શીર્ષક: #Aadhar: આધાર નંબર સેવાઓ સાથે જોડાય તો માહિતી લીક થવાની સંભાવના વધશે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n
આધાર નંબરના કારણે પ્રાઇવસીનો મુદ્દો પણ ઊભો થયો છે અને અવારનવાર આધારની માહિતી લીક થયાના સમાચારો પણ આવતા રહે છે. 

આવા સંજોગોમાં આધારને ફરજિયાત કરવું જોઈએ કે કેમ તે મુદ્દે ભારે વિવાદ જાગેલો છે. 

સુપ્રીમ કોર્ટ હાલમાં આ મુદ્દે સુનાવણી કરી રહી છે અને હાલ પુરતી આધાર લિન્ક કરવાની સમયમર્યાદા અનિશ્ચિત મુદત માટે લંબાવી છે. 

ત્યારે આધાર નંબરની પદ્ધતિ શું છે, તેનો ઉદ્દેશ શું છે, તેના નિયમો શું છે અને તેની સાથે જોડાયેલી માહિતી લીક થવાની સમસ્યા શું છે તે મુદ્દે નિષ્ણાત નિખિલ પાહવા સાથે વાતચીત કરીને બીબીસીએ તમારા માટે આ પ્રશ્નોત્તરી તૈયાર કરી છે.

અન્ય પાસે મારો આધાર નંબર હોય તો શું થાય? 

આધાર-નિરાધાર: દિલ્હીના લોકો આધાર વિશે શું કહે છે?

સરકાર અત્યાર સુધી એવો દાવો કરતી આવી છે કે આધાર નંબરના આધારે તમારી કોઈ પણ જાતની માહિતી કોઈને મળી શકશે નહીં. 

થર્ડ પાર્ટી તમારો આધાર નંબર અને તમારું નામ ટાંકીને (અથવા તમારી ફિંગરપ્રિન્ટ ચેક કરીને) ડેટાબેઝને ક્વેરી મોકલી શકે. 

જો નામ અને નંબર બરાબર હોય તો સિસ્ટમ જવાબ આપશે "YES", નામ-નંબર મળતા નહીં હોય તો જવાબ આવશે "NO". 

તેનો અર્થ કે માત્ર નામ અને નંબરની ખરાઈ જ કરવાની હોય છે. 

જોકે, ખરાઈ ઉપરાંતની "authentication plus" સર્વિસ પણ હોય છે, જેમાં જાતિ, ઉંમર અને સરનામું પણ સર્વિસ પ્રોવાઇડર જાણી શકે છે.

કારણ કે કાયદા અનુસાર 'know your customer' (KYC - તમારા ગ્રાહકને જાણો) ધોરણ પ્રમાણે આ માહિતી જાણવાની હોય છે. 

તેના કારણે કોઈ પણ કંપની પોતાના ક્લાયન્ટની ઓળખની ખરાઈ કરી શકે છે. 

UIDAI દ્વારા આધાર નંબરના આધારે e-KYC પ્રોસેસ તૈયાર કરી છે. 

આ એજન્સીએ પોતાની વેબસાઇટ પર તેની વ્યાખ્યા આપતા જણાવ્યું છે કે 'આ સર્વિસ ઇલેક્ટ્રોનિક વિકલ્પ છે, જેનાથી તાત્કાલિક અને પેપરલેસ પદ્ધતિએ ઇન્ડસ્ટ્રી ખરાઈ કરી શકે છે.' 

દાખલા તરીકે, ટેલિકોમ કંપનીઓ આ સર્વિસનો ઉપયોગ કરીને ઝડપથી ગ્રાહકોના ફોર્મ તૈયાર કરે છે. 

અગાઉ કાગળ પર લખીને આ બધી માહિતી ચકાસવી પડતી હતી. 

હવે તમારો નંબર અને ફિંગરપ્રિન્ટ આપો એટલે e-KYC સિસ્ટમમાંથી બધી જ માહિતી ફોર્મમાં ભરાઈ જાય છે. 

આધારમાંથી મળતી માહિતીના આધારે ખાનગી કંપનીઓ પણ પોતાનો ડેટાબેઝ તૈયાર કરી શકે છે. 

કંપનીઓ તમારી ઓળખને અન્ય વિગતો સાથે સાંકળી શકે છે. 

ઈ-કોમર્સ માટે આધારની માહિતી સાથે વધારાની માહિતી જોડીને કોઈ કંપની વધારે વિસ્તૃત્ત ડેટા બેઝ તૈયાર કરી શકે છે. 

આધાર યોજનાનો વિરોધ...