આ નૈય્યરની એક એવી વિશેષતા રહી છે કે જેનાથી તેમણે કોઈ લોક ધૂનની જમીનને પોતાના ગીતની તર્જ બનાવતા તેમાં અજાણ્યા જ કોઈ રાગના કેટલાક કોમળ કે પછી શુદ્ધ કણ ઉમેરી દીધાં, જેનાથી ગીતોની સૌંદર્ય માધુરી પણ વધી ગઈ. 

તેમના દ્વારા કમ્પોઝ કરવામાં આવેલી મોટાભાગની ધૂનોમાં શાસ્ત્રીયતા અને લોકધાર્મિકતાની પરસ્પર અવરજવરને જોઈ શકાય છે. 

નૈય્યરની પ્રતિભાથી નિખરેલી એ ઉલ્લેખનીય ફિલ્મોનો નામોલ્લેખ પણ જરુરી લાગે છે જેણે એક અલગ પ્રકારનાં સંગીતમય જમાનાનું સર્જન કર્યું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેમાં પ્રમુખ રૂપે યાદ કરવા યોગ્ય ફિલ્મો છે- આસમાન (1962), આર-પાર, મંગૂ (1954), મિસ્ટર એન્ડ મિસિસ 55 (1955), સીઆઈડી (1956), નયા દૌર, તુમસા નહી દેખા (1957), હાવડા બ્રિજ, ફાગુન, સોને કી ચિડીયા, રાગિની, ટ્વેલ્વ ઓ ક્લૉક (1958), એક મુસાફીર એક હસીના (1962), ફિર વહી દિલ લાયા હું (1963), કશ્મીર કી કલી (1964), મેરે સનમ (1965), બહારે ફિર ભી આએંગી, યહ રાત ફીર ન આએગી, સાવન કી ઘટા (1966), હમસાયા, કિસ્મત (1968), સંબંધ (1969), પ્રાણ જાયે પર વચન ન જાયે (1973).

50 અને 60ના દાયકામાં આ સુંદર સંગીતમય ફિલ્મોનાં બહાને ઓ.પી.નૈય્યરે એક એવા નવા સંગીતમય યુગની શરુઆત કરી જેમાં ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીતની દમદાર ઉપસ્થિતિને તેમનાં દ્વારા મુખ્ય ધારામાં લાવવામાં આવેલા લોક સંગીતે સીધો પડકાર આપ્યો હતો. 

એક હદ સુધી એમ કહી શકાય છે કે ઓ.પી.નૈય્યરના આગમનથી જ ભારતીય ફિલ્મ સંગીતમાં પંજાબી લોકસંગીત એક નવો જમાનો શરૂ થયો કે જેની શરૂઆત તેમના પહેલા માસ્ટર ગુલામ હૈદરે કરી દીધી હતી. 

પાશ્ચાત્ય સંગીતનો ઉપયોગ

એ જોવું પણ રસપ્રદ હશે કે જે પંજાબી બીટ અને ફોક લોરને નૈય્યરે પોતાના સંગીતનું પ્રમુખ ઘટક બનાવ્યું હતું, તેને જ પહેલી વખત ગુલામ હૈદર, દલસુખ પંચોલીની ફિલ્મ ખજાંચીમાં લઈને આવ્યા હતા. 

સ્વયં નૈય્યરને પહેલો મહત્ત્વપૂર્ણ બ્રેક પણ પંચોલીના બેનર હેઠળની ફિલ્મ આસમાન માટે મળ્યો હતો. 

ઓ.પી. નૈય્યરના સંદર્ભમાં કેટલીક વસ્તુઓ વિશેષ રૂપે રેખાંકિત કરવા યોગ્ય લાગે છે. જેમ કે તેમણે પોતાના સંગીતમાં લોક તત્વોનો સમાવેશ કર્યો અને તેને વ્યાપક સ્તરે સ્વીકાર કરવા યોગ્ય બનાવ્યાં.

આ જ રીતે શાસ્ત્રીય રાગોની સુંદર સંરચનાઓમાંથી પણ કેટલાક તત્વો લઈને પોતાની ધુનોને શિલ્પની દૃષ્ટિએ સુંદર બનાવી. 

લોક અને શાસ્ત્રની રાહ પર ચાલતા તેમણે એક ત્રીજો રસ્તો પણ પોતાની સંગીત યાત્રા માટે અપનાવ્યો જે પાશ્ચાત્ય સંગીતની દુનિયા તરફ જતો... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
જયંતી વિશેષ : 'એ દિલ હૈ મુશ્કિલ'ના રચનાકાર ઓ.પી. નૈય્યરનાં દિલની વાતો