सामग्री: प्रबोधनकार ठाकरे. (आर्ट वर्क - निकिता देशपांडे)

११ ऑक्टोबर 2017ला रामभाऊ हरणेंचं निधन झालं. ते ९९ वर्षांचे होते. शांत, समाधानी, प्रसिद्धीविन्मुख आयुष्य जगलेल्या रामभाऊंच्या निधनाचा इव्हेंट होऊ नये, अशी त्यांच्या कुटुंबाची इच्छा होती. त्यानुसार त्यांच्या जाण्याची कुठे बातमीही झाली नाही. पण ती बातमी होती. कारण ते शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांचे थोरले भाऊ होते. राज ठाकरेंनी केलेल्या बाळासाहेबांच्या फोटोबायोग्राफीतल्या ठाकरेंच्या फॅमिली ट्रीमध्ये त्यांना तसा मान दिलाय. 

रामभाऊ हरणे हे प्रबोधनकार ठाकरेंचे दत्तकपुत्र. हलाखीच्या दिवसांत ठाकरे कुटुंबासाठी रामभाऊंनी उचललेल्या जबाबदारीचं वर्णन प्रबोधनकारांच्या आत्मचरित्रात आलंय. बाळासाहेबांना हक्काने बाळ म्हणणारे ते शेवटच्या मराठी माणसांपैकी एक असावेत. 

रामभाऊंनी दीर्घकाळ प्रबोधनकारांची पत्रं, निरोप डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, स्वातंत्र्यवीर सावरकर अशा अनेक दिग्गजांपर्यंत पोहोचवण्याचं काम केलं. अशा अनेकांच्या बैठकी त्यांनी जवळून अनुभवल्या. ब्राम्हणेतर आंदोलनापासून संयुक्त महाराष्ट्राच्या आंदोलनापर्यंत प्रबोधनकारांच्या प्रवासाचे शेवटचे साक्षीदार आयुष्यभर मूक राहिले आणि आठवणींचा महत्त्वपूर्ण दस्तावेज सोबत घेऊन गेले. 

काळ उलटत चाललाय, तसे महाराष्ट्राला आत्मभान देणारे विचारवंत म्हणून प्रबोधनकार अधिकाधिक रिलेवंट बनत चाललेत. 

कोण होते प्रबोधनकार?

बाळासाहेब आणि श्रीकांत ठाकरेंचे वडील. उद्धव आणि राज ठाकरेंचे आजोबा. स्वतःला सापडलेल्या काळाच्या तुकड्यावर या चार ठाकरेंनी स्वतःची लहानमोठी मुद्रा उमटवलीय. त्यामुळे ही उत्तरं स्वाभाविक आहेत. 

फक्त प्रबोधनकार ठाकरे यांची ही ओळख तिथेच थांबणं चुकीचं आहे एवढंच. त्यांच्या प्रबोधनकार असण्याबद्दल आदर असणाऱ्यांना त्यांच्या ठाकरे असण्याचं वावडं आहे आणि त्यांच्यावर ठाकरे म्हणून प्रेम करणाऱ्यांना त्यांच्या प्रबोधनकार असण्याचा विटाळ आहे. त्यामुळे आपापल्या चौकटींत बसवण्यासाठी आटापिटा करणाऱ्यांचा प्रबोधनकारांना अख्खं स्वीकारण्यात अडचणच होते. 

मग आपापल्या सोयीच्या प्रबोधनकारांचा तुकड्या तुकड्यातला वारसा पुढे नेला जातो. सगळ्याच महापुरुषांचं असं होतं. पण प्रबोधनकारांच्या बाबतीत ते अधिक ठळक आहे. कारण अगदी टोकाचे विचार त्यांच्या लिखाणात आणि जगण्यातही सहज एकत्र बागडताना सापडतात. 

शिवसेनेच्या स्थापनेवेळी बोलताना प्रबोधनकार ठाकरे.

'दैनिक सामना'ने...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:
प्रबोधनकार ठाकरे यांचा आज स्मृतिदिन. यानिमित्ताने मुक्त पत्रकार आणि prabodhankar.org या वेबसाईटचे निर्माते-संपादक सचिन परब यांचा हा अभ्यासपूर्ण लेख. शिवसेना आणि मनसेला निवडणुका जिंकायच्या असतील तर त्यांना प्रबोधनकारांच्या मूळ विचारांकडे जावं लागेल, असं त्यांचं म्हणणं आहे.