Holi : જ્યારે હિંદુઓનું દિલ જીતવાં અંગ્રેજ અધિકારીઓ હોળી રમતા\nદિલ્હીમાં કંપની બહાદુરના ઉચ્ચ અધિકારી સર થૉમસ મેટકાફ પણ હોળી રમતા. આજે આ વાત પર ભાગ્યેજ કોઈ વિશ્વાસ કરે. 

સર થૉમસ મેટકાફ કોઈ સામાન્ય વ્યક્તિ નહોતી. તેઓ ભારતમાં કંપની સરકારના મોટા અધિકારી હતા. 

તેઓ બ્રિટનના શાહી પરિવાર સાથે સંબંધો ધરાવતા હતા અને મુઘલ દરબારમાં ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીના પ્રતિનિધિ હતા. 

આવામાં કોઈ હોળી રમવાનો દાવો કરે તો માનવું મુશ્કેલ છે. 

પરંતુ સ્વર્ગસ્થ શ્રીમતી ઍવરેટનાં લખાણો પર વિશ્વાસ કરીએ તો સર થોમસ મેટકાફને રંગોના તહેવાર સામે કોઈ વાંધો નહોતો. 

બસ, તેમનો આદેશ એટલો જ હતો કે ઘરની અંદર રંગોની મસ્તી ન થાય. 

કારણ કે તેમની હવેલીના મહેમાનખાનામાં તેમના આદર્શ નેપોલિયનની પ્રતિમાઓ મૂકેલી હતી. 

દિલ્હીમાં કંપનીના બહાદુર ઉચ્ચ અધિકારી સર થૉમસ મેટકાફ

સર મેટકાફ આ પ્રતિમાઓ પર રંગ લાગે તેવું જરા પણ ઇચ્છતા નહોતા. 

આ વાતનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી મળતો કે સર મેટકાફે વસંતઋતુના આગમન સાથે જ આવતા રંગોના મહિના ફાગણને આવકાર્યો હોય. 

નાની-દાદીઓના કિસ્સાઓ પરથી જાણવા મળે છે કે સર મેટકાફ દિલ્હીના હિંદુઓનાં દિલ જીતી લેવાં માટે હોળી રમતા હતા.

સર મેટકાફ આવું એટલા માટે કરતા હતા કે મુઘલોની સંસ્કૃતિ પ્રત્યે પોતાનો ઝુકાવ અને હિંદુઓ વચ્ચે સંતુલન બનાવી શકાય. 

મુઘલ કળા-સંસ્કૃતિ પ્રત્યે સર મેટકાફને એટલો બધો પ્રેમ હતો કે તેઓ ભયંકર આગઝરતી ગરમીના દિવસોમાં પણ મુહમ્મદ કુલી ખાંના મકબરામાંથી બનેલા ઘરમાં રહેતા હતા.

જોકે, કુલી ખાંના મકબરાને ઘરમાં રૂપાંતરિત કર્યા પહેલાં તેઓ શિયાળામાં મેટકાફ હાઉસમાં રહેતા હતા. જેને સ્થાનિકો મટકા કોઠી કહેતા હતા.

કેવી રીતે મનાવતા હોળી? 

ઉત્તર દિલ્હીમાં આવેલી સર થૉમસની હવેલી રાજાઓ, નવાબો, જમીનદારો અને શેઠોથી ભરેલી રહેતી.  

ચાંદનીચોકના અમીરો અવારનવાર તેમના ઘરમાં ગુલાલ લઈને જતા, કારણ કે લાલસાહેબ પર તેને છાંટી શકાય.

હોળીના દિવસે લાલસાહેબ એટલે કે સર મેટકાફ ખાસ પોશાક એટલે કે કુર્તો-પાયજામો પહેરતા હતા. 

જોકે, 1857ના બળવા બાદ મેટકાફ હાઉસની હવા બદલાઈ ગઈ. 

કારણ કે આઝાદીની આ લડત દરમિયાન ગુર્જરોએ મેટકાફ હાઉસને ખૂબ લૂંટ્યું હતું અને તેને વેરણછેરણ કરી નાખ્યું હતું.

ગુર્જરોને એવું લાગતું હતું કે મેટકાફ હાઉસને તેમના પૂર્વજોની જમીન પર બનાવવામાં આવ્યું છે. તેમજ એ જમીન બહુ મામૂલી કિંમત પર હડપી લેવામાં આવી છે. 

એ સમયે સર થૉમસ મેટકાફનું અવસાન થઈ ચૂક્યું હતું. કહેવાય છે કે તેમને મુઘલ બાદશાહ બહાદુરશાહ ઝફરની સૌથી વહાલી પત્ની...\n\ntl;dr:
રંગોનો તહેવાર એટલે હોળી-ધુળેટી. આ તહેવાર ભારતમાં સદીઓથી ઉજવાય છે. જ્યારે મુઘલ સલ્તનત પોતાના અંતિમ શ્વાસ લઈ રહી હતી અને અંગ્રેજી હકૂમતનો વિસ્તાર વધી રહ્યો હતો ત્યારે અંગ્રેજ અધિકારીઓ પોતાની પ્રજા સાથે હોળીની મહેફિલોનું આયોજન કરતા હતા.