दोन्ही पक्षांनी विजयाचा दावा केला आहे.

आतापर्यंत 276 जागांचे निकाल जाहीर करण्यात आले आहेत. यात पीएडीजीने 110 जागा जिंकल्या आहेत. भाजपने 75 जागी विजय मिळवला आहे. यात जम्मूतल्या 72 तर काश्मीरमधल्या 3 जागांचा समावेश आहे. उर्वरित 50 जागांवर अपक्ष निवडून आले आहेत.

काँग्रेसने गेल्या वर्षी गुपकर जाहीरनाम्यावर स्वाक्षरी केली होती. पुढे त्यांनी गुपकर आघाडीच्या विचारसरणीपासून फारकत घेतली. त्यानंतर मात्र निवडणुकीत आघाडीसोबत असल्याचंही जाहीर केलं होतं. काँग्रेसने 26 जागांवर विजय मिळवला आहे.

विजय नेमका कुणाचा?

भाजप आणि पीएजीडी दोघांनीही हा आपला विजय असल्याचं म्हटलं आहे.

पीएजीडीवर स्वाक्षरी करणारे मुझफ्फर शाह यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं, "मी एवढंच सांगू शकतो की भारत सरकारचं दबावाचं राजकारण आणि धमक्या अशी सगळी परिस्थिती असूनही फारूक अब्दुल्ला यांनी निवडणूक जिंकून दाखवली. आम्ही जम्मू-काश्मीरमध्ये 50 टक्क्यांहूनही जास्त जागा जिंकल्या आहेत. जम्मू-काश्मीरच्या जनतेने विशेषतः काश्मीर खोऱ्याने वर्षभरापूर्वी 5 ऑगस्टला भाजपने घेतलेला निर्णय नाकारला आहे."

तर हा आपल्याच पक्षाचा विजय असल्याचं भाजपचं म्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
हणणं आहे. 

भाजप प्रवक्ते अल्ताफ ठाकूर म्हणतात, "यावेळी काश्मीरमध्ये आमच्या मतांची टक्केवारी वाढली आहे. याचाच अर्थ भाजप काश्मीरमध्ये काम करतेय. माझी निवडणूक चुरशीची होती. मी माझ्या विरोधकाकडून केवळ 9 मतांनी हरलो."

ठाकूर यांनी दक्षिण काश्मीरमधल्या त्रालमधून निवडणूक लढली होती. हा भाग कट्टरपंथीयांचा गढ मानला जातो. 

ठाकूर म्हणाले, "काश्मीरमध्ये भाजपचा आलेख बराच वाढला आहे. इतर पक्ष सांगत आहेत की कलम 370 आणि इतर बाबींवर लोकांनी दिलेला संदेश आहे, तशी परिस्थिती नाही."

भाजपच्या राष्ट्रीय नेतृत्त्वातल्या अनेक मोठ्या नेत्यांनी काश्मीर खोऱ्यात थांबून पक्षाच्या उमेदवारांचा प्रचार केला होता. 

दुसरीकडे आमच्या उमेदवारांना मतदारसंघात निवडणूक प्रचार करण्याची परवानगी देण्यात येत नसल्याच्या तक्रारी पीएजीडीने अनेकदा केल्या. सरकारने मात्र वारंवार हे आरोप फेटाळले होते.

पीएजीडीचा जम्मूत पराभव?

जम्मूमध्ये प्रचारासाठी फारसा वेळ देता न आल्याने तिथे फार जागा जिंकता आल्या नाही, असं पीएजीडीवर स्वाक्षऱ्या करणाऱ्यांचं म्हणणं आहे 

माजी आमदार आणि पीएजीडीचे संयोजक मोहम्मद युसूफ तारीगामी बीबीसीशी बोलताना म्हणाले, "जम्मूविषयी सांगायचं तर जम्मूमध्ये आघाडीला जेवढ्या जागा मिळाल्या ते बघितल्यावर तुम्ही मतांची टक्केवारी बघितली तर तुम्ही त्याकडे दुर्लक्ष करू शकणार नाही."

"आपला राष्ट्रीय मीडिया भाजपने काश्मीर खोऱ्यात तीन जागा जिंकल्याचं उर बडवून सांगतोय. मात्र, जम्मूमध्ये पीएजीडीने किती जागा जिंकल्या, यावर कुणीच चर्चा करत नाही. निकालाचं खरं चित्र मांडलं गेलं पाहिजे. संयुक्त आघाडीने यापेक्षा अधिक चांगली कामगिरी करायला हवी होती, हे मला मान्य आहे. कदाचित जम्मूतल्या जनतेपर्यंत पोहोचण्यात काही त्रुटी राहिल्या."

निकाल बघता याला मतांचं ध्रुवीकरण म्हणावं का? या प्रश्नावर तारीगामी म्हणतात, "दोन्ही क्षेत्रातल्या मतांच्या विभागणीमध्ये राजकीय ध्रुवीकरणाने मोठी भूमिका बजावली, असं म्हणणं घाईचं ठरेल. जम्मूमधली मतांची टक्केवारी बघितली तर काश्मीरमध्येही तसंच चित्र आहे. जम्मूमध्ये काश्मीरपेक्षा वेगळा दृष्टीकोन आहे, हे वास्तव आहे. मात्र, तरीही याला ध्रुवीकरण म्हणता येणार नाही. आम्हाला यात समझोत्याच्या प्रक्रियेचा अंश दिसतो."

केवळ जम्मू आणि काश्मीरमध्येच विभाजन झालेलं नाही तर जम्मूमध्येही विभाजन झाल्याचं राजकीय जाणकारांचं म्हणणं आहे.  

काश्मीर विद्यापीठात...