સામગ્રી: માતા સાથે બેબી પેલિકન

આ બચ્ચું 'કૅપ્ટિવ બ્રીડિંગ'થી જન્મેલું 50મું રોઝી પેલિકન (પેણ) છે.  

22 વર્ષ અગાઉ 22 રોઝી પેલિકન સાથે સંવર્ધનના હેતુથી 'કૅપ્ટિવ બ્રીડિંગ' શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

સફેદ-ગુલાબી રંગ ધરાવતાં રોઝી પેલિકનનાં બચ્ચાંનું 'ભૂખરું સ્વરૂપ' જોઈને મુલાકાતીઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ જાય છે. 

આજે 117 એકર વિસ્તારમાં ફેલાયેલા કાંકરિયા ઝૂમાં 1900 જેટલાં પશુપંખીઓની સંભાળ લેવામાં આવે છે. 

ગોલ્ડન જ્યુબિલી પેલિકન 

'પા પા પગલી' ભરી રહેલું 'ગોલ્ડન જ્યુબિલી પેલિકન'

કાંકરિયા ઝૂઑલૉજિકલ ગાર્ડનના સુપ્રરિન્ટેન્ડન્ટ ડૉ. આર. કે. સાહુના કહેવા પ્રમાણે, "1996થી ઝૂમાં રોઝી પેલિકનનું 'કૅપ્ટિવ બ્રીડિંગ' શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

"ઝૂમાં જન્મેલા રોઝી પેલિકને હવે 'પા પા પગલી' ભરવાનું શરૂ કરી દીધું છે, એટલે એ અમારા માટે 'સ્પેશિયલ' છે."

ઈંડું ફૂટી જવાથી, બચ્ચાંઓને જન્મ આપી શકે તેવી માદા રોઝી પેલિકનોની ઓછી સંખ્યા તથા ઓછા જન્મદરને કારણે તેમની વસ્તીવૃદ્ધિ સરેરાશ રહે છે.  

તાજેતરમાં વધુ બે રોઝી પેલિકનનો જન્મ થયો છે, જેથી 'ગોલ્ડન જ્યુબિલી બેબી'ને 'પા પા પગલી'માં નવા સાથીઓ મળશે. 

રોઝી પેલિકન કરે છે ખાસ તૈયારીઓ 

ડૉ. સાહુના કહેવા પ્રમાણે, "અગાઉ ઝૂની સંભાળ રાખનારાઓ દ્વારા પેલિકનના પાંજરામાંથી તેમણે ખેરવી નાખેલાં પીછાંને દૂર કરી દેવામાં આવતા હતા.

"અમુક સમયના નિરીક્ષણ બાદ કર્મચારીઓને સૂચના આપવામાં આવી કે પેલિકનના પાંજરામાં પીછાં રહેવા દેવામાં આવે. 

"અમે જોયું કે રોઝી પેલિકન પીછાં એકઠાં કરીને માળો તૈયાર કર્યો હતો."

22 વર્ષના ગાળા દરમિયાન 22 જેટલા રોઝી પેલિકન્સ રાજકોટ, સુરત, જયપુર કાનપુર સહિત અનેક પ્રાણી સંગ્રહાલયોને 'બર્ડ ઍક્સ્ચેન્જ પ્રોગ્રામ' હેઠળ મોકલવામાં આવ્યાં છે. 

આ તમામ પેલિકનનો જન્મ 'કૅપ્ટિવ બ્રીડિંગ'થી થયેલો

ડૉ. સાહુના કહેવા પ્રમાણે, "રોઝી પેલિકન્સ દ્વારા પહેલા મોટી ડાળીઓ ગોઠવવામાં આવે છે. તેની ઉપર નાની ડાળીઓ ગોઠવવામાં આવે છે.

"ઈંડું ફૂટી ન જાય તથા તાપમાન જળવાઈ રહે તે માટે રોઝી પેલિકન્સ દ્વારા નાની ડાળીઓ ગોઠવે છે.

ડૉ. સાહુ ઉમેરે છે, "બાદમાં તેની ઉપર, તેમણે જ ખેરવી નાખેલાં પીછાં ગોઠવીને પોતાના માટે ઈંડું સેવવાની આરામદાયક વ્યવસ્થા ઊભી કરે છે.

"ત્યારબાદ લગભગ 28 દિવસે રોઝી પેલિકનનું બચ્ચું ઈંડું તોડીને બહાર નીકળે છે."

કૅપ્ટિવ બ્રીડિંગ 

ઝુમાં જ જન્મેલા પેલિકન્સ

જ્યારે ઝૂમાં જ એવું વાતાવરણ ઊભું કરવામાં આવે કે પશુપક્ષી સંવનન કરી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
અમદાવાદના કાંકરિયા પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં રોઝી પેલિકનનું એક બચ્ચું ઝૂનાં કર્મચારીઓ માટે 'સ્પેશિયલ'બની ગયું છે, એટલે તેને 'ગોલ્ડન જ્યુબિલી પેલિકન' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.