સારાંશ માટે દસ્તાવેજ:  અહીં બે બાબતો મહત્વની છે: પહેલી તો એ કે 5 ટ્રિલિયન  ડૉલરનું અર્થતંત્ર એટલે શું?

બીજી એ કે એનાથી દેશના સમાન્ય નાગરિકોને શું લાભ થશે?

જે તે દેશના અર્થતંત્રનું કદ તેની કુલ ઘરેલું પેદાશ (GDP: Gross Domestic Product) દ્વારા માપવામાં આવે છે, જે કોઈ ચોક્કસ વર્ષ દરમ્યાન દેશની અંદર થતાં ઉત્પાદનનું નાણાકીય મૂલ્ય દર્શાવે છે. 

આમ, પાંચ ટ્રિલિયન ડૉલરનું અર્થતંત્ર એટલે ભારત દેશ 2024-25 સુધીમાં એટલું ઉત્પાદન કરશે કે જેનું નાણાકીય મૂલ્ય પાંચ ટ્રિલિયન ડૉલર જેટલું હોય. 

2018-19માં દેશના અર્થતંત્રનું કદ સમાન્ય ભાવોએ $2.7 ટ્રિલિયન જેટલું હતું.અહીં રુપિયા અને ડૉલર વચ્ચેનો વિનિમય દર રૂ. 70 પ્રતિ ડૉલરદીઠ લીધેલો છે. 

હવે પ્રશ્ન એ થાય કે જો દેશનું અર્થતંત્ર  પાંચ ટ્રિલિયન ડૉલર સુધી વધારવું હોય તો ઘરેલું પેદાશનો વૃદ્ધિ દર કેટલો હોવો જોઈએ અને તેટલો વૃદ્ધિ દર પ્રાપ્ત થઈ શકે તેમ છે કે નહીં તે તપાસવું પડે. 

2014-15માં સમાન્ય ભાવોએ દેશની ઘરેલું પેદાશ 1.78 ટ્રિલિયન ડૉલર હતી, જે 2018-19માં વધીને 2.71 ટ્રિલિયન ડૉલરની થઈ હતી. 

આમ, આ પાંચ વર્ષ દરમ્યાન તેમાં સરેરાશ વાર્ષિક 10.44% નો વધારો થયો તેમ કહેવાય. 

હવે જો આપણે ધારી લઈએ કે આવતા વર્ષોમાં પણ એટલે કે 2018-19થી 2024-25 સુધી સમાન્ય ભાવોએ ઘરેલું પેદાશનો વૃદ્ધિ દર 10.44% જેટલો જ રહે, તો 2024-25માં સમાન્ય ભાવોએ કુલ ઘરેલું પેદાશ 3.40 ટ્રિલિયન ડૉલર થાય જે કોષ્ટક 1માં દર્શાવ્યું છે.

આ બાબત દર્શાવે છે કે જો સમાન્ય ભાવોએ કુલ ઘરેલું પેદાશનો વૃદ્ધિ દર 11% કરતાં વધારે હોય, તો 2024-25માં ભારતના અર્થતંત્રનું કદ પાંચ ટ્રિલિયન ડૉલર સુધી પહોંચે. 

અહીં એ બાબત ધ્યાનમાં રાખવાની છે કે રુપિયાનો ઘસારો થતો નથી તેવી ધારણા કરેલી છે અને રુપિયાનો ઘસારો જેટલો વધારે તેટલી તેની ઘરેલું પેદાશ પરની અસર વધુ પ્રતિકૂળ. 

જ્યોતીન્દ્ર દૂબે (2019) જણાવે છે કે 2024-25માં આ લક્ષ્યાંક પ્રાપ્ત કરવા સમાન્ય ભાવોએ કુલ ઘરેલું પેદાશનો વૃદ્ધિ દર 11.5 % જેટલો હોવો જોઈએ અને તેમણે રુપિયામાં 10%નો ઘસારો પણ ધ્યાનમાં લીધો છે.

આમ, પાંચ ટ્રિલિયન ડૉલરના અર્થતંત્રના લક્ષ્યાંક સુધી પહોંચવું એ કોઈ અઘરું કામ છે અથવા તો 'લોઢાના ચણા ચાવવા' જેવી બાબત છે એવું છે જ નહીં, પરંતુ કેટલીક મુશ્કેલીઓ ચોક્કસ સામે આવે છે.

છેલ્લા કેટલાંક સમયથી ભારત મંદી તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. 

ભારતીય અર્થતંત્રની ઘરેલું પેદાશમાં સૌથી વધુ ફાળો ઘરેલું વપરાશ (Domestic...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
આ વર્ષના બજેટમાં માનનીય નાણામંત્રી દ્વારા અને સ્વતંત્રતા દિવસે માનનીય વડાપ્રધાન દ્વારા ભારતનું અર્થતંત્ર 2024-25 સુધીમાં $ 5 ટ્રિલિયનના આંક સુધી જશે તેવી વાત કરવામાં આવી.