शीर्षक: औरंगाबादकरांच्या आरोग्याचाच 'कचरा'\nवरील काल्पनिक लेखाचे शीर्षक दिल्यास, लेखाची कल्पना करा.\n
आजारपणाच्या भीतीनं मुलानं दुसरीकडे घर घेतल्याचं नंदा जैस्वाल सांगतात.

औरंगाबादच्या विष्णूनगरमधल्या अलका निसर्गे गेल्या काही दिवसांपासून आजारी आहेत. इथल्या दोन खोल्यांच्या घरात निसर्गे यांचं 4 जणांचं कुटुंब राहत. घराच्या आजूबाजूला कचरा उचलला जात नाही आणि घरातील कचरा टाकायचा कुठं असा प्रश्न निसर्गे कुटुंबीयांना पडला आहे. 

विष्णूनगर हा भाग पूर्वी फार स्वच्छ आणि चकचकीत होता, अशी परिस्थिती कधीच निर्माण झाली नव्हती, असं इथले लोक सांगतात. 

मध्यमवर्गीय लोकांचा हा परिसर सध्या कचऱ्याच्या समस्येमुळं चांगलाच हैराण झाला आहे. 

कचरा उचलला न गेल्याने होणारा त्रास त्यांच्या शब्दांतून व्यक्त होत असतो. इथं आकाशवाणी कार्यालयासमोर उकिरडा आहे. तेथून पाच सहा दिवस कचरा उचलला जात नाही. इथून जाताना लोक नाकाला रुमाल लावूनच जातात. 

अलका यांच्या घरी पती आणि दोन मुलं असतात. त्यांचा मुलगा अक्षय यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं, "पूर्वी अशी परिस्थिती कधीच नव्हती. कचऱ्यामुळे घरात माशा, डास इतर किडे यांचा मोठा त्रास होत आहे. दुर्गंधी तर रोजची असते." 

नारेगाव इथले अविनाश देवखले याला त्वचाविकार झाले आहेत.

अक्षय यांचं वय 26 असून ते खासगी नोकरी करतात. कचऱ्याच्या समस्येमुळं रोगराईचा प्रश्न गंभीर झाल्याचे त्यांनी सांगितले. ते म्हणाले, "गेली काही दिवस आई आजारी आहे, आईला ताप आहे. भागात स्वच्छता नसताना आजारपणाच्या समस्या फारशा नव्हत्या. आताही नवीच समस्या निर्माण झाली आहे."

आजारपणाची समस्या एकीकडे असताना घरातील कचरा कुठं टाकायचा ही मोठी समस्या निर्माण झालेली आहे, असं ते म्हणतात. कचरा उचलला जात नसल्याने या भागातील नागरिकांनी ओला कचरा कुंडीत टाकणे आणि सुका कचऱ्यातील शक्य असेल तो भाग विकून टाकणे, सुरू केलं आहे, असं ते म्हणाले.    

महापालिका गेली तीन दशक जिथं कचरा टाकत होती त्या नारेगावतही अशीच स्थिती आहे. गेली 30 वर्षं कचऱ्याच्या टेकडी शेजारी राहणारे इथले लोक विविध आजारांना तोडं देत आहेत. इथं राहाणारे देवीदास देवखले आणि त्यांच्या पत्नी या दोघांना दमा आहे. त्याला ते या कचऱ्याला जबाबदार धरतात. तर त्यांचे पुत्र अरुण आणि नातू अविनाश यांना त्वचारोग आहे.  

"आम्हा दोघांनाही दमा आहे, तर दोन्ही मुलांना त्वचारोग आहेत," देवखले दाम्पत्य सांगतं. 

देवीदास सांगतात, "30 वर्षांपूर्वी इथं कचरा डेपो सुरू करण्यात आला. आमच्या शेताच्या शेजारी दररोज कचरा येऊन...