सीरियन माध्यमांच्या वृत्तांनुसार, उत्तरेकडील सीमेवर सरकारनं सैन्य तैनात केले होते. मात्र, अमेरिकेच्या निर्णयाचं पालन करत त्या भागातील अस्थिर स्थिती पाहता सर्व सैन्य माघारी बोलवण्याचा निर्णय घेतला होता.

सीमेवरील कुर्दांच्या सशस्त्र दलाला हतबल आणि असहाय्य करण्यासाठी टर्कीनं गेल्याच आठवड्यात हल्ला चढवला होता. 

कुर्दांच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, जवळच संघर्ष सुरू झाल्यानं एन इस्सा या उत्तरेकडील कॅम्पमधून आयएस सदस्यांचे 800 नातेवाईक पळाले आहेत.

टर्कीचं आक्रमण आणि अमेरिकेची माघार यामुळं आंतरराष्ट्रीय स्तावरून ओरड सुरू झाली. कारण सीरियातल्या आयसिसशी लढण्यासाठी सीरियन डेमोक्रेटिक फोर्स (SDF) महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे.

सीरिया आणि कुर्दांमधील करार काय आहे?

उत्तर सीरियातील कुर्दांच्या प्रशासनाच्या माहितीनुसार, करारानुसार संपूर्ण सीमेवर सीरिया आपलं सैन्य तैनात करेल.

"टर्कीच्या सैन्यानं आक्रमण करून ज्या भागावर ताबा मिळवलाय, तो भाग मुक्त करण्यासाठी आणि त्यांच्याशी लढण्यासाठी सीरियन सैन्य एसडीएफला मदत करतील. शिवाय, आफ्रीनसारख्या शहरांना, ज्यांवर टर्कीच्या सैन्यानं ताबा घेतलाय, तेही... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
मुक्त करण्याचा मार्ग मोकळा होईल." असं एसडीएफनं म्हटलंय.

2018 साली दोन महिन्यांच्या ऑपरेशननंतर टर्कीचे सैन्य आणि सीरियातील टर्की समर्थक यांनी कुर्दांना आफ्रीनमधून बाहेर पडण्यास भाग पाडले होते. 

गेल्या अनेक वर्षांपासून संरक्षण देणाऱ्या अमेरिकेनं साथ सोडल्यानं सीरियासोबतचा करार कुर्दांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार आहे. 

मात्र, सीरियन सरकारनं करारात नेमके काय आश्वासनं दिलंय, हे कळू शकलं नाहीय.

दुसरीकडे, एसडीएफ प्रमुखानं फॉरेन पॉलिसी मॅगझिनमधील लेखात म्हटलंय, "असाद सरकार आणि रशियाशी वेदनादायी तडजोड होईल. आम्ही त्यांच्या आश्वासनांवर विश्वास ठेवत नाही. खरं सांगायचं तर कुणावर विश्वास ठेवणंच कठीण आहे. मात्र आम्हाला तडजोड किंवा आमच्या लोकांचा नरसंहार यातलं एक निवडायचं असेल, तर आम्ही आमच्या लोकांच्या आयुष्याची निवड करू."

अमेरिकेनं अचानक सैन्य मागे घेतल्यानं एसडीएफला सीरियन सरकारशी करार करावा लागलाय. अमेरिकेच्या निर्णयामुळं टर्कीचा मार्गही मोकळा झाला होता.

अमेरिकेच्या या निर्णयाला एसडीएफनं 'पाठीत खंजीर खुपसण्याची' उपमा दिलीय.

सीरियातून सैन्य मागे घेण्याचा अमेरिकेचा निर्णय

कुर्दांविरोधात टर्कीच्या वाढत्या मोहिमांमुळं अमेरिका सीरियातून आपले सर्व सैनिक बाहेर काढणार आहे.

अमेरिकेचे संरक्षण मंत्री मार्क एस्पर यांच्या माहितीनुसार, टर्की आधीच ठरल्याप्रमाणं 'अधिक वेळ' आपली मोहीम सुरू ठेवेल.

कुर्दांना सीमेवरून हटवण्यासाठी टर्कीचे सैन्य मोहीम राबवत आहेत. या परिसरात कुर्द हे अमेरिकेचे सहकारी आहेत. मात्र, अमेरिकेचे संरक्षणमंत्री म्हणतात, अमेरिका कुर्दांचं संरक्षण करणार नाही. ते सीरिया आणि रशियाशी मदत मागू शकतात.

टर्की-सीरिया यांच्यातील संघर्षामुळं सुमारे 1,30,000 हून अधिक लोक बेघर झाले आहेत आणि हा आकडा आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.

टर्कीला सीरियन कुर्दांची भीती असण्याचं कारण

सीरियामध्ये आयसिसचा बिमोड करण्यासाठी सीरियन डेमोक्रेटिक फोर्स (SDF) या आघाडीने महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. SDF नेच अमेरिकेच्या नेतृत्त्वाखालील बहुराष्ट्रीय आघाडीच्या मदतीने आयएसच्या ताब्यात असलेला ईशान्य सीरियातला हजारो किमीचा भूभाग सोडवला. SDF ही कुर्द आणि अरब जवानांची आघाडी आहे. या आघाडीत पिपल्स प्रोटेक्शन युनिट (YPG) या कुर्द गटाचा वरचष्मा आहे.

मात्र, YPG कट्टरवादी संघटना असल्याचं टर्कीला वाटतं. त्यांच्या म्हणण्यानुसार YPG टर्कीमध्ये गेल्या तीन...