ત્યારબાદ નીતિ આયોગ અને કેન્દ્રીય આંકડાકીય કાર્યાલય (કેન્દ્રીય સ્ટૅટિસ્ટિક ઓફિસ)એ વૈકલ્પિક આંકડાઓ રજૂ કર્યા અને સમગ્ર વિવાદ પેદા થયો.

નીતિ આયોગ અને સીએસઓ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા અનુમાનોમાં આર્થિક સ્તરે યૂપીએ સરકાર (મનમોહનસિંઘ સરકાર)ની તુલનાએ મોદી સરકારને સારી ગણવામાં આવી. 

આ અનુમાનો અનુસાર યૂપીએ સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન જીડીપી ક્યારેય 9 ટકા સુધી પહોંચી શક્યો નહોતો. 

જોકે, આનાથી ઊલટું એસએસસીની કમિટીએ 2007-08માં 10.23% અને 2010-11માં 10.78% જીડીપી હોવાનું અનુમાન કર્યું હતું.

કમિટીએ અન્ય બે વર્ગોમાં પણ 9 ટકાથી વધુ વૃદ્ધી દર્શાવી હતી, 2005-06માં 9.6 ટકા અને 2006-07માં 9.7 ટકા.

આ અંગે નાણાં પ્રધાન અરુણ જેટલી અને પી. ચિદમ્બરમ વચ્ચે રાજનૈતિક મતભેદ સિવાય સમગ્ર પ્રક્રિયા પર સીએસઓના પૂર્વ અધિકારીઓએ અને સ્વતંત્ર અર્થશાસ્ત્રોએ ઘણા મુદ્દાઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી.

પરંતુ મોદી સરકાર, સીએઓ અને નીતિ આયોગ આ સવાલો પર મૌન જ રહ્યાં.

આંકડાઓનું ગણિત સમજો

જીડીપી એક 'આધાર વર્ષ'ના ઉત્પાદનની કિંમત પર નક્કી કરવામાં આવે છે. અર્થવ્યવસ્થામાં સંરચનાત્મક પરિવર્તનને ધ્યાનમાં રાખીને આધાર વર્ષના ગાળામાં સમયાંતરે ફે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
રફાર કરવામાં આવતો હોય છે.

2015માં આ પરિવર્તન અંતર્ગત આધાર વર્ષ 2004-05થી હટીને 2011-12 કરવામાં આવ્યું હતું.

આનાથી જીડીપીના બે અનુમાનો મળ્યા. 2004-05ના આધારે જૂની સિરીઝ અને 2011-12ના નવા આધારે નવી સિરીઝ. ભારતમા દર ત્રણ મહિને જીડીપીની ગણતરી થાય છે.

જ્યારે આધાર વર્ષમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો, તો નવી સિરીઝમાં ઘણાં પરિવર્તન કરવામાં આવ્યાં. જોકે, ત્યાં પણ એક સમસ્યા હતી.

જૂની સિરીઝથી 1950-51થી 2014-15 સુધીના જીડીપી અનુમાન મળ્યાં, જ્યારે નવી સિરીઝથી 2011-12 સુધીનાં અનુમાનો મળ્યાં.

પરિણામ સ્વરૂપે 2011-12થી પહેલાંના ટ્રૅન્ડની કોઈ સાર્થક શોધ કરી શકાય તેમ નહોતું. 

તે એકૅડેમિક શોધની સાથે નીતિઓ ઘડવા અને તેના મૂલ્યાંકનને અંધારામાં રાખે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પહેલાં કેવી રીતે થતું આંકલન?

પહેલાંના દાયકાઓમાં આધાર વર્ષમાં જ્યારે પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યું, જેવી રીતે 2004-05 માં કરવામાં આવ્યું ત્યારે જીડીપી સિરીઝે 1950-51 સુધીના જીડીપી આંકનું અનુમાન લગાવ્યું હતું.

ત્યારબાદ આંકડાકીય નિષ્ણાંતોની એનએસસી કમિટીએ આ વર્ષે ઑગસ્ટમાં અન્ય એક બૅન્ક સિરીઝ જાહેર કરી.

તેમાં દર્શાવવામાં આવ્યું કે મોદી કાર્યાલયના પ્રથમ ચાર વર્ષોની તુલનામાં યૂપીએના 2004-05થી 2013-14ના સમયગાળામાં અર્થવ્યવસ્થામાં ઘણી વૃદ્ધિ જોવા મળી હતી.

મીડિયામાં બૅન્ક સિરીઝના સમાચાર આવ્યા અને આંકડાકીય મંત્રાલયની વેબસાઇટ પર તેને જાહેર કરવાના લગભગ 15 દિવસો બાદ મોદી સરકાર ગભરાઈ ગઈ. 

ગભરામણમાં તેણે અનુમાનોને 'અનૌપચારિક' ગણાવી રિપોર્ટમાં 'ડ્રાફ્ટ' શબ્દ ઉમેરાવી દીધો. 

બુધવારે સરકાર અને સીએસઓ દ્વારા જાહેર ના કરાયું કે એનએસસી કમિટીએ બૅન્ક સિરીઝને કેમ ફગાવી દીધી?

સીએસઓ પાસે યોગ્ય ડેટાનો અભાવ હતો. તેમણે યૂપીએ સરકારના 10 વર્ષના કાર્યકાળના મોટાભાગના વર્ષોમાં જીડીપીમાં થયેલા વૃદ્ધિ દરના આંકડાઓને ઘટાડી દીધા.

ખાસ કરીને બે વર્ષોમાં આ કપાત અસામાન્ય રૂપથી ઘણી વધુ હતી. 

2007-08માં આંકડા 9.8 ટકાથી ઘટાડીને 7.7 ટકા કરી દેવામાં આવ્યા તો 2010-11માં 10.3 ટકાથી ઘટાડીને 8.5 ટકા કરી દેવામાં આવ્યા. 

યૂપીએ સરકારના કાર્યકાળનું આ એકમાત્ર એવું વર્ષ હતું જ્યારે દેશે દસકનાં આંકડામાં વૃદ્ધિ નોંધાવી હતી. 

ગુરુવારે એ વાત પણ સામે આવી કે નીતિ આયોગ અને સીએસઓ આના પર સાથે કામ કરવામાં આવ્યું હતું. 

આ જ કારણ હતું કે નીતિ આયોગના મંચ પર બૅન્ક સિરીઝ જાહેર કરવામાં આવી હતી. તેના ઉપાધ્યક્ષ રાજીવ મારના...