मुंबईच्या जमिनीखाली यंत्रांची घरघर

मुंबईमध्ये सध्या एकाच वेळी अनेक मेट्रो प्रकल्प सुरू आहेत. त्यापैकी कुलाबा-वांद्रे-सीप्झ या भुयारी मेट्रो प्रकल्पाबद्दल मुंबईकरांच्या मनात प्रचंड कुतुहल आहे. मुंबईत होणारा हा पहिलावहिला भुयारी मेट्रो प्रकल्प आहे.

भुयारी मेट्रोचं काम कसं चालतं, हे लोकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी मुंबई रेल्वे विकास महामंडळाने आपल्या वेबसाईटवर काही व्हीडिओ प्रसिद्ध केले आहेत. तरीही मुंबईच्या पोटातलं हे काम कसं चालतं, याबाबत जाणून घेणं चित्तथरारक आहे.

30 मीटर खाली जोडण्यात येणारं टनेल बोअरिंग मशीन

हे काम करण्यासाठी जर्मन बनावटीची टनेल बोअरिंग मशीन मुंबईत आली आहेत. कुलाबा ते सीप्झ या मेट्रो-3 प्रकल्पासाठी अशी 17 यंत्रं लागणार असून त्यापैकी सहा मुंबईत पोहोचली आहेत.

या सहा मशीनपैकी एका मशीनचं काम सुरू झालं आहे. 

कुठे चाललं आहे काम?

मुंबईत भुयारी मार्ग बनवण्यासाठी अनेक आव्हानांचा सामना करावा लागणार आहे. सर्वात महत्त्वाचं आव्हान आहे ते ही भुयार खोदणारी यंत्रं जमिनीखाली पोहोचवण्याचं! ही यंत्रं एकदा जमिनीखाली पोहोचली की, वरच्या वाहतुकीला कोणताही धक्का न लावता भुयार खोदण्याचं काम सुरू असतं.

मुंबई मेट्रोरेल महामंडळाने ही यंत्रं मुंबईच्या पोटात उतरवण्यासाठी सात जागा शोधून काढल्या आहेत. हा प्रकल्प सात टप्प्यांमध्ये होणार असून प्रत्येक टप्प्यात दोन किंवा तीन भुयारी यंत्रं जमिनीखाली जाणार आहेत.

माहिमच्या रहेजा हॉस्पिटलसमोर बोगदा खोदण्याचं काम सुरू झालं आहे.

या सात जागांमध्ये कुलाबा वूड्स, कफपरेड (2), आझाद मैदान (2), सायन्स म्युझिअम, वरळी (2), नया नगर माहीम (3), विद्यानगरी, कालिना (3), सहार रोड, अंधेरी (2) आणि मरोळ नाका (3) या जागांचा समावेश आहे.

त्यापैकी पहिलं यंत्र माहीम इथे रहेजा हॉस्पिटलच्या समोर नया नगर इथे जमिनीखाली जाण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे.

त्यासाठी 30 मीटर खोल गोलाकार खड्डा खणण्यात आला. हा खड्डा खणल्यानंतर बाजूची माती, ढेकळं पडू नयेत, यासाठी सिमेंटचा वापर करून भिंतींना मुलामा देण्यात आला. 

काम कसं चालणार?

हे टनेल बोअरिंग मशीन साधारण 110 मीटर एवढं लांब आहे. त्यामुळे ते एकत्र खाली जाणं शक्य नाही. त्यासाठी या मशीनचे 12 भाग करण्यात आले आहेत.

यापैकी पहिला भाग नुकताच जमिनीखाली गेला असून त्या मार्फत खोदकाम सुरू करण्यात आलं आहे. 

एक यंत्र दर दिवशी साधारण पाच ते आठ मीटरचं खोदकाम करतं. पण अजून... \n\nवरील लेखासाठी मला एक चांगले शीर्षक द्या.
पाहा व्हीडिओ : भर मुंबईत कसे खणतायत मेट्रोसाठी बोगदे?