सामग्री: (प्रातिनिधिक छायाचित्र)

हा प्रश्न माझ्या मनात अनेकदा येतो. मार्क ट्वेनचं एक प्रसिद्ध वाक्य आहे, 'धुम्रपान सोडणं खूप सोपं आहे मी शंभरदा सोडलं आहे.' 

मार्क ट्वेन सिगारेट ओढत नव्हता पण तो पाइप पीत असे. अमेरिकन साहित्य रसिकांना भुरळ घालणाऱ्या मार्क ट्वेनचं हे वाक्य गमतीशीर आहे, पण ते गांभीर्याने घेण्यासारखं आहे. या वाक्याचा एक असाही अर्थ आहे की, तुम्ही कितीही प्रयत्न करा पण सिगरेट ही गोष्ट कधीच सुटू शकणार नाही. 

पण मी माझ्या अनुभवावरून सांगू शकतो की हो सिगारेट सुटते. सिगरेट पिण्याची अनेक कारणं तुम्ही ऐकली असतील बऱ्याचदा लोक सांगतात की टेंशनमुळे मी ओढायला सुरुवात केली किंवा 'पीअर प्रेशर'मुळे मी सिगरेट पिऊ लागलो. पण माझ्याबाबतीत असं काही घडलं नाही. मी स्वतः जाऊन सिगरेट विकत घेतली आणि प्यायला लागलो. इतकं ते सहज होतं. 

सिगारेट पिण्याच्या आधीच आतून इच्छा जागी झाली होती. आपले ओठ आणि बोट फक्त त्याच कारणासाठी आहेत असं वाटत असे. टीव्ही किंवा अॅडमध्ये हिरोला पाहिलं तर सिगरेटचं आणखी आकर्षण वाटायचं. हॉलिवूडच्या वॉर मूव्हीजमध्ये सिगरेट तर पटकथेचा अविभाज्य भाग आहे असं वाटतं. त्यातून सिगरेट म्हणजे एखादी कूल गोष्ट आहे असं मला वाटू लागलं आणि मग काय मी टपरीवर गेलो आणि सिगरेट घेतली. 

सिगारेट पेटवण्याचा देखील अनुभव नव्हता. उदबत्ती पेटवावी तशी तर सिगरेट नसती ना पेटवता आली… पण मी कशीबशी ती पेटवली आणि झुरका मारून पाहिला. तेव्हा माहितही नव्हतं की इन करणं काय भानगड आहे. बस्स, पेटवायची आहे आणि धूर काढायचा इतकंच. मग हळूहळू जाणकारांच्या ओळखी झाल्या. गुरू शोधावा लागत नाही तर तो येऊन तुम्हाला शोधतो असंच झालं. आणि सिगरेट कशी प्यावी हे त्याने शिकवलं.  

'...नंतर नंतर मला दर चार पाच तासांनी सिगरेट प्यायलाच लागायची' (प्रातिनिधिक छायाचित्र)

पहिले पाच सहा महिने मी पंधरा दिवसाला किंवा महिन्याला एक सिगरेट पीत होतो. मग असं झालं की काही काम केलं की स्वतःला 'रिवॉर्ड' म्हणून मी सिगरेट पिऊ लागलो. तेव्हा मी इंजिनिअरिंगला होतो. मग परीक्षा किंवा असाइनमेंट कंप्लीट करण्यासाठी जागरण करू लागलो. असं म्हणतात जागायचं असेल तर सिगरेट प्यावी. पण माझं असं होत असे की सिगरेट प्यायची म्हणून मी जागरण करत असे.

डिग्री पूर्ण झाली आणि मी एमबीएला अॅडमिशन घेतलं. दोनच दिवसांत असं जाणवलं की सिगरेट पिणारे वर्गात अनेक जण आहेत. सिगरेटमुळे आमची मैत्री चटकन बनली. मग कधी ते...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:
जर पहिल्या सिगरेटची किंमत १० लाख रुपये मोजावी लागणार आहे हे कळलं असतं तर मी सिगरेट हातात घेतली असती का?