મજૂર કાયદામાં સુધારાનો લાભ માલિકોને થશે કે મજૂરોને?\nઆ ત્રણેયનું વ્યવસ્થિત સંકલન થાય તો જ ઉત્પાદન વ્યવસ્થા નફાકારક બનીને કામ કરી શકે. એકલી મૂડીનું ધ્યાન રખાય અને સંચાલકોમાં ભવિષ્યમાં થનાર ટેકનોલૉજીના ફેરફારો પ્રત્યે સભાનતા ન હોય તો કામ ન ચાલે. 

બરાબર આજ રીતે જો આ ઉત્પાદન વ્યવસ્થામાં જોડાયેલ માનવબળ એટલે કે શ્રમિકો ગુણવત્તાસભર અને કિફાયતી ઉત્પાદન ન કરે તો માલ બજારમાં ટકી ન શકે. મૂડી રોકનાર પોતાના પૈસાનું વધારે વળતર મેળવવાના લોભમાં શ્રમિકોનું શોષણ કરે તો એ પણ ન ચાલે. 

શ્રમિકોનું શોષણ ન થાય તેમજ તેમને યોગ્ય સવલતો અને સલામતી મળે તે માટે મજૂર કાયદાઓ ઘડવામાં આવ્યા છે. આ કાયદાઓ મહદંશે શ્રમિકોના હકના રક્ષણ માટે ઘડાયેલા હોઈ એમના તરફી ઝોક ધરાવે છે. 

આજે આપણે વૈશ્વીકરણના યુગમાં જીવીએ છીએ. વૈશ્વીકરણના ભાગ રૂપે એક દેશનું રોકાણ બીજા દેશમાં જાય. આમ કરવાથી તેને વૈશ્વિક હરીફાઈમાં ઊભા રહેવા માટે સ્પર્ધાત્મક સ્થિતિ પ્રાપ્ત થતી હોય છે પણ દરેક દેશના પોતાના કાયદા હોય છે. 

આ કાયદાઓમાં જમીન લેવાથી માંડીને ઉત્પાદન ફૅક્ટરીની બહાર નીકળે ત્યાં સુધી મંજૂરીઓ જોઈએ તે ઝડપથી મળે અને મજૂર કાયદાઓને કારણે હડતાળ અથવા છટણી જેવે મુદ્દે લાંબી પ્રક્રિયા અને કાનૂની જંગમાં ન ઊતરવું પડે તેવી અપેક્ષા રોકાણકારની હોય એ સ્વાભાવિક છે. 

આપણે એ પણ સમજવું જોઈએ જે રોકાણકાર ધંધો કરે છે તેનો પહેલો હેતુ મહત્તમ નફો મેળવવાનો હોય છે. આ માટેની સાનુકૂળ પરિસ્થિતિ અને ઓછામાં ઓછા કાયદાઓ તેમજ લાલફીતાશાહીથી પ્રમાણમાં મુક્ત હોય એવા દેશમાં એ રોકાણ કરશે. 

વૈશ્વિક સ્તરે આજે આ પરિસ્થિતિ માટે "Ease of Doing Business" વાક્ય પ્રચલિત બન્યું છે. અલગઅલગ કાયદાઓ તેમજ સરકારીતંત્રની દખલગીરી અને જરૂરી માનવબળ મેળવવા માટે "હાયર ઍન્ડ ફાયર"ની સવલત કોઈ પણ રોકાણકાર માટે મહત્ત્વનું પરિબળ બને છે. 

આ પરિપેક્ષ્યમાં મજૂર કાયદાઓ અને તે હેઠળ કરવાની થતી પ્રક્રિયાઓ બહારથી આવતા રોકાણકારો માટે એક નિર્ણાયક પરિબળ બને છે. 

આ સંદર્ભમાં સંસદમાં તા : 23-9-2020  રોજ ત્રણ મજૂર કાયદા બિલ રજૂ કરવામાં આવ્યાં. આ અન્વયે જે નવા કાયદા બનવાના છે તેની સામે વ્યાપક વિરોધ થયો છે. આનાં કારણો અને તર્ક સમજવાની કોશિશ કરીએ. 

આ ત્રણ મજૂર કાયદા બિલ આ પ્રમાણે છે:  ઇન્ડસ્ટ્રિયલ રિલેશન કોડ બિલ 2020, કોડ ઑન સોશિયલ સિક્યૉરિટી બિલ 2020 ઓક્યુપેશનલ સેફટી, હેલ્થ ઍન્ડ વર્કિંગ કન્ડિશન કોડ બિલ 2020. આ ત્રણ ખરડા લોકસભામાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે.  

હવે આપણે આ ખરડા વિષે અને તેની કામદારો ઉપર...\n\ntl;dr:
કોઈ પણ દેશના આર્થિક વિકાસમાં ત્રણ પરિબળો મહત્ત્વનો ભાગ ભજવે છે. પહેલું છે પ્રાયોજક અને એનું મૂડીરોકાણ તેમજ સંચાલન. બીજી છે ટેકનોલૉજી અને ઉત્પાદન વ્યવસ્થા માટે કામમાં આવતી પ્લાન્ટ અને મશીનરી અને ત્રીજું છે ઉત્પાદન વ્યવસ્થામાં જોડાતું માનવબળ એટલે કે શ્રમિકો.