... કાળજીપૂર્વક તેણે કેનાલ, કાંસ અને નદીઓનું નેટવર્ક જોડીને એટલી સુંદર વ્યવસ્થા ઊભી કરી છે કે લગભગ 2/3 જેટલા સિંગાપોરના વિસ્તાર પર પડતા વરસાદનું પાણી આ બધા થકી કુલ 17 જેટલા જળસંગ્રહાલય (Reservoir)માં ભેગું થાય છે. 

સિંગાપોર પાસે વરસાદનું પાણી અને વપરાયેલું પાણી એમ બંને પ્રકારના પાણીને ભેગું કરવા માટે અલગ અલગ વ્યવસ્થા છે. 

વરસાદનું પાણી અગાઉ જણાવ્યું તેમ 17 જેટલા જળસંગ્રહાલયોમાં ભેગું કરાય છે અને ત્યાંથી તેને જરૂરી ટ્રીટમેન્ટ આપી પીવાના પાણી તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે. 

આથી ઊલટું વપરાયેલું પાણી ભૂગર... બાકીનો લેખ લખો:
્વાન એટલે કે હંસ જેવા દેખાતા રૉબોટિક પક્ષીઓ પાણીની ગુણવત્તા અંગે સતત ધ્યાન રાખે છે. 

આ ઉપરાંત હવામાં ઊડી શકે અને પાણી નીચે ઊતરીને સમગ્ર જળસંગ્રહનો સર્વે કરી શકે તેવાં ડ્રોન પણ વપરાય છે. 

ભારતમાં આપણે વરસાદનું પાણી સંઘરી શકાય તે વાતની અગત્યતાને નેવે મૂકીને ચાલીએ છીએ.

નાના તળાવ, જળમાર્ગો તેમજ પાણી વહેવાના રસ્તાઓ પૂરીને આપણે મકાનો બાંધીએ છીએ.

આના પરિણામે આડેધડ થતું શહેરીકરણ શહેરી વિસ્તારમાં પડતા વરસાદનું પાણી વેડફાય તે માટેનું સાધન બન્યું છે. 

જે રીતે સિંગાપોર વરસાદનું પાણી ભેગું કરે છે તે રીતે અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત કે રાજકોટ પણ ભેગું કરી શકે. 

વરસાદનું એકેય ટીપું ન વેડફાય એવા અત્યંત કાળજીપૂર્વક ઊભા કરાયેલા સરોવરમાં વાળીને આ પાણી આખુંય વરસ ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેટલું જ નહીં, પણ શહેરની વચ્ચે હિલોળા લેતાં આવાં સરોવરો પર્યાવરણની જાળવણી અને તેની આજુબાજુ બાગ કે જંગલ વિસ્તાર ઊભો કરી માનસિક તાણમાંથી મુક્તિ મળે તેવું વાતાવરણ પણ ઊભું કરી શકે. 

જો પાણીનું પ્રદૂષણ કરનાર સામે કડક દંડની જોગવાઈ થાય અને મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન વરસાદનું પાણી ભેગું કરતી ડ્રેઇનનું એક નેટવર્ક ઊભું કરે તો આ શક્ય છે. 

શરૂઆતમાં આપણી ગંદી ટેવો, રસ્તા પર ફેંકાતો એંઠવાડ અને કચરો કંઈક અંશે આ પાણીને પ્રદૂષિત કરશે પણ એને સંગ્રહ કરતાં પહેલા ફિલ્ટરેશન કરીને અને ત્યારબાદ ફટકડી જેવા કોએગ્યુલન્ટનો મર્યાદિત ઉપયોગ કરીને આ સરોવરનું પાણી કાચ જેવું સ્વચ્છ રાખી શકાય. 

આપણે સિંગાપોર ફરવા જઈએ ત્યારે આ બધું જોઈને મંત્રમુગ્ધ થઈ જઈએ છીએ પણ આપણા દેશમાં આવું કરી શકીએ એવી દેશભક્તિ આપણે ત્યાં જાગતી નથી. 

સિંગાપોરમાં ઘરમાં પણ પાણીના નળમાં ટીપું પણ પાણી લીક થવા દેવામાં આવતું નથી. આ માટે લાયસન્સ્ડ પ્લમ્બરોની આખી ફોજ કામ કરે છે. 

સિંગાપોર વરસાદના પાણીનો ઉપયોગ કરે છે તે એક વાત થઈ પણ આનાથી સિંગાપોરનો પ્રશ્ન ઊકલી જાય છે તેવું નથી. 

સિંગાપોર વપરાયેલા પાણીનું ખૂબ કાળજીપૂર્વક શુદ્ધિકરણ કરી રિસાયકલ કરે છે. 

આજની સ્થિતિએ જે પરિસ્થિતિ છે તે મુજબ આગામી દસ વર્ષમાં દુનિયાની કુલ વસતીમાંથી દર ત્રણમાંથી બે વ્યક્તિ એવી પરિસ્થિતિમાં રહેતી હશે કે જેનો દેશ પોતાની પાણીની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે સંઘર્ષ કરે છે. 

આવું યૂનાઈટેડ નેશન્સ દ્વારા કહેવામાં આવ્યું છે. 

ભારત આ પરિસ્થિતિ તરફ ધસમસતું આગળ વધી રહ્યું છે પણ સિંગાપોર જેની પાસે કોઈ પણ પ્રકારના જળભંડારો નથી, મોટાં તળાવો નથી. 

આ દેશના 56 લાખ...