2002 રમખાણો : સરદારપુરા કેસના 14 ગુનેગારને જામીન કેવી રીતે મળ્યા? - દૃષ્ટિકોણ\n33 નિર્દોષ મુસ્લિમોના હત્યાકાંડમાં લાંબો સમય પૂર્ણ કક્ષાની ટ્રાયલ ચાલ્યા બાદ આ 14 ગુનેગાર ઠર્યા હતા.

2002માં ગુજરાતનાં રમખાણો દરમિયાન આ બનાવ બન્યો હતો, 17 મહિલા અને આઠ બાળક ભોગ બન્યાં હતાં. તે ગુના માટે કુલ 56 (હિંદુ) આરોપીઓ હતા.

આ બધાને બે મહિનામાં જ જામીન મળી ગયા હતા. સુપ્રીમ કોર્ટને ગુજરાતમાં થયેલી તપાસમાં ખામી જણાયા પછી તેની તપાસ સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેટિંગ ટીમને સોંપી હતી.

વિશેષ સરકારી વકીલ અને ખાસ નિમાયેલા જજને આઠ રમખાણોના કિસ્સાની કાર્યવાહી સોંપાઈ હતી, જેમાં સરદારપુરાનો પણ સમાવેશ થતો હતો. 

ટ્રાયલ કોર્ટે તેમાંથી 31ને દોષી ઠેરવ્યા હતા અને તેમને આજીવન કેદની સજા કરી હતી. તેની સામે હાઈકોર્ટમાં અપીલ કરવામાં આવી, ત્યારે તેમાંથી 14ની સજા યથાવત્ રહી હતી, જ્યારે બાકીનાને નિર્દોષ છોડી દેવામાં આવ્યા હતા.

આ પ્રકારના કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરવામાં આવે ત્યારે સામાન્ય રીતે જામીન આપવામાં આવતા નથી.

ટ્રાયલ ચાલતી હોય ત્યારે જામીન આપવા એ અપવાદ નહીં, પણ નિયમ હોય છે, પરંતુ આજેય જેલમાં 68% કેદીઓ અન્ડરટ્રાયલ હોય છે.

કેસ ચાલતો હોય અને જામીન ન મળવાથી અન્ડરટ્રાયલ તરીકે કેદી હોય તેવા 53% દલિત, આદિવાસી અને મુસ્લિમ હોય છે.

કાચા કામના આવા કેદીઓમાં 29% અભણ હોય છે. મોટા ભાગના આ આરોપીઓ જેલમાં જ રહે છે, કેમ કે તેમની પાસે જામીન માટે લડે તેવા વકીલો નથી હોતા.

ન્યાય સહાય માટેનું તંત્ર બિલકુલ મદદરૂપ હોતું નથી. જામીન મળી જાય તેમ હોય ત્યારે પણ જામીન આપવા કે જાતમુચરકાની રોકડ રકમ ભરવા જેવી શરતો તેઓ પાળી શકે તેમ હોતા નથી.

સુપ્રીમ કોર્ટે સરદારપુરા કેસમાં જેમને જામીન આપ્યા છે, તે અન્ડરટ્રાયલ કેદીઓ નથી, પણ દોષી સાબિત થયેલા છે. તેમને ટ્રાયલ કોર્ટ અને હાઈકોર્ટ બંનેએ ગુનેગાર ઠેરવ્યા છે.

ગુનેગાર સાબિત થયેલાને પણ જામીન મળી શકતા હોય છે, પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટનું હાલનું વલણ અકળામણ પેદા કરે તેવું છે.

સામાન્ય રીતે ખૂનના ગુનામાં સુપ્રીમ કોર્ટ જામીન આપતી નથી, પરંતુ 2019માં સુપ્રીમ કોર્ટે આરોગ્યના કારણસર બાબુ બજરંગીને જામીન આપ્યા હતા.

બાબુ બજરંગી સામે પણ બે વાર ખૂનનો ગુનો સાબિત થયો છે. 

સ્ટિંગ ઑપરેશનમાં બાબુ બજરંગીએ એવી બડાશ હાંકી હતી કે તેમણે કઈ રીતે 2002માં નરોડા પાટિયામાં મુસ્લિમોની હત્યા કરી હતી અને કઈ રીતે ગર્ભવતીનું પેટ ચીરી નાખ્યું હતું અને કઈ રીતે તેના ભ્રૂણને ત્રિશૂળમાં ભરાવ્યું હતું.

બાદમાં નરોડા પાટિયા કેસના બીજા ત્રણ દોષીને પણ સુપ્રીમ...\n\ntl;dr:
ગુજરાતના સરદારપુરા કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે હાલમાં જ 14 ગુનેગારોને જામીન આપ્યા તેના તરફ ઘણાનું ધ્યાન ખેંચાયું છે.