શીર્ષક: લોકસભા ચૂંટણી 2019: શું નરેન્દ્ર મોદીનું તમામ ઘરોમાં ટૉઇલેટનું વચન પૂરું થયું? - રિયાલિટી ચેક\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n
હકીકત : એ વાત સાચી કે વર્તમાન સરકારના કાર્યકાળમાં મોટી સંખ્યામાં ઘરોમાં ટૉઇલેટ બનાવવામાં આવ્યાં છે. પરંતુ વિવિધ કારણોસર તેનો પૂરતો ઉપયોગ થઈ રહ્યો નથી એવા પુરાવા પણ મળી રહ્યા છે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સપ્ટેમ્બર 2018માં જણાવ્યું હતું, "2014 પહેલાં ફક્ત 40% ભારતીયો પાસે ટૉઇલેટની સુવિધા હતી, જે હવે વધીને 90% લોકોને મળી છે."

જોકે વિપક્ષ કૉંગ્રેસે આ યોજનાની ટીકા કરી હતી.

સ્વચ્છતા મંત્રાલયના ભૂતપૂર્વ કૉંગ્રેસી પ્રધાન જયરામ રમેશે ઑક્ટોબરમાં કહ્યું હતું: "ખૂબ ઝડપથી ટૉઇલેટનું બાંધકામ કરવામાં આવ્યું છે તેવો દેખાડો કરવાની સરકારની ઇચ્છાને કારણે આરોગ્યલક્ષી, વધારે સારા અને લાંબા ગાળાના હેતુઓ પરથી ધ્યાન હટી ગયું છે."

સ્વચ્છ ભારત યોજના બે તબક્કે ચાલે છે :

ખેતરોમાં કે ખુલ્લા મેદાનોમાં કે નદી કિનારે ખુલ્લામાં કુદરતી ક્રિયાને કારણે રોગચાળો ફેલાતો હોવાનું માનવામાં આવતું રહ્યું છે.

આ ઉપરાંત મહિલાઓએ અંધારું હોય ત્યારે જાહેરમાં ટૉઇલેટ જવું પડે તેના કારણે તેમની સલામતીની સમસ્યા પણ ઊભી થતી હતી.

વર્તમાન સરકારનો દાવો છે કે આ દિશામાં મહત્ત્વની પ્રગતિ થઈ છે અને સરકારી આંકડા પ્રમાણે નવેમ્બર 2018 સુધીમાં 96.25 ટકા ઘરોમાં ટૉઇલેટ બની ગયાં છે.

ઑક્ટોબર 2014માં તેનું પ્રમાણ 38.7% હતું, તેમાં આટલો વધારો થયો છે.

આ આંકડા પ્રમાણે અગાઉની કૉંગ્રેસ સરકાર કરતાં ભાજપની સરકારે બમણી ગતિએ ટૉઇલેટનું બાંધકામ કરાવ્યું હતું.

ગ્રામીણ વિસ્તારમાં સ્વતંત્ર સંસ્થાએ કરેલા સર્વે અનુસાર નવેમ્બર 2017થી માર્ચ 2018 સુધીમાં ગ્રામીણ વિસ્તારમાં 77% ઘરોમાં ટૉઇલેટ બંધાઈ ગયાં હતાં. ઘરમાં ટૉઇલેટ બન્યાં પછી તેનો નિયમિત વપરાશ કરનારા લોકોની સંખ્યા પણ 93.4% સુધી પહોંચી હતી.

આ સર્વેમાં દેશભરના 6,136 ગામોનાં 92,000 ઘરોને આવરી લેવામાં આવ્યાં હતાં.

સરકારના સ્વચ્છ ભારત મિશનના જણાવ્યા અનુસાર 36માંથી 27 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો ખુલ્લા શૌચની રીતમાંથી મુક્ત થઈ ગયા છે.

મિશનના જણાવ્યા અનુસાર 2015-16માં માત્ર સિક્કિમ જ એવું રાજ્ય હતું, જેને ખુલ્લામાં શૌચથી મુક્ત રાજ્ય જાહેર કરાયું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ટૉઇલેટના ઉપયોગનો મુદ્દો

એ વાત સાચી કે ટૉઇલેટનાં બાંધકામ અંગેનાં ઘણા બધા આંકડા ઉપલબ્ધ છે, પણ તેનો ખરેખર ઉપયોગ થાય છે કે કેમ તેની સામે સવાલો છે.

બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો ઘરમાં ટૉઇલેટ બાંધી દેવામાં આવ્યું હોય, તેનો અર્થ એવો નથી કે તેનો ઉપયોગ પણ થતો હોય. અથવા તો...