ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਖਾਸੇ ਕਾਰਨ ਇਹ 'ਇੱਕ ਮੁਲਕ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ' ਦੀ ਸਕੀਮ ਸਿਰੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹ ਸਕੀ।

ਦੇਸ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ 'ਇੱਕ ਦੇਸ, ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ' ਬਾਰੇ ਵਿਵਾਦ ਇਸੇ ਕੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਹਾਊਡੀ ਮੋਦੀ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਬੋਲਣਾ ਵੀ  , ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਉਲਟ ਭੁਗਤਦਾ ਹੈ। 

ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਵੀ ਬਿਆਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਸੰਪਰਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਕਿਸੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਥੋਪਣ ਦੀ ਨਹੀਂ।

ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਤਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਗਾਇਕ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਮਾਂ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਮਾਸੀ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੜ੍ਹਕ ਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। 

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਬੰਦੇ ਦੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸੰਪਰਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ ਕਿਹਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਗੁਰਦਾਸ ਦੀ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ ਦਾ ਪਰਿਪੇਖ਼

ਗੁਰਦਾਸ ਦੀ ਜਿਸ ਇੰਟਰਵਿਊ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਉਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, 'ਮੈਂ  ਹਿੰਦੀ ਦੀ ਹੀ ਨਹੀ 'ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ' ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਮੁਲਕ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਤਾਂ ਹੋਣੀ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅਸਲ ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿਰੁੱਧ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਆਗੂਆਂ ਨੇ 'ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ, ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

ਅਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਇੱਕਜੁਟ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਾਤਮਾਂ ਗਾਂਧੀ ਨੇ, ਪ੍ਰਸਾਸ਼ਨਿਕ ਤੇ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਰਾਬਰੀ ਲਈ ਡਾ. ਭੀਮ ਰਾਓ ਅਬੰਦੇਕਰ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਲੇਖ ਰਾਹੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ( ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ ਤੇ ਮੁਸਲਿਮ) ਏਕੇ ਲਈ ਸਾਂਝੀ ਲਿੱਪੀ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ 'ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਕਰਿਪਟ ਦੇਵ ਨਾਗਰੀ ਤੇ ਫਾਰਸੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਾਂ 'ਚ ਗੁੱਸਾ 

" ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਬੋਲੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਂਝੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।" ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸਨ।

ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀ ਹਿੰਦ ਦਿਵਸ ਸਮਾਗਮ ਮੌਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪੁਰ ਜ਼ੋਰ ਯਤਨ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਕੀਤੇ ਸਨ।"

ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਗੈਰ-ਹਿੰਦੀ ਸੂਬਿਆਂ 'ਚ 'ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ' ਨੂੰ ਥੋਪੇ ਜਾਣ ਦੇ ਪੇਸ਼...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:
ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਦੇ ਮਤੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।