સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: કરાચીથી લગભગ સાડા ચારસો કિલોમીટર દૂર આવેલું લરકાના પંજાબના રાજકીય ફલક ઉપર સૌથી શક્તિશાળી શહેરોમાંનું એક ગણાય છે કારણકે આ ભુટ્ટોપરિવારનું પૈતૃક નિવાસસ્થાન છે. 

શહેરથી લગભગ દોઢ કલાકના અંતરે આવેલા ગઢી ખુદા બખ્શ ગામથી ભુટ્ટો પરિવારની કબરવાળી ઊંચી ઇમારત નજરે પડે છે. 

આ ઇમારતના ઊંચા સફેદ ગુબંજ અંધારામાં પણ મોતીની જેમ ચમકે છે. 

આ ગામમાં ભુટ્ટો પરિવારના લોકોને સંતો જેવું સન્માન મળ્યું છે અને તેમની કબરની જગ્યા એક તીર્થસ્થાન બની ગઈ છે. જ્યાં રોજ ડઝનેક લોકો આવે છે. 

ભુટ્ટોના ગામમાં વિકાસ ક્યાં? 

આ ગામમાંથી નીકળેલો ભુટ્ટો પરિવાર એક લાંબા ગાળા સુધી પાકિસ્તાનની સત્તા ઉપર બિરાજમાન રહ્યો છે. 

આમ છતાં આ વિસ્તારમાં આધારભૂત માળખાનો અભાવ અને ગરીબી સ્પષ્ટ નજરે ચઢે છે. 

લરકાના જ નહીં, સિંધ પ્રાંતના અંદરના વિસ્તારોમાં ઘણી જગ્યાએ કંઈક આવાં જ દૃશ્યો દેખાય છે. 

આ જ વિસ્તારે મુસ્લિમ દુનિયા અને પાકિસ્તાનને તેમના પ્રથમ મહિલા વડાં પ્રધાન આપ્યાં હતાં.  

આ સ્થિતિમાં અમને એ જાણવામાં રસ હતો કે આ વિસ્તારની છોકરીઓ કેટલી જાગૃત છે. 

અમે શહીદ ઝુલ્ફીકાર અલી ભુટ્ટો ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ સાયન્સ એન્ડ ટેકનૉલૉજીમાં યુવતીઓને મળવાનું આયોજન કર્યું. 

અમારા આ આયોજનમાં લગભગ પચાસ યુવતીઓએ ભાગ લીધો. 

આ દરમિયાન તેમણે સમાજમાં વર્જિત મનાતા મહિલા સ્વાસ્થ્ય, પ્રજનનના અધિકાર અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય જેવા મુદ્દાઓ ઉપર વાત કરી. 

સિંધની મહિલાઓનો સાહસી અંદાજ 

મહિલાઓમાં માસિક કંઈક એવો મુદ્દો રહ્યો છે કે શહેરોમાં રહેનારી ભણેલી-ગણેલી મહિલાઓ પણ આ મુદ્દાઓ ઉપર વાત કરવામાં અચકાય છે. 

જયારે #BBCSheના આ કાર્યક્રમ દરમિયાન એક યુવા વિદ્યાર્થિનીએ આ મુદ્દાને ઉઠાવ્યો ત્યારે તો હું અચંબિત થઈ ગઈ. 

આ છોકરી કહે છે કે સિંધ પ્રાંતમાં હજારો મહિલાઓ મૌન રાખીને આ બધું સહન કરી રહી છે. 

તેઓ સ્વચ્છ સૅનિટરી ઉત્પાદનો પણ ખરીદી શકતી નથી. 

કોઈ પ્રકારની સમસ્યા ઉપસ્થિત થાય ત્યારે તેઓ તબીબી મદદ લઈ શકતી નથી. 

સિંધ પ્રાંતની અંદરના વિસ્તારોમાં તેઓ પોતાના હોર્મોનલ ડિસોર્ડર અને સ્તન કૅન્સર જેવી બીમારીઓ વિશે વાત કરવામાં પણ ખચકાટ અનુભવે છે. 

આ જ છોકરી ઉદાહરણ આપીને સમજાવે છે કે જો કોઈ અવિવાહિત છોકરી મહિલા રોગ નિષ્ણાત પાસે જાય છે તો સમાજ તેનું જીવવું મુશ્કેલ કરી દે છે. 

ત્યાં, એક બીજી છોકરી કહે છે કે, જો કોઈ છોકરી આ વિષયમાં વાત કરે તો તેમના પરિવારજનો તેમને જબરદસ્તી ચૂપ કરાવી દે છે. 

આ છોકરી પોતાના અનુભવ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
બલૂચિસ્તાનના બર્ફીલા પહાડોમાં '#BBCShe' કાર્યક્રમ અંતર્ગત યુવતીઓ સાથે રૂબરૂ થયા પછી અમે અમારા આગળના પડાવ સિંધ પ્રાંત તરફ પ્રયાણ કર્યું. ત્યાં અમે લરકાનાની યુવતીઓને મળવા ઇચ્છતા હતાં.