સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: અબેબાનાં માતા તથા ભાઈ-બહેનોનું કહેવું હતું કે કોરોનાકાળમાં સંકટનો સામનો કરી રહેલા પરિવારને આ લગ્નથી આર્થિક મદદ મળે તેમ હોય, અબેબાએ લગ્નનો પ્રસ્તાવ સ્વીકારી લેવો જોઈએ.

અબેબા ભણીગણીને ડૉક્ટર બનવા માગતી હતી, પરંતુ ઇથિયોપિયાના સાઉથ ગોંડારમાં તેનું ભાવિ અને ભણતર અંધકારમય હતા.

16 વર્ષનાં રાબી નાઇજિરિયાના ગુસાઉમાં સેકન્ડરી સ્કૂલમાં અભ્યાસ કરે છે. કોરોનાકાળમાં તેમની ચાર બહેનપણીઓનાં લગ્ન થઈ ગયાં છે. રાબી ઉપર પણ તેમનાં માતાનું દબાણ છે કે તેઓ વહેલામાં વહેલી તકે લગ્ન કરી લે.

રાબીએ કહ્યું, "મારી પાડોશની બે બહેનપણીઓનું લગ્ન આ અઠવાડિયે થવાનું છે. ઇન્શાઅલ્લાહ. મને ક્યારેય નહોતું લાગતું કે મારો વારો આટલો જલદી આવી જશે."

નાની ઉંમરે લગ્ન કરાવવાનું ચલણ જાણે નવસામાન્ય બાબત બની રહી છે.

યુનિસેફ (યુનાઇટેડ નેશન્સ ઇન્ટરનેશનલ ચિલ્ડ્રન્સ ઇમરજન્સી ફંડ)ના તાજેતરના રિપોર્ટ પ્રમાણે, આગામી દસ વર્ષ દરમિયાન 10 કરોડ બાળક-બાળકીઓનું બાળવયે લગ્ન થશે, એવી આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. પરંતુ, કોરોનાને પગલે આ આંકડામાં 10 ટકાની વૃદ્ધિનો અંદાજ મૂકવામાં આવ્યો છે.

રિપોર્ટ મુજબ, કોરોનાકાળ દરમિયાન દુનિભરમાં સ્કૂલો બંધ થઈ ગઈ, આર્થિક પ્રવૃત્તિઓમાં મંદી, પરિવાર તથા બાળસહાય સેવાઓમાં અવરોધને કારણે 2030 સુધીમાં કાયદેસરની ઉંમર કરતાં પહેલાં જ એક કરોડ છોકરીઓનું લગ્ન થઈ જશે.

યુનિસેફમાં હાનિકારક પ્રથાઓને અટકાવવા માટેના વિભાગના વરિષ્ઠ સલાહકાર નાનકલી મકસૂદ કહે છે, "આ આંકડા દર્શાવે છે કે આવનારા સમયમાં છોકરીઓ માટે મુશ્કેલીઓ વધવાની છે."

પરિવાર, પ્રથા અને પરિવર્તન

અબેબાનાં કહેવા પ્રમાણે, "પરિવારોએ તેમની દીકરીઓનું લગ્ન કરાવી દેવાને બદલે તેમને ભણવા માટે સ્કૂલે મોકલવી જોઈએ."

હાલમાં અબેબા ઉપરથી લગ્નનું જોખમ ટળી ગયું છે. તેમણે પોતાના વધુ અભ્યાસ માટે પિતાને મનાવી લીધા છે.

તેઓ કહે છે, "મારાં માતા અને ભાઈ લગ્ન માટે દબાણ કરી રહ્યાં હતાં, પરંતુ અધિકારીઓ સાથે કાઉન્સિલિંગ પછી તેમનો વિચાર બદલાયો અને તેમણે આ જીદ છોડી દીધી છે."

પરંતુ રાબીની (ઓળખ છૂપાવવા માટે બદલાયેલું નામ) ઉપર લગ્નનું જોખમ હજુ પણ તોળાઈ રહ્યું છે. તેઓ ઉત્તર નાઇજિરિયાના હૌસા ફૂલાનીના કૃષિપ્રધાન વિસ્તાર ડામ્બામાં રહે છે. આ વિસ્તારમાં યોગ્ય મૂરતિયો મળ્યે છોકરીનું લગ્ન કરાવી દેવાનું ચલણ પ્રવર્તે છે.  

16 વર્ષનાં રાબીએ જણાવ્યું, "મારા માટે આ બધું લૉકડાઉનના સમયથી શરૂ થયું. મારા નાના ભાઈઓ સ્પેલિંગ કહેવાની એક રમત રમી...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
"મારા પરિવારે મને કહ્યું કે મારે આ માગું નકારવું ન જોઈએ. છોકરો ખૂબ જ સંપન્ન પરિવારનો છે." આ શબ્દ છે 14 વર્ષીય અબેબાનાં.