सामग्री: मंटोच्या पुस्तकांना मागणी असली, तरी वाद आणि बंदी यांसोबतच मंटोचं नातं आजही कायम आहे. नंदिता दास दिग्दर्शित मंटो या चित्रपटावर पाकिस्तानमध्ये बंदी घालण्यात आली आहे. 

त्यानंतर लाहौरमधलं सांस्कृतिक केंद्र अल-हमरानंही मंटो महोत्सवावर बंदी घातली आहे. (13 जानेवारीला लाहौरमधल्या आर्ट्स काऊंसिल-अल-हमरानं आपल्या फेसबुक पेजवर नेशन वृत्तपत्राची बातमी शेअर केली आहे. या बातमीत दिलेल्या माहितीनुसार फेब्रुवारी महिन्यात मंटो महोत्सव आयोजित करण्यात आला होता.)

मंटोच्या हयातीतही त्याच्या कथांवर अश्लीलतेचा आरोप करून बंदी घालण्यात आली होती. मंटोच्या ठंडा गोश्त, काली सलवार आणि बो या कथांवर बंदी घातली गेली होती. त्याच्या कथांवर पाच वेळा बंदी घालण्यात आली होती. मात्र मंटोला कधीही दोषी ठरवण्यात आलं नाही. 

पाकिस्तानमध्ये मंटोवरील चित्रपट तसंच मंटो महोत्सवाला विरोध करण्याचं कारण त्याच्या कथांमधील अतिशय 'धीट' आशय असल्याचं सांगितलं जात आहे.

पाकिस्तानच्या सांस्कृतिक मंत्रालयामध्ये धर्माचा पगडा असलेल्या लोकांमुळे ही बंदी घातली गेल्याचीही चर्चा आहे. लेखकाच्या कथा या अश्लिलता पसरवणाऱ्या असल्याचा आक्षेप मंत्रालयातल्या लोकांनीच घेतला आहे. 

अल-हमरानं मंटो महोत्सवावर बंदी घातल्याच्या वृत्ताला दुजोरा दिला नाही. केवळ या महोत्सवाची तारीख पुढे ढकलण्यात आल्याचं त्यांनी म्हटलं आहे. भविष्यातली तारीख मात्र सांगितली नाही.

मंटो महोत्सवामध्ये चार नाट्य संस्था मंटोच्या कथांवर आधारित नाटकं सादर करणार होत्या. यामध्ये पाकिस्तानमधल्या प्रसिद्ध 'अजोका थिएटर' या संस्थेचाही समावेश आहे. सर्व नाट्य संस्थांनी नाटकाची तालीमही सुरू केली होती. 

मंटो चित्रपटावर बंदी का? 

पाकिस्तानी सेन्सॉर बोर्डाचा नंदिता दास यांच्या चित्रपटाबद्दल कोणताही आक्षेप नव्हता. मात्र या चित्रपटात भारत आणि पाकिस्तान फाळणीचं चित्रण वास्तवाला धरून नसल्याचा आक्षेप घेतल्यानं बंदी घातली गेली, असं सांगण्यात आलं आहे. 

हा चित्रपट आता नेटफ्लिक्सवर उपलब्ध आहे. इथे कोणीही हा चित्रपट पाहू शकतो. 

मंटो चित्रपटावर घालण्यात आलेल्या बंदीच्या विरोधात लाहौर, पेशावर आणि मुलतामध्ये निदर्शनं करण्यात आली होती. मंटो मेमोरियल सोसायटीचे अध्यक्ष सईद अहमद आणि इतर विचारवंतांनी लाहौरमध्ये चित्रपटावरील बंदीविरोधात निदर्शनं केली होती. 

मंटोवर परिसंवादाचं आयोजन

मंटो मेमोरियल सोसायटीनं गेल्या आठवड्यात मंटो चित्रपटावर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:
दक्षिण आशियात सर्वाधिक वाचले जाणारे दोन लेखक म्हणजे सआदत हसन मंटो आणि फैज अहमद फैज. गेल्या सत्तर वर्षांमध्ये मंटोंच्या पुस्तकांना असलेली मागणी कधीच कमी झालेली नाही. त्यामुळेच आजही मंटोंच्या पुस्तकांच्या एकापाठोपाठ एक आवृत्या प्रसिद्ध होतात.