कोव्हिड-19 च्या प्रादूर्भावाचा विचार करता अमेरिका आणि ब्राझीलनंतर भारत तिसऱ्या क्रमांकावर आहे. 

कोरोना व्हायरसच्या आकड्यांच्या बाबतीत भारतासाठी सप्टेंबर महिना सर्वात वाईट ठरला. या महिन्यात देशात दररोज सरासरी 1100 मृत्यूंची नोंद झाली. काही राज्यांमध्ये मृत्यूंची संख्या दिवसांगणिक वाढत चालली आहे. तज्ज्ञांच्या मते, कोरोना व्हायरसने भारतात आपले हातपाय खोलवर पसरले आहेत. 

कोरोना व्हायरसच्या प्रसाराच्या संदर्भात भारताची परिस्थिती सध्या काय आहे, याचा आढावा बीबीसीने घेतला आहे. 

महाराष्ट्रात सर्वाधिक प्रसार

कोरोनाच्या प्रसारात महाराष्ट्र भारतात सर्वात पुढे आहे. राज्यात आतापर्यंत 13 लाख जणांना कोरोनाची लागण झाली असून त्यापैकी 36 हजार रुग्णांचा मृत्यू झाला आहे. 

कोरोनाने पहिल्या टप्प्यातच राज्यात प्रवेश केला. सुरुवातीच्या काळात महानगरं आणि नंतर ग्रामीण भागात कोरोनाने हातपाय पसरले. 

राज्यात सप्टेंबर महिन्यात दररोज सरासरी 300 ते 500 मृत्यूंची नोंद होत होती. ही संख्या देशातील इतर राज्यांपेक्षा कित्येक पटीने जास्त आहे.  

सुरुवातीच्या काळात मुंबईला कोरोनाने घेरलं होतं. नंतर पुण्याकडे कोरोनाचा के... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
ंद्रबिंदू वळला. राज्यात मुंबईमध्येच सर्वाधिक कोरोना मृत्यू झाले असून त्यानंतर पुण्यात 5 हजार 800 मृत्यूंची नोंद झाली आहे.

डॉ. अर्णब घोष यांच्या मते, "मुंबई हे कोरोनाव्हायरसचं भारतातलं प्रवेशद्वार ठरलं. डॉ. घोष यांनी राज्यात अँटीबॉडीच्या सिरो सर्व्हे करणाऱ्या पथकातही काम केलं आहे. प्रशासनाने केलेल्या सिरो सर्व्हेमध्ये पुण्यात तब्बल 50 टक्के लोकांच्या शरीरात कोरोना व्हायरसच्या अँटीबॉडी आढळून आल्या." 

डॉ. घोष सांगतात, "सर्वांचं लक्ष मुंबईकडे होतं, त्या काळात पुणे आणि परिसरात तसंच ग्रामीण भागातही हळूहळू कोरोनाचा प्रसार झाला."

एकीकडे, रुग्णांची संख्या वाढत असताना पुण्यातील जम्बो कोव्हिड सेंटरमधील गैरसोयीबाबत मोठ्या प्रमाणात आरोप आणि चर्चा झाली.

पंजाबमधील परिस्थिती बिकटच

पंजाबमध्ये कोरोना मृत्यूंचं प्रमाण 3 टक्क्यांच्या आसपास आहे. देशातील मृत्यूंच्या प्रमाणापेक्षा पंजाबमधील मृत्यूंचं प्रमाण जवळपास दुप्पट आहे.

देशात कोरोना मृत्यूंच्या बाबतीत पंजाब नवव्या क्रमांकावर आहे. पण राज्यातील इतर काही जिल्ह्यांमध्ये मृत्यूचं प्रमाण 4 टक्क्यांपर्यंतही गेल्याचं दिसून येईल. 

पंजाबमधील परिस्थितीबाबत आम्ही ब्रुकिंग इन्स्टिट्यूशनच्या डॉ. शमिका रवी यांच्याशी बातचीत केली. त्या सांगतात, "पंजाबमधील स्थिती खरंच गंभीर आहे. इथला मृत्यूदर दिवसेंदिवस वाढतच चालला आहे.

"भारतातील व्यापक चाचणी आणि उपचारांमुळे मृत्यूदर कमी होत असल्याचं चित्र होतं. पण पंजाबची ही परिस्थिती चिंताजनक असून भारतातील घटनाक्रमाच्या पूर्ण विरुद्ध आहे."

डॉ. रवी यांच्या मते, "महाराष्ट्र आणि पंजाब या दोन्ही राज्यांत एकसारख्या समस्या आहे. मर्यादित चाचणीमुळे पॉझिटिव्ह रुग्णांची संख्या जास्त आढळून येते. तसंच मृत्यूंचं प्रमाणही वाढू शकतं. संसर्ग झाल्यानंतर रुग्णालयांपर्यंत उशीरा पोहोचल्यामुळे ते धोकादायक ठरू शकतं."

चाचणीत कोणत्या अडचणी?

पंजाबमध्ये रुग्ण पॉझिटिव्ह येण्याचं प्रमाण 6.2 टक्के इतकं आहे. महाराष्ट्रात हेच प्रमाण 24 टक्के आहे. हेच प्रमाण बिहारमध्ये 2.5% आणि झारखंडमध्ये 3.7% आहे. याचा अर्थ प्रति दशलक्ष चाचण्यांचं प्रमाण कमी असूनही पंजाबमध्ये पॉझिटिव्ह येण्याचा दर कमीच आहे. 

"तुम्ही कमी चाचण्या केल्यास रुग्ण पॉझिटिव्ह येण्याचं प्रमाण जास्त असतं. म्हणजेच संसर्ग मोठ्या प्रमाणात पसरला आहे. तुम्हाला ते उशीराने आढळून येत आहेत," असं डॉ. शमिका सांगतात. 

डॉ. शमिका...