ગુજરાતમાં અનામત માટે થઈ રહેલાં આંદોલનોથી રૂપાણી સરકારને કેટલું નુકસાન?\nઓબીસી અને આદિવાસીઓના આંદોલન પછી સરકાર ઝૂકી જતા હવે બિનઅનામતના આંદોલનનું ભૂત ફરી ધૂણવા લાગ્યું છે અને દિવસેને દિવસે આંદોલનો વધારે બળવત્તર બની રહ્યાં છે.

અગાઉ બિનસચિવાલયની પરીક્ષાને લઈને વિદ્યાર્થીઓએ આંદોલન છેડ્યું હતું અને સરકારને પરીક્ષા રદ કરવાની ફરજ પડી હતી.

તો હવે અનામત અને બિનઅનામત વર્ગના આંદોલનોથી રૂપાણી સરકાર સામે ફરી સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે.

રાજકીય નિષ્ણાતો માને છે કે આ આંદોલનોથી આવનારી ચૂંટણીમાં ભાજપ સરકારને નુકસાન પણ થઈ શકે છે.

'ભાજપની વોટબૅન્ક ધીમેધીમે તૂટવા લાગી'

જાણીતા રાજકીય વિશ્લેષક ઘનશ્યામ શાહે કહ્યું, "દેશમાં થયેલાં તમામ સરકાર ઉથલાવે તેવાં આંદોલનોની શરૂઆત વિદ્યાર્થીઆંદોલનોથી જ થઈ છે."

"ગુજરાતમાં બદલાતી અર્થવ્યવસસ્થાને કારણે 1985 પછી છેક 30 વર્ષે ગુજરાતે ભાજપની પરંપરાગત વોટબૅન્ક ગણાતા પટેલ સમાજને ભાજપની સામે ઊભો રહેતો દેખાડ્યો છે."

"આ આંદોલનના કારણે શહેરી વિસ્તારોમાં ભલે ભાજપ પોતાની વિધાનસભાની બેઠકો સાચવી શક્યો હોય, પણ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં એની અસર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ છે. કારણ કે 2015માં ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ભાજપના નબળા દેખાવ પછી તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી આનંદીબહેન પટેલને રાજીનામું આપવું પડ્યું હતું."

"ત્યારબાદ ભાજપે બનાવેલી વોટબૅન્કની સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ સિસ્ટમ ધીમેધીમે તૂટવા લાગી અને તેનું પરિણામ 2017ની ચૂંટણીમાં જોવા મળ્યું હતું."

ઘનશ્યામ શાહે વધુમાં કહ્યું, "2017ની ચૂંટણીમાં સૌથી પહેલું એ દેખાયું કે પટેલ ધારાસભ્યોની સંખ્યા ઘટી, કારણ કે પટેલ આંદોલનથી નારાજ થયેલો ફર્સ્ટ ટાઇમ વોટર ભાજપથી વિમુખ થયો."

"અલબત્ત, એ પછી 2019ની ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસના મજબૂત ઓબીસી નેતાઓને ફરીથી એક યા બીજા પ્રકારે લાલચ આપી ભાજપમાં આયાત કરવાના શરૂ કર્યા."

તેઓ માને છે, "આ આયાતી નેતાઓ સેફોલૉજીના નિયમ પ્રમાણે પોતાની સાથે જે વોટબૅન્ક લઈને આવ્યા હતા તે અને ભાજપની જે પરંપરાગત વોટબૅન્ક હતી તેનો સરવાળો ભાજપની લોકસભાની સીટમાં ક્યાંય નડ્યો નહીં."

"પરંતુ જે પ્રકારે લોકસભાની ચૂંટણી પત્યા પછી પરીક્ષાઓનાં કૌભાંડો બહાર આવ્યાં. એના કારણે મોટો વિદ્યાર્થી વર્ગ નારાજ થયો છે અને વિદ્યાર્થીઓ નારાજ થાય ત્યારે સરકાર માટે મોટો ખતરો ઊભો થાય છે."

આંદોલનને લાંબા સમય સુધી દબાવવું મુશ્કેલ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ઘનશ્યામ શાહ કહે છે, "1974માં વિદ્યાર્થી આંદોલનને દબાવવાનો પ્રયાસ થયો અને એ આંદોલન સ્પ્રિંગની જેમ ઊછળ્યું હતું. અધૂરામાં પૂરું 1974ના આંદોલનમાં...\n\ntl;dr:
ગુજરાતમાં છેલ્લા છ મહિનાથી શરૂ થયેલાં અલગઅલગ જ્ઞાતિનાં આંદોલનોને કારણે ગુજરાતની રૂપાણી સરકાર વારેવારે વિવાદમાં આવતી રહે છે.