કૉંગ્રેસના ઘોષણાપત્રમાં દેશદ્રોહનો કાયદો હટાવવાની વાત કહેવામાં આવી છે

જાન્યુઆરી 2019, જિલ્લો બુલંદશહેર, ભાજપ શાસિત ઉત્તર પ્રદેશની પોલીસે બુલંદશહેર હિંસા મામલે ત્રણ લોકો વિરુદ્ધ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદો લગાવ્યો. 

જાન્યુઆરી 2019માં જ જવાહરલાલ નહેરુ વિશ્વવિદ્યાલય વિદ્યાર્થીસંઘના પૂર્વ અધ્યક્ષ કનૈયા કુમાર વિરુદ્ધ દિલ્હી પોલીસે ભારતીય દંડ સંહિતાના અનુચ્છેદ 124એ અંતર્ગત દેશદ્રોહનો મામલો નોંધ્યો.

વર્ષ 2012માં યુપીએ સરકાર દરમિયાન કાર્ટૂનિસ્ટ અસીમ ત્રિવેદીની દેશદ્રોહની કલમ અંતર્ગત ધરપકડ કરવામાં આવી. 

હવે એ જ યુપીએ ગઠબંધનના સૌથી મોટા પક્ષ કૉંગ્રેસે જાહેર કરેલા પોતાના મૅનિફેસ્ટોમાં એ વાયદો કર્યો છે કે આગામી લોકસભા ચૂંટણી બાદ તેમની સરકાર બને તો તે દેશદ્રોહની કલમ 124એને સમાપ્ત કરી દેશે. 

તેની સાથે જ કૉંગ્રેસનો વાયદો છે કે તે સુરક્ષાદળોને વધારાની શક્તિઓ આપતા આર્મ્ડ ફૉર્સિસ સ્પેશિયલ પાવર્સ ઍક્ટ એટલે કે આફ્સપા અને ટ્રાયલ વગર ધરપકડ કરવાની પરવાનગી આપતા એનએસએ કાયદામાં પણ ફેરફાર કરશે. 

કૉંગ્રેસે એ વાયદો કર્યો હતો કે સત્તારુઢ ભાજપે તેની ટીકા કરવાનું શરુ કરી દીધું છે અને તેને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે ખિલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
વાડ ગણાવ્યો છે. 

નાણામંત્રી અરુણ જેટલીએ આ મામલે ત્યાં સુધી કહી દીધું છે કે આ ઘોષણાપત્રને ડ્રાફ્ટ કરવાવાળા કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષના એ મિત્ર છે કે જેઓ ટૂકડે ટૂકડે ગૅંગમાં હતા. 

કૉંગ્રેસ અને ભાજપ બન્ને સરકારોના સમયે આ કાયદાનો ઉપયોગ થતો રહ્યો છે. પરંતુ હાલ જોવામાં આવ્યું છે કે આ કાયદા અંતર્ગત ઘણા મામલા નોંધાયેલા છે. 

નેશનલ ક્રાઇમ રેકર્ડ્સ બ્યૂરો અંતર્ગત માત્ર 2014માં દેશદ્રોહના કુલ 47 કેસ નોંધાયા હતા જેમાં 58 લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. આ તરફ 2014થી 2016 વચ્ચે અનુચ્છેદ 124એ અંતર્ગત 179 લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

શું છે એનએસએ, દેશદ્રોહ અને આફસ્પા કાયદો?

વર્ષ 2016માં કન્હૈયા કુમારની દેશદ્રોહના આરોપસર ધરપકડ કરવામાં આવી હતી

સેડિશન લૉ અથવા દેશદ્રોહ કાયદો એક બ્રિટિશરોના સમયનો કાયદો છે જે બ્રિટિશ રાજના સમયે બન્યો હતો. 

કલમ 124એ અંતર્ગત કોઈ પણ વ્યક્તિ સરકાર વિરોધી સામગ્રી લખે છે અથવા બોલે છે અથવા તો એવી સામગ્રીનું સમર્થન પણ કરે છે તો તેને આજીવન કેદ અથવા ત્રણ વર્ષની સજા થઈ શકે છે. 

બ્રિટિશ રાજના સમયે તેનો ઉપયોગ મહાત્મા ગાંધી વિરુદ્ધ પણ કરવામાં આવ્યો હતો. 

તેના પર માર્ચ 1922માં તેમણે કહ્યું હતું કે આ કાયદો લોકોની સ્વતંત્રતાને દબાવવા માટે બનાવવામાં આવ્યો છે. 

રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદો (એનએસએ)ને 1980માં અમલમાં લાવવામાં આવ્યો હતો. 

તે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોને એવી શક્તિઓ આપે છે કે જેના અંતર્ગત રાષ્ટ્રહિતમાં કોઈ પણ વ્યક્તિની સૂચના વગર ધરપકડ કરી શકાય છે. 

આ કાયદામાં ટ્રાયલ વગર કોઈ વ્યક્તિને એક વર્ષ સુધી કેદમાં રાખી શકાય છે. 

હાલ જ મણિપુરના ટીવી પત્રકાર કિશોરચંદ્ર વાંગખેમની એનએસએ અંતર્ગત ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. 

તેમના પર આરોપ હતો કે તેમણે મુખ્ય મંત્રી એન. બીરેન સિંહની ટીકા કરતો એક વીડિયો ફેસબુક પર પોસ્ટ કર્યો હતો. 

આર્મ્ડ ફૉર્સિસ સ્પેશિયલ પાવર્સ ઍક્ટ એટલે કે આફ્સપા કાયદો સેના અને અર્ધસૈનિક બળોને એવી શક્તિઓ આપે છે કે જેના અંતર્ગત તેઓ કોઈની પણ ધરપકડ કરી શકે છે અને હથિયારોનો ઉપયોગ કરી શકે છે. 

તેના માટે તેઓ કોઈ ક્રિમિનલ કોર્ટમાં જવાબ આપવા જવાબદાર પણ નથી. 

આફ્સપા કોઈ વિસ્તારમાં લાગુ કરવા માટે તે વિસ્તારને અશાંત ઘોષિત કરવો જરુરી હોય છે. જમ્મુ-કાશ્મીર સહિત આ કાયદો પૂર્વોત્તર રાજ્યોના ઘણા વિસ્તારોમાં લાગુ છે. 

2015માં ત્રિપુરામાંથી આ કાયદો હટાવી દેવાયો હતો. 

કાયદાનો અંત લાવવો કેટલો યોગ્ય?

ફેબ્રુઆરી...