Tài liệu tóm tắt: Giới thiệu

Với GS Józef Kukulka và nhiều trí thức Ba Lan theo quan điểm của giáo trình môn quan hệ quốc tế mà ông biên soạn, thì số phận của cả một dân tộc, 80 triệu người Việt Nam hôm nay, vào năm 1954 chỉ là một hệ quả sau nhiều chuỗi sự kiện mà các cường quốc đã định đoạt khi giải quyết cuộc Chiến tranh lạnh.

Bản thân bắt đầu quan tâm đặc biệt đến lịch sử thế giới trong vai trò nhân viên ngoại giao Ba Lan ở Paris (1968-1972), sau về làm cố vấn cho Bộ ngoại giao (1972-1978) và rồi Phó chủ tịch ủy ban ngoại giao Quốc hội (1985-1989), cũng như Viện trưởng viện Quan hệ quốc tế (1977-1990) của Đại học tổng hợp Warszawa, giáo sư Józef Kukulka chuyên nghiên cứu lịch sử ngoại giao hiện đại, lấy mốc là từ giai đoạn kết thúc Đệ nhị thế chiến - năm 1945.

Như ông trình bày trong chương đầu tiên của pho sách giáo khoa đại học, quãng thời gian 10 năm từ 1945 đến 1955 là giai đoạn thế giới hình thành thế đối đầu giữa hai phe: cộng sản - tư bản, bên cạnh quá trình lột xác của các nước nhỏ hay thuộc địa.

Chiến tranh lạnh



Ngay từ giai đoạn kết thúc cuộc chiến chống phe phát xít, trục đồng minh đã có những biểu hiện không hoàn toàn hài lòng với nhau, mà rõ nhất là sau đó, khi tổng thống Truman đề xướng chủ thuyết mang tên ông (12.III.1947), chống Liên Xô "cách mạng hóa thế giới", viện trợ cho các nước bị nguy cơ này đe dọa.

Chính sách đó ảnh hưởng mạnh lên quá trình thực hiện kế hoạch (của bộ trưởng George) Marshall, tức dự án tái thiết châu Âu sau cuộc chiến, bằng tín dụng và hàng hóa Mỹ.

GS Kukulka ghi nhận là tính đến năm 1953 Hoa Kỳ đã viện trợ cho Pháp gần nửa tỷ USD, tính riêng ngân sách mà Pháp chi cho "cuộc chiến bẩn thỉu" ở Đông Dương.

Trong hội nghị cấp cao Bermuda (4.XII.1953) tổng thống Eisenhower và thủ tướng Churchill khi không muốn thủ tướng Laniel theo... \ n Tóm tắt bằng ngôn ngữ giống như tài liệu:
Nhằm cung cấp thêm thông tin cho quí độc giả nào quan tâm đến hội nghị Geneva đúng 50 năm trước, bài viết này tổng hợp lại quan điểm của giáo sư ngành lịch sử ngoại giao nổi tiếng người Ba Lan - Józef Kukulka, phác thảo lại bối cảnh quốc tế thời bấy giờ.