लिझ नाईट

लहान असताना त्यांना धूळ, प्राण्यांचे केस, पक्षांचे पंख याची अॅलर्जी होती. त्या 12 वर्षांच्या होत्या तेव्हा त्यांच्या डॉक्टरांनी सांगितलं की त्यांना माणसाच्या केसांचीही अॅलर्जी आहे. त्यामुळे त्यांना स्वतःचे लांब केसही कापावे लागले. 

मात्र, हे सगळं इथेच थांबलं नाही. दिवसेंदिवस अॅलर्जी वाढतच गेली. या अॅलर्जीने आपलं बालपण हिरावल्याचं त्या सांगतात. 

बालपणीची एक आठवण सांगताना त्या म्हणतात, "मी चार वर्षांची असताना आम्ही आमच्या एका नातेवाईकांकडे गेलो होतो. त्यांच्याकडे एक पक्षी होता. 60-70च्या दशकात हा पक्षी पाळण्याचं फॅड होतं. मात्र, मला कुठल्याही पक्षाच्या पंखाची अॅलर्जी होती."

लिझ यांचा लहानपणीचा फोटो. त्यांना त्यांचे मोठे केस कापावे लागले.

"मला आठवतं माझ्या वडिलांनी गाडी पार्क केली. ते माझ्या दोन्ही बहिणींसोबत घरात गेले. पण मला घरात जात आलं नाही. घरात तो पक्षी असल्याने मला कारमध्येच थांबावं लागलं. तेही एकटीने. त्यावेळी मला खूप एकटं पडल्यासारखं वाटलं. नॉर्मल माणसं जे करायचे ते मला करता येत नव्हतं."

डिव्हॉनमधील पैगंटॉन या समुद्राजवळच्या शहरात राहणाऱ्या लिझ यांना अगदी लहानपणापा... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
सून स्किन अॅलर्जी आहे. त्या विशीत असताना त्यांच्या गजकर्णाला संसर्ग होऊन तो रक्तात पसरला. त्यामुळे त्यांना अनेक आठवडे हॉस्पिटलमध्ये उपचार घ्यावे लागले. धूळ, केस यांची एलर्जी असणाऱ्या लिझ 1990 मध्ये एका प्रदर्शनात गेल्या होत्या. तिथे त्यांना लॅटेक्सची अॅलर्जी असल्याचं कळलं. 

त्या सांगतात, "माझ्या मुलीने माझ्या हातात काही फुगे दिले. मला फुगे धरायला सांगून ती काहीतरी करायला निघून गेली. काही वेळ फुगे धरल्यानंतर मी तेच हात गालाला लावले आणि त्यानंतरच माझ्या गालावर सूज आली."

वारंवार डॉक्टरांकडे गेल्यामुळे आपली नाजूक त्वचा तिथल्या लॅटेक्सच्या संपर्कात आल्याने ही अॅलर्जी झाली असावी, असा लिझ यांचा अंदाज आहे. 

या एलर्जीमुळे 56 वर्षांच्या लिझ यांच्या दैनंदिन आयुष्यावर मोठा परिणाम झाला आहे. शाईत असलेल्या लॅटेक्समुळे त्या वर्तमानपत्र वाचू शकत नाहीत. रिमोटची बटनं, चाकुची मूठ, ब्लेंडर, मिक्सर, हेअरड्रायर अशा सर्व वस्तूंवर असलेल्या लॅटेक्स कोटिंगमुळे त्यांना त्या वापरता येत नाहीत. त्यांच्या घरातल्या जवळपास सर्वच वस्तुंना त्यांनी प्लॅस्टिक कव्हर घातलं आहे. 

रिमोट कंट्रोलवर लॅटेक्सचं कव्हर असल्याने त्यांना काळजी घ्यावी लागते.

रस्त्याचं कामं सुरु असेल तर त्यांना घराच्या दारं, खिडक्या बंद ठेवाव्या लागतात. यामुळे आपल्याला आपल्या घरातच कैदी झाल्यासारखं वाटतं, असं लिझ म्हणतात.

"मला अनेकदा बंदी असल्यासारखं वाटतं. घरातच सुरक्षित वाटत असल्याने कधीकधी मी आठवडाभर घरातून बाहेरही पडत नाही."

चार वर्षांपूर्वीच्या हिवाळ्यात त्या त्यांच्या पतीसोबत एका दुकानात गेल्या. अचानक त्यांचे ओठ सुजले आणि त्यांना प्रचंड वेदना होऊ लागल्या. 

त्या सांगतात, "मी ताबडतोब बाहेर पडले आणि म्हणाले तिथे काहीतरी आहे ज्यामुळे मला खूप अस्वस्थ वाटतंय."

त्यांच्या पतीने आत जाऊन बघितल्यावर दुकानाच्या मागच्या बाजूला एका स्टँडला सहा फुगे बांधल्याचं त्यांना दिसलं. दुकानाच्या हिटिंग सिस्टिममधून फुग्यातलं लॅटेक्स प्रोटीन दुकानातल्या हवेत मिसळलं होतं. त्याचाच त्यांना त्रास होत होता. एखाद्या ठिकाणी दोन दिवस आधी फुगे बांधून ठेवले असतील आणि त्यातला एक फुगा जरी फुटला तरी त्याचं लॅटेक्स प्रोटीन दोन दिवस हवेत कायम असतं. त्याचीही त्यांना तीव्र रिअॅक्शन येऊ शकते. 

कुठलीही रिअॅक्शन आली की त्यांना खूप घाम फुटतो. ओठ सुजतात आणि 'तीव्र वेदना' होतात. अशा ठिकाणाहून बाहेर पडलं की...