महिंदा राजपक्षे

त्यामुळे रनिल विक्रमसिंगे यांचं पंतप्रधानपद गेलं आणि सिरिसेना यांनी माजी राष्ट्रपती महिंदा राजपक्षे यांना पंतप्रधानपदी विराजमान केलं. 

225 सदस्यांच्या संसदेत आपल्याकडे बहुमत आहे आणि आपल्याला पदावरून काढून टाकणं घटनाबाह्य आहे, असं विक्रमसिंगे यांचं म्हणणं आहे. 

बहुमत सिद्ध करण्यासाठी त्यांनी रविवारी संसदेचं विशेष सत्र बोलवण्याची विनंती संसदेच्या सभापतींकडे केली होती. पण याच विनंतीनंतर राष्ट्रपतींनी संसदेचं कामकाज स्थगित केलं. आता 16 नोव्हेंबरपासून नवीन सत्र सुरू होईल, अशी माहिती सभापतींनी दिली.

2005 ते 2015 पर्यंत श्रीलंकेचे पंतप्रधान असलेले महिंदा राजपक्षे गेली निवडणूक हरले, तेव्हा त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीवर अनेकांनी पूर्णविराम लावला होता. याचं कारण होतं एक घटनादुरुस्ती, जी राजपक्षे यांना हरवून राष्ट्रपती झालेले सिरिसेना यांनी केलेली होती. सिरिसेना यांनी घटनेत संशोधन करून एका व्यक्तीला केवळ दोन वेळा राष्ट्रपती होता येईल, अशी तरतूद केली होती. 

राजपक्षेंचा राज पुन्हा सुरू

शुक्रवारी राष्ट्रपती सिरिसेना यांनी राजपक्षे यांना पंतप्रधानपदाची शपथ दिली, तेव्हा लोकांना कळ... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
लं की आपण राजपक्षे यांच्या राजकारणाला श्रद्धांजली देण्याची घाई करत होतो. 

1945 साली राजपक्षे यांचा जन्म झाला. त्यांच्याबद्दल बोललं जातं की त्यांच्याएवढा प्रबळ आणि महत्त्वाकांक्षी राष्ट्रपती श्रीलंकेत दुसरा झाला नाही. दक्षिण श्रीलंकेत विद्यार्थी दशेतच महिंदा राजपक्षे यांच्यातले नेतृत्वगुण दिसू लागले होते. 

याच भागात दुतुगमुनु नावाचा एक सिंहली राजा होता. त्यानं चोल वंशाच्या एका तामिळ राजकुमाराला पराभूत केलं होतं.

दक्षिण श्रीलंकेत प्रत्येक बाप आपल्या मुलाला याच शौर्याची गाथा सांगताना दिसतो. सिंहली आणि बौद्ध धर्माच्या रक्षणासाठी आपली संततीही आपल्या राजाप्रमाणे असावी, अशी मनोकामना इथले लोक करतात.

स्वातंत्र सैनिक दियासेन हेदेखील इथे बरेच लोकप्रिय आहेत, आणि महिंदा राजपक्षे यांची प्रतिमाही अशाच स्वरूपात मांडली जाते. 

श्रीलंकेच्या राजकारणात राजपक्षे यांचं स्थान पक्कं करण्यात तामिळ बंडखोरांविरोधात 26 वर्षं चाललेलं गृहयुद्धाचा मोठा वाटा आहे. 2009 साली हे गृहयुद्ध संपवण्याचं श्रेय राजपक्षेंना दिलं जातं. 

बंडखोर LTTEचा खात्मा करून राजपक्षे यांनी श्रीलंकेतल्या बहुसंख्याकांच्या मनातली भीती दूर केली, अशी भावना लोकांच्या मनात आहे. त्यामुळे श्रीलंकेच्या प्रसार माध्यमांमध्ये राजपक्षे यांना सिंहली बौद्धांच्या मुक्तिदात्याच्या रूपात बघितलं जातं. 

दुसरीकडे LTTEचा बीमोड करताना राजपक्षे यांनी मानवाधिकारांचं उल्लंघन केलं, असे आरोपही होतात. पाश्चिमात्य राष्ट्रांनी मानवाधिकारांच्या मुद्द्यावरून अनेक वर्ष श्रीलंकेला दूर सारण्यात आलं होतं. 

सिंहली बौद्धांचे नेते 

पण सिंहली बौद्धांमध्ये त्यांची लोकप्रियता निर्विवाद आहे. त्यामुळे राजपक्षे 2015ची निवडणूक तामिळ आणि मुस्लीम मतांमुळे हरले, असं जाणकार सांगतात.

एकदा डेली मिररशी बोलताना महिंदा राजपक्षे म्हणाले होते, "माझा स्वभावच लढवय्या आहे. मी स्वतःच्या आणि माझ्या कुटुंबाच्या रक्षणासाठीही राजकारणात आहे."

अनेकदा त्यांचा हा युक्तीवाद दुबळा ठरतो, तेव्हा ते हेदेखील म्हणतात, "माझा वंश, राष्ट्र आणि आस्थेच्या रक्षणासाठीही मी राजकारणात आहे."

राजपक्षे यांची ओळख सिंहली बौद्धांचे नेते अशी आहे. पुढच्या वर्षी महिंदा 73 वर्षांचे होतील. 1970 साली अवघ्या चोविसाव्या वर्षी ते पहिल्यांदा खासदार झाले होते. 

2015 साली महिंदा राजपक्षे यांना दोन निवडणुकीत पराभवाचा सामना करावा लागला. सिंहली बौद्ध...