પાકિસ્તાની નૌકાદળ પ્રવક્તાએ એક નિવેદનમાં કહ્યું કે પાકિસ્તાનની જળસીમાની અંદર ભારતની સબમરીનની હાજરીના પુરાવા મળ્યા હતા અને તેને પાકિસ્તાનની જળક્ષેત્રમાં પ્રવેશતી અટકાવવામાં આવી હતી. 

પોતે વિસ્તારમાં શાંતિ ઇચ્છે છે એટલા માટે જાણી જોઈને ભારતીય સબમરીન પર હુમલો ના કર્યો હોવાની વાત પણ પાકિસ્તાને કરી છે. 

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

પાકિસ્તાનના આ દાવાને ભારતીય નૌકાદળે પ્રૉપેગૅન્ડા ગણાવ્યો અને નકારી કાઢ્યો છે. 

ભારતીય નૌસેનાએ કહ્યું કે, "અમારી હાજરી રાષ્ટ્રીય હિતોના રક્ષણ માટે હોય છે. કેટલાક દિવસોથી પાકિસ્તાન ખોટા સમાચારો ફેલાવી  રહ્યું. અમે આ પ્રકારના કોઈ પ્રૉપેગૅન્ડા પર ધ્યાન નથી આપતા. અમારી સૈન્ય હાજરી જળવાઈ રહેશે"

પણ આ સમગ્ર ચર્ચાએ ફરી એક સવાલ ઊભો કર્યો છે કે કોઈ દેશની દરીયાઈ સીમા કઈ રીતે નક્કી થાય છે અને પાકિસ્તાનની દરીયાઈ સરહદ ક્યાં સુધી લંબાય છે?

શું છે આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ સીમા?

આ વિશે પાકિસ્તાનની નૌકાદળના પૂર્વ ઍડમિરલ ઇફ્તેખાર રાવે બીબીસીને કહ્યું કે 'કોઈ પણ દેશની દરિયાઈ સીમાને અલગઅલગ ઝોનમાં વહેંચવામાં આવે છે.'

દેશના દરિયાની સપાટી પર એક બૅઝલાઇન બનાવવામાં આવે છે. એ બૅઝલાઇનથી 12 નૉટિકલ માઈલ દરિયા તરફના પાણીને ટૅરિટોરિયલ યાને કે આધિપત્ય ક્ષેત્ર ગણવામાં આવે છે. 

આ વિસ્તાર એ દેશની રક્ષાત્મક દરિયાઈ હદ ગણાય છે. (12 નૉટિકલ માઇલ એટલે 22.224 કિલોમિટર થાય)

આ બિલકુલ જમીનની હદ જેવું જ છે, ફરક ફક્ત પાણીનો હોય છે. આની સરહદો દરિયામાં હોય છે. 

આ 12 નૉટિકલ માઈલ પછીના બીજા 12 નૉટિકલ માઈલને કન્ટિગ્યૂઅસ ઝોન યાને કે સાથે જોડાયેલા વિસ્તારના પાણી તરીકે ગણવામાં આવે છે. 

આમ, પરંપરાગત રીતે 24 નૉટિકલ માઈલનો વિસ્તાર બને છે. (કુલ 24 નૉટિકલ માઈલ એટલે 44.448 કિલોમીટર થાય)

આ વિસ્તારમાં જે-તે દેશના કસ્ટમ અને વેપારને લગતા કાયદા લાગુ પડે છે. 

પૂર્વ ઍડમિરલ ઇફ્તેખાર રાવ મુજબ એક ત્રીજો ઝોન પણ હોય છે જેને વિશેષ આર્થિક ઝોન કહેવામાં આવે છે. 

તેની સીમા જે તે દેશની બેઝલાઈનથી 200 નૉટિકલ માઈલ આગળ સુધી હોય છે. 

(200 નૉટિકલ માઈલ એટલે 370.400 કિલોમિટર થાય)

આ વિસ્તારમાં જે તે દેશ ફક્ત આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ કરી શકે છે. જેમ કે, તેલ-ગેસની શોધ, માછીમારી વગેરે.

આ વિસ્તાર પછી ઍક્સટેન્સન ઑફ કૉન્ટિનેન્ટલ શૅલ્ફની સીમા શરૂ થાય છે. આમાં પણ સંયુક્ત રાષ્ટ્રના પ્રમાણે જે-તે દેશને દરિયા ઉપર કેટલોક અધિકાર મળે છે. 

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પાકિસ્તાનની દરિયાઈ... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
ભારત સાથે જોડાયેલી પાકિસ્તાનની દરિયાઈ સીમા ક્યાં સુધી વિસ્તરેલી છે?