शीर्षक: स्मरणशक्ती वाढवायची आहे, मग हे 5 मुद्दे वाचाच!\nवरील काल्पनिक लेखाचे शीर्षक दिल्यास, लेखाची कल्पना करा.\n
अनेक सर्व्हेंमधून असं लक्षात आलं की अनेक विद्यार्थ्यांना गोष्टी कशा लक्षात ठेवाव्या याची योग्य पद्धत माहीत नाही. योग्य प्रकारे स्मरणशक्ती वाढवण्याचा प्रयत्न करण्याऐवजी मग चुकीचे उपाय केले जातात. 

स्मरणशक्ती वाढवण्यासाठी सल्ले देणारे कमी नसतात.  जितक्या जास्त व्यक्ती तितक्या वेगवेगळ्या प्रकारचे सल्ले. 

आई-वडील एक सांगतात, शिक्षक एक आणि मित्र काहीतरी भलतंच. 

हेही कमी की काय म्हणून शास्त्रज्ञ त्यांच्या अभ्यासावर आधारित आणखी काही सल्ले देतात. 

याचा परिणाम अस होते की आपल्या मनातला गोंधळ वाढतो नेमकी स्मरणशक्ती वाढवायची तर कशी? 

आता चिंता नको. 

एका मानसशास्त्राशी संबंधित मासिकाने अभ्यास करायच्या आणि स्मरणशक्ती वाढवायच्या पाच बरोबर आणि पाच चुकीच्या पद्धतींची पडताळणी केली. त्या लेखाचं सार इथे देत आहोत. 

1) चुकीची पद्धत : घोकंपट्टी

नवे शब्द किंवा भाषा शिकताना सहसा ते लक्षात ठेवण्यासाठी पाठ करण्यावर भर दिला जातो. पण मानसशास्त्रज्ञांच्या मते घोकंपट्टी करणं चुकीचं आहे. 

कारण तसं केलं तरी आपल्या मेंदूच्या लक्षात या गोष्टी राहतीलच असं नाही. 

योग्य पद्धत : अभ्यासाच्या वेळांमध्ये अंतर ठेवा

एखादा विषय किंवा मुद्दा लक्षात ठेवायचा असला तर त्याचा अभ्यास थोड्या थोड्या वेळाने करावा. त्यामुळे स्मरणशक्ती उत्तम राहील. 

एखाद्या पुस्तकातला एक धडा वाचावा मग दुसरं काहीतरी वाचायचं.

काही काळाने आधी जो धडा वाचला आहे तो परत वाचावा. तो धडा परत एका तासाने वाचू शकता, एका दिवसाने किंवा एका आठवड्यानेही. 

अभ्यास झाल्यानंतर स्वतःला हा प्रश्न विचारा की, वाचलेल्यापैकी किती कळलं. त्याने मेंदूला या विषयाची चांगली ओळख होईल. 

2) चुकीची पद्धत :  महत्त्वाच्या मुद्द्यांना अधोरेखित करणं

घोकंपट्टीसारखीच ही पद्धतही फार सामान्य आहे. यात काही वाईट नाही. वाचताना जे मुद्दे महत्त्वाचे वाटतात ते अधोरेखित करण्यास काही हरकत नाही.

पण मानसशास्त्रज्ञांच्या मते ही पद्धत दरवेळेस यशस्वी होईलच असं नाही. अनेक विद्यार्थी तर पूर्णच्या पूर्ण परिच्छेद अधोरेखित करतात. असं केलं तर महत्त्वाचे मुद्दे आणि बिनमहत्त्वाचे मुद्दे यांच्यात फरक करणं कठीण होऊन बसतं. 

योग्य पद्धत : शांतपणे विचार करा

मानसशास्त्रज्ञ सल्ला देतात की आधी कोणत्याही विषयाचं पुस्तक पूर्ण वाचा. मग त्यातले मुद्दे अधोरेखित करा. 

संपूर्ण वाचल्यानंतर महत्त्वाचे मुद्दे अधोरेखित केल्याने त्या विषयाचा...