બ્રિટન ચૂંટણી : કાશ્મીરનો મુદ્દો કેવી રીતે બદલી શકે છે રાજકીય સમીકરણો\nભારતથી 6500 કિલોમિટર દૂર બ્રિટનમાં કાશ્મીર એક ચૂંટણીનો મુદ્દો બન્યો છે. ભારત સરકારે 5 ઑગસ્ટના રોજ જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 હઠાવી દીધી અને જમ્મુ-કાશ્મીર તેમજ લદ્દાખ એમ બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ ઊભા કરી દીધા.

અહીં રહેતા મૂળ ભારતીય અને પાકિસ્તાની લોકો વચ્ચે તે એક મોટો મુદ્દો બની ગયો છે. તેના કારણે નફરતની દીવાલ ઊભી થઈ ગઈ છે.

ભારતના આ નિર્ણયથી ભારતીય સમુદાય ખુશ છે તો પાકિસ્તાની સમુદાયમાં આ અંગે નારાજગી છે.

બ્રિટનની પાર્ટીઓએ કાશ્મીર મુદ્દે પોતાનો પક્ષ સામે રાખ્યો છે પરંતુ દરેક પાર્ટીઓ સમજી-વિચારીને આગળ વધી રહી છે.

આ મુદ્દાની અસર 48 બેઠકોના પરિણામ પર પડી શકે છે જ્યાં દક્ષિણ એશિયાના લોકોના મત મહત્ત્વના માનવામાં આવે છે.

ધર્મના આધારે વિભાજન?

બ્રિટનમાં સામાન્ય ચૂંટણી 12 ડિસેમ્બરના રોજ છે. બ્રૅડફર્ડની વસતીમાં 43% દક્ષિણ એશિયાઈ મૂળના લોકો છે.

પાકિસ્તાનના મીરપુરથી આવેલા લોકોની વસતી પણ ઘણી વધારે છે. અહીં બે ઉમેદવાર પણ આ જ સમુદાય સાથે સંબંધ ધરાવે છે.

અહીંના મતદારો કહે છે કે તેમના મત પાર્ટીઓની કાશ્મીરનીતિને જોઈને આપશે.

આખરે કાશ્મીર બ્રિટનમાં યોજાનારી ચૂંટણીમાં મુદ્દો કેમ બની ગયું છે? આ વિશે અમે કેટલાક લોકો સાથે વાત કરી.

એક ભારતીય કંપનીના મૅનેજિંગ ડિરેક્ટર રશપાલ સિંહ આ સવાલના જવાબમાં કહે છે, "બ્રૅડફર્ડમાં કાશ્મીર ચૂંટણીનો એક મુદ્દો છે કેમ કે અહીં દક્ષિણ એશિયાઈ લોકોની વસતી વધારે છે અને આ મુદ્દો પ્રત્યક્ષ કે અપ્રત્યક્ષ રૂપે પ્રભાવિત કરે છે."

આ શહેરમાં મતદારો માટે યુવાનોમાં બેરોજગારી, ગરીબી અને મહિલાઓ વિરુદ્ધ ભેદભાવ મહત્ત્વના મુદ્દા છે.  પરંતુ દક્ષિણ એશિયાના લોકો માટે કાશ્મીરનો મુદ્દો પણ ખૂબ મહત્ત્વનો છે. 

અમે બ્રૅડફર્ડ સ્થિત પાકિસ્તાનના એક વેપારી પરિવારને મળ્યા. આ પરિવારની પહેલી પેઢી પાકિસ્તાની કાશ્મીરના મીરપુર જિલ્લાથી વર્ષો પહેલાં અહીં આવીને વસી ગઈ હતી. પરંતુ આજે પણ કાશ્મીર તેમના માટે એક ભાવુક મુદ્દો છે.

મસૂદ સાદિક, તેમનાં સોશિયલ વર્કર પત્ની રુખસાના સાદિક અને કૉલેજમાં ભણતી તેમની દીકરી હાના સાદિક કાશ્મીર મુદ્દે ભારતથી નારાજ છે.

મસૂદ સાદિક કહે છે, "અત્યારે અહીં બે MP કાશ્મીરી છે. અહીં વસતીનો એક મોટો ભાગ કાશ્મીરી છે. ચૂંટણીમાં ઉમેદવારોએ પોતાના મતદારોની વાતોને સમજવી પડે છે. તેઓ ઇચ્છે છે કે ગમે તે ઉમેદવારને મત આપે, તે કાશ્મીરનો મુદ્દો સંસદમાં ઉઠાવે."

આ મુદ્દાએ ભારતીય અને પાકિસ્તાની લોકો વચ્ચે નફરતની દીવાલ ઊભી કરી દીધી...\n\ntl;dr:
ઉત્તર બ્રિટનના બ્રૅડફર્ડ શહેરમાં કાશ્મીરનો ઉલ્લેખ ન થાય તો વાતચીત અથવા તો ચર્ચા અધૂરી રહી જાય છે. અહીં મંદિર-મસ્જિદ હોય, કોઈનું ઘર હોય કે ચૂંટણી અભિયાન હવે કાશ્મીરની અવગણના કરવી અઘરી છે.