સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: જો એવું થાય છે તો તેનાં એવાં પરિણામ આવશે કે જેની આશા પણ ન કરી શકાય. પરંતુ વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ચીને તેની મોટી કિંમત ચૂકવવી પડશે. 

હૉંગકૉંગ એશિયાનાં સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ નાણાકીય કેન્દ્રોમાંનું એક છે. વિશેષ વહીવટી ક્ષેત્રના રૂપમાં ચીનની અર્થવ્યવસ્થાને તેનાથી ખૂબ ફાયદો મળ્યો છે. 

હૉંગકૉંગમાં 11 અઠવાડિયાથી સતત વિરોધપ્રદર્શન ચાલી રહ્યાં છે, જેની અસર તેની અર્થવ્યવસ્થા પર વર્તાઈ રહી છે. 

સૌથી વધારે અસર હૉંગકૉંગના પર્યટન અને રિટેઇલ બિઝનેસ પર પડી છે. 

અર્થવ્યવસ્થામાં આ બન્ને ક્ષેત્રોનું યોગદાન આશરે 20% છે. 

પરંતુ સવાલ એ ઊઠે છે કે હૉંગકૉંગ ચીનની અર્થવ્યવસ્થા માટે કેટલું જરૂરી છે?

શું બેજિંગ પર નિયંત્રણ જાળવી રાખવા માટે ચીન હૉંગકૉંગથી મળતા આર્થિક ફાયદાનો ત્યાગ કરી શકે છે?

 કરોડરજ્જુ 

વેપારી અને નાણાકીય એમ બન્ને રીતે હૉંગકૉંગ ચીનની અર્થવ્યવસ્થાનું કરોડરજ્જુ છે. 

અધિકૃત આંકડા પ્રમાણે વર્ષ 2017-18માં ચીન દ્વારા આશરે 1.25 ખર્વ ડૉલરનું પ્રત્યક્ષ વિદેશી રોકાણ કરાયું, જેમાં 99 અબજ ડૉલર હૉંગકૉંગમાંથી આવ્યા હતા, જે આ કુલ રોકાણનો આશરે 80% ભાગ હતો. 

આવું થવા પાછળનું કારણ એ પણ છે કે હૉંગકૉંગ એવી કંપનીઓ માટે સુરક્ષિત જગ્યા છે, જે ચીનમાં સીધી રીતે રોકાણ કરવા માગતી નથી. 

ચીનની વિદેશી મુદ્રાના ભંડારને સમૃદ્ધ રાખવામાં પણ હૉંગકૉંગનું મહત્ત્વપૂર્ણ યોગદાન છે. 

જુલાઈના મહિનામાં વિદેશી મુદ્રાના તેના ખજાનામાં 4.48 ખર્વ ડૉલર હાજર હતા. 

ચીનની પાસે દુનિયાનો સૌથી મોટો વિદેશી મુદ્રા ભંડાર છે, જેમાં 3.1 બિલિયન અમેરિકન ડૉલર છે. 

વિકાસનો રસ્તો

જોકે, બે દાયકા પહેલાં સુધી ચીનને હૉંગકૉંગની એટલી જરૂર ન હતી. 

વર્ષ 1997માં જ્યારે બ્રિટને હૉંગકૉંગને ચીનના હવાલે કર્યું હતું ત્યારે બેજિંગે 'એક દેશ- બે વ્યવસ્થા'ની અવધારણા અંતર્ગત 2047 સુધી લોકોની સ્વતંત્રતા અને પોતાની કાયદા વ્યવસ્થા જાળવી રાખવાની ગૅરન્ટી આપી હતી. 

આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્રાકોષના આંકડા પ્રમાણે તે સમયે ચીનની અર્થવ્યવસ્થામાં હૉંગકૉંગનું યોગદાન માત્ર 18% હતું. 

ત્યારબાદ હૉંગકૉંગે આર્થિક ક્ષેત્રે ઝડપથી વિકાસ કર્યો અને દેશના અન્ય શહેરો માટે પોતાને સફળતાના ઉદાહરણ તરીકે રજૂ કર્યું. 

હૉંગકૉંગનું કદ ધીમેધીમે વધતું ગયું. ગત વર્ષે હૉંગકૉંગની અર્થવ્યવસ્થા ચીનના જીડીપીના 2.7 ટકા સમાન હતી. 

અમેરિકાની ચેતવણી

બીબીસીની ચાઇનીઝ સેવાનાં તંત્રીના જણાવ્યા પ્રમાણે ચીન હૉંગકૉંગમાં હસ્તક્ષેપ કરવાનો...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
હૉંગકૉંગમાં ચાલી રહેલા વિરોધપ્રદર્શનને જો ચીન જબરદસ્તી દબાવી દે તો શું થાય?