... ਮਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਤਿਲਾਵਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾਂ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਚਾਰਣ ਅਤੇ ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਗਲਤੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਵੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਰਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।'' 

ਸ਼ਹਿਰਯਾਰ ਖ਼ਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅੰਮਾ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਆਬਿਦਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਨੇਹ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਘੱਟ ਹੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। 

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਜਿਸ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਰਾਨ ਮੁਕੰਮਲ ਹਿਫ਼ਜ਼ (ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਯਾਦ) ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:
ਸੀ।  

ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਆਬਿਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ 5 ਮਾਰਚ, 1933 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੁਖ਼ਸਤੀ ਹੋਈ ਅਤੇ 29 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1934 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਬੇਟੇ ਸ਼ਹਿਰਯਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।  

ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਬਿਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਨਵਾਬ ਸਰਵਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨਾਲ ਭੋਪਾਲ ਆ ਗਈ, ਪਰ ਨਵਾਬ ਸਰਵਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਵਾਇਸਰਾਏ ਲਾਰਡ ਵਿਲਿੰਗਟਨ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਲੈਣ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀ, ਪਰ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਅਲੱਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨਵਾਬ ਸਰਵਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਰਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਕੋਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਆਬਿਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਹਸੀ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਹ ਭੋਪਾਲ ਤੋਂ ਸੌ ਮੀਲ ਦੂਰ ਕੋਰਵਾਈ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਇਕੱਲੀ ਚੱਲ ਪਈ। 

ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਜੇ ਉਹ ਕੋਰਵਾਈ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਰਿਵਾਲਵਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵੱਲ ਸੁੱਟੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, ''ਹਥਿਆਰ ਮੇਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਇਹ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।'' 

ਨਵਾਬ ਸਾਹਬ ਦੇ ਹੋਸ਼ ਉੱਡ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਜ਼ਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ''ਖ਼ੁਦਾ ਦੇ ਲਈ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਓ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਜਤਾਵਾਂਗਾ।'' 

ਆਬਿਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਵਾਲਵਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਕੋਰਵਾਈ ਤੋਂ ਭੋਪਾਲ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਈ। 

ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਨਵਾਬ ਸਰਵਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਨਵਾਬ ਹਮੀਦੁੱਲਾਹ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਆਬਿਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਇਸ ਹਰਕਤ ਦੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।  

ਨਵਾਬ ਹਮੀਦੁੱਲਾਹ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਦੇ ਸਾਹਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਯਾਰ ਖ਼ਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਆਬਿਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹਿ ਗਏ। 

ਨਵਾਬ ਸਰਵਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਆਬਿਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਬਿਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਨਵਾਬ ਸਰਵਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਮਿਲਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚਿੱਠੀ ਪੱਤਰ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। 

ਦੋਵਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਦੁਬਾਰਾ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਨਵਾਬ ਸਰਵਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਨਵਾਸੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ਼ਹਿਰਯਾਰ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਬੇਟੇ ਨਾਲ ਤੈਅ ਹੋਇਆ। 

ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਔਰਤ 

ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਆਬਿਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਅਗਲੀ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰਯਾਰ...