Tài liệu tóm tắt: Trong một phân tích bi quan về tình trạng tham nhũng ở Việt Nam, giáo sư Carlyle Thayer, Học viện Quốc phòng Úc, cho rằng chống tham nhũng đòi hỏi nhiều cải cách, nhưng Đảng Cộng sản sẽ khó lòng muốn thực hiện vì những cải tổ này lại dính tới vấn đề giảm bớt độc quyền chính trị của đảng.

Những mối liên hệ giằng xé này giải thích vì sao ngay từ năm 1994, Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định tham nhũng là một trong bốn nguy cơ, nhưng đến hôm nay, tham ô và hối lộ vẫn không giảm.

Nhận định đăng trên Wall Street Journal số ra hôm nay của giáo sư Carlyle Thayer có nhiều phần giống với một bài nghiên cứu gần đây của chuyên gia người Nhật, Yoshiharu Tsuboi, mà BBC Việt ngữ đã giới thiệu.

Mở đầu bài viết, giáo sư Carlyle Thayer nhắc đến scandal mới nhất, PMU 18, vốn trở thành tâm điểm thu hút dư luận từ đầu năm nay.

Trong bài diễn văn khai mạc Đại hội X, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh nói tham ô, lãng phí có thể đe dọa sự tồn tại của Đảng Cộng sản.

Ông Carlyle Thayer viết tiếp: "Dù vậy, các lãnh đạo của Việt Nam có vẻ không nhận ra rằng họ không thể giải quyết vấn đề này nếu không đối diện gốc rễ của nó: chế độ cai trị một đảng.

"Tầm quan trọng của scandal mới nhất vượt quá số tiền dính líu - hơn bảy triệu đôla bị các quan chức ở PMU 18 biển thủ. Đây không phải là đường dây tham nhũng thông thường, điều này có lẽ giải thích vì sao truyền thông Việt Nam được có sự tự do hiếm hoi để tường thuật. Số tiền đánh cắp chủ yếu lấy từ nguồn của World Bank và Nhật, mà tiền cũng là của người dân đóng thuế. 

Sự biển thủ như thế có thể khiến nhà tài trợ cân nhắc trước khi cam kết thêm. Quan trọng hơn nữa là vụ việc dính líu nhiều quan chức cấp cao.



Báo chí Việt Nam tiết lộ về một nhóm các quan chức có nhiều mối quan hệ, mà tầm mức bê bối làm dư luận cả nước... \ n Tóm tắt bằng ngôn ngữ giống như tài liệu:
Một trong những chuyên gia nổi tiếng nhất trong lĩnh vực nghiên cứu về Việt Nam vừa viết bình luận trên báo Wall Street Journal rằng mặc dù tham nhũng tràn lan có thể đe dọa uy tín Đảng Cộng sản Việt Nam, nhưng nếu chống tham nhũng một cách nghiêm túc lại có thể đe dọa sự tồn tại của đảng nhiều hơn.