પ્રતિકાત્મક તસવીર

ભારતમાં ડાયાબિટીસ બહુ મોટી સમસ્યા બની ચૂક્યો છે. ઈન્ટરનેશનલ ડાયાબિટીસ ફેડરેશનના જણાવ્યા અનુસાર, 2015માં ભારતમાં ડાયાબિટીસના 6.91 કરોડ કેસ નોંધાયા હતા. 

આ પરિસ્થિતિમાં ડાયાબિટીસ વિશેની મહત્ત્વની માહિતી જાણી લેવી જરૂરી છે. 

શું છે ડાયાબિટીસ?

પ્રતિકાત્મક તસવીર

ડાયાબિટીસમાં કોઈ પણ વ્યક્તિના શરીરમાં સુગરનું પ્રમાણ બહુ જ વધી જતું હોય છે. ડાયાબિટીસ બે પ્રકારના હોય છેઃ ટાઈપ-1 અને ટાઈપ-2.

ટાઈપ-1 અને ટાઈપ-2માં શું ફરક છે? શરીરમાંના ઇન્સ્યૂલિન નામના એક હોર્મોન સાથે બન્ને પ્રકારના ડાયાબિટીસને સંબંધ છે. 

ઇન્સ્યૂલિનનું ઉત્પાદન પેન્ક્રિયાસ એટલે કે સ્વાદુપિંડમાં થાય છે. સ્વાદુપિંડ પેટની પાછળના ભાગમાં હોય છે. શરીરમાં સુગરની માત્રાનું નિયંત્રણ ઇન્સ્યૂલિન કરતું હોય છે. 

ટાઈપ-1 ડાયાબિટીસમાં શરીરમાં ઇન્સ્યૂલિનનું ઉત્પાદન કરતા કોષોના નાશ થાય છે. 

ટાઈપ-2 ડાયાબિટીસમાં શરીર પૂરતા પ્રમાણમાં ઇન્સ્યૂલિનનું ઉત્પાદન કરવાનું બંધ કરી દે છે અથવા કોષો ઇન્સ્યૂલિન સંબંધે પ્રતિભાવ આપતા નથી. 

સુગરનું પ્રમાણ 

પ્રતિકાત્મક તસવીર

બન્ને પ્રકારના ડાયાબિટીસનો પ્રભાવ શરીરમાં સુગરના સ્તર પર પડે છે. જોકે, બન્નેમાં એ અસર અલગ-અલગ રીતે થતી હોય છે. 

ડાયાબિટીસ-1 બાળકોમાં મોટા પ્રમાણમાં જોવા મળે છે, પણ હવે બાળકોમાં ટાઈપ-2 ડાયાબિટીસના કેસ પણ બહાર આવી રહ્યા છે. 

ટાઈપ-2 ડાયાબિટીસ સામાન્ય રીતે વયસ્ક લોકોમાં વધારે જોવા મળે છે. દરેક દસમાંથી નવ કિશોરોમાં ટાઈપ-2 ડાયાબિટીસ જોવા મળતો હોય છે. 

ટાઈપ-2 ડાયાબિટીસના કેસીસ વધવાનું કારણ વધુ વજન ધરાવતા લોકોની સંખ્યામાં થયેલો વધારો પણ છે. સ્થૂળતા અન્ય બીમારીઓનું કારણ પણ બની રહી છે. 

ટાઈપ-1 ડાયાબિટીસ

પ્રતિકાત્મક તસવીર

•આ પ્રકારનો ડાયાબિટીસ વ્યક્તિને આજીવન વળગેલો રહે છે.

•આ પ્રકારનો ડાયાબિટીસ ખાવાની આદતો કે ડાયેટને કારણે નથી થતો.

•તેનો સંપૂર્ણ ઈલાજ શક્ય નથી અને તેને કારણે આરોગ્યસંબંધી ગંભીર તકલીફો સર્જાઈ શકે છે.

ટાઈપ-1 ડાયાબિટીસમાં શું થાય?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ઇન્સ્યૂલિન બનાવતા કોષોનો નાશ થાય ત્યારે ટાઈપ-1 ડાયાબિટીસ થાય છે. તેને કારણે શરીર ગ્લૂકોસનો ઉપયોગ કરી શકતું નથી. 

ગ્લૂકોસ એ પ્રકારની સુગર છે. ગ્લૂકોસને કારણે શરીરને ઊર્જા મળતી હોય છે. જોકે, ઉપરોક્ત કારણસર ગ્લૂકોઝનો વપરાશ ન કરી શકવાને લીધે શરીર બીજા કોઈ સ્રોતમાંથી ઊર્જા મેળવે છે. 

એ ઊર્જા મેળવવા માટે શરીર ફેટ અને પ્રોટિનનો ઉપયોગ કરે છે.... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
ડાયાબિટીસ વિશેની મહત્વની વાતો જાણી લો