તેનું મહત્ત્વ તેનાથી ઘણું વધારે છે, જેમાં સ્વને વધારે સારા બનાવવાના છે અને અલ્લાહને વધારે જાણવાના છે. 

બીબીસીના રાબિયા લિંબાડા લખે છે કે મુશ્કેલીઓ વધવાની છે તેની જાણ છતાં તેઓ રમઝાન મહિનાની આતુરતાથી રાહ જોતાં હોય છે.

"તો તમે સતત 30 દિવસ રોજા રાખો છો?"

"વચ્ચે ક્યારેક તોડી નાંખતા હશો?"

"પાણી પણ નહીં?"

રમઝાન મહિના દરમિયાન આ ત્રણ પ્રશ્નો મારા મિત્રો મને અવશ્ય પૂછે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તો તમને જણાવી દઉં કે... ના, સતત નહીં, પણ દિવસ દરમિયાન (સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત) રોજા રાખવાના હોય છે. 

આમ તો ક્યારેય તોડતી નથી, પણ હા ક્યારેય એવું થઈ જાય. અને ના, પાણી પણ દિવસ દરમિયાન નહી પીવાનું!

મારો જન્મ અને ઉછેર પૂર્વ લંડનમાં થયો છે. મારા માતાપિતા યમન અને બર્માથી અહીં વસાહતી તરીકે આવેલાં.

દુનિયાભરમાં કોઈ પણ મુસ્લિમ કુટુંબમાં હોય તેવી હલચલ મારા ઘરમાં પણ રમઝાન મહિનો આવવાનો હોય તેના થોડા દિવસ પહેલાંથી શરૂ થઈ જાય છે.

હું તમને જણાવું કે શા માટે.

સ્વંયશુદ્ધિ

આખો દિવસ ભોજન અને પાણી વિના ચલાવવાનું અને મોડી રાત સુધી નમાઝ અને કુરાનનું પઠન થાય તેની અમે આતુરતાથી રાહ જોતા હોઈએ છીએ.

આ વિચિત્ર લાગશે, પણ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
30 દિવસ સુધી અમે અમારી જીવનશૈલીમાં મહત્ત્વનું પરિવર્તન લાવીએ છીએ. 

તેના કારણે ઇસ્લામી કેલેન્ડરના સૌથી પવિત્ર મહિના રમઝાનને અમે આવકારીએ છીએ. 

રમઝાન દરમિયાન સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત સુધી ભોજન ના લેવું તે સૌથી અગત્યની બાબત છે, પરંતુ તે સિવાય આ મહિનો શુદ્ધિ માટેનો પણ છે.

ઘણીવાર તેને આધ્યાત્મિક શિબિર જેવો પણ ગણાવાતો હોય છે.

અલ્લાહની નજીક જવાનો સમય 

કુરાનમાં કહેવાયું છે કે રમઝાન એ અલ્લાહની નજીક જવાનો સમય છે. 

તેથી જ અમે લાંબી પ્રાર્થના અને ચિંતન કરીએ છીએ.

થોડા સમય માટે જીવનના આનંદપ્રમોદને જતા કરીને તેનું મહત્ત્વ શું છે તે આપણે સમજીએ છીએ.

તેના કારણે આપણામાં વધારે કરુણા જાગે છે અને દુનિયામાં જેમની પાસે ખોરાક અને પાણી પૂરતા નથી તેમના માટે દયાભાવ પણ જાગે છે.

રમઝાનની તૈયારીઓ

મહિના અગાઉથી જ રમઝાનની તૈયારીઓ શરૂ થઈ જાય છે. સૌથી વધારે તૈયારી આધ્યાત્મિક હોય છે. 

અમે નમાઝનો સમય વધારતા જઈએ અને કુરાનનું વાંચન તથા ચિંતન વધારે ને વધારે કરવા લાગીએ છીએ.

હું રાત્રે થોડું વધારે મોડા સુધી જાગી શકાય તેની ટેવ પાડવા લાગું છું, જેથી રમઝાન વખતે જ થતી રાતની વિશેષ નમાજ માટે હું તૈયાર થઈ જાવ. 

ઘણા લોકો અગાઉથી જ ટેવ પાડવા માટે ફાસ્ટ કરે છે અથવા ખોરાક ઓછો કરી નાખે છે.

મારી એક મિત્ર બેએક મહિના પહેલાંથી જ રોજિંદી પીવાતી કોફીનું પ્રમાણ ઓછું કરી નાખે છે, જેથી રોજા રાખી શકાય.

તેમનું કહેવું છે કે રમઝાનના પ્રારંભમાં કેફેન વિના ચલાવી લેવાનું આવે ત્યારે ભૂખ્યા રહેવા કરતાંય તે વધારે મુશ્કેલ લાગે છે.

આ નાનાં નાનાં પરિવર્તનો છે, પણ તેની પાછળનો ઉદ્દેશ પવિત્ર મહિના દરમિયાન શારીરિક અને માનસિક રીતે તંદુરસ્ત રહેવાનો છે.

આ ઉપરાંત પ્રેક્ટિકલ તૈયારીઓ પણ હોય છે.

અમે આગોતરા જ ખૂબ નાસ્તા વગેરે તૈયાર કરીને રાખીએ છીએ. રમઝાન શરૂ થાય ત્યાં સુધીમાં તો અમારું ફ્રીઝ ખીચોખીચ ભરાઈ ગયું હોય. 

દક્ષિણ એશિયા અને મધ્ય પૂર્વના અનેક ચટાકેદાર નાસ્તા તૈયાર કરીને રાખી દઈએ છીએ.

જોકે, તેનો અર્થ એ નથી કે જયાફત ઉડાવવી. અગાઉથી નાસ્તા તૈયાર કરી લેવાના કારણે રમઝાન વખતે વધારે રાંધવાની ઝંઝટ રહેતી નથી. 

તેના બદલે તે સમય પ્રાર્થનામાં આપી શકાય.

વહેલી શરૂઆત

યૂકેમાં અમે પરોઢિયે કરવાના ભોજન માટે વહેલાં રાત્રે અઢી વાગ્યાની આસપાસ ઊઠી જઈએ છીએ. 

અઢી વાગ્યે ઉઠવાની વાત એટલી સહેલી નથી તે હું કબૂલ કરું છું.

મહિનો આગળ વધવા લાગે તેમ આટલું વહેલું ઉઠવું વધારે ને વધારે આકરું લાગવા લાગે છે....