29 વર્ષની ઉંમરનાં હૈની કાસુમાએ કંઈક આવી રીતે પોતાની આપવીતી કહેવાનું શરૂ કર્યું. પાલુ શહેરમાં શુક્રવારે આવેલા સુનામી પછી હૈની કાસુમા એક સ્વયંસેવક તરીકે બચાવકાર્યમાં જોડાયેલાં છે. 

ઇન્ડોનેશિયાની સરકારી એજન્સીઓના જણાવ્યા અનુસાર, અત્યાર સુધી આ હોનારતમાં ઓછામાં ઓછા 844 વ્યક્તિઓનાં મોત થયાં છે અને 500થી વધુ લોકો ઈજાગ્રસ્ત થયા છે. 

'બીજી લહેર આવ્યા બાદ કશું જ ના બચ્યું'

હૈની કાસુમાએ જણાવ્યું, "એ વ્યક્તિનો અવાજ સાંભળીને અમે પાર્કિંગ તરફ ભાગ્યા. જયારે અમે બીજે માળે પહોંચ્યા તો સુનામીનું વિકરાળ રૂપ અમે જોઈ શકતા હતાં. સામેથી આવી રહેલાં મોજાંને જોઇને એ સમજાઈ ગયું હતું કે કિનારા ઉપર બનેલાં રેસ્ટોરાં અને મકાનો એક જ ઝાટકે જમીનદોસ્ત થઈ જશે."

કાસુમાએ કહ્યું, "ઉપર ઉભેલા લોકો સુનામી-સુનામીની ચીસો પાડી રહ્યાં હતાં. ઘણાં લોકો તેનું વીડિયો રેકર્ડિંગ કરી રહ્યાં હતાં. પાર્કિંગની નીચે એક નાનકડી બસની લગોલગ 10 મહિલાઓ ઊભી હતી. અમે તેઓને તાત્કાલિક ઉપર આવી જવા કહ્યું."

કાસુમા ઉમેરે છે, "અમારી સામે જે રસ્તો હતો, તેની ઉપરથી લોકો પસાર થઈ રહ્યાં હતાં. ઘણા કાર અને મોટરસાઇકલ સવાર પણ ત્યાંથી પસાર થઈ રહ્યાં હતાં. કારણ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
કે ભૂકંપ બાદ સુનામીની જે ચેતવણી પ્રસારિત કરવામાં આવી હતી, તેને થોડા જ વખતમાં પાછી ખેંચી લેવામાં આવી હતી."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કાસુમા કહે છે, "સમુદ્રના જે મોજાં કેટલાય સો મીટર દૂર દેખાતા હતા, તે માત્ર દોઢ જ મિનિટની અંદર પાર્કિંગના નીચલા માળની આરપાર નીકળી ગયા. પહેલા મોજાંની ટક્કર સાથે જ સામેનો આખો રસ્તો કાટમાળથી ભરાઈ ગયો." 

"કેટલાક લોકો કાટમાળમાં દબાઈ ગયેલાં દેખાતાં હતાં. એમાં મહિલાઓ પણ હતી અને બાળકો પણ. એ જોઈને કેટલાક છોકરાઓ પાર્કિંગમાંથી નીચેની તરફ દોડ્યા. પરંતુ તેઓ રસ્તા સુધી પહોંચે એ પહેલાં જ, ઉપર ઉભેલા લોકોએ બૂમો પાડી-'બીજું મોજું આવી રહ્યું છે.' એમાંથી એક છોકરાએ કાટમાળમાંથી એક બાળકીને કાઢી અને તે પાર્કિંગ તરફ દોડ્યો." 

"પરંતુ અમે તેઓને પાર્કિંગમાં પ્રવેશતા જોઈ શક્યા નહીં. મોજાં તેમનાથી આગળ નીકળી ગયા. હું દુઆ કરું છું કે અલ્લાહ તેઓને બચાવી લે." 

'શહેરમાં ઘણાં ફૂટ પાણી હતું' 

ઇન્ડોનેશિયાના સુલાવેશી દ્વીપ ઉપર આવેલા સુનામીથી પાલુ શહેર સૌથી વધુ પ્રભાવિત છે. મુસ્લિમ આબાદી ધરાવતા આ શહેરની વસતી સવા ત્રણ લાખ જેટલી છે. 

હૈની જેવા ઘટનાના પ્રત્યક્ષ સાક્ષીઓ અનુસાર, પાણીનું વહેણમાં એટલી ગતિમાં હતી કે વસ્તીની ગીચતાવાળા તમામ વિસ્તારોમાં કેટલાય ફૂટ પાણી ઘૂસી આવ્યું હતું. 

દક્ષિણી સુલાવેશીના મકાસ્સાર શહેરના રહેવાસી અમરિલ નુરયાન એક વ્યવસાયિક ફોટોગ્રાફર છે. તેઓ હાલમાં સુલાવેશી દ્વીપ ઉપર ચાલી રહેલા બચાવ કાર્યની ઝડપ વધારવા માટે આર્થિક મદદ એકઠી કરવાનું કાર્ય કરી રહ્યા છે. 

નુરયાને બીબીસીને જણાવ્યું, "પાલુને એક સુરક્ષિત શહેર માનવામાં આવતું હતું. શહેરની ત્રણેય બાજુ પહાડ છે અને આ એક તળેટી જેવી જગ્યાએ આવેલું છે. પરંતુ ભૂકંપની તીવ્રતા બહુ વધારે હતી, આથી સુનામીની અસર વધુ થઈ."

નુરયાને કહ્યું, "પાલુમાં મારા સ્વજનો પણ ફસાયેલા છે. બીજા મોજાંએ સર્વનાશ કરી દીધો. આ મોજું લગભગ 20 ફૂટ ઊંચું હતું. પાલુ શહેરની ઓળખ મનાતો પોનુલેલે બ્રિજ પડી ગયો છે. મોટી હૉસ્પિટલ અને સૌથી મોટો મૉલ પણ જમીનદોસ્ત થઈ ગયા છે." 

મે 2006માં બનીને તૈયાર થયેલા પોનુલેલે પુલનું નામકરણ સેન્ટ્રલ સુલાવેશીના ગવર્નરના હોદ્દા ઉપર રહેલા અમીનુદ્દીન પોનુલેલેના નામ ઉપરથી કરવામાં આવ્યું હતું. 

પોનુલેલે બ્રિજ પાલૂના મુખ્ય જોવાલાયક સ્થળોમાનો એક હતો અને પૂર્વી-પશ્ચિમી ડોંગાલાને જોડતો હતો. 

હાલની જરૂરિયાતો 

હૈની કાસુમાએ જણાવ્યું કે શહેરમાં ચોખ્ખા પાણીની ભારે અછત થઈ ગઈ...