સામગ્રી: પોતાના ચુકાદામાં સુપ્રીમ કોર્ટે માન્યું કે મસ્જિદની નીચે એક સંરચના હતી જે ઇસ્લામિક નહોતી પરંતુ એમ પણ કહ્યું કે ભારતીય પુરાતત્ત્વવિદોએ મંદિર તોડીને મસ્જિદ બાંધવામાં આવી હતી એવો દાવો નથી કર્યો. 

જ્યારે સુપ્રીમ કોર્ટનો આ નિર્ણય આવ્યો ત્યારે અલગઅલગ રીતે તેની વ્યાખ્યા શરું થઈ પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ જજ અશોક કુમાર ગાંગુલી સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા સામે સવાલ ઊભો કરનાર પ્રથમ વ્યક્તિ હતા.

જસ્ટિસ એ.કે. ગાંગુલીનો મુખ્ય સવાલ એ છે કે સુપ્રીમ કોર્ટે જે આધાર પર વિવાદિત જમીન હિંદુ પક્ષને સોંપવાનું કહ્યું તે એમની સમજણની બહાર છે. 

અયોધ્યા કેસના ચુકાદા સાથે સંકળાયેલા તમામ મુદ્દાઓ ઉપર બીબીસીની ભારતીય ભાષાઓના સંપાદક રૂપા ઝાએ જસ્ટિસ ગાંગુલી સાથે વાતચીત કરી અને એમને પૂછ્યું કે તેમને નિર્ણય સામે વાંધો શું કામ છે.

જસ્ટિસ ગાંગુલીએ કહ્યું કે જે રીતે આ નિર્ણય આપવામાં આવ્યો છે તે એમને પરેશાન કરે છે.

એમણે કહ્યું ''બાબરી મસ્જિદ લગભગ 450-500 વર્ષથી ત્યાં હતી, આ મસ્જિદ 6 ડિસેમ્બર 1992માં તોડી દેવાઈ. મસ્જિદને તોડાતી સૌએ જોઈ છે અને તેને લઈને અપરાધિક કેસ પણ ચાલી રહ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે મસ્જિદ તોડી દેવાની ઘટનાને ગેરકાયદે ગણાવી તેની ટીકા કરી છે. આ સાથે જ અદાલતે એ નિર્ણય આપ્યો કે મસ્જિદની જમીન રામ લલા યાને કે હિંદુ પક્ષની છે. જ્યાં મસ્જિદ હતી ત્યાં મંદિર હતું અને એને તોડીને મસ્જિદ બનાવવામાં આવી હતી તેનું કોઈ પ્રમાણ નથી. એવું કહેવામાં આવ્યું કે મસ્જિદની નીચે કોઈ સંરચના હતી પંરતુ તે મંદિર જ હતું એવી કોઈ સાબિતી નથી.''

જસ્ટિસ ગાંગુલી કહે છે કે આ એમનો પહેલો વાંધો છે.

સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ જજ ગાંગુલી

બીજો વાંધો રજૂ કરતા તેઓ કહે છે કે ''વિવાદિત જમીન આપવા માટે પુરાતાત્ત્વિક પુરાવાને આધાર બનાવવામાં આવ્યા છે પંરતુ સાથે એ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે પુરાતાત્ત્વિક પુરાવાઓથી જમીનના માલિકીહકનો નિર્ણય થઈ શકે એમ નથી. આવામાં સવાલ થાય છે કે તો પછી શેના આધાર જમીન આપવામાં આવી?''

સુપ્રીમ કોર્ટે અયોધ્યા વિવાદના નિર્ણયમાં પુરાતાત્ત્વિક પુરાવાઓ ઉપરાંત યાત્રા વૃત્તાંતનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે. આ વિશે જસ્ટિસ ગાંગુલી કહે છે કે ''યાત્રા વૃત્તાંત પુરાવો ન થઈ શકે. ઇતિહાસ પણ પુરાવો ન થઈ શકે. જો આપણે પુરાતાત્ત્વિક ખોદકામના પુરાવાઓને આધારે ત્યાં કઈ સંરચના હતી તે નિયત કરીશું તો ક્યાં પહોંચીશું?''

''અહીં તો મસ્જિદ 500 વર્ષથી હતી અને જ્યારથી ભારતનું બંધારણ અસ્તિત્વમાં આવ્યું...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
સુપ્રીમ કોર્ટના ચીફ જસ્ટિસ રંજન ગોગોઈના વડપણ હેઠળની પાંચ જજોની બંધારણીય પીઠે સર્વાનુમતે નિર્ણય રામમંદિરની તરફેણમાં આપ્યો પરંતુ સાથે એ પણ કહ્યું કે બાબરી મસ્જિદ તોડવી એ એક ગેરકાનૂની કૃત્ય હતું.