Nashangaa Nani mwanzilishi wa Kanisa la Waorthodoksi?

Unaweza kunipatia muktadha wa kujibu hili (kwa lugha sawa na swali langu)?
Waorthodoksi ni Wakristo wanaofuata mapokeo ya Mitume wa Yesu jinsi yalivyostawi kihistoria katika Ukristo wa Mashariki upande wa mashariki wa Dola la Roma iliyoitwa pia Bizanti na nje ya mipaka yake. Leo hii ni nchi za Ulaya ya Mashariki pamoja na nchi za Mashariki ya Kati ulipoenea baadaye dini ya Uislamu.
Jina
Kanisa la Orthodoksi ni jina linalotumika hasa kumaanisha Kanisa la Kikristo linalokubali mamlaka ya kiroho ya mitaguso saba ya kiekumeni tu. Leo, hasa kwa sababu ya uhamiaji, Kanisa la Orthodoksi lipo katika dunia nzima, likijumuisha watu milioni 200 hivi, lakini bado lina idadi kubwa ya waumini katika Ulaya ya Mashariki.
Jina hilo ("Orthodoksi") lina asili ya Kigiriki likitokana na maneno όρθος ("orthos", yaani "nyofu", "sahihi") na δόξα ("doksa", yaani "rai", "fundisho") yaani "wenye fundisho sahihi".
Jina hilo lilitungwa ili kutofautisha Wakristo waliofuata mafundisho rasmi ya imani yaliyotolewa na Mitaguso ya kiekumene dhidi ya mikondo mingine ya wakati ule.
Kwa namna ya pekee jina hilo lilitumika upande wa mashariki, hivi kwamba lilipotokea farakano la mwaka 1054, likabaki kama jina maalumu la makanisa yenye ushirika na Patriarki wa Konstantinopoli (leo Istanbul katika Uturuki).
Muundo
Makanisa ya kujitegemea ya Kiorthodoksi yanayotambuliwa na wote ni kama yafuatayo:
Upatriarki wa Konstantinopoli
Upatriarki wa Aleksandria
Upatriarki wa Antiokia
Upatriarki wa Yerusalemu
Upatriarki wa Moscow na Urusi
Upatriarki wa Peć na Serbia
Upatriarki wa Romania
Upatriarki wa Bulgaria
Upatriarki wa Georgia
Kanisa la Kiorthodoksi la Kipro
Kanisa la Kiorthodoksi la Ugiriki
Kanisa la Kiorthodoksi la Poland
Kanisa la Kiorthodoksi la Albania
Kanisa la Kiorthodoksi la Ucheki na Slovakia
Makanisa mengine yaliyojitenga na hayo hayajakubalika.
Uhusiano na Waorthodoksi wa Mashariki na Wakatoliki wa Mashariki
Hivi karibuni hata makanisa mengine ya mashariki yamechagua kujiita hivyo, ingawa yanaendelea kutofautiana kuhusu maazimio kadhaa ya mitaguso mikuu iliyokubaliwa na Wakristo walio wengi. Leo hii wanatofautisha...