“Bu karışık dönemde Türkiye’yi terk ettiğiniz için seviniyor musunuz?” sorusuna “ Aksine burada olduğum her gün için şükrediyorum. Keşke daha uzun kalabilseydim” diye cevap verdi...
ABD’nin İstanbul Başkonsolosu Chuck Hunter, 3 yıllık görevinin ardından önümüzdeki hafta Türkiye’ye veda ediyor. Aslında Chuck Bey’in İstanbul’daki kişisel tecrübeleri üzerine konuştuğumuz bu röportaj için 4 hafta önce konsolosluğun Arnavutköy’deki rezidansında buluşmuştuk. Ne var ki 15 Temmuz’daki hain darbe girişimi sonrası yaşadığımız acı süreç üzerine, röportajı yayımlamayı bir süre erteledik. Bu hafta röportajı güncellerken, kendisine ABD’nin darbe girişiminde rolü olduğu iddiasından Fethullah Gülen’in iadesine kadar pek çok soru yönelttim fakat politik konularda gerekli açıklamaları ABD Büyükelçisi John Bass’in yaptığını belirterek siyasete fazla girmek istemediğini söyledi. Yine de darbe girişiminden haberleri olmadığını yineleyerek “Her ne kadar bazı kişiler tersini düşünse de ABD Devleti’nin Türkiye’nin çıkarlarına zarar vermeye çalışmadığını açıkça ve gururla söyleyebilirim” dedi. “Bu karışık dönemde Türkiye’yi terk ettiğiniz için seviniyor musunuz?” sorusuna ise “ Aksine burada olduğum her gün için şükrediyorum. Keşke daha uzun kalabilseydim” diye cevap verdi... Her kesimden ve her politik görüşten vatandaş, demokratik bir şekilde seçilmiş hükümeti devirmeye çalışan askeri unsurlara karşı birleşti. Türk halkının demokrasiye verdiği bu kuvvetli desteği görmek, oldukça etkileyiciydi. Burada birçok insan dış güçlerin Türkiye’ye saldırmaya çalıştığını düşünüyor ancak bu gerçeği yansıtmıyor. Darbe konusunda da aynı düşünce geçerli. ABD’nin darbeyle herhangi bir ilgisi ya da darbe hakkında önceden edinilmiş bir bilgisi yoktur. Her ne kadar bazı kişiler tersini düşünse de ABD Devleti’nin Türkiye’nin çıkarlarına zarar vermeye çalışmadığını açıkça ve gururla söyleyebilirim. Bu konuda buradaki insanların fikirlerini değiştirmeye çalışıyoruz. Şu anda bunun üzerinde çalışıyoruz ama henüz iyi bir çözüm bulamadık. Mümkün olduğu kadar içten ve samimi olmaya çalışıyoruz. Türkiye’nin bizim dostumuz ve müttefikimiz olduğunu söylüyoruz ve iyi ilişkilerimizi geliştirmek için elimizden gelenin en iyisini yapmaya çalışıyoruz. “Bu ülke güçlü ve gurur verici bir tarihe sahip. Demokrasi konusunda Türkiye’nin gösterdiği dirayet, zamanın getirdiği sınavlara karşı dayanma gücü verecektir. Fakat alınan bazı kararlar, Türkiye’deki demokrasinin kalitesi açısından soru işaretleri doğuruyor. Örneğin medya üzerindeki baskı. Burada tanıştığım bazı gazeteciler hapse girdi, kimileri ülkeyi terk etme kararı aldı. Toplumu bilgilendirme görevini üstlenen medyanın baskı altına alınması, beni ve hükümetimi derinden kaygılandırıyor. Bunları, Türkiye’deki demokrasinin kalitesinin düştüğünü gözlemlemek istemeyen bir arkadaşın ve müttefikin yorumları olarak görün. Umarım, gelecekte Türkiye’de bu ayrışmalar azalır, kapsayıcılık artar. Bu başarılabilirse, sadece hepimizi tehdit eden İslamcı radikalizm ve IŞİD ile mücadele konusunda değil her alanda daha güçlü partnerler olabiliriz.” Bu listeye Umman’ı da ekleyebilirsiniz. Bir bakıma tesadüf... Aslında akademik kariyerim Ortadoğu değil Fransa ve Fransız kolonileri üzerineydi. Göreve başladığımda muhtemel atama yerlerine baktım ve dünyanın farklı yerlerini görmek istediğim için listenin en üstüne Mısır ve Cezayir’i yazdım. Cezayir’de hem Fransızca’mı kullanabilecek hem de Arapça öğrenebilecektim. Bu arada konuştuğum uzmanlar da Ortadoğu’da olup bitenlerin uzun soluklu problemler olduğunu ve bölgenin ABD dış politikasında öncelikli hale geleceğini anlattı. Savaş 2003 baharında başlamıştı. Ben o sırada Kudüs’te görev yapıyordum. Sonra Washington’a döndüm. 2006 yılında ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Irak’taki varlığı artıyordu. Arapça da bildiğim için gönüllü oldum ve 2006-2007 yılları arasında Babil’deki yeniden yapılandırma çalışmalarının başına geçtim. Görece korunaklı bir bölgede olsak da yeterince ölüme şahit olduk. Karşı karşıya kaldığımız güvenlik tehditleri açısından en zoru orasıydı. Dışarıya adımımı attığım an öldürülme riskiyle burun burunaydım. Ama profesyonel ve psikolojik açıdan en zorlayıcı görevim Kudüs’tekiydi. Halkla ilişkiler direktörü olarak, Batı Şeria’daki Filistinliler ile bilgi alışverişini sağlamakla yükümlüydüm. Ofislerimiz ve evlerimiz Kudüs’ün içindeydi. Batı Şeria’ya varabilmek için İsrail’in kontrolündeki güvenlik noktalarından geçmek zorundaydık. İletişim kurmak zorunda olduğumuz Filistinlilerin Kudüs’te yanımıza gelme imkânı yoktu. Aramızdaki mesafe fiziksel olarak küçük olsa da psikolojik açıdan çok büyüktü. Bu işi çok daha etkili bir şekilde yürütebilecekken, şartlar yüzünden yapamıyor olmak, hayal kırıklığı yaratıyordu. 2011’de ABD Iraktaki son askerlerini çekerken yeniden Bağdat’taydım. 2012 ortasında Türkçe eğitimi almak için Washington’a döndüm. Bu kadar şanslı olduğuma inanamadım! Irak’tan sonra Washington’da istediğim pozisyona dönmeyi beklerken, tercih listesinin en altına İstanbul’u ekledim. Listede Washington dışındaki tek tercihimdi. İstanbul’a gelmemin mümkün olmayacağını düşünüyordum çünkü bu pozisyonu çok isteyip daha önce Türkiye’de görev yapmış başkaları vardı. İstanbul, ABD’li diplomatların çok arzu ettiği bir pozisyondu. Burası çok hareketli bir şehir. Çok farklı insanlar yaşıyor. Ayrıca başkonsolos kim olursa olsun bu muhteşem evde yaşıyorsunuz! (Gülüyor) Benden önceki 3 başkonsolosla da konuştum. 3’ü de buradan daha keyifli bir iş bulmanın kolay olmadığını söyledi. Burası tam anlamıyla bir sürprizler ülkesi! Aslında bu göreve başlamadan 1 yıl önce Türkiye’ye gelip Arnavutköy’deki bu evde konaklamış ve burada yaşamanın nasıl bir şey olacağını kavramaya çalışmıştım ama açıkçası hiçbir şey sizi her gün bu manzaraya bakarak uyanmanın yarattığı heyecana hazırlayamıyor. Beni zorlayan birkaç şey oldu. Özellikle geçen yılki Suruç patlamasından sonra güvenlik tehdidi arttı. Atatürk Havalimanı’ndaki patlamada yüzlerce masum insan hayatını kaybetti. Bu şartlar altında işimizi yaparken dikkatli olmalıydık. Öte yandan Türkiye’de yaşayan ya da buraya seyahat edecek ABD vatandaşlarına buradaki durumu doğru şekilde anlatmamız gerekiyordu. İnsanlarla konuşurken kullanacağımız dile çok dikkat etmek zorundaydık. Riskler konusunda gerçekçi bilgiler verirken buradaki durumla ilgili abartılı ya da gerçek dışı korkular yaratmamalıydık. Çok ince bir çizgi üzerinde yürüyorduk. Evet, Barbershop müziği küçüklüğümden beri hobim. 8 ya-şımdayken ilk olarak babamdan dinlediğim bu müzik türünü hayatım boyunca sevdim. Bu, akapella tarzında bir Amerikan müzik türü. Yalnızca insan sesinden oluşuyor, enstrüman yok. 19. yüzyılda Amerikan popüler kültürü içinde doğmuş. 20. yüzyılda çok popülerleşmiş. İnsanlar eğlenmek için berber dükkânları gibi yerlerde söylemeye başlamışlar. Muhtemelen ismini de buradan alıyor. Bir süre sonra modası geçmiş. Fakat bu müzik türüyle büyüyen ve ölmesini istemeyen birkaç adam, 1930’larda bir koro kurmuş. Bugün o koro, 25 binden oluşan ekibiyle dünyanın en kalabalık erkek korosu. Babam da o grubun bir üyesi. Ben de ondan etkilendim. Sadece Barbershop müziğini değil her türlü koro müziğini seviyorum. Diplomatlık kariyerim boyunca çeşitli korolarda şarkı söyleme ve kimilerini yönetme şansı buldum. “Yönetiyorum” diyemem ama ara sıra koçluk yapıyorum. Türkiye’de bu müzik türüyle ilgilenen bir grup olduğunu öğrenince çok şaşırmıştım. Konsolosluktaki görevlerim dolayısıyla bir gruba katılıp her hafta provalarda yer alacağım konusunda söz vermem mümkün değildi ama hemen her pazar Beyoğlu’ndaki Kırım Kilisesi’nin korosunda söyledim. Zaman zaman da İstanbul Avrupa Korosu’na katılıyordum. Beyoğlu’ndaki Kırım Kilisesi’nde!  İstanbul size aşk ve evlilik getirdi yani!  Evet kesinlikle. İstanbul’a bekâr bir adam olarak geldim, burada evleneceğim hiç aklıma gelmezdi. Bu aynı zamanda İstanbul’un her zaman hayatımın bir parçası olacağı anlamına geliyor. 2014 yılbaşında 4 kişilik küçük bir grupla Kırım Kilisesi’nde ve Hollanda Şapeli’nde Noel şarkıları söylemiştik. Hayır, burada olduğum her gün için şükrediyorum. Keşke daha uzun kalabilseydim. Bu evi çok özleyeceğim ama artık burada sık sık ziyaret edeceğim bir ailem var. Kendi evimiz yok ama Ramadan’ın ailesi burada yaşıyor. Geldiğimizde onlarda kalabiliriz. Şimdi birlikte dönüyoruz. Hayatımızda yeni bir macera başlıyor... Washington’a dönüyoruz. 2 yıl kadar orada kalacağız. Nazar boncuğuna inanmanız ya da kötü bir şey duyduğunuzda tahtaya vurmanız ABD’den gelen birine garip gelebilir ama o buradaki kültürün bir parçası. Bizim evin ön kapısında da bir nazar boncuğu asılı şu an! Türkler yemeğe çok düşkünler ve gurur duyabilecekleri güzel yemekleri var. Türk kahvesi, rakı ve ayran müthiş... Çoğu politikaya meraklı; tutkulu sohbetler yapabilirsiniz. Ayrıca ülkelerinden çok gurur duyuyorlar. Osmanlı’dan bugüne demokrasi adına verdikleri onca mücadeleyi göz önünde bulundurunca bu haklı bir gurur...  Buraya dair nefret ettiğiniz şeyler var mı? Dürüst olun ama...  Nefret ettiğimi rahatlıkla itiraf edebileceğim şey trafik. “Keşke daha fazla toplu taşıma aracı olsa” diye geçiriyorsunuz içinizden. Birkaç kez otobüs ve tramvaya bindiğim oldu ama bunu sakın korumalarıma söylemeyin! (Gülüyor) Televizyon izlemeye pek vaktim yoktu ama Türkçe öğrenmek için Muhteşem Yüzyıl seyretmiştim. Magazin eklerine üye değildim ama katıldığım kimi davetlerde benim fotoğraflarımı bastıkları oluyordu. Onların bir parçası olduğumu söyleyemem ama Papermoon’da birkaç kez yemek yediğim oldu! (Gülüyor...) İtiraf etmek gerekirse bu evin balkonunda oturup Boğaz’dan geçen gemileri seyretmek, takılmak için harika bir yerdi. Boğaz’da yürümek de olağanüstüydü. Arnavutköy’den Kabataş’a ya da Ulus’a yürüyüşler yapıyordum. Cihangir’in arka sokaklarında zaman geçirmeyi de seviyordum. Kadıköy’deki Süreyya Operası muhteşem bir küçük bina. Orada birkaç kez bale seyretme şansım oldu. Beyoğlu’ndaki Nardis Caz Club da sevdiğim yerlerdendi. Zorlu Performans Sanatları Merkezi, Sakıp Sabancı Müzesi ve İKSV’deki etkinlikleri de kaçırmamaya çalışıyordum. Fırında pişen yemeklerde iyiyim ama burada Bolulu bir aşçımız olduğu için benim pişirmeme pek gerek kalmadı! Buraya geldiğimde Bolu’nun iyi aşçılarıyla ünlü olduğunu bilmiyordum. Kabak çiçeği dolmasını, ayva ve kabak tatlısını, zeytinyağlıları çok özleyeceğim. Belki kayınvalidem bana pişirmeyi öğretir! Bu çok uzun bir liste... Her şeyden önce İstanbul’un bazı noktalarını özleyeceğim. Örneğin Arnavutköy’deki rezidansa gelirken yol üstündeki tepede tüm boğazı görebileceğiniz küçük bir nokta vardır. Gece o noktada durup manzaranın tadını çıkarmayı özleyeceğim. Şu sıralar Koç Müzesi’nde sergilenen konsolosluğa ait Hiawatha Teknesi ile dolaşmayı da özleyeceğim. Türkiye’de ABD misyonuyla 90 yıldır birlikte olan o tekne ABD’nin Türkiye’deki uzun soluklu diplomatik varlığını simgeliyor. Ayrıca Tepebaşı Palazzo Corpi’deki eski konsolosluk binamızı da özleyeceğim. Soho House’a dönüşmeden önce restorasyon aşamalarını gördüğüm için de kendimi şanslı hissediyorum. Hayır, ücretsiz üyelik bile vermediler! (Gülüyor...) Gerçi teklif etselerdi de kurallarımız gereği kabul edemezdim. * Gerçek adı Charles Hunter. Babasının ve büyük büyükbabasının adı da aynıymış. * Wisconsin doğumlu ama soğuk havadan hiç hazzetmeyen anne babası daha fazla kar görmeye dayanamamış ve Chuck 6 yaşındayken Kaliforniya’da Slicon Valey’in olduğu bölgeye taşınmış. 4 kardeşler. Babası hızlı okuma teknikleri öğretmeni. * “Kaliforniya çok kültürlü bir ortamdı. Wisconsin’den Kaliforniya’ya geçtikten sonra Japon mahalleleri ve Çin mahallelerini görünce bu farklı kültürlerin etkileşiminden çok etkilendim. 16 yaşındayken 5 haftalık bir Avrupa turuna çıktım. İtalya, Fransa, Almanya, Hollanda ve İngiltere’yi gezince dünyanın geri kalan kısmını da çok merak ettiğimi fark ettim. Yabancı dil ve toplum önünde konuşma becerimin olduğunu fark eden 2 öğretmenim de diplomasi alanında kariyer yapmamı önerdi” diyor. * Georgetown Üniversitesi’nde dış ilişkiler okumak istemiş ama burs alamayınca Wisconsin’e dönüp babasının ve büyük babasının okuduğu küçük bir üniversitede Fransızca dili ve edebiyatı okumuş. * Üniversitenin son yılında ABD Dış İşleri Bakanlığı’na başvurmuş. Sınavları geçmiş fakat güvenlik kleransı alma süresi uzamış. Para kazanmak için badana boya yapmaya başlamış. Bu sırada Stanford Üniversitesi’nden burs kazanmış ve ‘French and Humanties’ bölümünde yüksek lisans ve doktora yapmış. * 1990’da ikinci başvurusunda Dış İşleri’ne kabul edilmiş. 26 yıldır diplomatlık yapıyor.
['chuck hunter']
‘Türkiye'de olduğum her güne şükrediyorum’ 