સફેદ દેખાતો પાઉડર જેની એક ગ્રામની કિંમત લગભગ છ હજાર રૂપિયા છે. સોનાથી પણ વધુ મોંઘા વેચાતા આ નશાને ચિટ્ટા કહેવામાં આવે છે.

હિમાચલ પ્રદેશના ડીજીપી સીતા રામ મરઢીએ બીબીસીને કહ્યું, "નશાના સોદાગરો માટે પૈસા કમાવાનો આ સૌથી સરળ રસ્તો બની ગયો છે."

આ બાબતની અસર હિમાચલ પ્રદેશનાં યુવાઓ પર પડી રહી છે, જેમ કે રાજુના શબ્દોમાંથી પ્રતિત થાય છે, 'તેની આદત પડી ગઈ છે, જો ના મળે તો નીંદર નથી આવતી.'

શિમલા મેડિકલ કૉલેજના પ્રિન્સિપાલ અને મનોચિકિત્સક ડૉક્ટર રવિ શર્મા જણાવે છે, "દરેક નશાના અલગઅલગ નુકસાન હોય છે."

"પરંતુ ચિટ્ટા એક એવો નશો છે જેનું એક કે બે વખત સેવન કર્યા બાદ કોઈને પણ તેની આદત પડી જાય. આની લત છોડાવવા માટે દર્દીને હૉસ્પિટલમાં પણ ભરતી કરવો પડી શકે છે."

સફેદ રંગનો દેખાતો આ નશો એક પ્રકારનું સિન્થેટિક ડ્રગ છે. હેરોઇન સાથે અમુક કૅમિકલ ભેળવી તેને તૈયાર કરવામાં આવે છે. 

હાલમાં જ હિમાચલ પ્રદેશના અલગઅલગ વિસ્તારોમાંથી ઝડપાયેલા નશાના સોદાગરો પાસેથી એ વાત જાણવા મળી કે કેવી રીતે તેઓ યુવાનો અને બાળકોને પોતાની જાળમાં ફસાવે છે.

રાજુએ પણ આ અંગે જણાવ્યું, "જે નશો કરી રહ્યા છે તેઓ જ આને આગળ વધારી રહ્યા છે. તે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
મને આટલા પૈસા ઘરેથી નથી મળતા તો તેઓ આનો ધંધો કરે છે, જેથી નશો કરવા માટે પૈસા પણ મળે."

ક્યાંથી આવ્યો આ નશાો?

હિમાચલ પ્રદેશમાં પહેલાં તો આવી કોઈ વસ્તુઓ દેખાતી નહોતી. તો પછી અચાનક આ વસ્તુ આવી કેવી રીતે?

આ અંગે હિમાચલ પ્રદેશ યુનિવર્સિટીમાં સમાજશાસ્ત્ર વિભાગના પ્રોફેસર મોહન ઝારટા કહે છે, "હિમાચલમાં સામાન્ય લોકોનાં જીવનસ્તરમાં મોટો સુધારો થયો છે અને તેઓ આર્થિક રીતે સદ્ધર બન્યાં છે. તેને કારણે આવું બની શકે."

"ઘણાં માતાપિતાઓ તેમનાં બાળકોને વધુ લાડ લડાવી તેમની સારી-ખરાબ આદતોને અવગણે છે જે બાદમાં તેમને ભારે પડે છે."

"આ સિવાય બેરોજગારી અને ઝડપથી બદલાતી નવી પરિસ્થિતિ પર એક મોટું પરિબળ છે."

"યુવાનો પાસે રોજગારી ન હોવાને કારણ પણ તેઓ નશાની ઝપેટમાં આવી જાય છે. આ સમાજ માટે એક ગંભીર પડકાર છે. "

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

યુવાનો મોતની અણી પર

એક જમાનામાં આ પહાડી રાજ્યને બદનામ કરનાર ભાંગ, અફીણ અને ચરસ જેવા ખતરનાક નશાની જગ્યા ચિટ્ટાએ લઈ લીધી છે. 

સફેદ પાઉડર જેવો દેખાતો આ નશો યુવાનોને મોતની અણી પર લાવી રહ્યો છે.

હિમાચલના સ્થાનિક સાપ્તાહિક ગ્રામ પરિવેશના સંપાદક એમપ સિંહ રાણા જણાવે છે, "ચિટ્ટાનો નશો છેલ્લા ઘણાં સમયથી વધી રહ્યો છે. હિમાચલ પ્રદેશમાં આ નશાનો પ્રવેશ લગભગ બે વર્ષ પહેલાં થયો હતો."

મુખ્ય મંત્રી જયરામ ઠાકુરે બીબીસીને જણાવ્યું, "જ્યારે પંજાબમાં ડ્રગ તસ્કરોને સકંજામાં લેવામાં આવ્યા, તો આ ધંધા સાથે જોડાયેલા લોકોએ પાડોશી રાજ્ય હિમાચલને પોતાનું નિશાન બનાવ્યું."

"જોકે, હિમાચલમાં નશાનો કારોબાર ઘણાં સમયથી ચાલતો હતો, પરંતુ અમે સરકાર સંભાળતા જ સૌપ્રથમ તેની પર સકંજો કસવાનું કાર્ય કર્યું. છેલ્લા છ મહિનામાં ઘણી ધરપકડો પણ કરવામાં આવી છે."

સરકારની સફળતાના વખાણ કરતા તેમણે જણાવ્યું, "હિમાચલ પ્રદેશ પોલીસે પાડોશી રાજ્યોની પોલીસ સાથે સંપર્ક વધારી એક સંયુક્ત નીતિ બનાવી છે જેથી નશાના સોદાગરોને ઝડપી શકાય."

શું કહે છે પોલીસ?

હિમાચલ પ્રદેશ પોલીસના ડીજીપી સિતા રામ મરઢી જણાવે છે, "ચિટ્ટા નશાના કારોબારીઓએ શરૂઆતમાં હિમાચલમા કાંગડા અને ઉના જિલ્લાના ગામડાં જે પંજાબની સીમા સાથે જોડાયેલા છે, ત્યાં પોતાનું રહેઠાણ બનાવ્યું. અહીંથી સમગ્ર રાજ્યમાં પોતાનું નેટવર્ક ફેલાવ્યું."

"પ્રાથમિક તબક્કે પોલીસ તેમને પકડવામાં એટલા માટે અસફળ રહી, કારણ કે જ્યારે પણ છાપો મારવામાં આવતો, ત્યારે આ લોકો સીમા ઓળંગીને ફરાર થઈ જતા હતા."

પરંતુ આ નશાને કારણે એક-બે મૃત્યના...