सामग्री: भारतात विविध राज्यांत मनुष्य आणि हत्ती यांच्यातील संघर्ष ठळक झाल्याचे दिसतो. त्यातून मनुष्यांचा बळी जात आहेच, शिवाय हत्तींवरही हल्ले वाढले आहेत.

स्थानिक प्रशासनाने चहा लागवडीवर ठपका ठेवला आहे, तर चहा उत्पादकांच्या मते ज्या भागात चहा लागवड मोठ्या प्रमाणावर होते, तिथं सरकारनं सुधारीत सर्वेक्षणसुद्धा केलेलं नाही. 

शिवाय चहा उत्पादकांच्या एका मोठ्या संघटनेने या आरोपाचा इन्कार करत जंगलात लागवड करणं त्यांच्या सदस्यांच्या हितासाठी आहे, असा प्रतिवाद केला आहे. पण भारत सरकारच्या एका अभ्यासानुसार या भागातील चहाच्या बागा हे जंगलतोडीमागचं प्रमुख कारण आहे. 

"वनक्षेत्रात घट होण्यासाठी जंगलाच्या जमिनीवरचं अतिक्रमण, जैविक दबाव, चहाच्या मळ्यांच्या लागवडीच्या पद्धती, अशा अनेक गोष्टी जबाबदार आहेत," असं पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाने 2015च्या वन अहवालात म्हटलं आहे.

बळींचा वाढता आकडा

अधिकृत आकडेवारीनुसार भारतात 2006 ते 2016 या काळात जंगली हत्तींमुळे 800 लोकांचा मृत्यू झाला होता. सरकारनं गेल्या वर्षी प्रसिद्ध केलेल्या आकडेवारीनुसार वाघ किंवा जंगली हत्ती यांच्यामुळे भारतात दररोज एका व्यक्ती जीव गमवतो. 

2014 आणि 2015 मध्ये जंगली हत्तींमुळे पश्चिम बंगालमध्ये 54 लोकांनी आपला जीव गमावला होता. त्याच्या खालोखाल आसामचा नंबर लागतो.

मरिअम केरकेट्टा

दक्षिण आसाममधल्या मरीअम केरकेट्टा यांच्या मुलीचा हत्तींमुळे बळी गेला आहे. त्या सांगतात, "माझ्या मुलीला हत्तीनं चिरडलं. तिला हॉस्पिटलमध्ये नेलं. मला तिला शेवटचं बघतासुद्धा आलं नाही." 

गेल्या वर्षी त्यांची 26 वर्षांची मुलगी बोबिता केरकेट्टा संध्याकाळी चहाच्या मळ्यातून मैत्रिणीसोबत दुचाकीवरून जात होती. बोबिता गाडीवर मागे बसली होती. हत्तीला पाहताच तिनं स्कूटरवरून उडी मारली आणि त्यात तिचा मृत्यू झाला.

"तिची मैत्रीण कशीबशी पळून गेली पण माझी मुलगी तिथून जाऊ शकली नाही. कारण चहाच्या मळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना कुंपण होतं," केरकेट्टा सांगत होत्या. "आम्ही इथे अनेक वर्षांपासून राहतो. पण आता हा परिसर हत्तींमुळे फार धोकादायक बनला आहे," असं त्या सांगतात.  

हत्तींचासुद्धा बळी 

या संघर्षात लोकांचाच नाही तर हत्तींचाही बळी जात आहे. केंद्र सरकारच्या आकडेवारीनुसार 2013 आणि 2014 दरम्यान 72 हत्तींचा मृत्यू झाला. 2012 साली ही संख्या 100 इतकी होती.

रेल्वे, विषबाधा, विजेचा धक्का सारख्या अनेक कारणांमुळे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:
आसाममध्ये गेल्या काही वर्षांत मनुष्य आणि हत्ती यांच्यातील संघर्ष वाढू लागला आहे. विशेषतः चहा उत्पादकांचं जंगलात अतिक्रमण वाढू लागल्याने हत्तींचा अधिवास धोक्यात आला आहे. यातून हा संघर्ष वाढत असून कधी मनुष्य तर कधी जंगली हत्तींचा यात बळी जात आहे.