डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाकिस्तानचे क्षेपणास्त्र

1947 मध्ये अखंड भारताच्या फाळणीनंतर पाकिस्तानची निर्मिती झाली. तेव्हापासून अनेकदा भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील संबंध दुरावले आहेत.

दोन्ही देशातले संबंध तणावपूर्ण असतांना पाकिस्ताननं अनेकदा क्षेपणास्त्रांची चाचणी घेतली आहे. पाकिस्तानच्या ताफ्यातल्या क्षेपणास्त्रांचा घेतलेला हा आढावा. 

हत्फ 1

पाकिस्तानचं हे पहिलं क्षेपणास्त्र आहे. कमी अंतरावरचं लक्ष्य गाठणारं हे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आहे. बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रात दिशादर्शक उपकरणाचा समावेश असतो.

तसंच क्षेपणास्त्र सोडल्यानंतर ते गुरुत्वाकर्षण नियमांनुसार जातं आणि विशिष्ट लक्ष्याचा वेध घेतं.

याची क्षमता ताशी 70 ते 100 किलोमीटर अंतरावर मारा करण्याची आहे. यामध्ये 500 किलोग्रॅम स्फोटकं वाहून नेली जाऊ शकतात.

1989 मध्ये पाकिस्ताननं या क्षेपणास्त्राच्या निर्मितीची घोषणा केली होती. यशस्वी चाचणीनंतर 1992 मध्ये हत्फ 1चा पाकिस्तानी सैन्यात समावेश करण्यात आला. 

या क्षेपणास्त्राची एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी नेआण करणं सोपं आहे. 

हत्फ 2

अब्दाली या टोपणनावानं हे क्षेपणास्त्र प्रसिद्ध आहे. 180 ते 200 किलोमीटरवरील लक्ष्याचा हे क्षेपणास्त्र वेध घेऊ शकतं. 

250 ते 450 किलो स्फोटकं यात सामावली जाऊ शकतात. 2005 मध्ये हत्फ2ला पाकिस्तानी सैन्यात समाविष्ट करण्यात आलं.

याची लांबी 6.5 मीटर आहे तर व्यास 0.56 मीटर आहे. या क्षेपणास्त्रात आण्विक अस्त्रं घेऊन जाण्याची क्षमता असल्याचा दावा पाकिस्ताननं 2013 मध्ये केला होता. 

हत्फ 3

हे क्षेपणास्त्र गजनवी नावानंही ओळखलं जातं. कमी अंतरावरील लक्ष्याचा भेद घेण्यासाठी या क्षेपणास्त्राची निर्मिती करण्यात आली.

290 किलोमीटरपर्यंतच्या लक्ष्याचा हे क्षेपणास्त्र वेध घेऊ शकतं. 700 किलो स्फोटकं वाहून नेण्याची या क्षेपणास्त्राची क्षमता आहे. 

हत्फ 4

पाकिस्तानी क्षेपणास्त्रं

शाहीन असं या क्षेपणास्त्राचं दुसरं नाव आहे. कमी अंतरावरचं लक्ष्य भेदण्याचं उदिष्ट असलेलं हे क्षेपणास्त्र 750 किलोमीटरपर्यंत जाऊ शकतं. 

हजार किलो स्फोटकं वाहून नेण्याची शाहीनची क्षमता आहे. 1993 मध्ये याच्या निर्मितीला सुरुवात झाली.

1997 मध्ये चाचण्या घेण्यात आल्या. 1999 मध्ये पहिल्यांदा हे क्षेपणास्त्र सार्वजनिक ठिकाणी मांडण्यात आलं. 

2003 पासून शाहीन पाकिस्तानी सैन्याचा भाग झालं. 12 मीटर लांबी आणि एक मीटर व्यास असा याचा पसारा आहे. 

हत्फ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:
सख्खे शेजारी असलेल्या पाकिस्ताननं 1980च्या दशकात क्षेपणास्त्र निर्मितीचा कार्यक्रम हाती घेतला. लोकसंख्या, क्षेत्रफळ आणि साधनसंपत्तीच्या बाबतीत आघाडीवर असूनही भारताच्या तुलनेत पाकिस्तान क्षेपणास्त्र निर्मित्तीत अग्रेसर आहे.