...- ਬਰਾਬਰ ਵੰਡਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ।

ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਤਿੰਨੇ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਾਇਆ ਸੀ। 

ਨਿਰਮੋਹੀ ਅਖਾੜੇ ਦੀ ਦਲੀਲ 

ਨਿਰਮੋਹੀ ਅਖਾੜੇ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੀ ਵਿਵਾਦਤ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਬਰ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੀਰ ਬਾਕੀ ਨੇ ਉਥੇ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦੇ ਬਣਾਏ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਬਣਾਈ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਸੀ।

ਨਿਰਮੋਹੀ ਅਖਾੜ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:
ਾ ਵਾਜਬ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਜੈਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ,  'ਨਿਰਮੋਹੀ ਅਖਾੜੇ ਪਿਛਲੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦਿਤ ਸਥਾਨ' ਤੇ ਰਾਮ ਲੱਲਾ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ'।

ਮੰਦਰ ਹੀ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ,ਵਿਵਾਦਿਤ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਨਿਰਮੋਹੀ ਅਖਾੜੇ ਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਵਾਦਤ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸਾਡਾ ਦਾਅਵਾ 1934 ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੁੰਨੀ ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ ਨੇ 1961 ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਿਤ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਰਮਾਇਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ

ਸੰਜੀਵ ਜੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਅਸੀਂ ਮੁਕੱਦਮਾ ਇਸ ਲਈ ਲੜ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਕਿ ਸਾਡੀ ਪੂਜਾ ਅਰਚਨਾਂ ਵਿਚ ਵਿਘਨ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਾਡਾ ਮਾਲਿਕਾਨਾ ਹੱਕ ਸਾਥੋਂ ਖੋਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਤੋਂ ਵਿਰਵੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸੁਸ਼ੀਲ ਜੈਨ ਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਧਿਰ ਦੇ ਦਆਵੇ ਨੂੰ ਵੀ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਵਿਵਾਦਤ ਮੂਰਤੀਆਂ 1949 ਵਿਚ ਰੱਖੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਵਿਵਾਦ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਘੜੀ ਹੈ।

ਅੰਦਰਨੀ ਅਹਾਤੇ ਉੱਤੇ ਸੁੰਨੀ ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਿਆਂ ਜੈਨ ਕਿਹਾ ਇਹ ਪੂਰਾ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਉਸ ਦੇ ਹੀ ਦਾਇਰੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸੁੰਨੀ ਬੋਰਡ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਜਤਾ ਸਕਦਾ।

ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਕੇ ਪਰਾਸਰਨ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਥੇ ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਿਸੇ ਦੂਜੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਨਮਾਜ਼ ਅਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। 

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੇ ਪਰਾਸਰਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ''ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਿਸੇ ਦੂਜੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਨਮਾਜ਼ ਅਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ 55-60 ਮਸਜਿਦਾਂ ਹਨ ਪਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਇਹ ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕਦੇ।''

ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਰੰਜਨ ਗੋਗੋਈ ਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜੀਵ ਧਵਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ, ''ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰਟ ਹਿੰਦੂ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਵਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਸੀਂ ਇਸ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਲਓ।''

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵਿਚੋਲਗੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਜ਼ਰੀਏ ਮਾਮਲਾ ਸੁਲਝਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਪਰ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਕਾਮ ਰਹੀ ਸੀ। 2010 ਵਿੱਚ ਅਯੁੱਧਿਆ 'ਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਖਿਲਾਫ਼ 14 ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। 

ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰਕ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ 6 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। 

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ...