सामग्री: ख्रिस्ताचं जीवन 'ख्रिस्तपुराण' या नावानं मराठीत आणलं, गोवा-वसई अशी भ्रमंतीही केली आणि त्यांनी अखेरचा श्वास गोव्यातच घेतला.

ख्रिस्तपुराणाबरोबच आणखी काही गोष्टींचा मानही फादर स्टीफन्स यांच्याकडे जातो. भारतात स्थायिक होणारे ते पहिले ब्रिटिश व्यक्ती मानले जातात. ख्रिस्तपुराणाबरोबर त्यांनी कोकणी भाषेचं व्याकरणही लिहिलं आहे.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

"जैसी पुष्पामांजि पुष्प मोगरी, कि परिमळांमाजि कस्तुरि तैसी भाषांमाजि साजिरी मराठिया पक्षिआंमध्ये मयोरू,वृक्षिआंमध्ये कल्पतरु भाषामधें मानु थोरु, मराठियेसीतारांमधें बारा राशी, सप्त वारांमाजि रवी शशीयां दीपिचेआं भाषामधें तैसी, बोली मराठिया," असं स्पष्ट कौतुक स्टीफन्सनी ख्रिस्तपुराणात केलं होतं. पण या चार-पाच ओळींच्यापलिकडे त्यांच्याबद्दल फारशी माहिती मराठी वाचकांनाच नसते.

इंग्लंड ते गोवा प्रवास 

स्टीफन्स यांचं पूर्ण नाव थॉमस स्टीफन्स असं होतं. 1549 साली इंग्लंडमध्ये विल्टशायर परगण्यात क्लिफ पिपर्ड, बुश्टेन इथं त्यांचा जन्म झाला होता. त्यांच्या वडिलांचं नावही थॉमस असंच होतं आणि आईचं नाव जेन होतं. 

विन्चेस्टर कॉलेजमध्ये शिक्षण घेतल्यावर ते रोमला गेले आणि 1575 साली त्यांनी जेसुईट संघात प्रवेश घेतला. त्यानंतर 4 एप्रिल 1579 पोर्तुगालची राजधानी लिस्बनमार्गे त्यांनी भारताकडे जलमार्गाने प्रावासाला सुरूवात केली.

स्टीफन्स यांनी केलेलं काम आणि त्यांचं लेखन पाहिलं की, त्यांचा स्वभाव मूलतः शोधकवृत्तीचा, नवं काहीतरी जाणून घेण्याचा आणि आत्मसात केल्यावर दुसऱ्यांना सांगण्याचा असावा असं जाणवतं. 

गोव्याच्या प्रवासामध्ये त्यांनी आपल्याला भेटलेले लोक, आलेले अनुभव, प्रवासाचं वर्णन आपल्या वडिलांना पत्रं लिहून कळवलं होतं. 'केप ऑफ गुड होप'ला वळसा घालून 24 ऑक्टोबर 1579 रोजी ते गोव्यात पोहोचले. भारतात ते 39 वर्षं राहिले, त्यातलं एक वर्ष ते वसईलाही राहिले.

गोव्यात भाषांचा अभ्यास

धर्मप्रसाराच्या अभ्यासासाठी आलेल्या थॉमस स्टीफन्स यांनी गोव्यामध्ये आल्यावर कोकणी आणि संस्कृत या भाषा शिकून घेतल्या. मराठीशी त्यांचं नातं जुळलं आणि त्यांनी तीन ग्रंथ लिहून सिद्ध केले. ख्रिस्तपुराणाबरोबर त्यांनी आर्ते दि लिंगोआ कानारिम, दोत्रीना ख्रिस्तां एम् लिंगोआ ब्रमाना कानारिम ही पुस्तकं त्यांनी लिहिली.

पहिले पुराण-दुसरे पुराण

ख्रिस्तपुराण हा त्यांच्या आयुष्यातला महत्त्वाचा टप्पा. गोव्यात आल्यावर त्यांनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:
ही गोष्ट आहे 16 व्या शतकातल्या एका ब्रिटिश धर्मगुरुची. आज चारशे वर्षांनीही त्याचं आयुष्य आपल्याला थक्क करायला लावणारं आहे. थॉमस स्टीफन्स नावाचे हे धर्मगुरु मुळचे इंग्लिश खरे. पण रोम आणि पोर्तुगाल मार्गे भारतात गोव्यामध्ये आले आणि इथलेच झाले.