મંગળવારે (12 જાન્યુઆરી) સુપ્રીમ કોર્ટના ચીફ જસ્ટિસ એસએ બોબડેની અધ્યક્ષવાળા બેન્ચે વચગાળાના આદેશમાં આ વાત કરી હતી.

11 પાનાંના આ આદેશમાં ચાર સભ્યોની સમિતિનું શું કામ રહેશે એ કહેવામાં આવ્યું હતું.

સોમવાર અને મંગળવારની સુનાવણી બાદ કોર્ટે આખરે કેન્દ્ર સરકારના ત્રણ કૃષિકાયદા પર આગળના આદેશ સુધી રોક લગાવી દીધી.

જોકે આ નિર્ણય બાદ સૌથી મોટો સવાલ કાયદા-બંધારણની સમજ ધરાવનારા લોકોને થઈ રહ્યો છે, એ સવાલ એ છે કે શું સુપ્રીમ કોર્ટે ધારાસભા અને ન્યાયપાલિકા વચ્ચેની સીમાને ઓળંગી છે?

વચગાળાના આદેશ બાદ ઊઠી રહેલા સવાલો પર અમે કાયદા અને બંધારણના જાણકારો સાથે વાત કરી.

પૂર્વ સૉલિસિટર જનરલ ઑફ ઇન્ડિયા મોહન પરાસરન કહે છે, "સુપ્રીમ કોર્ટ સંસદે બનાવેલા કાયદાના પડકાર આપી રહી છે, આવી સ્થિતિમાં કોર્ટ સંવૈધાનિક વૈધતાને જુએ છે કે એક કાયદો શું નિયમોને આધારે બન્યો છે કે નહીં."

"સુપ્રીમ કોર્ટ કાયદાઓને રદ કરી શકે છે અને જો તે કોર્ટની બંધારણની વ્યાખ્યા પ્રમાણે યોગ્ય ન હોય તો."

તેઓ કહે છે, "બીજી વાત એ છે કે જ્યારે બંધારણીય ચેલેન્જ હોય છે, તો એ પબ્લિક લૉ એટલે કે જન-કાયદા હેઠળ આવે છે. જોકે આવામાં મધ્યસ્થી ન થઈ શકે, અહીં લોકોના અધિકારોની વાત હોય છે."

"આવામાં મધ્યસ્થી કેવી રીતે થઈ શકે? આ મામલામાં માની લઈએ કે મધ્યસ્થી થાય તો પણ તેમાં બધી પાર્ટીઓની સહમતી હોવી જોઈએ, જે કોર્ટ પાસે નથી."

કોર્ટે ચાર સભ્યવાળી એક સમિતિ બનાવી છે, જેમાં ભૂપિન્દરસિંહ માન, પ્રમોદકુમાર જોશી, અશોક ગુલાટી અને અનિલ ધનવંત સામેલ છે.

આ ચારેય સભ્યોએ લેખ અને નિવેદનોના માધ્યમથી સરકારના નવા કાયદાને ખુલ્લું સમર્થન આપ્યું છે.

આથી જેવા કોર્ટે આ નામોનું એલાન કર્યું કે લોકોએ આ સભ્યોની પસંદગી પર સવાલ ઉઠાવ્યા.

પરાસરન આ સમિતિના એકતરફી મતને લઈને સવાલ કરતા કહે છે, "એક સમિતિ બનાવી છે, તેમાં એવા લોકો છે જેમણે આ કાયદાનું ખુલ્લું સમર્થન કર્યું છે. શું એ લોકો નિષ્પક્ષ આકલન કરી શકશે? આ મોટો સવાલ છે."

તેઓ આગળ કહે છે, "આ કાયદાને સરકારે સંસદમાં પાસ કર્યો છે. કોર્ટ પાસે એ અધિકાર છે કે તે નક્કી કરી કે કાયદો બંધારણીય છે કે નહીં. તેના માટે સમિતિ બનાવવી એક પેરેલલ (સમાંતર) સમિતિ બનાવવા જેવું છે."

"જેમ કે સંસદીય સમિતિ જુએ છે કે કાયદો લોકો માટે યોગ્ય છે કે નહીં. પણ આ કામ સુપ્રીમ કોર્ટનું ન હોઈ શકે. સુપ્રીમ કોર્ટનો આ આદેશ બહુ અસામાન્ય છે."

"મારી સમજ અનુસાર સામાન્ય રીતે કોર્ટ આવું નથી કરતી. કાયદાથી... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
ખેડૂત આંદોલન : સુપ્રીમ કોર્ટનો આદેશ શું સરકારના કામમાં દખલ છે?