आघाडी सरकारचं नेतृत्व करणाऱ्या फिनलंडच्या पंतप्रधान सना मरीन, नवीन अवतार आणि मार्व्हल सीरीजमधल्या सिनेमांच्या स्टार मिशेल योह आणि ऑक्सफर्डच्या कोरोना व्हायरसवरच्या लशीच्या संशोधनाचं नेतृत्व करणाऱ्या सारा गिल्बर्ट यांचा या यादीत समावेश आहे. 

बीबीसीच्या 2020 मधल्या 100 Women

अनामिक नायिका

या विलक्षण वर्षात, जगभरातील असंख्य स्त्रियांनी इतरांना मदत करण्यासाठी त्याग केला आहे. त्यांच्या कार्याची आठवण म्हणून आणि बदल घडवताना ज्यांनी आपले जीवन गमावले त्यांना आदरांजली म्हणून या यादीतील पहिले स्थान मुक्त ठेवण्यात आले आहे. 

जगभरात आपला खारीचा वाटा उचलणाऱ्या प्रत्येक स्त्रीचं नाव बीबीसीच्या 100 महिलांच्या यादीत घेता येणार नाही. म्हणूनच 2020 या वर्षात तुमच्या आयुष्यातील, तुमच्यावर थेट प्रभाव टाकणाऱ्या व्यक्तींविषयी तुम्ही विचार करावा, यासाठी ही पहिली जागा मोकळी सोडली आहे. 

रीना अख्तर

जागतिक साथीच्या संकटादरम्यान ढाका इथल्या सेक्स वर्कर्सकडे गिऱ्हाईकं येणं बंद झालं, तेव्हा त्यांच्यावर उपासमारीची वेळ आली. त्यावेळी रीना आणि तिच्या सहाय्यकांनी भाज्या,अंडी आणि मांसाहारासह दर आठवड्याला सुमारे 400 जण... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
ांना जेवण दिले.

> लोक आमच्या व्यवसायाकडे अपमानास्पद म्हणून पाहतात, पण आम्ही हे काम पोट भरण्यासाठी करतो आहोत. या व्यवसायातील महिला उपाशी राहू नयेत आणि भविष्यात त्यांच्या मुलांना हे काम करावे लागू नये, यासाठी मी प्रयत्न करीत आहे.

मिहो  इमादा

सााके हे जपानी मद्य तयार करणं हे शतकानुशतकं पुरुषांचं काम मानलं जातं आणि महिलांना साके तयार करणाऱ्या कारखान्यात (ब्रूअरी) जाण्यासही मनाई होती.

आपल्या कौटुंबिक मद्यगृहात पुरुष प्रमुखानं निवृत्ती स्वीकारल्यावर मिहो यांनी साके बनवण्याचं प्रशिक्षण घेतलं आणि त्या जपानमधल्या मोजक्या महिला साके निर्माता बनल्या. जपानमध्ये सध्या केवळ 20 साके ब्रूअरी स्त्रिया चालवतात.

> आपलं आयुष्य झोकून द्यावं असं काम मिळालं, तर त्यात बुडून जा. तुम्ही निवडलेल्या व्यवसायाचा आदर केला आणि प्रामाणिकपणे वागला तर तुम्ही तुमचं लक्ष्य साध्य करू शकाल. 

इसैवानी 

इसैवानी तामिलनाडूमधली गाना गायिका आहे. उत्तर चेन्नईच्या कामगार वस्तीतून ती उदयास आली. पुरुषांचं वर्चस्व असलेल्या या क्षेत्रात तिनं आपल्या गायन आणि कलेनं अनेक वर्ष ठसा उमटवला आहे.

इतर पुरुष गायकांप्रमाणे त्यांच्याचसोबत मंचावरून गाणं हे एक मोठं यश मानले जाऊ शकते. इसैवानीनं एक जुनी परंपरा यशस्वीरित्या मोडली आहे, ज्यामुळे इतर तरूण गाना गायिका पुढे आल्या आहेत आणि स्वत: ला व्यक्त करत आहेत.

> 2020 मध्ये जग बरंच बदललं आहे, पण महिलांसाठी ते दररोज बदलत आहे: महिलांनी बदल घडवले आहेतत आणि आव्हान दिलं आहे. ही प्रक्रिया येणा पिढ्यांतही कायम राहील. 

लालेह ओस्मानी

अफगाणिस्तानात, सार्वजनिकपणे स्त्रीचे नाव वापरल्यास आश्चर्य व्यक्त होतं. जन्माच्या दाखल्यावरही केवळ वडिलांचे नाव नोंदविले जाते. एखादी स्त्री लग्न करते तेव्हा तिचे नाव तिच्याच लग्नाच्या आमंत्रण पत्रिकांवर दिसत नाही; ती आजारी असताना तिचे नाव वैद्यकीय नोंदींत लिहिले जात नाही, आणि तिचा मृत्यू होतो तेव्हा तिचे नाव तिच्या मृत्यूच्या प्रमाणपत्रात लिहिलं जात नाही, किंवा तिच्या कबरीवरील दगडावरही तिचं नाव लिहिलं जात नाही. 

लालेह ओस्मानीच्या मते हा अगदी मूलभूत अधिकार आहे आणि तो मिळत नसल्यानं तिनं व्हेअर इज माय नेम (WhereIsMyName) ही मोहीम सुरू केली. तीन वर्षांच्या संघर्षानंतर 2020 साली अफगाण सरकारनमं महिलांचं नाव राष्ट्रीय ओळखपत्रांवर आणि त्यांच्या मुलांच्या जन्मदाखल्यावर नोंदवण्याचं मान्य केलं आहे.

> जगाला...