ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ 'ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਐਨਾਲਿਟਿਕਾ' ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਕੰਪਨੀ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਡਾਟਾ ਦੇ ਗਲਤ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ।

ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 'ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਐਨਾਲਿਟਿਕਾ' ਵੀ ਫੇਸਬੁੱਕ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਡਾਟਾ ਦੇ ਸਹਾਰੇ 2016 ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਕਜ਼ਿਟ 'ਤੇ ਹੋਏ ਜਨਮਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਐਨਾਲਿਟਿਕਾ ਹੈ ਕੀ?

ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਐਨਾਲਿਟਿਕਾ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਚੰਦਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਰਬਪਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਰੌਬਰਟ ਮਰਕਰ ਵੀ ਹਨ।

ਇਸ ਕੰਪਨੀ 'ਤੇ ਸਾਲ 2016 ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ।

ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਫੇਸਬੁੱਕ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਦੇ ਅਕਾਉਂਟਜ਼ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਐਨਾਲਿਟਿਕਾ 'ਤੇ ਕੀ ਹੈ ਇਲਜ਼ਾਮ?

ਯੂਕੇ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ 'ਨਿਊਜ਼ 4' ਨੇ ਡਾਟਾ ਐਨਾਲਿਟਿਕਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਐਨਾਲਿਟਿਕਜ਼ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅੰਡਰਕਵਰ ਰਿਪੋਰਟਰ ਭੇਜੇ।

ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਐਨਾਲਿਟਿਕਾ ਦੇ ਸਿਰ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟਰਾਂ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਬਿਜ਼ਨੈੱਸਮੈਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਐਨਲਿਟਿਕਾ ਦੇ ਬੌਸ ਐਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਨਿਕਸ ਨੇ ਸਟਿੰਗ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਕਬੂਲੀਆਂ।

ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਐਨਾਲਿਟਿਕਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਐਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਨਿਕਸ ਸਟਿੰਗ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਪੋਰਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਦਿਖੇ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਸਿਆਸੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਕਸ ਖਰਾਬ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। 

'ਕਾਲ ਗਰਲ' ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਮਰੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੰਗੇ ਹੱਥੀਂ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਂਦੇ ਫੜ੍ਹੇ ਜਾਣ।

ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਐਨਾਲਿਟਿਕਾ 'ਨਿਊਜ਼ 4' ਚੈਨਲ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਰਿਜ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਡਾਕਿਊਮੈਂਟਰੀ ਐਡਿਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵੀ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। 

ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਨਿਊਜ਼ 4' ਦੇ ਰਿਪੋਰਟਰ ਨੇ ਹੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਫੇਸਬੁੱਕ ਦਾ ਰੋਲ ਕੀ ਸੀ?

ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਵਿਜ਼ ਵਿੱਚ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਅਨੈਤਿਕ ਵਤੀਰੇ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹਨ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਗਲਤ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੈ।