સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: RCEP મિટિંગ

આ સંધિમાં સામેલ થનારા દેશો વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં ત્રીજા ભાગના ભાગીદાર છે.

‘ધ રિજનલ કૉમ્પ્રિહેન્સિવ ઇકોનૉમિક પાર્ટનરશિપ’ એટલે કે RCEPમાં દસ દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના દેશો છે. તે સિવાય દક્ષિણ કોરિયા, ચીન, જાપાન, ઑસ્ટ્રેલિયા અને ન્યૂઝીલૅન્ડ પણ તેમાં સામેલ છે.

આ વેપારીસંધિમાં અમેરિકા સામેલ નથી અને ચીન તેનું નેતૃત્વ કરી રહ્યું છે, તેથી આર્થિક વિશ્લેષક આ સંધિને ‘ક્ષેત્રમાં ચીનના વધતા જતા પ્રભાવ’ તરીકે જોઈ રહ્યા છે.

આ સંધિ યુરોપિયન યુનિયન અને અમેરિકા-મેક્સિકો-કૅનેડા વેપારસમજૂતી કરતાં પણ મોટી હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે.

પહેલાં, ટ્રાન્સ-પૅસિફિક પાર્ટનરશિપ (ટીપીપી)નામની એક વેપારીસંધિમાં અમેરિકા સામેલ હતું, પરંતુ વર્ષ 2017માં, રાષ્ટ્રપતિ બનવાના થોડા સમય બાદ જ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અમેરિકાને આ સંધિથી બહાર લઈ ગયા.

મહામારીથી ‘ડુબેલાં અર્થતંત્રો’ને બહાર લાવવાની આશા

શી જિનપિંગ અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ

તે વખતે આ ડીલમાં આ ક્ષેત્રના 12 દેશ સામેલ હતા. નોંધનીય છે કે આ ડીલને અમેરિકાના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામાનું પણ સમર્થન હાંસલ હતું કારણ કે તેઓ આ વેપારીસંધિને ‘ચીનના વર્ચસ્વના જવાબ’ તરીકે જોતા હતા.

RCEPને લઈને પાછલાં આઠ વર્ષોમાં સોદાબાજી ચાલી રહી હતી, જેના પર અંતે રવિવારે સહી થઈ.

આ સંધિમાં સામેલ થયેલા દેશોને એ વાતનો વિશ્વાસ છે કે કોરોના વાઇરસ મહામારીને કારણે સર્જાયેલી મહામંદી જેવી પરિસ્થિતિને સુધારવામાં તે મદદરૂપ સાબિત થશે.

આ સંધિ પર હસ્તાક્ષર કરવાના પ્રસંગે વિયેતનાના વડા પ્રધાન ન્યૂન-શુઅન-ફૂકે તેને ‘ભવિષ્યનો પાયો’ ગણાવતાં કહ્યું કે, “આજે RCEP સમજૂતી પર સહી થઈ, તે ગર્વની વાત છે, આ એક ખૂબ મોટું પગલું છે કે આસિયાન દેશો તેમાં કેન્દ્રીય ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે, અને સહયોગી દેશોની સાથે મળીને તેમણે એક નવા સંબંધની સ્થાપના કરી જે ભવિષ્યમાં વધુ મજબૂત બનશે. જેમ જેમ આ દેશો વિકાસ તરફ અગ્રેસર બનશે, તેમ તેમ  તેનો પ્રભાવ ક્ષેત્રના બધા દેશો પર પડશે.” 

આ નવી વેપારસંધિ પ્રમાણે, RCEP આવનારાં વીસ વર્ષોની અંદર ઘણા પ્રકારના સામાન પર સીમા-શુલ્કને ખતમ કરશે. 

તેમાં બૌદ્ધિક સંપત્તિ, દૂરસંચાર, નાણાકીય સેવાઓ, ઈ-કૉમર્સ અને વ્યવસાયિક સેવાઓ સામેલ હશે. 

જોકે, અમુક પ્રોડક્ટની ઉત્પત્તિ કયા દેશમાં થઈ છે તે અંગેના નિયમો તેનો અમુક પ્રભાવ જરૂર રહશે. પરંતુ જે દેશો સંધિનો ભાગ છે, તેઓ વચ્ચે મુક્ત વેપારને લઈને પહેલાંથી જ સમજૂતી થયેલી છે.

એવું માનવામાં આવી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
ચીન સહિત એશિયા-પૅસિફિક મહાસાગર ક્ષેત્રના 15 દેશોએ રવિવારે ‘વિશ્વની સૌથી મોટી વેપારસંધિ’ પર વિયેતનામના હનોઈમાં સહી કરી.