ਸਿਰਲੇਖ: ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਸ ਕਾਰਨ ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੈ ਹਾਲ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n
'ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂਗੇ?'

ਪਿੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਮਾਮਲੇ ਆਏ ਹਨ। ਮੋਹਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਕਰਫ਼ਿਊ 23 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੀ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਸਾਰੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਉਸ ਦੁਕਾਨ ’ਤੇ ਵੀ ਤਾਲਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾਰਾਮ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਨੇੜਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰੇਸ਼ਮਾ ਵਾਸਤੇ ਸਾਰੇ ਬੂਹੇ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਰਚ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਬੀਤਿਆ... ਤੇ ਹੁਣ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦਾ। 

ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਢਿੱਲ ਮਿਲੀ ਹੈ ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬੰਦ ਹਨ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦੇ ਅਸਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ।

ਗੰਗਾਰਾਮ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਸਾਡੇ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕੋ ਰਸਤਾ ਬਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਯੂਪੀ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਉਨਾਓ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਈਏ। ਪਰ ਉੱਥੇ ਜਾਣ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਰੀਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।" 

ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਦੀ ਦਰਕਾਰ

ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸੈਂਕੜੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਤੇ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਜੇ ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਗੁਲਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ ਕਿ ਕਈ ਹੋਰ ਪਰਵਾਸੀ ਵੀ ਆਲ਼ੇ ਦੁਆਲੇ ਆ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। 

ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਚੈਨਲ ਤੋਂ ਹਾਂ ਤੇ ਬੱਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲੋਕਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਉੱਥੇ ਆਏ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਸਤੇ ਕਿੰਨੇ ਬੇਤਾਬ ਹਨ। ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਮਜਬੂਰ ਵੀ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਪੁੱਜਣ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਬੱਸਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ। 

ਹਰੀਪ੍ਰਸਾਦ - ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ

ਅਮੇਠੀ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਏ ਹਰੀਪ੍ਰਸਾਦ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਸ਼ਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਉਦਾਸ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਲੌਕਡਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੌਪਿੰਗ ਮਾਲ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ ਸੀ ਤੇ ਉੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ 35 ਸਾਲਾ ਹਰੀਪ੍ਰਸਾਦ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। 

ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਲ ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਖੁੱਲਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤੇ ਜਦੋਂ ਖੁਲ੍ਹੇ ਵੀ ਤਾਂ ਵੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤਾਂ ਠੰਢੇ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਨੌਕਰੀ ਵਾਪਸ ਮਿਲਣੀ ਵੀ ਸੌਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਬੱਸ ਇਹੀ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਰੋਟੀ ਤਾਂ ਮਿਲ ਹੀ ਜਾਏਗੀ। ਪਰ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਜਾਈਏ ਕਿਵੇਂ। ਜਿਹੜਾ ਮਾੜਾ ਮੋਟਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਖਾਣਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸੇ ’ਤੇ ਹੀ ਜਿੰਦਾ ਹਾਂ।" 

ਦਰਅਸਲ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਲੌਕਡਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਫਸੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ...