पाहा व्हीडिओ : पैशाची गोष्ट : स्टार्ट अप खरंच फायद्याचे आहेत का?

मधल्या काळात आपल्या सातत्यपूर्ण कामगिरीने ते नाव कमावून आहेत. मेरू, कारवाले, मॅजिकब्रिक्स, ऑनबाईक्स, रेडबस अशी कितीतरी उदाहरणं देता येतील. 

गेल्या दशकात युवकांनी स्टार्ट अपच्या माध्यमांतून चांगला पैसा उभा केला आहे.

घरातून उद्योगाची फारशी पार्श्वभूमी नसलेले पण, नवीन कल्पना राबवून त्यातून आर्थिक उलाढाल निर्माण करणारे तरुण आता पुढे येतायत. अशा सेवा किंवा वस्तू पुरवणाऱ्या कंपन्यांनाच मॅनेजमेंटच्या भाषेत स्टार्ट अप असं म्हणतात. 

'झाडू मारणारा झाला उद्योजक' 

विजय गायकवाड हे यशस्वी स्टार्ट अपचं एक मूर्तीमंत उदाहरण आहे. सातारा गावात 8 हजार रुपयांच्या पगारावर हा माणूस झाडू मारण्याचं काम करत होता. 

पुढे त्यांनी कंपनी सुरू केली ती ही झाडू मारण्याची म्हणजेच सफाई कामांची सेवा देणारी. गावातल्या सर्व सफाई कामगारांना एकत्र करून त्यांनी ही सेवा सुरू केली. 

आणि आज साताऱ्यापासून मुंबईपर्यंत त्यांची कंपनी सफाई सेवा पुरवते आणि त्यांच्या कंपनीची उलाढाल आहे आठ कोटी रुपयांची. 

गायकवाड यांनी सफाई कामगार पुरवणारी सेवा सुरू केली. ( प्रातिनि... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
धिक छायाचित्र)

मुंबईतले व्हेंचर कॅपिटल उद्योजक आणि गायकवाड यांना आर्थिक पाठबळ देणारे प्रताप काकरिया यांनी गायकवाडांचं उदाहरण विस्तारानं समजावून सांगितलं. 

'विजय गायकवाड हे स्टार्ट अपचं सगळ्यात मोठं उदाहरण आहे. कारण, त्यांनी जी सेवा लोकांना देऊ केली आहे, त्याची लोकांना गरज होती. 

ती कल्पना तेव्हा बाजारात नवीन होती आणि कल्पना फक्त मुंबईतच नाही तर देशभर राबवता येईल अशी होती. म्हणजेच धंदा वाढवणं शक्य होतं. याच गोष्टी स्टार्ट अपना तारून नेतात.' काकरिया यांनी स्पष्ट केलं. 

आणखी काय लागतं स्टार्ट अपना?

धंदा करण्याची मानसिकता, नेतृत्व गुण, स्वत: सुरुवात करण्याची जोखीम आणि धंदा पुढे नेण्याचं स्वप्न आणि अर्थातच आर्थिक पाठबळ... या गोष्टी असतील तर स्टार्ट अप नक्की यशस्वी होऊ शकतो. 

प्रताप काकरिया यांनी पंतप्रधान मोदींनी दिलेलं भजी विकण्याचं उदाहरण पुन्हा एकदा दिलं. 

"सर्वसामान्यपणे भजी लोकांना आवडतात. त्याचा दर्जा कायम ठेवला तर तुमच्या भजींवर लोक तुटून पडतील. मुख्य म्हणजे भजी विकण्याचा धंदा पुढे जाऊन वाढू शकतो. हे काही निकष आहेत स्टार्ट अपना आर्थिक पाठबळ देणाऱ्या कंपन्यांचे. त्या निकषात भजी विकण्याचा धंदाही चपखल बसतो," असं काकरिया म्हणतात. 

'शिकत असताना सुरू होऊ शकतो स्टार्ट अप'  

असं म्हणतात आंघोळ करताना आर्किमिडिजला वस्तूमानाचा सिद्धांत सुचला. सांगण्याचा मुद्दा हा की शोध जसा कुठेही, कधीही लागतो स्टार्ट अपची कल्पनाही कधीही सुचते. 

यासाठी साहिल वैद्य यांचं उदाहरण घ्या. मुंबई आयआयटीला एनर्जी विषयात बीटेक करत असताना त्यांनी 'द मिनिमलिस्ट' ही डिजिटल ब्रँडिंग कंपनी सुरू केली. सोबतीला त्यांचा चिराग जेंडर हा मित्र होता. 

साहिलला लिहायची आवड आणि कल्पकतेचं वरदान तर चिराग तंत्रज्ञान वापरण्यात माहिर. दोघांनी शिक्षण सुरू असताना द मिनिमलिस्ट नावाचं एक फेसबुक पेज सुरू केलं. 

अवतीभवती घडणाऱ्या गोष्टींवर चित्रात्मक भाष्य करणारं हे पेज होतं. काम असं चोख होतं की वर्षभरात पेजला एका लाखांच्या वर लाईक्स आले. इतकंच नाही तर समोरून डिजिटल ब्रँडिंग आणि ब्रँड पोझिशनिंगच्या ऑफर चालून आल्या. 

त्यातून जन्म झाला द मिनिमलिस्ट या कन्सल्टन्सीचा. आज पवईच्या त्यांच्या ऑफिसमध्ये 60 डिजिटल कलाकार काम करतात. 

कोक, एअरटेल, आयसीआयसीआय, डान्स विथ माधुरी यासारख्या 200 कंपन्या त्यांच्याकडून ब्रँडिंग करून घेतात. आता कंपनीची उलाढाल कोट्यवधी रुपयात...