પ્રતીકાત્મક

પોલીસવિભાગ દ્વારા જારી કરાયેલી માર્ગદર્શિકામાં પોલીસકર્મીએ સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ કરતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાની અનેક બાબતો જણાવવામાં આવી છે. 

સાથે જ જો ગુજરાત પોલીસમાં ફરજ બજાવતા કોઈ પણ કર્મચારી સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ કરતી વખતે આ આચારસંહિતામાં મુકાયેલાં નિયંત્રણોની અવગણના કરશે તો તેની પર કાયદેસર અને ખાતાકીય કાર્યવાહીની પણ જોગવાઈ કરાઈ છે.

નોંધનીય છે કે તાજેતરમાં જ ગુજરાત પોલીસના કર્મચારીઓના ગ્રેડ-પેમાં વધારા માટે સોશિયલ મીડિયા પર કૅમ્પેન શરૂ કરાયું હતું. 

આ ઘટના બાદ રાજ્ય પોલીસવિભાગ દ્વારા રાજ્ય પોલીસદળમાં કાર્યરત્ પોલીસકર્મીઓ માટે સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ કરવા માટેની આચારસંહિતા જારી કરી દેવાતાં એક નવી ચર્ચા શરૂ થઈ કે શું ખરેખર પોલીસકર્મીઓ સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ કરી પોતાની માગણીઓ રજૂ કરવાનું ટાળે એ હેતુસર આ માર્ગદર્શિકા જારી કરાઈ છે કે કેમ?

તેમજ આ ઘટના બાદ એ પ્રશ્ન પણ ઊઠવા લાગ્યો છે કે શું પોલીસકર્મીઓને સરકાર અવાજ ઉઠાવવાનો હક નથી? શું તેમને પોતાની વાજબી માંગણીઓ અંગે સરકાર સામે રજૂઆત કરવાનો પણ કોઈ હક નથી?

આ અંગે બીબીસી ગુજરાતી દ્વારા કેટલાક નિષ્ણાતો સાથે વાત કરવામાં આવી.

આ તમામ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
પ્રશ્નોના જવાબ જાણીએ પહેલાં આ પોલીસકર્મીઓ માટેની આ માર્ગદર્શિકામાં આખરે શું શું સમાવિષ્ટ કરાયું છે તે જણાવી દઈએ.

માર્ગદર્શિકામાં શું છે?

પોલીસવિભાગ દ્વારા જારી કરાયેલી આ માર્ગદર્શિકામાં આચારસંહિતાનાં મુખ્ય પાંચ મૂલ્યો સમાવિષ્ટ કરવામાં આવ્યા છે. 

જે પૈકી પ્રથમ છે મૂલ્ય છે પોલીસકર્મીઓના બિનરાજનૈતિક અને બિનસાંપ્રદાયિક રહેવા બાબત.

આ મૂલ્ય હેઠળ પોલીસ અધિકારીઓને રાજકીય નિવેદન ન આપવાનું અને રાજકીય પક્ષની પ્રવૃત્તિઓમાં વ્યસ્ત રહેવાનું ટાળવા જણાવાયું છે.

સાથે જ પોલીસકર્મીઓને ઇન્સ્ટન્ટ મૅસેજિંગ ઍપ પર ધર્મ, જાતિ, પેટાજાતિ અથવા સમાજના ચોક્કસ વર્ગની હિમાયત કરવા માટે રચાયેલ ગ્રૂપમાં સામેલ ન થવાનું પણ જણાવાયું છે.

ત્યાર બાદના મૂલ્યમાં ફરજ સંબંધી મુદ્દાઓ પર જાહેર ટિપ્પણી કરવા બાબતે સૂચન આપવામાં આવ્યાં છે. આ મૂલ્ય અંતર્ગત ફરજ સંબંધે સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ કરી, પોલીસવિભાગ અથવા સરકારની ટીકા કરતી, જાહેર ટિપ્પણી કરતી પોસ્ટ ન કરવાનું જણાવાયું છે. 

સાથે જ સત્તાવાર હેતુ માટે સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ કરતી વખતે વ્યક્તિગત અભિપ્રાયો વ્યક્ત કરવાનું ટાળવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.









તેમજ ખાનગી હેતુ માટે સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ કરતી વખતે પણ પોલીસકર્મીએ ધ્યાન રાખવાનું સૂચવવામાં આવ્યું છે. ખાનગી હેતુ માટે સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ કરતી વખતે પોલીસકર્મીએ સ્પષ્ટ કરવાનું રહેશે કે ગુજરાત સરકારની પ્રવૃત્તિઓ સંબંધિત કોઈપણ ટિપ્પ્ણી સત્તાવાર નથી એટલે કે અંગત છે.

આ પછી સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરતી વખતે પોતાના વિભાગની પ્રતિષ્ઠા ન જોખમાય તે રીતે શિષ્ટાચારનાં ધોરણોનું પાલન કરી વિશ્વાસ જાળવવા જણાવવામાં આવ્યું છે.

ત્યાર બાદના મૂલ્યમાં સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગ માટે સરકારી સંસાધનોના ઉપયોગ પર મનાઈ ફરમાવી દેવાઈ છે. 

તેમજ અંતે સોશિયલ મીડિયામાં ઉપયોગ કરાયેલ ભાષા અંગે સંયમી, ઉદ્દેશપૂર્ણ અને નમ્ર હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.

માર્ગદર્શિકાની જરૂર કેમ પડી?

માર્ગદર્શિકા જારી કરાયા બાદ તેની જરૂરિયાત અંગે વાત કરતાં રાજ્યના વર્તમાન ડાયરેક્ટર જનરલ ઑફ પોલીસ શિવાનંદ ઝાએ પત્રકારપરિષદ યોજીને સોશિયલ મીડિયા પર પગારવધારા સંબંધિત અને પોલીસખાતાની એકતા તૂટે એવી પોસ્ટ કરવાથી બચવા માટે પોલીસકર્મીઓને સલાહ આપી હતી. જેથી એવી અટકળો તેજ બની છે કે પોલીસ દ્વારા આ માર્ગદર્શિકા પોલીસખાતાના ગ્રેડ-પેમાં વધારો કરવાના ઑનલાઇન આંદોલનનું જ પરિણામ છે. 

વધુમાં તેમણે પત્રકારપરિષદમાં કહ્યું હતું...