ડૉક્ટર્સ ડે : દેશના પ્રથમ મહિલા તબીબ રુકમણીબાઈ વિશે જાણો છો?\nરુકમણી (સાવે) રાઉતની 153મી જન્મ જયંતિ પર આ ડૂડલ તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું

ત્યારે આપ જાણો છો કે દેશના પ્રથમ મહિલા તબીબ કોણ હતા?

દેશના પ્રથમ મહિલા તબીબ રુકમણીબાઈ (સાવે) રાઉત હતા, જેમણે બ્રિટિશકાળ દરમિયાન ભારતમાં મહિલાઓના સમાન અધિકારો માટે ચળવળ શરૂ કરી હતી. 

ગત વર્ષે સપ્ટેમ્બર મહિનામાં 22મી તારીખે રુકમણી (સાવે) રાઉતની 153મી જન્મ જયંતી નિમિત્તે ગૂગલે ડૂડલ તૈયાર કર્યું હતું. 

1864માં મુંબઈ ખાતે રુકમણીબાઈનો જન્મ થયો હતો. તેઓ માત્ર 11 વર્ષનાં હતાં, ત્યારે વિધવા માતાએ તેમનું લગ્નકરાવી આપ્યું. રુકમણીબાઈ ક્યારેય પતિ સાથે રહેવા ન ગયાં અને માતા સાથે જ રહ્યાં. 

માતાએ સખારામ અર્જુન સાથે પુનઃવિવાહ કર્યાં, ત્યાર પછી ઓરમાન પિતાનો રુકમણીબાઈ પર ભારે પ્રભાવ રહ્યો.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ઇતિહાસના અભ્યાસુ ચિન્મય દામલેના કહેવા પ્રમાણે, "સહમતીથી લગ્ન ન થયા હોવાથી રુકમણીબાઈએ પતિનાં ઘરે જવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો. તેમના નિર્ણયને કારણે એ સમયે ભારે ચર્ચા થઈ હતી.

"પિતાએ જ રુકમણીબાઈને તબીબી અભ્યાસ કરવાની પ્રેરણા આપી હશે. ગર્ભાવસ્થા માટે નાની ઉંમર હોવાને કારણે તેમણે આગ્રહ કર્યો હતો કે રુકમણીબાઈ પતિનાં ઘરે ન જાય."

મહિલાઓના આરોગ્ય માટે પુસ્તક લખ્યું

રુકમણીબાઈનાં જીવન પર 'ડૉક્ટર રુકમણીબાઈ' નામની ફિલ્મ બની છે

બાદમાં રુકમણીબાઈએ લંડન સ્કૂલ ઑફ મેડિસિનમાંથી ડિગ્રી મેળવી. 

સખારામે મહિલાઓનાં આરોગ્ય, માસિકચક્ર, ગુપ્તભાગોની સ્વચ્છતા અને માતૃત્વને લગતું પુસ્તક લખ્યું હતું. એ સમયમાં આ શબ્દોનું ઉચ્ચારણ પણ વર્જિત મનાતું હતું. 

એવું માનવામાં આવે છે કે, આનંદીબાઈ જોશી ભારતના પ્રથમ મહિલા તબીબ હતાં, વાસ્તવમાં રુકમણીબાઈ પ્રથમ મહિલા તબીબ હતાં, જેઓ પ્રૅક્ટિસ કરતાં હતાં. 

ચિન્મય ઉમેરે છે કે રુકમણીબાઈએ સુરત, રાજકોટ અને મુંબઈમાં તબીબી સેવાઓ આપી હતી. 

વૈવાહિક અધિકારો માટે રુકમણીબાઈના પતિ દાદાજી ભીખાજીએ કોર્ટ કેસ કર્યો હતો. રુકમણીબાઈએ આ કેસ લડ્યો હતો. 'દાદાજી ભીખાજી વિ.રુકમણીબાઈ કેસ'ને કારણે ભારતમાં 'સહમતી માટેની ઉંમર' નક્કી થઈ. 

ચિન્મય કહે છે, "તેમણે અને સમાજિક સુધારક બહેરામજી મલબારીએ મહારાષ્ટ્રમાં બાળવિવાહ અને સહમતી માટેની ઉંમર અંગે ચર્ચા જગાડી. આ માટે રુકમણીબાઈએ ક્વીન વિક્ટોરિયાને પણ પત્રો લખ્યાં હતાં."

જસ્ટિસ રોબર્ટ હીલ પિન્ગે રુકમણીબાઈની તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો. સામાજિક સુધારકો અને કાર્યકરોએ આ ચુકાદાને આવકાર્યો. જોકે, કેટલાક રાજનેતાઓએ તેની ટીકા પણ કરી...\n\ntl;dr:
પહેલી જુલાઈને દેશમાં 'રાષ્ટ્રીય તબીબી દિવસ' તરીકે ઊજવવામાં આવે છે. પશ્ચિમ બંગાળના બીજા મુખ્ય મંત્રી બિધાન ચંદ્ર રૉયની સ્મૃતિમાં આ દિવસ ઊજવવામાં આવે છે.