अटल बिहारी वाजपेयी

त्यांना उत्तर देताना नुकताच भाजपमधून राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये आलेले एकनाथ खडसे म्हणाले होते जर उद्धव ठाकरे तीन चाकी सरकार चालवत असतील तर भाजपच्या लोकांनी हे विसरू नये अटल बिहारी वाजपेयींनी 32 पक्ष असलेला NDA चा ट्रक चालवला आहे, मग ठाकरे सरकार का नाही चालणार.  

सुरुवातीला केवळ 13 दिवस, नंतर 13 महिने पंतप्रधानपदाचा अनुभव वाजपेयींच्या गाठीशी होता. पण बहुमत नसलेलं कोणतंच सरकार टिकत नाही मग यावेळी तरी असा चमत्कार कसा होईल अशीच सर्वांची धारणा होती. आज ना उद्या हे सरकार पडणारच आहे असंच विरोधक म्हणायचे पण वाजपेयींनी तो चमत्कार घडवून दाखवला. 

अटल बिहारी वाजपेयी यांचे निधन झाल्यावर काँग्रेस अध्यक्ष सोनिया गांधी यांनी त्यांना 'टॉवरिंग फिगर' म्हटलं होतं. देशातील एकही राष्ट्रीय नेता नसेल ज्याने वाजपेयींसोबतची आपली आठवण सांगितली नसेल. सर्व पक्षांसोबत त्यांचे जसे संबंध होते त्याकडे पाहिलं की त्यांची सर्वसमावेशकता लक्षात येते. 

पण त्याच वेळी 'द हिंदू'ने त्यांचा उल्लेख धूर्त राजकारणी असा केला. वाजपेयी यांचं निधन झाल्यावर द हिंदूने त्यांच्या संपादकीयमध्ये म्हटलं होतं वाजपेयी हे ध... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
ूर्त राजकारणी होते जे आपल्या तीक्ष्ण बुद्धीने विरोधकाला नामोहरम करत असत. 

त्यांच्या पन्नास वर्षांच्या कारकीर्दीमध्ये असे अनेक प्रसंग आले आहेत जेव्हा असं वाटलं होतं की वाजपेयी संपले आहेत, पण दरवेळी ते उठून उभे राहताना दिसले. 

पक्षातील वेगवेगळे गट आणि इतर सहकारी पक्षातील नेत्यांना सोबत घेऊन जाण्यासाठी स्मित हास्य, सर्वसमावेशकता आणि मधुर संभाषण यांचा उपयोग होऊ शकतो पण अटल बिहारी वाजपेयी असे नेते होते ज्यांनी वेळप्रसंगी आपल्या विरोधकांचा वापरही स्वतःचे कार्य पुढे नेण्यासाठी केला आहे. या गोष्टीची दाद त्यांचे विरोधकही देतात. 

हे करण्यासाठी मात्र धूर्तपणा त्यांच्यात नव्हता असं कुणीही म्हणू शकणार नाही. 

जेव्हा कम्युनिस्टांच्या मदतीने वाजपेयींनी मारले होते एका दगडात दोन पक्षी 

ही गोष्ट आहे 2003 सालची. अटल बिहारी वाजपेयी तेव्हा भारताचे पंतप्रधान होते. भारताने पोखरण येथे अणुचाचणी केल्यावर अमेरिकेची नाराजी ओढावून घेतली होती. त्यामुळे अमेरिकेने भारतावर निर्बंध लादले. यातून बाहेर सुटण्यासाठी त्यांनी एक पर्याय भारतासमोर ठेवला होता. 

भारताने अमेरिकेच्या बाजूने लढण्यासाठी इराकमध्ये आपलं सैन्य पाठवावं. पुन्हा अमेरिकेची नाराजी ओढावून घ्यायची आणि संबंध आणखी बिकट करायची त्यांची इच्छा नव्हती. 

अटल बिहारी वाजपेयी यांनी कम्युनिस्ट नेते हरकिशनसिंग सुरजीत आणि ए. बी. वर्धन यांना चहासाठी आपल्या निवासस्थानी बोलवलं. ते दोघांसोबत शिळोप्याच्या गप्पा मारत होते. 

हरकिशनसिंग सुरजीत यांच्या मनात शंकेची पाल चुकचुकत होती पण त्यांनाही थेट विचारावं वाटत नव्हतं. शेवटी वाजपेयीच त्यांना म्हणाले की अमेरिकेचा खूप दबाव आहे. 

आपल्याला आपलं सैन्य इराकला पाठवावं लागेल. त्यावर हरकिशन सिंग सुरजीत चिडले आणि म्हणाले एका चहाच्या कपाच्या मोबदल्यात तुम्ही आमच्याकडून हे काम करून घेत आहात का. हे कदापीही शक्य होणार नाही. भारताचं सैन्य पाठवण्याला आमचा विरोध कायम राहील. 

तेव्हा वाजपेयी त्यांना म्हणाले मग हा विरोध फक्त आपसांतच का दाखवत आहात. हा विरोध रस्त्यावर पण दिसला पाहिजे, पार्लमेंटमध्ये पण दिसला पाहिजे आणि त्याचा आवाज अमेरिकेपर्यंत पोहोचला पाहिजे. 

त्यानंतर कम्युनिस्ट पक्षाने आंदोलन सुरू केलं. संसदेतही गदारोळ केला. वाजपेयींनी अमेरिकेचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज बुश यांना कळवलं की आम्ही तर सैन्य पाठवू शकत नाही कारण भारतात खूप विरोध होत आहे. 

हरकिशन...