डॉक सारांशित करण्यासाठी: राजधानी रांचीच्या रस्त्यावर राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक मोहन भागवत यांचा पुतळा पेटवून निषेध व्यक्त केला जात होता. 

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघात दुसऱ्या क्रमांकाचे नेते असलेले सरकार्यवाह डॉ. कृष्णगोपाल यांनी आदिवासी हिंदू धर्माचाच भाग असल्याचं म्हटलं होतं आणि या वक्तव्यावरून आदिवासी संतापले होते. 

सरना नावाचा कुठलाच धर्म नाही. आदिवासीसुद्धा हिंदू धर्म कोडअंतर्गतच येतात आणि त्यामुळे त्यांना स्वतंत्र धर्म कोडची गरज नसल्याचं डॉ. कृष्णगोपाल म्हणाले होते. 

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या अखिल भारतीय कार्यकारी मंडळाच्या बैठकीत भाग घेण्यासाठी ते रांचीला गेले होते आणि त्यानंतर घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत त्यांनी वरील वक्तव्य केलं होतं. 

त्यावेळी झारखंडमध्ये भाजप सरकार होतं. आता पाच वर्षांनंतर 2020 सालचा नोव्हेंबर महिना सुरू आहे. 

रांचीच्या रस्त्यांवर आदिवासी आनंदोत्सव साजरा करत आहेत. जय सरनाच्या घोषणा ऐकू येत आहेत. लाल आणि पांढरे पट्टे असलेले सरना झेंडे फडकताना दिसत आहेत. 

सरना आदिवासी धर्म कोड विधेयक

झारखंड विधानसभेने 'सरना आदिवासी धर्म कोड विधेयक' सर्वसंमतीने मंजूर केलं आहे. यात आदिवासींसाठी स्वतंत्र धर्म कोडचा प्रस्ताव आहे. 

आदिवासी संस्कृती आणि धार्मिक स्वातंत्र्याचं रक्षण, यासाठी हे विधेयक आणल्याचं झारखंड सरकारचं म्हणणं आहे. 

झारखंडमध्ये सध्या झारखंड मुक्ती मोर्चाचं (JMM) सरकार आहे. परिस्थिती पूर्णपणे बदलली आहे. म्हणूनच विधेयक मंजूर झाल्यानंतर आदिवासी संघटनांचे प्रतिनिधी राज्याचे मुख्यमंत्री हेमंत सोरेन यांना भेटायला गेले तेव्हा स्वतः मुख्यमंत्र्यांनी त्यांच्यासोबत नाचत आनंद साजरा केला. 

पारंपरिक आदिवासी संगीतावर ताल धरत आज अनेक दिवसांनंतर शांत झोप लागल्याचं मुख्यमंत्री सोरेन म्हणाले. 

ते म्हणाले, "सरना आदिवासी धर्म कोड प्रस्ताव विधानसभेत मंजूर करण्यात आला आहे. मात्र, अजूनही अनेक अडथळे आहेत. पुढील जनगणनेत याचा समावेश व्हावा, यासाठी केंद्राकडूनही त्याला मंजुरी मिळवायची आहे. आम्हाला आमचा हक्क आणि अधिकार मिळावा, यासाठी आम्ही कुठलंही युद्ध लढायला तयार आहोत. आता राष्ट्रीय पातळीवर आदिवासी समाजाने एकत्र येणं गरजेचं आहे. त्यासाठी आम्ही विशेष योजनाही आखली आहे."

केंद्राशी होणार सामना?

हेमंत सोरेन यांना आता राष्ट्रीय पातळीवर आदिवासींचं नेतृत्व करायला हवं, असं आदिवासी नेते आणि आमदार छोटुभाई बासवा यांनी म्हटलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:
2015 सालचा नोव्हेंबर महिना होता. झारखंडच्या आदिवासींना स्वतंत्र धर्म कोड मिळावा, यासाठी मोर्चा काढला होता.