સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: પંજાબના એક ગામમાં હિંદુઓ અને શીખ લોકોએ મળીને મુસ્લિમો માટે મસ્જિદના નિર્માણનું કામ હાથમાં લીધું છે. 

બીબીસી પર ભાઈચારાની આ કહાણી વાંચીને સરહદ પાર એક બાળકી એટલી પ્રભાવિત થઈ કે તેણે બીબીસીને એક પત્ર પણ લખ્યો. 

અકીદત નાવીદ

પાકિસ્તાનના લાહોરની રહેવાસી અકીદત નાવીદે લખ્યું કે, 

પ્રિય ઉસ્તાદ ભરત રામ

મિસ્ત્રી નાઝિમ રાજા અને આદરણીય ગ્રામજનો

અસ્સલામ વાલેકુમ, નમસ્તે, સત શ્રી અકાલ

મેં બીબીસી પર તમારા ગામની સ્ટોરી વાંચી અને તમારા વચ્ચે પ્રેમ તેમજ ભાઈચારાથી હું ખૂબ પ્રભાવિત થઈ છું. 

હું ખૂબ ખુશ છું કે મારા પાડોશી દેશમાં તમારા જેવા લોકો રહે છે કે જેઓ જુદા જુદા ધર્મ સાથે સંબંધ ધરાવે છે, તો પણ પ્રેમ, કાળજી અને મદદ મામલે સમાજ માટે ઉદાહરણ રજૂ કરી રહ્યા છે.

તમે લોકોએ સાબિત કર્યું છે કે મુસ્લિમ, શીખ અને હિંદુ ભાઈ-ભાઈ હોઈ શકે છે અને તેઓ મળીને શાંતિથી જીવન વિતાવી શકે છે. 

હું સલાહ આપવા માગું છું કે તમે એ મસ્જિદને 'અમન મસ્જિદ' નામ આપો. 

ભવિષ્યમાં તમે બાળકીઓના શિક્ષણ માટે પણ સાથે મળીને કામ કરો.

અંતે હું તમને ભારતના સાચા હિરો કહીને સન્માનિત કરવા માગીશ. 

તમે મારો આ પત્ર ચોપાલમાં વાંચશો કે જેથી તમે એકતા અને ભાઈચારા માટે ગર્વની લાગણીનો અનુભવ કરી શકો. 

શું છે સમગ્ર કહાણી?

પંજાબના એક ગામમાં રહેતા મિસ્ત્રી નાઝિમ 'રાજા' ખાન શિવ મંદિરનું નિર્માણ કરી રહ્યા હતા. ત્યાં જ તેમના મનમાં એક વિચાર આવ્યો. 

તેઓ એક મુસ્લિમ હતા, એક હિંદુ મંદિરનું નિર્માણ કરી રહ્યા હતા. પણ ત્યાં આસપાસ કોઈ મસ્જિદ ન હતી કે જ્યાં જઈને તેઓ નમાઝ પઢી શકે. 

40 વર્ષીય નાઝિમ રાજા ખાન કહે છે, "અમારી પાસે નમાઝ પઢવા માટે કોઈ જગ્યા નથી. જ્યારે અમારા સગા-સંબંધીઓ આવે છે તો તેમને આ વસ્તુ સારી લાગતી નથી."

તેમના મનમાં આ વિચાર ઘર કરી ગયો હતો. તેમણે મૂમ નામના પોતાના ગામમાં રહેતા 400 મુસ્લિમો સામે આ વાત મૂકી. 

પરંતુ તે બધા એટલા ગરીબ હતા કે જમીન ખરીદવાની તેમની ક્ષમતા ન હતી. 

'શું તમે તમારી જમીનનો એક ટૂકડો અમને આપશો?'

નાઝિમ રઝા (જમણી બાજુ)એ મસ્જિદ માટે જમીનની માગ કરી હતી

આ ક્ષેત્રના મોટાભાગના મુસ્લિમ અશિક્ષિત છે કે જેઓ મહેનત મજૂરી કરી નાના-મોટા કામ કરે છે. જ્યારે અહીં રહેતા આશરે 400 હિંદુઓ અને 4000 કરતાં વધારે શીખોની આર્થિક હાલત થોડી સારી છે. 

18 મહિના બાદ મંદિરનું કામ પૂર્ણ થવાનું હતું. ત્યાં જ નાઝિમ રાજા ખાને એક અભૂતપૂર્વ પગલું ઉઠાવ્યું. 

આ વર્ષની શરૂઆતમાં તેઓ મંદિર...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
ભારતમાં સાંપ્રદાયિક સમૂહોમાં ટકરાવ થતો રહે છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં તો હિંસાની પણ ઘટનાઓ થઈ છે. પરંતુ એક ગામ એવું પણ છે કે જેણે સદ્ભાવનાનું એક અદ્ભુત ઉદાહરણ રજૂ કર્યું છે.