...े कर्नाटकातच राहिलं पाहिजे. कारण इथला विकास, शिक्षणाच्या सुविधा, इन्फ्रास्ट्रक्चर मी पाहिलं, म्हणून माझ्या मतात हा बदल झाला."

बेळगाव ही कर्नाटकची उपराजधानी झाल्यावर सहाजिकच इथे सरकारी योजनांच्या पैशांच्या ओघ वाढला. राजकीय उठबस वाढली. त्याचा परिणाम इथल्या सीमाप्रश्नाविषयीच्या मतांवर पहायला मिळतो. पण काही तरुणांमध्ये सीमालढ्याची धग अजूनही कायम आहे. 

'सीमालढ्यातल्या मी चौथ्या पिढीतला मावळा'

शिवराज चव्हाण अभिनेता आहे. पुण्या-मुंबईमध्ये चित्रपट आणि नाटकांसाठी कायम येत असतो. 

"बेळगाव सीमाप्रश्न मल... उर्वरित लेख लिहा:
ा तळमळीनं आणि आशेनं ते सगळे एकत्र आलेले असतात," पियूष म्हणतो. 

'रस्ते आणि गटार झाले म्हणजे विकास नसतो'

कर्नाटकात महाराष्ट्रापेक्षा जास्त सुविधा मिळतात, मग महाराष्ट्रात का जावं? 

या प्रश्नावर पियूष अधिक आक्रमक होतो. "इथं सुविधा असतील, पण त्या माणसाला त्याच्या भाषेतून मिळणं जास्त महत्त्वाचं आहे ना? मातृभाषेतनं शिक्षण घ्या असं जगभर सांगितलं जातं, पण त्याचवेळेस इथं मातृभाषेतनं शिक्षण घ्यायला काहीही वाव नाही. फक्त कानडी भाषेचा गवगवा केला जातो. हा मराठी माणसांवर अन्याय आहे. त्यामुळे मराठी माणसांचा कोणताही विकास कर्नाटकात राहून होणार नाही. रस्ते आणि गटारी झाल्या म्हणजे विकास नसतो," तो प्रत्युत्तर देतो. 

पण पियूषच्या मतांशी त्याचे काही समवयस्क सहमत नाहीत. त्यांच्या दृष्टीनं नव्या पिढीसाठी हा प्रश्न फारसा कालसुसंगत राहिला नाही आहे.

अक्षता आळतेकर-पिळणकर फार्मा क्षेत्रात काम करते. तिला कानडीशी वैर करावं असं वाटत नाही. "आपण ज्या कोणत्या राज्यात रहात असू तिथली भाषा शिकण्यात मला काही गैर वाटत नाही. गेली ६० वर्षं हा लढा सुरू आहे. प्रत्येक जण आपपल्या परीनं त्याला सपोर्ट करतो. पण आम्हाला आता काही प्रॉब्लेम यावा अशी काही परिस्थिती आलेली नाही. सामोपचारानं हा मुद्दा सोडवला गेला तर ठीकच आहे, पण केवळ त्या एका मुद्द्यावरच फोकस आपण करणार असू तर ते योग्य नव्हे," ती म्हणते. 

'सामान्यांपेक्षा राजकारण्यांच्या दृष्टीनं प्रश्नाला महत्त्व'

सायली शेंडेचं नुकतंच महाविद्यालयीन जीवन सुरू झालं आहे. "मला नाही वाटत की हा मुद्दा योग्य आहे. मी शाळेत असतांना, आता कॉलेजमध्ये असताना माझे दोन्ही मित्रमैत्रिणी आहेत. आम्ही दोन्ही भाषा बोलतो. आम्हाला कोणाला कधीच काही प्रॉब्लेम आला नाही,"ती तिचा अनुभव सांगते. 

सायलीचा मोठा भाऊ चिन्मय व्यावसायीक आहे. ते सांगतात," माझ्या पिढीतही माझे असे अनेक मित्र आहे ज्यांना वाटत राहतं की महाराष्ट्रात गेलं पाहिजे बेळगाव. पण मला स्वत:ला त्या मुद्द्यात काही महत्त्वाचं वाटत नाही. त्याचा फायदा फक्त राजकारण्यांना होतो. सामान्य माणसांना त्याचा काही उपयोग होत नाही." 

अर्थात, बेळगावात लढ्याच्या छायेत का होईना, पण कानडी आणि मराठी दोन्ही भाषांनी अनेक वर्षं घरोबा केला आहे. त्यामुळे मराठी बोलणारे कानडी भाषिकही इथे राहतात. त्यांच्यातल्या तरुण पिढीला या सीमाप्रश्नाबद्दल काय वाटतं हेही आम्ही विचारलं. 

'आम्ही मराठी शिकलो, तुम्ही...