शीर्षक: तुमच्या लहान मुलांच्या रागावर असं मिळवा नियंत्रण\nवरील काल्पनिक लेखाचे शीर्षक दिल्यास, लेखाची कल्पना करा.\n
शाळेत सकाळी प्रार्थनेच्या वेळी या दोघांचं भांडण झालं. नंतर ते भांडण वाढलं आणि चिडून एका विद्यार्थ्यानं दुसऱ्याला चाकूनं भोसकलं! 

असं नाही की शाळकरी मुलांमधलं हे पहिलंच भांडण होतं. नक्कीच याआधीही शाळेत मुलं चिडल्यावर एकमेकांना मारत असल्याची अनेक उदाहरणं समोर आली आहेत. पण या प्रकरणात हिंसाचाराने गाठलेली पातळी चिंताजनक होती.

आजकाल अनेक किशोरवयीन मुलं हिंसेच्या घटना घडवून आणताना दिसतात. आणि मुलांमध्ये हे हिंसेचं वाढतं प्रमाण खरं चिंतेचं कारण आहे. 

अल्पवयीन मुलांना जास्त राग येतो 

UNICEFच्या एका नुसार जगभरात जवळपास 120 कोटी किशोरवयीन मुलं आहेत, म्हणजे ज्यांचं वय 10 ते 19 वर्षं आहे अशी मुलं. भारतात ही संख्या जवळपास 24.3 कोटी आहे, म्हणजे एकूण लोकसंख्येच्या साधारण एक चतुर्थांश इतकी. एवढंच नाही तर, जगभरात सर्वाधिक किशोरवयीन मुलं विकसनशील देशांमध्ये राहतात. 

मुलांना किती राग येतो, हे त्यांच्या वयावर अवलंबून आहे. 2014मध्ये 'जर्नल सायकोलॉजिकल मेडिसीन'मध्ये प्रकाशित झालेल्या एका रिसर्चनुसार मुलींपेक्षा मुलांमध्ये रागाचं प्रमाण अधिक असतं. 

हे संशोधन भारतातील सहा वेगवेगळ्या ठिकाणांमध्ये करण्यात आलं. यात दिल्ली, बंगळुरू, जम्मू, इंदूर, केरळ, राजस्थान आणि सिक्कीम या ठिकाणच्या 5,647 अल्पवयीन आणि युवकांनी सहभाग घेतला. 

या संशोधनानुसार 16 ते 19 वर्षं वयोगटातल्या मुलांमध्ये रागाचं प्रमाण अधिक असतं, तर 20 ते 26 वयोगटात रागाचं प्रमाण कमी असतं. म्हणजेच किशोरवयीन मुलं जास्त रागीट असतात.

पण या संशोधनानुसार मुलींपेक्षा मुलांमध्ये रागाचं प्रमाण अधिक असलं तरी, 12 ते 17 वयोगटातल्या 19 टक्के मुली शाळांमध्ये कोणत्या ना कोणत्या भांडणात सहभागी झालेल्या आढळतात. 

तेव्हा प्रश्न हा पडतो की मुलांमध्ये ही हिंसक प्रवृत्ती कुठून येते? आणि का? 

मोबाईल गेमचा परिणाम?

मानसोपचार तज्ज्ञ आणि मॅक्स हॉस्पिटलच्या समुपदेशक दीपाली बत्रा सांगतात, "अनेक कारणांमुळे मुलं हिंसक होत जातात आणि त्याचं प्रमाणही वाढू शकतं. पालकांचं मुलांवर किती लक्ष आहे, हा एक महत्त्वाचा घटक ठरतो."

"मोठ्या शहरांमधले पालक आपल्या मुलांवर पूर्णपणे लक्ष ठेऊ शकत नाहीत. म्हणून ते मुलांच्या हाती मोबाइल फोन्स देतात. मोबाइलवर मुलं काही असे गेम्स खेळतात, जे हिंसक प्रवृत्तींना चालना देतात," त्या सांगतात.

व्हीडिओ गेममुळं मुलांवर कसा परिणाम होतो, हे विचारल्यावर त्या सांगतात, "जेव्हा...