...री हे आठ महिने स्पर्मला चांगली मागणी असते. पण मार्च ते जूनदरम्यान यात घसरण होते. शहेनशाहचे स्पर्म पंजाब, उत्तप्रदेश, राजस्थान, हरियाणा, मध्यप्रदेशासह संपूर्ण भारतभर विकले जातात. शहेनशाहच्या स्पर्मची आम्ही गेल्या दीड वर्षांपासून विक्री करत आहोत. हरियाणातच शहेनशाहची 2000 रेडकू असतील," स्पर्मच्या विक्रीबद्दल नरेंद्र सांगतात.

शहेनशाहच्या स्पर्मना मागणी का?

शहेनसाहसारख्या मुर्रा जातीच्या रेड्यांच्या स्पर्मला मागणी का आहे यावर औरंगाबादचे पशुधन विकास अधिकारी रत्नाकर पेडगावकर यांना  विचारलं. "मुर्रा ज... उर्वरित लेख लिहा:
गतात. 

"हा जगातला एकमेव रेडा आहे. याच्याशी कुणी स्पर्धा करू शकत नाही. याला बघण्यासाठी इतर राज्यांतले लोक आमच्याकडे येतात. त्यामुळे याचा आम्हाला अभिमान वाटतो. तसंच शहेनशाहमुळे आसपासच्या परिसरातल्या म्हशींच्या दूध उत्पादनात वाढ व्हावी आणि त्यातून त्या शेतकऱ्यांचं भलं व्हावं असं मला वाटतं," एवढी मोठी किंमत मिळत असूनही शहेनशाहला का विकलं नाही यावर नरेंद्र हे उत्तर देतात.

कौटुंबिक वारसा

2004 साली नरेंद्र यांनी गोलू नावाचा मुर्रा जातीचा रेडा 1 लाख रुपयांना खरेदी केला होता. ''आमच्या काकांच्या मुलाला सर्व जण प्रेमानं गोलू म्हणायचे. म्हणून मग विकत आणलेल्या रेड्याचं नाव आम्ही गोलू ठेवलं,'' गोलू या नावाविषयी विचारल्यावर नरेंद्र यांचा मुलगा नवीन उत्साहाने सांगतो. 

हा गोलू म्हणजे शहेनशहाचा बाप. गोलूची शहेनशहासारखी अनेक तगडी अपत्यं हरियाणात प्रसिद्ध आहेत. "आमच्याकडे राणी नावाची म्हैस होती. त्या दोघांचं अपत्य म्हणजेच शहेनशाह होय," नरेंद्र सांगतात. 

"गोलू म्हणजे हरियाणाची शान होता. त्यानं हरियाणा सांड, साईवाला सांड अशा प्रत्येक स्पर्धेत विजय मिळवला होता,'' नरेंद्र पुढे सांगतात. 

नरेंद्र यांचा हॉल प्रमाणपत्रांनी भरलेला दिसून येतो.

इतकंच नाही तर सध्या प्रसिद्ध असलेल्या सुलतान, युवराज, राका या रेड्यांचा बापही गोलू असल्याचा दावा नरेंद्र करतात. गेल्या वर्षी शहेनशाहला राष्ट्रीय गोपाळ रत्न पुरस्कार मिळाला. यावर्षी हरियाणातल्या पशू मेळाव्यात तो विशेष आकर्षण ठरला. 

शहेनशाहचं महाराष्ट्र कनेक्शन 

शहेनशहा आणि गोलूचा लौकिक महाराष्ट्रापर्यंत पोहोचला आहे. नरेंद्र सांगतात की, 2007 मध्ये सोलापूर जिल्ह्यातल्या पंढरपूरमध्ये 'केशर माती कृषीप्रदर्शन' आयोजित करण्यात आलं होतं. या प्रदर्शनात गोलूचा सहभाग होता. प्रदर्शनातल्या पशू स्पर्धेमध्ये मुर्रा रेडा विभागात गोलूनं 'विशेष' क्रमांक पटकावला होता. 

केशरमाती कृषी प्रदर्शन

तसंच 2009 साली हरियाणातल्या जिंदमध्ये रेड्यांच्या 'रॅम्प शो'चं आयोजन करण्यात आलं होतं. त्यात तत्कालीन कृषीमंत्री शरद पवारांनी नरेंद्र यांचा सत्कार केला होता.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)