પ્રતીકાત્મક તસવીર

અનેક મજૂરોની એવી ફરિયાદો છે એવી કે એપ્રિલ, મે અને જૂન મહિનાના સમયમાં જ્યારે આ સ્કીમ લાગુ હતી, ત્યારે પણ તેઓ આ યોજનાનો યોગ્ય ફાયદો લઈ શક્યા ન હતા.

ભારત સરકારની આ સ્કીમ પ્રમાણે એ તમામ પ્રવાસી મજૂરો કે જેમની પાસે NFSA કે Non-NFSA રૅશનકાર્ડ કે પછી કોઈ પણ રૅશનકાર્ડ ન હોય તેમણે રાજ્ય સરકાર વ્યક્તિદીઠ એપ્રિલ, મે અને જૂન મહિના દરમિયાન પાંચ કિલો અનાજ આપશે. 

આ ઉપરાંત દાળ અને ચણા આપવાની પણ યોજના છે. આ માટે રાજ્ય સરકારોએ તેમના વિતરણ પ્રમાણે અનાજ ફૂડ કૉર્પોરેશન ઑફ ઇન્ડિયાનાં ગોડાઉનો પરથી ઉપાડી લીધું છે.

ગુજરાતમાં એક તરફ સરકારનું કહેવું છે કે તેમણે અનાજનું વિતરણ અનેક જરૂરિયાતમંદો પ્રવાસી મજૂરોને કર્યું છે, જ્યારે બીજી તરફ ગ્રાઉન્ડ રિયાલિટી જરાક જુદી છે. 

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક અહેવાલ મુજબ ભારતમાં રાજ્યોએ જે અનાજનો જથ્થો ઉપાડ્યો એમાંથી ફક્ત 13 ટકાનું જ વિતરણ પ્રવાસી મજૂરોને થયું. 

એ અહેવાલમાં કેન્દ્ર સરકારે આપેલા આંકડાને આધારે કહેવાયું છે કે પ્રવાસી મજૂરોને અનાજનું વિતરણ કરવામાં ગુજરાતનું પડોશી રાજ્ય રાજસ્થાન સૌથી આગળ રહ્યું. રાજસ્થાને કુલ જથ્થા પૈકી 95 ટકા અનાજનું વિતરણ કર્યું. એ પછી હરિયાણા, હિમાચલ પ્રદેશ, આસામે અને કર્ણાટકએ સારો દેખાય કર્યો અને મજૂરોને અનાજ પહોંચાડ્યું. 

જોકે, ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ મુજબ ગુજરાતનો સમાવેશ એ રાજ્યોમાં થાય છે કે જેમણે જૂન મહિનામાં કેન્દ્ર પાસેથી મેળવેલા કુલ અનાજના જથ્થામાંથી ફક્ત એક ટકો અનાજ જ વિતરણ કર્યુ. 

લાંબી પ્રક્રિયા

પ્રતીકાત્મક તસવીર

બીબીસી ગુજરાતીએ આ માટે ઘણા પ્રવાસી મજૂરો સાથે વાત કરી અને તેમાંથી ઘણાનો અનુભવ સરકાર સાથે સારો રહ્યો નથી.

ઘણા મજૂરોને આ યોજનાનો લાભ લેવા માટે સરકારી કાગળ પર કામ કરવાની પ્રક્રિયા ખૂબ જ લાંબી લાગતી હોવાને કારણે તેનો ફાયદો લઈ શક્યા ન હતા.

બીબીસીએ જ્યારે બિહારથી આવીને અમદાવાદની એક કન્સ્ટ્રકશન સાઇટ પર કામ કરતા રામસેવક યાદવ સાથે વાત કરી તો તેમણે કહ્યું કે "તેમણે આત્મનિર્ભર ભારત યોજના માટે 15મી જૂનથી તમામ પ્રક્રિયા કરવાની શરૂઆત કરી હતી, જેમાં ફૉર્મ ભરવું, ફૉર્મ સાથે તમામ કાગળો ઍટેચ કરવા, તેમજ તેને સરકારી કચેરીમાં જમા કરવા સુધીની તમામ પ્રક્રિયા કરી દીધી છે."

"આ માટે મને લગભગ 10 દિવસ લાગી ગયા હતા. જૂન 25મી સુધી મને એક ઓ.ટી.પી. આપવા જવાનું હતું, પરંતુ મને કોઈ ઓ.ટી.પી. મળ્યો નથી. આ ઓ.ટી.પી.ની મદદથી મને કોઈ પણ સરકારી અનાજની... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
આત્મનિર્ભર ભારત : ગુજરાતમાં મજૂરોને યોજનાનો કેટલો લાભ મળ્યો ?