સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: 'મધર ઈન્ડિયા' ફિલ્મને વર્ષ 1958માં ઓસ્કાર એવોર્ડની ફોરેન લૅંન્ગ્વેજ કૅટેગરીમાં નામાંકન મળ્યું હતું

ભારતની આઝાદીની ચળવળ, સ્વતંત્રતા માટે લડનારાં નેતાઓ, હિંસક અને અહિંસક આંદોલનો અને બ્રિટિશરાજ હેઠળના જુલમી શાસન દરમિયાન જીવન કેવું હતું તે દર્શાવતી વાતો બોલિવૂડ તેની ફિલ્મો થકી છેલ્લાં સાત દાયકાથી કહેતું આવ્યું છે.

ભારતની સ્વતંત્રતાને ફિલ્મોમાં મોટેભાગે એવી રીતે દર્શાવવામાં આવે છે, જેમાં બ્રિટન ભારતને સત્તા પરત આપી રહ્યું હોય અને ભારત તેનો સહર્ષ સ્વીકાર કરી રહ્યું હોય. 

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

તો બીજી તરફ બ્રિટિશ કૉલોની વિરુદ્ધ જંગ છેડનારા હિંમતવાન શહીદોની વાત પણ કરવામાં આવે છે. 

વર્ષ 1913માં રિલીઝ થયેલી 'રાજા હરિશ્ચંદ્ર' ફિલ્મ ભારતની સૌપ્રથમ મૂક ફિલ્મ હતી

દેશદાઝના લીધે દેશને મહાન અને મુક્ત બનાવવા બલિદાન આપતા હોય તેવા મજબૂત અને પ્રેરક પાત્રો આ ફિલ્મોએ આપ્યા છે.

વર્ષ 1965માં રિલીઝ થયેલી 'શહીદ' પણ આવી જ એક ફિલ્મ હતી. આ ફિલ્મને સારી આવક અને પ્રશંસા બન્ને મળ્યાં હતાં. 

23 વર્ષની ઉંમરે શહીદી વહોરનારા ક્રાંતિકારી ભગતસિંઘની 'બાયોપિક'માં મનોજકુમારે મુખ્ય પાત્ર ભજવ્યું હતું. ભગતસિંઘ શાસકો સામે નમવા કરતા લડત આપવા માટે કટિબદ્ધ હતા. 

તેમનું વ્યક્તિત્વ એટલું લોકપ્રિય હતું કે વર્ષ 2002માં તેમના પાત્રથી પ્રેરાઈને બનાવવામાં આવેલી ત્રણ હિન્દી ફિલ્મો રિલીઝ થઈ હતી. જોકે, એ ફિલ્મોની સફળતા મર્યાદિત રહી હતી.

દિગ્દર્શક દાદાસાહેબ ફાળકેએ બનાવેલી અને વર્ષ 1913માં રિલીઝ થયેલી ભારતની પ્રથમ મૂક ફિલ્મ 'રાજા હરિશ્ચંદ્ર' પણ કોલોનિયલ શાસનના વિરોધના એક રૂપક તરીકે બનાવાવમાં આવી હોવાનું કહેવાય છે.

50 અને 60ના દાયકાની ઘણી ફિલ્મોમાં રૂપકો અને દૃષ્ટાંતો દ્વારા બ્રિટિશ રાજનો સંદર્ભ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો

'બર્મિંગહામ સિટી યુનિવર્સિટી'માં કલ્ચરલ એન્ડ ક્રિએટીવ સ્ટડીઝના અધ્યાપક તરીકે ફરજ બજાવનારા રાજીન્દર દુદરાહ કહે છે, "આ વાર્તા એક ઉમદા અને સત્યપ્રેમી રાજાની છે જે એક પવિત્ર દેખાતા વ્યક્તિના પ્રભાવ હેઠળ આવે છે." 

"આ વ્યક્તિ ધર્મનિષ્ઠ હોવાનો દેખાવ કરતો હોય છે, પરંતુ તેનો ઇરાદો રાજાનું શાસન અને સંપત્તિ પચાવી પાડવાનો હોય છે." 

"પવિત્ર હોવાનો દેખાવ કરતી આ વ્યક્તિને ઘણાં પ્રેક્ષકોએ કોલોનિયલ શાસન તરીકે જોઈ હતી."

'રાજા હરિશ્ચંદ્ર' એ સૌથી જૂનું ઉદાહરણ છે જ્યાં રૂપકો, દૃષ્ટાંતો અને સંકેતો દ્વારા બ્રિટિશરાજને પરોક્ષ રીતે ટાંકવામાં આવ્યું જેથી બ્રિટિશ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
15મી ઓગસ્ટ 2017ના રોજ ભારતે સ્વતંત્રતાના 70 વર્ષ પૂર્ણ કર્યાં હતાં. બ્રિટિશરોના 200 વર્ષના શાસને આઝાદી બાદ બોલિવૂડ એટલે કે હિન્દી સિનેમા પર પણ ઘણો પ્રભાવ છોડ્યો છે.