कोव्हिड 19साठीची लस साऱ्या जगामध्ये देणं हे जगण्या-मरण्यातला फरक ठरवणारं आहे. 

लसीकरणाची ही प्रक्रिया गुंतागुंतीची आहे. त्यात अनेक देशांमधल्या कंपन्यांचा सहभाग आहे, जगभरातल्या सरकारांनी याविषयीची वेगवेगळी वक्तव्यं केलेली आहेत आणि देशांच्या नियामक संस्था आणि अधिकाऱ्यांचा या प्रक्रियेत महत्त्वाचा सहभाग आहे. म्हणूनच लस उपलब्ध होणं, तिला मान्यता मिळणं आणि जगामध्येच लसीकरण मोहीम राबवली जाणं, ही सरळसोपी प्रक्रिया नाही. 

द इकॉनिमिस्ट इंटेलिजन्स युनिट (EIU) मधले ग्लोबल फोरकास्टिंग विभागाचे संचालक अगाथे डेमरैस यांनी याविषयी सखोल संशोधन केलंय. 

लशीसाठीची जगातली एकूण उत्पादन क्षमता, ही लस लोकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी आवश्यक आरोग्यव्यवस्था, त्या देशाची एकूण लोकसंख्या आणि या देशाला किती लस परवडणार आहे यांचा अभ्यास करण्यात आला. 

या संशोधनातून निष्पन्न झालेल्या गोष्टी या श्रीमंत विरुद्ध गरीब या फरकानुसार काहीशा अपेक्षित आहेत. सध्याच्या घडीला युके आणि अमेरिकेमध्ये लशींचा चांगला पुरवठा आहे. कारण लशीच्या विकास प्रक्रियेमध्ये भरपूर पैसे गुंतवणं या देशांना शक्य होतं आणि परिणामी लस मिळवण्याच्या शर्यतीत हे... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
देश आघाडीवर होते. 

कॅनडा आणि युरोपातले काही श्रीमंत देश या दोघांच्या पाठोपाठ आहेत. 

कमी उत्पन्न गटामधल्या बहुतांश देशांमध्ये अद्याप लसीकरणाला सुरुवात झालेली नाही. पण याला काही अपवाद आहेत. 

जगभरातल्या विविध देशांमध्ये लसीकरण कशा पद्धतीने सुरू आहे यावर एक नजर टाकूया. 



जागतिक लसीकरण मोहीम












स्त्रोत: Our World in Data, ONS, gov.uk dashboard





















जगभरातील लसीकरण मोहीम



                        दर 100 लोकांमागे देण्यात आलेले डोस
                    


                            संपूर्ण मजकूर नीट पाहण्यासाठी तुमचा ब्राउजर अपडेट करा
                        


                    सूचना : ही माहिती नियमितपणे अपडेट केली जाते. पण यामध्ये प्रत्येक देशाची ताजी आकडेवारी असेलच असं नाही. एकूण लसीकरण म्हणजे एकूण किती डोस देण्यात आले याची संख्या असून किती लोकांना लस देण्यात आली याची आकडेवारी नाही. त्यामुळे 100 लोकांमागे 100पेक्षा जास्त डोस देण्यात आले असण्याची शक्यता आहे.
                


                    स्त्रोत: Our World in Data, ONS, gov.uk dashboard
                


                    शेवटचा अपडेट २२ मार्च, २०२१, ३:४१ म.उ. IST
                

आपल्या देशाच्या लोकसंख्येच्या गरजेपेक्षा पाच पटींनी जास्त लशी विकत घेतल्यामुळे 2020च्या अखेरीस कॅनडावर टीका झाली होती. पण त्यांना लशींची प्राधान्याने डिलिव्हरी मिळणार नसल्याचं दिसतंय. 

डोनाल्ड ट्रंप राष्ट्राध्यक्ष असताना कदाचित अमेरिका लशींच्या निर्यातीवर बंदी घालेल असा विचार करत कॅनडाने युरोपातल्या लस उत्पादक कंपन्यांच्या लशीमध्ये गुंतवणूक केली. पण त्यांचा हा निर्णय चुकीचा ठरलेला दिसतोय. 

युरोपातल्या कंपन्या लस पुरवठा सुरळीत ठेवू शकलेल्या नाहीत आणि गेल्या काही काळात युरोपातल्या देशांनीच निर्यातीवर बंदी घालण्याची धमकी दिलेली आहे. 

"जोपर्यंत युरोपातल्या बाजारपेठांमध्ये पुरेसा लस पुरवठा होत नाही, तोपर्यंत कॅनडासारख्या देशांसाठी मोठी निर्यात करण्यात   प्राधान्याने करण्यात येणार नसल्याचं मला वाटतं," अगाथे डेमरैस सांगतात. 

पण अपेक्षेपेक्षा चांगली कामगिरी करणारेही काही देश आहेत. 

लोकसंख्येच्या तुलनेमध्ये जास्तीत जास्त लोकांना लस देणाऱ्या जगातल्या देशांच्या यादीमध्ये, हा लेख लिहीतेवेळी सर्बिया आठव्या क्रमांकावर होता. युरोपियन युनियनमधल्या...