તેમ છતાં, સરેરાશ પ્રમાણે અથવા ઘણાં સંગીન અપવાદો ધરાવતા નિયમ તરીકે કહી શકાય કે સ્ત્રીઓનું પુરુષો દ્વારા શોષણ થાય અને તેની પર સતત ઢાંકપિછોડો થયા કરે, સ્ત્રીને ખમી ખાવાની કે પતાવટ કરી દેવાની સલાહ આપવામાં આવે એવું ઘણું વધારે બને છે. 

અમેરિકામાં થોડાં વર્ષ પહેલાં શરૂ થયેલી #MeToo ઝુંબેશનો આશય સ્ત્રીઓને શોષણ સામે અવાજ ઉઠાવવા પ્રેરવાનો હતો. 

ભારતમાં પણ આવી ઘડીઓ પહેલાં આવેલી છે અને એકાદ પખવાડિયા પહેલાં નવેસરથી સ્ત્રીઓની ફરિયાદોની શરૂઆત થઈ.

હમણાં ભારતમાં ટ્વિટર પર શરૂ થયેલી #MeToo ઝુંબેશમાં ફિલ્મ, પત્રકારત્વ અને લેખનક્ષેત્રનાં ઘણાં મોટાં નામ સામે આંગળીચીંધામણું થયું. 

તેમાંથી મોટા ભાગના લોકોએ નબળી અને માફીના સાચકલા રણકાર વગરની ઔપચારિક માફી માગી, કેટલાકે સાથે પોતાના દુર્વ્યવહાર માટે બહાનાં કાઢ્યાં.

ઝુંબેશના નામકરણથી માંડીને અત્યાર સુધીની ગતિવિધિમાં એવી છાપ પડે છે કે જાણે આ બધું સ્ત્રી વિષયક છે અને પુરુષોને તેમાં કંઈ લેવાદેવા નથી. 

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે 

ફરિયાદ-સ્વીકાર-શરમ-પશ્ચાતાપ-સજા-સુધારો

જાણે, સમદુઃખિયણ સ્ત્રીઓ ભેગી થઈને પોતપોતાની હૈયાવરાળો ઠાલવી રહી છે. ભલે ઠાલવતી. મનમાંથી ઉભરો નીકળી જશે એટલે બધું રાબેતા મુજબ થઈ જશે. 

એમાં પુરુષોએ કશું કરવાની જરૂર નથી. લોકો ભલભલું ભૂલી શકતા હોય તો 'મી ટુ' શું ચીજ છે? 

કોઈપણ પ્રકારના અન્યાયનો વિરોધ કરવાનો આવે ત્યારે પાયાનો સવાલ હોય છે: 

તેમાં બંને પક્ષ સંકળાયેલા છે? ફરિયાદ થાય તે સૌથી પહેલી જરૂરિયાત છે. એટલે જ #MeToo ઝુંબેશ એકદમ આવકાર્ય છે. પરંતુ અન્યાય નિવારણની આખી પ્રક્રિયા સામાન્યતઃ કંઈક આ રીતે ચાલે છે.

ફરિયાદ-સ્વીકાર-શરમ-પશ્ચાતાપ-સજા-સુધારો.  

સહેજ શાંતિથી આ પ્રક્રિયા વિશે વિચારતાં સમજાશે કે તેમાંથી ભોગ બનનારે ફરિયાદ કરવાની છે અને ગુનેગારને સજા થાય તેની માગણી કરવાની છે, જ્યારે સ્વીકાર, શરમ, પશ્ચાતાપ, સજા અને સુધારા જેવા મહત્ત્વના તબક્કામાંથી ફરિયાદીએ નહીં, ગુનેગારે પસાર થવાનું હોય છે. 

(દલિત પ્રશ્ન અંગે ગાંધીજીને ગમે તેટલી ગાળો દેવી હોય તો પણ, આ પ્રક્રિયા મનમાં રાખીને તેમના અભિગમ વિશે ફરી વિચાર કરવા જેવો છે.)

પરંતુ બને છે સાવ અવળું. #MeToo ઝુંબેશમાં બધું ધ્યાન ભોગ બનનાર પર કેન્દ્રિત છે. ઝુંબેશનું નામ સૂચવે છે તેમ, 'મારી સાથે પણ આવું થયું હતું...હું પણ આનો ભોગ બની ચૂકેલી છું… મી ટુ.' 

આગળ જણાવ્યું તેમ, વર્ષોથી કે ઘણાં કિસ્સામાં દાયકાઓથી શોષણના પ્રસંગોનો બોજ... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
શોષણ સામેનો સંઘર્ષ : #MeToo અને #YouToo