उत्तर कोरियाच्या वादग्रस्त अण्वस्त्र कार्यक्रमांसंबंधी तोडगा काढणारा एखादा करार या भेटीमध्ये होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. 

या भेटीमध्ये अजून काय होऊ शकतं, ट्रम्प आणि किम जाँग यांच्या भेटीची पार्श्वभूमी काय आहे हे सगळं समजून घ्यायचं असेल तर हे महत्त्वाचे मुद्दे जरूर वाचा. 

1. दोघांमध्ये नेमकी कोणती चर्चा होणार आहे? 

सिंगापूर येथे झालेल्या पहिल्या ऐतिहासिक भेटीदरम्यान ज्या विषयावर ट्रंप आणि किम यांच्यात चर्चा झाली होती, त्याच विषयावर यावेळेसही ते बोलतील. हा विषय म्हणजे अण्वस्त्रं. 

उत्तर कोरियानं आपला अणवस्त्र कार्यक्रम सोडून द्यावा, असं बहुतांश देशांचं मत आहे. अणवस्त्र नष्ट करणं किंवा त्याच्या वापरावर मर्यादा आणणं याला 'आण्विक निःशस्त्रीकरण' असं म्हणतात. मात्र उत्तर कोरियाकडून सातत्यानं ही गोष्ट अमान्य केली जात आहे. यामुळेच उत्तर कोरियावर अनेक देशांनी निर्बंधही लादले आहेत. व्यापारावर निर्बंध तसंच अनेक देशांशी खुंटलेला संवाद अशा परिणामांना उत्तर कोरियाला सामोरं जावं लागत आहे. हे निर्बंध शिथिल व्हावेत यासाठी उत्तर कोरियाकडून कोणतेही प्रयत्न केले जात नाहीत. 

2. उत्तर कोरियान... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
ं आपली अण्वस्त्र नष्ट करण्यासंबंधी यापूर्वी कोणतं आश्वासन दिलं होतं का? 

  असं कोणतंही आश्वासन दिलेलं नाही.  गेल्या वर्षी ट्रंप आणि किम भेटीमध्ये सिंगापूर 'जाहीरनाम्या'वर सह्या करण्यात आल्या होत्या. या जाहीरनाम्यामधून प्रचंड आशावाद व्यक्त होत असला तरी यात नमूद केलेल्या बाबी तशा मोघम होत्या. 

आम्ही शांतता आणि अण्वस्त्रांवर निर्बंधांसाठी कटिबद्ध आहोत, असं या जाहीरनाम्यात म्हटलं होतं. पण याचा नेमका अर्थ काय किंवा हे साध्य कसं होणार याबद्दल मात्र कोणताही उल्लेख नव्हता. 

उत्तर कोरियानं आपलं अण्वस्त्रांच्या चाचणीचं केंद्र नष्ट केलं होतं. मात्र उत्तर कोरियाला त्याची काही आवश्यकता उरली नव्हती. कारण या अण्वस्त्रांच्या चाचण्या घेऊन त्याच्या उपयोगितेविषयी आधीच खात्री पटविण्यात आली होती. त्यापुढे जाऊन उत्तर कोरियानं आपला आण्विक विकास कार्यक्रम थांबविण्यासाठी कोणतीही हालचाल केली नाही. 

किंबहुना उत्तर कोरिया आपला आण्विक कार्यक्रम मुळीच थांबवणार नाही. कारण किम यांना आपली राजवट टिकविण्यासाठी ते आवश्यक वाटतं, असं मत अमेरिकेच्या गुप्तचर विभागातील एका अधिकाऱ्यानं व्यक्त केलं आहे. 

गेल्या काही आठवड्यांत डोनाल्ड ट्रंप हे आपल्या अपेक्षेपासून एक पाऊल मागेच सरकरले आहेत. जोपर्यंत उत्तर कोरिया कोणत्याही नवीन क्षेपणास्त्राची किंवा अणु बाँबची चाचणी करत नाही, तोपर्यंत मी समाधानी आहे, अशा आशयाचं विधान ट्रंप यांनी केलं होतं. याचाच अर्थ ट्रंप यांनी 'जैसे थे' परिस्थिती मान्य केली, असा होता. 

कदाचित या भेटीत अमेरिका उत्तर कोरियाला त्यांच्याकडे उपलब्ध असलेल्या आण्विक तंत्रज्ञानाची यादी सादर करण्याची मागणी करू शकते. मात्र उत्तर कोरियाला या मागणीलाही सकारात्मक प्रतिसाद द्यायला फारसा उत्सुक नसेल.

3. उत्तर कोरिया अण्वस्त्रं का बाळगू शकत नाही? 

अणुबाँब हे सर्वांत धोकादायक अस्त्र आहे. कदाचित त्यामुळेच काही अपवाद वगळता जगात नवीन अण्वस्त्रधारी देश तयार होऊ नयेत, यावर सर्वांचच एकमत आहे. उत्तर कोरियानं आंतरराष्ट्रीय कायद्यांचा तसेच करारांचा भंग करत आण्विक विकास कार्यक्रम हाती घेतला. 

सप्टेंबर 2017 मध्ये केलेली क्षेपणास्त्र चाचणी पाहताना किम जाँग उन

उत्तर कोरियाकडून रागाच्या भरात ही अण्वस्त्रं वापरली जातील ही भीती अवास्तव असली तरी काही शक्यता या प्रत्यक्षात येऊ शकतात. उत्तर कोरिया अण्वस्त्रं बनवण्याचं तंत्रज्ञान अन्य देशांना विकू शकतो, अणुचाचणी...