સામગ્રી: જોકે રાજ્યમાં પોતાના બળ પર સરકાર બનાવવા અને સૌથી મોટી પાર્ટી બનવાનું સપનું પુરુ ન થયું. 

વીસ વર્ષથી સરકાર બનાવવાના પ્રયત્નો અને ગઠબંધન સરકારમાં જુનિયર પાર્ટનર રહ્યા પછી, આ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપે પોતાનું પ્રભુત્વ સાબિત કર્યું છે. હવે ભાજપ વાયદા પ્રમાણે ભલે નીતીશકુમારને મુખ્ય મંત્રી બનાવી લે પરંતુ દબદબો તો તેમનો જ રહેશે, સિનિયર પાર્ટનર તે જ રહેશે.

હિંદીભાષી રાજ્યોમાં ઉત્તર પ્રદેશ પછી રાજકીય રીતે બીજું પ્રમુખ રાજ્ય બિહાર, હંમેશાં ભાજપ માટે પડકારરૂપ રહ્યું છે. 

વર્ષ 2014માં મોદી લહેર પછી 2015માં બિહારમાં થયેલી વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપ, રાજ્યમાં પોતાના દમ પર સરકાર બનાવવાની સ્થિતિમાં ન હતો, 1990ના દાયકામાં રામજન્મભૂમિ આંદોલન છતાં હિંદુત્વના મુદ્દાને લઈને પોતાની જગ્યા બનાવી શક્યો નથી.

જોકે 2020ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં તેમનું પ્રદર્શન આશાઓ કરતાં સારું રહ્યું છે. 

ભાજપ માટે આ જીતને મહત્ત્વની ગણાવતા વરિષ્ઠ પત્રકાર નીરજા ચૌધરી આ પરિણામને ચોંકાવનારા પણ માને છે. તે કહે છે, "એવું ઓછું થાય છે કે લોકોની સ્થિતિ ખરાબ હોય પરંતુ તે સત્તાધારી ગઠબંધનમાં એક પાર્ટીને તેના માટે જવાબદાર માને. બિહારમાં જનતાએ પોતાની હેરાનગતિ માટે મુખ્ય મંત્રી નીતીશથી નારાજગી દેખાય છે અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીથી આશા." 

ભાજપના આ પ્રદર્શનને સમજવા માટે હાલની ચૂંટણીના ગણિત સિવાય ભાજપની બિહારમાં હાલ સુધીની સફર પર નજર નાખવી જરૂરી છે. 

હિંદુત્વ અથવા જાતિ

બિહારમાં ભાજપે (ત્યારે જનસંઘ) સૌથી પહેલીવાર 1962ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ત્રણ સીટ જીતી હતી. દેશના રાજકારણમાં એ કૉંગ્રેસનો સમય હતો.

1970-80ના દાયકામાં સૌથી મોટું પરિવર્તન આવ્યું. કૉંગ્રેસ વિનાની પાર્ટી સાથે આવી. જયપ્રકાશ નારાયણના આંદોલનથી બિહારમાં ત્રણ મોટાં સમાજવાદી નેતા આવ્યા - લાલુ યાદવ, નીતીશકુમાર અને રામવિલાસ પાસવાન.

1980માં જનસંઘમાંથી બનાવેલી પાર્ટી, ભાજપે પણ રાજ્યમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરી અને 21 સીટ જીતી. પરંતુ ભાજપના કોઈ નેતાનું બિહારમાં એવું કદ ન હતું. હિંદુત્વના રાજકારણ અને સવર્ણ મતદારો પરની નિર્ભરતાથી ભાજપનું કામ બની રહ્યું ન હતું. 

દાયકાઓથી બિહારના રાજકારણ પર રિપોર્ટિંગ કરતા વરિષ્ઠ પત્રકાર મણિકાંત ઠાકુર પ્રમાણે, રાજ્યનું રાજકારણમાં હંમેશા ઉત્તર પ્રદેશથી અલગ રહ્યું છે.

તેઓ કહે છે "આ લોકો લાખ પ્રયત્ન કરી લે, ઉત્તર પ્રદેશમાં માહોલ બની જાય, પણ બિહારમાં સ્પષ્ટ રીતે ધર્મ સામે આવતો નથી. જાતીય...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
કોરોના મહામારીના મારનો સામનો કરી રહેલી જનતા, આર્થિક તંગી, બેરોજગારી, કામદારોની પરેશાની અને ગઠબંધનના 15 વર્ષની 'એન્ટિઇનકમ્બન્સી'ની વચ્ચે ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) બિહારમાં જીત મેળવવામાં સફળ રહી છે.