સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: આ બે વાવાઝોડાં પૈકી એક ગુજરાતના દરિયાકાંઠે ત્રાટકે એવી શક્યતાઓ પ્રબળ છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે વર્ષ 2020નું આ પ્રથમ વાવાઝોડું છે કે જે ગુજરાતની નજીક છે.

આ અગાઉ વર્ષ 2019માં ઉપરાછાપરી વાવાઝોડાં આવ્યાં હતાં. હવામાન વિભાગના અધિકારીઓ કહે છે કે સામાન્ય રીતે અરબ સાગરમાં બહુ ઓછાં વાવાઝોડાં સર્જાતાં હોય છે. 

ત્યારે સવાલ એ થાય છે કે અરબ સાગરમાં એક બાદ એક સર્જાઈ રહેલાં વાવાઝોડાં પાછળનું કારણ શું છે?

'મહા' વાવાઝોડું ગુજરાતને કેટલી અસર કરશે

મહા વાવાઝોડું આવ્યું એ વખતે એટલે કે વર્ષ 2019માં બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં 'સ્કાયમૅટ વેધર સર્વિસ'ના ઉપાધ્યક્ષ અને  હવામાનશાસ્ત્રી મહેશ પાલાવતે કહ્યું હતું કે આ વર્ષે અરબ સાગરમાં ચાર વાવાઝોડાં સક્રિય થયાં.

"પશ્ચિમ બંગાળમાં બે વાવાઝોડાં આવ્યાં છે. પણ અરબ સાગરમાં આ (મહા) ચોથું વાવાઝોડું છે."

"અરબ સાગરમાં સામાન્ય રીતે બહુ ઓછાં વાવાઝોડાં સર્જાતાં હોય છે. હવાનું દબાણ સર્જાતા અરબ સાગરમાં સર્જાયેલાં આ વાવાઝોડાં પ્રચંડ છે.

ભૂતકાળમાં આવેલાં વાવાઝોડાં અંગે વાત કરતાં મહેશ પાલાવત કહે છે કે અગાઉ 'વાયુ', 'હિક્કા', 'ક્યાર' અને હવે 'મહા' વાવાઝોડું સક્રિય થયાં છે. આ વાવાઝોડાં સામાન્ય રીતે ઉત્તરમાં ઓમાન તરફ ફંટાતાં હોય છે.

શું ક્લાઇમેટ ચેન્જને કારણે વાવાઝોડાં આવે છે?

ક્લાઇમેટ ચેન્જ પણ આ વાવાઝોડાનું એક કારણ હોવાનું જણાવતાં તેઓ કહે છે કે સામાન્ય રીતે એક જ વર્ષમાં ચાર વાવાઝોડાં આવે એવું ભૂતકાળમાં બન્યું નથી. 

આથી આ વાવાઝોડું એક કારણે ગ્લોબલ વૉર્મિંગ પણ હોઈ શકે છે. 

તો અમદાવાદના હવામાન વિભાગના ડિરેક્ટર જયંતા સરકાર પણ ક્લાઇમેટ ચેન્જની વાતને સમર્થન આપી રહ્યા છે. 

તેમનું કહેવું છે કે સામાન્ય રીતે અરબ સાગરમાં બહુ ઓછાં વાવાઝોડાં સર્જાતાં હોય છે. પણ આ વર્ષે આવેલાં વાવાઝોડાંનું એક કારણ ક્લાઇમેન્ટ ચેન્જ પણ ગણી શકાય છે.

'ડાઉન ટુ અર્થ' માં જાહેર સ્વાસ્થ્ય અને પર્યાવરણની સમસ્યા પર લખતાં નેહા યાદવ એક લેખમાં લખે છે, "બંગાળની ખાડી કરતાં અરબ સાગરમાં વધારે વાવાઝોડાં સર્જાતાં નથી. અરબ સાગરના ઠંડા પ્રવાહમાં 50 ટકા વાવાઝોડાં ટકી શકતાં નથી. દરિયાની ઠંડી જળસપાટી વાવાઝોડાની સર્જન માટે અનુકૂળ નથી હોતી."

"જોકે, વાવાઝોડાની સર્જનપક્રિયામાં ફેરફાર નોંધાયા છે અને ગત વર્ષોના જળવાયુ સંબંધિત ડેટા જણાવે છે કે અરબ સાગરમાં છાશવારે ઉષ્ણકટિબંધીય વાવાઝોડાં સર્જાવાં લાગ્યાં છે. છેલ્લાં 15 વર્ષ (વર્ષ 1998થી વર્ષ 2013)માં અરબ સાગરમાં...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
ગુજરાતના માથે વાવાઝોડાનું સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. હવામાન વિભાગ પ્રમાણે અરબ સાગરમાં બે વાવાઝોડાં સર્જાઈ રહ્યાં છે.