...વિગતો પણ હૅક થઈ હોય પરંતુ કોઈએ આગળ આવીને તેને જાહેર નથી કરી કે બાદમાં કરી પણ શકે છે."

આધારકાર્ડનો નંબર લીક થવાથી શું નુકસાન થઈ શકે?

કનિષ્કના કહેવા પ્રમાણે "આધારકાર્ડનો ડેટાબેઝ સંવેદનશીલ છે. તેમાં બગ્સ હોઈ શકે છે." 

"તમારી બધી અંગત વિગતો લીક કે ચોરી થઈ જવાથી કોઈ તેનો દુરુપયોગ કરીને એક બનાવટી ઓળખ ઊભી કરી શકે છે."

"ઘણા પ્લૅટફૉર્મ્સ પર તમારા નામની પ્રોફાઇલ બની શકે છે. છેતરપિંડી માટે પણ તેનો ઉપયોગ થઈ શકે છે."

"વળી જો મોટાપાયે ડેટા કોઈ આતંકી સંગઠન પાસે જતો રહે તો તે દેશની સુરક્ષાનો મામલો બની જાય ... બાકીનો લેખ લખો:
ત ખામી કઈ રીતે દૂર કરીને તેને સુરક્ષિત કરી શકે છે તે વિશે તેમણે જણાવ્યું કે,"સરકારે તેમની સિસ્ટમ માટે જેમ વિદેશમાં બગ ફાઇડિંગ પ્રોગ્રામ ચાલે છે, તે શરૂ કરવા જોઈએ."

"તેમણે જાહેર કરવું જોઈએ કે જે કોઈ આવી ખામીઓ શોધી આપશે તેમને ઇનામ આપવામાં આવશે."

"વધુમાં સિક્યુરિટી વધુ ટાઇટ કરવાની જરૂર છે અને શક્ય હોત ત્યાં સુધી ડેટા કોઈ સાથે આવી રીતે શેર ન કરવો જોઈએ."

શું તેમણે અને અન્ય હૅકર્સે શોધેલી આર. એસ. શર્માની વિગતો સાચી જ છે એવું તેઓ કઈ રીતે કહી શકે છે, એવું પૂછતાં તેમણે જણાવ્યું કે,"તેમની પબ્લિક ડોમેનમાં ઉપલબ્ધ વિગતો સાથે તે મળતો આવ્યો છે."

"વોટર આઈડી અને પાનની વિગતો પણ તેમની છે. અને જે સરનામાં બહાર આવ્યા એ વિશે તેઓ કેમ કંઈ બોલ્યા નહીં."

અત્રે નોંધવું રહ્યું કે એક ટ્વિટર યુઝર ઇલિયોટ એન્ડરસને સૌપ્રથમ ટ્રાઈના ચીફ શર્માને પડકાર મામલે પ્રતિક્રિયા આપી હતી.

કનિષ્કના અનુસાર તે એક ફ્રેન્સ હૅકર છે. અને ભૂતકાળમાં આ હૅકરે બગ્સ શોધીને સ્તરે લોકોનું ધ્યાન ખેંચીતા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેની નોંધ લેવાઈ હતી.

કોણ છે કનિષ્ક સાજનાની?

કનિષ્ક એક કૉલેજ ડ્રોપ-આઉટ એન્જિનિયર છે. પોતાની સ્કિલ્સને જાતે જ વિકસાવવા માટે તેમણે અલગથી ઑનલાઈન અભ્યાસ કરવાનું પસંદ કર્યું.

ભૂતકાળમાં તેમણે ટ્રાવેલિંગ અને ઑનલાઇન કંપનીઓની સીસ્ટમાં બગ શોધ્યાં હતાં.

તેમણે ભારતીય રેલવેની કૅટરિંગની સીસ્ટમમાં ખામી શોધીને માત્ર 3 રૂપિયામાં ચિકન અને છ રૂપિયામાં નાન ઓર્ડર કર્યાં હતાં.

ઉપરાંત ફૂડ વેબપોર્ટલ પરથી મફતમાં ખાવાનું ઓર્ડર કરીને કંપંનીઓને તેમની સિસ્ટમમાં રહેલાં સુરક્ષાનાં છીડાં વિશે જાણકારી આપી હતી.

રિમોટ નહીં, આ છે કંટ્રોલિંગની નવી રીત

તેમના જણાવ્યા અનુસાર તેઓ આ કામ માત્ર કંપનીઓને તેમની સિસ્ટમમાં રહેલી ખામીઓથી માહિતગાર કરવા માટે કરે છે.

વળી તેઓ પહેલાં જે તે કંપનીને લેખિતમાં જણાવે છે કે ખામી છે, તેમ છતાં જો કંપની પ્રતિક્રિયા ન આપે તો તેઓ પુરવાર કરીને બતાવે છે.

તેમને ગૂગલના એક કોર્સ માટે તાજેતરમાં એક સ્કોલરશિપ પણ મળી હતી. તેઓ કહે છે કે ડેટા પ્રાઇવસીએ ખૂબ જ સંવેદનશીલ બાબત છે.

ભારતમાં હજુ તેના વિશે એટલી ગંભીરતા નથી. રશિયા અને અમેરિકા સહિતના દેશોમાં નોંધાતા બનાવોની નોંધ લેવાય તો ડેટા પ્રાઇવસી કેટલી સંવેદનશીલ છે તે જાણી-સમજી શકાય છે.

તેમની કામગીરી વિશે કનિષ્ક કહે છે કે તેઓ આ કામ આર્થિક હેતુ માટે નહીં પણ દેશમાં બગ્સ સંબંધિત પ્રોગ્રામ શરૂ થાય તે માટે કરે છે.

તમે...