फेसबुकवर यापुढे काहीही लाईक करण्यापूर्वी हे नक्की वाचा\nपण नंतर फेसबुकचा अल्गोरिदम, ज्यामुळे लोकांच्या फीडमध्ये विविध पोस्ट किंवा माहिती येते, तोच बदलला. तिच्या आयुष्यात सोशल मीडियाला एवढं महत्त्वाचं स्थान होतं की असं अल्गोरिदम बदलणं तिच्या धक्कादायक ठरू शकत होतं. आणि झालंही तसंच.

लियाचा कन्टेन्ट आता कमी लोकांच्या फीडमध्ये दिसत होता. त्यामुळे तिच्या कॉमिक्सना आता पूर्वीपेक्षा कमी 'लाईक्स' मिळू लागले. 

"मला पुरेसा ऑक्सिजनच मिळत नसल्यासारखं वाटत होतं," तिने Vice.com शी बोलताना सांगितलं. "म्हणजे, मी त्या चित्रामध्ये माझं सर्वस्व ओतायचे आणि त्याला फक्त 20 लाईक्स मिळायचे."

तिच्यासारखा हा अनुभव तुम्हालाही कधी ना कधी आला असेलच. समाजाकडून मिळणारी मान्यता चटक लावणारी असते. आणि फेसबुकवरचे 'लाईक्स' हे समाजाकडून मान्यता वा दुजोरा मिळण्यातलाच एक प्रकार आहे. 

एक खटका दाबल्यावर त्यातल्या स्लॉट्समधले चित्रं फिरू लागतात आणि जर त्यांच्यात काही साम्य असलं की तितके गुण आणि पर्यायाने पैसे मिळतात.

काही अभ्यासक स्मार्टफोन्सची तुलना कसीनोमध्ये असणाऱ्या स्लॉट मशीन्सशी करतात. एक खटका दाबल्यावर त्यातल्या स्लॉट्समधले चित्रं फिरू लागतात आणि जर त्यांच्यात काही साम्य असलं की तितके गुण आणि पर्यायाने पैसे मिळतात.

या स्लॉट मशीनवर खेळताना आपल्या मेंदूमध्ये ज्या गोष्टी होतात त्याच स्मार्टफोनमुळेही होतात. आपल्याला यातून काहीतरी मिळणार, अशी भावना आपल्या मनात निर्माण होते. 

प्राध्यापक नताशा डो श्चल यांचं असं म्हणणं आहे की स्लॉट मशीन्सची निर्मितीच अशा प्रकारे करण्यात आलेली असते, की तुम्हाला त्याचं व्यसन लागाव. त्या स्लॉट मशीनवर लोकांनी जास्तीत जास्त वेळ घालवावा हाच कसिनोज हेतू असतो. लोकांनी या स्क्रीन्ससमोर उभं रहावं, तिथले रंगीबेरंगी दिवे पाहावेत आणि मेंदूतून जास्तीत जास्त डोपामाईन स्त्राव व्हावा. 

लिया पर्लमन

सोशल मीडिया कंपन्यांनी ही गोष्ट बरोबर हेरली. जास्त लाईक्स, नवनवीन नोटिफिकेशन्स किंवा अगदी जुन्या पद्धतीचा ईमेल - आपण आपला फोन हातात घेत तो अनलॉक करतो तेव्हा आपल्यासमोर नेमकं काय येणार, हे आपल्याला माहीत नसतं. 

म्हणूनच लाईक्समध्ये अशी अचानक घसरण झाल्याने आपण फेसबुकवर जाहिराती विकत घ्यायला लागल्याचं सांगताना लिया ओशाळून जाते. "मला सगळ्यांचं लक्ष पुन्हा वेधून घ्यायचं होतं."

पण तिच्या या ओशाळं होण्यामध्येही एक विरोधाभास आहे. 

कॉमिक आर्टिस्ट होण्याआधी लिया एक फेसबुक डेव्हलपर होती. आणि जुलै...\n\ntl;dr:
लिया पर्लमन "इमोशनल लिटरसी" आणि "सेल्फ लव्ह" याविषयीची कार्ट्न्स रेखाटते. तिने ती फेसबुकवर पोस्ट करायला सुरुवात केल्यावर तिच्या मित्रमंडळींनी त्यांना चांगला प्रतिसाद दिला.