ટ્રિપલ તલાક : 'જ્યારે હિંદુઓમાં દ્વિપત્ની, દહેજ કે ઘરેલૂ હિંસામાં સજા થઈ શકે છે તો આમાં કેમ નહીં?'\n1950 અને 60ના દાયકા દરમિયાન હિંદુ કોડ બિલને પાસ કરવામાં આવ્યું હતું. બીજા કેટલાક કાયદામાં સુધારા કરવામાં આવ્યા હતા, જેનાથી ખ્રિસ્તી મહિલાઓને તલાકનો હક મળી શકે પરંતુ મુસ્લિમ મહિલાઓને આ કાયદાથી કોઈ ફાયદો ન થયો.

ટ્રિપલ તલાક બિલ મામલે દેશમાં તેના સમર્થન અને વિરોધમાં ઘણી દલીલ રજૂ કરવામાં આવી. 

જોકે, આ મુદ્દે વાત કરતા પહેલાં હું તમને ઇતિહાસમાં લઈ જવા માગીશ અને દેશમાં મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ અંગે થોડો સંદર્ભ રજૂ કરવા માગીશ.

સ્વતંત્રતા બાદ 1950માં ભારતનું બંધારણ લાગુ કરવામાં આવ્યું. એ બંધારણમાં દેશના તમામ પુરુષોની સાથે સાથે મહિલાઓને સમાન અધિકાર આપવામાં આવ્યા હતા. 

હિંદુ મૅરેજ ઍક્ટ અને બીજા કેટલાક કાયદા પાસ કરવામાં આવ્યા. 

એ વખતે પણ ધાર્મિક આગેવાનો અને રૂઢિચુસ્ત સંગઠનોએ આ કાયદાઓ મામલે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો પરંતુ દરેક અવરોધોને પાર કરતા આ કાયદાઓને પાસ કરવામાં આવ્યા હતા. 

દુર્ભાગ્યપણે રાજકીય પરિસ્થિતિ અને ધર્મનિરપેક્ષ રાજકીય પાર્ટીઓ તેમજ રૂઢિચુસ્ત મુસ્લિમ ધર્મગુરૂઓ વચ્ચેની બેડીઓએ મુસ્લિમ મહિલાઓને કાયદાનો ફાયદો મેળવવાથી દૂર રાખી. 

'ધર્મ પર ખતરો'

કુરાનમાં દરેક જાતિ સાથે ન્યાય હોવાનો સિદ્ધાંત રજૂ થયેલો છે અને બંધારણમાં પણ હકોના રક્ષણનો ઉલ્લેખ છે, તે છતાં ટ્રિપલ તલાક, હલાલા, બહુવિવાહ જેવી પ્રથા ચાલતી રહી છે. 

દરેકને યાદ છે કે કેવી રીતે 65 વર્ષીય મહિલા શાહબાનો કે જેમણે પોતાના પતિ પાસેથી છૂટાછેડાં લીધા હતા, તેમને માસિક 125 રૂપિયાનું વળતર આપવાની ના પાડી દેવામાં આવી હતી. એ માસિક 125 રૂપિયાના વળતરને કોર્ટ પાસેથી માન્યતા મળી હતી. 

આપણા સમાજમાં પુરુષવાદી માનસિકતા ગળાની ફાંસ સમાન છે કે જેના પર સરકાર, ધાર્મિક આગેવાનો, નેતાઓ આંખ આડા કાન કરે છે. 

તેઓ એમ કહીને મહિલાઓને ન્યાય આપવાથી બચતા રહ્યા કે 'ધર્મ પર ખતરો છે.'

10-12 વર્ષ પહેલાં મહિલાએ ઉઠાવ્યો અવાજ

આજે ટ્રિપલ તલાક બિલ પાસ થયું છે તો તેનો શ્રેય મુસ્લિમ મહિલાઓને જ જાય છે કે જેમણે છેલ્લા 10-12 વર્ષમાં પોતાની સાથે થતા અન્યાય વિરુદ્ધ અવાજ ઉઠાવવાનું શરૂ કર્યું છે. 

મુસ્લિમ મહિલાઓએ ઘણી જગ્યાઓએ વિરોધ પ્રદર્શન કર્યાં. અમદાવાદ, મુંબઈ, જયપુર, દિલ્હી, ભોપાલ, કોલકાતા તેમજ અન્ય સ્થળોએ બેઠકોનું આયોજન કર્યું.

જ્યારે હું કેટલીક રમખાણ પીડિત મહિલાઓને અમદાવાદના જુહાપુરામાં વર્ષ 2006માં મળી હતી ત્યારે પહેલી વખત મને જાણ થઈ કે આ સમસ્યા કેટલી મોટી છે. કેટલીક યુવતીઓએ ટ્રિપલ તલાકના મુદ્દે સવાલ ઊભા...\n\ntl;dr:
ટ્રિપલ તલાક બિલ પાસ થઈ ગયું છે. ભારતના લોકતંત્રમાં એ ક્ષણ ઐતિહાસિક ક્ષણ તરીકે નોંધાઈ ગઈ જ્યારે આ બિલ પાસ થયું. જોકે, સારું થાત જો આ બિલ લોકસભા અને રાજ્યસભાએ મળીને દાયકાઓ પહેલાં પાસ કરી દીધું હોત.