સામગ્રી: માનવામાં આવી રહ્યું છે કે 12 જુલાઈથી શરૂ થયેલા વિધાનસભા સત્ર દરમિયાન ભારતીય જનતા પક્ષ કર્ણાટકના કુમારસ્વામી સરકાર વિરુદ્ધ અવિશ્વાસનો પ્રસ્તાવ પણ લાવી શકે છે. 

આ પરિસ્થિતિમાં પ્રશ્ન એ પણ ઉદ્ભવે છે કે શું કર્ણાટકમાં ગઠબંધન સરકારની નબળી સ્થિતિ દેશમાં ગઠબંધન સરકારોની ખરાબ સ્થિતિ અને તેમની સમાપ્તિ તરફ ઇશારો કરે છે?

હાલમાં જ યોજાયેલી લોકસભા ચૂંટણીઓમાં ભાજપ વધુ મજબૂત રાજકીય પક્ષ સાબિત થયો છે. જે રીતે વર્ષ 1971માં પાકિસ્તાન સાથે યુદ્ધ જીત્યા પછી ઇંદિરા ગાંધી સત્તાનું કેન્દ્ર બની ગયાં હતાં એ રીતે હાલના સમયમાં મોદીએ સત્તાનું એકીકરણ કરી નાંખ્યું છે.

ઇંદિરા ગાંધી, લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીના અવસાન બાદ સત્તા પર આવ્યાં અને બહુ ઓછા સમયમાં તેમને 'ગૂંગી ગૂડિયા' કહી દેવામાં આવ્યાં હતાં. એ વખતે કૉંગ્રેસ બહુ નબળી સ્થિતિમાં હતી અને વર્ષ 1967માં ભારતમાં ગઠબંધનના રાજકારણની શરૂઆત થઈ.

તેના પરિણામ સ્વરૂપ સંયુક્ત વિધાયક દળ (એસવીડી) સરકારનો ઉદય થયો. જે ભારતીય ક્રાંતિ દળ, સંયુક્ત સોશિયાલિસ્ટ પાર્ટી, પ્રજા સોશિયાલિસ્ટ પાર્ટી અને ભારતીય જનસંઘ (જે આગળ જઈને ભારતીય જનતા પક્ષ બન્યો)નું ગઠબંધન હતું.

તેમણે પાકિસ્તાનનું વિભાજન કરીને બાંગ્લાદેશ બનાવ્યો તો ઇંદિરા ગાંધીએ બહુમત તો હાંસલ કર્યો જ પણ દેશનાં અલગઅલગ રાજ્યમાં રહેલી ગઠબંધન સરકારોને પણ ધરાશાયી કરવાનું કામ કર્યું.

ગઠબંધનની સરકારો ઉત્તર પ્રદેશ, રાજસ્થાન, બિહાર, પંજાબ, પશ્ચિમ બંગાળ, ઓડિશા, તામિલનાડુ અને કેરળમાં પડી ગઈ.

કેરળ સિવાય અત્યાર સુધી પશ્ચિમ બંગાળમાં કૉમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી મજબૂત હતી. જ્યારે તામિલનાડુમાં દ્રવિડ પક્ષોનું શાસન હતું.

ગઠબંધનની સરકારો બનાવવાનો બીજો તબક્કો 1989માં શરૂ થયો. આ સમયગાળામાં ઘણા નવા ગઠબંધન પક્ષોનો ઉદય થયો. આ પક્ષોએ રાજ્ય કક્ષાએ સત્તાનો સ્વાદ ચાખ્યો અને કેન્દ્રમાં પણ સત્તામાં રહ્યા. 

1989થી શરૂ થયેલો ગઠબંધનનો આ દોર કૉંગ્રેસના નેતૃત્વવાળી યૂપીએ સરકાર બની ત્યાં સુધી યથાવત્ રહ્યો, જેણે 2004 અને 2009માં કેન્દ્ર કક્ષાએ બે સફળ કાર્યકાળ પૂરા કર્યા.

આ દોર મોદી સરકારની 2014ના વર્ષની જીત સુધી જળવાઈ રહ્યો અને હવે તો તાજેતરની ચૂંટણીઓમાં તેમણે પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરી લીધી છે. 

મેમાં થયેલી ચૂંટણીના એક વર્ષ પહેલાં જ્યારે ભાજપ કર્ણાટક વિધાનસભા ચૂંટણીમાં સૌથી મોટા પક્ષ તરીકે ઊભર્યો તો કૉંગ્રેસે ભાજપના કૉંગ્રેસમુક્ત ભારત કૅમ્પેનને સમાપ્ત કરવાનો નિર્ણય લીધો.

તેનું પરિણામ એ આવ્યું કે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
કર્ણાટકમાં જનતાદળ સેક્યુલર (જેડીએસ) અને કૉંગ્રેસના ગઠબંધનવાળી સરકારના એક ડઝનથી વધુ ધારાસભ્યોએ રાજીનામાં આપી દેતાં રાજ્ય સરકાર પર સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે.