ચીન સાથે 95.4 કરોડ ડૉલરનો વેપાર છતાં ભારતને આ રીતે છે મોટું નુકસાન\nભારત અને ચીન વચ્ચેના વેપારી સંબંધોમાં છેલ્લા કેટલાંક વર્ષોમાં તેજી આવી છે અને બેઉ દેશો વચ્ચેનો વેપાર વધ્યો છે. જોકે, આ વેપારમાં ફાયદો કોને છે એ સવાલ છે. 

ભારત ચીનને શું વેચે છે?

ભારત જે વસ્તુઓ ચીનને વેચે છે એમાં કપાસ, તાંબું, હીરા અને અન્ય પ્રાકૃતિક રત્નોનો સમાવેશ થાય છે.

ચીન ભારતને શું વેચે છે?

ચીન ભારતને મશીનરી, ટેલિકોમ સાધનો, વીજળી સાથે સંબંધિત સાધનો, ઑર્ગેનિક કેમિકલ્સ યાને કે જૈવિક રસાયણો, ખાતરનું વેચાણ કરે છે.

વેપારમાં ચીનને વધારે ફાયદો

2000ની સાલમાં ભારત અને ચીન વચ્ચેનો વેપાર ફક્ત 3 અબજ ડૉલરનો હતો. 

2008 સુધીમાં આ વેપાર વધીને 51.8 અબજ ડૉલરનો થઈ ગયો હતો. આમ ભારત અને ચીન વચ્ચેનો વેપાર ખૂબ વધ્યો છે.

આ રીતે માલસામાનને મામલે ચીને અમેરિકાની જગ્યા લઈ લીધી અને તે ભારતનું મોટું ભાગીદાર બન્યું. 

2018માં બેઉ દેશો વચ્ચેનો વેપાર નવી ઊંચાઈઓ પર પહોંચ્યો અને તેઓ આંકડો 95.4 અબજ ડૉલરનો હતો.

ચીનસ્થિત ભારતના રાજદૂતે જૂન મહિનામાં એવો દાવો કર્યો હતો કે આ વર્ષે 2019માં ભારત-ચીન વચ્ચેનો વેપાર 100 બિલિયન ડૉલરને પાર કરી જશે.

જોકે, વેપાર વધી રહ્યો છે એનો અર્થ બેઉ દેશોને સરખો ફાયદો થઈ રહ્યો છે એવો નથી.

ભારતના વિદેશ મંત્રાલયની વેબસાઇટ પ્રમાણે 2018માં ભારત અને ચીન વચ્ચે 95.54 અબજ ડૉલરનો વેપાર થયો પરંતુ એમાં ભારતે ચીનને જે નિકાસ કરી એનો હિસ્સો 18.84 અબજ ડૉલર હતો.

આનો અર્થ એ થયો કે ચીન ભારત પાસેથી ઓછો સામાન ખરીદે છે અને જે ખરીદે છે એનાથી પાંચગણો સામાન વેચે છે. આમ, આ કારોબારમાં ચીનને ફાયદો છે. 

એક સ્ટેન્ડ-અપ કૉમેડિયન પણ ડિપ્રેશન સામે લડી રહ્યા છે

ચીન સાથે વેપારમાં ભારતને સૌથી વધારે નુકસાન

આમાં એક નોંધનીય વાત એ પણ છે કે ભારતનું સૌથી વધારે વેપારી નુકસાન ચીન સાથે થાય છે. 

ભારત ચીનને જે નિકાસ કરે છે એની સામે ચીન ભારત પાસેથી એટલું આયાત નથી કરતું.

2018માં ભારતને ચીન સાથેના વેપારમાં 57.86 અબજ ડૉલરનું નુકસાન થયું.

બેઉ દેશો વચ્ચેનું આ વેપારનું અસંતુલન ભારત માટે માથાનો દુખાવો બન્યું છે.

ભારત ઇચ્છે છે કે કોઈ પણ રીતે તે આ નુકસાનને ઓછું કરે.

પણ આ અસંતુલન કેવી રીતે ઠીક થશે?

ભારતે આ મામલે ચીન સાથે વાત કરી છે અને કહ્યું છે કે તે કેટલીક વસ્તુઓ માટે ચીનના બજારમાં વધારે પહોંચ મેળવવા ધારે છે.

ભારતમાં દવાઓ બને છે અને આ ક્ષેત્રમાં દુનિયામાં ભારતનું નામ છે.

એ રીતે ભારત ચીનને દવાઓ વેચી શકે છે. ભારત ચીનને આઈટી અને ઇજનેરી સેવાઓ આપી શકે...\n\ntl;dr:
ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે ભારતની મુલાકાત લીધી છે અને અનેક મુદ્દાઓ પર સંબંધો મજબૂત કરવા પર ભાર આપવામાં આવ્યો છે.