સામગ્રી: ગુજરાતી કવિ ચિનુ મોદીના અંતિમ દિવસ અંગે વાત કરતાં તેમના પુત્ર ઉત્પલ મોદીએ આ વાત કરી હતી.

કવિ ચિનુ મોદીનો જન્મ આજે એટલે કે 30-09-1939ના રોજ થયો હતો અને તેમનું મૃત્યુ 17 માર્ચ, 2017માં થયું હતું.

કવિ ચિનુ મોદી ગુજરાતી ગઝલકારો માટે એક 'ગઝલની પાઠશાળા' સમાન હતા એવું યુવાગઝલકારોની વાત પર જણાઈ આવે છે.

ગુજરાતી સાહિત્યમાં ગઝલના તેમના માતબર પ્રદાનને પણ તેઓ અલગ રીતે જુએ છે.

અમદાવાદ જિલ્લાના મૂળ ધોળકાના વતની એવા ચિનુ મોદીએ અમદાવાદને કર્મભૂમિ બનાવી હતી.

તેઓ ગઝલ ઉપરાંત, નવલકથા, વાર્તા, વિવેચન, નાટક વગેરેમાં ખેડાણ કર્યું હતું.

શનિસભા અને ચિનુ મોદી

કવિ ચિનુ મોદી અમદાવાદમાં શનિસભા ચલાવતા હતા અને તેમાં ગુજરાતભરના કવિઓ આવતા અને ગઝલપાઠ કરતાં. અહીં કવિઓ એક પછી એક ગઝલો રજૂ કરતા અને પછી તેના પર ચર્ચા થતી. ખાસ કરીને ગઝલમાં રહેલી ખામીઓ અને ખૂબી અંગે વિસ્તારથી ચર્ચા થતી.

યુવાગઝલકારો ચિનુ મોદીને 'ચિનુકાકા' કહીને બોલાવતા હતા.

યુવાગઝલકારોને ગઝલ માટે એક માહોલ ચિનુ મોદીએ તૈયાર કરી આપ્યો હતો.

અમદાવાદમાં રહેતા યુવાકવિ ભાવેશ ભટ્ટ કહે છે કે "ચિનુકાકા ગઝલ અંગે માર્ગદર્શન નહોતા આપતા, તેઓ ગઝલનો માહોલ બનાવતા હતા. એમના જવાથી ગઝલનો એક માહોલ હતો એ હવે મળવાનો નથી. એ માહોલથી નવા કવિઓની કવિતામાં એક નિખાર આવતો હતો. ગઝલનું માર્ગદર્શન તો મળી રહેશે, એ માહોલ હતો એ હવે નહીં મળે."

તો યુવાકવિ અંકિત ત્રિવેદી બીબીસી સાથે વાત કરતા કહે છે કે "આજે પણ ચિનુકાકાનું સ્થાન અદકેરું છે અને એ રહેવાનું છે. નવા ચહેરાઓ માટે, નવા ગઝલકારો માટે એમણે જે કામ કર્યું એવું હવે બીજા કોઈ ગઝલકાર આપી શકે તેવું મારા ધ્યાનમાં આવતું નથી."

ભાવેશ ભટ્ટ બીબીસીને શનિસભાનો એક કિસ્સો કહે છે, "એક વાર શનિસભામાં એક જાણીતા ગીતકવિ આવ્યા. તેમને થયું કે બધા ગઝલ વાંચે છે તો આપણે પણ ગઝલ વાંચીએ. તેમણે ગઝલ વાંચી અને પછી અન્ય કવિઓએ પ્રતિભાવ આપ્યા. મેં પ્રતિભાવ આપ્યો કે ગઝલ ઘણી નબળી છે અને છંદ પણ તૂટે છે."

"અન્ય કવિઓએ પણ આવું જ કંઈક કહ્યું. તો એ ગીતકવિ વારેઘડીએ ચિનુકાકા સામે જોવા લાગ્યા. ચિનુકાકા હસતા હતા. એમણે કહ્યું કે અહીં તો આવું જ થાય. આ છોકરાઓ તો મારી ભૂલ હોય તો મને પણ નથી છોડતા."

'એક બાજુ ઓક્સિજન, બીજુ બાજુ ગઝલ'

ચિનુ મોદીનો જન્મ 30-09-1939માં ઉત્તર ગુજરાતના વીજાપુરમાં થયો હતો.

મૂળ તો ચિનુ મોદીનું વતન ધોળકા હતું. તેઓ 12-14 વર્ષની વયે અમદાવાદ આવ્યા હતા. તેમનું નાનપણમાં બહુ જાહોજલાલીમાં...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
"આમ તો તેઓ આગલી રાત સુધી હરતાફરતાં હતા. તેઓએ સેલ્ફી પડાવી, એમના મિત્રો મળવા આવ્યા હતા. તેઓ કાયમ સ્વાવલંબી જીવન જીવ્યા હતા. આથી તેમને જીવનના અંતિમ દિવસો એ ચિંતા રહેતી હતી કે ક્યાંક તેમને પરવશ જીવન ન જીવવું પડે. મને એમના મૃત્યુ પછી વિનોદ ભટ્ટે એવું કહેલું કે આ 'ઇચ્છામૃત્યુ' છે. તેણે એની જાતે જીવન ત્યાગી દીધું છે."