...ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿਣਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਜੁਰਮ ਜਾਂ ਅਪਰਾਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਭੜਕਾਉਣਾ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਮਾਮਲਾ

ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦਾ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੇਐੱਨਯੂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਗੂ ਰਹੇ ਕਨ੍ਹੱਈਆ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਫ਼ਰਵਰੀ 2016 'ਚ ਚਰਚਾ 'ਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਖ਼ਾਲਿਦ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨਾਂ ਕਾਰਨ ਸੁਰਖੀਆਂ 'ਚ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਰਹੇ ਹਨ। 

ਇਸ ਤਾਜ਼ਾ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:
ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ 'ਟੁੱਕੜੇ-ਟੁੱਕੜੇ ਗੈਂਗ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ

ਆਲੋਚਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੇ ਇਹ ਪੋਸਟ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ ਵਿਰੋਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਲੋਕ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਵੀ ਸਨ।

ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ

ਫਰਵਰੀ 2017 'ਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰਾਮਜਸ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੇ ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਗੂ ਸ਼ੇਹਲਾ ਰਸ਼ੀਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੂੰ 'ਦਿ ਵਾਰ ਇਨ ਆਦੀਵਾਸੀ ਏਰੀਆ' (ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰ 'ਚ ਜੰਗ) ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਬੋਲਣਾ ਸੀ।

ਪਰ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੌਂਸਲ (ਏਬੀਵੀਪੀ) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਮਜਸ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸੱਦਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 

ਪਰ ਬਾਅਦ 'ਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਏਬੀਵੀਪੀ ਅਤੇ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਆਈਸਾ) ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਡੀਯੂ ਦੇ ਕੈਂਪਸ 'ਚ ਹਿੰਸਕ ਝੜਪ ਹੋਈ।

ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ 'ਤੇ ਹਮਲਾ

ਅਗਸਤ 2018 'ਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਕਲੱਬ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕੁੱਝ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਲਿਦ 'ਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ ਸੀ। 

ਖ਼ਾਲਿਦ ਉਸ ਸਮੇਂ 'ਟੂਵਰਡਜ਼ ਅ ਫ੍ਰੀਡਮ ਵਿਦਆਊਟ ਫ਼ਿਅਰ' ਨਾਮਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਗਏ ਸਨ।

ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦੇ 17 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਮਰਾਵਤੀ 'ਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਭਾਸ਼ਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈੱਲ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ

ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਗਵਾਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀ ਕਮੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ 'ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਬਚਾਅ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਪਿਸਤੌਲ ਤਾਣੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਡਰ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਗੌਰੀ ਲੰਕੇਸ਼ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀ ਘਟਨਾ ਯਾਦ ਆ ਗਈ।"

'ਮੈਂ ਇੱਕਲਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ'

ਭੀਮਾ-ਕੋਰੇਗਾਓਂ 'ਚ ਵਾਪਰੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਆਗੂ ਜਿਗਨੇਸ਼ ਮੇਵਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ  ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦਾ ਵੀ ਨਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਊਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

ਖ਼ਾਲਿਦ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਤਕ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਮੱਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਚਰਚਾਵਾਂ 'ਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਵੀ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਐੱਨਯੂ ਨੇ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦਾ ਪੀਐੱਚਡੀ ਥੀਸਿਸ ਜਮ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਖ਼ਾਲਿਦ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ...