2015’te yüzde 16.3 düşen Borsa İstanbul dünyanın en çok kaybettiren altıncı borsası oldu. 2015’in kazandıranı ise yüzde 278 ile bir önceki yılın da getiri şampiyonu olan Venezuela Borsası oldu. ‘Para Ligi’nde ise TL yüzde 24,8 ile en fazla düşen sekizinci para oldu.
Küresel piyasalar, ekonomik büyüme ve jeopolitik kaygıların yoğun yaşandığı bir yılı geride bırakırken, 2015 yılında gösterdiği performansla Borsa İstanbul ‘kaybedenler kulübünde ilk sıralarda yerini aldı. 2015’e 85 bin 721 puanla giren Borsa İstanbul, yılı ise 71 bin 726 puanda tamamlayabildi.  Reuters verilerine göre yıl genelinde yatırımcısına yüzde 16.3 kaybettiren Borsa İstanbul, dünyanın önde gelen 53 borsası arasında en fazla kaybettiren altıncı borsa oldu. Borsa İstanbul’un sergilediği bu  olumsuz performansta küresel hareketliliğin yanı sıra yaşanan iki ayrı seçim nedeniyle oluşan iç siyasi belirsizlik ve tırmanan terör saldırıları ve Rusya ile yaşanan uçak krizi de ana etkenlerden oldu. Geriye dönüp baktığımızda 2015 yılının ilk yarısını büyük oranda Yunanistan sorununu izlemek ile geçiren piyasalar, yılın ikinci yarısında ise Çin ve ABD gibi çok daha önemli ülkelerin sorunlarıyla ilgilenmeye başladı. ‘Kaybedenler kulübünde’ liste başında ise yıllık yüzde 37.8 düşüşle açık ara Ukrayna Borsası yer aldı. Ukrayna Borsası’nı yüzde 27.5’lik kayıpla Mısır Borsası, yüzde 26.5 kayıpla Kolombiya Borsası izledi. 2015 yılında dünyanın önde gelen 53 borsasından 29’u yatırımcısına kaybettirirken, 24 ülke borsası ise yatırımcısının yüzünü güldürdü. Borsa İstanbul’da işlem gören spor şirketlerinin performansına bakıldığında ise 2015 yılını yüzde 11 yükselişle açık ara Fenerbahçe tamamladı. Sarı kanaryaların 3 ezeli rakibinin borsada işlem gören hisseleri ise yılı düşüşle tamamladı. 2015’in zarar şampiyonu ise Trabzonspor oldu. Trabzonspor hisseleri yıl toplamında yatırımcısına yüzde 31 kaybettirdi. Beşiktaş Futbol Yatırımları’nın yüzde 11, Galatasaray Sportif’in yüzde 6 değer kaybettiği 2015 yılında spor endeksi de yüzde 7 düşüş kaydetti. Analistler, Fenerbahçe hisselerinin, Aziz Yıldırım’ın yeniden görülen şike davasında beraat etmesi ve konuyla ilgili UEFA’ya tazminat davası açılacağı haberleri ile yılın son ayında şirketin, yüzde 82.5’ine sahip olduğu Fenerium paylarını halka arz etmek için çalışmalara başladığını açıklamasının pozitif etkisiyle yükseliş kaydettiğini ifade ediyor. Özellikle emtia fiyatlarında yaşanan erime ve ABD Merkez Bankası FED’in geciken faiz kararı piyasalarda sert dalgalanmalara neden olurken, bazı ülke borsaları da bu gelişmelere ‘kulak tıkayıp’ yükselişlerini sürdürdü. Bunların başını ise geçen yıl da olduğu gibi Venezela Borsası çekti. Öyle ki, ülkenin borsası, yüzde 278.1 ile açık ara 2015 yılının yatırımcısına en çok kazandıran borsa oldu. Ancak Venezuela Borsası’nı yakından takip edenler açısından bu pek de sürpriz olmasa gerek. Çünkü Venezuela’nın IBC Endeksi, yüzde 480 ile 2013 yılının, yüzde 303’lük artışla da 2012 yılının dünyada en çok kazandıran borsası olmuştu. Endeks 2011’de de yatırımcılarına yüzde 79 kazandırmıştı. Bu borsayı, yüzde 45.7 kazançla Letonya Borsası ve yüzde 36.2 ile Danimarka Borsası izledi. Piyasaların, 2015 yılının özellikle ikinci yarısını FED’in ne zaman faiz artırıma başlayacağı üzerine adeta ‘papatya falı’ açarak geçirmesi, para birimleri üzerinde de sert hareketlere neden oldu. Doların ‘anavatanı’na dönmeye hazırlanmasıyla nerdeyse dünyadaki tüm ülke paraları    karşısında değer kaybetti. 51 önemli para birimi de dolar karşısında değer kaybederken, Türk Lirası yüzde 24.8’lik düşüşle 2015 yılında dolar karşısında en fazla değer kaybeden sekizinci para birimi oldu. Yıl içinde paralarını devalüe eden iki ülkeden Azerbaycan yüzde 99.8 ile birinci, Kazakistan ise yüzde 86.5 ile ikinci sırada yer alırken, bu ülkelerin paralarını yüzde 52 ile Ukrayna Hryvnia’sı, yüzde 51.3 ile Arjantin Pezosu, yüzde 49 ile Brezilya Reali, yüzde 32.7 ile Kolombiya Pezosu ve yüzde 25.5 ile Rus Rublesi izledi. Türkiye açısından 2015 yoğun siyasetin gölgesinde geçti. 2016’da da siyaset belirleyici olacak. Eğer Türkiye’de bu yıl da yoğun bir şekilde iç siyaset konuşursak, piyasalar yılı yine siyasetin gölgesinde geçirir. Eğer siyaset biraz daha geri plana atılır, 4 yıl seçim olmamasının avantajı, petrol fiyatlarındaki düşüşün ülke ekonomisine olumlu etkisiyle yatırımcıların önüne farklı bir fotoğraf koyulursa 2016 Türkiye açısından son derece pozitif bir yıl olacak. Birçok gelişmekte olan ülkede olduğu gibi Türkiye’nin 2016 yılında karşı karşıya olduğu risklerin sayısı genel olarak avantajlarından fazla. 2016’da risk iştahının küresel manada olumsuz olmaması durumunda Türkiye’nin ilgi çekmede sorun yaşamayacağını düşünüyorum. Bu da TL cinsi varlıklarda bir miktar toparlanmayı sağlar. Ancak, küresel risk iştahı düşük olursa Türkiye’nin risklerinin yönetilmesi zorlaşacak ve algı da dolayısıyla bozulacaktır
['türk lirası', 'dolar', 'borsa istanbul']
Kaybedenler Kulübünde altıncıyız