... आई झाली. पुढे या जोडप्याला चार मुलं झाली. मात्र, त्यानंतर तिने वेगळं व्हायचा निर्णय घेतला. आज ती आपल्या चार मुलांसोबत जर्मनीत राहते.

Farida Sadaat moved to Germany and says she refuses to let her estranged husband's name appear on her children's identity cards

फरिदा सांगते तिचा नवरा त्याच्या मुलांच्या आयुष्याचा भाग कधीच नव्हता. वडील म्हणून शारीरिक किंवा भावनिकदृष्ट्या त्याने मुलांसोबत कधीच वेळ घालवला नाही. 

त्यामुळे मुलांच्या कुठल्याही प्रकारच्या ओळखपत्रावर वडील म्हणून नाव लिहिण्याचा त्याला ... उर्वरित लेख लिहा:
माहिती दिली."

जन्मदाखल्यावर आईचंही नाव जोडावं, अशी मागणी मरियम सामा यांनी सभागृहात केली आहे. या मुद्द्यावर चर्चा करण्यास अनेकांनी होकार दिल्याची माहिती त्यांनी ट्वीटवरून दिली.

विरोधाचा सामना

लालेह ओसमानीने बीबीसीला दिलेली मुलाखत फेसबुकवर अपलोड केल्यावर त्यावर बऱ्याच प्रतिक्रिया आल्या. यातल्या काहींनी लालेहच्या मोहिमेचं समर्थन केलं. मात्र, बऱ्याच जणांनी तिच्यावर टीका केली. 

यापुढे नातलगांची नावंही जन्मदाखल्यावर टाकण्याची मागणी ओसमानी करेल, अशी थट्टाही काहींनी केली. 

तर कुटुंबातली शांतता सर्वात महत्त्वाची असल्याचं म्हणत एकाने, 'तुम्ही तुमचा प्राधान्यक्रम तपासा,' असा सल्ला दिला. 

तर काहींनी अतिशय खालच्या थराला जाऊन टीका केली. 

ही मुलगी बाळाच्या जन्मदाखल्यावर आईच्या नावाचा आग्रह धरतेय कारण तिच्या बाळाचे वडील कोण, हे तिलाच माहिती नाही, अशी घाणेरडी टीकाही अनेकांनी केली. 

अशा प्रतिक्रियांमुळे ओसमानी काहीशी दुखावली आहे. तिला दुःख याचं नाही की लोक तिला वाईट-साईट बोलले. पण, अफगाणिस्तानातली तरुणपिढी जी तुलनेने जास्त शिकलेली आणि सुशिक्षित समजली जाते त्या पिढीचे हे विचार निराश करणारे असल्याचं तिचं म्हणणं आहे. 

सेलिब्रिटींचा पाठिंबा

अफगाणिस्तानतल्या काही लोकप्रिय कलावंत आणि सेलिब्रिटीजने ओसमानीच्या मोहिमेला पाठिंबा दिला आहे. गायक आणि संगीतकार फरहाद दारिया आणि गायिका-गीतकार आरियाना सईद यांनी तर अगदी सुरुवातीच्या काळापासून या मोहिमेचं समर्थन केलं आहे. 

या मोहिमेला पाठिंबा देताना फरहाद दारिया म्हणतात, "एखाद्याची आई, बहीण, मुलगी किंवा बायको असणं ही भूमिका आहे. ही काही व्यक्तीची ओळख असू शकत नाही."

गायक आणि संगीतकार फरहाद दारिया

"आपण एखाद्या स्त्रिला तिच्या नात्यामुळे ओळखतो तेव्हा तिची स्वतःची खरी आणि वास्तविक ओळख हरवून जाते."

तर आपण या मोहिमेला पाठिंबा दिला असला तरी ध्येय गाठण्यासाठीचा रस्ता फार मोठा आणि खडतर असल्याचं गायिका आणि स्त्री हक्क कार्यकर्त्या आरियाना सईद यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं. 

'सूर्य आणि चंद्रानेही तिला बघितलेलं नाही'

अफगाणिस्तानातले समाजशास्त्रज्ञ अली कावेह सांगतात, "अफगाणिस्तानातला समाज हा पितृसत्ताक आहे. इथे पुरूषी प्रतिष्ठा स्त्रिला केवळ तिचं संपूर्ण शरीर लपवून ठेवायला बाध्य करत नाही तर स्वतःचं नाव लपवण्यासही भाग पाडते."

ते पुढे सांगतात, "अफगाणी समाजात उत्तम स्त्री म्हणजे अशी स्त्री...