શીર્ષક: 'બીમાર મહારાજા'નો કોઈ ખરીદાર નથી, હવે આગળ શું?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n
એર ઇન્ડિયાનાં ખાનગીકરણમાં નિષ્ફળતા મોદી સરકારની મુશ્કેલીઓ વધારી શકે છે.

ઘણી કંપનીઓમાં પોતાની ભાગીદારી વેચીને પોતાની તિજોરી ભરવાની મોદી સરકારની યોજના આનાથી વચ્ચે લટકી શકે છે.

સરકારે પહેલાં એર ઇન્ડિયામાં ભાગાદારીની નીલામી માટે 14 મે સુધી ટેન્ડર મંગાવ્યા હતાં. ત્યારબાદ એની સમય મર્યાદા વધારીને 31 મે સુધી કરી દેવામાં આવી હતી.

સરકાર ખરીદદારોની રાહ જોતી રહી અને એક પણ દાવેદાર આગળ આવ્યો નહીં.

નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલયે 31 મે નાં રોજ ટ્વીટ કરી જણાવ્યું કે, “નાણાં સલાહકારે જણાવ્યું છે કે એર ઇન્ડિયામાં વ્યૂહાત્મક વિનિવેશ માટે કાઢવામાં આવેલાં ઍક્સ્પ્રેશન ઑફ ઇન્ટરેસ્ટ માટે કોઈ પ્રતિક્રિયા મળી નથી. આ મુદ્દે આગળ યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.”

સસ્તી વિમાન સેવાઓ વચ્ચે જબરદસ્ત હરિફાઈ

સરકારે એર ઇન્ડિયામાં 76 ટકા ભાગ વેચવાનો નિર્ણય કર્યો છે. પ્રસ્તાવ મુજબ એર ઇન્ડિયાનો મેનેજમેન્ટ અંકુશ પણ ખાનગી હાથમાં આવી જશે.

આ સોદા હેઠળ સરકાર એર ઇન્ડિયા સિવાય પણ એની ઓછી કિંમતવાળી યુનિટ એર ઇન્ડિયા એક્સ્પ્રેસ અને એર ઇન્ડિયા એરપોર્ટ સર્વિસિસ પ્રાઈવેટ લિમિટેડને પણ વેચવાની ઇચ્છા ધરાવે છે.

એવું નથી કે એર ઇન્ડિયા પાસે જે વિમાનો છે તે  એકદમ ખરાબ હાલતમાં છે કે પછી એની ગુણવત્તાને વિશે કોઈ શંકા હોય.

એ પણ સત્ય છે કે ભારતમાં સસ્તી વિમાનસેવાઓ વચ્ચે આકરો મુકાબલો  છે. સ્પાઈસ જેટ, ગો એર, ઇન્ડિગો, એર એશિયા ઉડ્ડયન બજારની મોટી ખેલાડી કંપનીઓ છે.

હમણાં જ આવેલા અહેવાલો મુજબ વર્ષ 2026 સુધી ભારતનું ઉડ્ડયન બજાર દુનિયાનું ત્રીજું સૌથી મોટું બજાર હશે.

ભારતમાં હજુ પણ એર ઇન્ડિયાની બોલબાલા છે અને ગયા વર્ષે આ વિમાનોમાં સફર કરનારાઓની સંખ્યા લગભગ 30 કરોડ હતી.

તો પછી શા માટે અન્ય કોઈ એર લાઇન એર ઇન્ડિયાને ખરીદવામાં રસ દાખવતી નથી? 

એના ઘણાં કારણો છે.

એર ઇન્ડિયાનું સંચાલન

ઉડ્ડયન ક્ષેત્રની સલાહકાર સંસ્થા સેંટર ફૉર એશિયા પેસિફિક એવિએશન (કાપા)નાં જણાવ્યા અનુસાર મહારાજા પર માર્ચ 2017 સુધી લગભગ 700 કરોડ ડૉલર એટલે કે 48 હજાર કરોડ રૂપિયાનું દેવું હતું અને સરકાર ઇચ્છે છે કે જે પણ એને ખરીદે તે 500 કરોડ ડૉલરનું ઋણ પ્રથમ ચૂકવે.

કાપાનું એ પણ અનુમાન છે કે એર ઇન્ડિયાને આવનારા બે વર્ષોમાં 200 કરોડ ડૉલર મતલબ કે સાડા તેર હજાર કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થઈ શકે છે.

આ સિવાય પણ ઍક્સ્પ્રેશન ઑફ ઇન્ટરેસ્ટમાં ખાસ કરીને ઋણ અને કર્મચારીઓને લઈને આપવામાં આવેલી શરતો ભવિષ્યનાં સંભવિત ખરીદારોનાં ગળે ઊતરી...