HCQ દવા મુદ્દે ભારતે નમતું જોખતાં અમેરિકા સાથે ડિપ્લોમેટિક સંઘર્ષ થતાં અટક્યો

કોરોના મહામારી બૂરી રીતે ફસાયેલા દેશોમાં એક છે સ્પેન, જેમને કેટલાક વિસ્તારોમાં બહુ સ્થિતિ વણસી છે ત્યાં વધારે મેડિકલ ઉપકરણોની જરૂર છે.

જોકે જરૂરી સામગ્રી મગાવવાની બાબતમાં અડચણ આવી છે, કેમ કે તુર્કીની સરકાર સાથે વાંધો પડી ગયો છે. સ્પેનના ત્રણ વિસ્તારોનાં આરોગ્ય ટ્રસ્ટોએ મોટી સંખ્યામાં રેસ્પિરેટર્સ તુર્કીથી ખરીદ્યા હતા, પણ તેનું શિપમૅન્ટ તુર્કી સરકારે અટકાવી દીધું છે.

સ્થાનિક વર્તુળોને ટાંકીને સ્પેનિશ અખબારોએ આ ઘટનાને 'ચોરી' સમાન ગણાવી હતી.

એક અઠવાડિયા સુધી સ્પેનના વિદેશ મંત્રાલયે મથામણ કરી તે પછી તુર્કી સરકારે શિપમૅન્ટને રવાના દીધું હતું. Covid-19 મહામારીને કારણે દુનિયાના દેશો વચ્ચે કઈ રીતે રાજદ્વારી સંબંધો તંગ થઈ રહ્યા છે તેનું આ વધુ એક ઉદાહરણ જ છે.

કઈ બાબતોમાં તંગદિલી વધી રહી છે?

એ વાત ખરી કે અમેરિકા અને ચીન એક બીજાને દોષારોપણ કરી રહ્યા છે તેમાં પોતાનો સિક્કો જમાવવાની વાત વધારે છે.

ખાસ કરીને અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) વધુ પડતી 'ચીનતરફી' છે એવી ટીકા કરીને ધમકી આપી હતી કે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
તેઓ સંસ્થાને ભંડોળ આપવાનું બંધ કરી દેશે તેમાં આ ઝઘડો દેખાઈ આવ્યો હતો.  

જોકે દુનિયાના બીજા દેશો વચ્ચે પણ તણખા ઝર્યા છે. વાઇરસના ફેલાવા વિશે ઓછા આંકડા જાહેર કરવાનો આક્ષેપ જેમના પર થઈ રહ્યો છે તે ચીન સિવાયના બાકીના દેશો વચ્ચે પણ ઘર્ષણ વધી રહ્યું છે.

"થિયરીમાં તો બધાં રાષ્ટ્રો એક સમાન લડત લડવા માટે એક થઈ ગયેલાં જોવાં મળવાં જોઈતાં હતાં," એમ લંડન સ્કૂલ ઑફ ઇકનોમિક્સની ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ગ્લૉબલ અફૅર્સના સંશોધક સોફિયા ગેસ્ટને બીબીસીને કહ્યું.  

"પ્રેક્ટિસમાં આ સંકટના કારણે દેશોએ આંતરિક સ્થિતિ તરફ નજર કરવાની ફરજ પડી છે અને તેના કારણે સહકારના બદલે સ્પર્ધા વધુ જોવા મળી રહી છે."

યુરોપિય સંઘમાં વિખવાદ  

કોવિડને કારણે અમેરિકા અને ચીનની વચ્ચે તણાવ વધ્યો

યુરોપિય સંઘના દેશો વચ્ચેનો વિખવાદ પણ તેનો એક નમૂનો છે.

Covid-19 બીમારીનો ફેલાવો વધ્યો તે પછી ઇટાલીએ પડોશી દેશોને તબીબી ઉપકરણો અને સામગ્રીની સહાય કરવા વિનંતી કરી હતી. પરંતુ જર્મની અને ફ્રાન્સ બંનેએ તબીબી ઉપકરણો અને સામગ્રીની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો હતો.

"યુરોપિય એકતા માટે આ સારી નિશાની નથી જ," એમ ઇટાલીના બ્રસેલ્સ ખાતેના રાજદૂત મોરિઝિઓ મસ્સારીએ પોલિટિકો વેબસાઇટ પર બળાપો કાઢતાં લખ્યું હતું.  

જર્મની સાથે બીજા એક મામલે થયેલી વડચડથી પણ ઇટાલીઓ નારાજ થયા હતા. મહામારીનો ભોગ બનેલા યુરોપિય સંઘના દેશોમાં 'વ્હિપ રાઉન્ડ' પ્રકારની મદદ એકબીજાને કરવાની દરખાસ્ત હતી તેનો વિરોધ જર્મનીએ કર્યો હતો.

આ દરખાસ્તનો વિરોધ નૅધરલૅન્ડ, ઑસ્ટ્રિયા અને ફિનલૅન્ડે પણ કર્યો હતો. 

સ્પેન, ફ્રાન્સ, બેલ્જિયમ, ગ્રીસ, આયરલૅન્ડ, પૉર્ટુગલ, સ્લોવેકિયા વગેરેએ તેને સમર્થન આપ્યું હતું. 

આ રીતે યુરોપિય સંઘના દેશો વચ્ચે વધારે વિભાજન દેખાયું હતું.

ચીનની 'માસ્ક ડિપ્લોમસી'

તબીબી ઉપકરણોની નિકાસ અને સહાય દ્વારા ચીને પોતાનું પ્રભુત્વ વધારવાનો પ્રયાસ કર્યો

ચીનની 'માસ્ક ડિપ્લોમસી' જેને કહેવામાં આવી રહી છે તેનું ઉદાહરણ પણ ઇટાલીમાંથી મળે છે: 

પોતાને ત્યાં ચેપને કાબૂમાં લીધા પછી ચીને દુનિયાભરના દેશોને ચેપનો સામનો કરવા માટે વિવિધ પ્રકારની સામગ્રી મોકલવી ઑફર કરી હતી. તેમાં રશિયાનો પણ સમાવેશ થતો હતો.

ઇટાલીને દવાઓ, ટેસ્ટિંગ કિટ્સ અને હીરો તરીકે જશ પામેલા ચીનના ડૉક્ટર્સની ટાસ્ક ફોર્સની મદદ પણ મળી હતી. હકીકતમાં ઇટાલી ભાષામાં હેશટેગ #grazieCina (ગ્રાત્સીએચીન) ઇટાલીના સોશિયલ મીડિયામાં ટ્રૅન્ડ પણ થયું હતું.



લંડનની પેક્સ...