રણજિત સિંહની પ્રતિમાની સ્થાપના બાદ સોશિયલ મીડિયામાં પંજાબને અભિનંદન અપાયાં કે તેણે પોતાના અસલી રાજાને સન્માન આપ્યું છે.

રાજા દાહિર કોણ હતા?

રાજા દાહિર આઠમી સદીમાં સિંધના શાસક હતા. તેઓ રાજા ચચના સૌથી નાના પુત્ર અને બ્રાહ્મણ વંશના આખરી શાસક હતા.

સિંધયાના ઇન્સાઇક્લોપીડિયા અનુસાર હજારો વર્ષ પહેલાં કેટલાય કાશ્મીરી બ્રાહ્મણ વંશ સિંધ આવીને વસ્યા. તેઓ ભણેલા-ગણેલા હતા. 

રાજકીય અસર અને રસૂખ.... મેળવ્યા બાદ તેમણે રાજઘરાનાની 184 વર્ષની સત્તાનો અંત આણ્યો અને ચચ પહેલા બ્રાહ્મણ બાદશાહ બન્યા.

ઇતિહાસકારો પ્રમાણે રાજા દાહિરની સત્તા પશ્ચિમમાં મરકાન સુધી, દક્ષિણમાં અરબસાગર અને ગુજરાત સુધી, પૂર્વમાં વર્તમાન માલવાના કેન્દ્ર અને રાજપૂતના સુધી અને ઉત્તરમાં મુલતાનથી લઈને દક્ષિણ પંજાબ સુધી વિસ્તરેલી હતી. સિંધથી જમીન અને જળમાર્ગે વેપાર પણ થતો હતો.

મુમતાઝ પઠાણ 'તારીખ-એ-સિંધ'માં લખે છે કે રાજા દાહિર ન્યાયપ્રિય હતા. ત્રણ પ્રકારની અદાલતો હતી, જેમને કોલાસ, સરપનાસ અને ગનાસ કહેવાતી હતી. મોટા કેસ રાજા પાસે જતા હતા જે સુપ્રીમ કોર્ટનો દરજ્જો ધરાવતા હતા.

સિંધ પર હુમલો

આઠમી સદીમાં બગદાદના ગર્વનર હુજ્જાજ બિન યુસૂફના આદેશ પ્રમાણે તેમના ભત્રીજા અને નવયુવાન સિપહસાલાર મોહમ્મદ બિન કાસિમે સિંધ પર હુમલો કરીને રાજા દાહિરને હરાવ્યા અને અહીં પોતાની કાયમી સત્તા સ્થાપી.

સિંધમાં અરબ ઇતિહાસનું પહેલું પુસ્તક 'ચચનામા' અથવા 'ફતેહનામા'ના અનુવાદક અલી કોફી લખે છે કે શ્રીલંકાના રાજાએ બગદાદના ગર્વનર હુજ્જાજ બિન યુસૂફ માટે કેટલીક ભેટ મોકલી હતી, જે દીબલ બંદરગાહ પાસે લૂંટી લેવાઈ." 

"આ જહાજમાં મહિલાઓ પણ હતી. કેટલાક લોકો ભાગીને હુજ્જાજ પાસે પહોંચી ગયા અને તેમને કહ્યું કે મહિલાઓ મદદ માટે તમને પોકારી રહી છે.

ઇતિહાસકારો પ્રમાણે હુજ્જાજ બિન યુસૂફે રાજા દાહિરને પત્ર લખ્યો અને આદેશ કર્યો કે મહિલાઓ અને લૂંટેલા માલ-સામાન પરત કરવામાં આવે. જોકે, રાજા દાહિર ઇન્કાર કર્યો અને કહ્યું કે આ લૂંટફાટ તેમના વિસ્તારમાં થઈ નથી.

સિંધના સામાજિક અગ્રણી અને માર્ગદર્શક જીએમ સૈયદ હુમલાના ઔચિત્યનો અસ્વીકાર કરે છે. 

તેમણે 'સિંધ કે સૂરમા' નામના પુસ્તકમાં લખ્યું છે કે બની શકે કે સમૃદ્રી લુટારાએ લૂંટ ચલાવી હોય, નહીં તો રાજા દાહિરને તેનાથી શું ફાયદો થાય?

"આ આરોપ લગાવવું જેવું છે, નહીં તો પહેલાં અરબોએ જે સિંધ પર ચૌદ વાર હુમલા કર્યા એનું ઔચિત્ય શું હતું."

અલાફીઓની બગાવત

ચંદ્રસેને બૌદ્ધધર્મનો... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
રાજા દાહિર : એ કાશ્મીરી પંડિત જેમણે સિંધ પર રાજ કર્યું