...ਸਦ ਸੀ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਰਾਮਦ ਇਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਬਰਾਮਦ ਦਾ ਮਹਿਜ਼ 0.7 ਫ਼ੀਸਦ ਸੀ। 

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੁੱਲ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 0.16 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਵਧਿਆ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕਦੀ 1.1 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵੱਧ ਸਕਿਆ।

ਉਥੇ ਹੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਦਰਾਮਦ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਕਸਿਤਾਨ ਦੇ ਕੁੱਲ ਦਰਾਮਦ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਹਿੱਸਾ 3.6 ਫ਼ੀਸਦ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਬਰਾਮਦ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੁੱਲ ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ 1.5 ਹਿੱਸਾ ਫ਼ੀਸਦ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁੱਲ ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 4.4 ਫ਼ੀਸਦ ਤੱਕ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:
ੀਂ ਪਿਆ, ਉਸ ਸਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਕਪਾਹ ਦੀ ਕੁੱਲ ਦਰਾਮਦ 37 ਫ਼ੀਸਦ ਸੀ।

ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਾਰਤ ਤੋਂ 9 ਫ਼ੀਸਦ ਖੰਡ ਅਤੇ ਖੰਡ ਦੇ ਹੋਰ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦੀ ਸੀ।

ਆਲਆਉਟ ਰਸਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਪਰਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਤੋਂ ਚੀਨੀ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਇਸ ਕਾਰਨ ਖੰਡ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਵੱਧ ਗਈਆਂ।

2018 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੋਰ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕੱਪੜਾ ਸਨਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਨ। ਇੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ, ਜੀਰਾ, ਧਨੀਆ ਅਤੇ ਸਰੋਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

ਡਾਅਏੇਚੇ ਵੇਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਤ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਸਿੰਘਾਪੁਰ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਆਫ਼ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਿਸਰਚ ਫ਼ੈਲੋ ਅਮਿਤ ਰੰਜਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਤੋੜ ਲੈਣਾ ਵਿਵਹਰਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਰਥਚਾਰੇ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਇਸ ਨੇ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਾਮਾਨ ਲੈਣਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਸਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"

ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਨਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਦਵਾ ਸਨਤ ਦੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਲਈ ਭਾਰੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਹੈ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਛੁਹਾਰਾ, ਸੈਂਧਾ ਲੂਣ ਅਤੇ ਸੀਮੇਂਟ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ' 

ਪਾਕਿਸਤਨਾ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਰਾਮਦ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਜਿੰਨਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਰੱਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਸ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਕੰਸਲਟਿੰਗ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਇੰਡਸਟਰੀ ਐਂਡ ਇਕੋਨਾਮਿਕਸ ਫ਼ੰਡਾਮੈਂਟਲਸ (ਬੀਆਰਆਈਈਐੱਫ਼) ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੁਵੱਲੇ ਵਪਾਰ ਰੱਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਛੁਹਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, 2018-19 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ  ਦੀ ਖਜੂਰ ਅਤੇ ਛੁਹਾਰਿਆਂ ਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਦਰਾਮਦ 40 ਫ਼ੀਸਦ ਸੀ, ਛੁਹਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 99.3 ਫ਼ੀਸਦ ਤੱਕ ਹੈ। 

ਭਾਰਤ ਨੇ ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਯਾਤ 'ਤੇ 200 ਫ਼ੀਸਦ ਡਿਊਟੀ ਲਗਾਈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਛੁਹਾਰੇ ਆਮ ਉਪਭੋਗਤਾ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋ ਗਏ।

2019-20 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਛੁਹਾਰਿਆਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਮਹਿਜ਼ 0.25 ਫ਼ੀਸਦ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ।

ਬੀਆਰਆਈਈਐੱਫ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਹੱਦ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਰੋਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੈਂਦਾ ਲੂਣ ਦੀਆਂ...