નરેન્દ્ર મોદીની ટ્રમ્પ સાથે દોસ્તી પણ અમેરિકન કંપનીઓ ભારતને બદલે ઇન્ડોનેશિયા ભણી કેમ ગઈ?\nનરેન્દ્ર મોદી અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ

ફેબ્રુઆરીની 24-25 તારીખે અમદાવાદમાં અમેરિકન પ્રમુખને સત્કારવા હૈયે હૈયું દળાય તેટલી જનમેદની એકઠી થઈ હતી. આપણા વડા પ્રધાન અને ટ્રમ્પની દોસ્તીને આવકારવા માનવમહેરામણ હિલોળે ચઢ્યો હતો.

ટ્રમ્પે ભારત આગમન પહેલાં કહ્યું હતું કે “US is not treated well by India, but I like PM Modi a lot: Donald Trump”.

ટ્રમ્પને ભારતની મહેમાનનવાજી મંજૂર છે, પણ ભારતની સાથે વ્યાપારિક સંબંધો બાબતે તેમણે ભારત આવતાં કહેલા શબ્દો યાદ રાખવા જેવા છે. 

ચીનમાંથી અમેરિકન કંપનીઓનું સ્થળાંતર

શી જિનપિંગ અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ

આજે ઘણી અમેરિકન કંપનીઓ ચીનમાંથી સ્થળાંતર કરી રહી છે. અપેક્ષા હતી તે ભારતમાં પોતાના ડેરા-તંબુ નાખશે પણ થયું ઊલટું. 

ઘણી અમેરિકન કંપનીઓ વિયેતનામ, થાઇલૅન્ડ, તાઇવાન ગઈ અને હવે ઇન્ડોનેશિયા જેવા દેશોમાં પોતાની ફૅક્ટરીઓ પુનઃસ્થાપિત (રીલૉકેટ) કરી રહી  છે.

ઇન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિએ રોકાણમંત્રી, લુહૂટ બિન્સર પંડજૈતાને યુએસ કંપનીઓ સાથે લોબિંગ કરી આકર્ષક ઑફર કરતાં 27 જેટલી અમેરિકન કંપનીઓનું ચીનથી ઇન્ડોનેશિયામાં સ્થળાંતર કરવામાં આવ્યું હતું.

યુએસએ અને ચીન વચ્ચેના સંઘર્ષને કારણે ઇન્ડોનેશિયાને મોટો ફાયદો થયો છે. યુરોપિયન અને જાપાનની કંપનીઓ પણ ચીનથી બહાર જઈ રહી છે.

ભારત સરકારે પણ આકર્ષક ઑફર સાથે અમેરિકા, જાપાન અને અન્ય દેશો સાથે લોબિંગ કર્યું છે, પરંતુ સૌથી વધારે ફાયદો ઇન્ડોનેશિયાને થયો છે.

આમ, ચીનથી યુએસ ફૅક્ટરીઓના સ્થળાંતર માટેના મુખ્ય સ્થળ તરીકે ઇન્ડોનેશિયાએ દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના દેશો પરની લડાઈ જીતી લીધી.

ભારતમાં ચીનથી આવનાર અમેરિકન, જાપાનીઝ અને કોરિયન તેમજ અન્ય દેશોની મળીને 1,000 કંપનીઓ રોકાણ કરવાની છે તેવી વાત હતી.

તેને પગલે-પગલે ભારતે જુદાંજુદાં રાજ્યોમાં 10 મેગા ક્લસ્ટરનું લિસ્ટ તૈયાર કર્યું છે જે ખાસ કરીને દેશના મુખ્ય શહેરી વિસ્તારોમાં સ્થપાશે.

આમ, રોકાણો આકર્ષવા માટેની આકર્ષક નીતિ અને ટૅક્સ ઇન્સેન્ટિવ આપવાની ઑફરનો પણ તેમાં સમાવેશ થાય છે.

જોકે, ગઈ કાલના એક અંગ્રેજી અખબારમાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિએ ચીનથી અન્ય દેશો તરફ સ્થળાંતરિત થતી કંપનીઓને વધારાના ટૅક્સની ચીમકી આપી હતી.

'મોદીનો કંપનીઓને આકર્ષવાનો પ્લાન ચોપટ'

તાજેતરમાં અમેરિકન ઍપલ કંપની ભારતમાં પોતાનું મૅન્યુફૅક્ચરિંગ યુનિટ સ્થળાંતરણ કરવા માગતી હતી, પરંતુ તે કોઈ નિર્ણય લે તે પહેલાં ટ્રમ્પે કંપનીને વધારાના ટૅક્સ નાખવાની ઘમકી આપી હતી. 

આથી વડા...\n\ntl;dr:
ઇન્ડોનેશિયા દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાઈ દેશોમાં અમેરિકન કંપનીઓને આકર્ષવામાં મેદાન મારી ગયું છે. આમ કેમ બન્યું તે થોડો વિચાર માગી લે છે.