महाराष्ट्राच्या विधानसभा निवडणुकांचं बिगुल वाजलं आणि राज्यभर पक्षांतराला आणखी जोर आला. सह्याद्रीच्या पलीकडे, म्हणजे कधी कोल्हापुरात तर कधी साताऱ्यात, कधी सोलापुरात तर कधी आणखी कुठे, पक्षांतरं होऊ लागली. मात्र, सह्याद्रीच्या कुशीत अर्थात कोकणात काहीशी शांतता होती.

कोकणात कोण पहिला क्रमांक लावणार, अशी दबक्या आवाजात चर्चा सुरू असतानाच, रत्नागिरीतल्या गुहागरचे विद्यमान आमदार भास्कर जाधव यांनी स्वगृही परतण्याचा निर्णय घेतला. 'मातोश्री'वर जात भास्कर जाधव यांनी मनगटावरचं 'घड्याळ' काढून 'शिवबंधन' गुरफटलं.

भास्कर जाधव पूर्वी शिवसेनेतच होते. मात्र 2004 साली गुहागरमध्ये विधानसभेला राष्ट्रवादीकडून पराभूत झाल्यानंतर जाधवांनी थेट राष्ट्रवादीतच प्रवेश केला. तिथं गेल्यानंतर त्यांना रत्नागिरीच्या पालकमंत्रिपदासह राज्यमंत्रिपदही मिळालं. पुढे राष्ट्रवादीचे प्रदेश कार्याध्यक्षही ते झाले. मात्र काही दिवसांपूर्वीच शिवसेनेत परत आले.

भास्कर जाधवांच्या रूपानं विधानसभेच्या तोंडावर कोकणात पक्षांतराचं नारळ फुटलं. आगे-मागे काही पक्षांतरं झाली, मात्र ती जाधवांइतक्या मोठ्या नेत्यांएवढं नव्हती.

त्यानंतर अर्थात सग... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
ळ्यांच्या नजरा तळकोकणाकडे वळल्या. म्हणजेच, सिंधुदुर्गात.

'कोकण म्हणजे नारायण राणे' हे जे गणित उर्वरित महाराष्ट्रात आहे, त्या गणिताचं मूळ सिंधुदुर्गात आहे. कारण सिंधुदुर्ग म्हणजे नारायण राणेचं होमग्राऊंड.

आधी शिवसेना, मग तिथून काँग्रेस, काँग्रेसनंतर महाराष्ट्र स्वाभिमान पक्षाची स्थापना आणि भाजपच्या समर्थनावर राज्यसभा खासदार, असा राणेंचा पक्षीय इतिहास राहिलाय. मात्र, आगामी विधानसभेला नारायण राणे काय निर्णय घेणार, याची उत्सुकता सिंधुदुर्ग आणि कोकणासह अवघ्या महाराष्ट्राला होती.

नारायण राणे हे विधानसभा लढवणार नाहीत, हे निश्चित होतं. मात्र त्यांचा मुलगा आणि सावंतवाडीचे काँग्रेस आमदार नितेश राणे रिंगणात उतरणार होते. त्यामुळे ते कोणत्या पक्षाचा झेंडा हाती घेतात, याकडे सगळ्यांचं लक्ष होतं.

अखेर अर्ज भरण्याची मुदत जवळ आल्यानंतर नितेश राणेंनी भाजपमध्ये प्रवेश केला आणि कणकवलीतून उमेदवारी अर्जही दाखल केला. मात्र, इथेच ठिणगी पडली. कोकणातल्या राजकारणाला रंगत येते, ती इथूनच.

कोकणात शिवसेनेचंच प्राबल्य

या चारही जिल्ह्यात एकूण तीन लोकसभा मतदारसंघ आहेत. रत्नागिरी-सिंधुदुर्ग, रायगड आणि मावळ. मात्र यातल्या मावळ लोकसभा मतदारसंघातले तीन विधानसभा मतदारसंघ पुणे जिल्ह्यात येतात. त्यामुळं तसा तो अर्धाच मतदारसंघ कोकणात येतो. 

यातल्या रत्नागिरी-सिंधुदुर्गात विनायक राऊत (शिवसेना), रायगडमध्ये सुनील तटकरे (राष्ट्रवादी) आणि मावळमध्ये श्रीरंग बारणे (शिवसेना) असे खासदार आहेत. म्हणजेच, लोकसभा मतदारसंघांवर शिवसेनेचा वरचष्मा आहे. 

तर सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, रायगड आणि पालघर या चार जिल्ह्यात मिळून 21 विधानसभा मतदारसंघ आहेत. 2014 सालच्या निवडणुकीच्या निकालाचा विचार केला असता, शिवसेनेचेच आमदार सर्वाधिक असल्याची आकडेवारी सांगते.

पक्ष आणि आमदारांची संख्या - 2014विधानसभा निवडणूक

यातल्याही राष्ट्रवादीचे गुहागरचे आमदार भास्कर जाधव आणि श्रीवर्धनचे आमदार अवधूत तटकरे यांनी शिवसेनेत प्रवेश केलाय, तर काँग्रेसचे एकमेव आमदार असलेल्या नितेश राणेंनी भाजपमध्ये प्रवेश केलाय.

एकूणच कोकणतल्या या चार जिल्ह्यांची आजची स्थिती पाहिल्यास, मग ते खासदार असो वा आमदार, संख्याबळानुसार इथं शिवसेनेचंच प्राबल्य दिसून येतं. मात्र गेल्या पाच वर्षात राजकीय स्थिती बऱ्याच अंशांनी बदलली आहे. त्यामुळं सद्यस्थिती काय आहे, हे पाहणंही महत्त्वाचं ठरेल.

पाहूया कोकणातील सिंधुदुर्ग,...