#FarmersProtest : ‘तुम्हाला माहिती आहे देश विकला गेलाय, कसं माहिती असेल तुमचे तर डोळेच बंद आहेत’\nरात्रीच्यावेळी पाहारा देणारे शेतकरी

रात्री उशीरा आंदोलनाची काय स्थिती असते हे पाहाण्यासाठी मी मुद्दाम रात्री 12 नंतर त्या भागात गेले होतो. मीडियाची मंडळी आली आहेत, असं कळल्यावर रात्रीचा पहारा देणारे काही तरूण आमच्याशी बोलण्यासाठी आले. आंदोलनाचा तो परिसर. मी त्यांच्याबरोबर फिरत असताना ही 'देश बिक गया है' बोलणारी व्यक्ती माझ्या मागेमागे फिरत होती आणि ज्या ज्यावेळी माझ्याशी बोलण्याची संधी मिळेल त्या त्यावेळी मला एकच वाक्य ऐकवत होती. 

सुरुवातीला मी त्या व्यक्तीकडे दुर्लक्ष केलं. थोडेसे मळके कपडे, डोक्याला मुंडासं आणि भलमोठं पोट सुटलेली ही व्यक्ती मला काहीशी वेगळी वाटली. त्यांनी सतत हे वक्तव्य करत राहिल्यानंतर मी त्यांच्याशी संवाद साधण्याचा प्रयत्न केला. तेव्हा त्यांनी पंजाबीमध्ये सरकार आणि मीडियाबाबत नाराजी व्यक्त करण्यास सुरुवात केली. सुरुवातीला एखादा नशा केलेला किंवा मानसिक रुग्ण भासलेली ही व्यक्ती शेतकरी होती. चांगली शिकलेली होती. पण, टीव्हीवर आणि मीडियामध्ये येणारं वेगवेगळ्या प्रकारचं कव्हरेज पाहून बेजार झालेली होती. 

मी त्यांना कॅमेरावर बोलता का, असं विचारल्यावर भडकून नकार दिला. मला फोटोसुद्धा काढू दिला नाही. "तुम्ही आता काहीच करू शकत नाही, आपल्या कुणाच्याच हातात आता काहीच उरलेलं नाही," असं म्हणत त्यांनी भारतातल्या काही बड्या कंपन्यांना दुषणं द्यायला सुरुवात केली. शेवटी मी त्यांना नमस्कार केला. त्यांचं म्हणण ऐकून घेतल्यानंतर मात्र त्यांनी माझ्या मागेमागे येणं बंद केलं. 

70 वर्षांचे तरूण शेतकरी 

दिल्लीत डिसेंबरच्या महिन्यात चांगलीच थंडी पडते. दिल्लीत सध्या किमान तापमान 12 अंशाच्या आसपास असतं. थंडीच्या दिवसांमध्ये रात्री उघड्यावर झोपण झोखमीचं असतं. त्यामुळेच रात्रीच्या वेळी आंदोलनात काय परिस्थिती असते हे पाहाण्यासाठी मी तिथं पोहोचलो होतो. रात्री 12च्या सुमारास तिथं पोहोचल्यानंतर 70 वर्षांचे 2 पुरूष पहारा देण्याचं काम करत होते. दोघांचंही नाव सतसिंग होतं. 

"रात्रीच्यावेळी आमच्या ट्रॅक्टर्सची आणि सामानाची चोरी होऊ नये आणि आमच्या इतर बांधवांना शांत झोपता यावं म्हणून आमची इथं ड्युटी लागली आहे," ते सांगू लागले. 

इथं आलेल्या प्रत्येक जिल्ह्याचा किंवा शहराचा मिळून एक डेरा आहे. त्यातल्या प्रत्येकाला कामाची वाटणी करून देण्यात आली आहे.

त्यातल्याच काही मंडळींना साफसफाईचं काम देण्यात आलं होतं. रात्रीच्यावेळी सर्व...\n\ntl;dr:
"आपनु पता है? देश बिक गया है, अरे खाक पता होंगा, आपकी आखें कहा खुली है? " ( तुम्हाला माहिती आहे देश विकला गेलाय, कसं माहिती असेल, तुमचे तर डोळेच बंद आहेत.) दिल्लीच्या सिंघू बॉर्डरवर पंजाबमधून आलेल्या शेतकऱ्यांच्या आंदोलनात फेरपटका मारत असताना एक व्यक्ती सतत मागून येऊन एकच वाक्य बोलत होता.