ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਤਿਓਹਾਰ ਲੋਹੜੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਨੇ ਮਨਾਉਣਾ ਕਿਉਂ ਛੱਡਿਆ?\nਸ਼ੁਮਾਇਲਾ ਜਾਫ਼ਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕਾਂ ਸਲੀਮ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਇਜਾਜ਼ ਨਾਲ

ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਰਿਵਾਜ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਸੀ।

ਕੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲੋਹੜੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ? 

ਕਿਉਂ ਹੈ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਲੋਹੜੀ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਨਾਇਕ? 

ਸੋਸ਼ਲ: ਅਦਾਕਾਰਾ ਨੀਰੂ ਬਾਜਵਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿਉਂ ਪਏ ਕੁਝ ਲੋਕ?

ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਂਝੇ ਸਨ

ਲੋਹੜੀ ਸੰਬੰਧੀ ਯਾਦਾਂ ਬਾਰੇ ਲੇਖਕ ਸਲੀਮ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਮੇਲੇ- ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਂਝੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਸਿੱਖ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।''

ਜਾਣੇ ਪਛਾਣੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ ਸਲੀਮ ਅਹਿਮਦ

"ਵੰਡ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸਾਂਝ ਖ਼ੂਨ-ਖਰਾਬੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ।''

ਸਲੀਮ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲੋਹੜੀ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਗੀਤ ਸੁਣਾਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਮੌਕੇ ਬੱਚੇ ਗੋਹੇ, ਲਕੜੀਆਂ, ਚੀਨੀ ਤੇ ਸ਼ੱਕਰ ਇੱਕਠੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਲੋਹੜੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ

ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸੁੰਦਰੀ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 15 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰੀ ਨੂੰ ਅਕਬਰ ਨੇ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਦੂਜੇ ਵਿਚਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨੇ ਸੁੰਦਰੀ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦੇਣ ਦੀ ਰਾਇ ਕੀਤੀ। ਸੁੰਦਰੀ ਦਾ ਪਿਉ ਇਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।

 ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਖੱਤਰੀ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਨਾਤਾ ਕਿਸੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਾਲ ਹੋਵੇ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਬਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਲੜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਉਸ ਕੋਲ ਮੁਗਲਾਂ ਤੋਂ ਰਾਖੀ ਲਈ ਗੁਹਾਰ ਲੈ ਕੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਕਸਰ ਹੀ ਮੁਗਲ ਹਮਲਾਵਰ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਕਿਉਂ ਹੈ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਲੋਹੜੀ ਦਾ ਨਾਇਕ? 

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲੋਹੜੀ ਦੀ ਰਵਾਇਤ

ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਇਜਾਜ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਾਦੀ ਲੋਹੜੀ ਮਨਾਉਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਰਵਾਇਤ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟ ਗਈ ਹੈ। 

ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਿਰਸੇ ਤੇ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਲੋਹੜੀ ਮਨਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਫਿਰ ਉਹ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। 

ਇਜਾਜ਼ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟ ਗਏ ਹਾਂ। ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਣਪੜ੍ਹ ਖਿਆਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਿਰਕਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਹੁਣ ਆਪਣੇ...\n\ntl;dr:
ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼ੁਮਾਇਲਾ ਜਾਫ਼ਰੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕਾਂ ਸਲੀਮ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਇਜਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।