कोरोना व्हायरस नाही तर 'हा' रोग ठरतोय भारतात जास्त जीवघेणा\nपण ऑक्टोबर 2019 मध्ये त्यांना आपल्याला ट्युबरक्युलॉसिस म्हणजेच टीबी असल्याचं कळालं. पंकज यांच्या दोन्ही फुप्फुसांवर टीबीने हल्ला केला होता. पण जवळपास 6 महिन्यांच्या उपचारांनंतर त्यांनी 80 टक्के रिकव्हरी केली. पण इतक्यात संकटं संपणार नव्हती. 

फेब्रुवारी 2020 मध्ये केलेल्या टेस्टवरून कळालं की, टीबीच्या बॅक्टेरियाने त्यांच्या मेंदूलाही संक्रमित केलं आहे. यानंतर तीन महिन्यातच पंकज यांना अंधत्व आलं. त्यांच्या पायांचं संतुलनही बिघडायला लागलं होतं. 

"लॉकडाऊन संपल्यानंतर 16 जुलैला माझ्या मेंदूचं ऑपरेशन झालं. हे ऑपरेशन जवळपास 6 तास चाललं. यात मेंदूला झालेलं इन्फेक्शन साफ केलं. त्यानंतर मी 10 दिवस दवाखान्यात अॅडमिट होतो आणि मला खूप स्ट्राँग गोळ्या चालू होत्या. मला डिस्चार्ज दिल्यानंतरही पुढचं वर्षभर या गोळ्या चालू ठेवायला सांगितलं होतं." 

यानंतर खरी अडचण सुरू झाली. डिस्चार्ज मिळाल्यानंतर एका आठवड्यानी या गोळ्या कुठे मिळूच शकल्या नाहीत. पंकज म्हणतात, "जर टीबीची ट्रीटमेंट अर्ध्यात थांबली तर पेशंटला बरं वाटणं तर दूर, त्याचा जीवही जाऊ शकतो. जेव्हा माझी औषधं संपायला लागली तेव्हा पाच दिवस माझ्या घरातलं कोणीच झोपलं नाही. सतत भीती वाटत होती की, माझ्या मुलांना मी संक्रमित करतो की काय."

पंकजच्या कुटुंबाने पंतप्रधान कार्यालय, महाराष्ट्र सरकार, सगळे मोठे हॉस्पिटल्स आणि खाजगी संस्थांकडे मदत मागितली. पण यात अडचण अशी होती की या गोळ्या जपानहून आयात होत होत्या आणि त्यांचा पुरवठा कोरोना व्हायरसच्या जागतिक संकटामुळे खंडित झाला होता. 

सुदैवानी पत्नी राखी यांच्या ट्वीट्समुळे ही गोष्ट पसरली आणि त्यांना औषधं मिळायला मदत झाली. ते अवघड दिवस आठवले की पंकज भावूक होऊन म्हणतात, "काही दिवस तर वाटलं की हा टीबी माझा जीव नक्की घेणार." 

भारतात टीबीची स्थिती 

जागतिक आरोग्य संघटना, अर्थात WHOच्या अहवालानुसार क्षयरोग हे जगात मृत्यूच्या दहा कारणांपैकी एक आहे. तसंच एकाच जीवाणू किंवा विषाणूच्या संसर्गामुळे होणाऱ्या मृत्यूंमध्ये टीबीनं होणाऱ्या मृत्यूंचं प्रमाण सर्वांत जास्त आहे.

WHO नं 2018 साली जाहीर केलेल्या अहवालानुसार, वर्षभरात जगात सुमारे एक कोटी 40 लाख लोकांना टीबीची लागण होते, त्यातले 20 लाख लोक भारतात आहे. तसंच टीबीनं होणाऱ्या जगभरातल्या 15 लाख मृत्यूंपैकी सुमारे वीस टक्क्यांहून अधिक मृत्यू हे भारतात होतात.

भारत सरकारच्या अहवालानुसार (RNTCP...\n\ntl;dr:
साधारण एका वर्षापूर्वी मुंबईत राहणाऱ्या, 41 वर्षांच्या पंकज भवनानींचं आयुष्य सुरळीत चाललं होतं. पत्नी राखी, दोन जुळी मुलं आणि कॉर्पोरेट क्षेत्रातली चांगल्या हुद्द्याची नोकरी सगळं जागच्या जागी होतं.