हिमालयात खरंच 'येती' म्हणजेच हिममानव अस्तित्वात आहेत का?\nप्रातिनिधिक फोटो

आपल्या ट्वीटमध्ये ते लिहितात, "भारतीय सैन्याच्या गिर्यारोहण मोहिमेच्या पथकाला पहिल्यांदा दंतकथेतील 'येती' या राक्षसाच्या पावलांचे रहस्यमयी ठसे आढळले आहेत. 9 एप्रिल 2019 रोजी मकालू बेस कॅम्पजवळ 32X15 इंचाचे हे ठसे दिसले. हा मायावी हिममानव यापूर्वी केवळ मकालू-बरून नॅशनल पार्कमध्ये दिसला होता."

येती हा हिमालयात राहणारा अत्यंत गूढ प्राणी आहे. तो खरंच अस्तित्वात आहे की नाही, यावरही शास्त्रज्ञांमध्ये एकमत नाही. मात्र गेल्या अनेक दशकांपासून हिमालयातल्या बर्फाळ भागात माकडासारखा, खरंतर महावानरासारखा (ape like) दिसणारा हा हिममानव बघितल्याचा दावा अनेक लोकांनी केला आहे.

नेपाळ सैन्याचे प्रवक्ते ब्रिगेडियर जनरल बिग्यान देव पांडे यांनी हिंदुस्तान टाइम्सला सांगितलं की, "भारतीय सैन्याच्या एका टीमला ते पावलांचे ठसे दिसले तेव्हा आमचेही काही लोक त्यांच्याबरोबर होते. आम्ही तथ्य तपासून पाहिले. काही स्थानिकांनी तसंच पिठ्ठूंनी आम्हाला सांगितलं की ते एका जंगली अस्वलाच्या पावलांचे ठसे असू शकतात. त्या भागात असे ठसे यापूर्वी अनेकदा दिसले आहेत."

पण खरंच तो हिममानव होता का? यात काही तथ्य आहे की ही एक दंतकथाच आहे? 

याविषयावर काही वर्षांपूर्वी लूसी जोन्स यांनी Is the Himalayan Yeti a real animal? हा लेख प्रसिद्ध केला होता. त्याचा मराठी अनुवाद खास बीबीसीच्या वाचकांसाठी...

तुम्ही कधीही हिमालयात गेला नसलात तरीसुद्धा येती कसा दिसतो, याची कल्पना तुम्हाला असेल. गेली अनेक दशकं सिनेमे, कार्टून, व्हिडियो गेम्स यामधून येती तुमच्या परिचयाचा झाला असेल. 

मोठमोठे पाय आणि अनकुचिदार सुळे असलेला महाकाय केसाळ प्राणी, असं येतीचं चित्र रंगवलं जातं. तो करड्या किंवा पांढऱ्या रंगाचा असतो. बर्फाळ हिमालयात तो एकटाच फिरताना दाखवलं जातं. 

गेली अनेक दशकं या प्राण्याविषयी सांगितल्या जाणाऱ्या दंतकथा आणि त्याविषयीचा कल्पनाविलास वगळता या प्राण्याच्या अस्तित्वात खरंच काही तथ्य आहे का?

गेल्या काही वर्षांत आधुनिक अनुवंशशास्त्राच्या मदतीने हिमालयातील या येतीविषयी अधिकाधिक माहिती घेण्याचे प्रयत्न सुरू झाले आहेत. परिणामी, या प्राण्याविषयीचं गूढ उकलण्याची शक्यता आहे. 

येती हा महावानरसदृष्य मनुष्य (ape man) असल्याचा समज आहे. जगभरात 'बिगफूट' म्हणजेच महाकाय पावलांच्या ठशांच्या कथा सांगितल्या जातात. 

फार पूर्वीपासून चालत आलेल्या लोककथांमध्ये येतीचा उगम...\n\ntl;dr:
भारतीय सैन्य दलाच्या ADGPIने नुकतेच काही फोटो ट्वीट केले आणि त्यावरून बराच वाद सुरू झाला. हे फोटो आहेत पावलांच्या ठशांचे. हे ठसे हिमालयात राहणाऱ्या 'येती' या हिममानवाचे असल्याचा दावा या ट्विटमध्ये करण्यात आला आहे.