...ર્ષોથી વિવાદિત જમીનના અંદરના આંગણા પર અને રામ જન્મસ્થાન પર નિર્મોહી અખાડાનો જ કબજો હતો."

સુશીલ કુમાર જૈને સુપ્રીમ કોર્ટમાં દલીલો દરમિયાન કહ્યું હતું કે નિર્મોહી અખાડા ઘણાં મંદિરોનું સંચાલન કરે છે. જૈને સુપ્રીમ કોર્ટને વિસ્તારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે નિર્મોહી અખાડા દ્વારા કયા-કયા કામો કરાય છે. 

જૈને કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે, "ઝાંસીની રાણી લક્ષ્મીબાઈના મૃત્યુ પહેલાંથી તેમની સુરક્ષા નિર્મોહી અખાડા દ્વારા જ કરાતી હતી."

વિવાદિત જમીન પર દાવો

સુશીલ કુમાર જૈને બંધારણીય પીઠ સમક્ષ દલીલમાં એ પણ કહ્યું હ... બાકીનો લેખ લખો:
એ આક્ષેપ ખાટો છે. જૈને કહ્યું કે મુસ્લિમ પક્ષે આ વિવાદ ઊભો કરવા માટે આ કહાની ઘડી કાઢી હતી." 

અંદરની જગ્યા પર સુન્ની વકફ બોર્ડના દાવાને પડકારતાં સીનિયર વકીલ જૈને એવી દલીલ રજૂ કરી હતી કે "સમગ્ર વિસ્તાર એક જ ન્યાયિક મિલકત છે અને તેની સીમામાં આવે છે. ત્યારે સુન્ની વકફ બોર્ડ તેના કોઈ એક ભાગ પર દાવો ન કરી શકે."

સીનિયર વકીલ કે. પરાસરને રામ લલા(જેને રામ લલા વિરાજમાન પણ કહે છે) તરફથી દલીલ કરી. 

તેમણે સુપ્રીમ કોર્ટની બંધારણીય બેઠક સમક્ષ દલીલ કરી કે "વાલ્મિકી રામાયણમાં કમ સે કમ ત્રણ જગ્યાએ આ વાતનો ઉલ્લેખ છે કે શ્રી રામનો જન્મ અયોધ્યામાં થયો હતો."

રામ જન્મસ્થાન પર દલીલ

પરાસરની આ દલીલ પર અદાલતે તેમને પૂછ્યું કે શું ઈસા મસીહ બેથલેહામમાં જન્મ્યા હતા, એવો પ્રશ્ન ક્યારેય કોર્ટ સામે આવ્યો છે?

ત્યારે વરીષ્ઠ વકીલ કે. પરાસરને કહ્યું હતું, "જન્મસ્થાન એ ચોક્કસ સ્થળ નથી કે જ્યાં ભગવાન રામનો જન્મ થયો હતો, પણ તેની આસપાસની જમીન પણ તેની સીમામાં આવે છે. તેથી સમગ્ર વિસ્તાર જ જન્મસ્થાન છે."

"એ વાતમાં કોઈ શંકા નથી કે એ શ્રી રામનું જન્મ સ્થાન છે. હિંદુ અને મુસ્લિમ બંને પક્ષ આ વિવાદિત જમીનને જન્મસ્થાન કહે છે."

રામ લલા તરફથી સીનિયર વકીલ સીએસ વૈદ્યનાથે કહ્યું કે "16 ડિસેમ્બર 1949ના રોજ મુસલમાનોએ ત્યાં છેલ્લી વખત નમાઝ પઢી હતી. તેના છ દિવસ બાદ 22 ડિસેમ્બર 1949ના રોજ ત્યાં મૂર્તિઓ મુકવામાં આવી." 

આ બાબતે અદાલતે પૂછ્યું કે "શું મૂર્તિઓ મૂકી દેવાથી મુસ્લિમો ત્યાં નમાઝ ન પઢી શકે?" 

તેના જવાબમાં વૈદ્યનાથને જવાબ આપ્યો હતો કે મુસલમાનોને ત્યાં જવા પર પ્રતિબંધ હતો.

ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણનો આધાર

પોતાની દલીલમાં વૈદ્યનાથને વિલિયમ ફ્રિન્ચના પ્રવાસ નિબંધનો આધાર આપવાની મંજુરી માગી. વિલિયમ ફ્રિન્ચ 1608થી 1611 વચ્ચે ભારતના પ્રવાસે આવ્યા હતા. 

વૈદ્યનાથને કહ્યું કે મુગલ બાદશાહ અકબર અને જહાંગીરના જમાનામાં ઘણા યૂરોપિયન યાત્રીઓ ભારત આવ્યા હતા. તેમાં વિલિયમ ફ્રિન્ચ અને વિલિયમ હૉકિંગ્ઝ પણ હતા. તેમણે પોતાના વર્ણનમાં અયોધ્યા વિશે લખ્યું હતું. 

વૈદ્યનાથને અદાલતને કહ્યું, "અમે એવું કહેવા માગીએ છીએ કે પંદરમી અને સોળમી સદીમાં પણ લોકો એવું માનતા હતા કે શ્રી રામનો જન્મ ત્યાં જ થયો હતો."

"માનનીય અદાલતે એ તથ્યોને પણ ધ્યાન પર લેવા જોઈએ કારણ કે એ સાબિતી છે કે ત્યારે એ સ્થળે મંદિર હતું, જેને બાદમાં તોડી પાડવામાં આવ્યું. આ જગ્યા હંમેશાથી ભગવાન રામનું જન્મસ્થાન મનાતી...