ભારતીય નૌકાદળ માટે ખરીદવામાં આવનાર 24 હેલિકૉપ્ટર પાછળ 2.4 અબજ ડૉલર ખર્ચાશે. 

ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે કોઈ મોટી વેપારસંધિ થાય તેવી શક્યતા નહિવત્ છે, પરંતુ આ ડિફેન્સ ડિલ નિશ્ચિત જણાય છે, કારણ કે તેની ઉપર અમેરિકાએ પણ મંજૂરીની મહોર મારી છે. 

સબમરીન માટે ઘાતક 'રોમિયો'

લૉકહિડ માર્ટિન દ્વારા નિર્મિત ' MH-60 રોમિયો સી હૉક' હેલિકૉપ્ટરને ઍન્ટિ-સબમરીન અભિયાનો માટે નિપૂણ માનવામાં આવે છે. 

ચોથી પેઢીના આ હેલિકૉપ્ટર્સને સૌથી ઍડવાન્સ નૌકાદળ હેલિકૉપ્ટર માનવામાં આવે છે. 

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા પ્રમાણે, છેલ્લા કેટલાક દશક દરમિયાન ભારતીય નૌકાદળનું આધુનિકરણ નથી થઈ શક્યું. 

તેનું એક કારણ એ પણ છે કે નૌકાદળ જહાજ એક દેશ પાસેથી ખરીદે છે, તો હેલિકૉપ્ટર અન્ય કોઈ દેશ પાસેથી. આથી ઘણી વખત એવું થાય છે કે નૌકાદળને જહાજ તો મળી રહે છે, પરંતુ હેલિકૉપ્ટર્સની ડિલિવરી નથી મળતી. 

આથી, ભારતને MH-60Rની તાતી જરૂર છે. 

MH-60Rની વિશેષતા 

લૉકહિડ માર્ટિનની વેબસાઇટ ઉપર આપવામાં આવેલી માહિતી પ્રમાણે, આ હેલિકૉપ્ટર મલ્ટી-રોલ હેલિકૉપ્ટર છે. 

જે દિવસ દરમિયાન ગમે ત્યારે તથા દરેક મોસમમાં ઉડવા સક્ષમ છે, પરંતુ તેની બે ખાસિયત તેને અજોડ બનાવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
ે છે : 

પહેલી, પાણીમાં છૂપાયેલી સબમરીન પર પ્રહાર કરવાની ક્ષમતા તથા બીજી, હવામાંથી જમીન ઉપર પ્રહાર કરવાની ક્ષમતા.

આ હેલિકૉપ્ટર માર્ક-54 ઍન્ટિ-સબમરીન ટૉર્પીડોથી સજ્જ હોય છે, જે પાણીમાં છૂપાયેલી સબમરીનને નિશાન બનાવે છે. 

જ્યારે હેલફાર ઍર-ટૂ-સરફેસ મિસાઇલ જમીન તથા જહાજને નિશાન બનાવી શકે છે. આમ દુશ્મન દરિયાની સપાટીની ઉપર હોય કે નીચે, તેને નિશાન બનાવી શકે છે. 

સેવાનિવૃત્ત Seaking

અમેરિકા પાસેથી ભારત 24 રોમિયો હેલિકૉપ્ટર ખરીદશે

રશિયા અને ફ્રાન્સ સહિત અનેક રાષ્ટ્રોએ નૌકાદળની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને વિશેષ હેલિકૉપ્ટરોનું નિર્માણ કર્યું છે. જોકે અમેરિકાના હેલિકૉપ્ટર્સને સૌથી ઉન્નત માનવામાં આવે છે. 

જેનું એક કારણ અમેરિકામાં શિપ-બેઝ્ડ હેલિકૉપ્ટર્સ વિક્સાવવાની પરંપરા પણ જવાબદાર છે. 

MH-60R ખૂબ જ કૉમ્પેક્ટ હોય છે, જેથી જહાજ ઉપર ઓછી જગ્યા રોકે છે. તેની કૉકપીટ પણ આધુનિક છે. ફ્યુઅલ ટૅન્ક, સેટેલાઇટ ઇનપુટ્સ સહિત તમામ બાબતો ઇન્ટર-કનેક્ટેડ છે. 

હુમલો કરવા ઉપરાંત સૈનિકોની હેરફેર કરવા માટે તે સક્ષમ છે. આથી તે ભારતીય નૌકાદળ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યા છે. 

વર્ષ 2003માં ભારતે બ્રિટન પાસેથી Sea King Mk.42B હેલિકૉપ્ટર્સ ખરીદ્યાં હતા અને તેનો ઉપયોગ કરે છે. પરંતુ હવે તે સેવાનિવૃત્ત થવાની અણિ પર છે. 

અમેરિકા પાસેથી ખરીદી કેમ?

ભારત અમેરિકા પાસેથી જ શા માટે હેલિકૉપ્ટર ખરીદી રહ્યું છે, તેનો જવાબ વિદેશનીતિના જાણકાર પ્રણય કોટસ્થાને આપે છે. તેઓ કહે છે :

"પોતાના વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર સાથે જ ડિફેન્સ ડિલ કરવામાં આવે તે ઇચ્છનીય છે. કારણ કે બંને દેશના હિત-અહિત એકબીજા સાથે સંકળાયેલા હોય છે."

"ભારતનો આ નિર્ણય વ્યૂહાત્મક રણનીતિનું ઉદાહરણ છે. ભારત અને અમેરિકા ચીનનો પ્રભાવ અટકાવવા માગે છે. આ ડિલથી બંને દેશના હિત સધાશે."

પ્રણય ઉમેરે છે કે વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર હોવાને કારણે મોટાભાગે એક દેશ બીજા દેશને ડિફેન્સ ડિલ કે સપ્લાયનો ઇન્કાર નથી કરતો. જોકે, કોઈપણ સંરક્ષણ ડિલ માટે કયા દેશ સાથે કરાર થઈ રહ્યો છે તથા કઈ કંપની હથિયાર વેચી રહી છે, જેવા પરિબળ પણ મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. 

કોઈપણ હથિયાર માટે જે-તે સશસ્ત્રદળ માગ મૂકે છે. જેના આધારે સરકાર તેને ખરીદવાનું ટૅન્ડર બહાર પાડે છે. દુનિયાભરની કંપનીઓ તેના માટે બોલી લગાવી શકે છે. 

ત્યારબાદ સરકારને યોગ્ય લાગે તેની સાથે ડિલ નક્કી થાય છે. 

હિંદ મહાસાગર પર ડ્રેગનની નજર

ચીનના રાષ્ટ્રપતિ હૂ જિન્તાઓ

હિંદ...