डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्वप्नीलच्या वर्गशिक्षकांनी ही गोष्ट गांभीर्याने घेतली. यामागचं कारण जाणून घेण्यासाठी त्याला बोलावून घेतलं. चर्चेदरम्यान सुरुवातीला स्वप्नील शांतच होता. काही वेळानंतर तो मोकळेपणाने बोलू लागला.

अखेर, शिक्षकांना संपूर्ण परिस्थिती समजली. त्यांनी तातडीने स्वप्नीलच्या आई-वडिलांना बोलावून ही गोष्ट त्यांच्या कानावर घातली. शिक्षकांनी सांगितलेल्या गोष्टींबद्दल आपण कधीच विचार केला नव्हता, याचं स्वप्नीलच्या आई-वडिलांना वाईट वाटलं.

शिक्षकांनी नेमकं असं काय सांगितलं? स्वप्नीलची कामगिरी खालावण्याचं काय बरं कारण होतं? त्याच्या मनात नेमकं काय सुरू होतं?

या सगळ्याचं उत्तर म्हणजे स्वप्निलच्या आई-वडिलांचं घरगुती भांडण. त्यांच्यातील भांडणं काय नवी नव्हती. ती नेहमीच व्हायची. पण स्वप्नील मोठा होऊ लागला होता. त्याला बरं-वाईट कळू लागलं होतं. घरातलं वातावरण शांत नसल्यामुळे त्याला सतत बाहेरच राहावं असं वाटायचं. दिवसभर तो मित्रांमध्ये खेळत राहायचा.

घरात आल्यानंतरही स्वप्नील जास्त कुणाशी बोलायचा नाही. तो विचलित झाला होता. या परिस्थितीत कसं वागावं, काय करावं, काहीच त्याला कळत नव्हतं. मनात सारख्या त्याच गोष्टींचा विचार यायचा. परिणामी स्वप्नीलची अभ्यासातली कामगिरी खालावली होती.

लॉकडाऊन आणि घरगुती हिंसाचार

वर दिलेली परिस्थिती तुम्ही अनेक कुटुंबांमध्ये पाहिली असेल. गेल्या वर्षी आलेल्या कोरोना संकटानंतर या स्थितीत आणखी जास्त वाढ होण्याची भीती तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.

कोरोना संकटामुळे गेल्या वर्षी 23 मार्च रोजी देशभरात लॉकडाऊन लावण्यात आला. त्यावेळी 23 मार्च ते 16 एप्रिलदरम्यान म्हणजेच लॉकडाऊन सुरू झाल्यानंतर जवळपास पहिल्या तीन आठवड्यात राष्ट्रीय महिला आयोगाकडे घरगुती हिंसाचाराच्या 239 तक्रारी आल्या होत्या. तर, लॉकडाऊन आधीच्या तीन आठवड्यात केवळ 123. म्हणजेच कोरोना काळात घरगुती-कौटुंबिक हिंसाचार कसा वाढला, याचा अंदाज आपल्याला येऊ शकेल.

या भांडणांना तोंड दिलेल्या व्यक्तींना कोरोना काळातील कटू आठवणींसोबतच या हिंसाचाराच्या जखमाही आठवणीत राहणार आहेत. या घरगुती भांडणांचा परिणाम लहान मुलांवर होणार नाही, तरच नवल.

पण ही बाब फक्त लॉकडाऊनपुरतीच मर्यादित नाही. 2018 मधील आकडेवारीनुसार, महिलांविरोधातल्या जेवढ्या तक्रारी नोंदवल्या जातात त्यापैकी 32% म्हणजे जवळपास एक तृतीयांश केसेस या नवरा किंवा त्याच्या नातेवाईकांकडून होणाऱ्या छळाच्या असतात.

2018...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:
स्वप्नील (बदललेलं नाव) तसा हुशार विद्यार्थी. सातवी-आठवीपर्यंत त्याने वर्गातला पहिला क्रमांक कधीच सोडला नाही. विविध स्पर्धांमध्ये तो सहभाग घ्यायचा. पण अचानक त्याची अभ्यासातली कामगिरी खालावली. दिवसेंदिवस स्वप्नीलचा गुणपत्रिकेतला क्रमांक खाली-खाली सरकू लागला.