નિર્દોષમુક્ત થયેલા ઍક્ટિવિસ્ટો

તેમની ધરપકડ એ વખતના 'અનલૉફૂલ ઍક્ટિવિટી (પ્રિવેન્શન) ઍક્ટ- 1967'ના ભંગ બદલ થઈ હોવાનું પોલીસે ફરિયાદમાં નોંધ્યું હતું. 

20 વર્ષ પૂર્વે બનેલા આ કેસમાં 127 ઍક્ટિવિસ્ટો વિરુદ્ધ કેસની કાર્યવાહી બાદ સુરતની સ્થાનિક કોર્ટમાં અંતિમ સુનાવણી પછી કોર્ટે તમામને પુરાવાના અભાવે દોષમુક્ત કરવાનો હુકમ કર્યો હતો.

આ કેસમાં નિર્દોષ છૂટેલા કેટલાક ઇસ્લામિક કાર્યકરો સાથે બીબીસીએ વાતચીત કરી. 

આમાંથી બે ઇસ્લામિક કાર્યકરોને બીબીસીને જણાવ્યું કે 20 વર્ષના સમયગાળામાં તેમણે અત્યંત પરેશાની અને મુશ્કેલીઓ ભોગવી.

વર્ષ 2001ના ડિસેમ્બરમાં લઘુમતી શિક્ષણ અંગે એક ટ્રેનિંગ વર્કશૉપનું આયોજન કરાયું હતું. જેમાં ભારતભરમાંથી લોકો આવ્યા હતા. જોકે, વર્કશૉપ શરૂ થાય એના એક દિવસ અગાઉ જ બધાની ધરપકડ કરી લેવામાં આવી હતી. 

મહારાષ્ટ્રના ઔરંગાબાદના ઝિયાઉદ્દીન સિદ્દીકી કહે છે, "પોલીસે બધાને સીમીના કાર્યકર ગણી, ગેરકાયદે જમાવડો કરી રહ્યા હોવાનું કહીને પકડી લીધા હતા."

"એ વખતે અનલૉફૂલ ઍક્ટિવિટી (પ્રિવેન્શન) ઍક્ટ  હેઠળ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. એ વખતે તેમાં ઍમેન્ડમૅન્ટ નહોતું થયું. આશરે 11થી 13 મહિના સુધી અમે જેલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
માં રહ્યા અને પછી હાઈકોર્ટમાંથી જામીન મળ્યા. એ પછી દર મહિને તારીખ પડતી રહી."

"આજે વીસ વર્ષ પછી નિર્ણય આવ્યો છે. નિર્ણય એ છે કે જે કાયદા હેઠળ અમારી ધરપકડ કરવામાં આવી હતી એ ઍપ્લિકેબલ જ નથી. જે અનલૉફૂલ ઍક્ટિવિટીનો લૉ છે એના સૅક્શનને કોર્ટે ગેરકાયદે માન્યો છે. આ કાયદા હેઠળ પરવાનગી કેન્દ્ર સરકાર પાસેથી લેવી પડે છે અને આ કેસમાં રાજ્ય સરકારે મંજૂરી આપી હતી."

બચાવપક્ષનું કહેવું છે  કે જે પોલીસકર્મી ફરિયાદી હતા તેઓ જ તપાસઅધિકારી હતા. કાયદેસર કાં તો તેઓ ફરિયાદી હોઈ શકે અથવા તપાસ કરનાર હોઈ શકે. 

તેઓ કહે છે, "પોલીસ ફરિયાદમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે 'સેમિનાર કાલે થવાનો હતો'. જ્યારે સેમિનાર આવતી કાલે થવાનો હોય તો એ પછી એના આગલા દિવસે ભેગા થવાની બાબત ગેરકાયદેસર કેવી રીતે ગણાય?" 

તેમનું એવું પણ કહેવું છે કે "જે પ્રવૃત્તિ થઈ જ નથી એ કાનૂની કે ગેરકાનૂની કેવી રીતે થઈ ગઈ? આ બધી બાબતો પર અદાલતે ધ્યાન આપ્યું હશે અને 127 લોકોને દોષમુક્ત કર્યાં છે."

20 વર્ષ બાદ છૂટકારો 

ઝિયાઉદ્દીન સિદ્દીકી

મહારાષ્ટ્રના ઔરંગાબાદના ઝિયાઉદ્દીન સિદ્દીકી કહે છે, "આશરે 11-13 મહિના જેલમાં રહ્યા અને હાઈકોર્ટમાંથી અમને જામીન મળ્યા. દર મહિને તારીખ પડતી હતી અને આજે 20 વર્ષ બાદ ચુકાદો આવ્યો. જે ચુકાદો આવ્યો છે તેમાં કહેવામાં આવ્યું  કે જે કાયદા હેઠળ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી તેની મંજૂરીને કોર્ટે અમાન્ય ઠેરવી  છે."

"2001માં અમને પકડી લેવામાં આવ્યા હતા. મીડિયાએ ટ્રાયલ ચલાવી. દહેશતગર્દ, સીમીવાદ, એવાં ટોણાં માર્યાં જેથી સમાજમાં અમારા જે સંબંધો હતા, પરિવારો સાથેના જે સંબંધો હતા તેમાં તિરાડ આવી ગઈ. લોકો અમારી સાથે વાત કરવામાં પણ ડરતા હતા."

"કેટલાકને નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યા. કારોબાર હતો એમના કારોબાર પર અસર થઈ. પારિવારિક સમસ્યા સર્જાઈ. બાળકોના શિક્ષણનો સવાલ ઊભો થયો. દર મહિને અહીં આવવું પડતું હતું અને 20 વર્ષ આ ચાલ્યું. પછી આજે અદાલતે કહ્યું કે તમે નિર્દોષ છો. અમારી પર આરોપ લાગ્યો ત્યારે પણ અમે નિર્દોષ હતા અને અત્યારે પણ છીએ." 

"અમારો સવાલ સિસ્ટમ સામે છે કે આ વીસ વર્ષ જે પ્રૅક્ટિસ થઈ એનું વળતર કોણ આપશે? જેઓ એક વર્ષ જેલમાં રહ્યા એમની નોકરીઓ ગઈ, કારોબાર બરબાદ થઈ ગયો. પરિવારની સમસ્યા છે, એમનાં બાળકો ભણી ન શક્યાં,  કુટુંબ બરબાદ થયાં, એ જે નુકસાન થયું છે એનું કોણ વળતર આપશે."

"ઠીક છે વીસ વર્ષથી જે આરોપ લગાવવામાં આવ્યા હતા કે તમે આંતકવાદી છો તે કોર્ટે હઠાવી દીધો...