Üç partiden oluşan Anayasa Uzlaşma Komisyonu’nun parti liderlerine sunulmak üzere uzlaştığı 7 maddelik pakette, mevcut anayasanın ‘mahkemelerin bağımsızlığı’ başlıklı 138. maddesinde de değişiklik yapılması öngörülüyor.
Maddenin başlığına “tarafsızlık” ibaresi de eklenecek. Mevcut anayasada, sık sık tartışma konusu olan “Görülmekte olan bir dava hakkında yasama meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz” fıkrası değiştirilerek bunun yerine “Görülmekte olan bir davayı etkilemek amacıyla, münhasıran yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili yasama denetimi yollarına başvurulamaz” ifadesi getirilecek. Buna göre, milletvekilleri “davaları etkileme amacı taşımaması” koşuluyla Meclis’te soru ve araştırma önergesi verebilecek, genel görüşme isteyebilecek. Hükümetin, bu yönde verilen soru önergelerini “anayasaya aykırı” diyerek yanıtlamaması gibi bir durum kalmayacak. Özellikle Ergenekon ve Balyoz davası süreçlerinde bu konu sık sık tartışılmıştı. Maddede yapılacak bir başka değişiklik de “Devlet organları, mahkeme kararlarına uymak zorundadır. Bu organlar, mahkeme kararlarını değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez” ifadesi getirilerek tüm kamu kurumları bu kapsama dahil edilecek. Bu düzenlemeyle yargı kararlarının uygulanmasında yaşanan tartışmaların önlenmesi amaçlanıyor.
Davalar için soru önergesi esnetmesi