...ਆਲੂ, ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਇਡਲੀ''।

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਨਾ ਅਕਸਰ ਆਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਫ਼ਰੈਂਚ ਟੋਸਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਨਾਨੀ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗਈ ਹੁੰਦੀ। 

ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਬਿਰਿਆਨੀ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।

ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ

ਜਦੋਂ 2014 ਵਿੱਚ ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਇਕ ਵਕੀਲ ਡਗਲਜ਼ ਐਮਹੋਫਡ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਗਲ਼ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਹਾਰ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਪਤੀ ਨੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:
ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਣੈ ਦੇ ਕੰਮ ਸਨ।'' 

ਗੋਪਾਲਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1964 ਵਿੱਚ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ, ਉਸੇ ਸਾਲ ਕਮਲਾ ਹੈਰਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ।

ਹੈਰਿਸ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੋਵਾਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ-''ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਥੈਲੀ ਫ਼ਟ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ ਉਹ ਐਪਲ ਸਟਰੂਡਲ ਬਣਾ ਰਹੀ ਸੀ''। 

ਪਿੱਛੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੋਪਾਲਨ, ''ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਲੀ ਸੀ''।

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਾਨੀ ਕਦੀ ਵੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ, ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗਰਭ-ਨਿਰੋਧਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਨਾ ਪੀ ਵੀ ਗੋਪਾਲਨ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਮਬੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਅਤੇ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਵਸੇਬੇ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਸਨ। 

ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਰਤ ਫੇਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤਾ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ।

ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਦੋ ਭੈਣਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹਨ, ਜਿਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਟੈਲੀਫੋਨ ਕਾਲਾਂ, ਚਿੱਠੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਕੀਤੇ ਦੌਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਰਾਬਤੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ 2009 ਵਿੱਚ 70 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਵਸੀ। 

ਅਮਰੀਕੀ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸ਼ੇਕਰ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਆਗੂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ''ਤੂਫਾਨੀ'' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ''ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਹਨ, ਦੋਹਰੀ ਨਸਲ ਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਾਇਡਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋਣਗੇ, ਉਹ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟ ਹਨ।''

''ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਮਾਣ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਰਨ? ਇਹ ਨਵਾਂ ਯੁੱਗ ਆਉਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।''

''ਹੈਰਿਸ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹਿ ਕੇ ਪਲੀ, ਪਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਨਾਲ ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕਨ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਜੀਅ ਰਹੀ ਹੈ'', ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)