પાકિસ્તાનમાં હજુ પણ કોરોના વાઇરસની રસી કેમ અપાઈ નથી?\nએશિયાની વાત કરીએ તો ભારત જેવા દેશમાં રસીકરણ કાર્યક્રમ સ્થિર ગતિએ આગળ વધી રહ્યો છે. ભારતે કહ્યું છે કે તેણે જાન્યુઆરીથી અત્યાર સુધીમાં વૅક્સિનના લગભગ 1.4 કરોડ ડોઝ આપ્યા છે.

જોકે, બીજા દેશોમાં રસીકરણ કાર્યક્રમ હજુ શરૂ જ થયો છે અથવા પ્રારંભિક તબક્કામાં છે. તેના માટે વિવિધ કારણો જવાબદાર છે. કેટલીક જગ્યાએ અત્યંત સાવધાની રાખવામાં આવે છે અથવા વૅક્સિનની અસરકારકતા અંગે લોકોમાં શંકા છે.

અમે એશિયાના કેટલાક દેશોમાં આ પરિસ્થિતિ પર નજર નાખી અને તેની પાછળના કારણો જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો.

પાકિસ્તાનમાં શું સ્થિતિ છે?

પાકિસ્તાનમાં પણ વૅક્સિન અંગે શંકા અને ભય પ્રવર્તે છે. જોકે, લોકોમાં વૅક્સિન અંગેની ગેરમાહિતી અને કેટલાક વાઇરલ વીડિયો તેનું મુખ્ય કારણ છે.

2020ના એક વાઇરલ વીડિયોમાં એક ખાનગી શાળાના શિક્ષક જોરજોરથી બૂમો પાડતા હોય તેવું જોવા મળે છે. 

તેમાં છોકરાઓનું એક જૂથ બેહોશ થઈ ગયું હોય તેવું દેખાડવામાં આવ્યું હતું. આ વીડિયોમાં શિક્ષક પોલિયોની રસીનો વાંક કાઢી રહ્યા છે અને કહે છે કે પોલિયોની રસીના કારણે બાળકો 'બેહોશ' થઈ ગયાં હતાં.

તેઓ આ રસી લેવાનું 'દબાણ' કરવા બદલ અધિકારીઓની ઝાટકણી કાઢતા હતા. તેના કારણે લોકોના ટોળાએ એક ક્લિનિકને આગ ચાંપી હતી.

આવા કેટલાક વીડિયોના કારણે પાકિસ્તાનમાં પોલિયોવિરોધી ઝુંબેશને અસર થઈ છે અને રસીકરણનો દર ઘટ્યો છે. આ વીડિયો ખોટા હોવાનું સાબિત થયું હતું અને સોશિયલ મીડિયા પરથી તેને દૂર કરાયા હતા. છતાં કરોડો લોકોએ તેમને જોઈ લીધા હતા.

તેના કારણે કોવિડ સામે લોકોનું રસીકરણ કરવાની યોજનાને આશ્ચર્યજનક રીતે અસર થઈ છે. 

પેશાવરના એક ડૉક્ટરને ટાંકીને એક અહેવાલમાં જણાવાયું હતું કે રસીકરણ કાર્યક્રમના પ્રથમ દિવસે લગભગ 400 હેલ્થકૅર કામદારોને ઇન્જેક્શન લેવાના હતા પરંતુ માત્ર એક ડઝન લોકો જ રસી મૂકાવવા આવ્યા હતા.

ભય અને ગેરમાહિતી

ફિલિપાઇન્સમાં ઘણા લોકોને ડેંગવેક્સિયા નામની વૅક્સિનનો કડવો અનુભવ યાદ છે. 

2016માં ડેંગ્યુના તાવ સામે આ રસી આપવાનું શરૂ થયું હતું. પરંતુ આ રસીની આડઅસરના કારણે બે વર્ષ પછી રસીકરણ કાર્યક્રમ અચાનક અટકાવી દેવાયો હતો. ફિલિપાઇન્સમાં આ રસી મૂકાવ્યા પછી કેટલાંક બાળકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

ફિલિપાઇન્સના આરોગ્યમંત્રી સામે કેસ ચલાવવામાં આવ્યો હતો અને ભારે વિવાદ પેદા થયો હતો. જાહેર આરોગ્યઅધિકારીઓએ જણાવ્યું કે તે ઘટનાના કારણે વૅક્સિન અંગે લોકોમાં એટલો ભય છે કે કોરોના સામેની લડાઈમાં રસીકરણ કાર્યક્રમને અસર...\n\ntl;dr:
સમગ્ર વિશ્વમાં અત્યાર સુધીમાં કોવિડ-19ના લગભગ 16 કરોડ ડોઝ અપાઈ ગયા છે. પરંતુ તેમાંથી મોટા ભાગની રસી અમેરિકા અને યુરોપમાં આપવામાં આવી છે.