ਸਮੱਗਰੀ: ਇਹ ਹਮਲਾ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੋਏ ਰਸਾਇਣਕ ਹਮਲੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।

ਸੀਰੀਆ ਨੇ ਇਸ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਇਸ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਉਕਸਾਵੇ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਰੂਸ-ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਤਣਾਅ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਗਾ?

ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਤਾਕਤਵਾਰ ਮੁਲਕ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਦੋ ਧੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੇ ਹੋਏ ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਪਾਸੇ ਰੂਸ, ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜਰਮਨੀ, ਇਜ਼ਰਾਇਲ, ਕੈਨੇਡਾ, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਪਰ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਾਜ਼ਾ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ 'ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ।

ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕਰੀਬੀ ਸਬੰਧ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਗੁੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਕਿਸ ਪਾਸੇ ਖੜ੍ਹਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ।

ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਕਮਰ ਆਗ਼ਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਲਈ ਹਾਲਾਤ ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਬੇਹਦ ਪੁਰਾਣੇ ਸਬੰਧ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰੂਸ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਬੰਧ ਹਨ।'' 

''ਰੂਸ ਨੇ ਸਾਡਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਾਥ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਬੰਧ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਤੈਅ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਚਾਹੇਗਾ, ਯੂਐਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੇਗਾ।''

ਉਹ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਭਾਰਤ ਯੁੱਧ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਤੇਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਇਸਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੇਹਦ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਇਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹੇਗਾ ਕਿ ਉੱਥੇ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਧੇ। 85 ਲੱਖ ਭਾਰਤੀ ਉੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਪਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਚਾਹੇਗਾ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ ਹੀ ਮਸਲਾ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇ।''

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਚੁੱਪੀ ਨਾਲ ਕੀ ਮਿਲੇਗਾ?

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਐਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਇਰਾਕ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪੱਖ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ ਸੀ।

ਪਰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਿੱਛੇ ਜਾਈਏ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਰੱਖਿਆ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਸਰੀਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਭਾਰਤ ਨੇ ਬੀਤੇ 20 ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਚੀਨ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਰਣਨੀਤਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ...\nਪਿਛਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਖੇਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਅਮਰੀਕਾ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ।