BBC SPECIAL : વિજ્ઞાને કઈ રીતે ‘નિર્ભયા’નાં ગુનેગારોને ફાંસીની સજા અપાવી\nઓછા લોકો જાણે છે કે આ કેસમાં આરોપી વિનય શર્મા અને અક્ષય કુમારને ફાંસીની સજા સુધી પહોંચાડવા માટે ઑડોન્ટોલૉજી નામનાં ફોરેન્સિક સાયન્સનો મોટો ફાળો રહ્યો હતો.

સમગ્ર કેસમાં તપાસ અધિકારી રહેલા ઇન્સ્પેક્ટર અનિલ શર્મા સાથે બીબીસીએ પાંચ વર્ષ બાદ વિસ્તૃત રીતે વાત કરી હતી.

ઑડોન્ટિક્સ એટલે શું?

અનિલ શર્માએ જણાવ્યું, ''હું 15-16 ડિસેમ્બર 2012ની રાતે વસંત વિહારમાં રાતની ડ્યૂટીમાં હાજર હતો. રાતની 1.14 મિનિટે પોલીસ સ્ટેશનમાં એક ફોન આવ્યો.

"મને જણાવવામાં આવ્યું કે એક રેપ કેસ છે. પીસીઆર વેને છોકરીને સફદરગંજ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરાવી છે. તમે જલ્દી આવો.

''હું પોતાની ટીમ સાથે સફદરગંજ પહોંચ્યો. મારી સાથે મારા ચાર સાથીઓ હતા. પહેલી વખત મેં જ્યારે નિર્ભયાનું શરીર જોયું તો તેનાં શરીર પર દાંતથી બચકાં ભર્યાંનાં અનેક નિશાન હતાં.

"જાણે કે તેણી પ્રાણીઓ વચ્ચે રહી હોય. હું એકદમ સ્તબ્ધ થઈ ગયો. પહેલી નજરે હું તેને વધુ સમય સુધી જોવાની હિંમત ન કરી શક્યો.''

અનિલ વધુમાં જણાવે છે કે, ''નિર્ભયાને મળીને આવ્યાં પછી સૌથી પહેલાં મેં તેમનાં સાથીની કોલ ડિટેઇલ શોધી અને પછી ફોનનું લોકેશન ટ્રેસ કરવા જણાવ્યું. 

"જેથી ગત રાત્રીએ નિર્ભયા કયાં વિસ્તારમાં હતી તે સરળતાથી જાણી શકાય.

''મારા મનમાં નિર્ભયાનો ચહેરો આવી રહ્યો હતો. મેં તેનાં વિશે ડૉક્ટરને પૂછ્યું અને તેનાં વિશે ઇન્ટરનેટ પર વાંચવાનું શરૂ કર્યુ.

"ઑડોન્ટોલૉજી દાંતના વિજ્ઞાનને કહે છે. આ વિજ્ઞાનનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે લોકો પોતાના સ્માઇલને આકાર આપવા કે સુંદર દેખાવા માટે કરે છે.

"તે સિવાય ચહેરાનું જડબું યોગ્ય રીતે બેસાડવા કે તેની સારવાર માટે તેની મદદ લેવામાં આવે છે." 

પહેલી વખત ઑડોન્ટોલૉજીનો ઉપયોગ

પરંતુ આ વિજ્ઞાનમાં એક બ્રાન્ચ ફોરેન્સિક ડેન્ટલ સાયન્સની પણ હોય છે, જે ન્યાની પ્રક્રિયામાં દાંત અને જડબાંની મદદથી ગુના અંગેની માહિતીની તપાસ માટે કરાય છે. 

કારણ કે, કોઈ પણ બે વ્યક્તિના દાંતોની પેટર્ન એક જેવી નથી હોતી.

અનિલ કહે છે, ''પોતાની પોલીસની કારકિર્દીમાં તેમણે કોઈ ગુનેગારને પકડવા માટે ક્યારેય આ વિજ્ઞાનનો ઉપયોગ કર્યો નહોતો.''

તે દિવસોને યાદ કરતા અનિલ ખૂબ જ ભાવૂક બન્યાં અને આંખોમાં આવતા આંસુને માંડમાંડ રોક્યાં.

ઑડોન્ટિક્સે કેવી રીતે મદદ કરી?

તેમણે આગળની વાત રજુ કરતા જણાવ્યું કે, ''મેં તપાસ કરતા માલૂમ પડ્યું કે, કર્ણાટકનાં ધારવાડમાં એક વૈજ્ઞાનિક છે મારી મદદ કરી શકે તેમ છે. મેં તેમનો સંપર્ક કર્યો. આખરે...\n\ntl;dr:
નિર્ભયા ગેંગરેપ કેસનાં પાંચ વર્ષ થઈ ગયા છે. 5મી મે 2017નાં રોજ ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલે પોતાનો ચુકાદો સંભળાવ્યો અને ચાર ગુનેગારોની ફાંસીની સજા યથાવત રાખી હતી.