शीर्षक: #पाळीविषयीबोलूया - कपड्यांना मागे रक्ताचा डाग पडतो तेव्हा...\nवरील काल्पनिक लेखाचे शीर्षक दिल्यास, लेखाची कल्पना करा.\n
पाळीच्या रक्ताच्या डागाविषयी मुलींच्या आणि स्त्रियांच्या मनात खूप भीती असते.

''मी शाळेत गेल्यावर शिक्षिकेला पोटात खूप दुखत असल्याचं सांगितलं. त्यांनी मला पोटदुखीचं औषध दिलं. औषध घेतल्यावर मी वर्गात जाऊन बसले. मधल्या सुट्टीच्या अगोदर पीटीचा तास होता. मैदानावर जाण्यासाठी मी उठले आणि माझ्या मागे बसलेल्या मुला-मुलींमध्ये कुजबूज सुरू झाली''

"माझ्या कपड्यांवर रक्ताचे डाग लागले होते. ती कुजबूज, त्या नजरा, ते हसणं आणि माझं रडणं हा सगळा प्रसंग मला आजही तसाच लक्षात आहे." 

डोंबिवलीत राहणारी अनुजा तिला पहिल्यांदा मासिक पाळी आली, त्यावेळचा हा किस्सा सांगत होती. 

"माझ्या आयुष्यातला अत्यंत वाईट दिवस म्हणता येईल तो. काही मुलं माझ्याकडे बघून हसत होती. काही जणांची कुजबूज सुरू होती. मला काही कळेना नेमकं काय झालं आहे?"

"इतक्यात एका मैत्रिणीनं मला कानात सांगितलं की, तुझ्या कपड्यावर रक्ताचे डाग आहेत. ते डाग बघून मला धक्काच बसला. मला जखम झाली नव्हती, पण रक्ताचे डाग दिसत होते. मला रडूच कोसळलं." 

"माझ्या एक शिक्षिका कागदात काही तरी गुंडाळून घेऊन आल्या आणि मला वॉशरूममध्ये घेऊन गेल्या. त्यांनी कागदात गुंडाळून आणलेला एक पॅड माझ्या हातात दिला आणि मला पाळी आल्याचं त्यांनी सांगितलं."

सॅनिटरी पॅड कसं वापरायचं हे अनुजाला माहीत नव्हतं. शेवटी त्यांनीच तिला मदत केली.

"मासिक पाळी' म्हणजे काय, मुलींना मासिक पाळी का येते, हे त्यांनी मला समजावून सांगितलं. पण रक्ताचे डाग बघून बसलेला मानसिक धक्का आणि पोटातील वेदना यामुळे त्या काय बोलत होत्या हे मला नीटसं आठवत नाही. पण, 'आता तू वयात आलीस' हे त्यांचं वाक्य मला स्पष्ट आठवतंय." 

#पाळीविषयीबोलूया या बीबीसी मराठीच्या विशेष लेखमालिकेतला हा लेख आहे. पाळीविषयीचे समज-गैरसमज यावर चर्चा घडवणं, पाळीदरम्यानच्या आरोग्य समस्यांचा वेध घेणं, हा या लेखमालेचा उद्देश आहे.

पहिल्या पाळीचे प्रसंग अनेकींच्या आयुष्यात असे अचानक येतात. सॅनिटरी नॅपकीनच्या निमित्तानं आता कुठे मासिक पाळीवर हळूहळू बोललं जाऊ लागलंय. 

आजही अनेकजणी गावात पाळी आली की 'अडचण आली', 'महिना आला', 'बाजूला बसवणं' असे शब्द वापरतात. शहरात चम्स, पिरिअड, एमसी असे शब्द तर कधी गंमत म्हणून 'मावशी आली' असे शब्द बोलण्यात असतात. 

'मासिक पाळी ही लाजिरवाणी बाब आहे, अशी भावना अधिकच घट्ट होत गेली'

मासिक पाळी हा स्त्रीच्या आयुष्याचा अविभाज्य भाग असला तरी...