थिमक्कांना पद्म पुरस्कार : झाडं लावत सुटलेल्या 'वृक्षमाते'ची भेट\nबंगळुरूच्या नामसंद्रा नावाच्या उपनगरात मला जायचं होतं. त्यासाठी मी बसमध्ये चढलो. इथं होतं थिमक्कांचं घर. एका लेखाच्या निमित्तानं मी त्यांना भेटणार होतो.

थिमक्का या तुमकूर जिल्ह्यातल्या मुळच्या हुलिकल गावच्या. 106 वर्षांच्या आजीबाई. हुलिकलजवळ त्यांनी साधारण 70 वर्षांपूर्वी  वडाची 384 झाडं लावली आहेत.

त्यानंतर या बाई गेली अनेक वर्षं अक्षरशः झाडं लावत सुटल्या आहेत म्हणून मुंबईवरून बंगळुरू नामसंद्रा अशी मजल मारत मी त्यांच्या घरासमोर जाऊन उभा राहिलो होतो.

थिमक्कांना परवा पद्मश्री पुरस्कार जाहीर झाला आणि दोन वर्षांपूर्वीची त्यांची भेट पुन्हा डोळ्यांसमोर उभी राहिली.

नामसंद्राला उतरल्यावर थिमक्कांचं घर शोधायला फारसा वेळ गेला नाही. हुलिकलवरून काही वर्षांपूर्वीच त्या नामसंद्राला म्हणजे बंगळुरूला राहायला आल्या होत्या तरीही त्या चांगल्याच प्रसिद्ध होत्या.

त्यांच्या बंगल्यात गेलो तर थिमक्का कानडी सिरीयल पाहात बसल्या होत्या. 

कदाचित त्यांचं कार्य ऐकून भेटायला येणारे बरेच लोक असावेत. मी आल्यावर त्या मागे वळल्या आणि आम्ही दोघांनी एकमेकांकडे पाहात हात जोडले. 

पांढरे केस, सुरकुत्यांचं जाळं असलेला चेहरा, पक्का कर्नाटकी रंग, दोन्ही नाकपुड्यांमध्ये मुगती-मुगबट्टू, कानांमध्ये बुगड्या आणि कपाळावर इब्बत (विभूती)ची तीन बोटं. त्यांच्या स्निग्ध प्रेमळ डोळ्यांमुळं आमचं एकदम आजी-नातवाचं नातंच निर्माण झालं.  

त्यांच्याकडे कॉफी घेतली आणि थिमक्कांच्या गाडीतूनच हुलीकलला जायला निघालो. बरोबर त्यांच्या संस्थेत काम करणारी एकदोन मुलं आणि त्यांचा दत्तक मुलगा उमेशही होता. 

थिमक्कांना आता 'सालुमार्दा थिमक्का' असं नाव मिळाल्याचं समजलं. सालुमार्दा म्हणजे एका रांगेत लावलेली झाडं. त्यामुळं त्यांच्या गाडीवर 'सालुमार्दा थिमक्का' असं लिहिलं होतं.

गाडीत बसल्यावर आमचं बोलणं सुरू झालं. थिमक्कांचं बिक्कलू चिक्कयांशी लग्न झालं आणि त्या हुलिकलला राहायला आल्या. कसंबसं हातावर पोट असणारं हे दांपत्य गावातच इकडेतिकडे काम करायचं. 

इतकी झाडं का लावली?

कोणाच्या शेतात काम कर, मजुरी कर असं चालू असताना त्यांना एक धक्का बसला. तो म्हणजे लग्न होऊन भरपूर काळ उलटला तरी या दांपत्याला मूल झालं नाही.

मूल न होणं हे वैयक्तिक आणि कौटुंबिक दुःख असलं तरी हुलिकलसारख्या गावात ते सहन करणं कठिणच होतं.

नातेवाइकांचे टोमणे मारणं, गावातल्यांनी चिडवणं असल्या प्रकारातून या...\n\ntl;dr:
दयविट्टु गमनिसी... (कृपया इकडे लक्ष द्या) चा अखंड गजर सुरू असणारी बंगळुरूतली नम्मा मेट्रोची स्थानकं मागं टाकून मी बसनं प्रवास करायचा ठरवला.