Bí mật về màu xanh lam hiếm của nền văn minh Maya \ n Thứ sắc tố xanh lam sẫm đó có giá đắt hơn vàng.

Tại sao nhân loại say mê đọc truyện?

Những áng văn định hình thế giới

Tập thơ nạm vàng vẫn say đắm người thời nay

Chỉ có những hoạ sỹ danh tiếng nhất mới được phép dùng thứ chất liệu xa xỉ này. Những người ít tiếng tăm buộc phải dùng những vật liệu khác, cho ra màu sắc xỉn đục hơn và sẽ bị phai dần dưới ánh sáng mặt trời.

Cho mãi đến thời cách mạng công nghiệp hồi Thế kỷ 19 thì chất liệu thay thế nhân tạo mới được phát minh ra, và màu xanh lam sẫm cuối cùng trở nên phổ biến.

Trong thời thuộc địa, màu xanh da trời của người Maya được khai thác bên cạnh những thứ khác vốn thuộc về người dân ở Tân Thế giới.

Vậy nhưng vào cùng thời gian đó, ở bên kia bờ Đại Tây dương, các tác phẩm ở vùng Baroque thuộc địa do những nghệ sỹ như José Juárez, Baltasar de Echave Ibia và Cristóbal de Villalpando sáng tác hồi đầu Thế kỷ 17 tại Mexico - Tân Tây Ban Nha - lại tràn ngập những sắc xanh đẹp đẽ này.

Tại sao lại có thể vậy được?

Ở Tân Thế giới, ngọc lưu ly thậm chí còn hiếm hoi hơn là ở châu Âu. 

Cho tới mãi giữa Thế kỷ 20, các nhà khảo cổ học mới phát hiện ra rằng người Maya đã tạo ra được một màu xanh rất bền, rất đẹp từ nhiều thế kỷ trước khi miền đất của họ trở thành thuộc địa và các nguồn tài nguyên của họ bị khai thác.

Màu xanh lam sẫm chiết xuất từ ngọc lưu ly tại châu Âu không chỉ cực đắt mà còn tốn rất nhiều công sức mới tạo ra được. Màu này được dành để vẽ những chủ thể quan trọng nhất trong bức tranh.

Bức Sự tôn thờ của các đạo sỹ (Adoration of the Magi) của Ruben - bản mà nhà danh hoạ này đã phải mất hơn 20 năm để hoàn thành, nay được treo tại bảo tàng Museo del Prado ở Madrid - là một ví dụ. 

Màu xanh đặc biệt này chủ yếu được dùng để vẽ phần áo choàng của Đức mẹ Đồng Trinh, và sau đó được dùng sang cho một số nhân vật hoàng gia và thánh thần. 

Thế nhưng tại Mexico, màu xanh được dùng để vẽ cả những thứ ít thiêng liêng hơn, đời thường hơn.

Những bức hoạ vẽ trên tường có tuổi đời 1.600 năm tại đền thờ của người Maya ở Chichén Itzá vẫn có màu sắc tươi... \ n \ ntl; dr:
Tại châu Âu hồi Thế kỷ thứ 17, khi danh hoạ Michelangelo Merisi da Caravaggio và Peter Paul Rubens vẽ những bức tranh nổi tiếng, thì để thể hiện được màu xam lam sẫm, người ta cần dùng tới sắc tố màu chiết xuất từ ngọc lưu ly, thứ đá bán quý lấy về từ Afghanistan xa xôi.