સામગ્રી: મજાઝે જ્યાં અભ્યાસ કર્યો હતો એ અલીગઢ મુસ્લિમ યુનિવર્સિટી હિજાબધારી મહિલાઓના નેતૃત્વ હેઠળના પ્રતિકારનું કેન્દ્ર બની છે. 

આ મહિલાઓ ભારતના વિવાદાસ્પદ સિટીઝનશિપ ઍમેન્ડમૅન્ટ ઍક્ટ (સીએએ)નો વિરોધ કરી રહી છે, કારણ કે સીએએમાંથી મુસ્લિમોને ભારતીય નાગરિકત્વ મેળવવામાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે.

સંખ્યાબંધ ચેતવણી, ગોળીબાર, ટિયરગેસ અને ફર્સ્ટ ઇન્ફર્મેશન રિપોર્ટ્સ છતાં સતત ચાલી રહેલાં વિરોધપ્રદર્શનોમાં લોકો ઉપરોક્ત શેર વારંવાર ઉચ્ચારી રહ્યા છે.

અલીગઢ મુસ્લિમ યુનિવર્સિટી અને જામિયા મિલિયા ઇસ્લામિયા પોલીસદમન સામે મેદાને પડેલી મહિલાઓના બળવાનું કેન્દ્ર બની રહી છે.

ભારતના ઇતિહાસમાં પહેલી વાર મુસ્લિમ મહિલાઓ આટલી મોટી સંખ્યામાં વિરોધપ્રદર્શન કરવા રસ્તા પર ઊતરી પડી છે. તેઓ વિરોધપ્રદર્શનનું નેતૃત્વ કરે છે અને પ્રતિકારના આંદોલનમાં પોતાનું સ્થાન મેળવે છે. 

દિલ્હીમાંના ઓછી આવક ધરાવતા મુસ્લિમોના બહુમતવાળા શાહીનબાગ વિસ્તારની મહિલાઓ કદાચ આ પ્રતિકારનું પ્રતીક બની છે.

આ મહિલાઓ દિલ્હીની કાતિલ ઠંડીમાં દિવસ-રાત નવા કાયદા સામે શાંતિપૂર્ણ ધરણાં કરી રહી છે. તેમના મતે આ કાયદો ગેરબંધારણીય છે.

જોરદાર ઠંડી અને પોલીસે અન્યત્ર કરેલા અત્યાચારથી ડર્યા વિના પ્રતિકાર કરતી આ મહિલાઓ વિરોધપ્રદર્શનની નવી શબ્દાવલીની મશાલ બની ગઈ છે.

આ મહિલાઓ તેમના હિજાબમાં રહીને ઓળખના રાજકારણ સામે લડી રહી છે. 

આ બધાની શરૂઆત જામિયા મિલિયા ઇસ્લામિયામાં રાતે કરાયેલા હુમલાથી થઈ હતી. શાહીનબાગની મહિલાઓએ પોતપોતાનાં ઘરોની બહાર નીકળીને વિરોધમાં ધરણાંનો નિર્ધાર કર્યો હતો.

અલીગઢ મુસ્લિમ યુનિવર્સિટીની અબ્દુલ્લા હૉસ્ટેલની રૂમમાં પૂરી રાખવામાં આવેલી મહિલાઓએ એ જ રાતે રૂમનાં ત્રણ તાળાં તોડી નાખ્યાં હતાં.

તેમને વિમેન્સ હૉસ્ટેલ પરિસરની બહાર જવાની છૂટ ન અપાઈ ત્યારે તેમણે એમ કહીને ધરણાં શરૂ કર્યાં હતાં કે પોલીસે વિદ્યાર્થીઓ પર અત્યાચાર કર્યો છે. 

ગત 16 ડિસેમ્બર સુધીમાં અલીગઢ મુસ્લિમ યુનિવર્સિટીના સત્તાવાળાઓએ હૉસ્ટેલ ખાલી કરાવી નાખી હતી અને વિદ્યાર્થીઓને તેમનાં ઘરે પરત મોકલવા માટે સ્પેશિયલ બસ તથા ટ્રેનની વ્યવસ્થા કરી હતી.

અલીગઢ યુનિવર્સિટીમાં યુનાની ઔષધીનો અભ્યાસ કરતાં આયશા (ઉંમર 20 વર્ષ) અને તુબા (21 વર્ષ) એ જ દિવસે સવારે અલીગઢ નજીકના દોધપુરમાંના તેમનાં ઘરમાંથી નીકળીને યુનિવર્સિટીમાં પહોંચ્યાં હતાં અને મૌલાના આઝાદ લાઇબ્રેરીનાં પગથિયાં પર તેમણે ધરણાં શરૂ કર્યાં હતાં.

તેમની પાસે અગાઉનાં...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
"તેરે માથે પર યે આંચલ બહુત હી ખૂબ હૈ લેકિન, 

તુ ઈસ આંચલ સે ઈક પરચમ બના લેતી તો અચ્છા થા" 

- મજાઝ લખનવી 

મજાઝ લખનવી લખનૌમાં વર્ષો પહેલાં નરગીસ દત્તને મળ્યા પછી તેમણે આ શેર લખ્યો ત્યારે તેમને ખબર નહોતી કે આ શેર ભાવિની આગાહી હશે.