સામગ્રી: જ્યારે નોટબંધીની ઘોષણા થઈ ત્યારે મિથિલા ઉપાધ્યાય દિલ્હીમાં હતાં, તેમના પતિ દીપકુમાર ઉપાધ્યાય ભારતમાં નેપાળના રાજદૂત હતા

આજે પણ નેપાળની કેન્દ્રીય બૅન્કમાં લગભગ આઠ કરોડ રૂપિયાની જૂની ભારતીય ચલણી નોટ છે.

ભારતમાં નોટબંધીના દિવસ તો તમને યાદ હશે- એટીએમની સામે લાંબી લાઇન, સરકારને ખરી-ખોટી સંભળાવતા નાના વેપારીઓ અને કાગળની પસ્તી બની ચૂકેલી 500 અને 1000ની નોટને બદલવા માટે બૅન્કોની સામે ભીડ. 

પરંતુ નોટબંધીના કારણે ભારતના પાડોશી નેપાળમાં પણ લોકોએ ભારે તકલીફનો સામનો કર્યો. 

ભારતીય રૂપિયા પર ભરોસો ઓછો થયો

ભારતમાં તો લોકોને 500 અને 1000 રૂપિયાની જૂની નોટ બદલવાની તક પણ મળી પરંતુ નેપાળમાં જે લોકો પાસે ભારતીય મુદ્રા છે, તેઓ હજુ પણ એ તકની રાહ જોઈને બેઠા છે. 

નોટબંધી પહેલા નેપાળમાં 500 અને 1000ની ભારતીય નોટની સારી એવી સંખ્યા હતી. 

નોટબંધી પહેલા લોકો 25 હજાર રૂપિયા સુધી નેપાળ લાવી સકતા હતા. આ સિવાય નેપાળના કુલ વેપારનો 70 ટકા ભારતથી છે એટલે લોકો પોતાની પાસે ભારતીય નોટ રાખતા હતા. 

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

નોટબંધીની ઘોષણાથી 500 અને 1000 રૂપિયાની ભારતીય નોટ રાખતા નેપાળી લોકોને ઝટકો લાગ્યો હતો. 

નેપાળની કેન્દ્રીય બૅન્ક 'નેપાળ રાષ્ટ્ર બૅન્ક'ના એક અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર નોટબંધી બાદ લોકોને 'ભારતીય મુદ્રા પરથી વિશ્વાસ' ઓછો થયો છે. 

ભારતનો ભરોસો, નેપાળની રાહ

નેપાળ રાષ્ટ્રબૅન્કની તિજોરીમાં આજે પણ 500 અને 1000ની આશરે આઠ કરોડ રૂપિયાનું મૂલ્ય ધરાવતી ભારતીય ચલણી નોટો છે.

સામાન્ય લોકો પાસે હજુ કેટલી નોટ છે, તેના અંગે કોઈ આંકડો નથી. 

વડાપ્રધાન કે. પી. શર્મા ઓલીએ એપ્રિલમાં ભારત યાત્રા પહેલાં કહ્યું હતું કે તેઓ ભારતીય અધિકારીઓ સમક્ષ આ મુદ્દાનો ઉકેલ લાવવાની વાત મૂકશે. પરંતુ ભારતીય વિદેશ સચિવ વિજય ગોખલેએ જણાવ્યું કે કોઈ પણ બેઠકમાં આ મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો નથી.

એ સમયે નેપાળમાં વડાપ્રધાન ઓલીની ટીકા થઈ.

સ્પષ્ટતા આપતા વડાપ્રધાન ઓલીના એક નજીકના અધિકારીઓએ કહ્યું કે ભારતીય અધિકારીઓ સાથે આ મુદ્દા પર અનૌપચારિક વાત થઈ છે અને નેપાળને કાર્યવાહીનો ભરોસો પણ આપવામાં આવ્યો છે પરંતુ કાર્યવાહી અંગે કોઈ જાણકારી નથી. 

પાણીમાં નોટ વહેતી કરી શકતા નથી....

બીબીસી સાથે વાતચીત દરમિયાન નેપાળમાં ભારતના રાજદૂત મંજીવ સિંહ પુરીએ કહ્યું કે બન્ને દેશો વચ્ચે ઔપચારિક વાતચીત ચાલુ છે.

તેમણે કહ્યું, "નેપાળના લોકો પાસે એ જ સમયસીમા ઉપલબ્ધ હતી કે જે ભારતમાં તમારી અને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
વડાપ્રધાન બન્યા બાદ નરેન્દ્ર મોદી ત્રીજી વખત નેપાળ જઈ રહ્યા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે નેપાળી નેતાઓની સાથે મોદીની વાતચીતનો એક વિષય હોઈ શકે છે નવેમ્બર 2016ની નોટબંધીની માર ખાધેલા નેપાળી લોકો.