Nashangaa Mnyama yupi hupumua kutumia ngozi yake?

Unaweza kunipatia muktadha wa kujibu hili (kwa lugha sawa na swali langu)?
Mfumo wa upumuaji (kwa Kiingereza respiratory system) ni jumla ya viungo vyote mwilini vinavyohusika na upumuo. Kazi yake ni kupeleka oksijeni ndani ya sehemu zote za mwili na kuondoa dioksidi kabonia nje. 
Mfumo wa upumuaji wa binadamu na vetebrata wa nchi kavu
Binadamu pamoja na wanyama wa kundi la vetebrata wanaoishi kwenye nchi kavu na kupumua hewa wanachukua hatua tatu ya upumuaji:
Hatua ya kwanza katika kazi hii ni kuvuta hewa ndani ya mapafu.
Hatua ya pili ni kubadilishana kwa gesi kunakotokea katika mapafu wakati oksijeni ya hewa inaingia katika damu na kabonidayoksaidi inatolewa kutoka damu kuingia katika pumzi ya kutolewa.
Hatua ya tatu ni upumuaji wa ndani ya seli za mwili ambako oksijeni ya hewani inatumiwa.[1]
Sehemu za mfumo wa upumuaji ni pamoja na
pua
koromeo (ing. pharynx)
bomba la pumzi (ing. trachea)
mapafu na hasa mabomba ya hewa makubwa (ing. bronchi) na madogo (ing. bronchioles) ndani yao
viputo ya mapafu (ing. alvioli)
Baada ya kupitia puani au mdomoni, koromeo na bomba la pumzi hewa inaingia kwenye mapafu. Hewa inagawiwa kwenye mabomba makubwa ya hewa na kutoka hewa  kwenye mabomba madogo na madogo zaidi yanaoishia katika viputo vya mapafu. Viputo hivi huwa na ngozi nyembamba sana ambako gesi inaweza kuvuka na kuingia katika mishipa ya damu aina ya arteri inayopakana na viputo. Kila kiputo kinapakana na vena na arteri ndogo. Wakati huohuo gesi ya cabonidayoksaidi inapokelewa kutoka vena na kutoka kwenye mapafu kwa njia ya kutoa pumzi.
Mfumo wa upumuaji wa wanyama wa maji

Wanyama wengi wanaoishi ndani ya maji wanahitaji oksijeni pia wakitumia oksijeni iliyopo ndani ya maji. Hii ni tofauti kwa spishi chache za wanyama wa maji wenye mapafu, lakini wengi wanapokea oksijeni kupitia matamvua.
Oksijeni inayopatikana katika maji kutegemeana na halijoto
Hapa nafasi ya kudumisha uhai inategemea na halijoto ya maji. Maji baridi huwa na oksijeni zaidi ndani yake kuliko maji ya vuguvugu. Maana maji baridi yenye sentigredi 0 °C yanashika miligramu 14.6 za oksijeni ndani ya kila lita ya maji...