Dünya basını, darbe girişimini Türkiye halkının canları pahasına durdurmasını öne çıkardı
İstanbul sokaklarında terk edilen bir tankın üzerine çıkan insanların sevinç çığlıklarını gösteren büyük bir fotoğrafa da yer veren İngiliz Sunday Times, “Türkler, darbeyi ezip geçti” manşetini attı. Haberde, Türk insanının kararlılığının ve cesaretinin darbecileri hezimete uğrattığı kaydedildi. ABD’de yayınlanan New York Times’ın 15 Temmuz darbe girişiminden sonra İstanbul sokaklarında görüştüğü kişilerle yaptığı röportaj haberde, “Türkiye’de hafta sonunda yaşananlar Türklerin demokrasiye bağlılığının göstergesi oldu. (...) Yakın geçmişte üst düzey subayların yargılandığı davalar orduya bağlılığı azalttı. (...) Ekonomik gelişmeyle birlikte Türklerin çoğu bölgedeki monarşilerin ve güçlü adamların hâkimiyetinde olan coğrafyada demokrasiye sahip olmanın gururunu yaşadı” ifadeleri kullanıldı. Fransız Le Monde Gazetesi, darbe girişimini “Halk darbeye karşı durdu” başlığıyla yayınladı. Haberde, Erdoğan’ın çağrısıyla halkın darbeye karşı sokaklara döküldüğü ve tankların üzerine çıkarak kalkışmayı bastırdığı yazıldı. İsrail’de yayın yapan Jerusalem Post’un internet sitesinde Türkiye’de yaşanan darbe girişimine ilişkin “20. yüzyıl zihniyetiyle yapılan darbe girişimi 21. yy teknolojisi ve halkın gücü sayesinde yenilgiye uğratıldı” ifadelerine yer verildi. Gazete, darbe girişimi sırasında yaşananları “2016’da Batılı bir ülkeden çok 10 pazar 24 Temmuz 2016 80’lerin Ankara’sına ya da 70’lerin Şilisine benziyordu” sözleriyle açıkladı. Katar’da yayın yapan El Şark Gazetesi, 17 temmuz tarihli baskısında Türkiye’deki darbe girişimi sonrası sokaklara çıkan Türkiye halkının zaferini ön sayfadan gördü. Gazete, “Ve Türkiye kazandı” başlığını kullandı. Belçika’nın en önemli ve Fransızca yayımlanan Le Soir gazetesinde, “başarısız darbe girişiminden sonra Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın, aldığı sert önlemlerle daha da güçlendiğini” yazdı. Ülkenin kontrolünün Cumhurbaşkanı Erdoğan’da olduğunu vurgulayan gazete, halkın kalkışmada bulunan askerlere karşı sokaklara dökülerek, iktidarın kontrolü ele almasında büyük payı olduğunu vurguladı. Almanya’nın önde gelen haftalık haber dergilerinden Der Spiegel, Türkiye’de yaşanan darbe girişimi sonrası gelişmeleri değerlendirirken, “Erdoğan darbe yapmak isteyenlere karşı şimdi kendinden daha emin hale geldi. Erdoğan efsanesi daha da güçlendi” cümlelerine yer verdi. Der Spiegel’in online sayfasında yayınlanan haber-analizde ise, darbe girişimini atlatmış bir Recep Tayyip Erdoğan’ın yeni dönemde kendinden daha emin olma yanında daha sert olabileceğine de dikkat çekildi. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) menşeli İngilizce yayınlanan Arab Times Gazetesi, 17 Temmuz tarihli baskısında, darbe girişiminin ertesi akşamında İstanbul Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’nde toplanan kalabalıkların fotoğrafına ön sayfada yer verdi. Girişimin ilk saatlerinde ülke basınında çıkan darbe yanlısı haberlere rağmen gazete, “BAE liderleri, darbe tehlikesini savuşturan Türkiye yönetimine tebrik mesajı gönderdi” başlığını öne çıkardı.   Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’nun (BMGK) daimi üyeleri Türkiye’de darbe girişimi karşısında seçilmiş hükümetin yanında olduklarını açıkladılar. BMGK’da darbe girişiminin kınanması yönündeki karar tasarısı ise Mısır’da darbeyle işbaşına gelen Sisi yönetimi tarafından engellendi. ABD Başkanı Barack Obama “Türkiye’de seçilmiş hükümet desteklenmelidir” dedi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı arayarak desteğini teyit eden Obama, darbe soruşturması konusunda “gereken her türlü yardımı yapma” teklifinde bulundu. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan aradı, kendisinin ve ailesinin darbe girişiminden zarar görmemesinden memnuniyetini dile getirdi. Putin, “Anayasaya aykırı davranışlar kabul edilemez. Rusya Türkiye’de seçilmiş hükümetin yanındadır” dedi. İngiltere’nin yeni Başbakanı Theresa May, parlamentoda yaptığı konuşmada “Türk ordusunun bazı üyelerinin teşebbüs ettiği darbeyi kuvvetle kınıyoruz. İngiltere Türkiye’nin demokratik olarak seçilmiş hükümetin ve kurumlarını güçlü bir şekilde desteklemektedir” dedi.   Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, darbe girişimini sert şekilde kınadı. Azerbaycan’ın Türkiye devletinin ve Türk milletinin her zaman yanında olduğunu belirten Cumhurbaşkanı Aliyev, Türk vatandaşlarının demokratik yolla seçtiği iktidarı sonuna kadar desteklediklerini ifade etti. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Türkiye’de “Darbe ve topla, tankla halka zorbalık yapma döneminin geride kaldığını” ve sorunların “Ancak oy sandığıyla çözümlenebileceğini” belirtti. Irak Dışişleri Bakanı İbrahim El Caferi darbe girişimini kınadı, “Irak komşu ülke Türkiye’nin istikrarını desteklemekte ve demokrasi duruşunu sürdürmesine katkıda bulunmak istemektedir” ifadesini kullandı. Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras Başbakan Binali Yıldırım’ı aradı, “Türkiye’deki gelişmeleri yakından izleyen Yunan hükümeti ve halkı, güçlü bir şekilde demokrasi ve anayasal düzeni destekliyor” dedi. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı açıklamasında “Kardeş Türkiye’de gerçekleştirilmeye çalışılan darbe girişiminin püskürtülmesinden, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve seçilmiş hükümet yönetiminde anayasal çerçevede işlerin rayına oturmasından memnuniyet duyuyoruz.” ifadeleri kullanıldı. Katar Emiri Tamim bin Hamad es-Sani Erdoğan’ı ayarak, Katar’ın, hukukun uygulanması, istikrarın muhafazası için Türkiye’nin yanında olduğunu ifade etti. Katar, FETÖ’nün İstanbul ve Ankara’daki darbe girişiminin başarıyla püskürtülmesini memnuniyetle karşıladı.   Avrupa Birliği (AB),FETÖ’nün püskürtülen darbe girişimini kınadı. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini ile AB Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Komiseri Johannes Hahn, Türk halkının demokrasiyi savunmasını övdü ve “AB, Türkiye ve halkıyla dayanışma içinde” ifadesine yer verdi. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, “Türk halkı ve siyasi partilerinin demokrasi ve demokratik yollarla seçilmiş hükümete gösterdiği güçlü destekten memnuniyet duyuyorum” ifadesini kullandı. AP Başkanı Martin Schulz, FETÖ’nün darbe girişiminin başarısız olmasının ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Türkiye’de hukuk kaidesine dönülmesini memnuniyetle karşıladığını belirtti.   Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Marc Ayrault, FETÖ’nün darbe girişimini kınadı, Türk halkının, canı pahasına sergilediği cesaret ve onurlu mücadelesinin takdire şayan olduğunu vurguladı. Ayault, “Fransa olarak Türkiye’nin bu demokrasi sınavından başarıyla çıkmasını umut ediyoruz” dedi. İtalya Başbakanı Matteo Renzi, FETÖ’nün darbe girişiminin püskürtülmesiyle Türkiye’de istikrar ve demokratik kurumların üstünlüğünün tesis edilmesinden memnuniyet duyduğunu belirtti. Almanya Başbakanı Angela Merkel, FETÖ’nün darbe girişimini en sert şekilde kınadı. Merkel, başbakanlıkta yaptığı açıklamada, çok sayıda insanın darbe girişimi sırasında hayatlarını kaybetmesinin trajik bir durum olduğunu belirtti. Belçika Başbakanı Charles Michel, Belçika hükümetinin Türkiye’nin demokratik kurumlarına destek verdiğini vurguladı. Michel “Darbe girişiminin sona ermesinden memnuniyet duyuyoruz” dedi.   Türkiye’de 15 Temmuz’da yaşanan kanlı darbe girişimi, dünya çapındaki Türk halkına destek gösterileriyle perçinlendi. Küresel anlamda dünyanın dört bir yanında meydanlara dökülen darbe karşıtı Türk ve onlarca milliyetten insan, almanya, Fransa, İngiltere, Azerbaycan, Lübnan ve daha birçok kentte sokaklara döküldü. ABD’de yaşayan Türkler, Washington’da bulunan Beyaz Saray önünde darbe karşıtı gösteriler düzenledi. Ülke çapında Chicago, Pennyslvania, California eyaletlerinde Amerikalı Türkler tarafından düzenlenen eylemlerde, “Darbeye hayır”, “Türkiye darbeye teslim olmayacak” yazılı pankartlar açılırken, Türk bayrakları ellerden düşmedi. Chicago Büyükelçiliği binası önünde biraraya gelen bir grup Türk, İstiklal Marşı’nı okuyan bir grup akademisyen, daha sonra İngilizce ve Türkçe basın açıklaması yaptı. Ohio’nun Dayton kenti merkezli Ahıska Türk-Amerikan Dernekleri Konseyi Başkanı İslam Şahbandarov , “Amerikan vatandaşı olarak kendi yönetimimize, ‘Bu teröriste sığınma hakkı vererek yardım etmeyi bırakın’ çağrısında bulunuyorum” dedi. Dünya Ahıska Türkleri Birliği Genel Başkanı Ziyatdin Kassanov da yaptığı açıklamada, millete karşı girişilen alçakça kalkışmayı kınadıklarını belirtti. Belçika’nın Beringen şehrinde yaşayan Türkler, Fethullahçı Terör Örgütü’nün darbe girişiminin ardından önceki gece örgüte ait bir binaya yürüdü. Fethulahçı Terör Örgütü’nün (FETÖ) darbe girişimi Batı Trakya Türk kurum ve kuruluşları tarafından da şiddetle kınandı. Suriye’nin İdlib şehrinde de yüzlerce kişi darbe girişimini protesto ederek Türk halkına destek verdi. Modern tarihin en büyük cunta darbesiyle karşı karşıya kalan Mısır halkı, 2013 yılında gerçekleşen Rabia Halk Hareketi’nin 3. yıldönümünde Türkiye’deki kanlı darbe girişimini protesto etmek için sokaklardaydı. Ülkenin demokratik yollarla başa gelen ilk cumhurbaşkanı olan Muhammed Mursi’nin askeri darbeyle devrilmesinin etkilerini hâlâ üzerinde hisseden ve eski Genelkurmay Başkanı olan mevcut Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi iktidarı altında birçok hukuksuzluğa maruz kalan Mısır halkı, ülkenin birçok yerinde darbeye karşı yapılan eylemlerde Türkiyeyi savundu. Hartum/Sudan’da cuma namazı sonrası büyük bir kalabalık Türkiye’ye destek gösterisi düzenlendi... Sudan’da “Türkiye için sokaktayız, Türkiye hepimizindir” dövizler açıldı. Katar’ın başkenti Doha’daki Torch Kulesi, Türk bayrağının renkleriyle ışıklandırıldı. Darbenin püskürtüldüğünü manşetlerine taşıyan Katar basını,Türk halkının zaferinden övgüyle bahsederek, halkın darbeyi devirdiğini belirtti. Normal şartlar altında Katar gösteriler müsaade etmiyor. Ancak Türkiye’ye destek vermek isteyen halk, Katar güvenlik güçleri eşliğinde meydanlara doluştu. Katar’da yaşayan çok sayıda Türk de gösterilere katılarak İstanbul ve Ankara’daki darbe girişimine tepki gösterdi. Gazze’de Erdoğan ve tankın üzerine çıkan Türk vatandaşların fotoğrafının yer aldığı bir poster billboardları kapladı. Afişte, “Gazze halkından Türkiye’ye Komutanı Hâkîm ve milleti asîl olan Türkiye’nin yanındayız. Zafer bizimdir. Size selam olsun” sözlerine yer verildi. Hamas Lideri Halid Meşal, “Türkiye’deki darbe girişimi başarılı olmuş olsaydı kaybedenlerin başında Filistinliler ve Filistin Davası olacaktı. Türkiye’yi geriye götürmek isteyenlere karşı halkın iradesinin galip gelmesinden gurur duyuyoruz. Türkiye’de yaşananları endişeyle takip ettik” mesajını yayınladı. Türkiye’nin Beyrut Büyükelçiliği önünde toplanan Filistinliler ve Lübnanlılar, darbe girişimini protesto etti. Avrupalı Türk Demokratlar Birliği (UETD) İsveç tarafından organize edilen protesto gösterisi İsveç’in başkenti Stockholm’deki Türkiye Büyükelçiliği önünde düzenlendi. Darbe girişimi Pakistan’ın Karaçi kentinde protesto edildi. Cemaat-i İslami Partisi tarafından Pakistan’da birçok kentte de Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve Türk halkına destek pankartları asıldı. Karaçi’de “Tayyip Erdoğan ve Türk halkıyla birlikteyiz, demokrasinin yanındayız” yazılı pankartlar köprülere ve yollara asıldı.
[]
Dünya basını: Türkler darbeyi ezdi