Tranh chấp đã kéo dài từ lâu và bất chấp nhiều cuộc đàm phán, đến nay vẫn chưa cho thấy lối ra.

Ngày 19-4 năm nay, một con tàu Việt Nam đã chở 100 khách du lịch ra Trường Sa dựa trên lý do đây là "hoạt động dân sự bình thường của Việt Nam trên lãnh thổ Việt Nam."

Cuối tháng 8, công ty Bay dịch vụ hàng không - thuộc Vietnam Airlines - ngỏ lời họ muốn xin phép mở đường bay đến đảo Trường Sa.

Trong khi đó, hôm qua, Philippines và Trung Quốc đã đồng ý tiến hành khảo sát dầu khí chung tại khu vực biển Nam Trung Hoa (hay biển Đông).

Hiện chưa rõ khu vực được nói có nằm trong vòng tranh chấp với các nước khác hay không.

Những động thái mới của các nước liên quan liệu có ngụ ý rằng các chính phủ đã nghĩ đến những bước cờ mới nhằm giành lợi thế cho mình?

Trong số mới nhất của tờ Far Eastern Economic Review (FEER), ra ngày 9-9, bài xã luận của báo này đã dành để phân tích kế hoạch c ... Tiếp tục bài viết cho tối đa 4000 ký tự khác:
ủa Việt Nam quanh Trường Sa.

Theo FEER, tất cả các động thái vừa qua của Việt Nam là có chủ đích nghiêm túc và có vẻ nhắm tới một phán quyết có lợi từ tòa án quốc tế (World Court) ở Hague.

Thực thi quyền quản lýNăm 2002, tòa án quốc tế đã xử cho Malaysia chiến thắng Indonesia và được giữ chủ quyền đảo Ligitan và Sipadan ở biển Celebes.

Lý do của tòa là Malaysia, cùng với người tiền nhiệm Anh quốc từng chiếm nước này làm thuộc địa, đã thực thi quyền lực một thời gian dài tại các đảo này.

Trong số các bằng chứng tác động đến tòa là một đạo luật năm 1917 về việc thu hoạch trứng rùa, việc cấp phép đánh cá trong khu vực và thành lập sân chim trên đảo Sipadan năm 1933. Tức là đối với tòa quốc tế, "điều quan trọng là có sự quản lý liên tục - chứ không phải là các tuyên bố về việc phát hiện, hay gắn bó lịch sử và các khía cạnh địa lý."

Theo bài xã luận của FEER, kế hoạch của Việt Nam có vẻ là thiết lập một sự quản lý chặt chẽ tại lãnh thổ tranh chấp - nghĩa là có bằng chứng về việc thực thi quyền lực liên tục và thật sự tại khu vực tranh chấp.

Tuy nhiên, trong trường hợp Malaysia, sự quản lý tại đây có lịch sử đến 88 năm.

Vậy những nước như Việt Nam sẽ muốn thực thi hành động quản lý càng sớm càng tốt trên từng đảo riêng biệt để chiếm phần hơn trong lý lẽ.

Nhìn từ góc độ này, việc Hà Nội tổ chức du lịch, hay kế hoạch xây dựng sân bay vào cuối năm nay đều nhằm phục vụ nhu cầu này.

Hai điểm chú ýNhững hành động như vậy, theo FEER, có thể đánh động các nước tranh chấp khác làm những cử chỉ tương tự để chứng minh mình cũng có sự kiểm soát thực tế tại biển Nam Trung Hoa.

Nhưng nếu các nước sẵn sàng chấp nhận một phán quyết từ tòa quốc tế, họ phải nhớ hai điều:

Quá trình kiểm soát các hòn đảo phải diễn ra trong thời gian...