ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਹਿਮ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ

ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ ਦਸ਼ਾ ਦੋਵੇਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਮੰਦੀ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਰੀਬ 11 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਦਰ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਰਹੀ ਮੀਡੀਆ ਸਨਅਤ ਹੁਣ ਇੱਕ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2024 ਤੱਕ ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵੇਗੀ।

ਅਖ਼ਬਾਰ-ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੱਕ ਲੱਖ 15 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ 900 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਐੱਫਐੱਮ ਰੇਡੀਓ ਦਾ ਜਾਲ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਵਿੱਛ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ, ਉਸ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਤਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਹੈ। ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਰਿਵੈਨਿਊ ਜ਼ਰੂਰ ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਿਕ ਨਹੀਂ ਵਧੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਹਨ।

ਤਾਂ ਕੀ ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਸਾਡਾ ਮੀਡੀਆ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ? ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ, ਕੀ ਇਸ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਿੰਨੀ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਬੀਤਿਆ ਸਾਲ?

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ 2019 ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਭਰਮ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਲ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਵਕਤ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਦਲਾਅ ਪੁਲਵਾਮਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇਹ ਸੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਾ।

ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਰੁਖ ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੀ

ਇਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਲਾਕੋਟ 'ਤੇ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੀ ਸਰਜਿਕਲ ਸਟਰਾਈਕ ਤੇ ਫਿਰ ਅਭਿਨੰਦਨ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਨੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਏਜੰਡਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਬਲਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਆਸੀ ਨੈਰੇਟਿਵ ਵੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।

ਜਿਸ ਮੋਦੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਇਸ ਨੇ ਪੱਕਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪੁਲਵਾਮਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਯੋਗਦਾਨ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ ਸੀ ਪਰ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਦਲ ਦੀ ਲੋੜ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਏਜੰਡਾ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੀਡੀਆ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਬੁਲਾਰਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਕਿਨਾਰੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਠਘਰੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਣਾਇਆ।

ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ... \n\nਉਪਰੋਕਤ ਲੇਖ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸਿਰਲੇਖ ਦਿਓ।
‘ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ, ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੀਡੀਆ ਹੈ’ - ਨਜ਼ਰੀਆ