શીર્ષક: ભારતીયો સંયુક્ત પરિવારમાં રહેવાનું પસંદ કેમ કરે છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n
અનેક વિદ્વાનો માને છે કે આર્થિક વૃધ્ધિ, શહેરીકરણ, શિક્ષણ અને સાંસ્કૃતિક પરિવર્તનની સાથે-સાથે ભારતની દંતકથા સમાન સંયુક્ત પરિવારની પરંપરા ધીમેધીમે વિખેરાઈ જશે. જોકે તાજેતરના સંશોધન પ્રમાણે આ પરંપરામાં ખાસ બદલાવ નથી આવ્યો.

વસતીશાસ્ત્રી (ડેમોગ્રાફર) અને કૉર્નેલ યુનિવર્સિટી ખાતે વિઝિટિંગ ફૅલો ઇટેન બ્રૅટૉન દ્વારા ભારતમાં આધુનિકીકરણ અને પારિવારિક પરિવર્તન વચ્ચેના સંબંધ મુદ્દે સંશોધન કરાયું.

તેમના સંશોધન પ્રમાણે એ માન્યતાને ખોટી ઠેરવાઈ છે કે ભારતમાં સંયુક્ત પરિવાર તૂટી રહ્યા છે. તેમના કહેવા પ્રમાણે ભારતમાં વિભક્ત પરિવાર (ન્યૂક્લિયર ફૅમિલી)માં સાધારણ વધારો જ થયો છે.

20મી સદીના પ્રારંભથી ભારતમાં પરિવારના સરેરાશ કદમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો હોવાના કોઈ પુરાવા નથી. 

લગ્ન સાર્વત્રિક  છે, છૂટાછેડાનો દર નીચો છે, અને લગ્ન ન કરવા અથવા બાળકો ન હોવાને કારણે વયસ્કો એકલા રહેતા હોય એ પણ ઓછું જોવા મળે છે. વસતિવિષયક સ્થિતિ જોઈએ તો સંયુક્ત પરિવારોની પરિસ્થિતિ મજબૂત છે. 

ડૉ. બ્રૅટૉને મને જણાવ્યું, "ભારત પારિવારિક પરિવર્તનને નોંધપાત્ર રીતે પડકારી રહ્યું છે." તેમણે તાજેતરમાં પરિણીત પુત્રો સાથે રહેતા માબાપ અંગે સંશોધન કર્યું છે. 

ભારતમાં પરિણિત મહિલા પોતે ક્યારેય ઘર-પરિવારના વિભાજનની પહેલ નથી કરતી, જોકે વિભાજન માટેના પતિના નિર્ણય માટે પત્ની કારણભૂત હોઈ શકે છે.

ભારતમાં પરંપરાગત રીતે એવું જોવા મળ્યું છે કે પિતાના અવસાન પહેલાં પુત્રો પોતાનું ઘર વસાવે ત્યારે વિભક્ત પરિવાર સ્થપાય છે. 

માબાપમાંથી કોઈ એક (સામાન્ય રીતે પિતા)નું અવસાન થાય પછી પુત્રો અલગ રહેવા હોવા છતાં જીવિત માતા કે પિતાની દેખરેખ રાખે છે.

નૅશનલ સૅમ્પલ સર્વે (NSS) વિકાસશીલ દેશોમાં સૌથી જૂનો વસતિવિષયક સર્વે છે, જે દર્શાવે છે કે 65 અને તેનાથી વધુની ઉંમરના 50 ટકા લોકોનું દાંપત્ય હાલમાં અખંડ છે અને આશરે 45 ટકા દંપતિ વૈધવ્ય ભોગવે છે, જેમાં મોટા ભાગની મહિલા છે. 

આશરે 80 ટકા વયોવૃધ્ધ વિધવાઓ અને વિધુરો તેમનાં સંતાનો સાથે રહે છે, પણ માત્ર 40 ટકા વૃધ્ધ દંપત્તિઓ જ સંતાનો વગર અથવા તેમનાં અપરિણિત સંતાનો સાથે રહે છે. આ આંકમાં છેલ્લાં 25 વર્ષમાં માત્ર છ ટકાનો જ વધારો થયો છે, જે ઘણો ઓછો વધારો કહેવાય.

ડૉ. બ્રૅટૉન કહે છે, "ભારતમાં વિભક્ત પરિવારોમાં સાધારણ વધારો થયો છે તેનો આ શ્રેષ્ઠ પુરાવો છે."

યુવાનો મોટી સંખ્યામાં પોતાનાં માબાપ સાથે રહેવાનું પસંદ કરે છે તેનું એક મોટું કારણ આયુષ્યમાં વધારો...