...તાવાર આંકડાથી અસલમાં આંકડા બમણા હતા. આ ગરબડ એટલા માટે થઈ કે જે બે રજિસ્ટરમાં મૃત્યુની નોંધ થતી હતી તેને જોડવામાં આવ્યાં નહોતાં.

સાથે જ દુનિયાના ઘણા દેશોની જેમ અહીં પણ મુશ્કેલી છે કે કોવિડ-19થી થયેલાં મૃત્યુને કેવી રીતે પરિભાષિત કરે.

અર્થશાસ્ત્રી પાર્થ મુખોપાધ્યાયની નવી શોધ દર્શાવે છે કે ઉંમર અનુસાર મૃત્યુનો આંક જોવાથી ખબર પડે છે કે ભારતમાં યુવાઓની મૃત્યુની સંખ્યા અનુમાનથી ઘણી વધારે છે.

30 એપ્રિલ સુધી મહારાષ્ટ્રમાં 40થી 49 વર્ષના લોકોનો મૃત્યુદર 4 ટકા હતો. તો ઇટાલીમાં આ વર્ષ-વર્ગમાં મૃત્યની સં... બાકીનો લેખ લખો:
ાંચ ગણો વધુ છે.

જેમજેમ દેશભરમાં કેસ વધશે તેમ સ્વાસ્થ્યસેવાઓ પર દબાણ વધશે. ડૉક્ટર મુખરજી કહે છે કે ભારતમાં સ્વાસ્થ્યસેવાઓનીક ક્ષમતા વધારવાની ખરેખર જરૂર છે.

બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો ભારતમાં સંસાધનો, જેમ કે ડૉક્ટર, સ્વાસ્થ્યકર્મી, ઉપકરણ, દવાઓ, વૅન્ટિલેટરને ઓછા કેસવાળી જગ્યાએથી એવી જગ્યાએ સ્થળાંતરિત કરવા જોઈએ, જ્યાં કેસ ચરમ પર પહોંચવાના છે.

વિશેષજ્ઞોનું કહેવું છે કે સેનાની ચિકિત્સા સેવાઓને (જેમાં ઉત્તમ ડૉક્ટર અને પ્રોફેશનલ સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ છે) ઝડપથી ઊભરતા હૉટસ્પૉટમાં મોકલીને મદદ કરી શકાય.

શું ભારતને લાંબા લૉકડાઉનથી મદદ મળી?

જાણકારો કહે છે કે ભારતે સમજદારીથી વહેલા લૉકડાઉન શરૂ કરી દીધું, જેથી વાઇરસના પ્રસારને ધીમો કરી શકાય.

ડૉક્ટર ઝાનું કહેવું છે, "કોઈ પણ દેશે આટલું જલદી લૉકડાઉન નથી કર્યું. તેનાથી સરકારને તૈયારી કરવાનો સમય મળ્યો. તેનાથી ઘણાં મૃત્યુ થતાં બચી ગયાં."

પરંતુ આ લૉકડાઉન ચાર કલાકની નોટિસ પર થયું અને મજૂરોએ શહેર છોડતાં ખરાબ રીતે તૂટી ગયું.

હવે સવાલ એ છે કે સરકારે લૉકડાઉનના સમયનો ઉપયોગ ટેસ્ટિંગ વધારવા અને સ્વાસ્થ્યસેવાને મજબૂત કરવા કર્યો કે નહીં.

કેટલાંક રાજ્યો, જેમ કે કેરળ, કર્ણાટકે ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને દિલ્હી કરતાં સારું પ્રદર્શન કર્યું છે.

વિશેષજ્ઞોનું કહેવું છે કે જો ભારતે સારી રીતે તૈયારી કરી હોત તો મુંબઈ, અમદાવાદ અને દિલ્હીમાં સંક્રમણને રોકવામાં નિષ્ફળતા ન મળી હોત.

ડૉક્ટરો, સ્વાસ્થ્યકર્મીઓ, તૈયાર પથારીની ઘટ અને સરકારી હૉસ્પિટલો પર વિશ્વાસ ન હોવાને કારણે લોકો સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. આથી તેઓ ખાનગી હૉસ્પિટલ તરફ વળતા હતા, જે આફતની સ્થિતિ માટે હજુ પૂરી રીતે તૈયાર નહોતી.

આગળ શું થશે?

ભારતમાં ટેસ્ટિંગ હજુ પણ એક સમસ્યા છે. અહીં એક દિવસમાં 150,000 ટેસ્ટ થઈ રહ્યા છે, જ્યારે લૉકડાઉન શરૂ થયું ત્યારે અંદાજે એક હજાર ટેસ્ટ થતા હતા. તેમ છતાં અહીં પ્રતિવ્યક્તિએ ટેસ્ટનો દર સૌથી ઓછો છે.

ઘણા લોકોનું કહેવું છે કે ભારતમાં 30 જાન્યુઆરીએ પહેલો કેસ આવ્યો ત્યારથી ટેસ્ટિંગ વધારવું જોઈતું હતું.

પ્રોફેસર મુખોપાધ્યાય કહે છે, "આપણી પાસે સંસાધનો હતાં. આપણે એક શક્તિશાળી દેશ છીએ, જેમાં પહેલાંથી તૈયારી ન કરી અને આપણે લૉકાડાઉનનો શરૂઆતનો ફાયદો પણ ઓછો કરી દીધો."

રાજધાની દિલ્હીમાં વધતા સંક્રમણના કેસ, હૉસ્પિટલમાં ભરતી થતા દર્દીઓ અને મૃત્યુની વધતી સંખ્યા મોડેથી કરાયેલી ખોટી તૈયારીનું ઉદાહરણ છે.

આવનારા દિવસોમાં કેસ ઝડપથી વધવાની...