સામગ્રી: રેલવે સ્ટેશન અને બસ સ્ટેશન પર બિસ્તરા અને સામાન લઈને જઈ રહેલા પરિવારો દેખાઈ રહ્યા છે.

આ બધા પ્રશ્નો વચ્ચે અન્ય એક પ્રશ્ન પણ છે. શું ભારતના કોઈ નાગરિકને અન્ય પ્રાંતમાં જઈને કામ કરવાનો અધિકાર નથી?

સ્થાનિકોને જ રોજગાર આપવાની વાત

'ગુજરાતી લોકોની નોકરીઓ પરપ્રાંતીયો લઈ જાય છે', 'એ લોકો ગમે તે કામ કરવા તૈયાર થઈ જાય છે', 

'એ લોકો ઓછા પગારમાં કામ કરે છે', 'એ લોકોના લીધે ગુજરાતીઓને કામ નથી મળતું' આવી અનેક દલીલો સોશિયલ મીડિયા પર થઈ રહી છે.

આ દલીલો દર્શાવે છે કે પરપ્રાંતીય લોકોનું ગુજરાતમાં આવવું કે ગુજરાતી લોકોનું અન્ય પ્રાંતમાં જવું, એ બન્ને ઘટના સાથે રોજગારીનો મુદ્દો સંકળાયેલો હોવાની પણ વાત છે.

આ દલીલોના મૂળમાં 'સન ઑફ સૉઇલ'નો સિદ્ધાંત હોવાનું મનાઈ રહ્યું છે. 

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'સન ઑફ સોઇલ'નો સિદ્ધાંત શું છે?

'સન ઑફ સોઇલ' એટલે કે 'ધરતીપુત્ર'ના સિદ્ધાંતમાં જ સ્થાનિક અને પરપ્રાંતીય લોકો વચ્ચેના ભેદની વાત છે.

ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીએ પણ તાજેતરમાં 80 ટકા રોજગારી સ્થાનિકો એટલે કે ગુજરાતીઓને આપવાની જ વાત કરી હતી.  

જે 'સન ઑફ સૉઇલ'ને મળતી આવતી વાત છે. જોકે, આ સિદ્ધાંતના મૂળ મહારાષ્ટ્ર સુધી લંબાય છે. 

મહારાષ્ટ્રના વરિષ્ઠ પત્રકાર પ્રકાશ બાળ કહે છે, "આજે જે વાત અલ્પેશ ઠાકોર કે અમિત શાહ કરે છે, કંઈક એવા જ સૂરમાં એક સમયે મહારાષ્ટ્રમાં બાલ ઠાકરે વાત કરતા હતા."

"1967માં શિવસેનાની સ્થાપના થઈ ત્યારથી 'ધરતીપુત્ર'ની વાત બાલ ઠાકરેએ કરી હતી.'' 

''રોજગારી અને નોકરી સહિતની બાબતોમાં મરાઠીઓને પ્રાથમિકતા આપવાની માગ એમાં હતી."

પ્રકાશ ઉમેરે છે, "બાલ ઠાકરેને એ વખતે દક્ષિણ ભારતના લોકો અને ગુજરાતી લોકોથી વાંધો હતો, પછીથી તેમણે ઉત્તર ભારતના લોકો સામે પણ વાંધો ઉઠાવ્યો હતો."

તેઓ કહે છે કે ગુજરાતમાં અને અન્ય રાજ્યોમાં પણ અત્યારે કંઈક આ પ્રકારનું રાજકારણ રમાઈ રહ્યું છે. 

સુપ્રીમ કોર્ટે કર્યો અસ્વીકાર

વર્ષ 2008માં સુપ્રીમ કોર્ટે ઠાકરેના 'સન ઑફ સૉઇલ'ના સિદ્ધાંતને અસ્વીકાર્ય ગણાવ્યો હતો.

બંધારણની દૃષ્ટિએ પણ આ સિદ્ધાંત બંધબેસતો નથી. કારણ કે બંધારણના આર્ટિકલ 15 અને 16 જ્ઞાતિ, જાતિ, જન્મસ્થળ, ધર્મના ભેદભાવનો નિષેધ સૂચવે છે.

ગુજરાતમાં પરપ્રાંતીયો પર થઈ રહેલા હુમલા પાછળ રાજકીય દોરીસંચાર હોવાની વાત ઊઠી રહી છે.

ગુજરાતમાં આઇડેન્ટિટી પોલિટિક્સ

નિષ્ણાતોના મતે આ સ્થિતિ ગુજરાત સહિત અન્ય રાજ્યોમાં પણ છે અને એની પાછળ આઇડેન્ટિટી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
ગુજરાતના વિવિધ શહેરોમાંથી પરપ્રાંતીય લોકોની પલાયનનો ઘટનાક્રમ હજુ ચાલુ જ છે. લોકો પોતાનો કામધંધો અને ઘરબાર છોડીને જઈ રહ્યા છે. પલાયન ન કરીને રોકાઈ જવાનો નિર્ણય કરનારા ભયના ઓથાર હેઠળ જીવી રહ્યા છે.