ብዙ ዘመን ያስቆጠሩ አንዳንድ ቆረቆንዳዎች (ከላይ እንደሚታየው ዓይነት) እንደሚጠቁሙት ቢያንስ ከ3,000 ዓመታት በፊት በሰሜናዊ ፔሩ ይኖሩ የነበሩ ሰዎች ፈንዲሻ ያፈኩ እንዲሁም የበቆሎ ዱቄት ይጠቀሙ ነበር።
Ezinye zezona nkozo zombona zindala kwezakhe zafunyanwa, (njengezi ziboniswe ngasentla) zibonisa ukuba kwiminyaka emalunga nama-3,000 eyadlulayo, abantu bakumntla Peru babesele besenza ugcado nomgubo.