સામગ્રી: અહીં સાડીઓ ઉપર જરી લગાડવામાં આવી રહી છે અને બીજા ચબૂતરે ચણાનો લોટ ફીણવામાં આવી રહ્યો છે. 

લોટની બાજુમાં પડેલી કાપેલી ડુંગળી અને લીલા મરચાંનાં ભજિયાં બનશે. બાજુમાં એક કંદોઈ જલેબી તળીને દહીં સાથે વેચી રહ્યો છે. 

અહીં આસ-પાસની દુકાનોમાં ગોળથી માંડીને સત્તુ બધું જ વેચાય છે. 

આ બિહાર કે યુપીનું શહેર નહીં પણ ગુજરાતના અમદાવાદનો અમરાઈવાડી વિસ્તાર છે, જ્યાં દશકાઓથી સેંકડો ઉત્તર ભારતીય લોકો વસે છે.  

તેઓ મોટેભાગે ગુજરાતીમાં જ વાત કરે છે પરંતુ હિંદી સાંભળીને એમની આંખોમાં એક ચમક ચોક્કસ દેખાઈ આવે છે. 

અજંપો

અંદર બનેલી કૉલોનીમાં પૂનમસિંહ સેંગર અને પતિ ઉપેન્દ્ર સાથે મુલાકાત થઈ. 

વ્યવસાયે સ્કૂલ ટીચર પૂનમે જણાવ્યું, "70 વર્ષ પહેલાં મારા માતા-પિતા ઉત્તર પ્રદેશના ઇટાવાથી અહીં રોજગારની શોધમાં આવ્યાં હતાં. મારો જન્મ અહીં જ થયો અને લગ્ન પણ."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પતિ ઉપેન્દ્ર 45 વર્ષ પહેલાં અહીં આવીને વસ્યા હતા અને હવે પોતાને ગુજરાતી જ ગણે છે. પરંતુ પૂનમના મનમાં આજકાલ એક અજબ પ્રકારનો અજંપો છે. 

તેઓ કહે છે, "હું સ્કૂલ જાઉં છું ત્યાં ગુજરાતી અને બિનગુજરાતી એમ બંનેનાં બાળકો અભ્યાસ કરે છે.''

''ઘણીવાર સાંભળવા મળે છે કે એ હિંદી બોલે છે એટલે ભૈયાજી છે, એની સાથે ના બોલવું જોઈએ.'' 

''શહેરની બહાર પણ રોજગાર માટે યુપી-બિહારના બહુ લોકો કામ કરી રહ્યાં છે અને તેમનાં બાળકો અહીં જ ભણે છે.'' 

''તેમને એ વાતનો ડર છે કે પોતે અહીં ગોઠવાઈ તો ગયાં પણ જો વાતાવરણ બગડ્યું તો બાળકોને લઈને ક્યાં જશે?" 

10 હજાર લોકોનું સ્થળાંતર

28 સપ્ટેમ્બરે ગુજરાતના સાબરકાંઠા જિલ્લામાં એક બાળકીના બળાત્કાર પછી હાહાકાર મચી ગયો હતો. 

બાળકી સ્થાનિક ઠાકોર સમુદાયની હતી અને આરોપી બિહારથી આવેલો એક મજૂર. 

કેટલાય દિવસો સુધી ઉત્તર ભારતીયો ઉપર બે ડઝનથી વધુ હુમલા થયા. જેનું પરિણામ એ આવ્યું કે તેઓ હાંફળાંફાંફળાં થઈ ગુજરાત છોડી ગયાં. 

હિંસાની ઉત્તર ગુજરાતના ચાર જિલ્લાઓમાં સૌથી વધુ અસર વર્તાઈ, જેમાં મહેસાણા અને સાબરકાંઠા મુખ્ય હતા. 

એવું અનુમાન છે કે ડરના માર્યા 15 દિવસની અંદર પ્રદેશમાંથી ઓછામાં ઓછાં દસ હજાર લોકો યુપી, બિહાર, મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાન જતાં રહ્યાં. 

'હિંદી બોલો તો મારે છે'

સાણંદ જિલ્લો અમદાવાદથી બહુ દૂર નથી અને હવે તે ગુજરાતના 'ઇન્ડસ્ટ્રિયલ હબ' તરીકે ઓળખાય છે. 

તાતા નેનોથી માંડીને ફૉર્ડ અને કોકાકોલા સુધીના પ્લાન્ટ અહીંના બોડગામ વિસ્તારમાં ચોવીસ કલાક...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
સવારના સાડા દસ વાગ્યા છે અને એક સાંકડી ગલીનાં નાકે બે સ્ત્રીઓ બેસીને ભરતગૂંથણનું કામ કરી રહી છે.