... c ngoặt và giúp phe cải cách lên tinh thần, tiếp tục bác bỏ vai trò 'trung gian giữa Con người và Chúa Trời' của Vatican.

Giống và khác nhau

Ngày nay nhiều người cho tằng vụ ly hôn của Henry VIII  có điểm giống Brexit là cảm xúc muốn 'giành lại chủ quyền' của Anh.

Bà May kêu gọi Anh chấp nhận thỏa thuận Brexit

Những người lao động nước ngoài rời Anh vì Brexit 

Brexit: Anh cần ít nhất 3 năm 'chuyển tiếp'

Anh Quốc dùng lại hộ chiếu xanh lính thủy?

Sâu rộng hơn là cảm giác "người Anh khác ... Viết phần còn lại của bài viết:
1558-1603) vì bị Công giáo chống đối nên càng nặng tay trấn áp họ.

Bà cũng vô hiệu hóa chị họ là Nữ hoàng Mary (1542-87), người Công giáo Scotland, vợ vua Pháp Francis II, bằng án tù hơn 8 năm ở Tower of London.

Cuối cùng, để trừ hậu họa, triều đình đem Mary ra chặt đầu.

Chuyện gia đình và sát phạt nội bộ tàn khốc là thế, nhưng về các mặt còn lại thì đây là Kỷ nguyên Vàng (Golden Era) của Anh.

Năm 1581: Nữ hoàng Elizabeth I lên chiếc tàu Golden Hind ở Deptford đón chào Sir Francis Drake trở về chuyến đi biển vòng quanh địa cầu. Kỷ nguyên Elizabeth là lúc Anh Quốc vươn ra khai thác các đại dương

Tranh vẽ Sir Walter Raleigh (1552-1618) đặt chân vào bờ biển Bắc Mỹ năm 1584

Thời Elizabeth I đánh dấu một số chuyển biến mạnh:

Bên trong, cái chết của Mary, Queen of Scots là dấu chấm cuối cùng cho tham vọng độc lập 'làm vua một xứ' của Scotland.

Con bà, James I làm vua của cả Anh, Scotland, Ireland và đại diện cho xu hướng thống nhất ba xứ làm một.

Ông vận động lập nghị viện chung cho Anh và Scotland và suốt thời kỳ trị vị toàn ở London và về Scotland có một lần.

Gần 60 năm cầm quyền của James I đã đoàn kết con người của Anh, Scotland và Ireland tập trung vào hướng đi mới: Tân Thế Giới.

Tiếp thu hạm đội xây dựng từ thời Elizabeth II, và truyền thống hải quân của ông nội Henry VIII, James I đẩy mạnh hơn công cuộc khai thác thuộc địa.

Thành phố đầu tiên của Anh trên bờ biển Bắc Mỹ lập năm 1607 được mang tên ông, Jamestown ở Virginia.

Ngày nay nhìn lại, có người tin rằng Brexit là bước đi tách Anh khỏi cơ chế EU để hướng tới các phương trời mới, mở ra một kỷ nguyên vàng thứ nhì.

Nhưng có người không tin vào chuyện đó vì thế giới nay không còn là nơi lạc hậu dễ chinh phục như thời thế kỷ 17.

Mặt khác, nếu Brexit tiếp tục gây chia rẽ nội bộ thì Anh khó tạo được sức mạnh qua bao dung tôn giáo, đoàn kết quốc gia, để có bước đi toàn cầu. 

Chiều sâu lịch sử cũng cho ta thấy có Brexit hay không thì chuyện các nước châu Âu yêu nhau, lấy nhau, ghét nhau, thậm chí giết nhau đã xảy...