ભારતની વાત કરીએ તો ભારતના ભોજન વિશે પણ એ વાત પ્રખ્યાત છે કે તે ચટાકેદાર, તીખું અને મરી-મસાલાથી ભરપૂર હોય છે. 

દુનિયાના ઘણા એવા દેશો છે કે જ્યાં મસાલાની મદદથી વ્યજંનને ચટાકેદાર બનાવવામાં આવે છે. મેક્સિકન, ચાઇનીઝ અને ઇથિયોપિયાઈ વ્યંજન તેના તીખા સ્વાદ માટે પ્રખ્યાત છે. 

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

દુનિયાના તમામ દેશોમાં એવા લોકો મળી જ જાય છે કે જેઓ એવું ભોજન પસંદ કરે છે કે જે મોઢામાં સિસકારા બોલાવી દે. 

ભારતમાં કોઈ આંધ્ર પ્રદેશની રસમને ખૂબ તીખી માને છે, તો કોઈને પંજાબી છોલે તીખાં લાગે છે. કોઈને ભૂત જોલકીયા મરચાં સૌથી તીખાં લાગે છે તો કોઈને મેક્સિકન ચિલી સૌથી તીખી લાગે છે. 

સૌથી તીખા વ્યંજન

આ જ વાત વ્યંજન વિશે કહેવામાં આવે છે. એક ભારતીય રેસ્ટોરાંમાં તો ચશ્માં પહેરીને ભોજન તૈયાર કરવામાં આવે છે. તે ડિશનું નામ છે વિડોવર ફૉલ. તીખા ભોજનની રેટિંગની સ્કેલમાં આ ડિશ એક લાખની રેટિંગ પર આવે છે. 

તેની સરખામણીએ કેટલાક લોકો કોરિયાના સ્યૂસાઇડ બરીટોને સૌથી તીખું વ્યંજન માને છે. 

પશ્ચિમી દેશોમાં વિંડાલુથી માંડીને ભૂતિયા મરચાં અને ચીનના સિચુઆન પ્રાંતના મરચાંથી ભરેલા માંસાહારી પકવાન દુનિયાભરમાં ચર્ચાનો વિષ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
ય છે. 

આ વાતોને સાંભળીને ક્યારેય તમારા મનમાં એ વિચાર નથી આવતો કે આખરે કેટલાક વ્યંજન તીખા વ્યંજનની રેસમાં કેમ દોડે છે. કેમ કે કેટલીક ડિશ તો એવી હોય છે, જે તીખી લાગ્યા વગર પણ ખૂબ સ્વાદિષ્ટ લાગે છે. 

મસાલેદાર વ્યંજન

આ સવાલ ઘણાં વર્ષોથી માનવવૈજ્ઞાનિક અને ખાન-પાનના ઇતિહાસકારોને પરેશાન કરે છે. આમ તો ગરમ આબોહવા ધરાવતા દેશોમાં લોકોનું ખાન-પાન તીખું અને મસાલેદાર હોય છે. 

તેનું કારણ કદાચ એ છે કે મરચાં અને મસાલામાં બીમારીઓ સામે લડવાની શક્તિ હોય છે. 

એક સરવેમાં જાણવા મળ્યું છે કે જેમ જેમ ધરતીનું તાપમાન વધી રહ્યું છે, દુનિયાના ઘણાં ભાગોમાં તીખાં અને મસાલેદાર ભોજનને લોકો પસંદ કરી રહ્યા છે. 

પહેલા એવું ન હતું. ગરમ તાપમાન વાળા સ્થળો પર મસાલાની મદદથી ભોજનને લાંબા ગાળા સુધી ખરાબ થવાથી બચાવવામાં આવતું હતું. 

આજે તો દરેક વસ્તુ ફ્રિઝમાં રાખ્યા બાદ તેનો ઉપયોગ લાંબા સમય સુધી કરી શકાય છે. 

તીખાં- મસાલેદાર વ્યંજન ખાવાનું કારણ એ પણ હોઈ શકે છે કે તેનાંથી લોકોને પરસેવો આવે છે. આ પરસેવો લોકોને ગરમ તાપમાનમાં ઠંડા રાખવામાં મદદ કરે છે. 

પરંતુ જે વિસ્તારોમાં હવામાં ગરમીની સાથે નમી પણ રહે છે, ત્યાં આ નુસ્ખાની કોઈ અસર જોવા મળતી નથી. 

કેમ કે શરીરમાંથી નીકળતો પરસેવો હવાથી સૂકાશે નહીં અને લોકોને ઠંડીનો અનુભવ પણ થશે નહીં.

એક સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે કસરત બાદ જે લોકો ગરમ પાણી પીવે છે, તેમના શરીરનું તાપમાન ઠંડુ પાણી પીનારા લોકોની સરખામણીએ જલદી નીચે પહોંચી જાય છે. 

મરીના કારણે પ્રખ્યાત હતું ભારત

આમ તો મરી ભારત જેવા ગરમ દેશોની ઉપજ નથી. પહેલા મરી માત્ર અમેરિકી મહાદ્વીપમાં મળતા હતા. પરંતુ યૂરોપીયન લોકોની સાથે તે પંદરમી-સોળમી સદી દરમિયાન સમગ્ર દુનિયામાં ફેલાઈ ગયા. 

આ પહેલા આદુ, મરી, અને તજ જેવા મસાલા પૂર્વી દેશોમાંથી યૂરોપ સુધી પહોંચ્યાં હતા. 

ભારત તો મરીના કારણે યૂરોપીયન દેશોમાં પ્રખ્યાત હતું. 

મસાલેદાર ભોજનની વાત કરીએ તો તે કોઈ નવી શોધ નથી. અઢારમી સદીમાં છપાયેલી એક બ્રિટીશ કુક બુકમાં પણ જાવિત્રી, જાયફળ અને લવિંગના ઉપયોગનો ઉલ્લેખ છે. 

જોકે, ત્યારબાદ બ્રિટનમાં આ મસાલાનો ઉપયોગ ખૂબ ઓછો થઈ ગયો હતો. 

વિશેષજ્ઞો માને છે કે યૂરોપીયન દેશોમાં 17મી સદી આવતા આવતા મસાલાના ભાવ ખૂબ ઓછા થઈ ગયા હતા. સહેલાઇથી મળી જવાના કારણે બધા જ લોકો વ્યંજનમાં મસાલાનો ઉપયોગ કરવા લાગ્યા હતા. 

તેના માટે જ અમીરોએ મસાલાનો ઉપયોગ કરવાનું બંધ કરી દીધું. 

એકસાથે ઘણાં...