शीर्षक: नरेंद्र मोदींना सतत आणीबाणीची आठवण का येते? - दृष्टिकोन\nवरील काल्पनिक लेखाचे शीर्षक दिल्यास, लेखाची कल्पना करा.\n
मात्र, गेल्या पाच वर्षांत त्या आणीबाणीची जरा जास्तच आठवण होतेय. केवळ वर्षपूर्तीलाच नव्हे तर कुठल्या ना कुठल्या निमित्ताने त्याची आठवण काढली जाते. 

आणीबाणीनंतरच्या चार दशकात देशात 7 बिगर काँग्रेसी पंतप्रधान झालेत. यातल्या दोघा-तिघांचा अपवाद वगळता इतर सर्वांनीच आणीबाणीमध्ये तुरुंगवास भोगला आहे. अटल बिहारी वाजपेयी अगदी थोडे दिवस तुरुंगात असले तरी तुरुंगात जाणाऱ्यांमध्ये त्यांचाही समावेश केला जाऊ शकतो. इतर वेळ ते पॅरोलवर बाहेर होते. 

मात्र, पंतप्रधान मोदींप्रमाणे यापैकी कुणीही इतक्यांना आणि इतक्या कर्कश्श पद्धतीने आणीबाणीविषयी बोललेलं नाही. ते स्वतः मुख्यमंत्री असताना गुजरातमध्ये 2002 साली झालेला 'राज्य प्रायोजित धार्मिक हिंसाचारा'ची आठवण मात्र त्यांना होत नाही. 

राजकीय चर्चेत आणीबाणी त्यांचा आवडता विषय असतो. म्हणूनच तर ते आणीबाणीची केवळ 25-26 जूनलाच नाही तर नेहमीच आठवण काढत असतात. आणीबाणीमध्ये मोदी यांना तुरुंगातच काय तर पोलीस स्टेशनच्या जवळही त्यांना कधी नेण्यात आलं नाही, हा भाग वेगळा. 

जेलबाहेर भूमिगत राहून आणीबाणीविरोधी संघर्षात त्यांनी भूमिका बजावली असावी, याचीही प्रामाणिक माहिती उपलब्ध नाही. उलट त्याकाळात भूमिगत असलेले जॉर्ज फर्नांडिस, कर्पुरी ठाकूर यासारख्या दिग्गज नेत्यांप्रमाणे समाजवादी नेते लाडली मोहन निगम आणि द हिंदू या वृत्तपत्राचे तत्कालीन संपादक सीजीके रेड्डी यासारख्या तुलनेने फार प्रसिद्ध नसलेल्या लोकांची कामगिरीही जगजाहीर झालेली आहे. 

आणीबाणीचा विषय काढून अपयश झाकण्याचा प्रयत्न?

आणीबाणीच्या काळात भूमिगत झालेल्या विरोधी राजकीय नेते आणि कार्यकर्त्यांच्या अटकेचे वॉरंट जारी करण्यात आले होते. मात्र, मोदी यांच्या अटकेचं वॉरंट निघालं होतं, याचाही रेकॉर्ड नाही. 

आणीबाणी लागू होण्याआधी गुजरातमध्ये विद्यार्थ्यांचं नवनिर्माण आंदोलन आणि बिहारमधून सुरू झालेलं जेपी आंदोलन यांच्या संदर्भातही मोदींचे समकालीन किंवा त्यांचे वरिष्ठ असलेले रामविलास पासवान, शरद यादव, शिवानंद तिवारी, लालू प्रसाद, अरूण जेटली, मोहन सिंह, अख्तर हुसैन, नितीश कुमार, सुशील मोदी, मुख्तार अनीस, मोहन प्रकाश, चंचल राजकुमार जैन, लालमुनी चौबे, रामबहादूर राय आणि गुजरातमधलेच प्रकाश ब्रह्मभट्ट, हरेन पाठक, नलीन भट्ट, इत्यादी नेत्यांची नावं चर्चेत असतात. मात्र, यात मोदींचं नाव येत नाही. 

त्यामुळे असं म्हणता येईल की मोदी हे संघ आणि जनसंघाचा एक...