...

पेशाने पत्रकार असलेल्या प्राची कुलकर्णींचा अनुभवही असाच काहीसा. प्राची सांगतात, "मला मुलगीच हवी होती. डिलिव्हरी नंतर तिला घेऊन घरी आलो. पण मला खोलीबाहेर पडावंसचं वाटायचं नाही. बाळाच्या निमित्ताने खाणं-पिणं सगळंच खोलीत व्हायचं. कोणी भेटायला आलं तरी बाहेर यावंस वाटायचं नाही. लेक रडायला लागली की खूप चिडचिड व्हायची. आमचं घर वरच्या मजल्यावर आहे. तिला एकदा फिरवताना मनात विचार आला, इथून हिला खाली टाकून दिलं तर काय होईल? असं काही बाही डोक्यात यायचं. आणि नंतर आपण आपल्याच बाळाविषयी असा विचार करतोय, हे ज... उर्वरित लेख लिहा:
ीने पाहिलं जातं. आपल्या समाजात खासकरून जर मुलगी जन्माला आली तर त्याचं समाजात तितकंसं अजूनही स्वागत होत नाही. मुलाची अपेक्षा असेल तर त्या महिलेवर सासरच्यांचा दबाव असतो. अशा सगळ्यातनं मुलीच्या जन्मानंतर त्या आईला असं नैराश्य येण्याची शक्यता वाढते. दुसरी गोष्ट म्हणजे आता आपल्याकडे एकत्र कुटुंब राहिलेली नाही. त्यामुळे पूर्वी सहजपणे उपलब्ध असणारी सपोर्ट सिस्टीम आता उपलब्ध नसते. नोकरी करणाऱ्या आईला तशा स्वरूपाच्या सुविधा मिळत नाहीत. कधीकधी बाळाच्या बाबाचा हवा तितका या सगळ्यात सहभाग नसतो. मग या सगळ्याचं दडपण, बाळाची काळजी, अपुरी झोप, या सगळ्या चिंतांमधून निराशेची लक्षणं चालू व्हायला लागतात. शिवाय समाजाने आणि स्वतः उभ्या केलेल्या चांगल्या आईच्या संकल्पनांविषयीच्या अपेक्षांचं ओझंही असतंच."

समाजाची भूमिका

पेशाने पत्रकार असलेल्या प्राची कुलकर्णींनी आपला हा अनुभव फेसबुकच्या माध्यमातून सर्वांसमोर मांडला. फेसबुकवरचा हा त्यांचा गोतावळा नातेवाईक आणि जवळचे मित्रमैत्रिणी यांच्या पलिकडचा होता. फारशा बोलल्या न जाणाऱ्या या गोष्टीबद्दल प्राचीने अगदी खुलेपणाने लिहीलं. मग त्यावरच्या प्रतिक्रिया काय होत्या?

"बहुतेक सगळ्यांचं म्हणणं होतं, की असं काही असतं हेच मुळात आम्हाला माहिती नव्हतं. अनेक मैत्रिणींनी सांगितलं की आम्हालाही हा त्रास झाला, पण असं प्रेग्नन्सीनंतर होतंच असं आम्हाला वाटलं. हे काहीतरी वेगळं आहे हे आम्हाला माहितच नव्हतं. कोणाची तरी मदत घ्यायला हवी हे त्यांच्या लक्षातच आलं नव्हतं. मानसोपचारतज्ज्ञांची मदत घेणं हे आपल्याकडे अजूनही  'टॅबू' आहे. त्यामुळेसुद्धा हे टाळलं जातं. अजूनही मला हे विचारणारे फोन येतात की आम्हाला अमुक त्रास होतोय, आम्ही डॉक्टरांकडे जायला हवं असं तुला वाटतं का. कोणी माझ्या अनुभवाविषयी सवाल केले नाहीत. पण त्यामुळे एक जागरूकता निर्माण झाली. मी ज्या वर्तमानपत्रात काम करते त्या पुणे मिररमध्येही मी पुढे याविषयी लेख लिहीला."

2018मध्ये प्रसिद्ध टेनिसपटू सेरेना विल्यम्सनेही एका इन्स्टाग्राम पोस्टद्वारे याविषयीचं मनोगत व्यक्त केलं होतं. 

सेरेना विल्यम्स आणि पोस्टपार्टम डिप्रेशन

टेनिस जगामध्ये सर्वात जास्त चॅम्पियनशिप्स जिंकणाऱ्या या जगज्जेतीला आपण चांगली आई नसल्याच्या भावनेने घेरलं होतं. या पोस्टमध्ये सेरेनाने लिहीलं, "माझ्या आयुष्यात वैयक्तिक पातळीवर काही घडामोडी होत होत्याच पण मी एकूणच घाबरलेली होते. मी...