शीर्षक: व्हॉएजर 2 : सूर्यमालेच्या पलीकडे पोहचलं नासाचं यान\nवरील काल्पनिक लेखाचे शीर्षक दिल्यास, लेखाची कल्पना करा.\n
1977 साली पृथ्वीवरून प्रक्षेपित झालेलं व्हॉएजर 2 सूर्यमाला ओलांडणारी दुसरी मानवनिर्मित वस्तू आहे. यापूर्वी व्हॉएजर 1ने  ऑगस्ट 2012ला सूर्यमाला ओलांडली होती. व्होएजर या मोहिमेला 40 वर्षं पूर्ण झाली आहेत. हे दोन्ही यानं कार्यरत असून जेव्हा व्हॉएजर 1 वरून संदेश येतो, तेव्हा तो पृथ्वीवर सर्वांत दुरून आलेला मानवनिर्मिती यंत्रातील संदेश असतो. 

व्हॉएजर 2ने 5 नोव्हेंबर 2018 रोजी सौरमाला ओलांडली, असे या मोहिमेचे मुख्य शास्त्रज्ञ प्रा. एडवर्ड स्टोन यांनी सांगितले. अमेरिकन जिओफिजिकल युनियन (एजीयू)च्या वॉशिंग्टन येथे झालेल्या बैठकीत हे जाहीर करण्यात आले. 

या दिवशी व्हॉएजर 2ने सूर्याकडून फेकल्या जाणाऱ्या स्थीर प्रवाही कणांच्या शोधात अचानक घसरण झाली. व्हॉएजर 2ने हेलिओपोज ओलांडल्याचे ते निदर्शक आहे. हेलिओपोज ही सूर्याच्या परमाणू व चुंबकीय क्षेत्राची शेवटची मर्यादा असते.

व्हॉएजर 2चं सध्याचे स्थान पृथ्वीपासून 18 अब्ज किमी (11 अब्ज मैल) इतकं आहे. प्रतितास 54 हजार किमी (34 हजार मैल) वेगाने ते प्रवास करत आहे. व्हॉएजर 1 हे त्याहून पुढे गेले असून ते अधिक वेगवान आहे. व्हॉएजर -1 यान 22 अब्ज किमी अंतरावर असून ते ताशी 61 हजार किमी वेगाने प्रवास करत आहे.

सौरमालेच्या बाहेरील जगाचा संशोधन करण्याचा विचार ?

दोन्ही व्हॉएजर बाह्य ग्रहांचा अभ्यास करण्यासाठी पाठवण्यात आली होती. मात्र ती पुढे जात राहिली. या मोहिमेच्या सुरुवातीला ही दोन्ही याने हेलिओस्फीअरपर्यंत  पोहोचतील याची संशोधकांना कल्पना नव्हती, असं प्रा. स्टोन यांनी सांगितले.

हेलिओस्फीअर किती मोठे आहे, यान तेथेपर्यंत कधी पोहोचेल आणि तेथेपर्यंत ते पोहोचू शकेल का याची कल्पना नव्हती. व्हॉएजरच्या ४१ वर्षांच्या प्रवासातली ही सर्वांत रोमांचक वेळ आहे, असेही ते म्हणाले.

सौरमालेची व्याख्या शास्त्रज्ञ वेगवेगळ्या पद्धतीने करतात. त्यामुळे या यानाने सौरमाला सोडली असा शब्दप्रयोग प्रा. स्टोन काळजीपूर्वक वापरतात. नासाच्या यानांनी ओर्ट क्लाऊड अजूनही पार केलेला नाही. या क्षेत्रांतील धूमकेतूंवर सूर्याच्या गुरुत्वाकर्षणाचा परिणाम होतो.

दोन्ही व्हॉएजर नव्या आणि कधीच संशोधन न झालेल्या क्षेत्रात आहेत हे निश्चित, असं ते म्हणाले. 

या प्रवासाला किती काळ लागला?

अनेक दशके आणि किलोमीटर्सचा हा प्रवास आहे.  व्हॉएजर २ प्रक्षेपित झाल्यानंतर काही दिवसांनी ५ सप्टेंबर १९७७ रोजी व्हॉएजर १ प्रक्षेपित झाले. गुरू,...