दोन्ही ध्रुवांवरचा बर्फ पुन्हा गोठवणे, वातावरणातला कार्बन डायऑक्साईड वायू कमी करणे यासारख्या नव्या पर्यायांवर या केंद्रात अभ्यास करण्यात येईल. 

पृथ्वीचं घातक आणि कधीही भरून न निघणारं नुकसान टाळण्यासाठी सध्या जे उपाय योजले जात आहेत ते पुरेसे नाहीत. त्यातूनच हे केंद्र उभारण्याची संकल्पना पुढे आली. 

जगातला हा अशाप्रकारचा पहिलाच प्रयत्न आहे आणि यामुळे कार्बन उत्सर्जन मोठ्या प्रमाणावर कमी होईल, असा अंदाज आहे. 

युके सरकारचे माजी मुख्य वैज्ञानिक सल्लागार प्रा. सर डेव्हिड किंग यांच्या पुढाकारानं हा उपक्रम सुरू करण्यात आला आहे. 

बीबीसीशी बोलताना प्रा. सर डेव्हिड किंग म्हणाले, "आपण पुढच्या दहा वर्षांत जे करू त्यावरून मानवतेच्या पुढच्या दहा हजार वर्षांचं भवितव्य ठरणार आहे. या एकमेव मुद्द्याला पूर्णपणे समर्पित असं एकही मोठं केंद्र जगात कुठेच नाही."

सर डेव्हिड किंग यांनी वर्णन केलेल्या काही उपायांना ढोबळमानाने जैव अभियांत्रिकी (geoengineering) म्हटलं जातं. 

The Centre For Climate Repair हे केंद्र डॉ. एमिली शकबर्ग यांच्या नेतृत्वाखाली सुरू असलेल्या कॅम्ब्रिज विद्यापीठातल्या कार्बन न्यूट्रल फ्युचर इनिशिएटिव्ह या प्रकल्पाचा एक भाग आहे. 

त्या सांगतात, "हवामानाची समस्या सोडवणे" हा या उपक्रमाचा उद्देश आहे. 

त्या पुढे म्हणतात, "हे व्हायलाच पाहिजे आणि त्यात अपयशी ठरणं परवडणार नाही."

हा उपक्रम वैज्ञानिक, इंजिनिअर्स आणि सामाजिक शास्त्रज्ञांना एकत्र आणणारा आहे, असं त्यांचं म्हणणं आहे. 

"आपल्या काळातलं हे सर्वात मोठं आव्हान आहे आणि सर्व प्रयत्नांनिशी त्याला प्रत्युत्तर देणं गरजेचं आहे," असंही डॉ. शकबर्ग यांनी बीबीसी न्यूजला सांगितलं. 

ध्रुवांना पुन्हा गोठवणे

दोन्ही ध्रुवांना पुन्हा गोठवण्याचा सर्वोत्तम पर्याय म्हणजे ध्रुवांवरचे ढग "अधिक प्रकाशमान" करणे. 

यात समुद्राचं पाणी मानवरहित होडींमधून मोठ्या पाइप्सधून ठराविक उंचीपर्यंत फवारलं जातं. यातून मिठाचे बारीक बारीक कण तयार होऊन ते ढगांमध्ये सोडले जातात. ढग प्रसरण पावतात आणि अधिकाधिक उष्णता परावर्तित करतात. या प्रक्रियेमुळे ढगांच्या खालचा परिसर थंड होतो. 

कार्बन डायऑक्साईडचा पुनर्वापर

वातावरण बदल रोखण्यासाठी carbon capture and storage (CCS) म्हणजेच कार्बन गोळा करून त्याची साठवणूक करण्याची पद्धत अस्तित्वात आहे. यातल्याच आणखी एका वेगळ्या पद्धतीवरही संशोधन सुरू आहे. 

CCS... \n\nवरील लेखासाठी मला एक चांगले शीर्षक द्या.
हवामान बदल : दोन्ही ध्रुवांना पुन्हा गोठवून जागतिक तापमान वाढ रोखण्याची शास्त्रज्ञांची योजना