Tài liệu tóm tắt: Là một hình thức lưu giữ lạ lùng, mà theo cách nhìn của người ngoài là rất kỳ cục, các xác chết được hun khói của người Aseki đã hấp dẫn trí tưởng tượng của các nhà nhân chủng học, các nhà văn và các nhà làm phim từ hơn 100 năm nay.

Tuy nhiên, chưa có ai chỉ ra được thực sự điều đó là gì mà đa phần chỉ toàn tưởng tượng, đồn đoán.

Xác ướp ở miền đất của những người ăn thịt đồng loại

Để tìm hiểu xem thói quen này bắt đầu từ khi nào và tại sao người Anga lại ướp xác người chết ở nơi mà việc ăn thịt người từng là chuyện bình thường, tôi tới Lae, thành phố lớn thứ nhì của Papua New Guinea.

Tại đó, tôi gặp Malcolm Gauthier, hướng dẫn viên của công ty chuyên cho thuê xe máy chạy đường địa hình, Niugini Dirt.

Chúng tôi đã có một hành trình kéo dài trong hai ngày với một đêm ngủ lại ở thị trấn đào vàng hồi thập niên 1930, Bulolo.

Con đường dẫn tới quận Aseki hẻo lánh rất ngoằn ngoèo (Hình: Ian Lloyd Neubauer)

Càng đi sâu vào đất liền, đường sá càng xấu đi. Xe nhảy chồm chồm đến ê ẩm xương cốt, bùn đất lầy lội, rồi phải vượt sông. Có chỗ chúng tôi cần phải nhờ đến cano dẫn đường mới qua được.

Khi chúng tôi tới được Angapenga, một ngôi làng lớn nằm cách Lae khoảng 250km về phía tây nam, một đám trẻ nhỏ chỉ trỏ chúng tôi nhìn qua lớp cỏ cao che khuất, dõi mắt xuống một thung lũng.

Đó là một trong hàng chục địa điểm ở Quận Aseki, nơi ta có thể nhìn thấy các thi thể hun khói.

Địa điểm đặt xác ướp ở Angapenga cũng là nơi dễ đến nhất, chỉ cách con đường một quãng đi bộ.

Sau khi chúng tôi đỗ xe, một người đàn ông có tên là Dickson lại gần.

Ông nói ông là người cai quản khu vực.

Nói bằng tiếng Tok Pisin, một thứ ngôn ngữ phong phú của người châu Âu sống tại châu Mỹ, pha trộn giữa tiếng Đức, tiếng Anh và tiếng thổ ngữ của người Melanesia bản địa, ông đòi chúng tôi phải trả một khoản tiền cao ngất ngưởng mới được vào bên trong.

Đi bằng xe máy là một cách để có thể đi được nhiều nơi ở Papua New Guinea (Hình: Ian Lloyd Neubauer)

Gauthier mặc cả xuống mức giá cả hai bên chấp nhận được, rồi chúng tôi cùng hàng chục... \ n Tóm tắt bằng ngôn ngữ giống như tài liệu:
Người Anga sống tại Quận Aseki của Papua New Guinea, vùng cao nguyên nằm bên rìa thế giới hiện đại, thừa hưởng một trong những nghi lễ kỳ quặc nhất của thế giới cổ đại: hun khói thi thể người chết.