चिंतन आणि स्मरण करण्याची वेळ

"मी पुन्हा इथं येईन असं कधीच वाटलं नव्हतं," शौनान सिंग सांगतात. 

सिंग यांची धावती नजर जाफनातील पल्लई लष्करी विमानतळावरील हिरवळीकडे गेली. श्रीलंकेचे लष्करी कर्मचारी आमच्याकडे लांबून पाहतच होते.

"हा परिसर आता बदलेला दिसतो. नवं गेट, कुंपण आणि बांधकामं ही झाली आहेत," ते म्हणाले. 

जुलै 1987ला जिथं लष्करी विमानानं त्यांना आणि शेकडो इतर सैनिकांना सोडलं होतं, त्या जागेकडे त्यांनी कुंपणातून पाहिलं. 

लिबरेशन टायगर ऑफ तामिळ ईलमला (LTTE) निःशस्त्र करून श्रीलंकेत शांती प्रस्थापित करण्याची जबाबदारी भारताच्या द इंडियन पीसकीपिंग फोर्स (IPKF) या शांतीसेनेवर होती. 

पण भारतीय सेना LTTEसोबतच युद्धात ओढली गेली. 1200 भारतीय सैनिक यात मारले गेले. 

1987 ला जेव्हा श्रीलंकेत पाठवण्यातं आलं तेव्हा शौनान सिंग लष्करात मेजर होते.

या एअरबेसवर या मृत सैनिकांचं स्मारक उभारलं आहे. त्या अस्थिर 32 महिन्यांत सिंग यांनी इथं कर्तव्य बजावलं होतं. 

"जेव्हा आम्ही इथं उतरलो तेव्हा श्रीलंकेच्या फौजांनी त्यांची शस्त्रं खाली ठेवली. त्यांना असं वाटलं की आम्ही हल्ला करण्यासाठीच आलो आहोत," सिंग म... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
्हणाले.  

"पण आम्ही त्यांना सांगितलं आम्ही शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी आलो आहोत," सिंग यांनी त्यांची आठवण सांगितली.  

पण पुढे असलेले धोके, नकाशे, आवश्यक गोपनीय माहिती, यातील काहीच भारतीय लष्कराला देण्यात आलं नव्हतं. 

शांतीसेना 'तारणहार'

1987मध्ये एन. परमेश्वरन विद्यापीठात विद्यार्थी होते. त्यांनी सांगितलं, "जेव्हा शांतीसेना आली, तेव्हा श्रीलंकेतील तामिळांना वाटलं की हे आपले तारणहार आहेत, जे श्रीलंकेच्या सैन्यापासून आपल्याला मुक्त करण्यासाठी आले आहेत."

उत्तरी श्रीलंकेतील तामिळ भाषिकांमध्ये त्यांच्यावर अन्याय होत असल्याची भावना होती. 

तामिळ नागरिकांना सुरुवातीला असं वाटलं की भारतीय सेना त्यांच्या मदतीसाठी आली आहे.

श्रीलंका सरकारनं सिंहाला हीच अधिकृत भाषा असल्याचा कायदा केला होता. त्यामुळं सरकारी सेवेतील तामिळ भाषिकांच्या अस्तित्वाचा प्रश्न निर्माण झाला होता. 

याशिवाय तामिळ भाषिकांविरुद्ध हिंसेच्या घटनाही घडल्या होत्या. 1983 च्या दंगलीत श्रीलंकेत 3000 तमिळ भाषिकांना प्राण गमवावे लागले होते.

या नागरी युद्धाचे पडसाद भारतातही उमटू लागले होते.  

भारतातील बऱ्याच तामिळ भाषकांनी LTTEच्या 'तामिळ ईलम'च्या स्वप्नाला समर्थन दिलं होतं. 

भारतीय शांतीसैन्य श्रीलंकेत पाठवण्यासाठी तत्कालिन पंतप्रधान राजीव गांधी आणि श्रीलंकेचे तत्कालिन राष्ट्राध्यक्ष जे. आर. जयवर्धने यांच्यात याच पार्श्वभूमीवर करार झाला होता. 

भारतीय सैनिकांनी मोठ्याप्रमाणावर इलेक्ट्रॉनिक वस्तू खरेदी केल्याचं सांगितलं जात.

शेजारचा मोठा देश आपल्या देशाच्या अंतर्गत विषयात हस्तक्षेप करतोय, असं विचार करून श्रीलंका सरकार तसंच देशातील जनता नाराज होती, 

इथं आल्यावर शांतीसेना जसजसी विस्तारू लागली तसतशी उत्तरेत श्रीलंका सैन्याची जागा घेऊ लागली. 

अनेक शांतीसैनिकांना तर वाटलं होतं ही मोहीम तामिळांना सहकार्य करण्यासाठीच आहे. युद्ध त्यांच्या मनातही नव्हतं. 

इथं मिळणाऱ्या स्वस्त इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंची, भारतीय सैनिक मोठ्याप्रमाणावर खरेदी करत असल्याच्या बातम्याही येत होत्या. 

सिंग म्हणाले, "तोफखान्यांसह आमच्या कितीतरी युनिटकडे शस्त्रास्त्रसुद्धा नव्हती. कारण शांतता मोहिमेत याची गरज पडेल, असं वाटलं नव्हतं." 

भारतीस सैनिकांना वाटलं होतं, ते इथं शस्त्रसंधीसाठी आले आहेत.

सुरुवातील शांतीसेना आणि LTTE यांच्यातील संबंधही चांगले होते. भारताने LTTE बंडखोरांना अनेक...