ભાજપ-સંઘને હિંદુઓના ઝંડાધારી બનવાનો મોકો કોંગ્રેસે આપ્યો?\nવર્ષ 1967ના જનસંઘના કલીકટ સંમેલનમાં પાર્ટીના અધ્યક્ષ દીનદયાળ ઉપાધ્યાયે બહુ જ દુ:ખી થઈને કહ્યું હતું:

"ભારતનો પ્રબુદ્ધ વર્ગ અસ્પૃશ્યતાને બહુ મોટું પાપ માને છે, પરંતુ રાજકીય જીવનમાં ભારતીય જનસંઘ સાથે કરવામાં આવતા અસ્પૃશ્ય વર્તનને ગર્વની બાબત સમજવામાં આવે છે."

સવાલ એ ઉઠે છે કે દશકાઓ સુધી ભારતના રાજકીય દળો, ભારતીય જનતા પાર્ટી સાથે રાજકીય સહયોગ કરવામાં શા માટે ખચકાય છે? 

ભારતીય જનતા પાર્ટી ઉપર બહુચર્ચિત પુસ્તક 'ધ સૈફરન ટાઇડ - ધ રાઈઝ ઑફ ધ બીજેપી'ના લેખક કિંગ્શુક નાગ જણાવે છે :

"કદાચ આનું સૌથી મોટું કારણ છે ભારતીય જનતા પાર્ટીનો સાંસ્કૃતિક રાષ્ટ્રવાદ અને હિન્દુત્વની વ્યાખ્યા છે. 

"વર્ષ 1998ના ભાજપના ચૂંટણી ઢંઢેરામાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે તેઓ એક રાષ્ટ્ર, એક લોકો અને એક સંસ્કૃતિ માટે કટિબદ્ધ છે. 

"ઘણાં લોકો બીજેપીની આ વિચારધારા સાથે પોતાને જોડી શકતા નથી, કારણકે તેઓને લાગે છે કે બીજેપી ક્યાંક ને ક્યાંક એ વાતને રેખાંકિત કરવા ઈચ્છે છે કે ભારત એક જ સંસ્કૃતિ ધરાવતો દેશ છે."

ભારતના પ્રથમ વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુ તેમના દીકરી ઇંદિરા ગાંધી સાથે

એંશીના દાયકામાં જયારે સંઘ પરિવાર તરફથી એક સુત્ર વહેતું મુકવામાં આવ્યું, "ગર્વથી કહો, અમે હિંદુ છીએ", ત્યારે આ વિચારને વધુ બળ ત્યારે મળ્યું. 

આ વાક્યનો સૌપ્રથમ ઉપયોગ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના પહેલા સરસંઘચાલક ગુરુ ગોલવલકરે કર્યો હતો. 

ટીકાકારોએ સ્વાભાવિકપણે જ એની તુલના જવાહરલાલ નહેરૂની સાથે કરી, જે ભારતને ધર્મનિરપેક્ષતાના એવા રસ્તે લઇ જવા ઈચ્છતા હતાં, જ્યાં તમામ ધર્મ અને જાતિના લોકોને સમાન અધિકાર હોય. 

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે 

કોંગ્રેસમાં પણ હિંદુ હિતોની વાત કરનારા ઓછા નથી 

આઝાદી પછી ભારતમાં પહેલી વાર મોટું કોમી હુલ્લડ મધ્ય પ્રદેશના શહેર જબલપુરમાં થયું હતું, એ સમયે ત્યાં કોંગ્રેસની સરકાર હતી. 

નહેરૂને આ ઘટનાથી ખુબ જ આઘાત લાગ્યો હતો અને જયારે તેઓ કોમી રમખાણ બાદ ભોપાલ ગયા, ત્યારે તેઓએ પોતાની જ પાર્ટીના લોકોને ટોણો માર્યો હતો કે તેઓ કોમી હિંસા દરમિયાન શા માટે પોતાના ઘરોમાં છુપાઈ બેઠા હતાં? 

નહેરૂ ભલે સૌથી મોટા ધર્મનિરપેક્ષતાની પેરવી કરનાર નેતા હોય, પરંતુ તેઓની પાર્ટીના ઘણાં મોટાં નેતાઓની સહાનુભૂતિ દક્ષિણપંથી તત્વો સાથે હતી. 

ઝીણાની મુસ્લિમ લીગનો સ્વીકાર વધવાનું કારણ એ હતું કે, તેઓએ એવું કહેવાનું શરૂ કરી દીધું હતું કે કોંગ્રેસ ફક્ત હિંદુ હિતોની જ વાત કરે છે, જો કે એ ઘણી હદ...\n\ntl;dr:
સિત્તેરના દાયકા સુધી ભારતીય જનસંઘની સૌથી મોટી ફરિયાદ એ હતી કે તેને ભારતીય રાજનીતિમાં શા માટે અસ્પૃશ્ય સમજવામાં આવે છે?