સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જ્યારે મોદીકાળનો ઇતિહાસ લખવામાં આવશે, ત્યારે તેમને કઈ રીતે યાદ રાખવામાં આવશે?

ગત 100 વર્ષ દરમિયાન ઇતિહાસના પન્નામાં અમર થઈ ગયેલા પાંચ નેતાઓના નામ ગણાવવા હોય તો એ નામ કોના હોય શકે?

આપની યાદી અલગ હોય શકે, પરંતુ મારી યાદી આ મુજબ છે: મહાત્મા ગાંધી, જવાહરલાલ નહેરુ, બી. આર. આંબેડકર, ઇંદિરા ગાંધી અને ડૉ. મનમોહનસિંઘ. 

આ નામો પર કદાચ સર્વસંમતિ ન હોય. પહેલા ત્રણ નામો માટે કદાચ બેમત ન હોવા જોઈએ.

જોકે, છેલ્લા બે નામો માટે લોકોના અભિપ્રાય અલગ અલગ હોય શકે છે. 

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ઇંદિરા ગાંધી એટલા માટે કે તેમણે બાંગ્લાદેશને આઝાદ કરાવવામાં ચાવીરૂપ ભૂમિકા ભજવી હતી. 

આ માટે તેમને દુર્ગા તરીકે પણ સંબોધવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ 1975થી 1977 સુધીની કટોકટી તેમના પ્રદાનને કમજોર કરી દે છે?

રાજકારણમાં પુરુષોનો દબદબો છે, છતાંય ઇંદિરા ગાંધીનું કદ ખૂબ જ ઊંચું હતું અને તેઓ ખરેખર શક્તિમાન નેતા હતા. તેમની હસ્તીમાં આત્મવિશ્વાસ છલકાતો હતો. 

મનમોહનસિંઘને પાંચ નેતાઓની યાદીમાં સામેલ કરવાથી કેટલાક લોકોને આશ્ચર્ય થઈ શકે છે, પરંતુ તેમનું સૌથી મોટું પ્રદાન વડાપ્રધાન તરીકે નહીં, પરંતુ નાણાંમંત્રી તરીકે રહ્યું હતું. 

નાણાંમંત્રી તરીકે મનમોહનસિંઘે ભારતના અર્થતંત્રને આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર સાથે જોડ્યું અને વિદેશી રોકાણકારોને ભારત લાવવામાં સફળ રહ્યા. 

આજે આપણને સમજાય છે કે, જો 1991માં મનમોહનસિંઘ ઉદારીકરણનો નિર્ણય યોગ્ય હતો.

તે નિર્ણય 'ગેમ ચેન્જર' સાબિત થયો હતો. ડૉ. સિંઘના એ નિર્ણયથી જ ભારત નવા યુગમાં પ્રવેશી શક્યું હતું. 

એ.પી.જે અબ્દુલ કલામ તથા અટલ બિહારી વાજપેયીના નામોનો સમાવેશ પણ સર્વશ્રેષ્ઠ પાંચ નેતાઓની યાદીમાં થઈ શકે છે. 

નરેન્દ્ર મોદીના અનેક ટીકાકાર છે અને તેની સંખ્યા દિવસેદિવસે વધી રહી છે, છતાંય તેઓ ઇતિહાસમાં પોતાનું નામ નોંધાવવાની પાત્ર ધરાવે છે. 

મોદીએ તેમની '56 ઇંચની છાતી' દેખાડવાના બદલે, તેમનું કદ મોટું કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રીત કરવું જોઈએ અને ક્ષુલ્લક રાજકારણથી દૂર રહેવું જોઈએ. 

ગાંધીજીને તેમની હયાતીમાં જ 'મહાત્મા'ની ઉપાધિ મળી ગઈ હતી અને જવાહરલાલ નહેરુ 'ચાચા નહેરુ' બની ગયા હતા. 

વડાપ્રધાનની નજીકના લોકોને લાગે છે કે  મોદી પણ એ તર્જ પર વારસો મૂકી જવા માગે છે. 

નરેન્દ્ર મોદીમાં અનેક ગુણ છે, જે તેમને મહાનતાની ઊંચાઈઓ સુધી પહોંચાડી શકે છે. 

તેમના ટીકાકારો પણ સ્વીકારે છે કે, મોદી સૌથી સારા વક્તાઓમાંથી એક છે અને સામાન્ય જનતા સાથે...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
સાંભળ્યું છે કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ભવ્ય વારસો છોડી જવા માગે છે. સો વર્ષ પછી તેમના વારસાને કેવી રીતે જોવામાં આવશે?