એ જનરલ જેણે ભારતીય સેનાના મનમાંથી ચીનનો હાઉ કાઢી નાખ્યો\nબાંગ્લાદેશના સર્જન બાદ સૈનિકો સાથે જનરલ સગતસિંહ (વચ્ચે)ની તસવીર

ગત અઠવાડિયે સોમવારે મધ્યરાત્રે ભારત-ચીનના સૈનિકો વચ્ચે ઝપાઝપી થઈ, જેમાં ભારતના 20 સૈનિક મૃત્યુ પામ્યા.

2017માં ડોકલામ સંઘર્ષ સમયે  ચીને કહ્યું, 'ભારત 1962 ન ભૂલે.' એ સમયે તત્કાલીન નાણામંત્રી અરુણ જેટલીએ કહ્યું કે 'આ 2017 છે, 1962 નહીં. ચીન પણ 1967ને ન ભૂલે.'

ચીનને પણ હરાવી શકાય છે તેવો આત્મવિશ્વાસ ભારતની સેનાના જનરલ સગતસિંહને કારણે પેદા થયો. જેમના કારણે આજે 'નથુ લા' ભારત સાથે જોડાયેલું છે અને સિક્કિમ ભારતનું અંગ બન્યું છે.  

અજય રહેલા જનરલ સગતસિંહે ગોવાને ભારતમાં ભેળવવામાં અને 1971માં બાંગ્લાદેશના સર્જનમાં ચાવીરૂપ ભૂમિકા ભજવી હતી.  

સૈનિકથી જનરલ 

સગતસિંહનો જન્મ બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન બિકાનેર સ્ટેટના ચુરુમાં થયો હતો. અહીં તેમણે હાઈસ્કૂલ તથા કૉલેજનું શિક્ષણ મેળવ્યું. ભણતર અધૂરું મૂકીને તેઓ બિકાનેર સ્ટેટના વિખ્યાત ગંગા રિસાલા (રસાલો)માં જોડાયા. 

1941માં ઇન્ડિયન સ્ટેટ ફૉર્સ કૅડેટ તરીકે ઇન્ડિયન મિલિટરી એકૅડમીમાંથી તાલીમ મેળવી સેકન્ડ લેફટનન્ટ તરીકે તેઓ બિકાનેર સ્ટેટની સેનામાં પરત ફર્યા. જનરલ વી. કે. સિંહ લખે છે કે ઈરાકમાં રાશિદ અલીના બળવાને ડામવા સગતસિંહની બિકાનેર  સ્ટેટની ટૂકડીને મોકલવામાં આવી હતી. 

આ દરમિયાન બીજું વિશ્વયુદ્ધ ચાલુ હતી. અંગ્રેજો વતી તેઓ સીરિયા અને પેલેસ્ટાઇનમાં પણ લડ્યા. 1943માં હાયફા સ્ટાફ કૉલેજ ખાતે (હાલ ઇઝરાયલમાં)માં જુનિયર સ્ટાફ કોર્સ માટે મોકલવામાં આવ્યા. 

જોકે, તેનું મહત્ત્વ ક્વેટા (હાલ પાકિસ્તાનમાં) કે કૅમ્બરલી જેટલું ન હતું. સગતના નસીબે વર્ષ 1943માં તેમને ક્વેટા ખાતે સ્ટાફ કોર્સ કરવાની તક મળી. અહીં તાલીમ લઈને તેઓ બિકાનેર સ્ટેટમાં જોડાવા માટે પરત ફર્યા. 

આઝાદી બાદ તમામ રજવાડાંની સેનાને ભારતીય સેનામાં ભેળવી દેવામાં આવી. એ સમયે રજવાડાંના સૈન્યઅધિકારીઓની વરિષ્ઠતા ઓછી કરી દેવાઈ હતી. જોકે, કાબેલિયત અને બે-બે સ્ટાફ કોર્સ કરેલ હોવાથી સગતસિંહની વરિષ્ઠતાને 1941થી ગણવામાં આવી હતી.   

આગળ જતાં તેમણે ભારતીય સેનાના અધિકારીઓનો ઇન્ડોર તથા આઉટડોર તાલીમ કાર્યક્રમ ઘડવામાં ચાવીરૂપ ભૂમિકા ભજવી. આ દરમિયાન તેમને બે બઢતી પણ મળી. 

ઑપરેશન ગોવા

પૉર્ટુગિઝ શાસન દરમિયાન દીવનો કિલ્લો (1735 આસપાસ)

જનરલ સગતસિંહની સૈન્યકારકિર્દીમાં મોટું પરિવર્તન સપ્ટેમ્બર-1961માં આવ્યું, તેમને બ્રિગેડિયર તરીકેનું પ્રમોશન આપીને આગ્રાસ્થિત 50 પૅરાશૂટ બ્રિગેડના...\n\ntl;dr:
1962ના યુદ્ધ બાદ 1965, 1967, 2017 અને વચ્ચે અનેકવખત ભારત-ચીન સૈનિકો વચ્ચે સંઘર્ષ થયા છે.