અટલ બિહારી વાજયેપીની હાર માટે લાલકૃષ્ણ અડવાણીનું 'ઇન્ડિયા શાઇનિંગ' અભિયાન જવાબદાર હોવાનું ભારતમાં ઘણા લોકો માને છે. 

એ અભિયાન ભારતના મધ્યમ તથા સમૃદ્ધ વર્ગે જે મેળવ્યું હતું તેના પર કેન્દ્રીત હતું, પણ રોટી, કપડાં અને બીજી મૂળભૂત જરૂરિયાતો માટે સંઘર્ષ કરી રહેલા દેશની વસતીના એક મોટા હિસ્સાને તેમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યો હતો. 

કોંગ્રેસે તેનો બરાબર લાભ લીધો હતો અને 'ઇન્ડિયા શાઇનિંગ' સામે 'મુઝે ક્યા મિલા' અભિયાન ચલાવીને જવાબ આપ્યો હતો. 

કોંગ્રેસના અભિયાનમાં સામાન્ય લોકોની તકલીફોની નોંધ સરકારે નહીં લીધી હોવાની વાતને ભારપૂર્વક રજૂ કરવામાં આવી હતી. 

એ કારણે કોંગ્રેસ 2004માં ચૂંટણી જીતી ગઈ હતી અને એ મુદ્દાને વળગી રહીને 2009માં પણ ફરી ચૂંટણી જીતી હતી. 

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જોકે, સગાંવાદ, ભ્રષ્ટાચાર અને અયોગ્યતાથી સભર મનમોહન સરકાર પર શ્રેણીબદ્ધ આક્ષેપો થયા હતા. 

ભારતીય જનતા પક્ષે (ભાજપ) અગાઉની ભૂલ બીજીવાર કરી ન હતી. ભાજપે સ્વચ્છ, યોગ્ય અને ભ્રષ્ટાચારમુક્ત સરકારની માગણી કરી હતી. 

વડા પ્રધાન બન્યા બાદ નરેન્દ્ર મોદીએ એવું એકેય ભાષણ કર્યું નથી, જેમાં ગરીબ, વંચિત અને શોષિત વર્ગોનો ઉલ્લેખ ન હોય. 

ભાગલાનું રાજકારણ

વાસ્તવમાં 2016માં કેરળમાં યોજાયેલી ભાજપની રાષ્ટ્રીય કારોબારીની બેઠકમાં અગ્રણી કેન્દ્રીય પ્રધાને નરેન્દ્ર મોદીના ભાષણ પરત્વે ખુલ્લેઆમ નિરાશા વ્યક્ત કરી હતી. 

તેમણે સવાલ કર્યો હતો, "ગરીબીની આટલી બધી વાતો શા માટે? ભારતમાં સારું કામ થઇ રહ્યું છે. એ નિશ્ચિત રીતે આગળ વધી રહ્યું છે, તેમ છતાં આપણે આટલું નકારાત્મક શા માટે થવું જોઈએ?"

હવે જર્મનીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય દર્શકો સાથે વાતો કરતાં કોંગ્રેસના પ્રમુખ રાહુલ ગાંધીએ પણ એ જ મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો કે ભારત ભાગલાના રાજકારણ ભણી આગળ વધી રહ્યું છે અને તેની સમગ્ર વિશ્વ પર ગંભીર અસર થશે. 

રાહુલ ગાંધીએ 'વંચિતો'ની શ્રેણીમાં માત્ર ધાર્મિક લઘુમતીનો નહીં, પરંતુ દલિતો, આદિવાસીઓ અને મધ્યમ વર્ગનો સંદર્ભ ટાંક્યો હતો. 

રાહુલ ગાંધીએ જણાવ્યું હતું કે આ બધા લોકોને પાછલી સરકારો બહુ મહેનત કરીને સિસ્ટમમાં લાવી હતી પણ વર્તમાન સરકારી નીતિઓમાંથી તેમને જાણીજોઈને અલગ રાખવામાં આવ્યા છે. 

સીરિયા અને ઈરાક સાથે સરખામણી

રાહુલ ગાંધીએ રોજગાર ગેરન્ટી કાર્યક્રમ અને દલિત અધિકાર કાયદા જેવી મનમોહન સરકારની સિદ્ધિઓનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. 

હાલની કેન્દ્ર સરકારે એ બન્ને કાયદાને કમજોર બનાવ્યા હોવાનો આક્ષેપ તેમણે... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
સીરિયા, ઇરાક સાથે ભારતની તુલનાની રાહુલની દલીલમાં કેટલો દમ?