अशा परिस्थितीत अमेरिकेनं इराकबाबत जी चूक केली तीच इराणबाबत करणार का? तज्ज्ञांच्या मते अमेरिका इराक युद्धातून जे काही काही शिकली ते ध्यानात ठेवूनच इराणवर हल्ला चढवेल. 

1979 सालापासूनच इराणविषयी अमेरिकेचं मत चांगलं नाही. अशा परिस्थितीत डोनाल्ड ट्रम्प आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांना इराणविरोधात मत तयार करणं कठीण नाही. 

अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री माईक पॉम्पेओ यांच्यामते पश्चिम आशियातल्या सर्व समस्यांचं मूळ इराण आहे. मात्र आजघडीला इराण आक्रमक नाही, ही वस्तुस्थिती आहे. उलट अमेरिकेचा सर्वात जवळचा सहकारी असलेला सौदी अरेबिया सर्वाधिक आक्रमक आहे. 

सौदीची भूमिका अधिक संशयास्पद 

पश्चिम आशियात इराण आणि सौदी अरेबिया यांची तुलना केल्यास सौदीची भूमिकाच अधिक संशयास्पद आहे. सर्वात आधी या दोन्ही राष्ट्रांच्या लष्करी ताकदीवरून त्यांचं मूल्यमापन करुया. 

इंटरनॅशनल क्रायसिस ग्रुपनुसार 2017 साली इराणच्या तुलनेत सौदी अरेबियाने सैन्यावर चारपट अधिक खर्च केलाय. मात्र यात काही नवल नाही. स्टॉकहोम इंटरनॅशनल पीस रिसर्च इन्स्टिट्युटच्या माहितीनुसार 1989 पासून इराणने आपल्या सैन्यावर जीडीपीच्या 3.3 टक्क्यांहून अधिक खर्च केलेला नाही. याच काळात सौदी अरेबियाने दरवर्षी त्यांच्या जीडीपीच्या सात टक्के रक्कम संरक्षण दलांवर खर्च केली होती. 

सौदीची शस्त्रास्त्रदेखील इराणच्या तुलनेत आधुनिक आहेत. स्ट्रॅटेजिक अँड इंटरनॅशनल स्टडीजच्या 2015च्या अहवालानुसार सौदी अरेबिया आणि आखातातले त्यांचे सहकारी जगातले सर्वोत्तम शस्त्रास्त्र खरेदी करत आहेत. तर इराण अजूनही जुनीच शस्त्रास्त्र वापरतोय. 

इराणमधल्या जवळपास सर्व यंत्रणा अजूनही शहा यांच्याच काळातल्या आहेत. इराणनं जी शस्त्रास्त्रं आयात केली आहेत तीसुद्धा 1960 आणि 1980 च्या दशकातली आहेत. 

सैन्य ताकदीबाबत इराणची तुलना इस्रायलशी केल्यास पश्चिम आशियात इस्रायलसमोर कुणाचाच निभाव लागत नाही. अशावेळी पश्चिम आशियासाठी इराण धोका असल्याचं म्हणणं तर्काधारित वाटत नाही. 

सीरियामध्ये इराणचा हस्तक्षेप 

इराणविषयी आणखी एक बाब सांगितली जाते ती म्हणजे इराणने सीरियामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. मात्र अनेक जाणकारांच्या मते सीरियात इराणपेक्षाही जास्त हस्तक्षेप सौदी अरेबियानं केला आहे. 

सीरियात इराणच्या हस्तक्षेपाविषयी जाणून घ्यायचं असेल तर इराण-इराक युद्धाची माहिती घ्यावी लागेल. 1980 साली सद्दाम हुसेन यांनी इराणवर हल्ला केला... \n\nवरील लेखासाठी मला एक चांगले शीर्षक द्या.
अमेरिका आणि सौदी अरेबिया इराणवर खरंच हल्ला करतील का?