डॉक सारांशित करण्यासाठी: या अहवालात दिलेला नेमका आकडा आहे 36.6 टक्के. पण भारतातल्या महिलांनी हे असा स्वत:चा जीव द्यावेत, असं काय घडंतय, काय आहेत त्यामागची कारणं?

'आरोग्य संकंटाचा इशारा'

खरंतर, गेल्या दशकभरात भारतातलं महिलांच्या आत्महत्यांचं प्रमाण कमी झालं आहे.

"महिलांच्या आत्महत्यांचं प्रमाण कमी करण्यात भारताला यश आलं आहे, पण त्याची गती पुरशी नाही," असं या अहवालाच्या प्रमुख लेखिका राखी दंडोना यांनी स्पष्ट केलं.

आत्महत्या करणाऱ्या महिलांमध्ये विवाहित महिलांचं प्रमाण जास्त आहे.

भारतात प्रत्येक एक लाख महिलांमध्ये 15 जणी आत्महत्या करतात. जगात हेच प्रमाण सरासरी 7 महिला एवढं आहे. म्हणजे भारतात ही सरासरी दुप्पट आहे. 

जगातल्या पुरुषांच्या आत्महत्यांमध्ये भारतीय पुरुषांचं प्रमाण 24 टक्के आहे. 

लॅन्सेटच्या या अभ्यासात एक प्रकारे देशातील सार्वजनिक आरोग्य संकंटाचं सूतोवाच करण्यात आलं आहे.

ठरवून झालेले विवाह

आत्महत्या केलेल्या महिलांमध्ये 71.2 टक्के महिला या 15 ते 39 या वयोगटातल्या आहेत. त्यापैकी बहुतांश महिला या विवाहित आहेत.

आत्महत्यांची कारणं मांडताना 'लग्न हाही बचाव ठरू शकलेला नाही,' असं निरीक्षण या अहवालात नोंदवण्यात आलं आहे.

ठरवून झालेली लग्नं, कमी वयातलं मातृत्व, सामाजिक दर्जा, घरगुती हिंसाचार आणि आर्थिक परावलंबित्व या कारणांमुळे लग्न हाही आत्महत्यांना प्रतिबंधक उपाय ठरू शकलेला नाही, असं हा अहवाल सांगतो.

ताणतणाव

बीबीसीशी बोलताना राखी म्हणाल्या, "या वयोगटातल्या महिलांना अनेक अडचणींना तोंड द्यावं लागतं." 

त्या पुढे म्हणाल्या, " या वयोगटातील महिलांना तणावांचा सामना करावा लागतो. तर दुसरीकडे मानसिक आरोग्य सेवा सगळ्यांनाच उपलब्ध होत नाहीत."

आजही 15 वर्षें पूर्ण होण्याआधीच मुलींचे विवाह होत आहेत.

तर दुसरीकडे वस्तुस्थिती अशी आहे की भारतीय महिलांच्या आत्महत्येची कारणं शोधण्यासाठी पुरेसं संशोधनही झालेलं नाही. 

'स्नेह' या आत्महत्या प्रतिबंधक केंद्राच्या संस्थापक डॉ. लक्ष्मी विजयाकुमार यांनी युवतींमधील आत्महत्यांचं कारणं शोधण्याचा प्रयत्न केला आहे.

त्या म्हणतात की, "विशेषत: ज्याचं ठरवून लग्न झालं आहे अशा नवविवाहित महिलांना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो. काहींना तर नोकरीही सोडण्यास सांगितलं जातं."

समाजातली पत

"कालांतरानं, जसं वय वाढतं, तशी महिलांची कुटुंबातली पत वाढते आणि मग त्यांना अधिक सुरक्षित वाटू लागतं."

या अहवालातून आणखी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:
जगात आत्महत्यांच्या अनुषंगाने काही धक्कादायक वास्तव पुढं आलं आहे. जागतिक पातळीवर महिलांच्या आत्महत्येमध्ये जवळपास 40 टक्के महिला या भारतीय आहेत, असं नुकत्याच प्रकाशित झालेल्या लॅन्सेटच्या अहवालात म्हटलं आहे. म्हणजेच जगात आत्महत्या करणाऱ्या 10पैकी 4 महिला या भारतीय आहेत. आपण या मागं नेमकी काय कारणं काय आहेत?