સામગ્રી: ગત સપ્તાહે ઑઇલ ફ્યૂચરના જૂનના કૉન્ટ્રેક્ટમાં બ્રૅન્ટ ક્રૂડઑઈઇનો ભાવ ઘટીને બે દશકના તળિયે આવી ગયો, પરંતુ અપેક્ષા કરતાં વહેલાં આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ ફરી શરૂ થઈ જશે, તેવી આશાએ તેમાં 20 ટકા સુધીનો ઉછાળો જોવાયો. 

એજ રીતે અમેરિકામાં વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમિડિયેટ (ડબ્લ્યુ.ટી.આઈ.) ક્રૂડનો ભાવ પણ 15 ડૉલરની નીચે જોવા મળ્યો હતો, જે છેલ્લા 21 વર્ષની સૌથી નીચી સપાટી છે. 

તાજેતરમાં જ ઑપેક દેશોએ 9.7 મિલિયન બૅરલ પ્રતિદિન જેટલો ઉત્પાદનમાં કાપ કર્યો છે. જેનું મુખ્ય કારણ વિશ્વભરમાં કોરોના વાઇરસને કારણે આર્થિક ગતિવિધિ છે. 

આમ છતાં ક્રૂડના ભાવમાં સતત  ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. ઑપેક દેશોએ સમજૂતી કરી ત્યારે લાગી રહ્યું હતું કે વિશ્વ બજારમાં ક્રૂડના ભાવમાં સ્થિરતા આવશે પણ તેવું બન્યું નથી.

લૉકડાઉન : કલ, આજ ઔર કલ

કોરોનાને કારણે પેટ્રોલિયમ પેદાશો જેવાં કે ડીઝલ, પેટ્રોલ, એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યૂયલ (એ.ટી.એફ.)ની માગ ઘટી ગઈ છે. 

હાલમાં ચીનમાં લૉકડાઉન ઉઠાવી લેવામાં આવ્યું છે વળી એવા સમાચાર છે કે અન્ય કેટલાક દેશો પણ ક્રમશઃ લૉકડાઉન ઉઠાવી લેવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યા છે. 

આમ ક્રમે-ક્રમે દેશો જ્યારે કોરોનાની અસરથી મુક્ત થતાં જશે, તેમ-તેમ ક્રૂડઑઇલની માગ વધશે. 

પરંતુ અત્યારે વિશ્વમાં ઉત્પાદિત ક્રૂડઑઇલનો સ્ટોક એટલો બધો વધી ગયો છે કે ક્રૂડઑઇલનો સ્ટોરેજ કરતી કંપનીઓ પોતાની ક્ષમતા હવે પૂરી થઈ ગઈ છે. 

વળી જે ઑઇલ ટૅન્કરો લંગારેલાં છે, તે હવે પોતાનો લૉડ બીજી સ્ટોરેજ ક્ષમતા ન મળે ત્યાર સુધી સ્ટેન્ડ-ટુ પોઝિશન હેઠળ છે. 

એવું અનુમાન છે કે સમગ્ર વિશ્વમાં ક્રૂડઑઇલનાં જ્યાં-જ્યાં પણ સ્ટોરેજ યુનિટ છે, તે સંપૂર્ણપણે ભરાઈ ગયાં છે. 

વિશ્વભરમાં જ્યાં સુધી લૉકડાઉનની અસર છે, ત્યાં સુધી આ સ્ટોરેજ ખાલી થવાની શક્યતા નહિવત્ છે. 

પાણીની બૉટલ મોંઘી

એવું માનવામાં આવે છે કે એક વખત લૉકડાઉન ખૂલ્યા પછી બજારો પૂર્વવત્ ખૂલતાં ક્રૂડના ભાવ ક્રમશઃ વધશે. 

જોકે  ભારત જેવા પોતાની જરૂરિયાતના 80 ટકા કરતાં વધુ ક્રૂડની આયાત કરતા દેશ માટે ક્રૂડના નીચા ભાવ અર્થતંત્રને જરૂરથી ફાયદો કરાવશે.  

ક્રૂડના ભાવ તળિયે આવ્યા છે, તેથી ભારતનું આયાતબિલ ઘટશે અને જેથી વ્યાપાર ખાધ ઘટશે. 

આજે એક લિટર ક્રૂડનો ભાવ પીવાના પાણીની બૉટલ કરતાં પણ સસ્તો થઈ ગયો છે. 

એક તબક્કે ક્રૂડના ભાવ એક લિટરદીઠ રૂપિયા સાત આસપાસ પહોંચી ગયા, જ્યારે આના કરતાં બમણા ભાવે પાણી મળે છે.

અંદાજ અને ઉત્પાદન









વિશ્વ ભરમાં...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
આજે દુનિયાના લગભગ બધાજ દેશો કોરોના વાઇરસની ચપેટમાં આવી ગયા છે. આને પરિણામે વિશ્વભરમાં આર્થિક ગતિવિધિ ઘટી ગઈ છે.