Tài liệu tóm tắt: Cuối tháng Năm vừa qua, lần đầu tiên truyền hình Bulgria chiếu trực tiếp lời thú nhận làm chỉ điểm cho công an cộng sản của một nhà báo  nổi tiếng, ông Georgi Koritarov. 

Trong chương trình dài 30 phút hôm 26.05.06, ký giả vốn được tôn trọng từ lâu nay nói về một sự thật khủng khiếp: ông đã cộng tác với cơ quan mật vụ thời cộng sản để theo dõi các công dân Nam Tư và Trung Quốc làm việc tại Bulgaria.

Koritarov cũng đóng vai một người phiên dịch để sang Nam Tư hồi đó làm công việc của một gián điệp.

Câu chuyện của nhà báo này nằm trong chuỗi tự kể và tự thú công khai của nhiều nhân vật nổi tiếng trong khối cộng sản Đông Âucũ đã làm việc cho cơ quan mật vụ của nhà nước như Stasi ở Đông Đức cũ hay UB ở Balan.

Sau Chiến Tranh Lạnh, trong quá trình làm trong sạch quá khứ, những nước này đều cho mở các hồ sơ của cơ quan an ninh, giúp dư luận biết thực chất ai là ai, làm gì và hành xử như thế nào.

Không ít nhân vật thuộc phe đối lập dân chủ hay người của Giáo hội hóa ra lại đã từng làm chỉ điểm cho công an.

Mỗi câu chuyện là một bi kịch cá nhân nhưng nhìn rộng ra thì có thể thấy tầm vóc của sự kiểm soát xã hội kiểu cộng sản ở khối xã hội chủ nghĩa.

Có nhiều trường hợp trong gia đình vợ chồng nhận tiền của chế độ để theo dõi lẫn nhau. Có những câu chuyện về sự lừa dối chính nhà nước và công an để hưởng lợi riêng hoặc đơn giản là làm chỉ điểm để trả thù cá nhân. 

Nhiều khi các chỉ điểm viên đã bịa chuyện khiến người bị hại phải chịu cảnh tù đầy vô cớ, thậm chí mất mạng. 

Nay đến lượt Bulgria và Romania có bước đi tương tự.

Tháng 12 vừa qua, nhà nước Romania đã cho lập Viện Điều tra các Tội ác Cộng sản. 

Bulgaria thì đang bàn thảo xem có nên làm như vậy hay không.

Một ủy ban của quốc hội Bulgaria được lập ra năm 1997 dưới thời tân chính phủ chuyên để điều tra xem ai đã ‘nói dối’ thời cộng sản và nếu bị phát hiện làm mật vụ mà không thú nhận thì sẽ bị tước quyền nắm các chức vụ chính trị. 

Nhưng ủy ban này sau bị đóng năm 2002. 

Vụ ám sát Georgi Markov

Một trong những vụ án còn ám ảnh Bulgria đến giờ là vụ... \ n Tóm tắt bằng ngôn ngữ giống như tài liệu:
Trên con đường chuẩn bị gia nhập Liên hiệp châu Âu, Bulgaria đang lật lại những trang sử đen tối thời cộng sản, theo sau các trong vùng như nước Đông Đức, Balan.