સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: અલગઅલગ વાતો સામે આવી રહી છે. કઢંગી મજાક કરવી, બળજબરીપૂર્વક સ્પર્શ કરવો, સેક્સની માગ કરવી, સેક્સ્યુઅલ ઑર્ગન્સની તસવીરો મોકલવા સુધી.

ઘણી મહિલાઓ હજુ સુધી બહાર નથી આવી. શારીરિક શોષણ અંગે પોતાનાં મિત્રો સાથે જ વાત કરી રહી છે. 

#MeToo થી ઊભો થયેલો  માહોલ છતાં જાહેરમાં બોલવાના પરિણામો અંગે ડર જોવા મળી રહ્યો છે.

તો બીજી તરફ પુરુષોમાં પણ અલગ બેચેની છે અને મીડિયા સંસ્થાઓમાં સાચું અને ખોટું વર્તન ચર્ચાનો વિષય બની ગયો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ સમગ્ર ચર્ચાના મૂળમાં એક જ વાત છે કે સાથે કામ કરતાં પુરુષ અને સ્ત્રી વચ્ચે મરજીથી બંધાયેલો સંબંધ, પછી એ મિત્રતા માત્ર હોય કે સેક્સ્યુઅલ સંબંધ હોય તે શોષણ નથી.

અહીં 'મરજી' અને 'સંમતિ' પર ભાર મુકાઈ રહ્યો છે. એ અલગ વાત છે કે મહિલાઓને હંમેશાં પોતાની મરજી વ્યક્ત કરવાની સ્વતંત્રતા નથી મળતી. આ વિશે પછી વાત કરીએ.

કેવા વર્તનને શારીરિક શોષણ કહેવાય?

સૌથી પહેલાં એ જાણી લો કે સંમતિથી કરેલાં મજાક, વખાણ કે એમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલી સેક્સ્યુઅલ ભાષાથી કોઈ વાંધો નથી.

કોઈની સાથે હાથ મિલાવતાં જોરથી હાથ પકડવો, ખભે હાથ મૂકવો, અભિનંદન પાઠવવા માટે ગળે મળવું, ઑફિસ બહાર ચા-કૉફી કે દારૂ પીવો, જો આ બધું સંમતિ સાથે થાય તો એમાં કંઈ જ ખોટું નથી.

કામની જગ્યાએ એક પુરુષનું એક સ્ત્રી પ્રત્યે આકર્ષિત થવું એ સહજ છે. 

એવું થાય તો એ પુરુષ પોતાની સહકર્મી મહિલાને સ્પષ્ટપણે અથવા સંકેતોમાં પોતાના આકર્ષણની જાણ કરવાનો પ્રયાસ કરશે.

જો મહિલાને એ વાત ગમે, સંબંધમાં આગળ વધવાનું પસંદ કરે, ચુંબન કે શારીરિક સંબંધ માટે તે તૈયાર થાય તો એ બે પુખ્ત લોકો વચ્ચેનો સંબંધ છે, જેને શોષણ ન કહી શકાય.

મહત્ત્વની વાત એ છે કે જો મહિલા 'ના' કહે તો તેની સંમતિ નથી અને જો પુરુષ એમ છતાં પોતાનાં વર્તનથી બળજબરીપૂર્વક તેની નજીક જવાના પ્રયાસ કરે તો તે શારીરિક શોષણ છે.

સંમતિ આપવાની 'સ્વતંત્રતા' ક્યારે નથી હોતી?

સોશિયલ મીડિયા પર #MeToo સાથે લખાઈ રહેલી ઘણી ઘટનાઓમાં મહિલાઓનો આરોપ છે કે શારીરિક શોષણ કરનારી વ્યક્તિને રોકવા કે તેની વિરુદ્ધ ફરિયાદ કરવાની સ્વતંત્રતા તેને નહોતી.

જો આ પુરુષ એ મહિલાનો બૉસ છે, તેમના કરતાં ઊંચા પદ પર છે, અથવા સંસ્થામાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે તો નોકરી પર ખરાબ અસર થવાના ડરથી મહિલા માટે 'ના' કહેવું મુશ્કેલ થઈ જાય છે.

જો શારીરિક હાનિ પહોંચવાનો ડર હોય તો પણ સંમતિ આપવાં  અંગેની સ્વતંત્રતા રહેતી નથી.

સંમતિ બોલીને અથવા તો સંકેતોમાં...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
#MeToo એટલે કે 'હું પણ' હૅશટેગ સાથે ભારતમાં ઘણાં મહિલા પત્રકાર સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરી રહ્યાં છે. #MeTooના આંતરરાષ્ટ્રીય અભિયાનમાં તેઓ જોડાઈ રહ્યાં છે અને મહિલાઓનાં શારીરિક શોષણની સમસ્યા કેટલી વ્યાપક એ વાત વ્યક્ત કરી રહ્યાં છે.