...कोणत्याही पद्धती वापरत नाही. ते काळजी घेतात."

आम्ही दोघी ऐकत होतो.

"ते शेवटच्या क्षणी खबरदारी घेतात..." थोडं थांबून ती म्हणाली.

तिला काय सांगायचंय ते आम्हाला कळलं. 

शेवटच्या क्षणी लिंग बाहेर काढत योनीच्या बाहेर वीर्यपतन करण्याची ही पद्धत. 

"गेली अनेक वर्षं आम्ही हे करतोय. पण असं कधी घडलं नव्हतं."

"तुम्ही नशिबवान म्हणून असं घडलं नाही. गर्भधारणा रोखण्यासाठीच्या इतर पद्धतींशी तुलना केली तर ही पद्धत सर्वात असुरक्षित आहे."

"तसंही मी गर्भार कशी राहिले, यावरून ते रागवले आहेत."

"रागवायचं का? ते ... उर्वरित लेख लिहा:
Paper - ऑपरेशनसाठी तयार असल्याची लेखी हमी)  तयार करून टेबलवर ठेवले. माहिती देऊन समजवल्यानंतर तो ऑपरेशनसाठी लगेच तयार होईल, असं तिला वाटलं. 

ती प्रेग्नंट आहे आणि ही गर्भधारणा नेहमीच्या जागी न होता बाहेरील नलिकेत असल्याचं मी त्याला सांगितलं. यासाठी ऑपरेशन करणं गरजेचं होतं. 

"तिला दोन दिवस हॉस्पिटलमध्ये रहावं लागेल."

"तिला कोणतीतरी औषधं द्या. आम्ही घरी सगळं तसंच सोडून आलोय. आम्हाला जायला हवं."

"औषधांनी हे शक्य नाही."

"का शक्य नाही? माझ्या मेव्हण्याच्या बायकोची प्रेग्नन्सीही ट्यूबमध्ये होती. त्यांनी तिला औषधं दिली आणि काम झालं. हे तू त्यांना का नाही सांगितलंस?" त्याने बायकोला काहीशा उद्धटपणेच विचारलं. 

त्याच्याकडे पाहून तिने मान खाली घातली. 

तो वैतागला होता. त्याला घरी जायचं होतं. लवकर घरी गेला असता तर हा राग घरी काढता आला असता. बायकोचा, डॉक्टरचा आणि तिच्या असिस्टंटचा त्याला राग आला होता. सगळ्यांचाच त्याला राग आला होता. 

डॉक्टरच्या खोलीत बसून ती सांगत असलेला तपशील ऐकायला त्याच्याकडे वेळ नव्हता. 

"भाऊ, मला तुम्हाला काही गोष्टी सांगायच्या आहेत."

"हो, काही गोष्टी भावांना आणि मुलग्यांना सांगता येतात."

मी वर्षिताकडे पाहिलं. तिने चौघांसाठी पेपर कपमधून कॉफी आणली. 

"पाच मिनिटं मी काय सांगतेय ते ऐका. मी जे सांगणार आहे, ते तुम्हाला माहिती नाही अशातली गोष्ट नाही. पण तरीही ऐका. कॉफी घ्या."

सूचना आणि विनंती कॉफीसोबत कशी द्यायची हे तंत्र मी शिकलेय. 

एका कागदावर मी गर्भाशय आणि नलिकांचं चित्रं काढलं.

"हे पहा, या नलिका गर्भाशयाला लागून आहे. या दोन्ही अतिशय पातळ आहेत. इथेच गर्भफलन होतं. म्हणजे अंड (Egg) आणि स्पर्म इथे या नलिकेत एकत्र येतात." मी पेनाने चित्र काढून दाखवत होते. 

"फलन झाल्यानंतर गर्भाचं अनेक लहान पेशींत विभाजन होऊन त्याचा गोल आकार होईल. आणि हळुहळू तो सरकून गर्भाशयाच्या भिंतीला चिकटेल. आणि नंतर बाळाची वाढ सुरू होईल."

गर्भाशयाच्या भिंती मजबूत असतात. नऊ महिने बाळाचं वजन पेलण्यासाठी त्या विस्तारू शकतात. 3 अगदी 4 किलोचं बाळही त्या सामावू शकतात. कधी कधी तर जुळी बाळंही. 

पण आता भ्रूण हा नलिकेच आहे. आणि नलिका अतिशय लहान आहे. पेनाने दाखवत मी म्हणाले, "इतकी बारीक आहे. या नलिकेला भ्रुणाला आधार देता येणार नाही. वेदना होतील. रक्तस्राव होईल. तातडीने उपचार केले नाहीत, तर ही नलिका फुटायचा मोठा धोका आहे."

"ती...