या अपघातात कॅप्टन दीपक साठे यांच्यासह 18 प्रवाशांचा मृत्यू झाला. मात्र, कोळीकोड आणि 2010 साली मंगळुरूला झालेल्या विमान अपघातात साधर्म्य आहे. दोन्ही अपघात एअर इंडिया एक्सप्रेस विमानाचेच झाले. 

दोन्ही विमानतळं टेबल-टॉप रन-वे म्हणजेच पठारावर धावपट्टी असलेली आहेत. दोन्ही अपघातात विमानं धावपट्टीवर घसरली, रन-वे सोडून पुढे गेली आणि दुर्घटनाग्रस्त झाली. 

2010 मंगळुरू अपघाताची चौकशी एअर मार्शल भूषण गोखले (नि) यांनी केली होती. विमान अपघाताचा संपूर्ण अहवाल त्यांनी सरकारला सादर केला होता. त्यामध्ये काही शिफारशी आणि सूचना देण्यात आल्या होत्या. आता 10 वर्षांनंतर पुन्हा एअर इंडिया एक्सप्रेस विमानाचा अपघात झाला आहे.

बीबीसीने  एअर मार्शल भूषण गोखले (नि) यांच्याशी चर्चा करून दोन्ही घटनांमध्ये साधर्म्य आहे का? याबाबत जाणून घेतलं. त्याचसोबत प्रवासी सुरक्षा  आणि कोळीकोड अपघाताची कारणं जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला. 

कोळीकोड एअरपोर्टवर झालेल्या विमान दुर्घटनेकडे तुम्ही कसं पाहाता? देशातली ही दुसरी दुर्घटना आहे? 

या घटनेनंतर लोक टेबल-टॉप रन-वे बाबत बोलतायत. मी मंगळुरूमध्ये झालेल्या विमान दुर्घटनेची चौकशी... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
केली होती. त्याठिकाणी रन-वे टेबल-टॉप होता. 

यात दोन्ही बाजूला दरी असते आणि मोठ्या पठारावर रन-वे बनवण्यात आलेला असतो. कालिकतचा रन-वे मंगळुरूपेक्षा मोठा आहे. तिथे व्हाईट बॉडी एअरक्राफ्ट लॅन्ड होतात. त्यामुळे दोघांची तुलना केली आणि रन-वेच्या लांबीचा विचार केला तर कालिकत अधिक सुरक्षित आहे. 

या दुर्घटनेत त्यातल्या एक गोष्ट वेगळी झाली की 'रन-वे 10' च्या बाजूने विमानाने लॅन्ड केलं. विमान पलिकडे गेलं पण, या ठिकाणी दरी मंगळुरू इतकी जास्त खोल नाही. विमानतळाच्या भिंतीला जाऊन विमान धडकलं. 

या दुर्घटनेत कॉकपीटमध्ये दोन्ही पायलटचा मृत्यू झाला. दीपक साठे एक चांगले पायलट होते. हवाई दलातही त्यांचं खूप चांगलं करिअर होतं. त्यामुळे एका उमद्या अधिकाऱ्याला आपण गमावलं आहे. 

कॅप्टन दीपक साठे यांच्याबद्दल तुम्ही काय माहिती देऊ शकाल का? 

कॅ. साठे अत्यंत चांगले पायलट होते. खूप चांगले अधिकारी होते. त्यांना गोल्ड मेडल मिळालं होतं. 'स्वॉर्ड ऑफ ऑनर'ही मिळाला होता. ते एक टेस्ट पायलट होते. टेस्ट पालयट होणं सोप नसतं. 

दीपक साठे

त्यांना विमान उडवण्याचा खूप दांगडा अनुभव होता. फायटर,  जॅग्वार आणि माल वाहतूक करणाऱ्या विमानांचा अनुभव होता. ते खूप हुशार आणि चांगले अधिकारी होते. 

टेबल-टॉप रन-वे धोक्याचे आहेत का? त्यांचं ऑडिट होण्याची गरज आहे का? सुरक्षेच्या उपाययोजनांकडे कशा प्रकारे लक्ष द्यावं? 

2000 साली पाटण्यात 'अलायन्स एअर' च्या विमानाचा अपघात झाला. हा टेबल-टॉप रन-वे नाही. पण रन-वे छोटा होता. विमानाच्या अप्रोचमध्ये झाडं होती. दोन्ही पायलट आणि 58 लोकांचा यात मृत्यू झाला होता. 10 वर्षानंतर मंगळुरू आणि आताची घटना. 10 वर्षांचा हा योगायोग झालाय. 

एक सांगायचं तर एअर इंडियाचं फ्लाइट सेफ्टी रेकॉर्ड खूप चांगलं आहे. जगभरात एअर इंडिया सुरक्षेच्या बाबतीत पाचव्या क्रमांकावर आहे. त्यामुळे लोकांनी आपल्या एअरलाइन्सवर विश्वास ठेवला पाहिजे. असे अपघात होऊ नयेत. पण, अपघात झालाच तर त्यावर चांगल्या रितीने तोडगा काढला जाता. हा मुद्दा मला अधोरेखित करायचा आहे. 

टेबल-टॉप रन-वे बाबत लोकांनी अजिबात विचार करणं गरजेचं नाही. अनेक देशातील विमानतळावर निरनिराळ्या प्रकारच्या नैसर्गिक गोष्टी असतात. उदाहरणार्थ, लेहमधील स्कार्डू, अंदमानमध्ये रन-वे च्या एका बाजूला क्लिफ आहे. त्यामुळे प्रत्येक विमानतळावर विविध परिस्थिती पाहायला मिळते. त्यासाठी पायलटला स्पेशल ट्रेनिंग दिलं...