समूहशक्तीच्या मार्गानं सकारात्मकता निर्माण करण्यासाठी गुढीपाडव्याच्या शोभायात्रा आल्या, असं शोभायात्रांच्या आयोजकांचं म्हणणं आहे. डोंबिवली, गिरगाव, ठाणे, विलेपार्ले असा प्रवास करत त्या पुणे, नाशिक, औरंगाबाद अशा मार्गानं आता राज्यभरात पोहोचत आहेत. पण या शोभायात्रांचे राजकीय पडसादही उमटू लागले असल्याचा मतप्रवाह आहे. 

"आपले राजकीय पक्ष लोकशाहीच्या गप्पा मारतात पण त्यांचं वर्तन हुकूमशहाचं असतं. पक्षाच्या माणसांना बळजबरीने संसदेत, विधानसभेत जावं लागतं. जनतेच्या भावनांचा राजकीय कारणासाठी उपयोग करून घेतला जातो, हे सांस्कृतिक राजकारण आहे. त्याअंतर्गत होणाऱ्या गोष्टी सांस्कृतिक गुन्हेगारी आहेत," असं मत शाहीर संभाजी भगत यांनी या संदर्भात व्यक्त केलं.

तोच मुद्दा स्पष्ट करताना ते म्हणतात, "सर्वच सणांचं राजकारण आणि बाजारीकरण झालं आहे. भावनांना साद घातली की माणूस कह्यात येतो हे राजकारणी आणि बाजारू व्यवस्थेला चोख समजलं आहे. म्हणूनच आसवं किंवा मृत्यूसारख्या गंभीर गोष्टीचंही मार्केटिंग होतं."

"भांडवलदारांना आपली वस्तू, सेवा विकायची असते. व्हॅलेंटाइन डे याचं उत्तम उदाहरण. दिवाळी हा दिव्यांचा क्षण. पण आता ते कधीच मागे पडलं आहे. बाबासाहेबांच्या जयंतीचाही सण मार्केट झाला आहे. याचं कारण आपली लोकशाही लादलेली आहे. स्वातंत्र्यासाठी संघर्ष केल्यानंतर आपण लोकशाही स्वीकारली. पण त्याबरोबर येणारी मूल्यं, त्याचं शास्त्र आपण दूर ठेवलं आहे," अशी मांडणी भगत यांनी केली आहे. 

"भारतीय समाज गुलाम आहे. मध्येच एखादा दिवस अस्मिता जागवली जाते. 364 दिवस जीन्स परिधान करणारी तरुणाई एक दिवस धोतर-नऊवारी नेसतात. फेटे घालतात. आपला समाज दांभिक आहे. एरवी ग्लोबल आणि एक दिवस लोकल अशी 'स्प्लिट पर्सनॅलिटी' असते. 31 डिसेंबरला दारू पिऊन धिंगाणा घातला जातो आणि गुढीपाडव्याला पुरणपोळी खातात. ऋषीमुनी, गुरुकुल, शोभायात्रा याठिकाणीच समाज गोठला आहे. राजकीय पक्षांनी सोयीस्करपणे सण वाटून घेतले आहेत,"असं भगत यांनी स्पष्ट केलं.

ठाण्यातील शोभायात्रेचे सहनियंत्रक विद्याधर वालावलकर यांनी शोभायात्रांमागची भूमिका विषद केली. ते म्हणतात, "शोभायात्रा या समाजातील लोकांच्या महत्त्वाकांक्षेचा आविष्कार आहेत."

'ऐतिहासिक वैभवाशी नातं जोण्याचा प्रयत्न'

लोकांच्या आनंदाच्या संकल्पना बदलत असतात. आता मोबाईल आनंदाचं निधान आहे. सणांचं पूर्वीचं स्वरुप आताच्या तरुण पिढीसाठी आनंददायी आहे का?... \n\nवरील लेखासाठी मला एक चांगले शीर्षक द्या.
गुढीपाडवा : कौटुंबिक आनंद सोहळ्याकडून सामाजिक शक्तिप्रदर्शनाकडे?