विषाणू कुठून आला, याबाबत अनेक तर्क-वितर्क लढवले जात आहेत. काहीजणांना वाटतं, की हा  विषाणू चीनमधील ‘वेट मार्केट’मधून आला. चीनमध्ये अनेक जंगली प्राण्यांचा वापर खाण्यासाठी किंवा औषधांसाठी केला जातो. कोरोना व्हायरसचा संसर्ग तिथूनच माणसांमध्ये झाल्याचं बोललं जातं.

वटवाघूळ हाच कोरोना व्हायरसचा मूळ स्रोत असल्याचं मानलं जातं होतं. वुहान शहरातल्या प्राण्यांच्या बाजारातून हा विषाणू माणसांमध्ये शिरला आणि नंतर जगभरात पसरला, असा दावा केला गेला होता.

त्यानंतर एका संशोधनातून असाही दावा करण्यात आला, की कोरोना व्हायरस खवल्या मांजरातून माणसात आला.

हे संशोधन सध्या प्राथमिक स्तरावरच आहे. मात्र, संशोधकांनी हेही सांगितलंय, की खवल्या मांजरावर लक्ष ठेवण्याची गरज आहे. जेणेकरून कोरोना व्हायरसमधील त्याची भूमिका आणि भविष्यात माणसांमध्ये संक्रमणाचा धोका याबाबत निश्चित निष्कर्षाला पोहोचता येईल.

कोरोना व्हायरस आता जगभरात पसरलाय. त्यामुळं काही लोक या व्हायरसला ‘चीनचं जैविक आक्रमण’ असंही म्हणत आहेत. 

अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी तर आपल्या भाषणात अनेकदा कोरोना व्हायरसचा उल्लेख ‘चिनी व्हायरस’ आणि ‘वुहान व्... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
हायरस’ असा केलाय. या कॉन्स्पिरसी थिअरीला सध्या अधिक बळ मिळू लागलंय. कारण जगभरातील बहुतांश देश लॉकडाऊन असताना, जिथून हा विषाणू पसरला त्या वुहान शहरावरील बंधनं हळूहळू हटवली जात आहेत.

सोशल मीडियावर तर चर्चा सुरू आहे की, आजच्या घडीला सर्वाधिक सुरक्षित शहर कोणतं असेल तर ते म्हणजे वुहान. याच वुहान शहरात दोन-अडीच महिन्यांपूर्वी कोरोना व्हायरसनं थैमान घातलं होतं.

मात्र, या 'कॉन्स्पिरसी थिअरी'लाही आव्हान देण्यात आलंय.

कॅलिफोर्नियात जेनेटिक सिक्वेंसेसबाबत एक अभ्यास करण्यात आला. त्यात या कॉन्स्पिरसी थिअरींना नाकारण्यात आलं. हा विषाणू प्रयोगशाळेत तयार केला जाऊ शकतो किंवा जेनेटिक इंजिनिअरिंगच्या मदतीनं तयार केला जाऊ शकतो, हे दावे या अभ्यासात फेटाळण्यात आलेत. त्यामुळं चीनबाबत ज्या कॉन्स्पिरसी थिअरी मांडण्यात येत आहेत, त्यांनाही एकप्रकारे या अभ्यासानं आव्हानंच दिलंय.

कोरोना व्हायरसबाबत एक गोष्ट स्पष्ट आहे, की सातत्यानं होणाऱ्या विकासाचा परिपाक म्हणजे हा विषाणू आहे. त्यामुळे कोरोना व्हायरस प्राण्यांमधून माणसात आला, हे निश्चितपणे सांगता येत नाही.

शास्त्रज्ञांच्या दाव्यानुसार, कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झालेला प्राणी माणसाच्या संपर्कात आला आणि त्या व्यक्तीला कोरोना व्हायरसची लागण झाली. त्यानंतर वाईल्ड लाईफ मार्केटमधील कामगारांमध्ये हा विषाणू पसरला आणि त्यातूनच पुढे जागतिक संसर्गाला सुरूवात झाली.

कोरोना व्हायरस प्राण्यांमधूनच माणसात आला, या दाव्याला सिद्ध करण्याचा प्रयत्न शास्त्रज्ञ करत आहेत. त्यासाठी काही घटना जोडून पाहिल्या जात असल्याचं प्राध्यापक अँड्र्यू कनिंगम सांगतात. प्रा. कनिंगम हे झूलॉजिकल सोसायटी ऑफ लंडनशी संबंधित आहेत.

मात्र, प्रश्न असा आहे की, कोरोना व्हायरसच्या संक्रमणाबाबत आपल्याला किती माहिती आहे?

एखाद्या रुग्णाच्या शरीरात असणाऱ्या विषाणूबद्दल ज्यावेळी नेमकी माहिती शास्त्रज्ञांना मिळेल, तेव्हाच चीनमधील वटवाघूळ किंवा खवल्या मांजरांबाबत शंका दूर होईल.

प्राणी माणसाला आजारी पाडू शकतात?

गेल्या 50 वर्षांतील संसर्गजन्य रोगांची आकडेवारी पाहिल्यास लक्षात येईल, की प्राण्यांमधून माणसांमध्ये संक्रमणाची प्रकरणं वाढली आहेत.

1980 च्या दरम्यान आलेला HIV/AIDS, 2004-2007 दरम्यान पक्ष्यांपासून होणारा बर्ड फ्लू, 2009 साली डुकरांपासून आलेला स्वाईन फ्लू हे सर्व आजार प्राण्यांपासून माणसात आले.

गेल्या काही वर्षातील सर्वात भयंकर...