સામગ્રી: ભાજપ-કોંગ્રેસમાંથી કઈ પાર્ટીમાં અધ્યક્ષ પદની પસંદગી વધુ લોકતાંત્રિક રીતે થાય છે?

ગત દિવસોમાં મહારાષ્ટ્ર કોંગ્રેસના સચિવ શહેઝાદ પૂનાવાલાએ પાર્ટીનાં શીર્ષ પદની ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું હતું કે એક વ્યક્તિની પસંદગી માટે 'ચૂંટણીનું નાટક' કરવામાં આવી રહ્યું છે. 

રાહુલ ગાંધી નેહરુ-ગાંધી પરિવારની પાંચમી પેઢીના સભ્ય અને છઠ્ઠા વ્યક્તિ છે, જેઓ અખિલ ભારતીય કોંગ્રેસ સમિતિના અધ્યક્ષ બનવા જઈ રહ્યા છે. 

સોનિયા ગાંધી 1998થી કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ છે જ્યારે આ દરમિયાન ભાજપમાં આઠ અધ્યક્ષ બની ચૂક્યા છે. 

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

તેમાં કુશાભાઊ ઠાકરે, બંગારુ લક્ષ્મણ, જના કૃષ્ણમૂર્તિ, વૈંકેયા નાયડૂ, લાલ કૃષ્ણ અડવાણી, રાજનાથ સિંહ, નીતિન ગડકરી અને અમિત શાહનો સમાવેશ થાય છે. 

તેવામાં સવાલ ઊઠે છે કે આખરે ભાજપ અને કોંગ્રેસમાંથી કઈ પાર્ટીમાંથી અધ્યક્ષ પદની પસંદગી વધુ લોકતાંત્રિક રીતે કરાય છે?

કોંગ્રેસમાં કેવી રીતે થાય છે અધ્યક્ષ પદની ચૂંટણી

રાહુલ ગાંધી નેહરુ-ગાંધી પરિવારના છઠ્ઠા વ્યક્તિ છે કે જેઓ પાર્ટીના અધ્યક્ષનું પદ સંભાળશે

કોંગ્રેસના સભ્ય શહેઝાદ પૂનાવાલા આરોપ લગાવી ચૂક્યા છે કે કોંગ્રેસનાં બંધારણ અનુસાર અધ્યક્ષ પદ માટે પસંદગી નહીં, ચૂંટણી થાય છે. 

કોંગ્રેસનાં બંધારણ અનુસાર અધ્યક્ષ પદની ચૂંટણી માટે સૌથી પહેલા એક રિટર્નિંગ અધિકારીની નિમણૂક થાય છે. 

પ્રદેશ કોંગ્રેસ કમિટીના સભ્ય અધ્યક્ષ પદના ઉમેદવાર માટે પ્રસ્તાવક બની શકે છે. 

કોઈ પણ દસ સભ્યો અધ્યક્ષ પદ માટે કોઈ પણ ઉમેદવારનું નામ આગળ કરી શકે છે. 

કોંગ્રેસનાં અધ્યક્ષ પદની ચૂંટણી એ બધા જ લોકો માટે ખુલ્લી હોય છે જેમની પાસે પ્રદેશ કોંગ્રેસ કમિટીના 10 સભ્યોનું સમર્થન હોય. 

પસંદગીની પ્રક્રિયા

કોંગ્રેસમાં કોઈ પણ દસ સભ્ય અધ્યક્ષ પદ માટે કોઈ પણ ઉમેદવારનું નામ આગળ કરી શકે છે

તેમાંથી કોઈ પણ વ્યક્તિ સાત દિવસની અંદર પોતાનું નામ પરત ખેંચી શકે છે.

ત્યારબાદ રિટર્નિંગ અધિકારી એ નામોને પ્રદેશ કોંગ્રેસ કમિટી પાસે મોકલે છે. 

જો નામ પરત લીધા બાદ અધ્યક્ષ પદ માટે માત્ર એક જ ઉમેદવાર રહે તો તેને અધ્યક્ષ માનવામાં આવે.

પરંતુ જો બે કરતાં વધારે લોકો હોય છે તો કોંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટી અને પ્રદેશ કોંગ્રેસ કમિટીના બધા સભ્યો ભાગ લે છે. 

તેની પ્રક્રિયા ખૂબ જટિલ છે અને આજ દિન સુધી કોંગ્રેસના ઇતિહાસમાં આ પ્રકારની પરિસ્થિતિ ક્યારેય ઊભી નથી થઈ.

વરિષ્ઠ પત્રકાર રાશીદ કિદવઈના જણાવ્યા અનુસાર એક વખત...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
અખિલ ભારતીય કોંગ્રેસ કમિટીના અધ્યક્ષ પદ માટે પાર્ટી ઉપાધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ પોતાની ઉમેદવાદી નોંધાવી દીધી છે.