...ं निदर्शनास आलं होतं. 

मागच्या दशकात भूस्खलनाचे प्रकार वाढले तसंच हिमाच्छादित भागही कमी झालाय, असं या अभ्यासानंतर जानेवारीत प्रकाशित करण्यात आलेल्या नेचर या अहवालात म्हटलं आहे. 

दलिया किर्स्चबॉम हे नासाच्या हायड्रोलॉजिकल सायन्स विभागात भूस्खलन तज्ज्ञ म्हणून कार्यरत आहेत.

ते सांगतात, "हिमनद्या मोठ्या प्रमाणात वितळत चालल्यामुळे त्याचा धोका वाढला आहे. यापूर्वी या सगळ्या हिमनद्यांमुळे डोंगरउतारावरील मोठमोठे खडक चिकटून बसलेले होते. पण या नद्या वितळल्यानंतर हे खडक आता लटकू लागले आहेत. हे धोकादायक आ... उर्वरित लेख लिहा:
ा इन्स्टीट्यूट ऑफ हिमालयन जिओलॉजी या संस्थेतून निवृत्त झाले आहेत. ही संस्था विज्ञान मंत्रालयाच्या अखत्यारित असलेली एक स्वायत्त संस्था आहे. 

ते सांगतात, "हिमनद्यांच्या अभ्यासाकरिता आम्ही एक केंद्र 2009 मध्येच उघडलं होतं. भारतातील हिमनद्यांचा अभ्यास करणारी संस्था म्हणून हे केंद्र पुढे येणं अपेक्षित होतं. पण असं काही घडताना दिसलं नाही. त्यामुळे हिमनद्यांच्या अभ्यासावर परिणाम झाला. त्याशिवाय, आम्ही प्रशिक्षित केलेल्या बारा हिमनदी तज्ज्ञांवर बेरोजगारीची कुऱ्हाडसुद्धा कोसळली.

भारत सरकारने हवामान बदलाबाबत बनवलेल्या नॅशनल अॅक्शन प्लॅनअंतर्गत धोरण ठरवण्यात आलेलं आहे. त्यामध्ये हिमालयातील परिसंस्थेचं संवर्धन हा एक महत्त्वाचा मुद्दा आहे. 

हिमालयातील हिमनद्यांसह तेथील परिसंस्थेचं संरक्षण आणि संवर्धन करण्यासाठी नवनव्या तंत्रज्ञानाचा वापर करणं तसंच यासंबंधित माहिती गोळा करणं, हा त्याचा प्रमुख उद्देश आहे. 

हिमालयातील बहुतांश परिसरात भारताला चीन आणि पाकिस्तान यांची सीमा लागून आहे. शेजाऱ्यांसोबतच्या तणावपूर्ण संबंधांमुळेही भारताच्या हिमालय मोहिमेत अनेक अडथळे निर्माण होतात, असं तज्ज्ञांचं मत आहे. 

या तिन्ही देशांनी एकत्रित येऊन अभ्यास करणं गरजेचं आहे. त्यांनी आपल्याकडची हिमनद्यांची माहिती एकमेकांना देणं या मोहिमेसाठी महत्त्वाचं ठरेल, असं IPCC चे समन्वयक अंजल प्रकाश यांना वाटतं. 

हिमनद्या वितळण्याशी संबंधित धोका मोठा आहे. सर्वांनी एकत्रितरित्या याचा सामना केला तरच भविष्यात उद्भवणाऱ्या समस्येला तोंड देणं शक्य होईल, असंही प्रकाश म्हणाले. 

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)