सामग्री: दिलीप संघानी

गुजरातमध्ये नरेंद्र मोदी सरकारमध्ये मंत्री असलेल्या दिलीप संघानी यांनी शनिवारी गुजरातमध्ये आयोजित कार्यक्रमात एक वादग्रस्त वक्तव्य केलं. इंडियन एक्सप्रेसने दिलीप संघानी यांच्या हवाल्याने लिहिलं आहे की वर्गिस कुरियन यांनी अमूलचे पैसे गुजरातच्या डांग जिल्ह्यातल्या धर्मांतरणाच्या कार्यक्रमासाठी दिले होते. 

मात्र बीबीसी प्रतिनिधी अनंत प्रकाश यांच्याशी बोलताना संघानी म्हणाले की अमरेलीच्या अमर डेअरीच्या एका कार्यक्रमात ते जे बोलले त्याचा विपर्यास करण्यात आला आहे. 

ते म्हणतात, "मी त्यांचा (वर्गिस कुरियनांचा) आदर करतो. त्यांच्या क्षमतेबद्दल मला काहीही म्हणायचं नाही. मात्र गुजरातमधील डांग जिल्ह्यातल्या शबरीधामचं निर्माण करणारे लोक जेव्हा वर्गणीसाठी त्यांच्याकडे गेले तेव्हा माझा या सगळ्यावर विश्वास नाही असं म्हणत त्यांनी वर्गणी दिली नाही. पण याच सुमारास त्यांनी ख्रिश्चन संस्थांना मात्र वर्गणी दिली."

भाजप नेते त्यांच्या वक्तव्यावर ठाम आहे. अमूलतर्फे दिलीप संघानी यांच्या वक्तव्यावर कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया आतापर्यंत आलेली नाही. सध्या प्रतिक्रियेची वाट पाहिली जात आहे. 

वर्गिस कुरियन कोण होते?

वर्गिस कुरियनांचा जन्म केरळमध्ये झाला. त्यांना भारताच्या धवलक्रांतीचे जनकही म्हटलं जातं. कुरियन यांनी डेअरीच्या विकासाचं मॉडेल तयार केलं. त्यांच्या कामामुळेच भारत आज जगातला सगळ्यात मोठा दुग्ध उत्पादक देश म्हणून ओळखला जातो. 

1973 मध्ये त्यांनी गुजरात को-ऑपरेटिव्ह मार्केटिंग फेडरेशन (GCMF) ची स्थापना केली आणि 34 वर्षं ते या संस्थेचे अध्यक्ष होते. याच संस्थेतर्फे अमूल या नावाखाली दुध आणि दुग्धजन्य पदार्थांचं उत्पादन केलं जातं. 

11 हजारहून जास्त गावांमधले जवळपास 20 लाखांहून अधिक शेतकरी सदस्य असलेल्या या संस्थेने दुध आणि अन्य उत्पादनांच्या बाबतीत इतिहास रचला आहे. 

कुरियन यांना भारत सरकारने पद्मश्री, पद्मभूषण आणि पद्मविभूषण या पुरस्काराने गौरवलं आहे. तसंच त्यांना 1965 मध्ये मॅगेसेसे पुरस्काराने गौरवण्यात आलं आहे.

वर्गिस कुरियन आणंद येथील Institute of Rural Management (IRMA) चे अध्यक्ष होते. त्यांना 'भारताचा मिल्कमॅन' असंही म्हटलं जातं.

जेव्हा भारतात दुधाचा तुटवडा होता तेव्हा कुरियन यांच्या नेतृत्वाखाली दुग्धउत्पादनात स्वावलंबी  होण्याच्या दिशेने काम सुरू झालं. नव्वदचं दशक जवळ येता येता दुग्धउत्पादनात भारताने...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:
जर ते आज जिवंत असते ते 97 वर्षांचे असते. मात्र मृत्यूनंतर सहा वर्षांनंतर धवलक्रांतीचे जनक वर्गिस कुरियन यांचं नाव आज पुन्हा चर्चेत आहे.