આરએસએસના સર સંઘસંચાલક મોહન ભાગવત

જો તમારા બાળકો 10 કે 12 ધોરણમાં ભણતા હશે તો તમને ચિંતા થશે કે આગળ ઍડમિશન માટે કે કૉલેજમાં પ્રવેશ મેળવવા માટે શું 99 ટકા જ લાવવા પડશે? 

અને જો તમારા બાળકો કૉલેજમાં ભણી રહ્યા છે, તો તમને ચિંતા થશે નોકરીની?

દેશની નવી શિક્ષણનીતિમાં સામાન્ય લોકો એવા જ સવાલના જવાબ શોધી રહ્યા છે. 

5+3+3+4 શું છે?

સૌથી પહેલી શરૂઆત સ્કૂલના શિક્ષણથી કરીએ છીએ. નવી શિક્ષણનીતિમાં પહેલાં જે 10+2ની વાત હતી, હવે તેની જગ્યાએ સરકાર 5+3+3+4ની વાત કરવામાં આવી છે.

5+3+3+4માં 5નો અર્થ છે – ત્રણ વર્ષ પ્રી-સ્કૂલના અને ક્લાસ 1 અને 2 પછીના 3 નો અર્થ છે ક્લાસ 3, 4 અને 5 પછીના 3 નો અર્થ છે ક્લાસ 6, 7 અને 8 અને છેલ્લા ચારનો અર્થ છે કે ક્લાસ 9, 10, 11 અને 12.

એટલે હવે બાળકો 6 વર્ષની જગ્યાએ 3 વર્ષની ઉંમરમાં ફૉર્મલ શાળામાં જશે, હાલ બાળકો 6 વર્ષે પહેલા ધોરણમાં જાય છે. નવી શિક્ષણનીતિ લાગુ થયાં પછી છ વર્ષે બાળક પહેલા ધોરણમાં આવશે, પરંતુ પહેલાંના 3 વર્ષ પણ ફૉર્મલ ઍજ્યુકેશનવાળા હશે. પ્લૅ-સ્કૂલના શરૂઆતનાં વર્ષો પણ હવે સ્કૂલના શિક્ષણમાં જોડાશે. 

3 ભાષાની ફૉર્મ્યુલા

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આ સિવાય સ્કૂલના... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:
શિક્ષણમાં એક બીજો મહત્ત્વપૂર્ણ બદલાવ છે ભાષાનો. નવી શિક્ષણનીતિમાં 3 ભાષાની ફૉર્મ્યુલાની વાત કરવામાં આવી છે, જેમાં ધોરણ પાંચ સુધી માતૃભાષા/સ્થાનિક ભાષામાં શિક્ષણની વાત કરવામાં આવી છે.

સાથે એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે જ્યાં સંભવ હોય, તો ધોરણ 8 સુધી આ પ્રક્રિયાને અપનાવવામાં આવે. સંસ્કૃતની સાથે તમિલ, તેલુગુ અને કન્નડ ભાષામાં ભણવા પર જોર આપ્યું છે.

સેકન્ડરી સેક્શનમાં સ્કૂલ ઇચ્છશે તો વિદેશી ભાષાનો પણ વિકલ્પ આપી શકશે.

આને જ કેટલાંક જાણકાર આરએસએસનો ઍજન્ડા કહી રહ્યા છે. લોકો એ પણ પૂછી રહ્યા છે કે દક્ષિણ ભારતનું બાળક દિલ્હીમાં આવશે તો તે હિંદીમાં ભણશે, તો તે કેવી રીતે ભણશે?

બોર્ડની પરીક્ષા

શાળાઓનાં શિક્ષણમાં ત્રીજી વાત બોર્ડની પરીક્ષામાં ફેરફારની છે. ગત 10 વર્ષોમાં બોર્ડની પરીક્ષામાં અનેક પ્રકારના પરિવર્તન કરવામાં આવ્યા છે. ક્યાંક 10માની પરીક્ષાને વૈકલ્પિક બનાવવામાં આવી, ક્યારેક નંબરની જગ્યાએ ગ્રેડની વાત કરવામાં આવી.

પરંતુ હવે પરીક્ષાની રીતમાં ફેરફારની વાત નવી શિક્ષણનીતિમાં કરવામાં આવી છે. બોર્ડ પરીક્ષા થશે, અને હવે બે વાર થશે. પરંતુ આને પાસ કરવા માટે કોચિંગની જરૂરિયાત નહીં પડે.

પરીક્ષાનું સ્વરૂપ બદલીને હવે વિદ્યાર્થીઓની ‘ક્ષમતાઓનું પરીક્ષણ’ કરવામાં આવશે, ના તેમની યાદશક્તિનું. કેન્દ્રની દલીલ છે કે માર્ક્સનું દબાણ ઘટશે. 2022-23 વાળા સત્રથી આ બદલાવને લાગુ કરવાની સરકારની મંશા છે.

આ બોર્ડ પરીક્ષાઓ ઉપરાંત રાજ્ય સરકાર ધોરણ 3, 5 અને 8માં પણ પરીક્ષા લેશે. આ પરીક્ષાઓને કરાવવા માટે ગાઇડલાઇન બનાવવાનું કામ નવી એજન્સીને સોંપવામાં આવશે, જે શિક્ષણ મંત્રાલય હેઠળ કામ કરશે. 

અંડર ગ્રેજ્યુએટ અને પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટમાં શું ફેરફાર

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આ પ્રકારના ફેરફાર ઉચ્ચ શિક્ષણમાં પણ કરવામાં આવ્યા છે. હવે ગ્રેજ્યુએશન (અંડર ગ્રેજ્યુએટ)માં વિદ્યાર્થીઓ ચાર વર્ષનો કોર્સ ભણશે, જેમાં વચ્ચે કોર્સ છોડવાની તક પણ આપવામાં આવશે.

પહેલાં વર્ષમાં કોર્સ છોડશે તો સર્ટિફિકેટ પણ મળશે, બીજા વર્ષ પછી એડવાન્સ સર્ટિફિકેટ મળશે અને ત્રીજા વર્ષ પછી ડિગ્રી, અને ચાર વર્ષ પછી ડિગ્રી હશે સંશોધનની સાથે.

આ પ્રકારે પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટમાં ત્રણ પ્રકારના વિકલ્પ હશે.

પહેલો હશે બે વર્ષનો માસ્ટર્સ, તેમના માટે જેમણે ત્રણ વર્ષનો ડિગ્રી કોર્સ કર્યો છે. બીજો વિકલ્પ હશે ચાર વર્ષનો ડિગ્રી કોર્સ સંશોધનની સાથે કરવાવાળા માટે. આ વિદ્યાર્થીઓ એક વર્ષનું માસ્ટર્સ અલગથી કરી શકે છે....