અમદાવાદના હુલ્લડની ફાઇલ તસવીર

પીડિત પરિવારોએ આ ચુકાદા પર 'નિરાશા' વ્યક્ત કરી છે. આ અંગે રાજ્ય સરકારે કોઈ ઔપચારિક પ્રતિક્રિયા આપી નથી. 

સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશને પગલે ગુજરાત પોલીસ બાદ સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમે આ હત્યાકાંડની તપાસ હાથ ધરી હતી. 

ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટે 2012માં આ કેસનો ચુકાદો આપ્યો હતો. જેમાં 23 આરોપીઓને કસૂરવાર ઠેરવ્યા હતા, જ્યારે 23 આરોપીઓને નિર્દોષ જાહેર કર્યા હતા. 

હુલ્લડખોરોએ પહેલી માર્ચ 2002ના ઓડમાં મુસ્લિમોની વસ્તી પર હુમલો કર્યો હતો, જેમાં 23 મુસ્લિમોને જીવતા સળગાવી દેવાયાં હતાં. 

બીબીસીની ટીમે 'ગ્રાઉન્ડ ઝીરો' સમાન આણંદ જિલ્લાના ઓડની મુલાકાત લીધી અને ત્યાંની સ્થિતિ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.  

'ઊંઘી નહોતી શકતી'

રફીકભાઈ ખલીફા ઓડ છોડીને આણંદમાં વસી ગયા છે

રેહાના યુસુભાઇ વોરાએ ઓડ કેસમાં તાજના સાક્ષી છે. જ્યારે હત્યાકાંડ થયો ત્યારે તેમની ઉંમર 18 વર્ષની હતી. 

16 વર્ષ અગાઉની ઘટના વિશે રેહાના એવી રીતે વાત કરે છે જાણે હાલની જ ઘટના હોય. 

"બીબીસીની ટીમ સાથે વાત કરતાં રેહાનાએ કહ્યું, "એક વાતનો હું આનંદ લઈ શકું છું કે મારી જુબાનીના કારણે આરોપીઓને સજા થઈ છે. કોર્ટે જે ચુકાદો આપ્યો તે અમને માન્ય છે.

"પરંતુ દુખ એ વાતનું છે જે કંઈ ગયું છે તે કોઈ સરકાર પાછું અપાવવાની નથી. સરકારની મદદ આર્થિક નુકશાનના પચ્ચાસ ટકા પણ નહતી

"અમે જે માનસિક પીડા ભોગવી છે, તે અવર્ણનીય છે.  ઘટના ના ઘણા લાંબો સમય સુધી હું ઊંઘી શકી ન હતી, કારણ કે મારી નજર સામે મારા પરિવારના ત્રણ વ્યક્તિઓને તોફાની ટોળા જીવતા સળગાવી દીધા હતા. 

"આજે પણ એ ઘટના યાદ આવે છે ત્યારે રૂવાંટાં ઊભા થઈ જાય છે."

રેહાનાનાં નિકાહ થઈ ગયા છે અને તેઓ ડાકોરમાં રહે છે. રેહાના કહે છે, 'કેસના કામ સિવાય ક્યારેય ગામ પરત નથી ગઈ.'

ઘટનાના ત્રણ દિવસ બાદ યુસુફભાઈ અને તેમના પરિવારે ગામ છોડી દીધો. યુસુફભાઈનો પરિવાર આણંદની રિલીફ કમિટીએ બનાવી આપેલા ઘરમાં રહે છે. 

હત્યાકાંડના 16 વર્ષ બાદ પણ પરિવાર આર્થિક રીતે સ્થિર નથી થઈ શક્યો.

'પરત નથી ફરવું' 

ફાઇલ તસવીર પ્રતીકાત્મક ઉપયોગ

ઓડ કેસના અન્ય એક ફરિયાદી રફીકભાઈ ખલીફા પણ રિલીફ કોલોનીમાં રહે છે. તેઓ કહે છે, "મારે લાતીનો ધંધો હતો. તોફાની ટોળાએ મારી લાતી અને ઘર સળગાવી દીધા. 

"મને લાતીના નુકસાનના વળતરપેટે એક રૂપિયો પણ નથી મળ્યો."

રફીકભાઈના દીકરા નવસારીમાં છૂટકકામ કરે છે, જેમની આવકમાંથી ઘરનું ગુજરાન ચાલે છે. 

રફીકભાઈ ઓડ પરત ફરવા... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
'હુલ્લડ યાદ આવતાં જ રૂવાંટાં ઊભા થઈ જાય છે'