डॉक सारांशित करण्यासाठी: एवढं सगळं घडत असतानाही बांगलादेश आर्थिक प्रगतीचे नवनवे अध्याय लिहित आहे. मात्र त्यांच्या या यशाची आंतरराष्ट्रीय स्तरावर फार चर्चा झाली नाही, हेही खरं.

उत्पादन क्षेत्रात बांगलादेश वेगानं विकास करतोय. कापड उद्योगात चीननंतर बांगलादेशचा दुसरा क्रमांक लागतो. गेल्या दशकभरात बांगलादेशची अर्थव्यवस्था 6 टक्क्यांच्या विकासदरानं वाढली आहे. जून 2018 मध्ये हा विकासदर 7.86 टक्क्यांवर पोहोचला होता. 

बांगलादेशनं 1974साली भीषण दुष्काळ बघितला. त्यानंतर 16.6 कोटी लोकसंख्या असलेला हा देश आज अन्नधान्य उत्पादनात स्वयंपूर्ण झाला आहे. 2009 सालापासून बांगलादेशातील दरडोई उत्पन्न तिप्पट झालं आहे. 

यावर्षी दरडोई उत्पन्न 1,750 डॉलर आहे. बांगलादेशातील बहुतांश जनता गरीब आहे. मात्र जागतिक बँकेने नुकत्याच जाहीर केलेल्या नवीन आकडेवारीनुसार बांगलादेशात दररोज 1.25 डॉलरमध्ये गुजराण करणारे 19 टक्के लोक होते. ही टक्केवारी आता 9 टक्क्यांपर्यंत खाली आली आहे. 

शेख हसीना सलग तिसऱ्यांदा बांगलादेशचं नेतृत्व करायला सज्ज आहेत. हसीना यांच्या नेतृत्त्वामध्ये गेल्या काही वर्षांत बांगलादेश आशियातील सर्वांत यशस्वी राष्ट्र म्हणून उदयाला आलं आहे. 

एक काळ होता जेव्हा बांगलादेश (तेव्हाचा पूर्व पाकिस्तान) पाकिस्तानमधला सर्वांत गरीब प्रदेश होता. 1971 साली स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतरही तिथं भीषण दारिद्य्र होतं. 2006 सालापासून चित्र बदललं आणि विकासाच्या स्पर्धेत बांगलादेशनं पाकिस्तानला मागे टाकलं. 

'विकासदरात भारताला मागे टाकणार बांगलादेश'

बांगलादेशचा वार्षिक जीडीपी दर पाकिस्तानहून 2.5 टक्क्यांनी जास्त आहे. ख्यातनाम अर्थशास्त्रज्ञ कौशिक बासू यांच्या मते विकासदराबाबत बांगलादेश लवकरच भारतालाही मागे टाकेल. 

बांगलादेशची लोकसंख्या दरवर्षी 1.1 टक्के दराने वाढत आहे. तर पाकिस्तानची लोकसंख्या दरवर्षी 2 टक्के दराने वाढत आहे. याचा अर्थ असाही होती की पाकिस्तानच्या तुलनेत बांगलादेशातलं दरडोई उत्पन्न वेगाने वाढत आहे. 

बांगलादेश अत्यंत शांतपणे स्वतःचा कायापालट करत असल्याचं बोललं जातं. कौशिक बासू सांगतात, की बांगलादेशच्या समाजातील मोठ्या वर्गात बदलाचे वारे वाहत आहेत आणि तिथं महिला सशक्तीकरणही वेगाने सुरू आहे. बांगलादेशात सरासरी आयुर्मान 72 वर्षं झालं आहे. भारतात ते 68 वर्षं तर पाकिस्तानात 66 वर्षं आहे. 

जागतिक बँकेच्या आकडेवारीनुसार 2017 मध्ये बांगलादेशात ज्या लोकांची बँक खाती...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:
1971 साली पाकिस्तानचं विभाजन होऊन बांगलादेशची निर्मिती झाली. त्यानंतर बांगलादेशनं बरंच काही भोगलं आहे. भयंकर गरिबी, नैसर्गिक आपत्ती आणि आता जगातील सर्वांत मोठ्या स्थलांतराच्या प्रश्नाचा सामना ते करत आहेत. साडेसात लाख रोहिंग्या मुस्लिमांनी म्यानमार सोडून बांगलादेशात आश्रय घेतला आहे.