आपल्या मनातल्या असंख्य कल्पना रुपेरी पडद्यावर लीलया चितारणारे आजच्या घडीचे आघाडीचे दिग्दर्शक नागराज मंजुळे त्यांच्या दहावीच्या निकालाच्या दिवसाबद्दल सांगतात.

आता तुम्हाला आश्चर्य वाटेल कदाचित, पण एकापेक्षा एक भन्नाट मराठी चित्रपट दिग्दर्शित करणाऱ्या नागराज यांना दहावीत मराठीत जेमतेम 42 मार्क मिळाले होते. त्यांना थोडाफार हात दिला तो सामाजिक शास्त्र आणि विज्ञान या विषयांनी!

त्या वेळी तर दहावीच्या निकालाला जरा जास्तच महत्त्व होतं. आता 'दहावीनंतर काय?', अशा अनेक करिअर गायडन्स कार्यक्रमांमुळे अनेक वाटा खुल्या झाल्या आहेत. पण आजही दहावी-बारावीला बसलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी रिझल्टचा दिवस आयुष्यातला सगळ्यांत महत्त्वाचा दिवस असतो, असं नागराज यांना वाटतं.

गणिताशी छत्तीसचा आकडा!

"गणित हा विषय मला शाळेत कधीच आवडला नाही. तसा तो अनेकांना आवडत नसतोच. पण गणितात माझी दांडी गुल होणार, हे मला माहीत होतं. अभ्यासात मी यथातथाच होतो, असं म्हटलं तरी चालेल. पण गणित आणि इंग्रजी हे विषय डेंजरच वाटायचे," नागराज गणिताच्या आठवणीने आजही गंभीर होतात.

"दहावीत गणितात तर मला 150 पैकी फक्त 32 मार्क मिळाले. मला त्या विषयाची भीतीच वाटायची," नागराज सांगतात.

1992 सालची नागराज मंजुळे यांची गुणपत्रिका

इंग्रजीही नागराज यांचा नावडता विषय होता.

"मुळात इंग्रजी शिकायचं कशाला, ते शिकून काय मिळणार आहे, हेच माहीत नव्हतं. त्यात आपल्याकडे भाषा अत्यंत रूक्ष पद्धतीने शिकवल्या जातात," शिक्षण पद्धतीतील नेमक्या अवगुणांवर नागराज बोट ठेवतात.

"आपण आपली मातृभाषा बोलताना ती डायरेक्ट बोलायला सुरुवात करतो. म्हणजे व्याकरण वगैरे शिकतो, पण ते नंतर येतं. बोलायला सुरुवात केल्यावर आपल्याला 'अ- आईचा, ब- बदकाचा' वगैरे शिकवतात. इतर भाषांच्या बाबतीत म्हणजे व्याकरण आधी येतं आणि मग बोलणं शिकवलं जातं. त्यामुळेच मला कधी शाळेत शिकवलेलं इंग्रजी झेपलंच नाही."

नापास झालो आणि...

दहावीत दोन विषयांमध्ये नापास झाल्याचा पुरावा मार्कशीटच्या रूपाने हातात आला आणि नागराज यांना थोडासा धक्काच बसला, असं ते म्हणतात.

"दहावीत नापास होणं हे त्या वेळचं अगदी टोकाचं पाप होतं. नापास झालो म्हणजे सगळं संपलं असंच म्हटलं जायचं. माझ्या आजूबाजूच्यांनीही 'आता तुझं काहीच होणार नाही' छाप वाक्यं ऐकवायला सुरुवात केली होती," नागराज त्या दिवसांमध्ये हरवून जातात.

"मीसुद्धा खूप गंभीर झालो होतो. कमी मार्क मिळतील,... \n\nवरील लेखासाठी मला एक चांगले शीर्षक द्या.
नागराज मंजुळे : आयुष्याची शाळा वेगळेच धडे देते, हे नापास झाल्यामुळेच कळलं