આંધ્રપ્રદેશના વિવિધ જિલ્લાઓમાં ગધેડીના દૂધ અને માંસની માગમાં તેજી આવી છે

ઘણા લોકોનું કહેવું છે કે તેઓ ગધેડીના દૂધનો ઉપયોગ શરીરને સ્વસ્થ રાખવા માટે કરી રહ્યા છે, જ્યારે ગધેડાંનું માંસ ખાવાથી જાતીયશક્તિમાં વધારો થાય છે. 

તબીબી નિષ્ણાતો મુજબ ગધેડીનું દૂધ શરીર માટે ફાયદાકારક હોય છે, પરંતુ તેનું માંસ ખાવાથી જાતીયક્ષમતા વધવાના કોઈ પુરાવા નથી. 

આંધ્રપ્રદેશના કૃષ્ણા, ગુંટૂર, પ્રકાશમ, કુર્નૂલ, પૂર્વી ગોદાવરી, પશ્ચિમી ગોદાવરી, વિશાખા, શ્રીકાકુલમ, વિજયનગરમ વગેરેમાં ગધેડીના દૂધ અને માંસની માગમાં તેજી આવી છે. 

રાજ્યમાં પ્રાણીઓના સંરક્ષણ માટે કામ કરતી સંસ્થા એનિમલ રેસ્ક્યુ ઑર્ગેનાઇઝેશન મુજબ રાજ્યમાં ગધેડાંનો ગેરકાયદે વેપાર પણ પૂરજોશમાં ચાલે છે. 

સંસ્થાના સભ્યોએ જણાવ્યું કે ગધેડાંનું માંસ ખાવાથી પુરુષની જાતીયક્ષમતામાં વધારો થાય છે અને ગધેડીનું દૂધ પીવાથી કેટલાક રોગ નથી થતા એવી માન્યતા લોકોમાં પહેલેથી હતી. પરંતુ તાજેતરમાં આ માગમાં ઓચિંતો વધારો થયો છે.

એનિમલ રેસ્ક્યુ ઑર્ગેનાઇઝેશનના સંસ્થાપક સચિવ સુરબાતુલા ગોપાલે બીબીસીને જણાવ્યું કે "ગધેડાંના માંસની માગ વધી ગઈ છે. તેથી આ માંસ વેચતી દુકાનોની સંખ્ય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
ામાં પણ વધારો થયો છે. રાજસ્થાન, ઉત્તર પ્રદેશ, તામિલનાડુ, મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટકની તુલનામાં આંધ્રપ્રદેશમાં ગધેડાંની વસતી ઓછી છે. તેથી બીજાં રાજ્યોમાંથી ગધેડાં આંધ્રમાં લાવવામાં આવે છે."

ગધેડાંનું માંસ ખાવાલાયક હોય છે?

ગધેડાંના માંસ માટે શહેરોનાં મુખ્ય કેન્દ્રો પર દુકાનો ખૂલી ગઈ છે

ગોપાલ જણાવે છે કે, "આંધ્રપ્રદેશમાં એક ગધેડાનો ભાવ લગભગ 15 હજારથી 20 હજાર રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયો છે. તેથી બીજાં રાજ્યોના લોકો આંધ્રપ્રદેશમાં ગધેડાં લાવીને વેચી રહ્યા છે." 

"તાજેતરમાં સમગ્ર દેશમાં ગધેડાંની સંખ્યામાં ઝડપથી ઘટાડો થયો છે. આંધ્રપ્રદેશમાં પહેલેથી ગધેડાં ઓછાં છે. ગધેડાંની માંગ આવી જ રીતે વધતી રહેશે તો થોડા જ સમયમાં ગધેડાં માત્ર પ્રાણીસંગ્રહાલયમાં જોવાં મળશે."

આંધ્રપ્રદેશમાં ગધેડીનું દૂધ તો ઘરે ઘરે જઈને વેચવામાં આવે છે. પરંતુ ગધેડાંના માંસ માટે શહેરનાં મુખ્ય કેન્દ્રો પર દુકાનો ખૂલી ગઈ છે. કેટલાક જિલ્લામાં તો આ માંસ હંમેશાં ઉપલબ્ધ હોય છે જ્યારે કેટલાક જિલ્લામાં તે સિઝન મુજબ મળે છે. ગધેડાંનું માંસ વેચવું ગેરકાયદે હોવા છતાં આવી સ્થિતિ છે. 

ગોપાલ જણાવે છે કે, "ફૂડ સેફ્ટી ઍન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ 2011ની જોગવાઈ પ્રમાણે ગધેડાંને માંસ માટે પાળવામાં આવતા નથી. તેથી તેમનું માંસ વેચવું ગેરકાયદે છે. આ જોગવાઈનો ભંગ થાય તો ભારતીય પિનલ કોડની કલમ 428, 429 હેઠળ સજા થઈ શકે છે."

ગોપાલ એમ પણ જણાવે છે કે આંધ્રપ્રદેશમાં હાલમાં લગભગ 5,000 ગધેડાં છે. બીજાં રાજ્યોની સરકારો ગધેડાંને બચાવવા માટે આકરાં પગલાં નહીં લે તો આ જાનવર પણ લુપ્ત થવાની અણી પર પહોંચી જશે.

ગ્રેટર વિશાખાપટ્ટનમ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનની સેફ્ટી વિંગના ફૂડ ઇન્સ્પેક્ટર અપ્પા રાવે જણાવ્યું કે, "ખાદ્યસુરક્ષાની જોગવાઈ મુજબ ગધેડીનું દૂધ કે માંસ માનવી માટે ખાવાલાયક પદાર્થોમાં ગણવામાં આવતું નથી. તેમાં શું હોય છે અને તેનું સેવન કરવાથી કેવી અસર થાય છે તે સ્પષ્ટ ન થાય ત્યાં સુધી ગધેડાંનું દૂધ કે માંસ ખાવું ન જોઈએ."

તેઓ કહે છે, "આપણે ચિકન અને મટનનો ઉપયોગ કરીએ છીએ. પરંતુ ઋતુ બદલાય અથવા ચિકન કે મટનને લાંબા સમય સુધી રાખવામાં આવે તો તે શરીર માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે. તેથી ટેસ્ટ કરાવ્યા વગર ગધેડાંનું માંસ ન ખાવું જોઈએ."

"કોઈ પણ ખાદ્યપદાર્થ ખાવાલાયક છે કે નહીં તેની ચકાસણી નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ન્યુટ્રિશિયન ઍન્ડ સેન્ટ્રલ ફૂડ ટેકનોલૉજી રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ દ્વારા કરવામાં આવે છે. અહીં પરીક્ષણ કરાવ્યા વગર...