સામગ્રી: ભલે આ ગ્રૂપના લોકોને તમે ખાસ માનો પણ ખરેખર તો આ બાબત એમના માટે ઘણી વખત જીવલેણ બની જતી હોય છે.

જે બ્લડ ગ્રૂપને 'ગોલ્ડન બ્લડ' કહેવામાં આવે છે એનું વાસ્તવિક નામ આરએચ નલ (Rh null) છે.

Rh null શું છે અને આને કેમ અમૂલ્ય ગણવામાં આવે છે અને શા માટે તેની સરખામણી સોના સાથે કરવામાં આવે છે? 

આ બ્લડ ગ્રૂપવાળા લોકોને શેનું જોખમ હોય છે?

આ સવાલોનો જવાબ મેળવતા પહેલાં આપણે એ સમજવું જરૂરી છે કે બ્લડ ગ્રૂપનું વર્ગીકરણ કેવી રીતે કરવામાં આવે છે.

આવી રીતે નક્કી કરવામાં આવે છે બ્લડ ગ્રૂપ

લોહી કે જે લાલ કોશિકાઓમાંથી બનેલું હોય છે તેના પર પ્રોટીનનું એક સ્તર હોય છે જેને ઍન્ટીજન કહેવામાં આવે છે.

બ્લડ ટાઈપ Aમાં માત્ર ઍન્ટીજન A હોય છે, બ્લડમાં B માત્ર B , બ્લડ AB માં આ બન્ને હોય છે અને ટાઈપ O માં આ બન્ને હોતા નથી હોતા. 

લાલ લોહીની કોશિકાઓમાં એક અન્ય પ્રકારનું ઍન્ટીજન હોય છે. એને કહેવામાં આવે છે Rh D.  

આ ઍન્ટીજન 61 Rh ટાઈપના ઍન્ટીજનોના સમૂહનો એક ભાગ છે. 

જ્યારે લોહીમાં Rh D હોય ત્યારે તેને પૉઝિટિવ ગણવામાં આવે છે અને ના હોય ત્યારે તેને નૅગેટિવ ગણવામાં આવે છે.

આ રીતે સામાન્ય બ્લડ ગ્રૂપની ઓળખ કરી એનું વર્ગીકરણ આ રીતે કરવામાં આવે છે : A-, B +, B-, AB +, AB-, O + , અને O-.

જો કોઈને લોહી ચઢાવવાની જરૂર પડે તો એના ગ્રૂપની જાણ હોવી જરૂરી છે.

જો નૅગેટિવ ગ્રૂપવાળા માણસને પૉઝિટિવ દાતાનું લોહી આપવામાં આવે તો આ તેના માટે પ્રાણઘાતક બની શકે છે. 

આવું એટલા માટે કે એના શરીરના એન્ટીબૉડીઝ આ લોહીનો અસ્વીકાર કરી દે છે.

આ જ કારણસર O- બ્લડ ગ્રૂપવાળા લોકોને યુનિવર્સલ ડૉનર કહેવામાં આવે છે. 

કારણ કે આમાં એન્ટીજન A, B કે Rh D હોતા નથી. 

આવા સંજોગોમાં લોહી કોઈ પણ અડચણ વગર અન્ય ગ્રૂપવાળા વ્યક્તિના લોહીમાં ભળી જઈ શકે છે.

જોખમકારક 'ગોલ્ડન બ્લડ'

આ પ્રકારનાં જેટલાં પણ સંયોજન છે તેમાં Rh null સૌથી અલગ છે. 

 જો કોઈના રેડ બ્લડ સેલમાં એન્ટીજન નથી તો એનું બ્લડ ટાઈપ Rh null હશે.

બાયૉમેડિકલ રિસર્ચ પોર્ટલ મોજેક પર છાપવામાં આવેલા એક લેખમાં પૅન બૅલીએ લખ્યું છે કે પ્રથમ વખત આ બ્લડ ગ્રૂપની ઓળખ 1961માં કરવામાં આવી હતી.  

ઑસ્ટ્રેલિયાનાં મૂળ નિવાસી મહિલામાં આ જોવા મળ્યું હતું. ત્યારબાદ અત્યાર સુધી આ પ્રકારના માત્ર 43 કિસ્સાઓ પ્રકાશમાં આવ્યા છે. 

નેશનલ યૂનિવર્સિટી ઑફ કોલંબિયામાં હૅમેટૉલૉજીમાં નિષ્ણાત નતાલિયા વિલારોયાએ બીબીસીને જણાવ્યું કે આ પ્રકારનું લોહી આનુવાંશિક...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
ગોલ્ડ બ્લડ. સાંભળીને કોઈ અત્યંત અમૂલ્ય વસ્તુ હોય તેવું જણાય છે. લોહીનું આ એક દુર્લભ ગ્રૂપ છે જે દુનિયામાં ઘણાં ઓછા લોકો ધરાવે છે.