डॉक सारांशित करण्यासाठी: मराठी भाषा

बुधवारी कलर्स वाहिनीच्या बीग-बॉस या कार्यक्रमत जान कुमार सानू नावाच्या स्पर्धकाने "मला मराठी भाषेची चिड येते" असं म्हटल्याने वाद निर्माण झाला. सत्ताधारी शिवसेना आणि मनसे या मुद्यावर तुटून पडले. 

"मुंबईत आवाज फक्त मराठी माणसाचा, तुला लवकरच थोबडावणार" असं मनसे नेते अमेय खोपकर यांनी म्हटलं. तर, शिवसेनेने आंदोलनाचा इशारा दिला. कलर्सने घडलेल्या प्रकाराबाबत मुख्यमंत्र्यांकडे माफीनामा पाठवला. 

याबाबत बीबीसीने मराठी भाषेचे अभ्यासक, सामाजिक कार्यकर्ते, मराठी भाषा चळवळीत गेली कित्येत वंर्ष झटणाऱ्या कार्यकर्त्यांची मतं जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला. 

मात्र अशी धमकी दिल्याने मारहाण केल्याने भाषा जगेल का? 

'मराठीची आर्थिक शक्ती वाढवण्याची गरज'

विविध सामाजिक विषयांवर आपलं परखड मत मांडणारे सामाजिक कार्यकर्ते डॉ. गणेश देवी यांच्या मते, "मराठी भाषेची आर्थिक शक्ती वाढवणं गरजेचं आहे. त्याशिवाय मराठी भाषा वाढणार नाही." 

मराठी भाषा

"भाषा वाढवण्यासाठी आर्थिक शक्ती किंवा आर्थिक सुबत्ता अत्यंत महत्त्वाची आहे. भाषा ही लोकांच्या व्यवसायाची बनली पाहिजे. ज्या भाषेत लोकांना व्यवसाय मिळतो, काम मिळतं, त्या भाषेत लोक आपली भाषा घेऊन जगतात. भाषा लोकांच्या व्यवसायाची बनली नाही तर भाषेला उतरती कळा लागते हे सत्य आहे. भाषा जिवंत ठेवण्यासाठी आपल्याला तिला लोकांच्या व्यवसायाशी जोडण्याची गरज आहे," असं डॉ. देवी म्हणतात. 

मात्र, मुंबईत भाषा ही नेहमीच राजकारणाच्या केंद्रस्थानी राहिली आहे. सत्तेसाठी मराठी भाषेचा पूरेपूर वापर राजकारण्यांकडून करण्यात आल्याचं पाहायला मिळतं. 

यावर बोलताना डॉ. गणेश देवी म्हणतात, "भाषेवर होणारं राजकारण हे अत्यंत दुर्वैवी आहे. ज्यांच्याकडे खरोखर काहीच मुद्दे नसतात ते असे मुद्दे शोधून राजकारण करतात. भाषेचा राजकीय फायद्यासाठी उपयोग दुर्दैवी म्हणावा लागेल."   

"भाषा शब्द आणि वाक्यांनी बनते. संवादासाठी निर्माण करण्यात आलेली सामाजिक व्यवस्था म्हणजे भाषा. तोडफोड करून कोणत्याच भाषेचं भलं होत नाही. भाषा जगवायची असेल, टिकवायची असेल तर भाषेवर काम करावं लागेल. उग्र प्रतिक्रिया आणि तोडफोड करून कोणाचा फायदा नाही, उलट नुकसान आहे," असं त्यांचं मत आहे. 

'भाषा सक्तीने लोकांमध्ये चिड निर्माण होईल' 

भाषासक्ती करून प्रश्न सुटणार का?

याविषयी बीबीसीशी बोलताना मराठी भाषा सल्लागार समितीचे सदस्य डॉ. प्रकाश परब, म्हणतात,

"धमकी,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:
मराठीचा मुद्दा म्हटलं की मराठी माणसाचे आणि भाषेचे कैवारी आम्हीच, असं दाखवण्याचा प्रयत्न राजकीय पक्षांकडून नेहमीच केला जातो.