ਸਮੱਗਰੀ: ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ’ਚ ਲਾਲੀ ਅਤੇ ਜਲਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ

ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਸਿਰ ਪੀੜ ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ ਹੈ

ਇਹ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲ ਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਬਹੁਤੇ ਮਾਪੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। 

ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਨਲਾਈਨ ਕਲਾਸਾਂ ਲੱਗਣ ਕਰਕੇ ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਲੈਪਟੌਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। 

ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।









ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਦੀ ਧੀ ਆਯੂਸ਼ੀ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ’ਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੈ।

ਆਨਲਾਈਨ ਕਲਾਸਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਯੂਸ਼ੀ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ ਤੱਕ ਲੈਪਟੌਪ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਬੈਠੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਯੂਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮੋਢੇ, ਪਿੱਠ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ।

ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਮੁਤਾਬਕ, ’’ਜਿਸ ਫੋਨ ਅਤੇ ਲੈਪਟੌਪ ਦੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਖੁਦ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਕਲਾਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਕੁਰਸੀ ’ਤੇ ਬੈਠਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੈੱਡ ਉੱਤੇ ਲੇਟ ਕੇ ਜਾਂ ਬੈਠ ਕੇ ਲੈਪਟੌਪ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।’’ 

ਕਲਾਸ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥੋੜ੍ਹਾ ਰਿਲੈਕਸ ਹੋਣ ਲਈ ਵੀ ਲੈਪਟੌਪ ’ਤੇ ਹੀ ਕੁਝ ਦੇਖਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਧੀ ਆਯੂਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਿੱਠ, ਮੋਢਿਆਂ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਥਕਾਨ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਰੂਟੀਨ ’ਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।’’

ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋਈ?

ਮਨੁੱਖੀ ਵਸੀਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ’ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ’’ਪ੍ਰਗਿਆਤਾ’’ ਨਾਮ ਤੋਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਇਸ ’ਚ ਆਨਲਾਈਨ ਕਲਾਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਪ੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ – ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ 30 ਮਿੰਟ ਦਾ ਸੈਸ਼ਨ

ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ 8ਵੀਂ – ਹਰ ਰੋਜ਼ 30 ਤੋਂ 45 ਮਿੰਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਲਾਸਾਂ

ਨੌਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ – ਹਰ ਰੋਜ਼ 30 ਤੋਂ 45 ਮਿੰਟ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕਲਾਸਾਂ

ਇਸ ’ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਫਿਜੀਕਲ ਐਕਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਲਾਹ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 

ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।

ਇਸ ’ਚ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈਣ, ਆਫ਼ਲਾਈਨ ਖੇਡ ਖੇਡਣ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ’ਚ ਕਲਾਸ ਲੈਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਕਰੀਨ ਟਾਈਮ ਵਧਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਹੁਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਆਉਣ ਨਾਲ ਇਸ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਰ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ।

ਅਜਿਹ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਕਰੀਨ ਟਾਈਮ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਕਲਾਸਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦੂਜੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਕਰੀਨ ਟਾਈਮ ਦਾ...\nਪਿਛਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਖੇਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਐਂਟੀ ਗਲੇਅਰ ਐਨਕ ਲੱਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?