Bài viết của ký giả James Hookway nhắc đến dự án nhà máy lọc dầu Dung Quất như một ví dụ cho thấy mâu thuẫn vùng miền và tư duy bắt rễ từ cơ chế kinh tế kế hoạch hoá tập trung vẫn đe dọa sự phát triển kinh tế của Việt Nam.

Bài báo dẫn lời John Vautrain, phó chủ tịch công ty tư vấn năng lượng Purvin & Gertz Inc, nói: "Việt Nam có dầu thô và khí tự nhiên để cung cấp cho nhà máy lọc dầu và giúp nó thành công, đặc biệt khi giá dầu đang cao. Nhưng phải ở miền Nam, chứ không phải ở Dung Quất."

Trong một thập niên qua, các công ty năng lượng từ Pháp, Mỹ, Malaysia và Nga đã lảng tránh dự án, để cuối cùng Việt Nam quyết định tự mình tiến hành sau nhiều năm trì hoãn. Công ty dầu khí nhà nước, PetroVietnam, quyết định thực hiện dự án, với dự kiến hoàn tất vào năm 2009.

Với các nhà đầu tư nước ngoài, cách thức ban lãnh đạo Việt Nam quyết định xây nhà máy lọc dầu đâ ... Tiếp tục bài viết cho tối đa 4000 ký tự khác:
̀u tiên tại đây là sự nhắc nhở rằng tư duy kế hoạch hóa tập trung vẫn là tư tưởng chi phối.

Áp đặt từ trên

Một thập niên trước, các nhà hoạch định nói việc xây dựng một nhà máy lọc dầu sẽ đóng vai trò then chốt trong chiến lược phát triển đất nước. Vấn đề là xây nó ở đâu.

Miền nam, nơi chỉ mới về tay chính quyền cộng sản từ năm 1975, là một lựa chọn hợp lý. Khu vực này gần các giếng dầu ngoài khơi và có một cảng nơi các con tàu có thể dễ dàng cập bến.

Miền nam cũng là trung tâm kinh tế. Năm ngoái, Việt Nam thu hút 5.8 tỉ đôla cam kết đầu tư của nước ngoài, và đa phần rơi vào các dự án ở miền nam.

Những người Việt ở hải ngoại, mà nhiều người trong đó có gốc miền nam, cũng muốn tập trung đầu tư ở đấy hơn. Kết quả là, theo bài báo của Wall Street Journal, TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận chiếm 40% sản lượng kinh tế cả nước và 70% lượng hàng xuất khẩu.

Nhưng quyền lực chính trị chủ yếu vẫn nằm ở Hà Nội. Trung ương muốn phát triển được rải đều hơn, và không ngần ngại chỉ thị cho các nhà đầu tư nên để tiền của họ ở đâu.

Mặc dù không có thách thức chính trị về sự thống nhất của Việt Nam, những căng thẳng từ hai cuộc chiến và sự chia cắt vùng miền vẫn chưa hoàn toàn lành lặn, và tiếp tục ảnh hưởng tới chính sách.

Các nhà phân tích nói Đảng Cộng sản lo ngại việc để miền nam tiếp tục chiếm phần lớn miếng bánh kinh tế trong khi để các vùng khác bị tụt lại. Vì thế họ quyết định cho xây nhà máy lọc dầu tại một nơi tương đối hẻo lánh ở miền trung.

Theo một số chuyên gia, Việt Nam cần từ 45 đến 60 tỉ đôla để nâng chất lượng cơ sở hạ tầng bằng với Thái Lan.

Christopher Bruton, thuộc công ty tư vấn Dataconsult Ltd tại Bangkok, cho rằng Việt Nam khó duy trì tốc độ tăng trưởng 8-9% mỗi năm nếu không tăng đầu tư cho nhà máy điện, nước,...