અર્થશાસ્ત્રમાં નોબલ પુરસ્કાર મેળવનાર દંપતી અભિજીત બેનર્જી અને એસ્ટર ડૂફલોએ તો ત્યારે જ કહ્યું હતું કે સમગ્ર વિશ્વની તમામ સરકારોએ પોતાની વસતિને આશરો આપવાની વ્યવસ્થા કરવી પડશે, કારણ કે બધા માટે રોજગાર ઉપલબ્ધ નહીં હોય.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજેંસ વડે શું શુ થઈ શકે અને એવા લોકો કોણ છે, જેમની નોકરીઓ કોઈ કમ્પ્યૂટર કે રોબૉટ ના હાથમાં નહીં જઈ શકે.

એક તરફ સમગ્ર વિશ્વના ઉદ્યોગપતિઓ કનેક્ટેડ ફૅક્ટરી અને સંપૂર્ણપણે મશીનો વડે ચાલતા બિઝનેસનાં સપનાં જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે બીજી તરફ સમાજ અને સરકારોને એ વાતની ચિંતા હતી કે લાખો કરોડો યુવાનોને રોજગાર આપવાની વ્યવસ્થા કેવી રીતે કરાશે.

નોઆ હરારી પોતાના મહત્ત્વપૂર્ણ પુસ્તક 21 Lessons for the 21st centuryમાં  21મી સદીના જે 21 બોધપાઠ ગણાવે છે, તેમાં બીજા ક્રમ પર જ રોજગાર છે અને આજની નવી પેઢી માટે એક ભયાનક ચેતવણી છે કે- ‘જ્યારે તમે યુવાન થશો ત્યારે કદાચ તમારી પાસે નોકરી નહીં હોય.’

જોકે, તેઓ માને છે કે નજીકના ભવિષ્યમાં કદાચ કમ્પ્યૂટર અને રોબૉટ મોટી સંખ્યામાં માણસોની રોજગારી નહીં છીનવી શકે, પરંતુ આ આશંકાને હકીકત બનવામાં વધારે મોડું પણ નહીં થાય.

તેઓ વર્ષ 2050ની દુનિયાની કલ્પના કરી રહ્યા હતા.

ડેટાને ‘ન્યૂ ઑઇલ’ કેમ કહેવામાં આવે છે?

આવી જ રીતે એલેક રૉસે આવનારાં 10 વર્ષના પડકારોનો હિસાબ કર્યો. તેમણે એ વાતનો બારીકાઈથી અભ્યાસ કર્યો કે આ દરમિયાન જે નવી તકનીકો આવશે અને જે નવી શોધો થશે તેનાથી આપણી રહેણીકરણી અને આપણી ઑફિસો એટલે કે કામ કરવાની રીતોમાં કેવા કેવા ફેરફાર થશે.

વિશ્વ કેવી રીતે બદલાશે, ડેટાને ‘ન્યૂ ઑઇલ’ કેમ કહેવાઈ રહ્યો છે અને કમ્પ્યૂટરની પ્રોગ્રામિંગથી લઈને માણસની પ્રોગ્રામિંગ અંગે વાત કરતું રૉસનું પુસ્તક The Industries of future એક પ્રકારની ગાઇડ છે. તે ઝડપથી બદલાતી જતી દુનિયામાં બચી રહેવા સિવાય પ્રગતિ સાધવાની પણ ગાઇડ છે.

તેમાં ડેટાનો દમ દેખાય છે, રોબૉટનો ડર પણ દેખાય છે, કમ્પ્યૂટર કોડના હથિયારનો ઉપયોગ થવાની પણ આશંકા છે, જમીન પર કે આકાશમાં નહીં પરંતુ વર્ચ્યુઅલ કે સાઇબર યુદ્ધના ભયાનક નજારા પણ છે. 

તેમાં ત્રીજી દુનિયા કે વિકાસશીલ દેશો માટે એ પડકાર પણ છે કે તેઓ અમેરિકાની સિલિકૉન વૅલીની સરખામણીમાં પોતાના દેશમાં એવું શું બનાવી શકશે, જ્યાં યુવાનોની પ્રતિભા અને કૌશલ્યનો યોગ્ય ઉપયોગ થઈ શકે અને તેઓ પોતાના સમાજનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત કરવામાં મદદરૂપ બની શકે.

સમગ્ર કહાણી માર્ચ, 2020માં ઘણી બદલાઈ... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
ભારતમાં કોની નોકરીઓ છીનવાઈ જશે અને કોની બચી જશે?