...खमध्ये भारताकडून रस्ता बनवला जातोय ही चीनसाठी चिंतेची बाब आहे की, या चकमकीमागे दुसरं काही कारण आहे.

दोन्ही देशांच्या घडामोडींवर अभ्यास असणाऱ्या तज्ज्ञांशी बीबीसीने चर्चा केली. त्यांच्यानुसार लडाखमध्ये रस्ता बांधणे हे एक कारण असू शकतं पण हे एकमेव कारण नक्कीच नाहीय.

भारतानं कलम 370 रद्द करणं, काराकोरममधून चालणारा चीनचा व्यापार, सध्याची कोरोना व्हायरसची उद्भवलेली स्थिती, त्यानंतर भारतानं चीनी गुंतवणुकीबाबत उचललेली पावलं आणि चीनमधलं अंतर्गत राजकारण या संघर्षाची कारणं ठरत असल्याचं बोललं जात आहे. 

... उर्वरित लेख लिहा:
सुरू आहेत. इतर 58 जणांना किरकोळ जखमा झाल्या. यापैकी कुणीही गंभीर जखमी नाही. 

चीन कुठल्याही युद्धात मृत्यू झालेल्या जवानांची संख्या कधीही सांगत नाही. 

17 जूनला हाच प्रश्न चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या पत्रकार परिषदेत पीटीआय या वृत्तसंस्थेच्या प्रतिनिधीने विचारला. त्यांनी विचारलं की भारतीय प्रसार माध्यमांमध्ये चीनचे जवानही ठार झाल्याचं वृत्त दाखवण्यात येतंय. या बातमीची तुम्ही खात्री करू शकता का?

या प्रश्नाचं उत्तर देताना चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते चाओ लिजियान म्हणाले, "मी तुम्हाला सांगितलंच आहे की दोन्ही देशांचे जवान ग्राऊंडवर काही विशिष्ट मुद्दे सोडवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. माझ्याकडे अशी कुठलीच माहिती नाही, जी मी इथे देऊ शकतो. मला वाटतं आणि तुम्हीही बघितलं असेल की जेव्हापासून हे घडलं तेव्हापासून दोन्ही पक्ष चर्चेतून तोडगा काढण्याचा प्रयत्न करत आहेत. जेणेकरून सीमेवर शांतता प्रस्थापित व्हावी."

6) भारतीय जवानांनी शस्त्रं का उगारली नाहीत?

भारताचे परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी ट्विट करत सांगितलं आहे, "सीमेवर सर्वच जवान शस्त्रास्त्र घेऊनच जातात. विशेषतः पोस्ट सोडताना त्यांच्याजवळ शस्त्रं असतातचं. 15 जून रोजी गलवान खोऱ्यातल्या जवानांजवळही शस्त्रं होती. मात्र, 1996 आणि 2005 सालच्या भारत-चीन करारांमुळे अनेक वर्षांपासून असा प्रघात आहे की फेस-ऑफच्या वेळी जवान फायरआर्म्सचा (बंदुकींचा) वापर करत नाहीत."

7) गलवान खोरं दोन्ही देशांसाठी महत्त्वाचं का आहे?

गलवान खोरं अक्साई चीनमध्ये येतं. गलवान खोरं लडाख आणि अक्साई चीनच्या मधे भारत-चीन सीमेजवळ आहे. या भागात प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषा अक्साई चीनला भारतापासून वेगळं करते. 

अक्साई चीनवर भारत आणि चीन दोन्ही दावा सांगतात. हे खोरं चीनच्या दक्षिणेकडच्या शिंजियांग आणि भारताच्या लडाखपर्यंत पसरलं आहे. हा भूभाग भारतासाठी सामरिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा आहे. कारण हा भाग पाकिस्तान, चीनच्या शिंजियांग आणि लडाखच्या सीमेला लागून आहे. 

1962 च्या युद्धादरम्यान गलवान नदीचा हा प्रदेश युद्धाचं मुख्य केंद्र होतं. या खोऱ्याच्या दोन्ही बाजूचे डोंगर सामरिकदृष्ट्या सैन्याला फायदेशीर आहेत. जूनच्या भर उन्हाळ्यातही इथे तापमान शून्य अंश सेल्सियसच्याही खाली असतं. 

इतिहासाच्या जाणकारांच्या मते गुलाम रसूल गलवान या लडाखी व्यक्तीच्या नावावरून या खोऱ्याला गलवान हे नाव पडलं. गुलाम रसूलनेच...