दिल्लीच्या शुभ्रा चतुर्वेदी यांनी त्यांच्या फेसबुक पोस्टमध्ये लिहिलेलं हे एक वाक्य. आता आर्टिस्ट असलेल्या शुभ्रा यांनी दशकभराहून अधिक काळ HR मध्येही काम केलं आहे. 

हे वाक्य त्यांनी त्यांच्या समोर आलेल्या एका लैंगिक छळवणुकीच्या प्रकरणांसंबंधात लिहिलं आहे. त्यावेळेस त्या महिलेवर अन्याय झाल्याची खंत आजही त्यांच्या मनात आहे.  

लैंगिक छळवणुकीच्या बाबतीत, विशेषतः कामाच्या ठिकाणी होणाऱ्या लैंगिक छळवणुकीच्या बाबतीत महिला पुढे येऊन बोलायला लागल्या आहेत. भारतातही आता #MeToo चळवळीने जोर धरला आहे. 

अनेक महिला पत्रकारांनी या विषयावर मौन सोडलं आहे. वरिष्ठांनी आपल्याशी कसं वर्तन केलं याचा लेखाजोखा त्या सोशल मीडियाच्या माध्यमातून मांडत आहेत. इतकंच नाही, तर त्यानंतर त्यांना सहन कराव्या लागणाऱ्या परिस्थितीचं वर्णन करत आहेत.  

अनेकींनी म्हटलं आहे की आम्ही गप्प बसलो कारण पुढे येण्याची हिंमत नव्हती. काहींनी म्हटलं आम्ही तक्रार केली पण त्याचं पुढे काही झालं नाही. तर काहींनी म्हटलं की, कारवाई तर दूरच आमचा छळ करणाऱ्यालाच सरंक्षण दिलं गेलं. 

अनेकींच्या पोस्टमध्ये एक गोष्ट प्रामुख्याने दिसली ती म्हणजे HR न... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
े किंवा Internal complaints committee तक्रारीची दखल न घेणं किंवा त्यावर रीतसर कारवाई न करणं. 

पण खरंच असं होतं का? आम्ही वेगवेगळ्या क्षेत्रात HR म्हणून काम करणाऱ्या किंवा Internal complaints committee (ICC) मध्ये काम करणाऱ्या महिलांशी बोललो. 

"मला HR म्हणून काम करण्याचा भरपूर अनुभव आहे. त्याकाळात वरच्या पदांवर असलेले पुरूष महिलांची कशी लैंगिक छळवणूक करतात आणि तक्रार आली तरी एकमेंकाना कसे प्रोटेक्ट करतात हे मी जवळून पाहिलं आहे," शुभ्रा बीबीसीशी बोलताना म्हणाल्या. 

पत्रकार तसरिन खान यांनी आरोप केला की 2013 ते 2015 या काळात कलकत्ता टाइम्समध्ये काम करत असताना तिथले एडिटर सतेंद्रू ओझा यांनी त्यांची अनेकदा लैंगिक छळवणूक केली. त्यांनी न्युजरूम या वेबपोर्टलवर लेख लिहून सगळी परिस्थिती वर्णन केली. 

दुसऱ्या बाजूला ओझा यांनी मात्र हे सारे आरोप खोडसाळपणाचे आहेत आणि माझी बदनामी करायच्या हेतूने केले आहेत, असं ट्वीट केलं आहे.

वारंवार तक्रार करूनही कंपनीच्या HRने, वरिष्ठांनी त्याची दखल न घेता आपल्यालाच त्रास दिला असं तसरिन यांचं म्हणणं आहे. 

तर टाइम्स मेट्रो सप्लीमेंटचे नॅशनल एडिटर अंशुल चतुर्वेदी यांनी स्क्रोलला दिलेल्या मुलाखतीत म्हटलं की, "या संपूर्ण प्रकरणात ज्या लोकांची नावं आली आहेत त्यांच्या सहभागाविषयी आम्ही चौकशी करत आहोत. या प्रकरणाची दखल आम्ही घेतली आहेच आणि आताही कुठल्या महिला कर्मचाऱ्याला असा त्रास होत नाहीये ना हेही आम्ही पाहात आहोत."

महिला पुढे येऊन आपल्या अत्याचाराच्या कहाण्या मांडत आहेत आणि दुसरीकडे हे आरोप खोटे आहेत, स्वत:च्या फायद्यासाठी केले जात आहेत असंही अनेकांचं म्हणणं आहे. भाजपचे खासदार उदित राज यांनी 'महिला पैशांसाठी लैंगिक अत्याचाराचे आरोप करतात,' असं विधान केलं होतं. 

लैंगिक छळवणुकीचं प्रकरण जेव्हा HR किंवा ICC समोर येतं तेव्हा त्या तक्रारींचं काय होतं? त्यात सहभागी असलेल्या महिलांना निर्णय घ्यायला कितपत वाव असतो? 

मुंबईमध्ये एका खाजगी कंपनीत मोठ्या पदावर काम करत असलेल्या HRने नाव न छापण्याच्या अटीवर बीबीसीला सांगितलं की, "कित्येक वेळा असं भासवतात की, शोषण झालेली महिला नाही तर ज्याच्याविरूद्ध तिने तक्रार केली आहे तो पुरूषच पीडित आहे. सगळे तो कसा बिचारा म्हणून सुस्कारे सोडतात. जणू काही त्याची चूक नाही, तर तक्रार करणाऱ्या बाईची चूक आहे.

काय एवढ्या-तेवढ्या गोष्टींवरून एखाद्याचं करियर बरबाद...