બીબીસીના સવાલોના જવાબોમાં જનરલ બિક્રમ સિંહે કહ્યું, "અમે જે પણ કાંઈ કરીએ છીએ અને જે કરવાની ક્ષમતા છે તેને લઈને ઍલર્ટ રહેવાની જરૂર છે. અમને ખ્યાલ છે કે એવા અનેક વિસ્તારો છે જ્યાંથી ચીનને તેની ભાષામાં જવાબ આપી શકાય એમ છે. " 

"આપણે કોઈપણ પગલું ભરીએ તો તેની દુરગામી અસર વિશે વિચારવું જોઈએ. ચીનની બાબતમાં પીએમઓ અને સંરક્ષણ મંત્રાલય પણ નિર્ણય કરતું હોય છે કારણ કે અહીં ટકરાવ વધવાની સંપૂર્ણ આશંકા રહે છે."

પાકિસ્તાન સરહદ પાસે તણાવની વાત આવે છે તો ભારતીય સૈન્યનું વલણ એકદમ અલગ જ હોય છે. આ અંગે જનરલ બિક્રમ સિંહે કહ્યું, "પાકિસ્તાન પાસેની નિયંત્રણ રેખા એટલે એલઓસીનો મુદ્દો સંપૂર્ણપણે અલગ છે. અહીં ગોળીબાર સામાન્ય બાબત છે." 

"બાલાકોટ ઍરસ્ટ્રાઇક જેવી વાત આવે છે ત્યારે જ સૈન્યએ સરકારની મંજૂરી લેવાની હોય છે. બાકી સેના અહીં જાતે જ નિર્ણય કરતી હોય છે. પરંતુ ચીનની સાથેની બાબતો વધારે નાજુક છે."

આ વર્ષના મે મહિનામાં એલએસી પર ભારત અને ચીનના સૈન્યની વચ્ચે સંઘર્ષના સમાચાર આવ્યા હતા. શરૂઆતમાં બંને દેશો આખી બાબતમાં એકબીજા પર આરોપ મૂકતા હતા પરંતુ પછી બેઉ નરમ પડતા જોવા મળ્યા.

સાત જૂને ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
ં હતું, "છ જૂને બંને દેશોની વચ્ચે કોર કમાન્ડર સ્તરની વાત થઈ છે. વાતચીત સકારાત્મક રહી અને બંને દેશોની વચ્ચે સહમતી બની છે કે સરહદ પર ચાલી રહેલાં વિવાદને શાંતિપૂર્ણ માહોલમાં ઉકેલી લેવાશે."

10 જૂને ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે આખા વિવાદ પર કહ્યું કે બંને દેશોની વચ્ચે રાજદ્વારી અને સૈન્ય સ્તરે વાતચીત ચાલી રહી છે અને બંને દેશ આ વાત પર સહમત છે કે સરહદ પર ચાલી રહેલાં વિવાદને શાંતિપૂર્ણ રીતે ઉકેલવામાં આવે. 

ભારત અનિચ્છુક અથવા અસમર્થ 

ભારતીય સેના પણ ચીન સામે ટીટ-ફોર-ટેટ ઑપરેશન કરી શકે છે : પૂર્વ સેનાધ્યક્ષ બિક્રમ સિંહ

ભારતના ભૂતપૂર્વ વિદેશ સચિવ શ્યામ સરને 2 જૂનના રોજ હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સમાં લખ્યું હતું, "ચીન સાથે જોડાયેલી સરહદ પર સતત એવી ઘટના બની રહી છે જેનો ભારત સામનો કરતું રહ્યું છે, પરંતુ ભારતીય સૈન્ય ચીનની વધતી લીડ સામે સૈન્ય કાર્યવાહી કરવા અનિચ્છુક છે અથવા અસમર્થ છે." 

"આપણે ચીનની આ વ્યૂહરચનાને સમજવી પડશે અને તે પ્રમાણે જ જવાબ આપવો પડશે." 

"એલએસીને લઈને જે પ્રકારની અસ્પષ્ટતાઓ છે તેનો આપણે પણ વ્યૂહાત્મક ફાયદો ઊઠાવવાની જરૂરિયાત છે. ત્યારે જ આપણે ચીન સાથે યથાવત્ સ્થિતિને જાળવી રાખવા માટે ભાવતાલ કરવાની સ્થિતિમાં આવીશું."

જોકે જનરલ બિક્રમ સિંહ અનુસાર, "આ એ વાત પર આધાર રાખે છે કે આપણે શું ઇચ્છીએ છીએ? જો યુદ્ધ? જો હા, તો પછી આપણે એ પ્રકારની વ્યૂહરચના અપનાવી શકીએ. પરંતુ જ્યારે આપણને ખ્યાલ છે કે આવા મુદ્દાઓને શાંતિપૂર્ણ રીતે ઉકેલી શકાય એમ છે તો જેવાની સાથે તેવાની વ્યૂહરચનાની જરૂર નથી." 

"જો ચીન પોતાના સૈનિકોને પરત બોલાવતું નથી અને મહિના વીતી જાય છે તો આપણે મોટા નિર્ણયની જરૂરિયાત પડશે. બની શકે છે કે આપણે તે જ ભાષામાં જવાબ આપીએ." 

"પરંતુ આપણું શરૂઆતી પગલું 'જેવા સાથે તેવા'નું હોઈ શકે નહીં. જો આપણે એવું કરવા ઇચ્છીએ તો આપણે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની જરૂર પડશે. આપણે જલદી આ જરૂરિયાતને પૂર્ણ કરી લઈશું પરંતુ હાલ આપણે એ સ્થિતિમાં નથી."

ચીનની સાથેની સરહદ પર વારંવાર આ પ્રકારના વિવાદ કેમ ઊભા થતા રહે છે? 

આના જવાબમાં જનરલ બિક્રમ સિંહ કહે છે, "જ્યારે હું ઇસ્ટર્ન આર્મીને લીડ કરી રહ્યો હતો ત્યારે વારંવાર સરહદ પર ચીનની આક્રમક્તા વિશે સાંભળતો હતો. મેં મારી ટીમને પૂછ્યું કે વિવાદિત વિસ્તારમાં કેટલી ટીમ પૅટ્રોલિંગ માટે જાય છે. મને ત્યારે જાણવા મળ્યું કે અમે તેમની સરખામણી ત્રણથી ચાર વખત વધારે પૅટ્રોલિંગ કરીએ છીએ." 

"અમે લોકો વિવાદિત વિસ્તારમાં જતા...