... उत्तर कोरियाने "सरकारविरोधी कारवायांसाठी" 13 वर्षांची शिक्षा सुनावली. पण 2014मध्ये त्यांची तब्येतीच्या कारणावरून सुटका करण्यात आली.

4. तुरुंगांची परिस्थिती

अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाच्या एका अहवालानुसार उत्तर कोरियाच्या तुरुंगांमध्ये 80 हजार ते 1 लाख 20 हजारपर्यंत लोक तुरुंगात आहेत.

उत्तर कोरियालाच जगातला सर्वांत मोठा तुरुंग म्हटलं जातं. ब्रॅड अॅडम्स यांच्यामते हा समज चुकीचा नाही.

इथं लोकांना कुठल्याही कारणावरून तुरुंगात टाकलं जाऊ शकतं.

चळवळवाद्यांनुसार इथे दक्षिण कोरियाचा सिनेमा पाहिला ... उर्वरित लेख लिहा:
ण केल्याचं कबूल केलं आहे. या कैद्यांचा वापर उत्तर कोरियाने आपल्या सैनिकांना जपानी भाषा आणि परंपरा शिकवण्यासाठी केला. त्यांना सरकारसाठी फिल्म तयार करण्यासाठी सक्ती केली. पण शेवटी ते तिथून पळून जाण्यात यशस्वी ठरले.

6. वेठबिगार मजुरी

उत्तर कोरियातील बहुतांश लोकांनी आयुष्यात कधी ना कधी विनामोबदला मजुरी केलेली आहे.

उत्तर कोरियातून पळून दक्षिण कोरियात आलेल्या विद्यार्थ्यांनी बीबीसीला माहिती दिली की त्यांना आठवड्यातून दोन दिवस कुठलंही वेतन न देता शेतात काम करण्यासाठी घेऊन जाण्यात येत होतं.

लोकांना सरकारसाठी मोफत काम करावं लागतं.

याशिवाय उत्तर कोरिया दर वर्षी लाखो लोकांना परदेशात काम करण्यासाठी पाठवतं. यातील बहुतांश लोक हे एखाद्या गुलामासारखं काम करतात.

उत्तर कोरियातील लोक चीन, कुवेत आणि कतारसारख्या देशांमध्ये काम करतात.

सध्या संयुक्त राष्ट्राच्या प्रतिबंधानंतर अनेक देशांनी असा लोकांच्या व्हिसाचं नुतनीकरण बंद केलं आहे.

अॅडम्स सांगतात की परदेशात काम करणारे बहुतांश उत्तर कोरियन नागरिक हे पाळत ठेवण्यात येणाऱ्या छावण्यांमध्येच राहतात.

7. महिला अधिकार

उत्तर कोरियात महिलांविरोधात भेदभाव स्पष्टपणे दिसून येते, असं फँग सांगतात. पुरुष आणि महिलांच्या वेतनात मोठी तफावत स्पष्ट असली तरी ती नेमकी किती हे मोजता येणं शक्य नाही, असं त्यांनी सांगितलं.

उत्तर कोरिया जरी स्वतःला आधुनिक आणि समान समाज दाखवत असला तरी प्रत्यक्षात चित्र वेगळंच आहे. महिलांना शिक्षण आणि नोकरीमध्ये बरोबरीची संधी दिली जात नाही.

अॅडम्स यांच्या म्हणण्यानुसार, "महिलांची स्थिती फारच दयनीय आहे. त्यांना लैंगिक अत्याचाराचा सामना करावा लागतो, आणि तक्रार करण्याची कुठेच संधीच नसते."

कैदेत असलेल्या महिलांना लैंगिक छळाचा सामना करावा लागतो. कैदेदरम्यान छळ होणं ही इथं साधारण बाब आहे.

8. मुलं आणि कुपोषण

उत्तर कोरियामध्ये मुलांना शिक्षण दिलं जातं. पण काही मुलांना कुटुंबाच्या मदतीसाठी आपलं शिक्षण अर्ध्यातच सोडावं लागतं.

अभ्यासक्रमात तर देशाचा राजकीय अजेंडाच राबवण्यात येतो, म्हणून कमी वयातच त्यांना मर्यादित माहिती घेण्याची सवय लावली जाते.

उत्तर कोरियामध्ये जवळपास दोन लाख मुलं कुपोषणाचा सामना करत आहेत

संयुक्त राष्ट्राच्या एका अहवालानुसार, सद्यस्थितीत उत्तर कोरियामध्ये जवळपास दोन लाख मुलं कुपोषणाचा सामना करत आहेत. यातील 60 हजार मुलांची स्थिती तर फारच वाईट आहे.

पण...