पाकिस्तानात 26 जुलैला निवडणुका होणार आहेत.

पाकिस्तानच्या विकासासंदर्भात अनेक गोष्टी या जाहीरनाम्यांमध्ये मांडण्यात आल्या होत्या. परंतु सुरक्षा आणि परराष्ट्र धोरण या महत्त्वाच्या मुद्द्यांबाबत मोजकाच उल्लेख आहे. 

पाकिस्तान मुस्लीम लीग, पाकिस्तान पीपल्स पार्टी तसंच पाकिस्तान तेहरीक-इ-इन्साफ या पक्षांनी आर्थिक विकास, नोकऱ्या, परवडणाऱ्या दरात आरोग्य व्यवस्था, पाणी आणि ऊर्जेची टंचाई, डिजिटल डिव्हाइड कमी करणं अशा स्वरुपाची आश्वासनं दिली आहेत.

मात्र देशाशी निगडीत अतिसंवेदनशील अशा सुरक्षा आणि परराष्ट्र धोरणासंदर्भात राजकीय पक्षांकडे सांगण्यासारखं फार काही नाही. देशातल्या शक्तिशाली लष्करासाठी हे मुद्दे गुणवैशिष्ट्य होतं. 

पाकिस्तानमधील प्रमुख राजकीय पक्षांच्या जाहीरनाम्यातला परराष्ट्र धोरणाविषयीचा सामाईक मुद्दा म्हणजे सर्व पक्षांनी लष्करानं आखून दिलेल्या मार्गावर चालण्याचं पक्कं केलं आहे. 

पाकिस्तान मुस्लीम लीगचा जाहीरनामा

सिंधू नदीच्या पाण्याचा पुरवठा भारताकडून कमी होईल हे लक्षात घेऊन चीनशी जिव्हाळ्याचे संबंध प्रस्थापित करणं हेही एक प्रमुख उद्दिष्ट आहे. 

काश्मीर प्रश्न 

मागच्या निवडणुक... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
ांमध्ये म्हणजे 2013मध्ये काश्मीरप्रश्नी ठोस तोडगा काढण्याच्या आश्वासनासह माजी क्रिकेटपटू इम्रान खान यांनी राजकारणात प्रवेश केला. 

पाच वर्षांनंतर इम्रान यांच्या पक्षाच्या जाहीरनाम्यात काश्मीरचा मुद्दा तळाला गेला आहे. 9 जुलै रोजी 'द रोड टू नया पाकिस्तान' या शीर्षकासह प्रसिद्ध झालेल्या जाहीरनाम्यात हा मुद्दा स्पष्ट झाला आहे. 

काश्मीरच्या प्रश्नासाठी संयुक्त राष्ट्र संघटनेच्या सुरक्षा परिषदेच्या मार्गदर्शक तत्वांनुसार कृती आराखडा तयार करण्यासाठी प्रयत्नशील आहोत, असं या जाहीरनाम्यात नमूद करण्यात आलं आहे. 

पाकिस्तान पीपल पार्टीचा जाहीरनामा

काश्मीरमधल्या शोषित जनतेपाठी भक्कमपणे उभं राहण्याचं वचन पाकिस्तान मुस्लीम लीग पक्षानं एका वाक्यात जाहीरनाम्यात दिलं आहे. राष्ट्रीय सुरक्षेसंदर्भात धोरण आखण्यासाठीही कटिबद्ध आहोत असंही म्हटलं आहे. 

पाकिस्तान पीपल पार्टीने पाकिस्तान प्रशासित काश्मिरातल्या जनतेच्या राजकीय आणि आर्थिक विकासासाठी प्रयत्न करणार असल्याचं म्हटलं आहे. मात्र फाळणीपासून चिघळत गेलेल्या आणि भारत-पाकिस्तान संबंध दुरावण्याचं कारण ठरलेल्या काश्मीर प्रश्नाबाबत पीपीपीने काहीही भाष्य केलेलं नाही. 

तेहरीक-इ-लबैक या पारंपरिक धाटणीच्या पक्षानं जाहीरनाम्यात काश्मीरला स्थान दिलं आहे. गेल्या वर्षी इस्लामाबाद शहरात आंदोलन केलं होतं. त्यानंतर या पक्षानं जनजागृतीसाठी लोकप्रियता मिळवली. 'काश्मीर की आझादी' या पक्षाच्या जाहीरनाम्यातला प्रमुख मुद्दा आहे. 

अफगाणिस्तान शांतता प्रक्रिया

अफगाणिस्तानमध्ये शांतता प्रस्थापित करण्याच्या प्रक्रियेत महत्त्वाचा भागीदार असल्याचं पाकिस्तान नेहमीच भासवतं. युद्धग्रस्त अफगाणिस्तानात आपल्याला अनुकूल राजकीय शासन यावं यासाठी पाकिस्तानचा प्रयत्न असतो. 

अफगाणिस्तानमधील तालिबानी गटांशी चर्चा करावी असं अमेरिकेनं पाकिस्तानला अनेकदा सुचवलं आहे. अमेरिकेचे दक्षिण आशियातील प्रतिनिधी अलिस वेल्स यांनी इस्लामाबाद आणि काबूलला काही दिवसांपूर्वीच भेट दिली. अफगाणिस्तानमध्ये शांतता नांदावी यासाठी पाकिस्तानने पुढाकार घ्यावा असं त्यांनी सांगितलं. 

तहरीक-इ-इन्साफचा जाहीरनामा

पाकिस्तानात 1.4 दशलक्ष अफगाणिस्तानातील निर्वासित आहेत. त्यांचा मुद्दा दोन्ही देशांच्या राजकारणात बऱ्याचदा चर्चिला गेला आहे 

निवडणुकीच्या दरम्यान पाकिस्तानात काळजीवाहू सरकार आहे. पाकिस्तानातील अफगाण निर्वासितांचा राहण्याची कायदेशीर...