#BBCInnovators: ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕੇਗੀ 'ਕੁੜੀਆਂ ਪੜ੍ਹਾਓ' ਮੁਹਿੰਮ?\n20 ਲੱਖ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਕੀ ਹੈ ਤਰੀਕਾ?

ਸਕੂਲ ਭੇਜਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵੱਧ ਦੱਸੀ ਹੈ।

'ਕੁੜੀਆਂ ਪੜ੍ਹਾਓ' ਸੰਸਥਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਟਾਇਲਟ ਹੀ ਦੂਰ ਕਰੇਗਾ ਟਾਇਲਟ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ?

ਇਸ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੇ ਕੀਤੀਆਂ 140 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੋਜਾਂ

ਭਗਵੰਤੀ ਲਾਸੀ ਰਾਮ ਦਾ ਦਿਨ ਰੋਟੀ ਪਕਾਉਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੁਰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਣਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਂਡੇ ਧੋਂਦੀ ਹੈ। 

ਇੱਕ ਕੰਮ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸਨੂੰ ਦੂਜਾ ਕੰਮ ਯਾਦ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉਸਨੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ।" 

ਤੁਰੰਤ ਉਹ ਅਪਣੇ ਵਾਲ ਵਾਹ ਕੇ ਹੋਰ ਕੁੜੀਆਂ ਵਾਂਗ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਚੁੰਨੀ ਪਾ ਕੇ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਕੂਲ ਵੱਲ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਸਕੂਲ ਦੂਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕੁੜੀਆਂ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ।" 

ਉਹ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਜੇ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਸਕੂਲ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਵਾਧੂ ਕੁੜੀਆਂ ਪੜ ਲਿਖ ਜਾਂਦੀਆਂ।"

"ਕੁੜੀਆਂ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਡਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਈਵੇ ਟੱਪਣ ਵੇਲੇ ਸ਼ਰਾਬੀ ਚਾਲਕਾਂ ਦਾ ਡਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।"

ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ 

"ਕੁੜੀਆਂ ਪੜ੍ਹਾਓ" ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰ ਘਰ ਜਾਂਦੀਆਂ  ਹਨ। ਉਹ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕਾਰਕੁੰਨ ਸਕੂਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। 

ਉਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਪਖਾਨਿਆਂ, ਚੰਗੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਹਿਸਾਬ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਕਲਾਸਾਂ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। 

ਉਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲੱਖਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਢ ਲੱਖ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 

"ਕੁੜੀਆਂ ਪੜ੍ਹਾਓ" ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਮੀਨਾ ਭੱਟੀ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੈਕੇ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਚਾਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਹੁਣ ਪੰਜਵੀਂ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹਟਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

ਮੀਨਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਇੱਥੇ ਮਾਂ ਬਾਪ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ।"

ਝੁੱਗੀਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਹੱਲ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ ਕਾਢੀ 

ਪੀਲਾ ਸੂਟਕੇਸ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਣਿਆ ਮਸੀਹਾ

ਮਾਪੇ ਖੇਤੀ ਜਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਨ...\n\ntl;dr:
ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿੰਨੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਝੱਲਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸਦਾ ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕਦਾ।