27 nghị sỹ thuộc đảng của chính vị thủ tướng đã bỏ đảng và đòi ông Miller từ chức. 

Nhìn chung, các nước EU đều yên tâm rằng đây không phải là một chuyện gây chấn động. Theo tờ Financial Times thì việc ông Miller ra đi ít có khả năng thay đổi hướng hội nhập châu Âu mà Ba Lan đã lựa chọn. 

Tuy nhiên, tại chính Ba Lan thì cách đánh giá lại khác. Có ý kiến cho rằng mô hình hoạt động của một đảng cánh tả gốc cộng sản là không còn phù hợp nữa. 

Nếu đúng như thế thì đây là một bước chuyển biến rất quan trọng về mặt lịch sử cho các quốc gia gốc cộng sản và cho cả phong trào các đảng mang xu hướng dân chủ xã hội (social democracy)ở châu âu và trên thế giới.

Thoát thai từ quá khứ

Người Ba Lan nay đặt câu hỏi về tương lai của liên minh cầm quyền SLD vốn là một tập hợp của các nhóm gốc cộng sản xung quanh đảng Xã hội Dân chủ Vì Nền Cộng  hòa Ba Lan, viết tắt là SdRP.

Bản thân SdRP chính là đảng Công nhân Thống nhất Ba Lan tức cộng sản tự cải tổ mà thành sau khi hệ thống chính trị ở nước này ... Tiếp tục bài viết cho tối đa 4000 ký tự khác:
đi vào quá trình dân chủ hóa theo mô hình đa nguyên chính trị đầu thập niên 1990. 



Một trong những người thiết kết cho sự chuyển đổi đó chính là đương kim tổng thống Aleksander Kwasniewski, vốn là một bộ trưởng trong chính phủ cộng sản trước đây. 

Aleksander Kwasniewski cùng các đồng sự nhận thấy không thể duy trì lý thuyết Mác Lênin trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh chấm dứt và Ba Lan cần phải hội nhập với châu âu. 

Họ đã bỏ các giáo điều cũ kỹ và thành lập ra SdRP, một đảng cánh tả mà sau chính thức tham gia khối các đảng theo đường lối xã hội của lục địa như Lao Động của Anh hay SPD của Đức.

Nhưng tuy đã dứt khoát về mặt lý luận, đảng ‘hậu cộng sản’ của Ba Lan vẫn có phương thức hoạt động không khác trước nhiều lắm.

Để giành phiếu, họ lập ra Liên minh Cánh tả Dân chủ SLD, một tập hợp nhiều phe nhóm gốc cộng sản với bộ phận cán bộ phần nhiều thuộc công đoàn OPZZ và các chi bộ gốc cộng sản ở cấp cơ sở. 

OPZZ chính là nghiệp đoàn của nhà nước đối đầu với Công đoàn Đoàn kết Solidarnosc của công nhân đi theo Giáo hội Công giáo và các nhóm trí thức dân chủ.

Về mặt kỹ thuật, quyết định liên minh của SLD là rất đúng. Vì chỉ một nghiệp đoàn có hàng triệu thành viên mới giúp cho đảng hậu cộng sản dễ thắng cử. Các cán bộ cơ sở xuất thân từ các cơ quan đoàn thể như đoàn thanh niên, hội phụ nữ, hội cựu chiến binh trước đây nay đứng ra vận động cử tri ở địa phương giúp cho đảng có chỗ đứng trong một tình hình mới. 

Nhưng mặt trái của nó là trong khi ban lãnh đạo bên trên tự hiện đại hóa để trở thành những chính khách ra vào các phòng họp EU hay đến thăm Tòa Bạch ốc thì những cán bộ cơ sở của họ không thay đổi bao nhiêu. 

Các vị chúa vùng

Với não trạng làm cán bộ là làm quan như trước, những chính trị gia ở cấp tỉnh trở thành các ‘lãnh chúa địa phương’ mà tiếng lóng chính trị Ba Lan gọi là các ‘baron’. 

Tham nhũng và mua quan bán tước ở các tỉnh của Ba Lan trở thành một tệ nạn lan tràn mà các cấp lãnh đạo cao như thủ tướng Leszek Miller, bản thân là cựu bí thư tỉnh ủy Skierniewice thời...