युकेत योग्यवेळी लॉकडाऊन लावण्यात आला का?

"लॉकडाऊन आठवडाभर आधी केलं असतं तर आणखी नागरिकांचे प्राण वाचू शकले असते. फेब्रुवारीत जी स्थिती लक्षात घेता, तुम्ही वेगळ्या पद्धतीने निर्णय घेतले असते का? तर मला वाटतं नाही असं उत्तर असेल", हे उद्गार आहेत लिव्हरपूल विद्यापीठातील प्राध्यापक कॅल्युम सेंपल यांचे. कोव्हिड19 संदर्भात युके सरकारला सल्ला देणाऱ्या समितीतील महत्त्वाचे शास्त्रज्ञ आहेत.

युकेत कोरोना व्हायरसबाधित रुग्ण सापडू लागल्यापासून आम्ही शास्त्रोक्त मार्गाने जात आहोत असं युकेमधल्या मंत्र्यांनी वारंवार सांगितलं आहे. तरीही युकेतला कोरोनाचा मृत्यूदर जगातला सगळ्यात भयंकर असा आहे. कोरोनाने आतापर्यंत युकेत 50,000 लोकांचा जीव घेतला आहे. 

तर लॉकडाऊनपूर्वी देण्यात आलेला सल्ला किती परिणामकारक होता?

कोरोनाला पसरण्याची संधी मिळाली का?

23 जानेवारी 2020 रोजी नकळतपणे कोरोना संक्रमित महिला चीनमधल्या वुहानमधून युकेला पोहोचली. विमानतळाहून बाहेर पडताना तिचं कोणत्याही प्रकारे चेकिंग झालं नाही. आठ दिवसांनंतर ती महिला आणि तिचे कुटुंबीय युकेतील पहिले कोरोना रुग्ण ठरले. 

या महिलेनंतर केवळ चीनमधून नव्हे त... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
र अन्य देशातून, युरोपातून किती माणसं युकेत संक्रमित स्थितीत आली याकडे कोणाचेच लक्ष नव्हते. फेब्रुवारी- मार्च हे महिने असेच निघून गेले. 

प्राध्यापक सेंपल

कोरोना व्हायरसने इटली, स्पेन, फ्रान्स इथे पोहोचला आहे. त्याचे परिणाम दिसू लागले आहेत याची आम्हाला जाणीव झाली नाही असं प्राध्यापक सेंपल यांनी सांगितलं. सरकारला सल्ला देणाऱ्या सल्लागार समितीचे ते सदस्य आहेत. 

या हलगर्जीपणाचा परिणाम म्हणजे या दोन महिन्यात कोरोनाचे 1,500 रुग्ण आढळले. त्यामुळेच ब्रिटनला मोठा फटका बसला. 

प्राध्यापक ग्रॅहम मेडले हे सायंटिफिक पॅन्डेमिक इन्फ्ल्युएन्झा ग्रुपचे अध्यक्ष आहेत. सेज समितीला माहिती पुरवण्याचं काम हा गट करतो. 

"जर मला एक गोष्ट माहिती असती ती म्हणजे युरोपातून युकेत येणाऱ्या माणसांची संख्या. उत्तर इटलीत कोरोनाने थैमान घातलेलं असेल तर युरोपातील अन्य देशात साथ पसरणं साहजिक आहे. मी हा विचार केला नाही". 

कोरोनाने सर्वाधिक तडाखा इटलीला दिला.

प्राध्यापक गॅब्रिएल स्कॅली हे सार्वजनिक आरोग्य विषयातले तज्ज्ञ आहेत. मजूर पक्षाचे ते आरोग्यविषयक सल्लागार होते. कोरोना व्हायरस फैलावत असतानाही अन्य देशातून युकेत नियमितपणे माणसं येत होती. 

"आम्ही आमच्या सीमा खुल्या ठेवल्या. व्हायरला आत येऊ दिलं. त्यामुळेच युकेत प्रचंड प्रमाणावर कोरोना रुग्ण वाढले. सुरुवातीच्या आकड्यांमध्ये वाढ होत गेली आणि आता जी परिस्थिती दिसते आहे ती आहे". 

सुरुवातीची अपुरी माहिती 

सुरुवातीला कोरोना व्हायरस, रुग्ण आणि तत्सम माहिती फर्स्ट फ्यू हंड्रेड (FF100) या डेटाबेसमध्ये भरण्यात आली. कोरोना व्हायरस कसा संक्रमित होतो हे जाणून घेण्यासाठी मॉडेलर्सचं या माहितीकडे बारीक लक्ष होतं. 

पण तिथे एक समस्या होती. फर्स्ट फ्यू हंड्रेडचा डेटा आमच्या अपेक्षेप्रमाणे सम्यक नव्हता असं डॉ. थिबाऊट जोंबार्ट यांनी सांगितलं. ते लंडनच्या इंपीरियल कॉलेजमध्ये कार्यरत आहेत. 

त्या डेटामध्ये काही चुका होत्या. उदाहरणार्थ, मूलभूत माहिती, संसर्गासंदर्भात माहितीचा अभाव होता. 

कोरोनाच्या तुलनेत इबोलाची आकडेवारी अधिक चांगल्या प्रकारे गोळा करण्यात आली होती.

"त्यावेळी मी डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ काँगोमधून येत होतो. इबोलासंदर्भात उद्भवलेली परिस्थिती कशी हाताळण्यात आली हे समजून घेण्यासाठी मी तिथे सहा महिने होतो. युद्धजन्य परिस्थितीत असा आजार पसरणं खूपच धोकादायक. त्यामुळे अशा परिस्थितीत हाती येणारी...