સુરત આગ : 'ફાયરસેફ્ટી વિકલ્પ નહીં, ફરજિયાત છે'\nશુક્રવારે સુરતના સરથાણા વિસ્તારમાં લાગેલી આગને કારણે 20 વિદ્યાર્થી-વિદ્યાર્થિનીઓનાં મૃત્ય થયાં, જેના કારણે આ મુદ્દો ફરી એક વખત ચર્ચામાં આવ્યો છે. 

રાજ્ય સરકાર દ્વારા નિર્માણ સંબંધિત નિયમો ઘડવામાં આવ્યા છે, જેનો સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓ દ્વારા તેનો અમલ કરવાનો હોય છે. 

સુરતની દુર્ઘટના બાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના ફાયર વિભાગના બે અધિકારીઓને ફરજમાં બેદરકારી દાખવવા બદલ સસ્પેન્ડ કરી દેવામાં આવ્યા છે. 

આવી દુર્ઘટનામાં થતી જાનહાનિ માટે બિલ્ડિંગ ડિઝાઈન, પરવાનગી, ઑપરેશન અને મેઈન્ટેનન્સ અને ફાયર વિભાગની બચાવ કામગીરી સહિત અનેક કારણો જવાબદાર હોઈ શકે છે. 

તપાસમાં જે બહાર આવે તે જોવું રહ્યું, પરંતુ આપણે એ સમજી લેવાની જરૂર છે કે આગ સાથે રમત ન કરાય.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બિલ્ડિંગ પ્લાનિંગ 

કોઈ પણ બિલ્ડિંગ ડિઝાઈન થાય તો જે તે વિસ્તારમાં આવતા બિલ્ડિંગ બાયલોઝ (પેટાનિયમો)ને ધ્યાનમાં લેવા પડે છે. 

ગુજરાતમાં અત્યારે કૉમન ગુજરાત ડેવલપમૅન્ટ કંટ્રોલ રેગ્યુલેશન્સ (જીડીસીઆર) છે જે બાંધકામના નિયમન માટે ઘડવામાં આવેલા છે.

પહેલાં આ નિયમ દરેક શહેર માટે અલગ હતા જેમાં વિસંગતતા દૂર કરી હવે ગુજરાતભર માટે કૉમન જીડીસીઆર (એકસમાન નિયમ) બનાવવામાં આવ્યા છે. 

જીડીસીઆરની ધારા 2.66 ફાયરસેફ્ટી સંબંધિત ટર્મ્સ વિષે જાણકારી આપે છે. 

ગુજરાત ફાયર પ્રિવેન્શન ઍન્ડ લાઈફ સેફ્ટી ઍક્ટ 2013 ઑથૉરિટી, મકાનમાલિક, બિલ્ડર્સ, ફાયર સેવાઓ વગેરેની જવાબદારીઓ નક્કી કરે છે. 

આપણો નેશનલ બિલ્ડિંગ કોડ મકાનોના બાંધકામ અને જાળવણી અંગેની પાયાની જરૂરિયાતો નિર્ધારિત કરે છે. 

બ્યૂરો ઑફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડના વિવિધ કોડ ફાયર સંબંધિત જોગવાઈઓ માટે અગત્યના છે. 

ફાયર પરમિશન 

પ્રતીકાત્મક તસવીર ( ગોધરા ફાયર સ્ટેશન)

ગુજરાતમાં 25 મિટરથી ઊંચા રેસિડેન્શિયલ મકાન માટે, 15 મિટર કરતાં વધુ ઊંચાઈનું મકાન હોય અને મકાન મિક્સ્ડ યૂઝ થતું હોય તો તેમાં ફાયર સંબંધિત પરવાનગી માટે ફાયર વિભાગને મકાનના પ્લાન રજૂ કરવાના રહે છે.

ફાયર વિભાગ પ્લાનને આગ સંબંધિત જોખમો અંગે ચકાસી મંજૂર કરે છે. 

15 મિટરથી ઓછી ઊંચાઈનું મકાન જો શૈક્ષણિક કે સંસ્થાકીય ઉપયોગમાં લેવાતું હોય, તે બે માળથી વધુનું હોય અથવા 500 ચોરસમિટરથી વધુના પ્લોટ પર બન્યું હોય, અથવા 1000 ચોરસમિટરથી વધુ બાંધકામ ધરાવતું હોય તો એવા મકાન માટે બાંધકામ પહેલાં અને પછી ફાયર સંબંધિત પરવાનગી લેવી જરૂરી છે. 

જુદી-જુદી ઑથૉરિટીમાં આ જોગવાઈઓમાં થોડાઘણા ફેરફાર...\n\ntl;dr:
સુરતની આગને કારણે ગુજરાતમાં ઇમારતોના નિર્માણ અને તેના સુરક્ષાધોરણો અને તેના અમલમાં દાખવવામાં આવતી લાપરવાહીને ફરી એક વખત ચર્ચામાં લાવી દીધાં છે.