ઈ.સ 1747માં ખ્વાજા મોહમ્મદ આઝમ દીદામરી નામના સૂફી લેખકે ફારસીમાં 'વાક્યાત-એ-કશ્મીર' નામનું પુસ્તક લખ્યું હતું, જે પ્રાચીન દંતકથાઓને આધારે લખવામાં આવ્યું હતું. 

દંતકથાને આધારે લખાયેલા આ પુસ્તકમાં ઉલ્લેખ છે કે, જળદેવ નામનો રાક્ષસ એક આખા વિસ્તારને પાણીમાં ડૂબાડી રાખે છે. 

આ વાર્તાના નાયક 'કાશેફ' છે, જેમના પિતાનું નામ મરિચી છે. 

કાશેફ ભગવાન શિવની આરાધના કરે છે અને શિવજીના સેવક બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ જળદેવને પરાજિત કરીને કાશેફ-સિર નામના વિસ્તારને લોકો માટે વસવાટલાયક બનાવે છે.

કેટલાંક વિદ્વાનોનું માનવું છે કે આ કાશેફ એ હકીકતમાં કશ્યપ ઋષિ છે, જેમાં જાણે-અજાણે ફેરફાર કરીને મુસ્લિમ વ્યક્તિની વાત હોવાનું ઠસાવવાનો પ્રયત્ન થયો છે.

'વાક્યાત-એ-કશ્મીર' પુસ્તક લખનાર આઝમના પુત્ર બેદિયા-ઉદ-દીને વળી આ દંતકથાને અલગ સ્વરૂપ આપી દીધું. 

તેમણે આ વાર્તાને આદમ (બાઇબલમાં દર્શાવેલા પહેલા પુરુષ)ની વાત સાથે જોડી દીધી. 

બેદિયા-ઉદ-દીનના મંતવ્ય મુજબ કાશ્મીરમાં પહેલેથી મુસ્લિમોનું શાસન હતું. 

1100 વર્ષના એ મુસ્લિમ શાસનકાળનો અંત હરિનંદ નામના રાજાએ આણ્યો હતો. 

કાશ્મીરની જનતાને આરાધના કરતા હઝરત મૂસાએ શીખવ્યું હતું. 

હઝરત મૂસાનું મૃત્યુ કાશ્મીરમાં જ થયું હતું અને તેમનો મકબરો પણ ત્યાં છે.

શેખ નૂરુદ્દીન વલીના (જેમને નંદઋષિ પણ કહેવામાં આવે છે) કાશ્મીરી ભાષામાં લખેલા પુસ્તક 'નૂરનામા'નો આધાર લઈને બેદિયા-ઉદ-દીને આમ લખ્યું હોવાની શક્યતા છે. 

એટલે જ ઇતિહાસકારો આ વાર્તાઓને વિશ્વાસપાત્ર ગણતા નથી.

પૃથ્વીનાથ કૌલ બામઝઈ એક ખ્યાતનામ ઇતિહાસકાર થઈ ગયા. 

કહેવાય છે કે તેમની પ્રતિભાથી પ્રભાવિત થઈને કાશ્મીરના તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી શેખ અબ્દુલ્લાહે તેમને કાશ્મીરનો વિસ્તૃત ઇતિહાસ લખવાનો આગ્રહ કર્યો હતો. 

ઈ.સ.1962માં પ્રકાશિત તેમના પુસ્તક 'અ હિસ્ટ્રી ઑફ કાશ્મીર'ની પ્રસ્તાવના તત્કાલીન વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુએ લખી હતી. 

પૃથ્વીનાથ કૌલ બામઝઈએ કાશ્મીરના ઇતિહાસ વિશે 'કલ્ચર ઍન્ડ પૉલિટિકલ હિસ્ટ્રી ઑફ કાશ્મીર' નામનું પુસ્તક લખ્યું હતું. 

આ પુસ્તકના ત્રણ ભાગ છે અને કાશ્મીરના ઇતિહાસનો વિશ્વાસપાત્ર અને મહત્ત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજ ગણવામાં આવે છે.  

ઇસ્લામ સાથે કાશ્મીરનો પહેલો પરિચય

બામઝઈની નોંધ મુજબ મહમ્મદ બિન કાસિમે સિંધને જીતી લીધા બાદ કાશ્મીર તરફ પ્રયાણ આદર્યું હતું પણ તેમને સફળતા નહોતી મળી. 

તેમનું અકાળે મૃત્યુ થતાં તેમનું શાસન લાંબો સમય ટક્યું નહોતું. 

કાશ્મીર સુધી... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
જ્યારે કાશ્મીરમાં હિંદુઓનું રાજ હતું અને ગઝનવીનો અપમાનજક પરાજયો થયો