Başbakan Tayyip Erdoğan, Ata uçağında gazetecilerin irtica ile ilgili sorularını yanıtladı.
Başbakan Tayyip Erdoğan'ın uçağında Türkiye'nin en önde gelen gazetecileri vardı. Bugün çıkan gazetelerin manşetlerinin tamamında Başbakan Erdoğan'la yurtdışı gezisine giden gazetecilerin geçtiği haberler ya da köşe yazıları yer aldı. Erdoğan'ın bir çok gazetede çıkan açıklamalarında dikkat çeken nokta irtica ile ilgili olan bölümdü. Sezer ve askerden irtica uyarılarına Erdoğan Kavramı tanımlayalım? karşılığını verdi.  DÜNKÜ yazımda Başbakan Tayyip Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı ve askerle gerginliği azaltmak için önemli bir açılım yapacağını yazmıştım. Erdoğan bu açılımı önceki gün Londra’dan İstanbul’a uçarken, geziye katılan gazetecilere yaptı. Bana göre söylediği sözler, Türkiye’yi bu gerginlikten çıkarıp istikrarlı bir ortama götürebilir. İsterseniz yazıma sonundan başlayayım. Başbakan bize bu açıklamaları yaptıktan sonra kendisine şunu söyledim: Çok önemli şeyler söylediğinizin farkındasınız değil mi? Cevabı şu oldu: Hayırlı olsun... Konuşma çok önemli olduğu için, kendi notlarıma güvenmeyip konuşmanın kelime kelime deşifresini aldım. Sadece bazı düşük cümleleri düzelttim o kadar. İşte sorular ve cevapları: ÖNCE GERGİNLİĞİ YUMUŞATMAMIZ LAZIM Cumhurbaşkanı Sezer ve Orgeneral Büyükanıt’ın sözlerini nasıl değerlendiriyorsunuz? Taraflar kim olursa olsun, ister siyasi taraflar olsun, ister başka taraflar olsun, ülkeyi gerecek yaklaşımlardan kaçınmamızın gereğini her zaman ifade ettim, şimdi yine ifade ediyorum, yarın da edeceğim. Burada dikkatli olmamız lazım, hassas olmamız lazım. Ülkede olmayan şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok. Ama onlar bu konuda çok farklı düşünüyor, irtica tehlikesi var diyor? Farklı görüşler her zaman olabilir. Ama bu görüşlerin gerekli bilimsel tabanının olması, bir yerlere dayanması gerekir. Bunlar varsa geçerliliği vardır, yoksa geçerliliği olamaz. Yani her iddia bir ispat gerektiriyor. Bunun ispatı yoksa kabul etmek mümkün değildir. İKİLİ VEYA ÇOKLU GÖRÜŞMEYE HAZIRIM Onlar irtica tehlikesinin bulunduğunu söylüyorlar. Bu iddiaya karşı ne yapacaksınız? Bütün bunları aramızda görüşmek suretiyle halletmemiz lazım. Kamuoyu önünde bunlar olmamalı. Nerede, nasıl görüşeceksiniz? Dar bir çerçevede kendi aramızda görüşebiliriz. Milli Güvenlik Kurulu’nda da olabilir. MGK dışında da olabilir. MGK’nın dışında zaten bir araya geliyoruz. Zaman zaman ikili, zaman zaman biz, MGK içindeki hükümet kanadı ve askeri kanat olarak bir araya geldiğimiz zamanlar oluyor. Bunları rahatlıkla müzakere edebiliriz. Hatta bunları, ilgili bazı mahfilleri de buraya davet etmek suretiyle müzakere etme imkánımız olabilir. Bugüne kadarki ikili görüşmelerde irtica meselesini ele almadınız mı? Zaman zaman görüştüğümüz şeyler oldu. İŞE İRTİCANIN  TARİFİYLE BAŞLAYALIM Cumhurbaşkanı’na ve askere irtica tehdidini görüşmeyi teklif ediyorsunuz. Bu nasıl olacak? İşe irtica kavramını tarif ederek başlamalıyız. Türkiye’de kimse buna hukuki bir tanım getiremiyor. Hep siyasi bir yaklaşımla, siyasi bir kendilerine göre tanımla olay değerlendiriliyor. Olay böyle değerlendirilince de tabii o zaman sıkıntı başlıyor. Ve bu da tabii, mütedeyyin diyebileceğim kesimi ciddi manada rahatsız ediyor. Bu tarifte anlaşmak o kadar kolay mı? İşte onun için bunun adını, belki farklı koymak gerek. Belki buna aşırılıklar diyebiliriz. Bu aşırılıklar, her türlüsü, zarar veriyor. PAKET HAZIRLAYIP UYGULAMAYA VARIM Görüştünüz, tarifte anlaştınız, adını koydunuz. Sonra ne olacak? Buna karşı ne gibi tedbirler alınabilir, ne gibi önlemler getirilebilir, bunların üzerinde durulabilir. Ve bunlar için de öneriler paketiyle gelmek lazım. Aşırı uçları tespit etiniz. Bunlara karşı tavrınız ne olacak? Tabii bu noktada kenarı mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin de gayreti içerisinde olmamız lazım. Yani bunlar nasıl olsa aşırı, orda kalsınlar demek yanlış bir şey. Onları da biz acaba yumuşatıp merkeze doğru çekebiliyor muyuz? Onlar da bizim insanımız, bizim halkımız. Bunu başarmamız lazım. Siz bu konuda bazı adımları atmaya gerçekten hazır mısınız? Şunu açıkça ifade ediyorum. Bu konuda, atılacak adımların hepsinde, şu anda çalışmalarını yürüten ve her türlü görüşmeleri yapmaya açık olan bir hükümet var. Burada içe kapalı bir hükümet değiliz. Kuşatıcıyız. Ve buna her an hazırız. Bunlarda rahatız. Ama belli bir aşırılık tanımını yapıp ona göre de adımını atmak lazım. MEMLEKETE HAYIRLI OLSUN DİYORUM Çok önemli şeyler söylüyorsunuz, farkında mısınız? Hayırlı olsun. Umudunuz var mı? Bunları beraberce, dayanışma içinde aşmamız gerektiğini düşünüyorum. Burada bir dayanışma olursa, inanıyorum çok şeyler aşılır. Hatta ben birbirine tahammül ifadesini bile farklı görüyorum. Birbirimizi anlamamızın, birbirimize saygı göstermemizin gereğine inanıyorum. * * * Başbakan’la başka konuları da konuştuk. Ama bu çok önemli açılıma dikkati çekmek için öteki konulara değinmiyorum. Umarım Başbakan bu açılımda samimidir. Umarım, Cumhurbaşkanı, askerler, hepimiz böyle bir samimiyet sınavına girer ve yıldızlı pekiyi ile geçeriz. Yapmamız gereken şey, samimi olmak, sadece samimi olmaktır. Bir de her iki taraftaki azgın azınlıklara kulakları tıkayıp makul çoğunluğu iktidara getirmek... Erdoğan, ABD dönüşü uçaktaki sohbette irtica konusunda bir tanım gerektiğinin altını çizdi. Bazı aşırılar var diyen Başbakan, işbirliği yapılarak bu aşırılarla hükümetin mücadele edebileceğini söyledi. Başbakan Erdoğan'ın ABD gezisi dönüşü Londra'ya uğradıktan sonra Ankara için havalandık. Havalandıktan hemen sonra Başbakan Erdoğan, gazetecileri uçaktaki odasına davet etti. Hepimiz için heyecan verici bir görüşme olacaktı. Çünkü Başbakan'ın Bu konuda artık konuşmayalım demesinin hemen ardından Genelkurmay Başkanı Büyükanıt İrtica tehdidi vardır demişti. Başbakan'ın, Büyükanıt'ın bu çıkışına tepkisini merak ediyorduk. Ancak beklentimizin aksine, karşımızda son derece sakin, dingin bir Tayyip Erdoğan bulduk. Gazetecileri havaalanına getirecek aracın sürücüsü yolu şaşırdığı için Başbakan'ı uçakta yarım saat bekletmiştik. Önce onu sordu, Hayırdır bayağı bir geciktiniz dedi. Şoför yolu şaşırdı. Dönüp durduk dedim. Güldü. Sonra konuya girdik. İDDİA İSPAT GEREKTİRİR Büyükanıt'ın sözlerini hatırlattık. Son derece sakin anlatmaya başladı: Taraflar kim olursa olsun, ister siyasi taraflar olsun, ister başka taraflar olsun, ülkeyi gerecek yaklaşımlardan kaçınmamızın gereğini her zaman ifade ettim, şimdi yine ifade ediyorum, yarın da edeceğim. Burada dikkatli olmamız lazım, hassas olmamız lazım. Ülkede olmayan şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok dedi. Burada bir uzlaşma olmayacak gibi. Toplumun ve devletin bazı kademeleri olduğu kanaatinde, bir bölümü ise olmadığı kanaatinde dedik. Yanıtı sade oldu: Farklı görüşler her zaman olabilir de, bu görüşlerin gerekli bilimsel tabanının olması gerekiyor, bir yerlere dayanması gerekiyor. Yani bunlar varsa geçerliliği vardır, yoksa geçerliliği olamaz. Yani her iddia bir ispat gerektiriyor. Bunun ispatı yoksa kabul etmek mümkün değildir. BAŞ BAŞA KONUŞMA Merak ettiğim bir konuyu sordum: Siz gerek Yaşar Büyükanıt'la baş başa, gerekse diğer komutanlarla MGK toplantılarında bir araya geliyorsunuz. Merak ettiğim şu, Yaşar Paşa sizinle bire bir yaptığı görüşmelerde irtica konusunu gündeme getiriyor mu? Ne konuşuyorsunuz Bu konu ikili görüşmelerde de zaman zaman gündeme geliyormuş. Başbakan şöyle bir açıklık getirdi: İşte bütün bunları aramızda görüşmek suretiyle halletmemiz lazım. Kamuoyu önünde bunlar olmamalı. Bunlar kendi aramızda, dar çerçevede, mesela MGK da olabilir, MGK dışında da olabilir. MGK'nın dışında zaten bir araya geliyoruz. Zaman zaman ikili, zaman zaman biz, MGK içindeki hükümet kanadı ve askeri kanat olarak bir araya geldiğimiz zamanlar oluyor. Yani bunları rahatlıkla müzakere etme, hatta hatta bunları ilgili bazı mahfilleri de buraya davet etmek suretiyle müzakere etme imkanımız olabilir. Başbakan irtica konusunun MGK dışında da gündeme getirilebileceğini düşünüyor. Bir sıkıntı hissedildiği zaman bunun samimi bir şekilde hemen konuşulabileceğini söylüyor. İRTİCANIN TANIMI Ben tekrar soruyorum. Baş başa nasıl konuşuluyor? Erdoğan onu da anlattı: Zaman zaman görüştüğümüz oldu. Ama tabii tanım noktasında bir defa, Türkiye'de hukuki bir tanım kimse getiremiyor. Hep siyasi bir yaklaşımla, kendilerine göre siyasi bir tanımla olay değerlendiriliyor. Olay böyle değerlendirilince de tabii o zaman sıkıntı başlıyor. Ve bu da tabii, mütedeyyin diyebileceğim kesimi ciddi manada rahatsız ediyor. Onun için bunun adını, belki farklı koymak gerek. Başbakan öncelikle irticanın tanımını yapmaktan yana. Erdoğan'a göre bazı aşırılar var. Tanımı böyle yapmak istiyor ve şöyle öneriyor: AŞIRILIK DİYEBİLİRİZ Belki buna 'aşırılıklar' diyebiliriz. Bu aşırılıkların her türlüsü, zarar veriyor. Buna karşı ne gibi tedbirler alınabilir, ne gibi önlemler getirilebilir, bunların üzerinde durulabilir. Ve bunlar için de öneriler paketiyle gelmek lazım. Erdoğan'a göre aşırı denilen grupları da boşlamamak, dışlamamak lazım. Tabii bu noktada kenarı mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin de gayreti içinde olmamız lazım. Yani 'Bunlar nasıl olsa aşırı, orda kalsın' demek yanlış bir şey. Onları da biz acaba yumuşatıp merkeze doğru çekebiliyor muyuz? Onlar da bizim insanımız, bizim halkımız. Bunu başarmamız lazım diyor. MÜCADELE BİZDEN Aşırılar olarak tanımladığı irticai odaklarla mücadele konusunda ise işbirliğine açık olduğunu net bir biçimde ifade ediyor: Bu konuda, atılacak adımların hepsinde, şu anda çalışmalarını yürüten ve her türlü görüşmeleri yapmaya açık olan bir hükümet var. Burada içe kapalı bir hükümet değiliz. Kuşatıcıyız. Ve buna her an hazırız. Bunlarda rahatız. Ama belli bir aşırılık tanımını yapıp, ona göre de adımını atmak lazım. Yani Erdoğan'a göre, gerek askerler, gerek siviller ve hatta Cumhurbaşkanı ve ilgili tüm kuruluşlar bir araya gelip bir irtica ve mürteci tanımı yapmalı. Bu ortak tanım yapıldıktan sonra, bu tanıma giren olaylara ve gruplara karşı mücadele başlatılmalı. Bu tanım yapıldıktan sonra hükümet gerekeni yapma konusunda kararlı. Londra'dan Ankara'ya uçuyoruz salı günü öğleden sonra. Başbakan Erdoğan, uçağın ön tarafında gazeteci milletiyle sohbet ediyor. İrtica, irticanın tanımı, bu çerçevede sivil-asker ilişkileri... Söyledikleri makul şeyler. Bir yerde askere zeytin dalı uzatıyor. Yumuşama ve diyalog mesajları veriyor. Gerilimden yana değil Farklı görüşler her zaman olabilir; ama bunları kamuoyu önünde değil, aramızda görüşerek halledelim diyor. Ekliyor: Birbirimizi anlamamızın, birbirimize saygı göstermemizin gereğine inanıyorum. Dayanışma olursa, inanıyorum, çok şeyler aşılır. Şöyle devam ediyor: Her türlü görüşmeye açık bir hükümetiz. Başbakan Erdoğan siyasetin gerilmesinden yana değil. Ama geriliyor işte! Nedeni malum: 2007'deki cumhurbaşkanı seçimi... Çankaya'yı kim alacak? Bir taraf almak istiyor, öteki taraf vermek istemiyor. Çankaya savaşları bunun için veriliyor. İyi, güzel ama... Bunun sonu nereye varacak? Başbakan Erdoğan'ı dinlerken bir ara dalıyorum. Nedense Hakkâri'deki o yürüyüş gözümün önüne geliyor. Askerler sivil giyinmiş, aileleriyle birlikte yürüyorlar. Ellerinde belediyeyi eleştiren pankartlar var: Bölücülük yapma, işini yap! Bir soru aklıma takılıyor. Ertesi gün de, ya bazı Hakkârililer garnizonun önünde yürüyüşe geçerlerse, ellerinde şöyle bir pankartla: Siyaset yapma, işine bak! Asker-sivil ilişkilerini germekten kaçınmak lazım. Siyaseti normal akışına bırakmak gerekiyor. Sorumluluk bunu gerektiriyor. Bu ülke istikrarsızlıktan çok çekti. Erdoğan'ı dinlerken, asker-sivil ilişkileri üzerine ne kadar çok yazdığımı düşünüyorum. Aynı şeyleri tekrarlamanın dayanılmaz ağırlığı bazen kâbus gibi çöküyor üstüme... Sözgelimi, Büyükanıt Paşa'yla birlikte açılan yüksek sesli Genelkurmay dönemi ile ilgili eleştirel bir yazı... Büyük gazetelerin temsilcileriyle sanki bir parti lideriymiş gibi telefon diplomasisi yürütmeye çalışan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Büyükanıt'ı eleştirmek vesaire... Vazgeçiyorum. Erdoğan ne dedi? İşte Başbakan Erdoğan'ın önceki gün Londra'dan İstanbul'a uçarken gazeteci milletine söylediği makul şeyler: Taraflar kim olursa olsun, ister siyasi taraflar olsun, ister başka taraflar olsun, ülkeyi gerecek yaklaşımlardan kaçınmamızın gereğini her zaman ifade ettim. Şimdi yine ifade ediyorum, yarın da edeceğim. Burada dikkatli olmamız lazım, hassas olmamız lazım. Ülkede olmayan şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok. Farklı görüşler her zaman olabilir de. Bu görüşlerin gerekli bilimsel tabanının olması gerekiyor, bir yerlere dayanması gerekiyor. Yani bunlar varsa geçerliliği vardır, yoksa geçerliliği olamaz. Yani her iddia bir ispat gerektiriyor. Bunun ispatı yoksa kabul etmek mümkün değildir. İşte bütün bunları aramızda görüşmek suretiyle halletmemiz lazım. Kamuoyu önünde olmamalı! Bunlar kendi aramızda, dar çerçevede, mesela Milli Güvenlik Kurulu'nda (MGK) olabilir, MGK dışında da olabilir. MGK'nın dışında zaten bir araya geliyoruz. Zaman zaman ikili, zaman zaman biz, MGK içindeki hükümet kanadı ve askeri kanat olarak bir araya geldiğimiz zamanlar oluyor. Yani bunları rahatlıkla müzakere etme, hatta hatta bunları ilgili bazı mahfilleri de buraya davet etmek suretiyle müzakere etme imkânımız olabilir. Zaman zaman irticayla ilgili görüştüğümüz şeyler de oldu. Ama tabii tanım noktasında, Türkiye'de hukuki bir tanım kimse getiremiyor. Hep siyasi bir yaklaşımla, kendilerine göre tanımla olay değerlendiriliyor. Olay böyle değerlendirilince de tabii o zaman sıkıntı başlıyor. Ve bu da tabii, mütedeyyin, dindar diyebileceğim kesimi ciddi manada rahatsız ediyor Kenarı merkeze çekmek Onun için bunun adını belki farklı koymak gerek. Belki 'aşırılıklar' diyebiliriz. Bu aşırılıklar, bunun her türlüsü zarar veriyor. Buna karşı ne gibi tedbirler alınabilir, ne gibi önlemler getirebiliriz? Bunların üzerinde durulabilir. Ve bunun için de öneriler paketi ile gelmek lazım. Tabii bu noktada kenarı mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin de gayreti içerisinde olmamız lazım. Yani bunlar nasıl olsa aşırı, orda kalsınlar demek yanlış bir şey. Onları da biz acaba yumuşatıp merkeze doğru çekebiliyor muyuz? Onlar da bizim insanımız, bizim halkımız. Dayanışmayla aşılır Bunu başarmamız lazım. Bu konuda, atılacak adımların hepsinde de, şu anda çalışmalarını yürüten ve her türlü görüşmeleri yapmaya açık olan bir hükümet var. Biz içe kapalı bir hükümet değiliz. Kuşatıcıyız. Ve buna her an hazırız. Bunlarda rahatız. Ama belli bir aşırılık tanımını yapıp ona göre de adımını atmak lazım. Erdoğan bir an susuyor. Ertuğrul Özkök: Çok önemli şeyler söylüyorsunuz, farkında mısınız? Erdoğan: Hayırlı olsun! dedikten sonra askere yönelik birkaç cümle daha ekliyor: Bütün bunları beraberce, dayanışma içinde aşmamız gerektiğini düşünüyorum. Burada bir dayanışma olursa, inanıyorum çok şeyler aşılır. Hatta ben 'birbirine tahammül' ifadesini bile farklı görüyorum. Birbirimizi anlamamızın, birbirimize saygı göstermemizin gereğine inanıyorum. Başbakan Erdoğan'ın uçak sohbeti böyleydi. Dileriz, hem kendisi bunların gereğini yerine getirir hem de Genelkurmay Başkanı bu çağrıyı karşılıksız bırakmaz.    Erdoğan, “Önce adını koyalım, sonra ona göre adımımızı atar, aramızda diyalogla çözeriz” dedi   Pazartesi günü Washington-Londra uçuşu sırasında Erdoğan ve Gül ile irtica tartışmaları konusunda “yazılmamak kaydıyla” bir sohbet yapmış, bu sohbetten edindiğim izlenimleri dünkü yazımda aktarmıştım. Edindiğim izlenim şuydu: Erdoğan irtica tartışmasını tırmandırmayacak, konuyu teorik bir zemine kaydırarak irticanın tarifinin yapılmasını isteyecek. Amaç bu gerilimi mutlaka dindirmek. Başbakan, önceki gün Londra-Ankara arasındaki 4 saatlik uçuşta, kafasındaki “gerilimi dindirme” stratejisini uçaktaki gazetecilerle paylaştı. Diyaloğu virgülüne dokunmadan aktaracağım. Okumadan önce iki not: * Salı akşamı Ankara’ya varışımız 21.00’i bulduğundan, gazetecilerin ortak oyuyla bu haberi ertesi gün verme kararı aldık. Yani bu konuşma dün değil, salı günü Türkiye saati ile 18.00 sıralarında yapıldı. * Uçaktaki gazetecilerin çoğunluğu Erdoğan’ın sorulara cevap verirken, o anda aklından geçen fikirleri geliştirerek, irtica tartışmasını yeniden konumlandırdığı kanısına vardı. Aksini düşünüyorum. Erdoğan irticalen konuştu ama bana göre söyledikleri yakın çevresiyle tartıştığı, kendi kafasında tarttığı, olgunlaştırdığı fikirlerdi. AŞIRILARI MERKEZE ÇEKMEK LAZIM Şimdi salı gününe, Ana uçağına dönelim: * Washington’a uçarken yaptığımız sohbette, “İrtica tehlikesinin olmadığını, bu konunun gündemde tutulmasının gerginliğe yol açtığını” söylemiştiniz. Ekonomiyi ve piyasaları dikkate alarak tüm çevreleri hassas olmaya davet etmiştiniz. Ancak Cumhurbaşkanı ve Genelkurmay Başkanı “sert” diye nitelenebilecek konuşmalar yaptı... - Taraflar kim olursa olsun, ister siyasi taraflar olsun, ister başka taraflar olsun, ülkeyi gerecek yaklaşımlardan kaçınmamızın gereğini her zaman ifade ettim, şimdi yine ifade ediyorum, yarın da edeceğim. Burada dikkatli olmamız lazım, hassas olmamız lazım. Ülkede olmayan şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok. * Siz “yok” diyorsunuz ama hem Cumhurbaşkanı hem de Genelkurmay Başkanı irtica tehlikesinin varlığına dikkat çekti... - Farklı görüşler her zaman olabilir. Ancak bu görüşlerin gerekli bilimsel tabanının da olması gerekiyor, bir yerlere dayanması gerekiyor. Yani bunlar (bilimsel tabanı) varsa geçerliliği vardır, yoksa geçerliliği olamaz. Yani her iddia bir ispat gerektiriyor. Bunun ispatı yoksa kabul etmek mümkün değildir. * Peki bu gerginlik nasıl çözülecek? - Bunları aramızda görüşmek suretiyle halletmemiz lazım. Kamuoyu önünde bunlar olmamalı. Bunlar kendi aramızda, dar çerçevede olabilir. * Devletin zirvesi, MGK’da konuşarak bu meseleye çözüm arayamaz mı? - MGK’da da olabilir, MGK dışında da olabilir. MGK’nın dışında zaten bir araya geliyoruz. Zaman zaman ikili, zaman zaman biz, MGK içindeki hükümet kanadı ve askeri kanat olarak bir araya geldiğimiz oluyor. Yani bunları rahatlıkla müzakere etme, hatta hatta bunlarla ilgili bazı mahfilleri de buraya davet etmek suretiyle müzakere etme imkânımız olabilir. * Cumhurbaşkanı’yla, Genelkurmay Başkanı’yla yaptığınız ikili görüşmelerde irtica meselesi gündeme gelmiyor mu? - Zaman zaman görüştüğümüz şeyler de oldu. Tabii tanım noktasında bir defa, Türkiye’de hukuki bir tanım kimse getiremiyor. Hep siyasi bir yaklaşımla, kendilerine göre siyasi bir tanımla olay değerlendiriliyor. Olay böyle değerlendirilince tabii o zaman sıkıntı başlıyor. Ve bu da tabii, mütedeyyin diyebileceğim kesimi ciddi manada rahatsız ediyor. Onun için bunun adını, belki farklı koymak gerek. Belki buna ‘aşırılıklar’ diyebiliriz. Bu aşırılıkların her türlüsü zarar veriyor. Buna karşı ne gibi tedbirler alınabilir, ne gibi önlemler getirilebiliriz, bunların üzerinde durulabilir. Ve bunlar için de öneriler paketiyle gelmek lazım. Tabii bu noktada kenarı (aşırıları) mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin de gayreti içerisinde olmamız lazım. Yani “Bunlar nasıl olsa aşırı, orada kalsınlar” demek yanlış bir şey. Onları da biz acaba yumuşatıp merkeze doğru çekebiliyor muyuz? Onlar da bizim insanımız, bizim halkımız. Bunu başarmamız lazım. * Yeni bir açılım yapıyorsunuz... - Bu konuda, atılacak adımların hepsinde de, şu anda çalışmalarını yürüten ve her türlü görüşmeleri yapmaya açık olan bir hükümet var. Burada içe kapalı bir hükümet değiliz. Kuşatıcıyız. (kucaklayıcıyız anlamında kullandığını sanıyorum) Ve buna her an hazırız. Bunlarda rahatız. Ama belli bir aşırılık tanımını yapıp, ona göre de adımını atmak lazım. * Çok önemli şeyler söylüyorsunuz, farkında mısınız? - Hayırlı olsun Bunları beraberce, dayanışma içinde aşmamız gerektiğini düşünüyorum. Bir dayanışma olursa, inanıyorum çok şeyler aşılır. Hatta ‘birbirine tahammül’ ifadesini bile farklı görüyorum, doğru bulmuyorum. * Tahammül bir yerde biter diye mi? - Birbirimizi anlamamızın, saygı göstermemizin gereğine inanıyorum. ZAMAN KAZANMA MI ÇÖZÜM ARAYIŞI MI.. Biz gazeteciler abartılı sıfatları severiz. Sadece sıra dışı niteliğindeki bir olaya hemen müthiş deyiveririz. Önümüze geleni “sektörün duayeni” ilan ederiz. Yıllar önce milli takımın kritik bir baraj maçına “asrın maçı” yakıştırması yapılmıştı. Ondan sonra UEFA Kupası da oynadık, Dünya Kupası üçüncülük maçı da. Bazı gazeteler Erdoğan’ın sözlerini “Tarihi açıklama”, “Tarihi uzlaşma çağrısı” gibi başlıklarla verebilir. Ben tartışmanın nereye çekileceğini merak ediyor ve beklemek gerektiğini düşünüyorum. Erdoğan’ın bu çıkışı zaman kazanmak için değil, gerçekten sessiz çoğunluğun kaygılarını giderecek bir çözüm aramak için yapmış olmasını diliyorum. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, ABD ve İngiltere'deki kritik temasları ardından dönüş yolunda, aralarında AKŞAM Gazetesi Ankara Temsilcisi İsmail Küçükkaya'nın da bulunduğu gazetecilere, irtica tartışmalarına ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu. Yurtdışındaki temasları sırasında bu konuya girmemeye özen gösteren Erdoğan, Ana Uçağı'nda, beklenen açıklamayı yaptı. İrtica tartışmalarını sonlandırmak için kararlı görünen Erdoğan'ın bir 'barış planı' vardı ve gazetecilere ayrıntılarını açıkladı. 'Farklı görüşler olabilir. Bunları aramızda görüşerek halledelim. Öneriler paketiyle gelmek lazım' diyen Erdoğan, 'Bu tartışmalar MGK'da olabilir' sözleriyle adres gösterdi. İşte Başbakan'ın açıklamalarından öne çıkan başlıklar: İRTİCA TANIMLANMALI Türkiye'de hukuki bir tanımı kimse getiremiyor. Hep siyasi bir yaklaşımla, kendilerine göre bir tanımla olay değerlendiriliyor. Ve bu da tabii, mütedeyyin diyebileceğim kesimi ciddi manada rahatsız ediyor. Onun için bunun adını belki farklı koymak gerek. Belki buna 'aşırılıklar' diyebiliriz. Bu aşırılıkların her türlüsü zarar veriyor. Ve bunlar için de öneriler paketiyle gelmek lazım. Tabii bu noktada kenarı mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin de gayreti içerisinde olmamız lazım. Yani bunlar nasıl olsa aşırı, orada kalsınlar demek yanlış bir şey. Onları da biz acaba yumuşatıp merkeze doğru çekebiliyor muyuz? Onlar da bizim insanımız, bizim halkımız. Bunu başarmamız lazım. Bu konuda, içe kapalı bir hükümet değiliz. Kuşatıcıyız. Ve buna her an hazırız. Ama belli bir aşırılık tanımını yapıp, ona göre de adımını atmak lazım. HASSAS OLMALIYIZ Taraflar kim olursa olsun, ister siyasi taraflar olsun, ister başka taraflar olsun, ülkeyi gerecek yaklaşımlardan kaçınmamızın gereğini her zaman ifade ettim, şimdi yine ifade ediyorum, yarın da edeceğim. Dikkatli, hassas olmamız lazım. İDDİA İSPAT GEREKTİRİR İrtica tartışmalarında farklı görüşler olabilir. Ancak bunların gerekli bilimsel tabanının olması, bir yerlere dayanması gerekiyor. Bunlar varsa geçerliliği vardır, yoksa geçerliliği olamaz. Her iddia ispat gerektirir. İspatı yoksa kabul etmek mümkün değil. Burada bir dayanışma olursa, inanıyorum çok şeyler aşılır. Hatta ben 'birbirine tahammül' ifadesini bile farklı görüyorum. Birbirimizi anlamalı, saygı göstermeliyiz. 'ARAMIZDA HALLEDELİM' Genelkurmay'la diyalog planını açıklayan Erdoğan, tartışmalı konuların kamuoyu önünde değil ikili görüşmeler yoluyla veya ilgili toplantılarda ele alınması gerektiğini vurguladı: 'İşte bütün bunları aramızda görüşmek suretiyle halletmemiz lazım. Kamuoyu önünde bunlar olmamalı. Bunlar kendi aramızda, dar çerçevede, mesela Milli Güvenlik Kurulu'nda olabilir. MGK'nın dışında zaten bir araya geliyoruz. Yani bunları rahatlıkla müzakere etme, hatta ilgili bazı mahfilleri de buraya davet etmek suretiyle müzakere etme imkanımız olabilir.' Londra’dan Ankara’ya doğru havalandıktan kısa süre sonra, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın gazetelerin birinci sayfalarına yansıyan o meşhur küçük çalışma odasındayız. Başbakan, ABD ve İngiltere ziyaretlerinden oldukça memnundu. Bush ve Blair görüşmelerinden maksimum yararın çıktığını düşünüyordu. Ne var ki, Türkiye’nin dış politikasında yeni açılımların yaşandığı, Beyaz Saray ile ilişkilerde yeni bir sayfa açıldığı dönemde iç siyaset, ‘irtica’ kısır döngüsünde patinaj yapıyordu. Haliyle, ilk soru, devletin zirvesinde yaşanan ‘irtica’ tartışması oldu. Yüz ifadesinden, bu tartışmadan ‘ne kadar sıkıldığı’ ve ‘Türkiye’nin zaman kaybettiği’ endişesinin izlerini görmek mümkündü. Sözlerine şöyle başladı: ‘Taraflar kim olursa olsun, ister siyasi ister başka taraflar olsun, ülkeyi gerecek yaklaşımlardan kaçınmamızın gereğini her zaman ifade ettim, şimdi yine ifade ediyorum, yarın da edeceğim. Burada dikkatli, hassas olmamız lazım. Ülkede olmayan şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok.’ İddia ispat gerektirir Arada bir soru geldi: ‘Sizden farklı düşünenler olabilir, bu sizi rahatsız mı ediyor?’ Erdoğan, sakin bir üslupla yanıtladı: ‘Farklı görüşler her zaman olabilir de bu görüşlerin gerekli bilimsel tabanının olması gerekiyor, bir yerlere dayanması gerekiyor. Yani bunlar varsa geçerliliği vardır. Yoksa geçerliliği olamaz. Yani her iddia bir ispat gerektiriyor. Bunun ispatı yoksa kabul etmek mümkün değildir.’ Yani, açıkça diyor ki, ispat edemiyorsanız, bu ‘irtica’ iddiasından vazgeçin. Kime? İddia sahiplerine. Başta Cumhurbaşkanı Sezer... Erdoğan, tartışmanın kamuoyu önünde yapılmasına da sitem ediyor: ‘İşte bütün bunları aramızda görüşmek suretiyle halletmemiz lazım. Kamuoyu önünde bunlar olmamalı. Bunlar kendi aramızda dar çerçevede, mesela MGK’da olabilir, MGK dışında da olabilir. MGK dışında da zaten biraraya geliyoruz. Zaman zaman ikili, zaman zaman biz MGK içinde hükümet kanadı ve askeri kanat olarak biraraya geldiğimiz zamanlar oluyor. Yani bunları rahatlıkla müzakere etme, hatta ilgili bazı mahfilleri buraya davet etmek suretiyle müzakere etme imkanımız olabilir.’ İrtica yerine aşırılık Erdoğan’ın asıl itirazı, ‘irtica’ kavramına. Haksız da sayılmaz. Uluorta her fesli, takkeli, cüppeli şahsı gördüğünüzde, ‘Eyvah irtica hortladı’ diye hoplamanın manası var mı? İşin kötü tarafı, kendi halinde inançlarını yaşayan toplumun büyük kesimi zan altında. İçi boşaltılmış bir kavram. Eskimiş, pörsümüş. Artık çağımızda daha evrensel ve ayırt edici kavramlara yöneliş var. Mesela ABD Başkanı Bush’un Erdoğan’la görüşmesinde kullandığı ‘Radicalism - radikalizm’ ve ‘Aşırılık- Excessiveness’ kavramları, dikkat çekicidir. Geleceği düşenenler, her türlü radikalizm ve aşırılığa karşı olmalıdır. Toplumsal huzurun bozulmaması için Türkiye’nin de buna ihtiyacı olduğu ortada. Mütedeyyin - mürteci hattının iyi belirlenmesi gerekir. İşte bu noktada, Başbakan Erdoğan’ın kavram kargaşasının önlenmesi için tartışmaya açtığı yeni bir kavram var: ‘Türkiye’de hukuki bir tanımı kimse getirmiyor. Hep siyasi yaklaşımla, kendilerine göre bir tanımla olay değerlendiriliyor. Olay böyle değerlendirilince de tabi o zaman sıkıntı başlıyor. Bu da tabii mütedeyyin diyebileceğimiz kesimi ciddi manada rahatsız ediyor. Onun için bunun adını belki farklı koymak gerek. Belki buna ‘aşırılıklar’ diyebiliriz. Bu aşırılıkların her türlüsü zarar veriyor. Bunlara karşı ne gibi önlemler alınabilir, bunların üzerinde durulabilir. Bunlar için de öneri paketiyle gelmek lazım.’ Aşırıları merkeze çekmeliyiz Başbakan’ın eskiyen ve içi boşaltılmış irtica yerine daha ayırt edici bir kavram olarak ‘aşırılık’ ifadesini kullanması önemlidir. Önemli başka bir nokta, aşırılıkların törpülenerek ‘merkezde buluşma’nın gerçekleştirilmesi. Erdoğan şöyle diyor: ‘Kenarı mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin gayreti içinde olmalıyız. Yani ‘nasıl olsa bunlar aşırı, orada kalsın’ demek yanlış. Onları da biz yumuşatıp merkeze doğru çekebiliyor muyuz? Onlar da bizim insanımız, bizim halkımız. Bunu başarmamız lazım.’ Biz hazırız Peki, bundan sonra ne olacak? Erdoğan, hükümetin bu konuda her türlü adımları atmaya ve önerileri görüşmeye hazır olduğunu söylüyor: ‘Burada içe kapalı bir hükümet değiliz. Kuşatacağız. Ve buna her an hazırız. Bu konularda rahatız. Ama belli bir ‘aşırılık’ tanımı yapıp ona göre de adımı atmak lazım. Dayanışma içinde bu meselenin üzerinden geliriz. Burada dayanışma olursa inanıyorum, çok şey aşılır. Hatta ben ‘birine tahammül’ ifadesini bile farklı görüyorum. Birbirimizi anlamanın birbirimize saygı göstermemizin gereğine inanıyorum.’ Buyrun, yeni gündeme... Başbakan Erdoğan “İrtica diye mütedeyyin insanları rencide etmenin anlamı yok” dedi ve “Ülkede olmayan şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok” diye konuştu     Başbakan Erdoğan, ABD dönüşü uğradığı Londra'dan Ankara'ya dönerken, gazetemiz Genel Yayın Yönetmeni Mustafa Karaalioğlu'nun aralarında bulunduğu gazetecilere, irtica tartışmaları ve gerginlik çıkarmaya yönelik açıklamalara karşı tavrını anlattı. Erdoğan, gerginlik çıkarmama hassasiyetini vurgulamaya devam edeceğini belirtirken, askerlerin de bağlı oldukları sivil iradeyle MKG'da ve MGK dışında sık sık bir araya geldiklerini hatırlatarak, konuşma platformu var mesajı verdi. İSPAT ETMELİSİNİZ Erdoğan, şöyle konuştu: Taraflar kim olursa olsun, ister siyasi taraflar olsun, ister başka taraflar olsun, ülkeyi gerecek yaklaşımlardan kaçınmamızın gereğini her zaman ifade ettim, şimdi yine ifade ediyorum, yarın da edeceğim. Ülkede olmayan şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok. Farklı görüşler olabilir. Ama bu görüşlerin bilimsel tabanı olması gerekiyor, bir yerlere dayanması gerekiyor. Her iddia bir ispat gerektiriyor. Bunun ispatı yoksa kabul etmek mümkün değildir. KONUŞMA PLATFORMLARIMIZ VAR Konuşma platformu olarak MGK'yı işaret eden Erdoğan, şöyle devam etti: Bütün bunları aramızda görüşmek suretiyle halletmemiz lazım. Kamuoyu önünde bunlar olmamalı. Mesela MGK da olabilir, MGK dışında da olabilir. MGK'nın dışında da zaten bir araya geliyoruz. Zaman zaman ikili, zaman zaman biz, MGK içindeki hükümet kanadı ve askeri kanat olarak bir araya geldiğimiz zamanlar oluyor. Yani bunları rahatlıkla müzakere etme, hatta bunları ilgili bazı mahfilleri de buraya davet etmek suretiyle müzakere etme imkanımız olabilir. 'AŞIRILIK' DİYEBİLİRİZ Erdoğan, İkili görüşmelerinizde bu konu hiç gündeme geldi mi sorusunu cevaplarken, Hep siyasi bir yaklaşımla, siyasi bir kendilerine göre tanımla olay değerlendiriliyor. Ve bu da tabii, mütedeyyin diyebileceğim kesimi ciddi manada rahatsız ediyor. Bunun adını, belki farklı koymak gerek. Belki buna 'aşırılıklar' diyebiliriz. Bu aşırılıklar, her türlüsü, zarar veriyor. Buna karşı ne gibi tedbirler alınabilir, ne gibi önlemler getirilebiliriz, bunların üzerinde durulabilir dedi. 'AŞIRI'LARI KAZANMAMIZ LAZIM Bunun için ortaya öneri koymak ve aşırı grupların da kazanılmasının yollarının aranması gerektiğini vurgulayan Başbakan, şöyle devam etti: Bunlar için öneriler paketiyle gelmek lazım. Tabii bu noktada kenarı mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin de gayreti içerisinde olmamız lazım. Yani bunlar nasıl olsa aşırı, orda kalsınlar demek yanlış bir şey. Onları da biz acaba yumuşatıp merkeze doğru çekebiliyor muyuz? Onlar da bizim insanımız. Bunu başarmamız lazım. Bu konuda, atılacak adımların hepsinde de, şu anda çalışmalarını yürüten ve her türlü görüşmeleri yapmaya açık olan bir hükümet var. İçe kapalı bir hükümet değiliz. BİRBİRİMİZİ ANLARSAK, AŞABİLİRİZ Erdoğan, gazetecilerin, Çok önemli şeyler söylüyorsunuz demeleri üzerine de, Hayırlı olsun karşılığını verdi ve Bunları beraberce, dayanışma içinde aşmamız gerektiğini düşünüyorum. Burada bir dayanışma olursa, inanıyorum çok şeyler aşılır. Birbirimizi anlamamızın, birbirimize saygı göstermemizin gereğine inanıyorum diye ekledi.
[]
Başbakan irtica tartışması başlatıyor