डॉक सारांशित करण्यासाठी: बॅटल ऑफ ब्रिटनमध्ये रडारचा भरपूर उपयोग झाला होता.

गेल्या अनेक दशकांमध्ये जगभरात विकसित झालेल्या रडार तंत्रज्ञानाचा पाया सर रॉबर्ट वॅटसन-वॅट यांनी घातला. इंग्लंडला या तंत्रज्ञानाची पहिल्यांदा मदत बॅटल ऑफ ब्रिटनमध्ये झाली. आणि साधारणतः आठ दशकांपूर्वी याच रडारमुळे हिटलरचा पराभव झाला होता.

रडार हे रडार डिटेक्शन अँड रेंजिंगचं लघुरूप. आज आकाशात प्रवासी विमानं कुठून कुठे चालली आहेत, यावर या तंत्रज्ञानाद्वारे लक्ष ठेवून प्रवाशांची सुरक्षितता पाहिली जाते. पण दुसऱ्या महायुद्धात शत्रूच्या विमानांची हालचाल टिपण्यासाठी याचा वापर करण्यात आला होता. 

बॅटल ऑफ ब्रिटनमध्ये इंग्लंडच्या रॉयल एअरफोर्सने जर्मनीच्या 'लुफ्तवाफं' विमानांना रडारच्या मदतीने जेरीस आणलं होतं.

सर रॉबर्ट वॅटसन वॅट कोण होते?

रॉबर्ट वॅटसन हे वाफेच्या इंजिनाचा शोध लावणाऱ्या जेम्स वॅटचे वंशज होते. त्यांचा जन्म स्कॉटलंडमध्ये ब्रेचिन येथे झाला. 

सर रॉबर्ट वॅटसन वॅट

डंडी येथील युनिव्हर्सिटी कॉलेजमध्ये शिक्षण घेतल्यावर ते हवामानतज्ज्ञ झाले. हॅम्पशायर परगण्यात फार्नबोरो इथल्या रॉयल एअरक्राफ्ट फॅक्टरीमध्ये त्यांनी रेडिओ लहरींचा अभ्यास करून वादळांचं स्थान शोधण्याचं काम सुरू केलं.

वैमानिकांना आगामी संकटांची चाहूल देण्यासाठी वॅटसन वॅट यांनी 1915 मध्येच रेडिओ लहरी वापरायला सुरुवात केली. ब्रिटिश एअर मिनिस्ट्रीमध्ये काम करत असताना त्यांनी बीबीसीच्या शॉर्ट वेव्ह ट्रान्समिटरमधून सोडून त्या परावर्तित करून पुन्हा मिळवण्याचा प्रयोग यशस्वी केला. त्यामुळे रडार प्रणाली तयार होणे शक्य असल्याचं त्यांच्या लक्षात आलं. 

अॅडॉल्फ हिटलर

नॉर्दहॅम्प्टशायर मधल्या दावेंट्री इथं या प्रयोगाचं स्मरण करणारी एक पाटीही लावण्यात आली आहे. 

महायुद्धापूर्वीच्या काळामध्ये जगभरातील विविध देशांनी स्वतःची रडार प्रणाली तयार करण्यासाठी प्रयत्न सुरू केले होते. पण सर्वांत विकसित प्रणाली वॅटसन वॅट यांनी तयार केली. बॉडसी रेडिओ स्टेशन 1936 साली सुरू झाल्यानंतर त्यात वेगाने विकास सुरू झाला. 

वॅटसन वॅट यांच्या स्मरणार्थ लावलेली पाटी

त्यांच्या शास्त्रज्ञांच्या चमूने 100 मैलांपर्यंतच्या विमानांचा वेध घेऊ शकेल इतकी रडार प्रणाली विकसित केली. त्यानंतर या चमूने वेगाने काम करायला सुरुवात केली. 

दुसरे महायुद्ध तोंडावर आल्यावर इंग्लंडला रडारवर तंत्रावर वेगानं काम करण्याची गरजच होती. 1937मध्ये इंग्लंडच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:
गेले दोन दिवस इंटरनेटवर रडारची चर्चा सुरू आहे. पण या तंत्रज्ञानाच्या इतिहासात डोकावलं तर अनेक आश्चर्यकारक घटना वाचायला मिळतात. अनेक युद्धांचं पारडं रडारमुळं बदललं आहे.