બ્લૉગ : યાદ કરો, અડવાણીએ પણ કહ્યું હતું કે ફરી કટોકટી લાગુ થઈ શકે છે\nપણ અડવાણીની એ ચેતવણીને જો આજે 'શહેરી નક્સલવાદ'ના સંદર્ભમાં વાંચીએ તો નવા અર્થ ધ્યાને આવશે.

અડવાણીએ કટોકટીની 40મી વર્ષગાંઠ પર ચોખ્ખા શબ્દોમાં ચેતવણી આપી હતી, "હું એવું નથી કહેતો કે રાજકીય નેતૃત્વ પરિપક્વ નથી. પણ ઊણપના કારણે વિશ્વાસ થતો નથી... કે દેશમાં ફરી કટોકટી લાગુ ન થઈ શકે."

તેમણે એવું પણ કહ્યું હતું કે, "એવો કોઈ ઉપાય કરાયો નથી કે જેનાથી વિશ્વાસ થાય કે નાગરિકોની આઝાદી હવે ક્યારેય ખતમ નહીં થાય... પાયાના અધિકારોને ફરીથી ખતમ કરાય એ શક્ય છે."

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસને આપેલા આ ઇન્ટરવ્યૂમાં તેમણે પ્રજાતંત્ર અને તેના અન્ય તમામ પાસા પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધતા ન હોવા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.

શું લાલકૃષ્ણ અડવાણીને ત્યારે જે દેખાઈ રહ્યું હતું એ બીજા કોઈને ના દેખાયું?

વિપરીત વિચારો પર એક વિશ્લેષણ

આ વર્ષની શરૂઆતમાં પુના પાસે ભીમા કોરેગાંવમાં યોજાયેલું વિરોધ પ્રદર્શન અને દલિત વિરોધી હિંસા પછી પોલીસે માનવઅધિકાર માટે કામ કરતા બુદ્ધિજીવીઓ, કવિ-લેખકો અને પ્રોફેસરોની ધરપકડ કરી છે.

ત્યારબાદ પ્રશાંત ભૂષણથી માંડીને અરુંધતી રૉય કહી રહ્યાં છે કે દેશમાં કટોકટી કરતાં પણ ગંભીર સ્થિતિ સર્જાઈ છે. 

અડવાણીને પણ એ જ ચિંતા હતી કે કટોકટી બાદ એવા ઉપાયો નથી કરાયા કે ફરીથી કટોકટી લાગુ થવાનો ખતરો સંપૂર્ણ રીતે ખતમ થઈ જાય.

કેટલી રસપ્રદ વાત છે કે વિચારધારાની દૃષ્ટીએ હંમેશાં વિપરીત છેડે રહેતા લોકો હાલની પરિસ્થિતિનું લગભગ એકસરખું વિશ્લેષણ કરીને એક જેવો જ સાર કાઢી રહ્યા છે.

અડવાણીએ જ્યારે કટોકટી અંગે ચેતવણી આપી હતી ત્યારે લોકોએ તેમના આ નિવેદનને નરેન્દ્ર મોદી સામે થયેલા રાજકીય પરાજયના કારણે પેદા થયેલી ખીજનું પરિણામ ગણાવ્યું હતું.

જોકે અડવાણી હંમેશાં કહેતા કે તેમણે ટિપ્પણી કોઈ ચોક્કસ વ્યક્તિના વિરોધમાં કરી નથી.

મોદીમય ભારત

ત્યારે વડા પ્રઘાન નરેન્દ્ર મોદીને દેશની સત્તા સંભાળે માત્ર એક વર્ષ થયું હતું. ત્યાર સુધી ભીમા કોરેગાંવમાં દલિતોએ યલગાર પરિષદનું આયોજન નહોતું કર્યું, ત્યારે વડા પ્રધાન મોદીની હત્યાના ષડ્યંત્રની બ્લૂ પ્રિન્ટવાળા પત્ર વિશે પણ ખ્યાલ નહોતો.

એ વખતે ગૌમાંસ રાખવાની શંકાએ દાદરીના મોહમ્મદ અખલાકનું લિંચિંગ પણ નહોતું થયું. એ વખતે ગૌરક્ષકો કોઈને પણ પકડીને માર મારતા ન હતા.

કટ્ટર મોદી વિરોધીઓને થોડી વાર માટે અદેખા કરી દઈએ જેમને મોદીમાં હંમેશાં એક સરમુખત્યારની છબી દેખાય છે. પણ એ વખતે અડવાણી સિવાય કોઈને એવો કોઈને એવું કહેવાનો ખ્યાલ ન આવ્યો કે...\n\ntl;dr:
લાલકૃષ્ણ અડવાણીએ ત્યારે પણ કહ્યું હતું અને કોઈ આજે પૂછે તો કદાચ ફરી કહેશે કે ત્રણ વર્ષ પહેલાં તેમણે કટોકટીની ચેતવણી (હાલમાં દેશનું નેતૃત્વ ધરાવતી કોઈ પણ વ્યક્તિ પર નિશાન સાધ્યા વગર) આપી હતી.