... h gác, theo đó một nhóm người bảo vệ thận trọng từng đứng ra canh giữ những ngôi làng Haida, cảnh báo cho già làng khi thấy có nguy cơ ảnh hưởng đến hòn đảo, ví dụ như có kẻ xâm nhập. Ngày nay, Người Canh gác vẫn đang canh giữ hòn đảo, nhưng họ còn là đại sứ văn hóa của người Haida, giúp cho du khách và người mới đến hiểu về Yah'guudang và sự kết nối mạnh mẽ giữa cư dân Haida với quần đảo. 

Một thập niên trước, Walter Russ có cơ hội cống hiến thời gian nghỉ hưu cho hòn đảo. Từ đó, ông đứng ra b ... Viết phần còn lại của bài viết:
anada. Từ đó, những hiệp định tiếp theo giữa các bộ tộc thổ dân địa phương và chính quyền tỉnh và chính quyền Canada đã bảo vệ thêm nhiều vùng đất của thổ dân và gia tăng quyền đánh cá, săn bắn và thực hành nghi lễ văn hóa truyền thống trên bờ và dưới biển cho các bộ tộc thổ dân. (Mô hình này đã được người dân ở các vùng khác ứng dụng như New Zealand, khi người Maori Waikto-Tainui bảo vệ sông Waikato của họ). 

Năm 2004, Khu Bảo tồn Công viên Quốc gia Gwaii Haanas và Khu vực Di sản Haida được đề cử là Di sản Thế giới Unesco. 

Cùng với khu vực di sản đã thiết lập SGang Gwaay, Công viên Quốc gia Gwaii Haanas và Khu vực Di sản Haida đã đạt sáu trong bảy tiêu chí để được vào danh sách. 

Nếu được nhận danh hiệu từ Unesco, Công viên Quốc gia Gwaii Haanas và Khu vực Di sản Haida sẽ trở thành một trong chưa tới 40 địa danh đạt được nhiều tiêu chí, bao gồm Vạn Lý Trường Thành ở Trung Quốc đạt 5 tiêu chí, Machu Picchu đạt 4 tiêu chí. 

Tuy nhiên, chỉ có ba khu vực khác như Rừng Tasmania ở Australia, Đỉnh Thái Sơn ở Trung Quốc, và Calakmul ở Mexico đạt được số tiêu chí tương đương như Gwaii Haanas. 

Nhưng người Haida có cảm xúc lẫn lộn về việc có thể đạt được vị thế di sản Unesco. Trong khi một số người muốn có được lợi tức từ du lịch, nhiều người khác lo ngại du khách sẽ đe dọa đến triết lý sống Yah'guudang  của hòn đảo. 

"Đây hoàn toàn là quan hệ tự nhiên với vùng đất và nó rất sâu sắc và lâu đời," ông Guujaaw nói. "Nó không nhất thiết là nơi mà bạn nhìn vào và nói 'ồ, chẳng phải nơi này rất đẹp sao'. Nhưng một du khách, một người ghé thăm có thể nói như vậy và chúng tôi [người Haida] nhìn vào nơi này theo cách sâu sắc và toàn vẹn hơn." 

Chia sẻ ý niệm "cách nhìn sâu sắc hơn" khi ngắm nhìn quang cảnh yên bình trên đảo là tất cả những gì mà Người Canh gác Haida đề cập đến. Những người còn nhớ đến Cuộc nổi dậy 1985 giờ đã truyền ngọn đuốc bảo vệ và tôn trọng Haida Gwaii cho thế hệ tương lai, dạy cộng đồng người trẻ như Kelsey Fitzgerald về lịch sử của người Haida và tầm quan trọng của việc tôn trọng hệ sinh thái...