એક સમયે ગામેગામ ભજવાતી ભવાઈએ ગુજરાતી પ્રજા માટે મનોરંજનનું આગવું માધ્યમ ઊભું કર્યું હતું.

આજે સફળ ગુજરાતી નાટકોએ વ્યવસાયી સિનેમાને પોતાની તરફ આકર્ષ્યા છે અને પરિણામે કેટલીય સફળ ફિલ્મોનું નિર્માણ થયું છે.

જોકે, આ જ ગુજરાતી નાટકો ગુજરાતમાં એટલા સફળ ના થતાં હોવાની એક માન્યતા છે.

નાટ્યક્ષેત્રે સંકળાયેલા કેટલાય લોકોનું માનવું છે કે ગુજરાતી નાટકો ગુજરાત કરતાં મુંબઈમાં વધુ સફળ થાય છે.

ગુજરાતના નાટકો અને મુંબઈના નાટકો

ગુજરાતી નાટકોના નિર્માતા- શૉ આયોજક ચેતન ગાંધીએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, ''ગુજરાતમાં બનતાં નાટકો અને મુંબઈમાં બનતાં નાટકોમાં જમીન-આસમાનનો ફેર છે. બન્નેની પ્રોડક્શન ક્વૉલિટીમાં પણ એવો જ તફાવત જોવા મળે છે.''

''એવું નથી કે ગુજરાતમાં સારાં નાટકો નથી બનતાં પણ ગુણવત્તાના મામલે તેમને પાછીપાની કરવી પડે છે. આ ઉપરાંત ગુજરાત અને મુંબઈના નાટકો વચ્ચે 'પ્રોફેશનલિઝ્મ'નો પણ અભાવ જોવા મળે છે.''

આવું કેમ?

મુંબઈમાં સામાન્ય રીતે જે પણ ગુજરાતી નાટકો ભજવાય છે એમની આર્થિક સફળતાનો આંક ગુજરાતમાં ભજવાતાં નાટકો કરતાં ક્યાંય વધુ હોય છે.

આ અંગે વાત કરતા લેખક-પત્રકાર બકુલ ટેલર જણાવે છે, ''મુંબઈમાં વ્યવસાયિક રંગભૂમિ સફળ રહી હોવાનાં કેટલાંય કારણો છે."

''ચર્ચગેટથી બોરીવલી વચ્ચે ઘણાં થિયટર્સ આવેલાં છે કે જ્યાં ગુજરાતી નાટકો ભજવાય છે."

''જ્યારે બીજી બાજુ, ગુજરાતનાં મોટા શહેરોમાં પણ આંગળીના વેઢે ગણી શકાય એટલાં નાટ્યગૃહો આવેલાં છે. જેની સીધી જ અસર ગુજરાતમાં ભજવાતાં નાટકો પર પડે છે."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે: 

ટેલરની આ જ વાત પર સૂર પૂરાવતા ચેતન ગાંધી કહે છે, ''મુંબઈમાં 64 થિયટર્સ છે કે જ્યાં નિયમિત રીતે ગુજરાતી નાટકો ભજવાય છે. જેની સરખામણીએ થિયટર્સની અડધી સંખ્યા પણ આખા ગુજરાતમાં નથી.

''વળી,  મુંબઈમાં વસતા ગુજરાતીઓ માટે ગુજરાતીમાં મનોરંજનનું એક જ માધ્યમ છે અને એ છે થિયટર્સ."

''આ ઉપરાંત મુંબઈમાં હિંદી ફિલ્મો અને સીરિયલનો ઉદ્યોગ વિકસેલો છે. જેની અસર પણ ગુજરાતી કલાકારો પર થાય છે."

''મુંબઈમાં કામ કરતા ગુજરાતી કલાકારોને ફિલ્મો કે સીરિયલ્સમાં કામ કરવાની તક પણ મળી રહેતી હોય છે. જેને લીધે તેમની આર્થિક જરૂરિયાતો પણ સંતોષાઈ જાય છે."

સફળતા માટે ગુણવત્તા જરૂરી: સૌમ્ય જોશી

જાણીતા નાટ્યકાર અને લેખક સૌમ્ય જોશીનો મત આ મામલે એકદમ ઉલટો છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં સૌમ્ય જોશી જણાવે છે, ''ગુજરાતી નાટકો ગુજરાત કરતાં મુંબઈમાં વધુ સફળ રહે છે... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
ગુજરાતી નાટકો ગુજરાત કરતાં બહાર કેમ સફળ થાય છે?