અંબરગ્રીસ કાળા, સફેદ અથવા ગ્રૅ કલરનું અને તૈલી હોય છે. તે અંડાકાર કે ગોળાકાર હોય છે.

અમદાવાદ પોલીસે તાજેતરમાં ત્રણ શખ્સોના કબજામાંથી લગભગ સાડા પાંચ કિલોગ્રામ સ્પર્મવહેલની ઊલટી (અંબરગ્રીસ) સાથે ધરપકડ કરી છે, જેની કિંમત આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં રૂ. સાત કરોડ આસપાસ અંદાજાય છે.

ચીનમાં જાતીય ઉત્તેજના માટેની શક્તિવર્ધક દવાઓમાં તેનો ઉપયોગ થાય છે, આ સિવાય આરબ દેશોમાં ઉચ્ચગુણવત્તાવાળું અત્તર બનાવવા માટે તેનો ઉપયોગ થાય છે.

પોલીસ તથા વનવિભાગને આશા છે કે આ શખ્સો પાસેથી મળેલી બાતમીને આધારે ગુજરાતમાં દરિયાઈજીવ અને તેમનાં અંગોનો વેપાર કરતા રૅકેટનો પર્દાફાશ થશે.

આ પહેલાં મુંબઈ તથા ચેન્નાઈમાંથી પણ અંબરગ્રીસની ખેપો પકડાઈ હતી. જેમાં ગુજરાત કે ગુજરાતીઓનું કનેક્શન બહાર આવ્યું હતું. 

'સ્પર્મ'વહેલ, અંબરગ્રીસની અવનવી વાતો

'સ્પર્મ વહેલ' એ દંતશૂળ ધરાવતું ધરતી પરનું સૌથી મોટું પ્રાણી છે.

જ્યારે કોઈ સ્પર્મ વ્હેલ  કટલફિશ કે ઑક્ટોપસ કે અન્ય કોઈ દરિયાઈજીવનો શિકાર કરે, ત્યારે તેના ધારદાર અંગ કે દાંતને વહેલના શરીરને નુકસાન ન પહોંચાડે તે માટે તેના શરીરની પાચનવ્યવસ્થામાં વિશેષ પ્રકારના સ્રાવ ઝરે છે, જેની મદદથી પાચનક્રિયા થાય છે. 

બાદમાં બિનજરૂરી પદાર્થોને સ્પર્મ વ્હેલ  મોં વાટે શરીરમાંથી કાઢીને ફેંકી દે છે. કેટલાક સંશોધકોના મતે સ્પર્મ વ્હેલ  મળવાટે પણ અંબરગ્રીસનો નિકાલ કરે છે.

એટલે જ કેટલીક વખત અંબરગ્રીસમાંથી શિકારના ધારદાર અંગ પણ મળી આવે છે. વ્હેલે ત્યજી દીધેલો ભાગ દરિયાની સપાટી ઉપર તરે છે. સૂર્યપ્રકાશ અને ખારાશવાળું પાણી મળીને તેને અંબરગ્રીસનું સ્વરૂપ આપે છે, જે સુગંધીત દ્રવ્ય બનાવવામાં મદદરૂપ થાય છે.

અંબરગ્રીસ કાળા, સફેદ અથવા ગ્રૅ કલરનું અને તૈલી હોય છે. તે અંડાકાર કે ગોળાકાર હોય છે. દરિયાઈ પાણીમાં સફર ખેડીને તે આવો આકાર ધારણ કરે છે. સળગાવવામાં આવે તો તે સળગી ઉઠે છે. તેના ઉપયોગ માટે આલ્કોહોલ કે ઇથરની જરૂર પડે છે.

'સ્પર્મ વ્હેલ ' (ઉપરની તસવીરમાં જુઓ)એ દંતશૂળ ધરાવતું ધરતી પરનું સૌથી મોટું પ્રાણી છે. તેનાથી નાની 'પિગ્મી સ્પર્મ વ્હેલ ' તથા એથી પણ નાની 'ડ્વાર્ફ સ્પર્મ વ્હેલ ' હોય છે. 

અગાઉ એવું માનવામાં આવતું કે સ્પર્મ વહેલના માથામાં સ્પર્માસિટી નામનું અંગ આવેલું હોય છે, જેની અંદર તેલ ભરેલું હોય છે. એવું પણ માનવામાં આવતું હતું કે તે વહેલ માછલીનું વીર્ય છે એટલે તેને 'સ્પર્મ વ્હેલ ' એવું નામ મળ્યું. વાસ્તવમાં આ અંગ સ્પર્મ વહેલ માટે... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
સ્પર્મવહેલની ઊલટી જે સોના કરતાં પણ મોંઘી અને કરોડોમાં વેચાય છે