કોરોના સંકટ: કૉન્ટેક્ટ ટ્રેસિંગ માટેની ઍપ્સ પર શંકા કેમ?\nકૉન્ટેક્ટ ટ્રેસિંગ દ્વારા સંપર્કમાં આવનારાઓને સતર્ક કરવાનો પ્રયાસ

કોઈ વ્યક્તિને ચેપ લાગ્યો હોય તો તેના સંપર્કમાં છેલ્લા થોડા દિવસો દરમિયાન આવેલી વ્યક્તિને ઍલર્ટ મળે તે પ્રકારની સ્માર્ટફોન ઍપ્લિકેશન તૈયાર થઈ છે.

જોકે એડા લવલેસ ઇન્સ્ટિટ્યૂટનું કહેવું છે કે "એવા કોઈ પુરાવા નથી" કે આ ટૂલ્સ વ્યવહારુ, ચોકસાઈ સાથેના કે ટેકનિકલ ક્ષમતા ધરાવતાં હોય.

બીજા લોકો એ વાત પર ભાર મૂકે છે કે આ પહેલની સાથે રૂબરૂ માણસો દ્વારા પણ ચેકિંગ થાય તે પણ જરૂરી છે.

એટલું જ નહીં સમગ્ર યુરોપ માટે આવી ટેકનૉલૉજી તૈયાર કરી રહેલા નિષ્ણાતોમાં પણ હવે વિખવાદ ઊભો થયો છે.  

આ ઉપરાંત સેંકડો વિજ્ઞાનીઓ અને સંશોધકોએ એક નિવેદન પણ બહાર પાડ્યું છે અને ચેતવણી આપી છે કે "મિશન ક્રીપ" પછી આગળ જતાં "સમાજ પર નજર રાખવાનું (સર્વેલન્સનું) અભૂતપૂર્વ માધ્યમ બની જશે."

શું ચિંતાઓ છે?

એક સ્માર્ટફોનધારક બીજા સ્માર્ટફોનધારક સાથે ઘણો બધો સમય વિતાવે ત્યારે તેની નોંધ આવી કૉન્ટેક્ટ ટ્રેસિંગ ઍપ્સમાં કરી લેવાય છે.

બાદમાં આ રીતે સંપર્કમાં આવેલા લોકોમાંથી કોઈને ચેપ લાગ્યાનું રિઝલ્ટ આવે અને તેની નોંધ કરવામાં આવે તે સાથે જ તેમને મળેલા બધા લોકોને ઍલર્ટ મોકલી આપવામાં આવે છે.

આમાંથી ચેપ લાગવાનું જોખમ વધારે હોય તેવી કૅટેગરીમાં આવતા યૂઝરને ઘરે જ રહેવા જણાવાય છે, જ્યારે અન્ય લોકો હરીફરી શકે છે.

આ માટે જુદી-જુદી પદ્ધતિઓ અપનાવામાં આવે છે. યૂઝર્સના જી.પી.એસ. (ગ્લોબલ પોઝિશનિંગ સિસ્ટમ) લોકેશન ડેટાની નોંધ રાખવી અથવા ક્યુ.આર. (ક્વિક રિસ્પૉન્સ) કૉડ સ્કેન કરવાનું જણાવવું વગેરે રીત અપનાવાય છે.

જોકે આ મહિનાની શરૂઆતમાં અમેરિકન સિવિલ લિબર્ટીઝ યુનિયને જણાવ્યું કે: "અમેરિકા નાગરિકોના લોકેશન અને તેમની મૂવમૅન્ટની વિગતો ધરાવતી અમેરિકાની ઘણી મોટી કંપનીઓનાએ એન્જિનિયરો અને ઍક્ઝિક્યુટિવ સાથે અમે ચર્ચાઓ કરી છે." 

"તેમણે કહ્યું કે તેમની આ વિગતો (ડેટા) કોણ કોને મળ્યું હતું તે જાણવા માટે કોવિડ-19ના હેતુ માટે ઉપયોગી નથી."

ઘણા દેશોમાં હવે નવી ટેકનૉલૉજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. તે છે વાયરલેસ બ્લૂટૂથ સિગ્નલ્સ, જેના આધારે કૉન્ટેક્ટ મૅચ થઈ શકે.

તેના કારણે નજીક આવનારી બે વ્યક્તિઓની નોંધ થઈ જાય, પણ તે ક્યાં મળ્યા હતા તે નક્કી ના થઈ શકે.

ટીકાકારો કહે છે કે આ સિસ્ટમમાં પણ ખામી રહી શકે છે, કેમ કે કેટલાક ફોન 30 મીટર (98 ફૂટ) દૂરનાં સિગ્નલ પણ પકડી લે છે, પણ કેટલે દૂરનાં સિગ્નલ છે તે નક્કી થઈ શકતું...\n\ntl;dr:
કોરોના વાઇરસના ચેપને શોધવા માટેની કૉન્ટેક્ટ ટ્રેસિંગ (સંપર્કમાં આવેલા લોકોને શોધવાની) ઍપ્સ વિશે અને આ ટેકનૉલૉજી અપેક્ષા કરતાં ઊણી ઊતરશે કે કેમ તેની શંકાઓ જાગી છે.