सामग्री: YouTube पोस्ट समाप्त, 1

हे असंच काहीसं साठच्या दशकात महाराष्ट्रात घडलं होतं आणि तेव्हा मुख्यमंत्री होते वसंतराव नाईक तर उपोषण करणारे व्यक्ती होते सेनापती बापट. विजय तेंडुलकरांनी 'हे सर्व कोठून येत' या पुस्तकात लिहिलेला हा किस्सा वसंतराव नाईकांचा मुरब्बीपणा स्पष्ट करण्यासाठी पुरेसा आहे. 

महाराष्ट्र विधानसभेची तेरावी निवडणूक येत्या ऑक्टोबर महिन्यात होत आहे. 1960 सालापासून आजपर्यंत महाराष्ट्राच्या राजकारणाने अनेक चढउतार पाहिले. त्यातल्या 10 मुख्य वळणांच्या 10 गोष्टी सांगणारी ही मालिका - किस्से महाराष्ट्राचे.

मुरब्बी वसंतराव

सलग 11 वर्षं 2 महिने आणि 15 दिवस महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्रिपद वसंतराव नाईकांनी सांभाळलं त्यामध्ये या मुरब्बीपणाचा सिंहाचा वाटा होता. सेनापती बापटांच्या प्रसंगाविषयी विजय तेंडुलकरांनी लिहिलंय की, 

'सेनापती बापट एकदा वसंतरावांच्या निवास-स्थानाबाहेर उपोषणाला बसले. म्हणजे विरोधी पक्षाच्या नेत्यांनी त्यांना बसवले. मुख्यमंत्री वसंतराव सेनापतींशी इतक्या लीनतेने आणि आर्जवाने वागले की सेनापतींना वसंतरावांची विनंती मान्य करून निवास-स्थानाबाहेरचं आपलं आसन निवास-स्थानात हलविण्याशिवाय गत्यंतर उरलं नाही. सेनापतींनीच ही हकिकत मला ऐकवली होती आणि आदराने उद्गारले होते, 'हुशार माणूस!' अमरावतीच्या वयोवृद्ध शिवाजीराव पटवर्धनांच्या महारोगविषयक कामाची नोकरशाही गुंत्यात गोची झाली की ते चिडून दंडा आपटीत सचिवालयात येत. त्यांचे आगमन आपल्या खोलीपुढे होताच वसंतराव खोलीबाहेर येऊन त्यांच्या पायांवर मस्तक ठेवून त्यांचा अर्धा राग जिरवून टाकत.'

सेनापती बापट

पक्षांतर्गत राजकारणाला पुरुन उरले

वसंतराव नाईकांच्या मुरब्बीपणाचे, कसलेल्या राजकारणाचे अनेक दाखले दिले जातात. साठच्या दशकात महाराष्ट्राच्या राजकारणावर पश्चिम महाराष्ट्राचं, साखर कारखानदारांचं आणि मुख्य म्हणजे मराठा समाजाचे वर्चस्व होतं आणि ते वाढतच चाललं होतं. नाईकांकडे यापैकी कशाचंही पाठबळ नव्हतं. 

नाईक विदर्भातील होते आणि ते भटक्या विमुक्त बंजारा समाजातील होती. मात्र तरीही ते मुख्यमंत्रिपदावर सलग ११ वर्षं राहिले कारण त्यांचा चाणाक्षपणा, राजकारणाची यशस्वी खेळी, परिस्थितीचे अचूक आकलन आणि ती समर्थपणे हाताळण्याची हातोटी. 

याच बळावर ते मातब्बर काँग्रेस नेत्यांचं आव्हान परतवून लावू शकले. पश्चिम महाराष्ट्रातले बाळासाहेब देसाई, यशवंतराव मोहिते, विदर्भातले नासिकराव...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:
काही दिवसांपूर्वी अण्णा हजारेंच्या आंदोलनानंतर 'सिंहासन' चित्रपटातील एक व्हीडिओ क्लिप सोशल मीडियावर खूपच व्हायरल झाली होती. या क्लिपमध्ये दृश्य होते की आपल्या मागण्यांसाठी मुख्यमंत्र्यांच्या निवासस्थानासमोर उपोषणाला बसलेल्या स्वातंत्र्यसैनिकाला मुख्यमंत्री भावनिक आवाहन करतात आणि त्यांना थेट आपल्या घरात घेऊन जाऊन उपोषण संपुष्टात आणतात.