Hezron Mogambi: Sababu za kuchomwa shule nchini Kenya\nIngawa sababu zinazohusishwa na visa hivi hazijabainishwa rasmi na uchunguzi wowote, ni bayana kuwa kuna maswala mengi ambayo yamechangia hali ya utata katika shule nyingi za sekondari nchini Kenya. 

Huku haya yakijiri, ni bayana kuwa kama ilivyotangaza serikali ya Kenya kupitia kwa wizara ya elimu, wazazi ndio watakaolipia gharama ya marekebisho na ujenzi wa uharibifu ulioshuhudiwa kwenye shule zenyewe. Hata hivyo, wizara ya elimu ya Kenya bado haijabaini dhamani ya mali iliyoharibiwa katika visa hivi vya moto shuleni.

Pia, katika hatua ambayo ni tofauti na ilivyokuwa awali, wanafunzi wanaolaumiwa kwa visa hivi vya moto katika shule mbali mbali wamefikishwa mbele ya mahakama mbali mbali kujibu mashtaka. Mwendesha mashtaka nchini Kenya, Noordin Haji, na mkurugenzi wa uchunguzi wa makosa ya jinai (DCI) George Kinoti wamemesema kuwa wanafunzi watakaopatikana na hatia  ya kuchoma shule zao watahukumiwa.

Wanafunzi husika mashakani

Tayari, wanafunzi wanne wa shule ya upili ya Kithimani HGM  kaunti ya Machakos wamehukumiwa mwaka mmoja jela kwa kushiriki katika kuichoma bweni ya shule hiyo.  Wanafunzi hao walidaiwa kuichoma bweni ya shule hiyo yenye dhamani ya Ksh.1.6 million mnamo 31, 2016.

Aidha, wanafunzi ambao wamerudi shuleni baada ya uchomaji  wa majengo katika shule zao mbali mbali wametakiwa kulipia uharibifu waliotekeleza. Wanafunzi wamekuwa wakitakiwa kulipa kati ya Sh1,000 and Sh5,000 ili kufanyia marekebisho sehemu za shule zilizoharibiwa. 

Zaidi ya haya, huku wakirejea shuleni mwao, wanafunzi wao hao wamejikuta wakilazimika kulala katika hali mbaya kwa kuwa shule nyingi zimeyageuza madarasa na kwingine, vyumba vya mankuli, kuwa mabweni ya muda. 

Shule nyingi zilizoathirika na uchomaji wa baadhi ya nyenzo zake sasa zinajikuta katika hali ngumu kwa sababu muhula huu wa masomo unamalizika  Agosti 3 na shule hizo zinahitaji pesa za kuweza kujenga upya baadhi ya mabweni ya kulala kabla ya muhula wa tatu utakaoanza mwanzo wa mwezi wa Septemba.  

Matayarisho duni ya mitihani ya kitaifa

Moja ya sababu...\n\ntl;dr:
Zaidi ya shule 50 zimekumbwa na visa vya moto kote nchini Kenya tangu mwaka wa 2018 kuanza - huku visa vingi vikihusishwa na wanafunzi wa shule husika. Ziaidi ya wanafunzi wapatao elfu 6,000 waliathirika kutokana na visa hivi shuleni nchini Kenya.