સામગ્રી: આ સમગ્ર મામલે ભાષાઓના અધિકાર તથા ફેડરલ સિસ્ટમ વિશે લખતા પશ્ચિમ બંગાળના લેખક ગાર્ગા ચેટર્જી સાથે બીબીસીએ વાતચીત કરી.

ભારતમાં 'રાષ્ટ્રવાદ અને ઉપ-રાષ્ટ્રવાદ' વિશે તેમણે કહ્યું કે ખરેખર 'ઉપ-રાષ્ટ્રવાદ' એ ભયનું પરિણામ છે. 

ભારતની એકતા અને રાષ્ટ્રવાદને પડકાર બાબતેની ભીતિને પગલે આ શબ્દ વાપરવામાં આવે છે.

તેમણે કહ્યું, ભાષા રાષ્ટ્રનો આધાર હોય છે. મુસ્લિમ રાષ્ટ્રો પણ ભાષાના આધારે વહેંચાઈ ગયા અને આમ ભાષા રાષ્ટ્રવાદનો પાયો છે.

ભારત એકથી વધુ રાષ્ટ્રીયતાનો સમન્વય છે. તમામ રાષ્ટ્રીયતા માટે પરસ્પર તે લાભદાયી છે.

પણ આ લોકોના વિકાસ માટે તેમના નિર્ણયોની સત્તાની તક તમામ રાષ્ટ્રીયતાને જ આપવી જોઈએ.

1947માં આઝાદી પછી ભારતમાં સત્તાનું કેન્દ્રીકરણ થયું પણ હવે તેમાં બદલાવની જરૂર છે. 

તેને કાયદાકીય અને બંધારણીય રીતે બદલવાની જરૂર છે.

એટલે કે કેન્દ્ર પાસેની કેટલીક સત્તાઓ હવે રાજ્ય સરકારોને આપી દેવાનો સમય છે.

કેમ કે કેન્દ્રીય સત્તાની મદદથી સરકાર રાજ્યોની બાબતોમાં દખલગીરી કરે છે.

તેલંગણાના મુખ્યમંત્રી ચન્દ્રશેખર રાવનું પણ આવું જ કહેવું છે. ગત વર્ષે પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી. 

"મમતા બેનર્જીએ પણ કહ્યું હતું કે સરકાર પાસે માત્ર વિદેશ, રક્ષા અને કાયદા તથા રેલવેમાં નિયંત્રણ હોવું જોઇએ.

વળી તમિલનાડુના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અન્ના દુરાઈ પણ આવું જ કહેતા હતા.

હિંદી, હિંદુ અને હિંદુસ્તાન

હિંદી, હિંદુ અને હિંદુસ્તાનની રીત મામલે તેમને પૂછતા તેમણે કહ્યું કે કેટલાંક સમયથી કેટલાંક લોકો સરકાર આ માર્ગે ચલાવવા માગે છે.

આ વખતે 2019ની લોકસભા ચૂંટણી માત્ર વડાપ્રધાનની પસંદગીની નહીં હોય.

2019 પછીનો સમય ફેડરલ સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવવાનો હોવો જોઈએ.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કેમ કે સુપ્રીમ કોર્ટે પણ કહ્યું છે કે દેશનું 'ફેડરલ સ્ટ્રક્ચર' બદલી ન શકાય. આથી ભારતમાં રાષ્ટ્રીયતાના ફેડરલ સ્ટ્રક્ચરનું ભાવિ ઉજળું છે.

શું બંધારણ આ ફેડરલ સિસ્ટમને સ્વીકારે છે? તેના જવાબમાં તેમણે કહ્યું કે બંધારણને આપણે બે રીતે જોઈએ છીએ એક તે છે તે રીતે અને બીજું તેમાં રહેલી સંભાવનાઓ.

બંધારણમાં ઘણી વખત ફેરફાર કરાયો છે આથી આ મામલે પણ અવકાશ છે.

જો કોઈ બાબત બંધારણની મૂળભૂત વિભાવનાની વિરુદ્ધમાં હોય ફેરફાર ન થઈ શકે.

લોકો રાષ્ટ્રવાદને ભાષા, પ્રદેશ અને ધર્મના આધારે પરિભાષિત કરતા હોય છે. પણ રાષ્ટ્રવાદની તેમની ભાષા વિશે તેમણે કહ્યું, "ભાષા રાષ્ટ્રવાદનો આધાર છે. 

વિશ્વમાં પણ આવું જ છે....\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
દેશમાં રાષ્ટ્રવાદ અને હિંદીને રાષ્ટ્રીય ભાષાના દરજ્જા મુદ્દે વ્યાપક ચર્ચાઓ થાય છે. હિંદીનો રાષ્ટ્રભાષા તરીકેનો વિચાર અને ફેડરલ માળખું બન્ને પરિબળો આ મામલે મહત્ત્વની ભૂમિકા ધરાવે છે.