या 14 जणांमध्ये मुंबईची मानसी जोशी आहे. विशेष म्हणजे, या यादीतील ती एकमेव पॅराअॅथलिट आहे. किंबहुना, टाईम मासिकावर झळकलेली ती आतापर्यंतची एकमेव पॅराअॅथलिट आहे. 

एवढंच नव्हे, तर याच आठवड्यात मानसीला आणखी एक जागतिक भेट मिळाली आहे. अमेरिकेच्याच 'बार्बी डॉल' बनवणाऱ्या बाहुल्यांच्या कंपनीने मानसीला रोल मॉडेल मानून तिच्यासारखी एक बाहुलीच बाजारात आणली आहे. 

मानसीसारखा या बाहुलीला प्रोस्थेटिक लेग म्हणजे कृत्रिम पाय आहे. अशा बाहुलीमुळे पॅराअॅथलिटच्या व्यथा आणि समाजाने त्यांना ते आहेत तसं स्वीकारण्याची गरज अधोरेखित होईल, असं ही बाहुली बनवणाऱ्या मॅटेल या अमेरिकन कंपनीने म्हटलं आहे. खुद्द मानसीला याबद्दल काय वाटतं?

'पॅरास्पोर्ट्स आणि अपंगत्वाकडे बघण्याचा देशाचा दृष्टिकोन बदलावा'

बीबीसी मराठीला दिलेल्या मुलाखतीत मानसीने आपली भूमिका मांडली. अपंग लोकांना सार्वजनिक ठिकाणी आणि प्रवासात मिळणाऱ्या सुविधा (खरंतर असुविधा) याबद्दल ती नेहमीच निर्भिडपणे बोलते. 

समाजाने अशा लोकांना स्वीकारण्याची गरजही ती वारंवार स्पष्टपणे व्यक्त करते. पण यात कुठेही आक्रस्ताळेपणा नसतो. अनेकदा ती फक्त कृतीने बोलते. वर्ल्ड चॅ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
म्पियन म्हणून मिळालेल्या व्यासपीठाचा वापर करते. आताही अगदी थोडक्यात तिने आपल्या भावना व्यक्त केल्या. 

"टाईम एशियाच्या मुखपृष्ठावर झळकणे हा मोठा सन्मान आहे. टाईमसारख्या अंकावर माझा फोटो बघून पॅरास्पोर्ट्स आणि अपंग लोकांकडे बघण्याची भारतीय आणि आशियाई समाजाची नजर बदलेल, अशी मी आशा करते. बार्बी डॉलमुळे लहान मुलींवर नकळत संस्कार होतील. कारण जितक्या लहान वयात आपण नेहमीसारख्या नसलेल्या लोकांना सामावून घेण्याबद्दल आणि लोकांच्या विविधतेबद्दल बोलू, तितक्या लवकर हे बदल समजात घडून येतील." 

पेशाने सॉफ्टवेअर इंजिनिअर असलेल्या मानसीच्या बोलण्यात नेहमीच विचारांची स्पष्टता असते. मनात भावना कितीही उचंबळून आल्या असल्या तरी बोलणं-वागणं एकदम संयत असतं. बोलते तर ती खूपच तोलून मापून. 

तिने दिलेल्या प्रतिक्रियेवरून तुम्हाला हे लक्षात आलं असेल. टाईम मासिकामध्ये वर्णी लागल्यामुळे जबाबदारी वाढली का, या प्रश्नालाही तिने विचारपूर्वक उत्तर दिलं. 

"माझी आतापर्यंतची मेहनत, प्रयत्न आणि कोर्टवरची कामगिरी याचा झालेला गौरव मला सुखावतो. तसंच यामुळे मी देशात आणि जगातही जास्त लोकांपर्यंत पोहोचणार आहे. त्यांना माझे विचार, माझी बाजू सांगू शकणार आहे. लोकांनी अपंग लोकांना स्वीकारावं आणि त्यांचं अस्तित्व मान्य करावं यासाठी व्यापक चर्चा घडवून आणण्याचा माझा मानस आहे."

मानसीचं आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे स्वत:वरचा आणि मेहनतीवरचा विश्वास. म्हणूनच तर आठ वर्षांपूर्वी रस्ते अपघातात पाय गमावल्यावर तिने सहा वर्षांत जागतिक पॅरा बॅडमिंटन स्पर्धेचं अजिंक्यपद पटकावलं. आताही लॉकडाऊनमुळे न डगमगता पुढच्या वर्षीची ऑलिम्पिक तयारी तिने सुरू ठेवली आहे. तिच्या सारख्या अँथलीटसाठी कठीण असं ब्लेड-रनिंगचं कौशल्य ती शिकली आहे. 

धावणं ही सामान्य क्रिया जेव्हा नव्याने शिकावी लागते...

लॉकडाऊनमुळे मागचे सहा महिने क्रीडाविश्वात अगदी सामसूम असली तरी स्वत:  मानसी सध्या खूश आणि समाधानी आहे. 2020 मध्ये पॅराअॅथलिटसाठी असलेले टॉयसा आणि इंडियन स्पोर्ट्स लिजंडसारखे पुरस्कार तिने पटकावले. बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्स वुमन ऑफ दि ईयर या पुरस्कारासाठीही अंतिम पाच नामांकनामध्ये तिचा समावेश होता. त्यानंतर आता टाईम मासिक आणि बार्बी डॉलचे हे सन्मान तिला मिळाले. 

त्यापलीकडे जाऊन तिला आणखी एका गोष्टीचा अभिमान आहे. लॉकडाऊनच्या काळात ती मनाला आणि शरीराला सुदृढ करण्यासाठी योग आणि ध्यानधारणा शिकली. तसंच...