અનુચ્છેદ 370 થકી ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરને ખાસ દરજ્જો આપવામાં આવ્યો હતો અને તેને પોતાના કાયદા બનાવવાની છૂટ હતી. અત્યાર સુધી જમ્મુ-કાશ્મીરમાં રાજ્યપાલનું શાસન લાગુ હતું.

હવે સરકારની યોજના છે કે જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ એ બન્ને અલગ-અલગ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બનશે.

રાજ્યનાં પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી મહેબૂબા મુફ્તીની ધરપકડ કરવામાં આવી છે અને તેમને ગેસ્ટહાઉસમાં રાખવામાં આવ્યાં છે.

શું આ બંધારણીય સુધારાને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારી શકાશે? આ અંગે કાયદાકીય નિષ્ણાતો વિરોધાભાસી અભિપ્રાય ધરાવે છે. 

સુપ્રીમમાં પડકારી શકાશે?

બીબીસીનાં પ્રતિનિધિ સુચિત્રા મોહંતી સાથે પૂર્વ ઍડિશનલ સોલિસિટર જનરલ તથા સુપ્રીમ કોર્ટના વરિષ્ઠ વકીલ વિકાસ સિંહનું માનવું છે કે કેન્દ્ર સરકારના આ પગલાંને સર્વોચ્ચ અદાલતમાં પડકારી નહીં શકાય. 

સિંહના કહેવા પ્રમાણે, "અનુચ્છેદ 370 હેઠળ મળેલા વિશેષાધિકારને પાછા ખેંચવા તથા 35-Aની નાબૂદી એ સંપૂર્ણપણે કાર્યપાલિકાના અધિકારક્ષેત્ર હેઠળની બાબત છે."

"મને નથી લાગતું કે તેને સર્વોચ્ચ અદાલતમાં પડકારી શકાશે અને તેને પડકારવામાં આવશે તો તે ટકશે નહીં."

સિંહના કહેવા પ્રમાણે, આ એક હંગામી જોગવાઈ હતી અને સરકારે તેને દૂર કરી છે. હવે જમ્મુ અને કાશ્મીરની જનતાને ભારતીય બંધારણ હેઠળ મળેલા મૂળભૂત અધિકારો તથા લાભો મળશે. 

જોકે, અન્ય એક પૂર્વ ઍડિશનલ સોલિસિટર જનરલ તથા સર્વોચ્ચ અદાલતના વકીલ કે. સી. કૌશિક અલગ અભિપ્રાય ધરાવે છે, તેમનું માનવું છે કે કેન્દ્ર સરકારના આ પગલાને સર્વોચ્ચ અદાલતમાં પડકારી શકાશે. 

કૌશિકે બીબીસી સાથે વાત કરતા કહ્યું, "જે કોઈને પક્ષ નારાજ થયો હોય, તે આ પગલાને કાયદાકીય રીતે પડકારી શકે છે."

"કયો પક્ષ કે સંગઠન તેને પડકારશે, તે અંગે હું અત્યારે કશું કહી શકું તેમ નથી, પરંતુ પડકારશે."

કૌશિકના કહેવા પ્રમાણે, બંધારણમાં સ્પષ્ટપણે નિર્દેશ છે કે જો કોઈ નાગરિક, પક્ષ કે સંગઠનને સરકારના કોઈ ચુકાદા કે આદેશ સામે અસંતોષ હોય તો તે સંબંધિત અદાલતમાં તેને પડકારીને રાહત માગી શકે છે.

કૌશિકે કેન્દ્રની મોદી સરકારના આ પગલાને આવકાર્યું હતું, પરંતુ તેને કેવી રીતે લાગુ કરાશે તે અંગે કાળજીપૂર્વક બારીક નજર રાખવાની જરૂર છે.

ડૉ. સુરતસિંહે સરકારના આ પગલાને કાયદાકીય રીતે પડકારવા અંગે કોઈ અભિપ્રાય આપવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો, જોકે તેમણે કહ્યું હતું કે તેઓ માત્ર સકારાત્મક પાસા અંગે જ વાત કરશે.

1950થી જે નથી થયું, તે હવે થયું છે. "દેશના એકીકરણ માટે આ પગલું... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
કલમ 370 : મોદી સરકારનો નિર્ણય કોર્ટમાં જશે તો શું થશે?