Tổng Thống Đài Loan Thái Anh Văn trong một cuộc vận động tranh cử ngày 5/1/2020

Bà nói: "Tôi xin gửi lời cảm ơn đến tất cả các cử tri đã tham gia vào cuộc bầu cử hôm nay. Bất kể là bạn đã bỏ phiếu cho ai, thì qua việc tham gia vào cuộc bầu cử lần này, các bạn đã đưa các giá trị dân chủ vào trong thực tiễn. Qua mỗi kỳ bầu cử tổng thống, Đài Loan đã cho thế giới thấy cái cách mà chúng ta quý trọng đời sống tự do, dân chủ, và cách mà chúng ta trân quý quốc gia của mình biết bao …" (xem bài diễn văn trên YouTube) 

Đó chỉ là vài lời ngắn ngủi nhưng vô cùng đắt giá, đủ để nói lên phẩm cách của người dân lẫn đảo quốc Đài Loan. Và thật khó tin khi trước thập niên 1980, nơi này hãy còn bị cai trị bởi một chế độ "độc tài" theo đường lối chống cộng, hà khắc và vi phạm nhân quyền vào loại nhất thế giới. 

Lãnh đạo Đài Loan khi ấy, cố tổng thống Tưởng Kinh Quốc (1910 - 1988) vốn là người từng được Liên Xô đào tạo, mê sách vở của Trosky, cho nên đã quá thấu hiểu nghệ thuật cai trị theo kiểu "bàn tay sắt" để có thể áp dụng lên mười mấy triệu dân của hòn đảo (hiện là hơn 23 triệu). 

Nhưng mọi thứ đã thay đổi do sức ép từ phía Đại lục - dưới sự cai trị của Đảng Cộng sản và chưa bao giờ ngừng muốn thu hồi Đài Loan, bên cạnh sự thúc giục của phương Tây, nhất là từ Mỹ.

 Hiểu được dân chủ là chìa khóa để tồn tại, đích thân ông Tưởng đã bật đèn xanh cho một cuộc chuyển đổi ngoạn mục - dỡ bỏ thiết quân luật (1987), thả tù chính trị, cấm đàn áp, cho phép đối lập, tự do báo chí, … mở đường cho cuộc bầu cử tổng thống đầu tiên vào năm 1996. 

Từ đó đến nay, chỉ sau hơn 20 năm, bên cạnh sự thịnh vượng về kinh tế, Đài Loan thực sự đã trở thành một hình mẫu dân chủ đáng ngưỡng mộ ở châu Á, không hề thua kém phương Tây và được cả thế giới kính nể, bất chấp việc chỉ còn 14 nước duy trì quan hệ ngoại giao chính thức. Sở dĩ như vậy, đó là nhờ cả lãnh đạo lẫn người dân nơi đây đều biết tôn trọng và hành xử theo pháp luật - tức tinh thần "thượng tôn pháp luật". 

Tháng 3/2014, trong sự kiện "phong trào sinh viên Hoa Hướng Dương" (Sunflower... \ n \ n Hãy cho tôi một tiêu đề hay cho bài viết ở trên.
Phẩm cách Đài Loan, phẩm cách Việt Nam