Đặc sản tiêu hạt nhưng lại không phải tiêu hạt của Tứ Xuyên \ n Ngồi trên vỉa hè đông đúc, trước mặt là những đĩa đồ ăn đặt quanh nồi lẩu sôi sùng sục với nước dùng cá và thịt thỏ xắt miếng nhỏ, tôi đang thưởng thức bữa ăn cay trong đêm đầu tiên đến thăm Thành Đô nóng ẩm, thủ phủ của tỉnh Tứ Xuyên miền tây nam Trung Quốc và là cái nôi của ẩm thực toàn vùng, nổi tiếng là cay bỏng miệng. 

Kỷ tử, thứ quả giúp người châu Á trẻ lâu, sống thọ

Đặc sản lẩu gà nhất định phải thử ở Hong Kong

Đậu hũ thối, đặc sản không thể bỏ qua của Đài Bắc

Những đĩa thức ăn trông như những đảo núi lửa, trong mỗi đĩa là đồ ăn ngập trong dầu cay, trên mặt nổi đầy toàn ớt, tỏi. 

Cay xé lưỡi, mặt đỏ bừng, tôi cảm thấy như bị kim châm và vị giác bắt đầu tê liệt. Người bồi bàn cười khúc khích khi thấy trán tôi đổ mồ hôi và đưa tôi chiếc khăn tay; rõ ràng anh ấy biết rằng vị thực khách này là người nước ngoài, vẫn chưa quen với phong vị địa phương. 

Ban đầu hơi lo lo, rồi cảm giác như điện giật đem lại chút giảm nhẹ độ cay. Hiệu ứng lạ lùng này nhờ vào một trong những loại gia vị cơ bản nhất trong ẩm thực đặc thù của vùng này: đó là loại tiêu Tứ Xuyên nhỏ như cực mạnh, là gia vị bản địa của Trung Quốc. 

Tên tiếng Anh của loại gia vị này, 'peppercorn' tức là 'tiêu hạt' đã khiến cho loại gia vị này bị hiểu nhầm, vì nó thực ra là vỏ quả khô thu hoạch từ một loại cây tần bì gai. 

Khi ta ăn ớt, chất capsaicin tạo ra cảm giác cay bỏng, mà trong tiếng Trung gọi là "là". Tiêu hạt Tứ Xuyên tạo ra triệu chứng khác thường, cay như kim châm, khiến cho môi, lưỡi ta như thể bị rung và hơi bị tê - gọi là "má". 

Cùng với nhau, bộ đôi cảm giác cay bỏng và tê từ hai loại gia vị được kết hợp thành từ để chỉ vị cay tê trong tiếng Trung, vị cay tê "málà", một chuẩn mực của ẩm thực Tứ Xuyên khiến người ăn vã mồ hôi - và nhờ vậy cảm thấy mát dịu trong người, và khiến vùng khí hậu oi ả nơi đây dễ thở hơn. 

Tuy có tên là "tiêu hạt" nhưng tiêu Tứ Xuyên thực ra không phải hạt tiêu mà là vỏ của một loại quả khô

"Độ ẩm ở Tứ Xuyên có thể khiến bạn cảm thấy bơ phờ và khó chịu," Cheng Yi, chủ nhà hàng Ếch Trịnh Rộng Miệng... \ n \ ntl; dr:
Tôi không biết là nó sẽ như thế, cảm giác như điện giật trên đầu lưỡi, giống như khi ta liếm phải viên pin.