આર્ટ્સની 'બેકાર' ડિગ્રી પણ સુધારી શકે છે તમારું ભવિષ્ય\nડિગ્રી હોય અને બેરોજગાર રહી જાવ એવી આશંકા અડધી થઈ જાય છે પરંતુ ડિગ્રી હોવી એ નોકરીની ગૅરંટી નથી.

હું એમને કહેતી, "ના, હું પત્રકાર બનવા માગું છું." તો મને પૂછાતું- "તમે કૉમ્યુનિકેશનનું શિક્ષણ કેમ નથી મેળવતાં?"

એ સમયે ઉચ્ચવર્ગના જૂજ લોકો જ યુનિવર્સિટીમાં શિક્ષણ મેળવવા જતા. કદાચ ત્યારે એવું પણ મનાતું ન હતું કે ડિગ્રી સીધી જ કોઈ નોકરી અપાવી દેશે. 

આજે નોકરી મેળવવા માટે ડિગ્રી જરૂરી છે. ડિગ્રી હોય તો બેરોજગાર રહી જવાની શક્યતા અડધી થઈ જાય છે. છતાં પણ ડિગ્રી હોવી એ નોકરીની ગૅરંટી નથી. 

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મોંઘું શિક્ષણ

મોટા ભાગના લોકો ઇચ્છે કે ડિગ્રી આવક વધારામાં સહાયક બને

ડિગ્રી મેળવવાનો ખર્ચ વધતો જાય છે. અમેરિકામાં રૂમના ભાડા સહિત પ્રાઇવેટ યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસનો સરેરાશ ખર્ચ વાર્ષિક 48,510 ડૉલર (આશરે 33 લાખ રૂપિયા) છે. 

બ્રિટનમાં સ્થાનિક વિદ્યાર્થીઓને માત્ર ટ્યૂશન ફીમાં જ 9,250 પાઉન્ડ (આશરે 8 લાખ 40 હજાર 702 રૂપિયા) આપવા પડે છે. વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે ફીનો દર આનાથી પણ વધારે છે. 

સિંગાપોરની પ્રાઇવેટ યુનિવર્સિટીમાં ચાર વર્ષનો કોર્સ કરવા માટે 69,336 સિંગાપોર ડૉલર (આશરે 35 લાખ રૂપિયા)નો ખર્ચ થાય છે. 

આટલા રૂપિયા ખર્ચ્યા પછી મોટા ભાગના લોકો ઇચ્છે કે ડિગ્રી આવકમાં સહાયક બને. એવું થાય પણ છે. 

ઉદાહરણ તરીકે, અમેરિકામાં સ્નાતક થતા લોકો ડિગ્રી વિનાના લોકોની સરખામણીમાં દર અઠવાડિયે 461 ડૉલર વધારે કમાય છે. 

પત્રકાર બનવું છે તો પત્રકારત્વ, વકીલ બનવું છે તો કાયદાનું શિક્ષણ. એન્જિનિયર કે IT, નિષ્ણાત બનવું છે તો STEM (વિજ્ઞાન, ટૅકનૉલૉજી, એન્જિનિયરિંગ અને ગણિત)નું શિક્ષણ.

કળા સાથે સંકળાયેલા વિષયો પ્રત્યે ઉદાસીનતા

કેટલીક ડિગ્રીઓના મહત્ત્વપૂર્ણ અને કેટલીક ડિગ્રીઓ બિનઉપયોગી હોવાની ધારણા કેટલાંક વિદ્યાર્થીઓને અકારણ તણાવગ્રસ્ત કરી શકે છે

આ હોડમાં કળા અને ગેર-વ્યાવસાયિક વિષયો, જેવા કે સમાજવિજ્ઞાન, ગણિત અને માનવતા, ઇતિહાસદર્શન તથા ભાષાના અભ્યાસક્રમો વિશે પૂછપરછ નથી થતી.  

કળાના વિષયોને લઈને દુનિયાના દરેક દેશમાં લગભગ આવી જ સ્થિતિ છે. 

અમેરિકામાં સેનેટર માર્કો રુબિયોથી લઈને પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામા સુધીના નેતાઓનાં નિવેદનમાં તેની ઊણપ વર્તાય છે. (ઓબામાએ બાદમાં આ બાબતે માફી માગી હતી.)

ચીનમાં સરકારની 42 વિશ્વ-વિદ્યાલયોને વિજ્ઞાન અને પ્રાદ્યોગિકીના વિશ્વ સ્તરીય સંસ્થાનોમાં પરિવર્તિત કરવાની યોજના છે. 

બ્રિટનમાં...\n\ntl;dr:
જ્યારે યુનિવર્સિટીમાં લોકોને કહેતી હતી કે હું ઇતિહાસમાં સ્નાતકનો અભ્યાસ કરી રહી છું તો મને લગભગ એક જેવા જ સવાલો પૂછાતા- "શું તમારે શિક્ષક બનવું છે?"