ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਇਟਲਰ ਤੇ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਵੀ ਦੇਣਾ ਪਿਆ। 

31 ਅਕਤੂਬਰ ਦਾ ਉਹ ਦਿਨ...

'ਇਹ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸੇਲਫੀ ਕਾਲ ਹੈ' 

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗਣ ਵਰਗੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂ।

ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਅਜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭਰੇ?

ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਤੱਕ ਵੀ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਠੱਲ ਨਹੀਂ ਪਈ। 

ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪਣ ਵਾਲੇ ਪੱਖ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖ ਇਸਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਜਦੋਂ ਸਾਲ 1984 ਦੇ ਉਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਪੰਜ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ। 

ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 'ਪੇਟਰਿਓਟ' ਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਚੱਕਰਵਤੀ ਸੀ।  

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ''ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਐਨੇ ਦਿਨ ਕਿੱਥੇ ਸੀ? ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦੇ।''

ਮੈਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੀਸ ਗੰਜ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ। ਮੈਂ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਂਕ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਕਾਬੂ ਕੀਤੇ।

ਮੈਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੈਂ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬੌਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। 

ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ

ਮੈਂ ਐਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਚੁੱਪੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ। ਇਸ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਿਸਦੇ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। 

ਐਸ ਐਸ ਜੋਗ ਦਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਇਸਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਭਾਸ਼ ਟੰਡਨ ਦੀ ਥਾਂ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਏ ਸੀ। 

ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਮੇਰੀ ਚੁੱਪੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਨਿਮਰ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਪਰ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਮੀਆਂ ਮਿੱਠੂ ਬਣਨ ਦੀ ਰੋਕ ਸੀ। 

ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਬੇਰੋਕ ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 

ਨਾਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ 8 ਜਾਂ 9 ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜਿੰਨਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਦੰਗਿਆ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਵੱਲੋਂ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕੁਝ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ, ਜਿੰਨਾਂ ਦੀ ਪਿਛਲੇ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਡਿਊਟੀ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਸਬੂਤ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਮਗਰੋਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ... \n\nਉਪਰੋਕਤ ਲੇਖ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸਿਰਲੇਖ ਦਿਓ।
1984 ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਰਹੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ?