પોતાની ગૌરી ગાયના વાછરડા સાથે બાલુભાઈ

"ઉનામાં જે સ્થળે અમારું અપમાન કરવામાં આવ્યું હતું, અમને માર મારવામાં આવ્યો હતો અને પરેડ કરાવવામાં આવી હતી એ જ સ્થળે 29 એપ્રિલે અમે બૌદ્ધ ધર્મ અંગીકાર કરીશું."

બાલુભાઈ અને તેમનો પરિવાર ઉના તાલુકાના મોટા સમઢિયાળા ગામના દલિત ફળિયામાં એક નાનકડા ઘરમાં રહે છે. એ ઘરની દિવાલો પર દેવી-દેવતાઓનાં ચિત્રો જોવા મળે છે. 

જોકે, ડો. બી.આર.આંબેડકરના ફોટોગ્રાફ અને ભગવાન બુદ્ધની મૂર્તિએ પણ બાલુભાઈના ઘરમાં તાજેતરમાં સ્થાન મેળવ્યું છે. 

શું થયું હતું ઉનામાં?

હંસાબહેન બેચરભાઈ સરવૈયા

ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉનામાં જાહેર રસ્તા પર બાબુભાઈ સરવૈયા સહિતના પાંચ દલિતોને 2016ની અગિયારમી જુલાઈએ લાકડી વડે માર મારવામાં આવ્યો એ ઘટનાનો વીડિયો વાયરલ થયો હતો.

ઘટનાને પગલે તત્કાલીન મુખ્ય પ્રધાન આનંદીબહેન પટેલ, એ સમયે કોંગ્રેસના ઉપાધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધી, બહુજન સમાજ પાર્ટીનાં સર્વેસર્વા માયાવતી અને અન્ય નેતાઓની મુલાકાતને કારણે આ ઘટના પ્રત્યે દેશનું ધ્યાન ખેંચાયું હતું. આ ઘટનાથી સમગ્ર દેશને આઘાત લાગ્યો હતો.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

બાલુભાઈ સરવૈયા સહિતના પાંચેય દલિત પુરુષોએ ગૌહત્યા કરી હોવાન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
ો આક્ષેપ ગૌરક્ષકોએ કર્યો હતો,  પણ દલિત પુરુષોએ એવું કહ્યું હતું કે તેઓ મૃત ગાયોની ચામડી ઉતારી રહ્યા હતા. 

"કમનસીબ અને ઐતિહાસક જગ્યા"

ઘટના બાદ ઘણા દલિતોએ મૃત ગાયનું ચામડું ઉતારવાનું કામ છોડ્યું.

એ પાંચ દલિતો પૈકીના એક વશરામ સરવૈયાએ ઉનાના ઘટનાસ્થળની તાજેતરમાં મુલાકાત લીધી હતી અને કહ્યું હતું, "આ એ કમનસીબ અને ઐતિહાસક જગ્યા છે, જ્યાંથી દેશભરમાં દલિત ચળવળને વેગ મળ્યો છે."

વશરામ સરવૈયાએ 2016 પછી પહેલીવાર ઘટનાસ્થળની મુલાકાત લીધી ત્યારે બીબીસી ગુજરાતીની ટીમ તેમની સાથે હતી.

2016ની ઘટનાનો ભોગ બનેલા દલિતોમાં અશોક સરવૈયા સૌથી નાની ઉંમરના છે.

વશરામ સરવૈયા જ્યાં પડ્યા હતા એ જગ્યા ભણી અશોક સરવૈયાએ ઇશારો કર્યો હતો અને એ ભયંકર ઘટનાનું વર્ણન કર્યું હતું.

અશોક સરવૈયાએ બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું હતું, "એ ઘટનાને યાદ કરતાં હું આજે પણ ભયભીત થઈ જાઉં છું. મને એવું લાગે છે કે તેઓ ફરી અહીં આવશે અને અમને ફટકારશે."

ઉના અત્યાચાર કાંડનો ભોગ બનેલા તમામ લોકો બેકાર છે અને એટલા અશક્ત છે કે ખેતમજૂરો તરીકે કામ કરી શકે તેમ નથી. એ દલિતો હજુ આઘાતમાંથી બહાર આવ્યા નથી.

દાખલા તરીકે, અત્યાચાર કાંડ પછી અશોક સરવૈયાએ ખેતમજૂર તરીકે કામ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

અશોકનાં 50 વર્ષનાં માતા વિમલાબહેને બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું હતું, "અશોક રાતે ઊંઘી શકતો નથી. તેને નઠારાં સપનાં આવે છે અને અડધી રાતે જાગી જાય છે. આજે પણ તેને નાના છોકરાની માફક સંભાળવો પડે છે."

બૌદ્ધધર્મ શા માટે?

ઉનામાં અત્યાચારનો ભોગ બનેલા લોકોના પરિવારોએ ઘટના બની ત્યારથી જ ધર્માંતર કરવાની તૈયારીમાં હતા.

વશરામ, રમેશ અને બેચરના પિતા બાલુભાઈ સરવૈયાએ બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું હતું, "અમે હિન્દુ ધર્મ છોડવાની હિંમત એકઠી કરી શકતા ન હતા."

વશરામ સરવૈયા પ્રારંભે વાત કરતાં ખચકાતા હતા. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે હિન્દુત્વ તેમને આત્મસન્માન અને ગૌરવ અપાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે.

બૌદ્ધ ધર્મને વખાણતાં વશરામ સરવૈયાએ કહ્યું હતું, "એ વૈશ્વિક ધર્મ છે. ઉનાની ઘટના પછી હિન્દુ ધર્મ છોડીને બૌદ્ધ ધર્મ અપનાવવાના કારણોની નોંધ દુનિયા જરૂર લેશે તેની મને ખાતરી છે."

અન્યાયનો ભોગ બનેલા અન્ય તમામ દલિતોને પણ પોતાની સાથે બોદ્ધ ધર્મ અપનાવવાની હાકલ વશરામ અને બાલુભાઈએ કરી હતી.

બાલુભાઈએ કહ્યું હતું, "તમે જોજો. એ દિવસે લોકો મોટી સંખ્યામાં અમારી સાથે જોડાશે."

ચુસ્ત હિન્દુથી બૌદ્ધધર્મી

બાલુભાઈનાં પત્ની કુંવરબહેનને બૌદ્ધ ધર્મ તથા ડો....