શીર્ષક: ચીફ જસ્ટિસ વિરુદ્ધની મહાભિયોગ નોટિસ ઉપરાષ્ટ્રપતિ નહીં સ્વીકારે તો શું થશે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n
સુપ્રીમ કોર્ટના વડા ન્યાયમૂર્તિ દીપક મિશ્રા

વેંકૈયા નાયડુ એ દરખાસ્તને સ્વીકારશે કે અમાન્ય જાહેર કરશે એ સવાલ બધાના મનમાં ઘૂમરાઈ રહ્યો છે. 

મીડિયામાં પ્રકાશિત અહેવાલો અનુસાર, આ પગલું લેવા માટે વિરોધ પક્ષ પાસે કોઈ મજબૂત કારણ નથી અને રાજ્યસભામાં પૂરતા સંસદસભ્યો પણ નથી, એવું સરકાર માને છે.

વિરોધ પક્ષની આ નોટિસને કઈ રીતે ફગાવી દેવામાં આવે છે એ જોવાનું છે એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે. 

વિરોધ પક્ષની આ નોટિસને સ્વીકારવામાં નહીં આવે તો એ અસામાન્ય નિર્ણય હશે એવું પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે. 

કાયદાવિદો કહે છે કે હાઈ કોર્ટ કે સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયમૂર્તિઓ વિરુદ્ધ મહાભિયોગની નોટિસ આપવામાં આવી હોય અને તેને સ્વીકારવામાં આવી હોય તેવું ઇતિહાસમાં છમાંથી ચાર કિસ્સામાં બન્યું છે. 

એ છ પૈકીના પાંચમા મામલામાં પેનલની રચના કરવામાં આવે એ પહેલાં જ ન્યાયમૂર્તિએ પોતાના નિર્ણયમાં 'સુધારો' કર્યો હતો. 

1970માં માત્ર એકવાર મહાભિયોગ નોટિસને ફગાવી દેવામાં આવી હતી. 

તત્કાલીન મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ સ્પીકર પાસે પહોંચીને એ સમજાવવામાં સફળ થયા હતા કે મામલો ગંભીર નથી. 

બંધારણીય બાધ્યતા

ઉપરાષ્ટ્રપતિ એમ. વેંકૈયા નાયડુ

મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ઉચ્ચ સ્તરીય સૂત્રો માને છે કે રાજ્યસભાના સભાપતિ મહાભિયોગ નોટિસને તપાસ માટે સ્વીકારે નહીં ત્યાં સુધી દેશના વડા ન્યાયમૂર્તિને અદાલતી ગતિવિધિથી અલગ કરી શકાય નહીં.

રાજ્યસભાના સભાપતિ મહાભિયોગ નોટિસનો તપાસ માટે સ્વીકાર કરશે તો વડા ન્યાયમૂર્તિએ અદાલતી નિર્ણયોથી ખુદને અલગ રાખવા પડશે. સરકાર સામે પણ આ સવાલ હશે તે દેખીતું છે. 

જોકે, બંધારણ નિષ્ણાત સુભાષ કશ્યપે બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે આવું નૈતિક આધારે થતું હોય છે. કોઈ બંધારણીય બાધ્યતા નથી.

જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટના સીનિયર એડવોકેટ દુષ્યંત દવેએ જણાવ્યું હતું કે મહાભિયોગ નોટિસના સ્વીકારની સાથે જ વડા ન્યાયમૂર્તિએ ખુદને અદાલતી નિર્ણયોથી અલગ રાખવા પડશે. 

ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 124(4) અનુસાર, "સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયમૂર્તિને તેમની ભૂમિકા સંબંધે સંસદના બન્ને ગૃહોમાં બે-તૃતીયાંશ બહુમતીને આધારે દરખાસ્ત પસાર થયા બાદ રાષ્ટ્રપતિના આદેશ મુજબ જ હટાવી શકાય છે." 

ન્યાયાધિશ અધિનિયમ 1968 અને ન્યાયાધિશ કાયદા 1969માં જણાવ્યા મુજબ, મહાભિયોગ નોટિસ આપ્યા બાદ તેની પહેરી જરૂરિયાત તેના પર રાજ્યસભાના 64 સભ્યોની સહીની હોય છે. 

એ પછી રાજ્યસભાના સભાપતિ આ બાબતે વિચારણા કરી શકે છે. 

નોટિસના સ્વીકાર...