सामग्री: स्क्रीनसमोर मुलं किती वेळ व्यतीत करतात?

या संशोधनासाठी 2,500 लहान मुलांच्या वर्तनाचा अभ्यास करण्यात आला. लहान मुलांनी टीव्ही, मोबाईल, व्हीडिओ गेम्स तसंच कोणत्याही स्क्रीनसमोर किती वेळ घालवतात यासंदर्भात सातत्याने उलटसुलट चर्चा सुरू आहे. 

कॅनडा आणि अमेरिकेत दीड वर्ष पूर्ण होईपर्यंत लहान मुलांना कोणतंही गॅझेट वापरण्यास देऊ नये असं तज्ज्ञांचं मत आहे. 

मात्र इंग्लंडमध्ये लहान मुलांना गॅझेट वापरायला देण्यासंदर्भात कोणतीही मार्गदर्शक तत्वं नाहीत.

या संशोधनानंतरही, गॅझेट्सचा लहान मुलांच्या आरोग्यावर नेमका कसा परिणाम होतो हे ठोस सिद्ध झालेलं नाही असं रॉयल कॉलेज ऑफ पेडियाट्रिक्स अँड चाइल्ड हेल्थ यांनी स्पष्ट केलं आहे. 

नवं संशोधन काय सांगतं? 

दोन-तीन-पाच वयाची लहान मुलं कितीवेळ स्क्रीनसमोर आहे? मुलाने किती कौशल्यं आत्मसात केली आहेत? त्याचा बौद्धिक विकास किती झाला आहे? यासंदर्भात त्यांच्या आयांचं सर्वेक्षण करण्यात आलं. 

स्क्रीन टाईम या संकल्पनेत टीव्ही कार्यक्रम, चित्रपट, व्हीडिओ, गेमिंग, कॉम्प्युटर, टॅब्लेट, फोन किंवा कोणतंही इलेक्ट्रॉनिक डिव्हाईस यांचा समावेश आहे. 

लहान मुलं खूप वेळ गॅझेट्समसमोर व्यतीत करतात

दोन वर्षांची मुलं आठवड्याला सरासरी 17 तास स्क्रीनसमोर व्यतीत करत असल्याचं निष्पन्न झालं आहे. तिसऱ्या वर्षापर्यंत हे प्रमाण 25 तासापर्यंत जात असल्याचं स्पष्ट झालं आहे. मात्र पाचव्या वर्षापर्यंत स्क्रीनसमोरचं प्रमाण आठवड्याला 11 तासापर्यंत कमी होतं. कारण तोपर्यंत मूल शाळेत जाऊ लागतं. 

या संशोधनाचे निष्कर्ष JAMA पेडियाट्रिक्समध्ये प्रसिद्ध झाले आहेत. लहान मुलाच्या व्यक्तिमत्वात कोणतीही गुणकौशल्यं आत्मसात होण्याआधीपासूनच स्क्रीनटाइम वाढू लागतो. व्यक्तिमत्व विकास मर्यादित असणारी मुलं स्क्रीनसमोर अधिक वेळ व्यतीत करतात असं नाही. 

मात्र स्क्रीनसमोरचा कोणता वेळ धोकादायक ठरू शकतो हे अद्यापही स्पष्ट झालेलं नाही. स्क्रीनसमोर व्यतीत होणारा वेळ आणि उशिराने होणारा व्यक्तिमत्व विकास या केवळ दोनच गोष्टी एकमेकांशी संलग्न नाहीत. मुलामुलींची जडणघडण कुठे आणि कशी होते आहे आणि मुलं फुरसतीचा वेळ कसा व्यतीत करतात यावरही बऱ्याच गोष्टी अवलंबून आहेत. 

संशोधकांना काय वाटतं? 

लहान मुलं जेव्हा स्क्रीनसमोर असतात तेव्हा अन्य व्यवहार्य गोष्टी शिकण्याचा त्यांचा वेळ फुकट जातो. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचं तर त्यांचा सामाजिक वावर मर्यादित...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:
लहान मुलांना गॅझेट्ससमोर म्हणजे स्क्रीनसमोर वेळ घालवू देणं त्यांच्या व्यक्तिमत्व विकासाला खीळ घालणारं ठरू शकतं. कॅनडातील एका नामांकित संस्थेच्या संशोधनात हे स्पष्ट झालं आहे.