લાડૂમોડે કેન્દ્રીય અનામત પોલીસ દળ (CRPF)ના 40 જવાનોનો ભોગ લેનારી જગ્યા બની ગઈ.

વિસ્ફોટકો ભરેલી મારુતિ ઇકો વાન આવી અને CRPFના કાફલા સાથે ટકરાઈ અને મોટો ધડાકો થયો હતો.

છેલ્લા ત્રણ દાયકાથી ચાલતા ઉદ્દામવાદમાં અગાઉ ક્યારેય આટલો મોટો આતંકી હુમલો થયો નહોતો.

CRPF માટે ભારતીય કબજાના કાશ્મીરમાં સંઘર્ષ કરવો પડે કે તેના કાફલા પર હુમલો થાય તે નવી વાત નહોતી.

સીઆરપીએફે શું કર્યું?

પરંતુ આ દુર્ઘટના પછી ફરી વાર આવું જોખમ ટાળવા માટે શું શું સુધારા કરાયા છે?

CRPFના ડિરેક્ટર જનરલ આનંદ પ્રકાશ માહેશ્વરીએ બીબીસીને જણાવ્યું કે, "CRPF પોતાની ક્ષમતાની બાબતમાં સતત સુધારા કરતું રહે છે."

"સાધન અને વ્યૂહ બંનેમાં સુધારા સાથે માત્ર દુશ્મનોની નાપાક હરકતોને અગાઉથી જ ડામી દેવા માટે પ્રયાસો ઉપરાંત આવા તત્ત્વો પેદા કરનારી સ્થિતિને પણ નાબુદ કરવા માટે પ્રયાસો થતા રહે છે".

જોકે ગયા વર્ષના હુમલા વિશે બેસાડાયેલી તપાસના અહેવાલ વિશે પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે તેમણે પ્રતિસાદ આપ્યો નહોતો.

ગયા વર્ષે ગુપ્તચર માહિતીના અભાવ ઉપરાંત આવા કાફલાને પૂરી પાડવામાં આવતી સલામતીના અભાવ સહિતના સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા. 

CRPFનાં જુદાંજુદાં વર્તુળોએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે તે આત્મઘાતી હુમલા પછી જવાબદાર ગણીને કોઈ પણ અધિકારી સામે કાર્યવાહી થઈ નથી.

'કારબૉમ્બ'નો ઉપયોગ થતો રહ્યો છે?

એક સિનિયર ઑફિસરે પોતાનું નામ ન આપવાની શરતે કહ્યું કે, "પુલવામા હુમલો કોઈ ખામીને કારણે નહોતો થયો. તેથી કોઈની સામે પગલાં લેવાનો સવાલ ઊભો થતો નથી."

"તે દિવસે અમે બીજા દરેક પ્રકારના હુમલાનો સામનો કરવા માટે તૈયાર હતા, પણ વાહનોમાં લાદેલા ઇમ્પ્રોવાઇઝ્ડ એક્સપ્લોઝિવ ડિવાઇસ (VB-IED)થી હુમલો થશે તેની ગણતરી નહોતી. અભ્યાસક્રમની બહારનો સવાલ પરીક્ષામાં પુછાય તેના જેવી આ વાત છે."

જોકે એવું દર્શાવતા ડેટા છે કે ઉદ્દામવાદીઓએ વાહનોમાં વિસ્ફોટકો લાદીને હુમલો કર્યો હોય તેવો આ કંઈ પહેલો બનાવ નહોતો.

સાઉથ એશિયા ટેરરિઝમ પૉર્ટલ પર નોંધાયેલા હુમલાની યાદીમાં 2 નવેમ્બર, 2005માં થયેલો હુમલો પણ નોંધાયેલો છે.

નવગામમાં એક આત્મઘાતી બોમ્બરે પોતાની કાર ઘૂસાડી દઈને ત્રણ પોલીસ અને 6 નાગરિકોના જીવ લીધા હતા. બીજા કેટલાક સ્થળોએ પણ કાર બૉમ્બનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. 

આ વિશે બીબીસીએ CRPFના નિવૃત્ત ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ વીપીએસ પવાર સાથે વાતચીત કરી હતી.

તેમણે જણાવ્યું કે, "CRPF હંમેશા લડવા માટે તૈયાર હોય છે અને એક સંઘર્ષમાંથી... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
પુલવામા હુમલાનું એક વર્ષ : CRPFના કાફલા પરના હુમલાની તપાસ કેટલે પહોંચી?