ક્રૂડઑઇલના ભાવમાં આ પ્રકારનો ઘટાડો થયો હોય એવું અખાતી યુદ્ધ પછી પહેલીવાર બન્યું છે. 

સોમવારે કુદરતી ખનીજ તેલના ભાવમાં 30 ટકા ઘટાડો નોંધાયો હતો. તેની અસર ભારત સહિતનાં દુનિયાભરના શેર બજારોમાં જોવા મળી હતી. 

ક્રૂડ ઑઇલના ભાવમાં થયેલા ઘટાડાનાં ઘણાં કારણો છે અને તેની અનેક દૂરગામી અસર પણ થશે. 

શું છે કારણો?

ક્રૂડ ઉત્પાદક દેશોના સંગઠન ઓપૅક અને રશિયા વચ્ચે ક્રૂડનું ઉત્પાદન ઘટાડવા સંબંધે સમજૂતી થઈ શકી નથી અને એ ક્રૂડઑઇલના ભાવમાં ઘટાડાનું સૌપ્રથમ કારણ છે. 

રશિયા અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેના ઝઘડાને કારણે વાત વણસી છે. ઓપૅકમાં સાઉદી અરેબિયાનો દબદબો છે. 

રશિયા તેનું સભ્ય નથી પણ એ અને સાઉદી અરેબિયા સાથે મળીને, માગના હિસાબે ક્રૂડનું ઉત્પાદન વધારતા કે ઘટાડતા રહ્યા છે. 

આ કારણસર રશિયા સાથેના ઓપૅકને 'ઓપૅક પ્લસ'ના નામે પણ ઓળખવામાં આવતું હતું, પણ ગયા શુક્રવારે વિયેનામાં થયેલી બેઠકમાં રશિયા અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે સમજૂતી થઈ શકી ન હતી. 

સાઉદી અરેબિયા ઇચ્છતું હતું કે ક્રૂડનું ઉત્પાદન ઘટાડવામાં આવે, પણ રશિયા એ માટે રાજી થયું ન હતું. 

ઍનર્જી ઍક્સપર્ટ અને બ્રિક્સ બિઝનેસ કાઉન્સિલના પ્રમુખ નરેન્દ્ર તનેજા માને છે કે રશિયા અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેની અસહમતિનું કારણ, છેલ્લા કેટલાક સમયથી બન્ને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા મતભેદ, સાઉદી અરેબિયાનું પોતાની પ્રાયોરિટીને સર્વૌચ્ચ રાખવાનું વલણ અને તેનો વ્યક્તિગત એજેન્ડા છે. 

તનેજાના જણાવ્યા અનુસાર, "રશિયા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પોતાની હિસ્સેદારી વધારવા ઇચ્છે છે અને બન્ને દેશો વચ્ચેની અસહમતિનું એક કારણ આ પણ છે." 

બીજી તરફ મધ્ય-પૂર્વના મામલાઓના જાણકાર તથા વરિષ્ઠ પત્રકાર હરેન્દ્ર મિશ્ર પોતાના નિર્ણયમાંથી પીછેહટ ન કરવાના રશિયાના વલણને પણ એક કારણ ગણાવે છે. 

બીબીસી સાથે વાત કરતાં હરેન્દ્ર મિશ્રએ કહ્યું હતું, "રશિયાનું અર્થતંત્ર ઘણા અંશે ક્રૂડઑઇલ પર આધારિત થઈ ગયું છે."

"એટલું જ નહીં, ત્યાં ઑઇલ કંપનીઓનો દબદબો છે અને એ કંપનીઓ ક્રૂડનું ઉત્પાદન નહીં ઘટાડવા માટે રાજકીય દબાણ લાવી રહી છે. આ કારણસર રશિયા તેના નિર્ણયને ચુસ્ત રીતે વળગી રહ્યું છે."

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને અમેરિકાની ભૂમિકા

નરેન્દ્ર તનેજા જણાવે છે કે "ક્રૂડઑઇલની કિંમત પર પાછલાં કેટલાંક વર્ષોથી અમેરિકાનો મોટો પ્રભાવ રહ્યો છે."

"તેનું કારણ એ છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રમુખ બન્યા તેની સાથે જ શૅલનાઑઇલનું ઉત્પાદન ઘણું વધી ગયું હતું."

"શૅલના ઑઇલનું ઉત્પાદન... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
રશિયા-સાઉદી અરેબિયાના ઝઘડાને લીધે ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ ઘટશે?