Thanh niên nam nữ ăn mặc những bộ đồ sặc sỡ, kỳ quái, đeo mặt nạ và nhảy theo tiếng nhạc vô cùng phấn khích phát ra từ những chiếc loa phóng thanh. Hoàn toàn là không khí  của một nước vùng biển Caribê.

Khó có thể ngờ rằng, ở một quốc gia Nam Mỹ xa châu Á hàng ngàn dặm này, một đặc khu hành chính – kinh tế của Pháp, lại có một cộng đồng người Hmong đang lặng lẽ sống bên cạnh những người dân bản xứ ồn ào. 

Cacao, làng của người Hmong

Thị trấn, hay đúng hơn là làng Cacao, vì số dân chỉ khoảng một ngàn người, trải trên sườn núi. Nhìn từ xa, các nhà gỗ mái tôn lấp ló trong sương mù và khói nương lan tỏa như chào đón khách mời tới xứ sở của người Hmong. 

Xuất xứ từ Trung Quốc, trong một vài thế kỷ người Hmong đã di dân tới sống ở nhiều quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, nhiều nhất là Lào, Miến Điện, Thái Lan và Việt Nam.

Tuy nhiên, 10 trong số 13 triệu người Hmong trên toàn cầu nay vẫn còn lại lưu vực sông Hoàng Hà, Trung Quốc. 



Người Hmong sống chủ yếu tại các vùng núi, với tập tục di canh di cư, làm nương rẫy và trồng cây thuốc phiện. Thuốc phiện, có thể nói là một trong những nguồn thu nhập chính của nhiều thế hệ người Hmong. 

Cụ Tou Fong Vang không nhớ mình sinh năm bao nhiêu, chỉ biết rằng năm nay cụ đã trên 80 tuổi và cụ sinh ra ở vùng Xiêng Khoảng của Lào. Suối thời trẻ, cụ và bao nhiêu người cùng trang lứa chỉ biết làm hai việc là nghề nông và đánh trận. 

Các bộ tộc Hmong thường xuyên gây chiến với nhau. Thời thế chiến thứ hai, khi người Pháp chiếm Đông Dương thì người Hmong đánh Pháp, nhưng sau lại quay sang giúp Pháp đánh Nhật. 

Và khi người Mỹ vào Đông Dương để đánh các lực lượng cộng sản thì người Hmong giúp người Mỹ đánh quân Bắc Việt và đồng minh của họ ở Lào. 

Lần đầu tiên người Mỹ tới thăm dò người Hmong ở Lào vào đầu... \ n \ n Hãy cho tôi một tiêu đề hay cho bài viết ở trên.
Con đường khổ ải