શું નરેન્દ્ર મોદી સરકારે છૂપી રીતે 200 ટન સોનું વિદેશ મોકલ્યું? - ફૅક્ટ ચૅક\nબીબીસીના ઘણા વાચકોએ વૉટ્સઍપ દ્વારા અમને અખબારોના એ કટિંગ અને વેબસાઇટના સ્ક્રીનશૉટ્સ મોકલ્યા છે જેમાં લખ્યું છે કે 'મોદી સરકારે છૂપી રીતે રિઝર્વ બૅંકનું 200ટન સોનું વિદેશ મોકલી દીધું છે.'

ઘણા લોકોએ નેશનલ હેરાલ્ડના અહેવાલની એ લિંક પણ મોકલી જેને કૉંગ્રેસ પાર્ટીના અધિકૃત ટ્વિટર હૅન્ડલ પરથી ટ્વિટ કરવામાં આવી આવી છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બીબીસીના વાંચકોએ આ પ્રકારની ઘણી વેબસાઈડની લિંક મોકલીને 200 ટન સોનું વિદેશ મોકલ્યુ હોવાની હકિકત જાણવાની ઇચ્છા દર્શાવી છે.

સોશિયલ મીડિયા પર સેંકડો વખત શૅર થઈ ચૂકેલો નેશનલ હેરાલ્ડનો આ રિપોર્ટ નવનીત ચતુર્વેદી નામના વ્યક્તિના આરોપોના આધારે લખવામાં આવ્યો છે. 

અખબારમાં લખ્યું છે, "શું મોદી સરકારે 2014માં સત્તા સંભાળતાં જ દેશનું 200 ટન સોનું છૂપી રીતે સ્વિત્ઝરલૅન્ડ મોકલ્યું?"

પરંતુ રિઝર્વ બૅંક ઑફ ઇન્ડિયાના મતે આ દાવો બિલકુલ ખોટો છે. 

રિઝર્વ બૅંકના ચીફ જનરલ મૅનેજર યોગેશ દયાળનું કહેવું છે કે વર્ષ 2014 કે તેના પછી પણ રિઝર્વ બૅંકે પોતાના સોનાના કોષમાંથી કોઈ સોનું વિદેશ મોકલ્યું નથી.

અફવા અને આક્ષેપ

દક્ષિણ દિલ્હી લોકસભા બેઠક પરથી ઉમેદવારી નોંધાવી ચૂકેલા 'નેશનલ યૂથ પાર્ટી'ના ઉમેદવાર નવનીત ચતુર્વેદીએ 1 મે, 2019 એટલે કે બુધવારે એક બ્લૉગ લખ્યો હતો. 

તેમાં તેમણે આક્ષેપ કર્યો છે કે મોદી સરકારે વિપક્ષને જાણ કર્યા વિના અને કોઈ માહિતી આપ્યા વિના જ રિઝર્વ બૅંકનું 200 ટન સોનું વિદેશ મોકલી દીધું.

પોતાને એક સ્વતંત્ર ઇન્વેસ્ટિગેટિવ જર્નલિસ્ટ માનતા નવનીતે પોતાના બ્લૉગમાં દાવો કર્યો છે કે મોદી સરકારે દેશનું આ સોનું વિદેશમાં ગીરવી મૂક્યું છે. 

બીબીસી સાથે વાત કરતાં નવનીતે કહ્યું કે લિંકડિન નામની માઇક્રો-બ્લૉગિંગ સાઇટ પર તેમણે આ બ્લૉગ આરટીઆઈ દ્વારા મળેલી માહિતીના આધારે લખ્યો છે.

નવનીતે પોતાના બ્લૉગમાં આરટીઆઈની જે નકલ પોસ્ટ કરી છે, તે મુજબ રિઝર્વ બૅંકે એવી માહિતી આપી છે કે ભારતનું 268.01 ટન સોનું 'બૅંક ઑફ ઇંગ્લૅન્ડ' અને 'બૅંક ઑફ ઇન્ટરનેશનલ સેટલમૅન્ટ્સમાં' સુરક્ષિત છે.

પરંતુ એ કોઈ છૂપી જાણકારી નથી. રિઝર્વ બૅંક ઑફ ઇન્ડિયાની અધિકૃત વેબસાઇટ પર 6 જુલાઈ, 2018ના રોજ 'ફોરેન એક્સ્ચેન્જ રિઝર્વ્ઝ' પર એક રિપોર્ટ પ્રકાશિત થયો હતો જેમાં આ વાતનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ છે.

વિદેશમાં રહેલું ભારતીય સોનું

સોશિયલ મીડિયા પર નવનીત ચતુર્વેદી દ્વારા જે શૅર કરવામાં આવી છે તે આરબીઆઈની જૂની બૅલેન્સશીટ છે. 

આ પણ કોઈ ગુપ્ત માહિતી...\n\ntl;dr:
સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક લોકો એવો દાવો કરી રહ્યા છે કે 'મોદી સરકારે સત્તામાં આવતાની સાથે જ રિઝર્વ બૅંકનું 200 ટન સોનું છૂપી રીતે વિદેશ મોકલી દીધું હતું.'