दिल्लीत हिंसाचाराचं दृश्य

या दंगलीत मृत्युमुखी पडलेल्यांची संख्या पाहता, 'गेल्या सात दशकांमध्ये दिल्लीत झालेली हिंदू-मुस्लिमांमधील ही सर्वांत मोठी दंगल' असल्याचं म्हटलं जातं आहे. पण १९८४ साली तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्या हत्येनंतर झालेल्या शीखविरोधी दंगलींमध्ये जवळपास तीन हजार लोकांचा मृत्यू झाला होता.

रविवारी, २३ फेब्रुवारीला दिल्लीतील ईशान्य भागांमध्ये ही दंगल सुरू झाली. आत्तापर्यंत या दंगलींचे जे व्हिडिओ समोर आले आहेत, त्यात हिंदू व मुस्लिम अशा दोन्ही जमावांच्या हातांमध्ये लाठ्या किंवा दगड दिसून येत आहेत, तर काही जण देशी हत्यारं उंचावताना आणि पेट्रोल बॉम्ब फेकताना दिसत आहेत.

उत्तर प्रदेशच्या हद्दीला लागून असलेल्या दिल्लीच्या ईशान्य भागांमध्ये हिंदू-मुस्लिमांमधील ही दंगल पेटली. यात वापरण्यात आलेल्या हत्यारांचं प्रमाण बघता दिल्ली पोलिसांच्या गुप्तचर यंत्रणेवर गंभीर प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.

दिल्ली पोलिसांच्या निष्क्रियतेबद्दल न्यायालयानेही संबंधित अधिकाऱ्यांवर ताशेरे ओढले.

'चिथावणीखोर भाषणांच्या क्लिप तुमच्यापर्यंत पोचल्या होत्या, मग एफआयआर नोंदवण्यासाठी तुम्ही कोण... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
ाची वाट बघत होतात?' असा प्रश्न दिल्ली उच्च न्यायालयातील न्यायमूर्ती एस. मुरलीधर यांनी दिल्ली पोलिसांच्या विशेष आयुक्तांना विचारला. 

'शहराला आग लागली आहे, मग आता कारवाईची योग्य वेळ कधी शोधणार आहात?' असाही शेरा न्यायालयाने मारला.

'हिंसाचार थोपवण्यासाठी पुरेसं पोलीस दल तैनात करण्यात आलं होतं आणि आत्तापर्यंत या हिंसाचाराशी संबंधित प्रकरणांमध्ये शंभरहून अधिक एफआयआर नोंदवण्यात आल्या आहेत,' असा दावा दिल्लीचे पोलीस आयुक्त अमूल्य पटनायक यांनी केला. 

दिल्ली पोलिसांच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण केलं जात आहे.

त्याचप्रमाणे दिल्ली पोलिसांनी हिंसाचाराशी निगडित प्रकरणांचा तपास करण्यासाठी विशेष तपास पथकांची स्थापना केली आहे. या पथकांचं नेतृत्व दिल्लीचे उपायुक्त जॉय टिर्की व राजेश देव करतील. दोन्ही पथकांमध्ये चार सहायक आयुक्त दर्जाचे अधिकारी असतील, आणि तपासावर अतिरिक्त पोलीस आयुक्त बी.के. सिंह देखरेख ठेवतील.

राजेश देव यांनी यापूर्वी 'अतिउत्साही'पणाबद्दल निवडणूक आयोगाने तंबी दिल्ली होती.

'दिल्ली विधानसभा निवडणुकांदरम्यान शाहीन बागेजवळ गोळीबार करणाऱ्या कपिल बैंसलासंदर्भात राजेश देव यांनी प्रसारमाध्यमांसमोर अनावश्यक विधानं करण्याची गरज नव्हती,' असं निवडणूक आयोगाने म्हटलं होतं. त्यानंतर निवडणूक आयोगाने सूचना केली की, राजेश देव यांनी निवडणुकीच्या कामांसाठी नियुक्त करू नये.

परंतु, दिल्ली पोलिसांची ही विशेष तपास पथकं स्वतःच्या अधिकाऱ्यांची हिंसाचारादरम्यानची भूमिकाही तपासाच्या कक्षेत आणेल की नाही, हा प्रश्न सध्या उपस्थित होतो आहे.

पोलिसांच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह

दिल्लीतील भजनपुरा परिसरामधल्या एका दर्ग्याला आणि त्याच्या शेजारी असलेल्या पोलीस सहाय्यता केंद्रालाही सोमवारी दुपारी जमावाने आग लावली. 

तिथे उपस्थित प्रत्यक्ष साक्षीदारांनी बीबीसीशी बोलताना असा दावा केला की, 'दंगलखोरांसोबतच पोलिसांनीही काही लोकांना लक्ष्य केलं होतं.'

जवळच्याच चाँदबाग परिसरात राहणारे एक छोटे दुकानदार सग़ीर यांनाही या दंगलीदरम्यान गोळी लागली. 

जीटीबी रुग्णालयात उपस्थित असलेल्या त्यांच्या सख्ख्या भावाने बीबीसीला सांगितलं की, 'पोलिसांनी वेळेवर कारवाई केली असती, तर माझ्या भावाला जमावापासून वाचवता आलं असतं.'

दिल्ली पोलिसांवर टीका होते आहे.

भजनपुरा चौक, विजय पार्क आणि मुस्तफ़ाबाद या भागांमधील पोलिसांचे काही व्हिडिओ समाजमाध्यमांवर प्रसारित होत आहेत,...