સામગ્રી: જે લોકોએ સોશિયલ મીડિયા પર દાવો કર્યો છે, તેમણે ઑલ ઇન્ડિયા મજલિસ-એ-ઇત્તિહાદુલ મુસલમીન પાર્ટીના વડા અને હૈદરાબાદ લોકસભા બેઠકના સાંસદ અસદુદ્દીન ઔવેસીના તાજેતરના એક ભાષણને ટાંક્યું છે.  

ઓવૈસીએ મુંબઈના ચાંદીવલી વિસ્તારમાં 13 જુલાઈ, 2019ના રોજ આ ભાષણ આપ્યું હતું. જેનો કેટલોક ભાગ સોશિયલ મીડિયા પર શૅર કરાઈ રહ્યો છે. 

પોતાના આ ભાષણમાં ઓવૈસીએ દાવો કર્યો હતો, "જ્યારે હું ઇન્ડિયા ગેટ ગયો ત્યારે મેં એ નામોની યાદી જોઈ, જેમણે હિંદુસ્તાનની આઝાદી માટે પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો. એ ઇન્ડિયા ગેટ પર 95,300 લોકોનાં નામ લખાયેલાં છે. તમને એ જાણીને આનંદ થશે કે એમાંથી 61,945 નામ માત્ર મુસલમાનોનાં છે એટલે કે 65 ટકા માત્ર મુસલમાન છે."

એ બાદ ઓવૈસીએ સભામાં હાજર લોકોને કહ્યું કે 'ભાજપ, આરએસએસ અને શિવસેનાનો કોઈ માણસ તમને કહે કે તમે દેશભક્ત નથી તો તેમને ઇન્ડિયા ગેટ જોઈ આવવાનું કહેવું.' 

13 જુલાઈએ 'મીમ ન્યૂઝ એક્સપ્રેસ' નામની એક યૂ-ટ્યૂબ ચેનલ પર આ વીડિયો અપલૉડ કરાયો હતો અને તેને સવા લાખ કરતાં વધુ લોકો જોઈ ચૂક્યા છે. 

આને ટાંકીને સોશિયલ મીડિયા યૂઝર્સ વૉટ્સઍપ પર આ દાવાને વાઇરલ કરી રહ્યા છે. 

જોકે, અમારી તપાસમાં અમને જાણવા મળ્યું કે સાંસદ અસદુદ્દીન ઓવૈસીનો આ દાવો સાવ ખોટો છે. 

કેટલા સૈનિકોનાં નામ?

દિલ્હી સરકારની વેબસાઇટ અનુસાર નવી દિલ્હીમાં આવેલો 'ઇન્ડિયા ગેટ' વર્ષ 1931માં બનીને તૈયાર થઈ ગયો હતો. એટલે કે ભારતની સ્વતંત્રતાના લગભગ 16 વર્ષ પહેલાં. 

42 મીટર ઊંચું આ સ્મારક અંગ્રેજોના શાસન દરમિયાન બ્રિટિશ આર્મી માટે લડતી વખતે માર્યા ગયેલા ભારતીયોની યાદમાં બનાવાયું હતું. 

'ઇન્ડિયા ગેટ' પહેલાં 'ઑલ ઇન્ડિયા વૉર મેમોરિયલ' તરીકે ઓળખાતો હતો. 

વેબસાઇટના મતે આ સ્મારક પર 13,516 ભારતીય સૈનિકોનાં નામ અંકિત છે. જેમાં 1919 અફઘાન યુદ્ધમાં માર્યા ગયેલા ભારતીય સૈનિકોનાં નામ પણ સામેલ છે. 

તો 'કૉમનવેલ્થ વૉર ગ્રૅવ્ઝ કમિશન' દ્વારા તૈયાર કરાયેલી યાદી અનુસાર ઇન્ડિયા ગેટ પર એ 13,220 સૈનિકોનાં નામ અંકિત છે, જે 1914થી 1919 દરમિયાન બ્રિટિશ શાસન વિરુદ્ધ લડ્યા હતા. 

કમિશને સૈનિકોની આ યાદીને તેમની સેવાના ક્ષેત્રના આધારે વહેંચી છે, જેમાં તમામ ધર્મના લોકો સામેલ છે. 

'કૉમનવેલ્થ વૉર ગ્રૅવ્ઝ કમિશન'ના પાયાના સિદ્ધાંત અનુસાર આ સૈનિકો વચ્ચે તેમના હોદ્દા, વંશ કે ધર્મના આધારે ક્યારેય કોઈ ભેદ કરાયો નથી."

સરકારી ડેટા અનુસાર વર્ષ 1921માં ઇન્ડિયા ગેટનો પાયો નાખવામાં આવ્યો હતો. 

ઇન્ડિયા...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
સોશિયલ મીડિયા પર દાવો કરાઈ રહ્યો છે કે 'દિલ્હી સ્થિત ઇન્ડિયા ગેટ પર ભારતની આઝાદી માટે પોતાનો જીવ ગુમાવનારા લોકોનાં નામ લખ્યાં છે, જેમાંથી 65 ટકા નામ હિંદુસ્તાનના મુસલમાનોનાં છે.'