...ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੈਮਡੈਸੇਵੀਅਰ ਡਰੱਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਰਿਪੋਰਟ ਆਈ ਸੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਸ ਡਰੱਗ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਸੀ।

ਕੋਵੈਕਸ ਫੈਸਿਲਿਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਸ 20 ਫੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਕਸੀਨੇਟ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਯਕੀਨੀ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰੀਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕ ਮੁਹੱਈਆ ਹੋਵੇ? 

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (CSIR) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:
ਧਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਮਾਂਡੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਿਫਾਇਤੀ ਹੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਵਕਤ ਹੈ।

ਔਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਵੈਕਸੀਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਸੀਈਓ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੇਜ਼ ਤਿੰਨ ਟ੍ਰਾਇਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਔਕਸਫੋਰਡ ਵੀ ਫੇਜ਼ ਤਿੰਨ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਅਜੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਤੋਂ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੀ ਕੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ?

ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਮਾਂਡੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਰੱਗ ਕੰਟਰੋਲਰ ਜਨਰਲ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਇਸ 'ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।”

“ਕਈ ਵਾਰ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦਿਖਾ ਕੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਪਯੋਗ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

"ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਲਿਮਟਿਡ ਟ੍ਰਾਇਲ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਚੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।” 

“ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ ਜਲਦੀ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਔਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਫੇਜ਼ ਤਿੰਨ ਦਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੇਜ਼ ਤਿੰਨ ਦਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੋਵੇਂ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੀ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।''

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਡਰ

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਕੋਵੈਕਸ (COVAX) ਫੈਸਿਲਿਟੀ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ 75 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ।

ਇਹ ਫਾਰਮੂਲਾ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ, ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਰਾਬਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨ ਮਿਲੇ। ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਨਾ ਰਹੇ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 75 ਦੇਸ਼ ਮਿਲ ਕੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਫੰਡ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਲਈ ਵੈਕਸੀਨ ਮਿਲੇ, ਬਲਕਿ 90 ਦੂਜੇ ਗਰੀਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਦੀ ਸਪਲਾਈ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਸਕੇ, ਇਸਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਫੰਡਿੰਗ ਦੇਣ।

ਕੋਵੈਕਸ ਫੈਸਿਲਿਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਸ 20 ਫੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਕਸੀਨੇਟ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ।

2021 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇਸ ਕੋਵੈਕਸ ਫੈਸਿਲਿਟੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਲ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।

15 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈੱਸ ਰਿਲੀਜ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੈੱਸ ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਤਹਿਤ ਐਸਟਰਾਜੇਨੇਕਾ...