શીર્ષક: 'હવે લૉકડાઉન થશે તો, ભીખ માગવી પડશે'; કોરોનાની નવી લહેરથી ભયભીત મજૂરો\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n
સંતોષ અને ટુન્ના સેઠી પોતાના પરિવારને છોડીને કામ માટે મુંબઈ આવી ગયા હતા

મુંબઈ શહેરના એક નાનકડા રૂમમાં રહેતા શેઠી બંધુઓએ ગયા અઠવાડિયે મારી સાથે વીડિયો કૉલ પર વાત કરી, ત્યારે તેમણે મને આ પ્રશ્ન વારંવાર પૂછ્યો હતો. તેમનો અવાજ ભય અને ચિંતાના કારણે ધ્રૂજતો હતો.

લગભગ એક દાયકા પહેલાં સંતોષ શેઠી અને ટુન્ના શેઠી ઓડિશામાં પોતાના પરિવાર અને ઘરને છોડીને કામની શોધમાં મુંબઈ આવ્યા હતા. ત્યારથી તેઓ વતનથી લગભગ 1600 કિલોમિટર દૂર આવેલા મુંબઈમાં જ વસે છે.

આ મહાનગરમાં બંને ભાઈઓએ બાંધકામ સેક્ટરમાં મજૂરી કરી. આ શહેરમાં આસમાનને આંબતી ધનિકોની ઇમારતો બાંધવામાં દેશભરમાંથી આવતા માઇગ્રન્ટ મજૂરોએ પરસેવો પાડ્યો છે.

બંને ભાઈઓ રોજના આઠ કલાક સિમેન્ટ, રેતી, ઇંટો અને પથ્થર ઉપાડે છે, જેના બદલામાં તેમને રોજના 450 રૂપિયા મજૂરી મળે છે. 

તેઓ બાંધકામ ચાલુ હોય તેવી ઇમારતોમાં જ રહે છે, ભોજન બનાવે છે અને સૂવે છે તથા પોતાની મોટા ભાગની બચત પોતાના પરિવારને મોકલી દે છે.

'ઇન્ડિયા મુવિંગઃ અ હિસ્ટ્રી ઑફ માઇગ્રેશન'ના લેખક ચિન્મય તુંબે મુજબ ભારતમાં લગભગ 45 કરોડ માઇગ્રન્ટ છે. જેમાંથી છ કરોડ જેટલા આંતરરાજ્ય 'શ્રમિક' માઇગ્રન્ટ્સ છે.

તેમના પ્રમાણે ભારતનાં શહેરોમાં અનૌપચારિક અર્થતંત્રને તેજી પ્રદાન કરવામાં આ કામદારોની ભૂમિકા કરોડરજ્જુ સમાન છે. ભારતના જીડીપીમાં તેઓ લગભગ 10 ટકા જેટલું યોગદાન આપતા હોવા છતાં તેઓ 'સામાજિક અને રાજકીય દૃષ્ટિએ નબળી સ્થિતિમાં છે'.

ફરી લૉકડાઉનની આશંકાથી ભયભીત

સંતોષ અને ટુન્ના જ્યાં કામ કરે છે, ત્યાં એક હંગામી ઝૂંપડીમાં તેઓ રહે છે

મુંબઈમાં શેઠી બંધુઓ ભરીથી ભયભીત છે. તેઓ પૂછે છે, "શું અમારે પાછા ઘરે જવું પડશે? તમારી પાસે કોઈ માહિતી છે?"

મુંબઈ જ્યાં આવેલું છે, તે મહારાષ્ટ્રમાં કોવિડ-19એ માથું ઊંચક્યું છે અને અહીં 30 લાખથી વધારે લોકોને કોરોનાનો ચેપ લાગ્યો છે. ભારતમાં કોરોનાની બીજી લહેરમાં મુંબઈ ઘેરાઈ ગયું છે. 

સરકારે ચેતવણી આપી છે કે કોરોના નિયંત્રણમાં નહીં આવે તો સંપૂર્ણ લૉકડાઉન લાદવું પડશે.

મંગળવારે સરકારે વાઇરસને રોકવા માટે ચુસ્ત નવાં નિયંત્રણો લાગુ કર્યાં હતાં. તે મુજબ એપ્રિલના અંત સુધીમાં માત્ર આવશ્યક મુસાફરી અને સેવાઓને જ ચાલુ રહેવા દેવામાં આવશે. 

આ ઉપરાંત બાંધકામ પ્રવૃત્તિ પણ ચાલુ રહી શકશે, જ્યાં શેઠીબંધુ જેવા કામદારો સાઇટ પર જ રહેતા હોય.

ગયા વર્ષે ભારતે વિશ્વમાં સૌથી ચુસ્ત અને ખરાબ આયોજન ધરાવતા લૉકડાઉનની જાહેરાત કરી હતી,...