Vì sao Ai Cập hỗn loạn? \ n Trần Bình Nam

Gửi cho BBC từ California, Hoa Kỳ



Người ủng hộ Tổng thống Morsi tuần hành

Bỗng cuối tháng 11/2012 hàng ngàn người dân Ai Cập xuống đường phản đối tổng thống Morsi ra sắc lệnh ngưng quyền của Tòa Án Tối Cao Ai Cập trong đó có quyền phán xét về những quyết định hành chánh của tổng thống.

Với sự bén nhạy chính trị sau Mùa Xuân Ả Rập, dân chúng biểu tình phản đối trước những quyết định độc đoán như vậy là phải. Nhưng quyết định của tổng thống Morsi nằm trong bối cảnh tròng tréo của một bộ máy cai trị quốc gia gập ghềnh đẻ ra từ đầu năm 2011 khi tổng thống Hosni Mubarak từ chức.

Bối cảnh đó là hai đối lực: Đầu tiên, khi tổng thống Mubarak từ chức ông giao quyền lại cho Hội Đồng Tướng Lãnh và hành động đầu tiên của Hội Đồng Tướng Lãnh là duy trì Tòa Án Tối Cao có thẩm quyền về các vấn đề liên quan đến Luật và Hiến pháp nói là để làm trọng tài chính trị trong thời gian thiết lập chính quyền mới. Đối lực thứ nhất ở đây là Hội Đồng Tướng Lãnh và Tòa Án Tối Cao.

Đối lực thứ hai là tổ chức Hồi Giáo Anh Em (Muslim Brotherhood) và quần chúng của tổ chức ấy, lực lượng chính giúp làm sụp đổ chế độ độc tài của tổng thống Mubarak . Hồi Giáo Anh Em là một tổ chức chính trị có khuynh hướng khá cực đoan về việc áp dụng các nguyên tắc của Hồi giáo trong xã hội, nhưng rất khôn khéo về mặt chính trị. Dưới thời tổng thống Mubarak bị đàn áp thẳng tay.

Trước áp lực của quần chúng đòi hỏi dân chủ, hai đối lực tìm cách vừa thỏa hiệp với nhau vừa bố trí thế lực để nắm quyền hành chính trị. Sự thỏa hiệp đưa đến một Hiến Chương tạm thời được trưng cầu giữa tháng 3/2011 quy định việc bầu một quốc hội và một tổng thống lâm thời.

Tính toán sai lầm?

Cuộc bầu cử Quốc hội kết thúc tháng 1/2012 và cuộc bầu cử tổng thống kết thúc tháng 6/2012. Tổ chức Muslim Brotherhood và liên minh của mình thắng trong cả hai cuộc bầu cử. Ngoài việc kiểm soát đa số tại Quốc hội, ông Mohamed Morsi người của Muslim Brotherhood đắc cử tổng thống.

Nhưng Muslim Brotherhood đã làm một tính toán sai lầm trong cuộc bầu cử tổng thống là thuyết... \ n \ ntl; dr:
Từ ngày tổng thống Mohamed Morsi đắc cử (tháng 6/2012), quảng trường Tahrir tại Cairo tạm vắng bóng người biểu tình.