Sh335 bilioni zimepangiwa kutumiwa kaunti 47 katika mwaka wa kifedha wa 2019/2020

Pendekezo hili ambalo litakuwa mbinu ya tatu kutumika kugawa raslimali kwa kaunti nchi Kenya iwapo litapitishwa na Seneti, linachukua msimamo wa kuzingatia kufadhili sekta mahususi. Pendekezo hili ambalo sasa linaelekezwa kwa umma kutoa maoni yake kabla ya kupelekewa kwa  kwa bunge la seneti ili kujadiliwa.

Tofauti na mbinu zilizotumiwa hapo awali ambapo idadi ya watu, ukubwa wa kaunti, hali ya umaskini na usawa wa ugawaji, pendekezo la sasa ambalo ni la tatu tangu mwaka wa 2010, zaidi ya kuzingatia idadi ya watu, hali ya umaskini na ukubwa wa kaunti, linafungamanisha  vipengele vya ugawaji pesa na utoaji huduma. 

Kulingana na Tume ya kugawa Raslimali Nchini Kenya (CRA), mfumo huu utatumika katika kugawanya Sh335 bilioni ambazo zimepangiwa kaunti 47 katika mwaka wa kifedha wa 2019/2020.

Kwa mujibu wa katiba ya Kenya, utaratibu wa ugawaji fedha miongoni mwa kaunti 47 unafaa kuangaliwa upya kila baada y... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:
a miaka mitano ingawa ulidurusiwa miaka mitatu baada ya katiba ya Kenya ya mwaka wa 2010 ambayo ilileta mfumo wa kaunti nchini Kenya.

Katika pendekezo hilo, CRA imeeleza kuwa ingependa kugawa pesa miongoni mwa kaunti katika misingi ya mahitaji ya kila kaunti ili kuhakikisha usawa na haki, kuwasaidia maskini kuwafikia wengine waliopiga hatua, pamoja na kuzingatia matokeo ya matumizi na uwekezaji wa awali.

 "Fomula hii inapendekeza makadirio ya matumizi kulingana na huduma zilizogatuliwa. Ni tofauti na zile za awali, huku fomula inayopendekezwa sasa ikilenga kuupa uzito uhusiano uliopo kati ya majukumu ya kikatiba ya kaunti na pesa zinazotumwa kwa kaunti mbali mbali," mwenyekiti wa CRA Jane Jane Kiringai    alieleza jijini Nairobi kuhusu pendekezo hilo jipya.

Pendekezo ya CRA lilitayarishwa likiwa na nia ya kuboresha utoaji huduma, kuhakikisha maendeleo ya kuichumi na kuharakisha na kuzawadi usimamizi bora wa kifedha katika kaunti mbali mbali.

Itakumbukwa kwamba mkaguzi mkuu wa matumizi ya pesa za serikali nchini Kenya amekuwa akizishutumu kaunti kwa ufisadi na utumizi mbaya wa pesa za umma. Ripoti ya Tume ya Maadili na ufisadi nchini Kenya ya mwaka uliopita inaeleza kuwa utoaji tenda, uajiri, na huduma nyingine kwenye kaunti za Kenya unahusisha ufisadi wa kiwango cha juu.  

Kulingana na pendekezo jipya, utoaji huduma katika sekta ya afya imepewa uzito ama alama  asilimia 15. CRA ilijumuisha wagonjwa wasio na bima, wanaolazwa kwenye hospitali na wale wanaopokea huduma na kuondoka kama vigezo vya kufikia asilimia hii.

Katika sekta ya kilimo, tume ilifikia mahitaji ya matumizi kwa kuzingatia idadi ya jumla ya wakaazi ama familia kuhusiana na uhitaji wa ushauri wa huduma za kilimo na usalama wa chakula ili kufikia asilimia 10 inayopendekezwa. Pendekezo hili lina maana kuwa kila familia inatengewa shilingi 4.

Maji yamepewa uzito wa asilimia 3 kama huduma za miji. Majukumu mengine yote ya kaunti yamepewa asilimia 18. Kuhusiana na huduma nyingine na maendeleo sawia, CRA imependekeza barabara (aslimia 3), Ardhi...