हाय कॅलीबरची रायफल असणारा एक माणूस गुंगीतल्या हत्तींजवळ जातो आणि सगळ्यात समोर उभ्या असणाऱ्या मोठ्या हत्तीच्या बरोबर डोक्यात गोळी झाडतो. 

काही मिनिटांच्या अवधीतच म्हाताऱ्या माद्या, पिल्लं होऊ शकतील अशा तरूण माद्या, तरूण हत्ती आणि पिल्लांचं ते संपूर्ण कुटुंबच ठार केलं जातं. 

1970 आणि 80च्या दशकांमध्ये आफ्रिकेत हत्तींची संख्या अपेक्षेपेक्षा जास्त वाढली की हजारो हत्तींची अशा प्रकारे सर्रास कत्तल केली जाई. 

पर्यावरण व्यवस्थेचा समतोल राखण्यासाठी असं करणं गरजेचं असल्याचं काही संवर्धन तज्ज्ञांचं म्हणणं असलं तरी ही निष्ठूर हिंसा असल्याचं प्राणीप्रेमींचं म्हणणं आहे. 

आक्रमक प्रजाती

ज्या प्राण्यांमुळे स्थानिक पर्यावरण संरचनेचा समतोल ढळण्याची भीती असते त्या प्राण्याची संख्या कमी करण्यासाठी अशाप्रकारे मोठ्या प्रमाणात कत्तल केली जाते. 

अमेरिकेच्या फ्लोरिडा राज्यामध्ये बर्मीज पायथन या मिश्र प्रजातीच्या अजगरांची विल्हेवाट लावण्यासाठी दरवर्षी शिकारीचं आयोजन केलं जातं. 

या प्रकारचे साप तब्बल सात मीटर लांब वाढू शकतात आणि त्यांचं वजन 100 किलोंपेक्षा जास्त असतं. हे साप स्थानिक सस्तन प्राणी आणि पक्ष्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
यांसाठी धोकादायक ठरू शकतात. 

फ्लोरिडामधली स्थिती इतकी हाताबाहेर गेली होती, की तिथल्या अधिकाऱ्यांनी भारतामधून गारुड्यांना बोलावून घेतलं होतं. 

इंग्लंडच्या नैऋत्येकडे असणाऱ्या लंडी बेटावर उंदरांची कत्तल करण्यात आल्यानंतर तिथल्या मँक्स शीअरवॉटर, पफिन्स आणि गिल्मॉटसारख्या पक्ष्यांची संख्या 15 वर्षांतच तिप्पटीने वाढली. 

अशा प्रकारच्या कत्तली योग्य? 

पण अनेकदा व्यवस्थित ठरवून केलेली कत्तलही चूकची ठरू शकते. 

पश्चिम ऑस्ट्रेलियामध्ये 2014मध्ये शार्कची अशाप्रकारे कत्तल करण्यात आली. पण यामध्ये बरेचसे लहान शार्कच पकडले आणि अनेक इतर चुकीच्या प्रजातींचे शार्कही मारले गेले. 

यावर्षी एप्रिलमध्ये ऑस्ट्रेलियातल्या एका कोर्टाने असं जाहीर केलं की शिकारी माशांची कत्तल केल्याने शार्कचे हल्ले होण्याचं प्रमाण कमी होत नसल्याचे भरपूर पुरावे मिळाले असल्याने ग्रेट बॅरियर रीफमध्ये आता यापुढे अशाप्रकारची कत्तल मोहीम राबवता येणार नाही. 

जे प्राणी माणसांवर हल्ला करतात हे सिद्ध झालं आहे अशा निवडक प्राण्यांची हत्या करण्याची पद्धत संपूर्ण आशिया आणि आफ्रिका खंडात आहे.  

गेल्या वर्षी पश्चिम भारतातल्या महाराष्ट्रामध्ये एक नरभक्षक वाघिणीला ठार करण्यात आलं. या वाघिणीने 12 पेक्षा जास्त जणांचा बळी घेतला होता आणि तिचे हल्ले थांबवण्यासाठी तिला ठार करणं हा एकच उपाय होता, असं वन खात्याच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितलं. 

पण या वन्यजीव प्रेमींनी या कृतीचा निषेध केला. ही शिकार थांबवण्यासाठी काहींनी कोर्टाकडेही धाव घेतली होती. पण एका शिकारी प्राण्याच्या दहशतीखाली जगणाऱ्या गावकऱ्यांच्या आयुष्यांची या शहरी कार्यकर्त्यांना कल्पना नसल्याची टीका त्यांच्यावर करण्यात आली. 

पण भारताच्या या राष्ट्रीय प्राण्याच्या संरक्षणासाठी गेली अनेक दशकं लढा देणाऱ्या व्याघ्र तज्ज्ञांनी वनखात्याच्या या कृतीचं समर्थन केलं आहे. स्थानिक पाठिंबा कायम ठेवण्यासाठी ही कृती गरजेची असल्याचं त्यांनी म्हटलंय. 

रोजीरोटी

बोट्सवानामध्ये शिकारीवरील बंदी उठवण्यात आली. मनुष्य आणि हत्ती यांच्यामधील संघर्ष आणि त्याचा लोकांच्या आयुष्य आणि रोजीरोटीवर होणार परिणाम याचा विचार करता हा निर्णय घेण्यात आल्याचं सांगण्यात आलं. 

बोट्सवानामध्ये सुमारे 1,30,000 हत्ती असून त्यांच्यासाठी संरक्षित क्षेत्र आहे. पण यापैकी 27,000 हत्ती हे या संरक्षित क्षेत्राच्या बाहेर राहतात आणि त्यांचा मनुष्यवस्तीशी संपर्क...