શીર્ષક: શિક્ષણનીતિ : ગુજરાતમાં બદલાશે શિક્ષણની તસવીર કે એ જ રહેશે તાસીર?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n
પ્રતીકાત્મક તસવીર

નોંધનીય છે કે ઇસરોના પૂર્વ પ્રમુખ કે. કસ્તૂરીરંગનની અધ્યક્ષતામાં વિશેષજ્ઞોની એક સમિતિએ આ શિક્ષણનીતિનો મુસદ્દો તૈયાર કર્યો હતો.

નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણનીતિમાં સૂચિત કરાયેલા આ સુધારાઓની શિક્ષણ ક્ષેત્રે પડનારી દૂરગામી અસરો વિશે જાણવા બીબીસી ગુજરાતીએ નિષ્ણાતો અને પક્ષકારો સાથે વાત કરી હતી. 

નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય જાણીએ એ પહેલાં નવી શિક્ષણનીતિની મુખ્ય જાહેરાતો પર એક નજર કરી લઈએ.

નવી શિક્ષણની નીતિની મુખ્ય જાહેરાતો

'અમલીકરણ માટે ઝીણવટપૂર્વકના આયોજનની જરૂર'

અમદાવાદમાં સી. એન. વિદ્યાવિહારના ડિરેક્ટર ડૉ. કિરિટ જોષી નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણનીતિ અંગે વાત કરતાં જણાવે છે કે, "હાલમાં ભારતની પ્રવર્તમાન શિક્ષણપદ્ધતિઓમાં રહેલી તમામ સમસ્યાઓનો ઉકેલ આ નવી શિક્ષણનીતિમાં જોવા મળે છે."

"પરંતુ જો આ સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે કરાયેલા આ પ્રયત્નને યોગ્ય ન્યાય આપવો હશે તો તેના માટે આ નીતિના અમલીકરણ હેતુ ઝીણવટપૂર્વકના આયોજનની દરકાર રહેશે. આ આયોજન એ ખૂબ જ અગત્યનો મુદ્દો રહેશે. જો આ દિશામાં યોગ્ય પગલાં લઈ શકાય તો જ આ શિક્ષણનીતિના તમામ ઉદ્દેશો સિદ્ધ થઈ શકશે." 

નવી શિક્ષણનીતિમાં કૉલેજોની સ્વાયત્તતાને લઈને ભવિષ્યમાં ઊભા થનારા પડકારો વિશે વાત કરતાં ગુજરાત યુનિવર્સિટીના ભૂતપૂર્વ કુલપતિ એમ. એન. પટેલ જણાવે છે, "નવી શિક્ષણનીતિમાં કૉલેજોની સ્વાયત્તતા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે, હું માનું છું કે આવું થવું પણ જોઈએ. પરંતુ જે સંસ્થાને સ્વાયત્તતા આપવામાં આવે તેમનો ચોક્કસ વિઝન હોય અને તેઓ ચોક્કસ ધોરણો જાળવે એ પણ એટલું જ જરૂરી છે, જો એવું નહીં થાય તો મુશ્કેલી પેદા થઈ શકે છે અને એ કૉલેજોના પ્રદર્શન અંગે શંકા જન્માવી શકે છે."

જોકે, તેઓ આ નીતિને કારણે યુનિવર્સિટીઓનું મહત્ત્વ ઘટશે એવું તેઓ નથી માનતા. તેઓ જણાવે છે, "આવનારા દિવસોમાં યુનિવર્સિટીઓના સ્થાને કૉલેજોનાં ગ્રૂપ હશે, જોકે, આ નીતિને કારણે આ ચલણની શરૂઆત નથી થઈ, એ અગાઉ પણ કેટલીક શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ તરફથી યુનિવર્સિટીના દરજ્જાની માગણીઓની શરૂઆત થઈ જ ચૂકી હતી."

કૉલેજોની સ્વાયત્તતા સાથે સંબંધિત ભયસ્થાનો વિશે વાત કરતાં તેઓ જણાવે છે કે, "કૉલેજોની સ્વાયત્તતાને કારણે ઘણી કૉલેજોને નાણાકીય મુશ્કેલીઓનો પણ સામનો કરવો પડી શકે છે. જોકે, એ પરિસ્થિતિમાં બધી રીતે સધ્ધર હોય એ કૉલેજો ચાલશે. તેમજ સ્વાયત્તતા મળતાં કૉલેજોએ જરૂરી વ્યવસ્થાઓ પણ ઊભી કરવી પડશે જેના માટે કૉલેજોએ જરૂરી આર્થિક સંસાધનો ભેગાં કરવાં પડશે."

"તેમજ...