Ümran Avcı ile Edebiyat Söyleşileri'nin bu haftaki konuğu "Gam" romanının yazarı Hakan Yel...
Politik gerilim romanlarıyla tanıdığımız Hakan Yel, bu kez gerilim dolu bir aşk romanıyla buluştu okurla. Bir önceki romanı "Sekiz Numaralı Vurucu" da terörü sonlandırmak için hayata geçirilen "üstün asker tasarısı"nı hikaye eden Hakan Yel, son romanı "Gam"da bir oğlu dağa çıkan, eşi öldürülen Kürt milliyetçisi bir kadın ile Güneydoğu'da   ile savaşan ve mayında iki bacağını kaybeden subayın "gerilim" dolu aşkını anlattı.   Hakan Yel ile içinde Kürt meselesinden, gazilere, engellilerin sorununa uzanan romanını konuştuk. Yazarlığı "yarı   bir   olarak tanımlayan Yel, romanı bitirirken karakterleri ile vedalaşma anını da şöyle anlattı: "Onları tek tek odamdan gönderiyorum. Onlar gittikçe bende huzursuzluk artıyor. Hele romanı bitirip hepsini öldürünce sıkıntım zirveye ulaşıp beni bir tür loğusa bunalımına gömüyor."   -   Bir gazi ile konuşmak, hele de karşınızdaki özel eğitim almış, sizden fazla kitap okuyan, ordunun   subaylarından biriyse gerçekten çok zor. Çünkü onlar engelli olmayı da farklı bir durum olarak görüyor ve tahlil ediyor. Bu değerlendirmede sığ ajitasyonlara yer yok. Sadece konuştuğum gaziler değil,   belediyesi havuzunda tanıştığım engelli insanların da bu konularda yaşadıklarını dinleyince çok ezildim. Hatta Duran hocayı ilk ziyarete gittiğimde bana havuzda gösterdiklerine katlanamadım. Çok ağır geldi, kontrolümü kaybetmeme neden oldu. Dünyada bu kadar ağır hikayeler olduğunu biliyordum ama gözümle görmemiştim. Dolayısıyla yazım süreci gerçekten çok ağır geçti.  -   İşin doğrusu, ben "bir engelli romanı yazayım bari" diye yola çıkmadım. Bir gün GAM romanının ilk bölümündeki sahneyi gördüm. Ancak üzerinden bir yıl geçtiği halde bu sahneyle ilgili hiçbir şey yapamadım. Derken; Ayşe Ünlü ile tanıştım. O, beni Beşiktaş Kulübü Engelliler Şubesi Genel Koordinatörü Erdem Göksel'e teslim etti. Sonra da Engelliler Yüzme Antrenörü Duran Hoca ile tanıştım ki onun dünyası, bambaşka bir dünyaymış. Tekerlekli sandalyedeyken, diğer insanlara sürekli yarım metre aşağıdan bakıyor olmanın ne olduğunu o sandalyeye oturunca anlayabiliriz. Hele Türkiye gibi daha gelişimini tamamlamamış bir ülkede sizi bu konuda iki savaş bekler. Bir taraftan sokaklarda günlük yaşamın basit ihtiyaçlarını gidermek için savaşmalı, diğer taraftan da sizi küçümseyen, ilişki kurmayı reddeden cahil ve derinliksiz bir toplumla mücadele etmelisiniz.  -   Gözlemimi aktardım evet. Elbette bundan farklı davranan aileler de var. Romanı alanlar milli yüzücü Mustafa   babasının anlattıklarını okuduklarında ne demek istediğimi net olarak anlayacaklardır. Diğer yandan engelli çocuğu olan, kamuoyunun çok yakın tanıdığı bir sürü ünlü isim var. Bunlardan hangisini her hafta sonu engelli çocuğuyla parklarda, sinemalarda ya da diğer sosyal alanlarda görebiliyorsunuz? Yıllardır hemen her gün televizyon ve gazetelerimize haber olan politikacılar bile engelli çocuklarıyla görünmekten imtina ediyorlar.   çocuklarıyla fotoğraflarını bulabilirseniz şanslısınız. Ben aradım ama bulamadım.  Bir ev kadını ile   hayatı geçen bir kadının diğer cinsle aynı derinlikte ya da çeşitlilikte bir ilişki yaşayabileceğine inanmıyorum. Aşk denen ruh tutulmasını iliklerinize kadar hissedebilmeniz için sosyal zekanızın çok yüksek, ruh derinliğinizin de duygu yankıları yaratacak kadar derin olması gerekir. Bunun dışındaki ilişkiler sadece içgüdülerden ibaret tutku boşalmaları, güven arayışları olabilir. Sosyal konumlarımız ya da kimliklerimiz farklı olsa da vücudumuzu ve ruhumuzu karşımızdakine teslim etmemize engel değil. Fakat insanı, insan olan anlayamaz. Bu başka bir çözümleme becerisi gerektirir. Okurun böyle bir eşleşmeyi abartılı bulması tamamen onun hayatının ve bunun yarattığı perspektifin darlığıdır ki bu da yine tamamen onun sorunudur. Malum meşhur laftır; okur okuduğu kitapta kendi derinliğini görür, yazarınkini değil.   -   Bence Türkiye gibi bir ülkede yaşıyorsanız "Bu kadar da olmaz!" lafını kişisel sözlüğünüzden derhal kaldırmalısınız. Eğer bu ülkede yaşayıp hala duyduklarınıza okuduklarınıza "hadi canım sen de" kıvamında yorum yapıyorsanız büyük bir akvaryumda yaşıyor, ne gazete okuyor, ne radyo dinliyor ne de ana haberleri seyretmiyorsunuzdur. Bazen yabancı arkadaşlarla bir araya geliyor ve sosyal yapılarımızla ilgili karşılaştırmalara girişiyoruz. Örneğin onlara 2013 yılının ilk altı ayında bu ülkede namus kılıfı 106 kadının eşleri, sevgilileri ya da aileleri tarafından öldürüldüğünü söylediğimde "Hadi canım sen de" diyorlar. Bu sözü onlardan duymak bana tuhaf gelmiyor, yakıştırıyorum hatta. Fakat bu ülkede yaşayan birinin "bu kadar da olur mu?" diye bir ifade kullanması bence tek kelimeyle şuursuzluktur.   -   Ben her zaman içgüdülerimle kitap yazıyorum. İyi mi kötü mü bilemem. Bu romandaki kahramanlarla iki yıl zaman geçirdim. Neredeyse her an çalışma odamda yaşadılar, yanımda öylece durdular. Ben   saçma sapan sitelerde ilham diye gezinirken, bilgisayar başında uyuklarken, kitap okurken, yemek yerken, karımla bağrışırken, telefonda birileriyle konuşurken, ağlayıp zırlarken, kahkahalarla gülerken dahi onlar hep öylece yanımda durdular. Sadece onları anlatmaya başladığımda, huzur bulup yerlerine oturdular.  Bir oda dolusu insan yirmi dört saat sizi beklerken içeri girip, masaya oturup, onların bakışlarını üzerinizde hissederek yazmak pek kolay olmuyor. Bu yüzden gün oldu dört bin kelime yazdım, gün oldu dört kelimeyi bir araya getiremedim. Şahsen yazarlığımın bu tuhaf kısmını dürüstçe kabul ediyorum; yarı   bir   olarak da nitelendirilebilir. Mümkündür. Yazım süreci boyunca, onları tek tek odamdan gönderiyorum. Onları gittikçe ben de huzursuzluk artıyor. Hele romanı bitirip hepsini öldürünce sıkıntım zirveye ulaşıp beni bir tür loğusa bunalımına gömüyor. Ta ki bir sonraki romanın kahramanları çalışma odama yerleşene kadar...   -   Evet, bazıları yer aldı. Ben bu yaşananları dinleyince üzüldüm, canım acıdı, kendimi sorumlu hissettim. İstedim ki okur arasında halen vicdanı olanların da canı acısın, bir hesaplaşma yaşasınlar. Bu çalışma süresince tesadüfen arkadaş olduğum, dost meclislerinde bir araya gelip sözlerini dinlediğim bu güzel insanlara teşekkür etmemek romanın ruhuna aykırı olacaktı. En azından bu kadarını yapabileceğimi düşündüm. Onların adının benden önce GAM romanıyla anılmasını istedim.  -   İşin açıkçası bu ülkede tanınmış bir yazar değilseniz insanlara derdinizi anlatmak çok zor oluyor. "Sekiz Numaralı Vurucu" romanı için Genelkurmay Başkanlığı Halkla İlişkiler Dairesi'nden yardım istediğinde cevap bile alamadım. Belki de teknik bir hataydı bilemiyorum. Bilmediğim bir duruma ait sahneyi sadece hayal edebildiğim şekliyle yazmak dünyanın en kolay işi. Ancak işi "aman gerçeğe yakın olsun" seviyesine yükselttiğimde araştırma yapma zorunluluğu kaçınılmaz olarak karşıma çıkıyor. Buna kalkışınca da kendini ifade edip güven yaratmanın sıkıntılarıyla yüzleşiyorum.
['ümran avci', 'edebiyat söyleşileri', 'gam', 'hakan yel']
Roman karakterlerini öldürmek loğusa bunalımı gibi 