Her seyahatin, gidilen yerin, uçulan havayolunun, çıkış ve varış havalimanlarının kendilerine özgü durumları dikkate alındığında uçuş ve stres yana yana gelebiliyor. Habertürk yazarı Güntay Şimşek'in yazısı...
Uçak yolculukları her zaman umulduğu gibi güzel geçemeyebilir. Her seyahatin, gidilen yerin, uçulan havayolunun, çıkış ve varış havalimanlarının kendilerine özgü durumları dikkate alındığında uçuş ve stres yana yana gelebiliyor. Mesela Türk Hava Yolları'nın (THY) son olarak uçuş ağına dahil ettiği Mexico City, Cancun, Luksor, Bali gibi noktalarına seyahatin aynı olduğunu düşünebilir miyiz? Bazen yolculuk öncesi yaşadıklarımız bazen de yolculuğun yaşattıkları strese sebep olabiliyor. Elbette gittiğimiz havalimanı ve ülkenin şartları, daha gümrükte, pasaport geçişişinde yaşadıklarımız bizi strese sokabiliyor. Yolculukların keyfini kaçırabiliyor. 1992 yılında kurulan “Priority Pass” isimli havalimanı özel yolcu salonu araştırma sitesi bu konuyla ilgili ilginç bir anketi söz konusu. Yolcuların seyahat öncesinde ve sonrasında yaşadığı stres ele almış. Bu çalışmadan hareketle ben de seyahat öncesi ve sonrasında yolcuların yaşamış olduğu 5 önemli stresi araştırdım. Buyurun bakalım bizleri neler strese sokuyor; Uçak yolculuklarının en streslisi uçağı kaçırma korkusunun hissedildiği zaman olarak belirlenmiş. Yolcuların % 63’ü uçağı kaçıracağım korkusunu havalimanına gelirken yolda trafikte ve havalimanına girdikten sonra yaşıyor. Havayollarının verdiği saatten daha az zamanda havalimanında olmak tüm yolculara stres yaptırıyor. Bu stres ise tüm yolculuk boyunca devam ediyor. Zincirleme stres halkası olarak yolcuya yansıyor. Böyle bir stres yaşamamanın yegane yolu işlerimizi son dakikaya bırakmamak. Havalimanında olmamız gereken zamandan yaklaşık 30 dakika bir saat önce orada olmaya çalıştığınız an stresle değil, mutlulukla yola çıkarsınız. Hatta erken gitmenin bazı avantajlarını yakalayabilirsiniz. Yapılan ankette yolcuların yüzde 61’i bagajlarının gelmemesinden dolayı stres yaşıyorlar. Uçağa bindim, gideceğim yere vardım, ama bagajım gelecek mi? sorusu yolcuların en çok korktukları sendromlar arasında yer alıyor. Bu stres uçak yolculuğu esnasında fazla hissedilmiyor. Uçak gidilecek meydana teker koyduğunda bu stres başlıyor. Bagaj bandının önüne gelen yolcu bagaj dağıtımı esnasında konveyör dönmeye başladığında stresi en yüksek noktada hissediyor. Bu stres bagajının ilk gelen bagajlar arasında olmadığı zaman korkuya bile neden oluyor. Böyle bir sıkıntıyı yaşamamak istiyorsanız veya daha önce başınıza gelmiş bir hadisenin “yeniden tekrarını yaşayacağım” diye korkuyorsanız kabin içine alınabilen, uçağın altına verilmeyen bir valizle yolculuk edin. Ayrıca uçak altına verilen bavul veya eşyalarınız için artık bagaj takip sistemlerini kullanabilirsiniz. Kolaylıkla bagajların içine yerleştirilen bu akıllı takip sistemi sizi stresten uzak tutabilir. Yolcuların yüzde 57’si boarding/uçağa biniş işlemleri esnasında stres yapıyor. Boarding, uçağa binmeden önce yapılan son kontrolü ifade eder. Uçağın kalkış saatinden bir süre önce yolcular son kontrol noktasından sırayla geçerler ve görevli tarafından yönlendirilerek uçağa binerler. Boarding time/biniş zamanı da bu işlemin bitiş süresini ifade eder. Boarding time aşıldıktan sonra uçağın içine kimse alınmaz. Bu bir havacılık kuralıdır. Bu kuralı yerine getiremeyeceğini düşünen yolcular ise en çok stres yaşayanlar arasında yer alıyor. Bu tarz stresleri yaşamamak için yine işlerinizi son dakikaya bırakmadan erkenden havalimanında olmanızı tavsiye edeceğim. Havalimanına erken varmış olmanızda yetmez, eğer böyle bir endişeniz veya daha önce kötü hatıralarınız varsa her türlü işlemlerinizi yapıp, uçağa bineceğiniz kapıya erkenden gidin, görün. Hatta kapı değişikliği olup/olmadığını teyit edin, sonra biniş kapısına yakın yerlerde strese girmeden dinlenin, dolaşın veya çok uzaklaşmadan havalimanını keşfe çıkın. Yolcuların yüzde 55’i pasaportlarını kaybettiklerini akıllarına getirdiğinde stres yaşıyorlar. Bu stres ilk olarak evde çanta hazırlama esnasında yaşanıyor. Tüm seyahat boyunca yolcular pasaportlarının kontrolünü sık sık yapıyorlar. “Ya pasaportumu bir yerde unuttuysam!” Stresi yolcuların seyahatini konforsuz hale getirebiliyor. Yurt dışı seyahatlerinde seyahat öncesi, sonrası, dönüşte ve bir çok yerde pasaport stresi yaşanıyor. Yolculuklarda bu tarz panikler yaşamamak için başta pasaport olmak üzere seyahat boyunca lazım olacak tüm değerli eşyaları hep aynı yerde bulundurmak gerekir. Yanınıza alacağınız küçük çantalarınızda veya kabin içine aldığınız valizlerinizde değerle eşyalarınızı tutacaksınız hep aynı yerde muhafaza etmelisiniz. Ancak uçakla seyahatlerde tatsız olaylar yaşamamak için baş üstü dolaplara koymadan sürekli yanınızda tutacağınız, içinde eşyalarınızı düzenleyen bölmeleri bulunan çantan ideal bir çözüm olabilir. Yolcuların yüzde 51’i de uçaklarında olası yaşanacak gecikme durumundan dolayı stres yaşıyor. Gidilecek yere ulaşamamak veya geç varmak yolcuları strese sokuyor. Gecikme sonrasındaki işlemleri düşünmekte bu stresi destekliyor. Bu gecikme yaşanılan yerin dışında farklı bir ülkede ise stresin boyutu en yüksek seviyelere çıkıyor. Havalimanında mı kalacağız? Havayolu bizi otele mi transfer edecek? Bir sonraki uçak ne zaman? Sorularıyla stresi tetikleniyor. “Uçağım gecikir mi?” endişesinin de bir çok sebebi var. Gideceğiniz yerde bir toplantıya, işe yetişecekseniz bu bir endişe, stres kaynağı oluyor. Gittiğiniz şehre, planlı uçuştan daha geç bir vakitte gece yarısında ulaşmanın getirdiği sıkıntıda var. Fakat bağlantılı uçuşlarda, transit yolcuların yaşadığı stres bu işini zirvesini oluşturuyor. Eğer yolculuk ettiği uçak geç kalkmış veya çeşitli sebeplerden geçekmişse bağlantılı uçuşu kaçırma endişesi ciddi strese sebep olur. Mesela İstanbul-Londra-Seattle hattında uçacağınız düşünün. İstanbul’dan da uçağınız 2 saat geç kalktı ve sizin Londra bağlantılı Seattle uçuşunuz tehlikeye girdi. Bu stres nasıl yönetilmeli? “Uçağım gecikir mi?” Sorusu bazı yolcularda bir takıntı olmuştur. Ama bağlantılı uçuşlarda strese girmemek için eğer uçağınız geç kalktıysa kabin personeliyle mutlaka irtibat kurup durumunuzu anlatın. Eğer uçuşunuz tek biletle aynı havayolu veya ittifak gurubuyla ise endişe etmenize gerek yok. Gecikmeden havayolu sorumludur. Ve siz daha meydana varmadan onlar da işin çözümüne odaklanmışlardır. Ama farklı havayollarıyla bağlantılı uçuş kombine ettiyseniz asıl sorun bu tarz uçuşladır. Bu tarz uçuşlarda sorun yaşamamak için iki uçuş arasındaki mesafeyi uzun tutun. İlk defa uçacağınız bir meydan ise kesinlikle araştırma yapın. Terminal farklılıkları sebebiyle uçak kaçırmamak, stres yaşamamak için zamanı ona göre planlayın.     6-Bağlantılı uçuş stresi: % 48 8-Arkadaşını kaybetme stresi: % 42 10-Çocuğunu kaybetme stresi: % 40
['uçuşta stresin tetikleyen nedenler', 'güntay şi̇mşek', 'ekonomi haberler']
Uçuşta stresi tetikleyen 10 neden