...ਾਣੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸਮਝਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਜਿਸ ਤੀਜੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਸੀ ਉਹ ਸੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਏਕਤਾ।

'ਰਾਸ਼ਟਰ ਉਦੈ' ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰਡਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹੋਰਡਿੰਗ ਸਮਾਜਿਕ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਛੂਆ-ਛੂਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।

ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, " ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਾਂ। ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਲੜਾਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਲੜਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸਾਨੂੰ ਉਕਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ 'ਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਸੇਕਦੇ ਹਨ। 

"ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹਰ ਹਿੰਦੂ ਮੇਰਾ ਭਾਈ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਮੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:
। ਹੁਣ 2019 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੋ, ਦੋ ਲੱਖ ਲੋਕ ਇੱਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹਨ। 

ਇੱਕ ਘਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਆਇਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 5 ਲੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਹਰੇਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

"ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਵਾਂ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਜੋ ਸਮਾਜਕ ਸੰਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਪਿੰਡ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਹਨ। ਚਾਰ ਪਿੰਡ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀ

ਪਰ ਕਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਕਿੱਟ ਨਾਲ ਦਿਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸੰਘ ਦੀ ਵਰਦੀ ਵਿਚ ਪੁੱਜੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਚੇਤਨ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦੂਜੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਾਲ 2019 ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਵੰਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਹੈ।"

ਨਾਈਜ਼ੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੇਰਠ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭਰਤ ਪਾਂਡੇ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਕੋਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਉਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਵੀ ਮੰਚ ਤੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। 

ਪਰ ਪੁਸ਼ਪਿੰਦਰ  ਸ਼ਰਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੰਗਠਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਫ ਹੈ ਕਿ 2019 ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"

ਦ੍ਰਿਸ਼-ਛੇਵਾਂ

ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਉਦੈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੀਬ ਦੋ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਠ ਦੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਅਹਿਮਦ ਰੋਡ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸੁੰਨ ਵਾਲੇ ਹਾਲਾਤ ਹਨ। 

ਦੁਕਾਨਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਪਰ ਭੀੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸੇ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਕਾਂਗਸਰੀ ਨੇਤਾ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਹਾਜੀ ਮੁਹੰਮਦ ਇਸ਼ਰਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹਨ, "ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਮੰਚ ਹੈ। ਲਿਫਟ ਹੈ, ਲਿਫਟ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੀ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਧਰ ਵੀ ਸੈਨਾ ਤਾਇਨਾਤ ਹੈ।"

ਕੋਲ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਰਜੀ ਮੁਹੰਮਦ ਉਸਮਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ 'ਚ ਕਿਸੇ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭੇਦਭਾਵ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੇ।...