Bầu cử tháng 11: Bài toán đếm phiếu \ n Vấn đề còn lại là việc đếm phiếu vào tối thứ Ba. 

Bài toán bầu cử thực ra chỉ là những con toán cộng và toán trừ. Nhưng ai sẽ đắc cử tổng thống thì bài toán có thể không đơn giản như 2 với 2 là 4 vì Hoa Kỳ không có luật tổ chức bầu cử chung cho cả nước mà chỉ có luật lệ bầu cử của từng tiểu bang.

Rắc rối

Nếu theo công thức ai được nhiều phiếu phổ thông nhất sẽ thắng cử thì đã không có tổng thống George W. Bush, mà phải là tổng thống Al Gore vì trong kỳ bầu cử năm 2000, số phiếu cho Al Gore hơn số phiếu cho W. Bush khoảng nửa triệu. 



Ðây không phải là lần đầu tiên chuyện này xảy ra, trong kỳ bầu cử năm 1876, với Rutherford B. Hayes; và năm 1888 với Benjamin Harrison thắng cử với số phiếu phổ thông ít hơn đối thủ.



Theo Ðiều II, Khoản 1 của Hiến Pháp Hoa Kỳ thì kết quả bầu cử tổng thống dựa trên phiếu cử tri đoàn - hiện nay có tổng số 538 phiếu - vì thế ai được 270 phiếu thì thắng cử.



Ðiều khoản trên qui định mỗi tiểu bang có số đại biểu cử tri đoàn tương đương với số đại biểu tại quốc hội liên bang. 

Thí dụ bang California có 53 đại biểu hạ viện (cứ 500 nghìn dân thì có một đại biểu) và 2 nghị sĩ liên bang (mỗi bang đều có 2 nghị sĩ bất kể dân số cao thấp), thì số phiếu cử tri đoàn của California là 55. Bang Texas có 32 đại biểu hạ viện và 2 nghị sĩ, số đại biểu cử tri đoàn là 34.



Ðại biểu cử tri đoàn do các phân bộ đảng của từng tiểu bang lựa chọn và những người này không được là dân biểu, nghị sĩ hay nắm những chức vụ liên bang.



Sau ngày bầu cử tháng 11, vào ngày thứ Hai đầu tiên, sau ngày thứ Tư thứ nhì của tháng Mười Hai thì cử tri đoàn sẽ tập họp tại thủ phủ của từng tiểu bang để chọn tổng thống và phó tổng thống. Luật bầu cử cũng ấn định cử tri đoàn không được bầu cho tổng thống và phó tổng thống là người cùng một tiểu bang.

269 phiếu mỗi người?

Vì thế các ứng viên luôn luôn đến từ hai bang khác nhau. W. Bush từ Texas thì Cheney từ Wyoming, Kerry từ Massachussetts còn Edwards từ South Carolina. 

Sau đó kết quả sẽ được kiểm tra trong một phiên họp khoáng đại lưỡng viện quốc hội... \ n \ ntl; dr:
Cuộc vận động tranh cử tại Hoa Kỳ đã bước vào những giờ phút cuối cùng.