ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਇੱਥੇ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ। ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੀ ਇੱਥੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅੱਗੇ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਨਾਮ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਅਹੁਦਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਹਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕਮਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਗਲੀਚਾ ਅਤੇ ਦੋ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗਮਲੇ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਰਾਅ ਦਾ ਮੁਖੀ 11ਵੀਂ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਬਿਲਡਿੰਗ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਤੱਕ ਸਿੱਧੀ ਲਿਫਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿਸੇ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ।

ਸੰਕੇਤਿਕ ਤਸਵੀਰ

ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਰਾਅ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਵੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ 'ਆਰ ਐਂਡ ਡਬਲਿਊ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ 'ਰਾਅ'।

ਸ਼ਾਇਦ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਾਅ ਦਾ ਮਤਲਬ 'ਅੱਧਾ' ਜਾਂ 'ਕੱਚਾ' ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇੱਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਕਸ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਰਾਅ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ

ਰਾਅ ਦੀਆਂ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਠਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ।

ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਉੱਥੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਕਤੀ ਵਾਹਿਨੀ ਦੇ ਗਠਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਅ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਰਾਅ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਧੀਕ ਸਕੱਤਰ ਬੀ ਰਮਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਦਿ ਕਾਊ ਬੋਆਇਜ਼ ਆਫ਼ ਰਾਅ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ 1971 ਵਿੱਚ ਰਾਅ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕਦੋਂ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਲਈ ਪਲਾਇਨ ਕਰਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ

80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਾਅ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਹੇ ਆਨੰਦ ਕੁਮਾਰ ਵਰਮਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਹਮਲਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਚਨਾ ਵਾਇਰਲੈਸ ਜ਼ਰੀਏ ਆਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਡੀਕੋਡ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹੜੀ ਸੂਚਨਾ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲੀ ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਹਮਲਾ 1 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣਾ ਸੀ।" 

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

"ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕ ਹਾਈ ਅਲਰਟ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਪਰ ਜਦੋਂ 2 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਨੇ ਰਾਅ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਕਾਓ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਸੂਚਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਦਮ ਹੈ? ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਈ ਅਲਰਟ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।"

ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀ (1971)

ਵਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਾਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਹੋਰ ਰੁਕ ਜਾਓ। ਏਅਰ ਚੀਫ਼ ਮਾਰਸ਼ਲ ਪੀਸੀ ਲਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨ ਗਏ ਅਤੇ ਜਦੋਂ 3 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਹਵਾਈ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੁਫ਼ੀਆਂ ਏਜੰਸੀ ਰਾਅ ਜਾਂ ਰਿਸਰਚ ਐਨਾਲਸਿਸ ਵਿੰਗ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੋਦੀ ਰੋਡ ਸਥਿਤ 11 ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਚੀਜ਼ ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚੇਗੀ, ਇਸਦੀ ਸਿਕਰੇਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ 'ਆਬਸੈਸ਼ਨ', ਜਨੂਨ ਜਾਂ ਸਨਕ।