Bản thân ông Bộ trưởng còn nhắc lại thảm hoạ dịch tả trong lịch sử Việt nam, theo ông, có những nơi cả một làng bị xoá tên vì dân làng chết hết. 

Tuy vậy suốt thời gian qua, các giới chức ngành y tế và truyền thông Nhà nước tránh không gọi đợt dịch hiện nay là dịch tả mà đều dài dòng là ‘dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm’.

Một thắc mắc đặt ra là tại sao ở Việt Nam lại có cách gọi bệnh tả trại đi "một cách khoa học" như thế?

Để bình luận về điều này, tôi muốn nhắc lại một câu nói của cố Thủ tướng Anh ông Winston Churchill (1874-1965). Sinh thời, ông từng phát biểu một ý nổi tiếng mà những người làm khoa học xã hội và chính sách luôn cần ghi nhớ là: thống kê là một trò chơi, nếu chúng ta muốn nó như vậy. 

Còn riêng tôi thì thấy cũng có thể nói thêm: ngôn ngữ cũng là một thứ trò đùa ác, nếu chúng ta muốn thế.

Gọi lệch là một thông điệp y tế?

Dư luận trong nước có quyền đặt ra câu hỏi "Cái gì đứng đằng sau chủ trương có tính toán này khi đưa ra thông điệp về dịch bệnh như vậy?". Chắ ... Tiếp tục bài viết cho tối đa 4000 ký tự khác:
c chắc là mặt bên ngoài, người ta đã lấy cớ sợ gây rả hoảng loạn trong dư luận hầu dĩ không có lợi cho việc quản lý dịch bệnh trong xã hội, cộng đồng, nhưng bên trong có thể là ai đó đã sợ việc để xảy ra dịch bệnh này trên thực tế có thể ảnh hưởng đến các khía cạnh chính trị trong thành tích quản lý của mình, cũng như có thể cân nhắc đến những thiệt hại đến du lịch, thương mại v.v... 

Có gì mà phải sợ, thực ra dịch bùng phát thì loan báo cho mọi người cảnh giác và tích cực xử lý, phòng chống chứ sao. Quả là một lối tư duy quản lý không bình thường!

Còn một điều nữa, ai đã qua mặt báo chí để cho mãi tới vài ngày gần đây khi dịch tả lan rộng, ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng của nhiều người dân trong cộng đồng ở nhiều nơi, mới có một vài báo chí công khai đưa tin công nhận cách dùng từ ngữ kiểu thuật ngữ y học hiện đại (bệnh tiêu chảy cấp và dịch tiêu chảy cấp) và cách dùng thuật ngữ y tế truyền thống lâu nay (bệnh tả, dịch tả) thực ra là để chỉ cùng một thứ mà thôi.

Dân gian, trong khi đó, ai ai cũng đã quen với cụm từ chỉ các căn bệnh nguy hiểm như "tả, lị, thương hàn". Chỉ cần nói qua với họ có dịch bệnh như thế, thì có thể họ sẽ ngay lập tức mau lẹ đề phòng cho bản thân và gia đình. Ai đã cố tình lợi dụng sự mập mờ này đồng thời thực hiện "việc đi vòng" trong việc đưa ra thông điệp truyền thông đáng ra có thể hiệu quả hơn về đợt dịch bệnh này như vậy?

Tổ chức Y tế Thế giới WHO sau đó đã nghiêm khắc phê phán nhà cầm quyền và giới quản lý y tế ở Trung Quốc về hành vi dấu diếm và thiếu trung thực đó về thông tin.

Ngôn ngữ không phải trò đùa

Cũng cần nhắc thêm, ngôn ngữ thực ra không phải là một trò đùa dễ dãi, tùy tiện, nhất là khi chúng được chuẩn bị thành các thông điệp. 

Các nhà cầm quyền hay quản lý có thể cân nhắc các thông điệp của mình sao cho có lợi nhất cho họ, và trong trường hợp đó, quyền lợi và tính mạng của người dân đâu có phải là ưu tiên số một.

Cuối cùng, có thể thấy là Từ điển tiếng Việt hiện đại vốn đã được bổ sung phong phú nhiều với các cụm từ đồng nghĩa được tung ra theo kiểu...