#पाळीविषयीबोलूया : 'पाळी सुरू झाली अन् आजीची शेवटची आठवण हुकली...'\nमेघना मोहन यांच्या आजी

'कोणाकडे टॅम्पून आहे का?' बाथरुममधून बाहेर येत मी विचारलं. 

वाफाळत्या चहाच्या घोटासह रंगात आलेल्या गप्पांना एकदम ब्रेक लागला. प्रश्नाचं उत्तर मिळण्याऐवजी शांतताच पसरली. तामिळनाडूमधल्या रामेश्वरम शहरातल्या एका छोटेखानी हॉटेलच्या रूममध्ये आम्ही सगळे नातेवाईक बसलो होतो. 

निःशब्द शांततेकडे दुर्लक्ष करून चालणार नव्हतं. खिडकीवर पावसाच्या टपोऱ्या थेंबांचं वादन सुरू होतं आणि त्याचवेळी सतत गप्पांमध्ये रमणारं कुटुंब असं एकदम शांत झालं होतं. 

आमच्या कुटुंबाचा पसारा तीन खंडात पसरला आहे. व्हॉट्स्अप ग्रुप सतत 'पिंगत' असतो. 

हॉटेलातल्या दिवाणावर निवांत पहुडलेली मावशी उठली आणि हँडबॅग शोधू लागली. बॅगेतून सॅनिटरी नॅपकीन बाहेर काढत तिने मला दिला. 

"एखादं मेडिकलचं दुकान मिळेपर्यंत हा नॅपकीन तुझी काळजी घेईल," असं मावशीने सांगितलं. 

#पाळीविषयीबोलूया या बीबीसी मराठीच्या विशेष लेखमालिकेतला हा लेख आहे. पाळीविषयीचे समज-गैरसमज यावर चर्चा घडवणं, पाळीदरम्यानच्या आरोग्य समस्यांचा वेध घेणं, हा या लेखमालेचा उद्देश आहे.

"पाळी सुरू झाली याचा अर्थ कळला ना तुला?" मावशीने विचारलं. मी 'नाही' म्हणून मान डोलावली. 

मावशी म्हणाली, "तुला देवळात प्रवेश करता येणार नाही."

रामेश्वर शहर पर्यटन आणि मासेमारीसाठी प्रसिद्ध आहे. मात्र आम्ही या दोन्हीसाठी आलो नव्हतो. रामेश्वर गाठण्याचं आमचं कारण हळवं होतं. 

रामेश्वर हिंदूधर्मीयांसाठी पवित्र तीर्थस्थळ आहे.

वर्षभरापूर्वी माझी आजी गेली. आमच्या कुटुंबासाठी ती आधारवड होती. गोतावळ्यातल्या सगळ्यांना एकत्र सांधणारा दुवा होती ती. गेल्या वर्षी डिसेंबरमध्ये आजीने या जगाचा निरोप घेतला. मिळेल ते विमान पकडून आम्ही भारताच्या दिशेने निघालो. 

माणूस गेल्यानंतर हिंदू धर्मात काही विधी केले जातात. देशाच्या विविध भागात वेगवेगळ्या पद्धती असतात. 

दक्षिण भारतीय कुटुंबातील परंपरेप्रमाणे आमच्या घरीही काही प्रथांचं पालन केलं जातं. आजीचा देह घेऊन आम्ही गावच्या घरी पोहोचलो. शुभ्र कॉटन वस्त्रामध्ये लपेटलेला तिचा देह केळ्याच्या पानांवर ठेवण्यात आला होता. तिच्या आत्म्याला शांती मिळावी यासाठी आम्ही प्रार्थना केली. 

अंत्यसंस्कारासाठी आजीचा देह घेऊन घरातली पुरुष मंडळी स्मशानभूमीकडे रवाना झाली. मलाही तिथे जायचं होतं. आजीला शेवटचं पाहायचं होतं. पण आमच्या पद्धतीनुसार स्त्रिया सहसा स्मशनाभूमीत जात नाहीत. 

आजी...\n\ntl;dr:
मासिक पाळीमुळे धार्मिक कार्यासाठी प्रवेश मिळू न शकलेल्या लेखिकेचा दृष्टिकोन मांडणारी कथा.