સામગ્રી: ધ ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના એક અહેવાલ પ્રમાણે NCBએ ગાંધીનગરની ફૉરેન્સિક સાયન્સ લૅબોરેટરીમાં મોકલવામાં આવેલા 15 ફોનની તમામ મહિતી માગી છે, જેથી કે આ ફોન જેમનો હોય તેમની જુબાની સાથે ફોનની માહિતીને મેચ કરી શકાય. 

ગાંધીનગરની આ લૅબોરેટરીમાં દેશભરમાંથી અનેક સ્થળોએથી ફોન, લેપટોપ, પેનડ્રાઇવ સહિતના ગૅઝેટ્સ વગેરેને ફૉરેન્સિક તપાસ માટે અહીં મોકલવામાં આવતા હોય છે. 

સુશાંતસિંહ રાજપૂત કેસમાં કથિત રીતે ડ્રગ્સની વાત સામે આવી અને કથિત હત્યા થઈ હોવાની થિયરી સામે આવી પછી અને વિખ્યાત કલાકારો અને ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં ડ્રગ્સ રૅકેટની ચર્ચાઓએ જોર પકડ્યું હતું. 

નાર્કોટિક્સ કંટ્રોલ બ્યૂરોએ તપાસ આદરી એ પછી અને કલાકારોનું નામ લેવામાં આવ્યું છે જેની બીબીસી પુષ્ટિ કરતું નથી. એનસીબીએ જેમની પૂછપરછ કરી એવા દિપીકા પાદુકોણ, સારા અલી ખાન, શ્રદ્ધા કપૂર, રકુલ પ્રીત સિંગ તેમજ રિયા ચક્રવર્તી ઉપરાંત અન્ય લોકોનાં ફોન ગાંધીનગરની ફૉરેન્સિક લૅબોરેટરીમાં તપાસ માટે મોકલવામાં આવ્યા છે. જોકે, સુશાંતસિંહ રાજપૂતનો ફોન પણ આ 15 ફોનમાં છે કે નહીં તે અંગે અધિકારીઓ માહિતી આપવા તૈયાર નથી.

કોઈ પણ ફોન જ્યારે આ લૉબોરેટરીમાં ફૉરેન્સિક તપાસ માટે આવતા હોય તો તેની તપાસ કેવી રીતે થાય છે તે જાણવું રસપ્રદ બની ગયું છે. 

બીબીસી ગુજરાતીએ એ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો કે ગાંધીનગરની આ ફૉરેન્સિક લૅબોરેટરીમાં જ્યારે કોઈ ફોન તપાસ માટે આવે ત્યારે તેની તપાસ કેવી રીતે થતી હોય છે.

કેવી રીતે ફોન ડિકોડ થાય છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ફૉરેન્સિક સાયન્સ લેબોરેટરીના એક એક્સપર્ટે પોતાનું નામ ન આપવાની શરત ફૉરેન્સિક તપાસ વખતે ઉપયોગમાં લેવાતી વિવિધ ટેકનૉલૉજી વિશે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં કહ્યું કે ગાંધીનગરની લૅબોરેટરીમાં જ્યારે કોઈ ફોન આવે ત્યારે તેનો ડેટા લેવા માટે વિવિધ સૉફ્ટવેરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. 

અલબત્ત, સૉફ્ટવેરના નામ લૅબ આપતી નથી પરંતુ આખી દુનિયામાં મોબાઇલ ડેટા ઍનાલિસીસ માટે અનેક પ્રકારના સૉફ્ટવેર વિકસાવવામાં આવ્યા છે.

અધિકારીએ કહ્યું કે, આ સૉફ્ટવેર દુનિયાના નિષ્ણાતો દ્વારા બનાવવામાં આવેલા છે અને તે સૉફ્ટવેર ફોનનો તમામ ડેટાને ઍનાલિસીસ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. 

મોબાઇલ ફોનની ફૉરેન્સિક તપાસ તેની બનાવટ પર આધારિત હોય છે. ફોન જેટલો અદ્યતન હોય અને જાણીતી કંપનીનો હોય એટલું જ તેનો ડેટા મેળવવું સહેલું થઈ પડે છે. જો ફોનની નિર્માતા કંપની ઓછી જાણીતી હોય તો ડેટા મેળવવો મુશ્કેલ બને છે. 

અધિકારીનું છે કે,...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
ગુજરાતના પાટનગર ગાંધીનગરની ફૉરેન્સિક સાયન્સ લૅબોરેટરીમાં દેશની મોટી સેલિબ્રિટીના મોબાઇલ ફોન તપાસ માટે આવેલા છે, અને તે માટે આ લૅબોરેટરીના નિષ્ણાતો કામે લાગી ચૂક્યાં છે. આગામી થોડા દિવસોમાં આ લૅબોરેટરીના સાઇબર ક્રાઇમ અને ડેટા ઍનાલિસિસના એક્પર્ટ વિવિધ રિપોર્ટસ બનાવીને મુંબઈની NCBની તપાસ ટીમને સોંપશે.