હઝારા : પાકિસ્તાનના એ મૂળનિવાસી મુસલમાનો જેમની જિંદગી દોજખ બની ગઈ\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

3 જાન્યુઆરીએ થયેલી આ દુર્ઘટનાની ન માત્ર મીડિયા અને સોશિયલ મીડિયા પર નિંદા કરવામાં આવી, પણ આ ઘટનાએ પાકિસ્તાનમાં હઝારા સમુદાયની સ્થિતિ પર પણ લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું. 

સુન્ની બહુમતીવાળા પાકિસ્તાનમાં મોટા પ્રમાણમાં શિયા મુસલમાનોમાં હઝારા સમુદાય લાંબા સમયથી ઉગ્રવાદી સમૂહના હુમલાને સહન કરી રહ્યો છે અને સરકાર તરફથી તેમની ઉપેક્ષા કરવામાં આવી છે. 

જોકે સરકારે દેશના આ લઘુમતી સમુદાયને ફરીથી આશ્વાસન આપ્યું છે કે તે પાકિસ્તાનમાં 'બરાબરના નાગરિક' છે અને તેમને સંરક્ષણ આપવું સરકારનું કામ છે.

કોણ છે હઝારા?

હઝારા સમુદાયની મહિલા કોફિન સાથે

હઝારા સમુદાય મધ્ય અફઘાનિસ્તાનના હઝારાજાત વિસ્તારના મૂળનિવાસી છે. અફઘાનિસ્તાનમાં અત્યાચાર પછી 19મી સદીમાં આ બલૂચિસ્તાન પ્રાંતના ક્વેટા શહેરમાં આવીને વસ્યા છે.

પાંચ લાખથી વધારે હઝારા પાકિસ્તાનમાં રહે છે. આમાં મોટા ભાગના બલૂચિસ્તાનની રાજધાની ક્વેટાની આસપાસ રહે છે અને આ લોકો દાયકાઓથી અલગાવવાદી આંદોલનના સાક્ષી છે.

હુમલાનું કારણ શું રહ્યું?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ ધર્મના કારણે થયું છે. 

શિયા અને સુન્ની મુસ્લિમના મતભેદનું મુખ્ય કારણ પેયગંબર મોહમ્મદના ઉત્તરાધિકારીને લઈને રહ્યું છે. આનું કારણ બંને સંપ્રદાયની વચ્ચે તણાવ એક સામાન્ય બાબત છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે શિયાવિરોધી ભાવના પાકિસ્તાનમાં કટ્ટર સુન્ની આંદોલન પછી વધવાની શરૂ થઈ અને શિયા સમુદાયને 'કાફિર' (વિધર્મી) જાહેર કરવાના પહેલાં પોસ્ટર 1981માં ક્વેટાની દીવાલ પર ચિપકાવવામાં આવ્યું.

આ પછી હઝારા સમુદાયને નિશાને બનાવતા અનેક વર્ષો સુધી હુમલા થયા. આમાંથી મોટા ભાગના હુમલાની જવાબદારી લશ્કર-એ-ઝાંગવીએ લીધી.

2013માં અંગ્રેજી અખબાર ધ એક્સપ્રેસ ટ્રિબ્યૂનમાં પ્રકાશિત એક લેખ અનુસાર, "હઝારા સમુદાયની સામે વધતી હિંસાના કેસ આખા પાકિસ્તાનમાં સાંપ્રદાયિક હિંસાના વધેલા કેસનો જ એક ભાગ છે. આનું કારણ સુન્ની ઉગ્રવાદી સમૂહોનું વધવું છે જેમાં તાલિબાન પણ સામેલ છે, કારણ કે આ તમામ પોતાની ઝેરીલી શિયાવિરોધી વિચારધારાના હિસાબથી કામ કરી રહ્યા છે."

2019માં પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર આયોગના અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે હઝારા સમુદાયે દેશના સંપ્રદાયવિરોધી ડંખને સહન કર્યો છે.

આમાં કહેવામાં આવ્યું, "હઝારા 1999થી સતત આતંકવાદીઓ અને ધાર્મિક કટ્ટરપંથીઓના નિશાને રહ્યા છે, આમાં આત્મઘાતી હુમલા અને નિશાન બનાવીને કરવામાં આવેલી...\n\ntl;dr:
પાકિસ્તાનના લઘુમતી હઝારા સમુદાય માટે 2021ના વર્ષની શરૂઆત ખૂબ જ ગમગીન હતી. બલૂચિસ્તાન પ્રાંતમાં સુન્ની ઉગ્રવાદી સમૂહ ઇસ્લામિક સ્ટેટે હુમલો કરીને કોલસાની ખાણમાં કામ કરી રહેલાં 11 સગીરની હત્યા કરી.