सामग्री: संयुक्त राष्ट्रसंघाने 'जागतिक युवा शिक्षण राजदूत' म्हणून दीक्षाची निवड केली आहे.

त्यानंतर तिच्यावर दोनदा शस्त्रक्रिया झाली. पण ती 84 टक्के विकलांग असल्यानं त्यात यश आलं नाही.

गरज होती मोठी शस्त्रक्रिया करण्याची. पण त्यासाठी दीक्षाच्या पालकांकडे तेवढा पैसाही नव्हता. आई शिवणकाम करायची आणि वडील रिक्षा चालवून घरखर्च भागवत होते. 

त्यातच 2005 साली वडिलांना अपघात झाला आणि त्यांचं रिक्षा चालवणंही थांबलं. आईनं मात्र येणाऱ्या अडचणींना तोंड देत तिचं शिक्षण सुरू ठेवलं.

परिस्थिती बेताची असली, तरी दीक्षा मात्र आपल्या विकलांगतेपुढं झुकणारी नव्हती. तिला परिस्थितीशी नुसतंच झुंजायचं नव्हतं, तर त्यात बदलही घडवून आणायचा होता.

आणि तो तिनं केला.... स्वत:हून.

बंडाची सुरुवात

पुण्यातल्या एका कॉलेजात दीक्षा पदवीचं शिक्षण घेत होती. कॉलेजकडून शेवटच्या वर्षी अभ्यास दौऱ्याचं आयोजन करण्यात आलं होतं.

पण सुविधेचं कारण सांगून तिला या दौऱ्यातून वगळण्यात आलं. तिच्या मैत्रिणींच्या माध्यमातून शिक्षकांनी तिला ही गोष्ट कळवली.

कुठंही जायचं म्हटलं की आपल्यासोबत नेहमीच असं होतं, असा विचार करून दीक्षानं तिच्या भूतकाळाची उजळणी सुरू केली. 

हा प्रसंग घडला त्याच्या मागच्याच वर्षी कॉलेजकडून पाचगणीला एक परिषद आयोजित करण्यात आली होती. त्यासाठी फी वगैरे भरून दीक्षानं सर्व सोपस्कार पूर्ण केले होते. 

दुसऱ्या दिवशी सकाळी आठ वाजता गाडी निघणार होती. पण आदल्या रात्री नऊ वाजता तिला सांगण्यात आलं, "मॅडम, तुम्ही येऊ शकत नाही. कारण आमच्याकडं तुमच्यासाठी आवश्यक असलेल्या सुविधा उपलब्ध नाहीत!"

दीक्षा तिच्या आईसोबत पुण्यात राहते.

यापूर्वीही विकलांगतेमुळे तिला शाळेत प्रवेश नाकारण्यात आला होता. अशा एक ना अनेक गोष्टी तिला आठवत गेल्या.

"आता बस्स! आता आपण शांत नाही राहायचं," असं म्हणत दीक्षानं स्वत:च्या हक्कासाठी आवाज उठवला. तिच्याच शब्दांत सांगायचं झालं तर, तिनं बंड पुकारलं.

तिनं कॉलेज प्रशासनाविरोधात तक्रार दाखल केली. तक्रारपत्रात लिहिलं, "जर तुम्ही मला अभ्यास दौऱ्याला नेणार नसाल, तर त्यासाठी भरलेली 1200 रुपये फी मला परत द्या."

दीक्षा सिग्नलवरील मुलांसाठी शाळा चालवते.

दोन-तीनदा तक्रार केल्यानंतर कॉलेज प्रशासनानं तिच्या आईला बोलावून घेतलं. ते तिच्या आईला म्हणाले, "अशी काय आहे मुलगी तुमची? कॉलेज मॅनेजमेंटच्या विरोधात जाते. काही संस्कार वैगेरे केले की नाही...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:
बाळ सहा महिन्यांचं झाल्यानंतरही पालथं पडत नव्हतं, रांगत नव्हतं. मग दीक्षाच्या आईला लक्षात आलं, आपली लेक विकलांग आहे.