अशनी कोसळल्यानंतर पृथ्वीच्या पाठीवरील 75% सजीव नष्ट झाले.

हिरोशिमावर टाकण्यात आलेल्या बाँबपेक्षा 10 अब्ज जास्त तीव्रतेचा हा आघात होता. 

या आघातानं निर्माण झालेल्या किरणोत्सारी आगीच्या गोळ्यांनं शेकडो मैलांवरचं सर्व काही जाळून टाकलं होतं. या स्फोटानं निर्माण झालेल्या त्सुनामींनी अर्धी पृथ्वी गिळंकृत केली.

पृथ्वीचं अवघं वातावरणही होरपळलं होतं. जमिनीवरचा 25 किलोपेक्षा जास्त वजनाचा कोणाताही प्राणी जिवंत राहिला नव्हता. 

पृथ्वीच्या पाठीवरचे 75 टक्के सजीव नष्ट झाले होते. सहाजिकच उडू न शकणाऱ्या डायानासोरची जगण्याची काहीच शाश्वती नव्हती. 

फक्त लहान आकारांचे, पंख असणारे आणि त्यामुळे उडू शकणारे डायनासोर या आपत्तीतून वाचू शकले, त्यांना आपण आज पक्षी म्हणून ओळखतो. 

अशनी दुसरीकडे पडला असता तर...

समजा इतिहासानं वेगळं वळण घेतलं असतं तर काय झालं असतं? जर अशनीची धडक चुकली असती किंवा काही मिनिटं आधी ही धडक झाली असती तर काय झालं असतं? 

'बीबीसी'नं नुकतीच 'द डे द डायनोसोर डाईड' ही डॉक्युमेंट्री बनवली. 

यात सहभागी तज्ज्ञांनी या शक्यतांवर चर्चा केल्या.  

सुरुवातीच्या काळातील सस्तन प्राण्यांना अधिक शत... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
्रूंशी लढावं लागलं असतं.

'युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्सास'मधील भूगर्भशास्त्रज्ञ सीन गुलिक यांच्यासह इतर तज्ज्ञांनी यावर अभ्यासपूर्ण मतं व्यक्त केली. 

समजा हा अशनी काही क्षण आधी किंवा काही क्षण नंतर पृथ्वीवर धडकला असता, तर काय झालं असतं? 

या स्थितीत हा अशनी मेक्सिकोतील युकाटन द्वीपपकल्पावर न धडकता एकतर पॅसिपिक महासागरात किंवा अटलांटिक महासागरात कोसळला असता.

तसं झालं असतं, तर थोडा आघात कमी झाला असता. या आघातानंतर जी सल्फरयुक्त राळ पृथ्वीच्या हवेत फेकली गेली ती कमी काळ हवेत राहिली असती. 

या राळेनं पुढची कित्येक वर्षं आसमांत भरून टाकला होता. 

पण समजा यातलं काही उलट घडलं असतं, तरीही प्रलय घडला असता आणि सजीव नष्ट झाले असते. पण काही मोठे डायनासोर जगू शकले असते. 

या पर्यायी परिस्थितीवर चिंतन करताना शास्त्रज्ञांतही उत्साह संचारला होता. 

नव्या डायनासोरची उत्पत्ती झाली असती का? 

डायनासोर आज अस्तित्वात असते तर? कोणत्या प्रकारच्या नव्या डायनासोरसची उत्पत्ती झाली असती? 

सस्तन प्राणी डायनासोरच्या छायेत वाढले असते का? डायनासोरमध्ये माणसांसारखी बुद्धिमत्ता विकसित झाली असती का? 

'डिस्ने'च्या 'द गुड डायनासोर' या सिनेमात दाखवल्यासारखं मनुष्यप्राणी विकसित झाला असता का? आणि तो डायनासोरच्या सोबतीने जगू शकला असता का?

काही संशोधक असं मानतात की अशनीची ही धडक झाली नसती तरीही डायनासोरस नष्ट झाले असते. कारण त्यांचं वर्चस्व संपत आलं होतं.   

महाकाय टेरोसोरसनी आकाशावर वर्चस्व ठेवलं असतं.

"मी थोडा वेगळा विचार मांडतो. हवामान थंड होत चालल्यानं डायनासोर नष्ट झाले असते," असं मत 'यूके'तल्या ब्रिस्टल युनिव्हर्सिटीतील पॅलिएंटॉलॉजिस्ट माईक बेंटन यांनी व्यक्त केलं. 

"4 कोटी वर्षांपासून डायनासोर संपत चालले होते आणि सस्तन प्राण्यांनी त्यांची जागा घेतली असतीच," असं ते मानतात. 

बेंटन यांनी 2016 ला एक रिसर्च पेपर लिहिला आहे. यात नष्ट झालेल्या प्रजातींची जागा घेण्याचा डायानासोरसचा वेग सस्तन प्राण्यांपेक्षा कमी असल्याची मांडणी त्यांनी केली होती.  

काही तज्ज्ञांची मतं वेगळी आहेत. 

अमेरिकेतल्या कॉलेज पार्क येथील 'युनिव्हर्सिटी ऑफ मेरीलँड'मधील मांसभक्षी डायनसोरवरील अभ्यासक टॉम होल्ट्झ म्हणाले यांनी विषयावर चर्चा केली. 

ते म्हणाले, "6.6  कोटी वर्षांपूर्वी काही प्रजाती नष्ट झाल्या असत्या कारण त्या काळात भारताच्या दख्खन पठारावर ज्वालामुखींचे प्रचंड...