ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਬਲੀ ਦੇ ਕੇ ਦਫ਼ਨਾਏ ਗਏ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਕਬਰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਦਾਅਵੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੂਹਿਕ ਬਾਲ-ਬਲੀ ਦੀ ਘਟਨਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। 

ਪੇਰੂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤਟੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਕਬਰ ਤਕਰੀਬਨ 550 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 140 ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕੰਕਾਲ ਮਿਲੇ ਹਨ।

ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਪੁਰਾਤਨ ਚਿੰਮੂ ਸੱਭਿਅਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੌਜੂਦਾ ਟਰੂਜੀਲੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।  

ਖੋਜ ਮੁਤਾਬਕ ਊਠ ਵਰਗੇ ਜਾਨਵਰ ਲਾਮਾ ਦੇ 200 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਬਲੀ ਵੀ ਇਨਸਾਨੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਲਾਮਾ ਇੱਕ ਊਠ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦਾ ਜਾਨਵਰ ਹੈ।

ਇਹ ਖੋਜ ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੀਓਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਰਾਂਟ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੀਓਗ੍ਰਾਫਿਕ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਇਟ ਉੱਤੇ ਨਸ਼ਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

40 ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ 74 ਲਾਮਿਆਂ ਦੇ ਕੰਕਾਲ

ਖੋਜੀ ਟੀਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜੌਹਨ ਵੇਰਾਨੋ ਨੇ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਦੇ ਅਜਿਹੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। 

ਇੱਕ 3500 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਖੰਡਰ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਬਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਥਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਥਾਂ ਹੂਆਂਚਕਿਊਟੋ-ਲਾਸ ਲਾਮਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਖੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ 40 ਬੱਚਿਆਂ 74 ਲਾਮਿਆਂ ਦੇ ਕੰਕਾਲ ਮਿਲੇ ਸਨ। 

ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਇਲੀਮਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆ ਹੀ ਦਫਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੀਓਗ੍ਰਾਫਿਕ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਐਲਾਨੀ ਗਈ 140 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪੀੜ੍ਹਤਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 5 ਤੋਂ 14 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਅੱਠ ਤੋਂ 12 ਸਾਲ ਸੀ।

 ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਕੱਢੇ ਗਏ ਸਨ

ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਦੀ ਹੱਡੀ (ਸਟਰਨਮ) ਉੱਪਰ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ। ਸਟਰਨਮ ਹੱਡੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੱਸਲੀਆਂ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ- ਇਸ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਕੱਢੇ ਗਏ ਸਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੱਚਿਆਂ ਉੱਪਰ ਸੰਧੂਰ ਵਰਗੇ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਲੇਪ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ- ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਲੀ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।  

ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਲੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਲੀਮਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵੀ 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਐਂਡੇਸ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦੂਜੇ ਖੋਜਕਾਰ ਗੈਬਰਿਏਲ ਪ੍ਰੀਏਟੋ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਵਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂ?

ਕੱਢੀ ਗਈ ਰਹਿੰਦ ਖੂੰਹਦ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦੇ ਨੇ। ਜਿਸ ਗਾਰੇ ਦੀਆਂ ਤਹਿ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਕਾਲ ਦਬੇ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਗਾਰੇ ਦੀਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:
ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੀਓਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।