सामग्री: शेतकरी मोर्चा

ते म्हणतात, "गेल्या वर्षी पावसाळा उलटूनही पाऊस सुरूच होता आणि यावर्षी कोरोनामुळे माझा गेल्या वर्षीचा कापूस विकला गेला नाही." इतर हजारो शेतकऱ्यांचीही अशीच परिस्थिती आहे. 

कोरोना संकटामुळे सरकारही कृषी उत्पन्न बाजार समितीमार्फत (एपीएमसी) किमान हमी भावाने निर्धारित खेरदी करू शकलेलं नाही आणि खुल्या बाजारात भाव जास्त असला तरी मागणी कमी आहे. 

शेतकरी मोर्चा

कापूस उत्पादकांसाठी हा कठीण काळ आहे. तर दुसरीकडे केंद्र सरकारने नव्याने मंजूर केलेल्या तीन वादग्रस्त कृषी सुधारणा कायद्यांविरोधात पंजाब, हरियाणा आणि पश्चिम उत्तर प्रदेशचे गहू आणि धान उत्पादक शेतकरी रस्त्यावर उतरले आहेत. 

केवळ उत्तर भारतातच आंदोलन का सुरू आहे?

कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी कठीण परिस्थिती असतानाही उत्तर भारतातल्या शेतकऱ्यांप्रमाणे ते रस्त्यावर का उतरले नाही? त्यांच्या राज्यात आंदोलन का सुरू नाही?

यावर दिनेश कुलकर्णी म्हणतात की, नवीन कायद्यातील काही जाचक तरतुदींचा विरोध महाराष्ट्रातले शेतकरीही करत आहेत. मात्र, रस्त्यावर उतरून नाही, तर सरकारशी चर्चा करून. 

ते सांगतात, "आम्ही 5 जूनपासून सातत्याने केंद्र सरकारशी चर्चा करत आहोत. सरकारने कायदे मंजूर केले. आमचं म्हणणं ऐकलं नाही. मात्र, तरीही आम्ही आशा सोडलेली नाही."

दिनेश कुलकर्णी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या भारतीय किसान संघाचे सदस्य आहेत. देशभरातले लाखो शेतकरी या संघटनेशी संलग्न आहेत. उत्तर भारत आणि दक्षिण-पश्चिम भारतातल्या शेतकऱ्यांच्या समस्या सारख्या असल्याचं दिनेश कुलकर्णी मान्य करतात. 

ते म्हणतात, "सगळीकडे शेतकऱ्यांच्या समस्या सारख्याच आहेत. केंद्र आणि राज्य सरकार एपीएमसीच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांकडून जो माल खरेदी करतात तो एकूण उत्पादनाच्या केवळ 10 टक्के आहे. उरलेला 90 टक्के माल शेतकऱ्यांना कुठलाच पर्याय नसल्याने खुल्या बाजारात विकावा लागतो."

खुल्या बाजारात जे खरेदीदार येतात ते शेतकऱ्यांचं शोषण करतात आणि म्हणूनच शेतकऱ्यांच्या समस्या देशभर समान असलयाचं दिनेश कुलकर्णी यांचं म्हणणं आहे. इतकंच नाही तर नवीन कायद्यांमुळे उत्तर भारतातल्या शेतकऱ्यांचं अधिक नुकसान होण्याची भीती असल्याचंही त्यांचं म्हणणं आहे. 

पंजाबमधली परिस्थिती का आहे वेगळी?

एपीएमसीच्या माध्यमातून सरकार देशभरातून केवळ 10 टक्के शेतमालाची खरेदी करत असलं तरी एकट्या पंजाबमध्ये तब्बल 90 टक्के शेतमालाची खरेदी एपीएमसीच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:
महाराष्ट्रातल्या औरंगाबाद जिल्ह्यातले कापूस उत्पादक शेतकरी दिनेश कुलकर्णी यांचं कपाशीचं 50 टक्के पीक अजूनही त्यांच्या शेतातच पडून आहे. माल अजूनही विकला नसल्याने ते निराश झालेत.