બરફથી વીજળી પ્લાન્ટ, જાપાન

કેટલીક જગ્યાઓ ઉપર આ ભંડારની ઉપર જમા થયેલો કાદવ દૂર થયો છે જેનાથી આ સફેદ બરફના કેટલાક ટુકડા સમુદ્રની સપાટી ઉપર આવી ગયા છે. 

આ બિલકુલ બરફ જેવા દેખાય છે. એને હથેળી ઉપર મૂકીએ તો ઝણઝાણાટી અનુભવાય છે પરંતુ એને દીવાસળી ચાંપિયે તો એ પીગળતા નથી બલકે સળગી ઊઠે છે. 

સમુદ્રતળમાંથી કાઢીને આના મિથેનને ઈંધણ રૂપે ઉપયોગમાં લેવા માટે મોટા મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય સંશોધન કાર્યક્રમ અને કંપનીઓ કામે લાગી ગઈ છે. 

જો બધુ જ આયોજન મુજબ થયું તો આગલો દશકો પૂરો થતાં પહેલાં આ બળી શકે એવા બરફને કાઢવાનું કાર્ય શરૂ થઈ શકે છે. પરંતુ અત્યાર સુધીની સફર સરળ નહોતી.

એમાં કોઈ સંદેહ નથી કે મિથેન હાઇડ્રેટ ઈંધણનો મુખ્ય સ્રોત હોઈ શકે છે. 

તાજેતરના અનુમાનો મુજબ કાર્બનનું કુલ પ્રમાણ અન્ય અવશેષ ઈંધણ (તેલ, ગૅસ અને કોલસા)ના એક તૃતિયાંશ હોઈ શકે છે. 

ઘણા દેશ મુખ્યત્વે જાપાન એને કાઢવા ઇચ્છે છે. સમસ્યા આ ગૅસને કાઢવાની અને તેને સમુદ્રમાંથી બહાર લાવવાની છે. 

યૂએસ જિયોલૉજિકલ સર્વેના ગૅસ હાઇડ્રેટ પ્રોજેક્ટની પ્રમુખ કૈરોલીન રપેલ કહે છે, "અમે નીચે જઈને ત્યાંથી આ બરફ જેવા ભંડારનું ખનન નથી કરવાના." 

બધો જ આધાર ભૌતિક વિજ્ઞાન ઉપર છે. મિથેન હાઇડ્રેટ દબાણ અને તાપમાન પ્રત્યે એટલા સંવેદનશીલ છે કે સામાન્ય રીતે ખોદાણ કરીને તેને ધરતી ઉપર લાવવો શક્ય નથી. 

આ સમુદ્ર તળથી કેટલાય સો મીટર નીચે બને છે, જ્યાં ધરતી કરતાં વધુ દબાણ હોય છે અને તાપમાન શૂન્ય ડીગ્રી સેલ્સિયસની આસપાસ. 

સામાન્ય પરિસ્થિતિઓમાં બહાર લાવવાથી આ બરફ તૂટી જાય છે અને ઉપયોગ કરતાં પહેલાં જ મિથેન બહાર આવી જાય છે. પરંતુ આની બીજી રીત પણ છે. 

રપેલ કહે છે, "તમે સમુદ્રની તળેટીના ભંડારને મિથેન છોડવા માટે તૈયાર કરી શકો છો, પછી જે ગૅસ બહાર આવે તેને કાઢી શકો છો." 

જાપાન સરકારના ફંડથી ચાલી રહેલા એક રિસર્ચ પ્રોગ્રામમાં બરાબર આમ જ કરવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવી રહ્યો છે. 

ઘણાં વર્ષોની શરૂઆતની રિસર્ચ પછી 2013માં મિથેન હાઇડ્રેટ ભંડારના કેટલાક સ્પૉટ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. 

જાપાનના ઑઈલ, ગૅસ અને મેટલ્સ નેશનલ કૉર્પોરેશનમાં મિથેન હાઇડ્રેટ રિસર્ચ અને ડેવલપમૅન્ટ ગ્રૂપના કમિશનર કોઝી યામામોટાનો દાવો છે કે "દુનિયામાં પહેલીવાર આવું થયું." 

પરીક્ષણનો દોર 

વૈજ્ઞાનિક જાપાનના પૂર્વ કિનારા ઉપર નનકાઈ ખાડીની તળેટીમાં મિથેન હાઇડ્રેટના ભંડારમાં ડ્રીલ કરીને ત્યાંથી ગૅસ કાઢવામાં સફળ થયા છે. 

ભંડારની ઉપર દબાણ ઘટાડીને તે... \n\nમને ઉપરના લેખ માટે સારું શીર્ષક આપો.
સળગતો બરફ, જેનાથી કદાચ ઉત્પન્ન કરી શકાશે વીજળી