शीर्षक: भाऊ मालक तर बहीण कामगार नेता, एक आंदोलन आणि गांधीजींची मध्यस्थी : अनुसूया साराभाई\nवरील काल्पनिक लेखाचे शीर्षक दिल्यास, लेखाची कल्पना करा.\n
'सावित्रीच्या सोबतिणी'हे खास नाव यासाठी कारण जसं सावित्रीबाई फुले यांनी महिलांना शिक्षणाची दारं उघडी करून दिली तसंच या सगळ्या स्त्रियांनी भारतातल्या महिलांच्या हक्कांसाठी प्रयत्न केले,लढा दिला. म्हणूनच या महिला, काही सावित्रीबाईंच्या काळाच्या आधीच्या तर काही नंतरच्या पण सर्वार्थाने 'सावित्रीच्या सोबतिणी'.

अनुसूया साराभाई. त्यांना प्रेमाने सगळे जण मोटाबेन म्हणायचे आणि त्या नावाला त्या आयुष्यभर जागल्या. अनुसूया साराभाई भारततल्या कामगार चळवळीच्या अग्रणी समजल्या जातात. 

अनुसूयांचा जन्म 1885 साली गुजरातधल्या अहमदाबादमध्ये एका धनिक परिवारात झाला. आईवडिलांचं छत्र लहानपणीच हरवल्यामुळे त्यांचा सांभाळ काकांनी केली. त्यावेळेच्या प्रथांप्रमाणे त्यांचं लग्न 13 व्या वर्षींच झालं पण ते फार काळ टिकलं नाही. त्या आपल्या माहेरी परत आल्या. यानंतर त्यांचे बंधू अंबालाल यांनी अनुसूया यांना पुढच्या शिक्षणासाठी प्रोत्साहन दिलं आणि लंडनला पाठवलं.

अनुसूया आणि त्यांच्या भावातले बंध अतिशय घट्ट होते. आईवडिलांनंतर या भावंडांनीच एकमेकांना आधार दिला होता. लंडनला निघताना अनुसूया यांना कदाचित कल्पनाही नसेल की भविष्यात आपण भावंड एकमेकांच्या विरोधात उभे ठाकू आणि हे वादही साधेसुधे नसतील तर भारतीय समाजाचं चित्र बदलतील. 

 लंडनमधल्या वास्तव्याने अनुसूया यांच्यावर खूप प्रभाव पडला. त्या समाजावादाच्या फॅबियन तत्त्वज्ञानाने प्रभावित झाल्या होत्या. त्यांनी इंग्लंडमधल्या सफ्रेज (महिलांचे हक्क) चळवळीतही भाग घेतला. सुरुवातीच्या या घटनांनी त्यांच्या आयुष्याची दिशा बदलली. 

या मालिकेतील इतर महिलांविषयी तुम्ही या ठिकाणी वाचू शकता

अनुसूया यांच्या भाची गीता साराभाई यांनी त्यांच्या आयुष्यातल्या काही गोष्टी लिहून काढल्या आहेत. एका ठिकाणी त्या लिहितात, "इंग्लंडचं खुलं वातावरण अनुसूयांच्या बंडखोर स्वभावाला फारच रूचलं. तिथे त्या अनेकदा अनोळखी रस्त्यांवरून एकट्याच भटकायच्या, बर्नाड शॉ, सिडनी आणि बिअट्रीस बेव यांसारख्या तत्त्वज्ञांची भाषणं ऐकायच्या, बॉलरूम डान्सिग शिकल्या आणि मनसोक्त सिगरेट ओढायलाच्या." अनुसूया यांनी नंतरच्या आयुष्यात यापेक्षा अत्यंत वेगळी जीवनपद्धती स्वीकारली आणि गांधीजींच्या अनुयायी बनल्या. 

कौटुंबिक कारणास्तव त्यांना लंडनहून अर्ध्यातून परत यावं लागलं. त्यानंतर त्यांनी सामाजिक कार्य करायला सुरुवात केली. त्यातले अनेक प्रकल्प सुतगिरण्यांमध्ये काम...