શીર્ષક: મગફળી 'ભગવાનના પ્રસાદ'માંથી 'ગરીબોની બદામ' કેવી રીતે બની?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n
મગફળી તાજી હોય ત્યારે શેકીને ખાઈએ કે તેને ખારીસીંગ કરીને ખાઈએ કે પછી તેની ચિકી બનાવીએ માંડવીના દાણા વિના સ્વાદિષ્ટ દાળ અને દાળઢોકળી અધૂરાં જ રહે.

ઇટાલિયન ખાણું ટમેટાં વિના બનતું હતું; ફ્રાન્સમાં બટેટાં મળતાં નહોતાં; હંગેરીના લોકો નહોતા જાણતા પેપરિકા એટલે કે લાલ શિમલા મિર્ચનો સ્વાદ; પૂર્વના લોકોને હજી તીખાતમતમતા ભોજનની આદત પડી નહોતી અને સ્વિસ ચૉકલેટ બનતી નહોતી. 

અમેરિકા ખંડ અજાણ્યો હતો અને ક્રિસ્ટોફર કૉલંબસ ત્યાં પહોંચ્યા પછી ત્યાંથી શાકભાજી સહિતની વનસ્પતિઓ યુરોપ, આફ્રિકા અને એશિયામાં ધીમે ધીમે પહોંચવા લાગી અને સમગ્ર દુનિયાની ખેતીની પદ્ધતિ બદલાઈ ગઈ.

અમેરિકાના ખંડમાંથી મળેલી અને જગતમાં પહોંચેલી વનસ્પતિની યાદી સ્વાદિષ્ટ અને પૌષ્ટિક હોવા સાથે વૈવિધ્યપૂર્વ પણ છે.

ટમેટાં અને તીખાં તથા મોળાં મરચાં જેને હવે આપણે 'શિમલા મિર્ચ' કહીએ છીએ ત્યાંથી શરૂ કરીને પાઇનેપલ અને પપૈયા ત્યાંથી આવ્યાં છે; બટેટાં અને મકાઈ પણ ખરી અને કોકો, વેનિલા પણ ત્યાંનાં જ છે.

આ બધી યાદીમાં એક વસ્તુ આજે દુનિયામાં ઘરેઘરે ખવાઈ છે, પણ ભાગ્યે જ યાદ કરાય છે. 

અમેરિકા ખંડમાં યુરોપના હિસ્પેનિક લોકો પહોંચ્યા તે પહેલાં ત્યાંના લોકો માટે સૌથી અગત્યનો છોડ અને આજેય નાસ્તા માટેની કાયમી વસ્તુ - વાત થઈ રહી છે મગફળીની. જેને સૌરાષ્ટ્રના કેટલાક વિસ્તારોમાં માંડવી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. 

મગફળી તાજી હોય ત્યારે શેકીને ખાઈએ કે તેને ખારીસીંગ કરીને ખાઈએ કે પછી તેની ચિકી બનાવીએ માંડવીના દાણા વિના સ્વાદિષ્ટ દાળ અને દાળઢોકળી અધૂરાં જ રહે. સિંગતેલ તો ખરું જ, પણ આમ છતાં મગફળી વિશે આપણે ભાગ્યે જ ખાસ કંઈ જાણીએ છીએ.

મગફળીને ગરીબોની બદામ કહેવાય છે, પણ તે નટ એટલે કે અખરોટ પ્રકારમાં નથી ગણાતી, પણ લેગ્યૂમ એટલે કે વટાણા અને વાલ પ્રકારમાં ગણાય છે. 

મગફળી મૂળ તો દક્ષિણ અમેરિકાની છે અને 7,500 વર્ષ પહેલાં ત્યાં ઊગતી થઈ પણ નવાઈની વાત છે કે ઉત્તર અમેરિકામાં તે 200 વર્ષ પહેલાં જ પહોંચી.

નવાઈ લાગે તેવી વાત એ છે કે દક્ષિણ અમેરિકાથી તે યુરોપ, આફ્રિકા અને એશિયામાં ફેલાઈ અને તે પછી યુએસએમાં વવાતી થઈ.

મગફળી જે રીતે દુનિયાભરમાં ફેલાઈ છે તેના કારણે તેને જગતની સૌથી સફળ વસાહતી એટલે માઇગ્રેશન સ્ટોરી બટેટાની સફર સાથે સરખાવામાં આવે છે. બટેટાં કરતાંય મગફળી માનવજાતને વધારે ઉપયોગી સાબિત થઈ છે.

બહુ સહેલાઈથી ઊગી જાય છે, ગમે ત્યાં હેરફેર કરો બગડે નહીં અને પૌષ્ટિક પણ એટલી જ.

જમીનની અંદર છુપાયેલા...