ज्योती देशमुख : पती, दीर आणि सासऱ्यानं आत्महत्या केल्यावर 29 एकर शेती कष्टानं कसणारी महिला\nज्योती देशमुख

विदर्भातल्या अकोल्यापासून 25 किलोमीटर अंतरावरील कट्यार गाव. ज्योती संतोष देशमुख या गावात राहतात. 

ज्योती देशमुख (55) यांच्या घराचं लोखंडी दार आणि आत बसवलेला सीसीटीव्ही कॅमेरा बघून माझ्या मनात काही प्रश्न निर्माण झाले आणि मग आमची चर्चा सुरू झाली. 

घरात आणलेली नवीन वस्तू चोरीला जाते म्हणून मग मी घराला लोखंडी दार आणि आत सीसीटीव्ही कॅमेरा बसवल्याचं ज्योती सांगतात.

ज्योती देशमुख आज स्वत: 29 एकर इतक्या क्षेत्रावरची शेती कसत आहेत. शेतीनं आयुष्यात खूप काही दिल्याचं त्या सांगतात. 

"शेतीमुळे मी घराचं बांधकाम केलं. नवीन ट्रॅक्टर घेतला. शेतात बोअरवेल घेतला. त्याला चांगलं पाणी लागलं. मुलाला इंजीनियर केलं. सध्या तो पुण्यात एका कंपनीत नोकरी करत आहे," ज्योती ताई हे सांगत असतानाच त्यांच्या एका बाजूला त्यांचा आणि त्यांच्या पतीचा फोटो ठेवलेला दिसून आला. 

या फोटोमुळे ज्योती ताईंच्या भुतकाळात डोकावून बघणं अपरिहार्य होतं. 

शेतीनं खूप काही दिलं म्हणता, पण शेती करायचं कसं ठरवलं असं विचारल्यावर त्या म्हणाल्या, "माझ्या घरात तीन आत्महत्या झाल्या. सासरे, दीर आणि पतीनं आत्महत्या केली.  आम्ही पूर्वी शेतात फक्त मूग घ्यायचो. पण, 2007मध्ये खूप पाऊस झाला आणि आमचा सगळा मूग झोपला. सगळं नुकसान झालं. त्या टेंशनमध्ये माझ्या नवऱ्यानं आत्महत्या केली." 

घरातील तीन पुरुषांच्या आत्महत्येनंतर ज्योती ताई पूर्णपणे एकट्या पडल्या. रोड टच जमीन असल्याकारणाने अनेकांनी त्यांना जमीन विकण्याचा सल्ला दिला. 

"लोकांचं म्हणणं होतं की, बाईनं कुठे शेती करायची असते का, देशमुखांच्या घरातल्या बाईनं शेती करणं शोभतं का, शेती विकून अकोल्याला राहायला जा. पण, माझा मुलगा तेव्हा लहान होता. तो माझ्या जवळ आला आणि मला म्हणाला, आई आता शेती विकली की परत घेता येणार नाही. म्हणून मग मी शेती करायचा निर्णय घेतला."

ज्योती ताईंनी शेती करायचं मनाशी ठरवलं. पण, अनेक अडचणी त्यांच्यामोर आ वासून उभ्या होत्या. 

"घरातली माणसं सोडून गेल्यामुळे गावात माझी इमेज जाणूनबुजून खराब करण्यात आली. लोक उतरून-पातरून बोलायला लागले.  त्यांचं बोलणं ऐकून खूप वाईट वाटायचं. मी खूप रडायचेसुद्धा. असं वाटायचं आपणही संपवून टाकावं स्वत :ला. पण, मग माझ्या डोळ्यासमोर माझा मुलगा यायचा आणि मी असा विचार करणं सोडून द्यायचे.

"दुसरं कुणी शेतात कामाला येत नव्हतं. शिवाय मला शेतीतला काहीच अनुभव नव्हता. मी...\n\ntl;dr:
घरातल्या तीन पुरुषांनी आत्महत्या केल्यानंतर स्वत: शेतीची धुरा सांभाळणाऱ्या ज्योती देशमुख यांची ही गोष्ट.