ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : ચીન સાથેના વણસતા જતા સંબંધો ભારતના દવાઉદ્યોગને કેટલા નડશે?\nદવાઓ

ભારત ફાર્માસ્યુટિકલ્સના ઉત્પાદનમાં કદ(volume)ની દૃષ્ટિએ ત્રીજા નંબરે છે પણ કિંમત(value)ની દૃષ્ટિએ 13મા નંબરે છે.  

આપણે રિસર્ચ ક્ષેત્રે જોઈએ તેટલી પ્રગતિ કરી નથી.  

ઍક્ટિવ મોલેક્યુલ્સના ઉત્પાદનમાં ઘણા કિસ્સાઓમાં પ્રદૂષણના ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થાય છે.  

આપણે દર વર્ષે 19 અબજ ડૉલરની કિંમતના ફાર્માસ્યુટિકલ્સની નિકાસ કરીએ છીએ. જે 2020માં 20 અબજ ડૉલર સુધી પહોચશે.   

આ બધા માટે સસ્તામાં સસ્તો કાચો માલ ચીન પૂરો પાડે છે. ભારતમાં વિકસેલો ફૉર્મ્યુલેશન ઉદ્યોગ અને ચીનનો API ઉદ્યોગ એકબીજાનો પૂરક છે.  

આમ એક તરફ પ્રદૂષણનું જોખમ વેઠીને પણ ચીન API પૂરા પાડે છે જ્યારે ભારત એ કાચા માલનો ઉપયોગ કરી એનું ફૉર્મ્યુલેશનમાં રૂપાંતર કરવામાં માહિર છે.  

ફાર્માસ્યુટિકલ ફૉર્મ્યુલેશનનું ભારત વૈશ્વિક કક્ષાની ગુણવત્તા ધરાવતું ઉત્પાદન કરી શકે છે.  

અંહી એ વાતનો ખાસ ઉલ્લેખ કરવો ઘટે કે ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગમાં ગુજરાત દેશમાં અગ્રણી છે. ગુજરાતમાં ઝાયડસ કેડિલા, ઇન્ટાસ, સન ફાર્મા, ટૉરંટ જેવી કંપનીઓ છે તો લુપિન જેવી બહુદેશીય કંપનીઓ પણ છે. 

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના એક અહેવાલ મુજબ 2.64 લાખ કરોડના ભારતીય ઉદ્યોગમાં ત્રીજો હિસ્સો ગુજરાત રોકે છે અને આવનારા સમયમાં આ હિસ્સો 40-42 ટકા સુધી પહોંચવાની આશા રાખવામાં આવતી હતી. 

આપણા દેશમાંથી અમેરિકા, ઉત્તર અમેરિકા, આફ્રિકા, યુરોપિયન દેશો, મધ્ય-પૂર્વના દેશો વગેરે દેશોમાં નિકાસ થાય છે.  

જેમાં આફ્રિકા તેમજ અમેરિકા જેવા દેશો મુખ્ય છે.

ઍક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ગ્રેડિયન્ટસએટલે શું? 

સાંકેતિક ચિત્ર

ઍક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ગ્રેડિયન્ટસએ દવાઓ બનાવવા માટેનો સૌથી અગત્યનો કાચો માલ એવું કેમિકલ કંપાઉન્ડ છે.  

દવામાં રહેલ આ ઍક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ગ્રેડિયન્ટસ રોગ સામે જરૂરી અસર પેદા કરી રોગને ડામે છે. દાત: ક્રોસિન નામની જે દવા બજારમાં મળે છે તેનું ઍક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ગ્રેડિયન્ટસ પેરાસિટામોલ છે જે શરીરના દુખાવા તેમજ તાવમાં રાહત આપે છે.  

તમે બજારમાંથી દવા ખરીદો છો એ બે મુખ્ય ઘટકોમાંથી બને છે. આમાં પહેલું તે કાર્યરત(ઍક્ટિવ) કેમિકલ જ્યારે  - 

બીજું કેમિકલી કાર્યરત નહીં તેવું ઘટક જે ઍક્સપિયન્સના નામે ઓળખાય છે. આ ઘટક વાહક તરીકે કામ કરે છે.  જે ઍક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ગ્રેડિયન્ટસ (API)ની અસર માનવ શરીરના તંત્રમાં ઊભી કરે છે.  

HIV, કૅન્સર, આંચકી(ઍપિલેપ્સિ), મેલેરીયા તેમજ સામાન્ય રીતે વપરાતા એન્ટિબાયોટિક અને...\n\ntl;dr:
15-16 જૂનની રાત્રે ભારત અને ચીન વચ્ચે થયેલી હિંસક અથડામણ પછી ભારતમાં ચીનના માલ-સામાનનો બહિષ્કાર કરવાની માગ વઘી છે. પરંતુ ચીન અને ભારત વચ્ચે જેટલા કદનો વેપાર થાય છે ત્યારે પ્રશ્ને છે કે આ કઈ બાબતોમાં કેટલી હદે શક્ય છે? ખાસ કરીને દવાની બાબતોમાં સ્થિતિ શું છે?