મોદી સરકારના પહેલા કાર્યકાળમાં કાશ્મીરની નીતિને લઈને ઘણો ઊહાપોહ થયો હતો.

જોકે આ ભાષણ પછી લાગે છે કે નવી સરકાર એક નવી નીતિ સાથે કાશ્મીરના મુદ્દા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

મોદી સરકારના પહેલા કાર્યકાળમાં કાશ્મીરને લઈને એક યોગ્ય અને મજબૂત નીતિ સામે આવી ન હતી. આનું કારણ એ પણ હતું કે પીડીપી અને બીજેપીનાં રાજકીય હિત અલગઅલગ હતાં.

બીજેપી-પીડીપી ગઠબંધનમાં એક પાર્ટી કાશ્મીર નીતિને નરમ અલગાવવાદ તરફ ખેંચી રહી હતી.

જ્યારે બીજી પાર્ટી કોઈ પણ રીતે સમાધાન કરવા માટે તૈયાર ન હતી અને ઉગ્રવાદ, અલગાવવાદ પ્રત્યે કઠોર વલણ અપનાવવાને તેમણે એકમાત્ર વિકલ્પ માન્યો.

આનું પરિણામ એ આવ્યું કે બંનેમાંથી એક પણ નીતિ યોગ્ય રીતે લાગુ ન કરી શકાઈ. બંને પાર્ટીઓના વલણમાં રહેલા વિરોધાભાસે કાશ્મીરને અંધકારમાં ધકેલી દીધું હતું.

પરંતુ અમિત શાહનું ભાષણ કાશમીર પર બીજેપીની નવી નીતિ વિશે કહે છે.

વાજપેયીનું નામ ખાલી જુમલો જ હતો?

આ નીતિના બે ત્રણ પાસાં નક્કી છે. પહેલો એ કે કાશ્મીરમાં ઉગ્રવાદની સામે ઑપરેશન ઑલઆઉટ ચાલુ રહેશે.

બીજું પાસું એ કે ઉગ્રવાદીઓની સામે લશ્કરી દળનું કાઈનેટિક ઑપરેશન ચાલુ રહેશે.

આની સાથે જ એનઆઈએ હુર્રિયત સહિત ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
બીજા તમામ અલગાવવાદી સંગઠનની સામે પોતાની તપાસ ચાલુ રાખશે, જેથી ઉગ્રવાદીઓને મળતું આર્થિક, લૉજિસ્ટિકલ અને વૈચારિક સમર્થન ઓછું મળે.

પરંતુ અમિત શાહના ભાષણમાં અટલ બિહારી વાજપેયીનો નારા કાશ્મીરિયત, જમ્હુરિયત અને ઇન્સાનિયતનો પ્રયોગ કરવાની વાત સૌથી ચોંકાવનારી વાત હતી.

રાજકીય દળો અને તમામ બીજા પક્ષોએ સમયાંતરે કાશ્મીરને લઈને વાજપેયીની નીતિને સમર્થન આપ્યું છે. 

જોકે હવે એવું લાગે છે કે વાજપેયીનો રસ્તો વર્તમાન સરકારની કાશ્મીર નીતિ માટે એક જુમલા જેવો થઈ ગયો છે.

ગૃહમંત્રીની કાશ્મીરિયત, જમ્હુરિયત અને ઇન્સાનિયતની પરિભાષા અટલ બિહારી વાજપેયીની ઘણી મહેનતથી વાતચીતના રસ્તે વિવાદને દૂર કરવાની નીતિથી વિપરીત છે.

ગૃહમંત્રીએ પોતાના ભાષણમાં ચોખ્ખું કહ્યું છે કે ઉગ્રવાદીઓ સાથે કોઈ પણ પ્રકારની વાતચીત નહીં થઈ શકે.

કાશ્મીરમાં સારા અને ખરાબ લોકો

પોતાની હાલની કાશ્મીરયાત્રામાં તેમણે સ્થાનિક પાર્ટીઓ જેવી કે નેશનલ કૉન્ફરન્સ અને પીડીપીની સાથે મળવાનું યોગ્ય સમજ્યું ન હતું.

ગૃહમંત્રીના ભાષણને સાંભળીને એવું લાગે છે કે કેન્દ્ર સરકારે કાશ્મીરમાં સારાં, ખરાબ અને નઠારાં તત્ત્વોની ઓળખ કરી લીધી છે. 

આમાં સૌથી નઠારા લોકો સામે ઑપરેશન ઑલઆઉટ કામ કરશે અને એનઆઇએની તપાસ ચાલુ રહેશે.

આ પછી ખરાબ લોકો પર દબાણ કરવામાં આવશે, તેમને મનાવવામાં આવશે અને સાચા રસ્તા પરથી ભટકવા માટેની સજા પણ આપવામાં આવશે.

આની સાથે જ સારા લોકોને વિકાસની યોજનાઓનો લાભ આપવામાં આવશે.

શાહે પોતાના ભાષણમાં સંકેત આપ્યો કે સરકાર વિકાસ અને પ્રશાસન માટે વિશેષ પગલું લેવા માગે છે.

એ વાતની અપેક્ષા કરવી સમજદારી નહીં હોય કે ઉગ્રવાદી અને અલગાવવાદીઓ પ્રત્યે કઠોર વલણ અપનાવવાથી જમ્મુ-કાશ્મીરમાં શાંતિ આવશે.

પરંતુ એવું લાગે છે કે નવી સરકાર કાશ્મીરને લઈને પોતાના પહેલા કાર્યકાળની સરખામણીએ સારી નીતિની સાથે આગળ વધવા માગે છે. 

જોકે કાશ્મીરમાં ગત કેટલાંક વર્ષોમાં વાસ્તવિક સ્થિતિ બહુ ઝડપી બદલાઈ ગઈ છે.

નિયંત્રણમાં ઉગ્રવાદી સંગઠન

વર્ષ 2017માં ચૂંટણીમાં હિંસા અને ઓછા મતદાનના કારણે અનંતનાગ લોકસભા સીટ પર ઉપચૂંટણી રદ્દ થયા પછી એવું લાગ્યું કે રાજ્ય પ્રશાસને હાથ અધ્ધર કરી દીધા છે. 

પરંતુ તે સમયે સ્થિતિ ઘણી નિયંત્રણમાં આવી ગઈ હતી. જોકે હાલની લોકસભા ચૂંટણીમાં કોઈ મોટી હિંસાની ઘટના સામે આવી ન હતી.

આની સાથે જ હુર્રિયતનું બદલાયેલું વલણ, વિશેષ કરીને વાતચીતની દિશામાં મીરવાઈઝ ઉમર ફારુકનું હકારાત્મક નિવેદન કહે છે કે...