કેટલાક લોકોની દલીલ છે કે મહિલાને ઘરકામના બદલામાં કોઇ વળતર આપવું ન જોઈએ.

પરંતુ આ ચુકાદા બાદ ચીન સહિત સમગ્ર વિશ્વમાં એક મોટી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. ચીનની સોશિયલ નેટવર્કિંગ સાઇટ્સ પર આ અંગે લોકો મતમતાંતર ધરાવે છે. 

કેટલાક લોકોની દલીલ છે કે મહિલાને ઘરકામના બદલામાં કોઈ વળતર આપવું ન જોઈએ. બીજી તરફ કેટલાક લોકો માને છે કે મહિલા પોતાની કારકિર્દીનો ભોગ આપીને દરરોજ કલાકો સુધી કામ કરતી હોય ત્યારે તેને ચોક્કસ વળતર મળવું જોઈએ.

અગાઉ જાન્યુઆરીમાં ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના એક ચુકાદામાં જણાવ્યું કે, "પરિવારની આર્થિક સ્થિતિમાં ઘરકામ વાસ્તવિક રીતે યોગદાન આપે છે તથા રાષ્ટ્રના અર્થતંત્રમાં પણ તેનું યોગદાન હોય છે."

અદાલતોએ 'ઘરકામ'ને આર્થિક પ્રવૃત્તિ તરીકે સ્વીકૃતિ આપી હોય તેવું આ પ્રથમ વખત નથી થયું. ચીનથી લઈને ભારત અને પશ્ચિમી દેશોની અદાલતોએ અનેક વખત મહિલાઓનાં અવેતન શ્રમ (અનપેઇડ લેબર)ને આર્થિક ઉત્પાદનના સ્વરૂપમાં સ્થાપિત કરતા ચુકાદા આપ્યા છે. 

આમ છતાં ઘરકામને જીડીપીમાં યોગદાનના સ્વરૂપમાં જોવામાં આવતું નથી. એટલું જ નહીં, સમાજ પણ નોકરી કે વ્યવસાયને જે મહત્ત્વ આપે છે એટલું મહત્ત્વ મહિલાઓનાં ઘરકામને આપતો નથી. ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
તેથી સવાલ એ પેદા થાય છે કે મહિલાઓ ઘરકામ છોડીને નોકરી કે વ્યવસાય શરૂ કરે તો શું થશે?

ઘરકામનું શું મહત્ત્વ છે?

તાજેતરના ટાઈમ યુઝ સરવે મુજબ મહિલાઓ દરરોજ ઘરકામ (વેતન વગરનું કાર્ય)માં 299 મિનિટ ગાળે છે.

વિશ્વમાં મોટા ભાગની મહિલાઓની ફરિયાદ છે કે પુરુષો કોઈ કામ કરે તો સમાજ તેને મહત્ત્વ આપે છે, જ્યારે એક ગૃહિણી તરીકે તેમણે કરેલા ઘરકામને સમાજ બહુ મહત્ત્વ આપતો નથી. 

એક ગૃહિણી તરીકે મહિલા આખા દિવસમાં જે કામ કરે છે તેને કલાકોની દૃષ્ટિએ જોવામાં આવે તો પુરુષો કરતા ગૃહિણી ઘણા વધુ કલાક કામ કરે છે.

વર્ષો સુધી પત્રકારત્વની સાથે સાથે ઘરેલુ કામની જવાબદારીઓ પણ ઉઠાવનારાં કૃતિકા સ્વયં આ સવાલનો સામનો કરે છે.

તેઓ કહે છે, "મને ક્યારેય નથી સમજાયું કે લોકો ઘરકામને એટલું મહત્ત્વ શા માટે નથી આપતા? ઘરકામનું કોઈ મહત્ત્વ નથી હોતું એવું માનવામાં આવે છે. હકીકતમાં ઘરકામ આસાન નથી હોતું. ઘરે કોઈને સમયસર દવા આપવાની હોય તો આપવી જ પડે છે, રસોઈ બનાવવાની હોય તો બનાવવી જ પડે છે. તેમાં કોઈ પ્રકારની રાહત નથી મળતી."

"આ ઉપરાંત સાંજે કોઈને ભૂખ લાગે તો તેમના માટે કંઈને કંઈ બનાવવું પડશે. સાચું કહું તો ઘરકામ કરતી મહિલાઓને 'અલાદ્દીનનો ચિરાગ' સમજવામાં આવે છે. મારી પાસે આનાથી વધારે સચોટ બીજી કોઈ ઉપમા નથી. ક્યારેક મદદ માંગીએ તો કહી દેવામાં આવે કે આટલું કામ શા માટે કરે છે?... મમ્મી પણ કરતી હતી. તેમણે તો ક્યારેય ફરિયાદ નથી કરી." 

ભાગીદારીમાં ભારે અસમાનતા

ભારતીય અદાલતોએ વારંવાર ગૃહિણીઓના કામનું આર્થિક મહત્ત્વ સમજાવવા માટે ચુકાદા આપવા પડે છે.

આંકડા પરથી જાણવા મળે છે કે ભારતમાં ઘરકામ કરતી મહિલાઓ પુરુષોની સરખામણીમાં ઘણું વધારે કામ કરે છે. 

તાજેતરના ટાઇમ યુઝ સરવે મુજબ મહિલાઓ દરરોજ ઘરકામ (વેતન વગરનું કાર્ય)માં 299 મિનિટ ગાળે છે. બીજી તરફ ભારતીય પુરુષો દિવસમાં માત્ર 97 મિનિટ ઘરકામ કરે છે.

એટલું જ નહીં, સરવેમાં એવું પણ જાણવા મળ્યું કે મહિલાઓ ઘરના સભ્યોની સારસંભાળ રાખવામાં દરરોજ 134 મિનિટ ગાળે છે જ્યારે પુરુષો આ કામ માટે માત્ર 76 મિનિટ ફાળવે છે. 

ઘરકામનું આર્થિક મૂલ્ય જાણવું મુશ્કેલ છે?

ધ્યાનથી જોવામાં આવે તો દરેક કામનું કોઈને કોઈ મૂલ્ય હોય છે. તો પછી મહિલાઓ ઘરમાં જ રહીને જે કામ કરે તેનું કોઈ આર્થિક મૂલ્ય ન હોય તેવું કઈ રીતે બને?

કોઈ પણ કામનું મૂલ્ય જાણવા માટે તે કામગીરીનું યોગ્ય રીતે મૂલ્યાંકન કરવું જરૂરી છે. મહિલાઓના અવેતનિક કામ, એટલે કે ઘરકામનું મૂલ્ય...