સામગ્રી: પ્રતીકાત્મક તસવીર

તેઓ બીજા બાળકના વિચારથી નહીં, પરંતુ પ્રસૂતિ દરમિયાન થયેલાં વર્તનથી ડરી ગયાં હતાં.

સુમનની પ્રસૂતિ દિલ્હીની સંજય ગાંધી હૉસ્પિટલમાં થઈ હતી.

પોતાનો અનુભવ વર્ણવતાં સુમન કહે છે, "મારું પહેલું બાળક હતું અને મને ખબર હતી કે પ્રસૂતિમાં શું થશે, જેથી હું પહેલાંથી જ ડરેલી હતી." 

"મોટા રૂમમાં અન્ય મહિલાઓ પણ પ્રસૂતિ માટે આવેલી હતી. તેઓ દુખાવાના કારણે બૂમો પાડી રહી હતી."

"આ મહિલાઓને સહાનુભૂતિ આપવાના બદલે ઠપકો મળી રહ્યો હતો, જેનાં કારણે મારી અકળામણ વધી ગઈ હતી."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સુમન કહે છે, "વૉર્ડમાં પંખા તો હતા, પરંતુ તે બંધ હતા. આવી ગરમીમાં ત્રણ મહિલાઓ માટે એક જ પથારી હતી. અમે ત્રણેય પ્રસવની પીડા સામે બાથ ભીડી રહ્યાં હતાં. અમારે સૂવું હતું, પરંતુ તે શક્ય નહોતું."

"અમે ત્રણેય સંકડાશમાં બેઠાં હતાં. અમને ત્યારે જ આરામ મળતો હતો જયારે ત્રણમાંથી એકાદ મહિલા પગ છૂટ્ટા કરવા નીકળે અથવા તો બાથરૂમ જાય."

"તેવામાં જ મારી નજીકનાં બેડ પર એક મહિલાને પ્રસવપીડા ઉપડી."

પ્રતીકાત્મક તસવીર

"તેઓ દુખાવાથી કણસી રહ્યાં હતાં. પરસેવાથી નિતરતા એ મહિલાનું મોઢું સુકાઈ રહ્યું હતું, પરંતુ તેમની સંભાળ લેનાર કોઈ નહોતું."

"જ્યારે તેઓ જોરજોરથી કણસવાં લાગ્યાં, ત્યારે નર્સ આવ્યાં અને તેમણે તપાસ દરમિયાન આ મહિલાને ઠપકો આપ્યો. તેમને કેટલીય વાર તેમને માર્યા પણ ખરા."

સરકારી હૉસ્પિટલોમાં પ્રસૂતિ દરમિયાન મહિલાઓ સાથે આ પ્રકારનો અસંવેદનશીલ વ્યવહાર થવો સામાન્ય બાબત છે.

કેટલીક સરકારી હૉસ્પિટલમાં સારવાર કરાવી રહેલી મહિલાઓ પણ આ પ્રકારના અનુભવો વર્ણવે છે. 

કેન્દ્ર સરકારે પણ આ વાતનો સ્વીકાર કર્યો છે. 

હૉસ્પિટલમાં થતા ખરાબ વ્યવહાર વિશે સરકાર દ્વારા વર્ષ 2017માં 'લક્ષ્ય દિશાનિર્દેશ' જાહેર કરાયો હતો.

રાજ્ય સરકારો દ્વારા તેને લાગુ કરાવવાનો પ્રયાસ કરાયો છે.

જ્યારે ચંડીગઢના 'પોસ્ટ-ગ્રૅજ્યુએટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ ઍજ્યુકેશન ઍન્ડ રિસર્ચ' અથવા પીજીઆઇએમઇઆર દ્વારા પ્રસૂતિ દરમિયાન સન્માનજનક વ્યવહાર અને સંભાળ અંગે એક સંશોધન કરાયું છે.

સંશોધનમાં શું છે?

આ સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે હૉસ્પિટલનો સ્ટાફ મહિલાઓ સાથે કડકાઈથી વર્તે છે અને તેમને ઠપકો આપે છે, એટલું જ નહીં  મહિલાઓ ન માને તો તેમને ધમકાવે પણ છે.

પીજીઆઇએમઇઆરમાં કૉમ્યુનિટી મેડિસિનના પ્રૉફેસર અને આ રિપોર્ટના મુખ્ય સંશોધનકર્તા ડૉ. મનમીત કૌર કહે છે, "હકીકતમાં એવી ધારણા બંધાઈ ગઈ છે કે પ્રસૂતિ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
28 વર્ષનાં સુમનની ગત મહિને પ્રસૂતિ થઈ, પરંતુ જ્યારે તેમને બીજા બાળક વિશે પૂછવામાં આવ્યું તો તેઓ ગભરાઈ ગયાં.