Je, unakumbuka tulipokuwa tunasoma https://sw.wikipedia.org/wiki/Q juzi? Ilianza kama document_plaintext[:100].. Je, unaweza kuiendeleza hadi herufi nyingine 1000?
mwandishi wa maneno ya Kiswahili isipokuwa kwa maneno ya kigeni. 
Hapo sauti yake huwa ni "k". Hutokea mara nyingi pamoja na "u" kama "Qu" kwa sauti za "ku", "kw" au "kv". Hutumiwa pia kwa sauti ya  ق (qaf) au "k ya shingoni" katika maneno ya Kiarabu kama vile "Qatar" yakiandikwa kwa alfabeti ya Kilatini.

Historia







Kifinisia QofKigiriki KoppaKietruski QKilatini Q
Asili ya Q ni alama ya Qof katika mwandiko wa Kifinisia. Hakuna uhakika kuhusu maana asilia ya alama hiyo lakini herufi zote za Kifinisia zilitokana na picha zilizorahisishwa. Ilitumiwa kwa sauti ya "k ya shingoni" jinsi ilivyo hadi leo katika qaf ya Kiarabu. 
Wagiriki wa Kale walipokea herufi za Wafinisia na kuziendeleza. Hawakuwa na sauti kama ile "qof" ya kifinisia. Awali waliita herufi hii "koppa" na kuitumia kwa sauti ya "k" kabla ya "o" na "u" lakini baadaye hawakuona faida tena ya kuwa na alama mbili kwa "k" ileile wakafuta koppa. 
Alfabeti ya Kigiriki ilitumiwa na Waetruski huko Italia wakati "koppa" bado iliku