ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ 6 ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੜਤਾਲ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਕੱਢੇ, ਸਰਕਾਰ ਝੁਕਾਈ\n90 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਇਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਲੀਬਾਗ ਨੇੜੇ ਚਾਰੀ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਹੜਤਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ

ਕਿਸਾਨ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟੇ ਹਨ। 

ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤਿੰਨੋਂ ਨਵੇਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਵਿਰੋਧ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ- ਇਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਰੁਖ ਹੈ। 

ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦੇ ਬਾਰੇ ਕਈ ਲੋਕ ਉਤਸੁਕ ਹਨ।

ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਏਗਾ ਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਹੜਤਾਲ ਦੇਖੀ ਸੀ ਜੋ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ। 

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਕਟਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਅਕਾਲ ਪੈ ਗਿਆ। 

ਪਰ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀ ਮੰਗ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹੇ। ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਦ੍ਰਿੜ ਹੜਤਾਲ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥਾਂ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਚਾਰੀ ਕਿਸਾਨੀ ਹੜਤਾਲ'ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੋਂਕਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 'ਖੋਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ' ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। 

ਇਹ ਹੜਤਾਲ ਲਗਭਗ 90 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਇਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਲੀਬਾਗ ਨੇੜੇ ਚਾਰੀ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਹੜਤਾਲ ਕਾਰਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆਈਆਂ। 

ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਡਾ. ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਹੜਤਾਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਹੜਤਾਲ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬੀਜ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਡਾ. ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਹੜਤਾਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਕਿਸਾਨੀ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਆਗੂ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਗੂ ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਇਸ ਹੜਤਾਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਝੁਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 

ਇਸੇ ਹੜਤਾਲ ਕਾਰਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਕਿਰਾਏਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਇਸ ਲੰਬੀ ਹੜਤਾਲ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ।

ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਖੋਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।

ਖੋਤੀ ਸਿਸਟਮ ਕੀ ਹੈ?

ਖੋਤ ਵੱਡੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਜਾਂ ਵਤਨਦਾਰ ਸਨ। ਪੇਸ਼ਵਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਖੋਤੀ, ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਰਤ ਵਤਨ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜ਼ਮੀਨ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। 

ਇੱਕ ਖੋਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਮਾਲੀਆ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣਾ ਸੀ।

ਉਹ ਪਿੰਡ ਜਿੱਥੇ ਖੋਤ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਖੋਤੀ ਪਿੰਡ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਡੇਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀਵਲ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੰਪਾਦਕ ਐੱਸਐੱਮ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਹੜਤਾਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਕਹਿੰਦੇ...\n\ntl;dr:
ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਠੰਡ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਤਾਪਮਾਨ 10 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਦੇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਹਨ।