सामग्री: पाकिस्तानात ईश्वरनिंदेच्या कायद्यात बदलांची चर्चा थंडावली आहे.

या वर्षाच्या सुरुवातीला विद्यापीठातील एका विद्यार्थ्याच्या एका समुहाने खून केला. त्यानंतर पाकिस्तानातील दिवाणी प्रशासन या कायद्यात बदलासाठी कायदेशीर प्रक्रिया सुरू करेल, अशी अपेक्षा होती.

पण गेल्या सहा महिन्यात यात कसलीच प्रगती झालेली नाही. 

यानिमित्तानं 'बीबीसी'च्या शुमैला जाफरी यांनी पाकिस्तानातील ईश्वरनिंदेच्या संदर्भातील 2 हायप्रोफाईल प्रकरणांचा घेतलेला हा धक्कादायक आढावा. 

मशाल खान हत्या

मी काही दिवसांपूर्वी इक्बाल खान यांना भेटण्यासाठी इस्लामाबादच्या वायव्येस असलेल्या हरीपूर या लहान शहराला भेट दिली. 

एप्रिल महिन्यात जमावानं ईश्वरनिंदेच्या आरोपातून त्यांचा मुलगा मशाल याचा खून केला होता. 

मशाल शिकत असलेल्या विद्यापीठाच्या प्रांगणातच हा प्रकार घडला होता. 

22 एप्रिल 2017 ला ईश्वरनिंदेच्या आरोपावरून मशाल खान या युवकाचा खून झाला. त्यानंतर या खुनाच्या निषेधात पाकिस्तानात निदर्शने झाली.

त्याच्या वडिलांना भेटण्याची माझी ही पहिलीच वेळ होती. 

भयंकर आणि हदरवून सोडणाऱ्या प्रकरणातून जावं लागलेल्या व्यक्तीला भेटताना मी सहवेदनांच्या हिंदोळ्यावर होते. 

मला माहीत होत की इक्बाल खान कणखर व्यक्ती आहेत. 

ज्या दिवशी त्यांनी त्यांच्या मुलाला गमावलं, त्या दिवशीही त्यांचं धैर्य आणि शांतचित्त एका क्षणासाठीही ढळलं नव्हतं. 

मला आजही आठवतं, ज्या दिवशी त्यांचा मुलगा गेला त्यादिवशी माध्यमांशी बोलताना, त्यांच्या डोळ्यातून अश्रूंचा एक थेंबही ओघळला नव्हता. 

त्यांच्या या धैर्यानं मला प्रभावित केलं होतं. 

मशाल खानचे वडील इक्बाल खान यांचा एकाकी लढा सुरूच आहे.

इक्बाल खान यांना मी हरीपूर कारागृहाच्या बाहेर भेटले. त्यांच्या मुलाच्या खुनाच्या खटल्याच्या सुनावणीसाठी ते इथं आले होते. 

गेल्या सहा महिन्यांतील या प्रकरणातील ही पहिली कायदेशीर घाडमोड होती.

या प्रकरणात जवळपास 57 लोकांवर गुन्हा नोंद झाला आहे. पण बहुधा हा खटला बरीच वर्षं चालेल. 

पण कोणत्याही किमतीवर, आपल्या मुलाला न्याय मिळवून द्यायचाचं, असा ठाम निर्धार त्यांनी केला आहे. 

"या देशाच्या इतिहासात न्याय कधीच झालेला नाही," ते म्हणाले. 

"पण माझ्या मुलासारखा न्यायाचाही मुडदा पडू नये, असं मला वाटतं. हा खटला न्यायालय आणि सरकारसाठीही टेस्ट केस आहे." असं ते म्हणाले. 

"या प्रकरणात जर न्याय झाला, तर हा खटला नवी वाट...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:
पाकिस्तानात ईश्वरनिंदेच्या कायद्यात सुधारणा होईल? कायद्याचा उपयोग व्यक्तिगत वादांचा निपटारा करण्यासाठीच जास्त झाला, असं टीकाकारांना वाटतं.