Kwa kuzingatia kichwa kilicho hapa chini na muhtasari wa makala, toa makala fupi au mwanzo wa makala marefu ili kuendana nayo. Kichwa: Chanjo ni nini, zinafanya kazi vipi na kwa nini baadhi wana mashaka nazo?\nMuhtasari: Chanjo zimesaidia kuokoa maisha mamilioni ya watu duniani kote katika kipindi cha miaka 100 iliyopita, zimekuwa ni hakikisho kwa makuzi salama ya watoto na afya bora kwa watu wazima.\nMakala (Isizidi herufi 500):
Hata hivyo, wataalamu wamebaini hali ya ongezeko la kukataa kutumia chanjo katika baadhi ya maeneo duniani. 

Shirirka la Afya Dunia (WHO) lipo katika tahadhari kubwa ya hali hiyo kiasi cha kuorodhesha ongezeko hilo kama moja ya mambo 10 yanayohatarisha afya ya ulimwengu kwa mwaka 2019. 

Chanjo ziligundulika vipi? 

Kabla ya uwepo wa chanjo, dunia ilikuwa si sehemu salama sana, na mamilioni ya watu walikuwa wakipoteza maisha kila mwaka kwa magonjwa ambayo sasa yanaweza kudhibitika. 

Wachina nd