સામગ્રી: તેઓ 1966-67માં ભારતીય જનસંઘના અધ્યક્ષ બન્યા હતા, પણ અટલ બિહારી વાજપેયી અને લાલકૃષ્ણ અડવાણી પક્ષમાં આગળ આવી જતાં તેઓ ધીમેધીમે પક્ષમાં પાછળ ધકેલાઈ ગયા હતા. 

1920ની 25 ફેબ્રુઆરીએ જન્મેલા બલરાજ 2016ની બીજી મેએ મૃત્યુ પામ્યા હતા. 

1961ની વાત છે. નવી દિલ્હીથી લોકસભાની પેટાચૂંટણી જીત્યા બાદ સંસદના સૅન્ટ્રલ હૉલમાં બેસીને બલરાજ મધોક જવાહરલાલ નહેરુની ચીન નીતિની ઝાટકણી કાઢી રહ્યા હતા. 

એ સમયે અટલ બિહારી વાજપેયી તેમના પક્ષ જનસંઘની યુવા નેતા હતા. વાજપેયીને નહેરુની નજીક હોવાનું માનવામાં આવતું હતું અને નહેરુને વાજપેયીમાં અપાર સંભાવના દેખાતી હતી. 

મધોક નેહરુની ચીન નીતિની ઝાટકણી કાઢી રહ્યા હતા ત્યારે વાજપેયીએ તેમની પાસે જઈને જણાવ્યું હતું કે તમે આ રીતે નહેરુની ટીકા કર્યા કરશો તો ક્યારેય એકેય ચૂંટણી જીતી નહીં શકો. 

એ સમયે આચાર્ય કૃપલાની (જેઓ એક જમાનામાં નહેરુની બહુ નજીક હતી, પણ પછી તેમનાથી દૂર થઈ ગયેલા)એ કહ્યું હતું, "અટલની વાતોને ધ્યાનમાં લેશો નહીં, કારણ કે તેઓ નહેરુના ચમચા છે અને તેમની કૃપા પર આશ્રિત છે. તમે તમારી વાત કહેવાનું ચાલુ રાખો."

બલરાજ મધોક અને અટલ બિહારી વાજપેયી વચ્ચેની પ્રતિસ્પર્ધાની શરૂઆત કદાચ ત્યારથી થઈ હતી. 

તેમણે વાજપેયી વિશે એકથી વધુ વાર કહ્યું હતું, "વાજપેયી વાસ્તવમાં કૉંગ્રેસી છે."

સૌથી પહેલાં કરેલી બાબરી મસ્જિદ હિંદુઓને હવાલે કરવાની માગ

બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે બલરાજ મધોક દલિત નેતા ભીમરાવ આંબેડકરની બહુ નજીક હતા અને તેમના અંતિમ દિવસોમાં તેમના 26, અલીપુર રોડ ખાતેના નિવાસસ્થાને તેમને મળવા જતા હતા. 

ભારતમાં ગૌહત્યા પર પ્રતિબંધની માગણી કરનાર પહેલી વ્યક્તિ પણ બલરાજ મધોક હતી. તેમણે સમગ્ર ભારતમાં પ્રવાસ કરીને ગૌહત્યાવિરોધી વાતાવરણ સર્જવાના પ્રયાસ કર્યા હતા. 

તેઓ પહેલા નેતા હતા, જેમણે અયોધ્યાસ્થિત બાબરી મસ્જિદ હિંદુઓને હવાલે કરવાની માગ 1968માં કરી હતી.

બાબરી મસ્જિદના બદલામાં હિંદુઓ મુસ્લિમોને તેનાથી પણ ભવ્ય મસ્જિદ બનાવી આપે તેવી દરખાસ્ત તેમણે મૂકી હતી. 

જનસંઘનો પહેલો ચૂંટણીઢંઢેરો લખ્યો હતો મધોકે

નવી પેઢીના લોકોએ બલરાજ મધોકનું નામ ભાગ્યે જ સાંભળ્યું હશે, પણ એ વર્ષોમાં તેઓ ભારતના જમણેરી રાજકારણના ટોચના નેતાઓ પૈકીના એક હતા. 

તેઓ ભારતીય જનતા પાર્ટીના જૂના સ્થાપકો પૈકીના એક હતા. 

બલરાજ મધોક રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (આરએસએસ)ના પ્રચારક હતા અને ભારતીય જનસંઘનો પહેલો ચૂંટણીઢંઢેરો તેમણે જાતે લખ્યો હતો. 

બલરાજ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
એક જમાનામાં બલરાજ મધોકની ગણતરી દેશના ટોચના જમણેરી નેતાઓમાં થતી હતી.