Moğolistan, 20 Mayıs’ta ABD’nin New York kentinde topraklarından kaçırıldığını iddia ettiği Tyrannosaurs bataar dinozorunun iskeletinin açık artırmada satılmasının ardından, kaçırıldığını öne sürdüğü diğer fosillerini geri almak için harekete geçti.
Gobi Çölü’nün Moğolistan sınırları içinde kalan bölgesinde 2004 yılında bulunan T. bataar iskeleti, nadir dinozor türünün bugüne dek bulunan en eksiksiz fosili. Moğollar, 20 Mayıs'ta 1.1 milyon dolara alıcı bulan iskeletin yanı sıra, aynı türe ait bir dinozor dişinin ve zırhlı ankylosaurid dinozorunun kafatasının da topraklarından kaçırıldığını öne sürdü.  Diğer adı Tarbosaurus bataar olan T.bataar’ın kemikleri, Gobi Çölü’ndeki farklı bir kaya yapısına gömülü olarak bulunmuştu. Moğolistan Devlet Başkanı Elbegdorj Tsakhia, Kuzey Amerika’da yaşamış olan Tyrannosaurus rex’lerin akrabası olan dinozora ait kemiklerin çalındığını belirtmiş, ABD’li ve Moğol paleontologlar bu iddiayı savunmuştu. Bunun sebebi ise dinozorun gömülü bulunduğu “Nemegt Formasyonu”nun, Moğolistan sınırları içindeki Gobi Çölü’ne işaret etmesi.  Arkeologlar, Moğolistan’dan çalınan fosillerin son yıllarda giderek büyüyen bir sorun olmaya başladığını belirtti. Kanada’nın Alberta Üniversitesi’nde paleontolog olan Philip Currie, “Yağmacılar, kendilerine en çok parayı getirecek kısmın peşinden gidiyor... İskeletten sadece kafayı, dişleri veya pençeleri alabilmek için bilerek kemikleri kırabiliyorlar... Geride sadece yerdeki kırılmış kemik parçaları kalıyor” dedi. Currie, Heritage Auctions açık artırma evinin T. bataar’a ait olduğunu belirttiği dişin, yağmacılar tarafından elde edildiğine kesin gözüyle bakıyor. Bunun nedeni, dişin üzerinde hala kökü bulunması. Dinozorlar her yıl veya iki yılda bir dişlerini değiştiriyordu. Bu doğal süreçte, kendiliğinden düşen dişin kökü olmuyordu. Ancak açık artırma evindeki dişin kökünün olması, kafatasından söküldüğü anlamına geliyor.  Açık artırma evi, kataloğunda bu duruma farklı bir açıklama getiriyor: “Kökü bulunan dişin açıklaması, kafatasının dağılmasına ve dişin bu şekilde düştüğüne işaret ediyor. Bu durum böcek ve bakterilerin çürümekte olan eti yemesinden kaynaklanıyor.” Katalogda, dişin bulunduğu yer olarak sadece Moğolistan’da bulunan Nemegt kaya yapısı gösteriliyor.  Currie, zırhlı ankylosaurid’e ait Saichania chulsanensis türünün de Nemegt kaya yapısından çıkarıldığını belirtti. Dinozora ait kafatası, dün 62 bin 500 dolara satıldı.  Moğolistan Delvet Başkanı Elbegdorj Tsakhia açık artırmayı durdurmayı başaramasa da, yasal işlem başlatıldı. Tsakhia, Teksas eyaletinde imzalanan yasaklama emriyle kafatasının satılmasını engellemeye çalıştı.  Heritage Auctions başkanı Gregory Rohan, sahibi tartışmalı olan bir parçanın satılmasının mantıksız olduğunu belirterek kendisini savundu: “Kapalı kapılar arkasında para dolu çantalar karşılığında satış yapmak bizim işimiz değil” dedi.  LiveScience sitesinin sorularını yanıtlamayı reddeden açık artırma evi, şu açıklamayı yayımladı: “Söz konusu dinozorun satışının tartışmalı bir konu olmasından dolayı, satış için mahkeme izniyle hareket etmeye çalıştık. Durumun çözümlenmesi için tüm taraflarla görüşüyoruz.”
[]
Moğollara ait fosiller ABD'de satılıyor