Kichwa: Kifafa: Ugonjwa wa ajabu wa Afrika Mashariki\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n
Watu wenye dalili za kifafa mara nyingi huungua na kupta majeraha mengine kutokana na kuanguka wanapopika ama kuangukia vitu vingine vya kuumiza

 Wameweza kuishi eneo hilo lililojitenga kwa miaka mingi , na kuendelea na maisha yao ya ukimya ambayo  na kujitenga na kwa kiwango kikubwa  kutotambuliwa maeneo mengine ya dunia 

Lakini mambo yalibadilika pale daktari mmoja raia wa Norway alipowasili kwenye eneo lao mwaka 1959. 

 Warembo wazusha mshangao bungeni Uganda

Louise Jilek-Aall alikuwa na umri wa miaka 28 tu, alipowasili huko baada ya kuhitimu shule ya mafunzo ya matibabuna kuamua kuanzisha kliniki kwenye eneo hilo. 

Lakini mara tu baada ya kuanza kazi yake alibaini kitu fulani cha ajabu ambacho hakukitarajia.

Karibu kila siku, watoto wadogo wenye umri wa hadi miaka miwili walianza kufika kwenye ofisi yake wakiwa na majeraha makubwa ya kuungua.

Katika tukio moja, mtoto mmoja wa kike aliletwa hospitalini ameungua kiasi cha kutoweza kutambuliwa ; wengine wengi walikufa kutokana na majeraha.

Louise Jilek-Aall, pichani (kushoto) mwaka 2009, aliushughulikia sana ugonjwa kifafa

Mara kwa mara makovu yalikua na  utando wenye rangi ya waridi iliyopauka, iliyofunika eneo hilo la mwili miaka mingi kutokana na majeraha.

Na hali hii ilijitokeza hasa kwa vijana wadogo na ungedhani kuwa walipata ajali tofauti. 

Hatimaye Uingereza yawaruhusu wazazi kumpa mtoto bangi kama tiba

Wakati Jilek-Aall alipojaribu kubaini ni nini kilichowakuwa kinaendelea alikabiliwa na uoga na kutengwa. 

Hata ndugu wa watoto walikataa kabisa kuelezea hali hiyo ya kutisha. 

Hatimae  Jilek-Aall  alibaini kwamba wagonjwa wake walikuwa na ugonjwa waliouita kifafa - neno la Kiswahili linalomaanisha ''kifo kidogo'' -  unaowawafanya waanguke.

 Wakati mwingine huwafanya waanguke ardhini wanapokuwa wanapika chakula chao. Wakati mwingine huanguka ndani ya mto.

Ugonjwa wa kifafa wakati mmoja ulifikiriwa kuwa unasababishwa na minyoo aina ya kupe inayosababisha upofu

Jambo jingine lla kushangaza ni kwamba watoto hao hao pia walidumaa, kutokuwa...