सामग्री: व्हेनेझुएलातील खनिज तेलाचा भारत सगळ्यात मोठा ग्राहक झाला आहे.

व्हेनेझुएलाशी तेल तसंच अन्य उत्पादनांचा व्यवहार करणाऱ्या देशांवरही निर्बंध लागू करू असं अमेरिकनं म्हटलं होतं. यासगळ्यामागचं प्रमुख कारण म्हणजे व्हेनेझुएलाचे राष्ट्रपती निकोलस मडुरो हे आहेत. 

व्हेनेझुएलात लोक का उतरलेत रस्त्यावर?

अमेरिकेसह अनेक पाश्चिमात्य देश मडुरो यांचा विरोध करत आहेत. अन्य देशांना व्हेनेझुएलाचे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून मडुरो पसंत नाहीत. 

या प्रतिबंधांमुळे व्हेनेझुएलातलं कच्च्या तेलाचं उत्पादन सातत्याने घटत चाललं आहे. S & P ग्लोबल प्लेट्स कडून मिळालेल्या माहितीनुसार गेल्या महिन्यात व्हेनेझुएलातलं कच्च्या तेलाचं उत्पादन प्रतिदिन 11 लाख बॅरल एवढं घसरलं. 

जानेवारी महिन्याच्या तुलनेत प्रतिदिन 60 हजार बॅरलची घट झाली आहे. व्हेनेझुएलातील खनिज तेल उत्पादनाने 2003 नंतरचा नीचांक गाठला आहे. 

S & P ग्लोबल प्लेट्सने दिलेल्या आकडेवारीनुसार फेब्रुवारीच्या उत्तरार्धात व्हेनेझुएलातील बंदरांमध्ये 1 कोटी 8 लाख बॅरल तेल खरेदीविना पडून होतं. 

गेल्या वर्षी डिसेंबरपर्यंत यापैकी बहुतांश तेल अमेरिकेला निर्यात केलं जात असे. मात्र निर्यातीच्या सर्व शक्यता रद्दबातल ठरल्या आहेत. 

2016 मध्ये भारतीय गॅस कंपनीच्या संचालकांबरोबर व्हेनेझुएलाचे राष्ट्रपती मडुरो

खनिज तेलाच्या निर्यातीसाठी व्हेनेझुएला आता दूरवरच्या देशांच्या दिशेने आस लावून आहे. यापैकी भारत प्रमुख देश आहे. अमेरिकेनंतर व्हेनेझुएलातून सर्वाधिक तेलाची निर्यात होणारा भारत प्रमुख देश आहे. 

भारत आणि व्हेनेझुएला यांच्यात व्यापारी संबंध कसे प्रस्थापित झाले हे समजून घेणं रंजक आहे. सध्याच्या घडीला भारतासाठी व्हेनेझुएला आणि व्हेनेझुएलासाठी भारत इतका महत्त्वाचा का हे समजून घेणंही आवश्यक आहे. 

तेलाची मागणी 

लोकसंख्येच्या बाबतीत चीननंतर भारताचा क्रमांक लागतो. म्हणूनच भारताची खनिज तेलाची मागणी दिवसेंदिवस वाढत चालली आहे. 

गेल्या दशकभरात भारताचा वार्षिक विकासदर सात टक्क्यांच्या आसपास आहे. वाहनधारकांची तसंच वाहनांची निर्मिती करणाऱ्या कारखान्यांची संख्याही वेगाने वाढली आहे. म्हणूनच भारताची खनिज तेलाच्या मागणीत झपाट्याने वाढ झाली आहे. जागतिक पातळीवर खनिज तेलाची आयात करणारा भारत तिसऱ्या क्रमांकाचा देश झाला आहे. 

तेलाची वाढती मागणी पूर्ण करण्यासाठी भारताने इराक, सौदी अरेबिया, नायजेरिया, संयुक्त अरब अमिराती,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:
अमेरिकेने व्हेनेझुएलावर लादलेले प्रतिबंध लादले आहेत. त्यामुळे व्हेनेझुएलाने सर्वांत मोठा ग्राहक गमावला आहे. साहजिकच व्हेनेझुएलाचं प्रमुख आर्थिक स्रोतच संकटात आहे.