ਭਾਰਤੀ ਹਿਰਾਸਤ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬੰਦ 5 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ\nਬੀਤੇ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜ ਕਥਿਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਜੋ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ ਸਨ, ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ

ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਟੀਮ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਮਰੀਜ਼ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਗਈ ਸੀ।

ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਕੱਛ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਭੁੱਜ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿਰਾਸਤ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੁਆਇੰਟ ਇੰਟੈਰੋਗੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਜਾਂ ਜੇਆਈਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਬੀਤੇ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜ ਕਥਿਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਜੋ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ ਸਨ, ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦੀ ਮੌਤ 13 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਡਾ. ਤਿਲਵਾਨੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਤੇ ਜੇਆਈਸੀ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿਚਲੇ ਦੂਜੇ ਕਥਿਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਡਾ. ਤਿਲਵਾਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ।

"ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਵਾਨ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਕਰੀਬ 40 ਸਾਲ ਸੀ।"

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ- ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸਨ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਉਹ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਮਰੇ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।

ਕੌਣ ਸਨ ਇਹ ਕੈਦੀ

ਇਹ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੇਂਦਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੱਛ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਕਪਤਾਨ (ਐੱਸਪੀ) ਸੌਰਭ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ, ''ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਬੀਐੱਸਐੱਫ਼ ਨੇ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਫ਼ੜਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਆਏ ਸਨ ਜਾਂ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਸੀਮਾ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਪਿਛਲੇ ਦੱਸ ਜਾਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ੜੇ ਗਏ ਸਨ।''

ਖ਼ਾਲਿਦ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 60 ਸਾਲਾ ਕਰੀਮ ਦੀ ਮੌਤ 11 ਜਨਵਰੀ, 2021 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ 2013 ਤੋਂ ਜੇਆਈਸੀ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਸਨ।

32 ਸਾਲ ਦੇ ਜਾਵੇਦ ਯਕੀਮ ਦੀ ਮੌਤ ਦਸੰਬਰ, 2020 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। 

45 ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਨੱਵਰ ਦੀ ਮੌਤ 19 ਨਵੰਬਰ, 2020 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ 2014 ਤੋਂ ਜੇਆਈਸੀ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਸਨ।

50 ਸਾਲ ਦੇ ਪਰਵੇਜ਼ ਦੀ ਮੌਤ ਚਾਰ ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2016 ਵਿੱਚ ਕੱਛ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਫ਼ੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਜੇਆਈਸੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਨੀਰ ਨਾਮ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਲਾਗ਼ ਲੱਗੀ ਸੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ...\n\ntl;dr:
'ਖ਼ਾਲਿਦ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ?' ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਮਹੇਸ਼ ਤਿਲਵਾਨੀ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ।