વર્ષ 2018ના રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયાના એક પરિપત્રને પડકારતી ઇન્ટરનેટ ઍન્ડ મોબાઇલ ઍસોસિયેશન ઑફ ઇન્ડિયાની અરજીને સુપ્રીમ કોર્ટ સ્વીકારી હતી.

હવે સુપ્રીમ કોર્ટના બુધવારના નિર્ણયથી વર્ચ્યુઅલ કરન્સીની લેવડદેવડનો રસ્તો ખૂલી ગયો છે.

ભારતની કેન્દ્રીય બૅન્ક આરબીઆઈએ એપ્રિલ 2018માં બૅન્કોને ક્રિપ્ટોકરન્સી મારફતે લેવડદેવડ નહીં કરવાના નિર્દેશ આપતો પરિપત્ર બહાર પાડ્યો હતો. 

2018માં ડિજિટલ કરન્સી ધરાવનાર 50 લાખ યૂઝર્સ હોવોના અહેવાલ મળ્યા હતા. 

અને તેની ચર્ચા ત્યારે વધી હતી જ્યારે ક્રિપ્ટોકરન્સી ધારકોના રાતોરાત લાખો અને કરોડો કમાવવાના સમાચાર આવી રહ્યા હતા.

શું છે ક્રિપ્ટોકરન્સી?

ડિજિટલ કરન્સી એક એવી મુદ્રા છે જે ઑનલાઇન હોય છે, તે સામાન્ય રીતે વપરાતી મુદ્રા, જેમ કે સિક્કા અને નોટ જેવી નથી હોતી. જોકે વિશેષ એટીએમમાંથી બિટકૉઇન ઇસ્યૂ કરાવી શકાય છે. તમે તેને વર્ચ્યુઅલ ટોકનની જેમ જોઈ શકો છો.  

બિટકૉઇન એક પ્રખ્યાત ક્રિપ્ટોકરન્સી છે.

તેનું લૉન્ચિંગ 2009માં કરવામાં આવ્યું હતું. એ પછી તેના મૂલ્યમાં ધરખમ ફેરફારો જોવા મળ્યા હતા.

બિટકૉઇન કમ્પ્યૂટર કોડથી બનેલી ડિજિટલ કરન્સી કે વર્ચ્યુઅલ કરન્સી છે. લોકો તેને ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
ઑનલાઇન 'કૅશ' તરીકે પણ ઓળખે છે.

એકદમ સાદા શબ્દોમાં કહીએ તો બિટકૉઇન એક કમ્પ્યૂટર ફાઇલ છે, તેનો સંબંધ કોઈ બૅન્ક કે સરકાર સાથે નથી. 

એટલે કે બિટકૉઇન સરકારો અથવા બૅન્કો દ્વારા નથી છાપવામાં આવતું. 

માઇનિંગ નામની જટિલ પ્રક્રિયાથી બિટકૉઇન ક્રીએટ કરવામાં આવે છે. 

દુનિયાભરમાં કમ્પ્યૂટર નેટવર્ક પર તેને મૉનિટર કરવામાં આવે છે.

આ મુદ્રા કોઈ બૅન્કે બહાર પાડી ન હોવાથી તેના પર કોઈ ટેક્સ લાગતો નથી. 

બિટકૉઇન ગુપ્ત કરન્સી છે અને તેને સરકારથી છુપાવીને રાખી શકાય છે. 

બિટકૉઇનની મદદથી તમે સામાન કે સર્વિસ માટે ચુકવણી કરી શકો છો. 

જોકે, બિટકૉઈન બહુ ઓછી બાબતો માટે વાપરી શકાય છે. કેટલાક દેશોમાં તો બિટકૉઇનનો વપરાશ પ્રતિબંધિત છે. 

બિટકૉઇનની કિંમત

હાલ બુધવારે એક બિટકૉઇનની કિંમત 6,46,858.73 રૂપિયા હતી. 

ગત પાંચ વર્ષમાં એવું અનેક વખત થયું કે બિટકૉઇનની કિંમત કોઈ ચેતવણી  વગર 40થી 50 ટકા નીચે આવી હતી.

2013 એપ્રિલમાં ભારે ઉથલપાથલ થઈ હતી જેમાં બિટકૉઇનની કિંમત 70 ટકા નીચે આવી અને 233 ડૉલરથી પડીને 67 ડૉલર થઈ ગઈ હતી. 

બિટકૉઇનનો સૌથી વધારે ઉપયોગ રોકાણ માટે કરવામાં આવે છે. 

જોકે, બીજી કરન્સીની જેમ તેના ભાવ એ વાત પર નિર્ભર કરે છે કે લોકો તેને વેચવા અથવા ખરીદવા માટે કેટલો ખર્ચ કરવા માગે છે. 

બિટકૉઇન કેવી રીતે ખરીદાય છે

બિટકૉઇન સૌથી જાણીતી ક્રિપ્ટોકરન્સી છે પરંતુ હજારો પ્રકારની ક્રિપ્ટોકરન્સીની લે-વેચ થઈ રહી છે,  જેમકે રૅડ કૉઇન, સિયા કૉઇન, સિસ્કૉઇન, વૉઇસ કૉઇન અને મોનરે. 

બિટકૉઇન રિસીવ કરવા માટે યૂઝર પાસે બિટકૉઇન ઍડ્રેસ હોવો જરૂરી છે જે સામાન્યપણ 27થી 34 અક્ષરો અને અંકોનો બનેલો હોય છે. 

આ એક વર્ચ્યુઅલ પોસ્ટબૉક્સ છે જ્યાંથી બિટકૉઇનને મોકલી શકાય અને જ્યાં તેને રિસીવ કરી શકાય. 

આની સાથે ખરું નામ અને ઍડ્રેસ રજિસ્ટર નથી થતા, જેનાંથી કેટલાક બિટકૉઇન યૂઝર્સ ઓળખ છુપાવી શકે છે. બિટકૉઇન વૉલેટ ઍડ્રેસને સ્ટોર કરે છે અને બચતનું સંચાલન કરે છે. 

આ એક ખાનગી બૅન્ક એકાઉન્ટની જેમ વર્તે છે. જો ડેટા ખોવાઈ જાય તો બિટકૉઇન પણ ગુમાવી દીધા એમ કહી શકાય. જોકે વૉલેટ ખોલવા માટે આઈડી માગવામાં આવે છે. 

બિટકૉઇન અંગેના નિયમો પ્રમાણે બે કરોડ દસ લાખ બિટકૉઇન્સ ક્રીએટ થઈ શકે છે. જોકે એ સ્પષ્ટ નથી કે ત્યાર પછી શું થશે. 

શું ખરીદી માટે બિટકૉઇન વાપરી શકાય?

આવી ડિજિટલ મુદ્રાધારકોની ઓળખ જાહેર ન થવાથી ઇન્ટરનેટ પર ગેરકાયદેસર ખરીદી તરફ આકર્ષણ જોવા મળ્યું છે.  

જોકે, અમુક...