... यांच्यामते, "वायनाडहून राहुल गांधींच्या निवडणूक लढण्याच्या निर्णयाचे परिणाम केरळ आणि तामिळनाडूत पाहायला मिळतात. तिथे काँग्रेसची कामगिरी सगळ्यात उत्तम होती.

"पराभवाच्या भीतीने राहुल दक्षिणेकडे गेले आणि भाजपने तोही निवडणुकीचा मुद्दा म्हणून वापरला. दुसऱ्या बाजूला पराभवानंतर स्मृती इराणी तिथे अमेठीत जात राहिल्या. या सर्व गोष्टींचा तिथे परिणाम झाला."

मोदी लाट

झा सांगतात, "ही निवडणूक म्हणजे मोदींनी जनमत घेतल्यासारखी होती. भाजपची स्थानिक पातळीवर जिथे उपस्थिती जास्त होती तिथे ही गोष्ट प्रकर्षाने जाण... उर्वरित लेख लिहा:
, त्यांच्यातला हिरो शोधणं आणि त्यांची ओळख निर्माण करणं, अशा पद्धतीची कामं भाजपने हिंदुत्वाचा मुद्दा समोर ठेवून त्यांनी केली. 

असंही एक जातीय समीकरण

अशा प्रकारे भाजपने एक असं जातीय समीकरण तयार केलं ज्यातच बिगर-जाटव दलितांचा मोठा भाग पासी जातीच्या नेतृत्वात भाजपकडे आला आहे. आणि याद्वारे भाजप आणि RSSने मागासवर्गीय जातींसाठी एक महत्त्वाचं काम केलं आहे.

त्यात 40-45 जाती आहेत. त्यातही कुर्मी, मौर्या, कुशवाह यांच्या नेतृत्वाखाली यादव यांना आव्हान देणाऱ्या मागासवर्गीय जातींची नाकाबंदी केली. 

अशा प्रकारे भाजपने सपा-बसपाच्या विरोधात एक सामाजिक युती केली आहे. जातीच्या राजकारणाला जातीच्या राजकारणाने सडेतोड उत्तर दिलं आहे. हे सगळं कल्पनेच्या पलीकडे आहे. 

बद्रीनारायण यांच्या मते सपा-बसपा यांच्या मतांच्या टक्केवारीत घट झालेली नाही. मात्र भाजपची मतदानाची टक्केवारी वाढली आहे आणि त्याला जातीय समीकरण जबाबदार आहे. 

एकूणच काय तर भाजपच्या विजयात दांडगा जनसंपर्क हा महत्त्वाचा भाग होता.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)