આ તથા આવા અન્ય મૅસેજ ફેક હોય છે, પરંતુ તેને ફોરવર્ડ કરનરાઓને લાગે છે કે તેઓ 'રાષ્ટ્ર નિર્માણ'માં યોગદાન આપી રહ્યા છે. 

બીબીસીના એક નવા રિસર્ચમાં જાણવા મળ્યું છે કે લોકો રાષ્ટ્ર નિર્માણના ઉદ્દેશોની સાથે રાષ્ટ્રવાદી સંદેશાવાળા ફેક ન્યૂઝ શેર કરી રહ્યા છે અને રાષ્ટ્રીય ઓળખાણનો પ્રભાવ સમાચારો સાથે જોડાયેલાં તથ્યોની તપાસની જરૂરિયાત પર ભારે પડી રહ્યો છે. 

બીબીસીના નવા રિસર્ચમાં જાણવા મળ્યું કે રાષ્ટ્રવાદના નામે ફેક ન્યૂઝનો પ્રસાર વધી રહ્યો છે. 

રિપોર્ટના મુખ્ય તારણ

આ જાણકારી સામાન્ય લોકોના દૃષ્ટિકોણથી ફેક ન્યૂઝના ફેલાવાનું વિશ્લેષણ કરતા પ્રકાશિત કરવામાં આવેલા એક અધ્યયનમાં સામે આવી છે. 

આ રિપોર્ટ ટ્વિટરના નેટવર્કની તપાસ કરીને પૃથ્થકરણ કરે છે કે લોકો એનક્રિપ્ટેડ મૅસેજિંગ ઍપ્સમાં કેવી રીતે મૅસેજનું આદાન-પ્રદાન કરે છે. 

મોબાઇલ ધારકોએ બીબીસીને તેમના ફોનની તપાસ કરવા માટેનો અધિકાર આપ્યો ત્યારે આ વિશ્લેષણ કરવું શક્ય બન્યું. 

આ રિસર્ચ ખોટી માહિતી સામે એક આંતરરાષ્ટ્રીય પહેલ, બિયૉન્ડ ફેક ન્યૂઝ પ્રોજેક્ટના એક અંગના રૂપમાં સામે આવી રહ્યું છે, જે સોમવારથી લૉન્ચ થયો છે. 

રિપોર્ટમાં સામે આવેલી મુખ્ય વાતો 

ભારતમાં લોકો એ પ્રકારના મૅસેજને શેર કરવામાં એક પ્રકારનો  અનુભવે છે જે તેમના મતે હિંસા પેદા કરી શકે છે, પરંતુ આ જ લોકો રાષ્ટ્રવાદી મૅસેજને શેર કરવા પોતાનું કર્તવ્ય સમજે છે. 

ભારતની પ્રગતિ, હિંદુ શક્તિ અને હિંદુ ગૌરવના પુનરુદ્ધાર સાથે જોડાયેલા મૅસેજને તથ્યોની તપાસ કર્યા વિના શેર કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ પ્રકારના મૅસેજ મોકલતી વખતે લોકો એવું અનુભવે છે કે જાણે તેઓ રાષ્ટ્રનિર્માણનું કામ કરી રહ્યા છે. 

કેનિયા અને નાઇજીરિયામાં ફેક ન્યૂઝના પ્રસાર પાછળ કર્તવ્યની ભાવના છે. 

જોકે, આ બંને દેશોમાં એ સંભાવના વધારે છે કે લોકો રાષ્ટ્રનિર્માણના કર્તવ્યથી પ્રેરિત થવાને બદલે બ્રેકિંગ ન્યૂઝ શેર કરવા અંગે વધારે પ્રેરિત થાય છે, કારણ કે આ સમાચાર જો સાચા નીકળે તો તે તેના સાથે સંકળાયેલા લોકોને પ્રભાવિત કરી શકે છે. 

માહિતીને લોકો સુધી પહોંચાડવાની સમર્પણની ભાવના અહીં દેખાઈ રહી છે. 

મોદી સમર્થકોનું 'ટીમવર્ક'

આ રિપોર્ટ સૂચવે છે કે ભારતમાં ફેક ન્યૂઝ અને મોદીના સમર્થનમાં રાજકીય સક્રિયતા ભારે માત્રામાં છે.

બિગ ડેટા ઍનાલિસિસના પ્રયોગથી ટ્વિટરના નેટવર્કોના વિશ્લેષણમાં બીબીસીને જાણવા મળ્યું છે કે ભારતમાં ડાબેરીઓ તરફ ઝોક ધરાવતા ફેક ન્યૂઝના સ્રોતોમાં... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
ભારતમાં કેવી રીતે ફેલાય છે ફેક ન્યૂઝ : બીબીસી રિસર્ચ #BeyondFakeNews