સામગ્રી: આઈન્સ્ટાઈનના દિમાગના ટુકડા અને આંખો સાચવી રાખવામાં આવ્યાં છે.

થોડા સમય પહેલાં એક વેબસાઇટે મૃત્યુ પામેલા લોકોનાં અંગોની ઓનલાઇન હરાજી કરાઈ હતી. એ બાબતે ફરિયાદ કરવામાં આવી હતી.

દુનિયાના ઘણા દેશોમાં મૃત્યુ પામેલા લોકોનાં અંગો સાચવી રાખવાનું ચલણ છે. ઘણી જગ્યાએ તેની પૂજા પણ કરવામાં આવે છે. ઘણી વાર વિખ્યાત લોકોના શરીરનાં અંગોના નામે છેતરપિંડી પણ કરવામાં આવતી હોય છે.

શ્રીલંકાના કૅન્ડી શહેરના એક મંદિરમાં ભગવાન ગૌતમ બુદ્ધનો દાંત રાખવામાં આવ્યો હોવાનો દાવો આજે પણ કરવામાં આવે છે.

એવી જ રીતે તુર્કીના ઇસ્તંબૂલમાં મોહંમદ સાહેબની દાઢી, જ્યારે રોમની સેન્ટ જૉન્સ બૅસિલિકામાં ઈસુ ખ્રિસ્તની ગર્ભનાળ સાચવી રાખવામાં આવી હોવાનો દાવો પણ કરવામાં આવે છે.

સેન્ટ જૉન્સ લૅટેરન બૅસિલિકામાં ઈસુ ખ્રિસ્તની ગર્ભનાળ સાચવી રાખવામાં આવી હોવાનો દાવો કરવામાં આવે છે.

આ તો એમની વાત થઈ જેમને ભગવાન સમાન દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે, પરંતુ એવા અન્ય ઘણા લોકો છે જેમનાં અંગો સાચવી રાખવામાં આવ્યાં છે.

વિખ્યાત લોકોનાં શરીરનાં જાળવી રાખવામાં આવેલાં અંગો વિશેની જાણકારી રસપ્રદ છે.

ઇટાલીના વિખ્યાત વૈજ્ઞાનિક ગેલીલિયો ગેલીલીની એક આંગળી અને અંગૂઠો ઇટાલીના ફ્લોરેન્સ શહેરમાં પ્રદર્શનાર્થે રાખવામાં આવ્યાં છે.

ગેલીલિયોના મૃતદેહને 1737માં એક કબરમાંથી બીજી કબરમાં લઈ જવામાં આવી રહ્યો હતું ત્યારે આ અંગો કાઢી લેવામાં આવ્યાં હતાં.

ગેલીલિયોએ બનાવેલા દૂરબીનની સાથે તેમની આંગળીઓ અને કરોડરજ્જુના એક હાડકાને પણ ફ્લોરેન્સના સંગ્રહાલયમાં રાખવામાં આવ્યાં છે. ગેલીલિયોના અનુયાયીઓ આ સંગ્રહાલયને એક તીર્થસ્વરૂપે નિહાળવા આવે છે.

ફ્રાન્સના મશહૂર રાજા નેપોલિયન બોનાપાર્ટે તેમના જીવનના અંતિમ દિવસો અંગ્રેજોની કેદમાં પસાર કર્યા હતા. સેન્ટ હેલેના દ્વીપ પર 1821માં નેપોલિયનનું મોત થયું ત્યારે જે અંગ્રેજ સર્જને તેમનું પોસ્ટમોર્ટમ કર્યું હતું. તેમણે નેપોલિયનનું લિંગ કાપી લીધું હતું. 

ફ્રાન્સના મશહૂર રાજા નેપોલિયન બોનાપાર્ટનું લિંગ કાપીને સાચવી રાખવામાં આવ્યું છે.

પછી ડૉકટરે તેની મોંઘી કિંમતે હરાજી કરી નાખી હતી. તેને ઇટાલીના એક પાદરીએ ખરીદ્યું હતું. વીસમી સદીમાં લંડનના એક બુકસેલરે એ લિંગ મોંઘા ભાવે ખરીદ્યું હતું. પછી એક અમેરિકન વૈજ્ઞાનિકે તેને લગભગ 3,000 ડૉલરમાં ખરીદ્યું હતું.

એ વૈજ્ઞાનિકનું 2007માં અવસાન થયું પછી 2016માં તેમના સંગ્રહની ચીજોની હરાજી કરવામાં આવી હતી. તેમાં સાયનાઇડની એ શીશી પણ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
મૃત્યુ પછી જિંદગીનું રૂપ કેવું હોય છે એ વિશે બધા પ્રકારની વાતો થાય છે, પણ એક વાતની તમને ખાતરી હશે કે મૃત્યુ પછી તમારા શરીરનાં અંગોની હરાજી તો નહીં જ થાય.