શ્યાઓપિંગે 1978માં જે આર્થિક ક્રાંતિની શરૂઆત કરી હતી તેને વર્ષ 2018માં 40 વર્ષ પૂરાં થયાં.

ડાંગ તેને ચીનની બીજી ક્રાંતિ ગણાવતા હતા. આ આર્થિક સુધારા બાદ જ ચીન વિશ્વની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનવામાં સફળ થયું.

આજની તારીખે ચીન વિશ્વમાં સૌથી વધુ વિદેશી હૂંડિયામણ ધરાવતો દેશ છે. તેની પાસે 3.12 ખર્વનું ડૉલરનું વિદેશી હૂંડિયામણ છે.

જ્યારે જીડીપીના મામલે તે વિશ્વમાં બીજા ક્રમે છે. તેના જીડીપીનું કદ 11 ખર્વ ડૉલર છે.

પ્રત્યક્ષ વિદેશી રોકાણને આકર્ષવામાં ચીનનો વિશ્વમાં ત્રીજો ક્રમ આવે છે.

માઓત્સે તુંગ અને ડાંગ શ્યાઓપિંગ

ડાંગ શ્યાઓપિંગે જ્યારે 1978માં આર્થિક સુધારો શરૂ કર્યા ત્યારે ચીનની અર્થવ્યવસ્થાનો વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થામાં માત્ર 1.8 ટકા હિસ્સો હતો. પણ વર્ષ 2017માં તે 18.2 ટકા થઈ ગયો.

ચીન હવે માત્ર એક ઊભરતી અર્થવ્યવસ્થા નથી પણ તે તેના ઇતિહાસની એ તાકત તરફ આગળ વધી રહ્યું છે જે 15મી અને 16મી સદીમાં વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થામાં 30 ટકાની ભાગીદારી ધરાવતું હતું.

શું તમે આ વાંચ્યું?

ચીનને તાકતવર બનાવવામાં ત્રણ નેતાને જવાબદાર ગણવામાં આવે છે. માઓત્સે તુંગ, ડાંગ શ્યાઓપિંગ અને વર્તમાન રાષ્ટ્ર્પ્રમુખ શી જિનપિંગ.

શ્યાઓપિંગની આર્થિક ક્રાંતિના 40 વર્ષો બાદ ફરીથી જિનપિંગ જેવા નેતાના નેતૃત્વમાં ચીન આગળ વધી રહ્યું છે.

પ્રતીકાત્મક

જિનપિંગ ચીનની અર્થવ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે મૅન્યુફૅક્ચરિંગ સૅક્ટરમાં સુપરપાવર બનવા માગે છે.

આથી તેઓ ડાંગની નીતિઓને જ આગળ વધારી રહ્યા છે. તેમાં અર્થવ્યવસ્થાને વધુ વ્યાપક બનાવવા અને આર્થિક સુધારા જેવાં પગલાંનો સમાવેશ થાય છે.

ચીનની આર્થિક સફળતાનું જે મૉડલ છે તેની અને કમ્યૂનિસ્ટ રાજનીતિ વચ્ચે ટકરાવની પણ સ્થિતિ છે.

ખરેખર ચીનની અર્થવ્યવસ્થામાં આવેલા ઉછાળા માટે સરકારી યોજનાઓ અને ખાનગી ઉદ્યમીઓ સિવાય મુક્ત બજારમાં કોને કેટલો શ્રેય મળવો જોઈએ?

જિનપિંગના હાથમાં ચીનની સંપૂર્ણ રાજકીય સત્તાઓ છે આથી એક સવાલ ઊભો થાય છે કે અહીંના નેતાઓ અર્થવ્યવસ્થાને કેટલી હદે નિયંત્રણમાં રાખવા માગે છે?

ડાંગ શ્યાઓપિંગ અને અર્થવ્યવસ્થાની કાયાપલટ

ડાંગ શ્યાઓપિંગ

ચીનની અર્થવ્યવસ્થામાં વૃદ્ધિની કહાણી બીજા વિશ્વ યુદ્ધ બાદ માત્ર એક દેશના વિકાસની વાત નથી પણ તે એક નિયંત્રિત અર્થવ્યવસ્થામાંથી મુક્ત અને માર્કેટ આધારિત અર્થવ્યવસ્થા બનવાની કહાણી છે.

વિશ્વના ઘણા દેશોમાં ચીનના આ ફેરફારને અપનાવ્યો પણ તેમ છતાં તબક્કાવાર સફળતા મેળવવા મામલે... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
એ નેતા કે જેમણે 40 વર્ષમાં ચીનને બનાવ્યું સુપરપાવર