વધતી જતી બેકારી અને આર્થિક અસમાનતાથી ભારતમાં વિદ્રોહ વધશે?\nબેરોજગારી વિરોધપ્રદર્શન

ખેડૂત ખેતીથી દૂર જઈ રહ્યો છે, ગ્રામ્ય અર્થવ્યવસ્થા મંદીમાં અને બેરોજગારીના વિષચક્રમાં  ફસાઈ રહી છે, બજારમાં માંગનો અભાવ છે, લિક્વિડીટી ક્રન્ચ એટલે કે રોકડ મૂડીની તરલતા રહી નથી, ગૃહિણીને મોંઘવારીનો માર ખાસ કરીને સૌથી વધારે મોંઘવારી ખાધાખોરાકીની ચીજવસ્તુઓમાં વધવાને કારણે નડી રહ્યો છે, તો યુવાનો રોજગારી માટે ફાંફે ચડ્યા છે. 

ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા સામે એકસાથે આટલા બધા પડકારો ઘુરકિયાં કરી રહ્યા છે. 

આ બધામાં ત્રણ મુદ્દા મારા મત પ્રમાણે સૌથી અગત્યના છે. 

એમાં પહેલો છે કૃષિ અને ગ્રામ્ય બેરોજગારી, બીજો મધ્યમ અને નિમ્ન મધ્યમ વર્ગની ગૃહિણીને કનડતો ખાધાખોરાકીની ચીજવસ્તુઓનો બે આંકડાનો મોંઘવારીદર અને ત્રીજો છે યુવા બેરોજગાર ખાસ કરીને શિક્ષિત બેરોજગારો માટે રોજગારીનો પ્રશ્ન. 

ભારત વિશ્વનો સૌથી વધુ યુવાન વસ્તી ધરાવતો દેશ છે. 

આ દેશની 70 ટકા વસ્તી 35 વરસથી નીચેના વયજૂથમાં છે. 

આ સંજોગોમાં દેશની આર્થિક પ્રગતિ અને આબાદી માટે યુવા બેરોજગારીનો પ્રશ્ન એક વિકરાળ સમસ્યા છે એમ કહેવું જરાય અતિશયોક્તિ નથી. 

અહેવાલનાં તારણો

યુનાઇટેડ નેશન્સના ઇન્ટરનેશનલ લેબર ઑર્ગેનાઇઝેશન (ILO) દ્વારા તાજેતરમાં જ વર્લ્ડ એમ્પ્લોયમેન્ટ ઍન્ડ સોશિયલ આઉટલૂક અંગેનો વાર્ષિક અહેવાલ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. 

આ અહેવાલનાં તારણો વિશ્વમાં વધી રહેલી બેકારી તેમજ આર્થિક અસમાનતા તરફ અંગુલીનિર્દેશ કરી રહ્યા છે.

બેકારીની પરિસ્થિતિ અસહ્ય બનતા લેબેનોન અને ચિલી જેવા દેશોમાં બહુ મોટા પ્રમાણમાં દેખાવો થઈ રહ્યા છે.

આ પરિસ્થિતિ અન્ય દેશોમાં ફેલાય તેવી પૂરી શક્યતાઓ છે. 

વર્લ્ડ એમ્પ્લોયમેન્ટ ઍન્ડ સોશિયલ આઉટલૂક અહેવાલનાં તારણો આ સંદર્ભમાં ચિંતા પ્રેરે તેવા છે. આ તારણોમાંથી મુખ્ય કેટલાંક નીચે મુજબ છે. 

- છેલ્લા દાયકાના મોટાભાગના સમયમાં બેકારીનો દર સ્થિર થયો છે. 

ગયા વરસે વૈશ્વિક બેકારીનો દર 5.4 ટકા હતો. 

અત્યારની પરિસ્થિતિ જોતાં ચાલુ વરસે આ દર ઘટે તેવી કોઈ શક્યતા જણાતી નથી, ઊલટાનું આ દરમાં વધારો થાય તેવી પૂરી શક્યતા છે. 

એક તરફ વિશ્વની વસતિ સતત વધી રહી છે. 

ભારતની વાત કરીએ તો 2025 સુધીમાં કુલ વસતિનો આંક ચીનને વટાવી જશે અને ભારત વિશ્વમાં સૌથી વધુ વસતિ ધરાવતો દેશ બની જશે.

આની સાથે ભારત સરકારની ક્રાઇમ રિસર્ચ બ્યૂરો દ્વારા તાજેતરમાં પ્રસિદ્ધ થયેલ માહિતીને જોડીએ તો આ દેશમાં દર 40 મિનિટે એક યુવાન અને દર 55 મિનિટે એક ખેડૂત આપઘાત કરે છે. 

- ભારત માટે...\n\ntl;dr:
આપણા દેશની અર્થવ્યવસ્થા સામે કિસાન, મજદૂર, મધ્યમવર્ગ, યુવાન વિગેરેને સીધા સ્પર્શતા અનેક પડકારો ઊભા થઈ રહ્યા છે.