... આગળ જવા માગતા નહોતા."

"અમે સાથે જે સમય વિતાવ્યો તેનાથી તેમના અંગે મારી શરૂઆતની ધારણાઓને પુષ્ટ કરી કે તેઓ અસાધારણ બુદ્ધિમાન અને શાલીન વ્યક્તિ છે."

સોનિયા ગાંધી અંગે શું લખ્યું છે?

સોનિયા ગાંધી સાથે બરાક ઓબામા

તત્કાલીન સત્તાધારી પાર્ટી કૉંગ્રેસનાં અધ્યક્ષા સોનિયા ગાંધીને ઓબામાએ 'સાઠ વરસથી ઉપરની ઉંમરનાં આકર્ષક મહિલા'ના રૂપમાં યાદ કર્યા છે. 'જેમણે પારંપરિક સાડી પહેરેલી હતી. તેમની મર્મભેદી આંખો અને ઉપસ્થિતિ શાહી અંદાજ જેવી હતી.'

"યુરોપીય મૂળનાં આ મહિલા પહેલાં માતાની જવાબદારી નિભાવતાં ઘર સુધી સી... બાકીનો લેખ લખો:
ચૂક્યું છે. "

જોકે, ઉન્નત લોકતંત્ર અને મુક્ત અર્થવ્યવસ્થા છતાં ભારત હજુ પણ 'ગાંધીની કલ્પનાવાળા સમતાવાદી, શાંતિપૂર્ણ અને સહઅસ્તિત્વવાળા સમાજની છબિ સાથે મેળ ઓછો ખાય છે. અસમાનતા ચરમ પર છે અને હિંસા 'ભારતીય જીવનનો હિસ્સો' બની ગઈ છે. '

ઓબામા લખે છે કે નવેમ્બરની એ સાંજ મનમોહન સિંહને ઘરે છોડતી વખતે તેઓ વિચારી રહ્યા હતા કે જ્યારે 78 વર્ષના વડા પ્રધાન પોતાની જવાબદારીમાંથી મુક્ત થશે ત્યારે શું થશે?

ઓબામા લખે છે, "શું મશાલ સફળતાપૂર્વક રાહુલ ગાંધી સુધી પહોંચી જશે, તેમનાં માતાએ જે નિયતિ નક્કી કરી છે એ પૂર્ણ થશે અને ભાજપે જે વિભાજનકારી રાષ્ટ્રવાદ જન્માવ્યો છે, એને હાંસિયામાં ધકેલતા કૉંગ્રેસનો દબદબો કાયમ રહેશે?"

"ખબર નહીં કેમ પણ મને શંકા હતી. આ મિસ્ટર સિંહની ભૂલ નહોતી. તેમણે પોતાની ભૂમિકા ભજવી, શીતયુદ્ધ બાદ તમામ ઉદારવાદી પ્રજાસત્તાક દેશોના રસ્તે ચાલતાં, બંધારણીય વ્યવસ્થાને કાયમ રાખતાં, રોજિંદા કામ અને હંમેશાં જીડીપીને ઉપર લાવવાની તકનીક પર કામ કરતાં સામાજિક સુરક્ષાની મર્યાદા વિસ્તારતાં."

"મારી જેમ તેઓ પણ  ભરોસો કરતા આવ્યા હતા કે આપણે સૌ લોકતંત્ર પાસેથી જ આ જ આશા રાખી શકીએ. ખાસ કરીને ભારત અને અમેરિકા જેવા બહુજાતિય, બહુધાર્મિક સમાજમાં."

જોકે, ઓબામાએ જાતે જોયું કે, "હિંસા, લાલચ, ભ્રષ્ટાચાર, રાષ્ટ્રવાદ, વંશભેદ અને ધાર્મિક અસહિષ્ણુતા જેવી માનવીય લાલચ પોતાની અનિશ્ચિતતા અને નૈતિકતાને પાછળ છોડીને બીજાને નાના ગણવાની નિરર્થકતા, જેવા તમામ કારક એટલા મજબૂત છે કે કોઈ પણ લોકતંત્ર માટે આના પર કાયમી રીતે રોક લગાવવી શક્ય નથી."

"આ દરેક જગ્યાએ રાહ જુએ છે, જ્યારે પણ પ્રગતિની ગતિ ઘટે કે પછી વસતીનું સ્વરૂપ બદલે કે કોઈ કરિશ્માઈ નેતા લોકોના ડર અને અસંતોષની લહેર પર સવાર થાય છે, આ ઊભરીને ઉપર આવી જાય છે."

ઓબામાના સવાલનો જવાબ 2014માં મળ્યો જ્યારે નરેન્દ્ર મોદીના વડપણ હેઠળની હિંદુ રાષ્ટ્રવાદી પાર્ટી ભાજપે જબરદસ્ત વિજય હાંસલ કર્યો. 

ઓબામા 2015માં ફરીથી આવ્યા. ત્યારે નરેન્દ્ર મોદી વડા પ્રધાન હતા અને ઓબામા રાષ્ટ્રપતિના પદે રહેતાં બે વખત ભારતનો પ્રવાસ કરનારા અમેરિકાના પહેલા રાષ્ટ્રપતિ બન્યા. 

જોકે, અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિનાં સંસ્મરણોનો પ્રથમ ભાગ 2011માં ઓસામા બિન લાદેનના મૃત્યુ સાથે ખતમ થઈ જાય છે. 

આશા સેવાઈ રહી છે કે બીજા ભાગમાં તેઓ નરેન્દ્ર મોદીને લઈને પોતાનો મત જાહેર કરશે. 

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો