मुंबई ते ठाणे हा 32 किलोमीटरचा प्रवास या रेल्वेनं 57 मिनिटांत पूर्ण केला. 

पहिल्या रेल्वे प्रवासात तत्कालीन गव्हर्नर लॉर्ड फॉकलंड यांची पत्नी लेडी फॉकलंड यांच्यासह 400 प्रवासी होते. त्यात ब्रिटीश अधिकारी, स्थानिक जमीनदार, मुंबईतील प्रतिष्ठित नागरिक यांचा समावेश होता.

या रेल्वेतल्या एका कंपार्टमेंटला फुलांनी सजवलं होतं. यात बसण्याचा मान मोजक्याच लोकांना होता, त्यातले एक होते - जगन्नाथ शंकरशेट मुरकुटे उर्फ 'नाना शंकरशेट'.

महाराष्ट्रातील महाविकास आघाडी सरकारनं 'मुंबई सेंट्रल' या रेल्वेस्थानकाला 'नाना शंकरशेट रेल्वेस्थानक' असं नाव देण्यासाठी केंद्रीय रेल्वेमंत्रालयाकडे प्रस्ताव पाठवला आणि नाना शंकरशेट यांचं नाव पुन्हा एकदा चर्चेत आलं.

याच निमित्तानं बीबीसी मराठीनं नाना शंकरशेट यांचा भारतीय रेल्वे आणि मुंबईच्या उभारणीतल्या योगदानाचा आढावा घेतला. 

इंडियन रेल्वे असोसिएशनच्या स्थापनेसाठी प्रयत्न 

सप्टेंबर 1830 मध्ये इंग्लंडमधील लिव्हरपूल ते मँचेस्टर या रेल्वेमार्गाच्या उद्घाटनाची माहिती नाना शंकरशेट यांना समजली आणि त्यांनी अशी गाडी आपल्या शहरातही हवी, असा ध्यास घेतला. त्यासाठी त्यांनी पुढाकार घेत जोमानं काम करण्यास सुरुवात केली.

त्यांनी मुंबईत रेल्वे सुरू करण्याची संकल्पना पहिल्यांदा त्यांचेच मित्र जमशेटजी जिजिभोय यांच्याकडे मांडली. 

या दोघांनी मिळून 1845 साली 'इंडियन रेल्वे असोसिएशन'ची स्थापना केली. या माध्यमातून ते तत्कालीन ब्रिटिश सरकारला रेल्वे सुरू करण्यासाठी विविध प्रकारे समजवू लागले. त्याचाच परिपाक म्हणजे, 1 ऑगस्ट 1849 रोजी 'द ग्रेट इंडियन पेनिनसुला रेल्वे' (GIP रेल्वे) ची स्थापना झाली.

GIP रेल्वेमध्ये तेव्हा दोनच भारतीय होते, त्यातले एक जमशेटजी जिजिभोय आणि दुसरे होते, नाना शंकरशेट.

या GIP रेल्वेच्या माध्यमातूनच भारतातील, नव्हे आशियातील पहिली रेल्वे मुंबईत धावली. खरंतर मुंबई हे काही राजधानीचं शहर नव्हतं, पण नाना शंकरशेट यांच्या प्रभावामुळं तो मान मुंबईला मिळाला, असं सतिश पितळे लिहितात.

पहिल्या रेल्वेचं काम सुरू असताना नाना शंकरशेट अत्यंत बारकाईनं कामावर लक्ष ठेवून होते. लागेल ती मदत ते करत असत. तिकीट बुकिंग आणि इतर कार्यालयीन कामांसाठी त्यांनी स्वत:च्या बंगल्यातीलच काही जागा दिली होती. नाना शंकरशेट यांच्या पाचव्या पिढीचे वंशज विलास शंकरशेट यांनी ही माहिती डीएनएला दिली. 

'मुंबई सेंट्रल'... \n\nवरील लेखासाठी मला एक चांगले शीर्षक द्या.
नाना शंकरशेट: मुंबई सेंट्रलला ज्यांचं नाव देण्याचा प्रस्ताव आहे ते नाना कोण होते?