સનસ્ક્રીનની બોટલ પર મોટા અક્ષરે તેનો આંક લખેલો હોય છે. આ આંક જેટલો મોટો તેટલું રક્ષણ સૂર્યના કિરણો સામે મળે. 

કેટલીક બ્રાન્ડ સાથે ફાઇવ સ્ટાર રેટિંગ પણ લાગેલું હોય છે. રેટિંગ શા માટે હોય છે તે પણ સમજવું અગત્યનું છે. 

SPFનો આંક એ દર્શાવે છે કે સૂર્યના UVB રેડિયેશનથી કેટલું રક્ષણ મળશે, જ્યારે સ્ટાર રેટિંગ દ્વારા એ દર્શાવાય છે કે કેટલા ટકા UVA રેડિયેશન સનસ્ક્રીન દ્વારા શોષી લેવામાં આવે છે.  

UVA અને UVB એટલે શું?

અલ્ટ્રા વાયોલેટ એ અને અલ્ટ્રા વાયોલેટ બી પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશતા સૂર્યના કિરણોના રેડિયેશનના જુદા જુદા પ્રકારના વેવલેન્થ છે. 

આ ઉપરાંત સૂર્યના કિરણોની એક ત્રીજી વેવલેન્થ પણ છે, જેને UVC કહે છે, જે પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશતા નથી. 

તેથી આપણે તેના વિશે બહુ ચિંતા કરવાની રહેતી નથી.

UVA રેડિયેશનની અસર ત્વચાની ઉંમર સાથે અને તેના પિગમેન્ટની સાથે જોડાયેલી હોય છે અને તેના કારણે કેન્સર થઈ શકે છે. 

કાચની પાછળથી આવતા કિરણો પણ મનુષ્યની ત્વચાને નુકસાન કરી શકે છે.

UVBને કારણે સનબર્ન થાય છે અને તેનાથી પણ ચોક્કસ પ્રકારનું ત્વચાનું કેન્સર (basal cell carcinoma) થાય છે, જે સાર્વત્રિક પ્રકારનું ત્વચાનું કેન્સર છે અને malignant melanoma પણ તેનાથી થઈ શકે છે.

સનસ્ક્રીનના કારણે ત્વચાને થતું બધું જ નુકસાન અટકાવી શકાતું નથી. તેથી સૂર્ય પૂર્ણ કળાએ ખીલ્યો હોય ત્યારે શરીરને ઢાંકી રાખવું જરૂરી હોય છે. 

રેડિયેશનના આંકનો શું અર્થ થાય છે?

કેટલા પ્રમાણમાં UVB શોષી લેવામાં આવે છે, તેના પ્રમાણ સામે UVAનો રેશિયો કેટલો છે, તે ટકાવારીમાં દેખાડવા માટે સ્ટાર દેખાડવામાં આવે છે. 

તેનો અર્થ એ થયો કે સનસ્ક્રીનમાં SPFનું પ્રમાણે નીચું હોય તો પણ ઊંચું સ્ટાર રેટિંગ જોવા મળી શકે છે. 

તેનાથી મહત્તમ રક્ષણ ના મળતું હોવા છતાં રેશિયોમાં પ્રમાણ ગણીને દેખાડવામાં આવ્યું હોય છે એટલે વધારે સ્ટાર હોઈ શકે છે. 

તેથી માત્ર વધારે સ્ટાર રેટિંગ નહિ, SPFનું પ્રમાણ પણ ઊંચું હોય તેની ખાતરી કરવી જોઈએ.

બોટલ પર SPFનાં આંક દર્શાવ્યો હોય છે, તેના આધારે નક્કી થતું હોય છે કે કેટલા પ્રમાણમાં UVB ત્વચા સુધી તે આવવા દેશે.

SPF 15ના આંક સાથેનું સનસ્ક્રીન સૂર્યના કિરણોનો 15માં ભાગનું રેડિયેશન એટલે કે લગભગ 7% સૂર્યકિરણો તમારી ત્વચા સુધી પહોંચવા દે છે. 

તેનો અર્થ એ થયો કે આ આંક સાથે UVB કિરણોમાંથી 93% ફિલ્ટર થઈ જાય છે, જ્યારે SPFનો આંક 30 હોય તો તેના દ્વારા... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
શું આપ જાણો છો કે સનસ્ક્રીન કેવી રીતે કામ કરે છે?