સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: આ શબ્દો છે કેવડિયાના જિતેન્દ્ર તડવીના.

સરદાર સરોવર માટે જે જમીન સંપાદિત કરાઈ તેમાં જિતેન્દ્રના પિતા જીવણ તડવીની જમીન અને ઘર જતાં રહ્યાં હતાં.

એ જમીનના વળતરના રૂપે જે જમીન મળી હતી એ સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટીના નિર્માણ વખતે સંપાદિત કરી લેવાઈ.

જમીન સંપાદિત કરાયા બાદ રોજગાર માટે જિતેન્દ્ર નર્મદા ડૅમ નજીક લારી પર ચા વેચી પોતાનું ગુજરાન ચલાવતા હતા. વનબંધુ યોજના અંતર્ગત તેમને લારીની સહાય મળી હતી. 

જોકે, સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટીના નિર્માણ દરમિયાન તેમને પોતાના ધંધાની જગ્યાની છોડી દેવી પડી અને લારી દૂર ઊભી રાખવી પડી.  

સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટીના નિર્માણ બાદ આસપાસના વિસ્તારનું સૌંદર્ય વધારવા માટે લારીગલ્લાને હઠાવાયાં અને ફરી એક વખત જિતેન્દ્ર તડવીને પોતાના ધંધાનું સ્થળ છોડવું પડ્યું.  

દરમિયાન 'શ્રેષ્ઠ ભારત ભવન'નું નિર્માણ આરંભાયું અને જિતેન્દ્ર તડવીની ખેતીની જમીન સંપાદિત કરાઈ.

'સપનાં રોળાઈ ગયાં'

બીબીસી સાથે વાત કરતાં જિતેન્દ્ર તડવી જણાવે છે, "જ્યારે વનબંધુ યોજના અંતર્ગત અમને લારી મળી ત્યારે લાગ્યું હતું કે અમારા બાપદાદાએ જે જમીન આપી દીધી હતી એના પુણ્યનાં ફળ મળી રહ્યાં છે. પણ બે મહિના પહેલાં જ હું ખોટો પડ્યો."

"શ્રેષ્ઠ ભારત ભવન બનાવવા માટે સંપાદિત કરાયેલી અમારી જમીનના બદલામાં અમને જે જમીન મળી તે કેવડિયાથી 50 કિલોમિટર દૂર છે."

"મારા પિતા જીવણભાઈએ સરદાર સરોવર ડૅમ બનાવવા માટે જમીન આપી ત્યારે કહેતા હતા કે બીજાના લાભ માટે આપણે જમીન આપી છે તો આપણને પણ ફાયદો થશે."

"પણ સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટીના નિર્માણ દરમિયાન અમને વળતરમાં મળેલી જમીન પણ ગઈ અને પ્રતિમા પાસે પાણી ભરવા માટે વીયર ડૅમ ભરાયો તો અમારો ઊભો પાક પણ ડૂબી ગયો. એનું કોઈ વળતર મળ્યું નથી."

"સુંદરતાના નામે અમારાં લારીગલ્લા હઠાવી દેવાયાં છે અને અમારે ભૂખે મરવાનો વારો આવ્યો છે."

પીનલ તડવીની કહાણી પણ કંઈક આવી જ છે. બાળકોને ભણાવવા માટે પીનલ વનબંધુ યોજના હેઠળ મળેલી લારી પર વડાંપાંઉ વેચતાં હતાં. 

બીબીસીને પીનલ જણાવે છે, "અમને જ્યારે વનબંધુ યોજના હેઠળ લારીગલ્લા આપવામાં આવ્યાં ત્યારે લોકો અમારી પાસે આવતા હતા."

"અમારો ધંધો પણ સારો ચાલતો હતો. મને હતું કે બે પૈસા કમાઈને મારાં બાળકોને સારું શિક્ષણ આપી શકીશ."

"પણ અચાનક અમારા લારીગલ્લા ખસેડી દેવાયાં. અમારો રોજગાર છીનવાઈ ગયો. મારાં બધાં સપનાં રોળાઈ ગયાં."

"ગાયનું દૂધ વેચીને અમે થોડી ઘણી આવક રળી લેતાં હતા, પણ હવે તો અમારી ગાય પણ પકડી લેવાય છે. એને...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
"પહેલાં અમારા વડવા પાસેથી જમીન લઈ લીધી અને હવે અમારી પાસેથી પણ જમીન લઈ, રોજગારીનાં સપનાં દેખાડ્યાં. લારીગલ્લા આપ્યાં એ પણ છીનવી લીધાં. પહેલાં જમીન ગઈ, પછી ઘર ગયું અને હવે રોજગાર પણ ગયો. ઢોર ચરાવવા જઈએ તો અમારી ગાયોને પૂરી દે. 300 રૂપિયાનો દંડ વસૂલે છે. અમે ક્યાં જઈએ? આ પૂતળાના પડછાયામાં અમે મરી જઈશું."