ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਕੁੱਲ 5,743 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। 

ਇਸੇ ਸਾਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (ਆਰਬੀਆਈ) ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 2018-2019 ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਕੁੱਲ 6,801 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। 

ਘੋਟਾਲਿਆਂ ਦੇ ਇਹ ਮਾਮਲੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਹਨ ਜੋ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ 71, 543.93 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਘੋਟਾਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਲਏ ਕਰਜ਼ੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹਨ।

ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਨੀ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2017-18 ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਕੁੱਲ 5,916 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ 41,167.04 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਹਰ ਸਾਲ ਵਧ ਹੀ ਰਹੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਆਪਕ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ, ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਰਬੀਆਈ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਮਾ ਪੂੰਜੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ, ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਘੋਟਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਤਾਜ਼ਾ ਮਾਮਲਾ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ 'ਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

ਨਾਲ ਹੀ ਬੈਂਕਾਂ, ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਆਡਿਟਰਜ਼, ਕਰੈਡਿਟ ਰੇਟਿੰਗ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸੰਸਥਾ ਆਰਬੀਆਈ ਉੱਪਰ ਵੀ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਹੈ।

ਆਰਬੀਆਈ ਅਨੁਸਾਰ ਘੋਟਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ- ''ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂਅਲ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਹਿਤ ਰੱਖੇ ਗਏ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ, ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੌਰਾਨ ਅਸਥਾਈ ਰੂਪ ਨਾਲ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ ਕੰਮ।''

ਆਰਬੀਆਈ ਨੋਟ ਛਾਪਣ ਤੋਂ ਅਲਾਵਾ ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?

ਕੁੱਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ 90 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 2013-14 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਅਖ਼ੀਰ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ... \n\nਉਪਰੋਕਤ ਲੇਖ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸਿਰਲੇਖ ਦਿਓ।
ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ 95 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਿਉਂ ਹੋਈ