... ánh, qua thực tiễn công tác, chúng tôi xin được đóng góp một số ý kiến suy nghĩ, như sau:

1. Xác định thẩm quyền giải quyết:

Việc khiếu nại “quyết định hành chánh” chủ yếu là tranh chấp về đất đai, tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất, xin lại nhà đất bị trưng dụng đã lâu, xem xét giá quy hoạch đền bù giải toả, tranh chấp về xây dựng trái phép, và xin xem xét lại các quyết định phạt vi phạm hành chánh…

Trong phạm vi hạn hẹp của bài viết, chúng tôi chỉ xin đề cập về tranh chấp đất đai. Theo q ... Viết phần còn lại của bài viết:
xây dựng nhà ở lúc xây dựng không có tranh chấp, nay ổn định đã lâu, thì được lưu cư và phải thanh toán lại tiền cho con cháu chủ cũ. 

-	Đất thổ mộ gia tộc (nghĩa địa), phải thuộc quyền quyết định chung của gia tộc, người có công giữ đất chỉ được hưởng định mức thổ cư 200 – 400 m2. Còn bao nhiêu thuộc về đất công, hoặc xem xét trả lại cho gia tộc. Nhiều nơi, người được thuê giữ mộ, bổng trở thành chủ đất, bán đất ông bà người ta “vô tư” “thoải mái” mà không có trách nhiệm bồi hoàn gì cho gia tộc, hoặc đóng góp thuế thu nhập gì cho Nhà nước.

-	Nếu đất quy hoạch giải toả do lợi ích chung: (như xây dựng đường xá, công viên nhà nước, bệnh viện nhà nước, trường học công) thì việc đền bù phải dựa trên “giá đất thị trường”.

-	 Nếu đất quy hoạch giải toả do phương án kinh doanh (công ty phát triển nhà, khu công nghiệp, khu vui chơi giải trí) thì việc đền bù phải dựa trên cơ sở “thương lượng và công bằng” (có tính giá đất thị trường, vốn đầu tư,  giá trị đất tăng do đầu tư, và phân chia lợi nhuận hợp lý cho người dân)

-	Nhà nước không xét lại việc xin lại các nhà đất trong quá trình thực hiện chính sách cải tạo Nhà đất nếu việc tịch thu trưng thu là đúng. Nhưng trong trường hợp trước đây, nếu có oan sai trong Cải tạo thì sao? Chẳng hạn sau Giải phóng, Nhà nước trưng dụng các lò gạch để đưa vào Công tư Hợp doanh, (các lò gạch tại tỉnh Tây Ninh, chủ xin lại đất nay đều trên 80 tuổi) và chỉ đền bù phần tài sản trên đất (các nhà cửa phương tiện sản xuất), thì nay phải xem xét công sức đóng góp giá trị đất cho con cháu chủ cũ. 

Trường hợp Nhà nước không có điều kiện khắc phục hậu quả, thì cho tổ chức điều tra kết luận vi phạm, buộc cá nhân cán bộ vi phạm có trách nhiệm “xin lỗi”, và “bồi thường thoả đáng” những thiệt hại mất mát về vật chất và tinh thần cho người dân, đã bị họ ban hành quyết định hành chánh xử lý oan sai.

3. Thực hiện bước hoà giải tại UBND Phường, xã, thị trấn:

Điều 135 Luật Đất đai quy định đối với các bên tranh chấp đất đai không hoà giải được, thì các đương sự phải gửi đơn đến UBND xã phường...