ਨਈਮ ਹੈਦਰ ਨੂੰ 16 ਨਵੰਬਰ 2016 ਦੀ ਰਾਤ ਘਰੋਂ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ ਵਿਅਕਤੀਆ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਵਰਦੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। 16 ਨਵੰਬਰ 2016 ਦੀ ਉਸ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੈਦਰ ਕਦੇ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ।

ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਖੂਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਖਾਰਿਜ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਹੈਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਸ਼ੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੀਤੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 140 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸ਼ੀਆ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਇਬ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈਦਰ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸੀ। ਹੈਦਰ ਸਮੇਤ ਗਾਇਬ ਹੋਏ 25 ਲੋਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸੀ।

ਇੱਕੋ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ

ਹੈਦਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਦੇ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗਰਭਵਤੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਕਰਬਲਾ (ਇਰਾਕ) ਦੀ ਜ਼ਿਆਰਤ (ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾ) ਕਰਕੇ ਵਾਪਿਸ ਪਰਤੇ ਸਨ।

ਉਜ਼ਮਾ ਹੈਦਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਜ਼ਮਾ ਹੈਦਰ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ।

ਉਜ਼ਮਾ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਹਮੇ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:
ਸ਼ਾ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਘਰ ਕਦੋਂ ਪਰਤਣਗੇ?''

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿਵੇਂ ਹਨ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਾਨੂੰ ਇਹੀ ਦੱਸ ਦੇਣ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹਨ।''

'ਗਾਇਬ' ਹੋਏ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸ਼ੀਆ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼ੀਆ ਮੁੰਡਿਆਂ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ

ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ੀਆ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਿਲਕਦੀ ਹੋਈ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਸੂਚਨਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਗੁਪਤ ਮਿਲਸ਼ੀਆ ਸੰਗਠਨ 'ਜ਼ੈਨਬੀਊਨ ਬ੍ਰਿਗੇਡ' ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਸੀ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 1000 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸ਼ੀਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਬਣਿਆ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਸ਼ਰ ਅਲ ਅਸਦ ਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦਾ ਨਾਂ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹਮੰਦ ਦੀ ਦੋਹਤੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੀਆ ਫ਼ਿਰਕੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਤਿਕਾਰ ਹੈ।

ਜ਼ੈਨਬ ਬਿੰਤ ਅਲੀ ਦੀ ਮਜ਼ਾਰ ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਮਿਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦਾ ਮਕਸਦ ਮਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਵਰਗੇ ਸੁੰਨੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਕਹਿਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਸੀ। ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ੀਆ ਧਰਮ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ।

16 ਨਵੰਬਰ 2016 ਦੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੈਦਰ ਕਦੇ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ੈਨਬਿਊਨ ਨੇ ਅਲੇਪੋ ਸਮੇਤ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੜਾਈਆਂ ਲੜੀਆਂ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ, ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਬਲੈਕ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ 'ਗਾਇਬ' ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਜੁਰਮ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ 'ਸ਼ੀਆ ਲਾਪਤਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮਿਤੀ' ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਸ਼ਿਦ ਰਿਜ਼ਵੀ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਰਤੇ ਸੀ।

'ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਾ ਲੋਕਾਂ' ਦਾ ਮੁੱਦਾ

ਰਾਸ਼ਿਦ ਰਿਜ਼ਵੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ,''ਕੌਮੀ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਨੁਮਾਂਇੰਦੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਏ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।''

"ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ...