Đây là tên từ sự kiện năm 1887, khi các Nho sĩ và quan lại nổi lên làm cách mạng chống triều đình nhà Thanh đã bị Từ Hy trấn áp, Đàm Tự Đồng bị tử hình, Lương Khải Siêu... phải chạy qua Nhật tỵ nạn. 

Là đệ tử của Khang Hữu Vi, thuộc phái Vương Dương Minh Học, Lương Khải Siêu được coi là nhà chính trị, nhà tư tưởng chính trị, nhà vận động chính trị, nhà văn, nhà báo, nhà phê bình, nhà giáo dục, học giả... lãnh vực nào cũng xuất sắc. 

Năm 1911, ông về Trung Quốc, làm Bộ Trưởng Tư Pháp, Tài Chính trong chính quyền Dân Quốc rồi Giáo Sư các đại học, mất năm 1929.

Gặp Lương Khải Siêu

Tới Yokohama vài ngày sau, cụ Phan đã tự viết thư kèm danh thiếp ra mắt Lương Khải Siêu đang lưu vong ở Nhật. 

Lá thư với lời lẽ thống thiết, lược dịch như sau: 	

Chúng tôi là những người tỵ nạn, lưu dân Nam Hải. Hàng ngày chúng tôi phải đem tính mạng mình chiến đấu với đám ưng khuyển. Lòng luôn phẫn nộ, ngó trời mà khóc, không biết có cách gì thoát được sự khổ ải này không?

Rút kiếm ra đâm xuống đất vì lòng đầy uất ức không muốn sống nữa. Tôi biết chắc cái mạng của tôi không còn dài, nhưng không biết phải sống thế nào đâỵ Tôi phải yết kiến ông một lần rồi chết. Tôi yết kiến ông một lần thì nếu có chết cũng không tiếc. Lọt lòng mẹ đã có mối tương tri và đọc sách ông mấy năm đã thành thông gia

Cụ Lương Khải Siêu nhận thư rất cảm động, tận tình tiếp cụ ngay. Ban đầu có cụ Tăng Bạt Hổ làm thông dịch, nhưng những vấn đề thời thế quan trọng cụ Tăng không dịch nổi nên hai bên đã bút đàm với nhau bằng chữ Hán. Cụ Lương đã kể lại rằng, cụ nhận ra ngay là: 

Trong con người tiều tụy, khắc khổ này, có một đầu óc tuấn tú, nhìn qua là biết không phải người tầm thường.

Thấy lạ, cả chục người học trò của ông bu quanh nên hai bên cũng khó diễn hết ý. 

Bút đàm đẫm lệ

Cụ Lương hẹn gặp một lần nữa vào hôm sau tại một tiệm ăn ở xóm Sơn Tiêu bên bờ biển và núi, ngó ra Thái Bình Dương, cụ Lương mời thêm hai người Dân đảng tới, bút đàm với nhau. 

Hai bên đã bút đàm từ giờ thìn đến giờ dậu (khoảng 7, 8 giờ sáng đến 5, 6 giờ tối),... \ n \ n Hãy cho tôi một tiêu đề hay cho bài viết ở trên.
Bút đàm nổi tiếng giữa Lương Khải Siêu và Phan Bội Châu