સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ફેસબુકના સંસ્થાપક માર્ક ઝકરબર્ગ

અમેરિકાના  અખબાર ‘વૉલ સ્ટ્રીટ જર્નલ’માં પ્રકાશિત અહેવાલ મુજબ ફેસબુકે રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ અને વૈચારિક રીતે સંઘની નજીક મનાતા સત્તાપક્ષ ભાજપને મદદ કરી છે. 

હવે વિપક્ષ આ મુદ્દાને લઈને આક્રમક બની ગયો છે.

શુક્રવારે ‘વૉલ સ્ટ્રીટ જર્નલ’માં છપાયેલા એક અહેવાલમાં ફેસબુકના અમુક તાજેતરના અને અમુક તત્કાલીન કર્મચારીઓના હવાલાથી આ દાવો કરવામાં આવ્યો હતો. 

દાવા અનુસાર ફેસબુકે ભાજપના નેતાઓ અને કાર્યકર્તાઓની હેટ સ્પીચ અને કોમી પોસ્ટને નજરઅંદાજ કરી હતી. 

ઉલ્લેખનીય છે કે ઇન્સ્ટાગ્રામ અને વૉટ્સઍપની માલિકી પણ ફેસબુક પાસે જ છે.

નિષ્પક્ષતા મામલે ફેસબુક પર સવાલ 

વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ‘વૉલ સ્ટ્રીટ જર્નલ’ તરફથી ફેસબુક પર લગાવવામાં આવેલા આરોપ બાદ તેની નિષ્પક્ષતાને લઈને સવાલો થઈ રહ્યા છે. 

આ સવાલોને પગલે ભારતનાં 2014 અને 2019ના ચૂંટણી અભિયાનોને પણ શંકાસ્પદ રીતે જોવામાં આવી રહ્યાં છે. આ ચૂંટણીમાં ભાજપને બહુમતી મળી હતી.

વરિષ્ઠ પત્રકાર અને લેખક પરંજોય ગુહા ઠાકુરતાનાં ગત વર્ષે આવેલાં પુસ્તકમાં ફેસબુક અને ભાજપના સંબંધોની તપાસ કરવામાં આવી છે.

ઠાકુરતા કહે છે કે તેમને વિશ્વાસ છે કે ફેસબુક અને વૉટ્સઍપે ગત બે લોકસભા ચૂંટણીઓને પ્રભાવિત કરી છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું કે ‘વૉલ સ્ટ્રીટ જર્નલ’ના અહેવાલથી ભારતમાં ફેસબુકની ભૂમિકા અંગે તેમની તપાસની ખાતરી થઈ ગઈ છે.

તેઓ ઉમેરે છે, “ભારતમાં 40 કરોડ ફેસબુક યુઝર્સ છે અને 90 કરોડ મતદારો. દેશમાં ચૂંટણી પહેલાં, દરમિયાન અને બાદમાં પ્લૅટફૉર્મ્સનો ઉપયોગ થવા દેવાયો.”

“લોકોએ કોને મત આપ્યો અને કેવી રીતે મત આપ્યો તેની પર નિશ્ચિત રીતે અસર રહી.“

“સંક્ષેપમાં કહીએ તો આજની તારીખમાં ફેસબુક અને વૉટ્સઍપ જેવી રીતે કામ કરી રહ્યું છે તેનો ખતરો ન માત્ર ભારત પરંતુ વિશ્વના લોકતંત્ર પર મંડરાઈ રહ્યો છે."

ફેસબુકની બેવડી નીતિ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આલોચકોનું કહેવું છે કે ફેસબુક અલગ-અલગ દેશો માટે અલગ-અલગ નિયમો અને ગાઇડલાઇન્સ બનાવે છે. 

ફેસબુક બીજા દેશોમાં સત્તાધારી પાર્ટીઓ સામે પોતાનાં હથિયારો નાખી દે છે અને જ્યાં તેનું મુખ્યાલય છે ત્યાંનાં રાજકારણથી દૂર રહે છે. આ તેની બેવડી નીતિ છે.

કૉંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ મોદી સરકાર પર આક્ષેપ કર્યો  છે કે તે ફેસબુક અને વૉટ્સઍપને નિયંત્રિત કરી રહી છે. 

રાહુલ ગાંધીએ સંસદની સંયુક્ત કમિટી પાસે આ મુદ્દે તપાસ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
ફેસબુક હાલમાં ભારતમાં રાજકીય વિવાદોમાં ફસાયું છે.