ਸਾਡੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਨੀਸ਼ ਤੋਮਰ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਅਨੀਸ਼ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੁਣ ਯਾਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਹ ਅਨੀਸ਼ ਦੀ ਸਤਵੀਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਮੁਕਾਬਲਾ ਬਹੁਤ ਟੱਕਰ ਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ-ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਵਾਰ ਤਾਂ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਨੀਸ਼ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ।

ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਇਹ ਨੌਕਰੀ ਬਹੁਤ ਹੇਠਲੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨਗੇ।

ਅਨੀਸ਼ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇਹੀ ਹਾਲ ਸੀ। ਅਨੀਸ਼ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਦੁੱਖ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਗਾਰਡ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਉਹ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ।

ਅਨੀਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰਡ ਲਈ ਉਹ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਟੈਸਟ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਸੀ।

ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਤਨਖ਼ਾਹ

28 ਸਾਲਾ ਅਨੀਸ਼ ਇਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਭੀਲਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਕੰਪਨੀ 'ਚ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। 

ਭੀਲਵਾੜਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਪੜਾ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

ਅਨੀਸ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨੌਕਰੀ 'ਚ 25 ਹਜ਼ਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:
ਰ ਰੁਪਏ ਮਹੀਨਾ ਤਨਖ਼ਾਹ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਅਨੀਸ਼ 'ਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਬੋਝ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। 

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਾਲਸ ਵੀ ਅਟੈਂਡ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਅਨੀਸ਼ ਵਰਗੇ ਲੱਖਾਂ ਭਾਰਤੀ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਕਰਾਰ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ, ਆਮਦਨ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਛੱਤ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ 'ਚ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਨ ਲਈ ਪਾਸ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

2006 'ਚ ਛੇਵੇਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ਾਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵੀ ਨਿੱਜੀ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਹਨ। 

ਜਿਸ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਅਨੀਸ਼ ਨੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਤਨਖ਼ਾਹ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੱਖ ਮਿਲਣਗੀਆਂ।

ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਇਮਤਾਹਿਨ ਦੇਣ ਆਉਂਦੇ ਨੌਜਵਾਨ

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨਿਕਲਣ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਕਈ ਵਾਰ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਅਰਜ਼ੀ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। 

ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲੋਕ ਅਪਲਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਹਜ਼ਾਰ ਭਰਤੀਆਂ, ਲੱਖਾਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ

ਅਨੀਸ਼ ਨੂੰ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦੇ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਜਵੀ ਸਾਥ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਕਰੀਬ 200 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਕਰੀਬ 30 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸਾਲ ਇੱਕ ਲੱਖ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਕ ਮੈਨ, ਕੁਲੀ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸ਼ੀਅਨ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਹਨ।

ਇੱਕ ਲੱਖ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਕਰੀਬ ਦੋ ਕਰੋੜ 30 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ। ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਹੜ੍ਹ ਸਿਰਫ਼ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸਦੇ ਕੁਝ ਹੀ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ 1137 ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਲਈ ਦੋ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ। 

2015 ਵਿੱਚ ਯੂਪੀ ਸਕੱਤਰੇਤ 'ਚ ਕਲਰਕ ਦੇ 368 ਅਹੁਦਿਆਂ ਲਈ ਦੋ ਕਰੋੜ 30 ਲੱਖ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਆਈਆਂ ਸਨ। ਯਾਨਿ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਲਈ 6250 ਅਰਜ਼ੀਆਂ"!

ਇੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਰੋਕਣੀ ਪਈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲੈਣ 'ਚ 4 ਸਾਲ ਲੱਗ ਜਾਣੇ ਸੀ।

ਬਹੁਤੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਬਥੇਰੇ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਲੋਕ ਵੀ ਅਪਲਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਜਾਂ ਐਮਬੀਏ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਕਲਰਕ ਅਤੇ ਚਪੜਾਸੀ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਜਦਕਿ ਅਜਿਹੇ ਛੋਟੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡਾ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਹੋਣਾ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣਾ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਜਿਹੜੀਆਂ ਇੱਕ ਲੱਖ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਲਈ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਹੋਣਾ ਹੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਆਖ਼ਰ ਕੀ...