कुऱ्हाडीने केला खून

ते शोधण्यासाठी आम्ही राजस्थानच्या राजसमंदमध्ये एका निर्जन खोलीत प्रवेश केला.

पाहिलं की, त्या खोलीत एका कोपऱ्यात मातीच्या चुलीवर मोठं भांडं ठेवलेलं आहे. बाजूला ठेवलेल्या परातीत दोन पोळ्या होत्या. चुलीच्या मागे एका कोपऱ्यात घमेली आणि फावडी तशीच पडलेली. आणि खोलीत असलेल्या खाटेवर कोणीतरी हिशोबाची वही सोडून गेलं होतं. एका टेबलावर जुना बंद टीव्ही आहे, आणि त्या शेजारीच छोटीमोठी भांडी आहेत. 

अफराजुल

इथं एकाचवेळी बऱ्याच लोकांचं जेवण शिजवलं जात असणार, याच्याच या खुणा होत्या. खोलीच्या बाहेर घाईघाईत घर सोडून गेलेल्यांच्या चपलांचे बरेच जोड पडलेले दिसतात.

ही खोली आहे 50 वर्षीय अफराजुल या कामगाराची. अफराजुल पश्चिम बंगालच्या मालदा जिल्ह्यातल्या सय्यदपूर कलियाचक गावातून राजसमंदमध्ये कामासाठी आले होते. पण आता ती रिकामी आहे. 

अफराजुलच्या खोलीत असलेली फावडी, घमेले.

त्या खोलीत अफराजुलचा भाचा इनामुल, जावई मुशर्रफ शेख आणि काही बंगाली कामगारही त्यांच्याबरोबर रहायचे.

अफराजुलच्या हत्येचा व्हीडिओ एव्हाना तुमच्यापर्यंतही पोहोचलाच असेल. त्या व्हीडिओमधल्या त्यांच्या असहाय किंकाळ्याही तुम... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
्ही ऐकल्या असतील. त्या किंकाळ्यांची दहशत अशी पसरली की त्यांच्यासोबत राहणारे कामगारही पश्चिम बंगालला परतले आहेत.

जे अजूनही धाडस करून परतले नाहीत, ते शहराच्या दुसऱ्या भागात राहायला गेले आहेत.

पंडित खेमराज (डावीकडील)

अफराजुलचे घरमालक पंडित खेमराज पालीवाल हेही त्या घटनेमुळे मानसिक धक्क्यात आहेत. "अशा भल्या माणसाबरोबर असं व्हायला नको होतं...," एवढंच जेमतेम ते बोलू शकतात.

गेल्या नऊ-दहा वर्षांपासून रामलाला आपल्या रिक्षातून अफराजुल आणि त्यांच्या कामगार सहकाऱ्यांना कामावर घेऊन जात होते. अफराजुल असे अचानक कसे जाऊ शकतात, याचा त्यांनाही धक्काच पोहोचला आहे.

"तो एक स्वच्छ मनाचा भला माणूस होता. त्यांना चहा आवडायचा आणि मलाही ते चहा पाजायचे," रामलाल सांगतात.

अफराजुलच्या हत्येचा व्हीडिओ पाहण्याची हिंमत रामलाल यांना झालीच नाही. त्यांच्या आठवणीनं त्यांच्या डोळ्यातही पाणी आलं.

सुमारे 12-13 वर्षांपूर्वी अफराजुल पश्चिम बंगालमधून राजस्थानमध्ये मजुरीसाठी आले. या 13 वर्षांमध्ये त्यांनी कामगार ते ठेकेदार अशी प्रगती केली होती आणि आता ते रस्त्याची कामंही घेऊ लागले होते. सरकारकडून कंत्राटं मिळवलेली मोठ्या ठेकेदारांसाठी ती कामं अफराजुल मग मजुरीवर करवून घ्यायचे.

नुकतंच उघडलं होतं बॅंक खातं

अफराजुल यांनी एक मोटरसायकल खरेदी केली होती. तिच्या नंबरमध्ये 786 हे अंकही होते.

नुकताच त्यांनी 20 हजार रुपयांचा एक स्मार्टफोनही विकत घेतला होता, तो त्या दिवशी त्यांच्यासोबतच जळाला.

काही दिवसांपूर्वीच त्यांनी बँकेत एक खातं उघडलं होतं. त्या खात्याचं ATM कार्ड अजूनही आलं त्याच पाकिटात आहे. 

अफराजुलचं ड्रायव्हिंग लायसन्स

अफराजुल यांचं लग्न झालेलं होतं. त्यांना तीन मुली आहेत, ज्यापैकी दोघींची लग्नं झाली आहेत. त्यांचे एक मोठे जावई मुशर्रफ शेख त्यांच्याबरोबरच राहात होते.

मुशर्रफ शेख अफराजुल यांच्याशी झालेल्या शेवटच्या दिवसाच्या संभाषणाविषयी म्हणाले, "मंगळवारी पाऊस पडल्यानं आम्ही अर्ध्या दिवसातच काम थांबवलं. बुधवारीही पाऊस झाला. त्यामुळे आम्ही काम बंदच ठेवलं होतं. दोन कामगारांनी जेवण बनवलं आणि आम्ही सगळे जेवलो."

"ते चहा घेण्यासाठी म्हणून बाहेर पडले होते. साडे दहाच्या सुमारास त्यांनी मला फोन केला आणि कामगारांचा हिशोब करून पगार द्यायला सांगितलं. 'थोड्या वेळात येतो', असंही म्हणाले."

"त्यांनी साडे अकराच्या सुमारास पुन्हा फोन केला आणि म्हणाले, 'दिवसभर...