તો શું આ યોજના ગેમ-ચૅન્જર બનશે અને કોંગ્રેસ પાર્ટીનું નસીબ પલટી નાખશે? 

(એવી અફવાઓ છે કે ભાજપા ટૂંક સમયમાં જ આવી એક યોજનાની જાહેરાત કરવાની તૈયારીમાં છે) 

અથવા આ યોજના જોખમ બનવાની છે, જે લોકોને લલચાવવાનારૂ ઇંધણ બની શકે છે? કે આ એક ભ્રમિત સ્થિતિ છે અથવા આનાથી લોકોના ગેરમાર્ગે દોરાઈ જવાનો ભય છે?

લઘુત્તમ આવક યોજનાની વિગતો માત્ર પક્ષના ચૂંટણી ઢંઢેરામાં જાહેર કરવામાં આવશે, જે ટૂંક સમયમાં જાહેર થશે.

ખાતરીપૂર્વક કહીએ તો આ એક સાર્વત્રિક પાયાની આવક નથી. 

અહીં વિચાર એવો એ છે કે સૌને રાજ્ય દ્વારા કોઈ પણ શરત વગર, એક ચોક્કસ આવક પ્રાપ્ત થાય છે, 

ભલે પછી વ્યક્તિ પૂર્ણ સમય અથવા એક આંશિક સમય માટે અન્ય કામ પણ શરૂ કરે. 

(ગત એપ્રિલમાં, ફિનલૅન્ડે 2000ની ચુકવણી કરવા માટે પાયાની આવક ધરાવતા લોકોની પસંદગી કરીને એ બે વર્ષ પૂરતા પાયલોટ પ્રોજેક્ટને આગળ નહીં વધારવાનો નિર્ણય કર્યો, જેણે આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાએ બહુ જ લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું.)

કૉંગ્રેસની યોજના અનિવાર્યપણે આવકની પાત્રતાની સીમા નક્કી કર્યા બાદ ભારતના સૌથી ગરીબ ઘરો માટે આવકના સમર્થનનો વાયદો કરે છે.

આ પણ પ્રકૃતિગત રીતે પ્રગતિશીલ હોવાની સંભાવના છ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
ે. જો પરિવાર હક્કદાર છે, તો 50,000 રૂપિયા ($700 ; £ 534) એક વર્ષ અને એ પહેલાં જ જો 30,000 કમાય છે તો આ સહાયતાના રૂપમાં 20,000 રૂપિયા પ્રાપ્ત કરશે. 

જેટલો વધુ ગરીબ પરિવાર એ મુજબ વધુ આવકનું સમર્થન મળશે. 

અભિજીત વિનાયક બેનર્જી, MITમાં અર્થશાસ્ત્રના પ્રોફેસરે મને જણાવ્યું કે, એમાં "શુદ્ધ નૈતિક દૃષ્ટિએ લઘુત્તમ આવકની ખાતરી માટે ચોક્કસપણે ખુબ સહાનુભૂતિ છે."

પરંતુ તેઓ કહે છે, ભારત જેવા જટિલ દેશમાં આનું મોટે પાયે અમલીકરણ કરવામાં ખુબ પડકારોનો સામનો કરવો પડશે. 

ઉદાહરણ તરીકે જોઈએ તો ગ્રામિણ રોજગાર ગૅરંટી કાર્યક્રમનું શું થાય છે?

'મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામિણ રોજગાર ગૅરંટી યોજના' (મનરેગા) એક નાણાંકીય વર્ષમાં ઓછામાં ઓછા 100 દિવસ ગૅરંટીકૃત શ્રમ રોજગારી પ્રદાન કરીને દરેક ગ્રામિણ પરિવારને લઘુત્તમ આવકનો વાયદો કરે છે.

શું નવી યોજના પણ ગ્રામિણ કાર્યક્રમમાંથી આવકની ગણના કરશે? જો કોઈ ગ્રામિણ કામ કરવાનું  બંધ કરી દે તો શું થશે? 

વધુ સામાન્ય રીતે, લાભાર્થી બનવા માટે કોણ વધુ અમીર હશે? 

જો એક નિવાસી બસ કામ કરવાનું બંધ કરી દે અને એને લીધે ગરીબ થઈ જાય છે, તો શું એ વ્યક્તિ આ યોજના માટે લાયક હોવી જોઈએ?

વધુ સ્પષ્ટપણે, જો પૈસા માટે યોગ્ય થઈ જવું જોઈએ અને કયા આંકડાઓને આધારે? (ભારતમાં 

ગરીબોની સાચી સંખ્યા બાબતે, વિવિધ અનુમાનો છે અને આંકડાઓ વિવાદોમાં ઘેરાઈ ગયા છે.) 

પ્રોફેસર બેનર્જીનું કહેવું છે, "આપણા સંશોધનો જણાવે છે કે જ્યાં ગરીબો મોટે ભાગે હારી જાય છે અને ઓછા ગરીબો હોબાળો મચાવે છે, આંશિક રૂપે- પરંતુ સંભવતઃ ભ્રષ્ટાચારને કારણે નહી પરંતુ એ પણ એક કારણ તો છે જ કે ઓછા ગરીબો દાવા કેવી રીતે કરવા એ જાણી લેવામાં વધુ પાવરધા છે,"

વળી, અર્થશાસ્ત્રીઓને "નૈતિક જોખમ" રૂપે સમસ્યા છે લોકો જે અનુચિત જોખમ લઈ શકે છે તેના પરિણામો ભોગવવા ના પડે. 

'પ્રોત્સાહનનો અભાવ'

કલ્યાણકારી યોજનાઓ, ઘણાં અર્થશાસ્ત્રીઓનું માનવું છે કે કલ્યાણકારી યોજનાઓ લોકોને ગરીબીમાં ફસાવી શકે છે.

ગૅરંટીકૃત આવક સમર્થનની એક આલોચના એ છે કે આ કામ કરવા માટેનું પ્રોત્સાહન ઘટાડે છે,  પેઢીઓથી અમેરિકામાં કેટલાય લોકો કલ્યાણ ઉપર ટકી રહ્યા છે. કારણકે એમાંથી બહાર આવવા માટેનું કોઈ પ્રોત્સાહન નથી. 

અર્થશાસ્ત્રી વિવેક દેહેજીયા આશ્ચર્ય વ્યક્ત કરે છે કે શું આ યોજના સાથે પણ આવું જ કંઇક બની શકે?

"જો તમે આવકની સહાયતા માટે લાયક બનવા માટે પ્રતિ માસ 10,000 રૂપિયાની ઘરેલું આવક મર્યાદા નક્કી કરો...