સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: દાઉદ ઇબ્રાહિમની 1991માં શારજાહમાં લેવાયેલી તસવીર

મનીલૉન્ડ્રિંગ પર અંકુશ મુકતી અમેરિકાની સંસ્થા ફાઇનાન્સિયલ ક્રાઇમ્સ એન્ફોર્સમેન્ટ નેટવર્ક (FinCEN) અથવા ફિનસેનની સંદિગ્ધ ગતિવિધિઓના અહેવાલો અથવા એસએઆરથી પાકિસ્તાથી દુબઈ અને અમેરિકા સુધી ફેલાયેલા હેરા-ફેરીના એક મોટા નેટવર્કની ખબર પડે છે.

 'સ્પિશસ ઍક્ટિવિટી રિપોર્ટ'ને સંક્ષેપમાં એસએઆર કહેવામાં આવેછે. આવી હજાર ફાઇલોને ઇન્વેસ્ટિગેટિવ પત્રકારોની આંતરાષ્ટ્રીય સંસ્થા ઇન્ટરનેશનલ કન્શોર્શિયમ ઑફ ઇન્વેસ્ટિગેટિવ જર્નલિસ્ટ્સ (આઈસીઆઈજે)એ ફંફોસી છે અને એમાંથી અનેક રહસ્યો સામે આવ્યા છે. બીબીસી પણ આઈસીઆઈજે સાથે જોડાયેલી છે.

આર્થિક હેરાફેરીનું આ નેટવર્ક અલ્તાફ ખનાની નામની એક પાકિસ્તાનની વ્યક્તિ ચલાવી રહી હતી. આ અલ્તાફ ખનાનીને ફરાર માફિયા દાઉદ ઇબ્રાહિમના પૈસાની લેવડ-દેવડને જોનાર મુખ્ય વ્યક્તિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

ન્યૂયોર્કના સ્ટાન્ડર્ડ ચાટર્ડ બૅન્ક તરફથી દાખલ કરવામાં આવેલા આ એસએઆર રિપોર્ટ્સની તપાસ ભારતના અખબાર ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસે કરી જે આઈસીઆઈજેમાં સામેલ છે.

ફિનસેન ફાઇલો થકી જે ગુપ્ત દસ્તાવેજો હાથ લાગ્યા છે તેના દ્વારા મોટી બૅન્કોએ કેવી રીતે અપરાધીઓને આખી દુનિયામાં પૈસાની લેવડ-દેવડની અનુમતી આપી રાખી હતી તેની ખબર પડે છે.

આ જ સિલસિલામાં એસઆર ખનાનીની નાણાકીય હેરફેરની તપાસ એ દર્શાવે છે કે દાયદાઓ સુધી એમણે ડ્રગ માફિયાઓની સાથોસાથ તાલિબાન અને અલ કાયદા જેવા ચરમપંથી સંગઠનો માટે પણ આશરે 14થી 16 ટ્રિલિયન ડૉલરની હેરાફેરી કરી છે. ખનાનીના આ ધંઘાને અમેરિકન અધિકારીઓએ મની લૉન્ડ્રિંગ ઑર્ગનાઇઝેશ નામ આપ્યું છે જેને સંક્ષિપ્તમાં એમએલઓ લખવામાં આવ્યું છે.

દુનિયાભરમાં તપાસ પછી 11 ડિસેમ્બર 2015ના રોજ ખનાનીની પનામા ઍરપોર્ટ પરથી ધરપકડ કરાઈ હતી અને મિયામી જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા. પછી જુલાઈ 2020માં કારાવાસ પૂર્ણ થયા પછી નિર્વાસન માટે અમેરિકાના ઇમિગ્રેશન અધિકારીઓને સોંપી દેવામાં આવ્યા. જોકે, એ પછી અમેરિકાએ એને નિર્વાસિત કરી પાકિસ્તાન મોકલ્યા કે સંયુક્ત આરબ અમિરાત એ સ્પષ્ટ નથી.

અમેરિકાના ફૉરેન ઍસેટ કંટ્રોલની કચેરી(ઓએફએસી)એ ખનાનીની ધરપકડ બાદ એમના પર પ્રતિબંધ લાદી, દાઉદ ઇબ્રાહિમ સાથેના સંબંધો પર દસ્તાવેજ તૈયાર કર્યા હતા. 

11 ડિસેમ્બર 2015ના રોજ જારી કરવામાં આવેલી એક નોટિસમાં ઓએફએસી કહે છે, "ખનાનીના એમએલઓએ આતંકવાદીઓ, ડ્રગ તસ્કરો અને અપરાધિક સંગઠનો માટે વિશ્વભરમાં ખરબો ડૉલરની ગોઠવણ કરવા માટે અનેક...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
અનેક મોટી બૅન્કો દ્વારા દુનિયાના અનેક દેશોમાં ચાલતા મની લૉન્ડરિંગના જટિલ નેટવર્કનો પર્દાફાશ ઇન્વેસ્ટિગિવ જર્નલીસ્ટોએ કર્યો છે.