राहुल गांधी आणि नरेंद्र मोदी

नरेंद्र मोदींच्या नेतृत्वाखालील एकसंध भाजपच्या तुलनेत सध्या विरोधक विखुरलेले दिसतात. काँग्रेसनं अनेक ठिकाणी प्रादेशिक पक्षांबरोबर आघाडी केली आहे. मात्र देशव्यापी आघाडी अजूनपर्यंत अस्तित्त्वात आलेली नाही. त्यामुळे ही निवडणूक भाजप विरुद्ध काँग्रेस अशी असेल की भाजप विरुद्ध सर्व विरोधक अशा स्वरूपाची अशी असेल, हे पाहणंही महत्त्वाचं ठरेल. 

प्रचाराच्या बाबतीत बोलायचं झालं तर भारतीय जनता पक्षानं निश्चितच आघाडी घेतली आहे. सध्याच्या घडीला नरेंद्र मोदी हे निःसंशयपणे अधिक प्रभावशाली वक्ते आहेत. नरेंद्र मोदी आणि भाजपनं आपला निवडणुकीचा अजेंडा खूप आधीपासूनच आक्रमकपणे राबवायला सुरुवात केली आहे, असं मत राजकीय विश्लेषक राधिका रामशेषन यांनी बीबीसीशी बोलताना व्यक्त केलं.

रामशेषन सांगतात की पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी पूर्ण शक्तीनिशी आपली प्रचार मोहीम सुरू केली आहे. "आपल्या भाषणात ते प्रत्येक वेळी कोणती तरी नवीन गोष्ट मांडतात. मोदींच्या भाषणातील दावे किती खरे आहेत, याबद्दल विश्लेषक तर्क-वितर्क करत असतीलही. पण लोकांवर त्यांच्या भाषणांचा सकारात्मक परिणाम होतो." 

नरेंद्र मोदींनी... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
ग्रेटर नॉयडामधील विकास योजनांच्या उद्घाटनावेळेस जे भाषण केलं, त्याचं उदाहरण रामशेषन यांनी दिलं. "नरेंद्र मोदींनी आपल्या भाषणात वीज, पाणी आणि रस्त्यांसारख्या मुलभूत मुद्द्यांवर भर दिला. मात्र सरतेशेवटी ते राष्ट्रवादाच्या मुद्द्यावर बोलले. भारतीय वायुसेनेनं पाकिस्तानमध्ये कट्टरतावादी कँपमध्ये केलेल्या हल्ल्याचाही त्यांनी उल्लेख केला. या हवाई हल्ल्यांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करणाऱ्या विरोधकांवर त्यांनी कडाडून हल्ला चढवला." 

"मोदींनी जी रणनीती 2014 मध्ये अवलंबिली होती, तीच ते यावेळेसही अवलंबतील. लोकांच्या भावना भडकवणारे, ध्रुवीकरण करणारे मुद्दे ते निवडणुकीत वापरतील. मोदी स्वतः याविषयी जास्त बोलणार नाहीत, मात्र पक्षातील अन्य नेते हे मुद्दे वारंवार मांडतील," असं निरीक्षण रामशेषन यांनी नोंदवलं. 

विरोधक कुठे आहेत? 

भाजप आणि नरेंद्र मोदींच्या तुलनेत विरोधकांची परिस्थिती फारशी चांगली दिसत नसल्याचंही रामशेषन म्हणाल्या. "राहुल गांधी सातत्यानं रफाल व्यवहारातील त्रुटींबद्दल बोलत आहेत. काँग्रेसचे इतर नेते रोजगाराबद्दल बोलत आहेत. मात्र त्याचा फारसा परिणाम होताना दिसत नाहीये," त्या सांगतात. 

"उत्तर प्रदेशमध्ये जातिवादी दृष्टिकोनातून पाहिलं तर समाजवादी पक्ष आणि बहुजन समाज पक्षामध्ये झालेली युती ही अतिशय महत्त्वपूर्ण आहे. बसपा अध्यक्ष मायावतींनी पुलवामा हल्ला आणि पाकिस्तानामध्ये वायुदलानं केलेल्या कारवाईबद्दल प्रश्न उपस्थित केले. मात्र जी आक्रमकता विरोधकांमध्ये दिसायला हवी, तशी त्यांच्यामध्ये दिसली नाही." 

"विरोधकांची आघाडीही धड होताना दिसत नाहीये. दिल्लीचंच उदाहरण घेऊया. तिथे आघाडी होणार की नाही, याबद्दल तळ्यात-मळ्यात सुरू आहे. भाजपची निवडणूक मोहिमेची दिशा मात्र स्पष्ट आहे. अजून एखाद हवाई हल्लाही होऊ शकतो. भाजप राष्ट्रवादाच्याच मुद्द्यावर ही निवडणूक लढवेल," असं रामशेषन यांनी बीबीसीशी बोलताना स्पष्ट केलं. 

"विरोधक शेतकऱ्यांची दुरवस्था, GST आणि नोटाबंदीचा लहान व्यापाऱ्यांना बसलेला फटका, हे मुद्दे प्रभावीपणे मांडू शकतील का, हादेखील एक प्रश्न आहे. खरं तर गेल्या दीड महिन्यात मुलभूत समस्यांमध्ये कोणताही फरक पडलेला नाही. शेतकरी आणि लहान व्यापारी आजही तितकेच त्रस्त आहेत. त्यांचे प्रश्न आक्रमकपणे मांडून भाजपच्या राष्ट्रवादाच्या मुद्द्याला विरोधकांकडून प्रत्युत्तर दिलं जाणार का हे पाहणं औत्सुक्याचं ठरेल," असं रामशेषनं यांनी...