સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: તો સ્વાભાવિક છે એમાં નેગેટિવ લાગતા જ અસર ઉલટી થવાની છે એટલે કે નીચે આવવું અથવા પાછળ જવું. કારોબારના સંદર્ભમાં જોઈએ તો સ્પષ્ટ અર્થ છે કે  વેપાર વધવાની જગ્યાએ ઘટી રહ્યો છે,  તો વેચાણ પણ ઓછું અને નફો પણ ઓછો.

જીડીપીનો અર્થ થાય છે સકળ ઘરેલુ ઉત્પાદન. મતલબ એમ કે દેશભરમાં કુલ મળીને જેટલું કંઈ પણ બની રહ્યું છે, વેચાઈ રહ્યું છે, ખરીદાઈ રહ્યું છે અથવા લેવડ-દેવડમાં આવી રહ્યું છે એનો સરવાળો છે જીડીપી. એમાં વૃદ્ધિનો સરળ ભાષામાં અર્થ છે કે દેશમાં કુલ મળીને પ્રગતિ થઈ રહી છે. ક્યાંક ઓછી ક્યાંક વધુ. 

એની ગતિ જેટલી વધશે એ સમગ્ર દેશ માટે સારા સમાચાર હશે કારણ કે એવામાં જે ઓછામાં ઓછી પ્રગતિ કરશે તેમની પણ પહેલાથી વધુ સારી પ્રગતિ જ થશે. 

સાથે જ સરકારને વધુ ટૅક્સ મળશે, વધુ આવક થશે અને તેની પાસે એ તમામ કામો ઉપર અને તે લોકો પર ખર્ચ કરવા માટે વધુ રકમ હશે જેમને મદદની જરૂર છે.

પરંતુ ક્યાંક જો ગ્રોથનું ચક્કર અટકી ગયું અથવા ઊંધું ફરવા લાગ્યું જેવું આ સમયે થઈ રહ્યું છે તો? સૌથી પહેલા તો એનો અર્થ સમજવો જરૂરી છે. 

કોઈ દુકાનમાં મહિને એક લાખનું વેચાણ થતું હતું, પંદર હજાર રૂપિયાની બચત. તો એને કહેવામાં આવશે કે બિઝનેસ પંદર ટકાના નફા પર ચાલી રહ્યો છે. એટલે કે સો રૂપિયામાં પંદર રૂપિયાનો નફો. 

હવે જો તેનું વેચાણ તો એટલું જ રહે પણ નફો ઘટી જાય તો એમ માનવામાં આવશે કે કામમાં કંઈક ગડબડ છે અથવા માર્જિન ઓછું થઈ રહ્યું છે. 

પરંતુ વેચાણ ઘટીને નેવુ હજાર જ રહી જાય અને નફો પંદર હજાર જ બન્યો રહે તો એનો અર્થ એ છે કે દુકાનદાર પોતાનું કામ ખૂબ જ સમજદારીપૂર્વક કરી રહ્યો છે અને વિપરીત પરિસ્થિતિઓમાં પણ નફા ઉપર આંચ નથી આવવા દેતો. 

પરંતુ સામાન્ય રીતે આ બંને વસ્તુઓ સાથે જ નીચે આવતી જણાય છે. અને હવે વિચારો કે એક આખું બજાર જો આખા મહિના માટે બંધ કરી દેવાય તો ત્યાં દુકાનોમાં શું વેચાણ થશે અને શું નફો?  આ જ હાલત એપ્રિલ પછી આખા દેશની થઈ ગઈ હતી. 

જીડીપીમાં કેટલો ઘટાડો થશે ખબર નથી?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

જોકે જૂનથી સરકારે અનલૉક શરૂ કરી દીધું હતું, પરંતુ તે પછી પણ દેશના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં હજુ સુધી બધું પાટા પર નથી આવ્યું. જલ્દી જ એવું થઈ જશે એના અણસાર પણ દેખાઈ નથી રહ્યા. 

એનું પરિણામ એ છે કે હવે જીડીપી વધવાની જગ્યાએ ઘટવા તરફ છે એટલે કે સમગ્ર દેશમાં કુલ મળીને જેટલો કારોબાર થઈ રહ્યો હતો, લેણદેણ થઈ રહી હતી તે હવે ઘટવાની છે અથવા ઘટી રહી છે.

પાછલી બે મૉનેટરી પૉલિસીમાં રિઝર્વ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
કોરોના વાઇરસ અને એના ડરથી થયેલા લૉકડાઉન એટલે કે તાળાબંધીનાં ચક્કરમાં કામ-ધંધા લગભગ બંધ થઈ ગયા અને તેનું પરિણામ એ છે કે હવે ગ્રોથની જગ્યાએ નવો શબ્દ આવી ગયો છે નૅગેટિવ ગ્રોથ. ગ્રોથનો અર્થ થાય છે પ્રગતિ એટલે કે આગળ વધવું.