जीटी हॉस्पिटलमध्ये सध्या रविता हिच्यावर उपचार सुरू आहेत.

त्यांची आठ वर्षांची मुलगी रविता झाडावरून पडल्यानंतर तिच्या उपचारासाठी या पालकांची जी फरफट झाली, ती इतकी लांब पल्ल्याची होती की, रविता नेमकी पडली कधी याचा दिवस, तारीखही त्यांना आठवत नाही. हॉस्पिटल दफ्तरी नोंद 'दीड महिन्यांपूर्वी' अशीच आहे.

मुंबईच्या फोर्ट भागातल्या 'गोकुळदास तेजपाल' हॉस्पिटलमध्ये जेव्हा दोन दुभाषांच्या मदतीनं भिलोरी भाषा समजून घेत या आई वडिलांची कहाणी आम्ही ऐकत होतो, तेव्हा शेजारच्या ऑपरेशन थिएटरमध्ये रविताची शस्त्रक्रिया सुरू होती.

वळवी कुटुंबीय नंदुरबार जिल्ह्यातल्या धडगांव तालुक्याच्या खडक्या गावचे. सातपुड्याच्या रांगेतल्या या आदिवासीबहुल जिल्ह्यात आजही अनेक अशी गावं, तालुके आहेत ज्यांच्यापर्यंत रस्ते वा वाहतुकीची अन्य कोणतीही साधनं पोहोचत नाहीत.

वळवी कुटुंबीयसुद्धा भिल्ल समाजाच्या या भागातल्या बहुतांश कुटुंबीयांप्रमाणे स्वत:पुरती थोडीफार शेती करतात, गुरं पाळतात.

रविता झाडावरून पडली आणि... 

त्या दिवशीही राजा आणि शांती वळवी गुरं चारायला गेले होते आणि दुसरीत शिकणारी रविता थोड्याच वेळात शाळेला जाणार होती. पण ती मैत्रिणींसोबत खेळायला गेली आणि जवळच्याच मोहाच्या झाडावर खेळता खेळता २५ फुटांवरून खाली पडली.

तिच्या मणक्याला तिथंच फ्रॅक्चर झालं आणि मज्जारज्जूलाही गंभीर धक्का बसला. बेशुद्धावस्थेतल्या रविताला राजा वळवी आणि गावकऱ्यांनी लगेच रुग्णालयात न्यायचा निर्णय घेतला आणि तिथंच वळवींचा 'जन्माचा फेरा' सुरु झाला.

"आम्ही तिला बांबूच्या झोळीत (ज्याला या भागात 'बैम्युलन्स' असंही म्हटलं जातं) घातली आणि अर्धा तास चालत डांबरी रस्त्यापर्यंत आणलं. पुढं प्रवासी जीपमध्ये बसवून धडगांवच्या प्राथमिक आरोग्य केंद्रात नेलं. तिथं फक्त ड्रेसिंग करण्यात आलं."

रविताची आई

"त्यांनी नंदुरबारच्या सिव्हिल हॉस्पिटलमध्ये जायला सांगितलं. मग त्या रात्रीच आम्ही गाडी करून तिला ८० किलोमीटर असलेल्या नंदुरबारला हलवलं. रविता अर्धवट बेशुद्धच होती, फक्त हात हलवत होती," राजा वळवी आठवून सांगतात.

दवाखान्यातून पुन्हा घरी आणलं

पुढचे १० दिवस रविता नंदुरबारच्या सिव्हिल हॉस्पिटलमध्ये होती. काही उपचार करण्यात आले, एक्स रे काढण्यात आले. पण तिच्या प्रकृतीत काही सुधारणा झाली नाही.

"तिथल्या डॉक्टरांनी आम्हाला सुरतला जायचा सल्ला दिला. पण तिकडे कोणी माझ्या ओळखीचं नव्हतं आणि इतके... \n\nवरील लेखासाठी मला एक चांगले शीर्षक द्या.
मुलीवरील उपचारासाठी आदिवासी कुटुंबाचा नंदुरबार ते मुंबईचा जीवघेणा प्रवास