ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੁਸਲਿਮ ਦੇਸ ਹੈ ਪਰ ਇੱਥੇ ਹਿੰਦੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਸਰ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ। 

ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਆਪਣੇ ਸਾਂਝੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਲਈ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਾਲੀ ਦੀਪ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਬਹੁਗਿਣਤੀ 'ਚ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਹਨ। ਈਸਾ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੌਦਾਗਰ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਤੀ ਚਾਲਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਸੌਦਾਗਰ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਤੀ ਚਾਲਕਾਂ ਦੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਬਲਕਿ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦਾ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ 'ਚ ਭਾਸ਼ਾ, ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ, ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਮਿਥਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਨਾਂ ਸ਼੍ਰੀਵਿਜੇ ਅਤੇ ਗਜਾਹ ਮਧਾ ਆਦਿ ਹੈ।

ਇਹੀ ਨਹੀਂ, ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ 'ਬਹਾਸਾ ਇੰਦੋਨੇਸੀਆ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ 'ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਸਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਮੇਘਾਵਤੀ ਸੁਕਾਰਣਾਪੁਤਰੀ, ਜਿਹੜੀ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਡੂੰਘਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰਾਮਾਇਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਗ੍ਰੰਥ ਹਨ।

ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਝਾਕੀਆਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਪਾਤਰ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਥੇ ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣਿਕ ਕਿਰਦਾਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। 

ਕਿਤੇ, ਕੌਰਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਲਬੇਲਾ ਹੀਰੋ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨਜ਼ਰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਮਾਇਣ ਜਾਂ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼੍ਰੀਵਿਜਯ ਅਤੇ ਗਜਾਹ ਮਧਾ ਵਰਗੇ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਛਾਪ ਹੈ। 

ਪਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਛਾਪ ਇਕੱਲੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੀ ਵੀ ਹੈ।

ਇਸਲਾਮ ਵੀ ਭਾਰਤ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ

ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸਲਿਮ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਦੇਸ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਇਸਲਾਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਪੁਹੰਚਿਆ ਹੈ।

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾ ਤੱਕ ਸਮਾਨਤਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਦੋਵਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਇਸਲਾਮ ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਉਦਾਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ... \n\nਉਪਰੋਕਤ ਲੇਖ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸਿਰਲੇਖ ਦਿਓ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੁਸਲਿਮ ਦੇਸ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ 'ਚ ਹਿੰਦੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਹੋਂਦ