...ੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ 66 890.5 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਐਸਕੇ ਛਾਬੜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ''ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਚੱਲਣ-ਫਿਰਨ ਲਗਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਘਰੇਲੂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਈ ਵਾਰ ਬਾਹਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।''

ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸਰ

ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾਰਾਮ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਰੋਗ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਧੀਰੇਨ ਗੁਪਤਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:
ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਗਰਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਦੋਂ ਉਹ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

 ਮਾਂ ਜਦੋਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹਾਵ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪਾਰਟੀਕੁਲੇਟ ਮੈਟਰ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। 

ਇਹ ਐਨੇ ਪਤਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁਝ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨਾਲ ਚਿਪਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਘੁਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਲੇਸੇਂਟਾ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਲੇਸੇਂਟਾ ਗਰਭ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।''

ਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਤੋਂ ਬਚਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਬੱਚਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ

''ਇਹ ਪਾਰਟੀਕੁਲੇਟ ਮੈਟਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਕਣ ਪਲੇਸੇਂਟਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੋਜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੈਰਕੁਦਰਤੀ ਚੀਜ਼ ਪਲੇਸੇਂਟਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਬਲੱਡ ਸੈੱਲ ਵੱਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

 ਉੱਥੇ ਜਮਾਵਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਤੱਕ ਖ਼ੂਨ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਖ਼ੂਨ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਖ਼ੂਨ ਘੱਟ ਪਹੁੰਚਣ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਰੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰੀਰਕ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਅਪਾਹਿਜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

 ਉਸਦਾ ਦਿਮਾਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਦੋਂ ਪਲੇਸੇਂਟਾ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ੂਨ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਮੈਚਿਓਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਿਲਵਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਡਾਕਟਰ ਚਾਂਦਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦਾ ਭਾਰ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਸਥਮਾ ਜਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਸਬੰਧੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਛਾਬੜਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਸਮੱਸਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਹੋਰਨਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ। 

ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਬਚਾਅ

ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)