ઉર્વિશ કોઠારી, ઇસુદાન ગઢવી, ભવેન કચ્છી, દીપલ ત્રિવેદી અને રમેશ ઓઝા (ડાબેથી)

આ વાતોને જ ધ્યાનમાં રાખીને વિશ્વની સૌથી વિશ્વસનીય સમાચાર સંસ્થા હોવાના નાતે બીબીસીએ ફેક ન્યૂઝની વિરુદ્ધ એક ખાસ અભિયાન શરૂ કર્યું છે.

જે હેઠળ દેશનાં છ શહેરોમાં ફેક ન્યૂઝ સામે જાગૃતિ લાવવા 'બિયૉન્ડ ફેક ન્યૂઝ'ના શીર્ષક હેઠળ કાર્યક્રમો યોજાઈ ગયા. 

અમદાવાદ ખાતે બીબીસી ગુજરાતી દ્વારા આયોજિત કાર્યક્રમમાં બોલતા ઉપ-મુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલે કહ્યું કે ફેક ન્યૂઝને ફેલાતા અટકાવવા માટે કાયદો લાવવા વિચારણા કરી રહી છે.

જ્યારે લખનૌ ખાતે આયોજિત કાર્યક્રમમાં ઉત્તર પ્રદેશના ઉપ-મુખ્ય મંત્રી  દિનેશ શર્માએ કહ્યું હતું કે સરકાર પાસે કાયદો લાવવાનો વિકલ્પ છે, પરંતુ આમ કરશે તો 'મીડિયાની સ્વતંત્રતા પર તરાપ'નો આરોપ લાગશે, એટલે મીડિયા તરફથી જ પહેલ થાય તે ઇચ્છનીય છે.

બીબીસી દ્વારા ભારત, કેનિયા તથા નાઇજીરિયામાં ફેક ન્યૂઝના પ્રસાર અંગે અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો, જેના તારણ પણ આ કાર્યક્રમ સાથે રજૂ કરવામાં આવ્યા. (સમગ્ર રિસર્ચ વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો.)

ગુજરાતમાં ફેક ન્યૂઝ વિરુદ્ધ કાયદો બનશે

દેશભરમાં યોજાઈ રહેલા વિવિધ કાર્યક્રમોમાં અનેક લ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
ોકો ભાગ લઈ રહ્યા છે.

ગુજરાતના ઉપ-મુખ્ય મંત્રી નિતીન પટેલે કહ્યું કે ગુજરાત સરકાર ફેક ન્યૂઝ અંગે કાયદો લાવશે.

આવનારા સમયમાં કોઈ ઉશ્કેરણી ન થાય, કોઈ ગેરમાર્ગે ન દોરાય, કોઈની પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન ન થાય, કોઈના વેપાર-ધંધાને નુકસાન ન થાય એવું કરવા માટે, કાયદાકીય રીતે ફેક ન્યૂઝ અટકાવવા માટે અથવા આવું કરનારા સામે કાયદેસર કડકમાં કડક કાર્યવાહી કેવી રીતે કરી શકાય તે માટેની વિચારણા સરકાર કરી રહી છે.

હું બીબીસીના આ માધ્યમથી આપને કહેવા માગુ છું કે સરકાર આ મામલે કાયદો બનાવશે. 

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'ફેક ન્યૂઝ પાછળ માત્ર રાજકીય પક્ષો નહીં'

અમદાવાદ ખાતેના કાર્યક્રમ વરિષ્ઠ પત્રકાર રમેશ ઓઝાએ કહ્યું 'મીડિયા હાઉસ પણ ફેક ન્યૂઝના ગુનામાં ભાગીદાર છે.'

તેમણે ઉમેર્યું હતું, "ફેક ન્યૂઝ એ ગમ્મત નથી, પરંતુ બિઝનેસ છે અને તેમાં કૅરિયર બનાવવાની દોટ હોય છે."

અમદાવાદ મીરરના સંપાદક દીપલ ત્રિવેદીએ જણાવ્યું, 'રાજકીય પક્ષો જ નહીં ધાર્મિક સંગઠનો પણ ફેક ન્યૂઝ ફેલાવે છે.' 

વરિષ્ઠ પત્રકાર ભવેન કચ્છીએ ઉમેર્યું હતું કે 'કોર્પોરેટ જગત' પણ ફેક ન્યૂઝ પાછળ હોય છે અને ફેક ન્યૂઝ પણ સાચા લાગે તે માટે બીબીસીનું નામ ઉમેરવામાં આવે છે.

કાર્યક્રમના મૉડરેટર ઉર્વીશ કોઠારીએ કહ્યું કે 'જો પત્રકારત્વ ધંધો બની જાય તો વાંચકે ગ્રાહક બની જવું જોઈએ.'

ફેક ન્યૂઝનો પ્રસાર અટકાવવા માટે વીટીવીના તંત્રી ઇસુદાન ગઢવીએ કહ્યું કે આ માટે નિયમિત રીતે કોઈ કાર્યક્રમ આપી શકાય.

અભિનેતા પ્રકાશ રાજે શું કહ્યું? 

ચેન્નઈમાં યોજાઈ રહેલા બીબીસીના કાર્યક્રમમાં અભિનેતા પ્રકાશ રાજ

ફેક ન્યૂઝ પર બોલતા અભિનેતા પ્રકાશ રાજે કહ્યું કે ફેક ન્યૂઝનો ટ્રૅન્ડ પહેલાંથી જ હતો પણ હવે આયોજનપૂર્વક તેને ફેલાવવામાં આવે છે. જેનાથી સમાજને નુકસાન થાય છે.

પ્રકાશ રાજે કહ્યું, "વર્તમાન સમયમાં ફેક ન્યૂઝ ઝડપભેર ફેલાય છે. તે એટલું સુવ્યવસ્થિત રીતે થઈ રહ્યું છે કે કોઈને શંકા પણ ન જાય.

"એક પ્રતિમા પાછળ રૂ. ત્રણ હજાર કરોડનો ખર્ચ કર્યો છે. ટ્વિટર પર મને એવું જણાવવામાં આવે છે કે આ તસ્વીર આપણી સાંસ્કૃતિક ઓળખ અને સભ્યતાનું પ્રતીક છે.

"મેં આ પ્રતિમા ઉપર થયેલા ખર્ચની સામે અવાજ ઉઠાવ્યો એટલે તેઓ મને દેશદ્રોહી સ્વરૂપે રજૂ કરી રહ્યા છે."

ઉલ્લેખનીય છે કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 31મી ઑક્ટોબરે સરદાર સરોવર ડેમ ખાતે 182 મીટર ઊંચી સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની તસવીરનું અનાવરણ કર્યું હતું.

તેમણે કહ્યું, "થોડાં વર્ષ પહેલાં મારાં...