डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोलंबोमध्ये पार पडलेल्या संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या प्रतिनिधी सोबतच्या बैठकीत राजपक्षे यांनी ही कबुली दिली. या सर्व लोकांच्या मरणाचे दाखले देण्याची प्रक्रिया सुरू केली जाईल, असं राजपक्षे यांच्या कार्यालयाकडून प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या निवेदनात म्हटलं आहे. 

बेपत्ता झालेल्या लोकांचे कुटुंबीय काही वर्षांपासून आपल्या प्रिय व्यक्ती कोठे आहेत, हे जाणून घेण्यासाठी धडपडत आहेत. त्यासाठी त्यांनी आंदोलनंही केली आहेत.

आपले नातेवाईक जिवंत आहेत, अशी आशा आजही अनेकांना आहे. बेपत्ता झालेले लोक हे लष्कराच्या ताब्यात आहेत, असाही त्यांचा समज आहे. हे सर्व लोक दररोज एकत्र येऊन आंदोलन करतात आणि त्यांच्या आप्तेष्टांच्या स्मृती जिवंत ठेवतात.  

यादवी युद्धाची पार्श्वभूमी काय? 

श्रीलंकन लष्करानं मे 2009 मध्ये तामिळ टायगर बंडखोरांचा बीमोड केला. लष्कर आणि बंडखोरांमधला संघर्ष हा जवळपास 26 वर्षं सुरू होता. 

या संघर्षामुळे श्रीलंकेत वांशिक आधारावर उघडउघड दोन तट पडले होते- बौद्ध सिंहलींचा प्रभाव असलेलं सरकार विरुद्ध स्वतंत्र राज्याची मागणी करणारे तामीळ बंडखोर. 

या संघर्षात जवळपास लाखभर लोकांनी प्राण गमावले आणि 20 हजार जण बेपत्ता झाले. 

राष्ट्राध्यक्ष राजपक्षे हे तेव्हा संरक्षण सचिव होते आणि बंडखोरांचा बीमोड करण्यामध्ये त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली होती. अनेक सिंहलींसाठी ते 'हिरो' होते, पण तामीळ समुदाय मात्र त्यांच्या पाठीशी नव्हता. 

तमीळ लोकांसाठी स्वतंत्र राज्याची मागणी करत LTTE ने श्रीलंका सरकारविरोधात संघर्ष सुरू केला होता.

युद्ध संपल्यानंतर संयुक्त राष्ट्रांनी दोन्ही बाजूंना संघर्षातील हिंसाचारासाठी जबाबदार धरलं होतं. शरण आलेल्या किंवा ताब्यात घेतलेल्या तामीळ बंडखोरांच्या हत्येच्याही अनेक घटना घडल्या होत्या. यासंबंधीचे अनेक व्हीडिओ प्रसिद्ध झाल्यानंतरही सरकारनं हे आरोप फेटाळून लावले होते. 

हळूहळू राजपक्षे आणि त्यांचे भाऊ महिंदा, जे तेव्हा राष्ट्राध्यक्ष होते, यांना विरोध करणारे उद्योजक, पत्रकार आणि सामाजिक कार्यकर्तेही युद्धकाळात 'गायब' झाले होते. 

राजपक्षे यांनी अर्थातच यामध्ये सरकारचा हात असल्याचं नाकारलं होतं. यावर्षी गोटाभाया राजपक्षे यांनी बीबीसीला दिलेल्या मुलाखतीत सांगितलं होतं, की त्यांच्याविरोधातील युद्ध गुन्ह्यांचे आरोप हे पूर्णपणे निराधार आहेत. 

सरकारचं काय आहे म्हणणं? 

राष्ट्राध्यक्ष गोटाभाया राजपक्षे यांच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:
श्रीलंकेतील यादवी युद्धादरम्यान बेपत्ता झालेले 20 हजारांहून अधिक लोक मरण पावले, असं श्रीलंकेचे राष्ट्राध्यक्ष गोटाभाया राजपक्षे यांनी प्रथमच मान्य केलं आहे.