આ વીડિયોમાં દાવો કરાયો છે કે 'વર્ષ 2013માં જ્યારે ભારતનો જીડીપીનો દર 5 ટકા સુધી ગગડી ગયો અને દેશમાં કૉંગ્રેસની સરકાર હતી ત્યારે રવીશ કુમારે તેને ચિંતાનો વિષય માનવાથી ઇનકાર કર્યો હતો. જ્યારે 2019માં જીડીપીનો દર 5 ટકા થયો છે ત્યારે તેઓ ભારતને મંદીની ઝપેટમાં દર્શાવી રહ્યા છે.'

30 સેકંડના આ વાઇરલ વીડિયોનો અડધો ભાગ રવીશ કુમારના 2013ના ટીવી કાર્યક્રમમાંથી લેવામાં આવ્યો છે. 

જેને એક હાલના કાર્યક્રમ સાથે જોડીને, બેઉની સરખામણી કરવામાં આવી રહી છે.

જૂના વીડિયોમાં રવીશ કુમારને કહેતા સાંભળી શકાય છે, "શું આપણે અર્થવ્યવસ્થાને લઈને વધારે તો રોદણાં તો નથી રડી રહ્યાને? કારણ કે દુનિયામાં ઘણાં ઓછા અર્થતંત્ર એવાં છે જે 5 ટકાની ઝડપે આગળ વધી રહ્યાં છે." 

જ્યારે હાલમાં વાઇરલ કરાયેલા વીડિયોમાં તેઓ કહે છે, "ભારતની અર્થવ્યવસ્થા સારી સ્થિતિમાં નથી. જીડીપીના આંકડા પ્રમાણે 5 ટકાનો દર એ વાતની પુષ્ટિ કરે છે કે ભારતની અર્થવ્યવસ્થા મંદીની ઝપેટમાં આવી ગઈ છે."

કેટલાંક લોકોએ લખ્યું છે કે કથિત રીતે સત્તાવિરોધી કહેવામાં આવતાં પત્રકાર રવીશ કુમારનું સત્ય

ઘણાં બધાં ફેસબુક ગ્રુપમાં આ વીડિયોના આધારે રવીશ કુમારને 'કૉંગ્રેસ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
સમર્થક' કહેવામાં આવી રહ્યા છે.

અમે તપાસ્યું કે આ વીડિયોને ફિલિપાઇન્સના પાટનગર મનિલામાં શુક્રવારે યોજાયેલા રવીશ કુમારના 'રૅમન મેગ્સેસે પબ્લિક લેક્ચર' પહેલાં વાયરલ કરવામાં આવ્યો. 

હાલમાં જ રવીશ કુમારને વર્ષ 2019નો પ્રતિષ્ઠિત 'રૅમન મેગ્સેસે ઍવૉર્ડ' આપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. 

હિન્દી ટીવી પત્રકારત્વમાં વિશેષ યોગદાન માટે 9 સપ્ટેમ્બર, 2019એ તેમને આ સન્માન આપવામાં આવશે.

બીબીસીએ તપાસ્યું તો ખ્યાલ આવ્યો કે સોશિયલ મીડિયા પર શૅર થઈ રહેલો રવીશ કુમારનો વાઇરલ વીડિયો ભ્રમજનક છે અને એક મોટી ચર્ચાનો નાનો ભાગ છે, જેને ખોટા સંદર્ભ સાથે શૅર કરવામાં આવી રહ્યો છે.

2013નો વીડિયો

ટીવી કાર્યક્રમમાંથી લેવામાં આવેલી તસવીર

વાયરલ પોસ્ટમાં જે જૂના વીડિયોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો તે 27 ફેબ્રુઆરી, 2013ના રોજ પ્રસારિત થયેલા રવીશ કુમારના ટીવી કાર્યક્રમનો એક ભાગ છે.

આ કાર્યક્રમમાં ભારતના 'આર્થિક સર્વે રિપોર્ટ 2012-13' પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી, જેને એ જ દિવસે તત્કાલીન નાણામંત્રી પી ચિદમ્બરમે સંસદમાં મૂક્યો હતો.

આ કાર્યક્રમની શરૂઆત રવીશે આમ કહીને કરી હતી કે, "વર્તમાનકાળમાં દેશની આર્થિક સ્થિતિ સામાન્ય નથી. ભવિષ્યકાળમાં સામાન્ય થવાની અટકળ છે. ભૂતકાળની સરખામણીએ, એટલે જ્યારે ભારત 8 અથવા 9 ટકાના વિકાસ દરે આગળ વધી રહ્યો હતો, અર્થતંત્રનો દરેક સૂચકઆંક ધીમી ગતિના સમાચારની જેમ જોવા મળી રહ્યો છે."

"વર્ષ 2012-13ના આર્થિક સરવે રિપોર્ટમાં આ વાત સામે આવી કે ઉદ્યોગ, ખેતી, નિર્માણ અને સર્વિસ સેક્ટર, તમામ ઢાળ પર આવી ગયા છે." 

ભારતના હાલના આર્થિક સલાહકાર કૃષ્ણમૂર્તિ સુબ્રમણ્યન પણ આ જ કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત હતા. રવીશ કુમારે તેમને પૂછ્યું હતું, "શું ભારતના વિકાસની કહાણી ખરેખર ખતમ થઈ રહી છે અને આપણે વાઘથી બકરી બનવા તરફ જઈ રહ્યા છીએ?"

આના જવાબમાં વૈશ્વિક મંદીની વચ્ચે ભારતીય અર્થતંત્રનો ઉલ્લેખ કરતા સુબ્રમણ્યને કહ્યું, "વૈશ્વિક મંદીની સ્થિતિ એટલી પણ ખરાબ નથી કે ભારત 5 ટકાના દરથી વિકાસ કરે. ગત વર્ષે (2012-13માં) 27 દેશોએ 7 ટકાથી વધારે વિકાસદર હાંસલ કર્યો હતો. આને જોતા સરકારે પોતાની નીતિઓની ચિંતા કરવી જોઈએ."

આ ટીવી કાર્યક્રમમાં કૉંગ્રેસ પાર્ટી તરફથી સંજય નિરૂપમ હાજર રહ્યા હતા. તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે "દેશની આ આર્થિક સ્થિતિની જવાબદારી કોણ લેશે?"

આના જવાબમાં નિરુપમે કહ્યુ હતું, "દેશ ગંભીર આર્થિક સ્થિતિમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે, આમાં કોઈ મતભેદ નથી. પરંતુ...