આ એક એવું રહસ્ય છે જે જાણવાથી તમે ગાઢ ઊંઘમાં સરી પડશો\nત્રણ રાતના ઉજાગરા પછી આપણે બહુ ઓછી ક્ષમતાએ કામ કરી શકવાની સ્થિતિમાં હોઈએ છીએ

આપણે ગાઢ નિદ્રામાં સરી જઈએ ત્યારે મગજ માહિતીનું પૃથક્કરણ કરવાનું અને સ્મરણોને સંઘરી લેવાનું કામ કરે છે. 

આપણું શરીર ઝેરી પદાર્થોનો નિકાલ કરીને પોતાને સ્વસ્થ કરે છે, જેથી જાગ્યા પછી ફરી ચેતનવંતા બની જઈએ.

ટૂંકા ગાળા માટે ઉજાગરો કરવો પડે તેની પણ અસર આપણાં સ્વાસ્થ્ય પર થાય છે. 

એક રાતનો ઉજાગરો થાય તેની અસર તાત્કાલિકરૂપે આપણામાંથી મોટા ભાગના લોકોને થવા લાગે છે. 

ત્રણ રાતના ઉજાગરા પછી આપણે બહુ ઓછી ક્ષમતાએ કામ કરી શકવાની સ્થિતિમાં હોઈએ છીએ. 

એક અભ્યાસમાં જણાવ્યા અનુસાર 17-19 કલાક સતત જાગતા રહ્યા પછી સજાગતા પર એટલી જ અસર થાય છે, જેટલી ખૂબ દારૂ પીધા પછી થતી હોય છે.  

સમય વીતવા સાથે આ અસરો ખરાબ થતી જાય છે. સૌથી લાંબો સમય જાગવાનો નોંધાયેલો સમય 11 દિવસનો છે અને તે પછી સજાગતાના બહુ ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થયેલા જણાયા હતા. 

તેનાથી વર્તનમાં ફેર પડવા લાગ્યો હતો, ધ્યાન કેન્દ્રીત કરવામાં મુશ્કેલી દેખાવા લાગી હતી અને ટૂંકા ગાળાનો સ્મૃતિ લોપ તથા ભ્રમણા થવાના લક્ષણો દેખાવા લાગ્યા હતા. 

સારી ઊંઘ લેવી કેટલી જરૂરી છે તે વિજ્ઞાન બહુ પહેલેથી સમજાવતું આવ્યું છે, પરંતુ ઊંઘ પર પ્રકાશની કેવી અસર થાય છે તે બાબતની મોટા ભાગે અવગણના થઈ છે. 

શરીરની ઘડિયાળનું ચક્ર 

આપણા જીવનનો ત્રીજો ભાગ આપણે ઊંઘવામાં કાઢીએ છીએ

પ્રકાશનું મહત્ત્વ એટલા માટે છે કે તે શરીરના 24 કલાકના ચક્રને, સિરકાર્ડિયન રિધમને અસર કરે છે. આંખમાં રહેલા પ્રકાશના વિશેષ સેન્સરથી આ ચક્રની શરૂઆત થાય છે. 

આપણી આસપાસની સૃષ્ટિમાં પ્રકાશ છે કે અંધકાર છવાયો છે તે આપણી આંખો પારખે છે અને તે પ્રમાણે શરીરના ચક્રને નિયંત્રિત કરે છે. 

શરીરનો દિવસ અને બાહ્ય દિવસ સમાંતર ચાલે તે માટે આવું થાય છે. 

આંખ દ્વારા પ્રકાશ અને અંધકારના આ ચક્રને પારખવાની શક્તિ એટલી અસરકારક હોય છે કે જો આંખને ગંભીર નુકસાન થયું હોય તો તેનાથી આ ચક્રને અસર થાય છે. 

આંખ પ્રકાશ અને અંધકારને પામી ના શકે ત્યારે શરીરનું ચક્ર ખોરવાઈ જાય છે અને તેનાથી ઊંઘની સમસ્યા શરૂ થાય છે.

પ્રકાશ જોવા ના મળે તો પણ શરીરનું ચક્ર વિચલિત થવા લાગે છે. અંધકારમાં સતત રહીએ તો શરીરનું ચક્ર રોજ 24 કલાકના ચક્રમાં એક એક કલાક ઉમેરતું જાય છે.

આપણી આસપાસનો પ્રકાશ કે અંધકાર શરીરના ચક્રને નિયંત્રિત કરે છે

પ્રકાશની શું અસર થઈ શકે છે તેનું સૌથી જાણીતું ઉદાહરણ જેટ-લેગ છે....\n\ntl;dr:
ઊંઘ અને જાગ્રતાવસ્થાનું ચક્ર એ માનવીય વર્તનનો આધારસ્તંભ છે. આપણા જીવનનો ત્રીજો ભાગ આપણે ઊંઘવામાં કાઢીએ છીએ, કેમ કે ઊંઘ વિનાનું જીવન શક્ય નથી.