સામગ્રી: સર્વોચ્ચ અદાલતના વડા ન્યાયમૂર્તિ દીપક મિશ્રા

પટના હાઈ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે તાજેતરમાં નિમાયેલા જસ્ટિસ મુકેશ રસિકભાઈ શાહે બીબીસી હિન્દીને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યૂમાં વડા પ્રધાનના વખાણ કરતા કહ્યું હતું, "નરેન્દ્ર મોદી એક મૉડલ છે, તેઓ એક હીરો છે."

બીજી ઘટના છત્તીસગઢની છે. તેમાં રાજ્ય સરકારના જનસંપર્ક વિભાગે દેશના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ જસ્ટિસ દીપક મિશ્રાના ફોટોગ્રાફવાળા મોટાં હોર્ડિંગ્ઝ રાયપુર શહેરમાં લગાવ્યાં હતાં. 

છત્તીસગઢ પહેલીવાર આવી રહેલા વડા ન્યાયમૂર્તિનું એ હોર્ડિંગ્સમાં સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું.

જોકે, એ પૈકીનાં કેટલાંક હોર્ડિંગ્ઝ ઊતારી લેવામાં આવ્યાં હોવાનો અહેવાલ આવ્યા હતા. 

મામૂલી ઘટના?

પટના હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધિશ મુકેશ રસિકભાઈ શાહ

પહેલી નજરે આ બન્ને ઘટનાઓ અત્યંત મામૂલી લાગશે. 

ભારતના કોઈ પણ નાગરિકને, ભલે તે ન્યાયાધીશ હોય તો પણ કોઈનાં વખાણ કે ટીકા કરવાનો બંધારણીય અધિકાર છે. 

દેશના નાગરિક કે મતદાતા સ્વરૂપે ન્યાયમૂર્તિઓ પણ કોઈને કોઈ રાજકીય પક્ષનાં કામ કે વિચારધારા સાથે સહમત થઈને તેને મત આપતા હોય છે.

શું તમે આ વાંચ્યું?

જજ હોવાને કારણે તેમના આ લોકશાહી અધિકારમાં ઘટાડો થતો નથી, પણ કોઈ જજ ન્યાય તોળવા બેઠા હોય ત્યારે તેમણે નાગરિક તરીકે તેમની પસંદના નેતા, રાજકીય પક્ષ કે સરકાર વિરુદ્ધ પણ નિર્ણય કરવો પડે છે. 

તેથી આપણી શાસન વ્યવસ્થામાં ન્યાયપાલિકાને સરકારથી આઝાદ રાખવામાં આવી છે. સરકાર અને તેના વડા વિરુદ્ધના નિર્ણયો કરતી હોવાને કારણે પણ ન્યાયપાલિકાને સરકારનું અંગ ગણવામાં આવતી નથી. 

ન્યાયકર્તા સત્તાથી ઉપર ભલે ન હોય પણ લોકોની નજરમાં આઝાદ જરૂર હોવો જોઈએ. ન્યાય વ્યવસ્થામાં લોકોનો વિશ્વાસ ત્યારે જ ટકેલો રહે. 

એ ભરોસો જ્યાં સુધી ટકેલો રહે ત્યાં સુધી લોકો ન્યાયની શોધમાં પોલીસતંત્ર અને અમલદારશાહી મારફત અદાલતના દરવાજા ખખડાવતા રહે છે.

એ ભરોસો નબળો પડે ત્યારે લોકો પોતપોતાની રીતે કે દૃષ્ટિકોણથી જાતે જ 'ન્યાય' કરતા થઈ જાય છે.

વિશ્વના અનેક દેશોમાં આ પ્રકારની અરાજકતા ફેલાયેલી છે અને ત્યાં અદાલતો નહીં, પણ વિજિલન્સ સંગઠનો, મિલિશિયા અને ગુંડા ટોળકીઓ ફેંસલા કરે છે.

મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં દુશ્મનો વિરુદ્ધના આ ફેંસલા રસ્તાઓ પર જ કરવામાં આવે છે.

'હીરો અને મૉડલ' 

આ વાત મુકેશ રસિકભાઈ શાહ વધારે સારી રીતે જાણે છે કે તેઓ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને 'હીરો અને મૉડલ' ગણાવી રહ્યા હતા ત્યારે તેમણે આ અભિપ્રાય એક સામાન્ય નાગરિક...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
ગત સપ્તાહે બે અભૂતપૂર્વ ઘટના બની હતી. તેને તમે 'મામૂલી વાત' ગણાવીને ફગાવી શકો અથવા ઝીણવટભરી રીતે મૂલ્યાંકન કરો તો તે ઘટનાઓ તમને ચિંતિત કરી શકે છે.