સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણી

ગુજરાતના પડોશી રાજ્ય રાજસ્થાનના પણ અનેક ખેડૂતોએ દિલ્હી ખાતેના વિરોધપ્રદર્શનમાં ભાગ લીધો છે.

ત્યારે આ આંદોલનો વચ્ચે બીબીસી ગુજરાતીએ એ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો કે ગુજરાતના ખેડૂતો કેટલા સુખી છે? અને ગુજરાતના ખેડૂતોની સમસ્યા શી છે? 

'ગુજરાતમાં ખેડૂતોને હાલ કોઈ મુશ્કેલી નથી'

હાલની પરિસ્થિતિની વાત કરવામાં આવે તો ગુજરાતના ખેડૂતોને હાલમાં કોઈ જ સમસ્યા ન હોવાનું જાણકારોનું માનવું છે. 

તેમના મતે ગુજરાતના ખેડૂતોની છેલ્લી સમસ્યા વીજળી અને પાકવિમાની હતી, જે રાજ્ય સરકારે હલ કરી દીધી છે.  

ગુજરાતમાં મોટાભાગના ખેડૂતોએ પોતાની ખેતપેદાશો વેચી દીધી છે. 

કપાસના અમુક ખેડૂતોને બાદ કરતાં મોટાભાગના ખેડૂતોએ પોતાની ખેતપેદાશ માર્કેટમાં વેચી દીધી હોવાની વાત ખેડૂતનેતા સાગર રબારી જણાવે છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં સાગર રબારી કહે છે, "ગુજરાતનાં ખેડૂતોની હાલની કોઈ એવી સમસ્યા નથી કે જેને કોઈ મોટી સમસ્યા કહી શકાય." 

"સીંચાઈ વગેરેની સમસ્યા તો હંમેશાં રહે જ છે, પરંતુ હાલમાં એવી કોઈ મોટી સમસ્યા નથી જે ખેડૂતને પોતાના ઘરથી બહાર નીકળવા માટે પ્રેરે અને કોઈ આંદોલનમાં ભાગ લેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે. " 

તેમણે એવું પણ કહ્યું કે મોટાભાગના ખેડૂતો ગુજરાતમાં હાલમાં પોતાની ખેતપેદાશ એક કે બીજી રીતે વેચી શકે છે. 

જોકે સાગર રબારી આ પરિસ્થિતિ કાયમી નથી ગણતા અને આવનારા સમયમાં નવી સમસ્યાઓ આવી શકે એવી આશંકા પણ સેવે છે. 

ખેતીની જમીનમાં ઘટાડો અને ખેડૂતોની સંખ્યામાં વધારો

'ઍગ્રિકલ્ચર સેન્સસ ઑફ ઇન્ડિયા'ના 2015-2016ના આંકડા પ્રમાણે ગુજરાતમાં 99,77,780 હેક્ટર જમીન ઑપરેશનલ હૉલ્ડિંગ છે, એટલે કે તેના પર ખેતી અને ખેતીને લગતાં કામો થાય છે. 

જોકે આ જમીનની સંખ્યા 2005-06ના સેન્સસમાં 1,02,69,264 હેક્ટર હતી, અને 1990-91માં 1,02,92,382 હેક્ટર હતી. એટલે કે ખેતીની જમીનમાં સમયાંતરે ઘટાડો થયો છે. 

2015-16ના 'ઍગ્રિકલ્ચર સેન્સસ ઑફ ઇન્ડિયા' પ્રમાણે હાલમાં રાજ્યમાં 53,20,626 ઑપરેશનલ હૉલ્ડર એટલે કે ખેડૂત સહિત ખેતી સાથે સંકળાયેલા લોકો છે. 

આ સંખ્યા 2010-11ના સેન્સસમાં 48,85,610 હતી, જ્યારે 1990-91માં 35,16,835 હતી. એટલે કે ખેતી કરતા લોકોની સંખ્યા વધી છે, પરંતુ ખેતીની જમીનમાં ઘટાડો થયો છે. 

ખેડૂતો નથી ઇચ્છતા કે આવનારી પેઢી પણ ખેતી કરે?

સુરેન્દ્રનગરના એક ખેડૂત રાજેન્દ્રસિંહ ઝાલા જણાવે છે કે જો તેમને તક મળે તો તેઓ પોતાના દીકરાને ખેતીના...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
ઉત્તર ભારતમાં જ્યારે અનેક ખેડૂતો રસ્તાઓ પર છે અને અને આંદોલન કરી મોદી સરકારે પસાર કરેલા ત્રણ નવા કૃષિ કાયદાઓનો વિરોધ કરી રહ્યા છે ત્યારે ગુજરાતમાં અમુક પ્રદર્શનો સિવાય કોઈ ખાસ મોટું આદોલન જોવા મળ્યું નથી.