સરેરાશ પુખ્ત અમેરિકન પર માત્ર ક્રૅડિટ કાર્ડનું જ 4000 ડૉલર યાને કે લગભગ પોણા 3 લાખ રૂપિયાનું દેવું છે. 

દેવાને કારણે ગરીબ પરિવારોને જીવનનિર્વાહ કરવાની મુશ્કેલી પડી રહી છે. તેમની પાસે દેવું ચૂકવવા માટેનાં કોઈ સાધનો નથી.

"આ મોતની ખીણ જેવું છે" એમ સેનાના અધિકારી ડીન લેડબેટર કહે છે. 

દેવાને કારણે તેમનું સ્વાસ્થ્ય બગડ્યું અને પોતે દેવાળિયા થઈ ગયા છે એમ આ સૈન્ય અધિકારીનું કહેવું છે. 

તેમણે ક્રૅડિટ કાર્ડ વાપરવાનું શરૂ કર્યું હતું, પણ પછી ખ્યાલ આવ્યો કે તેનું પેમેન્ટ કરી શકે તેમ નથી. 

તેથી તેમણે વ્યાજખોરો પાસેથી (તગડા વ્યાજદર સાથેની) વધુ લોન લેવાનું શરૂ કર્યું. મિત્રો પાસેથી ઉછીના પણ લેવા પડ્યા.  

લેડબેટર કહે છે, "મેં ગલ્ફ યુદ્ધમાં ભાગ લીધો હતો. મારી પીઠમાં ઈજા થઈ હતી અને મારી દૃષ્ટિ પણ અમુક અંશે જતી રહી હતી." 

યુદ્ધમાંથી પરત આવ્યા પછી તેઓ પેન્શન પર ગુજારો કરતા હતા.

લગ્ન પડી ભાંગ્યા પછી તેમણે ઘર છોડીને રસ્તા પર કારમાં જ રહેવું પડ્યું હતું. ખાવાનું પણ બહુ ઓછું મળતું હતું. 

તેના કારણે ધીમેધીમે તેમના પર દેવું વધતું ગયું. તેઓ કહે છે કે "મારે કોઈક રીતે જીવવું તો ખરું ને."

તેમની માથે હવે કુલ 100,000 ડૉલર કરતાંય વધુનું દેવું થઈ ગયું છે. 

સામાન્ય પેન્શન પર જીવતી તેમની જેવી વ્યક્તિ માટે આટલું દેવું ચૂકવવું શક્ય નથી.

ડીન લેડબેટર કહે છે, "તમારું જહાજ તૂટી પડ્યું હોય તેના જેવું છે. મારે એ નક્કી કરવાનું હતું કે તરતા રહેવું કે ડૂબી મરવું. કેમ કે વ્યાજ તો વધતું જ જાય છે."

"આ બહુ અપમાનજનક સ્થિતિ છે. હું માનભેર જીવ્યો છું. હું માથેથી દેવું ઉતારી ના શકું તે વાતથી બીમાર પડી ગયો છું."

લેડબેટર જેવા અનેક લોકો છે, જેમની માગ છે કે નાણાં સંસ્થાઓ જે વ્યાજદર લે છે તેના પર કશાક પ્રકારનું નિયંત્રણ હોવું જોઈએ.

અમેરિકાનાં 32 રાજ્યોમાં પરંપરાગત બૅન્કિંગ સિવાય કોઈ પણ પ્રકારની લોનને માન્ય ગણવામાં આવે છે. 

સામાન્ય રીતે આવું ધિરાણ લેવું બહુ જ મોંઘું પડતું હોય છે. તેના કારણે જ લોકો વ્યાજના ચક્કરમાં ફસાય છે. 

ત્રણ પ્રકારની લોન એવી છે જેમાં મોટા ભાગે લેનાર ફસાઈ જ જાય છે- ગ્રાહક લોન, વાહન લોન અને વિદ્યાર્થી લોન.

"આખો વિચાર જ ખોટો છે"

ધિરાણ કરનારી સંસ્થાઓની સંસ્થા લૅન્ડર્સ ઍલાયન્સ ઑનલાઇનના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર મેરી જેક્સન લૉન ડૂબી જવાની શક્યતા હોય તેવા કિસ્સામાં જે શરતો સાથે ધિરાણ આપવામાં આવે છે તેનો બચાવ કરે છે. 

"ડિફોલ્ટ (કરજ... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
અમેરિકામાં દેવાં નીચે દબાતા નાગરિકો, ગ્રાહકો પરનું દેવું 4 અબજ ડૉલરે પહોંચ્યું