ਭੋਲੂ ਪਹਿਲਵਾਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਇਸਦੀ ਕਦਰ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਕਲਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ

ਇਹ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਭਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਸਰਤ ਕਰਦੇ ਵੇਖਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭਲਵਾਨ ਸਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭੋਲੂ ਭਲਵਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ।

ਹਰ ਕੋਈ 'ਦਾਰੂਲ ਸਿਹਤ' ਨੂੰ 'ਭੋਲੂ ਦੇ ਅਖਾੜਾ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੇ ਸੀ। ਇਸ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਲਵਾਨ ਹਰ ਦਿਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕਰਦੇ ਵੇਖੇ ਗਏ। ਇਸ ਅਖਾੜੇ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਭੋਲੂ ਭਲਵਾਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਭੋਲੂ ਦਾ ਇਹ ਅਖਾੜਾ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜਵਾਨ ਬੌਡੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਅਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਕੁਝ ਕੁਸ਼ਤੀਆਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਰ ਫ਼ਰਕ ਸਿਰਫ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭੋਲੂ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁਣ ਇਥੇ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਇਸਦੀ ਕਦਰ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਕਲਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਰੁਸਤਮ ਜ਼ਮਾਂ ਭੋਲੂ ਪਹਿਲਵਾਨ

ਭੋਲੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ?

ਭੋਲੂ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੁਸੈਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ 'ਰੁਸਤਮ ਜ਼ਮਾਂ' ਭੋਲੂ ਪਹਿਲਵਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੀ ਸੀ।

1949 ਵਿਚ ਭੋਲੂ ਪਹਿਲਵਾਨ ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਪੋਲੋ ਗਰਾਉਂਡ ਵਿਚ ਯੂਨਸ ਭਲਵਾਨ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ 'ਰੁਸਤਮ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ' ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਖਵਾਜਾ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੋਲੂ ਭਲਵਾਨ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਖਿਤਾਬ ਭੇਂਟ ਕੀਤਾ।

1962 ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਯੂਬ ਖਾਨ ਨੇ ਭੋਲੂ ਭਲਵਾਨ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਮਈ 1967 ਵਿਚ ਭੋਲੂ ਭਲਵਾਨ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਵੈਂਬਲੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਚ ਐਂਗਲੋ-ਫ੍ਰੈਂਚ ਭਲਵਾਨ ਹੈਨਰੀ ਪੈਰੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਰੁਸਤਮ ਜ਼ਮਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਭੋਲੂ ਭਲਵਾਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਹੁਸੈਨ ਉਰਫ਼ ਹੱਸੋ ਭਲਵਾਨ , ਅਸਲਮ ਭਲਵਾਨ ਨ, ਅਕਰਮਭਲਵਾਨ , ਆਜ਼ਮ ਭਲਵਾਨ  ਅਤੇ ਮੁਅਜ਼ੱਮ ਉਰਫ਼ ਗੋਗਾ ਭਲਵਾਨ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਭਲਵਾਨ  ਭਰਾ ਹੁਣ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਹੇ।

ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਤੀਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿਚ ਭੋਲੂ ਭਲਵਾਨ ਦੇ ਬੇਟੇ ਨਾਸੀਰ ਭੋਲੂ ਅਤੇ ਅਸਲਮ ਭਲਵਾਨ  ਪੁੱਤਰ ਜ਼ੁਬੈਰ ਉਰਫ ਝਾਰਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ। ਨਾਸਿਰ ਭੋਲੂ ਘਰੇਲੂ ਕੁਸ਼ਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫ੍ਰੀ ਸਟਾਈਲ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਵੀ ਮਾਹਰ ਸੀ।

ਜ਼ੁਬੈਰ ਉਰਫ ਝਾਰਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਜਾਪਾਨੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਇਨੋਕੀ ਨਾਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਜੇਤੂ ਰਹੇ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਨੋਕੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਚਾਚੇ ਅਕਰਮ ਭਲਵਾਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਝਾਰਾ ਦੀ ਮੌਤ... \n\nਉਪਰੋਕਤ ਲੇਖ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸਿਰਲੇਖ ਦਿਓ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਭੋਲੂ ਭਲਵਾਨ ਜਿਸਦੇ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ ਗਈ ਸੀ