Hãy nghĩ tới những từ này: dân chủ, tự do, cải tổ. Ngày nay không một chính trị gia nào phát biểu mà thiếu những từ này.

Đó là những từ tạo ra cảm giác ấm áp cho người nghe và cũng là những từ chứa đựng khát vọng của những người nhà quê Uganda, người nông dân ở Campuchia, nhà thiết kế phần mềm máy tính tại California và thợ mỏ tại Ukraine.

Nhưng những từ này còn có nghĩa gì hơn thế nữa không? 

Những gì chúng ta muốn nói khi dùng từ dân chủ liệu có gần với những gì các học giả Hy lạp cổ đại suy nghĩ không khi họ lần đầu tiên sử dụng từ này?

Các học giả Hy lạp cổ đại, những người sử dụng từ ‘dân chủ’ đầu tiên hiểu ý nghĩa của từ này là mọi công dân đều cần tham gia vào quá trình gia quyết định, chứ không phải là chưa đầy một nửa trong số họ phải chọn ra đại diện để làm cái việc quyết định đó hộ họ.

Thế còn ‘tự do’ thì sao? Tự do khỏi cái gì và tự do được làm gì? Liệu tự do khỏi đói nghèo quan trọng hơn hay tự do ngôn luận quan trọng hơn?

Và tất nhiên, cả cái khái niệm rất tổng th ... Tiếp tục bài viết cho tối đa 4000 ký tự khác:
ể ‘cải tổ’ nữa. Thực ra nó là gì, hay nó chỉ có nghĩa là bất kỳ thay đổi nào mà chúng ta chấp nhận.

Cải tổ cũng giống như sắc đẹp, nó là ý kiến chủ quan của người sở hữu nó.

Nhà triết học thế kỷ 18 Jean-Jacques Rousseau đã từng viết: “Con người sinh ra vốn tự do nhưng lại bị xiềng khắp nơi.”

Những người sáng lập ra nước Mỹ, trong tuyên ngôn độc lập năm 1776 viết: “Mọi người sinh ra đều bình đẳng, đều được tạo hóa ban cho những quyền cụ thể trong đó có quyền sống, tự do và mưu cầu hạnh phúc.”

Xuất khẩu tự do

Tình yêu đối với tự do là nòng cốt của tất cả các bài thuyết trình chính trị. Vậy chúng ta tự do đến mức nào trong cái thế giới của thế kỷ 21 đầy phức tạp và đáng sợ này? Vậy dân chủ và tự do có phải là cùng một thứ hay không? 

Ai thực sự định đoạt lối sống của chúng ta – chúng ta có còn bị xiềng, hay giờ đây chúng ta tự do hơn trước để có thể hưởng những quyền không thể chuyển nhượng như quyền sống, tự do và mưu cầu hạnh phúc?



Nếu một số trong chúng ta hưởng nhiều tự do hơn những người khác, nếu tại một số nước chúng ta đã tháo bỏ được xiềng xích trong khi ở nơi khác vẫn chưa làm được điều đó, thì liệu những người tự do có thể đến tháo xiềng cho những người chưa được tự do hay không?

Trong kỷ nguyên toàn cầu hóa, tự do thương mại, liệu tự do có thể xuất khẩu như máy ảnh kỹ thuật số hay áo phông vải bông rẻ tiền hay không?

Tổng thống Mỹ Bush đã từng nói “Chính sách của Mỹ là ủng hộ sự phát triển của các phong trào và định chế dân chủ ở mọi quốc gia và văn hóa, với mục tiêu cuối cùng là chấm dứt bạo ngược trên thế giới của chúng ta.”

Nói cách khác, Mỹ sẽ khuyến khích dân chủ ra bên ngoài biên giới của mình, và lý do của việc này chỉ là sở thích của nước Mỹ mà thôi.

Ông Bush nói: “Sự tồn tại tự do trên đất nước chúng tôi ngày càng phụ thuộc vào sự thành công của tự do trên những đất nước khác.”

Nhìn chung, con người cùng khát vọng những thứ giống nhau, cho dù họ ở đâu đi chăng nữa. Họ muốn có một mái nhà che mưa, có thực phẩm để nuôi gia đình và một nền giáo dục để chăm sóc con mình.

Và nếu họ...