...ਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਕੰਟੇਨਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਲੁਕਵੇਂ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਸਨ। ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨਾ ਕਠਿਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਦੂਜੀ ਵਿਧੀ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਖਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਟੈਸਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:
ਕਾਬਲੇ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਫ਼ੀਸਦ ਵੀ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਗਭਗ 60% ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 27% ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਾਮਲਾ ਉਘੜ-ਦੁਗੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਟੈਸਟ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਟੈਸਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਇਆ ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਲੋਕ ਜਿਹੜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਠੀਕ ਹੋਏ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਡੇ ਸਮਝ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਠਕ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ ਇੰਨੀ ਘੱਟ ਕਿਉਂ ਹੈ।

ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ ਬਾਕੀ ਮੁਲਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੈ।

 4. ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੈ

ਭਾਰਤ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ 20,160 ਮੌਤਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਸਟੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਸ ਲੱਖ ਵਸੋਂ ਮਗਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।

ਬਰੂਕਿੰਗਸ ਇੰਸਟੀਟਿਊਸ਼ਨ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਅਤੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼ਮਿਕਾ ਰਵੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਭਰ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।"

ਲੇਕਿਨ ਡਾ. ਰਵੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤਾਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਮੌਤ ਦਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।

ਡਾ਼ ਰਵੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਜੇ ਸਾਡੀ ਮੌਤ ਦਰ ਉਚੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਡੇਟਾ ਲਕੋ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦਾ। ਇਹ 20-40 ਗੁਣਾਂ ਵਧੇਰੇ ਮੌਤਾਂ ਹਨ।"

ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਂ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ।

ਇਸ ਬਾਰੇ ਧਾਰਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਸਟਰੇਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਫੈਲਣ ਵਿੱਚ ਉਨਾਂ ਤੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਵਾਲਾ ਸਟਰੇਨ। 

ਜਦਕਿ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਸੋਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

ਡਾ. ਜਮੀਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਦੇਸ਼ ਤਾਂ 'ਡੇਟਾ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਨਹੀਂ ਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ'। ਸ਼ਾਇਦ ਹੋਰ ਲਾਗਾਂ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ "ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਕਿ ਨੀਵੀਂ ਮੌਤ ਦਰ ਦੀ ਅਸਲ ਵਜ੍ਹਾ ਕੀ ਹੈ"।

5. ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਰ ਸੂਬਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕਹਾਣੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ

ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਾਂਗ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ...