કોરોના વાઇરસના સંક્રમણને પગલે લૉકડાઉન લાદવામાં આવ્યું, એ બાદ પહેલી વખત આ નિર્ણય લેવાયો છે.

ગુજરાત 14મું રાજ્ય છે, જેણે ફરીથી શાળાઓ શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. અત્યાર સુધી બિહાર, આસામ, કેરળ, ઉત્તર પ્રદેશ, પંજાબ, હરિયાણા, ઝારખંડ, રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, ત્રિપુરા, કર્ણાટક, આંધ્ર પ્રદેશ અને સિક્કિમમાં શાળાઓ ફરીથી શરૂ કરવામાં આવી છે. આ રાજ્યોમાં ધોરણ 9 - 12ના વર્ગો શરૂ કરવામાં આવ્યા છે.

એનડીટીવીના અહેવાલ અનુસાર પુડ્ડુચેરીમાં પણ શાળાઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. મહારાષ્ટ્રમાં કોરોના વાઇરસનાં સૌથી વધુ કેસો જ્યાં નોધાયા છે એ પૂણેમાં પણ શાળાઓ અને કૉલેજો કરીથી શરૂ થઈ ગયા છે. પૂણે સાથે નાગપુરમાં શાળાઓ ખૂલી ગઈ છે પરતું માત્ર ધોરણ 9- 12ના વિદ્યાર્થીઓ માટે.

શું શાળાઓ ખૂલવી જોઈએ?

1

કેન્દ્ર સરકારે કોરોનાની બે વૅક્સિનને મંજૂરી આપી દીધી છે અને કોરોના વાઇરસના કેસોની સંખ્યામાં પણ ઘટાડો નોંધાયો છે. પરંતુ શું શાળાઓ ફરીથી શરૂ કરવી એ યોગ્ય પગલું છે?

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ પબ્લિક હેલ્થના ડાયરેક્ટર ડૉ. દિલીપ માવળંકર કહે છે, "શાળાઓ ખૂલવી જોઈએ પરતું સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ જાળવવું જોઈએ. કારણકે તમે કેટલા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
સમય સુધી શાળાઓ બંધ રાખશો? ભારતનો કોરોનાનો ગ્રાફ જોઈએ તો 90,000 કેસોથી આજે આપણે બહુ સારી સ્થિતિમાં આવ્યા છીએ અને શાળાઓ - કૉલેજો શરૂ કરી શકાય છે."

તેઓ જણાવે છે કે, "ક્લાસરૂમમાં સારું વૅન્ટિલેશન હોવું જોઈએ જેથી હવાની અવર-જવર થઈ શકે. હવાની અવર-જવરથી સંક્રમિત થવાનું જોખમ ઘટાડી શકાય છે. વિદ્યાર્થીઓને અલગ-અલગ બેસાડવાં જોઈએ. ખાસ કરીને એવા વિદ્યાર્થીઓને, જેમના ઘરે ઘરડાં લોકો છે."

"વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકોને સંક્રમિત થવાનું પણ જોખમ છે પરતું જો કોરોના વાઇરસના પ્રૉટોકૉલનું પાલન કરવામાં આવે તો તેનાથી બચી શકાય છે. શાળાઓએ પણ આ દિશામાં કામ કરવું પડશે."

માવળંકર પણ સ્વીકારે છે કે ઑનલાઇન શિક્ષણ કેટલા વિદ્યાર્થીઓ સુધી પહોંચે અને તેનાથી કેટલો લાભ થઈ રહ્યો છે તે વિશે હજી પણ શંકા છે. એટલા માટે શાળાઓ ખૂલે એ જરૂરી છે.

2

શિક્ષણવિદ્ રોહિત શુક્લ કહે છે, "શાળાઓ ખૂલવી બહુ જરૂરી છે કારણકે બાળકોનો સામાજિક અને માનસિક વિકાસ અટકી ગયો છે. ઑનલાઈન શિક્ષણમાં જોઈએ એટલી સારી રીતે ભણી શકાય નહીં. અભ્યાસ બગડવાથી બાળકનું સંપૂર્ણ વર્ષ બગડી જાય છે, જે ગંભીર બાબત છે."

"શાળા બંધ થવાના કારણે શિક્ષણને બહુ મોટી ખોટ ગઈ છે. આઈઆઈએમના એક અભ્યાસમાં પણ પુરવાર થયું છે કે પ્રાથમિક શિક્ષણ બંધ થવાના કારણે ઘણાં બાળકોને મધ્યાહન ભોજન નથી મળ્યું."

તેઓ જણાવે છે કે શાળા બંધ થતાં પ્રાથમિક શાળાના વિદ્યાર્થીઓ પર સૌથી વધુ અસર થઈ છે. ઘણા વિદ્યાર્થીઓ હજી પણ ટ્રોમામાં છે. રાજ્ય સરકાર સ્ટાર્ન્ડડ ઑપરેટિવ પ્રોસિજર (એસઓપી)ની જાહેરાત કરીને શાળાઓ શરૂ કરી શકી હોત.

"ઉત્તર યુરોપમાં શાળાઓએ પુરવાર કરી બતાવ્યું છે કે સાવચેતી રાખીને બાળકોને ભણાવી શકાય છે. તે જ રીતે કોરોના વાઇરસના દરેક પ્રૉટોકૉલનું પાલન કરીને ભારતમાં પણ શિક્ષણકાર્ય શરૂ કરી શકાય છે."

ઑલ ગુજરાત વાલીમંડળના પ્રમુખ નરેશ શાહ કહે છે, "ધોરણ 10 અને 12ના વર્ગો શરૂ થાય એ બાળકો માટે સારી વાત છે અને વાલીમંડળ તેનું સ્વાગત કરે છે. પરતું શાળાએ દરેક સાવચેતી રાખવી જોઈએ જેથી બાળકોને કોઈ પણ પ્રકારનો ચેપ ન લાગે. અમે આ વિશે શિક્ષણમંત્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમાને પણ જણાવ્યું છે અને તેમણે અમને ખાતરી આપી છે કે શાળાઓમાં બધી કાળજી લેવામાં આવશે."  

શું કહે છે શાળા સંચાલકો?

3

ખાનગી શાળાસંચાલક મંડળના ઉપપ્રમુખ જતીન ભરાડે બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું કે, "ધોરણ 10 અને 12ના વિદ્યાર્થીઓ માટે શાળાઓ ખૂલે એ બહુ જરૂરી છે. મે મહિનામાં બોર્ડની પરીક્ષાઓ છે અને જો...