बिहार, आसाम, आंध्र प्रदेश, गोवा, गुजरात, हिमाचल प्रदेश, कर्नााटक, केरळ, महाराष्ट्र, मणिपूर या राज्यांचा यात समावेश आहे. सर्व्हेच्या दुसऱ्या भागात मध्य प्रदेश आणि उत्तर प्रदेशसह इतर काही राज्यांची आकडेवारी जारी केली जाईल. 

ही आकडेवारी चिंताजनक असल्याचं कुषोपण निर्मूलनासाठी दीर्घकाळापासून काम करणाऱ्या तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे. 

गेल्या 5 वर्षांत कुपोषणाने भारताच्या 17 राज्यांमध्ये पुन्हा पाय पसरायला सुरुवात केल्याचं या सर्व्हेच्या निष्कर्षावरून दिसून येतं. 

उदाहरणार्थ 2015 ते 2019 या काळात बिहारमध्ये कमी वजनाच्या बाळांच्या संख्येत मोठी वाढ झाली. 

6 ते 59 महिने वयाच्या रक्त कमी असणाऱ्या म्हणजेच अॅनेमिक बाळांची संख्या 63.5 टक्क्यांवरून 69.4 टक्क्यांपर्यंत वाढली आहे. 

गुजरातमध्येही अॅनेमिक बाळांच्या संख्येत मोठी वाढ झाली आहे. गुजरातमध्ये ही संख्या 62.6 टक्क्यांवरून 79.7 टक्क्यांपर्यंत वाढली आहे.

या लिंकवर तुम्हाला प्रत्येक राज्यांमधील आकेडवारी पाहता येईल.

कुपोषणाचं प्रमाण वाढण्यामागची कारणं काय, हा महत्त्वाचा प्रश्न आहे. 

आकडेवारी काय सांगते?

गेल्या पाच वर्षात लोकांना स्वच्छतागृहं, पिण्याचं पाणी आणि इंधनाच्या सोयी उपलब्ध होण्याचं प्रमाण वाढल्याचं राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य सर्वेक्षण-5 वरून स्पष्ट होतं. मात्र, तरीही कुपोषणात झालेली वाढ अनेक प्रश्न उपस्थित करते. 

आकडेवारी खूप चिंताजनक असल्याचं बिहारमध्ये कुपोषणाविरोधात संघर्ष करणारे डॉ. शकील यांचंही म्हणणं आहे. 

ते म्हणतात, "कुपोषणाविरोधात काम करणाऱ्या सरकारी आणि संयुक्त राष्ट्रांसारख्या आंतरराष्ट्रीय संस्थांचं लक्ष मायक्रोन्युट्रियंट्सवर आहे. आयोडिन, लोह किंवा व्हिटामिन ड्रॉप देण्यावर या संस्थांचा भर असतो. अशात त्यांचं लक्ष मायक्रोन्युट्रियंट्सवर आहे. मात्र, समस्या यापुढची आहे. युनिसेफ गेल्या 50 वर्षांपासून लोहाच्या टॅबलेट्स पुरवते. तरीही 63% मुलांमध्ये अॅनिमिया आहे. याचाच अर्थ या समस्येवर तांत्रिक उपाय नाही. त्याला काही मर्यादा आहेत."

हा प्रश्न खाद्यान्न सुरक्षेशी जोडून बघायला हवा. बिहारसारख्या राज्यात खाद्यान्न सुरक्षेची परिस्थिती अत्यंत बिकट आहे. कोव्हिडने ही बाब प्रकर्षाने समोर आणली आहे. 

ते पुढे म्हणतात, "खाद्यान्न सुरक्षा आणि पदार्थांमधली विविधता कुपोषण दूर करण्यासाठी गरजेची आहे. या दोन्ही गोष्टींचा उत्पनाशी थेट संबंध असतो. पुरेसं उत्पन्न नसेल तर पोषक... \n\nवरील लेखासाठी मला एक चांगले शीर्षक द्या.
कुपोषण आणि लठ्ठपणाला आळा घालण्यात भारताला अपयश का येतंय?