आंग सान सू ची

सकाळी इथल्या संसद भवनासमोर चित्रित करण्यात आलेला हा व्हीडिओ व्हायरल झाला. यात एक तरुण फिटनेस इन्स्ट्रक्टर दिसत आहेत. 

मास्कने झाकलेला चेहरा, पार्श्वभूमीवर वाजणारं गीत आणि गाण्याच्या तालावर थिरकणारे पाय…

हवेत पंच करताना त्या इतक्या हरखून गेल्या होत्या की मागचं बदणारं चित्र त्यांच्या लक्षातही आलं नाही. 

त्यांच्या मागून काळ्या रंगाची SUV आणि सशस्त्र गाड्यांचा ताफा जात होता. यातल्या काही गाड्यांच्या छतावर मशीनगन्स होत्या. या गाड्या संसद भवनाकडे जाताना दिसत होत्या. 

या फिटनेस  इन्स्ट्रक्टरप्रमाणेच म्यानमारच्या तमाम जनतेला अवघ्या काही मिनिटांनंतर देशात सत्ताबदल होईल आणि लष्कर बंड करून उठाव करेल, याची पुसटशी कल्पनाही नव्हती.

लष्कराने म्यानमारच्या लोकशाही मार्गाने निवडून आलेल्या नेत्या आँग सान सू ची यांना अटक केली. लष्कराच्या या कारवाईचे तीव्र पडसाद उमटले आणि जनतेने उत्स्फूर्त निदर्शनांना सुरुवात केली. मात्र, ही निदर्शनं मोडून काढण्यासाठी लष्कराने बळाचा वापर केला. 

चार आठवड्यांनंतरही म्यानमारमधली परिस्थिती जैसे थे आहे. 

जनता उतरली रस्त्यावर 

निदर्शनांमध्ये भाग घेणाऱ्या म... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
े प्यू म्हणतात, "जनता बरीच सक्रीय आहे. अनेक प्रकारच्या क्रिएटिव्ह आयडिया वापरत आहे. संपूर्ण देशात जनता रस्त्यावर उतरून लष्कराचा विरोध करत आहे."

मे प्यू काही आठवड्यांपूर्वीपर्यंत म्यानमारमध्ये स्त्री-पुरूष समानतेविषयी जनजागृतीचं काम करायच्या. सत्ताबदलानंतर लोक सार्वजनिक ठिकाणी एकत्र येत होते. मात्र, आता मोठ्या शहरातली सार्वजनिक ठिकाणं सुरक्षित नाहीत आणि म्हणूनच विरोधाची रणनीतीही बदलत असल्याचं त्या सांगतात. 

मे प्यू म्हणतात, "आंदोलक एका ठिकाणी एकत्र येण्याऐवजी शहरभर फिरतात. लष्कर आणि सुरक्षादल दूतावासांसमोर शांत बसतील, याची त्यांना पुरेपूर कल्पना आहे. त्यामुळे लोक गटागटाने एका दूतावासाकडून दुसऱ्या दूतावासाकडे जाऊन आंतरराष्ट्रीय समुदायाला मदतीचं आवाहन करत आहेत."

नवनवीन क्लृप्त्या लढवणारे आंदोलक सार्वजनिक वाहतुकीसोबतच ऑफिसला जाणाऱ्या लोकांनाही रोखू इच्छितात. लष्कराची कठोर कारवाई आणि इंटरनेटवर बंदी असूनही लोक एकमेकांशी संपर्क साधून निदर्शनं आयोजित करत आहेत. 

ताज्या परिस्थितीविषयी सांगताना प्यू म्हणतात, "लष्कराने इतर शहरांमध्ये अटकसत्र सुरू केलं आहे. लोकांवर बळाचा वापर सुरू आहे. केवळ रबराच्या नाही तर जिवंत काडतुसांचा वापर सुरू आहे."

दुसरीकडे पाचपेक्षा जास्त जण एकत्र आल्यास गोळीबार करण्याचे आदेश असल्याचं सुरक्षा दलांचं म्हणणं आहे. 

चीनविरोधी निदर्शनं

दरम्यान म्यानमारमध्ये चीनच्या हस्तक्षेपाबाबतही साशंकता व्यक्त होतेय. त्यामुळे चिनी दूतावासासमोरही निदर्शनं करण्यात आली. 

म्यानमारची जनता शक्तिशाली शेजारी राष्ट्राला आपण नाराज आहोत, हा संदेश पोहोचवण्यास घाबरत नाही आणि यातून त्यांच्या दृढ निश्चयाची झलक बघायला मिळते, असं प्यू यांचं म्हणणं आहे. 

आंदोलक चीनला, "आमच्या अंतर्गत बाबीत ढवळाढवळ करू नका. चीन लष्कराचं समर्थन करतो, याची आम्हाला पुरेपूर कल्पना आहे", असा संदेश देत असल्याचं प्यू सांगतात. त्या पुढे म्हणतात, "जनता चिनी दूतावासासमोर आमच्या देशातून बाहेर पडा. आमच्या मताचा सन्मान करा, अशी घोषणाबाजी करत आहे."

लष्करांने बराकींमध्ये परत जावं, असं निदर्शकांचं म्हणणं असल्याचं प्यू सांगतात. 

मात्र, हे एक महत्त्वाकांक्षी स्वप्न असल्याचं म्हटलं जातंय. म्यानमारमध्ये लष्कराने जवळपास सहा दशकांपूर्वी देशाच्या सत्तेवर कब्जा मिळवला होता. 2015 सालच्या निवडणुकीत आँग सान सू ची यांच्या पक्षाच्या विजयानंतरसुद्धा लष्कराच्या हाती...