શું નેપાળને ભારત વિરુદ્ધ ચીન ઉશ્કેરી રહ્યું છે?\nનેપાળની રાજધાની કાઠમાંડુમાં ભારતીય દુતાવાસની બહાર વિરોધ પ્રદર્શન

આમાં એ ત્રણ જગ્યાઓનો પણ સમાવેશ કરાયો છે જેને લઈને મજબૂત પડોશી દેશ ભારત સાથે વિવાદ સર્જાયો છે. 

નકશાને ફરીથી તૈયાર કર્યા પછી આમાં હિમાલયના એક નાના વિસ્તારને સામેલ કરવામાં આવ્યો છે પણ આના લીધે વિશ્વની મોટી શક્તિઓ એવાં ભારત અને ચીનની વચ્ચેના તણાવ વધી ગયો છે. 

નેપાળના લોકોએ વિરોધ અને ગુસ્સો વ્યક્ત કરતાં ભારત પર દેશના સાર્વભૌમત્વને નજરઅંદાજ કરવાનો આરોપ મૂક્યો છે.

હાલના મહિનાઓમાં નેપાળની સરહદ નજીક ભારત દ્વારા બની રહેલા રસ્તાને કારણે તણાવ વધ્યો છે. ભારત તરફથી જાહેર કરાયેલા નવા નકશામાં વિવાદિત જગ્યાને ભારતનો ભાગ દેખાડવામાં આવ્યો છે.

તણાવ કેમ વધ્યો?

આ બધાની વચ્ચે ભારત અને ચીન વચ્ચે પહેલાંથી જ ઉત્તર લદ્દાખમાં ઘર્ષણ ચાલી રહ્યું છે. અહીં કેટલાંય અઠવાડિયા સુધી સૈનિકો આમનેસામને આવી ગયા હતા.  

મીડિયા અને બીજા કેટલાક ભારતીય અધિકારીઓએ આરોપ મૂક્યો છે કે ચીનના પ્રભાવમાં આવીને નેપાળ નકશો બદલી રહ્યું છે. જોકે ચીને આ આરોપોનો હજુ સુધી જવાબ આપ્યો નથી.

નેપાળ અને ભારતની વચ્ચે અંદાજે 1880 કિલોમીટરની સરહદ ખુલ્લી છે.

બંને દેશોએ 98 ટકા સરહદને કવર કરતાં નક્શાને અંતિમ સ્વરૂપ આપી દીધું છે, પરંતુ પશ્વિમ નેપાળમાં લિપુલેખ, કાલાપાની અને લિમ્પિયાધુરાના વિસ્તારોમાં તણાવની સ્થિતિ છે. 

નેપાળના અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ ત્રણેય વિસ્તાર કુલ 370 વર્ગ કિલોમીટરનું ક્ષેત્રફળ ધરાવે છે. લિપુલેખ પાસ ભારતીય રાજ્ય ઉત્તરાખંડને ચીનના તિબ્બત સાથે જોડે છે.

નેપાળ સાથે વિવાદ 

ભારતનો નેપાળ અને ચીન બંને દેશો સાથે વિવાદ છે. ભારતપ્રશાસિત કાશ્મીરને જમ્મૂ-કાશ્મીર અને લદ્દાખમાં વહેંચ્યા પછી ભારતે નવેમ્બરમાં પોતાનો નવો નકશો જાહેર કર્યો હતો.

આ નકશામાં તે જગ્યાને ભારતના વિસ્તારમાં દેખાડી હતી જેને લઈને નેપાળ સાથે વિવાદ ચાલી રહ્યો છે.

નેપાળના વિદેશમંત્રી પ્રદીપ ગ્યાવલીએ બીબીસીને કહ્યું, "અમે સૌ એ વાત સાથે સહમત છે કે બંને દેશો વચ્ચેની આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ દ્વિપક્ષીય કરારથી નક્કી થાય છે. કોઈ પણ પ્રકારની એક તરફી કાર્યવાહી તેમની ઉપસ્થિતિના દાવાને માન્ય ગણશે નહીં."

તેમણે કહ્યું કે 1816ની સુગૌલી-સંધિ સિવાય કોઈ કરાર નથી થયો જે નેપાળ અને ભારતની પશ્ચિમી સરહદને નક્કી કરતો હોય. આ સંધિમાં સ્પષ્ટ લખવામાં આવ્યું છે કે ત્રણ વિસ્તારો નેપાળની સરહદમાં આવે છે.

ભારતને જવાબ આપતા નેપાળે ગયા મહિને નવો નકશો જાહેર કર્યો...\n\ntl;dr:
નેપાળની સંસદ આ અઠવાડિયે અધિકૃત રીતે દેશનો નવો નકશો જાહેર કરી શકે છે.