છેલ્લા અમુક વર્ષોથી દેશમાં ડ્રેગન ફ્રૂટનું ચલણ વધ્યું છે

જોકે, કચ્છ, સૌરાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં ડ્રેગન ફ્રૂટની ખેતી કરતા ખેડૂતોના મતે આવી જાહેરાતોથી તેમને ફરક પડતો નથી. તેઓ કહે છે કે રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારતા આ ફળની સારી માંગ છે ત્યાં સુધી ખેડૂતો માટે આ ખેતી ફાયદાકારક છે.

રાજ્ય સરકારનું કહેવું છે કે ડ્રેગન ફ્રૂટનો આકાર કમળના ફૂલ જેવો છે તેથી તેને 'કમલમ્' કહેવું જોઈએ.

એક રીતે જોવામાં આવે તો કમળ એ ભાજપનું ચૂંટણી ચિહ્ન છે અને ગુજરાતમાં ભાજપના ગાંધીનગરસ્થિત વડામથકનું નામ 'કમલમ્' છે.

જોકે, રૂપાણીએ આ નામકરણ પાછળ રાજકારણ હોવાની વાત નકારી કાઢી હતી.

ખેડૂતો શું માને છે?

સૌરાષ્ટ્રમાં વિસાવદર નજીક જાંબુડા ગામના જીવરાજભાઈ વઘાસિયા ડ્રેગન ફ્રૂટની ખેતી સાથે સંકળાયેલા છે. તેઓ કહે છે, "મારા પુત્રના મિત્રોએ રાજકોટ પાસે ડ્રેગન ફ્રૂટનાં ફાર્મ બનાવ્યા છે તેની એક વખત મુલાકાત લીધા પછી મને પણ તેમાં રસ પડ્યો. છેલ્લાં ચારેક વર્ષથી અમે આ ખેતી સાથે સંકળાયેલા છીએ."

"આ વખતે મેં ડ્રેગન ફ્રૂટ માટે 560 થાંભલા લગાવ્યા છે જેમાં કૂંપણ આવી ગઈ છે. સામાન્ય રીતે તેનું વાવેતર મે-જૂન મહિનામાં થાય છે, પરંતુ મેં આ વખતે શિયાળામાં તેની ખેતીનો પ્રયોગ કર્યો છે. "

68 વર્ષીય જીવરાજભાઈએ હાલમાં લગભગ સાડા પાંચ લાખ રૂપિયાનું રોકાણ કર્યું છે જે ત્રણેક વર્ષમાં સરભર થઈ જશે તેવી તેમને આશા છે. તેઓ કહે છે કે રોપાના વાવેતર પછી બીજા વર્ષથી પાક મળવા લાગે છે.

ત્રણ વર્ષ પછી આ છોડ કૉમર્શિયલ ઉત્પાદન માટે તૈયાર હોય છે અને છોડદીઠ 15-16 કિલો ઉત્પાદન મળે છે, જે બજારમાં 250થી 300 રૂપિયા પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાય છે. ડ્રેગન ફ્રૂટની સિઝનમાં ભાવ કિલોદીઠ 150થી 400 રૂપિયા સુધી હોય છે.

જીવરાજભાઈના મતે ડ્રેગન ફ્રૂટમાં ખર્ચની સામે નફાનું માર્જિન સારું છે. તેઓ કહે છે કે ડ્રેગન ફ્રૂટનો નીચો ભાવ મળે તો પણ ખેડૂતો સરળતાથી વર્ષે અઢી લાખની કમાણી કરી શકે છે. આ બાગાયતી પાકનો ફાયદો એ છે કે તેમાં બહુ મજૂર રાખવા પડતા નથી, જંતુનાશકોનો ખર્ચ બહુ ઓછો આવે છે.

તેઓ ઉમેરે છે કે ખર્ચ કરવાની ક્ષમતા હોય અને પાણીનો સ્રોત સારો હોય તો ડ્રેગન ફ્રૂટ ફાયદાકારક પાક છે.

નવું નામકરણ 

ડ્રેગન ફ્રૂટના નવા નામકરણ વિશે જીવરાજભાઈએ કહ્યું કે સરકારે તેને 'કમલમ્' નામ ભલે આપ્યું, પણ તેની સાથે સબસિડીનો ટેકો આપવામાં આવે તો ખેડૂતોનો ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટે અને ખેતીમાં વધુ ફાયદો થાય.

નવસારી જિલ્લાના પણજ ગામે ધર્મેશ લાડ પણ... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
વિજય રૂપાણી સરકાર ડ્રેગન ફ્રૂટને 'કમલમ્' કરશે પણ એના ખેડૂતોની હાલત કેવી છે?