દૃષ્ટિકોણ : આઝાદ હિંદની ટોપી પહેરીને મોદીએ કોંગ્રેસ પર કર્યો વાર\nનિશાના પર જો નહેરુ-ગાંધી 'પરિવાર' હોય તો તેઓ તેને વધારે મહત્ત્વ આપતા હોય છે. રવિવારે  21 ઑક્ટોબર 2018ના રોજ લાલ કિલ્લા પર ત્રિરંગો ફરકાવીને એમણે એક તીરે અનેક નિશાન સાધ્યા છે.

'આઝાદ હિંદ ફોજ સરકાર'ની 75મી જયંતી પર 21 ઑક્ટોબર 2018ના રોજ લાલ કિલ્લામાં આયોજિત સમારંભમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની હાજરીની ગોઠવણ અચાનક જ કરવામાં આવી હતી.

નહીંતર આ એક લાંબી કવાયત બની શકે તેમ હતી. ટ્વિટર પર એક વીડિયો સંદેશમાં એમણે જણાવ્યું હતું કે 'હું આ પ્રસંગે હાજરી આપીશ.'

કોંગ્રેસ પર નિશાન

આ ધ્વજારોહણ સમારંભમાં પીએમ મોદીએ નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝના યોગદાનને યાદ કરવામાં જેટલા શબ્દોનો ઉપયોગ કર્યો એનાથી પણ ઓછા શબ્દોનો ઉપયોગ તેમણે કોંગ્રેસ પર વાર કરવામાં કર્યો, છતાં જે પણ કહ્યું તે પૂરતું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મોદીએ કહ્યું, "એક પરિવાર માટે દેશના ઘણા સપૂતોનાં યોગદાનને કોરાણે મૂકી દેવામાં આવ્યું છે. પછી તે સરદાર પટેલ હોય કે બાબા સાહેબ આંબેડકર. નેતાજીના યોગદાનને પણ ભુલાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. આઝાદી પછી જો દેશને પટેલ કે નેતાજીનું નેતૃત્વ મળ્યું હોત તો વાત કંઈક જુદી જ હોત."

મોદીના વડપણમાં ભાજપે ગાંધી, આંબેડકર, પટેલ અને લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી જેવા લોકપ્રિય નેતાઓનો પહેલેથી જ સ્વીકાર કરી લીધો છે. હવે આઝાદ હિંદ ફોજની ટોપી પણ પહેરી લીધી છે.

ભાજપને શું મળશે?

આ 'સૉફ્ટ રાજનીતિ' છે. નેતાજી સુભાષ કોઈ રાજકીય મતવિસ્તાર નથી.

એમના નામથી કોઈ પણ મત બૅન્કના દરવાજા પણ ખૂલતા નથી. હા, એમના નામથી દેશપ્રેમની ભાવના જરૂર પેદા થાય છે.

ભગતસિંહના વિચારો ભાજપ સાથે મેળ ખાતા નથી, છતાં ભાજપ તેમનું પણ નામ લે છે.

આ બહાને મોદી એ દર્શાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે કે જેમને મળવો જોઈતો હતો તેમને જશ મળ્યો નથી.

રાષ્ટ્રીય ચળવળનો લાભ કોઈ બીજા ખાટી ગયા છે. હજુ તેઓ 30 ડિસેમ્બરના રોજ પોર્ટ બ્લેયર (અંદમાન અને નિકોબાર) પણ જશે.

પોર્ટ બ્લેયરમાં 1943માં 30 ડિસેમ્બરના રોજ ભારતીય ભૂમિ પર સૌથી પહેલાં સુભાષ ચંદ્ર બોઝે આઝાદ હિંદ ફોજનો ત્રિરંગો ફરકાવ્યો હતો.

ભાવનાઓની ખેતી

આ મહિનાના અંતમાં તેઓ 31 ઑક્ટોબર 2018ના રોજ ગુજરાતમાં સરદાર પટેલના સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટીનું અનાવરણ કરશે.

એમાં કોઈ શંકાને સ્થાન નથી કે મોદી એવા મુદ્દાઓ, પ્રતીકો અને લાગણીઓને રળી લે છે કે જે લોકોને મનને સ્પર્શતા હોય.

લાગણીઓનું આ રાજકારણ કાંઈ મોદીએ રચેલું નથી. આ તો પહેલાંથી જ ચાલતું આવી રહ્યું છે. એનાં રૂપ-રંગ...\n\ntl;dr:
આને નરેન્દ્ર મોદીનું કુશળ વ્યવહારિક રાજકારણ કહીએ કે પછી નાટક, તે દરેક એવી બાબત ઝડપી લે છે જે ભાવનાત્મક દૃષ્ટિએ ફાયદાકારક હોય.