सामग्री: संरक्षणसंबंधी निर्यातीला तात्काळ मंजुरी मिळावी, या उद्देशाने संरक्षण मंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखाली एक समिती स्थापन करण्यात आली आहे. 

'आकाश' जमिनीवरून हवेत मारा करणारं क्षेपणास्त्र आहे. या क्षेपणास्त्राची मारक क्षमता 25 किमीपर्यंत आहे. 2014 साली हे क्षेपणास्त्र भारताच्या हवाई दलात सामील करण्यात आलं होतं. वर्षभरनंतर 2015 साली भारतीय लष्करातही या क्षेपणास्त्राचा समावेश झाला. 

संरक्षण मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार गेल्या काही वर्षातील आंतरराष्ट्रीय प्रदर्शनं, डिफेंस एक्स्पो आणि एअरो इंडियासारख्या आयोजनांमध्ये काही मित्र राष्ट्रांनी आकाश क्षेपणास्त्रात रस दाखवला होता. त्यासोबतच किनारपट्टी देखरेख यंत्रणा, रडार आणि एअर प्लॅटफॉर्म्समध्येदेखील रस दाखवला.  

मात्र, भारत क्षेपणास्त्र विक्रीच्या दिशेने पावलं का उचलतो आहे, हा एक महत्त्वाचा प्रश्न आहे. 

आकाश क्षेपणास्त्राचं वैशिष्ट्य

'आकाश' 25 किमी अंतरावरील लक्ष्याचा भेद घेणारं जमिनीवरून हवेत मारा करणारं क्षेपणास्त्रं आहे. शिवाय, 95 टक्के भारतीय बनावटीचं हे क्षेपणास्त्र आहे. हे क्षेपणास्त्र तयार करण्यासाठी 25 वर्षांचा कालावधी लागला आहे. 

सरकारतर्फे देण्यात आलेल्या माहितीत कुठल्या देशांना क्षेपणास्त्र विकण्यात येईल, याचा उल्लेख नसला तरी 'मित्र राष्ट्र' असा उल्लेख आहे. 

इतकंच नाही तर विक्रीसाठी तयार करण्यात येणारी आकाश क्षेपणास्त्रं भारतीय संरक्षण दलात कार्यरत आकाश क्षेपणास्त्रापेक्षा वेगळी असतील.

व्हिएतनाम ते थायलँडसारख्या देशांमध्ये ही क्षेपणास्त्रं निर्यात होऊ शकतात, असं संरक्षणतज्ज्ञ राहुल बेदी यांना वाटतं. 

ते म्हणतात, "2016 सालापासून मोदी सरकार पश्चिम आशिया, दक्षिण-पूर्व आशिया आणि लॅटिन अमेरिका या देशांमध्ये आकाश आणि ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र निर्यात करण्याचा विचार करतंय. त्याशिवाय ज्या राष्ट्रांसोबत भारताचे चांगले संबंध आहेत, त्या देशांमध्येसु्दधा क्षेपणास्त्र निर्यात होऊ शकते. 

2016 आणि 2017 सालीसुद्धा ही क्षेपणास्त्रं व्हिएतनामला विकणार असल्याची चर्चा झाली होती. हे क्षेपणास्त्र इनकमिंग हेलिकॉप्टर, लढाऊ विमानं आणि काही क्षेपणास्त्र यंत्रणेला उद्ध्वस्त करू शकतं."

संरक्षण साहित्य निर्यातदार बनण्याची भारताची तयारी आहे का?

केंद्र सरकारने 2024 सालापर्यंत संरक्षण सामुग्री निर्यात क्षेत्रात 5 अब्ज डॉलर्स निर्यातीचं लक्ष्य ठेवलं आहे. तरीही जगभरात 'शस्त्रास्त्रं आयात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:
केंद्र सरकारने बुधवारी (30 डिसेंबर) जमिनीवरून हवेत मारा करणारं 'आकाश' क्षेपणास्त्र मित्र राष्ट्रांना निर्यात करायला हिरवा कंदील दाखवला.