पण आता यंदाच्या निवडणुकीत आवश्यक इलेक्टोरल मतं मिळवून जो बायडन अमेरिकेचे निर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष बनले असले, तरी त्यामुळे ट्रंप यांच्या कारकीर्दीची अखेर झाली असं म्हणता येणार नाही. 

एक तर ट्रंप यांनी पराभव स्वीकारलेला नाही आणि वेगवेगळ्या राज्यांतल्या कोर्टांमध्ये या निकालाला आव्हान दिलं आहे. मात्र त्यानं निकालात फारसा फरक पडेल असं अमेरिकेतल्या बहुतांश कायदेतज्ज्ञांना वाटत नाही. 

पण मग ट्रंप पुन्हा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष बनू शकतात का? कायद्यानुसार हे शक्य आहे. 

अमेरिकेची राज्यघटना काय सांगते? 

अमेरिकेत दर चार वर्षांनी राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक होते आणि कुठल्याही राष्ट्राध्यक्षाला चार वर्षांच्या दोन कार्यकाळांपेक्षा अधिक काळ सत्तेत राहता येत नाही. अमेरिकन राज्यघटनेत 1951 साली झालेल्या घटनादुरुस्तीनं हा नियम लागू केला. 

पण कुणी किती वेळा निवडणूक लढवावी, यावर मात्र काहीही निर्बंध नाहीत. तसंच हे दोन कार्यकाळ सलगच असावेत असंही बंधन नाही. त्यामुळे पराभव झाला, तरी चार वर्षांनी पुन्हा निवडणूक लढवणं आणि जिंकणं हा पर्याय ट्रंप यांच्यासमोर आहे. 

याआधी असं कधी झालं होतं? 

ट्रंप पुन्हा नि... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
वडणुकीच्या रिंगणात उतरले आणि जिंकले, तर असं करणारे ते पहिलेच राष्ट्राध्यक्ष ठरणार नाहीत.  

ग्रोव्हर क्लीव्हलँड 1884 साली अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून निवडून आले होते पण 1988 साली त्यांना बेंजामिन हॅरिसन यांनी पराभूत केलं. मात्र क्लीव्हलँड 1892 सालच्या निवडणुकीत हॅरिसनना हरवत राष्ट्राध्यक्षपद परत मिळवलं. 

अर्थात, एकच कार्यकाळ सत्तेत राहिलेल्या राष्ट्राध्यक्षांची यादीही मोठी आहे आणि त्यात जॉर्ज बुश सीनियर, जिमी कार्टर, जेराल्ड फोर्ड, हर्बर्ट हूवर यांच्यासारख्यांचाही समावेश आहे. या चौघांनाही राष्ट्राध्यक्षपदाच्या दुसऱ्या कार्यकाळासाठी निवडणूक जिंकता आली नाही. 

ट्रंप 2024 ची निवडणूक लढवणार? 

ट्रंप यांचे माजी सल्लागार मिक मुलवानी यांच्या मते, सध्या आलेल्या निकालाप्रमाणेच ट्रंप यांचा 2020 मध्ये पराभव झाला तरी ते पुन्हा निवडून येऊ शकतात. 

इन्स्टिट्यूट फॉर इंटरनॅशनल अँड युरोपियन अफेयर्सच्या एका वेबिनारमध्ये बोलताना मुलवानी म्हणाले की, "ट्रंप राजकारमात सक्रीय राहतील असं मला वाटतं आणि ते निर्विवादपणे 2024 साली रिपब्लिकन पक्षाकडून उमेदवारीसाठीच्या शर्यतीत प्राधान्यानं असतील." 

ट्रंप यांचा स्वभाव पाहता त्यांना हारणं आवडत नाही, याकडेही मुलवानी यांनी लक्ष वेधून घेतलं आहे. मुलवानी यांच्या दाव्यात काहीसं तथ्य असल्याचं दिसतं. कारण ट्रंप यांचा पराभव झाला, तरी त्यांना मिळालेल्या मतांचा आकडाही खूप मोठा आहे. 

जनतेनं टाकलेल्या मतांचा म्हणजे पॉप्युलर व्होट्सचा विचार केला, तर आजवरच्या इतिहासात रिपब्लिकन पक्षाला मिळाली नव्हती एवढी मतं ट्रंप यांना मिळताना दिसत आहेत. तसंच अनेक राज्यांत बायडन आणि त्यांच्यात असलेला मतांचा फरकही खूप मोठा नाही. 

ट्रंप काही महत्त्वाच्या 'स्विंग स्टेट्समध्ये' बायडन यांच्यापेक्षा पिछाडीवर गेले. पण रिपब्लिकन वर्चस्व असलेल्या राज्यांमध्ये त्यांचं वर्चस्व कायम आहे. 

म्हणजे ट्रंप यांनी नवे मतदार पक्षाच्या बाजून वळवले आहेत. पण दुसरीकडे त्यांच्याच पक्षात असलेले काहीजण त्यांच्याविरोधात गेले आहेत. त्यामुळे पुन्हा निवडणूक लढवणं ट्रंप यांच्यासाठी शक्य असलं, तरी तितकं सोपं नसेल. 

पुन्हा निवडून येणं ट्रंप यांच्याच हातात? 

आपल्या विरोधात गेलेली मतं आपल्या बाजूनं वळवण्यासाठीही ट्रंप यांच्या हातात पुढचे काही आठवडे आहेत. अमेरिकेसमोरची आर्थिक आव्हानं आणि कोव्हिडचं संकट अजून संपलेलं नाही.

पुढच्या महिनाभरात...