का संताप आला विचाराल तर मला वाटलं हा देव माझ्या बाबतीत भेदभाव करतो आहे. 

माझ्या कुटुंबातले पुरूष शबरीमाला यात्रेसाठी सक्तीचा असणारा उपास करत होते आणि त्याच वेळी माझी पाळी आली. मला आमच्या दुसऱ्या नातेवाईकांच्या घरी राहायला जा असं सांगितलं. 

ज्या महिलांना पाळी येते त्या महिला 'अशुद्ध' समजल्या जातात. शबरीमाला मंदिरात जाण्यासाठी जे पुरूष उपास करतात त्यांनी पाळी येणाऱ्या महिलांपासून लांब राहायचं असतं. 

अशा महिलांनी अय्यप्पासामींच्या (ते पुरूष भक्त जे मंदिरात जाण्यासाठी उपास करत असतात) समोर येण्यासाठी, त्यांच्याशी बोलण्यासाठी बंदी असते. इतकंच काय त्यांचा आवाजसुद्धा या पुरूषांच्या काना पडता कामा नये. 

हेच मला माझ्या आईनं सांगितलं होतं. माझी आई, बहिणी, घरातल्या इतर स्त्रिया ही परंपरा पाळत होत्या आणि ते पाहात पाहातच मी मोठी झाले. पाळीच्या काळात आम्ही दुसरीकडे राहायला गेलो नाही तर घरातल्या पुरूष सदस्यांचा उपास 'पवित्र' राहाणार नाही, त्या मला सांगायच्या. 

माझे वडील अय्यप्पाचे परमभक्त आहेत. ते अय्यप्पा मंदिरात जाण्यासाठी 48 दिवस उपास करतात. हा नुसता उपास नसतो तर इतर अनेक गोष्टी पाळाव्या लागता... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
त. 

सिगरेट, दारू, तंबाखूपासून लांब राहणं, नॉनव्हेज न खाणं, ब्रह्मचर्य पालन, सिनेमा न पाहणं, दिवसातून दोनदा आंघोळ करणं, प्रार्थना करणं, सात्विक जेवणं घेणं आणि पाळी आलेल्या महिलांसोबत कोणत्याही प्रकारचा संवाद न साधणं हे त्यातले काही नियम. 

पण पाळी येणाऱ्या महिलांसोबत भेदभाव हा फक्त शबरीमाला यात्रेपुरताच मर्यादित नाही आहे. बायकांना बाजूला बसवण्याची पद्धत अनेक घरांमध्ये आहे. अगदी आजही. 

पाळी आली की बाई घरातल्या एका कोपऱ्यात बसणार. स्त्रियांनी वेगळं बसणं, त्यांना असं बसायची सक्ती करणं हे माझ्यासाठी नवीन नाही. माझ्याही घरात पाळी आली की घरातल्या स्त्रिया एका कोपऱ्यात अंग चोरून बसून राहातात, त्यांच्या स्पर्शानं घरात काही अपवित्र होऊ नये म्हणून. 

त्यांना जेवणासाठी वेगळी भांडी वापरावी लागतात, आंघोळीसाठी वेगळी बादली वापरावी लागते. त्यांचे कपडे पण वेगळे ठेवावे लागतात आणि वेगळे धुवावे लागतात. 

मी खूप भांडलेय याच्या विरोधात पण मला कायमच परंपरेनं मात दिली आहे. आजही घरी असताना मला पाळीत बाजूला बसावंच लागतं. 

एक आहे की आता मी स्वतंत्र राहाते, एका वेगळ्या शहरात. स्वतःचे नियम मी स्वतः ठरवू शकते. मी पाळीच्या काळात स्वच्छता पाळते पण बाजूला वगैरे बसण्याची भानगड नाही. 

माझ्या घरच्यांना माहिती आहे की मी पाळीत आता त्यांनी ठरवलेले नियम पाळत नाही, पण त्याकडे ते सोयिस्कर दुर्लक्ष करतात. जोवर त्यांच्या घरात मी त्यांचे नियम पाळतेय तोवर त्यांचा धर्म बुडत नाही. म्हणून सध्या माझ्या आयुष्यात शांतता आहे. पण ती शांतता माझ्या मनात नाही.

तर मी काय सांगत होते? मी 17 वर्षांची असताना घडलेला प्रसंग. घरचे पुरूष शबरीमाला यात्रेसाठी उपास करत होते. एक दिवस फर्मान निघालं, जा त्या अमक्याच्या घरी जाऊन राहा आता पाच दिवस. 

अर्थात त्यांच्या घरी राहाणंही सोपं नव्हतं. तिथंही मला बाजूलाच बसावं लागलं. मी कशाला हात लावू शकत नव्हते आणि कोणी मला. 

प्यायला पाणी मागितलं तरी ते वरतून ओतायचे भांड्यात. अशा भिकाऱ्यासारख्या जगण्याचा मला प्रचंड संताप आला. 

तीन वर्षांनी पुन्हा माझ्यावर हाच प्रसंग आला. मला पुन्हा दुसऱ्या एका नातेवाईकांच्या घरी जायला सांगितलं. तो भाग मला अपरिचित होता. मी रिक्शा केली. त्या रिक्शा ड्रायव्हरला कळलं की मी नवखी आहे. त्याने कुठल्यातरी अंधाऱ्या गल्लीत रिक्शा घातली आणि वाकडी-तिकडी वळणं घ्यायला लागला. 

काय होतंय ते माझ्या लक्षात आलं, मी...