ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਤਲ?\nਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿਆਨਾ ਸਥਿਤ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੈੱਸ ਇੰਸਚੀਟਿਊਟ (ਆਈਪੀਆਈ) ਹਰੇਕ ਸਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰੈੱਸ ਸੁਤੰਰਤਾ ਦਿਵਸ (3 ਮਈ) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ 'ਡੈੱਥ ਵੌਚ' ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਸਾਲ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਬੀਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਵਧੇਰੇ ਜੋ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। 

ਆਈਪੀਆਈ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਧੇਰੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਹੈ। 

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਛੇ ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ 87 ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 45 ਅਜਿਹੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਨ,  ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਖੋਜੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜੋ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। 

2017 ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ 2018 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 32 ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਲ ਸਾਲਵਡੋਰ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। 

ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਅੰਕੜਾ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 8 ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਟਚਾਰ ਕਾਰਨ ਕਤਲ 

ਸੰਘਰਸ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? 

ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਆਈਪੀਆਈ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਮੁਖੀ ਰਵੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਸਥਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। 

ਪਨਾਮਾ ਪੇਪਰਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਬਲਾਗਰ ਕਰੁਆਨਾ ਗਲੀਜ਼ੀਆ ਦੀ ਕਾਰ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ 'ਚ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਥੇ ਇਸ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਪੱਤਰਕਾਰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਸਟੋਰੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।"

ਰਵੀ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦੂਜੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।"

"ਮਾਲਟਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮਹਿਲਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਕਤਲ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਨਾਮਾ ਪੇਪਰਜ਼ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।"

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਗੌਰੀ ਲੰਕੇਸ਼ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਵੀ...\n\ntl;dr:
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।