डॉक सारांशित करण्यासाठी: पद्मावती वाघ

"तुम्ही मुंबई पुण्यात गेलात आणि कोणी विचारलं खान्देशच्या कोणत्या भागातून तुम्ही आलात आणि तुम्ही रावेर सांगितलं तर समोरच्याचं ठरलेलं उत्तर असतं, अरे, मग तुम्हाला काय कमी! हा भाग सधन आहे तसा," जळगावमधले पत्रकार सचिन गोसावी मला रावेरला जाताना सांगत होते.

पण याच रावेर तालुक्यात अनेक आदिवासी गावंही येतात. याच गावांमधले मजूर केळी आणि पपयांच्या बागांमध्ये 100 रूपये रोजाने मजूरी करतात. सधन असणाऱ्या रावेर तालुक्यात बहुतांश जनता साध्या-साध्या सुविधांनी वंचित आहे हा इथला विरोधाभास.

याच जनतेपैकी काही मजुरांचा अपघाती मृत्यू झाल्याच्या बातमीसाठी मी या भागात आले होते. चार दिवसांपूर्वी रावेर तालुक्यातल्या तीन गावांमधल्या पंधरा जणांचा पपया भरून घेऊन जाणारा ट्रक उलटल्यामुळे मृत्यू झाला. यात आभोडा गावातल्या दहा जणांचा समावेश आहे.

आभोडा गावात आल्यावरच दिसला तो इथल्या सुविधांचा अभाव. अपघाताच्या दुसऱ्याच दिवशी इथे आल्याने गावावर शोककळा तर पसरली होतीच. आदल्या दिवशी संपूर्ण गावात चूल पेटली नव्हती. वाघ कुटुंबाच्या घरासमोर काही पुरुष मंडळी बसली होती. मधून मधून कोणी भावकीतलं भेटायला यायचं आणि आतून महिलांचे रडण्याचे आवाज यायचे.

पद्मावती वाघ यांच्यावर आभाळ कोसळलं होतं. त्यांचा मुलगा, सून आणि तीन वर्षांचा नातू या अपघातात मृत्यूमुखी पडले होते. आता त्यांच्या घरात फक्त 11 वर्षांचा नातू आणि त्या शिल्लक आहेत.

"गावात भीक मागून मागून लेकाला मोठं केलं आणि आता लेक, त्याची बायको आणि माझा नातू हातातून गेले. आता मी म्हातारीने काय करावं," त्या केविलवाण्या आवाजात विचारत होत्या.

पद्मवती बाईंच्या घरात दैन्य नजरेस पडत होतंच. आधीच्या खोपटाशेजारी घरकुल योजनेत त्यांना एक खोली बांधून मिळाली इतकीच त्यांची मिळकत.

माझ्याशी बोलताना त्यांनी संयम ठेवला खरा पण नातेवाईक महिला भेटायला आणि धान्य द्यायला आल्यानंतर त्यांचा बांध फुटला. नातवाची आठवण काढून रडायला लागल्या. "माझा हुशार नातू, सारखा माझ्याकडे खाऊ मागायचा. किती उंच होता. तो घरी येईल म्हणून मी वाट पाहात होते तर कापडात बांधूनच घरी आला."

बाहेर बसलेल्या पुरुषांचे अध्येमध्ये आवाज यायचे, कोणी आतमध्ये डोकावायचं. एवढ्याश्या खोलीत अंधार होता, त्यामुळे दारात आलेल्या प्रत्येकाला बाजूला व्हायला सांगावं लागायचं कारण प्रकाश अडत होता. घरात लाईटचा बल्ब दिसत असला तरी वीज नव्हती आणि जितका वेळ मी तिथे होती...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:
जळगावहून पुढे रावेरचा रस्ता धरला की केळीच्या बागा दिसायला लागतात. हा भागच केळीच्या बागांसाठी प्रसिद्ध आहे. शेजारी धुळे जिल्ह्यात पपईच्या बागा असतात.