Bir gece ansızın gelen “yan ağrısı” ile “kanlı idrar” böbrek taşınız olduğuna işaret edebilir. Nedenleri birden çok olan bu sorunda, yaşadığınız coğrafyadan beslenme biçiminize ve kullandığınız ilaçlara kadar pek çok şeyin etkisi var
Böbrek ve idrar yolu boşluklarında oluşan ve özellikle primer olarak böbrek içinde meydana gelen taşlar “böbrek taşı” olarak isimlendiriliyor. Bu taşlar çoğunlukla bir gece ansızın gelen yan ağrısı ya da kanlı idrar yapma belirtileriyle ortaya çıkıyor. Türk Böbrek Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi ve İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Akıncı, “Böbrek taşı oluşumunun kesin ve bir tek nedeni yoktur” diyor.   Kuru iklimler ve yüksek yerlerde daha sık görülüyor. (Himalaya bölgesinde yaşayanlar vb.)  Tekdüze beslenmek önemli bir neden olarak değerlendiriliyor. İdrarda taş oluşumunu önleyen “sitrat” denen madde bu tip beslenenlerde azalıyor ya da kayboluyor. Bu madde, taşı oluşturan kristallerin birbirine yapışmasını önlüyor ve kristal büyümeden dışarı atılıyor. Bu madde eksik olursa kristaller birbirine daha yüksek oranda yapışarak büyüyor, epitaksi (iki farklı kristalin birbirine yapışması) oluşuyor ve taş gittikçe büyüdüğü için atımı zorlaşıyor.  Son zamanlarda yapılan çalışmalarda hemen tüm tümörlerde olduğu gibi taş oluşumunda da çeşitli genetik geçiş yapan taş hastalıkları bulunuyor.  Yapılan epidemiyolojik çalışmalarda eğitim arttıkça taş oluşum oranının düştüğü, azaldıkça da arttığı gözleniyor. Çocukluk yaşlarında oluşan ateşli enfeksiyon hastalıklarında sitratın kaybolması ve dehidratasyon nedeniyle taş nüveleri oluşuyor. Eğitimli bir aile bunu erken önlediği için ileri dönemde taş oluşmuyor.  Enfeksiyon vücuttaki sitratı yok ederek kristallerin birbirine yapışmasını artırdığı için bozulmalar taş oluşumuna ya da enfeksiyona bağlı papilla nekrozlarına yol açıyor.  Yatalak olmaya bağlı kas erimesi, osteoporoz ve vücut direncinin düşmesine neden oluyor. Bunun sonucunda mitokondri azalıyor, osteoporoz artıyor, kemiklerden kana hiperkalsemi ve hiperkalsiüri (idrarda artmış kristal) sonucunda taş oluşumu kolaylaşıyor.  İltihabi bağırsak hastalıklarında normalde bağırsak içinde kalsiyumla oksalat bir denge halinde oluyor ve birbirlerine bağlı oldukları için bağırsakta emilmiyor. Bu dengenin bozulması halinde kalsiyumun ya da oksalatın denge dışında kalan kısmı hemen emiliyor. Bu yüzden absopsiyon hiperkalsiürüsi ya da oksalürüsü oluşuyor. Bu arada idrarda sitrat olmaması veya azalması kalsiyum oksalat taşları oluşumuna yol açıyor.  Bazı ilaçlar (özellikle AIDS tedavisinde kullanılanlar),günde 4 gramın üzerinde C vitamini kullanımı taş oluşumuna neden oluyor.  Böbrek taşı görülme sıklığına erkeklerde kadınlardan daha fazla rastlanıyor. Oranın erkeklerde yüzde 60, kadınlarda yüzde 40 civarında olduğuna dikkat çekiliyor. Son zamanlarda kadınların iş hayatının içinde daha fazla yer almaları, obezite oranlarının artması, stres yaşamaları (kana daha çok kortizon karışıyor) doğallıktan uzaklaşılmış fast food tarzı beslenme şekline yönelmeleri artışın olası nedenleri arasında gösteriliyor. Böbrek taşının görülme sıklığı ülkelere göre değişiyor. Prof. Dr. Mustafa Akıncı ve ekip arkadaşlarının yaptığı araştırmada böbrek taşı görülme sıklığının Türkiye’de ortalama yüzde 14.9 (Diyarbakır’da yüzde 40, Sinop’ta yüzde 8, Antalya’da yüzde 18) olduğu belirtiliyor. Diyarbakır’da oranın yüksekliği uzun yaz sıcakları, suya ulaşımın az olması, beslenmenin yöreye özgülüğü ile eğitim oranının ülkenin diğer kısımlarına oranla düşük olmasından kaynaklanıyor. * Az su içenler * Sıcak ortamda çalışanlar (hamam vs) * Az hareket edenler * Sık enfeksiyon hastalığına yakalananlar * Çocukken sık ishal ve ateşli hastalık geçirenler * Kuru iklimde yaşayanlar * Tekdüze karbonhidratla beslenenler *Tekdüze et yiyenler. * Paratroid hormon bozuklukları olanlar * Çok güneşte kalanlar * Genetik kromozom anomaliler * İdrarın Ph bozuklukları * Kalsiyum metabolizma bozuklukları * Belin yan tarafında kıvrandıran, kıvrandıkça geçeceğini düşündüren ağrı * Ağrının erkekte testislere, kadınlarda vulvaya yayılması * Soğuk terleme * Büyük abdest hissi  Bu ağrıların safrakesesi ve apandisit yönünden ayırt edilmesi çok önemli. Bu ayrım idrar tahlili, muayene ve ultrasonla gerçekleştiriliyor. Böbrek ağrısında idrarda kan, ultrasonda böbrekte taş ya da şişme görülüyor. Apandisitte kanda lökosit yüksekliğiyle karşılaşılıyor
[]
Ansızın gelen yan ağrısına dikkat!