સજેલી કાર સરહદની બન્ને બાજુ હતી અને દરેક કારમાં એક દેશના વરરાજા અને બીજા દેશની દુલ્હન બેઠી હતી. 

બિહારની રક્સૌલ સરહદથી નેપાળની ઔદ્યોગિક રાજધાની તરીકે ઓળખાતા બીરગંજમાં મારી સાથે જઈ રહેલા વરિષ્ઠ સ્થાનિક પત્રકાર અભિષેક પાંડે કહે છે, "બન્ને દેશો વચ્ચે રોટી-બેટીનો સંબંધ છે. એટલે કે, ન માત્ર વેપાર પણ એક એવી સામાજિક સંરચના, પરંપરા, ધર્મ, વ્યક્તિગત જીવનશૈલી અને ભાષાનાં કારણે બન્ને દેશો વચ્ચે લગ્નનો પણ સંબંધ છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બિહારના રક્સૌલ અને નેપાળના બીરગંજ વચ્ચે એકદમ સીમા પર સ્થિત શંકરાચાર્ય દ્વાર પરથી ભારતથી નેપાળ જવું હોય કે નેપાળથી ભારત આવવું હોય, બન્નેમાં કોઈ સમસ્યા નથી. 

જો તમે ચાલીને જઈ રહ્યા છો અથવા ગાડીમાં બેસીને જઈ રહ્યાં છો, તો પણ કોઈ રોકટોક નહીં થાય. 

જો તમારી પાસે પોતાનું વાહન છે તો બીરગંજ કસ્ટમ ઑફિસમાંથી એક ચલણ કપાવવું પડશે, જેમાં આખા દિવસ માટે બીજા દેશમાં તમારું વાહન રાખવા માટે પરવાનગી પણ મળી જાય છે.

નેપાળમાં ભારતીય નોટ પર પ્રતિબંધ

પરંતુ છેલ્લા કેટલાક દિવસથી લોકોએ મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. આ મુશ્કેલી સરહદ પાર કરવામાં નહીં, પણ સરહદ પાર પૈસા લઈ જવામાં થઈ રહી છે. 

કેમ કે નેપાળ સરકારે ભારતની નવી નોટ (200 રૂપિયા, 500 રુપિયા અને બે હજાર રૂપિયા) પર પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે. 

જોકે, અત્યાર સુધી 200 રૂપિયાથી ઓછી કિંમત ધરાવતી નોટ લઈ જવા અને રાખવા પર કોઈ પ્રતિબંધ લગાવવામાં આવ્યો નથી. 

નેપાળમાં ભારતીય મુદ્રા

નેપાળ સરકાર દ્વારા અચાનક લેવામાં આવેલા આ નિર્ણયથી બન્ને દેશોના વેપારી સંબંધોમાં ખટાશ આવતી જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને નેપાળ અને ભારતના સીમાવર્તી વિસ્તારોમાં આ કારણે આર્થિક ઉથલ-પાથલ જોવા મળી રહી છે. 

નેપાળની સરહદ સાથે જોડાયેલા બિહારના આશરે સાત જિલ્લા સુપૌલ, મધુબની, અરરિયા, સહરસા, કિશનગંજ, પૂર્વી ચંપારણ અને પશ્ચિમ ચંપારણના વેપારીઓ અને સામાન્ય નાગરિકો, કે જેમનું કામ અને વેપાર નેપાળમાં છે તેમણે ભારે મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. કેમ કે ભારતની નવી ચલણી નોટ અત્યાર સુધી નેપાળમાં ચલણમાં હતી. 

સીમાવર્તી વિસ્તારોના વેપારી અને સામાન્ય લોકો ભારતીય કરન્સીમાં જ વેપાર કરવાને પ્રાથમિકતા આપતા હતા કેમ કે ભારતીય મુદ્રા નેપાળી મુદ્રાની સરખામણીએ વધારે કિંમતી છે. એક ભારતીય રૂપિયાની કિંમત 1.60 નેપાળી રૂપિયા સમાન છે. 

બિહારના રક્સૌલના વેપારી રાકેશકુમાર કે જેઓ નેપાળના બીરગંજ સ્થિત આદર્શ નગરમાં... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
ભારત અને નેપાળ વચ્ચેનો 'રોટી-બેટી'નો સંબંધ નોટબંધીથી બગડી જશે?