સારાંશ માટે દસ્તાવેજ: વિજય રૂપાણી

1960માં ગુજરાતની રચના થઈ ત્યારથી જ ગુજરાત રાજ્યમાં દારૂબંધી અમલી છે. જોકે બૉમ્બે સ્ટેટમાંથી મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત એમ બે રાજ્ય બન્યાં હતાં પણ મહારાષ્ટ્રમાં દારૂબંધી નથી અને ગુજરાતમાં શરૂઆતથી જ છે. 

વળી, ચૂંટણીના સમયે અને રાજકીય ગતિવિધિઓના માહોલમાં ગુજરાતમાં ક્યારેક-ક્યારેક દારૂબંધી (પ્રોહિબિશન)નો મુદ્દો જાહેર ચર્ચામાં આવી જતો હોય છે.

ગુજરાતના ઇતિહાસમાં ખાસ કરીને રાજકીય ઇતિહાસમાં રાજ્યમાંથી સંપૂર્ણ દારૂબંધી હઠાવી લેવા મામલે કોઈ પણ રાજકીય પક્ષે સ્પષ્ટ અને કટિબદ્ધ વલણ નથી દર્શાવ્યું એ દર્શાવે છે કે આ પ્રશ્ન કેટલો જટિલ અને વિવાદિત હોઈ શકે છે.

તાજેતરમાં ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી શંકરસિંહ વાઘેલાએ ગુજરાતમાંથી દારૂબંધી હઠાવવા મામલે નિવેદન આપ્યું હતું. જેમાં તેમણે કહ્યું કે ભાજપ-કૉંગ્રેસ બંનેને દારૂબંધી હઠાવવામાં રસ નથી, કેમ કે બંનેને લાભ થઈ રહ્યો છે. તેમણે વધુમાં એમ પણ કહ્યું કે ગુજરાતમાં દારૂબંધી ઢોંગ છે અને તેને હઠાવી લેવી જોઈએ.

બીજી તરફ સત્તારૂઢ ભાજપ કહેતો આવ્યો છે કે ગુજરાતની પ્રગતિ-શાંતિ-સુરક્ષામાં દારૂબંધીનું પરિબળ મહત્ત્વનું રહ્યું છે. પરંતુ રાજ્યના જ કેટલાક નાગરિકો સોશિયલ મીડિયા મારફતે દારૂબંધી હઠાવવા માટે અભિયાન ચલાવી રહ્યાં છે. તેમનું માનવું છે કે પ્રોહિબિશનને કારણે ભ્રષ્ટાચારને વેગ મળે છે અને ગુજરાતીઓ સાથે અન્ય રાજ્યોના લોકોની સરખામણીએ ભેદભાવ થઈ રહ્યો છે.

દારૂબંધી એક જટિલ મુદ્દો

આ મુદ્દો કેટલો જટિલ છે એ એના પરથી સમજી શકાય છે કે કેટલાક રાજકીય વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે એક સમયે લોકો ગુજરાતમાં દારૂબંધી રાખવી કે હઠાવવી તેના માટે જનમતસંગ્રહ (રૅફરેન્ડમ) થવો જોઈએ એવી પણ ચર્ચાઓ કરતા થઈ ગયા હતા.

પરંતુ ગુજરાતના પ્રોહિબિશન ઍક્ટના અમલ મામલે પોલીસની ભૂમિકાઓ પર પણ સવાલો ઊઠતા રહ્યા છે. 

ગુજરાતમાં દારૂબંધી (પ્રોહિબિશન)ના મુદ્દા અને પોલીસની ભૂમિકા સહિતની બાબતો વિશે પૂર્વ આઈપીએસ અધિકારી રાહુલ શર્માએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે ગુજરાતમાંથી દારૂબંધી હઠાવવી જોઈએ.

અત્રે નોંધવું કે 2017માં રાહુલ શર્માએ ખુદ પોતાની પાર્ટી લૉન્ચ કરવાની જાહેરાત કરી હતી અને તેમાં દારૂબંધી હઠાવવાનો મુદ્દો પણ સામેલ હતો.

તેમણે કહ્યું, “ગુજરાતમાં દારૂબંધી હઠાવવાથી સંબંધિત ભ્રષ્ટાચાર દૂર થશે અને ઑર્ગેનાઇઝ્ડ ક્રાઇમ પણ ઘટી શકે છે. ખરેખર ક્રાઇમ રેટ (ગુનાના દર) વધવા માટે માત્ર દારૂના સેવનનું પરિબળ જવાબદાર નથી હોતું. તેની પાછળ અન્ય...\nદસ્તાવેજની સમાન ભાષામાં સારાંશ:
ગુજરાતમાં લાંબા સમયથી એક પ્રશ્ન હંમેશાં વિવાદિત રહ્યો છે. એ પ્રશ્ન છે – શું ગુજરાતમાંથી દારૂબંધી હઠવી જોઈએ કે નહીં?