पाहा व्हीडिओ : अंगणवाडी सेविकेचा सवाल - 'सरकार आमच्यावर आंदोलनाची वेळ का आणतं?'\nपाहा व्हीडिओ : सरकार अंगणवाडी सेविकांवर आंदोलनाची वेळ का आणतं?

ताराबाई पतंगे अशाच एक सेविका. "आमचं काम जर इतकं महत्त्वाचं आहे, तर सरकार आमच्यावर आंदोलनाची वेळ का आणतं?" अंगणवाडी सेविका ताराबाई पतंगे अगदी थेटपणे प्रश्न विचारतात. 

ताराबाई गेली 34 वर्षं पालघर जिल्ह्यातल्या वडोली नवापाडा येथे अंगणवाडी सेविका म्हणून काम करत आहेत. पण एवढ्या वर्षांच्या सेवेनंतरही त्यांना सरकारकडून केवळ 4,968 रुपये मानधन मिळतं. 

अंगणवाडी सेविका ताराबाई पतंगे

अंगणवाडी सेविकांना मानधनवाढ मिळावी, म्हणून ताराबाई आणि त्यांच्यासारख्याच अन्य अंगणवाडी सेविकांनी फेब्रुवारी महिन्यात संप पुकारला होता. 

मात्र, आता सरकारनं अंगणवाडी सेविका आणि कर्मचाऱ्यांना महाराष्ट्र अत्यावश्यक सेवा कायद्याच्या (MESMA) कक्षेत आणण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यामुळं अन्यायाविरोधात दाद मागण्याचा अधिकारही सरकारनं काढून घेतला असल्याची भावना अंगणवाडी कर्मचाऱ्यांच्या मनात आहे. 

या असंतोषामागचं कारण ताराबाईंचा दिनक्रम पाहिल्यावर लक्षात येतं.     

असा असतो अंगणवाडी सेविकांचा दिवस

अंगणवाडी उघडते सकाळी नऊ वाजता. पण ताराबाईंचं काम साडेआठलाच सुरू होतं. सकाळी साफसफाई, मुलं आल्यावर त्यांच्याकडून प्रार्थना, गाणी म्हणवून घ्यायची, त्यांना नाश्ता द्यायचा आणि मग पूर्वप्राथमिक शिक्षण द्यायचं, यात ताराबाईंचा सकाळचा वेळ जातो. 

अंगणवाडीची वेळ संपली, तरी ताराबाईंचं काम सुरूच राहतं. ताराबाई मग आजारी व्यक्ती, गरोदर महिला किंवा स्तनदा मातांची विचारपूस करायला पाड्यावर जातात.   

"कोणाकडे एखाद्याचा मृत्यू झाला तर त्यांच्याकडेही आम्ही जातो. या लोकांच्या सुखा-दुःखात आम्ही नेहमी सहभागी असतो." 

पाड्यावरच्या कुपोषित मुलांकडे तर जास्त लक्ष द्यावं लागतं, असं ताराबाई सांगतात. "आठवड्याला आम्हाला मुलांचं वजन घ्यावं लागतं. कुपोषित मुलांना पालकांनी अंगणवाडीत आणलं नाही तर आम्हाला त्यांच्या घरी जाऊन त्यांना आणावं लागतं. त्यांना खाऊ घालावं लागतं."

ताराबाई अंगणवाडीत काम करत असतानाचा क्षण.

मुलांचं, स्त्रियांचं आरोग्य आणि आहार, लसीकरण, किशोरवयीन मुलींच्या समस्या अशा अनेक बाबतींतही अंगणवाडी सेविका महत्त्वाची भूमिका बजावतात. त्यामुळंच त्यांना अनेकजण 'ताई' म्हणून संबोधतात.

या सर्व कामाची माहिती, अहवाल जतन करणं हाही अंगणवाडी सेविकांवरील जबाबदारीचा एक भाग आहे. आरोग्य विभाग, ग्रामसेवक, पंचायत समिती आणि...\n\ntl;dr:
अंगणवाडी सेविका आणि कर्मचाऱ्यांना महाराष्ट्र अत्यावश्यक सेवा कायद्याच्या कक्षेत आणण्याच्या निर्णयाचे तीव्र पडसाद उमटले आहेत. महाराष्ट्र विधिमंडळात झालेल्या गदारोळानंतर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी गुरुवारी सकाळी अंगणवाडी सेविकांवर लावलेला मेस्मा कायदा स्थगित करत असल्याचं सांगितलं आहे. पण कोण असतात या अंगणवाडी सेविका? आणि कसा असतो त्यांच्या आयुष्यातला एक दिवस.