शीर्षक: पुलवामा: पाकिस्तानला जाणारं पाणी रोखून ते जम्मू काश्मीरसाठी वापरणार - नितीन गडकरी\nवरील काल्पनिक लेखाचे शीर्षक दिल्यास, लेखाची कल्पना करा.\n
नितीन गडकरी

पूर्वेकडील नद्यांचं पाणी जम्मू-काश्मीर आणि पंजाबसाठी वापरण्यात येणार असल्याचंही नितीन गडकरी यांनी ट्वीट करून जाहीर केलं आहे. "त्याचप्रमाणे रावी नदीवर शाहपूर-कांडी येथे धरण बांधलं जात आहे. तसंच भारताच्या वाटणीचं पाणी उझ प्रकल्पात साठवून ते जम्मू-काश्मीरसाठी वापरण्यात येईल.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

त्यातील अधिकचे पाणी रावी बियास या दुसऱ्या जोड प्रकल्पातून इतर राज्यांना वापरण्यात येईल. हे राष्ट्रीय प्रकल्प असतील," असंही त्यांनी ट्वीटमध्ये लिहिलं आहे.

गुरुवारी एका कार्यक्रमात केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी म्हणाले,  "पुलवामा हल्ल्याच्या बाबतीत भारत कोणत्याही स्थितीत तडजोड करणार नाही. भारत आणि पाकिस्तानची निर्मिती झाल्यानंतर तीन नद्या पाकिस्तानच्या वाट्याला गेल्या तर तीन नद्या भारताच्या वाट्याला आल्या. आपल्या तीन नद्यांचं पाणी पाकिस्तानला जात होतं. आता त्यावर प्रकल्प योजना सुरू करून हे पाणी यमुनेत नेणार आहोत."

सिंधू पाणीवाटप करार काय आहे?

1. सिंधू नदीचे क्षेत्र 11.2 लाख किलोमीटर इतके मोठे आहे. त्यातील 47 टक्के क्षेत्र पाकिस्तानात, 39 टक्के भारतात, 8 टक्के चीनमध्ये आणि अफगाणिस्तानात 6 टक्के क्षेत्र आहे.

2. भारताची फाळणी होण्याआधीच पंजाब आणि सिंध प्रांत यांच्यामध्ये पाणीवाटपाचं भांडण सुरू झालं होतं, असं ओरेगन स्टेट युनिवर्सिटीच्या अॅरन वुल्फ आणि जॉशुआ न्यूटन यांनी केलेल्या अभ्यासात नमूद केलं आहे.

3. 1947 साली भारत आणि पाकिस्तानच्या अभियंत्यांनी भेटून पाकिस्तानात जाणाऱ्या दोन प्रवाहांवर जैसे थे करारावर स्वाक्षरी केली. त्यानुसार पाकिस्तानला सतत पाणी मिळत राहिले. हा करार 31 मार्च 1948 पर्यंत लागू होता.

4. 1 एप्रिल 1948 रोजी पाकिस्तानावर दबाव आणण्यासाठी हे प्रवाह रोखले, त्यामुळे पाकिस्तानातील 17 लाख एकर जमिनीवर परिणाम झाला असं जमात अली शाह यांचं मत आहे. त्यानंतर झालेल्या समझोत्यानुसार पाण्याचा प्रवाह पुन्हा सुरू करण्यात आला.

5. अॅरन वुल्फ आणि जॉशुआ न्यूटन यांनी केलेल्या अभ्यासानुसार 1951 मध्ये पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांनी टेनेसी व्हॅली अथॉरिटीचे माजी प्रमुख डेव्हिड लिलियंथल यांना भारतात बोलावले. त्यांनी पाकिस्तानला भेट देऊन सिंधू नदीच्या पाणी वाटपावर लेख लिहिला. हा लेख जागतिक बँकेचे प्रमुख आणि लिलियंथल यांचे मित्र डेव्हीड ब्लॅक यांनी वाचला. त्यांनी भारत आणि पाकिस्तान यांच्याशी संपर्क केला. त्यानंतर...