Idriss Déby: Suitafahamu yaikabili Chad baada ya rais wake kufariki vitani\nChanzo cha kifo chake kinaashiria taaluma yake aliyoanza kama afisa wa kawaida na kujiimarisha kupitia mafunzo mafupi aliyopata katika chuo cha mafunzo ya ulinzi cha École de Guerre nchini Ufaransa.

Baadaye, alianzisha uasi wake mwenyewe, kumuondoa dikteta  Hissène Habré mwaka 1990.

Tangu wakati huo, ameongoza kwa mkono wa chuma.

Chad ilikuwa na misingi rasmi ya taifa lenye demokrasia ya vyama vingi. Lakini mamlaka halisi yalikuwa yanashikiliwa na utawala, na Déby hakuruhusu upinzani wa kisawa sawa katika miongo mitatu ya utawala wake.

Na mara kadhaa alikabiliwa na uasi, wakati mwingine akisaidiwa juhudi za kijeshi za mshirika wake Ufaransa- ambayo iliweka kambi yake kubwa ya kikanda katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena.

Idriss Déby (kushoto) aliingia madarakani mwaka 1990 akiongoza mapinduzi dhidi ya Hissène Habré

Mwezi Februari mwaka 2008 wanamgambo walikaribia kuvamia lango la makao ya rais.

Uasi huo, mara nyingi huchangiwa na mahasimu wa ndani ya ukoo wa Déby wa Zaghawa,  waliojitenga kusini mwa Libya- eneo lililo nje ya udhibiri wa serikali ya Tripoli.

Mara hii walijitenga zaidi na kufuka kusini ya mbali, kufika hadi eneo la Kanem, kaskazini mwa Ziwa Chad kilomita chache tu kutoka mji mkuu.

Ijapokuwa vikosi vya serikali kwa mara nyingine tena vilijitangazia ushindi, vimepoteza kamanda wao muhimu.

Kiungo mkuu wa kisiasa 

Kifo chake kimeacha pengo kubwa ambalo litakuwa vigumu kujaza.

Kwa kweli alikuwa na ubishi, na wakati mwingine alikuwa mkatili, Déby alikuwa mtu mashuhuri katika siasa za Afrika magharibi na kati.

Na ushawishi huo ulikuwa uendelee, kufuatia ushindi wake wa uchaguzi wa urais wa mwezi huu uliotabiriwa na wengi, akiwa na asilimia 79.3 ya kura. Uchaguzi huo ulisusiwa na baadhi ya wagombea huku wapinzani wakuu wakiondolewa katika kinyang'anyiro hicho katika hali ya kutatanisha.

Sasa mwana wa kiume wa Déby'aliye na umri wa miaka 37, Mahamat, kamanda wa ngazi ya juu na aliyekuwa mlinzi wa rais anaongoza utawala wa muda wa kijeshi  ambao umefunga mipaka  ya Chad na kusitisha utawala...\n\ntl;dr:
Kufariki kutokana na majeraha aliyoyapata akiogoza vita dhidi ya waasi waliokuwa wameteka eneo la kusini kupitia jangwa la Sahara kutoka apande wa Libya, kumethibitisha Rais Idriss Déby Itno alikuwa mwanajeshi mpambanaji hadi mwisho wake.