शीर्षक: अरुणाचल प्रदेश : जेव्हा 'ईशान्य भारतातलं स्वित्झर्लंड' आम्ही सायकलने गाठलं...\nवरील काल्पनिक लेखाचे शीर्षक दिल्यास, लेखाची कल्पना करा.\n
पश्चिमेला भूतान, उत्तरेस चीन आणि पूर्वेला म्यानमार अशा तीन राष्ट्रांनी वेढलेलं हे राज्य भौगोलिक आणि राजकीयदृष्ट्या अतिशय संवेदनशील आहे. आणि अशा प्रदेशाला भेट देणं हा नेहमीच अंतर्बाह्य समृध्द करणारा अनुभव असतो.

मुंबई, पुणे, नाशिक, धुळ्याचे आम्ही काही तरुण-तरुणी गेली पाच वर्षं अरुणाचल प्रदेशची नियमित वारी करत आहोत. तवांग (2012), वालाँग (2013), टुटींग (2015) आणि मेन्चुका (2017) या सीमेवरच्या प्रदेशांना भेट देण्यासाठी आमचं साधन होतं सायकल!

जंगल, नदी, शेतांमधून, अरूंद रस्त्यांवरून, चिखलातून वाट काढत, मिळेल तिथे मुक्काम करत, स्थानिक पदार्थांची चव चाखत, लोकांशी संवाद साधत, तिथल्या संस्कृतीशी एकरूप होत सायकलवरून डोंगररांगा पार करण्याच्या या साहसी प्रवासात प्रत्येकवेळी नव्या गोष्टींची अनुभूती येते. 

नोव्हेंबर महिन्यात आम्ही दहा सायकलस्वारांनी, ज्यात दोन मुलींचाही यात समावेश होता, अरुणाचलच्या पश्चिम सियांग जिल्ह्यातल्या मेन्चुका (सरकारी नोंदीनुसार मेचुखा) या ठिकाणाला दिलेली भेट अशीच आगळीवेगळी ठरली.

6000 फुटांची चढाई आणि 450 किमी सायकल प्रवास 

मुंबई-कोलकाता-मोहनबारी (आसाम), असा विमानप्रवास केल्यानंतर आम्ही आसामच्या दिब्रूगढ इथून सायकलिंगला सुरुवात केली. बोगीबिलच्या किनाऱ्यावरून सायकल बोटीत टाकून ब्रह्मपुत्रा नदीचं पात्र ओलांडलं आणि लिकाबारी-गारू-बसर-इगोकाटो-काईंग-थुंबिन-पेने-टाटो, या मार्गावरून 350 किलोमीटर अंतर सायकलने कापत आम्ही मेन्चुकाला पोहोचलो.

मेन्चुकाच्या पुढे यार्लुंग आणि लष्कराच्या हनुमान कॅम्पपर्यंत 60-70 किलोमीटरचं सायकलिंग आणि परतीच्या प्रवासात पुन्हा 70-80 किलोमीटर, असा एकूण 450 किमीचा सायकल प्रवास झाला.   

इथे डोंगरांमध्ये वसलेल्या दोन गावांमधील अंतर साधारण 30-40 किमी असतं. एका गावातही साधारण 15-20 घरंच असतात. तिथे सर्वांची राहण्याची आणि जेवणाची सोय होईलच, असं नाही. 

मेन्चुकाला पोहोचलो तेव्हा सायंकाळचे पाच वाजले होते.

त्यामुळे आदल्या दिवशी सर्व माहिती काढून पुढील दिवसाच्या मुक्कामाची आणि राईडची योजना आखावी लागते. दररोज कमीतकमी एक हजार फुटांहून अधिकची चढाई ठरलेली. त्यात रस्ते खराब असल्यानं वेगही मंदावतो. 

थुंबिन ते पेने या 40 किमी अंतरामध्ये तर तब्बल 3000 फुटांची चढाई केली. पुढे पेने-टाटो-मेन्चुका या दोन दिवसांमध्ये प्रत्येकी 2000 फुटांची चढाई करताना आमच्या शारीरिक आणि मानसिक क्षमतेची परीक्षाच...