'ઇઝ ઑફ ડુઇંગ બિઝનેસ'માં આંધ્ર પ્રદેશ સૌથી ટોચ પર અને ઉત્તર પ્રદેશ બીજા ક્રમે છે. 

'ઇઝ ઑફ ડુઇંગ બિઝનેસ' અંગેની રાજ્યોની યાદીમાં એક સમયે ગુજરાત પ્રથમસ્થાને પણ રહી ચૂક્યું છે. જોકે વર્ષ 2016માં તે ત્રીજા સ્થાને પહોચ્યું હતું. ત્યાર બાદ 2018ના રેન્કિંગમાં ગુજરાત પાંચમા સ્થાને અને હવે ગુજરાત દસમા ક્રમે પહોચ્યું છે. 

બિઝનેસ માટે ગુજરાતમાં શું અગવડ પડી રહી છે અને શા માટે ગુજરાત પ્રથમ ક્રમેથી દસમા ક્રમે ધકેલાઈ ગયું? તે વિશે જાણતાં પહેલાં ઇઝ ઑફ ડુઇંગ બિઝનેસ એટલે શું તે જાણી લઈએ.

ઇઝ ઓફ ડુઇંગ બિઝનેસ છે શું?

'ઇઝ ઑફ ડુઇંગ બિઝનેસ'ને સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો બિઝનેસ કરવામાં સરળતા એવો અર્થ થાય.

કોઈ કંપની જે-તે રાજ્યમાં બિઝનેસ કરવા અરજી કરે, જમીન ખરીદે અને પછી પ્લાન્ટ સ્થાપે અને તેનો બિઝનેસ ચલાવે આ તમામ કામગીરી દરમિયાન સરકાર સાથેના વ્યવહારોમાં અને પ્રશ્નો ઉકેલવામાં જે-તે રાજ્ય કેટલું સારું કામ કરે છે તેને 'ઇઝ ઑફ ડુઇંગ બિઝનેસ' કહે છે. 

જે રાજ્યમાં બિઝનેસ સ્થાપવા અને તેને ચલાવવા અગવડતા ન પડે અને સરકાર સાથે કામગીરીઓ અટવાતી ન હોય તો તે રાજ્યમાં 'ઇઝ ઑફ ડુઇંગ બિઝનેસ'માં સારું પ્રદર્શન કરે છે તેમ કહેવાય. 

અગાઉ ગુજરાતમાં વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત સમીટને પગલે રાજ્યમાં વિવિધ રોકાણ માટે પડકારને ઉકેલવાના સરકાર સતત પ્રયાસ કરતી હતી.

હવે છેલ્લાં ત્રણ રૅન્કિંગમાં ગુજરાતની કથળેલી સ્થિતી બતાવે છે કે ગુજરાતે ખાસ પ્રયત્નો કરવાની જરૂર છે.

છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં ફોરેન ડાઇરેક્ટ ઇન્વેસ્ટમૅન્ટમાં પણ ગુજરાત અગ્રેસર રહ્યું છે પરંતુ હાલનું રૅન્કિંગ નવા રોકાણને અસર કરે તેમ છે.

'ઇઝ ઑફ ડુઇંગ બિઝનેસ'માં કેટલાંક પરિબળો ધ્યાને લેવામાં આવે છે. જેમ કે રાજ્યોને બાંધકામ પરમિટ, શ્રમ અને રોજગાર કાયદા, પર્યાવરણ રજિસ્ટ્રેશન, યોગ્ય સમયે બિઝનેસની માહિતી મળવી, વિવિધ વિવાદ ઉકેલવાની ઝડપ, જમીન પ્રાપ્તિ અને સિંગલ વિન્ડો સિસ્ટમ્સના આધારે 'ઇઝ ઑફ ડુઇંગ બિઝનેસ રૅન્કિંગ' ડીઆઈપીપી (ડિપાર્ટમૅન્ટ ફૉર પ્રમોશન ફૉર ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ઍન્ડ ઇન્ટરનેશલ ટેડ' દ્વારા આપવામાં આવે છે.

ગુજરાતમાં બિઝનેસ કરવો અઘરો કેમ બની ગયો? 

રાજ્યમાં વેપાર-ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા અગ્રણીઓ પાસેથી વેપાર કરવાની સરળતા મામલે તળિયે ગયેલા ક્રમાંક પર જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો.

આ મામલે ગુજરાત ચેમ્બર ઑફ કૉમર્સ ઍન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (જીસીસીઆઈ)ના પૂર્વ પ્રમુખ બિપીન પટેલે જણાવ્યું કે, રાજયનું સરકારી તંત્ર ઠપ થઈ ગયેલું છે.

તેમણે કહ્યું,... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
ગુજરાતમાં હવે બિઝનેસ કરવો અઘરો કેમ થઈ રહ્યો છે?