ਕਾਰਕੁਨ ਗੌਤਮ ਨਵਲੱਖਾ ਦੀ ਐਨਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਅੰਦਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ

ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੈਦੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। 

ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਤਾਲੋਜਾ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਉਣ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਜਸਟਿਸ ਐਸਐਸ ਸ਼ਿੰਦੇ ਅਤੇ ਐਸਐਸ ਕਾਰਨਿਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਸਾਨੂੰ ਜੇਲਰਾਂ ਲਈ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਲਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇੰਨੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਿਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਦਾਇਰੇ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।"

ਇਥੇ ਜਿਨਾਂ 'ਛੋਟੀਆਂ ਲੋੜਾਂ' ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਉਹ ਕਾਰਕੁਨ ਗੌਤਮ ਨਵਲੱਖਾ ਦੀ ਐਨਕ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਅੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਜੱਜਾਂ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਗੌਤਮ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਐਨਕ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਚੋਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਐਨਕ ਭੇਜੀ ਤਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ  ਦਿੱਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥਣ ਸਾਹਿਬਾ ਹੁਸੈਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 30 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਐਨਕ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 68 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਪਾਵਰ ਦੀ ਐਨਕ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਉਹ ਕੁਝ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।"

ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਕਰਕੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾ ਕੇ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰਸਲ ਲੈਣ ਦੀ ਵੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸਾਹਿਬਾ ਹੁਸੈਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੌਤਮ ਨਵਲੱਖਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਨਕ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸਾਹਿਬਾ ਹੁਸੈਨ ਤੁਰੰਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਐਨਕ ਖ਼ਰੀਦ ਕੇ ਤਿੰਨ ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਡਾਕ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਪਾਰਸਲ ਪੰਜ ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਾਰਸਲ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਜੱਜਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜੇਲ੍ਹ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਫ਼ਿਰ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਐਨਕ ਦਿੱਤੀ।

ਗੌਤਮ ਨਵਲੱਖਾ ਕੋਈ ਆਮ ਕੈਦੀ... \n\nਉਪਰੋਕਤ ਲੇਖ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸਿਰਲੇਖ ਦਿਓ।
ਜੇਲ੍ਹ ’ਚ ਬੰਦ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਐਨਕਾਂ ਤੇ ਕੰਬਦੇ ਹੱਥ ਸਟ੍ਰਾਅ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਤਰਸੇ