Lý Tống ra trước tòa ở Thái Lan vào tháng 9/2006

Chưa có dịp gặp hay tiếp xúc, nhưng thỉnh thoảng tôi vẫn được nghe hoặc đọc về những hành động phi thường bất chấp nguy hiểm của Lý Tống, và tin anh an toàn trở về. 

Lý Tống lúc ấy được xem là huyền thoại của một anh hùng thời thế, báo chí Mỹ ví anh như một "James Bond" Việt Nam, thật không có gì oai bằng.

Vào khoảng tháng 11/2000, tôi nghe tin Lý Tống áp chế một máy bay dân sự Thái Lan, bay qua Việt Nam thả 50.000 truyền đơn trên bầu trời Saigon để vận động nhân dân nổi dậy trong lúc Tổng thống Bill Clinton đang thăm viếng Việt nam. 

Lúc đó không thể ngờ phi vụ này của Lý Tống đã khiến chúng tôi có dịp gặp nhau và liên quan đến nhau trong một thời gian khá dài.

Hữu duyên thiên lý?

Thả truyền đơn xong, bay về Thái Lan, Lý Tống bị chính quyền địa phương bắt sau khi đáp xuống một sân bay ở đây. Anh bị kết án gần 7 năm tù vì tội "không tặc." 

Nhà cầm quyền CSVN, trong khi đó, yêu cầu Thái Lan dẫn độ Lý Tống, một công dân Hoa kỳ ... Tiếp tục bài viết cho tối đa 4000 ký tự khác:
, về Việt Nam để xét xử, sau khi thụ xong án tại nước này. 

Lý Tống trong lúc được đưa ra tòa án hình sự tại Bangkok, Thái Lan, hôm 7/9/2006

Cộng đồng người Việt tại hải ngoại lúc đó phản ứng mạnh mẽ, lý luận rằng việc dẫn độ Lý Tống về Việt nam là một vụ án chính trị, anh sẽ không có công lý và sẽ bị nhà cầm quyền Việt Nam trả thù, trong khi đã gần hoàn tất án tù 7 năm tại Thái Lan.

Riêng tại San Jose, California, một số thân nhân và thân hữu của Lý Tống lập ra một Ủy ban Vận động hai Chính phủ Hoa Kỳ và Thái Lan không đáp lời yêu cầu giao anh cho Việt Nam. 

Vào mùa Hè năm 2005, Đại diện của Ủy ban Phát huy Tinh thần Lý Tống liên lạc với văn phòng tôi tại Costa Mesa, yêu cầu giúp đỡ anh. 

Với tư cách là Dân biểu tiểu bang California, cũng là dân cử Mỹ gốc Việt có tiếng nói cao cấp nhất tại Hoa Kỳ lúc ấy, nên dù không hẳn đồng ý với hành động thể hiện chính trị của Lý Tống, sau nhiều cân nhắc, tôi cuối cùng đã đồng ý vận động can thiệp cho anh. 

Là một thành viên của cộng đồng tị nạn cộng sản, lương tâm và trách nhiệm không cho phép tôi khước từ lời cầu cứu từ một công dân Mỹ gốc Việt, có cùng một thẻ căn cước quốc gia.  Hơn nữa, tôi xem việc can thiệp này như một việc làm có tính cách nhân đạo và vì tình đồng hương với nhau.

Mặt khác, về lãnh vực chính trị trong dòng chính Hoa Kỳ, tôi đắn đo, cân nhắc rất nhiều về việc nên hay không liên hệ đến hồ sơ Lý Tống. Người dân Hoa Kỳ sẽ đặt câu hỏi tại sao một dân biểu Hoa Kỳ cấp tiểu bang lại đi vận động cho một tù nhân bị kết tội "không tặc" trên không phận quốc tế giữa Thái Lan - Việt Nam. 

Từ Hoa Thịnh Đốn đến Bangkok

Sau khi nhận lời giúp Lý Tống, tôi cùng với một phụ tá lập pháp, bay từ Nam California lên Hoa Thịnh Đốn để họp với nhiều viên chức Thái-Mỹ có ảnh hưởng đến hồ sơ của anh  như quyền Đại sứ Thái Lan, Chrachai Punkrasin, và các viên chức, Đệ nhất Tham Tán Anintita Vatcharasiritham, Phó phụ tá Bộ trưởng ngoại giao Hoa Kỳ, đặc trách vùng  Á châu Thái Bình Dương, ông Eric John (vài năm sau ông John được đề cử làm Đại sứ Hoa kỳ tại...