સામગ્રી: વડા પ્રધાન મોદીએ આપેલા લક્ષ્ય સુધી પહોંચવા માટે ભારતના જીડીપીમાં દર વર્ષે આઠ ટકાનો વધારો થવો જરૂરી છે એવો અંદાજ આર્થિક સર્વેમાં અપાયો હતો. 

જોકે, જીડીપીનો વિકાસદર ઓછો થઈ રહ્યો છે. છેલ્લાં ત્રણ વર્ષથી જીડીપી વધવાની ગતિ ઘટી છે. ઘણાં ક્ષેત્રોમાં વિકાસનો દર છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં સૌથી નીચે પહોંચ્યો છે.

ત્યારે દેશની આર્થિક હાલત કેવી છે તેનો અણસાર પાંચ સંકેતો પરથી મળી શકે છે.  

1. જીડીપી વિકાસદર 

દેશનું કુલ રાષ્ટ્રીય ઉત્પાદન એટલે કે જીડીપી છેલ્લાં ત્રણ વર્ષથી સતત ઘટી રહ્યું છે. 

વર્ષ 2016-17માં જીડીપીનો વિકાસદર 8.2 ટકા હતો, જે વર્ષ 2017-18માં ઘટીને 7.2 ટકા રહી ગયો હતો. 

2018-19ના વર્ષમાં જીડીપીનો દર વધુ ઘટીને 6.8 ટકા જેટલો નીચે આવ્યો છે.  

વર્તમાન સ્થિતિની વાત કરીએ તો વર્ષ 2019ના પ્રથમ ત્રિમાસિક (જાન્યુઆરીથી માર્ચ)માં જીડીપી વૃદ્ધિ ફક્ત 5.8 ટકાની થઈ, જે છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં સૌથી ઓછી છે.  

માત્ર ત્રણ વર્ષમાં જ વિકાસની ગતિમાં 1.5 ટકા (8.2 ટકાથી ઘટીને 6.8 ટકા)નો ઘટાડો નોંધાયો છે, જે બહુ મોટો ઘટાડો છે. 

જીડીપી ઘટવાથી લોકોની આવક, બચત અને રોકાણ પર અસર થઈ રહી છે. મંદીથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત ક્ષેત્રોમાં લોકોને નોકરીમાંથી છુટ્ટા કરાઈ રહ્યા છે. 

અત્યાર સુધી સરકારે ન તો એવાં કોઈ પગલાં લીધાં છે કે ન તો એવી કોઈ જાહેરાત કરી છે કે જેથી ઘટી રહેલો દર અટકાવી શકાય. 

2. વેચાણમાં ઘટાડો

વિકાસદર ઘટવાથી લોકોની આવક પર માર પડ્યો છે અને તેના કારણે લોકોને ખર્ચમાં કાપ મૂકવો પડ્યો છે. 

બજાર વિશેની સૌથી મોટી રિસર્ચ કંપની નીલ્સનના અહેવાલ અનુસાર રોજબરોજના વપરાશની વસ્તુઓ (એફએમસીજી)ના વેચાણનો વૃદ્ધિદર જાન્યુઆરીથી માર્ચના ત્રણ માસમાં 9.9 ટકાનો હતો. એપ્રિલથી જૂનના એ પછીના ગાળામાં એ ઘટીને 6.2 ટકાનો રહી ગયો છે.

ખર્ચમાં કાપની સૌથી વધારે અસર વાહનઉદ્યોગ પર થઈ છે. વાહનોનું વેચાણ સતત ઘટી રહ્યું છે. તેના કારણે કંપનીઓ માણસોને છુટ્ટા કરી રહી છે. સોસાયટી ઑફ ઇન્ડિયન ઑટોમોબાઇલ મૅન્યુફૅક્ચર્સ (SIAM)ના આંકડા અનુસાર તમામ પ્રકારનાં વાહનોનું વેચાણ ઘટ્યું છે.  

જાન્યુઆરીથી માર્ચમાં ઑટોસૅક્ટરના વિકાસનો દર 12.35 ટકા હતો. ત્રિમાસિક ગાળામાં 69, 42,742 વાહનો વેચાયાં હતાં. 

તેની સામે એપ્રિલથી જૂનના ત્રિમાસિક ગાળામાં 60,85,406 વાહનો જ વેચાયાં છે. બસ જેવાં પેસેન્જર-વાહનોનું વેચાણ પણ ઘટ્યું છે. છેલ્લા એક વર્ષથી સતત વાહનક્ષેત્રમાં ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે.

ભારતની...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વર્ષ 2024-25 સુધીમાં ભારતને પાંચ ખર્વ અમેરિકન ડૉલરવાળું અર્થતંત્ર બનાવવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. હાલમાં ભારતનું અર્થતંત્ર 2.7 ખર્વ અમેરિકન ડૉલરનું છે.