सामग्री: बॉम्बस्फोटातील सहभागाच्या संशयावरून ताब्यात घेतलं जातं, अटक करून दोन दशकं तुरुंगात डांबून ठेवलं जातं आणि एकेदिवशी पुरावा नसल्यानं सुटका केली जाते. 

49 वर्षीय मोहम्मद अली भट्ट, 40 वर्षीय लतीफ वाजा आणि 44 वर्षीय मिर्जा निसार यांच्यासोबत नेमकं हेच झालं.

निम्म्याहून अधिक आयुष्य तुरुंगात खितपत घालवल्यानंतर मोहम्मद अली भट्ट, लतीफ वाजा आणि निर्जा निसार यांची पुराव्यांअभावी सुटका करण्यात आली. या तिघांनाही दिल्लीतल्या लाजपत नगर आणि सरोजिनी नगर येथे 1996 साली झालेल्या बॉम्बस्फोटात सहभागी असल्याच्या आरोपांखाली ताब्यात घेण्यात आलं होतं.

मात्र, आता 20 हून अधिक वर्षे हे तिघेही तुरुंगात राहिल्यानंतर पुराव्यांअभावी त्यांची सुटका करण्यात आली आहे.

या तिघांकडे पाहिल्यानंतर दु:ख, हतबलता आणि असहाय्यतेचं विद्रूप चित्र लख्खपणे दिसतं. ज्यावेळी या तिघांनाही पोलिसांनी ताब्यात घेतलं, त्यावेळी तिघेही ऐन तारूण्यात होते. काठमांडू इथून तिघांनाही ताब्यात घेतलं होतं. तिघेही तिथे काश्मिरी हातमागाच्या वस्तू विकण्यासाठी जात असत.     

मोहम्मद अली भट्ट तुरुंगात असताना त्यांचे आई-वडील आणि त्यांच्या खास मित्रांचंही निधन झालं.

अली भट्ट यांचे धाकटे बंधू अर्शद भट्ट म्हणतात, "तुरुंगातून सुटल्यानंतर ते थेट कब्रिस्तानात गेले. आई-वडिलांच्या कबरीला मिठी मारली आणि धाय मोकलून रडले."

अली भट्ट ज्यावेळी हसनाबाद येथील आपल्या घरात पोहोचले, त्यावेळी मिठाई वाटली गेली, महिलांनी स्थानिक गाणी गायली. एकूणच उत्साहाचं वातावरण होतं.

अर्शद सांगतात, "आमचा व्यवसाय नीट सुरु होता. मात्र अलीच्या अटकेमुळे सर्वच उद्ध्वस्त झालं. आता व्यवसायही शिल्लक राहिला नाही. जो काही राहिला होता, तो एका तुरुंगाच्या फेऱ्या मारण्यात आणि वकिलांच्या फी देण्यात खर्ची पडला."

रडवेल्या स्वरात अर्शद पुढे म्हणतात, "आम्ही कोर्टाच्या निर्णयामुळे आनंदात आहोत. मात्र, अलीच्या आयुष्यातील महत्त्वाची वर्षं सरून गेली असताना, कोर्ट गप्प का? तुरुंगाच्या काळोख्या खोल्यांमध्ये घालवलेली 23 वर्षे पुन्हा कोण आणून देईल आणि अलीचं आता पुढे काय होईल?"

लतीफ वाजा यांना नेपाळमधून अटक करण्यात आली होती. तेव्हा ते केवळ 17 वर्षांचे होते.

लतीफ यांचं कुटुंब जुन्या काश्मीरमधील शमस्वरीमध्ये राहत होतं. लतीफ यांच्या कुटुंबाचं दु:ख डोंगराएवढं आहे. लतीफ यांची वाट पाहता पाहताच वडिलांचा मृत्यू झाला. लतीफ यांच्या अटकेमुळे घरचा...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:
ज्या काळात आयुष्यात काहीतरी नवं करण्याची उमेद असते, शरीरात ताकद असते, ऊर्जा असते, तो काळ कुठलाही गुन्हा केला नसताना एखाद्या अंधाऱ्या कोठडीत गेला तर?