ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ਮਿਸ਼ਨ ਡਾਇਕੈਟਕਰ ਰਿਤੂ ਕਰੀਧਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਐੱਮ. ਵਨੀਤਾ

ਇਸ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ 22 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਤੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਤੂਬਰ 2008 'ਚ ਇਸਰੋ ਨੇ ਚੰਦਰਯਾਨ-1 ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਚੰਨ 'ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਅਭਿਆਨ ਇਸ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਅਜਿਹਾ ਅੰਤਰਗ੍ਰਹੀ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਾਨ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਰਹੀ। 

ਰਿਤੂ ਕਰੀਧਲ ਮਿਸ਼ਨ ਡਾਇਕੈਟਕਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਐੱਮ. ਵਨੀਤਾ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਸਰੋ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਕੇ ਸਿਵਨ ਨੇ ਚੰਦਰਯਾਨ-2 ਦੀ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਅਸੀਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ 'ਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਇਸਰੋ 'ਚ ਕਰੀਬ 30 ਫੀਸਦ ਔਰਤਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇਸਰੋ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਅਭਿਆਨ 'ਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗਲ ਮਿਸ਼ਨ 'ਚ ਵੀ 8 ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਸੀ। 

ਇਸ ਵਾਰ ਚੰਦਰਯਾਨ-2 ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀ ਰਿਤੂ ਕਰੀਧਲ ਅਤੇ ਐੱਮ ਵਨੀਤਾ ਕੌਣ ਹਨ, ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ-

ਰਿਤੂ ਨੂੰ ਸਾਲ 2007 'ਚ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਏਪੀਜੇ ਅਬਦੁੱਲ ਕਲਾਮ ਕੋਲੋਂ ਇਸਰੋ ਯੰਗ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ

ਰਾਕੇਟ ਵੂਮੈਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਅਖਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਰਿਤੂ

ਚੰਦਰਯਾਨ-2 ਦੀ ਮਿਸ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਿਤੂ ਕਰੀਧਲ ਨੂੰ 'ਰਾਕੇਟ ਵੂਮੈਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਮਾਰਸ ਆਰਬੀਟਰ ਮਿਸ਼ਨ 'ਚ ਡਿਪਟੀ ਆਪਰੇਸ਼ਨਸ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਰੀਧਲ ਕੋਲ ਐਰੋਸਪੇਸ 'ਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਡਿਗਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹਨ। 

ਸਾਲ 2007 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਏਪੀਜੇ ਅਬਦੁੱਲ ਕਲਾਮ ਕੋਲੋਂ ਇਸਰੋ ਯੰਗ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। 

ਕਰੀਧਲ ਦੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਗਿਆਨ 'ਚ ਖ਼ਾਸ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ।

ਮਾਰਸ ਆਰਬੀਟਰ ਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ  ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਚੰਨ ਦਾ ਆਕਾਰ ਘਟਣ ਅਤੇ ਵਧਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।"

ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਅਤੇ ਮੈਥਸ ਰਿਤੂ ਕਰੀਧਲ ਦੇ ਪਸੰਦ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਾਸਾ ਅਤੇ ਇਸਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਸ ਬਾਰੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੀ ਕਟਿੰਗ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। 

ਸਪੇਸ ਸਾਇੰਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹਰੇਕ ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ। 

ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਜਨੂਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸਰੋ ਤੱਕ ਲੈ ਗਿਆ। 

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੇਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਇਸਰੋ 'ਚ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਸਪੇਸ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਬਣ ਸਕੀ।"

ਇਸਰੋ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਰੀਬ 20-21 ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਇਸਰੋ 'ਚ ਕਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਮਾਰਸ ਆਰਬੀਟਰ ਮਿਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:
ਇੰਡੀਅਨ ਸਪੇਸ ਰਿਸਰਚ ਆਰਗਨਾਈਜੇਸ਼ਨ (ਇਸਰੋ) ਵੱਲੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਚੰਦਰਯਾਨ-2 ਚੰਨ 'ਤੇ 20 ਅਗਸਤ ਮੰਗਲਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਲੈਂਡ ਕਰ ਗਿਆ।