पश्चिम बंगाल निवडणूक: नंदीग्रामच्या निवडणुकीत मुख्तार उद्धव ठाकरेंचं नाव का घेतोय?\nमुख्तार हे बंगाल सोडून कामानिमित्त बाहेर पडणारे एकटे नाहीत. नंदीग्रामच्या प्रत्येक गावातले हजारो तरुण मुंबई, पुणे, दिल्ली, बंगलोर, चेन्नईला नोकरी करतात. कारण इथे नोकऱ्याच नाहीत, असं ते म्हणतात. आणि तो या निवडणुकीतला महत्त्वाचा मुद्दा जाणवतो.

तसं पाहायला गेलं तर नंदीग्राम हे बंगालच्या उपसागराशेजारी वसलेलं साधं, छोटं गाव. पण इथे सध्या कमालीची लगबग सुरू आहे. भातशेतांतून जाणाऱ्या अरुंद, नागमोडी रस्त्यांवर ट्रॅफिक जाम होताहेत. दुतर्फा लावलेल्या नारळ आणि केळीवर गाड्यांनी लोटलेले धुळीचे थर जमलेत.

पोलिसांच्या गाड्या, निमलष्करी दलांच्या गाड्या, निवडणूक आयोगाच्या गाड्या, नेत्यांच्या गाड्या, पत्रकारांच्या गाड्या. नुसत्या गाड्याच गाड्या! इथल्या तापलेल्या रस्त्यांवरून या एअर कंडिशनर गाड्या हॉर्न वाजवत जातात, तेव्हा गावातली म्हातारी माणसं उपरण्याने वारा घेत हा पंचवार्षिक सोहळा शांतपणे पाहतात. त्यांच्या चेहऱ्यावर ना आनंद, ना दुःख. 

इथून विधानसभेच्या रिंगणात यावेळी उतरल्या आहेत खुद्द मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी. त्यांना आव्हान देताहेत त्यांचे आधीचे पट्टशिष्य शुभेंदू अधिकारी. आता ते भाजपच्या तिकिटावर उभे आहेत. या अटीतटीच्या निवडणुकीकडे देशाचं लक्ष लागलंय. कारण इथे ममता पडल्या तर त्याचे पडसाद देशाच्या राजकारणावर उमटतील. 

त्यामुळेच मुख्यमंत्री नंदीग्राममध्ये ठाण मांडून बसल्या आहेत. दूर दूर वसलेल्या वाड्या-वस्त्या त्यांनी व्हीलचेअरवरून फिरून पिंजून काढल्या आहेत. दुसरीकडे देशाचे गृहमंत्री अमित शहांनीही मोठाले रोड शो केले. 

दुर्गा पूजेच्या विसर्जनाची मिरवणूक निघते, तसे अमित शहांचे रोड शो होते. ढोल-ताशे, तालावर नाचणारे तरुण. नजर फिरवावी तिकडे भगवा रंग. भगवे झेंडे, भगवे ट्रक, भगव्या टोप्या, भगव्या साड्या. सगळं सिंक्रोनाइज्ड आणि काळजीपूर्वक प्लॅन केलेलं.

दुसरीकडे ममतांचे व्हीलचेअरवचे रोडशो तुलनेने साधे. त्यांची व्हीलचेअर अतिशय वेगाने धावते. त्या ज्या स्पीडने चालतात, त्याच स्पीडने व्हीलचेअर धावते. जायबंदी झाल्या तरी त्यांचा स्थायीभाव बदलेला दिसत नाही. 

'आमच्याकडून चूक झाली'

नंदीग्राम हा पूर्व मेदिनीपूर जिल्ह्यालता मतदारसंघ. इथल्या सुपीक जमिनीवर 2007 साली तेव्हाच्या डाव्या सरकारने उद्योग-धंदे आणण्याचा घाट घातला. इथून हाल्दिया आणि इतर बंदरं जवळ आहेत. त्यामुळे ते व्यापाऱ्याच्या दृष्टीने सोयीचं झालं असतं. 

जसा महाराष्ट्रात आधी...\n\ntl;dr:
"उद्धव ठाकरेंच्या घरामागेच मी राहायचो," नंदीग्रामशेजारच्या गावातले मुख्तार खान म्हणाले. "आज माझं इथे छोटं फर्निचरचं दुकान आहे. मी हे घर बांधू शकलोय, त्याचं श्रेय मी महाराष्ट्राला देतो. 23 वर्षं तिथे राहिलोय मी."