व्हेंटिलेटर

कोरोना हे जगावरचं अभूतपूर्व संकट आहे. जगभरातले नागरिक या विषाणूशी लढत आहेत. भारतात कोरोना रुग्णांची संख्या साडेपाच लाखांपर्यंत पोहोचली आहे. कोरोनामुळे मृत्यू झालेल्यांची संख्या 16,000 पेक्षा जास्त आहे. 

कोरोनावर रामबाण इलाज अशी लस किंवा औषध अद्याप तयार झालेलं नाही. कोरोनाची लक्षणं टिपण्यात तसंच उपचारांमध्ये व्हेंटिलेटर, इन्फ्रारेड थर्मामीटर आणि ऑक्सीमीटर यांची भूमिका निर्णायक आहे. 

या तिन्ही मेडिकल उपकरणांचं उत्पादन भारतात होतं. मात्र या प्रक्रियेत वापरल्या जाणारी छोटी छोटी उपकरणं चीनमधून आयात केली जातात. 

म्हणूनच भारतातील मेडिकल क्षेत्रात कार्यरत माणसं, मेडिकल उपकरणं आयात करणाऱ्या कंपन्या यांच्यासह सर्वसामान्य माणसाच्या डोक्यात एक प्रश्न डोकावतो. भारत-चीनदरम्यान ताणलेल्या संबंधांचा परिणाम या वस्तूंच्या उपलब्धतेवर होईल का? 

भारत-चीन वाद

मे महिन्याच्या पहिल्या आठवड्यात लडाखमध्ये एलएसी अर्थात लाईन ऑफ अक्च्युअल कंट्रोल याठिकाणी दोन्ही देशांदरम्यान तणाव वाढला. 15-16 जूनला गलवान खोऱ्यात भारत आणि चीनच्या सैनिकांदरम्यान झालेल्या संघर्षामध्ये 20 भारतीय सैनिकांचा मृत्यू झाला ह... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
ोता. या संघर्षात 76 भारतीय सैनिक जखमीही झाले. 

या हिंसक घटनेसंदर्भात चीनने अधिकृत पातळीवर कोणतंही वक्तव्य दिलेलं नाही. 

प्रातिनिधिक फोटो

तब्बल 45 वर्षांनंतर एलएसी या ठिकाणी दोन्ही देशाचे सैनिक एकमेकांविरुद्ध उभे ठाकले आणि त्यामध्ये काही सैनिकांचा मृत्यू झाला. 

भारतात याघटनेचे तीव्र पडसाद उमटले. वीस भारतीय सैनिकांनी प्राण गमावल्यामुळे देशात चिनी वस्तूंवर बहिष्कार घालण्याची मागणी जोर धरू लागली. केंद्र सरकारने चिनी वस्तूंवर बहिष्कार घालण्याला किंवा चीनमधून येणाऱ्या वस्तूंचं प्रमाण कमी करण्यासंदर्भात अधिकृत वक्तव्य दिलेलं नाही. रेल्वे मंत्रालय आणि टेलिकॉम मंत्रालयाने मात्र चीनमधून होणाऱ्या उपकरणांची आयात भविष्यात थांबवण्याचा इशारा दिला आहे. 

जगभरातील आकडेवारी -











कोरोना व्हायरसचा सर्वाधिक फटका बसलेल्या देशांतील आकडेवारी- 















फार्मएक्सिल म्हणजेच भारताच्या फार्मा एक्सपोर्ट काऊंसिलने चीनहून भारतात आलेल्या मात्र बंदरांमध्ये तसंच विमानतळावर अडकून राहिलेल्या वस्तूंसंदर्भात चिंता व्यक्त केली आहे. अनेक वस्तू तसंच उपकरणं कस्टम क्लिअरन्सेसच्या प्रतीक्षेत आहेत. 

वैद्यकीय उपकरणांची भूमिका 

गेल्या दोन दशकात भारत-चीन व्यापारी संबंधांमध्ये 30 टक्क्यांनी सुधारणा झाली आहे. यामध्ये औषधं आणि मेडिकल उपकरणांचा प्रामुख्याने समावेश आहे. 

चीनहून येणाऱ्या बल्क ड्रग्सवर म्हणजेच औषधांसाठीच्या कच्च्या मालासाठी भारत चीनवर अवलंबून आहे. भारतात मेडिकल टूरिझम आणि वैद्यकीय सुविधांमध्ये चीनहून येणाऱ्या वैद्यकीय उपकरणांचा वाटा मोलाचा आहे. 

चीनहून आयात केलेल्या वस्तू, उपकरणं कस्टम्स प्रक्रियेत अडकल्या आहेत.

भारताच्या वाणिज्य मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार, 2019-20 या कालावधीत भारताने चीनकडून 1,150 कोटी रुपयांचे फार्मा प्रॉडक्ट्स आयात केले आहेत. यामध्ये बल्क ड्रग्ज म्हणजेच औषधं बनवण्यासाठी लागणाऱ्या कच्च्या मालाचा समावेश आहे. याव्यतिरिक्त वैद्यकीय उपकरणांचाही समावेश आहे. 

भारतात आयात होणारी मोठी वैद्यकीय उपकरणं प्रामुख्याने अमेरिकेहून येतात. मात्र भारतात असेंम्बल होणाऱ्या उपकरणांमध्ये चीनमधून येणाऱ्या कच्च्या मालाची भूमिका निर्णायक आहे. 

व्हेंटिलेटर, इन्फ्रारेड थर्मामीटर आणि ऑक्सीमीटर 

कोव्हिड-19 आणि या तीन वैद्यकीय उपकरणांची आवश्यकता जागतिक आरोग्य संघटना, भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषद तसंच वैद्यकीय क्षेत्रातील सर्व...