ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨੇ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਲਿਤ ਕਿਉਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਉੱਤਰੇ?

'ਜਦੋਂ ਦਲਿਤਾਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਨੇ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਜੜਾਂ ਪਾਈਆਂ'

ਇੰਦਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਚੱਡਾ ਨੇ ਕੀਤੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ

ਕੋਰੇਗਾਂਓ ਭੀਮਾ ਦੀ ਜੰਗੀ ਯਾਦਗਾਰ

ਡਾ. ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੈਰੋਕਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਕੋਰੇਗਾਂਓ ਭੀਮਾ ਦੀ ਜੰਗੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਦਲਿਤ ਨੇਤਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜ ਦੀ ਇਸ ਜਿੱਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 1 ਜਨਵਰੀ 1818 ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਈਸਟ ਇੰਡਿਆ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਟੁਕੜੀ 'ਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਹਾਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਅਛੂਤ ਵੀ ਮੰਨਦਾ ਸੀ। 

ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਪੇਸ਼ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਮਨ ਖਿਲਫ਼ ਜਿੱਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। 1927 ਵਿੱਚ ਡਾ. ਬੀ. ਆਰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਵੀ ਇਸ ਜੰਗੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ। 

ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਸਾਲ ਲੜਾਈ ਦੀ ਦੋ ਸੌਵੀਂ ਸਾਲ ਗਿਰ੍ਹਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੌਕਾ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਭੀਮਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਭੀੜ ਇੱਕਠੀ ਹੋਈ ਤਾਂ, ਜੰਗੀ ਯਾਦਗਾਰ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਕੋਰੇਗਾਂਓ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਫੁੱਟ ਪਈ।

ਪੱਥਰ ਮਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ, ਭੀੜ੍ਹ ਨੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। 

ਸਥਾਨਕ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਦਇਆਨੇਸ਼ਵਰ ਮੇਗੁਲੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤਾਂ ਹਾਲਾਤ ਬੇਕਾਬੂ ਸਨ। ਇਲਕੇ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਸਨ ਤੇ ਭੀੜ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਗਈ।"

ਕੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੀਤੀ ਬਦਲੀ?

ਪੁਣੇ ਦਿਹਾਤੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਐਸਪੀ ਸਵੇਜ ਹੱਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਦੋ ਸਮੂਹ ਆਹਮੋਂ-ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਤੇ ਪੱਥਰ ਮਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਭੀੜ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਣ ਲਈ ਲਾਠੀ ਚਾਰਜ ਕੀਤਾ ਤੇ ਅਥਰੂ ਗੈਸ ਵਰਤੀ ਤੇ ਹਾਲਾਤ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ। ਸਾਡੀ ਪੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਆਕਤੀ ਨੇ ਜਾਨ ਗੁਆ ਲਈ ਹੈ ਤੇ 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੁੱਛ ਗਿੱਛ ਕਰਨ ਲਈ ਫੜ੍ਹਿਆ ਹੈ।"

"ਹਾਲਾਤ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਤੇ ਸਮਾਗਮ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇ। ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮੋਬਾਈਲ ਨੈਟਵਰਕ ਸੁਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।"

ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਹੁਲ ਫਤੇਨਗਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ 10 ਲੱਖ ਦੇ ਮੁਆਵਜੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

ਮੁਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇਵੇੰਦਰ ਫਡਨਵੀਸ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂਇਕ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ 'ਤੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰ

ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਵਿਚਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਭਾਰਿਪ ਬਹੁਜਨ ਮਹਾਸੰਘ ਦੇ ਆਗੂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਛੱਤਰਪਤੀ ਸਮਭਾਜੀ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਬੰਦ ਕਾਰਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਹਨ। ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਦਲਿਤ ਜੱਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਪੁਣੇ ਦੇ ਕੋਰੇਗਾਂਓ ਭੀਮਾ ਦੀਆਂ ਪੱਥਰਬਾਜੀ ਤੇ ਅੱਗਜ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ 1 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਬੰਦ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।