Nội dung: Năm ngoái, Thủ tướng Việt Nam ông Nguyễn Tấn Dũng sử dụng cụm từ 'nắm chắc ngọn cờ dân chủ' trong một thông điệp đầu năm.

Ngay sau khi Hiệp định TPP kết thúc đàm phán vào ngày 5/10/2015, một số trong giới chuyên gia ‘phản biện trung thành’ ở Việt Nam một lần nữa nhắc lại cụm từ ‘cải cách thể chế’.

Bà Phạm Chi Lan - một trong những thành viên thân cận trong ban nghiên cứu chính phủ, phát biểu ‘cải cách thể chế là ưu tiên số một’. Tuy nhiên cũng như tất cả những lần trước khi đề cập về khái niệm này, bà Lan không giải thích ‘cải cách thể chế’ là gì.

Nhiều năm trước, ‘thể chế’ là từ bị xem lại nhạy cảm chính trị trong xã hội Việt Nam. Với nguồn gốc từ triết luận phương Tây, từ ngữ này không được đồng nhất với từ ‘chế độ’, và càng chẳng có gì tương xứng với ‘chế độ xã hội chủ nghĩa’ mà giới cầm quyền Việt Nam nhất tuân quan niệm.

 Tuy nhiên xu hướng hội nhập ‘Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các nước’, sự tung hoành gần hai chục năm của Internet ở quốc gia này và gần nhất là nghị trình TPP đã khiến những tư tưởng bảo thủ bản ngã trở nên dễ bảo hơn.

Không chỉ các chuyên gia được cho là gần gũi với chính phủ như bà Phạm Chi Lan, ông Lê Đăng Doanh, ông Trần Du Lịch…, mà cả những quan chức có phẩm trật khá cao như Trương Đình Tuyển - nguyên bộ trưởng thương mại, Bùi Quang Vinh - đương kim Bộ trưởng kế hoạch và đầu tư, Trần Đình Thiên - Viện trưởng viện kinh tế…, cũng lấp ló từ ‘thể chế’’ trong một năm qua.

‘Cải cách thể chế’ lại là một yêu cầu bắt buộc của TPP. Không ai có thể bước chân qua ngưỡng cửa hiệp định này mà không phải tự thay đổi mình.

Sự thật quá đỗi hiển nhiên là nếu không có quá trình đàm phán TPP và nhu cầu bức thiết của nhà nước Việt Nam tham gia vào hiệp định này, có lẽ còn rất lâu nữa vấn đề cải cách thể chế mới được nêu ra.

Người nông dân Việt Nam vẫn không có quyền sở hữu ruộng đất

Nhưng rốt cuộc ‘cải cách thể chế’ là cải cách kinh tế hay chính trị, hay cả hai? Và quan trọng nhất là chính thể có muốn cải cách hay không?

Mù mờ ý thức hệ?

Cho đến nay vẫn chưa có bất kỳ một giải thích... \ nNội dung trước đó có thể được tóm tắt như sau:
Sau thông điệp ‘nắm chắc ngọn cờ dân chủ’ đầu 2014 vẫn chưa đi đến đâu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, lần thứ hai đã xuất hiện khẩu hiệu ‘cải cách’ trên cửa miệng giới quan chức chóp bu Việt Nam, mà có thể coi là một thông điệp lần hai.