2020માં સિંહોની વસતીગણતરી હાથ ધરાશે, વસતીગણતરી બાદ સિંહોની ચોક્કસ સંખ્યા જાહેર થશે.

તાજેતરના ઑબ્ઝર્વેશનમાં સિંહોની સંખ્યામાં વધારો થયો હોવાનું નોંધાયું છે. ગીરના 1600 ચોરસ કિલોમિટર વિસ્તારમાં એશિયાઈ સિંહો વસવાટ કરે છે.

મીડિયા અહેવાલો પ્રમાણે ઑબ્ઝર્વેશનમાં સિંહોની સંખ્યા 700 નોંધાઈ છે, જેમાંથી 240 જેટલાં સિંહબાળ છે. જેમની ઉંમર એકથી 2 વર્ષની છે. 

વર્ષ 2015માં છેલ્લી વખત હાથ ધરાયેલી વસતીગણતરી વખતે સિંહોની સંખ્યા 523 હતી.

ગુજરાત સરકારના પ્રિન્સિપાલ ચીફ કન્ઝર્વેટર ઑફ ફૉરેસ્ટ અને ચીફ વાઇલ્ડલાઇફ વૉર્ડન અક્ષય સક્સેના કહે છે કે આ વસતીગણતરીના આંકડા નથી, વસતીગણતરીના આંકડા 2020માં જાહેર થશે પણ સિંહોની સંખ્યા ઘટી નથી રહી એવું ઑબ્ઝર્વેશનના આધારે કહી શકાય.

સિંહોની સંખ્યા વધી રહી છે એ સામે પડકારો પણ છે.

માનવ-સિંહ સંઘર્ષ


ક્રિયા પ્રતિક્રિયા કરવી

                ગીરમાં સિંહોની સંખ્યા            



            2019        


                1917            

સિંહોની વધી રહેલી સંખ્યાની સાથે આ વન્યપ્રાણી સામે જોખમ પણ વધી રહ્યું છે.

વધતી જતી સિંહોની સંખ્યા સામે સિંહો માટેનો સંરક્ષિત વિસ્તાર નાનો પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
ડી રહ્યો છે. સિંહો પાંચ જિલ્લાઓ ગીર-સોમનાથ, જૂનાગઢ, અમરેલી, ભાવનગર અને બોટાદમાં જોવા મળે છે.

સરવાળે સ્થિતિ એવી સર્જાઈ છે કે સિંહો સંરક્ષિત વિસ્તારમાંથી બહાર નીકળે છે અને માનવવસાહતો ધરાવતા વિસ્તારોમાં આવી ચઢે છે.

ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં ગુજરાત રાજ્યના જંગલ ખાતાએ દાખલ કરેલું સોગંદનામું જણાવે છે કે 523 સિંહોમાંથી 200 સિંહો હાલમાં ખુલ્લા વિસ્તારોમાં વસવાટ કરી રહ્યા છે.

વનવિસ્તારમાંથી સિંહો રહેણાક વિસ્તારોમાં વિચરણ કરતા જોવા મળ્યા હોય એવી ઘટનાઓ છેલ્લાં થોડાં વર્ષોમાં અનેક વખત નોંધાઈ છે.

છેલ્લા એક વર્ષમાં માનવવસાહતમાં આવી ચઢેલા સિંહોના એક ડઝન જેટલા વીડિયો વાઇરલ થયા છે. જેમાંથી કેટલાક વીડિયોમાં ગ્રામજનો સિંહોને પરેશાન કરતા પણ જોવા મળ્યા હતા.

માણસ અને પશુઓ પર સિંહોના હુમલાની ઘટનાઓ નોંધાતી રહી છે.

ગુજરાતમાં મે 2016માં સિંહોના હુમલામાં એક કિશોર સહિત ત્રણ લોકોનાં મૃત્યુની ઘટના નોંધાયા બાદ અભયારણ્યના પૂર્વ ભાગમાંથી 13 સિંહોને પકડીને પાંજરાંમાં બંધ કરી દેવામાં આવ્યા હતા.

2014-15માં સિંહોએ 125 લોકો પર હુમલો કર્યો હોવાની અને 1000થી વધારે પશુઓનું મારણ કર્યાની ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી.

સિંહો-માનવ સંઘર્ષના એટલા કિસ્સા નથી નોંધાતા જેટલા વાઘ અને દીપડા સાથે સંઘર્ષના નોંધાય છે. ગુજરાતાના પરિપ્રેક્ષ્યમાં માનવામાં આવે છે સિંહ અને માનવજીવનનું સહઅસ્તિત્વ શક્ય છે પણ દીપડા અને વાઘ સાથે શક્ય નથી.

'જંગલ બહાર સિંહોને જોખમ'

ખેતરની ફરતે લગાવાયેલા હાઈ-વોલ્ટેજ તારના કારણે પણ સિંહોનાં મૃત્યુના કિસ્સા નોંધાતા આવ્યા છે.

ઑક્ટોબર 2013માં ગીર જિલ્લાથી થોડે દૂર વીસાવદર તાલુકાના મૌંપારી ગામમાં વાયરના કરંટથી એક સિંહનું મૃત્યુ થયું હતું અને ઘટના છુપાવવા ખેડૂતે મૃતદેહને નાળામાં છુપાવી દીધો હતો. આ ઘટનામાં ખેડૂતની ધરપકડ કરાતા વિવાદ સર્જાયો હતો.

પર્યાવરણવિદ્ તખુભાઈ સાંસુરે બીબીસી સાથેની વાતમાં જણાવ્યું હતું, "40 ટકા જેટલા સિંહો જંગલ વિસ્તારની બહાર રહે છે. જે સિંહો માટે જોખમી છે."

જંગલ વિસ્તાર બહાર અમરેલી જિલ્લામાં સિંહોની સંખ્યા સૌથી વધારે જોવા મળી હતી. વર્ષ 2015ની ગણતરી પ્રમાણે અમરેલીના સાવરકુંડલા, લીલિયા, રાજુલા સહિતના વિસ્તારોમાં અને ભાવનગર જિલ્લામાં સિંહો જોવા મળ્યા હતા.

2015ની વસતીગણતરી બાદ એશિયાટિક લાયન લૅન્ડસ્કેપ વિસ્તાર 20 હજાર ચોરસ કિલોમિટર નોંધાયો છે, જેની સામે સંરક્ષિત વિસ્તાર 1883 ચોરસ કિલોમિટર છે.

184 સિંહોનાં મૃત્યુ

2017ના કેગ (કમ્પ્ટ્રોલર...