CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu Kutlu Esendemir'in sorularını cevapladı...
Kutlu ESENDEMİR kesendemir@htgazete.com.tr  0212 313 60 00 Anayasa değişiklikleriyle ilgili referanduma tambir hafta kaldı. Yazın ilk günlerinde başlayan ateşli tartışmalar gerek siyaset sahnesini, gerek kültür sanat dünyasını sert polemiklerin içine soktu. Önce dünyaca ünlü piyanist Fazıl Say’ın arabesk kültüre yönelttiği sert eleştiriler, daha sonra bu kültürün tepe noktasına da siyasi iktidarı oturtması büyük tepki topladı. Öte yandan Say’ın eleştiri oklarını gönderdiği Sezen Aksu, Orhan Gencebay gibimüzisyenlerin referandumda “Evet” oyu kullanacağını açıklaması, tartışmayı daha da alevlendirdi. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu da bu tartışmayı yakından izleyen isimlerden biriydi. Çok sertleştiğimkanısında değilim ama Sayın Başbakan verdiği sözlerin arkasında durmuyor, onları çabuk unutuyor. Bir benimde kamuoyuna bunu hatırlatmamlazım. İki, Sayın Başbakan benimdüşündüğümgibi mert bir adamdeğil.    Çok samimi olarak söylüyorum. Mert adamlar yanlış yaptığı zaman, “Yanlış yaptım” der.Mert adamlar, bizimyapmadığımız konuşmaları biz yapmışız gibimeydanlarda anlatmaz. Bumertliğe yakışmaz. Bunun için üslubumu sertleştirmek zorunda kaldım. Şimdi kalktı boy bos tartışması yaptı. Hayatımın hiçbir döneminde hiç kimsenin ne boyuyla ne bosuyla ilgili ağzımdan kelime dahi çıkmadı. Ama bunları ben söylemişimgibi meydanlarda söyledi. Benim üslubum sertleşmesin de ne olsun!  Hayır. Günlük hayatıma yansımıyor. Artı, doğruları söylediğim zaman onun ezberinin bozulacağını ben çok iyi biliyorum. Sayın Başbakan’a onun anladığı dilden birilerinin bir şey söylemesi lazım. Efendilikten anlamıyor. Efendiliği de ti’ye almaya başladı zaten.  İzleme şansım olmadı ama Sayın Müjdat Gezen’e bir ricada bulunabilirim, tiyatro kadrosunda kendisine de yer verirse mutlu olurum. Müzik olarak baktığınızda aslında toplumdaki acıları yansıtan bir türdür. Şimdi şöyle söyleyeyim; Sayın Fazıl Say’ın yetiştiğimüzik ve kültürle büyük kentlerin varoşlarından gelen kültürü eş tutmamak gerekir. Farklı alanlar zaten bunlar. Arabesk kültür, arabeskmüzik çok eleştirildi. Çok sayıdamakale, kitap yazıldı. Uzun yıllar TRT bumüziği vermedi. Beğensek de beğenmesek de bumüzik, bizimkültürümüzün bir parçasıdır. İşte o kültür sadece AKP’yimi iktidar yaptı? Belki bunu da sorgulamamız lazım. Kültüre bakış açımıza göre değişir bu. Sayın Say, AKP’yi arabesk bir siyasal oluşum olarak görüyor. AKP gerçekten arabesk bir siyasal oluşummu? Bunun sosyologlar ve siyasetçiler tarafından çok iyi tahlil edilmesi lazım. Bana göre inançları istismar eden, siyasetin odağına koyup iktidar olan bir parti AKP. Ama 2002’den 2007’ye baktığınızda, bu süreçte iktidar olduktan sonra yüzde 47 oyla daha fazla güçlendiğini görüyorum. Çünkü iş dünyası da, belli sanat çevreleri de, belli kültür adamları da o safta yer tutmaya başladı. O zaman bizimolayı sadece bir pencereden görüp eleştirmek veya analiz etmek yerine, belki çok farklı boyutlardan tahlile olanak sağlamak lazım. Fazıl Say Türkiye’dir. Kendisi bir aydın olarak endişelerini, düşüncelerini dile getirdi diye büyük tepki gördü. Oysa aydınlar, bırakalım düşüncelerini özgürce dile getirsinler. Sayın Say’a, belli bir hoşgörü içinde eleştiri gelebilir, buna saygı duymamız lazım. Ama bu eleştiriyi Fazıl Say’ın konuşmaması üzerine inşa ederseniz, o zaman yanlış yapmış olursunuz. Sezen Aksu bizim partinin içinden eleştiri aldı. Hem o eleştri nedeniyle hemde rahatsızlığı nedeniyle aradım kendisini. Yoksa normal siyasal tartışmaların bir parçası olmak için aramadım. Çelişki değil tutarlılık var. Kenan Evren’i desteklemiş. Diğerlerini desteklemiş. Şimdi de o Anayasa’ya “Evet” diyor. Burada bir çelişki yok ki. Orada da bir çelişki yok. Yine kendi içlerinde tutarlılık var. Yani o tutarlılığı şöyle söylüyorum ben: Bu sanatçı arkadaşlarımızın dünyayı sorgulayış biçimleri bizden farklı olabilir. Ona saygı gösteriyorum. Ama bu Anayasa değişikliği gerçekleşirse herhangi bir iktidar, örneğin Orhan Gencebay’ı veya Sezen Aksu’yu sevmeyen bir siyasi iktidar onlara hayatı cehennem edebilir. Biz bunu istemiyoruz. Hiç kimse için hiçbir yurttaş için hayat cehenneme dönmemelidir. Bu Anayasa değişikliği bugün gerçekleşti diyelim, “Evet” oyu çıktı. 15 - 20 sanatçıyı hiç beğenmeyen bir iktidar geldi oturdu. Savcıya talimat veririsiniz: “Bütün bunların telefonlarını dinleyin, özel hayatlarını deşifre edin, hatta isimsiz ihbar mektupları ile bunları tutuklayıp içeri atın. Aradan bir süre geçince bunları serbest bırakabilirsiniz.” Sanatçılar bunun ardından savcıyı şikâyet edeceklerdir Adalet Bakanı’na. Soruşturmaya izin vermeyeceklerdir. Bugün o arkadaşların Danıştay’a gitme hakkı var. Bu Anayasa ile o hak ellerinde. 12 Eylül’de Kenan Evren’in yapamadığı Anayasa değişiklikleri bu hükümet tarafından yürürlüğe konulmak isteniyor. Acaba Orhan Gencebay bunların farkında mı, Sezen Aksu bunların farkında mı?  Olay budur zaten. Farkında olmadan, ne olduğunu bilmeden... Bir sefer şunu çok iyi bilmeliler: “Şeytan ayrıntıda gizlidir” diye bir kural vardır. O ayrıntıdaki şeytanı yakalamadan, bulmadan ona, “Evet” derseniz bir gün gelir başınızın belaya girdiğini görürsünüz. Biz, bize karşı olan yurttaşlara bile, hiç kimseye bir baskın yapılmasını istemeyiz. Anayasa baskıya dönüşürse, Anayasa ile siz siyasal iktidara baskı kurma gücünü verirseniz o zaman özgürlükleri sınırlamış olursunuz. Ben sanatçıyı toplumun aykırı adamları olarak görürüm. Toplumu ileriye taşıyan, geleceği düşünen; romanlarında, öykülerinde, şiirlerinde, karikatürlerinde geleceği kurgulayan kişiler olarak düşünürüm. Ama Sayın Orhan Pamuk acaba gerçekten bunları biliyor mu? Aynı sorularım Orhan Bey için de geçerli. Biliyor da ve bu Anayasa’ya “Evet” diyorsa, baskıya “Evet” diyor demektir. Bir sanatçı baskıya “Evet” diyemez. Çünkü baskıya “Evet” diyen sanatçının sanatçılığından şüphe duyulur. Baskıya “Evet” diyen sanatçı değildir. Henüz kitabı bitiremedim. Kitap, sıradan bir kitap değil. Yazan sıradan bir insan değil. Kendine göre belgeleri, dokümanları var. Ve ben Sayın Hanefi Avcı’nın elinde soruşturma aşamasında savcıya vereceği, kamuoyuna yansıtmayı sakıncalı gördüğü pek çok belge ve doküman olduğuna eminim. Geçmişi itibarıyla toplumun değişik kesimlerinde eleştirilse bile Sayın Avcı’ya hep saygı duyulmuştur. Yolsuzlukların üzerine kararlılıkla giden bir Emniyet Müdürü’dür. Dolayısıyla kitabı benim beklediğimden çok daha büyük ilgi uyandırabilirdi. Belki referandum sürecine denk geldiği için kamuoyunda yeterince tartışılamadı ama önümüzdeki günlerde sanıyorum soruşturmalar derinleştikçe olay daha da tartışılır bir noktaya gelecektir. Bilmiyorum. Elinde mutlaka bir şeyler veya belli duyumları vardır. İnternet ortamına düşen bir olay, parmak izi gibidir. Ciddi, tutarlı bir devlet, bunu tespit eder ve yargının önüne çıkarır. Çünkü Sayın Baykal’a yapılan ciddi bir haksızlık var. Eğer hukukun egemenliği varsa, hukukun üstünlüğüne inanıyorsak, Hükümet suçluları bulmak zorunda değil mi? Oysa siz, özel hayatı deşifre edilen insanları suçluyorsunuz, suçluların sırtını sıvazlıyorsunuz. Bunu ancak Sayın Baykal bilir. Hangi duyumlar, hangi bilgiler kendisine geldi, bunu bilme şansım yok.  Yok, hayır. Herhangi bir temasım olmadı. Bu ülkede acının ve gözyaşının artık tarihe gömülmesini istiyoruz. PKK koşulsuz silah bırakırsa ve bir toplumsal uzlaşı sağlanırsa genel af gündeme gelebilir. Toplumun her kesimi, “Bakın artık silahlar bırakıldı. Şehit haberleri gelmiyor. Dolayısıyla bir barış ortamı sağlandı. İnsanlar şu veya bu şekilde aş, iş peşine gitmeye başladı” derse toplumsal barışın gereği olarak bu konu da tartışılabilir. Şimdi bu soruna sağlıklı bir çözüm üretmenin yolu hükümet olmaktır. Çünkü elinizde sorunla ilgili bütün bilgilerin olması gerekiyor. Birçok bilgi elimizde değil. Bilmiyoruz neler olduğunu. Ama biz iyi niyetle yaklaşıyoruz. Türkiye’de insanlar iyi niyetle, aklı ve mantığı egemen kılarlar ve sorunları çözebilirler. Biz de sorunları çözeceğiz. Şudur; Sayın Başbakan’la görüşmemizde ve kamuoyuna yaptığı açıklamalarda, “Asker ne istediyse verdik ama sorun çözülmüyor” dedi. Demek ki bunun çözümü askeri bir olay değil. O bir boyutu. Siyasal, diplomatik, sosyal, psikolojik boyutu var, farklı ekonomik boyutu var. Demek ki; olaya siz akıl ve mantığınızı egemen kılıp akılcı biz çözüm üretmek durumundasınız. Çözümü güvenlik güçleri değil, çözümü siyaset kurumu önerecek. Bunun altını önemle çiziyorum. Ateşkes sürecinin ötesinde, koşulsuz silah bırakmaları lazım. Artık PKK tarafından da bu işin silahla çözülemeyeceğinin görülmesi lazım. Dolayısıyla biz kendi ülkemizde özgürce düşünüp özgürce tartışıp çözümler üretebiliriz. Onu bilemiyorum. Yani o görüşmeleri hükümet yapıyor, biz o ayrıntıları bilemiyoruz. Devlet tüzel bir kişiliktir. Tüzel kişiler konuşmaz. Tüzel kişilerin başındaki insanlar konuşur. Genelkurmay bir tüzel kişiliktir. Genelkurmay adına, yetki verilen kişi kalkar konuşur. Hükümet, bir tüzel kişiliktir. Kim konuşur hükümet adına? Başbakan konuşur ya da yetki verilen hükümet sözcüsü konuşur.  Başbakan doğruları söylemiyor zaten. Neyi çarpıtmadı ki. Sayın Başbakan’ın, toplumu ne hale getirdiğini görmesi için geriye dönüp bakması lazım. Toplum ayrıştı, çatıştı, kavga etmeye başladı, ekonomik açıdan intiharlar gündeme geldi, köylüler böbreklerini satmaya başladı. Ama bu süreç içinde bir kesim palazlandı: AKP ve yandaşları. Hiç onlardan, “Ekonomik kriz var, başımız ağrıdı” diyen var mı? Hayır yok. Türkiye’de insanlar ölüyor, kavga var, çiftçi perişan oldu. Sayın Başbakan’ın hiç bu dertlerle ilgilendiğini gördünüz mü? Hayır. Ne yapıyor? Adamlarını gönderiyor. Gidip İmralı’da görüşme yapılıyor. Sonra bu ortaya çıkıyor, “Biz görüşmedik, devlet görüştü” diyor. Peki sen kimsin? Türkiye, baskıcı bir toplum olma yönünde hızla ilerleyecektir. İktidar daha da yoğun baskı kuracaktır toplum üzerinde. Direneceğiz. Şimdi direndiğimiz gibi. Ana muhalefet partisi olarak beni, annemi, babamı, kardeşlerimi, soy kütüğümü, sülalemi, neredeyse her şeyimi incelediler. Tam kafatasçı ve faşist bir anlayışla. Bir de bunu çıkıp meydanlarda da anlattılar. Düşünün; bir ana muhalefet partisinin liderinin başına bunlar gelirse halkın başına neler gelmez. “Hayır” oyu çıkmasıyla Türkiye’de değişimin önü açılır, AKP’nin gerileme süreci biraz daha hızlanmış olur. Umudu var ama yanılıyor. Biliyorsunuz; Tayyip Bey’in kulakları çok büyük. Belki dinliyordur, herkesi dinlediği gibi. Herhalde o duyuma göre böyle bir umuda kapıldı. Geçen hafta Konya mitinginde de, Deniz Bey’in (Baykal) telefonlarının da dinlendiğini açıklamıştı. 21. yüzyıl Türkiye’sinde bir Başbakan’ın tek umudu gizli telefonlar. İnsanları dinlemek, özel hayatlarını didiklemek, korku toplumu yaratmak bir Başbakan’a yakışıyor mu? Bir de bunlar diyorlar ki; “Biz Müslümanız.” Müslümanlık’ta ahlak denen bir şey vardır. Müslümanlık’ta düşene vurulmaz. Bunların Müslümanlık’la yakından uzaktan ilgileri yok. Sayın Fazıl Say Başbakan’dan niye korkabilir? Öyle bir korku toplumu yaratıldı ki anlamak güç! Politikacılar sanatçıların eleştirilerinden çekinmelidir Sayın Orhan Pamuk hangi cemaate girmek istiyor, bunu bilemiyorum. Sonuçta kendisinin takdiridi  Eski Genelkurmay Başkanı İlker Başbuğ’un savcılara ifade vermeye çağrılması büyütülecek bir olay değil. Yargıya müdahale etmek gibi bir anlayışımız yok. Siyasete bulaşmayan inanç önderlerini saygıyla anmamız lazım. Sonuçta kendi manevi dünyalarını yaşıyorlar. Neden bunları getirip siyasetin odak noktasına koyarız ki?  Sınır güvenliğini tümüyle sivillere devretmenin mümkün olacağını sanmıyorum. Orada sadece asker yok. Gümrük, emniyet görevlileri, İçişleri Bakanlığı’na bağlı jandarmalar var AKP ikiyüzlü bir parti olduğu için, Alevi açılımı yaparken, atamalarda da Alevi dedelerini de suçluyor. Başbakan bazen diline hâkim olamıyor, maskesi düşüyor.
[]
Aksu, Gencebay, Pamuk bunların farkında mı?