જીએસટી : પોતાના જ બનાવેલા કાયદામાં ફસાઈ ગઈ મોદી સરકાર?\nવીડિયો કૉન્ફરન્સિંગ વડે થનાર આ બેઠકમાં કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ સામે કપરી પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે કારણકે જીએસટી વળતરની માગ કરી રહેલાં રાજ્યો તરફથી ઘણું દબાણ આવી શકે છે. 

કેન્દ્ર સરકાર તરફથી રાજ્યોને આપવામાં આવતા ગુડ્સ ઍન્ડ સર્વિસ ટૅક્સ એટલે કે જીએસટી પેટેના લગભગ 44 હજાર કરોડ રૂપિયા હજી ચૂકવવાના બાકી છે. 

પરંતુ સરકારે નાણાકીય બાબતોની સંસદીય સમિતિને સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે તે રાજ્યોને જીએસટીની ક્ષતિપૂર્તિ કરવાની પરિસ્થિતિમાં નથી. 

સંસદીય બેઠકોમાં કેટલાંક રાજ્યોના સાસંદોએ આ તરફ સરકારનું ધ્યાન દોર્યું હતું. 

સંસદીય સમિતિની સામે વર્તમાન નાણા સચિવ અજય ભૂષણ પાંડેયે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકાર રાજ્યોને જીએસટીની ભરપાઈ કરવાની પરિસ્થિતમાં નથી એનું કારણ છે મહામારીને કારણે અર્થતંત્રની કફોડી હાલત. 

સરકારની મજબૂરી?

જીએસટીને લઈને ઊભી થયેલી આ પરિસ્થિતિ પર સરકારનું કહેવું છે, 'કોરોના વાઇરસ મહામારીને કારણે લોકોની ખરીદક્ષમતા પણ ઘટી ગઈ છે એટલે જીએસટી પણ એટલા પ્રમાણમાં જમા થયો નથી.' 

પરંતુ ગુડ્સ ઍન્ડ સર્વિસ ટૅક્સ કાયદા હેઠળ રાજ્યોને જીએસટી લાગુ કર્યા પછી પાંચ વર્ષ સુધી રાજસ્વમાં થનાર નુકસાનના બદલામાં વળતર આપવાની જોગવાઈ છે. 

એવામાં, રાજ્યોને વળતર ન ચૂકવી શકતી કેન્દ્ર સરકારને આ વિષય પર ઍટર્ની જનરલની સલાહ પણ લેવી પડી હતી. 

આ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ત્રૈમાસિકમાં કેન્દ્ર સરકાર જીએસટી પેટે માત્ર 1.85 લાખ કરોડ રૂપિયા જ વસૂલ કરી શકી છે. જ્યારે ગત નાણાકીય વર્ષમાં આ સમયગાળામાં તેણે 3.14 લાખ કરોડ રૂપિયા વસૂલ કર્યા હતા. 

અર્થશાસ્ત્રીઓ માને છે કે જીએસટીની વસૂલીમાં નુકસાન વધી શકે એવા સંકેત છે કારણકે અર્થતંત્રને પાટા પર આવવામાં ઘણો સમય લાગી જશે. 

આ મામલા પર કૉંગ્રેસ તરફથી પંજાબના નાણામંત્રી મનપ્રીત બાદલે કહ્યું કે જો રાજ્યોને જીએસટી પેટેનું વળતર નહીં મળે તો તેને રાજ્યો સાથે થયેલા કપટની જેમ જોવામાં આવશે. 

કર્ણાટકના કૉંગ્રેસ નેતા રાજીવ ગૌડા કહે છે કે મહામારીના સમયમાં રાજ્યોને આ નાણાંની વધારે જરૂર છે. 

'સાથે મળીને દબાણ'

બુધવારે કૉંગ્રેસ અને બિનભાજપ શાસિત રાજ્યોના મુખ્ય મંત્રીઓ સાથે બેઠક પછી કૉંગ્રેસનાં કાર્યકારી પ્રમુખ સોનિયા ગાંધીએ કહ્યું કે બે અઠવાડિયાં પછી સંસદનું સત્ર શરૂ થવાનું છે, એવામાં તેમને રાજ્યો સાથે વાત કરવાની જરૂરી લાગ્યું. 

સોનિયા ગાંધીએ કહ્યું કે તેઓ ઇચ્છે છે કે બધા રાજ્યોની ચર્ચા થયા જેથી રાજ્ય જીએસટી...\n\ntl;dr:
ગુરુવારે જીએસટી કાઉન્સિલની મહત્ત્વપૂર્ણ બેઠક મળી રહી છે. જેમાં રાજ્યોને આપવામાં આવતા જીએસટી વળતર પર વિચારણા કરવામાં આવશે.