સામગ્રી: 2017માં યનતાર સીરિયા પાસે જોવા મળ્યું હતું

રશિયાની લશ્કરી તાકાતમાં હવે એક વધુ જાસૂસી જહાજનો ઉમેરો થયો છે. 

એ જહાજને રશિયાના સેટેલાઇટ કાર્યક્રમ 'યનતાર'નું નામ આપવામાં આવ્યું છે. 

રશિયાના નૌકાદળ પાસે ઘણાં જાસૂસી જહાજ છે, પણ 'યનતાર' એ બધાથી અલગ અને શક્તિશાળી છે. 

રિમોટ વડે ચાલતા અન્ડરવોટર વીઇકલની શ્રેણીનું 'યનતાર' કોઈ પણ સ્થળેથી ઓપરેટ કરી શકાય છે. 

બ્રિટિશ સેનાએ ગયા મહિને એક ચેતવણી બહાર પાડી હતી. 

એ ચેતવણીમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું, ''રશિયાએ યનતાર મારફત કોમ્યુનિકેશનને રોકવાની કે તેમાં વિક્ષેપ સર્જવાની ક્ષમતા હાંસલ કરી લીધી છે.''

''તેનું કારણ એ છે કે યનતાર દરિયામાં બિછાવવામાં આવેલા કેબલ્સ કાપી શકે છે.''

બ્રિટનના ડિફેન્સ સ્ટાફના વડા એર ચીફ માર્શલ સર સ્ટુઅર્ટ પીચના જણાવ્યા અનુસાર, ''ઇન્ટરનેટ અને કૉમ્યુનિકેશનના બીજા કેબલ્સ પરનો આવો હુમલો પ્રલય સમાન સાબિત થઈ શકે છે.''

નાટોએ સમુદ્રમાં સૈન્યના કામ માટે કેબલ બિછાવ્યા છે. એ ઉપરાંત ધરતી દરેક તરફથી ઑપ્ટિક ફાઇબર કેબલ્સથી ઘેરાયેલી છે. 

સમુદ્રમાં બિછાવેલા કેબલ્સ પર જોખમ

સાંકેતિક તસ્વીર

લંડનમાં રહેતા ઈગોર સૂચૈગેન રશિયન સૈન્યના જાણકાર છે. 

ઈગોર સૂચૈગેને કહ્યું હતું, ''રશિયા પાસે આવા કેબલ્સની છેડછાડ કરવાની ક્ષમતા છે. અલબત, રશિયાએ એવું કર્યાના કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી.''

બીબીસી સાથે વાત કરતાં ઈગોર સૂચૈગેને એમ પણ કહ્યું હતું, ''ઑપ્ટિકલ ફાઇબર કેબલ થોડા જટિલ હોય છે.''

''તેમાં છેડછાડ કરવાનું મુશ્કેલ છે એટલે તેને કાપી નાખવા વધારે આસાન તરકીબ છે.''

ઈગોર સૂચૈગેને ઉમેર્યું હતું, ''1970માં શીત યુદ્ધ દરમ્યાન અમેરિકન નૌકા દળને ઍટલૅન્ટિક સમુદ્રમાંની તેની પોસ્ટમાંથી જાણકારી મળતી બંધ થઈ ગઈ હતી.''

''એ પોસ્ટ અવાજ મારફતે કરવામાં આવતા કૉમ્યુનિકેશન પર નજર રાખતી હતી.''

અમેરિકન નૌકા દળના જણાવ્યા અનુસાર, એક સોવિયેટ સબમરીને કેબલ કાપી નાખ્યા હોવાથી આવું થયું હતું. 

છૂપાઈને ઘણા કામ કરી શકે છે 'યનતાર'

યનતારમાંની સબમરીનમાં ત્રણ લોકો બેસી શકે છે અને એ સબમરીન સમુદ્રમાં 20,000 ફૂટની ઊંડાઈ સુધી પહોંચી શકે છે.

રશિયાના એક સંસદીય અહેવાલમાં જણાવ્યા અનુસાર, ''યનતાર તેની સબમરીન મારફત છૂપાઈને ઘણાં કામ કરી શકે છે.''

ગયા વર્ષે ઓક્ટોબરમાં છપાયેલા સંસદીય ગેઝેટમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે ''સમુદ્રમાં છેક ઊંડે સુધી જઈને નજર રાખવાનાં ઉપકરણો યનતાર પાસે છે.''

''એ ઉપરાંત ટોપ સિક્રેટ કૉમ્યુનિકેશન કેબલ સાથે જોડી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
લશ્કરી તાકાતની બાબતમાં અમેરિકા તથા ચીનને જોરદાર ટક્કર આપતું રશિયા તેના આધુનિક હથિયારો અને દુશ્મનો પર નજર રાખતા શક્તિશાળી ઉપગ્રહો માટે જાણીતું છે.