આઈઆઈટી (ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેકનૉલૉજી) દિલ્હી ખાતે આયોજિત કાર્યક્રમમાં ફેસબુકના મનીષ ખંડૂરી, ગૂગલના ઈરીન જે લ્યૂ તથા ટ્વિટરના વિજયા ગાડ્ડેએ ભાગ લીધો હતો અને ફેક ન્યૂઝને અટકાવવામાં ઊભી થતી ટેકનિકલ સમસ્યાઓની ચર્ચા કરી હતી. 

ફેસબુકના ખંડૂરીએ કહ્યું, "તે (ફેક ન્ચૂઝ)એ પ્લેટફોર્મના અસ્તિત્વ માટે જ જોખમરૂપ થશે અને તેને ગંભીરતાથી લઈએ છીએ. સોશિયલ મીડિયા તરીકે અમે સંવાદની ગુણવત્તા ઉપર ધ્યાન કેન્દ્રીત કરીએ છીએ, ત્યારે ખોટી માહિતી તેને અસર કરે છે.

"અમે સમાજમાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવવા માગીએ છીએ અને ફેક ન્યૂઝ તેનાથી તદ્દન વિપરીત છે."

ગૂગલ  ન્યૂઝ લેબ (દક્ષિણ એશિયા)ના વડા ઈરીન જે લ્યૂએ કહ્યું, "ગૂગલ ફેક ન્યૂઝને મોટી સમસ્યા તરીકે જુએ છે અને તેનો ઉકેલ લાવવાની જવાબદારીને પણ સમજે છે. લોકો ગૂગલ પાસેથી ઉચ્ચ ગુણવત્તા સભર કન્ટેન્ટની અપેક્ષા રાખે છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ટ્વિટરના ટ્રસ્ટ ઍન્ડ સેફ્ટી (વિશ્વાસ અને સુરક્ષા)ના ગ્લોબલ હેડ વિજયા ગાડ્ડેએ કહ્યું, "ટ્વિટરનો ઉદ્દેશ્ય જનસંવાદ વધારવાનો છે. લોકો ટ્રેન્ડ જાણવા માટે ટ્વિટર પર આવે છે અને આ અંગે દુનિયાને પણ જણાવવા માગે છે." 

"જો અમે તેમને ઉચ્ચ ગુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
ણવત્તાવાળી સામગ્રી પૂરી નહીં પાડીએ, તો તેઓ અમારા પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવાનો જ બંધ કરી દેશે." 

"આથી અમારા માટે આ પ્રકારના સમચારના પ્રભાવનો સ્વીકાર કરવો અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે."

મનિષ ખંડૂરીએ સ્વીકાર્યું હતું કે 2016ની અમેરિકાની ચૂંટણી દરમિયાન પ્લેટફોર્મ તરીકે ફેસબુકથી કેટલીક ભૂલો થઈ હતી અને તેમાંથી બોધ પણ લીધો હતો.

ખંડૂરીને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે 'અમેરિકાની ચૂંટણી અંગે ફેસબુકના સ્થાપક માર્ક ઝકરબર્ગે અમેરિકાની સેનેટ સમક્ષ હાજર રહીને જવાબ આપ્યો, જ્યારે ભારતમાં મોબ લીચિંગ અંગે તેમણે કોઈ નિવેદન નથી આપ્યું?' 

તેના જવાબમાં ફેસબુકના ખંડૂરીએ જણાવ્યું, "ભારતમાં જે કાંઈ બની રહ્યું છે, તેમાં ઝકરબર્ગ ઊંડી રુચિ ધરાવે છે અને તેના ઉકેલ માટે તેમણે મોટી ટીમ બનાવી છે. આગામી ચૂંટણીને ધ્યાને લઈને ઝકરબર્ગે વૉશિંગ્ટન ડીસી ખાતે ઇલેક્શન વોરરૂમ ઊભો કરી રહ્યા છે."

ભારતમાં વૉટ્સઍપની ભૂમિકા અંગે પૂછવામાં આવતાં ખંડૂરીએ કહ્યું, "પ્લેટફોર્મ તરીકે વૉટ્સઍપમાં ઘણા સુધારા આવી રહ્યા છે." 

"અમે ભારતમાં અનેક પરિવર્તન લાવી રહ્યા છીએ. અમે આ સમસ્યાની ગંભીરતાને સમજીએ છીએ અને તેના સમાધાન માટે કેટલાંક પરિવર્તનો કરી રહ્યા છીએ."

2019ની ચૂંટણીમાં ફેક ન્યૂઝને અટકાવવા માટે ફેસબુક શું કરી રહ્યું છે ? 

એવા સવાલના જવાબમાં મનીષ ખંડૂરીએ કહ્યું, "અમે તથ્યોની તપાસ માટે બહારના લોકોને રાખ્યા છે." 

"ફેસબુક ઉપરની સામગ્રીની ચોક્કસાઈ જાળવી રાખવા માટે અમે અનેક પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ અને પુષ્કળ નાણાં ખર્ચી રહ્યા છીએ." 

"અમે પૉલિસી મેકર્સ સાથે વાટાઘાટો કરી રહ્યા છીએ અને વર્કશોપ્સ પણ આયોજિત કરી રહ્યા છીએ."

ઈરીન જે લ્યૂએ સ્વીકાર્યું હતું કે યૂટ્યૂબ ઉપર બનાવાટી માહિતી છે અને તેને નાથવા માટે કંપની દ્વારા જરૂરી પરિવર્તન હાથ ધરવામાં આવ્યાં છે. 

તેમણે ઉમેર્યું કે લોકો જો યૂટ્યુબ પર આવે તો અમે તેમને વિશ્વસનીય સ્રોતોમાંથી એમને માહિતી પહોંચાડીએ.

તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ભારતમાં ફેક ન્યૂઝનો પ્રસાર અટકાવવા માટે કંપની સાત ભાષામાં આઠ હજાર પત્રકારોને તાલીમ આપી રહી છે. 

ઈરીને કહ્યું,  "જે ફેક ન્યૂઝ સામે લડવામાં મદદ કરશે કારણ કે ફેક ન્યૂઝ માત્ર અંગ્રેજી તથા હિંદી ભાષામાં નથી ફેલાતા. આમ કરવું એ કંપની માટે પણ લાભકારક છે."   

ટ્વિટરના વિજ્યા ગાડ્ડએ કહ્યું, "ફેક એકાઉન્ટ્સ અમારા પ્લેટફૉર્મ માટે હાનિકારક છે. તેની ઓળખ માટેની ટેકનિકને વધુ સુદ્રઢ કરવા માટે પ્રયાસરત છીએ." 

"ઉપરાંત વાંધાજનક...