भारत सरकारने जे 'जंग'चे वातावरण निर्माण केले आहे त्याच्याशी आज्ञाधारकपणे ईमान राखत टीव्हीवर सुरू झालेल्या जाहिराती ऐकल्या की वाटतं आता समरगीते फक्त वाजायची राहिली आहेत.

बिगुल वाजतील, शंख तर फुंकलेले आहेतच, आणि मग घरबसल्या युद्धाचे लाईव्ह प्रक्षेपण सुरू होईल, असा सगळा माहोल निर्माण केला गेला आहे. सगळं जग अस्वस्थ करून सोडणार्‍या आताच्या संकटात आपण इतके थिल्लर प्रतिसाद का देतो आहोत? 

नेतृत्व, शासनव्यवहार (गव्हर्नन्स) या शब्दांचे अर्थ आणि संदर्भ अचानक बदलून टाकणार्‍या एका अवघड टप्प्यावर सर्वच समाज आलेले दिसताहेत. याला भारताचाही अपवाद नाही. 

अशा कठीण टप्प्यावर राज्यकर्त्यांचा कस न लागला तरच नवल. त्यामुळे नेतृत्व आणि सरकार चालवणे या दोन निकषांवर आपली सरकारे (केंद्रीय आणि राज्यांची) सध्या नेमकी कुठे आहेत हे तपासून पाहणे उद्बोधक ठरेल. तशी तपासणी केली म्हणजे आपण सामाजिक पातळीवर देत असलेल्या प्रतिसादाचं गूढ उकलायला मदत होईल.  

जगभर कोरोना विषाणूने धुमाकूळ घातलेला आहे आणि त्याचा सामना करण्याच्या आटोकाट प्रयत्नांमध्ये जवळपास सर्वच सरकारांच्या पुढे कोव्हिड-19ने निर्माण केलेलं आव्हान असं आहे की, संपर्क-खंडाचे, विलगीकरणाचे कठोर उपाय आणि कमी ताकद असलेल्या समाजघटकांना आर्थिक सुरक्षा पुरवणे या दोन उपायांमध्ये समतोल कसा साधायचा?  

ही झाली एकूण जागतिक पार्श्वभूमी. या पार्श्वभूमीवर भारतात आपली सरकारी यंत्रणा या विषाणू-संकटाचा सामना कसा करते आहे? 

सगळ्या भारतभर दिसतो तो पंतप्रधानांचा चेहरा, सगळ्या देशभर गुंजतो तो पंतप्रधानांचा आवाज. ह्या संकटाच्या काळात खरेतर एक फायद्याची गोष्ट म्हणजे केंद्र सरकारचे नेतृत्व देशभर बर्‍यापैकी लोकप्रिय असणारे पंतप्रधान करताहेत, एकाच पक्षाला स्पष्ट बहुमत आहे, आणि त्यामुळे खंबीर आणि एकसूत्री धोरण राबवणे तुलनेने सोपे आहे. आर्थिक सुरक्षा पुरवण्याची मुख्य धोरणात्मक जबाबदारी आहे ती केंद्र सरकारची.  

म्हणूनच, जेव्हा-जेव्हा पंतप्रधान थेट लोकांशी बोलणार असे ठरले, तेव्हा ते काही तरी ठाम सांगतील असे वाटले, पण पहिल्यांदा बोलले तेव्हा त्यांनी एका प्रतीकात्मक कृतीचा संदेश दिला. त्यात वावगे काही नव्हते, पण त्याच्या जोडीने कोणतीही ठाम धोरणे न मांडता त्यांनी फक्त भावनिक आवाहनावर भर दिला आणि त्यामुळे भारताच्या कोरोनाविषयक धोरणात प्रतीकात्मकता अचानक मध्यवर्ती बनली. चाचण्या, उपचार, आरोग्य सेवा हे मुद्दे बाजूला... \n\nवरील लेखासाठी मला एक चांगले शीर्षक द्या.
कोरोना व्हायरस : जादुगाराचे ससे आणि मान खाली घालून काम करणारे नायक