Hiện đang có rất nhiều việc phải làm nếu muốn bảo tồn đầy đủ các hiện vật khai quật từ thành cổ Thăng long. 

Đài BBC đã hỏi ông Chu Shiu Kee, đại diện của tổ chức Unesco tại Hà nội, vậy những thách thức mà VN đang phải đối diện là gì?

Chu Shiu Kee: Sau khi tới thăm địa điểm khai quật và nói chuyện với phó đoàn khảo cổ để nghe phía VN tường thuật lại công việc họ làm, chúng tôi hiện giờ đang chuẩn bị một bản tường trình để gửi về Trung tâm Di sản Thế giới của Unesco tại Paris. Tường trình này sẽ điểm qua tình hình khai quật tại hiện trường và các vấn đề mà VN đang gặp phải. Và chúng tôi đang yêu cầu Di sản Thế giới gửi chuyên gia sang VN để đánh giá tình hình, và đưa ra giải pháp.

Thế các vấn đề mà phía VN đang gặp phải theo ông là gì?

Chu Shiu Kee: Tôi cho rằng ít ra có ba hay bốn vấn đề mà VN đang gặp khó khăn. Thứ nhất là qui mô to lớn của địa  ... Tiếp tục bài viết cho tối đa 4000 ký tự khác:
điểm khai quật. Cạnh đó còn là chuyện tầng tầng, lớp lớp hiện vậy nằm chồng lên nhau, như vậy tương đối phức tạp.  Thứ nhì là chuyện bảo vệ, hay bảo quản cổ vật. Địa điểm khai quật theo tôi chưa thật đảm bảo về mặt an ninh, người dân vẫn có thể bước vào hiện trường tương đối dễ. Thứ ba là địa điểm khai quật có vẻ ở chỗ như tương đối ẩm thấp, và nó nằm gần mạch nước ngầm. Hiện giờ khí hậu có vẻ khô ráo, thế nhưng khi mùa mưa đến, thì nhân tố khí hậu sẽ trở thành tác nhân tàn phá lớn. Địa điểm khai quật sẽ bị ngập lụt. Và như vậy sẽ ảnh hưởng đến cổ vật.

Thế thưa ông điều lo lắng thứ tư?

Chu Shiu Kee: Thứ tư là chất lượng công tác khai quật. Tức là chúng ta phải cần có thêm các nhà chuyên môn để đảm bảo rằng cách thức mà chúng ta đào bới, phục hồi, hay bảo quản vật cổ được thực hiện một cách có chất lượng, theo tiêu chuẩn quốc tế. Trước những thách thức lớn như vậy tôi cho rằng chúng ta phải cần chuyên gia quốc tế trợ giúp.

Thế đề nghị của ông ra sao, có cách nào, hay mô hình nào giúp VN bảo tồn địa điểm này tốt nhất?

Chu Shiu Kee: Tôi thấy VN cũng có nhiều nhà chuyên môn giỏi trong lĩnh vực này, thế nhưng vẫn không đủ. Trong trường hợp này họ rất cần huấn nghệ để nâng cao năng lực đội ngũ chuyên gia, để sau đó thực hiện công việc tốt hơn. Và một thực tế khác nữa là địa điểm hiện giờ đang đào bới chỉ là một phần tương đối nhỏ của khu thành cổ, điều tôi đang miêu tả là phần cung điện cổ mà thôi.  Tôi thấy chắc chắn còn nhiều phần khác mà có thể chứa đựng những bí mật của đời xưa. Theo tôi có vẻ như những khu này nằm ngoài năng lực của đội ngũ khảo cổ của VN.    

Tôi biết là ông đã tới thăm địa điểm khai quật. Vậy tình hình các loại hiện vật như thế nào, chúng có được gìn giữ tốt không?

Chu Shiu Kee: Toán đào bới nói...