સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: રિચર્ડ ન્યગકા ટોંગી સાથે કાશીનાથ ગવલી

75 વર્ષનાં કાશીનાથ માર્તંડરાવ ગવલી મહારાષ્ટ્રના ઔરંગાબાદ જિલ્લાના વાનખેડેનગરમાં રહે છે. ભોંયતળિયે તેમની કરિયાણાની દુકાન છે. ઉપર ચાર માળનું મકાન છે, તેમાં તેમનો પરિવાર રહે છે. 

રવિવારે સાંજે સાતેક વાગ્યે કાશીનાથ ઘરે પહોંચ્યા અને થોડી વાર આરામ કર્યો. લગભગ સાડા સાત વાગ્યે તેઓ જમવા બેઠા. 

હવે ઉંમર થઈ છે એટલે તેઓ સાંજે વહેલા જમી લે છે. તેઓ જમવા બેઠા ત્યારે પુત્ર નંદકુમારે ફોન કર્યો કે તેમને મળવા માટે કોઈ આવ્યું છે.

ફોન પર વાત સાંભળીને કાશીનાથે વિચાર્યું કે ઠીક છે, પહેલાં જમી લે અને પછી જે આવ્યું હોય તેમને મળવા જશે. જમીને તેઓ નીચે આવ્યા. 

આધેડ ઉંમરની એક પરદેશી વ્યક્તિ દુકાન પર કાશીનાથને મળવા માટે રાહ જોઈ રહી હતી. 

તેમની સાથે એક મહિલા પણ હતાં. કાશીનાથ તેમને જોઈને આશ્ચર્યમાં પડી ગયા. 

કાશીનાથને જોઈને તેમને મળવા આવનારાં બંનેની આંખો ભીની થઈ ગઈ. પહેલી પાંચસાત મિનિટ મૌન છવાયેલું રહ્યું. તેઓએ કશું કહ્યું નહીં અને માત્ર કાશીનાથને જોઈને રડતાં રહ્યાં. 

કાશીનાથ હજી તેમને ઓળખી શક્યા નહોતા અને શું થઈ રહ્યું છે તે પણ સમજી શકતા નહોતા. જોકે, તેમને રડતાં જોઈને તેઓ પણ લાગણીશીલ થઈ ગયા હતા. 

થોડી વાર બાદ આધેડ વયના માણસે કાશીનાથને પોતાના વિશે જણાવ્યું અને તેમને જૂની બધી વાતો યાદ કરાવી. 

તેમની કથા શરૂ થતી હતી 1985થી. તે વખતે ઔરંગાબાદમાં મૌલાના આઝાદ કૉલેજની પાસે જ વાનખેડેનગર કૉલોની બનવાની શરૂ થઈ હતી. 

લોકોને મકાનોની સોંપણી થઈ રહી હતી. જોકે, ઘણા લોકોએ પોતાનાં મકાન કૉલેજમાં ભણતા વિદ્યાર્થીઓને ભાડે આપવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. 

તેમાં વિદેશથી ભણવા આવેલા ઘણા બધા વિદ્યાર્થીઓ પણ હતા. 

રિચર્ડ ન્યગકા ટોંગી આવા જ એક વિદ્યાર્થી હતા. રિચર્ડ 1985માં કેનિયાથી ભણવા માટે ઔરંગાબાદ આવ્યા હતા.

કાશીનાથની દુકાનની નજીક આવેલા એક ઘરમાં ભાડે રહેતા હતા. 

તે વખતે કેનિયાથી ઘણી વાર સમયસર પૈસા આવતા નહોતા. તેના કારણે તેઓ કાશીનાથની દુકાનેથી ઉધારીમાં વસ્તુઓ ખરીદતા હતા. 

કાશીનાથ પણ રિચર્ડને દૂધ, બ્રેડ, ઈંડાં જેવી વસ્તુઓ ના પાડ્યા વિના ઉધારીમાં આપતા હતા. 

અભ્યાસ પૂરો કરીને 1989માં રિચર્ડ કેન્યા પરત જતા રહ્યા. 

જોકે, ત્યાં પહોંચીને તેમણે ભારત વખતનો હિસાબ તપાસ્યો ત્યારે ખ્યાલ આવ્યો કે તેમણે કાશીનાથ પાસેથી ઉછીના લીધેલા 200 રૂપિયા પાછા આપવાના બાકી રહી ગયા છે. 

ત્યારથી જ તેમના મનમાં થયું હતું કે કાશીનાથને તેમના પૈસા પરત...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
માત્ર ભારતના નહીં પણ દુનિયાભરના ખેડૂતો માટે એવું કહેવાય છે કે તેમની સંસ્કૃતિ તેમની માટીમાંથી પેદા થયેલી છે.