... છે. 

કપાસ અને બાજરીનો પાક સુકાઈ ગયો છે. 35 કૂવામાંથી માત્ર 2 કૂવા એવા છે કે જેમાં થોડું ઘણું પાણી બચ્યું છે.

ગામમાં ઘણાં બોરવેલ પણ છે, પણ પાણી 650 ફૂટ નીચે સુધી પહોંચી ગયું છે.

તેમાં પણ થોડી સમસ્યા પડે તો વીજળીની લાઇનને નુકસાન થાય છે અને તેના કારણે બોરવેલનું કામ કરી શકતા નથી. દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારની લાઇફલાઇન ગણાતાં પાણીનાં ટૅન્કર્સ પણ આ ગામમાં પહોંચતાં નથી. 

પ્રાણીઓના ચરવા માટે અહીં કંઈ બચ્યું નથી તેના કારણે આશરે 300 જેટલી ભેંસનું પણ સ્થળાંતર કરી દેવામાં આવ્યું છે.

વડા પ્રધાનના સ્વચ્છ ભારત... બાકીનો લેખ લખો:
કેટલ કૅમ્પમાં મોકલી દેવામાં આવ્યા છે. અહીં 40 હજાર લોકોને સરકારની સ્કીમ હેઠળ નોકરી મળી છે કે જેનાથી લોકો ગરીબીમાં ડૂબી ન જાય. 

આ તરફ દુષ્કાળથી અન્ય ગામો પણ બચી શક્યાં નથી. બીડમાં રહેતા આશરે અઢી લાખ લોકોને અઠવાડિયામાં એક વખત અથવા તો પખવાડિયે એક વખત પાણી મળે છે.

બીડના એક વરિષ્ઠ અધિકારી અસ્તિક કુમાર પાંડે કહે છે, "છેલ્લા દાયકામાં પડેલો આ સૌથી ભયંકર દુષ્કાળ છે. અમે આશા રાખીએ છીએ કે જુલાઈના અંત સુધી અમને પીવાનું પાણી મળી રહે. ત્યારબાદ તો અહીં થોડો ઘણો વરસાદ પડશે."

જોકે, એવું નથી કે દુષ્કાળથી માત્ર મહારાષ્ટ્રમાં જ સ્થિતિ ખરાબ છે. એક અંદાજ અનુસાર દેશના 40% વિસ્તારમાં લોકો દુષ્કાળનો સામનો કરી રહ્યા છે.

દેશનાં 10 રાજ્યો એવા છે કે જે દુષ્કાળથી ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થયા છે અને તેની અસર દેશના 50 કરોડ લોકો પર પડી રહી છે. 

પાણીની તંગી પાછળ લોકો પણ જવાબદાર!

સાગાબાઈ કહે છે કે તેમનો દીકરો ત્યારે જ ગામમા પરત ફરશે જ્યારે વરસાદ પડશે

પીપલ્સ આર્કાઇવ ઑફ રુરલ ઇન્ડિયાના સંશોધક અને તંત્રી પી. સાંઈનાથ જણાવે છે કે પાણીની તંગી સૌથી મોટી સમસ્યા છે.

પરંતુ તેની પાછળ માત્ર દુષ્કાળ જ જવાબદાર નથી. તેની પાછળ લોકો પણ જવાબદાર છે. 

તેઓ કહે છે, "પાણીને ખેતરમાંથી ઇન્ડસ્ટ્રીમાં લઈ જવામાં આવે છે, ખેતરના બદલે પાણીને પૈસા કમાવવા માટે વાપરવામાં આવે છે. પાણીને ગ્રામીણ વિસ્તારમાંથી શહેરી વિસ્તારમાં લઈ જવાય છે, જ્યાં તેનો ખાલી શોખ માટે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે."

"જેમ કે ઊંચી-ઊંચી ઇમારતોમાં હવે લોકો ખૂબ સ્વિમિંગ પુલ બનાવી રહ્યા છે. પાણીની તંગી પાછળ આ બધાં કારણો પણ જવાબદાર છે."

બીડ સ્થિત પોતાની ઑફિસમાં અસ્તિક કુમાર પાંડે એક લાઇવ મૅપ બતાવે છે કે જેમાં જીપીએસની મદદથી જિલ્લામાં પાણીના ટૅન્કરની સ્થિતિ દેખાડવામાં આવી રહી છે. 

મૅપ પર દેખાતો લાલ રંગ એ દર્શાવે છે કે ટૅન્કર્સ સપ્લાય માટે પાણી લઈ રહ્યાં છે, જ્યારે લીલો રંગ એ દર્શાવે છે કે ટૅન્કર્સ પાણી લઈને નીકળી ચૂક્યાં છે. 

તેઓ કહે છે, "પરિસ્થિતિ આટલી ખરાબ છે. હવે આશા છે કે જલદી વરસાદ પડે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો