दक्षिण आफ्रिकेतल्या केपटाऊन शहरात पाण्याची टंचाई निर्माण होत आहे. काही आठवड्यात इथल्या लोकांना प्यायला पाणी मिळणार नाही, अशी सध्याची स्थिती आहे. 

असं असलं तरी केपटाऊन हे अशा समस्येला सामोरं जाणारं एकमेव शहर नाही. 

पाणी संकटाविषयी तज्ज्ञांनी वेळोवेळी इशारा दिला आहे.

पृथ्वीचा 70 टक्के भाग जरी पाण्यानं व्यापला असला तरी त्यातला बहुतांश वाटा समुद्रातल्या खाऱ्या पाण्याचा आहे. 

जगात गोड्या पाण्याचं प्रमाण फक्त 3 टक्के इतकंच आहे आणि ते सहजासहजी उपलब्ध होत नाही.

जगभरात 100 कोटींपेक्षा अधिक लोकांना पिण्यासाठी शुद्ध पाणी उपलब्ध होत नाही. तर 270 कोटी लोकांना वर्षातल्या एका महिन्यासाठी पिण्याचं पाणी मिळत नाही.

2014 साली जगभरातल्या 500 मोठ्या शहरात झालेल्या एका पाहणीत असं दिसून आलं की, या शहरी भागातल्या चारपैकी एका नगरपालिकेला पाण्याची समस्या भेडसावत आहे.

संयुक्त राष्ट्रांच्या पाहणी अहवालानुसार, प्रतिव्यक्ती पाण्याचा पुरवठा 1700 क्युबिक मीटरपेक्षा कमी झाल्यास पाण्याचं दुर्भिक्ष निर्माण होतं. 

संयुक्त राष्ट्रांनी मांडलेल्या अंदाजानुसार, 2030 सालापर्यंत जागतिक पातळीवर पाण्याची मागणी पुरवठ्यापे... आणखी 4000 वर्णांसाठी लेख सुरू ठेवा:
क्षा 40 टक्के जास्त असेल. 

पाण्याच्या संकटाचं सामना करणारं जगातलं पहिलं शहर केपटाऊन आहे. जगातल्या प्रत्येक शहरासमोर ही समस्या आ वासून उभी आहे. घडयाळाच्या काट्यावर धावणाऱ्या या शहरांकडे या समस्येवर उपाय शोधण्यासाठी मात्र वेळ नाही.

जगातल्या अशा 11 शहरांवर नजर टाकूयात ज्यांच्यासमोर पाण्याचं संकट उभं ठाकलं आहे.

1. साओ पाओलो

ब्राझीलची आर्थिक राजधानी असलेल्या साओ पाओलोचा जगातल्या सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या शहरांत समावेश होतो.

साओ पालोतला कोरडा तलाव

इथे 2 कोटी 17 लाख लोक राहतात. केपटाऊनसारखीच परिस्थिती या शहरावर 2015 साली आली होती. 

पाण्याचं दुर्भिक्ष वाढत गेलं होतं आणि शहराला फक्त 20 दिवस पाणीपुरवठा करण्यात आला होता. या दरम्यान एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी पाणी पुरवणाऱ्या वाहनांना सुरक्षा द्यावी लागली होती. 

2014 ते 2017मध्ये ब्राझिलच्या आग्नेय भागात भयंकर दुष्काळ पडल्यानं पाण्याचं प्रमाण खूपच कमी झालं होतं. 

साओ पाओलोच्या स्थानिक अधिकाऱ्यांनी केलंल चुकीचं नियोजन आणि अयोग्य गुंतवणूक या दुष्काळाला कारणीभूत असल्याची टीका संयुक्त राष्ट्रांच्या एका समितीनं केली होती.

2016 साली पाण्याची समस्या सुटली अशी घोषणा करण्यात आली. मात्र त्याच्या पुढच्याच वर्षी म्हणजे 2017ला इथल्या मुख्य तलावाची क्षमता 15 टक्क्यांनी कमी झाली होती. यानंतर मात्र परत सरकारच्या दाव्यांवर प्रश्न उपस्थित करण्यात आले.

2. बंगळुरू

बंगळुरू शहराच्या झपाट्याने झालेल्या वाढीमुळे येथील व्यवस्थेवर प्रचंड दबाव पडला आहे. 'ग्लोबल टेक्नॉलॉजी सेंटर' म्हणून उदयाला येऊ पाहणाऱ्या या शहरातील प्रशासन, इथला पाणीपुरवठा सुरळीत करण्यासाठी झटत आहे.

बंगळुरातलं पाणी प्रदूषण दिवसेंदिवस वाढत आहे.

शहराला पाणी पुरवठा करणारी पाईपलाइन जुनाट झाली आहे. ती तातडीने बदलण्यात यावी असा अहवाल एका सरकारी संस्थेनी दिला होता. खराब पाईपलाइनमुळे अंदाजे 50 टक्के पिण्यांच पाणी वाया जातं असं या अहवालात सांगितलं गेलं. 

चीनप्रमाणेच भारतासमोरही पाणी प्रदूषणाची समस्या गंभीर बनली आहे आणि बंगळुरूची स्थितीही काही वेगळी नाही. एका अहवालानुसार, शहरातील तलावांमध्ये उपलब्ध असलेल्या पाण्यापैकी 85 टक्के पाणी हे सिंचनासाठी आणि औद्योगिक क्षेत्राच्या वापरण्या योग्य आहे असं अहवालात म्हटलं गेलं. 

शहरातल्या एकाही तलावातलं पाणी इतकं शुद्ध नाही की त्याला पिण्यासाठी अथवा अंघोळीसाठी वापरता येईल. 

3....