હાર્દિક પટેલને મળવા આવેલા શત્રુઘ્ન સિંહા અને યશવંત સિંહા.

વિચરતી અને વિમુક્ત જાતિના સંગઠન 'ડીએનટી અધિકાર મંચ' તથા આમ આદમી પાર્ટીએ પણ હાર્દિકને ટેકો જાહેર કર્યો છે.

આ પહેલાં હાર્દિકની મુલાકાત લેવા માટે પટના સાહિબ બેઠક પરથી સાંસદ શત્રુઘ્ન સિન્હા અને પૂર્વ નાણાં મંત્રી યશવંત સિન્હા ઉપવાસના સ્થળે પહોંચ્યા હતા. 

શત્રુઘ્ન સિંહાએ મીડિયા સાથે વાત કરતાં કહ્યું હતું, 'આ આંદોલન કોંગ્રેસ નહીં, પણ બધા પક્ષ પ્રેરિત છે.'

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પૂર્વ નાણાં મંત્રી યશવંત સિંહાએ કહ્યું, "હાર્દિકના ઉપવાસનો દેશમાં પ્રભાવ પડ્યો છે. અમે હાર્દિકને સૂચનો આપ્યાં છે, દેશભરમાં સાથે મળીને આ લડત લડીશું."

વડતાલ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના બાલકૃષ્ણ સ્વામી અને શાસ્ત્રી સ્વામી પણ હાર્દિકની મુલાકાત લેવા પહોંચ્યા હતા.

હાર્દિક પટેલના આમરણ ઉપવાસ પર ડૉ. વિદ્યુત જોશીનું વિશ્લેષણ

આ લખાય છે ત્યારે હાર્દિકના આમરણ ઉપવાસનો 11મો દિવસ છે. 

અત્યારસુધી ભગતસિંહમાં શ્રદ્ધા ધરાવતા હાર્દિક પટેલે હવે જાહેર કર્યું છે કે પોતે ગાંધીજીની અહિંસક પદ્ધતિને અનુસરશે.

તમે જો હિંસા કરો તો સરકારને કાયદાનો અમલ કરવો સહેલો પડે પરંતુ કોઈ અહિંસક પદ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
્ધતિથી ઉપવાસ કરે તો સરકાર શું કરી શકે?

સાત આઠ દિવસ સુધી કોઈ તંગદિલી નહોતી જણાઈ. પરંતુ ત્રણ દિવસ પહેલાં હાર્દિકે પાણી પીવાની ના પાડી (પછીથી લોકોના આગ્રહે પાણી પીવાનું કબુલ્યું) તથા પોતાના સમર્થકો પર પોલીસે લાઠીચાર્જ કર્યો એટલે સરકારી ડૉક્ટર પાસે તબિયત ચકાસવાની ના પાડી દીધી છે.

તો બીજી બાજુ 11 દિવસે શરીરમાં ન નિવારી  શકાય તેવું નુકસાન થવાનો ભય ઊભો થતાં સરકારે હાર્દિકના ઘર બહાર આઈસીયૂ વેન ખડી કરી દીધી છે. 

લોકોનાં ટોળે ટોળાં હાર્દિકના ઘરની આસપાસ જમા થવા લાગ્યાં છે. દેશ-વિદેશથી વીઆઈપીઓ હાર્દિકને જોવા માટે આવી રહ્યા છે. 

સરકારે અત્યાર સુધી કોઈ પ્રતિભાવ નથી આપ્યો ત્યારે હાર્દિકે પોતાને કંઈક થઈ જાય તેવી દહેશતથી પોતાનું વીલ જાહેર કરી દીધું છે.

સરકાર અને હાર્દિક બંને પક્ષોના જીવ અધ્ધર છે. બે એક દીવસોમાં જો કોઈ નિવેડો નહીં આવે તો ગુજરાતના રાજકારણમાં એક બહુ મોટી કટોકટી ઊભી થાય તેવું બને.

એક બાજુ હાર્દિકની આ અહિંસક પદ્ધતિ સામે કયો ઉપાય અજમાવવો તે જાણે સમજ ન પડતી હોય તેમ સરકારી ખેમો ચૂપ છે. 

તો બીજી બાજુ હાર્દિકના કૅમ્પમાં હાર્દિકની તબિયત વિશે ચિંતાની લાગણી જન્મી છે.

પહેલો સવાલ સરકાર કોઈ પ્રતિભાવ કેમ નથી આપતી તેનો છે. તે માટે જરા જ્ઞાતિ રાજકારણમાં જવું પડે. 

ગુજરાતમાં વસતીના 12% ધરાવતી પાટીદાર જ્ઞાતિ સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામથી પ્રભાવી જ્ઞાતિ છે અને ગ્રામ્ય રાજકારણ પર તેનું આધિપત્ય છે.

આથી શરૂમાં બ્રાહ્મણ વાણિયાનું વર્ચસ્વ રહ્યું પરંતુ 1975થી તે ખતમ થતાં ગુજરાતના રાજકારણમાં ચાર પાટીદાર રાજકારણીઓ સાત વખત મુખ્ય મંત્રી બન્યા.

જ્યારે વર્ષ 1985ની આજુબાજુ કોંગ્રેસમાં ખામ (ક્ષત્રિય, હરિજન, આદિવાસી, મુસ્લિમ) સિદ્ધાંત આવ્યો ત્યારે કોંગ્રેસથી અલગ પડેલા ચીમનભાઈ પટેલના પક્ષ તરફ પાટીદારોએ વફાદારી દાખવી.

જોકે, હવા પારખનાર પાટીદારોએ ફરી વર્ષ 1990ની આસપાસ પોતાની વફાદારી ભાજપ તરફ દાખવવાનું શરૂ કર્યું.

હવે તેઓ કેશુભાઈ થકી ગુજરાતના રાજકારણમાં પ્રભાવ ઉપસાવી શક્યા. 

દરેક રાજકીય, આર્થિક અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ પર પાટીદારો આધિપત્ય ધરાવતા થયા. 

આ દરમિયાન તેમણે આરક્ષણ વિરોધી આંદોલનો પણ કર્યાં, જે માધવસિંહ સોલંકીની સરકારે નિષ્ફળ બનાવ્યાં.

2001માં પાટીદાર કેશુભાઈના સ્થાને મુખ્ય મંત્રી પદેથી ઓબીસી વર્ગના નરેન્દ્ર મોદીને મુખ્ય મંત્રી તરીકેનો પદભાર સોંપાયો તે માત્ર વ્યક્તિગત ફેરબદલો ન હતો.

તે 12% પાટીદારોનું વર્ચસ્વ ઘટાડીને 49% વસતી ધરાવતા...