સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: એ સૂનકાર સ્થળે એક બાળક ડાયલૉગ ડિલિવરીની પ્રૅક્ટિસ કરી રહ્યો હતો... 

એક રાતે એનો આ રોજિંદો ક્રમ ચાલું હતો કે તેના પર ટૉર્ચલાઇટનો પ્રકાશ પડ્યો. એને પૂછવામાં આવ્યું કે 'કબ્રસ્તાનમાં શું કરી રહ્યો છે?'

બાળક બોલ્યો, "દિવસમાં જે પણ કંઈ સારું વાંચું એ રાતે અહીં આવીને બોલું છું. રિયાઝ કરું છું." બાળકને સવાલ પૂછનારી એ વ્યક્તિનું નામ અશરફ ખાન હતું. 

ખાન ફિલ્મોમાં કામ કરતા હતા અને એટલે એણે બાળકને પૂછી લીધું, "નાટકમાં કામ કરીશ?"

બસ, અહીંથી જ શરૂ થયેલી બાળકની એ સફરે દાયકાઓ સુધી હિંદી ફિલ્મોને 'કાદર ખાન'ના નામે ગજવી. 

 કબ્રસ્તાનવાળો સીન...  

વર્ષો બાદ જ્યારે કાદર ખાને 1977માં 'મુકદ્દર કા સિકંદર' ફિલ્મ લખી તો એમાં એક મહત્ત્વનો સીન લખ્યો, જ્યાં બાળપણમાં અમિતાભ બચ્ચન કબ્રસ્તાનમાં પોતાની માનાં મૃત્યુ પર રડે છે.   

એ વખતે ત્યાંથી પસાર થતો એક ફકીર(કાદર ખાન) એ બાળકને કહે છે, 

"ઈસ ફકીર કી એક બાત યાદ રખના. 

જિંદગી કા સહી લુત્ફ ઉઠાના હૈ તો મૌત સે ખેલો, 

સુખ તો બેવફા હૈ ચંદ દિનો કે લિયે આતા હૈ ઔર ચલા જાતા હૈ 

દુઃખ તો અપના સાથી હૈ, અપને સાથ રહતા હૈ

પોંછ દે આંસૂ. દુઃખ કો અપના લે. તકદીર તેરે કદમો મેં હોગી ઔર તૂ મકદ્દર કા બાદશાહ હોગા..."

આ સીન કાદર ખાને પોતાના ઘર નજીક આવેલા એ કબ્રસ્તાનમાંથી લીધો હતો.  

ડાયલૉગ કિંગ કાદર ખાન   

કાદર ખાને 70ના દાયકામાં ડાયલૉગ લખવાથી લઈને ફિલ્મોમાં અભિનય કરવા સુધી ભારે નામ કમાયું.  

'ખૂન પસીના,' 'લાવારીસ,' 'પરવરિશ,' 'અમર અકબર ઍન્થની,' 'નસીબ,' 'કુલી' જેવી ફિલ્મોની પટકથા કે ડાયલૉગ લખનારા કાદર ખાને અમિતાભ બચ્ચનની કારકિર્દીને ઘડવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી. 

જોકે, આ જ કાદર ખાનનું પ્રારંભિક જીવન અત્યંત સંઘર્ષમય રહ્યું. 

એક ઇન્ટરવ્યૂમાં કાદર ખાન જણાવી ચૂક્યા છે કે અફઘાનિસ્તાનમાં તેમના જન્મ પહેલાં તેમના ત્રણ ભાઈઓનાં મૃત્યુ નીપજ્યાં હતાં. 

જે બાદ તેમનાં માતાપિતાએ અફઘાનિસ્તાન છોડીને ભારત આવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. 

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

થોડા સમયમાં જ તેમના માતાપિતાએ તલાક લઈ લીધા અને સાવકા પિતા સાથે તેમનું બાળપણ દારુણ ગરીબીમાં વીત્યું. 

એમ છતાં તેમણે સિવિલ એંજિનયરિંગમાં ડિપ્લૉમા કર્યું અને મુંબઈની એક કૉલેજમાં બાળકોને ભણાવવા લાગ્યા. 

કૉલેજમાં એક વખત નાટકની સ્પર્ધાનું આયોજન થયું, જેનાં જજ નરેન્દ્ર બેદી અને કામિની કૌશલ હતાં. 

એ નાટ્યસ્પર્ધામાં અભિનેતા-લેખકનું ઇનામ કાદર ખાનને મળ્યું અને એ સાથે જ એક...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
રાતનો સમો હતો. બૉમ્બેમાં આવેલા યહુદી કબ્રસ્તાનમાં ચોતરફ ગાઢ અંધકાર વ્યાપેલો હતો.