દૃષ્ટિકોણ : મોદી વાલ્મીકિ જયંતિ પર ટ્વીટ કરે છે પણ તેમનું દુઃખ નથી વહેંચતા\nવડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સ્વચ્છતા અભિયાનની શરૂઆત કરી એ સમયે એક પ્રતિકાત્મક કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો હતો

જો કે, મોદીની આ શુભેચ્છામાં વિશ્વનાં મહાન મહાકાવ્ય ‘રામાયણ’નાં સર્જક વાલ્મીકિને માત્ર એક “પારંગત લેખક”, એક “ઉચ્ચતમ આદર્શો અને કાર્યો” કરનારા વ્યક્તિ તરીકે જ ઓળખાવ્યા છે. 

આમ છતાં તેમની શુભેચ્છાઓ તેમને આ મહાન સંતના અનુયાયી ગણાવતા વાલ્મીકિ સમાજના લોકો સુધી પહોંચવામાં નિષ્ફળ રહે છે. 

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે.

વાલ્મીકિ સમાજના લોકો મુખ્યત્વે માથે મેલું ઉપાડવાનું કામ કરે છે. તે દેશનો સૌથી વધારે ઉપેક્ષિત સમાજ છે અને ભારતની જ્ઞાતી પ્રથામાં તેમનું સ્થાન સૌથી નીચે છે. 

સદીઓથી આભડછેટ સહન કરી રહેલા વાલ્મીકિઓ માટે વાલ્મીકિ જયંતીને દિવસે વડાપ્રધાને સહાનુભૂતિનો એક શબ્દ પણ કેમ નથી વાપર્યો તે સમજવું મુશ્કેલ નથી. 

કર્મયોગમાં વિચારોની અભિવ્યક્તિ

નરેદ્ર મોદી જ્યારે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી હતા ત્યારે તેમના ભાષણોનું સંપાદન પુસ્તક ‘કર્મયોગ’ નામથી પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવ્યું હતું

એ 2007નું વર્ષ હતું. ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી તરીકે તેમણે રાજ્યના ઉચ્ચ સનદી અધિકારીઓ સાથેની એક કર્મયોગી શિબિરમાં કરેલા ભાષણોનું સંકલન કરીને “કર્મયોગ” નામનું પુસ્તક પ્રસિદ્ધ કર્યું હતું. 

આ પુસ્તકની પાંચ હજાર નકલો પ્રિન્ટ કરવામાં આવી હતી, પણ એ સમયે રાજ્યમાં ચૂંટણીની આચાર સંહિતા લાગુ થયેલી હોવાથી તેની વહેંચણી નથી શકી નહોતી. કારણ કે ગુજરાતની ચૂંટણી ડિસેમ્બર 2007માં થવાની હતી. 

એ સમયે રાજ્યની ટોચની જાહેર ક્ષેત્રની કંપની ગુજરાત સ્ટેટ પેટ્રોલિયમ કૉર્પોરેશનને આ પુસ્તક માટેનો ખર્ચ આપવા માટે નિર્ધારિત કરવામાં આવી હતી. 

સુંદર ફોટોગ્રાફ્સ ધરાવતાં આ રંગીન પુસ્તકના પાના નંબર 48 અને 49, મોદીએ વાલ્મીકિઓના અન્યોની વિષ્ટા (મળ) સહિતનો કચરો સાફ કરવાના સદીઓ જુનાં જ્ઞાતિ આધારિત વ્યવસાયને -- “આધ્યાત્મિક અનુભવ” હોવાનું જણાવ્યું હતું!

શૌચાલયની સફાઈ એક આધ્યાત્મિક અનુભવ

પુસ્તક કર્મયોગના પાનાં નંબર 48 અને 49 પર પ્રકાશિત થયેલાં વિધાનો

તેમણે એ પુસ્તકમાં કહ્યું, “જે શૌચાલયમાં કામ કરે છે, તેની આધ્યાત્મિકતા કઈ? ક્યારેય પેલા વાલ્મીકિ સમાજનો માણસ, જે મેલું હટાવે છે, જે ગંદકી દૂર કરે છે, એની આધ્યાત્મિકતાનો અનુભવ કર્યો છે?”

તેમણે ઉમેર્યું કે, “તેણે માત્ર પેટ ભરવા માટે કામ કરવાનું સ્વીકાર્યું હોય તો હું નથી માનતો કે તેણે લાંબા સમય સુધી કામ કર્યું હોત. પેઢી-દર-પેઢી સુધી તો ન જ કર્યું હોત.”...\n\ntl;dr:
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પાંચમી ઑક્ટોબરે ટ્વીટ કર્યું, “વાલ્મીકિ જયંતીની શુભેચ્છાઓ. એક મહાન ઋષિ અને પારંગત લેખક, તેમના ઉચ્ચતમ આદર્શો અને કાર્યોથી પેઢીઓને માર્ગદર્શન મળ્યું છે. વાલ્મીકિ જયંતીની શુભેચ્છાઓ.”