नुकताच सौदीमध्ये महिलांना वाहन चालवण्याचा परवाना देण्यात आला.

या देशात महिलांना आता फुटबॉलचे सामने पाहता येणार आहेत, लष्कर आणि गुप्तचर यंत्रणांमध्ये सहभागी होता येणार आहे. (युद्धभूमीपासून मात्र त्यांना सध्या दूरच राहावं लागणार आहे). तसंच, इथे नुकतीच खास महिलांसाठी सायकल स्पर्धाही भरवण्यात आली होती.

पण सगळ्यांत जास्त चर्चेत राहिला निर्णय होता तो महिलांना वाहन चालवण्यासाठी परवानगी देण्याचा. 24 जून पासून ही आता महिला ड्रायव्हिंग सीटवर दिसल्या तर त्यात काही गैर नसेल. 

नुकतंच इथे महिलांना पहिल्यांदाच वाहन चालवण्याचा परवाना देण्यात आला. तर महिला हक्कांसाठी आंदोलन करणाऱ्या महिलांच्या एका गटाला गेल्या महिन्यात सुरक्षा आणि स्थैर्याला धोका म्हणून अटक करण्यात आली. 

अजूनही पुरुषसत्ताकच...

सौदीचे 32 वर्षांचे राजपुत्र मोहम्मद बिन सलमान इथले प्रमुख नेते असून त्यांनी या देशाला आधुनिक बनवण्याचा निर्धार केला आहे. मध्यममार्गी इस्लामकडे देशाची वाटचाल करण्यात येणार असल्याचं सूतोवाचही त्यांनी केलं आहे.

महिलांबाबत सध्या घेतलेले निर्णय हे 'विजन 2030' या संकल्पनेअंतर्गत आखलेल्या मोठ्या कार्यक्रमाचा एक भा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
ग आहे. 

चॅथम हाऊस या थिंकटॅंकच्या वरिष्ठ संशोधक जेन किन्नीमाँट यांनी 2017 अखेरीस आपली काही निरीक्षणं मांडली. त्यांच्यामते या उचलेल्या पावलांचा आणि राजकारणातील उदारीकरणाचा तसा कोणताही ताळमेळ नाही. 

सौदीचे प्रमुख नेते 32 वर्षांचे राजपुत्र मोहम्मद बिन सलमान आहेत.

महिलांच्या हक्कांवर बंधनं घालणाऱ्या प्रमुख देशांपैकी सध्या सौदी अरेबिया हा एक देश आहे. 'World Economic Forum 2017'च्या जागतिक लिंग तफावत निर्देशांकात सौदीचा 144 देशांपैकी 138वा नंबर लागतो.

या रुढीवादी विचारसरणीच्या देशात आजही अशा अनेक गोष्टी आहेत ज्या महिला स्वतःहून करू शकत नाहीत. उदाहरणार्थ या पाच गोष्टी - 

१. बँकेत खातं उघडणे

सौदी अरेबियातल्या महिला त्यांच्या पतीच्या परवानगीशिवाय कोणत्याही बँकेत खातं उघडू शकत नाहीत. पुरुष पालकत्वाची प्रथा सौदीमध्ये असल्याने हा नियम या देशात पाळला जातो.

सौदीच्या स्थापनेपासूनच वहाबी पंथाकडे हा देश झुकलेला आहे. वहाबी पंथ हा इस्लामच्या कठोर अमलबजावणीला प्राधान्य देतो. 

दोन वर्षांपूर्वी मतदानाचा अधिकार मिळाल्यावर सौदीतल्या महिलांनी पुरुषांप्रमाणे मतदानाला हजेरी लावली.

वहाबी पंथानुसार, प्रत्येक महिलेला पुरुष पालक असणं आवश्यक असून तो स्वतः त्या महिेलेसाठीचे महत्त्वाचे निर्णय घेईल. या पालकत्वाच्या प्रथेची खूप समीक्षा करण्यात आली आहे.

Human Rights Watch या संस्थेनं देखील ही समीक्षा केली असून, या प्रथेमुळे महिला या कायद्याच्या दृष्टीनं अजूनही लहानच असल्याचं भासत आहे, ज्या स्वतःसाठीचे महत्त्वाचे निर्णयही घेऊ शकत नाही.

२. परदेश प्रवास

हे या पालकत्वाच्या प्रथेचं अजून एक उदाहरण आहे. देश सोडून जाण्यासाठी आणि पासपोर्ट काढण्यासाठी सौदीमधल्या महिलांना त्यांच्या पुरुष पालकाची परवानगी घ्यावी लागते. 

परदेश प्रवासासाठी सौदीतल्या महिलांना पुरुष पालकाची परवानगी लागते.

पालकाची परवानगी घेण्याची ही प्रथा महिलांच्या आयुष्यातील इतर महत्त्वाच्या घटनांशीही जोडली गेली आहे. म्हणजे काम करणं, शिक्षण आणि काही आरोग्य सोयीसुविधा मिळवण्यासाठीही महिलांना पुरुषांची परवानगी घ्यावी लागते. 

हा पुरुष पालक महिलेचा नवरा, वडील, भाऊ किंवा एखादा पुरुष नातेवाईक, आणि विधवा असल्यास त्या महिलेचा मुलगाही असू शकतो. 

३. लग्न करणे किंवा घटस्फोट घेणे

विवाह करण्यासाठी आणि घटस्फोट घेण्यासाठीही इथल्या महिलांना पुरुष पालकाची परवानगी घ्यावी लागते. 

तसंच इथल्या...