ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ਹਿੰਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਹਿੰਗ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸਾਲੇਦਾਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਹਿੰਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਹਿੰਗ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਪਰ ਇਹ ਪਾਚਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਬੰਦ ਬਕਸੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਹਵਾ ਵੀ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਵੀ ਦੂਰ ਰਹੇ। 

ਇਹ ਹਿੰਗ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਚਰਚਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੰਗ ਦੇ ਬੂਟੇ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਸੀਐੱਸਆਈਆਰ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹਿੰਗ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

ਸੀਐੱਸਆਈਆਰਐੱਸ ਦੇ ਪਾਲਮਪੁਰ ਸਥਿਤ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਹਿਮਾਲਯਨ ਬਾਇਓਰਿਸੋਰਸ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਆਈਐੱਚਬੀਟੀ) ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਹਿੰਗ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਹਿਮਾਚਲ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਹੌਲ-ਸਪੀਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀਂਗ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੀਐੱਸਆਈਆਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਸ਼ੇਖਰ ਮਾਂਦੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹਿੰਗ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪਰ ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਗ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ? ਹਿੰਗ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਇੰਨੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?

ਹਿੰਗ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਮਹਿੰਗੀ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਗ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਪਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹਿੰਗ ਵਿੱਚੋਂ 40 ਫ਼ੀਸਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਾਰੀ ਹਿੰਗ ਈਰਾਨ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਦਰਾਮਦ (ਇੰਪੋਰਟ) ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਖਰੀਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਪਾਰੀ ਇਸ ਨੂੰ ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸਕਰ ਅਫ਼ਗਾਨੀ ਜਾਂ ਪਠਾਣੀ ਹਿੰਗ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਮੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੀਐੱਸਆਈਆਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਹਰ ਸਾਲ 1200 ਟਨ ਹਿੰਗ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ 600 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੀਂਗ ਦੀ ਖੇਤੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੀਂਗ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ। 

ਪਰ ਹੀਂਗ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਇੰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਹਿੰਗ ਇੰਨੀ ਮਹਿੰਗਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਹਿੰਗ ਦਾ ਬੂਟਾ ਗਾਜਰ ਅਤੇ ਮੂਲੀ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਘਲੇ ਹੋਏ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਠੰਡੇ, ਸੁੱਕੇ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦਾ ਹੈ।

ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਗ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 130 ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਪੰਜਾਬ, ਕਸ਼ਮੀਰ, ਲੱਦਾਖ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈਆਂ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:
ਤੇਜ਼ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਛੋਟੇ ਪੱਥਰ ਵਰਗੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਚੁਟਕੀ ਨਾਲ ਹੀ ਖਾਣੇ ਦਾ ਸਵਾਦ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਹਿੰਗ।