ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ਲੇਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀ ਦਿਖ ਰਹੇ ਹਨ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਦਾਖ਼ ਸੀਮਾ 'ਤੇ ਗਲਵਾਨ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ 22 ਜੂਨ 2020 ਦੀਆਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨੇ ਛਾਪਿਆ ਹੈ ਕਿ 15-16 ਜੂਨ ਦੀ ਰਾਤ ਗਲਵਾਨ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਦੋਵਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਝੜਪ ਹੋਈ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਦੁਬਾਰਾ ਚੀਨੀ ਸੈਨਾ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ। 

ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਰਾਇਟਰਸ ਨੇ ਵੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

End of Twitter post, 1

ਇਹ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਮੈਕਸਾਰ ਟੈਕਨੋਲਾਜੀ ਨੇ ਖਿੱਚੀਆਂ ਹਨ। ਬੀਬੀਸੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। 

ਪਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੀਮਾ-ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਮੁੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਹ ਕਾਫੀ ਅਹਿਮ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਜਾਨਣ ਲਈ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਸੰਜੇ ਕੁਲਕਰਨੀ (ਰਿਟਾਇਰਡ) ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ (ਰਿਟਾ.) ਸੰਜੇ ਕੁਲਕਰਨੀ ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਐੱਲਏਸੀ 'ਤੇ 1982 ਤੋਂ 1984 ਤੱਕ ਤੈਨਾਤ ਸਨ। 

ਫਿਰ 2013 ਨਾਲ 2014 ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ 14 ਕੋਰ ਦੇ ਚੀਫ ਆਫ ਸਟਾਫ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2014 ਤੋਂ 2016 ਤੱਕ ਉਹ ਫੌਜ ਦੇ ਇਨਫੈਨਟ੍ਰੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਡੀਜੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਵੀ ਰਹੇ ਹਨ। 

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ 'ਤੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਰੋਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ-

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇਮੇਜ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਸਵੀਰਾਂ ਕਿੰਨੀ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਕਿੰਨੀ ਦੂਰੋਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। 

ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਸੰਜੇ ਕੁਲਕਰਨੀ (ਰਿਟਾ.) ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਐੱਲਓਸੀ 'ਤੇ 1982 ਤੋਂ 1984 ਤੱਕ ਤੈਨਾਤ ਸਨ

ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਦਿਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਸੀਮਾ 'ਤੇ ਉਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹਨ, ਪਰ ਸੀਮਾ ਦੇ ਦੋਵੇ ਪਾਸੇ ਫੌਜਾਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਵੀ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਲੋਂ ਵੀ। 

ਅਜਿਹੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਵਾਰ ਗ਼ਲਤੀ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਫੌਜ ਦਾ ਜਮਾਵੜਾ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦਰਅਸਲ ਉਹ ਚੀਨੀ ਫੌਜੀ  ਹਨ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ।

ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਐੱਲਏਸੀ ਦੀ ਲਾਈਨ ਖ਼ੁਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਸੈਪਸ਼ਨ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਨ। 

ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਕੁਝ ਹਦ ਤੱਕ ਹੀ ਸਹੀ  ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਤਾਂ ਦਿੱਕਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। 

ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਦੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ’ਚ ਹੈ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ?

ਸਵਾਲ- ਮੈਕਸਾਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨੇ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਤਮਾਮ ਵੱਡੀਆਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਖ਼ਬਰ ਪ੍ਰਮੁਖਤਾ ਨਾਲ ਛਾਪੀ ਹੈ। ਖ਼ਬਰ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸੀਮਾ 'ਤੇ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ।