शीर्षक: मुथुलक्ष्मी रेड्डी - बालविवाह, देवदासी प्रथेविरोधात लढा देणारी पहिली महिला\nवरील काल्पनिक लेखाचे शीर्षक दिल्यास, लेखाची कल्पना करा.\n
'सावित्रीच्या सोबतिणी'हे खास नाव यासाठी कारण जसं सावित्रीबाई फुलेंनी महिलांना शिक्षणाची दारं उघडी करून दिली तसंच या सगळ्या स्त्रियांनी भारतातल्या महिलांच्या हक्कांसाठी प्रयत्न केले,लढा दिला. म्हणूनच या महिला, काही सावित्रीबाईंच्या काळाच्या आधीच्या तर काही नंतरच्या पण सर्वार्थाने 'सावित्रीच्या सोबतिणी'.

मुथुलक्ष्मी रेड्डी हे नाव ऐकल्यावर चटकन त्या कोण हे लक्षात येणार नाही, पण ही अशी महिला होती जिची ओळख 'अनेक क्षेत्रातली पहिली' म्हणून करून देता येईल. 

त्यांनी वैद्यकीय क्षेत्रातील पदवी घेतली होती आणि त्या पहिल्या 'हाऊस सर्जन' होत्या. कायदेमंडळाच्या पहिल्या महिल्या सदस्यही होत्या. 

मुथुलक्ष्मी रेड्डी यांचा जन्म 30 जुलै 1886 साली तामिळनाडूमधील पुदुकोट्टाई इथं झालं होता. त्यांच्या वडिलांचं नाव नारायण स्वामी अय्यर होतं. ते महाराजा कॉलेजचे प्राचार्य होते. त्यांची आई चंद्राम्मल या देवदासी होत्या. 

मुथुलक्ष्मी यांच्या वडिलांनी मॅट्रिकपर्यंत त्यांना स्वतःच घरी शिकवलं. काही शिक्षकही त्यांना घरी शिकवायला यायचे. मॅट्रिकच्या परीक्षेत त्या प्रथम आल्या. 

मात्र तरीही मुलगी असल्यामुळे त्यांना पुढील शिक्षणासाठी प्रवेश नाकारला गेला. त्यांच्या प्रवेशावरून त्याकाळी सनातन्यांनी रान उठवलं होतं. 

देवदासी प्रथेविरुद्ध लढणाऱ्या मुथुलक्ष्मी

पण मुथुलक्ष्मी यांची अभ्यासातली रुची पाहून पुदुकोट्टाईचे राजे मार्तंड भैरव थोंडामन यांनी त्यांना पुढील शिक्षणासाठी प्रवेशही मिळवून दिला आणि शिष्यवृत्तीही. त्याकाळी शाळेत जाणारी ती एकमेव मुलगी होती. 

मद्रास मेडिकल कॉलेजच्या सर्जरी डिपार्टमेंटमध्ये प्रवेश मिळवणारी पहिली भारतीय महिला म्हणजे मुथुलक्ष्मी रेड्डी. त्या केवळ प्रवेश मिळवून थांबल्या नाहीत, तर मद्रास मेडिकल कॉलेजमधून सर्जरी या विषयात अव्वल येत गोल्ड मेडलही मिळवलं. 

या मालिकेतील इतर महिलांविषयी तुम्ही या ठिकाणी वाचू शकता

त्यांची ओळख केवळ वेगवेगळ्या क्षेत्रात कर्तृत्व गाजवणारी 'पहिली महिला' एवढ्यापुरतीच मर्यादित नव्हती, तर त्यांनी महिलांच्या मुक्ती आणि सक्षमीकरणासाठीही प्रयत्न केले, असं डॉक्टर व्ही शांता यांनी 'Muthulakshmy Reddy - A Legend unto herself' या पुस्तकात म्हटलं आहे. 

मुथुलक्ष्मी यांचा विवाह डॉ. टी सुंदर रेड्डी यांच्याशी एप्रिल 1914 साली झाला. लग्नाआधी त्यांनी आपल्या पतीला एकच अट घातली होती...त्यांनी मुथुलक्ष्मी यांच्या...