સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ભાવના કસ્તૂરી:

26 વર્ષના ભાવના કસ્તૂરી હૈદરાબાદના છે. તેમણે ઉસ્માનિયા વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી અનુસ્નાતકની ડિગ્રી મેળવી છે. ભાવના અભ્યાસમાં સારા જ હતાં, સાથે સાથે ડાન્સ અને ગીત ગાવામાં પણ સારાં હતાં. તેમણે ક્લાસિકલ ડાન્સમાં પણ ડિપ્લોમાં કર્યો છે. 

પરંતુ 23 વર્ષ સુધી સામાન્ય જીવન જીવનારી આ છોકરીને ખબર નહોતી કે તેઓ ક્યારેક ઇતિહાસ પણ રચી શકે છે. 

આઝાદીના 71 વર્ષ પછી 26મી જાન્યુઆરીએ પ્રજાસત્તાક દિવસની પરેડમાં ભાવના એ પ્રથમ મહિલા બનવાના છે, જેઓ 144 પુરુષ સૈન્યદળની ટુકડીનું નેતૃત્વ કરશે. 

ભારતીય આર્મી સર્વિસ કૉર્પ્સના લેફ્ટનન્ટ ભાવના કસ્તૂરી બીબીસીને જણાવે છે કે તેઓ આ તક મેળવીને બહુ જ ખુશ છે. 

ભાવના જણાવે છે, "23 વર્ષ પછી આર્મી કૉર્પ્સની ટુકડીને પરેડ કરવાનો મોકો મળ્યો છે અને એનું નેતૃત્વ પણ મારે કરવાનું છે તો આ મારા માટે ખુબ જ ગર્વ કરવાની પળ છે." 

પરિવારજનોના સહયોગ સાથે ભાવનાને અહીં પહોંચવાનું મુશ્કેલ લાગ્યું નથી. જોકે, એક છોકરી હોવાનું કેટલાંક લોકોએ વખતો-વખત ચોક્કસ યાદ અપાવ્યું એમ તેઓ જણાવે છે.

'છોકરી છે, ઘરમાં બેસાડો અને લગ્ન કરાવી દો'

ભાવના કસ્તૂરીની સાથે મીના કોટવાલ

બીબીસી સાથે વાતચીત દરમિયાન ભાવના જણાવે છે, "ઘણાં સંબંધીઓ ઘરમાં કહેતા હતાં, છોકરી છે, ઘરમાં બેસાડો અને લગ્ન કરાવી દો. પરંતુ મારા માતા-પિતાએ ક્યારેય કોઈનું સાંભળ્યું નહીં અને મને આકાશમાં ઉડવા છૂટ્ટી મૂકી દીધી." 

"આજે અહીં સુધી પહોંચવામાં જેટલી ખુશી મને છે એનાથી વધુ મારા પરિવારને છે. ઘણાં દિવસો સુધી પરિવારજનો સાથે વાતચીત નથી થતી પરંતુ જે કરું છું એને લીધે તેઓ ગર્વ અનુભવે છે." 

ભાવના આગળ ઉમેરે છે કે તેમને પોતાની યાત્રામાં પતિનો પણ ખૂબ સાથ મળ્યો. તેઓ પણ એક આર્મી ઑફિસર છે અને મને સારી રીતે સમજે છે. 

ભાવના અભ્યાસમાં પહેલેથી હોશિયાર હતાં પરંતુ ક્યારેય કંઈ આવું નેતૃત્વ કરવાની તક નહોતી મળી. કૉલેજમાં એનસીસીમાં જવાનું મન થયું. 

તેઓ કહે છે કે મેં એનસીસીમાં જોડાયા બાદ જાણ્યું કે સેનામાં મહિલાઓ માટે પણ ઘણો સ્કોપ છે અને જ્યારે મહિલાઓ દરેક જગ્યાએ પોતાનો ઝંડો લહેરાવી રહી છે તો આર્મીમાં પણ બહેતર કરી શકે છે. 

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'...હવે બસ વધુ નહીં'

ઑફિસર ટ્રેનિંગ એકેડેમી ચેન્નઈમાં છે જ્યાં બહુ જ કડક ટ્રેનિંગ થાય છે. એમાં શારીરિક મહેનત તો હોય જ છે સાથે જ માનસિક કસરત પણ હોય છે. 

પોતાની તાલીમના દિવસોના કિસ્સા યાદ કરતા ભાવના કહે છે કે આર્મીની ફરજ અને શિસ્ત...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
લેફ્ટનન્ટ ભાવના કસ્તૂરી ભારતીય સેનાના પહેલા એવાં મહિલા છે, જેઓ આઝાદી પછી પહેલી વાર 144 પુરુષ સૈન્ય દળની પરેડનું નેતૃત્વ કરશે.