ડૉ. સ્વાતિ મોહન

ડૉ. સ્વાતિ હાલ લૉસ એંજલિસમાં છે. વાંચો એમની સાથેની વાતચીતના અંશો.

વર્ષોની કામગીરી બાદ સફળતાના છેલ્લા કેટલાક કલાકો કેવી રીતે વિત્યા?

આ બધું થોડું સપનાં જેવું છે. ગુરુવારે જે થયું એ સફળતાનું પ્રદર્શન હતું અને ગુરુવારે બધું યોગ્ય રીતે પાર પડવાનું જ હતું. 

જે હજારો લોકોએ આ પ્રોજેક્ટ પર કામ કર્યું છે એમણે એમનું દિલ, પોતાની આત્મા આમાં રેડી દીધી અને તમામે પોતાનું શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરવાનું હતું. 

શું આપને યાદ છે કે એ છેલ્લી મિનિટોમાં આપના દિમાગમં શું ચાલી રહ્યું હતું?

મિશન કમેન્ટેટર તરીકે હું ખૂબ ફોકસ હતી કે શું થઈ રહ્યું છે અને તેના આધાર પર મારે શું કહેવાનું છે. એ પળોમાં બધું પરફેક્ટ થવાનું હતું. 

જેવી એક બાબત બને કે હું એ જોઈ રહી હતી કે હવે આગળ શું બનવાનું છે. પછી ફરી આગળનો વિચાર. જે કંઈ થઈ રહ્યું હતું તેને સમજવા માટે ન તો મારી પાસે ઊર્જા હતી ન તો એનો સમય હતો. 

જ્યારે મે ટચડાઉનની જાહેરાત કરી અને લોકો ખુશી મનાવવા લાગ્યા ત્યારે એ અહેસાસ થયો કે અમે એ કરી દેખાડ્યું છે. અમે મંગળની સપાટી પર પહોંચી ગયા હતા અને જે જેવું વિચાર્યું હતું એ મુજબ જ એ બન્યું. 

તમે આઠ વર્ષથી આ પ્રોજ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
ેક્ટ સાથે જોડાયેલાં છો, આ ખૂબ લાંબો સમય છે, આ દરમિયાન કેવો અનુભવ થયો?

મને ખૂબ ગર્વ છે અને મારા માટે આ મીઠો અહેસાસ છે. અમે એક ટીમમાં આઠ વર્ષથી કામ કરી રહ્યા હતા અને અમે એક પરિવાર બની ગયા હતા. મને થોડું દુખ છે કે આવતા અઠવાડિયે કદાચ અમારા રસ્તાઓ અલગ થઈ જશે. પણ આનો ભાગ હોવું એ મારું સૌભાગ્ય છે. 

આ કામ માટે સૌથી પહેલી કુરબાની મેં જેની આપી એ છે મારી ઊંઘ. જે પળથી હાર્ડવેરને જોડવાનું કામ શરૂ થયું હું ફોન પર રહી કારણ કે અમે સતત પરીક્ષણ કરી રહ્યા હતા. ક્યારેક ફ્લાઇટ હાર્ડવેર જોડવાનું કામ, ક્યારેક એનું ટેસ્ટિંગ તો ક્યારેક બીજું કંઈ. મારો ફોન કાયમ મારી સાથે રહેતો હતો. 

મારા ફોનની બેટરી હંમેશાં ચાર્જ રાખતી જેથી કંઈ જરૂર પડે તો હું દરેક વાતનો જવાબ આપી શકું. સતત એ સ્તરની ઊર્જા જાળવી રાખવી થોડું ડરાવનારું રહ્યું. મારા પરિવારે પણ અનેક કુરબાનીઓ આપવી પડી. મારે ક્યારેય પણ ઑફિસ જવુ પડતું. ક્યારેક કોઈ સમસ્યા આવે તો લૅબ જવું પડતું. મારા પરિવારે મારો પૂરેપૂરો સાથ આપ્યો. 

નાસામાં આપની સફર કેવી રહી અને આ સફરમાં સૌથી સારા દિવસો કેવા હતા?

હું જ્યારે હાઈસ્કૂલમાં હતી ત્યારે મેં અંતરિક્ષના ક્ષેત્રમાં કેરિયર બનાવવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. અમેરિકામાં અંતરિક્ષનો અર્થ થાય છે નાસા એટલે મેં નાસા વિશે તમામ અભ્યાસ કર્યો. 

જ્યારે હું હાઈસ્કૂલમાં હતી તો મારી પહેલી ઇન્ટર્નશિપ નાસા ગોડાર્ડ સ્પેસ ફ્લાઇટ સેન્ટરમાં હતી. એ પછી ભણીને કૉર્નેલ ગઈ અને એ વર્ષે ગરમીઓમાં જેટ પ્રોપલ્શન લૅબોરેટરીમાં કામ શીખી. પછી મેં કેનેડી સ્પેસ સેન્ટરમાં ઇન્ટર્નશિપ કરી. ગ્રેજ્યુએટ સ્કૂલમાં મને નાસા જૉનસન સ્પેસ સેન્ટર, નાસા માર્શળ સ્પેસ સેન્ટર સાથે જોડાવાનો મોકો મળ્યો. 

આ રીતે મને સ્પેસ ઇન્ડસ્ટ્રીને અલગ અલગ દૃષ્ટિકોણથી જોવાનો મોકો મળ્યો. આનાથી મને મારું સ્થાન બનાવવામાં મદદ મળી. 

આપને ખૂબ નાની વયે સ્ટાર ટ્રેકમાંથી કેવી રીતે પ્રેરણા મળી હતી?

હા, હું જ્યારે નવ કે દસ વર્ષની હતી ત્યારે મેં જાણીતા ધારાવાહિક સ્ટાર ટ્રેકનો એક એપિસોડ જોયો. એ એપિસોડમાં એન્ટરપ્રાઇસને આકાશગંગાના એક ખૂણામાં ફેંકી દેવામાં આવે છે અને પછી અંતરિક્ષની સુંદર તસવીરો દેખાય છે. 

મને યાદ છે કે મેં એ વખતે વિચારેલું કે જો હું એન્ટરપ્રાઇસ હોત તો કેવી મજા આવત. હું અંતરિક્ષની નવી નવી વાતો જાણી શકત અને એની શોધ કરી શકત. પછી હું તસવીરોને આધારે હબલ ટેલિસ્કોપ સુધી પહોંચી અને પછી આ સિલસિલો ચાલું જ રહ્યો. 

તમે એક વર્ષનાં...