ਸਿਲਾਜੀਤ ਕੀ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ\n"ਮੈਂ ਫੌਰਨ ਆਪਣੇ ਉਪਰ ਇੱਕ ਬਾਲਟੀ ਪਾਣੀ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਵੱਲ ਭੱਜਿਆ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਕ ਕੱਪ ਸ਼ਿਲਾਜੀਤ ਪੀ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। 4 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਈ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਥੱਪੜ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਅਜਿਹਾ ਦੁਬਾਰਾ ਨਾ ਕਰਨਾ।"

ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਹੁੰਜਾ ਘਾਟੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਅਲੀਆਬਾਦ ਦੇ ਵਾਸੀ ਕਰੀਮੁਦੀਨ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ 1980 ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਲਾਜੀਤ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ 'ਤੇ ਮਿਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਲਾਜੀਤ ਸੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

Video- ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ 'ਚ ਸਿਲਾਜੀਤ ਲੱਭਣ ਦੀ ਯਾਤਰਾ

ਸ਼ਿਲਾਜੀਤ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ?

ਸਿਲਾਜੀਤ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਕਰੀਮੁਦੀਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਲਾਜੀਤ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਧਾਤੂਆਂ ਅਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਘਟਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦਾ ਕੰਮ ਇੰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਨਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਮਾਨੀ ਲਗਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਰਸਤਿਆਂ ਤੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ ਕਰੀਮੁਦੀਨ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰ, ਸ਼ਿਲਾਜੀਤ ਲੱਭਣ ਲਈ ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਸ਼ਿਲਾਜੀਤ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦਿਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 

ਸਿਲਾਜੀਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਪੜਾਅ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਦੋ ਅਹਿਮ ਪੜਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। 

ਸਿਲਾਜੀਤ ਦੀ ਭਾਲ 

ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਲਾਜੀਤ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੂਈ ਕੰਢੇ ਨਾ ਆ ਜਾਣ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਾਂਗਾ। 

ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਵੀ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਰਾਕਾਪੋਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤਾਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਰਾਕਾਪੋਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੁੰਜਾ ਘਾਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। 

ਹੁੰਜਾ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਸਿਲਾਜੀਤ ਲੱਭਣ ਅਤੇ ਕੱਢਣ ਲਈ ਤਜ਼ਰਬੇਕਾਰ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਚੱਪੇ-ਚੱਪੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। 

ਗਾਜ਼ੀ ਕਰੀਮ ਜੋ ਇਹ ਕੰਮ ਪਿਛਲੇ 15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸ਼ਿਲਾਜੀਤ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਈ-ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"

"ਫਿਰ ਇਹੀ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਖ਼ਾਸ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ...\n\ntl;dr:
"ਇਹ 1985 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਿਲਾਜੀਤ ਆਖ਼ਿਰ ਕੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਕੱਪ ਪੀ ਕੇ ਤਾਂ ਦੇਖਾਂ। ਖ਼ੈਰ ਇੱਕ ਕੱਪ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪੀ ਲਿਆ ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਜਿਹੀ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।"