પરંતુ બર્લિન વૉલ ધ્વસ્ત કરી દેવાયાના 3 દાયકા બાદ, ફરીથી ખંડને બે ભાગમાં વહેંચતી સેંકડો કિલોમિટર લાંબી વાડ બાંધવામાં આવી રહી છે. જેનો ઘણા ઉદ્દેશો પૈકી એક લોકોની અવરજવરને પ્રતિબંધિત કરવાનો પણ છે. 

આ બાબત યુરોપની હિજરતીઓ સાથેની મુશ્કેલીઓ પર પ્રકાશ પાડે છે.  મેડિકલ ચૅરિટી એમ. એસ. એફ. અનુસાર "આવા પગલાથી વેર વાળવાની વૃતિના કારણે હિજરતીઓનાં મૃત્યુના બનાવો અને તેમને સહન કરતી મુશ્કેલીઓનું સામાન્યીકરણ થશે."

સમગ્ર યુરોપમાં દેખાઈ રહેલું આ ચલણ આજના યુરોપિયન દેશો હિજરતના માનવીય પાસાનો વિચાર કર્યા વગર તેને કારણે સર્જાતી આર્થિક અને રાજકીય અસરોથી કેટલા ચિંતિત છે એ વાત તરફ આંગળી ચીંધે છે.

એક વિભાજિત ખંડ

બીજા વિશ્વયુદ્ધ બાદ, સમગ્ર યુરોપને બે ભાગમાં વહેંચી દેવામાં આવ્યું હતું, એક સામ્યવાદી પૂર્વ અને બીજું મૂડીવાદી પશ્વિમ.

પૂર્વ બાજુની સરકાર વધુ પડતી આપખુદ બની જતાં 1949થી 1961ની વચ્ચે પૂર્વ જર્મનીમાંથી 27 લાખ લોકો હિજરત કરીને પશ્ચિમ જર્મની તરફ ચાલ્યા ગયા હતા.

આ હિજરતને અટકાવવા માટે પૂર્વ યુરોપના દેશોએ સોવિયેત સંઘના વડપણ હેઠળ એક ખૂબ જ આકરી બૉર્ડરની યોજના અમલમાં મૂકી. 

આ બૉર્ડર પર ઇલેક્ટ્રિક વાડ, લૅન્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
ડમાઇન અને હથિયારધારી સૈનિકો તહેનાત કરી દેવાયા. જેઓ પૂર્વમાંથી હિજરત કરીને પશ્વિમ તરફ જતા લોકોને જોતાં જ ઠાર કરી દેતા.

શીત યુદ્ધના અંત બાદ બ્રિટનનાં વડાં પ્રધાન માર્ગરેટ થૅચરે પૂર્વ યુરોપિયન દેશોની આ કાર્યવાહીને વખોડતાં કહ્યું કે, "સ્વતંત્રતા તરફની દોટને અટકાવવા માટે પૂર્વી યુરોપના દેશોએ નિષ્ઠુરપણા અને શયતાનિયતની તમામ હદો વટાવી દીધી છે."

લોકોને પૂર્વ યુરોપમાંથી પશ્ચિમ યુરોપમાં જતા અટકાવવા માટે આખા યુરોપમાં જે પ્રયત્નો થઈ રહ્યા હતા, તે પૈકી સૌથી વધારે કુખ્યાત પ્રયત્ન બર્લિન વૉલ તરીકે ઓળખાય છે. 

આ દીવાલે જર્મનીના ઐતિહાસિક પાટનગર બર્લિનને બે ભાગમાં વહેંચી દીધું હતું. જેનું નિર્માણ 1961માં થયું હતું. 

વર્ષ 2017માં બર્લિનની ફ્રી યુનિવર્સિટીના એક અભ્યાસ મુજબ એ દીવાલને પાર કરવાના પ્રયાસમાં 262 લોકો પોતાનો જીવ ગુમાવી ચૂક્યા હતા.

બે વિચારધારાના ભાગલા પાડતી દીવાલનો ઇતિહાસ

ઉષ્માભેર સ્વાગત

એક સમય એવો પણ હતો જ્યારે પૂર્વમાંથી સલામતપણે ભાગીને આવનાર માણસોનું પશ્ચિમના લોકો દ્વારા સ્વાગત કરાતું. 

બદલામાં સફળતાપૂર્વક ભાગીને આવનાર લોકો પૂર્વના દેશોએ લાદેલા પ્રતિબંધને વખોડતા અને એ પ્રતિબંધનો અમલ કરવા માટે કરાતા અત્યાચારની ટીકા કરતા.

પશ્ચિમના દેશો અવરોધો ઊભા કરવાની નીતિનો વિરોધ થવો સ્વાભાવિક માનતા, કારણ કે આવા પ્રકારના પ્રતિબંધ વધુ સમય સુધી લાગુ કરી શકાય નહીં.

શીત યુદ્ધના દૃષ્ટિકોણથી જોવામાં આવે તો આ પરિસ્થિતિ પૂર્વી યુરોપના દેશો માટે ઘણી જ અપમાનિત કરે એવી હતી, કારણ કે તેમના ઘણા નાગરિકો તેમની વિચારધારા કરતાં તદ્દન વિપરીત વિચારધારાવાળા દેશોમાં જઈને રહેવા માટે આતુર હતા.

એ સમય દરમિયાન જ પશ્ચિમી યુરોપના દેશોનું અર્થતંત્ર ઝડપથી વિકસી રહ્યું હતું. સાથે જ ત્યાં બેરોજગારીનો દર પણ ખૂબ જ ઓછો હતો. તેમજ હિજરતના કારણે આ દેશોમાં રહેલી કામદારોની અછતની સમસ્યાનું પણ નિરાકરણ થઈ રહ્યું હતું.

બીજા વિશ્વયુદ્ધ બાદ સર્જાયેલી કામદારોની અછતને પહોંચી વળવા માટે બ્રિટન સરકારે પૂર્વી યુરોપમાંથી યુનાઇટેડ કિંગડમમાં આવીને વસવા માટે હિજરતીઓને મદદ કરવાની યોજના ઘડી,

બર્લિન વૉલ અસ્તિત્વમાં આવ્યા બાદ પશ્ચિમ જર્મની દ્વારા તુર્કી અને મોરક્કો જેવા દેશો સાથે કરાર કર્યા જેથી પૂર્વ યુરોપના પ્રતિબંધને કારણે હિજરતીઓની ઘટતી જતી સંખ્યા માટે અન્ય વ્યવસ્થા થઈ શકે. 

હિજરતીઓની મર્યાદિત સંખ્યાને કારણે પશ્ચિમી યુરોપના દેશો માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓનું નિર્માણ થયું, કારણ...