પ્રતીકાત્મક તસવીર

નોંધનીય છે કે આરોગ્યતંત્ર દ્વારા ડિપ્થેરિયાનો કેસ નોંધાયા બાદ ચાર ટીમો બનાવીને આસપાસના વિસ્તારમાં સઘન ટ્રૅકિંગની કાર્યવાહી હાથ ધરી છે. જેથી આ રોગને ફેલાતો અટકાવી શકાય.

એક તરફ રાજ્યમાં કોરોનાની સ્થિતિ થાળે પડવાનું નામ નથી લઈ રહી, ત્યારે આ નવા રોગે માથું ઊંચકતાં સ્થાનિક આરોગ્યતંત્ર દોડતું થઈ ગયું છે.

ડિપ્થેરિયામાં મૃત્યુ પામનાર બાળકીની સારવાર કરનાર ડૉ. પરાગ ડગલી આ ઘટનાને ખૂબ જ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ગણાવે છે. 

તેઓ કહે છે, "જે રોગની રસી સરકાર મફતમાં પૂરી પાડે છે, તે રોગમાં લોકો પોતાની ગેરમાન્યતા અને ગેરસમજને કારણે પોતાનાં બાળકો ગુમાવે એ બાબત ખૂબ જ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે."

ડિપ્થેરિયાને કારણે મૃત્યુ પામનાર બાળકીની સ્થિતિ વિશે વાત કરતાં તેઓ કહે છે કે, "ડિપ્થેરિયાને કારણે આ બાળકીના હૃદય પર ગંભીર અસર થઈ હતી, જે કારણે યોગ્ય સારવાર આપવા છતાં તેનું મૃત્યુ નીપજ્યું હતું."

શું છે ડિપ્થેરિયા?

ડિપ્થેરિયાના જીવાણુ

વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO)ની વેબસાઇટ પર અપાયેલી માહિતી અનુસાર 'બૅક્ટેરિયમ કોરીનબૅક્ટેરિયમ ડિપ્થેરાઈ'ના કારણે આ રોગ થતો હોય છે.

ચેપ લાગ્યાના બેથી પાંચ દિવસની અંદર આ બૅક્ટેરિયાની શરીર પર અસર થવા લાગે છે. દર્દીમાં શરૂઆતમાં આ સૂકું ગળું અને તાવ જેવાં સામાન્ય લક્ષણો દેખાય છે. 

ડિપ્થેરિયાના ગંભીર કેસમાં બૅક્ટેરિયા ઝેરી દ્રવ્ય ઉત્પન્ન કરે છે જેના કારણે ગળાના પાછળના ભાગે આછો ડાઘ પડી જાય છે. ગળાના ભાગે સોજો ચઢી જવાને કારણે દર્દીને શ્વાસ લેવામાં અને ગળવામાં તકલીફ પડે છે. તેમજ ભારે ઊધરસ થવા લાગે છે. 

દર્દીના શરીરમાં ઉત્પન્ન થયેલું આ ઝેરી દ્રવ્ય ગંભીર પ્રકારના કેસોમાં લોહીમાં ભળી જતાં હૃદયના સ્નાયુઓ પર સોજો ચઢી શકે છે તેમજ તેને નુકસાન થવાની સંભાવના રહેલી છે. 

આ સિવાય ચેતાતંત્ર, કિડનીમાં સોજો અને રક્તસ્ત્રાવ પણ થઈ શકે છે. હૃદયના સ્નાયુઓમાં સોજાને કારણે અનિયમિત ધબકારાની સમસ્યા થઈ શકે છે. તેમજ ચેતાતંત્રની તકલીફને કારણે દર્દી લકવાગ્રસ્ત પણ થઈ શકે છે.

ડિપ્થેરિયા કેવી રીતે ફેલાય છે?

ડિપ્થેરિયા એક ચેપી રોગ છે. તે એક દર્દીમાંથી બીજા દર્દીમાં પ્રત્યક્ષ સંપર્ક થકી તેમજ શ્વસનક્રિયા મારફતે ફેલાઈ શકે છે. સંક્રમિત દર્દી આ ખાંસતી કે છીંકતી વખતે કાળજી ન રાખે તો આ રોગ ફેલાઈ શકે છે. 

આ સિવાય તે બૅક્ટરિયાવાળાં કપડાં કે અન્ય વસ્તુઓ થકી પણ સ્વસ્થ વ્યક્તિના શરીરમાં પ્રવેશી શકે છે.

ડિપ્થેરિયાનું નિદાન અને સારવાર

કોરોના વાઇરસ :... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
ડિપ્થેરિયા : ગુજરાતમાં કોરોના જેવો વધુ એક જીવલેણ રોગ ત્રાટક્યો?