आधुनिक सीतेचं मागणं वेगळं आहे.

माझ्या मैत्रिणीचं नाव सीता आहे. या नावानंच तिला जखडलं आहे. 

केवळ मी नाही, तर तिला ओळखणारा प्रत्येकजण त्या सीतेच्या गुणवैशिष्ट्यांची आठवण करून देतो.

तिची एक झलक पाहायला मिळाली तर दिवस पुण्यवान होतो असं दररोज घरी येणाऱ्या दूधवाल्याला वाटतं. ती दिवसभर आणि रात्रीही काय करते याकडे तिच्या पालकांचं बारीक लक्ष असतं.  आणि ते सतत तिची काळजी करतात. पुरुषाबरोबरच्या प्रत्येक संभाषणाकडे तिचे सहकारी संशयाने पाहतात. 

माझंही तिच्याकडे लक्ष असतं. पण मी हे सगळं चेष्टामस्करी म्हणून करते. पण बाकी सगळे हे गांभीर्यानं घेतात. 

काहीदृष्टीनं ते योग्यही आहे. पुराणांचा संदर्भ महत्वाचा आहे कारण त्यामुळे इतिहास, संस्कृतीशी नव्यानं नाळ जोडली जाते आणि आपलेपणा वाटतो. 

आपलं मूळ काय, आपण कुठून आलो आहोत, आपले आदर्श काय असावेत आणि आपण कसं असावं यासाठी तो उत्तम संदर्भ असतो. 

सीतेचं म्हणणं गांभीर्याने घेण्याची गरज आहे.

आज्ञाधारक आणि पतिव्रता 

खरं सांगायचं तर सीतेला रामाची सीता अजिबात आवडत नाही असं नाही. त्या सीतेला ही सीता एका वेगळ्या दृष्टिकोनातून पाहते. 

आपल्या पिढीपैकी बहुतेकांनी रामायण वाचलेलं असतं. पण तिने ते वाचलेलं नाही. दूरदर्शनवरची 'रामायण' मालिका हाच तिच्यासाठी सर्वोत्तम संदर्भ.

तिनं त्या मालिकेत पाहिलेली सीता जिद्दी आणि कणखर होती. अडथळ्यांवर मात करत तिनं वाटचाल केली आणि एकट्यानं तिनं धैर्यानं दोन्ही मुलांचं संगोपन केलं. 

मात्र लोकांच्या स्मरणात असलेली सीता त्याग, नम्रता आणि स्वत्वतेचं प्रतीक मानली जाते. 

माझ्या मनातली सीता अशा कर्मठ बंधनांमध्ये अडकलेली असावी असं मला वाटत नाही. 

तिच्यासाठी स्वयंवराचा घाट घालण्यात यावा असं तिला वाटत नाही. तिच्याकडे कायम कटाक्ष असावेत असं तिला वाटत नाही. तिची सहजपणे फसवणूक होऊ शकत नाही असं तिला वाटतं. तिची काळजी घेण्यासाठी माणसं असावीत असंही तिला वाटत नाही. आणि शुद्धता अर्थात स्वत्व वगैरे संकल्पनांशी तिचं नाव जोडलं जाणं योग्य वाटत नाही. 

सीतेचं स्वातंत्र्य 

जेव्हा ती प्रेमात पडते. तो माणूस शांत प्रवृत्तीचा आहे. स्वत:च्या कामासंदर्भात त्याच्याकडे भन्नाट कल्पना आहेत. पण दर महिन्याला ठोस उत्पनाचा स्त्रोत त्याच्याकडे नाही. 

तो आदर्शवत गुणी मुलगा नाही. कदाचित म्हणूनच तिला तो आवडतो. त्याचा कुठेही दबदबा नाही. पुरुषी सौष्ठव नाही. वर्चस्ववादी आक्रमक स्वभाव नाही. 

घरी... \n\nवरील लेखासाठी मला एक चांगले शीर्षक द्या.
आधुनिक सीतेचं काय म्हणणं आहे?