ઉર્દૂને છોડીને ગુજરાતી સિવાય ગઝલોમાં ક્યાંય એટલી રવાનીથી કામ નથી થયું. 

ગુજરાતી ગઝલનું વિશ્વ સાહિત્યમાં બહુ ઊંચું સ્થાન છે. મારું માનવું છે કે મરીઝ પછીનો સૌથી મોટો શાયર જલન માતરી છે. એમાં કોઈ શંકા કે સવાલ ઊભો થાય એમ નથી. 

જલન સાહેબની સૌથી વધુ મજા તેમના સ્વભાવને લીધે હતી. તેમનો સ્વભાવ અતિશય પ્રેમાળ અને અતિશય તીખો-તમતમતો. 

એ સ્વભાવ તેમની કવિતામાં વર્તાય. તે ઉપરાંત તેમાં ગજબનું ઊંડાણ છે. 

મરીઝ સાહેબ જે હ્યુમર લઈને આવ્યા તે પણ ખરું. એટલે તીખાશ, જુસ્સો, હાસ્ય અને ઊંડાણ સાથે બે શેરની વચ્ચે મણ-મણનું વજન ભરી શકે તેવા અમુક જૂજ ગુજરાતી શાયરો થઈ ગયા.

તેમાં મરીઝનું નામ ઘણું મોટું પણ એટલું જ મોટું નામ જલન સાહેબનું પણ ખરું. 

આજે ગુજરાતી સાહિત્યને બહુ મોટી ખોટ પડી છે. તેમની હાજરી જ બહુ મોટી પ્રેરણા હતી. ઉપર જણાવ્યા એ બધા રસોને ભેગા કરીને જલન સાહેબ એકદમ કચકચાવીને લખતાં હતાં.

મારા પોતાના સાહિત્યમાં પણ તેમની ઉંડી અસર છે. અમે ઘણા નજીક હતાં, એટલે આ વ્યક્તિગત રીતે પણ મારા માટે ઘણું દુખદ છે. આ વાત કરતાં તેમની આ પંક્તિઓ બસ એકદમ જ યાદ આવે છે.. 

ગમે ના સૌ કવન તો માફ કરજો એ જ કારણથી 

કે ખુદા જેવા ખુદાના ક્યાં બધા સર્જન મજાના છે

---------------

કયામતની રાહ એટલે જોઉં છું કે 

ત્યાં તો જલન મારી મા પણ હશે. 

---------------

શ્રદ્ધાનો હો વિષય તો પૂરાવાની શી જરૂર

કુરાનમાં તો ક્યાંય પયંબરની સહી નથી. 

---------------

કેવા શુકનમાં પર્વતે આપી હશે વિદાય,

નિજ ઘરથી નીકળી નદી પાછી વળી નથી.

પાને-પાને આવી અદભૂત વાતો વાંચવા મળે તમને. હું માનું છું કે મરીઝ પછી આટલા બધાં અને આ દરજ્જાના શેર કોઈએ લખ્યા હોય તો તે જલન છે.

સાથે વીતાવેલો સમય

હું 17 વર્ષની ઉંમરથી મુશાયરાઓ કરું છું. અમે બધા બહુ સદભાગી છીએ કે અમને ચીનુ મોદી, જલન માતરી, આદિલ મન્સૂરી સાહેબ આ બધાની સાથે એક મંચ પર આવવા મળ્યું. 

મારા મતે આ બધા બહું સ્પોર્ટીંગ માણસો હતાં. એટલે એ લોકોને કોઈ યંગ કવિ હોય અને તેનામાં સ્પાર્ક દેખાય તો તેને અછોવાના કરતા. 

એ દ્રષ્ટિએ વાત કરું તો મારી સાથે ચીનુ મોદી અને જલન સાથે ખૂબ આત્મીય નાતો રહ્યો. 

ઘણા બધા મુશાયરા મેં તેમની સાથે શેર કર્યા. જેના કારણે ઘણો સમય સાથે વીતાવવાનો આવ્યો.

અમે અમેરિકા સાથે ગયા હતાં. ત્યારે અમે સતત સાથે હતાં, કેમકે તે સમયે તેમની થોડી ઉંમર થઈ ગઈ હતી. 

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

એમને બહુ મજા આવે કે કોઈ સાથે રહે. અને આપણા જેવા... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
જલનની ગઝલોમાં તીખાશ, જુસ્સો, હાસ્ય અને ઊંડાણનો સમન્વય