સામગ્રી: ફ્રાન્સના રાજકારણ વિશે ઊંડી સમજ ધરાવતા ડૉમિનિક મૉઇસીએ 'લૅસિતે' પર અભિપ્રાય આપતાં એક વાર કહ્યું હતું કે આ પ્રથા અમારી ઉપર લાદવામાં આવી છે. તેમણે કહ્યું હતું કે, "લૅસિતે પ્રજાસત્તાક રાજ્યનો પ્રથમ ધર્મ બની ગયું છે."

ફાન્સમાં અત્યારે લૅસિતે શબ્દની બહુ ચર્ચા થઈ રહી છે. આ શબ્દને ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોંના ઇસ્લામ વિશેના તાજેતરના નિવેદન સાથે સાંકળવામાં આવી રહ્યો છે.

ફ્રાન્સના શિક્ષકે મહંમદ પેગંબરનું વિવાદિત કાર્ટૂન દેખાડવાનો જે નિર્ણય કર્યો તેનું મેક્રોંએ સમર્થન કરી રહ્યા છે અને શિક્ષકની હત્યા બાદ તેમણે કહ્યું હતું કે ઇસ્લામ સંકટમાં છે.

તેમણે ઇસ્લામને ફ્રાન્સની જરૂરીયાત પ્રમાણે આકાર આપવાની વાત કરી હતી.

નિવેદનો આપ્યાં બાદ તેમની અને મુસ્લિમ દેશોનો ઘણા નેતોઓ વચ્ચે શાબ્દિક યુદ્ધ પણ થયું છે. ઘણા મુસ્લિમ દેશોમાં ફ્રાન્સની વસ્તુઓનો બહિષ્કાર કરવાની માગ થઈ રહી છે.

16 ઑક્ટોબરની ઘટનાના કારણે ફ્રાન્સના લોકો હજુ આઘાતમાં છે.  મહંમદ પેગંબરનાં વિવાદિત કાર્ટૂન દેખાડવા બદલ 18 વર્ષના મુસ્લિમ યુવાને ઘોળાદિવસે શિક્ષકની હત્યા કરી નાખી હતી.

હત્યા બાદ સમગ્ર દેશમાં મોટા પાયે વિરોધપ્રદર્શનો થયાં હતાં. રાષ્ટ્રપ્રમુખે પોતાના નિવેદનથી મુસ્લિમ દેશોના નેતાઓ અને મુસ્લિમ સમાજને નારાજ કરી દીધા છે. 

સાથે જ લૅસિતેમાં પરિવર્તનને લઈને પણ ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે.

ક્ટ્ટર બિનસાંપ્રદાયિકતા અથવા લૅસિતે શું છે?

'Laicite' એ ફ્રેન્ચ ભાષાના શબ્દ 'laity' થી આવ્યો છે, જેનો અર્થ થાય છે - સામાન્ય માનવી અથવા એવી વ્યક્તિ જે પાદરી ન હોય.

સાર્વજનિક બાબતોમાં લૅસિતે ફ્રાન્સની બિનસાંપ્રદાયિકતાનો સિદ્ધાંત છે, જેનો હેતુ છે ધર્મથી મુક્ત સમાજને પ્રોત્સાહન આપવું. 

ફ્રેન્ચ ક્રાંતિ દરમિયાન આ વિચારધારાની શરૂઆત થઈ હતી.

આ વિચારધારાને કાયદકીય સ્વરૂપ આપવા માટે 1905માં એક કાયદા હેઠળ તેને સુરક્ષિત અને સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી.

આ કાયદામાં રાજ્યને ધર્મથી અલગ કરવામાં આવ્યું છે. આ વિચારમાં લોકો અને સાર્વજનિક સંસ્થાઓની સંગઠિત ધર્મના પ્રભાવથી સ્વતંત્રતા વિશે વાત કરવામાં આવી છે.  

યુરોપના અન્ય દેશોની જેમ ફ્રાન્સમાં પણ સદીઓથી રોમન કૅથલિક ચર્ચનો પ્રભાવ રહ્યો છે.

આ સંદર્ભમાં 'ધર્મમુક્ત સમાજ'નો વિકાસ એક પ્રશંસાને લાયક પગલું હતું,  20મી સદીની શરૂઆતમાં લૅસિતે એક ક્રાંતિકારી વિચાર હતો.

પરતું દાયકાઓ બાદ લૅસિતે રાષ્ટ્રિય સ્તરે લોકપ્રિયતા મેળવવામાં સફળ થયું. લૅસિતેને લોકો સુધી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
'ધર્મ વગરનું રાજ્ય' જ ફ્રાન્સનો સરકારી ધર્મ છે. તમને ભલે નવાઈ લાગે પરતું વાસ્તિવકતા એ છે કે 'laicite' એટલે કે લૅસિતે અથવા 'ધર્મથી છૂટકારો' એ ફ્રાન્સની રાષ્ટ્રીય વિચારધારા છે.