ਕੂਕੂ ਬਾਲਾ

ਮੈਂ ਰਖਾਈਨ ਕਿਉਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ? ਕੈਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਲੈਣ ਆਇਆ ਹਾਂ? ਮੇਰੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਵੀਜ਼ਾ ਕਿਉਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ?

ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਘੜੀ ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਰਖਾਈਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਿਤਵੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ਰਣਾਨਰਥੀ ਕੈਂਪ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਜਲਦੀ ਹੈ।

ਪਹੁੰਚਦੇ-ਪਹੁੰਚਦੇ 4.30 ਵਜ ਗਏ ਹਨ, ਹਲਕਾ ਮੀਂਹ ਪੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੁਝ ਟੈਂਟ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਖੌਫ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ

ਪਰ ਨਜ਼ਰ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ 'ਤੇ ਟਿੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ।

40 ਸਾਲ ਦੀ ਕੂਕੂ ਬਾਬਾ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਬਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਿਰਫ਼ 11 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਹਨ ਅਤੇ ਰਖਾਈਨ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।

ਰਖਾਈਨ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸਦਾ ਡਰ?

ਕੂਕੂ ਬਾਲਾ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰੌਣ ਲੱਗੀ।

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਮੇਰੀ 8 ਸਾਲ ਦੀ ਬੇਟੀ ਕੰਮ ਦੇ ਲਈ ਦੂਜੇ ਪਿੰਡ ਗਏ ਸੀ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਕੋਲ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਫੋਨ ਆਇਆ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ।''

ਰਖਾਈਨ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੂ

"ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ। ਮੈਂ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਫੌਜ ਸਾਨੂੰ ਇ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:
ੱਥੇ ਲੈ ਕੇ ਆਈ।''

ਮਿਆਂਮਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ 25 ਅਗਸਤ ਦੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਦੇਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਦਰਦਨਾਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਰਖਾਈਨ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਸ ਸੂਬੇ ਤੋਂ 6 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭੱਜ ਕੇ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਕਤਲ ਅਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਏ ਹਨ।

ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ 30 ਪੁਲਿਸ ਥਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ  ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਸਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਮਿਆਂਮਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਰੜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਯੂ.ਐੱਨ ਨੇ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼

ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਕੂਕੂ ਬਾਲਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਬੁਰੇ ਹਾਲੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਇਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਾਂ ਉਹੀ ਰੱਖਦੇ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਮੇਰੀ ਧੀ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰੋਗੇ?''

ਰਖਾਈਨ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਿਤਵੇ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 700 ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੁਆਂਗਡੋ ਅਤੇ ਰਖਾਈਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕਣ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦੂ ਕਈ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜੇ ਸੀ।

ਸਿਤਵੇ ਦੇ ਸ਼ਰਣਾਰਥੀ ਕੈਂਪ

ਸਿਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਤੁਪਾਲੋਂਗ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਨਿਕਾ ਧਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਫਕੀਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਪਤੀ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਭੱਜੀ ਅਨਿਕਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਤਲ ਕਾਲੇ ਨਕਾਬ ਵਾਲੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਈ ਦਫ਼ਾ ਦੁਹਰਾਈ ਸੀ।

ਕਾਫ਼ੀ ਲੱਭਣ ਤੋ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਸਿਤਵੇ ਵਿੱਚ ਅਨਿਕਾ ਦੇ ਜੀਜਾ ਮਿਲੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਤਲਾਂ ਦੇ ਲਈ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮ੍ਹੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ।

ਆਸ਼ੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੀ ਧੀ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਖਰਾਬ ਸੀ ਇਸਲਈ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਫਕੀਰਾਬਾਜ਼ਾਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੁਹਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਛੱਡ ਮੁਆਂਗਡੋ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਿਤਵੇ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਕੈਂਪ

"ਅਨਿਕਾ ਦੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਸੱਸ ਤੇ ਸੁਹਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਤਲ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਲੈ ਗਏ ਅਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਨਿਕਾ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਿਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਆਸ਼ੀਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀਡੀਓ ਦਿਖਾਏ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਆਂਮਾਰ ਸਰਕਾਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਸਮੂਹਕ ਕਬਰ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸੇ ਸਾਲ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਤਲਾਂ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੌਜ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਲੈ ਕੇ ਗਈ ਸੀ।...