Kerem Akça, DVD’si yeni çıkan “Korku Kapanı” ve “Mahşer Günü”nü değerlendirdi
‘ Sinemada belli motifler ve alt türler fazlaca çalkalanmaya açıktır. Ne yöne çekerseniz çekin o yöne gidebilecek cinsten bir oluşuma sahiptir. Örneğin kıyametin gelişiyle, yaklaşmasıyla, alametiyle ya da sonrasında olup bitenlerle oluşan formüllerin ardı arkası kesilmez. Bu noktada zombi filmi, kıyamet sonrası bilimkurgu, salgın filmi, kıyamet filmi, mutant filmi ve uzaylı istilası filmi fazlaca akrabalık kurulabilecek, ‘bilimkurgu/korku’ bileşimiyle zihinlerde canlanan alanlardır. Bunlara ulaşırken de film bütününün orta yerine bir ‘kıyamet senaryosu’ yerleştirmek ana amaçtır aslında. Bunun dünyanın sonuna yol açması ya da karmaşa yaratması, böylesi gözlemleri olan dramatik yapıların ana çatılarını oluşturur.     Bu bağlamda esas olan da bu motifi dramatik yapının herhangi bir yerine yerleştirme noktasında olup bitenleri doğru konumlandırmaktır. Eğer filmin başında bir kıyamet ya da saldırıyla karşılaşırsak devamında kıyamet sonrası bilimkurgu filmi, salgın filmi ya da uzaylı istilası filmi ile yüzleşmemiz şaşırtıcı olmaz. Eğer kıyamete götüren bir zaman dilimi var ise çoğunlukla kıyamet filmi, zombi filmi ve mutant filmi gibi alt türler aktif hale gelebilir. Bu noktada Richard Matheson’ın üç sinema uyarlaması görmüş ‘Ben Efsaneyim’ (‘I Am Legend’) romanının bu motiften çıkardığı ‘kıyamet sonrası zombi filmi’ gözlemini de ayrıksı bir konuma yerleştirebiliriz. Anlayacağınız bu dehlizlerde virajları iyi aldığınız anda korku ya da bilimkurguya ait bir model ortaya çıkacaktır. Bunun devamında demode, enerjik, yenilikçi ve kaotik gibi kavramlar, o filmin duruşunu belli eder.   Konumuz olan “Mahşer Günü” (“The Divide”, 2011) ve “Korku Kapanı” (“Storage 24”, 2011) ise büyük oranda kıyameti ‘ilk sekans’ta verip onun üzerine giden filmler. Yani bir bakıma Japon animesi “Akira”nın (1988) benzeri bir şablonu uygulamaya sokuyorlar. Peki ama bu noktadan sonra hangi anlatı metotlarını, eğilimleri veya modelleri nasıl uyguluyorlar? Öncelikle yönetmenlere bakıp bazı şeyleri ‘en azından kağıt üstünde’ çözmek mümkün. Xavier Gens, Fransız Şok Sineması’nın yani Üçüncü Fransız Yeni Dalgası hareketinin arkasından gelen korku geleneğinin bir üyesi. Johannes Roberts ise İngiliz korku sinemasının yükselişiyle bağdaştırılamayacak bir çöp yönetmeni. Aslında bu kuşbakışı tespitler, büyük oranda karşımıza çıkanları gözünüzde canlandırıyor olabilir.   Gens’ın “Mahşer Günü”, ilk sekansından itibaren göz çok yakın planından yükselen gerilimi, psikolojik katmanlarını da eksik etmeden vurgulayan bir eser. Büyük oranda bodrum katına sıkışmayla gelen insan kavgasını ve ölüm-kalım mücadelesini kaotik bir çerçevede inandırıcı kılıyor. Sinemaskopta Amerikan hikaye anlatma sineması gereklerine uygun şekilde yükselen anlatı ise buna yüzde yüz oranında uyum sağlıyor. Bu sayede nükleer kıyamet duygusu, bir ABD paranoyasıyla eleştirel hale getirilip 11 Eylül korkusunun yol açabileceklerini bütün cesaretiyle perdede canlanıyor. Filmin bağlı bulunduğu furyanın istismar filmini de içermesi, ister istemez safkan korkunun anlamından ‘kan’ odağını da karşımıza çıkarıyor. Adeta kanlı bir kıyamet sonrası bilimkurgu vizyonuna ‘A sınıf yorum’ izliyoruz. Roberts ise işi küçük çaplı bir kapalı alan gerilimine çevirmeye kafayı takmış gibi. Nükleer felaketi ya da ‘yukarıdan gelen şeyler’i gördüğümüz mizansenin, olayı ‘kimseler kalmadı’ya çevirmeden bir ‘ambar’ üzerinden sözde şüphe malzemesi aradığı söylenebilir.   Ancak oyuncuların Michael Bien, Tino Ventimiglia, Laura German gibi stüdyo tecrübesine sahip olmaması, bir anlamda yapaylığın başlangıcına dönüşüyor. Görüntü yönetmeninin de kısa filmlerden bir sinema kariyeri yapması her şeyi anlatıyor. Zira Roberts, kendince bir-iki genel plan ile ortamı göstermeye çalışırken, el kamerasına takmış bir şekilde mekanın içinde olduğumuzu dahi ‘istemeden’ unutturuyor. Böylece karakterlerin asla bu durumu melankolik hale getirmeden tabiri caizse ‘birbirlerini götürme’ istekleri perdede canlanıyor. Filmi takip ederken inandırıcılık kıstası asla yerine gelmezken çöp bir eserle, kendini ciddiye alma noktasında mücadele ediyorsunuz. “Mahşer Günü” ise görüntü yönetmeninin maviye yakın renk paletinden kaydırma hareketi netliğine kadar profesyonel bir doku içeriyor. Klostrofobik kıyamet duygusunu genzimizde hissetmemizi sağlıyor.   Bunun da sebebi büyük oranda Gens’ın “Hitman” (2007) bir yana “Sınırda” (“Frontière(s)”, 2007) ile Fransız korku sinemasına bağlılığını yamyam filmi/gang film üzerinden kanıtlaması aslında. Zira Roberts’ın “F” (2010) gibi kan dökümünü ana meseleye dönüştüren istismar filmleriyle ve demode iskeletlerle uğraştığını bildiğimizden bunun cevabını yadırgamıyoruz. Örnekleri de görüldüğü üzere, Gens Hollywood’da kolayca iş bulurken, Roberts büyük oranda video raflarını hedefliyor bu sayede. “Mahşer Günü”nün kıyamet sonrası bilimkurgu konusunda hedefi sıkışma olarak göstermesinin yerini “Korku Kapanı”nda uzaylı yaratık istilası filmi alanında her karakterin içine bir şey girermiş gibi yapmasının alması, ne psikolojik, ne merak uyandırıcı, ne de gerilimli bir atmosfer oluşmasını sağlayabiliyor. Bu da 2.35:1 ile 1.85:1 farkı bir yana alt türsel motivasyonsuzluk konusunda da ‘fark’ı açıkça ortaya koyuyor. “Korku Kapanı”nda ambarın yukarıdan bir kez gözükmesi veya dışarının efektlerinin ille de gösterilmek istenmesi, “Mahşer Günü”nde bir kez yapılıp işe yarayan hamleyi değersiz hale getiriyor. Böylece Roberts’ın dramatik yapı sıkışma psikolojisi adına bir dayanak bulamıyor.     “ Hakimiyetsizlik bu noktada açığa çıkarken büyük oranda bir yönetmenin tuval sıkıntısı önümüze dökülüyor. Gens ise sınıfı geçerek İngilizce, Fransızca fark etmeksizin yükseleğini kanıtlıyor. Mutantlaşma, salgın sorunsalı ve kimlik arayışı arasından ‘cinsel istismar’ ve ‘şiddet istismarı’nı da hakim kılan bir kaosu devreye sokup uçlara gitmesi de büyük oranda onun ‘karanlık atmosfer’ arzusundan kaynaklanıyor. Böylece ABD sularındaki sosyolojik dağılıma ya da karmaşaya dikkat çekmesi kolaylaşıyor. Elbette İngiltere’de Hammer geleneği varken B sınıf üretimi normal diye veya korku düşüncesi daha hakim diye düşünebilirsiniz. Ancak Fransa’da yükseliş de ‘düşünsel’ alt metinleri unutmadan, bir grup yönetmen ve başlı başına bir yaklaşım oluşturmayı öne çıkaran değerde. Lucio Fulci’nin ruhuna yakın duran kimlik bu noktada açığa çıkıyor. Gens da bu konuda dersini iyi veriyor. Roberts ise sanki Herschell Gordon Lewis’in sakil ve yönetmensiz ruhundan ‘saf istismar’ı karakter benliğinde bir çiğlikle bağdaştırıyor gibi.       1-Masumiyetin İhtiharı (The Virgin Suicides) 2-Moonrise Kingdom 3-Tayfun Pirselimoğlu Box Set 4-Acil Teslimat (Premium Rush) 5-Ekümenopolis: Ucu Olmayan Şehir 6-Loraks (The Lorax) 7-Cesur (Brave) 8-İyi Bir Yaşam (The Good Life) 9-Pamuk Prenses ve Avcı (Snow White and the Huntsman) 10-A Very Harold & Kumar Christmas 11-Yaşam Savaşı (La Guerre est Declarée) 12-Şeytanın Yüzü (La Moine) 13-Bourne’un Mirası (The Bourne Legacy) 14-Babasının Oğlu (That’s My Boy) 15-Mahşer Günü (The Divide)
['kerem akça', 'dvd', 'korku kapanı', 'mahşer günü']
Kıyamet motifine nasıl odaklanmalı?