... ਕਲੀਨਿਕਲ ਫਾਰਮਾਕੋਲੋਜੀ ਤੇ ਟੋਕਸੀਕੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਰਿਡਰ ਜੇਮਜ਼ ਕੋਲਸਨ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਖੁਦਖੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰ ਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਪੱਖ 'ਤੇ ਵੀ ਉਭਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਰਗਜ਼ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਅਸੀਮਿਤ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।"

"ਨਜ਼ਾਇਜ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਵਿਕਰੀ ਵੱਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਆਨਲਾਈਨ ਪੇਜ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਿਆ ਜਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੰਗ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਘੁਟਾਲਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:
ਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਦਸਾਂ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਕੁਝ ਦਿਨ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ। 

ਪਰ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੇ ਮੈਸੇਜ਼ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵੇਲਿਆਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ। 

ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਦੱਸਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੇਰਵਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 

ਫੇਸਬੁੱਕ

ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਸਬੂਤਾਂ ਸਮੇਤ ਫੇਸਬੁੱਕ ਨੂੰ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। 

ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਪੇਜ ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਹਟਾਏ। ਪਰ ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਪੇਜ ਚਲਦੇ ਰਹੇ ਜਿੱਥੇ ਅਜਿਹਾ ਜ਼ਹਿਰ ਵੇਚਣ ਲਈ ਲਾਇਸੰਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।

ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਫੇਸਬੁੱਕ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਸਾਰੇ ਪੇਜ ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ।

ਫੇਸਬੁੱਕ ਵਲੋਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, "ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਕੋਈ ਵੀ ਪੇਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜਿਹੜੇ ਖੁਦਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।"

"ਬੀਬੀਸੀ ਵਲੋਂ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਪੇਜਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹਾਂ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਪੇਜ ਵੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।"

ਯੂਕੇ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਵਲੋਂ ਵੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗੀ। "ਪਰ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੂੰ ਸੁਰਖਿਅਤ ਰੱਖਣ।" 

ਪਰ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ 

ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੁਆਰਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੇਜਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਘੁਟਾਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਰੁੱਕੇ ਨਹੀਂ।

ਜ਼ਹਿਰ ਵੇਚਣ ਲਈ ਕਈ ਨਵੇਂ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੇਜ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣ ਗਏ। 

ਜੇਕ ਮੂਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘੁਟਾਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। 

"ਉਹ ਮੁੜ ਤੋਂ ਹੋਰ ਪੇਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੁਸੀਬਤ ਨਾਲ ਨੱਜਿਠਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਸੁਝਾਇਆ। 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਫੇਸਬੁੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੇਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਸ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਲੱਭ ਲੈਣ ਤਾਂ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਪੇਜਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।  

ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮਸਿਆ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਭਰੀ ਹੈ।

ਹਲਾਂਕਿ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਉਭਰਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੈਲਪਲਾਇਨ ਨੰਬਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।  

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)