ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਬਾਈਕਾਟ ਦੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਹੁਣ ਦਖ਼ਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਖੌਤੀ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਖੌਤੀ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਾਈਕਾਟ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਚਾਅ ਵਿਚ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਕਦਮ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। 

ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਲਿਤ ਹਰ ਗੱਲ 'ਤੇ ਦਲਿਤ ਉਤਪੀੜਨ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਆਪਸੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ' ਦਲਿਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਨਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਪਿੰਡਵਾਸੀ ਜਿਓਤੀ ਨਾਇਕ

ਆਖ਼ਰ ਮਾਮਲਾ ਕੀ ਹੈ?

ਦਰਅਸਲ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਨਾਬਾਲਗ ਕੁੜੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦਾ ਫੁੱਲ ਤੋੜ ਲਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ-ਤਰੀਕਿਆਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਉਸ ਮਾਸੂਮ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਇਸ 'ਗੁਸਤਾਖ਼ੀ' ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਪੂਰੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ, ਉਸ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਉਸਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਬਿਰਾਦਰੀ ਦਾ ਜਿਉਣਾ ਮੁਹਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

6 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਡੇਂਕਾਨਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਟਿਓ-ਕਾਟੇਨੀ ਪਿੰਡ ਦੀ 14 ਸਾਲਾ ਦਲਿਤ ਕੁੜੀ ਸ਼ਰੂਤੀਸਮਿਤਾ ਨਾਇਕ ਦੇ ਉਸ 'ਅਪਰਾਧ' ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਰੇ 40 ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:
ਿਆਂ ਤੋਂ ਭੁਗਤ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪਿੰਡ ਦੇ 800 ਅਖੌਤੀ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਥਿਤੀ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਅਖੌਤੀ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਦਲਿਤ ਨਾਲ ਗੱਲ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਸਮਾਜਕ ਸੰਪਰਕ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਉਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਸ਼ਰੂਤੀਸਮਿਤਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਉਸ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਕੁੜੀਆਂ ਤਲਾਅ 'ਤੇ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉੱਥੋਂ ਵਾਪਸ ਪਰਤਦਿਆਂ ਮੈਂ ਇਕ ਫੁੱਲ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਲਿਆ। ਪਰ ਫਿਰ ਇਕ ਆਦਮੀ ਉਥੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕੀਤੀ।”

“ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਗਲਤੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਅਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੀ ਇਕ ਨਾ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਗਾਲਾਂ ਕੱਢੀਆਂ। ਅਸੀਂ ਰੌਂਦੇ ਹੋਏ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਏ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਤਲਾਬ ਵੱਲ ਰੁਖ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।"

ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਰੂਤੀਸਮਿਤਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਥਾਣੇ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਥੇ ਵੀ ਮਾਮਲਾ ਰਫ਼ਾ-ਦਫ਼ਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਥਾਣੇ ਵਿਚ ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਰਫ਼ਾ-ਦਫ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਅਖੌਤੀ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕੰਧ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਸ਼ਰੂਤੀਸਮਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਲਾਅ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਪਿੰਡ ਦੀ 52 ਸਾਲਾ ਔਰਤ ਸਖ਼ੀ ਨਾਇਕ ਨੇ ਉੱਥੇ ਜਾਣ ਦੀ 'ਗਲਤੀ' ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਅਖੌਤੀ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਕਦੇ ਤਲਾਅ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵੀ ਕਦੇ ਤਲਾਅ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਗਈ।

ਅਖੌਤੀ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਨੇ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਨ ਦੇਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਇਕ ਦਲਿਤ ਨੇ ਬਿਰਾਦਰੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਦੁਕਾਨ ਖੋਲ੍ਹੀ

ਹਰ ਦਲਿਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ 

ਸਿਰਫ ਸ਼ਰੂਤੀ ਅਤੇ ਸਖ਼ੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਦਲਿਤ ਦੀ ਅਪਮਾਨ ਅਤੇ ਬਦਨਾਮੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਕੋਈ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਨੌਜਵਾਨ, ਸਰਵੇਸ਼ਵਰ ਨਾਇਕ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਅਖੌਤੀ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਨੇ ਸਾਡਾ ਪੂਰਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।”

“ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਸਾਮਾਨ ਨਹੀਂ ਵੇਚ ਰਹੇ। ਸਾਡਾ ਰਾਸ਼ਨ ਵੀ ਬੰਦ ਹੈ। 'ਜਨ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ' ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਲੋੜੀਂਦਾ ਸਮਾਨ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਪੰਜ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।”

“ਸਾਡੀ ਖੇਤੀ ਵੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਟਰੈਕਟਰ, ਟਰਾਲੀਆਂ ਆਦਿ ਵੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਤਲਾਅ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ 1000 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।"

ਸ਼ਰੂਤੀਸਮਿਤਾ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਬਾਅਦ...