ਲਾਮਿਆ ਰੱਬ ਨਵਾਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਬਾਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼ਰਮ ਹੈ।

ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਰੁਮੈਸ਼ਾ ਮੁਬਸਰ ਦਾ ਜਿਸ ਨੇ #BBCShe ਤਹਿਤ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼ੁਮਾਇਲਾ ਜਾਫ਼ਰੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।

ਰੁਮੈਸ਼ਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਇੰਨੇ ਖੁਸ਼ ਸਨ ਕਿ ਤੇਰੇ ਮਾਮਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਲੱਗ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਬੇਟੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਅੱਬਾ ਨੇ ਬੜੇ ਲਾਡਾਂ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

"ਸਮਾਜ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਧੀਆਂ ਦੇ ਜਨਮ 'ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।"

"ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਹਰਾਸਮੈਂਟ ਕੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਹਰਾਸਮੈਂਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਦ ਤੱਕ ਹਰਾਸਮੈਂਟ ਹੋਈ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਦੇਖਣਾ ਤੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਨਾ।"

ਫਿਰ ਰੁਮੈਸ਼ਾ ਮੁਬਸਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹਰਾਸ ਕੀਤਾ। ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ, ਮੈਂ ਰੇਪ ਤੋਂ ਬਚ ਗਈ।"

ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੀ ਕਈ ਅਫਸਰਾਂ ਨੇ ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਹੌਰ ਹੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

"ਮੈਂ ਨੱਸ ਕੇ ਆਪਣੀ ਅੰਮੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਮਾਮੂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਟੱਚ ਕੀਤਾ ਹੈ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਅੱਛਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਚੁੱਪ ਕਰ ਜਾ ਤੇਰਾ ਪਿਓ ਉਹਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।"

"ਉਦੋਂ ਮੈਂ ਡਰ ਗਈ ਤੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਮਝ ਰਹੀ ਹਾਂ ਪਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।"

"ਮੈਂ ਉਸ ਬੰਦੇ ਲਈ ਚਾਹਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹਾਂ, ਬਿਸਕੁਟ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਤਕਲੀਫ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਕੰਬ ਉਠਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੁੰਨੈਂ ਇਹੋ-ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਆਈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੀਡੀਆ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਬਾਡੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ਼ੂਅਲ ਹਰਾਸਮੈਂਟ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਹੀਂ ਬਣ ਰਹੇ।

"ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਹਾਲੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੀਡੀਆ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਬਾਡੀ ਇਸ ਨੂੰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦੇ ਰਹੀ।"

ਟੋਭਾ ਟੇਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਾਮਿਆ ਰੱਬ ਨਵਾਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਸਿਰਫ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜਾਂ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਔਰਤ ਦਾ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ 'ਤੇ ਹੱਕ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਉਰਦੂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੋਵੇ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਕੇ ਬੀਬੀਸੀ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

"ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਬਾਰੇ ਸੈਮੀਨਾਰ ਹੋਇਆ।... \n\nਉਪਰੋਕਤ ਲੇਖ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸਿਰਲੇਖ ਦਿਓ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ: ਸਿਗਰਟ ਲੜਕੇ ਦੇ ਫੇਫੜੇ, ਪਰ ਲੜਕੀ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਦੀ ਹੈ - ਕਾਲਜ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ