Phần ba và cũng là phần cuối này tiếp tục câu chuyện của năm 1968.

Trận Mậu Thân đem lại kết quả lẫn lộn. Lực lượng Việt Cộng chịu tổn thất nặng nề và không lật đổ được chế độ Sài Gòn. 





Nhưng chiến dịch đã có tác động lớn đến dư luận tại Mỹ vốn trước đó ủng hộ chiến tranh, và thuyết phục được nhiều viên chức Mỹ rằng họ không thể giành chiến thắng với một cái giá chấp nhận được. 

Nhà Trắng sau đó miễn cưỡng quyết định gia tăng nỗ lực để có đàm phán hòa bình.

Đột phá đầu tiên diễn ra vào đầu tháng Tư 1968, khi Hà Nội đồng ý mở thảo luận với các đại diện Mỹ nhằm tìm thỏa thuận cho việc Mỹ dừng ném bom vô điều kiện. Đây được xem là phương thức đem lại vòng đàm phán đầu tiên.

Quyết định của Hà Nội lập tức gây ra vấn đề với Trung Quốc, nước mà trong ba năm qua đã cảnh báo Hà Nội không được bỏ đi tuyên bố Bốn Điểm như tiền đề cần thiết trước khi tham gia đàm phán.

Trong cuộc gặp ông Phạm Văn Đồng trong tháng Tư, ông Chu Ân Lai chỉ trích VN vì muốn có sự ngừng đánh bom tạm thời. Ông gọi điều này sẽ khiến lực lượng cách mạng ở miền Nam mất đi chủ động.

Ông Đồng phản bác lại là Hà Nội chỉ muốn dùng ngoại giao để vận động dư luận thế giới chống lại Mỹ và buộc Washington phải nhượng bộ.

Khi Chu nói Trung Quốc có nhiều kinh nghiệm giao thiệp với Mỹ hơn, ông Đồng nói lời cảm ơn nhưng cũng nói thêm “chúng tôi là người đang chiến đấu chống Mỹ và đánh bại họ.” Ông kết luận vì thế Hà Nội chịu trách nhiệm cho việc thực hiện các hoạt động ngoại giao và quân sự.

Đến mùa thu, TQ nhắc lại sự chỉ trích khi Hà Nội đồng ý mở thảo luận với Mỹ, Mặt trận dân tộc giải phóng và chính quyền Sài Gòn tại Paris.

Tuy vậy đến lúc này quan hệ Trung – Việt đã ngày càng căng thẳng. Các viên chức Bắc Việt nói thẳng ra là Hà Nội đã từng phạm... \ n \ n Hãy cho tôi một tiêu đề hay cho bài viết ở trên.
Phần ba: Khía cạnh ngoại giao trong chiến tranh VN