दिल्ली आग : पोटासाठी हजारो किलोमीटर दूर आलेल्या तरुणांच्या मृत्यूला कोण जबाबदार?\nलांबून येणाऱ्या एखाद्या व्यक्तिलाही लोकांचे सुतकी चेहरे पाहून काय घडले असेल, याचा अंदाज येऊ शकतो. 

मात्र रविवारी (8 डिसेंबर) सकाळी जेव्हा रानी झांसी रस्त्यावरील अनाज मंडीच्या अरुंद गल्ल्यांमधील एका कारखान्यात आग लावली, तेव्हा तिथे मृत्यूनंतर रेंगाळणारी शांतता नव्हती. या आगीत आतापर्यंत 43 जणांनी आपले प्राण गमावले. 

जवळच्या रस्त्यावरून नेहमीप्रमाणे वाहनांची रहदारी सुरुच होती. या दुर्घटनेत मृत्यूमुखी पडलेले लोक नेमके कोण होते, त्यांचं काम काय होतं आणि ते कुठे रहायचे याची कल्पना तिथे असलेल्या आणि तिथून जाणाऱ्या कोणत्याही व्यक्तिला याची कल्पना नव्हती. 

कारण या दुर्घटनेत जे तरूण मृत्यूमुखी पडले ते आपल्या घरापासून हजारो किलोमीटर लांब रोजी-रोटी कमावण्यासाठी आले होते आणि या अरुंद गल्ल्यांमध्ये आपली गुजराण करत होते. लहान मुलांसाठी खेळणी आणि शाळेची दप्तरं बनविण्याच्या कारखान्यात ही मुलं काम करत होती. 

घटनास्थळी अग्निशमन दलाच्या गाड्या, पोलिस आणि NDRF चे जवान पोहोचले होते. टीव्ही चॅनेलचे पत्रकारही इथं होते. मात्र या आगीच्या भक्ष्यस्थानी जे लोक पडले, त्यांचे कुटुंबीय इथं नव्हते. 

कारखान्यात काम करणारी मुलं तिथंच राहायची 

घटनास्थळी मी काही काळ होतो. आग आटोक्यात आल्यानंतर काही वेळानं जवळपास 500 मीटर अंतरावर मी काही कामगार एकत्र जमल्याचं पाहिलं. 

यातील बरेचसे कामगार हे अग्निकांडात मृत्यूमुखी पडलेल्या लोकांप्रमाणेच बिहारवरूनच आले होते. 

तिथेच आरिफ नावाचा एकजण मला भेटला. अगदी दीड महिन्याआधीपर्यंत तो आग लागलेल्या इमारतीतच काम करत होता. आरिफ बिहारमधील मोतीहारी जिल्ह्यातील आहे. 

आरिफ, मजूर

आरिफने सांगितले, "या इमारतीत माझ्या ओळखीचे अनेक जण काम करत होते. कोणी सीतामढीचा होता, कोणी मोतीहारीचा तर कोणी कटिहारचा होता. हे लोक कारखान्यात काम करायचे आणि तिथेच रहायचे. 

"ही मुलं दिवसभर काम करायची आणि रात्री त्याच ठिकाणी जागा मिळेल तिथे अंग टाकायची. प्लास्टिक आणि इतर सगळा कच्चा माल तिथेच असायचा. पायऱ्यांवर तयार झालेला माल पॅक करण्यासाठीचं सामान पडलेलं असायचं," असं आरिफ यांनी सांगितलं. 

इथं काम करणाऱ्या मुलांचं वय 17 ते 22 वर्षांदरम्यान होतं. हे सगळे माझे मित्र होते आणि आता त्यांच्यापैकी कोणीच राहिलं नाही. आम्ही आत जाण्याचा प्रयत्न करत होतो. कारण कोण-कोण जिवंत आहे, हे तरी कळेल. मात्र पोलिस आम्हाला आत जाऊ देत नव्हते. आम्हीही याच...\n\ntl;dr:
मृत्यू कधी कोणाला सांगून येत नाही. मृत्यू म्हणजे भयाण शांतता. एखादी व्यक्ती गेल्यानंतर त्याच्या घरात, गल्लीत आणि आजूबाजूलाही अशीच भयाण शांतता पसरते.