સામગ્રી: બીજા દિવસે 16 ઑગસ્ટે જ આફત આવી પહોંચી હતી. સવારે 8 વાગ્યે બે જર્મન સબમરીને તેના પર હુમલો કર્યો. અખબારના અહેવાલ અનુસાર એક સબમરીનનો ટોર્પિડો બૉથી માત્ર એક મીટર દૂરથી જ પસાર થઈ ગયો હતો. 

પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ ચાલતું હતું એટલે મુસાફરો ગભરાયા અને લાઇફજૅકેટ શોધવા લાગ્યા. જહાજ પર 562 મુસાફરો હતા અને 170 ક્રૂ મેમ્બર્સ હતા. બધાનો ભોગ લેવાઈ ગયો હોત, પરંતુ ઇંગ્લૅન્ડનું જહાજ અને અમેરિકાની છ ટોર્પિડો બોટ વહારે આવી. એક સબમરીનને ડૂબાડી દેવાઈ, જ્યારે બીજી નાસી ગઈ.

અહેવાલ લખનાર પત્રકાર અને લેખક વેગનર જી. બેરેરા જણાવે છે કે ઇંગ્લૅન્ડના આ જહાજનો જર્મન સબમરીનનો પનારો પડ્યો હોય તેવું આ પ્રથમ વાર નહોતું.

"ડેમેરારા એવું બ્રિટિશ મર્ચન્ટ નેવીનું જહાજ હતું જેણે એક સબમરીનને ભૂતકાળમાં ડૂબાડી દીધી હતી. તેના કૅપ્ટનને તેના માટે ઍવૉર્ડ પણ મળ્યો હતો. હવે જર્મન નેવી તેની પાછળ પડી હતી," એમ બેરેરા કહે છે.

ડેમેરારા જહાજ નિયમિત બ્રાઝિલ આવતું હતું અને વેગનર બેરેરાના દાદા આ જહાજમાં જ મુસાફરી કરીને એક સદી પહેલાં બ્રાઝિલ પહોંચ્યા હતા. દાદાની વાતોમાંથી પ્રેરણા લઈને જ પૌત્ર વેગનરે એક સદી પછી 2020માં 'ડેમેરારા' નામે ઐતિહાસિક નવલકથા લખી છે.

સબમરીનના હુમલાને ખાળીને ડેમેરારા આગળ વધ્યું. તેની માલિકી યુકેના પોસ્ટવિભાગ રૉયલ મેઇલની હતી. તે લીવરપૂલથી બ્યૂનોસ એરિસ વચ્ચે સફર કરતું અને ટપાલો ઉપરાંત મુસાફરો અને ખાંડ સહિતનો માલસામાન પણ લઈને ચાલતું.

યુરોપ તરફ વળતા પ્રવાસમાં માંસ અને કૉફી જેવો સામાન ભરીને લઈ જવાતો.

વેગનર કહે છે, "સ્પેનના વીગો પોર્ટ ઑથૉરિટીના જણાવ્યા અનુસાર પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ વખતે જહાજોની આવનજાવન ઓછી થઈ હતી, કેમ કે જર્મન સબમરીનો ખતરો રહેતો હતો. બીજું કે યુવાનોને સેનામાં ભરતી કરવામાં આવ્યા હતા એટલે અમેરિકા ખંડની મુસાફરી કરનારા પણ બહુ નહોતા."

જહાજની સફર બની સમાચાર

લિસ્બન પસાર કરીને જહાજ બ્રાઝિલ તરફ ઍટલાન્ટિક મહાસાગરમાં આગળ વધવા લાગ્યું. 25 દિવસની મુસાફરી પછી 9 સપ્ટેમ્બરે ડેમેરારા રેસાઇફ બંદરે પહોંચ્યું. બ્રાઝિલનાં ચાર બંદરો પર જહાજ લાંગરવામાં આવતું - રેસાઇફ, સાલ્વાડોર, રિયો અને સેન્ટોસ.

ફ્લુમિનન્સ ફેડરલ યુનિવર્સિટીના ડૉ. ડિલિન રેમુન્ડો દો નાસિમેન્તો કહે છે, "યુદ્ધના સમાચારો સાથેના પત્રો અને ખબરો લઈને આવેલું પ્રથમ જહાજ ડેમેરારા હતું. બંદર પર જહાજ પહોંચતું ત્યારે તેની પાસેથી લડાઈમાં ગયેલા સૈનિકોનું શું થયું તે જાણવાની ઉત્સુકતા સાથે લોકોનાં ટોળાં રાહ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
રિયો દ જાનેરોના એક અખબારે 16 સપ્ટેમ્બર, 1918ના રોજ અહેવાલ આપ્યો હતો કે ડેમેરારા જહાજની ટ્રીપ નકામી રહી હતી. વાત ખોટી પણ નહોતી, કેમ કે ઇંગ્લૅન્ડના તે જહાજના કૅપ્ટન જે.જી.કે. ચેરેટને કલ્પના પણ નહોતી કે 15 ઑગસ્ટ, 1918ના રોજ તે લીવરપૂલથી સફરે નીકળશે પછી કેવી આપત્તિઓ આવશે.