सामग्री: कुंभ मेळ्यामध्ये भाविकांसाठी उभारण्यात आलेले तंबू

त्यामुळेच कुंभ मेळ्यामध्ये हरवलेल्या लोकांना मदत करण्यासाठी अनेक संस्था पुढाकार घेताना दिसतात. 

प्रयागराज (पूर्वींचं नाव अलाहाबाद) येथे 49 दिवस चालणाऱ्या कुंभ मेळ्यामध्ये जवळपास 11 कोटी भाविक हजेरी लावतील असा अंदाज आहे. 

एवढ्या प्रचंड जनसागरात एखादी व्यक्ती हरवली तर तिला मदत कशी मिळवून दिली जाते, हे जाणून घेण्यासाठी बीबीसीच्या गीता पांडे यांनी कुंभ मेळ्यातल्या मदत केंद्रांमध्ये एक दिवस घालवला. 

सर्वांत जुनं 'भुले भटके शिबीर'

"इथे येणाऱ्या बहुतांशी व्यक्ती या वृद्ध असतात. त्यातही 60 वर्षांपेक्षा अधिक वयाच्या महिलांची संख्या जास्त आहे," असं उमेश तिवारी यांनी सांगितलं. तिवारी हे 'भुले भटके शिबिरा'चे प्रमुख आहेत. 

हे शिबीर भारत सेवा दल या धर्मादाय संस्थेकडून चालवलं जातं. अलाहबादमधलं हे सर्वांत जुनं केंद्र उमेश यांचे वडील राजाराम तिवारी यांनी 1946 मध्ये सुरू केलं होतं. आतापर्यंत त्यांच्या केंद्रानं 15 लाख लोकांची त्यांच्या कुटुंबासोबत भेट घडवून आणली आहे. 

संगमावर जमलेली भाविकांची गर्दी

'भुले भटके शिबिरा'च्या प्रवेशद्वारावरच पोलिस नवीन आलेल्या व्यक्तींची माहिती नोंदवून घेत होते. त्यांचं नाव, पत्ते, ते कोठून आले आहेत, त्यांच्याबाबत कोणाशी संपर्क करायचा असे तपशील विचारले जात होते. आतमध्ये मित्र किंवा कुटुंबियांपासून दुरावलेल्या जवळपास डझनभर व्यक्ती काहीशा चिंताग्रस्त होऊन वाट पाहत बसल्या होत्या. काही जण आवारात टाकलेल्या खाटांवर बसले होते तर काहींनी जमिनीवरच बसकण मारली होती. 

वातावरणात काहीसा तणाव होता. आप्तेष्टांच्या काळजीमध्येच सगळा वेळ जात होता. रडवेल्या आवाजात लोक विनंती करत होते, "माझं नाव अजून एकदा पुकारा ना!"

"आम्ही बाथरुमला जात होतो आणि गर्दीत हरवलो." 35 वर्षांची महिला तिच्या आठ वर्षांच्या मुलीसोबत मदत केंद्रात आली होती. मुलीच्या अंगाभोवती ब्लँकेट लपेटण्यात आलं होतं. कारण इथे आली तेव्हा तिच्या अंगावर कपडे नव्हते.

"माझे पती आणि मुलगा आंघोळीला गेले. मी मुलीला घेऊन बाथरूमकडे गेले. परत आलो तेव्हा आम्हाला ते दोघेही सापडले नाहीत," ही महिला सांगत होती. 

कुंभ मेळ्याला आलेले श्रद्धाळू गंगा, यमुना आणि सरस्वती नदीच्या पवित्र संगमावर स्नान करतात. हिंदू मान्यतेनुसार या स्नानाला अतिशय महत्त्व आहे. 

"आम्ही आसपास चौकशी केली आणि सकाळी अकराच्या सुमारास या केंद्रावर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:
जुन्या हिंदी चित्रपटांमुळं 'कुंभ के मेले मे बिछडे' हा शब्दप्रयोग विनोदाचाच विषय झाला होता. मात्र आपल्या जवळच्या लोकांपासून दूर जाणं हे प्रत्यक्षात अतिशय वेदनादायी ठरू शकतं.