mabutere Iko Mbaụwa mgbe ọ na-agbara mba Spen bọọlụ n'afọ 2010.

Andres Iniesta Lujan bụ nwaafọ mba Spen gbaara otu egwuregwu Barcelona bọọlụ.

Iniesta mabutere mba Spen Iko Mbaụwa n'afọ 2010.

Ụfọdụ ndị họrọ Zidane dịka ọkachaibe n'ime ndị a:

@iam_Mubarak7 sị ka enye ya naanị Zidane na osisi kpọrọ nkụ iri na ọ ga-amabute Iko Champions League

Mana ndị ọzọ sị na Xavi na Iniesta ka Zidane agba bọọlụ.

@CaliforniaPato

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ị ma agwọ abacha?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Abacha bụ nrị e jiri mara ndị Enugwu steetị

A na-eji abacha kpọrọ nkụ maọbụ nke mmiri eme ya. Abacha a si n'akpụ.

E sịchaa ya n'ọkụ, e be ya kịrịkịrị. Eme chaa, etinye akpụ a na mmịrị oyi, ebe ọ ga-adị chi wee foo. Asaachaa ya, agbaa ya n'anwụ maobụ ya etu a dịka ụdịrị nke akpọrọ abacha mmiri.

Abacha agwọrọagwọ anaghị afịa ahụ ị mụta. Lee ka esi eme ya (mana, amatakwa na obodo di icheiche nwere etu ha si eme nke ha).

Ihe ị ga-eji agwọ ya:

E si n'akpụ enweta abacha

Etu esi agwọ ya

Abacha n'atọ ụtọ sitere n'ihe dị icheiche etinyere na ya. Ị ga-eso usoro obere obere ka ị nweta ihe ị chọrọ.

Ka anyị bido.

Onwekwara etu ozọ esi esi ya bu nrị

Jiri ihe ọbụla ị chọrọ rie ya

Rie nrị gị, hichaa ọnụ. Ṅụọ nkwọ ọcha. Ị ga-ekwe n'ịsị maka ọ ga-adị ụtọ!

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Ị ma na onye Igbo niile nwere ike ịbụ 'dibia' na-agwọ ọrịa?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ị ma na akwụkwọ ndụ a kpọrọ 'akpụrụ', 'akukolo' maọbụ 'ahịhịaọbara' na-enye ọbara n'ahụ nke ọma?

Ndị ma anya ya ọkachasị mgbe gboo ma na ọ bụrụ na ọbara adịghị gị n'ahụ, na ọ ga-eme ka ọbara gị gbalite ma ọ bụrụ na ị ṅụọ ya, kama ịga ụlọọgwụ nara ọbara mmadụ gbanye n'ahụ.

Etu akpụrụ si 'agwọ ọrịa'

Mgbe gboo, ndị nne na nna na-eji ya emeju ọbara ezinaụlọ ha site n'isi ya esi ṅụọ mmiri ya.

Ebe ị ga-ahụ 'akpụrụ'

Ị nwere ike ifopute akpụrụ n'azụ ụlọ gị. O nwere ike ito n'etiti akwụkwọ nri ndị ọzọ. Naanị ndị ma anya ya ga-achọpụtanwu ya maka na ọ na-eyi ụfọdụ akwụkwọ nri ndị ọzọ.

A na-akpọ akwụkwọ 'akpụrụ' a 'fig leaves' na Bekee.

Lee ihe ndị mmadụ kwuru ka BBC Igbo gwara ha uru akwụkwọ nri a bara na Facebook.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Ị ma na ọjị anaghị anụ bekee n'ala Igbo?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

'Onye wetara ọjị wetara ndụ'

Ọjị na ịwa ọjị dị oke mkpa n'omenala ndị Igbo, maka na Igbo na-ekwu na "onye wetara ọjị wetara ndụ".

Ụfọdụ ndị Igbo kwenyere na ỌJỊ pụtara "Omenala Jikọtara Igbo".

Etu esi enweta ọjị

Ọjị bụ mkpụrụ osisi a na-akụ akụ ma na ọ na-epukwara onwe ya.

Ọjị nwere ike ịmị n'ụlọ ma mịkwaa n'ọhịa.

Ụdịrị ọjị dị

Enwere ụdịrị ọjị dị iche iche, ụfọdụ na-aza aha site n'etu o si mịpụta.

Abịa na Naịjirịa, enwere ọjị Igbo ma nwee ọjị ugwu Awụsa ma nwekwaa nke ndị ọdịda anyanwụ bụ ndị Yoroba.

Ọjị Igbo na-agbakarị n'ibe sitere n'atọ ruo ibe asaa.

Igbo na-akwanyere ọjị gbara ibe asaa ugwu, ụfọdụ na-egbukwa ọkụkọ ma ha hụ ya bụ ọjị.

Ọjị Awụsa

Aha ọjị dị iche iche

Uru ọjị bara

Ndị Igbo kwenyere na ọjị anaghị anụ bekee n'ụzọ ọbụla, ya mere eji eji ya eme omenala ndị Igbo dị iche iche dịka:

N'ala Igbo, inye onye ọbịa ọjị gosiri na ị nabatara ya, o na-egosikwa na ị hụrụ ya n'anya nke ukwuu ma nwekwaa ntụkwasị obi n'ebe ọ nọ.

Ihe a na-eji ata ọjị

N'omenala Igbo, enwere ihe ndị ọzọ a na-eji ata ọjị

Ịwa ọjị

Tupu awaa ọjị n'ala Igbo, a na-ebu ụzọ gọọ ọjị (kpeere ya ekpere). Ọ bụ iwu na onye kachasị bụrụ okenye ga-agọ ọjị, ebe ụfọdụ na-enye onye kacha bụrụ nwata ka ọ waa ya ma kesaa ya.

Nwoke anaghị awa ọjị na be ndị ọgọ ya, ọ gaghị awakwa ọjị ebe ndị tọrọ ya nọ na-abụghị ma ha nyere ya ikike ịwa ya.

Ọ bụkwa iwu na nwaanyị anaghị awa ọjị n'ala Igbo.

Ọjị na ụmụnwaanyị

N'ala Igbo, nwaanyị anaghị arị elu ọjị, ọ naghị aghọtu ọjị n'osisi ya.

Nwaanyị anaghị agọ ọjị.

Nwaanyi anaghị arị oji elu mana nwaanyị na-ere oji

Anaghị ekwe ka nwaanyị tinye aka n'ime efere were ọjị ma ọ bụrụ na ụmụnwoke nọ ebe ahụ ewerechabeghị.

Ụfọdụ na-aga n'ihu were aka ha nye nwaanyị ọjị ka ọ ghara inwe ohere tinye aka n'efere e jiri kee ọjị.

Lee ihe nkiri a ịhụ ka Pete Edochie si gọọrọ BBC Igbo ọjị:

Pete Edochie gọrọ BBC Igbo ọjị

Na ụka bịara egbochighị ndị mmadụ iji ọjị ekpe ekpere dịka esi eme ya mgbe gboo.


Isiokwu: Ịzọ Igwe Ojoto: 'Ihe mere m ji were iwe pụọ na nzukọ gọọmenti'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

A na azọ onye ga-abụ eze ndị Ojoto

Okafor boro gọọmenti ebubo na ọ na-akpa nkata imebi iwu imee eze nke obodo ahụ.

N'ozi o wepụtara, kwuru na ndị umu nna  Umuofor na Enugu-Ojoto họpụtara ya ma che ya n'ihu Ojoto Akanasato dika Igwe elect.

Mana,dịka o siri kwu, nsogbu karịrị mgbe gọọmenti jiri bata idozi okwu pụtaranụ, tinyewa aka na ime họpụta ọhụrụ.

Okafor, onye katọrọ nke a kwuru na, "Ịhopụta onye ga-achi obodo bụ ọrụ dịrị ndị nwafọ ọjoto. ọ bụghị ọrụ dịrị gọọment ị hịọ onye ga-achị obodo'."

O boro ndị nọ n'otu nhazi nke gọọment ahụ ebubo na ihe ha eme na-eme edoghị anya nke mere ya jiri degara gọọmenti akwụkwọ.

Mana onye isi otu nhazi esemokwu ahu mabụrụkwa Mịnịsta na-ahụ maka ahụike.

Nsogbu ịzọ onye ga-abụ Igwe dapụtara na obodo Ojoto dị n'Anambra State.

Ihe kpata ụka

Akụkọ BBC nwetara kwuru na nsogbu a nke bidoro kemgbe otu afọ, dị n'etiti ndị Ojoto Ụnọ na Ọjọtọ Obiọfịa.

Ọtụ onye Ojoto, Oriakụ C Okafor, gwara onye ntaakụkọ BBC na n'ọ bụ ndị Ojoto Obiọfịa ka ịbụ Igwe ruru.


Isiokwu: Ọ bụ mmadụ abụọ, ọ bụghị asaa ka nwaokorobịa gburu n'Imo steeti - Uweojii\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị uweojii na ndị agha Naịjirịa nọ na Benue maka nsogbu a na-ebo ndị ọchụehi

Akụkọ na-efegharị na sochal midia kwuru na isi kopuru  otu nwata nwoke, o were mma gbuo mmadụ asaa ndị ezinaụklọ ya nke mere ka ndị ntorobia obodo ha gbaa ya ọku.

Mana Orlando  Ikoku bụ ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Imo steeti kwurụ na ọ bụ naanị mmadụ abụọ, ka o gburu, ma  merụọ mmadu isii ahụ.

Na nkọwa ihe mere n'ezie, Ikoku sị, "Nwoke a were mma na-achụgharị ndị mmadụ sị na ya ga-egbu ha."

"O mechara gbuo otu onye nche si ọrụ ala nakwa otu nwa nwaanyị dị afọ iri."

"Ka ọ na-akpa ike a, ndị mmadụ nwuchiri ya ma mecha gbuo ya."

Ọ gara n'ihu kwuo  na ndị mmadụ gburu nwoke ahụ, gbaa ya ọkụ.

Ugbua, ọ sị na ndị uweojii ka na-eme nchọpụta maka ihe a mere.


Isiokwu: Ọgbọ gaasị gbawara ka ogbunigwe egbuola ndị mmadụ na Kaduna\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị uweojii egbochiela ebe ihe a mere dịka anya hụru na-ekwu na amabeghị mmadu ole ometụtara.

Ndị mmadụ tinyere ihe nkiri gosiri ka o mechara.

Content is not available

End of Facebook post, 1

Gọọmentị Kaduna tinyere ọnụ n'ihe mere ma tie ndị ometụtara aka n'obi.

Gwongworo egbuola mmadụ na Legọs

Mmadụ abụọ nwụrụ ebe otu onye merụrụ ezigbote ahụ dịka gwongworo bu okwute na obere ụgbọala Lexus kwakọrọ isi n'akwa Otedola dị na Legọs, nke butere ọnwụ mmadu abụọ ma mmerụ mmadụ atọ ọzọ ahụ.

Onyeisi ngalaba na-ahụ maka ọrụ gbatagbata bụ Oluwafemi Oke-Osanyintole sị na amabeghị aha ndị o metụtara.

Ọ sị na otu onye n'ime ndị merụrụ ahụ nọ n'ụlọọgwụ ebe mmadụ abụọ merụrụ obere ahụ nke mere na akpọgaghị ha ụlọọgwụ.

Ọ sị; "Gwongworo ahụ mịchapụrụ n'elu akwa mmiri ahụ wee mabanye n'ụzọ nke obere ụgbọala ahụ."

Ndị agha Chad alaala n'ọgụ Boko Haram

Ndị agha si Chad, Naịjirịa na Cameroon na-ebuso ndị Boko Haram agha

Mba Chad Akpọpụla ndị agha ha so ndị nke Naịjirịa ebuso ndi oyi ndụ egwu Boko Haram na ISIS ọgụ na mpaghara ugwu Naijirịa.

Ọchịagha Azem Bermandoa bu ọnu na-ekwuru ndị agha Chad gwara ndị ntaakukọ AFP na ndi agha ha arụchala ọru ha gara.

Nke a n'abịa ka gọọmentị Naijirịa kwuru na a ga-akpọpụ ndị agha n'ụfọdụ ebe ha nọbụ ebuso ndi omekome a agha.

N'ofesi,

Mba Amerịka ezigala ndị agha puku atọ na narị ise mpaghara Bekee kpọrọ Middle East dịka mgbarụ ihu ha na mba Iran maka ogbugbu Qassim Suleimani na akpata okwu agha n'etiti mba abụọ a.

Amalitela agba nke atọ n'Iko FA nke Ịngland

Na nke agbara agba Millwall ji ọkpụ goolu atọ nyụo Newport ikpakwụ dịka Newcastle na Roachdale ji otu ọkpụ gba nhatanha.


Isiokwu: Ọgụ Sirịa: Ngwaagha kemịkal egbuola ọtụtụ ndị mmadụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Donald Trump boro ndị isiala mba Syria na Rọshịa ebubo maka ihe mere na Syria

Akụkọ ndị ahụike kwuru na-egburu ọtụtụ ndị na mwakpo e mere na satọde n'obodo Douma bụ ebe ndị agha nnupuisi kpachiri.

Mba UK kpọrọ oku ka-emee nyocha ngwangwa, ebe Onyeisi ndị ụka Katọlịc bụ Poopu Francis kwuru na onweghị ihe kpatara iji ngwaagha kemịkal eme mwakpo.

Mba Sirịa na Rọshịa agọnahụla na aka ha dị na mwakpo ahụ.

N'ozi Trump wepụtara n'akara tuwita, ọ kọwara onyeisiala Assad dịka "anụmanụ".

End of Twitter post, 1

Mkparịta ụka mba Rọshịa na ndị agha nnupuisi ahụ bụ Jaish al-Islam gbasasịrị, ebe ọgụ malitere.

Mana akụkọ mba Sirịa wepụtara kwuru na nkwekọrịta ha na ndị Jaish al-Islam bụ ka ha si n'obodo Douma pụọ n'ime ụbọchị abụọ, iji tọhapụ ndị otu ha nọ na mkpọrọ.

Ndị agha nnupuisi a ekwubeghị okwu.

Douma bụ obodo ndị agha nnupuisi ka fọrọ na mpaghara Ghouta nọ na mpụta isi obodo Damascus kamgbe ndị gọọmenti malitere ibuso ha agha nakwa nkwerikọta nke ndị mba Rọshịa hiwere.

Akụkọ ndị ga-amasị gị: