... ਰਹੇ।''

''ਹਾਲਾਂਕਿ 1999 ਤੋਂ 2014 ਵਿਚਾਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾ ਕੇ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਕਰ ਲਈ ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੀ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਮਤਲਬ ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਅਜੇ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ।''

''ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਗੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਪਲਟਵਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਾਂਗੇ। ਰਾਫੇਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਡੀ ਪਹੁੰਚ 150 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।''

ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਤਤਕਾਲੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਮਨੋਹਰ ਪਰਿਕਰ

ਦੋ ਹੀ ਸਕੁਆਡਰਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਖਪ ਜਾਣਗੇ ਰਾਫੇਲ 

ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰ ਰਾਹੁਲ ਬੇਦੀ ਮੁਤਾਬਕ ਰਾਫੇਲ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧੇਗੀ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਬੇਦੀ ਦਾ ਮੰਨਣ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:
ਰ ਲਗਾ ਕੇ ਰਾਫੇਲ ਖਰੀਦਿਆ ਹੈ। ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਤਕਨੀਕ ਪੁਰਾਣੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਫੇਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਫਾਈਟਰ ਪਲੇਨ ਖਰੀਦਣੇ ਪੈਣ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: 

''ਇਹ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਤਾਕਤਵਰ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਡਰ 'ਤੇ ਹੀ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੰਕਾ ਵਧਾਏ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਗਾਹਕ ਡਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।''

ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਸ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਚੀਨ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਉਸ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਹਨ। 

ਰਾਫੇਲ ਤੋਂ ਡਰੇਗਾ ਚੀਨ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ?

ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਚੀਨ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ। ਜੇ 72 ਰਾਫੇਲ  ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਡਰਨਾ ਪੈਂਦਾ, ਪਰ 36 ਵਿੱਚ ਡਰ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ 2020 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ 190 ਫਾਈਟਰ ਪਲੇਨਜ਼ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। 

ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨੇਟ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਠ ਐਫ-6 ਫਾਈਟਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੌਦਾ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੱਤਵਾਦ ਖਿਲਾਫ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। 

ਅਜੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਕ ਹਾਲਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਰਾਫੇਲ ਵਰਗਾ ਸੌਦਾ ਕਰੇ। 

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)