Thời gian qua, trên mạng talawas ở Đức mà nhiều tin tức cho biết trong được 'cho vào' Việt Nam đã có các bài phân tích tình hình chính trị Việt Nam.

Bài của tác giả ký tên Hoằng Danh đăng ngày 19.03.2005 đã đưa ra một số luận điểm đáng chú ý nhân sự kiện một lá thư được nói là của cựu thủ tướng Võ Văn Kiệt đề nghị một loạt điều cải tổ chính ĐCSVN.

Tác giả Hoằng Danh đặt ra câu hỏi tại sao các nhân vật lãnh đạo của Việt Nam cứ sau khi nghỉ hưu rồi mới đưa ra các ý kiến đòi cải tổ bộ máy. 

Hoằng Danh đưa ra vấn đề như sau:

Tôi nghĩ rằng các vị lãnh đạo cao nhất, cả trước đây và hiện nay, và bộ máy thân tín bên cạnh họ vẫn là những người có lòng nhiệt thành. Biến động lịch sử và bối cảnh chính trị Việt Nam trong hơn thế kỷ qua vẫn còn cho phép định hình những nhà lãnh đạo mà sâu trong tâm khảm vẫn còn chỗ thật tâm cho công bằng và hạnh phúc trên đất nước này. Nhưng cũng chính bối cảnh lịch sử và chính  ... Tiếp tục bài viết cho tối đa 4000 ký tự khác:
trị như vậy đã là cái giới hạn nhiều khi không thể vượt qua cho các lãnh đạo này, khi còn đương chức, khiến họ không thể hoặc không dám nhận chân sự thật. Bối cảnh như vậy khiến họ vẫn canh cánh nỗi lòng trách nhiệm và lương tri chính trị của mình khi đã thôi chức. 

Tác giả gọi đây là 'một hiện tượng quái lạ' vì 'khi không còn tại nhiệm hoặc khi về hưu, những người từng có vai vế chính trị (hay vai vế khoa học, vai vế lý luận) mới có thể có những ý kiến nhìn thẳng vào sự thật - những sự thật rất hiển nhiên mà người bình thường khác thường không dám nói thẳng hay không có quyền nói thẳng'.

Hoằng Danh cũng cho rằng mọi cải tổ mà không có cải tổ chính trị thì sẽ không đi đến đâu, dù các kỳ đại hội có đưa ra bao nhiêu kế hoạch. 

Hoằng Danh nói hiện có một mâu thuẫn giữa 'khả năng tập trung tối cao về quyền lực và tính cách mạng ngôn từ, còn bên kia là sự bất lực trong việc điều khiển tính cách mạng thực tế'.

Tác giả đi đến nhận định rằng tính hình thức đã lên đến cao độ với hiện tượng ''Trung thành với chủ nghĩa xã hội là cái đầu tiên bảo đảm vị trí quyền lực và quyền lợi của nó, nên nó thật sự đã trở thành một công cụ thuần túy để vơ vét tối đa có thể được'.

Nhưng khác với nhiều quan điểm phê phán từ trên xuống dưới, Hoằng Danh nêu ra một cách nhìn rằng chính tầng lới trung gian mới là lực lượng điều khiển bộ máy: 

Trung ương dùng chủ nghĩa xã hội để như một công cụ tư tưởng giữ vững sự cai trị của mình, thì bên dưới cũng biết sử dụng nó như một công cụ thực tế để giữ vững hầu bao của họ. Trung ương tưởng rằng bằng sự ru ngủ của những mỹ từ xã hộI chủ nghĩa, mọi thứ đang trong vòng kiểm soát của mình, nhưng kỳ thực thì chính guồng máy bên dưới đang ru ngủ trung ương bởi sự trung thành cách mạng vốn được dùng làm vỏ bọc cho sự vơ vét hoàn toàn không thể kiểm soát được, cho mục đích duy trì đặc lợi đặc quyền trong đời sống vật chất và đời sống tinh thần của xã hội.

Dối trên lừa dưới?

Trong phần hai của bài viết, tác...