શીર્ષક: 'બધા કાશ્મીરી પંડિતોએ પોતાની માતૃભૂમિ તરફ પાછા ફરવું જોઈએ'\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n
90ના દાયકામાં ઉગ્રપંથીઓના દોરમાં લાખો કાશ્મીરી પંડિતો કાશ્મીરમાંથી પલાયન થઈ ગયા, પરંતુ હવે 29 વર્ષ બાદ માવાની અલગ કહાણી શરૂ થઈ છે.

બુધવારે માવાએ જિયાની કદાલ વિસ્તારમાં દસકો બાદ પોતાની દુકાન ખોલી, તેમની દુકાન બીજી વાર ખૂલવી એ કોઈ સામાન્ય બાબત નહોતી. 

જ્યારે તેઓએ ફરી વાર પોતાનો ડ્રાયફ્રૂટ્સનો વેપાર શરૂ કર્યો તો સ્થાનિક દુકાનદારોએ તેમનું માત્ર સ્વાગત જ ન કર્યું, પરંતુ તેમની સરાહના પણ કરી. 

માવાના પિતા પણ આ વિસ્તારમાં ડ્રાયફ્રૂટ્સ વેચતા હતા. 70 વર્ષીય માવાએ 1990માં કાશ્મીર છોડ્યું હતું.  

ત્યારે અજાણ્યા બંદૂકધારીઓના હુમલામાં તેઓ ઘાયલ થયા હતા. 

તેમને ચાર ગોળી વાગી હતી. આ હુમલાએ માવાને કાશ્મીર છોડવા મજબૂર કર્યા હતા.

ગુરુવારે માવાની દુકાન પર મોટી સંખ્યામાં સ્થાનિક મુસ્લિમો પહોંચ્યા. 

જેમાં તેમના મિત્રો પણ હતા અને જૂના પરિચિતો પણ તેમને ભેટી રહ્યા હતા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'કાશ્મીરને ભૂલ્યો નહીં'

ફાઈલ ફોટો

કાશ્મીર છોડ્યા બાદ માવા દિલ્હીમાં રહેતા હતા અને ત્યાં વેપાર કરતા હતા.

માવા કહે છે કે દિલ્હીમાં રહેવા છતાં પણ 'હું એક પળ માટે કાશ્મીરને ભૂલી શક્યો નથી.'

તેઓ કહે છે, "દિલ્હીમાં મારો વેપાર સારો ચાલી રહ્યો હતો, પરંતુ મને કાશ્મીરની બહુ યાદ આવતી હતી. "

"કાશ્મીર વિના બધું બહુ પીડાદાયક હતું. પછી મેં નિર્ણય કર્યો કે પોતાની ભૂમિ કાશ્મીરમાં જઈશ. કાશ્મીર જેવી કોઈ જગ્યા નથી."

માવા કહે છે કે કાશ્મીર પહોંચવામાં તેમના પુત્રની મુખ્ય ભૂમિકા રહી છે.

તેઓ કહે છે, "તેણે ન માત્ર મન પ્રેરિત કર્યો પણ કાશ્મીર પરત ફરવા માટે દબાણ પણ કર્યું. મારા પુત્ર ડૉક્ટર સંદીપનું યોગદાન હું ક્યારેય નહીં ભૂલી શકું."

"હું દિલ્હીમાં રહેતો હતો અને મારું મન કાશ્મીરમાં હતું. તેણે મને મારાં મૂળ સાથે જોડવામાં ઘણો પ્રેરિત કર્યો."

29 વર્ષ સુધી કાશ્મીરની જે ઊણપ વર્તાઈ એને તેઓ શબ્દોમાં વર્ણવી શકતા નથી.

માવા કહે છે, "આટલાં વર્ષોમાં કાશ્મીર મારા દિલોદિમાગમાંથી નીકળી શક્યું નથી. હું કાશ્મીરથી બહાર રહ્યો પણ ખુશ નહોતો. "

"હું 29 વર્ષ જે લોકો વચ્ચે રહ્યો તેમની સાથે હળીમળી શક્યો નહીં જેવો કાશ્મીરમાં રહેતો હતો."

"હું દિલ્હીમાં આર્થિક રીતે સારું જીવન જીવી રહ્યો હતો, પરંતુ સાંસ્કૃતિક રીતે નહીં." 

"દિલ્હીમાં મારા પાડોશીઓને ખબર નહોતી કે હું કોણ છું અને મને ખબર નહોતી કે એ કોણ છે."

તેઓ કહે છે, "હું જ્યારે અહીં આવ્યો ત્યારે બધા મારી આસપાસ એકઠા થઈ ગયા,...