शीर्षक: व्हॉट्सअॅपवरच्या अफवांमुळे होणाऱ्या हत्या कोण थांबवणार?\nवरील काल्पनिक लेखाचे शीर्षक दिल्यास, लेखाची कल्पना करा.\n
स्वस्त स्मार्टफोनमुळे अनेकांना स्वस्त इंटरनेट मिळालं आहे.

गेल्या तीन महिन्यात भारतात 17 लोकांचा जमावाकडून झालेल्या मारहाणीत मृत्यू झाला आहे. प्रसारमाध्यमांच्या मते, हा आकडा आणखी जास्त आहे. मुलं पळवणारी टोळी सक्रिय झाल्याची अफवा व्हॉट्सअॅपवर पसरल्यामुळे या हत्या झाल्या आहेत. त्यामुळे एखाद्या गावात त्यांची स्थानिक भाषा बोलू न शकणाऱ्या अनोळखी व्यक्तींवर स्थानिकांनी हल्ले करण्याचं प्रमाण वाढलं आहे. 

या अफवा आधी दक्षिण भारतात सुरू झाल्या. पण हे लोण देशभरात पसरायला वेळ लागला नाही. गेल्या तीन महिन्यांत 20पेक्षा अधिक लोकांचा मृत्यू झाल्याचं सांगण्यात येत आहे. 

सोशल मीडियावरील मेसेज थांबवणं अवघड होत आहे, असं पोलिसांचं मत आहे. 

त्रिपुरात झालेल्या हत्येच्या घटनास्थळाची दृश्यं

नुकत्याच झालेल्या एका हत्येत त्रिपुरा भागात एका माणसाची हत्या झाली. गावात ठिकठिकाणी जाऊन सोशल मीडियावरच्या अफवांवर विश्वास ठेवू नका हे सांगायला त्या माणसाची सरकारने नेमणूक केली होती हे विशेष.

परिस्थिती हाताबाहेर का गेली?

आता मात्र ही परिस्थिती फारच गंभीर होत आहे. टेलिकॉम रेग्युलेशन अथॉरिटी ऑफ इंडिया (TRAI) च्या मते, भारतात 100 कोटी लोक फोन वापरतात. कोट्यवधी लोकांच्या हातात अत्यंत कमी काळात इंटरनेट आलं आहे. बहुतांश लोकांसाठी मोबाईल फोन हे इंटरनेट वापरण्याचा पहिला मार्ग आहे. 

"ग्रामीण भागातील अनेक लोकांसाठी माहितीचा हा अचानक झालेला विस्फोट आहे. त्यामुळे त्यांच्याकडे जे येतंय ते सगळंच खरं आहे असं त्यांना वाटतंय. त्यामुळे खरं काय आणि खोटं काय यात त्यांना फरक दिसत नाही." असं Alt news चे संस्थापक प्रतिक सिन्हा यांनी बीबीसीला दिलेल्या मुलाखतीत सांगितलं होतं.

भारतात व्हॉट्सअॅपचे 20 कोटी युजर्स आहेत. भारत ही व्हॉट्सअॅपची सगळ्यांत मोठी बाजारपेठ आहे. याचाच अर्थ असा की, ती प्रचंड प्रमाणात पसरली आहे. त्यामुळे फक्त मेसेजेस पसरत नाही तर लोकांना एकत्र आणण्याचं कामसुद्धा या माध्यमामुळे होत आहे. 

पोलीस सातत्याने जनजागृतीचं काम करत आहेत.

व्हॉटसअॅप वैयक्तिक मेसेजेस पाठवण्याचं मुख्य साधन असल्यामुळे लोक त्यावर जे येईल त्यावर विश्वास ठेवतात. कारण त्यांना ते मेसेजेस त्यांचे नातेवाईक किंवा मित्रमंडळी पाठवत असतात. त्यामुळे त्याची पडताळणी करण्याची शक्यता फारच कमी असते. 

पुढच्या तीन वर्षांत भारतता इंटरनेट युजर्सची संख्या 30 कोटी होणार आहे, असं तंत्रज्ञान विश्लेषक...