...गेले. मग घराघरात औक्षण करून मग ती मंदिरात नेण्यात आली आणि तिथे पूजा केली गेली. 

आपल्या साळूबाई, वाघजाई, मानाई आणि महालक्ष्मी या ग्रामदेवतांना लोकांनी एक गाऱ्हाणंही घातलं - 'गावदेवी आमच्या गावात खवले मांजर आहे. त्याचं रक्षण कर, त्यांची भरभराट होऊ दे. आमचा जसा सांभाळ करतेस तसा खवल्याचाही सांभाळ कर. तसंच तस्करी, चोरटा व्यापार यात अडकलेल्या लोकांना चांगली बुद्धी दे. जगातील खवले मांजर प्रजातीचं संरक्षण कर.' गावकऱ्यांनी खवले मांजराला वाचवण्याची शपथही घेतली.  

डुगवे गावचे माजी सरपंच महेंद्र डुगवे आता... उर्वरित लेख लिहा:
उकळत्या पाण्यात टाकलं जातं. हे काम करणारं रीतसर एक रॅकेट असल्याचं ते सांगतात. 

रत्नागिरीच्या गावांमध्ये खवले मांजराच्या संरक्षणासाठी असे बोर्ड लावलेले दिसतात

गावात व्यापार करण्याच्या उद्देशाने फेरीवाले रानातल्या प्राण्यांची माहिती घेतात. काही हजार रुपयांच्या मोबदल्यात खवले मांजर पकडून दिले जातात. त्यांच्या खवल्यांची किंमत मात्री आंतरराष्ट्रीय तस्करीत लाखोंमध्ये असते. तस्करीत सहभागी होऊ नये म्हणून सह्याद्री निसर्ग मित्र संस्थेने गावकऱ्यांना उपजिविकेचा मार्ग म्हणून फायदेशीर शेती करायला मदत केली आहे. 

गेल्या काही वर्षांमध्ये या तस्करीत वाढ झाल्याचं समोर येतं. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर तस्करी होण्याऱ्या सस्तन प्राण्यांमध्ये खवले मांजराचं प्रमाण अधिक असल्याचं WWF या संस्थेनेही म्हटलंय. चीन आणि व्हिएतनाममध्ये याला खूप मागणी आहे. मांस खाण्यासाठी तर खवलं पारंपरिक चीनी औषध आणि जडीबुटीमध्ये वापरली जातात. त्यात दमा आणि संधीवातावर उपचार करण्याचे गुणधर्म असल्याचा दावा केला जातो. WWFने वेबसाईटवर प्रकाशित केलेल्या माहितीनुसार 2011 ते 2013 या तीन वर्षांमध्ये जगभरात 2 लाख 33 हजार 980 खवले मांजर मारले गेले. 

खवले मांजर नामशेष होण्यापासून वाचवण्यासाठी या प्राण्याच्या व्यापाराचे मार्ग बंद करणं तसंच अवैध मार्गाने होणारी तस्करी रोखण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय कराराची घोषणा WWF आणि TRAFFIC या संस्थांनी 2016 साली केली. पुढे 2019 साली कडक निर्बंध असतानाही खवले मांजराची मोठ्या प्रमाणात तस्करी झाल्यावर चिंताही व्यक्त केली.

रत्नागिरी जिल्ह्यात खवले मांजराला संरक्षण

खवले मांजराचं संरक्षण करण्यासाठी सह्याद्री निसर्ग मित्र संस्थेने वनविभाग आणि पोलीस यांच्या मदतीने गेल्या चार वर्षांमध्ये रत्नागिरी जिल्हयाच्या प्रत्येक तालुक्यात मीटिंग घेतली. गावचे सरपंच, तंटामुक्त समिती, पोलीस पाटलांसह लोकांनाही सहभागी करून घेतलं गेलं. खवले मांजराविषयी लोकांनी पुढे येऊन माहिती द्यावी यासाठी सभा, सार्वजनिक कार्यक्रम करण्यासोबतच जागोजागी फलकही लावले गेले. 

रात्रीच्या वेळी खवले मांजराची ट्रॅप कॅमेऱ्यात टिपलेली हालचाल

या जनजागृतीचा परिणाम असा झाला की लोकांनी खवले मांजराच्या अधिवासाविषयी माहिती द्यायला सुरुवात केली. "त्या माहितीच्या आधारे रत्नागिरी जिल्ह्यात वेगवेगळ्या ठिकाणी ट्रॅप कॅमेरे लावण्यात आले. त्यानुसार 50 ते 60 पँगोलिन्सच्या अॅक्टिव्हिटी आणि त्यांची...