દિનેશ પટેલ

અમદાવાદથી મુંબઈ માટે શરૂ થઈ રહેલી બુલેટ ટ્રેનના પ્રોજેક્ટ માટે સરકાર આ જમીનનું સંપાદન કરવા માગે છે.

દિનેશભાઈ છેલ્લાં બે વર્ષથી વિવિધ સરકારી કચેરીઓમાં ધક્કા ખાઈ રહ્યા છે કે તેમની જમીનનું સંપાદન થાય તો તેમને યોગ્ય વળતર મળે.

બુલેટ ટ્રેન માટે જમીન સંપાદનનો વિરોધ કરી રહેલા ખેડૂતોની એક અરજી ગુજરાત હાઈકોર્ટે તાજેતરમાં નકારી દીધી છે.

હાઈકોર્ટમાં જમીન સંપાદન અંગેનો કેસ હારી ગયા બાદ દિનેશભાઈ માટે હવે જમીનનું યોગ્ય વળતર મેળવવાનો સંઘર્ષ વધી ગયો છે.

કેટલી જમીન સંપાદિત કરવાની છે?

બૂલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ મુદ્દે જમીન સંપાદન અંગે ખેડૂતોનો વિરોધ

2002માં શરૂ થનારી હાઈસ્પીડ બુલેટ ટ્રેન માટે સરકાર ગુજરાતમાંથી 5,400 પ્રાઇવેટ પ્લૉટનું સંપાદન કરવા માગે છે.

તેમાંથી હજી આશરે 3,100 પ્લૉટના માલિકોએ સરકારને જમીન સુપરત કરી દીધી છે. જેની સામે ખેડૂતોને વળતર ચૂકવી દેવાયું છે.

નેશનલ હાઈ-સ્પીડ રેલ કૉર્પોરેશન લિમિટેડ (NHSRCL) પ્રમાણે ગુજરાતમાં જમીન સંપાદન મામલે અત્યાર સુધી 2,000 કરોડ રૂપિયા સુધીનું વળતર ચૂકવાઈ ગયું છે.

આ 5,400 પ્લૉટમાંથી આશરે 80 ટકા જમીન ગ્રામ્ય વિસ્તારની છે, જેમાં અનેક ખેડૂતોની ખેતીલા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
યક જમીન પણ આવે છે. 20 ટકા જેટલી જમીન શહેરી વિસ્તારમાં આવેલી છે.

ખેડૂતોની મુશ્કેલી અને વળતર 

જોકે, 508 કિલોમિટર લાંબા બુલેટ ટ્રેનના ટ્રૅક માટે હજી સુધી ઘણી જમીનનું સંપાદન કરવાનું બાકી છે. જેમાં દિનેશભાઈ પટેલ જેવા અનેક ખેડૂતોની જમીન સંપાદન થવાની બાકી છે.

દિનેશભાઈ પાસે ત્રણ વીઘાં જમીન છે, જેમાંથી બે વીઘાં જમીન બુલેટ ટ્રેનના પ્રોજેક્ટમાં જવાની છે.

NHSRSCLના અધિકારીઓએ તેમના ખેતરની માપણી કરી લીધી છે અને ખેતરમાં તેની નિશાનીઓ પણ મૂકી દીધી છે. જોકે, હજી સુધી તેમને એ ખબર નથી કે સરકાર તેમની જમીનનું કેટલું વળતર આપશે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા નવસારી જિલ્લાના પાથરી ગામે રહેતા દિનેશભાઈ કહે છે, "મારી વાડીમાં 105 ચીકુનાં ઝાડ છે અને તેમાંથી લગભગ 70 જેટલાં ચીકુનાં ઝાડ કાપવામાં આવશે."

"મેં વાડીમાં બોરવેલ અને પાઇપલાઇન માટે બૅન્કમાંથી લૉન લીધી છે, હવે મારા માટે તો તમામ નુકસાનની જ વાત છે."

બજારભાવની ચારગણી કિંમત આપો : ખેડૂતોની માગ

મોટા ભાગના ખેડૂતોની માગણી છે કે સરકારી જંત્રી પ્રમાણે નહીં પરંતુ હાલના બજારભાવને આધાર ગણીને તેની ચારગણી કિંમત ચૂકવવામાં આવે.

જોકે, સરકાર ખેડૂતોની બજારભાવને આધાર ગણવાની માગણી સ્વીકારી રહી નથી.

નવસારીના માણેકપુર ગામનાં રહેવાસી મંજુલાબહેનની 20 વીઘાં જમીનમાંથી 2 વીઘાં જમીન બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટમાં જવાની છે.

તેમની જમીન સંપાદન કરવા માટે સરકારી અધિકારીઓ જમીન માપી ગયા છે અને તેના પર નિશાનીઓ કરી ગયા છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં તેઓ કહે છે, "જો મને મારી જમીનના બજારભાવ કરતાં ચારગણા ભાવ નહીં મળે તો હું મરી જઈશ પરંતુ જમીનનો ટુકડો પણ બુલેટ ટ્રેન માટે નહીં આપું."

તેઓ જમીન પર જ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે, જમીનની માપણી થયા બાદ તેમના પતિ સુરેશભાઈ નાઇકનું મૃત્યુ થઈ ગયું છે. મંજુલાબહેન કહે છે કે તેમની છેલ્લી ત્રણ પેઢીઓ આ ખેતર પર જ નભી છે.

તેઓ કહે છે, "મારી બંને દીકરીઓનાં લગ્ન થઈ ગયાં છે અને બંને સાસરે છે. હું સાવ એકલી છું. આ જમીન પર જ મારો જીવનનિર્વાહ ચાલે છે."

"જો આ જમીનને નુકસાન થાય તો મારા જીવનને નુકસાન થાય."

તેઓ કહે છે કે બુલેટ ટ્રેનનો ટ્રૅક તેમની જમીનની વચ્ચેથી નીકળે છે, તેમની જમીન બે ભાગમાં વહેંચાઈ જશે. હવે આ જમીનમાં ખેતી કેવી રીતે કરવી તે પણ એક પ્રશ્ન છે. આખા ખેતરમાં પાણીની પાઇપલાઇન પણ નાખેલી છે.

બીબીસી ગુજરાતી એવા ઘણા ખેડૂતોને મળ્યું જેમણે પોતાની જમીન હજી સુધી સરકારને સુપરત નથી કરી....