...્રે ગુજરાતના ગામડાંમાં માળખાકીય સુવિધા કે ડૉક્ટરો નથી. બીજી જરૂરિયાત એવા ઓક્સિજન બેડ નથી. ત્રીજી જરૂરિયાત એવા રેમડેસિવિર ઇન્જેકશન જો શહેરોમાં ન હોય તો ગામડાંમાં ક્યાંથી મળે?"

"ચોથી જરૂરિયાત બાયપેપ (બાયલેવલ પૉઝિટિવ ઍરવે પ્રેશર)ની આવે. એ પછી વૅન્ટિલેટર. જરૂરિયાતના બીજા તબક્કે જ આપણી સુવિધા નિષ્ફળ રહી છે તો વૅન્ટિલેટર સુધી કેમ પહોંચે."

નાનાં શહેર, મોટી સમસ્યા

શહેરની સરખામણીમાં ગ્રામીણ વ્યક્તિના કોરોના ટેસ્ટિંગ તથા રિપોર્ટિંગમાં વધુ વાર લાગે છે.

એ સમજવું મુશ્કેલ નથી કે ગામડાંના લોકો ઇલાજ માટે શહ... બાકીનો લેખ લખો:
નિમાવતે કહ્યું હતું કે "તો દરદીને અમે જૂનાગઢ સિવિલ હૉસ્પિટલમાં મોકલીએ છીએ."

સૌરાષ્ટ્રની સરકારી હૉસ્પિટલ સાથે સંકળાયેલા એક ડૉક્ટરે કહ્યું કે અહીં સરકારી હૉસ્પિટલમાં ખાટલા વધારી શકાય. 

વૅન્ટિલેટર વધારવા હોય તો એની સાથે માળખું પણ વધારવું પડે. ડૉક્ટર અને સ્ટાફ વધારવા પડે. અહીં મેડિકલ કૉલેજ નથી. 

તેથી આ બધું કેવી રીતે શક્ય બને એ પણ મૂંઝવણ છે.

 ટેસ્ટથી ટ્રીટમેન્ટમાં બે-ત્રણ દિવસ

અંતરિયાળ વિસ્તારનાં દરદીઓને કોરોના સામે કેવી સગવડ મળે છે અને કેવી અગવડ પડે છે, એ જાણવા માટે કચ્છના ગાંધીધામનાં આદીપુરમાં દવાખાનું ચલાવતાં ડૉ. હિમેશ પટેલ સાથે વાત કરી.

ડૉ. પટેલે બીબીસીને જણાવ્યું, "કોરોનાના આ બીજા વંટોળમાં શહેર કરતાં ગામડાં વધુ અસરગ્રસ્ત થયાં છે. ગામડાંમાં જનરલ પ્રૅક્ટિસનર હોય છે, એ ત્રણ-ચાર ગામ વચ્ચે એક હોય છે. તેથી ત્યાં દરદીઓની ભીડ વધારે થાય છે અને સંક્રમણનું જોખમ વધી જાય છે."

"બીજી અગત્યની વાત એ કે કોરોનાના દરદીને જે ટેસ્ટ કરાવવાના હોય તેમાં શહેરની તુલનાએ ગામડાંના દરદી બે-ત્રણ દિવસ મોડા પડે છે. નજીકમાં લૅબોરેટરી હોતી નથી."

"પાસેના કોઈ શહેરમાં જઈને ત્યાંની લૅબોરેટરીમાં ટેસ્ટ કરાવવો પડે છે. તેથી એમાં બે-ત્રણ દિવસ જતા રહે છે. કોરોના જેવી બીમારીમાં દરદીને ગંભીર અસર હોય, તો બે-ત્રણ દિવસમાં એની હાલત વધુ ગંભીર થઈ જાય છે."

કચ્છ જિલ્લાના સંદર્ભમાં આ વાતને રજૂ કરતા ડૉ. પટેલ કહે છે, "ગાંધીધામમાં તો કોઈ દરદીનો આરટી-પીસીઆર ટેસ્ટ કરાવવો હોય, તો નમૂનો લઈને ભૂજ મોકલવો પડે છે. એનો રિપોર્ટ આવતાં ત્રણથી ચાર દિવસ પસાર થઈ જાય છે."

"ગાંધીધામમાં તો એવી સ્થિતિ છે કે કોઈ વ્યક્તિને કોરોના પૉઝિટિવ હોય તો એણે બે-ત્રણ હૉસ્પિટલમાં ફરવું પડે. જો જગ્યા મળે તો ઠીક છે, નહીંતર પછી ઘરે રહીને જ તેણે દવા-સારવાર કરવી પડે છે."

તબીબોની તંગીની ટકાવારી

ગુજરાતમાં પ્રાથમિક અને સામૂહિક આરોગ્ય કેન્દ્રમાં ડૉક્ટોરીની ઘટ એ લાંબા સમયથી ચાલ્યો આવતો મુદ્દો છે. એવામાં કોરોના જેવી મહામારીના સમયમાં નાનાં શહેરોની સરકારી હૉસ્પિટલોમાં ડૉક્ટરોની ઘટ એ દરદી માટે જીવનમરણનો મુદ્દો બની જાય છે.

કોઈ પણ મહામારી ક્યારેય કહીને તો આવતી નથી. તેના માટે આગોતરી તૈયારી રાખવી પડતી હોય છે.

આપણે ત્યાં વર્ષોથી સરકારી દવાખાનાઓમાં અને હૉસ્પિટલોમાં મેડિકલ સ્ટાફ અને ડૉક્ટરોની જગ્યાઓ જે ખાલી પડી છે, એનું પરિણામ કેટલું ભયંકર આવી શકે એ અત્યારે જોઈ શકાય છે.

ડૉ. જયનારાયણ વ્યાસ કહે છે,...