सामग्री: 1876 मध्ये युरोपातील चहापानाचं दृश्य

एकतर त्या वस्तऱ्याला धार नव्हती किंवा तो माणूसच शिकाऊ असावा, कारण त्या क्षणी फॉर्च्यून यांना वाटत होतं की "जणू काही तो माझं मुंडण करत नाहीए, तर डोकं तासतोय." 

1848 साली चीनच्या शांघाय शहराजवळ घडलेली ही घटना. फॉर्च्यून हे ईस्ट इंडिया कंपनीचे गुप्तहेर होते. चीनच्या आतल्या प्रदेशात जाऊन तिथे चहाची पानं चोरण्याच्या मोहिमेवर जाण्याचं काम त्यांच्यावर आलं होतं. 

मात्र या कामासाठी त्यांना सर्वांत आधी वेश बदलायचा होता. त्यासाठीची पहिली अट म्हणजे चिनी परंपरेप्रमाणे डोक्याचा समोरच्या भागाचं मुंडण करायचं. यानंतर फॉर्च्यून यांच्या डोक्याला एक शेंडी जोडण्यात आली. त्यानंतर त्यांना चिनी पेहराव घालण्यात आला. तसंच त्यांना त्यांचं तोंड बंद ठेवण्याची ताकीदही देण्यात आली होती. 

मात्र आणखी एक अडचण होती. फॉर्च्यून यांची उंची सामान्य चीनी व्यक्तीपेक्षा जवळपास फूटभर जास्त होती. त्यावरही एक उपाय काढण्यात आला. "फॉर्च्यून चीनच्या भिंतीच्या पलीकडून आलेले आहेत आणि तिथल्या माणसांची उंची जास्त असते", असं त्यांनी चिनी लोकांना सांगायचं ठरलं. 

चहाचं गुपित शोधण्यासाठी रॉबर्ट फॉर्च्यून यांना ईस्ट इंडिया कंपनीने चीनमध्ये पाठवलं होतं.

हे काम खूप धोक्याचं होतं. ते पकडले गेले तर शिक्षा एकच - मृत्युदंड. कारण चहाची शेती हे चीनचं गुपित होतं आणि तिथले राजे शतकानुशतके हे गुपित लपवण्याचा प्रयत्न करत आले होते. 

फॉर्च्यून यशस्वी झाले तर चहावर चीनचा हजारो वर्षांपासून असलेला एकाधिकार समाप्त होईल आणि त्यानंतर ईस्ट इंडिया कंपनी भारतात चहाची शेती करून जगभर तो चहा निर्यात करेल असं नियोजन होतं.

रोज तब्बल दोन अब्ज पेले चहा!

एका संशोधनानुसार पाण्यानंतर जगात दुसऱ्या क्रमांकाचं पेय म्हणजे चहा आहे. जगभरात जवळपास दोन अब्ज लोक दिवसाची सुरुवात चहाने करतात. 

मात्र हे पेय आपल्यापर्यंत कसं पोहोचलं, याचा विचार क्वचितच कुणी करत असेल. 

चहाची ही कहाणी एखाद्या रहस्य कथेपेक्षा कमी नाही. ही अशी कथा आहे, ज्यात हेरगिरीचा रोमांच आहे, सुदैवी क्षण आहेत आणि दुर्दैवी घटनाही घडल्या आहेत. 

हवेत उडणारी पानं

चहाची सुरुवात कशी झाली, याबद्दलच्या अनेक कहाण्या सांगितल्या जातात. त्यातल्याच एका कथेनुसार प्रसिद्ध चिनी बादशाह शिनूंग यांनी स्वच्छतेच्या हेतूनं तमाम जनतेला पाणी उकळून पिण्याचा आदेश दिला. 

एक दिवस जंगलात बादशाहसाठी पाणी उकळणं सुरू असताना...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:
धिप्पाड अंगकाठीच्या रॉबर्ट फॉर्च्यूनच्या डोक्यावरून जेव्हा एकाने वस्तरा फिरवून त्यांचं मुंडण करण्यास सुरुवात केली तेव्हा त्यांच्या डोळ्यातून आसवं ओघळू लागली.