'द प्लेग' प्रकाशित होऊन आता 73 वर्षे लोटली आहेत. मात्र, आजचीच घटना असल्यासारखी ही कादंबरी वाटते. वाचक या कादंबरीतून आजची स्थिती समजून घेताना दिसतायेत. 

अल्जेरियातल्या ओरान शहरातील मोहम्मद-बेडिआफ हॉस्पिटलमध्ये थकलेल्या अवस्थेत बसलेले प्रोफेसर सालाह लेलोऊ म्हणतात, 'कोरोनाचे बरेच रुग्ण हॉस्पिटलमध्ये उपचारासाठी येत आहेत.'

अल्जीरियातल्या या शहरात प्रो. लेलोऊ टीबीचे तज्ज्ञ म्हणून काम करतात. ते क्वचितच कधी वेळेत घरी जातात. किंबहुना, मध्यरात्र होण्याआधीही त्यांना कधी घरी जाता येत नाही.

"रुग्ण अत्यंत वाईट अवस्थेत येत असत. रुग्णापासून हॉस्पिटलमधील कर्मचाऱ्यांपर्यंत सगळेजण अस्वस्थ होते. आमच्यासाठी हा सर्वात वाईट काळ होता. आम्हाला माहित नाही की, आम्ही रुग्णसंख्येच्या पिकवर पोहोचलोय की नाही, किंवा या आजाराची दुसरी लाटही येतेय की नाही, पण एक निश्चित की, इथे पुन्हा एकदा रुग्ण वाढू लागलेत," लेलोऊ सांगतात. 

कादंबरीने जागवल्या भयंकर आठवणी

इजिप्त आणि दक्षिण आफ्रिकेप्रमाणेच अल्जेरियात कोरोनानं थैमान घातलंय. आतापर्यंत 43 हजार 16 रुग्णांची नोद झालीय, तर 1475 जणांचा मृत्यू झालाय.

फेब्रुवारीच्या अखेरच्य... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
ा आठवड्यात पहिला रुग्ण अल्जीरियात सापडला होता. त्यानंतर लॉकडाऊन लागू करण्यात आला आमि देशातील बऱ्याचशा भागात संचारबंदी जाहीर करण्यात आली.

वाढलेली दाढी आणि डोक्यावरील गळणाऱ्या केसांमुळे प्रो. लेलोऊ हे आल्ब्येर काम्यूच्या कादंबरीतील नायक डॉ. बर्नाड रिअक्स याच्यापेक्षाही म्हातारे दिसतात. मात्र, त्यांच्याइतकेच प्रा. लेलोऊ त्यांच्या रुग्णांवर उपचारासाठी प्रतिबद्ध आहेत. ओरानमधील कुणाला आल्बेर काम्यूच्या कादंबरीची आठवण असेल किंवा नसेल, पण प्रो. लेलोऊ यांना चांगली लक्षात आहे. त्याचं असंही एक कारण असू शकतं की, या कादंबरीत प्रो. लेलोऊ यांच्या गावाचा उल्लेख आहे.

प्रो. लेलोऊ म्हणतात, "या कोरोनासंकटादरम्यान मला आल्बेर काम्यूची कादंबरी सारखी आठवतेय. या कांदबरीचा विचारच डोक्यातून जात नाही. बरेच रुग्ण घाबरलेले होते. शिवाय बऱ्याच अफवाही पसरल्या होत्या."

अल्जेरियाची राजधानी अल्जेयर्सच्या पूर्वेला असलेल्या बोइरामधील हॉस्पिटलमध्ये कोरोनामुळे मृत्युमुखी पडलेल्या रुग्णाच्या नातेवाईकांनी डॉक्टरला घेराव घातला. त्या नातेवाईकांच्या संतापापासून वाचण्यासाठी त्या डॉक्टरांनी हॉस्पिटलच्या दुसऱ्या माळ्यावरून उडी मारली आणि त्यात ते फ्रॅक्चर झाले.

'त्या' पाद्रीची आठवण

प्रो. लेलोऊ म्हणतात, "कोरोनाचं संकट आणि प्लेगच्या संकाटात एक साम्य होतं. लोकांनी प्रशासनाला दोषी ठरवण्यास सुरुवात केली होती."

काम्यूच्या कादंबरीत एक प्रसंग आहे. त्यात म्हटलंय की, "ओरान शहराच्या बाहेर असलेल्या कॅथेड्रल सॅकर-कोइयर (आताचं सार्वजनिक ग्रंथालय) एक कॅथलिक पाद्री आक्रमक भाषण करतो. त्यात तो जमलेल्या लोकांना प्लेगसाठी जबाबदार ठरवतो."

आज कोरोनाच्या संकटामुळे अल्जेरियातली मशिदी बंद ठेवण्यात आल्यात आणि शेख अदेलकादेर हामोया यांसारखे धार्मिक नेते आरोग्यासंबंधी माहिती ऑनलाईन माध्यमातून देत आहेत.

पुरोगामी म्हणून ते प्रतिष्ठित मानले जातात. मात्र, जेव्हा ते आरोग्य संकटाचा अर्थ सांगतात, तेव्हा ते आल्बेर काम्यूच्या 1940 मधील कादंबरीतल्या पाद्रीसारखेच वाटतात.

शेख अदेलकादेर म्हणतात, "जेवढं मला कळतंय, त्यानुसार, अल्लाहाला मानणाऱ्या आणि सर्वांसाठीच एक संदेश आहे की, त्याच्याकडे परत या. हेच सागंण्यासाठीचा हा एकप्रकारचा संदेश आहे."

राजकीय अस्थिरता

बऱ्याच अल्जेरियन लोकांना कोरोनाच्या आरोग्य संकाटाबाबत शंका आहे. त्यांना कोरोनाची भीती तितकी वाटत नाही, मात्र कोरोनाचा वापर इथले...