राज्य महामार्ग 55च्या दोन्ही बाजूला ओळीनं कापलेली झाडं होती. झाडांमागे कापूस आणि गव्हाची शेतं होती. 

ही शेतं ओलांडून आम्ही हरजी तालुक्यातल्या बोरतवाडा गावात पोहोचलो. 

बोरतवाडाच्या दलितबहुल भागात वसलेल्या रोहितवास गावात महेशभाई मकवाना राहतात. ते या गावचे सरपंच आहेत. 

त्यामुळेच ते त्यादिवशी सकाळी अतिशय व्यग्र होते.

गावातील पहिले दलित सरपंच

मकवाना यांच्या पक्क्या घरासमोर एक म्हैस बांधली होती, समोरच एक ट्रॅक्टर होता.

घरात पाय ठेवला तर तिथं कागदपत्रं आणि मोबाईलमध्ये गुंग 41 वर्षांचे महेश पंचायतीचं काम उरकण्यात व्यग्र होते. 

बोरतवाडा गावाच्या इतिहासात महेश पहिले दलित सरपंच आहेत.

1961साली अस्तित्वात आलेल्या 'गुजरात पंचायत अॅक्टनुसार' 2016 साली बोरतवाडाला अनुसूचित जाती-जमाती अंतर्गत आरक्षण मिळालं.

गावात आरक्षित झालेल्या सीटवर झालेल्या या पहिल्याच पंचायत निवडणुकीत महेश 12 मतांनी जिंकून आले. 

एप्रिल 2017 मध्ये त्यांनी सरपंचपदाचा कार्यभार स्वीकारला.

पण दोन महिन्यांच्या आतच गावाच्या पंचायत समितीनं त्यांच्याविरुद्ध अविश्वास प्रस्ताव आणला. 

महेश यांचा आरोप आहे की, दलित असल्यामुळे पंचायत समितीच्या सदस्यांना ते आवडत नाही.

ते सांगतात, "मला गावात 3,200 लोकांनी मत देऊन सरपंच म्हणून निवडून दिलं. पंचायत समितीचे पाच ठाकोर लोक मला आपल्या मुठीत ठेवायला बघतात. ते मला पंचायतीचं कामं करू देत नाहीत."

"गावातल्या विकास कामाची आर्थिक तरतुदीची अडवणूक केली. माझ्याविरुद्ध अविश्वास प्रस्ताव आणून मला थांबवण्यासाठी आणि त्रास देण्यासाठी हरतऱ्हेचे प्रयत्न केले जात आहेत."

'जिग्नेश मेवाणी आमचे नेते आहेत'

बोरतवाडीच्या पंचायत समितीत 11 आणखी सदस्य आहेत. त्यापैकी पाच ठाकोर आणि तीन चौधरी समाजाचे आहेत. बहुमत नसल्यामुळे मकवाना यांच्या विरुद्ध अविश्वास प्रस्ताव संमत झाला नाही. पण त्यामुळे त्यांच्या मनात मात्र अविश्वास निर्माण झाला आहे.

गुजरात निवडणुकांमध्ये आपल्या गावातील दलितांबद्दल ते सांगतात, "जिग्नेश मेवाणी आमचे नेते आहेत. भाजपा असो वा काँग्रेस, जे जिग्नेश यांच्या 12 मागण्या मान्य करतील, त्यांना आम्ही मतं देऊ."

"जर आमच्या मागण्या मान्य झाल्या नाहीत, तर 'नोटा'चा पर्याय आहेच. माझं तर जिग्नेश यांना म्हणणं आहे की त्यांनी दलितांसाठी एक वेगळ्या राज्याची मागणी करावी."

वेगळ्या राज्याचा विचार मनात येण्याचं कारण विचारल्यावर महेश मौन... \n\nवरील लेखासाठी मला एक चांगले शीर्षक द्या.
ग्राऊंड रिपोर्ट : गुजरातच्या दलितांवर राहुल गांधी, नरेंद्र मोदींचा प्रभाव का नाही?