...ਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਰੇਹਾਨ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਸਮਰਥਕ ਦਾ ਕਮੈਂਟ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ, "ਫ਼ਿਰਕੂ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਬਜਾਇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਕੇ ਵੋਟ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨਾ ਕਿਤੇ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ।"

ਪੱਤਰਕਾਰ ਮੈਰੀਏਨ ਡੇਵਿਡ

'ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਵਾਓ'

ਪੱਤਰਕਾਰ ਮੈਰੀਏਨ ਡੇਵਿਡ ਪਿਛਲੇ 15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ੇ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਖਾਣੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਰਹਿਣ, ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਣ ਅ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:
ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ। ਰੋਜ਼ੇ ਰੱਖਣ ਦੀਆਂ ਜੋ ਲੋੜਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਕਰੀਬਨ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੱਕ ਕਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੀ।"

"ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਹੀਨੇ ਭਰ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।"

ਨੈਦਿਨ ਪਾਰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ੇ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ

ਨਾਲ ਖੜਨ ਦਾ ਸਮਾਂ

ਉੱਧਰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀਐਨ ਡੇਵਿਡ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜਨ ਅਤੇ ਮਿਲਕੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਸਮਾਂ ਹੈ।"

"ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਜਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਫ਼ਤਾਰ ਲਈ ਘਰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਡਿਨਰ ਪਾਰਟੀ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਸ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਨਵੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸੱਚੀਂ ਇਹ ਅਨੰਦਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਮਜ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਜਿੰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੈਰਾਨੀਜਨਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

"ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸਕਰ ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ। ਪਰ ਇਸਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਰਾਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੌਖੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਨੈਦਿਨ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੋ ਲੋਕ ਵੀ ਖ਼ੁਦ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਸ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹਾਂਗੀ।"

ਨੈਦਿਨ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਨਜ਼ਰੀਆ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

"ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਦੇਖਣ ਲੱਗਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਰੱਬ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"

ਕੋਲੰਬੋ ਦੀ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ’ਚ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਦੇ ਲੋਕ

ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ...

ਪਰ ਰੇਹਾਨ ਜੈਵਿਕਰਮੇ ਲਈ ਇਹ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਇੰਨਾ ਵੀ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। 

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਉੱਠਿਆ। ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਖ਼ਜੂਰ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਫ਼ਲ ਖਾਧੇ ਤੇ ਫ਼ਿਰ ਸ਼ਾਮ ਸਾਢੇ ਛੇ ਵਜੇ ਤੱਕ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਹ ਤਰੋਤਾਜ਼ਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਸੀ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਪੂਰੇ ਮਹੀਨੇ ਕਰ ਸਕਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਕਰ ਸਕਾਂਗਾ,ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਪਾਣੀ ਨਾ ਪੀਣਾ...