ਸਮੱਗਰੀ: ਪਰ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਵਕਤ ਗੁਜ਼ਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਅਜੇ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 81 ਸਾਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੱਲ-ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੌਕਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਗੁਹਾਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕੁਝ ਵਕਤ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਦੁਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਘਰ ਰਹਿ ਕੇ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਣ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨਿਰਮਲ ਕੌਰ ਦੇ ਪਤੀ ਸੂਬੇਦਾਰ ਆਸਾ ਸਿੰਘ 5 ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਸਾਲ 1971 ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਛਿੜੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਉਹ ਛੰਬ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਆਸਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਰਾਹ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਤੋਂ ਜਗੀ ਉਮੀਦ

ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਲਈ ਲਾਂਘਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਨਿਰਮਲ ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 1971 ਦੀ ਜੰਗ ਦੇ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਵੀ ਫੈਸਲਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਵੇ।

ਨਿਰਮਲ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਲੰਬੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਲ 2007 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਕਾਮ ਰਹੀ। ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਤਾਂ ਗਏ ਪਰ ਸਿਰਫ ਜੇਲ੍ਹ ਸੁਪਰੀਡੈਂਟੈਂਟ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।''

ਆਸਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਾਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਲ ਕੌਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਲਾਹੌਰ, ਸੁੱਕੂਰ, ਮੁਲਤਾਨ, ਸਾਹੀਵਾਲ, ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਅਤੇ ਮਿਆਂਵਾਲੀ ਜੇਲ੍ਹ ਤੱਕ ਗਏ ਪਰ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ।

ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਇੰਨਾ ਲੰਬਾ ਸਫ਼ਰ?

ਨਿਰਮਲ ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜੂਨ 2007 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ 14 ਮੈਂਬਰੀ ਵਫ਼ਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਫੀਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਉੱਥੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਸਾਨੂੰ ਉਰਦੂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।''

"ਜੇ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸੰਜੀਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਸੀ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਇਸ ਦੇ...\nਪਿਛਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਖੇਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਤਕਰੀਬਨ 47 ਸਾਲ ਤੋਂ ਨਿਰਮਲ ਕੌਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸੂਬੇਦਾਰ ਆਸਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਪਰਤਨ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।