अॅलेक्सी नवालनी यांनी सांगितला विषप्रयोगातून बाहेर येतानाचा अनुभव\nअॅलेक्सी नवालनी

आपण अनेक रात्र जागून काढल्याचं त्यांनी सांगितलं. अनेकदा साध्या-साध्या हालचाली करतानाही त्यात सुसूत्रता नसायची, असंही ते म्हणाले. मात्र, आता प्रकृती बरी असल्याचं आणि लवकरच रशियाला परतणार असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

बर्लिनमधल्या कडेकोट सुरक्षा असणाऱ्या एका हॉटेलमध्ये बीबीसीच्या प्रतिनिधींनी त्यांची भेट घेतली. बर्लिनमधल्याच चॅरिट हॉस्पिटलमध्ये अॅलेक्सी तब्बल 32 दिवस भरती होते. यातला बराच काळ त्यांनी अतिदक्षता विभागातच काढला.

सुरुवातीला वेदना नव्हत्या. मात्र, थंडी वाजून अंग थरथरायचं. ते म्हणाले, "असं वाटायचं की आता शेवट जवळ आलाय."

"कसल्याच वेदना जाणवायच्या नाही. पॅनिक अटॅक सारखा प्रकार नव्हता. सुरुवातीला एवढंच जाणवतं की काहीतरी चुकतंय आणि नंतर डोक्यात एकच विचार येतो - आता मी मरणार आहे."

20 ऑगस्टला सायबेरियातल्या टॉम्स्कहून मॉस्कोला जात असताना ते विमानातच कोसळले होते. विमानाने ओम्स्कमध्ये इमर्जन्सी लँडिंग केल्यामुळे अॅलेक्सी यांना तात्काळ हॉस्पिटलमध्ये भरती करता आलं आणि त्यांचे प्राण वाचले. 

यानंतर रशियातल्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांशी बोलून त्यांना बर्लिनला नेण्यात आलं. बर्लिनमध्येच त्यांच्यावर उपचार करण्यात आले. सुरुवातीला बरेच दिवस त्यांना औषध देऊन कोमामध्ये ठेवण्यात आलं होतं.

नोव्हिचोक विषाचा प्रयोग

44 वर्षांचे अॅलेक्सी नवालनी यांच्यावर 'नोव्हिचोक' या नर्व्ह एजंट म्हणजेच विषाचा प्रयोग झाल्यावर ऑर्गनायझेशन फॉर द प्रोहिबिशन ऑफ केमिकल वेपन (OPCW) या संस्थेनेही शिक्कामोर्तब केलं आहे.

अॅलेक्सी यांच्या मूत्राच्या आणि रक्ताच्या नमुन्यांमध्ये जो पदार्थ आढळला तो आणि रासायनिक अस्त्रांच्या यादीत समावेश असणाऱ्या पदार्थामध्ये साम्य आढळल्याचं या संस्थेने जारी केलेल्या पत्रकात म्हटलं आहे.

फ्रान्स आणि स्वीडनच्या प्रयोगशाळांमध्येसुद्धा तपासणी केली असता तिथल्याही शास्त्रज्ञांनी नवालीन यांच्यावर हाच विषप्रयोग झाल्याचं म्हटल्याचं जर्मनीचं म्हणणं आहे. 

नवालनी यांना एअरलिफ्ट करण्यात आलं.

शीत युद्धाच्या काळात सोव्हिएतच्या शास्त्रज्ञांनी 'नोव्हिचोक विष' तयार केलं होतं. नोव्हिचोकचे अगदी काही थेंबसुद्धा एखाद्याला ठार करण्यासाठी पुरेसे असतात. 

सप्टेंबरच्या शेवटच्या आठवड्यात हॉस्पिटलमधून डिस्चार्ज मिळाल्यानंतर अॅलेक्सी नवालनी यांनी एक व्हीडियो संदेश दिला होता. यात पुढच्या वर्षी होणाऱ्या सार्वत्रिक निवडणुकीत आपण...\n\ntl;dr:
विषप्रयोगातून बाहेर येणं एक दीर्घकालीन आणि त्रासदायक प्रक्रिया असल्याचं रशियाचे कट्टर पुतीन विरोधक अॅलेक्सी नवालनी म्हणतात. बीबीसी रशियाला दिलेल्या विशेष मुलाखतीत ते बोलत होते.