...े 10 टक्के केनियातच आहेत. सुदान व सोमालिया यांचा अपवाद वगळता केनियामध्ये जगातील सर्वाधिक उंट आहेत. केनियन सरकारच्या आकडेवारीनुसार मर्साबितमध्ये किमान 2 लाख 24 हजार उंट आहे. 

म्हणजे जवळपास माणसांऐवढीच तिथल्या उंटांची लोकसंख्या आहे. भूभागाच्या हिशेबाने मर्साबित हा केनियातील सर्वांत मोठा प्रांत आहे, पण लोकसंख्येच्या हिशेबात देशातील सर्वांत कमी लोकसंख्येच्या प्रांतांमध्ये त्याची गणना होते. केवळ एक टक्के कोनियन लोक इथे राहतात.

शहराच्या बाहेरच्या बाजूला उजळ रंगाचे कपडे घातलेल्या काही स्त्रिया 'राष्ट... उर्वरित लेख लिहा:
िट्यूटच्या जागतिक आरोग्य कार्यक्रमात ते वन्यजीवांचे डॉक्टर म्हणून कार्यरत आहेत

"आजार बाहेर पसरलेले आहेतच. संधी मिळाली की ते माणसांच्या दिशेने झेप घेतात."

मर्स हा विषाणू आधीच पसरलेला आहे. उंट पाळणाऱ्यांना मर्सपासून विशेष धोका असल्याचं अलीकडे एका अभ्यासातून समोर आलं- काही लोकांमध्ये तर या विषाणूवरील मारकद्रव्यही आढळलं, म्हणजे त्यांना या विषाणूची लागण होऊन गेली होती. 

उंटाला फसवण्यासाठीची कळ शेपटीत असते

दररोज सकाळी मिनायो व त्यांचे सहकारी बोरू डुब वाटो मर्ससंदर्भात उंटांची चाचणी घेण्यासाठी बाहेर पडतात. खुद्द उंट पाळणारे लोक ज्या खबरदारीच्या उपाययोजना करत नाहीत, त्या मिनायो व बोरू यांनी केलेल्या असतात. 

त्या गॉगल घालतात, चेहरा झाकणारे मास्क घालतात आणि धुळीपासून संरक्षण करणारा पूर्ण शरीर झाकणारा कोट घालतात, फेस-शिल्ड, गमबूट व हातमोजे अशी सगळी तजवीज त्यांनी केलेली असते. हा सगळा जामानिमा केल्यावर त्या बाहेर पडतात तेव्हा त्या जागी त्यांचं असणं विनोदी वाटू लागतं. एका आफ्रिकी गावातील प्रेतात्म्यांना हुडकून काढणारे 'घोस्टबस्टर' असल्यासारखे ते दिसतात.

सहा दुर्दैवी उंटांना ते चाचणीसाठी उभं करवून घेतात. यातील प्रत्येक उंट दोन वर्षांहून कमी वयाचं पिल्लू असतं, पण नमुना घेण्यासाठी त्यांना खाली दाबण्याचं काम सुरू झाल्यावर ही पिलंच त्यांच्या मालकांहून उंच असल्याचं दिसून येतं.

"हे महाकाय प्राणी असतात," असं डुब वाटो सांगतात. मर्साबितमधल्या स्थानिक गाब्रा जमातीचे डुब इथेच उंटांच्या सोबतीने लहानाचे मोठे झाले. उंटांना काबूत आणण्यासाठी "ताकद लागते", असं ते सांगतात. आणि ताकद असली तरी "बऱ्याच क्लृप्त्या वापरल्याशिवाय" यश मिळत नाही.

पहिली क्लृप्ती शेपटीपासून सुरू होते. शेपटी पकडली की उंट पळून जाऊ शकत नाही. "दुसऱ्या व्यक्तीने उंटाच्या कानापाशी जायचं. मग त्याचे दोन्ही ओठ धरायचे," असं डबु वाटो सांगतात. आपल्याला पकडणाऱ्यांना लाथ किंवा गुडघा मारायचा प्रयत्न करताना उंट मोठमोठ्याने, गाढवासारखे आवाज करतो. डुब वाटो उंटाच्या नाकातून स्वॅब घेतात, मग त्याच्या गुदाशयातून नमुना घेतात. उंटाच्या जबड्याजवळच्या भागातून रक्त घेण्यासाठी ते सुईचा वापर करतात.

सर्व उंटांचा नमुना घेऊन झाल्यावर माणसांचे नमुने घेतले जातात. एका मागून एक मुलं खुर्च्यांवर बसतात. त्यांच्या नाकातून व घशातून नमुने घेतले जात असताना मुलं कशीनुशी तोंडं करतात. एकदा एका वृद्ध...