ਸਦੀਕ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਪਿੰਡ ਵਾਹਘਾ ਵਿੱਚ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। 

ਸਦੀਕ ਨੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਨੂੰ ਟਮਾਟਰਾਂ ਦੀ 1400(858 ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ) ਰੁਪਏ ਦੀ ਪੇਟੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 9-10 ਕਿਲੋ ਟਮਾਟਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। "ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਆ ਰਿਹਾ, ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦਾ ਖਰਚ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂ। ਵਪਾਰ ਮਾੜਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।'' 

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ ਸੋਚ?

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ 11 ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ 

ਲਹੌਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋਏ ਟਮਾਟਰ

ਉਸਨੇ ਸਰਹੱਦ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਟਮਾਟਰ ਖਰੀਦਣੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਕਿਵੇਂ ਖਰੀਦ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇੱਥੋਂ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਸਸਤੇ ਮਿਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇੱਥੇ ਵੀ ਮਹਿੰਗੇ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ।''

ਭਾਰਤ ਦੇ ਫ਼ਲਾਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਰੋਕ

ਇੱਥੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਟਮਾਟਰਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵੇਲੇ ਟਮਾਟਰ 20 ਤੋਂ 30 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਪਰ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ।

ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਵਾਹਘਾ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਫ਼ਲਾਂ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦਗੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵਪਾਰ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਦੌਰ 'ਚ 'ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ' ਦੀ ਮੁਹੱਬਤ

ਜਦੋਂ ਪ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:
ਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚੋਂ ਭੱਜੇ ਭਾਰਤੀ ਪਾਇਲਟ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋ-ਪਾਕ ਵਪਾਰ ਮੰਡਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜਦੀਪ ਉੱਪਲ ਮੁਤਾਬਕ, "ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਫ਼ਲਾਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦਗੀ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮੌਜੂਦ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵੀ ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ ਉਸ ਪਾਰ ਭੇਜਦੇ ਹਾਂ।''

ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਹਨ। ਵਾਹਘਾ ਸਰਹੱਦ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਤੇ ਸੌਖਾ ਰਾਹ ਹੈ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਘੱਟ ਦੂਰੀ ਫ਼ਿਰ ਵੀ ਕਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਫ਼ਲਾਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਸਣੇ 137 ਤਰੀਕੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦਗੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਲਾਂ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦਗੀ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਐੱਨਓਸੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਨਅਤ ਤੇ ਵਪਾਰ ਮੰਡਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਆਫ਼ਤਾਬ ਵੋਹਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਦੇ ਸਨਅਤਕਾਰ ਤੇ ਵਪਾਰੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਾਹਘਾ ਤੋਂ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਲਾਏ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।''

ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚਾਲੇ ਸਿਰਫ਼ 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਾਮਾਨ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੱਕ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹਕੀਕਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈ।

ਦੋ ਸਾਲ ਕਿੱਥੇ ਲਾਪਤਾ ਰਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ?

ਪਾਕ ਨੇ ਕੁਲਭੂਸ਼ਣ ਜਾਧਵ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ 'ਮਨੁੱਖਤਾ' 

ਫੇਸਬੁੱਕ ’ਤੇ ਫਰੈਂਡ ਰਿਕਵੈਸਟ ਜ਼ਰਾ ਸੰਭਲ ਕੇ !

'ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ'

ਉਜ਼ਮਾ ਸ਼ਾਹਿਦ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਫੈਬਰਿਕ ਮੰਗਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਉਸ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਭਾਰਤ ਭੇਜਦੀ ਹੈ।

ਉੁਜ਼ਮਾ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਖਰੀਦੇ ਫੈਬਰਿਕ ਦੇ ਵੱਡੇ ਢੇਰ ਲਾਗੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਕਸਟਮ ਮਹਿਕਮੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲਈ ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਨ।''

ਦੋਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਸਨਅਤਕਾਰ ਨੂੰ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਸਿਰਫ਼ ਕਸਟਮ ਮਹਿਕਮਾ ਹੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਬਹੁ-ਆਮਦ ਵੀਜ਼ਾ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਵਪਾਰ ਸਬੰਧੀ ਦੌਰਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਪੁੱਛ-ਪੜਤਾਲ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।''

'ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਲਾਈ ਰੋਕ'

ਦੋਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਹਰ ਸਾਲ ਕਰੀਬ 200 ਕਰੋੜ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਵਪਾਰ...