સતીશ કપૂર દિલ્હીના ઈન્ડિયા ગેટ આસપાસની ગંદકી દૂર કરવાનું અભિયાન ચલાવે છે

દિલ્હીના ઇન્ડિયા ગેટ નજીક જોવા મળતી આ વ્યક્તિના પોષાક અને વાતચીત કરવાની છટા પરથી આપણે તેમના પ્રભાવ અને સંપત્તિ વિશે કોઈ અંદાજ લગાવીએ તે પહેલાં જ તે એક વિશિષ્ટ સ્કૂટર પરથી ઊતરી કચરો ઉઠાવવા લાગે છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

અમે વાત કરી રહ્યા છીએ સતીશ કપૂરની. તેમની ઉંમર 79 વર્ષ છે, પરંતુ ઉંમર એ તેમના માટે માત્ર એક આંકડા સમાન છે.

લોકો તેમને જોઈને આશ્ચર્ય પામે છે. કેટલાંક લોકો હસે પણ છે, પરંતુ કમરથી નમી તે ધીરે-ધીરે કચરો વીણવાના કામમાં લાગ્યા રહે છે.

'ગંદકી જોઈ ખિન્ન થયો'

સતીશ કપૂરની ઉંમર 79 વર્ષ છે

સામાન્ય રીતે આ ઉંમરે જ્યારે વૃદ્ધો ઘરે આરામ કરવાનું પસંદ કરતાં હોય, ત્યારે સતીશ ઈન્ડિયા ગેટ પર સફાઈ શા માટે કરી રહ્યા છે?

જવાબમાં તેમણે કહ્યું, "ગત વર્ષે 17મી સપ્ટેમ્બરે હું મારો જન્મદિવસ ઉજવવા ઈન્ડિયા ગેટ પર આવ્યો હતો."

"હું ઈચ્છતો હતો કે શહીદોના આ મંદિરમાં જન્મદિવસની ઊજવણી કરું, પરંતુ અહીં પડેલી ગંદકી જોઈને હું ખિન્ન થયો હતો. મેં ત્યારે વિચાર્યું કે હું જ આ કચરાને શા માટે સાફ ન કરું?"

સતીશ કપૂર દરરોજ ગ્રેટર કૈલાશથ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
ી નીકળી સાંજે ચાર વાગ્યે ઈન્ડિયા ગેટ પહોંચી જાય છે. 6 વાગ્યાની આરતી સુધી તે અહીં રહે છે. 

તેમણે કહ્યું, "જો મેં આ કામ માટે કોઈની મદદ મળવાની રાહ જોઈ હોત તો ઘણો સમય લાગી જાત. એટલે મેં વિચાર્યું કે આ કામને એકલા હાથે શરૂ કરી દેવું જોઈએ. સાંજની આરતી સુધી હું અહીં કચરો સાફ કરું છું."

'ડંડાવાળા અંકલ'

ઇન્ડિયા ગેટ આવતા મુલાકાતીઓને તેઓ જ્યાં-ત્યાં કચરો ન નાંખવા સમજાવે છે

સતીશ કપૂર છેલ્લાં એક વર્ષથી ઈન્ડિયા ગેટ પર સફાઈ કરી રહ્યા છે. તે પોતાની સાથે લાકડી રાખે છે. જ્યારે કોઈ કચરાપેટીમાં કચરો ન નાંખે ત્યારે તેમને ઠપકો આપવા માટે સતીશ તેમને લાકડી પણ બતાવે છે.

ઇન્ડિયા ગેટ પરના લારી-ગલ્લાવાળાં પણ તેમને ઓળખવા લાગ્યા છે. તે કહે છે કે 'ડંડાવાળા અંકલ' રોજ અહીં આવે છે અને સૌને કચરો કચરાપેટીમાં નાખવાનું સૂચન કરે છે. 

સતીશને જોઈને હવે અન્ય લોકો પણ કચરો વીણવામાં તેમની મદદ કરે છે. જ્યાં-ત્યાં પડેલા કચરાને ઉપાડીને લોકો સતીશના સ્કૂટરમાં રાખેલી પોલિથિન બેગમાં રાખી જાય છે.

લાકડી બતાવવાની આદત પર સતીશ કહે છે, "લોકોને સમજાવતા-સમજાવતા મને ઘણીવાર ગુસ્સો આવી જાય છે. કેટલાંક લોકો મારી વાત જરા પણ નથી માનતા અને સમજાવવા છતાં કચરો રસ્તા પર ફેંકી દે છે."

"તેમને ડરાવવા માટે મેં આ લાકડી રાખી છે. એકવાર આ બાબતે કેટલાંક યુવાનો મારી સાથે ઝગડવા લાગ્યા ત્યારે મને ડર લાગ્યો કે ક્યાંક તે લોકો મારી સાથે મારપીટ ન કરી બેસે. છતાં પણ મેં લાકડી બતાવવાનું નથી છોડ્યું."

પિતા પાસેથી મળી પ્રેરણા

"છેલ્લાં શ્વાસ સુધી કોઈને કોઈ સારું કામ કરતો રહીશ": સતીશ કપૂર

સતીશ જણાવે છે કે આઝાદી પહેલાં તેમનો પરિવાર પાકિસ્તાનમાં રહેતો હતો. ભાગલા વખતે તેમનો પરિવાર પાકિસ્તાન આવ્યો હતો અને તેમના પિતાએ અહીં ઈંટોનો ભઠ્ઠો શરૂ કર્યો હતો.

શરૂઆતમાં તે પહાડગંજ વિસ્તારમાં રહેતા હતા. તેમના પિતા સાયકલ પર ભઠ્ઠાએ પહોંચતા હતા. તેમને યાદ કરીને સતીશ કહે છે, "તેમની મહેનતને લીધે આજે અમે શાંતિપૂર્ણ જીવન જીવીએ છીએ."

"મેં મારા પિતાને મહેનત કરતા જોયા છે અને તેથી મેં વિચાર્યું છે કે હું પણ છેલ્લાં શ્વાસ સુધી કોઈને કોઈ સારું કામ કરતો રહીશ."

સતીશ જણાવે છે, "હું કૉલેજનું ભણતર પૂરું કર્યા વિના વ્યવસાયમાં લાગી ગયો હતો. પહેલાં મેં ગાડીઓ ભાડે આપવાનો વ્યવસાય કર્યો અને બાદમાં બીજા વ્યવસાયો પર પણ હાથ અજમાવ્યો."

"હું કોઈ એક જગ્યાએ રોકાઈને રહેનારો માણસ નથી."

અલગ પ્રકારનું સ્કૂટર બનાવડાવ્યું

કેટલાંક લોકો હવે...