कोरोना लस : भारताची स्वदेशी लस कधी तयार होईल?\nअहमदाबादमधील झायडस बायोटेक पार्क, पुण्यातील सिरम इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया आणि हैदराबाद येथील भारत बायोटेक या कंपन्यांमध्ये लशीचं उत्पादन करण्यात येत आहे. 

लस निर्माणाच्या कामाची प्रगती आणि मोठ्या प्रमाणात याचं उत्पादन करण्याबाबतच्या तयारीचा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आढावा घेतील. 

जगभरातील इतर देशांप्रमाणेच भारतातही कोरोना लशीची प्रतीक्षा आहे. पण जगात लशींचं सर्वाधिक उत्पादन करणारा भारत देश कोरोना लशीच्या बाबतीत किती पुढे आहे, हा प्रश्न विचारला जाऊ लागला आहे. भारत कोरोनाची स्वदेशी लस कधी बनवेल, हा प्रश्नही उपस्थित होतो. 

स्वदेशी लशीची अपेक्षा

भारत बायोटेक इंटरनॅशनलचे अध्यक्ष डॉ. कृष्णा ईला यांनाही स्वदेशी लस बनवण्याची अपेक्षा आहे. 

भारत बायोटेक इंटरनॅशनल कोव्हॅक्सिन नावाने स्वदेशी लस विकसित करत आहेत. या लशीचे तिसऱ्या टप्प्यातील चाचणीचे निष्कर्ष उमेद वाढवणारे आहेत. 

हैदराबादमध्ये असणाऱ्या डॉ. कृष्णा ईला यांनी बीबीसीशी फोनवरून बोलताना सांगितलं, "भारतात वैद्यकीय चाचणी करणं हे अतिशय अवघड काम आहे. मी स्वयंसेवकांना शुभेच्छा देतो. भारतात प्रभावी चाचणी करणारी आमची एकमेव कंपनी आहे. या कामात वेळ लागेल पण आम्ही जागतिक मानकांचं पालन करत आहोत."

कोणत्याही लशीसाठी प्रभावी चाचणीचा अर्थ म्हणजे ज्या समूहाला ही लस देण्यात आली त्यांच्यात आजाराचं प्रमाण कमी आढळून येणं. 

तज्ज्ञांच्या मते, अनुवंशिक आणि जातीय पार्श्वभूमीनुसारे हे प्रमाण वेगवेगळं असू शकतं. यामुळे मोठ्या औषध उत्पादक कंपन्या वेगवेगळ्या देशांमध्ये एकाचवेळी चाचण्या करतायत. 

यामुळेच डॉ. रेड्डी यांच्या प्रयोगशाळेत रशियाच्या स्पुटनिक-5 लशीचीसुद्धा चाचणी करण्यात येत आहे. त्याचप्रमाणे युकेच्या ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटीच्या पथकाने पुण्यातील सिरम इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडियासोबत चाचणीसाठी करार केला आहे. 

नोझल स्प्रे व्हॅक्सीन

भारतासमोरचं दुसरं सर्वात मोठं आव्हान म्हणजे कमकुवत वाहतूक व्यवस्था आणि कोल्ड स्टोरेज - म्हणजे ठराविक थंड तापमानामध्ये लस साठवून ठेवण्यासाठीची सोय.

पण डॉ. कृष्णा ईला यांच्या मते, त्यांचं पथक या प्रश्नाचं उत्तर स्थानिक पातळीवर शोधण्याचा प्रयत्न करत आहेत. 

ते सांगतात, "आम्ही इंजेक्शनसारख्या अवघड गोष्टींवर काम करत आहोत. त्यामुळे सोबतच दुसरा एक पर्याय शोधण्याचाही आमचा प्रयत्न आहे. म्हणूनच नाकावाटे घेता येऊ शकणारी लस बनवण्याचा आमचा विचार आहे. याचा केवळ एकच डोस...\n\ntl;dr:
देशामध्ये लस विकसित करणाऱ्या तीन ठिकाणांना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी शनिवारी (28 नोव्हेंबर) भेट देत आहेत. ते अहमदाबाद, पुणे आणि हैदराबाद या शहरांचा दौरा करतील.