...ાં ક્યાં કઈ નસ હશે, સ્નાયુ કેવા હશે, ચરબીનું થર કેવું હશે અને ઑપરેશન કરતી વખતે કઈ નસ કાપવાથી લોહી નીકળશે, શરીરના કયા ભાગમાં કયા પ્રકારની ગાંઠ હશે અને એને કઈ રીતે દૂર કરી શકાય એવી તમામ બાબતોનો ઍનૅટૉમીમાં સમાવેશ થાય છે."

"આ ગાંઠ સ્નાયુની છે કે નસની એ આયુર્વેદમાં નક્કી ન કરી શકાય, એટલે આયુર્વેદમાં ઑપરેશન કરવું અઘરું છે."

જોકે આયુર્વેદના ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા તજજ્ઞોનો મત આ બાબતે જુદો છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં ગુજરાતના આયુર્વેદિક ઍસોસિયેશનના સેક્રેટરી ડૉ. હસમુખ સોની કહે છે કે "2007 પછી ... બાકીનો લેખ લખો:
વાઇરસ માટે કોઈ આયુર્વેદિક દવાને મંજૂરી આપવામાં આવી નથી.

અમદાવાદમાં પ્રેક્ટિસ કરતાં ડૉ. મોના દેસાઈ કહે છે, "ઍલૉપથી સારવારથી ઇઝરાયલ જેવા દેશ કોરોનાથી મુક્ત થઈ ગયા છે અને અમેરિકા, યુકેમાં પરિસ્થિતિ ઘણી સુધરી છે."

"WHO (વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન) અને ICMR (ઇન્ડિયન મેડિકલ કાઉન્સિલ ઑફ મેડિકલ રિસર્ચ (આઈસીએમઆર) દ્વારા કોઈ પણ આયુર્વેદિક દવાને પરવાનગી આપવામાં આવી નથી. આયુર્વેદિક દવાઓ વિશે તો ડૉક્ટરોને માહિતી પણ નથી ત્યારે સારવારમાં તેની અસરકારકતા વિશે કઈ રીતે વિશ્વસાર રાખી શકાય."

જોકે પ્રોફેસર અનુપ ઠાકર જુદો મત ધરાવે છે. તેમને લાગે છે કે આયુર્વેદિક દવાથી કોરોના દરદીને લાભ થઈ શકે છે. હાલમાં યુનિવર્સિટી દ્વારા આયુર્વેદિક દવાની ટ્રાયલ કરવામાં આવી રહી છે.

તેઓ કહે છે કે "અમે આયુ-64ની ટ્રાયલ કરી રહ્યા છીએ અને અત્યાર સુધીની ટ્રાયલમાં પુરવાર થયું છે કે તે અસરકારક છે. દરદીમાં કોરોનાની અસરમાં ઘટાડો લાવે છે અને દવા લીધા બાદ દરદી સાત દિવસમાં કોરોના નૅગેટિવ થઈ જાય છે. આ દવા સેન્ટ્રલ કાઉન્સિલ ફૉર આયુર્વેદીક રીસર્ચ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી છે."

આયુર્વેદિક સારવારના ફાયદા અને ગેરફાયદા

આયુર્વેદિક તબીબો દાવો કરે છે કે આ ચિકિત્સાપદ્ધતિમાં દરદીને કોઈ આડઅસર થતી નથી

આયુર્વેદિક સારવારથી સૌથી મોટો લાભ એ થાય છે કે તે રોગના મૂળ સુધી જાય છે અને જો દરદીને બીજી કોઈ બીમારી હોય તો તેને ધ્યાનમાં રાખીને સારવાર કરે છે.

આ ઉપરાંત જે દવાઓ બને છે તે કુદરતી પદાર્થોમાંથી બને છે અને તેમાં કોઈ પણ પ્રકારના કૅમિકલનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો નથી.

આયુર્વેદિક તબીબો દાવો કરે છે કે આ ચિકિત્સાપદ્ધતિમાં દરદીને કોઈ આડઅસર થતી નથી અને તેના દ્વારા વિવિધ બીમારીની સારવાર શક્ય છે.

ભારતમાં પૂરતા પ્રમાણમાં આર્યુવેદિક ડૉક્ટર નથી, બીજી સૌથી મોટી મુશ્કેલી છે કે આયુર્વેદિક પદ્ધતિથી સારવાર કરવામાં બહુ લાંબો સમય જોઈએ છે.

ડૉ. કિરીટ ગઢવી કહે છે કે "ઍપેન્ડિક્સ અથવા હર્નિયા જેવી બીમારીઓમાં ઑપરેશન સિવાય કોઈ સારવાર નથી. આ પ્રકારની સારવાર માત્ર ઍલૉપથીમાં શક્ય છે. આયુર્વેદિક પધ્ધતિમાં ઇમરજન્સી સારવાર જેવી સુવિધા મળતી નથી."

આયુર્વેદિક ચિકિત્સામાં સંશોધનનો પણ અભાવ છે અને હાલમાં જે આયુર્વેદિક દવાઓ બજારમાં મળી રહી છે, તેમાંથી કેટલીક દવાઓથી દરદીને શું લાભ થશે તે જાણવા માટે કોઈ સંશોધન અથવા પુરાવા પ્રાપ્ય નથી.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો