...स्त संधी मिळतील."

मेट्रोपॉलिटन स्टॉक एक्सचेंजचे सीईओ बालू नायर यांच्यामते, "एलीआयच्या आयपीओची गुंतवणूकदार मोठ्या उत्साहाने वाट पाहत आहेत. यामुळे प्रायमरी मार्केटमधून पैसे गोळा करण्याला प्रोत्साहन मिळेल."

एलआयसीमध्ये सारंकाही ठीकठाक आहे का?

'विश्वासाचं प्रतीक' मानली जाणारी सरकारी विमा कंपनी - भारतीय जीवन बीमा निगमची गेल्या पाच वर्षांतली आकडेवारी फारशी उत्साहवर्धक नाही. गेल्या पाच वर्षांत कंपनीचे नॉन परफॉर्मिंग असेट्स म्हणजेच NPA दुप्पट झालेले आहेत. 

कंपनीच्या वार्षिक अहवालानुसार मार्च 2019पर्... उर्वरित लेख लिहा:
ी पैशांची गरज लागली तेव्हा एलआयसीचा आधार घेण्यात आला. गेल्या काही काळात याची अनेक उदाहरणं आढळतात. अडचणीत सापडलेल्या IDBI बँकेला संकटातून बाहेर काढण्यासाठी एलआयसीचे पैसे वापरण्यात आले. 

एलआयसीकडे आधीपासूनच आयडीबीआय बँकेचे 7 ते 7.5 टक्के शेअर्स होते. आयडीबीआयचे 51 टक्के समभाग घेण्यासाठी एलआयसीला सुमारे 10 ते 13,000 कोटींची गुंतवणूक करावी लागली. 

सार्वजनिक क्षेत्रातल्या एखाद्या कंपनीचा आयपीओ येत असतानाही एलआयसीने त्यात आजवर मोठी गुंतवणूक केली आहे. यामध्ये ONGC सारख्या नवरत्न कंपन्यांचा समावेश आहे. सरकारी सिक्युरिटीज आणि शेअरबाजारात एलआयसीने दरवर्षी सरासरी 55 ते 65 हजार कोटींची गुंतवणूक केलेली आहे. 

वित्तीय तूट कमी करण्यासाठी 2009पासून सरकारने सरकारी कंपन्या विकायला सुरुवात केली तेव्हा त्यातला हिस्सा घेणाऱ्यांत एलआयसी आघाडीवर होती. 2009-2012 पर्यंत सरकारने निर्गुंतवणुकीच्या माध्यमातून 900 अब्ज डॉलर्स कमावले. यातला एक तृतीयांश पैसा एलआयसीकडून आला. ओएनजीसीमधली निर्गुंतवणूक अपयशी होण्याच्या बेतात असतानाच ती एलआयसीमुळे यशस्वी झाली. 

एलआयसी अॅक्टमध्ये बदल

एलआयसीचा आयपीओ आणण्याआधी सरकारला एलआयसी अॅक्टमध्ये बदल करावा लागेल. देशातल्या विमा उद्योगावर इन्शुरन्स रेग्युलेटरी डेव्हलपमेंट अथॉरिटी लक्ष ठेवत असली तरी एलआयसीच्या कामकाजासाठी संसदेने वेगळा कायदा बनवलेला आहे. 

एलआयसी अॅक्टच्या कलम 37नुसार एलआयसी विम्याची रक्कम आणि बोनसबाबत आपल्या पॉलिसीधारकांना जे आश्वासन देते, त्यामागे केंद्र सरकारची गॅरंटी असते. खासगी क्षेत्रातल्या विमा कंपन्यांना ही सुविधा मिळत नाही. 

कदाचित म्हणूनच देशातला सामान्य माणूस विमा घेताना एलआयसीचा  विचार जरूर करतो. 

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)