शेतकरी आंदोलनः भगतसिंह यांच्या काकांनी जेव्हा कृषी कायद्यांविरोधात 'पगडी संभाल जट्टा' आंदोलन केलं होतं...\nअजित सिंह यांचा जन्म 23 फेब्रुवारी 1881 साली जालंधर जिल्ह्यातल्या खटकड कलां गावात झाला. भगतसिंह यांचे वडील किशन सिंह थोरले होते. धाकटे भाऊ स्वर्ण सिंह हे स्वातंत्र्यलढ्यात सहभागी झाले होते आणि वयाच्या 23 व्या वर्षीच तुरूंगात असतानाच त्यांचं निधन झालं. 

किशन सिंह, स्वर्ण सिंह आणि अजित सिंह या तिघांचे वडील म्हणजेच भगत सिंह यांचे आजोबा अर्जन सिंह काँग्रेस पक्षाशी संबंधित होते. या तिन्ही भावांनी जालंधरमधील साईं दास अँग्लो संस्कृत स्कूलमधून मॅट्रिकची परीक्षा पास केली. 

अजित सिंह यांनी 1903-04 साली बरेली कॉलेजमधून कायद्याचं शिक्षण घेतलं. 1904 साली त्यांचा विवाह सुफी विचारणीच्या धनपत राय यांची मानसकन्या हरनाम कौर यांच्यासोबत झाला. 

1906 साली दादाभाई नौरोजी यांच्या अध्यक्षतेखाली कोलकत्यामध्ये काँग्रेसचं अधिवेशन पार पडलं. या अधिवेशनातील लोकमान्य टिळक यांच्या नेतृत्वाने प्रभावित झालेल्या किशन सिंह आणि अजित सिंह यांनी भारत माता सोसायटी किंवा अंजुमन-मुहब्बाने वतन या संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेच्या माध्यमातून त्यांनी ब्रिटीशविरोधी पुस्तकं छापायला सुरूवात केली. 

ब्रिटिशांनी संमत केले होते तीन कृषी कायदे 

1907 साली ब्रिटिशांनी तीन कृषी कायदे संमत केले होते. या कायद्यांविरोधात पंजाबमधील शेतकऱ्यांमध्ये प्रचंड रोष निर्माण झाला होता. 

अजित सिंह यांनी शेतकऱ्यांना एकत्रित केलं आणि संपूर्ण पंजाबमध्ये सभांचं आयोजन करायला सुरूवात केली. त्यांनी या सभांसाठी पंजाबमधील ज्येष्ठ काँग्रेस नेते लाला लजपत राय यांनाही बोलावलं होतं. 

या तीन कायद्यांबद्दल भगत सिंह यांनी लिहिलं होतं- नवीन वसाहतवादी कायदा, ज्यामुळे शेतकऱ्यांच्या जमिनी जप्त होऊ शकत होत्या. शेतसारा आणि कालव्यातून होणाऱ्या पाणीपुरवठ्याचे दरही वाढले होते. मार्च 1907 मध्ये ल्यालपूरमधल्या एका मोठ्या सभेत झंग स्याल पत्रिकेचे संपादक लाला बांके दयाल, जे पोलिसांची नोकरी सोडून आंदोलनात सहभागी झाले होते, त्यांनी एक मार्मिक कविता वाचली- पगडी संभाल जट्टा. या कवितेत त्यांनी शेतकऱ्यांच्या शोषणाचं वर्णन केलं आहे. ती प्रचंड लोकप्रिय झाली. या कवितेवरून आंदोलनाचं नावच 'पगडी संभाल जट्टा' असं पडलं होतं. 

अजित सिंह लोकमान्य टिळकांसोबत

113 वर्षांनंतर पुन्हा इतिहासाची पुनरावृत्ती होत आहे. 2020-21 मध्ये दिल्लीच्या सीमांवर शेतकऱ्यांचं आंदोलन सुरू होत आहे. शेतकऱ्यांना आपल्या जमिनी गमावण्याची...\n\ntl;dr:
भगतसिंह यांनी आपल्या एका लेखामध्ये एकदा लिहिलं होतं- लोकमान्य टिळकांकडे जे तरुण आकर्षित झाले होते, त्यात पंजाबमधले काही तरूणही होते. किशन सिंह आणि माझे काका सरदार अजित सिंह हेही त्यांपैकीच होते.