Havayı temizleyen halılar, doğada tamamen yokolan tişörtler, teknik çevrime giren büro koltukları, spor ayakkabılar, mimari yapılar... Tüm bunlar "Beşikten beşiğe" tasarım ilkeleriyle üretiliyor.
Beşikten beşiğe konseptinde yeni, güzel ve akıllı ürünler üretiliyor. Bu ürünler, kullanımlarının sonunda ya doğada tamamen yokoluyor ya da teknik çevrimlere girebiliyorlar. Kısacası atık oluşmuyor. Düşünce sistemi gereği beşikten beşiğe konseptine göre dizayn edilip üretilen ürünler yüksek bir kaliteye sahip oluyorlar. "Beşikten beşiğe" tasarım ilkeleri Avrupa'da büyük bir hızla yayılıyor. Prof. Dr. Michael Braungart tarafından Almanya’da 1987 yılında kurulan EPEA, cradle to cradle (beşikten beşiğe) metodolojisinin uygulanması için çalışıyor. EPEA Türkiye Ofisi Direktör’ü Profesör Doktor Hulusi Barlas, Beşikten Beşiğe tasarım konseptinin üç esasını şöyle sıralıyor: “ İlki “atık=besin”. Yani atık kavramı ortadan kalkıyor. İkincisi esas olarak güneş enerjisinin (direkt ya da depolanmış /dönüşmüş şekillerinin) kullanılıyor olması ve üçüncüsü de başta biyolojik ve kültürel olmak üzere çeşitliliğin desteklenmesi. Avrupa'da giderek yaygınlaşan bu tasarım konsepti ile ilgili sorularımızı Profesör Doktor Hulusi Barlas yanıtladı:  EPEA Türkiye Ofisi olarak amacımız beşikten beşiğe konseptinin uygulanmasını sağlamaya çalışmak. Prof. Dr. Michael Braungart’ın da çok veciz bir şekilde vurguladığı gibi “atık, yanlış bir tasarımın sonucudur”. Biz de atığı besin olarak gören "beşikten beşiğe (cradle to cradle)" anlayışı ile öncelikle atıksız bir endüstri oluşumuna katkıda bulunmak istiyoruz. Aslında beşikten beşiğe konsepti (C2C) çok geniş bir uygulama alanına sahip : Kimyasal üretimlerden mimarlığa ve hizmet sektöründen yeni atık kavramına dikkati çekmeyi amaçlayan çevre projelerine kadar. Burada belki de kompost olabilen tişörtün nasıl geliştirildiğini örnek olarak vermek aydınlatıcı olacaktır: Alman Trigema firması C2C esaslarına göre kullanımından sonra biyolojik olarak parçalanabilen bir tişört geliştirmek istediğinde EPEA ile bağlantıya geçti ve birlikte çalışma başlatıldı. Bu ürün 4 komponentten oluşuyordu: ana malzeme olarak iplik, dikiş ipliği, etiket ve boyar madde. Bu tişörtün üretilebilmesi için EPEA iki ana ödevi yerine getirmek durumundaydı: birincisi tişörtün üretimi için gerekli olan ve gerekli özellikleri taşıyan malzemeleri tanımlayan bir bilgi platformu ve ikincisi de gerekli bileşenleri üretme yeteneğine sahip üreticileri toplayan bir ağ oluşturulması. İlk adım tam bir araştırma işiydi. Pamuğu bulmak daha kolay oldu ama esas sorun boyarmadde bulmakta ortaya çıktı. Bilinen boyar maddelerin çoğu ağır metaller be başka toksik maddeler içeriyordu. Hem teknik ve estetik gereklilikleri hem de çevresel gereklilikleri yerine getiren boyalara ihtiyaç vardı. İsviçreli boyar madde üreticisi Ciba SC, boyar madde ve yan ürün paletini EPEA’ya açtı. Bugün Trigema’nın tişörtü, kalıcılıkta konvansiyonel boyalarla yarışabilen çok özel boyalarla geniş bir renk paletinde üretiliyor. Dikiş iplikleri ise yine İsviçreli Müller Strengelbach firmasından temin ediliyor. Tişörtün bileşimi başından sonuna kadar önceden belirlenmişti. Sonunda Trigema ve EPEA hedeflerine ulaştılar: Konvansiyonel benzerleri kadar uzun süre kullanılabilen ama kullanımından sonra kompost olabilen, biyolojik olarak parçalanabilen ilk tişört ! Uzun dönemdeki amaçlarımız, ülkemizdeki endüstrinin yaygın bir biçimde C2C kurallarını uygulaması ve bu sayede dünyada rekabet üstünlüğü olan ürünler üretebilmesidir. Bu şekilde aynı zamanda doğanın özüne uygun, doğadan esinlenen üretim biçimleri de egemen olacaktır. 
 
 Bilindiği gibi dünyada olduğu gibi ülkemizde de tüketici profili hızla değişiyor. LOHAS (Lifestyle of Health and Sustainability) denilen ve sağlıklı sürdürülebilir yaşama tarzını seçen tüketicilerin sayısı hızla artıyor. Hatta sayıları ABD’de ve orta Avrupa’da nüfusun üçte birine ulaşmış durumda. Bu kişiler hem kendileri hem de dünya için zararlı olmayan ama aynı zamanda yüksek kaliteli olan ürünleri öncelikle tercih ediyorlar. Bu anlayışları temsil eden sertifikaları taşıyan ürünler tüketicide “güven” oluşturuyor. Bildiğiniz gibi duygusal ve sosyal zekadan sonra “ekolojik zeka” kavramı da dünyanın gündeminde. Tüketicin ekolojik zekasını kullanarak seçimlerini yapması öneriliyor. Bunun için de ekolojik konularda bilgilenmeye önem verilmeli. Bilgi arttıkça seçimler daha doğru şekilde yapılmaya başlıyor. Bugün için en pratik yol güvenilir sertifikaları tanımak ve ürünlerin ambalajlarında bu sertifikaların bulunup bulunmadığına dikkat etmekten geçiyor. C2C konseptinde yeni, güzel ve akıllı ürünler üretiliyor. Bu ürünler daha baştan, kullanımlarının sonunda ya biyolojik çevrime girebilecek en azından kompost olabilecek ya da teknik çevrimlere girebilecek şekilde dizayn ediliyorlar. Kısacası atık oluşmuyor. Düşünce sistemi gereği Beşikten Beşiğe konseptine göre dizayn edilip üretilen ürünler yüksek bir kaliteye sahip oluyorlar. Örneğin bu yüzden C2C işareti taşıyan ürünler de beşikten beşiğe tasarım konseptinin bu ana çerçvesini yansıtıyorlar. 
 
 
 Pahalı olup olmamak yerine ürünün fiyatının ürünün verdikleriyle örtüşmesi daha önemli geliyor bana. Ayrıca elbette C2C konseptine göre üretilen ürünler karşılaştırılabilir kalitedeki ürünlere göre pahalı değiller. Üstüne üstlük, yukarıda da değinildiği gibi, yeni-güzel-akıllı ürünler söz konusu burada. Ve yüksek kalite olmazsa olmaz bir sonuç. Ürün ya biyolojik ya da teknik çevrime girebilecek şekilde tasarımlanmış durumda. Atık oluşumuna yol açmıyor. Çok mantıklı bir sonuç olarak da fiyatı ürünün tam karşılığı. Çünkü faydalı kullanım süresi sona erdiğinde ürünün tüm bileşenleri değer kaybetmeden ve hatta değeri devamlı artarak tekrar tekrar kullanım olanağı buluyor . Başka bir deyişle ürünün bileşenleri tekrar tekrar hammadde olarak kullanılacağı için ürün değerinden hiçbir şey kaybetmiyor (upcycling !). Tüm bu noktalar göz önüne alındığında C2C ürünlerinin daha ucuz olacağı açıkça görülür.
[]
"Beşikten beşiğe"