...િતિનો સામનો કરવો પડે છે.

સૌપ્રથમ તો તેમણે રેડલાઈટ એરિયામાં રહેવું પડે છે, જ્યાં તેમણે અસલામત વાતાવરણ અને ઘરના અભાવ ઉપરાંત કલંકનો સામનો પણ કરવો પડે છે.

સેક્સ વર્કરોએ માતા તરીકે આખી દુનિયામાં ભેદભાવ અને કલંકનો સામનો કરવો પડે છે. સરકાર અને સમાજના નૈતિક દબાણને કારણે કેટલાક દેશોમાં તો તેમણે તેમનાં બાળકો પરનો અધિકાર પણ છોડવો પડે છે.

ઘણીવાર એવું પણ કહેવામાં આવે છે કે સેક્સ વર્કર્સ શ્રેષ્ઠ વાલી બની શકતાં નથી. આવી ધારણાને કારણે સેક્સ વર્કરના કામનું કોઈ ગૌરવ રહ્યું નથી અને સેક્સ વર્કરો સાથે નૈતિકતાની વ... બાકીનો લેખ લખો:
ની સમસ્યાઓ છે. બાળકોને પહેલાં એવું લાગે છે કે તેમનાં મમ્મી પણ અન્ય બાળકોનાં મમ્મીની માફક નોકરિયાત મહિલા છે. પછી એ બાળકોને તેમનાં માના કામ વિશે ખબર પડે છે, પણ આ સ્થિતિને બદલી શકાતી નથી. 

મિતાલીના જણાવ્યા મુજબ, તેમની પાસે ઘરના નામે જે છે તે આ જ છે અને તેનાં સંતાનો તેનો પરિવાર છે. 

કમાઠીપુરા અને ફોકલૅન્ડ રોડ પર અગાઉ જ્યારે નાઇટ-શેલ્ટર નહોતાં ત્યારે સેક્સ વર્કર માતાઓ તેમનાં બાળકોને પલંગની નીચે કે કબાટમાં છુપાવી દેતી હતી અથવા તેમને સીડી પર મોકલી દેતી હતી, જેથી તેમને તેમની માતાના કામ વિશે ખબર ન પડે.

મિતાલીની દીકરી પણ આ વિસ્તારમાં થોડાં વર્ષ રહી હતી. પછી તેમને તેનાં નાના-નાની લઈ ગયાં હતાં. મિતાલીની દીકરીનાં હવે લગ્ન થઈ ગયાં છે.

મિતાલીએ જણાવ્યું હતું કે અહીં દીકરીને રાખવાનું બહુ મુશ્કેલ હતું. હવે વર્ષે એક વખત મિતાલી તેના ગામમાં જાય છે અને તેની દીકરીને મળે છે. દીકરો મિતાલીની સાથે જ રહે છે.

મિતાલી કહે છે, "મારી પાસે એક નાનકડો પલંગ છે, પણ મારા માટે એ ઘર જેવો જ છે. લોકોએ ફૂટપાથ પર રહેવું પડે છે ત્યારે મારી પાસે આ ઘર તો છે."

"મારા દીકરાને ખબર છે કે તેણે દિવસરાત શેલ્ટરમાં જ રહેવાનું છે. દીકરો એ પણ જાણે છે કે હું તેનું ઘર છું."

મિતાલી આ વાતો કરે છે ત્યારે તેના અવાજમાં ઉદાસી સ્પષ્ટ રીતે પામી શકાય છે. શરૂઆતમાં મિતાલી સાવધાનીપૂર્વક વાત કરતી હતી, કારણ તેની સાથે વર્ષો સુધી થયેલા વિશ્વાસઘાતે તેને દરેક વાતના હેતુ બાબતે શંકા સેવવાનું શીખવી દીધું છે.

પછી તેઓ તેમની નિરાશા, એકલતા અને હતાશા વિશે વાતો કરે છે. આ કહાણી અહીંની દરેક સ્ત્રીની કહાણી છે અને દરેક સ્ત્રી તેમાં પોતાના અનુભવ જોડતી રહે છે.

આ સ્ત્રીઓ એવી જગ્યાએ રહે છે, જ્યાં તેમનાં માતૃત્વ અંગે શંકા વ્યક્ત કરવામાં આવે છે.

ક્યારેક એ તેના દીકરાને ચોપાટી લઈ જાય છે. દીકરાના જન્મદિવસ માટે એ પૈસા એકઠા કરે છે, જેથી તેને નવાં કપડાં અપાવી શકાય, તેના માટે કેક ખરીદી શકાય અને દીકરાને થોડી ખીસ્સાખર્ચી પણ આપી શકાય.

મિતાલી કહે છે, "અમે બર્થ ડે પાર્ટી કરતાં નથી, પણ થોડીક ઉજવણી કરી લઈએ છીએ. મારું જીવન તો બરબાદ થઈ ગયું છે, પણ મારા દીકરાને તેની ક્ષમતાને આધારે નોકરી મળી જાય એટલું ઈચ્છું છું."

તેણે પણ બીજી સેક્સ વર્કર્સની માફક કોઠા પર 'પીંજરું' ભાડેથી લેવું પડે છે. તેનો એક વખત ઉપયોગ કરવા માટે 20 રૂપિયા ચૂકવવા પડે છે. પડદાવાળા પલંગને કમાઠીપુરામાં લોકો પિંજરું કહે છે.

મિતાલી જણાવે છે કે તેના...