સામગ્રી: મહિલાઓનાં ધરણાં

રાજ્યના પાટનગર ગાંધીનગરની કડકડતી ઠંડીમાં પચાસેક દિવસથી ધરણાં કરી રહેલાં મહિલાઓએ હવે આમરણ અનશન આદર્યાં છે.

તેમની ફરિયાદ છે કે અનામત વર્ગનાં મહિલા ઉમેદવારોને મેરિટનો લાભ આપવામાં આવ્યો નથી. 

તો સામે પાટીદાર અનામત આંદોલન સમિતિ, બ્રહ્મસમાજ અને કરણીસેનાએ પણ દલિત, આદિવાસી, ઓ.બી.સી. (અધર બૅકવર્ડ ક્લાસ, અન્ય પછાત જ્ઞાતિ) વર્ગનાં મહિલાઓને મેરિટનો લાભ આપવામાં આવશે, તો બિનઅનામત વર્ગનાં મહિલાઓને અન્યાય થશે તેમ કહી બાંયો ચડાવી છે. 

અનુસૂચિત જાતિ, જનજાતિ અને ઓબીસીના સત્તાપક્ષના સાંસદો અને ધારાસભ્યોએ જ નહીં અનામત વર્ગના કેટલાક મંત્રીઓએ પણ અનામત વર્ગનાં મહિલાઓને એલઆરડીની ભરતીમાં અન્યાય અંગે મુખ્ય મંત્રીને પત્ર લખ્યા છે. 

ત્યારે ઉપમુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલે તેમને ટોણો મારી આ બધું કૉંગ્રેસનું કારસ્તાન હોવાનું જણાવ્યું હતું.

જૂનાગઢની સરકારી કચેરીમાં પટાવાળા તરીકે ફરજ બજાવતા મ્યાંજરભાઈ હૂંણે પોતાનાં બે દીકરાને એલઆરડીની ભરતીમાં અન્યાય થયો છે તેવી સ્યૂસાઈડ નોટ સાથે કચેરીમાં જ આત્મહત્યા કરી લીધી હતી. 

તેને કારણે ભારતીય જનતા પક્ષના માલધારી-રબારી સમાજના ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓને સરકારે તાબડતોબ જૂનાગઢ દોડાવવા પડ્યા હતા. 

ગીર, બરડા વિસ્તારના માલધારીઓને આદિવાસી ગણી તેમને અનામતનો લાભ મળે છે. 

હવે આદિવાસીઓએ પણ ગીર-બરડાના આદિવાસીઓને અપાયેલા આદિવાસી તરીકેના કથિત ખોટાં સર્ટિફિકેટ રદ કરવાની માગણી સાથે પાટનગરમાં અચોક્કસ મુદતનાં ધરણાં શરૂ કર્યાં છે.

હાલ તો સરકાર અનામતના મુદ્દે કોર્ટનું કે સબજ્યુડિસ મેટર હોવાનું બહાનું કાઢીને બેસી રહી છે, પરંતુ તેને અનામત તરફીઓ અને વિરોધીઓની ઝાળ બચાવી શકવાની નથી.

અનામતનો ઉદ્ભવ

ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 14થી 16માં દેશના પ્રત્યેક નાગરિકને સમાનતાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે.

પરંતુ અનુચ્છેદ 16(4)માં અનુસૂચિત જાતિ અને જનજાતિ માટે અનામતની જોગવાઈ કરવાથી સમાનતાના હકનો ભંગ થશે નહીં તેમ જણાવ્યું છે.

1950માં બંધારણ અમલમાં આવ્યું ત્યારથી જ અનુસૂચિત જાતિ (દલિત) અને અનુસૂચિત જનજાતિ (આદિવાસી)ને રાજકીય, શૈક્ષણિક અને વહીવટમાં અનામત બેઠકો આપવામાં આવી છે. 

જાતિભેદ, અસ્પૃશ્યતા અને અત્યાચારને કારણે દલિતોને કે જંગલોમાં વસવાટ તથા અન્ય વિષમ પરિસ્થિતિને કારણે આદિવાસીઓને અનામત આપવામાં આવી છે. 

પરંતુ વાસ્તવમાં બંધારણમાં અનામતની જોગવાઈ સાથે પ્રતિનિધિત્વનો ખ્યાલ જોડાયેલો છે. 

વિધાનગૃહોમાં, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં અને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
ગુજરાતમાં અનામતના મુદ્દે ફરી ઘમસાણ મચ્યું છે. લોકરક્ષકદળની ભરતીમાં અનામત વર્ગનાં મહિલા ઉમેદવારો પોતાને થયેલા અન્યાય વિરુદ્ધ આંદોલન કરી રહ્યાં છે.