સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: આ તમામ નજારો જોતાં જોતાં એક સામાન્ય વિચાર આવે છે કે આ કુંભનું આયોજન કરવાથી સરકારને પરત શું મળે છે?

શું સરકારને કોઈ આવક અથવા સરકારી તિજોરીમાં કોઈ લાભ થાય છે કે નહીં?

આ તમામ સવાલોના સાથે જોડાયેલા આંકડા સરકાર પાસે નથી.

જોકે, જાણકારોનું કહેવું છે કે સરકારને પ્રત્યક્ષ લાભ ભલે ન થાય પરંતુ પરોક્ષ રીતે આ આયોજન સરકારો માટે નુકસાનકારક ડીલ નથી.

હાલના કુંભનું ગણિત

ચાલી રહેલા કુંભની વાત લઈએ તો આ વખતે સરકારે કુંભના આયોજન પાછળ લગભગ 4200 કરોડ રૂપિયા ખર્ચ્યા છે.

ગત કુંભ કરતા તે ત્રણ ગણા છે. રાજ્ય સરકારે આ માટે નાણકીય વર્ષ 2018-19ના બજેટમાં 1500 કરોડ રૂપિયાની જોગવાઈ કરી હતી અને કેટલીક રકમ કેન્દ્ર સરકાર તરફથી પણ આપવામાં આવી હતી.

ભારતીય ઉદ્યોગ પરિસંઘ એટલે કે સીઆઈઆઈના એક અનુમાન અનુસાર 49 દિવસ સુધી ચાલતા આ કુંભમેલામાં રાજ્ય સરકારને લગભગ 1 લાખ 20 હજાર કરોડ રૂપિયાનું રાજસ્વ મળવાની આશા છે.

જોકે, ખુદ સરકારે આ પ્રકારે હજુ સુધી અનુમાન નથી લગાવ્યું પણ મેળાક્ષેત્રના જિલ્લાધિકારી વિજય કિરણ આનંદ કહે છે કે સરકારને આનાથી આવક જરૂર થાય છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં વિજય કિરણ આનંદ કહે છે કે સરકારને આ આવક બે રીતે મળે છે, એક ઑથૉરિટી દ્વારા થાય છે અને બીજી આવક કેટલીક રીતે રાજ્યના રાજસ્વ ખાતામાં જમા થાય છે.

તેમના અનુસાર,"ઑથૉરિટી મેળાના ક્ષેત્રમાં દુકાનોની મંજૂરી આપી તેને ફાળવે છે, તમામ કાર્યક્રમોની મંજૂરી આપે છે, કેટલાક વેપારી ક્ષેત્રોની ફાળવણી કરવામાં આવે છે તેનાથી થોડી ઘણી આવક થઈ જાય છે."

"આ વખતે અમે લગભગ 10 કરોડની કમાણી કરી છે. પરંતુ પરોક્ષ રીતે તેનાથી રાજ્યની તિજોરીમાં પણ નાણા જાય છે. આ લાભનો આ વખતે અમે અભ્યાસ કરાવી રહ્યા છે."

વિજય કિરણ આનંદ કહે છે કે ગત કુંભ, અર્ધકુંભ અથવા દરવર્ષે પ્રયાગક્ષેત્રમાં યોજાતા મેઘમેળામાં હજુ સુધી આ પ્રકારના આંકડા ભેગા કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો નથી. જોકે આ વખતે આંકડા કાઢવાનું કામકાજ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

રોજગાર-કમાણીના સાધન

સાઆઈઆઈના એક રિપોર્ટ અનુસાર મેળાના આયોજન સાથે જોડાયેલા કાર્યોમાં 6 લાખથી પણ વધુ કામદારો માટે રોજગાર ઉત્પન્ન થઈ રહ્યો છે.

રિપોર્ટમાં અલગ-અલગ રીતે થનારા રાજસ્વનું આકલન કરવામાં આવ્યું છે.

જેમાં આતિથ્ય ક્ષેત્ર, ઍરલાઇન્સ, પર્યટન વગેરે વિભિન્ન ક્ષેત્રોમાંથી થતી આવકને સામેલ કરવામાં આવે છે. 

અહેવાલ અનુસાર આનાથી સરકારી એજન્સીઓ અને વેપારીઓની કમાણી વધશે.

એટલું જ નહીં આ વખતે જગ્યાએ જગ્યાએ...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
પ્રયાગરાજમાં સંગમ કિનારે રેતાળ જમીન પર વસેલા અસ્થાયી કુંભનગરની ઝાકમઝોળ જોઈને કોઈ પણ અંદાજો લગાવી શકે છે કે આ સમગ્ર વ્યવસ્થા માટે સરકારે અબજો રૂપિયાનો ખર્ચ કર્યો છે.