ગુજરાતની વિસરાયેલી વણાટળા આશાવલીને ડિજિટલ મીડિયાએ નવી ઓળખ આપી\nપરેશ પટેલ ભારતની સૌથી પુરાણી વણાટશૈલીને બચવવાના પ્રયાસ કરતા કારીગરોમાંથી એક છે જેનાં મૂળ ગુજરાતમાં રહેલાં છે.

આશાવલી સાડીનું મૂળ ગુજરાતમાં છે અને બાદમાં એ આગ્રા તથા વારાણસી અને દેશના બીજા હિસ્સામાં પહોંચી હતી. 

આ ભારતની સૌથી પુરાણી વણાટશૈલીમાંથી એક છે. 

મોગલ શાસનકાળમાં આ શૈલી તેની લોકપ્રિયતાના શિખર પર હતી. 

સાબરમતી નદીના કિનારે વસેલું અમદાવાદ દસમી સદીમાં આશાવલ અથવા આશાપલ્લી તરીકે ઓળખાતું હતું. 

11મી સદીના ચૌલુક્ય વંશના કર્ણે તેનું નામ કર્ણાવતી રાખ્યું હોવાનું કહેવાય છે.

આશાવલી સાડી

અમદાવાદનું નામ આશાવલ હતું ત્યાં સુધી આશાવલી વણાટકામનું અસ્તિત્વમાં હતું એ જાણીતી વાત છે. 

આજના સમયમાં આશાવલી સાડીને ગુજરાતમાં અમદાવાદી બ્રૉકેડ અથવા સાડીના નામે, પરંતુ ગુજરાત બહાર આશાવલીના નામે ઓળખવામાં આવે છે. 

પરેશ પટેલે કહ્યું, "આશાવલીનું આજે પણ અસ્તિત્વ છે, એ વાત બહુ ઓછા લોકો જાણે છે." 

"અમે છેલ્લા બે-ત્રણ વર્ષથી માર્કેટમાં આવ્યા છીએ. અગાઉ આ જ સાડી અમે રિટેલ માર્કેટમાં વેચતા હતા." 

"હવે અમે ઑનલાઇન વેચાણ કરતા હોવાથી લોકો એ બાબતે વધારે જાણતા થયા છે."

ગુજરાતના ગાંધીનગર જિલ્લાના માણસા તાલુકાનું રિદ્રોલ એક એવું ગામ છે, જ્યાં આશાવલી વણાટકળા આજે પણ જીવંત છે અને તેનું કામ થાય છે. 

આ કળાના જાણકાર જૂજ પરિવારોમાં પરેશ પટેલના પરિવારનો સમાવેશ થાય છે. 

આશાવલી સાડી બનાવતા લોકોનું પ્રમાણ અગાઉ વધારે હતું. અગાઉ એકાદ હજાર લોકો આશાવલીનું કામ કરતા હતા, જ્યારે હવે 50થી 70 લોકો આ કામ કરે છે.

પરેશ પટેલે કહ્યું હતું, "મારા દાદા ખેડૂત હતા, તેઓ ફાજલ સમયમાં આશાવલી વણાટકામ શીખ્યા હતા." 

"બીજા લોકો વણાટકામ છોડી રહ્યા હતા, ત્યારે મારા દાદાએ તેમાં રસ લીધો હતો અને પોતાનો ધંધો વિકસાવ્યો હતો."

"તેમણે વચેટિયાઓની દખલ વિના સીધા ગ્રાહકોને સાડીઓ વેચવાના પ્રયાસ કર્યા હતા. હવે અનેક પરિવારો એવું કરી રહ્યા છે."

કળાને બચાવવાની ઇચ્છા

પરેશ પટેલ માટે કામ કરતાં શબનમ નામનાં એક કારીગરે કહ્યું હતું, "હું લગભગ 20 વર્ષથી આ ધંધામાં છું. મારા માટે આ કામ નથી, નિત્યક્રમ છે." 

"અમારી સાડીઓ બહુ સારી હોય છે. એ વધારેને વધારે લોકો સુધી પહોંચે એ અમને ગમે."

આશાવલી સાડીનાં એક કારીગર  શબનમે કહ્યું, "મહિલાઓ હંમેશા વણાટકામનો હિસ્સો બની રહી છે."

"અમને વણાટકામ અમારાં માતા-પિતાએ શીખવાડ્યું હતું."

"અગાઉ વણાટ પહેલાંનું કામ મહિલાઓ કરતી હતી અને તેમના પતિ વણાટકામ કરતા હતા, પણ હવે...\n\ntl;dr:
"અમદાવાદી વણાટકામના વીસરાયેલા કળાસ્વરૂપ આશાવલીને ડિજિટલ મીડિયાને કારણે એક બહેતર ઓળખ મળી છે," એવું રૉયલ બ્રૉકેડના પરેશ પટેલનું કહેવું છે.