BBC SPECIAL : લદ્દાખમાં વસેલા 'શુદ્ધ આર્યો' સાથે એક મુલાકાત\nલેહના ઉત્તર-પશ્ચિમ તરફ વધીએ તો પ્રથમ વિચાર કારગિલ વિશે આવે છે પરંતુ બીબીસીની ટીમ કંઈક બીજું જ શોધી રહી હતી.

લગભગ ચાર કલાક સુધી લેહથી બટાલિકનો રસ્તો બિલકુલ હાઈવે જેવો છે. ત્યારબાદ રસ્તો સાંકડો થઈ સિંધુ નદીના કિનારે કિનારે આગળ વધે છે. 

કાચા-પાકા રસ્તે બે કલાક સુધી મુસાફરી કરીએ એટલે ગારકોન ગામ આવે છે.

શા માટે બ્રોકપા ખાસ છે?

ગારકોનનાં બાળકો, વૃદ્ધો અને જવાન લોકો શહેરીઓને જોઈને ચોંકતા નથી. 

તેમને ખ્યાલ છે કે કઈ જિજ્ઞાસાને લીધી આ લોકો અહીં આવી પહોંચ્યા છે. 

ચંદીગઢમાં અભ્યાસ કરતાં સોનમ લ્હામો જણાવે છે કે શુદ્ધ આર્ય હોવાની વાત તેમના સમુદાયમાં પેઢી દર પેઢી ચાલી આવે છે.

તેઓ કહે છે, "તમે વાંચ્યું હશે કે આર્યો લાંબા અને ગોરા હતા. તમે અહીંની આબાદીમાં પણ એ બાબત જોઈ શકશો.'' 

''અમે લોકો પણ પ્રકૃતિની પૂજા કરીએ છીએ. અમે અમારી સંસ્કૃતિને અમારા સાચા આર્યો હોવાના પુરાવા તરીકે જોઈએ છીએ."

એ જોઈ શકાય છે કે બિયામા, ગારકોન, દારચિક, દાહ અને હાનુનાં લોકોના ચહેરાં લદ્દાખના અન્ય લોકોથી અલગ છે. 

બ્રોકપા નામ તેમને લદ્દાખની અન્ય આબાદી તરફથી મળ્યું છે. સ્થાનિક ભાષામાં તેનો અર્થ 'વિચરતું' થાય છે.

બૌદ્ધ હોવા છતાં બ્રોકપા દેવી-દેવતાઓમાં વિશ્વાસ રાખે છે અને આગની પૂજા કરે છે. 

તે લોકોમાં બલિ ચઢાવવાની પ્રથા પણ છે પરંતુ આજની પેઢી તેનો વિરોધ કરી રહી છે. 

આગ અને પ્રકૃતિની પૂજા અને બલિ ચઢાવવા જેવી બાબતોનો ઉલ્લેખ વેદોમાં પણ જોવા મળે છે. 

જોકે, બ્રોકપા સંસ્કૃતિમાં બકરીઓને ગાય કરતાં વધારે મહત્ત્વ આપવામાં આવે છે. 

બદલતા સમય સાથે ક્યાંક-ક્યાંક ગૌવંશ નજરે પડે છે પરંતુ બકરીનું દૂધ અને ઘી આ લોકોની પહેલી પસંદ છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે અન્ય લદ્દાખી સંસ્કૃતિથી અલગ હોવું એ શુદ્ધ આર્ય હોવાનો પુરાવો નથી. 

આ સમુદાય સાથે સંબંધ ધરાવતા સ્વાંગ ગેલસન કારગિલની કૉલેજમાં ભણાવે છે. 

તેમની ઇચ્છા પોતાના ઇતિહાસમાં ઊંડે ઊતરવાની છે. 

તેઓ જણાવે છે, "ઘણા ઇતિહાસકારોએ આ વાતના સંકેતો આપ્યા છે. જર્મન નિષ્ણાત ફ્રૅંકીએ તેમના પુસ્તક 'ધ હિસ્ટ્રી ઑફ વેસ્ટર્ન તિબેટ'માં અમારી આબાદીને આર્યન સ્ટૉકનું નામ આપ્યું છે."

હાલમાં જ પોતાની ભાષાનો શબ્દકોષ છપાવી ચૂકેલા ગેલસન સંસ્કૃતની સાથે તેમની ભાષાની સમાનતાઓ ગણાવે છે. 

તેમના મુજબ અન્ય લદ્દાખી ભાષાઓની સરખામણીએ તેમની ભાષામાં સંસ્કૃતના ઘણા શબ્દો મળી આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે ઘોડા માટે અશ્વ, સૂરજ માટે સૂર્ય, મંદિર વગેરે.

ગેલસન મુજબ એક દંતકથા એવી...\n\ntl;dr:
લદ્દાખના અંચલ ખાતે વસેલા લગભગ પાંચ હજાર બ્રોકપા લોક પોતાને દુનિયાના છેલ્લા બચેલા શુદ્ધ આર્ય માને છે. શું આ ખરેખર એ જાતિ છે? જેમને નાઝી 'માસ્ટર રેસ' માનતા હતા? અથવા તો આ દાવો માત્ર એક મિથ છે જેને આ લોકો ફાયદા માટે જાણવી રાખે છે.