જાણકારો પ્રમાણે, છેલ્લાં કેટલાક વર્ષોમાં ઉત્તરપ્રદેશના જ નહીં, પરંતુ અન્ય રાજ્યો અને લોકસભા ચૂંટણીના સર્વે પણ વાસ્તવિકતાથી ઘણા દૂર રહ્યા હતા. એટલા માટે આ વખતે તે કેટલા સાચા હશે, તેના પર વિશ્વાસ કરવો અઘરો છે. 

લખનઉ 'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'ના રાજકીય સંપાદક સુભાષ મિશ્ર કહે છે કે વાસ્તવમાં જે વલણ છે તેને ધ્યાનમાં લઈએ તો બેઠકોની આ સંખ્યા ક્યારેય વાસ્તવિક લાગતી નથી.

તેમના મુજબ, "ઉત્તરપ્રદેશમાં જે પ્રમાણે જાતીય અને ક્ષેત્રીય વિવિધતા છે, મતદાનની રીત અને તેના વલણમાં ઘણી વિષમતા છે, તેના આધારે આ રીતે બેઠકોનું અનુમાન કરવું ખૂબ જ મુશ્કેલ છે."

"વધારે સર્વેમાં ભાજપના પક્ષમાં એકતરફી પરિણામ જોઈ શકાય છે જે શક્ય નથી લાગી રહ્યું. મેં યૂપીમાં જે કંઈ ગ્રાઉન્ડ ઉપર જોયું છે, તેના આધારે કહી શકું છું કે ગઠબંધન સારું રહેશે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'સ્પૉન્સર્ડ હોય છે સર્વે'

જોકે કેટલાક સર્વેમાં સપા-બસપા-રાલોદ ગઠબંધનને ઉત્તરપ્રદેશમાં ઘણા આગળ દેખાડવામાં આવ્યા છે, પરંતુ મોટા ભાગના સર્વેમાં ભાજપની સામે તેમનો ઘણો મોટો સંઘર્ષ જોવા મળી રહ્યો છે અથવા ભાજપને ઘણો આગળ દર્શાવવામાં આવ્યો છે. 

સુભાષ મિશ્ર કહે છે કે હાલમાં ત્રણ રાજ્યોમાં જે ચૂંટણી થઈ છે, મોટા ભાગે ચૂંટણી સર્વે ક્યાંય પણ સાચા નીકળ્યા નથી. એટલે બહુ વધારે ભરોસો કરવો યોગ્ય નથી. 

એટલું જ નહીં, મોટા ભાગના વિશ્લેષકો પોતે ચૂંટણી સર્વેની વચ્ચે આવી રહેલી વિવિધતાના કારણે પણ તેની પ્રક્રિયા અને તેના પરિણામ પર શંકા વ્યક્ત કરે છે.

વરિષ્ઠ પત્રકાર અમિતા વર્માએ અત્યાર સુધીમાં ઘણી ચૂંટણી કવર કરી છે. 

તેઓ કહે છે, "શરૂઆતમાં આવેલા ચૂંટણી સર્વે સત્યતાની ઘણી નજીક હતા. એનું કારણ એ હતું કે જેમાં સેફૉલૉજીમાં (મતદાનના વલણના અભ્યાસ માટેનું આંકડાકીય શાસ્ત્ર) વપરાતી પદ્ધતિઓનું મોટા પ્રમાણમાં પાલન કરવામાં આવતું હતું."

"જો ઍક્ઝિટ પોલના તારણ યોગ્ય આવતા નથી, તો આનું એક મોટું કારણ એ છે કે સર્વે સ્પૉન્સર્ડ હોય છે અને આવી સ્થિતિમાં યોગ્ય પરિણામ આવવાની આશા રાખવી જોઈએ નહીં."

અમિતા વર્માનું માનવું છે કે ઉત્તરપ્રદેશમાં લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન તેમને જે જોવા મળ્યું છે તે આ ચૂંટણી સર્વેમાં જોવા મળી રહ્યું નથી.

તેઓ કહે છે, "ઉત્તર પ્રદેશમાં સપા અને બસપાની વચ્ચે જે પ્રકારે વોટ ટ્રાન્સફર થયા છે, તેમને જોઈને મહાગઠબંધન ઘણું મજબૂત રહ્યું છે."

"હા, એ પણ યોગ્ય છે કે ભાજપને જે પ્રકારે મોટા નુકસાનની વાત કરવામાં આવી રહી છે, તેવું... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
Exit Polls: રાજકીય પંડિતોને ઍક્ઝિટ પોલ પર કેમ ભરોસો થઈ રહ્યો નથી?