Phạm Xuân Ẩn - điều còn chưa nói \ n Truyền thông ở Việt Nam bày tỏ sự kính trọng và ca ngợi vị thiếu tướng tình báo, nhưng không nhắc đến một số chương tranh cãi trong cuộc đời ông.

Thiếu tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn trút hơi thở cuối cùng vào sáng 20-9 ở Bệnh viện Quân y 175, Sài Gòn.

Ông đã sống tại thành phố này kể từ khi chính quyền Việt Nam Cộng Hòa thất thủ ngày 30-4-1975. 



Hoạt động

Sinh năm 1927 ở Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, ông tham gia lực lượng Việt Minh chống quân Nhật, Pháp khi còn thiếu niên.

Vào đầu thập niên 1950, người sinh viên học tiếng Anh được tuyển mộ vào lực lượng tình báo mới thành lập.

Năm 1957, ông được cử đi học ở Mỹ, và vào thực tập tại một tờ báo địa phương và tại Liên Hiệp Quốc.

Stanley Karnow viết trong cuốn "Vietnam - A History" rằng ông Ẩn "trở thành người hâm mộ bóng đá - và yêu mến nước Mỹ."

Quay về Việt Nam năm 1959, ông Ẩn trở thành điệp viên nhị trùng bên trong mạng lưới tình báo của chính phủ Ngô Đình Diệm.

"Ông vừa là điệp viên vừa là nhà chiến lược," Jean-Claude Pomonti, phóng viên đã về hưu của báo Pháp Le Monde, nhận xét.

"Ông có mạng lưới liên lạc sâu sát với người Mỹ và có khả năng phân tích tình huống xuất sắc. Họ chưa bao giờ bắt được ông. Ông là điệp viên hoàn hảo."

Phạm Xuân Ẩn bắt đầu làm việc cho nhiều hãng tin nước ngoài, gồm hãng Reuters và sau đó hoạt động 10 năm với tư cách phóng viên chính người Việt của tạp chí Time.

Nhiều nhà báo phi cộng sản và cả các nhân vật trong chính quyền Việt Nam Cộng Hòa khi đó đã là bạn của ông Ẩn mà không biết về vai trò thật của ông.

Phức tạp thời hậu chiến

Năm 1975, khi Sài Gòn thất thủ, Đảng Cộng sản ban đầu định tiếp tục cho ông Ẩn sang Mỹ để tiếp tục công tác. Nhưng Hà Nội thay đổi ý định, mà có người cho rằng lý do là vì nỗi e ngại ông Ẩn đã trở nên thân Mỹ.

Terence Smith, người bạn... \ n \ ntl; dr:
Một trong số những điệp viên cộng sản được Tây phương biết đến nhiều nhất, ông Phạm Xuân Ẩn, đã qua đời ở tuổi 79 sau thời gian bệnh nặng.