રિપોર્ટમાં દિલ્હી પોલીસ પર રમખાણ ન રોકવા, તેમાં સામેલ થવા, ફોન પર મદદ માગવા પર પણ ન આવવા, પીડિત લોકોને હૉસ્પિટલ સુધી પહોંચવાથી રોકવા, ખાસ કરીને મુસ્લિમ સમુદાય સાથે મારપીટ જેવા ગંભીર આરોપ લગાવાયા છે. 

તોફાન પછી છ મહિનામાં પીડિતો અને શાંતિપ્રિય આંદોલનકારીઓને ડરાવવા અને ધમકાવવા, જેલમાં મારપીટ અને તેમની વિરુદ્ધ કેસ દાખલ કરવાનો ઉલ્લેખ કરતા રિપોર્ટમાં કહેવાયું છે કે દિલ્હી પોલીસ પર માનવાધિકાર ઉલ્લંઘનના એક પણ કેસમાં એફઆઈઆર દાખલ થઈ નથી. 

દિલ્હી પોલીસ કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રાલય હેઠળ કામ કરે છે.

'સત્તા તરફથી સંરક્ષણ'

ઍમનેસ્ટી ઇન્ટરનૅશનલના કાર્યકારી અધ્યક્ષ અવિનાશ કુમાર પ્રમાણે "સત્તા તરફથી મળી રહેલા આ સંરક્ષણથી તો એ સંદેશ જાય છે કે કાયદો લાગુ કરનારા અધિકારીઓ જવાબદારી વિના માનવઅધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરી શકે છે. અર્થાત તેઓ ખુદ જ પોતાનો કાયદો ચલાવી શકે છે."

રિપોર્ટ જાહેર કરતાં પહેલાં એનજીઓએ દિલ્હી પોલીસનો પક્ષ જાણવા માટે તેમનો સંપર્ક કર્યો પરંતુ એક અઠવાડિયા સુધી કોઈ જવાબ મળ્યો નહીં. 

દિલ્હી પોલીસે શું કહેતી આવી છે?

માર્ચમાં દિલ્હી પોલીસના સંયુક્ત પોલીસ આયુક્ત આલોક કુમારે બીબીસી હિંદીના સંવાદદાતા સલમા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
ન રાવી સાથેની એક મુલાકાતમાં તોફાન દરમિયાન પોલીસ પર મૂકદર્શક બન્યા રહેવાના આરોપને નકારી કાઢ્યો હતો અને કહ્યું હતું, "પોલીસકર્મીઓની વિરુદ્ધ જો કોઈ આરોપ સામે આવશે તો તેની તપાસ કરવામાં આવશે." 

આની પહેલાં દિલ્હી લઘુમતી પંચે પણ દિલ્હીના તોફાન પર એક ફૅક્ટ-ફાઇન્ડિંગ રિપોર્ટ જુલાઈમાં જાહેર કર્યો હતો. 

આમાં કેટલાક પીડિતોએ પોલીસ દ્વારા એફઆઈઆર દાખલ ન કરવા, સમજૂતી માટે ધમકાવવા અને પોલીસ પર જ હિંસા કરીને અન્ય કેસોમાં આરોપી બનાવવાની ફરિયાદો કરી હતી. 

સાથે જ દિલ્હી પોલીસ પર રમખાણોમાં મુસલમાન સમુદાયને નિશાન બનાવવાના કાવતરાની જગ્યાએ ખોટી રીતે બે સમુદાય વચ્ચેનો ઝઘડા તરીકે રજૂ કરવાનો આરોપ લગાવાયો હતો. દિલ્હી પોલીસે આયોગના એક પણ સવાલનો જવાબ આપ્યો ન હતો. 

ઍમનેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલના આ રિપોર્ટમાં 20 રમખાણો પીડિત, ઘટનાના સાક્ષીઓ, વકીલ, ડૉક્ટર, માનવઅધિકાર આંદોલનકારી, નિવૃત થયેલા પોલીસ ઑફિસર સાથેની વાતચીત અને લોકોએ બનાવેલા વીડિયોના અધ્યયન પર આધારિત છે. 

તેમાં સૌથી પહેલાં 15 ડિસેમ્બર 2019ના રોજ જામિયા મિલિયા ઇસ્લામિયા યુનિવર્સિટીમાં દિલ્હી પોલીસ દ્વારા નાગરિકતા સંશોધન કાયદા(સીએએ) વિરુદ્ધ પ્રદર્શન કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ સાથે મારપીટ અને ઉત્પીડનનો આરોપ છે. 

આ ઘટનાની તપાસ માટે સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશ ટીમ બનાવવા મામલે થયેલી જાહેર હિતની અરજીનો દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં દિલ્હી પોલીસે વિરોધ કર્યો છે. 

ત્યાર પછી પાંચ જાન્યુઆરી 2020ના જવાહરલાલ નેહરુ વિશ્વવિદ્યાલયમાં તોડફોડ અને 20થી વધારે વિદ્યાર્થીઓ અને અધ્યાપકો સાથે મારપીટનો ઉલ્લેખ પણ છે. 

આ મામલામાં જેએનયુના વિદ્યાર્થીઓ અને અધ્યાપકો તરફથી 40થી વધારે ફરિયાદ દાખલ કરાયા પછી પણ દિલ્હી પોલીસે એક પણ એફઆઈઆર દાખલ નથી કરી. 

જેએનયુ હિંસા અને ભાજપ નેતાઓના ભાષણોનો ઉલ્લેખ

જેએનયુ વિદ્યાર્થી સંઘનાં આઇશી ઘોષ અને અન્ય વિદ્યાર્થીઓ (ફાઇલ ફોટો)

જોકે, જેએનયુ વિદ્યાર્થી સંઘનાં આઇશી ઘોષ સહિત મારપીટમાં ઇજાગ્રસ્ત થયાં હતાં, એ સિવાય અન્ય નાગરિકતા સંશોધન કાયદાની વિરુદ્ધ પ્રદર્શન કરી રહેલાં વિદ્યાર્થીઓ પણ ઇજાગ્રસ્ત થયા હતા, તેમની વિરુદ્ધ એફઆઈઆર દાખલ કરવામાં આવી હતી. 

ઍમનેસ્ટીના રિપોર્ટમાં દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં જાન્યુઆરીના મહિનામાં થયેલી ચૂંટણી રૅલીઓમાં ભાજપના નેતાઓના ઉશ્કેરણીજનક ભાષણોનો પણ ઉલ્લેખ કરે છે. 

20 ફેબ્રુઆરી 2020ના દિલ્હી હાઈકોર્ટ આદેશ આપ્યો કે દિલ્હી પોલીસે એક સમજી વિચારીને કરેલા નિર્ણય (કૉન્શિયસ ડિસિઝન)...