Tài liệu tóm tắt: Hiện tượng xem xét, đánh giá lại hàng loạt sự kiện lịch sử của thế kỷ 20 đã và đang diễn ra ở khắp các châu lục, kéo theo các vụ kiện tụng tốn kém và phức tạp.

Thiện ác, anh hùng và kẻ xấu

Câu hỏi nay là trách nhiệm cá nhân hay tập thể cho hành vi trong quá khứ, về điều đúng sai khi đánh giá một nhân vật chính trị. 

Người ta nói đến thời Saddam Hussein cầm quyền nhưng cũng nói đến vai trò của Mỹ khi giúp Saddam Hussein đánh lại Iran. 

Lúc ông Slobodan Milosevic bị đưa ra tòa án quốc tế, người ta không thể quên rằng với một không ít người Nam Tư hay Serbia, ông ta là anh hùng sa cơ lỡ vận chứ không phải tội phạm.

Rồi vụ xử Pinochet cho thấy hai nhóm người Chile biểu tình chống lại nhau, một nhóm ủng hộ ông Pinochet, nhóm kia lên án ông là kẻ sát nhân. 

Trong không khí đó, chúng tôi xin giới thiệu với quý vị cuốn sách của Jacek Zakowski, một nhà báo nổi tiếng ở Balan về đề tài này.

Bắt đầu từ Holocaust

Theo ông Jacek Zakowski, tất cả bắt đầu từ quá trình nhìn lại vụ Holocaust tức cuộc Diệt chủng người Do Thái ở châu Âu thời Thế Chiến Hai.

Nay nó không chỉ còn được nói đến ở Đức và Israel, mà cả ở Hoa Kỳ, Thụy Sỹ qua vụ đòi bồi thường cho con cháu các nạn nhân Do Thái từng ký gửi tiền và vàng ở các nhà băng Thụy Sỹ. 

Khoản tiền bồi thường nay lên tới hàng triệu đôla. Đó là chưa kể uy tín nước Thụy Sỹ bị sứt mẻ vì các ngân hàng nước này, dựa theo những điều luật của chính họ, đã ỉm đi hàng chục năm liền chuyện trả lại tiền cho gia đình những người bị Đức Quốc Xã giết chết trong các lò thiêu người. 

Từ đó, các vụ như người Do Thái bị thảm sát ở Jedwabne, Balan thời Thế Chiến Hai đột nhiên bùng lên với các cáo buộc và câu hỏi:-Ai là thủ phạm? 

Tại CH Czech cũng có vấn đề với những vụ trục xuất người Đức vùng Sudet. Đa số họ ủng... \ n Tóm tắt bằng ngôn ngữ giống như tài liệu:
Kể từ sau chiến tranh Lạnh, một loạt vấn đề tưởng như đã chìm vào quá khứ hoặc ngủ vùi trong các sách giáo khoa lịch sử nay bỗng bùng nổ trở lại.