સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: નાણામંત્રી અરુણ જેટલીએ જાહેરાત કરી હતી કે બૅન્ક ઑફ બરોડા સાથે દેના બૅન્ક અને વિજયા બૅન્કનું વિલીનીકરણ કરાશે.

જ્યારે બૅન્ક ઑફ બરોડા આ નિર્ણયના કારણે ચર્ચામાં છે ત્યારે બરોડા સ્ટેટના રાજવી દ્વારા સ્થાપાયેલી આ બૅન્કનો ઇતિહાસ જાણવા જેવો છે.

આ ત્રણે બૅન્ક મળીને જ્યારે દેશની ત્રીજી સૌથી મોટી બૅન્ક તરીકે ઊભરી આવશે ત્યારે જાણો બૅન્ક ઑફ બરોડાના ઇતિહાસ વિશે અને તેની સ્થાપના વખતે મહારાજા સયાજીરાવે શું કહ્યું હતું?

રૂપિયા 10 લાખની કૅપિટલથી બૅન્ક શરૂ થઈ હતી

સયાજીરાવ ગાયકવાડ

ગુજરાતના તત્કાલીન બરોડા સ્ટેટમાં સ્થપાયેલી બૅન્ક ઑફ બરોડાની શરૂઆત મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ ત્રીજાએ કરી હતી.  

બૅન્ક ઓફ  બરોડાની સ્થાપના સયાજીરાવ ગાયકવાડના હસ્તે વર્ષ 1908માં 20મી જુલાઇએ થઈ હતી.

બૅન્કની સ્થાપના માટે મહારાજા દ્વારા ભંડોળ આપવામાં આવ્યું હતું.

બૅન્ક ઑફ બરોડાની સ્થાપનામાં મહારાજા સયાજીરાવે નગરજનોનો પણ સહયોગ લીધો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બૅન્કમાં ગાયકવાડ સરકાર ઉપરાંત નાગરીકોનું પણ ભંડોળ હતું.

બરોડાના ઇતિહાસકાર રાજેન્દ્ર શાહ કહે છે "બરોડામાં બૅન્કિંગ પેઢી તરીકે વર્ષ 1884થી બરોડા પેઢી નામની કંપની કાર્યરત હતી."

"આ પેઢીનું વિસર્જન કરાવીને સયાજીરાવે બૅન્ક ઑફ બરોડાની સ્થાપના કરાવી હતી."

"બૅન્કની સ્થાપના સમયે મહારાજા ઉપરાંત બરોડાના સંપતરાવ ગાયકવાડ, વિઠ્ઠલદાસ ઠાકરજી, તુલસીદાસ કીલાચંદ અને એન.એમ. ચોક્સીનું મહત્ત્વનું યોગદાન હતું."

"સ્થાપના સમયે 10 લાખ રૂપિયાની કૅપિટલ હતી અને વર્ષ 1913 સુધીમાં બૅન્કની ચાર બ્રાન્ચ પણ શરૂ થઈ ગઈ હતી."

"બૅન્ક શરૂ કરવા પાછળ સયાજીરાવનો ઉદેશ બરોડા સ્ટેટના વેપાર ધંધાને સરળતાથી લૉન મળી રહે અને રાજ્યની આર્થિક પ્રગતિ થાય તે હતો."

પહેલાં શરાફી પેઢી હતી પછી બૅન્ક બની

બૅન્ક ઑફ બરોડાની સ્થાપના પહેલાં બરોડા સ્ટેટનાં જુદાંજુદાં ગામોમાં શરાફી પેઢી કાર્યરત હતી.

બરોડા સ્ટેટ વિશેના ઇતિહાસકાર જીતેન્દ્રસિંહ ગાયકવાડ કહે છે કે આ પેઢીના સફળ પ્રયોગ બાદ બૅન્કની સ્થાપના કરાઈ હતી. 

તેમણે કહ્યું, "જ્યારે બરોડા સ્ટેટની ગાદી પર મહારાજા સયાજીરાવે સત્તા સંભાળી ત્યારે આર્થિક રીતે બરોડા સ્ટેટ મુશ્કેલીમાં હતું."

"સ્ટેટમાં આર્થિક કટોકટી દૂર કરવા માટે મહારાજાએ ફરજીયાત બચતનો કાયદો લાગુ કરાવ્યો હતો." 

"સ્ટેટના જુદા જુદા વિસ્તારોમાં શરાફી પેઢીઓ કાર્યરત હતી જેના સફળ પ્રયોગ બાદ બૅન્કની સ્થાપના કરવાનો નિર્ણય સયાજીરાવ ગાયકવાડે કર્યો...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
કેન્દ્ર સરકારે દેશની બૅન્ક ઑફ બરોડામાં દેશની બે મોટી બૅન્ક વિજયા બૅન્ક અને અને દેના બૅન્કનું વિલીનીકરણ કરવાનું જાહેર કર્યું છે.