... किंवा लॅपटॉप जवळून पाहिल्यामुळे डोळ्यांवर तणाव येतो, डोळ्यांवर सूज येणे, जळजळ होणे, डोळे कोरडे होणं. या गोष्टींमुळे मुलांची दृष्टी अशक्त होऊ शकते आणि ज्यांना आधीपासूनच चष्मा आहे त्यांचा नंबर वाढू शकतो. 

डॉ. अनिता सांगतात की डोळ्यांबरोबरच पाठ आणि कंबरेची देखील काळजी घेणं आवश्यक आहे. त्यासाठी या गोष्टींवर लक्ष द्यावं. 

बसण्याची स्थिती- लॅपटॉप किंवा फोन लोळून वापरू नका. खुर्ची आणि टेबलचा वापर करा. लॅपटॉप आणि फोनची उंची डोळ्यांच्या समांतर असायला हवी.

 स्क्रीन 33 सेमी दूर असायला हवी. मोबाईल आणि ल... उर्वरित लेख लिहा:
त की त्यांच्या मुलीने कुणाला न सांगताच लहान मुलांचे चॅनेल सबस्क्राइब केले आणि ती पाहू लागली. तसेच सतत हेडफोन लावून ते कार्यक्रम ऐकत असे. मग मी तिला स्पीकरवरच ऐक असा आग्रह केला. तिचं रूटीन बदललं. ती आता सायकलिंग आणि योगासनंही नियमित करत आहे. यामुळे आयुषीला खूप फायदा झाला. 

फोन आणि लॅपटॉपची सवय भविष्यात त्रासदायक ठरू शकते असं डॉ. पंकज कुमार यांना वाटतं. जेव्हा शाळा सुरू होतील तेव्हा त्यांच्या या सवयी बदलण्यात खूप वेळ जाईल. हायपरअॅक्टिव्ह डिसॉर्डर, डिप्रेशन आणि सोशल अँग्झायटी असलेली मुलं स्क्रीनकडे आकर्षित होतात. 

या गोष्टींवर लक्ष ठेवावं असा सल्ला पंकज कुमार देतात. 

लहान मुलांचं आरोग्य आणि अभ्यासक्रम 

यावेळी शाळांसमोर दुहेरी आव्हान आहे. एकाबाजूने त्यांना त्यांचा अभ्यासक्रमही संपवायचा आहे आणि दुसरीकडे त्यांच्या आरोग्यावरही लक्ष ठेवायचं आहे. 

अशा वेळी सरकारने दिलेली नियमावली फायदेशीर ठरू शकते. 

दिल्लीच्या जहांगीरपूरच्या के ब्लॉकमध्ये असलेलं गवर्नमेंट गर्ल्स सीनियर सेकंडरी स्कूलच्या प्रमुख बेला जैन म्हणतात की स्क्रीनटाइम करण्याची दोन तीन कारणं होती. 

पहिलं कारण म्हणजे पालकांचे फोन येत असत आणि ते सांगत की मुलांचं लॅपटॉपवर बसणं वाढलं आहे आणि ते कुणासोबत मिसळत नाहीत. काही कुटुंबं अशी आहेत ज्यांच्याकडे एकच मोबाईल आणि शिकणारी मुलं जास्त आहे. क्लासेस कमी झाल्यावर सर्वांना संधी मिळेल. 

यामुळे शिक्षकांना देखील थोडीशी उसंत मिळेल. कारण सातत्याने ते देखील स्क्रीनवरच असत. आता वेळ अधिक मिळाल्यावर त्यांना अधिक विचार करता येईल. 

ग्रेटर नोएडातील सर्वोत्तम इंटरनॅशल स्कूलच्या संचालक प्रिन्सिपल डॉ. प्रियंका मेहता सांगतात की या नियमावलीमुळे स्पष्टता आली आहे. 

अभ्यासक्रम पूर्ण करण्याच्या आव्हानाबद्दल त्या सांगतात, सर्वांनी हे लक्षात घेण्याची आवश्यकता आहे की या कठीण काळात शिक्षण सुरू ठेवणं महत्त्वाचं आहे. अभ्यासक्रमातील महत्त्वपूर्ण गोष्टी सुटता कामा नयेत याची आम्ही काळजी घेत आहोत. 

आम्हाला हे देखील पाहावं लागत आहे की कोणत्या मुलाला काय शिकवायचं आहे आणि त्या मुलाचे पालक त्याला कोणत्या सुविधा देऊ शकतात. त्यांनी सांगितलं की सीबीएसई शाळेत पाचवी पर्यंतचा सिलॅबस आम्ही ठरवू शकतो. याबरोबरच हे देखील सांगितलं जात आहे की ऐच्छिक कॅलेंडरही फॉलो करा. 

नॅशनल करिकुलम फ्रेमवर्कमध्ये हे देखील सांगण्यात आलं आहे की कोणत्या वयापर्यंत मुलाला...