અયોધ્યા રામમંદિર : શું આ ત્રણ પણ 'બાબરી મસ્જિદ' છે?\nબેગમ બલરાસપુરનો પાછળનો ભાગ

હિંદુ સંગઠનોએ અદાલતોમાં દાવો રજૂ કર્યો હતો કે રામ જન્મસ્થળ ઉપરના મંદિરને તોડીને મસ્જિદ બનાવવામાં આવી છે.  

મસ્જિદ સંબંધિત દસ્તાવેજો મુજબ, મોઘલ શાસક બાબરના જનર મીર બાકીએ તેનું નિર્માણ કરાવ્યું હતું. 

1992માં બાબરી મસ્જિદનો ધ્વંસ કરી દેવાયો, પરંતુ આ વિસ્તારમાં આવી વધુ ત્રણ મસ્જિદ એવી છે, જેનું નિર્માણ બાબરના કાળમાં કરવામાં આવ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે. 

અયોધ્યામાં વિવાદાસ્પદ સ્થળથી થોડે જ દૂર 'મસ્જિદ બેગમ બાલરસ' આવેલી છે, જ્યારે બીજી મસ્જિદ 'બલરાસપુર',જે ફૈઝાબાદ જિલ્લાના દર્શનનગર વિસ્તારમાં આજે પણ હયાત છે. 

ત્રીજી મસ્જિદ બાબરકાળમાં બની હોવાનું કહેવાય છે, જેનું નામ 'મસ્જિદ મુમતાઝ શાહ' છે અને તે લખનૌથી ફૈઝાબાદ જવાના રસ્તે મુમતાઝ નગરમાં આવેલી છે. 

મેં બાબરી મસ્જિદને અનેક વખત જોઈ હતી, એટલે એવું કહી શકું કે આકારમાં ત્રણેય એનાથી નાની છે, પરંતુ તેમની વચ્ચેની સમાનતા ઉડીને આંખે વળગે એવી છે. 

દાખલા તરીકે આ ત્રણેય મસ્જિદમાં એક પણ મિનાર નથી, જ્યારે અન્ય ત્રણ મસ્જિદમાં પણ બાબરી મસ્જિદની જેમ એક મોટો અને બે નાના ગુંબજ છે. 

લખનૌસ્થિત ઇતિહાસકાર રોહન તકીના કહેવા મુજબ, જો આ વિસ્તારમાં ઝીણવટભરી નજરે જોવામાં આવે તો માત્ર આ ત્રણ જ નહીં અનેક મસ્જિદ મળશે જે એ કાળની હોય અને એકબીજા સાથે ભારે સમાનતા ધરાવતી હોય. 

તકીએ કહ્યું, "આ બધી મસ્જિદની બનાવટમાં બે બાબત નોંધપાત્ર છે. પહેલું એ કે તેમાં મિનાર નથી અને બીજું કે ત્રણ ગુંબજ છે. આ મસ્જિદો અયોધ્યામાં નવાબોનું શાસન શરૂ થયું, તેનાં કરતાં પણ 200 વર્ષ જૂની છે."

"એ બાબત પણ નોંધનીય છે કે આ વિસ્તારમાં આપને 16મી સદી આસપાસ નિર્માણ પામેલી મસ્જિદો વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળશે. જેની ઓળખ એ છે કે તેમાં એક કે ત્રણ ગુંબજ હશે. બહુ થોડી મસ્જિદમાં પાંચ ગુંબજ હશે."

"દિલ્હી સલ્તનતની શૈલી ઉપર બનેલી હોવાથી તમને બે ગુંબજવાળી કોઈ મસ્જિદ જોવા નહીં મળે."

બેગમ બાલરસ મસ્જિદ

મધ્યકાલીન ઇતિહાસકાર તથા જવાહરલાલ નહેરુ યુનિવર્સિટીના પૂર્વ પ્રોફેસર હરબંસ મુખિયાના કહેવા પ્રમાણે, "મુઘલ શાસક બાબરના પુસ્તક 'બાબરનામા'માં ઉલ્લેખ છે કે તેઓ બે વખત અયોધ્યા વિસ્તારમાં ગયા હતા."

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતી વખતે તેમણે જણાવ્યું, " બે દિવસ સુધી તેઓ આસપાસના વિસ્તારમાં રહ્યા હતા. કદાચ અવધના શાસનને લગતી બાબતોને ઉકેલવા માટે ગયા હતા. પુસ્તક અનુસાર તેઓ શિકાર ઉપર પણ ગયા હતા. પુસ્તકમાં મસ્જિદનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી,...\n\ntl;dr:
અયોધ્યામાં જે જગ્યાએ વિવાદાસ્પદ બાબરી મસ્જિદ-રામ જન્મભૂમિ ઉપર જે ઢાંચો હતો, તેનું નિર્માણ વર્ષ 1528માં થયું હતું.