...ં થશે એ હું જાણતો નથી. હાલ તો હું એટલું જ જાણું છું કે લોકો બીમાર છે અને તેમનો ઇલાજ જરૂરી છે." 

આખરે આ રોગચાળામાંથી બચી ગયેલા લોકો માટે એક શિખામણ પણ છે કે "માણસને પ્રેમ કરવો એ કોઈ પણ મુશ્કેલ સમયમાં સૌથી વધારે જરૂરી બાબત હોય છે. આ વાત તેમને સમજાઈ ગઈ હતી."

પેલ હોર્સ, પેલ રાઇડર અને સ્પેનિશ ફ્લૂ

1918માં સ્પેનિશ ફ્લૂના રોગચાળાએ આખી દુનિયાનું સ્વરૂપ બદલી નાખ્યું હતું. એ રોગચાળાને કારણે દુનિયામાં કમસેકમ પાંચ કરોડ લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા, જ્યારે એ પહેલાં થયેલા વિશ્વયુદ્ધમાં એક કરોડ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યો ... બાકીનો લેખ લખો:
ચાળાનું વર્ણન તે નવલકથામાં છે. 

એ રોગચાળામાંથી જૂજ લોકો બચી શકે છે. એ લોકો કેટલા એકલવાયા છે તેનું સુંદર વર્ણ માર્ગારેટ એટવુડે કર્યું છે. 

નવલકથામાં ટોબી નામની એક માલણ છે. એ વેરાન દેખાતા આકાશને નિહાળતાં વિચારે છે કે "કોઈક જો જરૂર બચ્યું હશે. આ ધરતી પર તે એકલી નહીં બચી હોય. બીજા લોકો પણ હશે, પણ એ દોસ્ત હશે કે દુશ્મન? એ પૈકીના કોઈ સાથે મુલાકાત થાય તો તેણે શું સમજવાનું?"

આ નવલકથાનું એક અન્ય પાત્ર રેન નામની નર્તકી છે. કોઈ ગ્રાહક પાસેથી રેનને બીમારીનો ચેપ લાગે છે અને તેને ક્વોરન્ટીનમાં રાખવામાં આવી હોય છે તેથી એ બચી જાય છે. 

રેન ઘરમાં બેઠાંબેઠાં વારંવાર પોતાનું નામ લખ્યા કરે છે. રેન કહે છે કે, "અનેક દિવસો સુધી તમે એકલા રહો તો તમે એ ભુલી જાઓ છો કે તમે વાસ્તવમાં કોણ છો."

એટવૂડની નવલકથામાં ફ્લેશબેક પણ આવે છે. કુદરતી તથા માણસની દુનિયા વચ્ચેનું સંતુલન કઈ રીતે બગડ્યું, એ વિશે તેઓ ફ્લેશબેકમાં જણાવે છે. 

સત્તાધારી કંપનીઓએ બાયો એન્જીનિયરિંગ મારફત કુદરતની છેડછાડ કરી એટલે સંતુલન બગડ્યું હતું. એવી બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓનો ટોબી જેવા પર્યાવરણ કાર્યકર્તાઓ કઈ રીતે વિરોધ કર્યો હતો એ વિશે પણ તેઓ ફ્લેશબેકમાં જણાવે છે. 

તેનો અર્થ એ કે માર્ગારેટ એટવુડે તેમની નવલકથા નક્કર હકીકતના આધારે લખી હતી. 

ચીની મૂળના લેખકની 2018ની એ કૃતિ

કોઈ રોગચાળા પર આધારિત કિસ્સાઓ આપણને આકર્ષે છે, કારણ કે તેમાં માણસો સાથે મળીને રોગચાળાનો સામનો કરતા હોય છે. તેમનો દુશ્મન માણસ નથી હોતો. 

એ વખતે દુનિયામાં સારા-ખરાબ વચ્ચેનો ભેદ ખતમ થઈ જાય છે. દરેક પાત્ર પાસે બચવાની પૂરતી તક હોય છે. એ અર્થમાં દુનિયા સમાજવાદી થઈ જાય છે.

ચીની મૂળનાં અમેરિકન લેખિકા લિંગ માએ 2018માં 'સેવરન્સ' નામની નવલકથા લખી હતી. 

તેમાં બીજા દેશોમાંથી આવીને અમેરિકામાં વસેલા લોકોની કથા પણ સામેલ છે. નવલકથામાં કેન્ડેસ ચેન નામની યુવતીનો કિસ્સો છે. 

કેન્ડેસ બાઈબલનું પ્રિન્ટિંગ કરતી એક કંપનીમાં નોકરી કરે છે. 2011માં ન્યૂ યોર્ક પર ત્રાટકેલા શેન ફીવર નામના કાલ્પનિક રોગચાળામાંથી માત્ર નવ જ લોકો બચી શકે છે. એ નવમાં કેન્ડેસનો સમાવેશ થાય છે. 

લિંગ મા લખે છે કે "રોગચાળા પછી શહેરનો માળખાકીય ઢાંચો સંપૂર્ણપણે નષ્ટ થઈ ગયો છે. વીજળીની ગ્રીડ પણ બંધ થઈ ગઈ છે."

એ પછી કેન્ડેસ ચેન અને બચેલા અન્ય લોકો શિકાગોના ઉપનગરીય વિસ્તારમાં આવેલા એક મોલ તરફ રવાના થાય છે. 

તેમણે ત્યાં જઈને વસવાટ કરવા વિચાર્યું છે. બચેલા આ લોકો...