ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵਸਣ ਅਤੇ ਉਜਾੜੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ\nਅਜਿਹਾ ਕੀ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੰਘਈ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੰਘਾਈ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ- 'ਫਰੋਮ ਪੁਲਿਸਮੈਨ ਟੂ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀਜ਼, ਸਿੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਇਨ ਗਲੋਬਲ ਸ਼ੰਘਾਈ'।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਹੜੇ 1884 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਸ਼ੰਘਾਈ ਪਹੁੰਚੇ, ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੰਘਾਈ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੰਘਾਈ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ।

ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀ

ਛਾਓ ਯਾਨ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਢਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਅੱਜ ਲੱਭਣ 'ਤੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੈ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਜਵਾਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜਨ ਸੰਖਿਆ ਦੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੰਘਾਈ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਬਾਰੇ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।

ਯਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ 1884 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚੇ ਨਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਦਾਦ 30 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੀ। ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿੱਖ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। 

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਲੋਕ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀ ਅਤੇ ਵਾਚਮੈਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਇਹ ਸਿੱਖ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਾਲ 1854 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸ਼ੰਘਾਈ ਮਿਉਂਨਸੀਪਲ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ।

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪੁਲਿਸਕਰਮੀ (1900 ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ)

ਛਾਓ ਯਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਤਨਖ਼ਾਹ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ।"

ਸ਼ੰਘਾਈ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਦੀ 'ਚ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਸੀ।

ਛਾਓ ਯਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਸ਼ੰਘਾਈ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਪੱਗ, ਲੰਬੀ ਦਾੜ੍ਹੀ, ਅਜੀਬ ਜਿਹੇ ਦਿਖਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਰਾਵੇ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਸਨ। ਉੱਧਰ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚੀਨੀ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸੀ।

ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਚੀਨ ਦੇ ਅਪਰਾਧੀ ਚੀਨੀ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੀਵੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਸਾਲ 1880 ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਫਰਾਂਸ ਵਰਗੇ ਦੇਸ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਲੂਜ਼ਾ ਪੁਲਿਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀ

ਇਹ ਦੌਰ ਪਹਿਲਾਂ ਓਪੀਅਮ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ...\n\ntl;dr:
ਕੰਮ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਏ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ 1884 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸ਼ੰਘਾਈ ਪਹੁੰਚੇ। ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਛਾਓ ਯਿਨ ਬੀਜਿੰਗ ਦੇ ਸ਼ਿੰਘੂਆ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਚੀਨ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।