मुस्लिमांविरुद्ध द्वेष पसरवणं एक राजकीय पाऊल आहे, ज्याला सामाजिक पाठिंबा वाढवण्याचा प्रयत्न होतोय.

गेल्या अनेक दिवसांमध्ये बिहार आणि बंगालमध्ये हिंसाचार आणि तणावाच्या जवळजवळ दहा घटना घडल्या. या सगळ्या घटनांमध्ये एक विशिष्ट पॅटर्न दिसून येत आहे. म्हणूनच या घटना स्थानिक कारणांमुळे झाल्या, असं मानणं कठीण आहे. 

सगळ्याच ठिकाणी वादंगाची सुरुवात आणि शेवट एकसारखा आहे. हिंसा करणारे आणि हिंसेचे बळी ठरलेले लोक एकसारखे आहेत. सांगायचा अर्थ असा की, हिंसा आणि जाळपोळीच्या या घटना सुनियोजित, सुसंगठित आणि नियंत्रित नव्हत्या, हे पटणारं नाही.

बिहार आणि बंगालच्या ज्या शहरांमध्ये रामनवमीच्या मिरवणुकीनंतर हिंसाचार आणि जाळपोळीच्या घटना घडल्या, अशा शहरांचा बीबीसीचे दोन प्रतिनिधी रजनीश कुमार आणि दिलनवाज पाशा यांनी दौरा केला

या सगळ्या प्रकरणात नऊ अशा गोष्टी आढळून आल्या ज्यामुळे या काही छुटपूट घटना नाही तर त्यामागे एक मोठा कट होता, असं वाटायला पूर्ण वाव आहे.

1. तरुण, झेंडे, बाईक आणि उग्र मोर्चा

बिहारमध्ये जातीय तणाव आणि मुस्लिमांविरुद्ध हिंसेच्या घटना 17 मार्चपासून सुरू झाल्या. 17 मार्चला केंद्रीय मंत्री अश... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
्विनी चौबे यांचा मुलगा अर्जित चौबे यांनी भागलपूरमध्ये हिंदू नववर्षानिमित्त एका शोभायात्रेचं आयोजन केलं होतं. 

त्यानंतर रामनवमीपर्यंत औरंगाबाद, समस्तीपूरच्या रोसडा आणि नवादासारख्या शहरात जातीय अस्वस्थता पसरण्यास सुरुवात झाली. या सगळ्या शहरांत रामनवमीच्या मिरवणुकी निघाल्या होत्या. मिरवणुकीत सहभागी झालेल्या तरुणांच्या कपाळांवर भगवी पट्टी होतीच. त्यांच्या मोटरसायकलींवर भगवे झेंडेही होते. 

बिहार

अपवाद म्हणून रोसडाच्या मिरवणुकीत बाईक नव्हत्या. पण या मिरवणुकीत सहभागी झालेले लोक खूप उग्र होते आणि त्यांच्या हातात भगवे झेंडे होते.

रामनवमीची मिरवणूक या आधी कधीही निघत नव्हती. म्हणून हिंदू नववर्षाची मिरवणूक एक नवा आविष्कारच आहे. 

मागच्या वर्षी उत्तर प्रदेशातल्या सहारनपूरमध्ये महाराणा प्रताप यांच्या जयंतीला एक मिरवणूक काढण्यात आली होती. त्यानंतर तिथे दलितांना लक्ष्य करण्यात आलं होतं. मेवाडच्या राणा प्रताप यांची जयंती म्हणजे सहारनपूरसाठी नवीन गोष्ट होती. 

2. मिरवणुकीचं आयोजक

सर्व शहरांतील मिरवणुकींचं आयोजक समान विचारांचं होते. त्यांची नावं वेगवेगळी होती पण सत्ताधारी भाजपशिवाय RSS आणि बजरंग दलसारख्या संघटनाही अप्रत्यक्षपणे जोडल्या गेल्या होत्या. औरंगाबादमध्ये भाजप आणि बजरंग दलाचे नेते प्रत्यक्ष सहभागी होते.

औरंगाबादच्या मिरवणुकीत भाजपचे खासदार सुशील सिंह, भाजपचे माजी आमदार रामाधार सिंह आणि हिंदू युवा वाहिनीचे नेते अनिल सिंह उपस्थित होते. अनिल सिंह यांना अटक करण्यात आली आहे. 

रोसडामध्ये भाजप आणि बजरंग दलाच्या नेत्यांविरुद्ध FIR दाखल झाला आहे. भागलपूरमध्ये तर भाजपचे नेते अश्विनी चौबे यांचा मुलगा सामील होता. 

यादरम्यान अनेक हिंदू संघटनांचा उदय झाला आणि त्यांनी या मिरवणुकीत हिरीरीने सहभाग नोंदवला. भागलपूरमध्ये 'भगवा क्रांती' आणि औरंगाबादमध्ये 'सवर्ण क्रांती' या संघटनांचा जन्म झाला. जातीय चकमकीनंतर या दोन्ही संघटनांचे नेते भेटायला आणि बोलायला उपलब्ध झाले नाहीत.

याबरोबरच पश्चिम बंगालच्या आसनसोलमध्ये सुद्धा भाजपचा पाठिंबा होता. आसनसोलमध्ये हिंदूंच्या दुकानांना आणि घरांना आग लावण्यात आली होती. इथेही रामलीलाच्या मिरवणुकीच्या वेळी तणाव होता. तिथून हिंदूंना आपली घरं सोडून जावं लागलं.

3. एका ठराविक मार्गावरून जाण्याचा अट्टहास

सगळ्या शहरांमध्ये मिरवणूक मुस्लीमबहुल भागातून काढण्याचा अट्टहास धरला होता. नवादामध्ये रामनवमीच्या...