ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ਅਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿੰਨਾਂ ਨੇ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਬਹਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਰਾਕੇਟ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਸੀਰੀਆ ਦਾ ਸੀ ਨਾ ਕਿ ਗਾਜ਼ਾ ਦਾ

ਇਹ ਫੁਟੇਜ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਜੰਗ ਦੀ ਹੈ

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੇਨਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੇ ਇੱਕ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਿਆਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮਾਸ 'ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ' ਇਜ਼ਰਾਈਲ 'ਤੇ ਰਾਕੇਟ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਓਫਿਰ ਗੇਂਡੇਲਮੈਨ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ, " ਇੰਨ੍ਹਾਂ 250 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਰਾਕੇਟਾਂ 'ਚੋਂ 1/3 ਰਾਕੇਟ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡਿੱਗੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਫੁਟੇਜ ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਗਾਜ਼ਾ ਦੀ। 

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਸਾਲ 2018 'ਚ ਡੇਰਾ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਵਿਦਰੋਹੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਟਵਿੱਟਰ ਨੇ ਇਸ ਟਵੀਟ ਨੂੰ 'ਮੈਨੀਪੁਲੇਟਿਡ ਮੀਡੀਆ' ਵੱਜੋਂ ਲੇਬਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿੰਕ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਸੀਰੀਆ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਦਾ ਹੀ ਹੈ।

ਆਲੋਚਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੇਂਡੇਲਮੈਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਇਹ ਟਵੀਟ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

'ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਬਲਾਂ' ਵੱਲੋਂ ਵਾਇਰਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟਵੀਟ ਜਾਅਲੀ ਹਨ

ਕੁਝ ਟਵਿੱਟਰ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੋਸਟਾਂ ਦੇ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ਜਿੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਰੱਖਿਆ ਫੋਰਸ, ਆਈਡੀਐਫ ਦੇ ਟਵਿੱਟਰ ਅਕਾਊਂਟ ਤੋਂ ਪੋਸਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਕਿ "We just love killing" and "Just bombed some kids"। 

ਪਰ ਇਹ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ ਫਰਜ਼ੀ ਸਨ, ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਟੂਲਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਮੁਫ਼ਤ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਆਈਡੀਐਫ ਨੇ ਇਹ ਬਿਆਨ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਟਵਿੱਟਰ ਅਕਾਊਂਟ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਜਿਸ ਖਾਤੇ ਤੋਂ ਇਹ ਜਾਅਲੀ ਟਵੀਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਫਲਸਤੀਨ ਪੱਖੀ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਰੋਧੀ ਝੁਕਾਅ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗ ਲਿਖਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਗਾਜ਼ਾ 'ਚ 'ਜਾਅਲੀ ਸਸਕਾਰ' ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ

ਕੁਝ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਭਾਵਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕ ਫਰਜ਼ੀ ਦਾਹ ਸਸਕਾਰ ਦੀ ਰਸਮ ਨਿਭਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮ੍ਰਿਤਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਗਾਜ਼ਾ 'ਚ ਕੀਤੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਵੀਡੀਓ 'ਚ ਕੁਝ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਕਫ਼ਨ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਇਕ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:
ਜਦੋਂ ਦਾ ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਗਾਜ਼ਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਆਨਲਾਈਨ ਮੰਚ ਜ਼ਰੀਏ ਝੂਠੇ ਅਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।