ਕੌਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਸ਼ਤੂਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼?\nਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਿਖੇ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਸਿਆਸੀ ਉਭਾਰ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਪੰਡਿਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਅਣਕਿਆਸੇ ਵਰਤਾਰੇ ਬਾਰੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੀ।

ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇਸ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਦੱਖਣੀ ਵਜ਼ੀਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਨਕੀਬੁੱਲ੍ਹਾ ਮਹਿਸੂਦ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਚੌਵੀ ਸਾਲਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜੰਗ ਮਾਰੇ ਕਬਾਈਲੀ ਖੇਤਰ ਦੱਖਣੀ ਵਜ਼ੀਰਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬਧਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਕਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਤਾਲਿਬਾਨਾਂ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। 

ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਮੰਗ ਰਹੇ ਇਸ ਕਬੀਲਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਕਾਰਗਰ ਆਵਾਜ਼ ਮੰਨੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਪਸ਼ਤੂਨ ਤਹਫ਼ੁਜ਼ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਸ਼ਤੂਨ ਰਾਖੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਲਹਿਰ ਵਜ਼ੀਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾਈਨਾਂ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲਹਿਰ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉੱਭਰਦੇ ਮਾਡਲ ਨਕੀਬੁੱਲ੍ਹਾ ਪਸ਼ਤੀਨ ਦੇ ਐਕਸਟਰਾ-ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ ਕਤਲ ਖਿਲਾਫ ਮੁਜਾਹਰੇ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੀਟੀਐੱਮ ਨੇ ਇੱਕ ਰੋਸ ਰੈਲੀ ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਪਸ਼ਤੂਨਖੁਆ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢੀ। ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰੈਸ ਕਲੱਬ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਧਰਨਾ ਦਿੱਤਾ।

ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਨੇ ਜ਼ਾਹਿਰਾ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਮੁਜਾਹਰੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਸ਼ਤੂਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਸੁਨੇਹਾ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਜਾਹਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। 

ਸਮੁੱਚੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਪਸ਼ਤੂਨ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਕਬੀਲਾਈ ਏਜੰਸੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਿਰਾਦਰੀ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ।

ਜਲਦੀ ਹੀ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਗੁਮਸ਼ੁਦਾ ਜੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਜੁੜਨ ਲੱਗੇ। ਪਸ਼ਤੀਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਬਾਈਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰਦਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਜੰਗ, ਤਣਾਅ, ਮਿਲਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ, ਡਰੋਣ ਹਮਲੇ, ਲੈਂਡ ਮਾਈਨਾਂ, ਕਰਫਿਊ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ ਹਮਲੇ ਝੱਲੇ ਸਨ।

ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਬਾਈਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ, ਬੇਵਿਸਾਹੀ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਝੱਲੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ...\n\ntl;dr:
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਸ਼ਤੂਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਆਗੂ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਪਸ਼ਤੂਨ ਹਨ।