બ્રિગેડિયર ઉસ્માન

ઈશ્વર જેને ચાહતા હોય છે તેને વહેલા પોતાની પાસે બોલાવી લે છે, એવી એક કહેવત છે. બહાદુર લોકોનું આયુષ્ય ખૂબ ટૂંકું હોય છે. બ્રિગેડિયર ઉસ્માનના કિસ્સામાં પણ એવું જ હતું. 

તેમણે દેશ માટે પ્રાણ ન્યોછાવર કર્યા ત્યારે તેમના 36મો જન્મદિવસ આવવામાં 12 દિવસ બાકી હતા, પણ તેમના કરતાં બમણાં વર્ષો જીવવા છતાં ઘણા લોકો જે હાંસલ કરી શક્યા ન હતા એ બધું બ્રિગેડિયર ઉસ્માને નાનકડા જીવનકાળમાં પ્રાપ્ત કર્યું હતું. 

તેઓ કદાચ એવા એકમાત્ર ભારતીય સૈન્યઅધિકારી હતા કે જેમના માથા સાટે પાકિસ્તાને 50,000 રૂપિયાનું ઈનામ જાહેર કર્યુ હતું અને એ જમાનામાં 50,000 રૂપિયા બહુ મોટી રકમ હતી. 1948માં નૌશેરાની લડાઈ બાદ તેઓ 'નૌશેરાના સિંહ' તરીકે ઓળખાતા થઈ ગયા હતા. 

કૂવામાં ડૂબતાં બાળકને 12 વર્ષની વયે બચાવ્યું

જનરલ સેમ માણેકશૉ

ઉસ્માનનો જન્મ 15 જુલાઈ, 1912ના રોજ મઉ જિલ્લાના બીબીપુર ગામમાં થયો હતો. તેમના પિતા કાઝી મોહમ્મદ ફારુક બનારસ શહેરના કોતવાલ હતા અને અંગ્રેજ સરકારે તેમને ખાન બહાદુરનો ખિતાબ આપ્યો હતો. 

ઉસ્માન 12 વર્ષના હતા ત્યારે તેઓ એક કૂવા પાસેથી પસાર થઈ રહ્યા હતા. કૂવાની ચારે તરફ લોકોની ભીડ જોઈને તેઓ ત્ય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
ાં ઊભા રહ્યા ત્યારે જાણવા મળ્યું હતું કે એક બાળક કૂવામાં પડી ગયું છે. 

12 વર્ષના ઉસ્માન આગળપાછળનો વિચાર કર્યા વિના બાળકને બચાવવા કૂવામાં કૂદી પડ્યા હતા.

ઉસ્માન બાળપણમાં બોલવામાં થોથવાતા હતા. તેમના પિતાને શંકા હતી કે એ કારણે ઉસ્માનની પસંદગી સિવિલ સર્વિસિસ માટે નહીં થાય.

તેથી તેમણે ઉસ્માનને પોલીસદળમાં જોડાવાની પ્રેરણા આપી હતી. તેઓ ઉસ્માનને પોતાના બૉસ પાસે લઈ ગયા હતા. યોગાનુયોગ તેમના બૉસ પણ બોલવામાં થોથવાતા હતા. 

તેમણે ઉસ્માનને કેટલાક સવાલ પૂછ્યા અને ઉસ્માને તેના જવાબ આપ્યા ત્યારે એ અંગ્રેજ અધિકારી એવું સમજ્યા હતા કે ઉસ્માન તેમની નકલ કરી રહ્યા છે. આ કારણસર તેઓ ઉસ્માનથી નારાજ થયા અને ઉસ્માનનું પોલીસદળમાં જોડાવાનું સપનું પણ ચકનાચૂર થઈ ગયું. 

પાકિસ્તાન ન જવાનો નિર્ણય

મોહમ્મદ અલી જીણા

એ પછી ઉસ્માને સૈન્યમાં જોડાવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. તેમણે સેન્ડહર્સ્ટમાં પસંદગી માટે અરજી કરી હતી અને તેમને પસંદ કરી લેવામાં આવ્યા હતા. 1 ફેબ્રુઆરી, 1934ના રોજ તેઓ સેન્ડહર્સ્ટમાંથી પાસ થયા હતા. તેઓ આ કોર્સ માટે પસંદ કરાયેલા 10 ભારતીયો પૈકીના એક હતા. 

સેમ માણેક શા અને મોહમ્મદ મૂસા તેમના સહાધ્યાયી હતા, જેઓ અનુક્રમે ભારતીય તથા પાકિસ્તાની સૈન્યના વડા બન્યા હતા. 1947 સુધીમાં તેઓ બ્રિગેડિયર બની ચૂક્યા હતા. 

ઉસ્માન એક વરિષ્ઠ મુસ્લિમ સૈન્ય અધિકારી હતા. તેથી બધાની એવી ધારણા હતી કે તેઓ પાકિસ્તાન જવાનું પસંદ કરશે, પણ તેમણે ભારતમાં જ રહેવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. 

તેઓ બલૂચ રેજિમેન્ટના સભ્ય હતા અને એ રેજિમેન્ટના અનેક અધિકારીઓએ ઉસ્માનના નિર્ણય સામે સવાલ ઉઠાવ્યા હતા અને તેમને પુનર્વિચાર કરવા જણાવ્યું હતું. 

બ્રિગેડિયર ઉસ્માનની જીવનકથાના લેખક મેજર જનરલ વી. કે. સિંહ કહે છે, "ઉસ્માન ભારતમાં રહેવાનો તેમનો નિર્ણય ફેરવે એ માટે મોહમ્મદ અલી ઝીણા અને લિયાકત અલી બન્નેએ પ્રયાસ કર્યા હતા. તેમણે ઉસ્માનને તત્કાળ બઢતીની લાલચ પણ આપી હતી, પણ તેઓ તેમના નિર્ણય પર અફર રહ્યા હતા. મુસલમાન હોવા છતાં તેમનામાં કોઈ ધાર્મિક પૂર્વગ્રહ ન હતો. પોતાની નિષ્પક્ષતા, ઈમાનદારી અને ન્યાયપ્રિયતા વડે ઉસ્માને તેમના હાથ નીચેના સૈનિકોનું દિલ જીત્યું હતું."

ઝંગડ પર કબાઇલીઓનો કબજો

ઑક્ટોબર, 1947માં કબાઇલીઓએ પાકિસ્તાનની સૈન્યની મદદ વડે કાશ્મીર પર હુમલો કર્યો હતો અને 26 ઑક્ટોબર સુધીમાં તેઓ શ્રીનગરની બહારના વિસ્તારો સુધી પહોંચી ગયા હતા. તેમને આગળ વધતા રોકવા માટે ભારતે પોતાના સૈનિકોને...