સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: 104 એ રાજ્ય સરકારની મેડિકલ હેલ્પલાઇન છે. આ હેલ્પલાઇન દ્વારા આરોગ્યને લગતી માહિતી અને સૂચન મેળવી શકાય છે.

રાજ્યમાં જેમજેમ કોરોનાના દરદીઓની સંખ્યા વધવા લાગી છે એમ આ હેલ્પલાઇન પર કૉલ કરનારા લોકોની સંખ્યા પણ વધી ગઈ છે.

104 હેલ્પલાઇનના કૉમ્યુનિકેશન્સ હેડ વિકાસ વિહાની છે, "કોરોનાની મહામારી રાજ્યમાં નહોતી ફેલાઈ ત્યારે 104ની હેલ્પલાઈન પર રોજના 2000થી 2300 કૉલ આવતા હતા. હવે કોરોનાને લીધે એ સંખ્યા વધીને 15000થી 17000 જેટલી થઈ ગઈ છે." 

આ હેલ્પલાઇનમાં લોકોના કોરોના વાઇરસને લગતા ફોનકૉલનો જવાબ આપતાં કેટલાક કર્મચારીઓ સાથે બીબીસીએ વાત કરી અને તેઓ કઈ રીતે કામ કરે છે એ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો.

104 હેલ્પાઇનમાં કામ કરતાં વૈશાલી ચૌહાણ જણાવે છે, "હું રોજના 200થી 250 ફોનકૉલના જવાબ આપું છું. કૉલમાં લોકો કોરોના વાઇરસનાં લક્ષણો વિશે પૂછે છે. ચેપ કેવી રીતે ફેલાય છે, તકેદારી શું રાખવી જોઈએ જેવા સવાલો પૂછે છે અને અમે જવાબ આપીએ છીએ." 

કોઈ બીમાર હોય અને ઍમ્બ્યુલન્સની ગોઠવણ કરી દો એવી માગણી કરતાં કૉલ આવે ખરા?

વૈશાલી જણાવે છે, "હા એવા કૉલ આવે છે. આવા કૉલ આવે તો અમે તેમની વિગત મેળવીએ છીએ કે તેમને કઈ પ્રકારની તકલીફ છે?  તેમની ટ્રાવેલ હસ્ટ્રી શું છે? એ જાણવા પ્રયાસ કરીએ છીએ. એ બાદ જરૂર જણાય તો તેમનું રજિસ્ટ્રેશન કરીને આગળ આરોગ્યવિભાગમાં એ વિગતો મોકલીએ છીએ. કૉલ કરનારી વ્યક્તિને નજીકના આરોગ્યકેન્દ્રમાં જઈને તપાસ કરાવવાની સલાહ આપીએ છીએ."

કોઈ વ્યક્તિ દવા અંગે સૂચન માગે તો તમે શું કહો છો?

વૈશાલી જણાવે છે કે "અમે તેમને હેલ્પલાઈન નંબર 1100 પર કૉલ કરવા જણાવીએ છીએ. 1100 એ ટેલિમેડિસિન, ટેલિકાઉન્સેલિંગ (પરામર્શ) તેમજ ટેલિએડવાઇઝ (સલાહ) હેલ્પલાઇન છે. નિષ્ણાત ડૉક્ટરોની પૅનલ અહીં તેમને માર્ગદર્શન આપે છે. અમારું મૂળ  આરોગ્યવિષયક જાણકારી આપવાનું છે. જરૂર જણાય તો દવાખાને જવા કહીએ છીએ અને દવાની વિગત માગે તો અમે તેમને 1100 પર કૉલ કરવા સૂચવીએ છીએ."

104 ફોનકૉલ હેલ્પલાઇનનાં અન્ય કર્મચારી રશ્મિ ચૌહાણે બીબીસી સાથે વાત કરતાં કહ્યું કે "અમારા કામના કલાકો એટલે કે શિફ્ટ 9 કલાકની હોય છે. જેમાં એક કલાકનો વિરામ હોય છે. 104 હેલ્પલાઈન 24 કલાક ચાલુ રહે છે. અમને ફોનકૉલ સમગ્ર ગુજરાતમાંથી આવે છે."

કોરોનાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં લઇને હેલ્પલાઈન સેન્ટરમાં તકેદારીનાં શું પગલાં લેવાયાં છે?

એ વિશે જણાવતાં રશ્મિ જણાવે છે, "સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ એટલે કે કૉલ અટેન્ડ કરતા બે કર્મચારીઓ વચ્ચે...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
ગુજરાતમાં દિવસેદિવસે કોરોના વાઇરસના પૉઝિટિવ દરદીઓની સંખ્યા વધી રહી છે. જે રીતે ડૉક્ટર, નર્સિંગ સ્ટાફ, સફાઈકર્મી, પોલીસ ખડેપગે કામ કરી રહ્યાં છે એ જ રીતે 'ફોન હેલ્પલાઇન નંબર 104'ના કર્મચારીઓ પણ અવિરત કામ કરી રહ્યા છે.