સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: રાજસ્થાનમાં અમલા રૂઇયાએ એન્જિનિયર્સ સાથે મળીને મોટી સંખ્યામાં ચેક ડેમ બનાવ્યા છે

પણ તમને વિશ્વાસ નહીં આવે કે 71 વર્ષની વયે પણ મુંબઈનાં આ મહિલા દુનિયાના શ્રેષ્ઠ ડેમ બનાવે છે. 

પોતાનાં આ કાર્યથી તેઓ ભારતમાં દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ સામે લડી રહ્યાં છે.  

દર વર્ષે ત્રીસ કરોડ જેટલા લોકો પાણીની તંગીનો સામનો કરે છે.

છેલ્લાં કેટલાક વર્ષોમાં જોવા મળ્યું છે કે વરસાદનું પ્રમાણ ઓછું હોવાને કારણે સરકારે ટ્રેન અને ટેન્કર દ્વારા ગામડાંઓ સુધી પાણી પહોંચાડવું પડ્યું હતું. 

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ચેકડેમના માધ્યમથી ભૂગર્ભમાં પાણી ભરાઈ જાય છે અને તેનાંથી કુવાઓમાં પણ પાણી પહોંચે છે

ગામડાંમાં પાણી ન હોવાને કારણે લોકોએ લાંબું અંતર કાપીને પાણી ભરવા જવું પડે છે. 

કપરા તાપમાં ચાલવાને કારણે લોકોના સ્વાસ્થ્ય પર અસર થાય છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં લોકોનાં મૃત્યુ પણ થયાં છે.  

રાજસ્થાનની વાત કરીએ તો અહીં મોટાભાગના વિસ્તારોમાં હંમેશા પાણીની તંગી જોવા મળે છે. 

પાણીની તંગીને કારણે અહીં મૃત્યુના અનેક કિસ્સા નોંધાયા છે. દર વર્ષે અહીં મોટી સંખ્યામાં લોકો મૃત્યુ પણ પામે છે.

અમલા રૂઇયા અને 'આકાર ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ' સાથે મળીને પાણીની આ તંગીને નિવારવા લડી રહ્યાં છે. 

છેલ્લાં 10 વર્ષોમાં તેમણે 200 કરતાં વધારે ચેકડેમનું નિર્માણ કર્યું છે. 

તેમણે 115 ગામડાંઓમાં રહેતા લોકોનાં જીવનમાં પરિવર્તન લાવ્યું છે. હજુ પણ 193 જેટલાં ગામડાંઓને તેનો લાભ મળશે.

એક પ્રાચીન વ્યવસ્થા 

ડેમ બનાવવા માટે કુદરતી ખાડા ટેકરા ધરાવતી ડુંગરાળ જમીનની પસંદગી કરાય છે

'આકાર ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ' સ્થાનિક લોકો સાથે મળીને કામ કરે છે. તેઓ એવી જગ્યાઓની શોધે છે જ્યાં પાણીનું સંરક્ષણ કરી શકાય.

માનવનિર્મિત જળાશયો બનાવવાને બદલે કુદરતી ખાડા ટેકરા ધરાવતી ડુંગરાળ જમીનની પસંદગી કરવામાં આવે છે. 

એવી જમીન કે જ્યાં ઢાળ હોય અને જગ્યા પણ સારી મળી રહે જેથી કરીને પાણી સીધું આ પ્રાકૃતિક ચેક ડેમમાં આવી શકે.

જ્યારે ચોમાસું આવે છે ત્યારે ચેકડેમ છલકાય છે. પાણીની અછતનો ઘટે છે. ગામડાંઓની નજીક આવેલા કૂવાઓમાં પાણી સચવાઈ રહે છે.

જેમાં ખર્ચ પણ ઓછો થાય છે. મોટા ડેમની જેમ ચેકડેમ બનાવવામાં વધારે ખર્ચ લાગતો નથી. 

ચેકડેમના નિર્માણમાં ત્યાં રહેતા લોકોનું સ્થળાંતર કરવાની પણ જરૂર નથી પડતી.

રાજસ્થાનમાં "વોટર મધર"

અમલા રૂઇયા કહે છે, "આ કોઈ નવો ઉકેલ નથી. આ પદ્ધતિને પૂર્વજો દ્વારા પણ અપનાવવામાં આવી છે."

આકાર ચેરિટેબલ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
એવું બની શકે છે અમલા રૂઇયાને તમે એક સામાન્ય મહિલા ગણો. તેમની કાર્યકુશળતાને ઓછી આંકો.