डॉक सारांशित करण्यासाठी: पूर्व आणि पश्चिम अशी वैचारिक विभागणी का होते?

1871 साली होक्काइडो बेटांजवळच्या प्रदेशातून प्रवास करत असताना हॉरेस कॅप्रन हे सतत तिथल्या विस्तीर्ण कुरणांमध्ये, ओसाड जमिनींवर आणि भयावह पर्वतांमध्ये मानवी अस्तित्वाच्या खुणा शोधत होतो. ते लिहितात की, "त्या भव्य पटलावर मृत्यूच्या स्तब्धतेचंच राज्य होतं. पानांचा सळसळाट नाही, पक्ष्यांचं कूजन नाही आणि कुठल्याही जीविताची चाहूल नाही."

त्यांना वाटलं की हा जणू काही इतिहासपूर्व काळातून आलेला एक कालशून्य प्रदेश होता.

"हा संपन्न आणि सुंदर प्रदेश, जो जगातल्या सर्वांत जुन्या आणि दाट लोकसंख्येच्या देशाची संपत्ती आहे, आफ्रिकन वाळवंटांप्रमाणेच इतका काळ अज्ञात आणि निर्वासित कसा राहिला, याचंच आश्चर्य वाटतं," असंही ते म्हणाले.

ही जपानची हद्द होती... अगदी अमेरिकेच्या 'वाईल्ड वेस्ट'प्रमाणे. होक्काइडो हे जपानी बेटांमधलं उत्तरेकडील दूरवरचं एक बेट. पलीकडे असलेलं हाँशू बेट आणि होक्काइडो यांच्यात खवळलेला समुद्र होता. हे अंतर पार करू पाहणाऱ्या प्रवाशांना जीवघेण्या थंडीला, कणखर ज्वालामुखीय प्रदेशाला आणि रानटी श्वापदांना सामोरं जावं लागायचं. यामुळेच जपानच्या सरकारनं हे बेट शिकार आणि मासेमारी करून उदरनिर्वाह करणाऱ्या तिथल्याच आयनू लोकांच्या भरवशावर सोडलं होतं. 

हे सगळं 19व्या शतकाच्या मध्यावर बदलणार होतं. रशियन आक्रमणाच्या भीतीनं जपान सरकारने त्यांच्या उत्तरेतला हा प्रदेश पुन्हा वसवण्याचं ठरवलं, आणि होक्काइडो वसवण्याची जबाबदारी समुराय असणाऱ्यांना दिली. त्यानंतर इथे तेजीने वस्ती वाढत गेली. शेती, बंदरं, रस्ते आणि रेल्वेचं जाळं या बेटांवर पसरलं. नवीनच वसलेल्या या लोकांना उत्तम शेती करण्याचं मार्गदर्शन करण्यासाठी कॅप्रनसारख्या अनेक अमेरिकन कृषीतज्ज्ञांची नियुक्ती झाली. अवघ्या सत्तर वर्षांतच बेटाची लोकसंख्या काही हजारांवरून २० लाखांवर गेली. नवं सहस्रक सुरू होताना हा आकडा साठ लाख इतका झाला होता.

होक्काइडोमध्ये राहणाऱ्या मोजक्याच लोकांवर या रानटी आणि ओसाड प्रदेशावर मात करण्याची वेळ आली असावी. तरीसुद्धा 54 किलोमीटरवर असलेल्या हाँशू बेटांवर राहणाऱ्या लोकांपेक्षा इथल्या लोकांच्या मानसिकतेवर आणि त्यांच्या विचारसरणीवर अग्रणी जिद्दीचा आणि चिकाटीचा प्रभाव दिसतो. ते अधिक स्वयंभू, मानी आणि स्वतःच्या प्रगतीविषयी महत्त्वाकांक्षी आहेत. आपल्या भोवतालच्या लोकांशी ते कमी जोडलेले आहेत. इतर देशांशी तुलना करता,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:
पूर्व आणि पश्चिम या ना केवळ विरुद्ध दिशा आहेत, पण त्या नेहेमीच एकमेकांच्या विरोधात असतात. शास्त्रोक्त सिद्धांतानुसार पूर्व आणि पश्चिम विचारसरणीत फरक पडत असल्याचं स्पष्ट झालं आहे.