ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦੇ ਚੋਣਵੇਂ ਕਲਾਮ ਨੂੰ 1992 ਵਿੱਚ 'ਸ਼ਰੀਂਹ ਦੇ ਫੁੱਲ' ਨਾਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ

ਵੰਡ ਦੇ ਜਬਰ ਹੇਠ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਏ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਹਿਜਰਤ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਏ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਏ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਦਸ ਸਾਲ ਸੀ।

ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਲਾਮ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਜਦ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਇਹ ਲਿਪੀ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ 'ਸੁਚੇਤ ਕਿਤਾਬ ਘਰ' ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪਣ ਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦੇ ਚੋਣਵੇਂ ਕਲਾਮ ਨੂੰ 1992 ਵਿੱਚ 'ਸਰੀਂਹ ਦੇ ਫੁੱਲ' ਨਾਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ। 

'ਸੁਚੇਤ ਕਿਤਾਬ ਘਰ' ਦੇ ਕਰਤਾ-ਧਰਤਾ ਮਕਸੂਦ ਸਾਕਿਬ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 'ਮਾਂ ਬੋਲੀ' ਨਾਮ ਦਾ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਰਸਾਲਾ ਛਾਪਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹਰ ਪਰਚੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਦੀਆਂ ਇੱਕ-ਦੋ ਨਜ਼ਮਾਂ ਛਪਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪਾਠਕ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖਦੇ ਸਨ। 

ਮਕਸੂਦ ਸਾਕਿਬ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਸ਼ਿਵ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਦੇਖ ਕੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ 'ਸ਼ਰੀਂਹ ਦੇ ਫੁੱਲ' ਛਾਪਣ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ।" 'ਸੁਚੇਤ ਕਿਤਾਬ ਘਰ' ਨੇ 'ਸ਼ਰੀਹ ਦੇ ਫੁੱਲ' ਦੀ ਦੂਜੀ ਜਿਲਦ 2014 ਵਿੱਚ ਛਾਪੀ।

ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ 'ਫਿਕਸ਼ਨ ਹਾਉਸ' ਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਕੁੱਲ ਕਲਾਮ ਨੂੰ 'ਕੁਲੀਯਾਤਿ-ਸ਼ਿਵ' ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਛਾਪਿਆ। 

ਜ਼ਹੂਰ ਅਹਿਮਦ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਅਦਬੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇਖ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਇੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਨੌਜਵਾਨ ਕੌਣ ਹੈ?

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਕਰਤਾ-ਧਰਤਾ ਜ਼ਹੂਰ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕਲਾਮ ਛਾਪਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਕਬਾਲ ਕੈਸਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਦਬੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਡਾ. ਆਸਿਫ ਫਾਰੂਕੀ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 

ਜ਼ਹੂਰ ਅਹਿਮਦ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਡਾ. ਆਸਿਫ ਫਾਰੂਕੀ ਦਿੱਲੀ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਦਬੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇਖ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਇੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਨੌਜਵਾਨ ਕੌਣ ਹੈ?

ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ ਹੈ ਪਰ ਭਰੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਤੁਰ ਗਿਆ। 

ਡਾ. ਆਸਿਫ ਫਾਰੂਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਬਹੁਤ ਮੁਤਾਸਿਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜ਼ਹੂਰ ਅਹਿਮਦ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕਲਾਮ ਛਾਪਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਜ਼ਹੂਰ ਅਹਿਮਦ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਇਕਬਾਲ ਕੈਸਰ ਨੇ 'ਕੁਲੀਯਾਤਿ-ਸ਼ਿਵ' ਛਾਪਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।"

'ਫਿਕਸ਼ਨ ਹਾਉਸ' ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ 'ਕੁਲੀਯਾਤਿ-ਸ਼ਿਵ' ਦੀ ਦੂਜੀ ਜਿਲਦ ਛਾਪੀ। ਇਸੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਦਾਰੇ 'ਸਾਂਝ' ਨੇ ਵੀ 'ਕਲਾਮਿ-ਸ਼ਿਵ'...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:
ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜੋ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ।