अमेरिकेतील राष्ट्रध्यक्षपदाच्या निवडणुकीसाठीचं मतदान तोंडावर आलं आहे. या निवडणुकीचा प्रचार सुरू झाला त्या वेळी पहिली मोठी बातमी आली ती बर्नी सँडर्स यांना हृदयविकाराचा झटका आल्याची. 

डेमॉक्रेटिक पक्षाकडून उमेदवारीसाठी इच्छुक असलेले 78 वर्षीय बर्नी सँडर्स यांना लास वेगासमध्ये प्रचारादरम्यान हृदयविकाराचा झटका आला. अथकपणे सुरू राहणाऱ्या या प्रचाराच्या वेळापत्रकासोबत धावण्याची ताकद (डेमॉक्रेटिक पक्षाचे उमेदवार) जो बायडेन यांच्यात आहे का, असाही प्रश्न नंतर उपस्थित करण्यात आला. सत्तरीतल्या उमेदवारांचीच गर्दी असलेल्या या निवडणुकीमध्ये प्रमुख उमेदवारांची मरणाधीनता हा चर्चेचा एक मुख्य विषय ठरला.

पण 2,25,000 हून अधिक अमेरिकी नागरिकांच्या मृत्यूची बातमी या सगळ्यावर मात करून प्रसारमाध्यमांचा अवकाश व्यापून टाकेल, याची किंचितशीही कल्पना आपल्याला त्या वेळी नव्हती.

आपण जग बदलून टाकणाऱ्या निवडणुकीसाठी वार्तांकन करणार आहोत, असं आपल्याला- म्हणजे पत्रकारांना वाटत होतं. कदाचित गेल्या 50 वर्षांमधील ही सर्वांत महत्त्वाची निवडणूक असेल. पण इतिहास इतकं विलक्षण आणि प्राणघातक वळण घेईल याचा अंदाज मात्र आपल्यापैक... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
ी फारशा कोणाला आला नाही.

2020 एखादं वर्ष इतकं अर्थपूर्ण होऊन जावं अशी वेळ 1939 नंतर आताच आलेली आहे.

आधुनिक जागतिक राजकारणामध्ये स्मरणरंजन हा एक प्रेरक घटक आहे, पण नजिकच्या भूतकाळाची इतकी ओढ वाटल्याचं आपण क्वचितच पाहिलं असेल. दहा महिन्यांपूर्वी आपल्यापैकी बहुतेकांनी वुहान हा शब्दही ऐकला नसेल. दहा महिन्यांपूर्वी हस्तांदोलन करणं ही सौहार्दाची खूण होती, धोक्याची नव्हे. 

दहा महिन्यांपूर्वी टी-शर्ट, गाड्यांवर लावायचे स्टीकर आणि फलक या सगळ्या आपल्या (अमेरिकेतील नागरिकांच्या) राजकारणाच्या स्वाभाविक खुणा होत्या, पण आता आपण मास्क घातलाय की नाही यावरून आपला राजकीय कल कळून येतो.

चार वर्षांपूर्वी डोनाल्ड ट्रंप यांच्या राजकीय प्रतिभाशक्तीतून निपजलेली 'मेक अमेरिका ग्रेट अगेन' ही घोषणा सर्वांना भावूक करत होती. ट्रम्प यांनी स्वतः यासंबंधीच्या काळाचा काही नकाशा स्पष्ट केलेला नव्हता, त्यामुळे अमेरिका नक्की कधी महान होती हे ठरवण्याची कामगिरी मतदारांनाच पार पाडायची होती. त्यामुळे ट्रम्पसमर्थकांनी स्वप्नातली साम्राज्यं उभारायचा ऐतिहासिक परवानाच स्वतःकडे घेऊन टाकला- अनेकदा यात रंगवलेला प्रदेश केवळ अमूर्त पातळीवरच अस्तित्वात होता.

1980च्या दशकात रेगन राष्ट्राध्यक्ष होते त्या काळातील अमेरिका महान होती असं काहींना वाटत होतं. व्हिएतनाम युद्धातील नामुष्की, वॉटरगेट प्रकरण आणि इराणमधील अमेरिकी दूतावासासंदर्भातील ओलीस प्रकरण, अशा प्रदीर्घ राष्ट्रीय दुःस्वप्नांचा कालखंड उलटून 1980च्या दशकात देशाला पुन्हा उभारी आली. तर, पन्नासचं दशक महान अमेरिकेचं होतं, असंही काहींना वाटतं. पन्नासच्या दशकानंतर आफ्रिकी-अमेरिकी नागरिकांना संपूर्ण नागरी अधिकार मिळाले, स्त्रीमुक्ती चळवळीने पुरुषसत्ताक समाजाला आव्हान दिलं, इत्यादी. त्यामुळे याआधीच्या काळातली अमेरिका महान होती, असं या मंडळींना वाटत असतं.

परंतु, विद्यमान प्रचाराच्या अखेरच्या आठवड्यांमध्ये डोनाल्ड ट्रंप यांनी अधिक स्पष्टपणे काळाचा मुद्दा स्पष्ट केला. त्यांनी विशिष्ट तारीखच दिली आहे. भूतकाळाकडे जाताना नक्की कुठवर जायचं, हे त्यांनी आपल्याला सांगितलेलं आहे. "प्लेगची साथ येण्यापूर्वी"ची अमेरिका महान होती, असं ते प्रचारसभांमध्ये वारंवार सांगत आहेत. ती साथ येण्यापूर्वी अमेरिकेची अर्थव्यवस्था जगात सर्वांत शक्तिशाली होती, असं ते म्हणतात.

'मेक अमेरिका ग्रेट अगेन अगेन' अशी नवीन घोषणा या निवडणुकीत...