शीर्षक: मांजराच्या गुरगुरण्यामागे एवढा अर्थ असतो तर...\nवरील काल्पनिक लेखाचे शीर्षक दिल्यास, लेखाची कल्पना करा.\n
मांजराच्या गुरगुरण्याचा नक्की अर्थ आपल्याला माहीत आहे, असे आपल्याला वाटते.

मांजराची गुरगुर ही निर्विवादपणे तिच्या आनंदाची एक खूण मानली जाते. मांजराला कुरवाळल्यावर केलेली आनंददायी गुरगुर आणि मालकाच्या मांडीवर तासन् तास लोळत पडून राहणे हे मांजर खुशीत असल्याचे द्योतक आहे.

पण याचे विश्लेषण एवढ्यावर थांबत नाही. आपण अपेक्षाही केली नसेल अशा काही गोष्टी या गुरगुरण्यामागे दडलेल्या आहेत.

मांजराची गुरगुर हा नक्की कसला आवाज असतो हा जीवशास्त्रीय दृष्टिकोनातून वादाचा मुद्दा ठरलेला आहे.

हृदयाच्या उजव्या बाजूला अशुद्ध रक्त वाहून नेणारी मुख्य रक्तवाहिनी, जिला 'अध:स्थ महानीला' म्हणतात, तिच्यातून होणार्‍या रक्तप्रवाहाचा हा आवाज असतो असा काहींचा अंदाज आहे. 

परंतु हा आवाज मांजराच्या स्वरयंत्रातल्या स्नायूंचा असावा असा अंदाज अधिक संशोधनातून समोर आला आहे. स्वरयंत्राचा 'ग्लॉटिस' नावाचा भाग, जो स्वरतंतूंच्या भोवती असतो, तो मांजराच्या प्रत्येक हालचालीसोबत आकुंचन-प्रसरण पावत असतो. 

प्रत्येक श्वासाला हवेच्या होणार्‍या कंपनांचा परिणाम म्हणून मांजराच्या स्वरयंत्रातून हा आवाज येत असावा. 

विज्ञानाला या प्रक्रियेबद्दल जवळजवळ खात्री असली तरी यामागचे कारण अजूनही ठामपणे सांगता आलेले नाही. 

मांजराच्या मेंदूत असलेल्या चेतासंस्थेशी याचा संबंध असू शकतो हीच सगळ्यात मोठी शक्यता विज्ञानाने मानली आहे. मात्र थेट कारणमीमांसा अजून समजू शकलेली नाही. 

मांजराच्या चेतासंस्थेचा हा आंदोलक (oscillator) केवळ मांजर आनंदी असेल तरच उत्तेजित होतो असंच असतं का? 

कधीकधी हो, पण फक्त कधीकधीच ! 

मर्जान डेबव्हर्व नावाच्या एक कॅट शेल्टर फोटोग्राफर लंडनमध्ये आहेत. मांजरांच्या मानसशास्त्रामध्ये त्या सध्या पदवी घेत आहे. 

क्लाइव, हुला, लुईगी आणि आर्ची अशा चार मांजरांच्या त्या पालक आहेत. त्यांच्या या मांजरांचे इन्स्टाग्रामवर ३३ हजाराहून अधिक फॉलोअर्स आहेत. 

त्यांच्या म्हणण्यानुसार आपण नेहमी मांजरांना तेव्हाच गुरगुरताना बघतो जेव्हा आपण त्यांना प्रेमाने कुरवाळतो म्हणून त्यांना कुरवाळलेले आवडते असे आपल्याला वाटते. मात्र मांजर आपल्यापासून दूर असतानाही गुरगुर करत असते आणि प्रत्येक मांजरानुसार त्या गुरगुरण्याचे प्रमाण बदलते. 

त्या सांगतात, प्रत्येक मांजर वेगळं असतं. काही मांजरं अजिबात गुरगुरत नाहीत, तर काही मांजरं दिवसभर सतत गुरगुर करत राहतात. 

त्यांच्या लुईगी आणि आर्ची...