दिल्लीच्या सीमेवर शेतकऱ्यांचं आंदोलन सुरू आहे.

संदीप म्हणतात, "माझ्या गव्हाची पेरणी बाकी होती, पण गावातल्या लोकांनी माझ्यामागे माझ्या शेतात पेरणी करून टाकली आहे. आम्ही इथून हलणार नाही, आमच्या मागे शेतीची काम होत राहतील."

संदीपसारखे हजारो शेतकरी दिल्ली हरियाणा सीमेवर ठाण मांडून बसले आहेत. ते इथेच स्वयंपाक बनवतात, इथेच जेवतात आणि इथेच झोपतात. हे शेतकरी केंद्र सरकारच्या तीन कृषी कायद्यांविरोधात निदर्शन करत आहेत. या कायद्यांनी खाजगी कंपन्या कृषीक्षेत्रात प्रवेश करू शकतील.

सरकारचं म्हणणं आहे की हे कायदे शेतकऱ्याच्या हिताचे आहेत. यामुळे त्याचं उत्पन्न वाढेल पण शेतकऱ्यांचं म्हणणं आहे की त्याच्या जमिनी ताब्यात घेण्यासाठी सरकारने हे कायदे आणले आहेत.

कुठून येतात पैसे?

या शेतकरी आंदोलनाविषयी एक प्रश्न विचारला जातोय तो म्हणजे या आंदोलनासाठी पैसा येतोय तरी कुठून? संदीप आणि त्यांच्यासारख्या अनेकांशी आम्ही बातचीत केली तेव्हा आम्हाला त्यांनी सांगितलं की या आंदोलनासाठी त्यांनी स्वतःच्या खिशातून पैसे घातले आहेत, वर्गणी काढली आहे.

"आम्ही ज्या ट्रॅक्टर्समधून आलोय ते इतर गाड्यांच्या तुलनेत जास्त इंधन खातात. येण्या-जाण्यात माझं दहा हजाराचं डिझेल खर्च झालं आहे. आतापर्यंत माझे आणि माझ्या काकांचे एकूण वीस हजार रूपये खर्च झाले आहेत," संदीप सांगतात.

पण त्यांना हे पैसै खर्च झाल्याचं दुःख नाहीये. उलट त्यांना वाटतं की हा पैसा त्यांचं भविष्य सुरक्षित ठेवण्यासाठी खर्च होतोय. ते म्हणतात, "आता तर दहाच हजार खर्च झालेत. जर हे कायदे लागू झाले तर होणारं नुकसान कित्येक पटीने जास्त असेल."

नृपेंद्र सिंग आपल्या गटासोबत लुधियाना जिल्ह्यातून आलेत. त्यांच्यासमवेत आसपासच्या तीन गावांची लोक आहेत. त्यांच्या गटानेही इथे येण्यासाठी वर्गणी गोळा केली आहे. ते म्हणतात, "आम्ही स्वतः पैसे जमवलेत. गावातल्या लोकांनीही इथे येण्यासाठी खूप सहकार्य केलंय. बाकी जे लोक आमच्यासोबत आलेत तेही आपआपल्या ऐपतीप्रमाणे आर्थिक सहाय्य करत आहेत."

एनआरआय करतायत मदत

आपल्या परदेशात राहाणाऱ्या मित्राने आपल्याला आर्थिक मदत पाठवल्याचं नृपेंद्र नमूद करतात, "त्यांनी माझ्या खात्यात 20 हजार रूपये टाकले आहेत आणि आश्वासन दिलंय की अजून गरज पडली तर अजून पैसै मिळतील.आमच्या आंदोलनाला पैसै कमी पडणार नाहीत."

दिल्लीच्या वेशीवर शेतकरी आंदोलन सुरू आहे.

या आंदोलनात सहभागी झालेल्या अनेक लोकांनी... \n\nवरील लेखासाठी मला एक चांगले शीर्षक द्या.
शेतकरी आंदोलनासाठी पैसा येतोय तरी कुठून?