જે કંપનીઓ કોઈ દેશના શૅરબજારમાં લિસ્ટેડ ન હોય એવી અને એક અબજ ડોલર કરતાં વધારે મૂલ્યની સ્ટાર્ટઅપ કંપનીઓને 'યુનિકોર્ન' કંપનીઓ કહેવામાં આવે છે.

એલીન લીએ 2013માં સૌપ્રથમવાર 'યુનિકોર્ન' શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો ત્યારે તેમનો ઇશારો એક અબજ ડૉલરની કંપની સર્જવામાં આડે આવતી મુશ્કેલીઓ તરફ હતો.

એલીન લીએ મેળવેલી જાણકારી અનુસાર 2003થી 2013 દરમિયાન અમેરિકામાં માત્ર 39 કંપનીઓ યુનિકોર્નનો દરજ્જો મેળવી શકી હતી.

સીબી ઇનસાઇટ્સના આંકડા મુજબ આજે વિશ્વભરમાં 418 યુનિકોર્ન કંપનીઓ છે. તેમાંથી 18 ભારતની છે.

આમ અમેરિકા, ચીન, અને બ્રિટન પછી ભારત એવો ચોથો દેશ છે, જ્યાં સૌથી વધુ યુનિકોર્ન કંપનીઓનું સર્જન થયું છે.

વિશ્વની 418 પૈકીની એક ચતુર્થાંશ કંપનીઓએ આ વર્ષે જ યુનિકોર્નનો દરજ્જો મેળવ્યો છે. તેમાં પણ પાંચ ભારતીય કંપનીઓ છે.

સફળતાની નવી શૈલી

ભારતમાં 18 યુનિકોર્ન કંપનીઓ છે.

પાછલી પેઢીના લોકોમાં કૉર્પોરેટ કૅરિયર પરત્વે અને એ પહેલાં લોકોમાં સરકારી નોકરી પરત્વે જે આકર્ષણ હતું એવું જ આકર્ષણ ભારતમાં આજકાલ સ્ટાર્ટઅપ શરૂ કરવા માટે જોવા મળી રહ્યું છે. 

એક સફળ સ્ટાર્ટઅપ ચલાવવાથી સંપતિ ઉપરાંત આગવી ઓળખની સાથે શક્તિ મળે છે અને વ્યક્તિનો પ્રભાવ પણ વધે છે. 

ભારતમાં યુનિકોર્ન કંપનીઓના ઝૂંડનું નેતૃત્વ 10 અબજ ડોલરથી વધારે મૂલ્યની બે ડેકાકોર્ન કંપનીઓ કરે છે. 

એ બે પૈકીની વન97 કૉમ્યુનિકેશન્સ નામની કંપની પેટીએમ બ્રાન્ડનેમ સાથે ડિજિટલ વોલેટ ચલાવે છે, જ્યારે બીજી કંપની છે સસ્તી હોટલની એગ્રીગેટર ઓયો રૂમ્સ.

આ કંપની વિશ્વના 18 દેશોનાં 800થી વધુ શહેરોમાં કાર્યરત છે.

આવી અન્ય જાણીતી કંપનીઓમાં ટૅક્સી એગ્રીગેટર ઓલા કેબ્ઝ, ભોજનની ડિલિવરી તથા રેસ્ટોરાંનું રેટિંગ કરતી ઝોમેટો અને ઓનલાઇન લર્નિંગ ઍપ બાયજુઝનો સમાવેશ થાય છે.

ભારતની મોટાભાગની યુનિકોર્ન કંપનીઓ સીધી ગ્રાહકો સાથે જોડાયેલી છે અને ઇન્ટરનેટ પર આધારિત છે.

જોકે, તેમાં કેટલીક અપવાદરૂપ કંપનીઓ પણ છે, જેમ કે સોલર અને વિન્ડ ઍનર્જીના ક્ષેત્રમાં કાર્યરત રીન્યુ પાવર.

આ કંપનીમાં ગોલ્ડમૅન સેક્સ અને અબુધાબી ઇન્વેસ્ટમૅન્ટ ઑથૉરિટી જેવી કંપનીઓએ રોકાણ કર્યું છે.

ડિલિવરી (Delivery) 2019માં યુનિકોર્નનો દરજ્જો પ્રાપ્ત કરનારી પહેલી ભારતીય કંપની છે. આ કંપની પાર્સલ લાવવા-લઈ જવાનું કામ કરે છે.

શું છે બિઝનેસ મૉડલ?

ભારતની ભૂતપૂર્વ અગ્રણી યુનિકોર્ન અને મુખ્ય ઈ-કૉમર્સ કંપની ફ્લિપકાર્ટને વોલમાર્ટે 2018માં 16 અબજ ડૉલરમાં હસ્તગત કરી હતી,... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
Paytm, Zomato જેવી યુનિકોર્ન કંપનીઓ વધુ શક્તિશાળી થઈ ગઈ છે? - દૃષ્ટિકોણ