वैद्यकीय भाषेत याला 'लाँग कोव्हिड' म्हणतात. लाँग कोव्हिडचा लोकांच्या आयुष्यावर मोठा परिणाम होत असल्याचं दिसतंय. अगदी थोडंसं चालल्यावरही दमायला होतं, असं सांगणाऱ्यांची संख्या वाढतेय. 

कोरोना विषाणूच्या जागतिक आरोग्य संकटात आतापर्यंत लोकांचे प्राण वाचवण्यावरच प्रामुख्याने भर होता. पण कोव्हिड-19 संसर्गाच्या शरीरावर होणाऱ्या दीर्घकालीन परिणामांविषयीची चिंता आता वाढू लागली आहे. 

कोव्हिड-19 आजार झाल्यानंतर काही जणांमध्ये त्याची लक्षणं दीर्घकाळ का टिकून राहतात किंवा या आजारातून बचावलेला प्रत्येक जण पूर्णपणे बरा होतो का, या प्रश्नाचं उत्तर अजूनही मिळालेलं नाही. 

लाँग कोव्हिड म्हणजे काय?

याची वैद्यकीय व्याख्या नाही किंवा सर्व रुग्णांमध्ये समान लक्षणं आढळतातच, असंही नाही. लाँग कोव्हिडचा सामना करणाऱ्या दोन रुग्णांचे अनुभव वेगवेगळे असू शकतात. 

पण शरीरातली सगळी शक्ती ओढून घेणारा थकवा येणं हे अनेकांमध्ये आढळणारं लक्षण आहे. 

धाप लागणं, सतत खोकला येणे, सांधेदुखी, स्नायूदुखी, नीट ऐकू न येणं किंवा नीट न दिसणं, डोकेदुखी, गंध आणि चव न कळणं अशा इतर काही समस्या दीर्घकाळ जाणवतात. तर काही जणांमध्ये या आजाराचा हृदय, फुफ्फुसं, किडनी आणि आतड्यांवरही परिणाम होतो.

याशिवाय, नैराश्य, ताण आणि स्पष्टपणे विचार करण्याची क्षमता बाधित होणे, अशा मानसिक समस्यांही काही जणांमध्ये दिसून आल्या आहेत. 

या सगळ्याचा परिणाम रोजच्या आयुष्यावर होत असल्याचं जेड ग्रे-क्रिस्टी म्हणतात. जेड यांनीदेखील लाँग कोव्हिडचा सामना केला आहे. त्या म्हणतात, "असा थकवा मी यापूर्वी कधीही अनुभवला नव्हता."

लाँग कोव्हिड म्हणजे केवळ अतिदक्षता विभागातून बाहेर यायला वेळ लागणं नव्हे. तर बरेचदा सौम्य लक्षणं असणाऱ्या कोरोनाग्रस्तांमध्ये काही लक्षणं दीर्घकाळ कायम राहतात आणि कधीकधी परिस्थिती गंभीरही होऊ शकते. 

युनिव्हर्सिटी ऑफ एक्झेटरमध्ये प्राध्यापक असलेले डेव्हिड स्ट्रेन म्हणतात, "लाँग कोव्हिड होतो, यात आता कुठलीच शंका नाही." प्रा. स्ट्रेन हे 'क्रोनिक फटिग सिन्ड्रोम क्लिनिक' चालवतात. या क्लिनिकमध्ये त्यांनी अनेक असे रुग्ण बघितले ज्यांना कोरोना विषाणूची लागण झाली. ते त्यातून बचावलेदेखील. पण या आजाराची लक्षणं त्यांच्यात दीर्घकाळ होती. 

किती लोकांना याचा त्रास होतो?

रोममधल्या सर्वात मोठ्या हॉस्पिटलमध्ये 143 रुग्णांवर अभ्यास करण्यात आला. अमेरिकन मेडिकल असोसिएशनच्या जर्नलमध्ये... \n\nवरील लेखासाठी मला एक चांगले शीर्षक द्या.
कोरोना लक्षण: लाँग कोव्हिड म्हणजे काय?