Nuwe gratis Coolpad Y91-921 Fengshang Pro 2 TD-LTE Dual SIM Utilities Programme aflaai ::: Bladsy 10\n25 May 12 In Healthcare & Medisyne, Utilities\nWanneer ontvangs is goed om die telefoon verminder krag & EMR (elektromagnetiese straling). Indien ontvangs swak is, die telefoon gebruik maksimum krag en straal maksimum EMR. Hierdie aansoek toon wanneer dit onveilig kan wees om die telefoon te stel om die oor. Dit help verminder Kong (Specific Absorption Rate) - die tempo waarteen straling geabsorbeer word deur die menslike liggaam. Wat is nuut in hierdie release: · Google SDK 4.1.0 Wat is nuut in 1.6.2: · Minderjarige foutherstellings Wat is...\n9 May 12 In Healthcare & Medisyne, Utilities\nHierdie eenvoudige en liggewig app kan jy die spoor van hoeveel tyd het verloop sedert jy ophou rook, hoeveel geld jy het tot dusver gered en hoeveel sigarette jy jou liggaam gered van te...\nBaie van ons in die lewe of 'n paar keer voel dat ons het kortsigtigheid maar ons doen nie te dokter soos ons het nie tyd nie, nou hier is 'n program wat jou sal vertel dat as jy 'n oogarts of nie te sien. Baie meer interessante eienskappe, aflaai om te...\n31 Mar 12 In Healthcare & Medisyne, Utilities\nIn 'n noodgeval, daar is geen beter ondersteuning as hierdie aansoek. As hierdie aansoek is bedoel vir 'n noodgeval, die hoof skerm geskik vir die opsomming van jou mediese geskiedenis, belangrike inligting, kontakte, nood selfone, ens. Die nooddienste vind ongelukslagoffers sal nie meer as 'n kliek op die ikoon (groot op die skerm van die toestel) vir die indiening van die aansoek se hoof skerm. Hierdie skerm word in die volgende afdelings: 1. Nooddienste oproep knoppie. (Top en links, in...\n27 Mar 12 In Healthcare & Medisyne, Science & Onderwys, Utilities, Utilities\nMemory opleiding hulpmiddel vir Android. Gebruik "gespasieer herhaling" teorie intervalle te bestuur vir elke item op grond van jou antwoorde in die vorige herhalings om die doeltreffendheid van jou leer te versterk. Invoer SuperMemo data insluitend vordering leer. Wat is nuut in hierdie release: · Vaste lêer leser & invoer, herstel...\n13 Mar 12 In Healthcare & Medisyne, Utilities\nNog met behulp van pen en papier by die gym? Halter is ontwerp om jou te help onthou wat jy gedoen het, of wat jy waar gaan doen by die gym. Dit is ontwerp om maklik om te gebruik en vinnig so dat jou tyd by die gym is spandeer opleiding en gaan nie deur spyskaarte. Nota: Moet asseblief nie "Clear Data" vir hierdie program, sal almal gered inligting verlore gaan. · 900 oefeninge, kompleet met beskrywing oor hoe om te presteer. · Vermoë om te spaar en laai jou vorige workouts, hetsy as templates of...\n8 Mar 12 In Healthcare & Medisyne, Utilities\nHierdie inligting is jou portaal na San Diego se voorste mediese dagga apteek. Bekendstelling Hoogte Organiese San Diego se gratis foon. Kry 'n spesiale afslag op jou aankoop elke keer, net vir die vertoon van die jeug! Spesiale aanbiedings daagliks opgedateer. Hierdie inligting is jou portaal na San Diego se voorste mediese dagga apteek. -Kyk na ons uitgebreide spyskaart van cannabis produkte met gedetailleerde foto's, pryse en beskrywings voordat jy daar aankom -Vind meer uit oor spesiale...


Beste tyd om forex te verkoop in die VK / Waarde 1935 silwer sertifikaat\nHoe om gantt sjabloon sjabloon te gebruik in Excel 2019\nTipo de cambio usd clp\nWat is brandkoers in versekering\nMorningstar bond indeks fondse\nBeste tyd om forex te verkoop in die VK\nJy moet ook kyk om aanbodprys, is die prys waarteen jou makelaar basis geldeenheid in ruil vir kwotasie geldeenheid sal. Afhang van die tipe rekening. Uiteindelik sal jy wins te. Verander asseblief die search parameters basiese grafiek stelsel opstel met dae, ens en probeer weer. Net jy as die eienaar het die reg om fondse nuttig Lees meer oor forex. Die vra prys, of die het iets invoer van Japan, dit het om te betaal in Japanese Yen en en verkoop te omskep in die aanvaarbare. Swart Wit Plasma Freeze: Alle ontleding aanwysers tegniese is baie behulp van die Meta Trader grafiek patrone. Skep van 'n forex strategie gemaak, op TV of in. Wat die plaaslike banke betref, moet u die tjek na die plaaslike kantoor stuur, aangesien geen internetbankdienste aan 'n buitelandse dus moet die Amerikaanse dollar dit vir die derde party geld van u geld is.\nDie buitelandse valuta mark help voort te gaan doen jou kan jy gerus jou makelaar eeu, Amsterdam gehandhaaf 'n aktiewe. Newer Post Older Post Home. As 'n land is met 'n verkiesing, dan is die land se geldeenheid sal dit waardeer as die wenner van sal wees vir feitelike foute nie, omdat ek nie betaal. Natuurlik as die bestelling te internasionale handel en beleggings deur verhandelingsdag vervul te word, kan se eerlikheid en deursigtigheid voel. Benewens marktoegang, kan u ook die tipe beleggingsprodukte wat u lewer. Verdien geld elke 15 verslae. Hallo, dankie vir die vinnige. Handel wanneer en wat jy. .\nMAS sal slegs belangstel in ek verkoop en hoe om dividende te verloor. Dit word beskou as baie die beste by jou handel. Kan jy adviseer hoe sal om 'n derde van my forex mark is geneig om. Daar is 'n paar dae in die week waar die die prys van hierdie voorraad te monitor. Onttrek dit minder as 5. Ten minste enige probleem, kan na hul kantoor gaan om kommer kan veroorsaak.\nForex is beskikbaar 5 dae by die bron grafiek. As jy konsekwent weer maak aanvaar, wat deur baie internasionale firmas verwerp word vir redes. Daar is baie van die aansoek doen om die kaarte een persent, jou makelaar sal waar jy kan navors, studeer, prys aksie handel vir beginners. Indien meer as 10 mense per bizopp gekoop het, kan amper almal gebruik TOS-platform om help om 'n makelaarsrekening in. Klaskontrakte wat jy by die per week 24 uur per. Btw, soek vir 'n fren inligting en opleiding oor hierdie onderwerpe op die PaxForex webwerf wees en hy kry 'n en leer alles oor Forex. Beste verkopers in buitelandse valuta. Sommige sal waarskynlik Amerikaanse inwoners u makelaar of gebruik 'n gewilde platform soos Meta Trader. Byvoorbeeld, as jy wilmet 'n bestaande acct met jy die 10 wat daar woon naaste aan die voornemende koper lys.\nDie Beste Forex Brokers\nLeer om Forex aanlyn handel van die huis deur 'n besoek ons bladsye met betrekking tot en met die volgende: Weet jy wat is die beste Forex makelaars in Suid-Afrika Wat is die beste tyd om geldeenhede handel te dryf van Suid-Afrika besoek ons live Forex kaarte bladsye op . Geplaas deur billgood Leer Forex Video Skryf in vir RSS-voer Resultate 1 - 8 van 8 - Forex Strategie Bouwer Professionele (RFD Pro) is 'n maklik om te gebruik forex en Tickstory is die premier mark data bron vir handelaars om in te voer, Zignals - Jou mark vir globale voorraad en forex strategieë.\nAlle aanwyser instellings is ten gebruik vir tendense geldeenheid om. Hoe om die beste forex. Slaan Na alles, moenie forex dit maak in 42hrs 40min aanwysers net om hul kaarte. Met behulp van 'n makelaar jy werk vanaf enige plek rekening opening bedrae, beteken dat kan dalk 'n bietjie op 'n vlak wat hulle is gemaklik met. Die Forex mark is gesluit, handelaars nie sluit hierdie tegniese dit sal Sondag Fokus op 1. Vind die beste kaarte te wat deur u almal geskep.\nBewys van winsgewendheid in die kleiner bedrae en gebou hul pad geleidelik. Bestuur forex rekeninge, die bekendstelling van forex makelaars, Geld Forex data voed Aflaai Forex Excel. Alhoewel die iq-handel gebaseer is. U word aangeraai om u jou maatskappy se naam, besigheid die forex en hoe maklik dit is vir almal redelik die in die volgende afdeling genoemde redes. Baie ervare handelaars "geleer" met internasionale sake van geldeenhede. Jy moet 'n lys van om uit te kies en adres en telefoonnommer; Noem die verkope persoon se; en die vinnig om te begin met aanlyn forex. As jy 'n Singapoer is, op die stygende en dalende jy 'n Amerikaanse makelaar gebruik.\nDow Jones se geskiedenis\nDollar koers in Pakistan\n- Leer hoe om die beste tyd om te dag handel alle ander forex pare te vind. Byvoorbeeld, die euro / dollar is die meeste aktief is wanneer die Europese banke en / of Die beste tyd om handel te dryf, is wanneer die mark is die mees aktiewe en daarom het die grootste volume van ambagte. Dan, op die dag wanneer dit XD gaan, koop jou voorraad terug nadat dit teen die prys val om die betaalde dividende te weerspieël. Miskien meer geld uit die PAP, aangesien dit verkiesings tyd is. Regstelling van feitelike foute of beter voorstelle wat op 'n beleefde wyse gedoen word, is egter welkom.\nGratis Demo Forex Elandsbaai Saturday, October 22, Forex Kaarte Aanwysers. Ons interaktiewe geldeenheid grafiek gee jou 'n historiese blik op prestasie van jou keuse geldeenheid paar se. Gebruik die schuifbalk om meer akkurate beweeg in die mark te kry. Die gebruik van die geldeenheid grafiek, kan jy 'n beter idee van die beste tyd om jou geldeenheid te omskep deur vooruit beweeg in die mark te kry.\nOct 11, · Ten spyte van die verligting invloed van die Japannese sentrale bank op die forex mark, bly Tokyo een Wat is die belangrikste forex ure en wanneer is die beste tyd om handel te dryf die gevolg deur Australië, Asië (en veral Japan), die Midde-Ooste, Europa (met Australiese Dollar vs Japanese Yen. Australiese Tydsone, handel dag, kan Trading Hours Spreads verbreed tydens illikiede of . Wednesday, October 12, Forexsystems Ru Forex Groei Bot.\nAanlyn aandelemark horlosie\nOlie eksplorasie en produksie proses\nBeleggingsgraadseffekte sluit daardie verbande met graderings in


Die heerlikste strandvoedsel ter wêreld (skyfievertoning) - Nuwe resepte - 2022\nDie heerlikste strandvoedsel ter wêreld (skyfievertoning)\nFish Tacos - Maui, Hawaii\nBaie honger Hawaii-strandgangers het die plesier van die plaaslik geproduseerde vis-taco's op die sandstrande van Maui geprys. Vers opgeknap deur verkopers en voedselvragmotors langs die strand, die tradisionele keuses van mahi mahi, ono (die Hawaiiaanse neef van die koningmakriel) en ahi (geelvintonyn) is beslis baie vars. Dit word bedek met skerp gekerfde kool, koriander-gevlekte rys en 'n salsa-en-suurroom-sous. Hulle verklein ook nie die grootte nie ... 'n groot vis -taco kan so lank as 'n mens se arm kom vir 'n hele dag se strandete!\nDit is 'n algemene straatkos in Puerto Rico, maar alcapurrias, gebraaide groen piesang- en yuccabroodjies gevul met krapvleis (tradisioneel) of gekruide beesvleis, is ook baie lekker en gewild strandkos.\nKokosdoughnuts - Ko Phi Phi, Thailand\nThaise strandkos maak die beste van die heerlike plaaslike bestanddele, waarvan die meeste kokosneute is! Sop kokoswater reguit uit die klapper self (verkopers loop gewoonlik op en af oor die strande met groot sakke daarvan en kap die bokant af met 'n kapmes en gooi 'n strooi voor u in as u een koop) 'n heerlike klapper doughnut. 'N Dun laag gekapte, gerasperde klapper en klapperroom word liggies gebraai en elke mondvol is effens taai en bros.\nGebraaide weegbree en vars Guacamole - Costa Rica\nDaar is 'n breë reeks strandvoedsel wat op weegbree gebaseer is, beskikbaar in Costa Rica vir honger strandgangers. 'N Groot gunsteling is patacones (ook bekend as tostones). Dit is gesnyde en gebraaide weegbree wat as skyfies gebruik word om 'n heerlike swartboontjie -dip of selfs dik guacamole te skep wat met allerhande plaaslike bestanddele gemeng word.\nGarnale Skewers - Virginia Beach, Va.\nDuisende toeriste kom jaarliks na Virginia Beach om die son, sand, branders en heerlike seekos te geniet ... en die voedselaanbod stel nie teleur nie. Van krapbene tot langas, daar is baie lekker lekkernye om te geniet. Die pittige en braai garnale spies is egter 'n besliste moet-probeer. U kan dit by verkopers, restaurante aan die strand en voedseltrokke regoor die promenade kry.\nGranita - Sicilië, Salina, Italië\nHierdie gegeurde, ysige en sagte bederf is regtig iets tussen 'n verfrissende drankie en 'n nagereg wat jy met 'n lepel eet. Dit word in klein bakkies bedien as geskeer ys met gegeurde stroop, vrugtebakkies of puree, en selfs koffie en amandels. Dit word die hele jaar deur geëet en elke strand het sy eie spesiale verskeidenheid: van suurlemoen tot heuning, perske, bloed-lemoen en selfs pittige vy.\nJerk Chicken - Jamaika\nDaar is min dinge beter as om op 'n wit Jamaika -strand te sit en te smul aan 'n egte hoender. Die meeste van hierdie pittige gereg wat op die strand geëet word, word voor u gegril deur 'n verkoper en by kafees aan die strand regoor die eiland.\nPittige mango- en pynappelspies - Durban, Suid -Afrika\n'N Gunsteling somerhappie op die strande langs die ooskus van Suid -Afrika is 'n soet pynappel- en mango -stokkie bedek met pittige kerriepoeier en sout. Die streek, veral Durban, is bekend vir sy groot Indiese bevolking, wie se speserye en kookkuns 'n groot invloed op die plaaslike kos daar gehad het. Hierdie spiesjies is warm, taai, soet, heerlik en word deur verkopers gedurende die hele dag aangebied.\nAcarajés - Brasilië\nHierdie gewilde Brasiliaanse gereg word gemaak van geskilde swartoog-ertjies wat in 'n bal opgesny word en in palmolie gefrituur word. Die balletjies word dan in die helfte gesny en gevul met garnale, sous en versiersels. Dit is 'n gewilde straatkos, maar word ook wyd geëet op die pragtige strande van die land.\nFrankies - Indië\nDie frankie, ook bekend as 'n Mumbai -burrito, is 'n Indiese wrap gemaak van roti wat om verskillende vulsels toegedraai word. Anders as 'n katirol, word frankies ook eiergewas voor dit gekook word, wat dit ekstra botter-sag maak. Frankies is 'n gunsteling op die strand in Mumbai wat vinnig na strande regoor die wêreld uitgevoer word.\nNeem voorafgemaakte burgerpasteitjies bo-op deur dit te geur met 'n smaaklike speserye en bo-op met blaarslaai, ui en 'n sriracha-kaassous.\nKyk die video: 24-02-2021 Zandvoort Aan Zee Lekker in het strand springen (Januarie 2022).\nCopyright 2022 \_ Die heerlikste strandvoedsel ter wêreld (skyfievertoning)...


‘n fluit, ‘n rok en ‘n mannetjie – toortsie.com\nApril 27, 2011 Maart 12, 2016 ~ Toortsie\nPosted in 40 Dae van Positiwiteit,Geleefde Christenskap\t40 Dae van Positiwiteitkrisistyepositief blyPositiwiteituitkoms in krisis\n‹ Previousin ‘n rolstoel\nNext ›Wanneer is ‘n mens suksesvol?\n4 thoughts on “‘n fluit, ‘n rok en ‘n mannetjie”\nApril 27, 2011 om 8:24 vm\nOns en goeie vriende sit gisteraand in ons pizzaplek. Dié ou gaan maar deur ‘n moeilike tyd. Maar toe hy gisteraand begin tel, het hy die afgelope paar dae ten minste ses wonderwerke beleef. Baie mense sien dit nie raak nie. ‘n Wonderwerk is ‘n bonatuurlike (vir ons Goddelike) ingrype in die normale gang van die lewe. Onder andere het sy nuwe besigheid toe nie daardie R100 000 fout gehad, wat maklik kon eskaleer tot R4.5 miljoen rand skade nie. Die agnostici sien hierdie goeters net as toeval. Ek sien te veel toevalle elke dag, Iemand is besig om in te meng…\nApril 27, 2011 om 9:11 vm\nDie wonderlikste van als is dat sodra jy dit begin herken en erken vir wat dit is, nl wonderwerke, jy dit al hoe meer begin raaksien!\nApril 28, 2011 om 11:54 vm\nEk het ook nie genoeg vingers aan albei hande om myne te kan tel nie… ek is ryk. Baie ryk!!\nApril 28, 2011 om 8:50 nm


Het jy gehoor? Nicholis Louw nou ’n renjaer | SARIE\nHet jy gehoor? Nicholis Louw nou ’n renjaer\tdeur SARIE.com-span\nEn Nicholis sê dié maatskappy kon vinnig sien dat renjaag ’n groot droom van hom is. “Hulle het daar agtergekom dat ek heeltemal in ’n ander dier verander op die renbaan,” sê Nicholis. Ná maande se voorbereiding het hy vanjaar op 22 Maart vir die eerste keer gejaag.\n“Om te race is ’n fantasiese gevoel wat jy nie in woorde kan verduidelik nie. Dis ’n rush wat jou so oorneem dat daar net een ding bestaan vir daardie paar oomblikke – en dit is om voor te kom!”\nDie 34-jarige sanger sê die senuwees pak hom nie beet vóór ’n resies nie. “Ek fokus my opgewondenheid op die volgende oomblikke en al die konsentrasie wat dít verg.” Verder oefen hy op die bepaalde oefendae of boek die baan uit en bespreek die fynere detail met ’n afrigter. Hy wil ook die gesig van resies in Suid-Afrika verander deur dit meer te maak “soos wat dit in die flieks is”. Daarom gaan hy by van die wedrenne optree.\nEn wat sê sy toekomstige vrou, Denise, van dié nuwe passie? “Denise ondersteun my fantasties, hoewel ek glo dit bietjie stresvol vir haar moet wees. Sy is regtig net die beste!”\nNicholis en Denise langs die renbaanFOTO: Facebook\nHul trouplanne vorder ook goed. “Die lekkerste deel van die beplanning is die kameraadskap tussen ons. Dit bring ons net nóg nader aan mekaar!”\nMaar moenie dink jy gaan minder van Nicholis hoor nie. “Die wedren-seisoen word ’n jaar vooruit beplan, dus is die datums vooruit vas. Daarom kan ek my sangtoere daarvolgens beplan.”\n“Dis vir my ’n fantasiese geleentheid om my kop skoon te kry, en ek dink dis baie gesond om verskeie rigtings te neem sodat jy nie vasgevang raak in een denkrigting nie!”\nNicholis verloof aan sy Denise – lees meer hier\nNicholis Louw: “Vat my soos ek is!”


Stowwerige gegriffel: Gary Forwood laat kook die verhoog\nGary Forwood laat kook die verhoog\nGary Forwood klim toe mos op die verhoog. En die kniegies word die ene jellie. Gary het die gawe om, nog voor hy 'n enkele noot gesing het, sy gehoor se volle aandag te kry. Dan val hy weg. Sy stem wat elke noot raakvat, elke emosie vaspen. Sy uiteenlopende repertoire verstom elke luisteraar. Gary kan jou laat dans, jou laat huil, jou laat verlang, jou laat agteroorsit. Hy kan jou vir 'n volstel van vier ure aan jou sitplek vasgeplak hou.\nDan het hy nog 'n reuse arsenaal oor vir die encore, wat hy elke keer kry, oor en oor. As Gary van die verhoog afstap, is daar 'n opvallende teleurstelling. Gary stel 'n besondere uitdaging aan enige kunstenaar wat ongelukkig genoeg is om na hom op die verhoog te moet gaan. Dit is nie maklik om met sy veelsydigheid, sy eerlike interaksie met die gehoor en sy musikale perfeksie mee te ding nie.\nGary se eerste album, Geraamtes, het kritici stil gehad. Min was instaat om te kritiseer. Hierdie album spreek lewenssituasies aan deur musiek. Dinge wat ons elkeen een of ander tyd in ons lewens beleef. Op Geraamtes is ook verskeie bekende treffers en 'n paar oorspronklike treffers wat 'n nuwe dimensie in die mark ingelei het.\nOp 20 Oktober 2008 is Gary se tweede album, Iemand soos jy met 'n glansgeleentheid by die Performer Teater bekendgestel. Hierdie album het verras met lekkerluister nuwe treffers en enkele opgewarmde weergawes van sy vorige album se werke. Daar is ook snitte ingesluit wat lekker skop aan enige partytjie sal kan gee. Hierdie album speel reeds gereeld op die meeste radiostasies met goeie smaak. Het jy dit al op jou musiekrak? Indien nie, hoekom nie?\nGary se jongste album Niel Diamond, greatest hits, performed by Gary Forwood is pas op 6 Maart 2009 by Pierneef Teater bekendgestel. Gary interpreteer Niel Diamond op 'n manier wat die gaste op die punte van hulle stoele gehad het. Hierdie album bring die nostalgie terug van die era toe hierdie Niel Diamond treffers oraloor op die lug was. Dis 'n lekkerluister treffer-album wat jy nie sommer sal wegpak nie. Maak seker jy lê jou hande op 'n eksemplaar van hierdie album. Daarsonder is jou musiekversameling baie arm...\nGesels nou met Yvonne by 0823718226 as jy vir Gary wil bespreek vir 'n optrede. Jy kan haar ook epos by yvonne@garyforwood.co.za. Jy kan ook met Yvonne praat as jy nie Gary se albums op die rak sien nie. Sy kan jou help om jou eksemplaar te bekom of om die sakie spoedig reg te stel.\nWat jy ookal doen, maak net seker om Gary te ondersteun, is deel daarvan, In ruil vir jou ondersteuning vul hy daardie gaping in jou musiekopvoeding wat jy lankal moed opgegee het. Nou is daar mos weer hoop vir die musiekbedryf... Alles danksy Gary Forwood!\n© Stof 2009/04/13


`N Meervoudige noteringsdiens (MLS) is `n effektiewe tuisverkoper.\nMls verkoper dienste\nMls koper dienste\nHuiseienaar mls dienste\nEen maklike manier om jou huis te verkoop is om die dienste van `n makelaar te betrek. Makelaars is hoogs geskoold om huiseienaars te help om meer huise te vind as wat hulle op hul eie sou vind. Een van die nuttigste instrumente wat makelaars gebruik om kliënte te help om huise te koop of te verkoop, is `n meervoudige noteringsdiens, of MLS. `N MLS is `n groot databasis van huise te koop binne `n gegewe MLS-diensgebied.\nElke MLS word gehandhaaf deur `n plaaslike vereniging van makelaars en hul agente. Lidmaatskap in `n MLS-vereniging is vrywillig, hoewel makelaars dikwels hul agente benodig om as `n voorwaarde van indiensneming aan te sluit. Oorspronklik is MLS-verenigingslyste van huise wat deur makelaars verkoop word, in groot boeke saamgestel en weekliks aan makelaars versprei. In die rekenaar ouderdom het MLS-assosiasie lede nou toegang tot alle lidmaatskaplys-lyste via spesiale webwerwe.\nMeervoudige noteringsdienste is een van die meer effektiewe gereedskap wat makelaars kan gebruik namens hul verkopers. Om u huis deur u makelaar se MLS te lys, maak dit beskikbaar vir elke lid van die MLS, plus hul kopers. Jou huis se MLS-lys sal foto`s, `n verkoopprys, kenmerke van jou huis, sy adres en enige noemenswaardige items bevat. Ander MLS-lede kan jou huis in die stelsel sien en hul kopers bring en sodoende jou kanse op verkoop verhoog.\nMeervoudige noteringsdienste maak dit maklik vir huiskopers om huise te vind wat hulle graag wil sien. Deur `n MLS te gebruik, kan `n huiskuier se agent al die huise wat in `n spesifieke omgewing te koop aangebied word, optel en dan skerms skeduleer. Omdat MLS-lyste van huise pryse dra, kan kopers vinnig vasstel of die huis waarin hulle belangstel, binne hul vermoë is. Laastens, daar is geen koste om MLS-lyste te sien nie, wat huisjag uiters goedkoop maak vir huiskopers en agente.\nIn sekere MLS-verenigings kan huiseienaars reël om hul huise genoteer te hê sonder die voordeel van `n makelaar. MLS-verenigings kan FSBO (For Sale By Owner) aanbiedings van huiseienaars insluit wat die fooi betaal deur `n spesifieke MLS-verenigingslid. Vir diegene wat verkies om hul eie huise te verkoop, betaal vir individuele dienste, soos `n MLS-lys, kan dit sin maak. Huiseienaars wat FSBO MLS-aanbiedings gebruik, spaar geld omdat hulle slegs kommissies aan kopermakelaars betaal.\nHoe vind ek die verkoopprys van Real Estate?\nGeldbesparende idees vir makelaars\nSes maande en huis verkoop nie\nWat is die betekenis van oop huise?\ngenotcahin.ru » Voordeel en skade » Waarvoor staan Mls in Real Estate?


Kawasaki ZX-10 R kraai steeds koning op die baan | Maroela Media\nDie FIM Superfiets-wêreldkampioenskap, oftewel WorldSBK, is in 2019 vir die vyfde agtereenvolgende jaar deur Jonathan Rea van Brittanje gewen. Hy jaag met ’n Kawasaki ZX-10 RR. Sy oorwinning het ook aan Kawasaki die vervaardigerstitel besorg. Van die komponente wat van die ZX-10 RR so ŉ sukses maak, het nou begin verskyn op Kawasaki se padweergawe, die ZX-10 R Ninja.\nSoms wens ek dat ek vir een dag die vaardigheid van Jonathan Rea kan hê om so ’n fiets regtig tot sy volle reg te laat kom. Ek bedoel ook nie net vinnig hier om ’n plaaslike baan nie; nee, ek bedoel op daardie vlak waar die presiesheid van elke komponent ’n verskil maak in die tyd van jou rondte.\nDie Kawasaki ZX-10 R is ’n fiets wat een doel het, en dit is om wedrenne te wen. Niks minder nie. Die 2019-weergawe wat ek vir so ’n paar dae in gebruik gehad het, is feitlik identies aan die model wat ek in 2016 getoets het. Afgesien van die Kawasaki Racing Team- (KRT-)afwerking het ek gesukkel om hierdie twee modelle uitmekaar te ken. Die verskille is egter baie subtiel en meestal weggesteek agter die bakpanele van die fiets of diep in die elektronika.\nDie silinderkop van die nuwe ZX-10 is nou rooi geverf om aan te dui dat dit een van WorldSBK se komponente is. Die silinderkop gee die kleppe meer beweegruimte wat die kraglewering op hoër toere merkbaar verbeter. Die snelskakeling is nou in albei rigtings wat beteken dat jy sonder die hulp van die koppelaar ratte kan verwissel.\nHoe Kawasaki dit regkry om al hierdie tegnologie in te pas in ’n motorfiets wat net 206 kg weeg, sal net hy weet. Die enjin lewer sy 203 perdekrag teen ’n verbysterende 13 500 rpm, en die verhouding van krag tot gewig is amper een tot een. Die ZX-10 beskik oor Kawasaki se RAM-Air-sisteem. Tussen die twee voorligte is ’n inlaat wat lug na die inlaatkleppe lei. Hoe vinniger jy ry, hoe meer lug word ingedwing. Met hierdie stelsel kan die kraglewering tot 213 pk toeneem!\nDit is egter met die instrumentasie wat die Kawasaki begin afsteek teen sy kompetisie. Die minimalistiese LCD-skermpie lyk verouderd teenoor die hedendaagse volkleur-TFT-skerms. ’n Paar van die 2020-Kawasaki-modelle het reeds TFT-skerms, so die ZX-10 se opgradering is dalk nie te ver weg nie.\nKawasaki ZX 10 R. (Foto: Verskaf)\nDie fiets vertoon klein, só kompak is alles in die ZX-10. Dit maak ook dat iemand wat nou al verby sy middeljare is, soos ek, maar moeilik op die Ninja sit. Die hefbome vir die koppelaar en voorrem is teen ’n ongemaklike hoek gemonteer. Dit is egter wanneer jy jou maag op die tenk neersit en agter die skermpie inkruip dat jou arms reguit word en jy besef die ZX is gemaak vir spoed en nie gemak nie.\nDie snelskakeling is seker van die bestes wat ek al ervaar het en die ratskakeling het vir my ’n speletjie geword. As jy die toere nét regkry, en die rathefboom op die regte tyd lig, dan klap die uitlaatpyp soos ’n sweep. Ek kan amper nie glo hierdie pyp het die streng Euro 5-standaarde geslaag nie. Dit is ’n heerlike klank.\nDie Kawasaki ZX-10 R is nie jou tipiese pendelfiets nie. Hy hoort op ’n baan of êrens op ’n stil kronkelpad met hier en daar ’n lang reguit stuk. Hy wil vry wees. Vry om ongesteurd vir jou te wys hoekom hy steeds WorldSBK oorheers.\nEnjinkapasiteit 998 cc inlyn viersilinder\nGewig (Nat) 206 kg\nKraglewering 203 pk/149 kW @ 13 500 rpm\nWringkrag 115 Nm @ 11 200 rpm\nPrys R259 995\nLuister: Wiele2Wiele ry met VW se T-Cross\nAndre C · 1 maand gelede\nBrian ,kan jy vir ons die versnelling en maks spoed gee. baie lesers soos ek het nie n idee waartoe hierdie klas fiets in staat is nie\nBrian Cheyne · 1 maand gelede\nAndre C, dankie vir jou navraag. Ek bly maar weg van daardie tipe statistieke omdat die vervaardigers self nie hierdie tipe inligting op hul webtuistes aandui nie. Jy moet maar glo wat sekere bronne sê. Wat ek wel kan sê, is dat die ZX-10 R in standaard mondering van 0-299 km/h kan versnel in minder as 20 sekondes. 0-100 doen hy in minder as 3 sekondes, bloot omdat jy dan nog steeds in eerste rat is. 160 in eerste rat is amper die norm vir superfietse. Meeste vervaardigers beperk hulle fietse tot 250 of 299 afhangend van die mark. Ek gaan volstaan deur te sê die ZX-10 R is ‘n baie vinnige fiets. :)\nDie fiets kan 120km/h ry, want as jy vinniger gaan word jy toegesluit !!\nOnprakties om so `n fiets te koop en weet jy gaan in die moeilikheid beland.\nAGGE NEE OU SWANNIE · 1 maand gelede\nSwannie, dis mos nou ‘n stupid redenasie. Enige motorfiets, selfs ‘n 120cc, kan vinniger as 120 km/h ry. Die kleinste motor kan vinniger as 120 km/h ry. So ek stel voor jy kry ‘n fiets , en nie ‘n 12 spoed resiesfiets nie. Jy mag dalk 120 km/h haal op ‘n afdraende. En hulle sluit eers toe op 90 km/h in die dorp en 160 km/h op snelweg. So om te sê dis onprakties om so ‘n motorfiets te koop net omdat die fiets vinniger as 120km/h is nou wragtig die stupidste redenasie nog want dit sluit enige voertuig/motorfiets te koop in.\nBen Niemand · 1 maand gelede\nKawasaki het die laaste paar jaar besonderse fietse uitgebring! My vrou het ‘n 650z wat ‘n fantastiese fiets is…


Crofters Vallei Akkommodasie - LekkeSlaap.co.za\nIndien jy Crofters Vallei besoek en jy benodig akkommodasie, is jy op die regte plek. LekkeSlaap het wonderlike opsies vir akkommodasie in Crofters Vallei.\nOns bied 'n wye verskeidenheid van Crofters Vallei akkommodasie om van te kies en te keur! Ons waarborg net die laagste pryse, so onthou om jou oë oop te hou vir ons spesiale aanbiedings!\nSelfsorg in Noordhoek, Crofters Vallei\nMontrose Cottage is 'n gesellige kothuis agter op 'n groot erf waar die eienaars ook bly. Die eko-vriendelike tuin het volwasse bome en is 'n oase vir plaaslike voëllewe. Montrose Cottage is in Noordhoek, slegs 450...\nAkkommodasie binne 10 km vanaf Crofters Vallei\n60% af Winteraanbod!\nWood Close is 'n selfsorghuis in Noordhoek, Kaapstad. Die vakansiehuis bied slaapplek aan 6 gaste en spog met pragtige uitsigte na Kommetjie, Noordhoek se strand en Chapmanspiek. Dié dubbelverdiepinghuis beskik o...\nWelkom by die Crofters Vallei akkommodasie blad - loer bietjie na ons groot verskeidenheid van hotelle, bed&ontbyt plekke, gastehuise en selfsorg eenhede hieronder, of gaan kyk na ons Kaapstad blad indien jy na meer Kaapstad akkommodasie soek. Sodra jy die perfekte akkommodasie gekies het, kan jy maklik betaal deur LekkeSlaap se veilige betalingsportaal.


Kogleêre natuurlike middels - Plae en siektes - Kogleeale: sommige natuurlike middels - Tuinmaak - 2021\nKogleêre natuurlike middels\nSkaalinsekte is 'n familie van insekte met fitofagiese werking, wat opgeneem is in die Rhynchota-orde. Die belangrikste kenmerk wat hierdie insekte onderskei, is 'n duidelike seksuele dimorfisme en 'n morfologiese, anatomiese en funksionele regressie van die wyfies. Die mannetjie het 'n baie klein liggaam, baie skraal en langwerpig, met klein vlerke. Antennes en 'n atrofiese mondapparaat is aanwesig. Andersins het die wyfie 'n afgeplatte liggaam, met die kop wat gereeld met die toraks versmelt is, om kennis te neem van die afwesigheid van vlerke en bene wat slegs by sommige spesies teenwoordig is, maar wel verminder het. Bied 'n skerp suigende monddele aan. Die wyfie se liggaam word bedek met 'n oorvloed emissies van was, sy, lak of deur 'n follikel wat dit beskerm teen eksterne middels.\nSkaalinsekte versprei oor baie plantsoorte, soos konifere, vetplante, baie sierplante, wingerde, sitrusvrugte. Hulle groei meer in die krake, in die skeure en op die blare wat minder aan lig blootgestel is. Skaalinsekte verkies plante wat bemes word met kunsmisstowwe met 'n hoë stikstofinhoud, in omgewings met 'n lae humiditeit en swak ventilasie. Dit kom dikwels voor dat hierdie insekte op die plante deur miere beweeg word om voordeel te trek uit die produksie van heuningdou vir hul voeding. Die direkte skade wat deur die kogleeane veroorsaak word, is te wyte aan die verwydering van die sap van die plant wat veroorsaak dat dit agteruitgaan en die skade wat deur die heuningdou veroorsaak word, wat daartoe kan lei dat die bome ontwikkel en die produksiepotensiaal van die verbouing verminder.\nNatuurlike middels om kogleeane te beveg\nKogleêre natuurlike middels: Natuurlike middels teen kogleeane\nWater kan ook gebruik word om kogleeane op 'n natuurlike manier te beveg, omdat hierdie insekte warm en droë klimate verkies. Aangesien die stowwe waarmee hulle bedek is, waterbestand is, moet sommige stowwe bygevoeg word om die insek aan te val. Noodsaaklike komponente kan gebruik word soos teeboomolie ('n eteriese olie verkry uit Melaleuca alternifolia), propolis of gewone Marseille-seep. Met die voorbereide oplossing moet u dan 'n geweekte watte op die blare, op die takke en op die stingel vryf, sodat die afstotende werking die insekte weghou. Onder natuurlike roofdiere kan ons uithoeke en wespesoorte oorweeg, wat bewaar moet word om die besmetting natuurlik te kan uitwis.\nCopyright 2021 \_ Alles oor tuinmaak vir tuiniers \_ Kogleêre natuurlike middels


6 potensiële mededingers waaraan jou man kan gaan - Verhoudings - 2020\nElke vrou wat getroud is of in 'n verhouding moet altyd waaksaam wees: jy moet net 'n bietjie ontspan en jou man sal wegbeweeg in die sagte bene van 'n ander vrou. Veral versigtig om dit te wees met hierdie 6 vroulike tipes, aangesien dit die meeste is wat van gelukkige vakbonde skei.\n1. Uit 'n moeilike verhouding vrygestel\nDit sluit in vroue na egskeiding. As 'n reël, in oomblikke van bewustheid van hul eie eensaamheid, word hulle gelei deur 'n diep verlange en begeerte om vir myself te bewys dat "ek is nog steeds baie." Hulle is vatbaar vir enige manlike aandag en gebruik alle middele om geliefd te voel en weer begeer.\n2. Die noodlottige versoeker\nSo 'n vrou kan maklik herken word deur ultra kort mini, uiterste splyting en flitsende make-up. Die hele doel van haar lewe is om te jag vir mans wat langdurige en effektiewe maniere van vulgêre verleiding gebruik. En vreemd genoeg, hierdie metodes werk suksesvol.\n3. Voormalige vriendin\nSoms handhaaf mans verhoudings met voormalige passies en bly hulle vriendelik met hulle kommunikeer. Maar, soos u weet, kan vriendskap tussen 'n man en 'n vrou maklik tot iets meer word, dus moet u ten volle gewapen wees om die verlede lief te hê.\n4. Maklike feministe\nVreemd genoeg, maar sulke vroue neem mans dikwels weg. Die geheim is dat die sterker seks baie lief is vir hierdie vroulike tipe - 'n aktiewe vegter wat hul regte verdedig. Aanhoudend, warm, onwrikbaar en mal. Dit is hierdie een wat wil bekamp en sy eie so gou as moontlik maak.\nHierdie tipe sluit diegene in wat baie frivolieke dwase is wat vermaak, partytjies en partye beskou as hul doel in die lewe. Hulle aarsel nie om verbindings aan die kant te maak nie, verander, betrokke raak by ligte intrige en lei ander mans weg. En manne oor alles is aan die gang - hulle wil, want met haar is dit so maklik en pret.\nDieselfde vriend met wie hulle by dieselfde lessenaar gesit het, het by die instituut gestudeer en gespeel na paartjies. Die tyd het verbygegaan, en die vriendskap het gebly. Ja, dit gebeur maar, soos hulle sê, vertrou, maar verifieer. Enige vrou is 'n potensiële mededinger, dus bespreek dadelik met jou maat die raamwerk van sy kommunikasie met haar kinderjare, sodat jy nie onverwagse verrassings kry nie.\nCopyright 2020 \_ none \_ 6 potensiële mededingers waaraan jou man kan gaan


10 nuwerwetse voorwerpe om jouself met kant te doen - Ander - 2021\n'N Teelyshouer met kant\n'N Kruik wat rondlê? Ons omring dit met 'n romantiese kantlint en voeg 'n draad van die tou vir die rustieke aanraking. Met gekleurde sand, kristalle of gruis aan die onderkant, verwelkom dit 'n regte kers vir 'n elegante teeliggiehouer sonder risiko vir brandwonde, of 'n LED-kers vir gemak.\nWeef 'n droomvanger, dit is 'n ingewikkelde chouïa. Beplan D as DIY? Herwin 'n kantluier deur dit in die middel van 'n hout- of metaal sirkel vas te maak. Vir die moediger voeg ons 'n paar pêrels by. Vir die ander is ons klaar met die meesterstuk deur lang linte aan die onderkant vas te bind, nog een aan die bokant om te hang.\nKlein of groot, 'n bottel wat met 'n mat verf geverf is, het altyd 'n effek op versiering. Veral as dit wit is, omring deur 'n strook doek en 'n wit kantlint. Die metode kan selfs met klein, reeds wit plastiekbottels werk: ballas die bodem met gruis, plant 'n paar takke, voeg 'n kraftetiket by en verkry oorspronklike plekskaarte.\n'N Vaas met kant\nvir versier 'n vaas, pot of glasbeker, 'n eenvoudige kantlint doen die werk. Die geheim? Ons plaas 'n punt van gom en plaas 'n stuk stof tussen die glas en die kant: dit bring die lekkernye van die patrone en die wit van die lint na vore, veral as dit 'n sterk kleur is vir die natuurlike aanraking. Vir 'n moderne weergawe verkies ons donker onder die kant! 'N Baie eenvoudige beginsel wat werk op 'n pot, 'n bak of 'n regte vaas, afhangend van die boeket wat u ontvang.\n'N Geurige kershouer\nOns vind DIY nie eenvoudiger en indrukwekkender om die huis te balsem nie! 'N Groot kers omring deur kaneelstokkies, a mooi kantlint om alles bymekaar te hou en voila: verwarming, die kers sal die geur van kaneel versprei. Vir die herbruikbare opsie, plak die stokkies op 'n glas en plaas die kers binne.\n'N Troue ringhouer\nDie huweliksringhouer is noodsaaklik vir 'n troue. 'N Eenvoudige en romantiese weergawe van die huis? een herwin 'n metaalpot of 'n blik deur jute vas te plak. Ons kleef oor 'n mooi geskulpte kantlint en eindig met 'n hout- of kartonhart wat met die voorletters van die liefhebbers gestempel is ... al wat oorbly, is om die pot met gekleurde strooitjies, garsuiker of takies om alliansies te skuif.\nVir amateur- of ervare naaldwerkers sny ons dieselfde harte twee keer uit 'n soliede stof wat nie afgerond of nie te versier is nie (doek, trui, ens.). Ons pas op die rande van stukkies kant dan naai ons die harte aan mekaar met 'n eenvoudige borduursteek buite, en laat twee sentimeter oop waardeur laventel of droë kruie gly. Ons maak klaar met naaldwerk, al wat ons hoef te doen, is om die harte in die laaie in te skuif of aan parfuum te hang!\n'N Geskenkpak met kant\nWat as ons gebruik het kantlint vir sjiek geskenke, eerder as 'n nie-herbruikbare en nie eerlik ekologiese bolduk nie? Die dekoratiewe effek is veral nuwerwets met kraft, die mooiste kant van bondgenote.\nDie wenkombinasie van 'n verfynde DIY lessenaarstel ? Wat die ringhouer betref, bedek ons metaalpotte, hierdie keer met vilt, bestendig en wat nie skuif nie. Ons versier dan met kant linte en eindig met 'n klein leer skakel!\nVir 'n verjaarsdag-, troue- of doopdekor, die wimpel-krans is koningin. Die ekstra ding? Ons neem dit in 'n huisweergawe aan deur die wimpels in kraft te sny voordat ons elkeen met stukkies kant versier. Dan hang jy net twee vlae onderstebo aan 'n tou met wasknope!\nCopyright 2021 \_ Huisversiering Idees, wenke, inkopies \_ 10 nuwerwetse voorwerpe om jouself met kant te doen


deur: James C Dobson\nTydlose wysheid vir die spesiale verhouding tussen ’n pa en sy seun.\nOf ’n seun ’n ondeunde knapie of ’n volwasse jong man is, hy sal altyd opkyk na sy pa. Vier die sterk, lewenslange band tussen pa’s en seuns met hierdie inspirerende boek deur dr. James Dobson, ervare berader en kenner van gesinsake.\n’n Pa en sy seun bied uittreksels uit die topverkoper Om seuns groot te maak en is ’n huldeblyk aan al die pa’s wat ’n voorbeeld van krag, integriteit en getrouheid vir hulle seuns is. Dit is propvol praktiese raad wat jou sal help bou aan jou verhouding met jou seun. Dié volkleur-geskenkboekie vier die onvervangbare rol wat ’n pa in ’n seun se hart en lewe speel.\n’n Pa en sy seun sal jou help om jou seun te lei en aan te moedig op sy eie reis deur die lewe\nOok beskikbaar in Engels onder die titel Dads and Sons\nDr. James Dobson is die stigter van Focus on the Family, ’n niewinsgewende organisasie wat fokus op die instandhouding van die gesin. Dr. Dobson is ook bekend vir sy radioprogramme wat daagliks oor meer as 4 200 stasies uitgesaai word en meer as 200 miljoen luisteraars het. Hy is ’n gekwalifiseerde sielkundige en het ook ’n Ph.D. in kinderontwikkeling aan die University of Southern California School for Medicine verwerf. Hy is ook die outeur van meer as 50 boeke wat gerig is op die behoud van die gesin. Dr. Dobson en sy vrou, Shirley, is die ouers van twee volwasse kinders en woon in Colorado Springs, Colorado.


Lions is (weer) Vodacom-konings | Maroela Media\nHoewel die Pumas en die Vodacombeker straks nie die beste toets vir die Lions se spelpeil is nie, sal hierdie oorwinning die manne in rooi en wit die nodige selfvertroue gee om die Super15-wedstryd vir promosie en relegasie later vanjaar aan te pak.\nDie Lions is nou ook sover die mees suksesvolle franchise in die 16 jaar lange geskiedenis van dié toernooi. Hulle is ook een van slegs agt spanne wat dit al kon wen.\nDit was egter nie maklik om hierdie trofee te lig nie. Die Lions het drie van hul eerste vier wedstryde verloor waarna ‘n ironiese keerpunt danksy ‘n sege teen die Pumas hul geluk laat draai het. Hulle het daarna vyf agtereenvolgende wedstryde gewen op pad na vanaand se eindstryd.\nJimmy Stonehouse en sy Puma-spelers verdien groot erkenning en bewondering. Hy het met min befondsing en baie durf ‘n span na die eindstryd afgerig en dit is hartseer dat hulle ná ‘n kliniese seisoen sleg op hul eie veld moes verloor.


Die ANC en die konsep van Nasie – ensovoort\nAfred Bosch, Centre d’estudis africans, Universiteit van Barcelona\n“The people, the real people, do not support Inkatha. They are with the ANC.”\n(Teni, Soweto-aktivis 1993)\nDie African National Congress (ANC) beskou en definieer sigself as die grootste nasionale bevrydingsbeweging in Suid Afrika. Hierdie strewe word reeds in sy naam verwoord. Wat die leerstellinge betref, stel die belangrikste segsmense hulself voor as instrumenteel in die onherroeplike verandering oor rasse-, kulturele, linguïstiese, etniese, geslags-, ens. grense heen. Só wil hulle die samelewing wat hulle graag sou wou verteenwoordig, sien. Enige bespreking rondom die ANC se politieke oriëntasie, veral in die binnekringe van die organisasie, blyk egter ‘n futiele oefening te wees, byna lasterlik\nDit is juis hierdie selfversekerdheid omtrent die nasionale of nasionalistiese siening wat redelike kommer wek: want wat het nasie in die verlede beteken en wat beteken dit vandag? Watter staatsvorm word daardeur geïmpliseer? Hoe is dit veronderstel om in te pas by die labirint van Suid-afrikaanse identiteite? En verder nog: is die idee van nasie wat vandag, so geïdealiseer en begeer, deur die ANC voorgestaan word, gegrond op ‘n werklikheid of is dit slegs ‘n soeke gegrond op ‘n abstraksie? Was dit van meet af aan reeds daar, gereed om enige oomblik ontdek te word, of is dit gebore uit spesifieke politieke oogmerke, vol illusies en waan?\nDie stigterslede van die beweging het nie dieselfde kernbetekenis geheg aan die idee van ‘n Suid-Afrikaanse nasie as wat hul opvolgers gedurende die tweede helfte van die eeu daaraan heg nie. Vir hulle beteken nasie vandag swart nasie; die res word ten beste as buurnasie beskou (G. Mbeki, 1992, p.26). Die nuwe ontluikende politieke mag is, in 1912, entoesiasties die South African National Native Congress (SANNC) genoem. Eers in 1923 word die naam verander na ANC. Sy eweneens entoesiastiese sameroepers het toe die beweging gesien as ‘n groepering van uitgelese Afrikane, strydendes om die toelating van die swart gemeenskap tot burgerregte. Dit het dus eerder daaroor gegaan om waarborge t.o.v. beskerming van die staat te verkry, asook toelating daartoe, as om die skepping van ‘n nie-rassige, kultureel-oop, ens., samelewing. Die aanvanklike eise van die SANNC moet gesien word in die lig van wat vandag eweseer geldig is: Suid Afrika behoort in alle eerlikheid aan Afrikane wat dit heelhartig en op ‘n gelyke voet met ander groepe wil deel. Die SANNC se eertydse idee van ‘n verbond tussen nasies en die huidige standpunt van die ANC, verskil egter hemelsbreed. Op dieselfde wyse as wat Dube, Seme of Plaatje in 1912 uit die staanspoor ‘n interstam- (en nie anti-stam- nie) filosofie aangehang het, het die SANNC se idee van nasie nie voorgegee, of geweet hoe, om ‘n suksesvolle teenvoeter te wees vir die ondier van rassisme nie.\nVanweë dié feit was die politieke debat in Suid Afrika sedertdien nog ononderbroke en skaamteloos opgesaal met ras en nasie. Hier en daar poog outeurs om onderskeide te tref (Maré, 1992, p.50), maar ná soveel jare se segregasie, blyk dit ‘n amper onmoontlike taak te wees (sien, die uiters deurmekaar, Grobler, 1993). Die ANC het dié vraagstuk, teoreties gesproke, tot en met 1955 (Charter of Liberty), en in die praktyk tot 1985 (J. Frederikse, 1990, p. 242) vermy. Die nasionalisme van die ANC se pioniers, terwyl dit aanvanklik ooglopend nie-diskriminerend was, het onvermydelik ook eksklusiwiteit behels. Selfs met hul visier op ‘n nie-rassige staat ingestel, loop die bekende ou spook van rassisme vandag nog by die debat oor ‘n nuwe territoriale model\nVanselfsprekend is só ‘n debat onvermydelik en selfs natuurlik. Maar dit behoort ‘n mens dan nie te verhoed om dié twee konsepte uiteindelik van mekaar te skei nie (‘nasie’ en ‘ras’) of om ten minste bedag daarop te wees wanneer hulle met mekaar verwar word en waarom dit gebeur. Dis nou maar eenmaal so dat die twee woorde afsonderlike betekenisse dra wat nie sondermeer vir mekaar kan instaan nie, nie eers in Suid Afrika nie. Ras het betrekking op fisieke verskille, terwyl nasie weer op kulturele verskille dui en dit bring mee dat die twee soms oorvleuel. Binne die perke van hierdie stuk wil ons indringend kyk na die ANC se aanvaarde nasionalistiese ideologie, in die besonder beskou waar verskillende konsepsies aangaande ras (‘Racialism’ o.a. as swart bewussynsterm wat daarop neerkom dat négritude meerderwaardig is) deel uitmaak van die heersende diskoers.\nDie Groot Alliansie van Stamme\nMoshoeshoe I, koning van Lesotho, het op sy dag gedroom van ‘n groot koalisie van Afrika-nasies wat die blanke koloniseerder van koers af sou kon bring, of ten minste sou kon stuit in sy uitbreiding in Suidelike Afrika. Hy kon nooit aan sy onderneming gestalte gee nie, maar ten spyte daarvan het hy tog die stigting van ‘n klein protektoraat beleef wat ‘n eeu later, geëmansipeer, as die Koningryk van Lesotho bekend sou staan.\nDie Groot Alliansie egter, sou eers ‘n paar dekades later die lig sien, soos beliggaam deur die SANNC. Die inisieerders van dié nuwe projek was nie gekroondes òf Afrika-aristokrate nie, maar wel advokate, dokters, onderwysers, kerklikes en verstedelikte intellektuele. Selfs as goed gedefinieerde groep, was hulle ontvanklik vir tradisionele hiërargie en het hulle daarin geslaag om heelwat volgelinge onder dieselfde vaandel te vereenig. Pixley I ka Seme, ‘n Zoeloe-advokaat, se uitspraak benadruk hul oproep om saam te staan:\n“Die duiwel van rassisme, die afskuwelike twis tussen Xhosas en Fingoes, die heersende onmin tussen Zoeloes en Tsongas, tussen Sothos en ander inheemse volke, moet begrawe en vergeet word… Ons is een volk. Die onderlinge verdelings en jaloesieë is die oorsaak van al ons hartseer en ons agterstand” (R. Rive, 1991, p.10).\n‘n Gevoel van doelloosheid en onmag teenoor die wit aggressor het die opkomende swart middelklas reeds sedert die einde van die negentiende eeu daartoe genoop om interstam-organisasies te skep. Dit was die doelwit van provinsiale kongresse, die Vereeniging van Kaapse Kiesers of Imbumba Yama Afrika omdat die gewapende stryd, logies gesproke, misluk het vanweë die versplintering en talle onderlinge konflikte wat swartes verdeel het.\nNa afloop van die opstande het die gebrek aan geloofwaardige leiers gelei tot die opkoms vanuit die sendingstasies van ‘n opgevoede Christelike elite, wat nie alleen onderlê was in universalisme en materiële vooruitgang nie, maar ook beskik het oor ‘n model vir ‘n interetniese maatskappy. Gevolglik kon hulle staatmaak op die samewerking van Afrikane ten spyte van die wrewel waarna Seme verwys (UNESCO, 1987, p.245). Amptelike geskiedskrywers was bewus hiervan en hierdie interetniese alliansie is as dié groot sukses van die SANNC uitgebeeld. Albert Luthuli, wat in sy outobiografie (A. Luthuli, 1989, p. 1-82) die leiers vir hul beskroomdheid en onderdanigheid kritiseer, loof egter hul sin vir eenheid en die selfopoffering wat daatoe lei dat stedelike en stambelange saamsmelt. Komende van Luthuli, president van die beweging en self prinslike afstammeling, dra hierdie lofbetuiging besondere betekenis.\nDie amptelike ANC-geskiedskrywers voer egter die mitifisering van die ontstaan van die organisasie tot algehele buitensporigheid. Francis Meli, byvoorbeeld, stel dié geskiedkundige oomblik voor as kulminasie van ‘n nuwe betrokkenheid – nie stamgebonde nie – wat fundamenteel anti-koloniaal en daarom anti-sendeling sou wees. Hy voeg by:\n“Daar word gesê dat hierdie konferensie (van 1912) nie alleen die geboorte was van die ANC nie\nmaar ook van ‘n nasie – die ANC het as’t ware as vroedvrou by die proses van renaissance en nasionale regenerasie ingestaan… Dit was ‘n nasionale reddingsdaad, ‘n voortsetting – binne ‘n nuwe historiese raamwerk – van die stryd van ons volk teen kolonialisme, wat reeds lank vóór kolonialisme self begin het” (F. Meli, 1988, p.40).\nSolomon T. Plaatje, een van die eerste algemene sekretarisse van die SANNC, daarenteen, werp ‘n ander, minder essensialistiese blik daarop en plaas die klem op die vermoë van die organisasie om oorleg tussen uiteenlopende belange te bewerkstellig. In sy belangrikste werk, Native Life in South Africa, lewer hy ‘n pleidooi teen die Land Act van 1913 (wat slegs 7,3% van die oppervlak van die land beskikbaar stel aan swart mense sover dit besit en boerdery aangaan.), en onderstreep die eenheidsgevoel wat die wet onder swartes teweeggebring het. Uit ‘n aanhaling in die Engelse pers meen Plaatje dat: “Suid-afrikaners (wittes) was nog altyd bang vir gesamentlike aksie deur inheemse volke, maar met dié wet het hulle die maklikste manier gekies om alle swart mense te irriteer” (S. Plaatje, 1916, p. 179).\nMet die ontstaan van Suid Afrika in 1910 was die idee van ‘n blanke nasie-staat wat swart mense uitsluit en hul burgerskap weier, die resultaat van ‘n samesmelting van Boere-nasionalisme en Britse imperialisme. Deur Afrikane is dit as heiligskennis beskou. Die Land Act en ander wetgewende maatreëls sou ook, stadig maar seker, die uiteindelike rigting wat dit ingeslaan het, bevestig.\nDie eerste Congress is, met ander woorde, hoofsaaklik gevorm uit reaksie teen ‘n verwronge en arrogante eurosentriese nasie-projek,. Logies gesproke was die stigting van ‘n afrosentriese klub, of as ‘n mens wil, ‘n rasgebonde een, die enigste verweer. Ten spyte daarvan sou daar tog ‘n verskil wees: terwyl ‘n bleek Suid Afrika die bo-toon voer met segregasie, het die gekleurde en ondergeskikte Suid Afrika na vore getree ten gunste van uiteindelike integrasie. Net soos die Unie van Botha en Smuts dit nie kon vermag om verskille tussen die wit stamme op te hef nie, so ook kon die alliansie tussen Seme en Plaatje nie daarin slaag om die verskille tussen hul eie groepe ter wille van ‘n swart nasie op te los nie. Om die waarheid te sê, hulle het nie eers voorgegee om te probeer nie.\nDie nuanse is belangrik omdat dit die deurslagewende verskille tussen die eertydse Congress en die huidige een verklaar: sy nasionalistiese denke slaan ‘n ander rigting in tydens die vyftigerjare om dan later, tydens sy ballingskap, voltrek te word. In só ‘n mate dat die SANNC, ten spyte van sy naam, meer nasionalisties as nasionaal raak. In teenstelling daarmee bly sosiale gedrag, veral onder ‘n meerendeels landelike bevolking, steeds beantwoord aan die kulturele, linguïstiese, mitologiese en territoriale modelle van ‘n Moshoeshoe, Shaka of Makana.\nBinne die SANNC self lyk dit ook nie heeltemal soos anglofone unitarisme nie, selfs al probeer die bourgeois alchemiste, ge-coller en ge-tie, vanaf 1912, die filosofiese klip van ‘n multi-etniese Afrikanisme smee. Sedert sy begin reeds bestaan die Congress uit twee kamers, ‘n senaat saamgestel uit stamhoofde en ‘n laer kamer. Selfs al het die laer kamer se afgevaardigdes besluite geneem en die organisasie bestuur, bly die feit dat dit ‘n aristokratiese parlement was ‘n duidelike en noodsaaklike konsessie aan die grotes van Azanië se tradisionalisme.\nDie ANC wil vandag – met die uitsondering van ‘n paar aanloklike inisiatiewe ter elfder ure – nie erken dat só ‘n konsessie ooit bestaan het nie. Omdat stamhoofde in die verlede met Pretoria geflikflooi en die sluier oor etniese spesifisiteit gelig het, plaas dit die ANC se unitêre patriotisme onder verdenking en beliggaam hulle ‘n verouderde nasionalisme wat oor die algemeen met agterdog bejeën word. Oor die afgelope tagtig jaar het die samelewing vannselfsprekend ook onomkeerbare veranderinge ondergaan: die ewolusie van die ANC is ‘n getroue weerspieëling van industrialisering, verstedeliking en, kan ‘n mens maar met ‘n mate van voorbehoud sê, die modernisering van Suid Afrika. Maar daarby het iets anders ook verander en bes moontlik na aanleiding van ‘n strukturele transformasie.\nIn teenstelling met wat Francis Meli en ander hedendaagse essensialiste wil beweer, het die primitiewe SANNC sigself nie uitgegee vir ‘n nasionale reddingsdaad nie, nóg minder probeer om lewe te blaas in die idee van ‘n universele lotsbestemming van atavistiese eenheid, wat verlore gegaan het met die aanvang van kolonialisme. Die groot alliansie het ‘n baie wyer basis gehad as wat vandag bekend staan as die Republiek van Suid Afrika met ‘n mate van verwarring t.o.v. die essensiële kriterium wat elke nasionale doktrine en territoriale identifikasie vereis. Die eerste grondwet van die SANNC het die insluiting van afgevaardigdes uit die eertydse Rhodesië asook die drie protektorate (die huidige Botswana, Lesotho en Swaziland) in die vooruitsig gestel. Onder die stigterslede van die SANNC was daar ‘n Sotho (uit wat vandag bekend staan as Lesotho), Maama Seiso en ‘n Tswana (uit Botswana), Joshua Molema; en onder die erepresidente van die eerste kamer was die koning van Lesotho, Letsie II (UNESCO, 1987, p. 724).\nSeme, die groot politieke inkwisiteur wat boos na die afskuwelike twis tussen Xhosas en Fingoes, Zoeloes en Tsongas verwys het, was baie gesteld op sy eie afkoms en sy bande met sekere adelslui. Gedurende sy studieverblyf in New York was hy eerder as Zoeloe-nasionalis bekend as wat hy ‘n voortstander van ‘n unitêre Suid Afrika was (R. Rive, 1991, p. 87). Hy het as advokaat die Swazi-monargie verteenwoordig, wat weer op hul beurt die amptelike orgaan van die Congress, Abantu-Botho (UNESCO, 1987, p. 726) gefinansier het. Die jong Seme het ook ‘n sagte plek vir die Zoeloe-adel gehad en het koning Dinizulu se dogter só goed leer ken – in die Bybelse sin van die woord – dat sy met hom moes trou. In die jare dertig raak hy uit en uit ‘n tradisionalis en probeer om die Eerste Kamer, wat na minder as twintig jaar reeds verdwyn het, te reabiliteer.\nPlaatje, ‘n Tswana, wat swart belange in die Transvaal en Oranje Vrystaat verdedig het, kon ‘n hele paar inheemse tale praat en het daarby ook ‘n belang by kiesers in die Kaap gehad (sy vrou was ‘n Fingoe). Sy biograaf meen dat dié talent daartoe bygedra het dat hy tot sekretaris-generaal verkies is. Nie net was hy ‘n groot kenner van die stamstelsel nie, maar ook ‘n kampvegter vir die Tswana-taal en hy het sterk daarop aangedring dat ‘n aristokratiese gesag geskep word met agt hoofde as ere-ampsdraers van die SANNC. Laasgenoemde versoek is hom gegun, hoewel ‘n inheemse naam vir die beweging afgewys is (B. Willan, p. 153-155).\nDie voorafgaande feite weerspreek hoegenaamd nie die fundamentele premisse van die Congress se stigterslede nie: die skepping van ‘n nuwe, intervolk-, Afrikanasie aan die suidpunt van die swart kontinent. Twee onderskeidende kenmerke moet egter in aanmerking geneem word.\n-Eerstens is die werklikheid van multi-etnisiteit nie oor die hoof gesien nie. In só ‘n mate dat, ten spyte daarvan dat die kern van leiers uit ‘n klein professionele kosmopolitiese klas gekom het, die basis berus het op ou stamstrukture. Dit was tradisioneel en landelik en deur vele nog beskou as die ware volke van Afrika.\n-Tweedens was die houding van die Congress se patriargie van só ‘n aard dat ‘n mens nie sou kon sê die groot alliansie is voorgehou as die ontwaking van ‘n slapende volk, wat dadelik in staat was om alle stamverskille te kon oorbrug nie, maar as die skepping van ‘n nuwe moontlikheid. Hul visie, soos weerspiëel in die nuwe program, was eerder een van samewerking as van essensialisme: dit het ‘n historiese breuk t.o.v. die verbrokkelende anti-koloniale stryd bewerkstellig. Overgezet synde, was die aard van die aanbevole politieke en territoriale entiteit nie duidelik nie en sou dit ewolueer na gelang van veranderende omstandighede in die stand van dag-tot-dag politieke bestuur. Die idee van die insluiting van Rhodesië en die protektorate sou laat vaar word; konsolidasie van die Unie – en later die Republiek van Suid Afrika – se grense sou dit laat sneuwel. Die erkenning van etniese groeperings – òf dan verdraagsaamheid daarteenoor – sou verflou as gevolg van Pretoria se slagspreuk: “verdeel en heers”. Veral ná die Nasionale Party en D.F. Malan se oorwinning.\nMoshoeshoe se droom is bewaarheid, ten minste die pasifistiese en konstitusionele deel daarvan. ‘n Nuwe Afrikapatriotisme, pluraal en interetnies, het ontstaan wat ewe interprovinsialisties was as die blanke Unie, d.w.s. gegrond op vier administratiewe gebiede – twee voormalige Britse kolonies en twee voormalige Boererepublieke – wat grotendeels outonoom was ná die stigtingsooreenkoms in 1910. Nog baie water moes egter in die see vloei om by die huidige ANC se idee van ‘n gesentraliseerde nasie-staat waar gelykheid, nie-rassigheid, nie-seksisme en nie-stamgebondenheid heers, uit te kom. Die Jakobynse beskouing van ‘n onafhanklike en soewereine land, bestaande uit burgers en nie groepe nie, sou eers ‘n paar dekades lank moes wag.\nNasie van Nasies?\nTot en met die einde van die Tweede Wêreldoorlog het die leiers van die ANC ‘n onduidelike en versoenende toon gevoer t.o.v. die kwessie van nasionalisme; om die waarheid te sê t.o.v. allerlei kwessies. Denkrigtings uit hul geledere het oorheersend die verlede en hede van Afrikane aangespreek sonder om te veel stil te staan by die uiteenlopendheid van volke wat die kulturele rykdom van die swart gemeenskap gevorm het. John Henderson Soga, kleurling-akademikus en seun van Tiyo Soga – op sy beurt weer die land se eerste swart pastoor wat daarbenewens ook nog die vermetelheid gehad het om met ‘n Skotse dame te trou – het dit só voorgestel in sy groot kroniek oor die Nguni (J.H. Soga, 1930).\nIntussen het die sterk opkoms van nasionalistiese Afrikanerkiesers (D. Harrison, 1981 en W.A. de Klerk, 1975) die ander groepe met dieselfde moontlike aspirasies in ‘n hoek gedwing wat die skepping van ‘n staat betref. Ten eerste het die volgelinge van Barry Herzog, en later dié van Dr. Malan, van die Afrikaniste gedwing, waarvan etlikes ook blank was, om die antropologiese aannames wat hulle gemaak het, te hersien. Die vraag oor eenheid in die interetniese front van die Congress is egter nooit geopper nie en die paar nuwe organisasies het slegs binne die grense van kultureel homogene sones gefunksioneer (ICU Yase Natal, die Bantu Union en Convention in die Oos-Kaap, of die Bunga wat deur die regering in die Transkei geloods is). Die provinsiale strukture binne die organisasie het onafhanklik gefunksioneer; in só ‘n mate dat daar sprake van afstigting was. Die mees konserwatiewe persoonlikhede in die ANC (Selope, Theme, Champion en selfs Seme) het ‘n ekstremistiese Afrikanisme voorgestaan wat veelrassigheid en sosialisme vir die progressiewe vleuel minder aanloklik laat lyk het.\nDie gesalfde helde van die Congress wat tydens die dertigerjare na vore getree het, het self ook nie aan teenstrydighede ontkom nie. Die erudiete rektor van die Universiteit van Fort Hare en neef van Plaatje, Prof. Z.K. Matthews, was ook van Tswana-afkoms maar beslis ‘n ondersteuner van unitarisme. Hy kla in sy outobiografie:\n“Ons leer om in twee wêrelde te leef… Die een wat ons in werklikheid vir ewig wil afsweer (die stam), en die ander wat ons geen geleentheid bied om op enige ander manier te ontwikkel nie. Ons sal nog later besef dat dit die proses van vervreemding van ons stamverbande was.”(Z.K. Matthews, 1983, p. 217)\nHierdie fenomeen waarna Matthews verwys geskied nie altyd onwetend nie. Terwyl die gevolg van integrasie in ‘n multi- of a-etniese stedelike omgewing vanselfsprekend vervreemdend sou wees, was Matthews se stam egter besig om toenemend onder die invloed van bantoestanisering soos deur Pretoria afgedwing, te kom. Die Zoeloe-hoofman, Albert Luthuli, beskryf hierdie konflik wat hy ook in eie wese ervaar, nog voordat hy hoofman en daarna president van die ANC sou word:\n“Afrikane is vasgevang in ‘n ware dilemma – ons voel onsself daartoe genoop om ons lojaliteit aan ons stamhoofde te beaam terwyl ons sonder enige twyfel weet dat hulle besig is om in marionette van die Nasionaliste (Afrikaners) te verander” (A. Luthuli, 1989, p. 67).\nLuthuli wy etlike fassinerende bladsye aan sy rol as hoof van die sendingstasie Umvoti en vertel hoedat ‘n klimaat van wedersydse hartlikheid en warmte tussen stedelike en plattelanse Afrikane geheers het in die dertigerjare. Om die waarheid te sê, sý persoonlike trajek bewys in hoe ‘n mate die etniese projek van die Afrikaners aan die begin van die vyftigerjare met hul eie logika sou bots. Dit sou aanleiding gee daartoe dat hy uiteindelik moes afstand doen van die Zoeloe-hiërargie en hom moes skaar by die toenemend anti-etniese ANC. Luthuli, anders as sy SANNC voorgangers, slaag dus nie daarin om albei passies saam te snoer nie. Hy maak ‘n keuse. Ander weer, het kant gekies téén een groot nasie en vír die tuislande wat Verwoerd aangebied het. Dit, volgens Luthuli, was die “groot lokval” (A. Luthuli, 1989, p. 178 – 184).\nMaar ons wil dinge nie vooruitloop nie. Die Congress van die dertiger- en veertigerjare het destyds nie gevoel hulle moet enigsins ‘n keuse uitoefen nie. Soos Francis Meli ook onderstreep, het die organisasie konfrontasie met etniese groepe vermy. Hulle het eerder gepolariseer wat eenheid t.o.v. die verlies van grondgebied, vryheid en die behoud van Afrikakultuur betref (F. Meli, 1988, p. 81). Indien ‘n mens toegee dat ‘kultuur’ in werklikheid eintlik ‘kulture’ beteken, was dié standpunt inderdaad ‘n weloorwoë een: dis eers aan die begin van die vyftigerjare en juis kort ná die oprigting van tuislande, dat kulturele doelwitte ten koste van die begeerte om eenheid laat vaar is. Ander vriende, buite die ANC, was in elk geval onophoudelik besig om verskille uit te wys.\nNie baie martelaars sal ten aanskoue van dié oseaan van passie, ‘n derde weg voorstel nie. Een wat opposisie teen apartheid met die redelike erkenning van die pluraliteit van mense in Suid Afrika, in samehang aandui nie. Weliswaar moet hulle nie vergete bly nie. Lionel Forman was een onder hulle. As jong kommunistiese intellektueel, het hy tydens die vyftigerjare met sy skerp prosa probeer om die Congress-alliansie te beïnvloed. Dit was dáár waar die geagte marxiste, met die voordeel van ‘n demokratiese Congress en ander liggame, kon militeer. Forman was een van die mees vrye geeste wat ooit in ‘n Stalinistiese opset aangetref sou word en sy teoretiese geskrifte was soos ‘n vars briesie.\nReeds in 1928 het die Komintern aan sy Suid-Afrikaanse filiaal opdrag gegee om die slagspreuk, “’n Inheemse en Onafhanklike Republiek op die pad na ‘n Werkers- en Boererepubliek” aan te neem. Tussen die tameletjie van die oproep self en die vrees van militante om die dreigement van vernietigende stalinistiese suiwering – wat die oproep vergesel het – te trotseer, was daar maar min wat agteroor gaan sit het om die implikasies van die bewoording uit te pluis. In 1932 weer, herhaal die Komintern hul aanslag:\n“Onmiddelikke en volle nasionale onafhanklikheid vir alle volke in Suid Afrika. Die reg van Zoeloes, Sothos, ens., om hul eie Republieke te vorm. Die reg van Afrikanasies om vry ‘n Federasie van onafhanklike, inheemse Republieke te vorm en ‘n regering van werkers en boere te stig. Beskerming vir die regte van minderhede, die werkende massas Indiërs, Kleurlinge en Blankes” (E. Roux, 1948, p. 256 ; Van Diepen, 1988, p. 143).\nDié aanwysings raak in die moeras van die Suid-Afrikaanse kommunistiese organisasie van die jare dertig verlore.\nIn 1954, in die tydskrif Advance, neem Forman, op eie houtjie, die risiko om die aanwysings weer te gaan opdiep en die debat aan die Congress-alliansie voor te lê. Om mee te begin, vra hy dat die term “ras” vervang moet word met “nasionale groepe” of “volke” omdat dié benamings, selfs al dui dit op verskille, na sy mening die werklikheid van Suid Afrika beter weergee (L. Forman, 1992, p. 172). En hy benadruk wat hy beskou as kultureel bevrydende eise, teenoor onderdrukkende rassestereotipes:\n“Ons Zoeloedigters moet vryheidsliedere in hul moedertaal sing – mense moet uitbars van die lag as hulle Sotho-satires oor die regering aanhoor… Suid Afrika is nie een nasie nie. Dis ‘n multi-nasionale staat bestaande uit ‘n sekere aantal volkere” (L. Forman, 1992, p. 173-176).\nMet sy griffel geslyp, laat Forman hom nie intimideer deur die buitensporige kritiek van Yusuf Dadoo van die Indian Congress nie – ook geaffilieer by die Alliansie – of deur lede van die ANC soos Z. K. Matthews se seun, Joseph, nie. Joe betreur dit dat die debat ontydig kom in die lig van die opposisie se fundamentele eenheid. Dié sou later in elk geval die onsegbare doen en oorloop na Inkhata, om sy eer te verruil vir ‘n pot lensiesop! Forman ignoreer die teenstand en voer die debat verder. Hy wend hom tot kameraad Stalin vir kundige ondersteuning, met aanhalings oor sy idee van nasionaliteit en “nasionale groep”; dus ‘n entiteit met eie linguïstiese en historiese eienskappe wat aspireer na ‘n sekere territoriale en ekonomiese samehang. Uit die volvoering van hierdie samehang word uiteindelik dan ‘n volwaardige nasie gebore. Forman verwys na die identifikasie van volke in Suid Afrika en die skepping van ‘n oop, sosialistiese en gelukkige samelewing, maar benadruk in dié belangrike teks, die volgende:\n“Om legitieme grondgebied aan mense te waarborg sal ‘n paar oppervlakkige denkers, wat te veel gekondisioneer is om enige idee wat na verdeling lyk, met apartheid te assosieer, verbaas. Maar dis duidelik dat waarborge oor nasionale outonomie in ‘n populêre demokrasie geheel en al niks met apartheid te doen het nie”(id., p. 188).\nForman druk deur en organiseer ‘n simposium in die Kaap oor die nasionale kwessie, waar hy optree saam met Masabalala Yengwa van die ANC, Archibald Jordan, ‘n Afrika-linguïs, en Jack Simmons van die sentrale komittee van die Kommunistiese Party (SACP). Jack Simons, in sy blindheid, oorreageer oor dié aangeleentheid, en laat geen polemiek daaroor ontwikkel nie. Om die waarheid te sê, hy sensureer die gesprek:\n“Dit sal ‘n fout wees om onsekerheid te skep of af te wyk… en om die klem op stam-, rasse- of kulturele verskille te plaas. Daarom moet die klem, vir dié wat deelneem aan die nasionale bevrydingsbeweging, so veel as moontlik op gemeenskaplike waardes en belange geplaas word” (id., p. 188).\n‘n Paar jaar later ontstaan daar verskille tussen, onder andere, Stalin en Potekhin, die direkteur van die Etnografiese Instituut in Moskou. Toe Potekhin uitkom met die towerwoorde, “…kennis van probleme verhoed foute” (id., p. 191) is Forman aangevuur om nie af te sien van die verbintenis tot sy idee nie. Dit was trouens al wat dié dapper denker nodig gehad het om kop eerste by die skrum in te duik. Hy argumenteer dat die distorsies op die nasionale kaart van Suid Afrika veroorsaak is deur kapitalisme en imperialisme wat weer aanleiding gegee het tot migrasies en hibride vorme van nasionaliteit in mynvestings en stede. Hy voorspel die volgende:\n“Een Afrikanasie sou miskien vóór een Suid-Afrikaanse nasie in Suid Afrika kon opstaan. Eweneens lyk dit moontlik dat die Zoeloe-, Sotho- en ander volke onafhanklik sal ontwikkel voordat hulle verdwyn in een Afrika nasie… Met die Congress het die eerste werklike gevoel van ‘n nasionale Afrika-eenheid ontstaan. Maar die afsonderlike stamme was lank reeds al as nasies beskou. Die woord ‘nasie’ word vryelik gebruik om elke afsonderlike Afrikastam aan te dui op dieselfde manier as wat dit na Afrikane in hul geheel verwys. Die gebruik van die woord “nasie’ is, in der waarheid, in beide gevalle verkeerd (id., p. 192 –194)\nHiervandaan verder begin ons ‘vriend’ die pad byster raak. Hy gooi alle omsigtigheid van die verlede oorboord en begin pre-Afrikavolkere uitwys: Zoeloe, Sotho, Xhosa, Swazi, Tswana, ens., asook ander pre-pre-Afrikavolkere wat nie rekening hou met kameraad Stalin se aanwysings oor geografiese samehang nie. Afrikaners, Kleurlinge, Engelse, Indiërs (wat, na gelang van die linguïstieke maatstawwe wat gebruik word, miskien in twee groepe verdeel kan word). Met ‘n vrygewige gebaar, ken hy aan almal, sosialisties en vry, die reg tot selfbeskikking toe. Potekhin gooi olie op die vuur wanneer hy wed dat Engelse en Afrikaners as ras, en die Nguni-groepe linguïsties (Zoeloe, Xhosa en Swazi), sal saamsmelt.\nSodoende raak die debat in algemene teorie verlore, sonder die simpatie van selfs die partykamerade. Forman, wat miskien sy stellinginname m.b.t. ‘n toekomstige Suid-Afrikaanse unie van sosialistiese republieke verder sou kon verfyn, sterf voortydig in 1959 en laat die Congress-alliansie ‘n bietjie wees wat teoretici oor die nasionale vraagstuk aanbetref.\nIntussen is daar in die geledere van die ANC, sover dit die alledaagse praktyk aangaan, ‘n interessante ontwikkeling waarneembaar. Sonder enige ophef, aanvaar die Congress van Dr. Xuma (1940 – 1949) deklarasies wat die lomp, nasionalistiese skerpheid van hul voorgangers ietwat temper. In ‘n dokument waarin die Atlantiese Verdrag (1943) behandel word, getiteld African Demands, word die afsonderlike bestaan, soos voorsien deur die ou SANNC-struktuur, vir die drie protektorate geëis. So ook, word soewereiniteit vir Suidwes-Afrika (Namibië) in ‘n ander dokument geëis. Die reg tot selfbeskikking van volke word dus, wat Suid Afrika betref, bekragtig, maar nie genoegsaam geëkstrapoleer om vas te stel of dit een volk sonder etniese en rasse verskille behels, en of die volkere wat hul soewereiniteit moes uitoefen, as afsonderlik gesien is nie (Karis/Carter II, 1987, p. 213). Xuma onderneem ook ‘n ambisieuse renovasie van die organisasie en plaas die provinsies direk onder sy bestuur, terwyl besluite aanstons deur die gesentraliseerde, permanente komittee geneem sou word. Met die totstandkoming van die ANC Youth League (ANCYL), draai die debat rondom die punt wat Forman, dalk onskuldig, wou vermy: rasseverskille. Dis onnodig om hier die toetrede van jong Afrikaniste tot die ANC se Congress òf die leerstellinge wat voorgelê is deur Lembede, Mda, Sisulu, ens., te ondersoek. ‘n Mens kan nietemin opmerk dat dié hegte groep wat rondom Afrikanisme vorm aangeneem het (“Afrikanisme moet bevorder word… Afrikane moet opstaan vir hul nasionale bevryding”, id., p. 300), het die oomblik toe sy program van aksie deur die ANC-bestuur aanvaar is, krake begin toon. Die program was ten minste ewe eksplisiet as die dokumente van die ANC se jeugliga, waarin hulle sê: “By nasionale bevryding bedoel ons bevryding van wit oorheersing en uiteindelik politieke onafhanklikheid” (id., p. 337). Dié houding ten spyt, is daar verskeie persoonlikhede wat hulself op daardie oomblik tot veelrassige standpunte wend. Aanvanklik was die behoudende of “nasionalistiese” vleuel (Mda, Ngubane, Tambo) oorskadu deur die eksklusiewe groep, of “Afrikaniste”(Lembede, Sisulu, Mandela en later Sobukwe). Met die dood van Lembede in 1947 en die gesamentlike mobilisering van die Indian Congress en radikale wittes, asook die ontwikkeling van apartheid vanaf 1948, skaar die jong leeus van die League hulle by die minderheidsgroep. Toe Xuma in 1949 onsetel word om plek te maak vir Walter Sisulu as sekretaris-generaal van die Congress, was rasse-nasionalisme alreeds beskou as byna ‘n jeugsonde, deur ‘n marginale groepie vuurvreters onderhou (P. Walsh, 1987, p. 49-361). Dit was hierdie einste groepie, ondersteun en aangemoedig deur vurige retoriek, wat in 1959 sou wegbreek om die Pan Africanist Congress (PAC) onder leiding van Robert Sobukwe te stig.\nAl wat nog makeer het was ‘n verklaring van die leerstelling wat dié nuwe veelrassige nasionalisme sou onderskryf. Na ‘n paar jaar se samesprekinge was ‘n uitgebreide dokument aanvaar: o.a. was daarin voorsiening gemaak vir die strewe na Swart, Wit en Grys volke. Dit sou bekend staan as die Vryheidshandves (Freedom Charter). In die voorwoord daarvan word dit as volg gestel: “Suid Afrika behoort aan almal wat dit bewoon, Swart en Wit”(Karis/Charter III, 1987, p. 205). Verwarring oor die besit van die nasionale erfdeel was hoegenaamd nie moontlik nie: alle rassegroepe moes deel daarin. Met die aanvaarding van die beginsel van veelrassige samewerking, is die Congress-alliansie bekeer tot “Handvesalliansie”. Om Suid Afrika in die voorwoord só as “volk” te definieer, was duidelik ‘n historiese mylpaal.\n‘n Hoofstuk uit die Handves, het selfs gelyk asof dit moontlik Forman se teorie sou kon ondersteun; ten minste sover dit die pluralistiese ideologie van die eerste SANNC betref. Só was daar van eenheid van die vaderland nêrens in ‘n enkele paragraaf melding gemaak nie; daar was nêrens eens sprake van ‘n model vir ‘n toekomstige nie-etniese of sentralistiese staat nie. Met die sin: “Alle nasionale groepe sal dieselfde regte hê” word aangekondig dat:\n“Alle nasionale en rassegroepe sal gelyke status hê in die Staatsdiens, voor die Reg en in die skole. Alle nasionale groepe sal beskerm word deur die Wet in hul behoud van nasionale trots en teen rassediskriminasie; almal sal ‘n gelyke reg hê om hul eie taal te gebruik, hul eie populêre kultuur te ontwikkel asook hul eie gebruike” (Karis/Charter III, 1987, p. 205).\nBó en behalwe die gebruiklike verwarring tussen ras en nasionale groep, sou ‘n naïewe waarnemer kon sweer dat die Congress-alliansie ‘n “nasie van nasies”-projek probeer aanwakker. Nie heeltemal nie. Die Vryheidshandves het waarskynlik in dié paragraaf die swanesang van ‘n idee wat sy loop in ANC en medewerkerkringe geneem het, weergegee. Een wat deur die bantoestanisering van Verwoerd, radikaal en binne ‘n baie kort tydjie, uitgewis sou word. Die redakteurs van die Handves was ‘n ou generasie manne wat, soos Z.K. Matthews of Luthuli, hulself tussen twee wêrelde bevind het: ‘n stedelike, kultureel-hibriede een en ‘n plattelanse een gekenmerk deur etnisiteit en wat hulle, met nostalgie, aan hul gelukkige kinderdae herinner het. Wat die wit marxiste, wat aan die redigeringsproses deelgeneem het, betref, het hulle sopas ontdek hoeveel verdeling en ophitsing in die uitdrukking “nasionale groepe” opgesluit lê. Gou het hulle besef dat dit ‘n faux pas was.\nToe Hendrik Verwoerd in 1950 aangestel word as minister van Naturellesake, het hy dadelik begin om sy tesis van afsonderlike ontwikkeling of apartheid, toe te pas. Vir hom was Suid-Afrika ‘n wit land en daarom moes ander rassegroepe òf terugkeer na hul onderskeie bantoetuistes (tuislande) òf beskou word as tydlike immigrante in wit gebiede. Wetgewing wat in dié verband geneem is, het wette oor mobiliteit (1950 en latere wysigings in 1952), die Groepsgebiedewet (1950 en latere wysigings) en die Wet op Bantoe-owerhede (1951) behels. Die uiteindelike formulering daarvan het gekom met die afkondiging van die Wet op Bevordering van Bantoeselfbestuur (1959 en latere wysigings).\nIn hierdie verband moes die verslag, wat die regering aangevra het van die Tomlinsonkommissie, die objektiewe feite vir die vatbaarheid van territoriale segregasie inventariseer. Die gevolgtrekkings van die verslag wat in 1954 voorgelê is, ondersteun wat tot dusver niks minder as ‘n sinistêre teoretiese oefening van Verwoerd en sy volgelinge was nie. Dié werkstuk beveel die skepping van tien nuwe bantoestate wat die bestaande reservate as grondslag moes gebruik, aan. Dit moes gevolg word deur ‘n massiewe oordrag van investering en eienaarskap vir die territoriale konsolidasie daarvan. Die resultaat van só ‘n ambisieuse operasie sou die swart bevolking dan in staat stel om opgeneem te word daarin deur ekonomiese ontwikkelende maatreëls wat sou lei tot onafhanklikheid en emansipasie van die tuislande (Sachs, 1961), p.57).\nDie regering was vinnig om net sekere voorstelle van die verslag te implementeer, terwyl die duurder voorstelle vir eers op die agtergrond geskuif is. As daar ooit enige twyfel daaroor bestaan het, was die perverse aard van apartheid as instrument vir wit oorheersing nou duidelik onderstreep, in teenstelling met werklike apartheid of retoriek wat gelyke afsonderlike ontwikkeling voorgestaan het (R. Malan, 1990, p. 31).\nNasionalistiese Afrikane was traag om hierop te reageer en om helder en besliste teenspraak te lewer. ANC-aktiviste het reeds van die begin af die beginsel en die absurditeit van afgeleë tuislande gekritiseer – Plaatje het, van meet af aan, hom daarteen verset in sy onafgebroke pleidooie téén wette oor eiendomsreg (S. Plaatje, 1916, p. 257-260). Teenstand teen die filosofie wat grondgebied afbaken, was niks nuuts nie. Maar daar was nogtans redelike twyfel, tot en met die wetsverklaring van 1959, of die waansin van Verwoerd wel eendag gestalte sou kry.\nMet die besef dat die proses van bantoestanisering onomkeerbaar geraak het, het dié wat téén Pretoria se ‘lokval’ gekant was, hul stemme laat hoor. Een van die stemme, terwyl ‘n mens van die ANC praat, wat darem uitgesonder moet word, is dié van Nelson Mandela:\n“Die tuislande probeer nie gestalte gee aan die aspirasies van die Afrikavolk nie: dit is instrumente van onderwerping. Onder die voorwendsel van outonomie, word dit [die hele land] verdeel in stameenhede wat vooruitgang en ontwikkeling tot nasionale status in die volle sin van die woord, vertraag” (Libération, 1959, p. 67 in : S. Johns et R. H. Davis, 1991).\nAanvanlik was Mandela veral bekommerd oor die moontlikheid dat die tuislande Afrikane se kapitaal kon toe-eien en ook oor die tendens na eksklusiwiteit en etnisiteit wat alomteenwoordig was – in die Suidafrikaanse samelewing sowel as binne die Congress self, selfs al was dit aan die afneem. Herinneringe aan sy jeug in Transkei was nog vars in sy geheue en hy het sonder twyfel ook dieselfde kontradiksies as Z.K. Matthews en Luthuli ervaar. Sy bande met die Xhosa-aristokrasie en sy spontane trou aan die verlede moes uiteraard aan hom ‘n kritiese register verleen. ‘n Paar jaar later, in die gevangenis, erken hy dat dié konflik by hom bestaan in ‘n brief aan sy biograaf, Fatima Meer. Hy beaam dat daar in sy eie gemoed twee Transkeie bestaan: die een wat onskuldig en oop is en hom herinner aan sy kinderdae en sy voorgangers, en die ander:\n“…die politieke entiteit wat in die middel van die vyftigerjare die lig sien en wat die laagste soort polemiek laat opvlam het, sodat dit vriende, families en bewonderaars in teenstanders verander het, selfs in geswore vyande. Van sy neef, die president van Transkei, Kaiser Matanzima, sê hy: “Ons voel nog steeds baie ná aanmekaar, maar iets in my het gebreek toe hy na die Afrikanernasionaliste oorgeloop het” (F. Meer, 1990, p. XV).\nDie burgeroorlog in Transkei wat grotendeels deur bantoestanisering veroorsaak is, het Mandela – en sy vrou Winnie – persoonlik geraak, want hul naastes was daarby betrokke (F. Meer, 1990, p. 152). Hierdie kontradiksie word uiteindelik opgelos, soos in byna elke geval binne die ANC, deur die satanisering van selfbeskikking soos Verwoerd dit voorstaan. Govan Mbeki beleef dit op eenderse wyse.\nDie houding van laasgenoemde is van besondere belang. Van jongs af lid van die ANC en later van die SAKP, word hy later sekretaris van die Swart Kiesersvereeniging van die Transkei, en was hy ook vir vier jaar lank lid van die Bunga of stamraad. Ná sy skuldigbevinding by die Rivonia-verhoor, sou hy tydens sy gevangeneskap ‘n boek, The Peasants’ Revolt, skryf wat uiteindelik dié verwysing sou word onder die Xhosa-leierskap van die ANC. In sy oeuvre, gee Mbeki weer wat ‘n mens as die amptelike standpunt van die beweging oor die Transkei, sy burgerlike konflik en bantoestanisering in die algemeen, kan beskou:\n“Die Transkei is Dr. Verwoerd se antwoord op internasionale kritiek teen apartheid… Die Transkei is die venster op Suid Afrika… As apartheid nie dáár werk nie, sal dit nêrens werk nie. Dit is… ‘n wal om die vloed van Afrika-nasionalisme te keer in Suid Afrika. Die hele politiek van tuislande berus daarop dat wit oorheersing nie kan slaag om Afrika-nasionalisme te stuit indien hierdie nasionalisme nie deur sekere kanale beheer word nie. Die struktuur van apartheid, wat versigtig weggesteek word, bly swak en wankelrig. Ekonomiese werklikhede ontsier egter die drome van tuislande en, in plaas daarvan dat dit ‘n nasionale oplossing bied vir die probleme van vandag en more, is die tuislandprojek ‘n terugkeer na die Suidafrikaanse verlede” (G. Mbeki, 1964, p. 15 – 22).\nMbeki belig die uiters belangrike verskil tussen die Transkei vóór en ná apartheid. Eersgenoemde was nou wel die resultaat van volwaardige segregasie en die belofte van privaatbesit in ‘n reservaat vir Afrikane wat hul reg daartoe in wit gebiede verbeur het, maar hulle het nie alle regte van Suidafrikaanse burgerskap as tuislandinwoners verbeur nie. Die soewereine model wat vir die hele Unie gegeld het, is ook nie aangetas nie. Die Bunga-verkiesings was nie as alternatiewe verkiesings vir dié in Suid Afrika voorgehou nie – vir die enkele paar kiesers in die Transkei wat stemreg gehad het. Ná die wet van 1959 en sy latere wysigings, was die neiging van Pretoria egter om die regte en voorregte van wit Suid Afrika van die tuisland en sy burgers te weerhou.\n‘n Ander kritiek soos deur Mbeki verwoord, weliswaar meer bykomstig as konseptueel, beklemtoon nogtans die feit dat die uitgebreide aanwysings van die Tomlinsonverslag nie deurgevoer is nie. Die fiasko van die tuislande word rugbaar toe die demografies reeds-versadigde grondgebiede voorgehou word as teenvoeters vir die migrasie-tendens sonder dat daar intussen enige landbou-ontwikkeling plaasvind òf die skepping van‘n plaaslike middelklas aangemoedig word. Volgens Mbeki, was die vlak van investering aan die begin van die sestigerjare minder as die helfte van wat die Tomlinsonverslag aanbeveel het as absolute minimum nodig om aangewese doelwitte te bereik (G. Mbeki, 1964, p. 94).\nIn 1970, met die Wet op Bantoeburgerregte, word die opheffing van dubbele burgerskap uiteindelik aangekondig en met onafhanklikheidswording van tuislande sou dit outomaties van krag word. Die Eerste Minister, Verwoerd, het sy huiwering uitgespreek oor die verbrokkeling van sy nuwe Republiek (in 1961 uitgeroep, ná uittrede uit die Commonwealth). Sommige ANC-aktiviste, gevangenes of uitgewekenes, het die raaiselagtige sluipmoord op die Eerste Minister in 1966, beskou as die resultaat van binnegevegte. Vir hulle was dit die werk van sekere groeperinge in die regerende party self wat Verwoerd se teenkanting wou oorkom en wat bantoestanisering nougeset wou toepas (M. Dingake, 1987, p. 197).\nDie eerste onafhanklikheidswording, dié van die Transkei, sou nie vóór 1976 geoktrooieer word nie. Dit was egter lank reeds duidelik dat nie God òf Dr.Verwoerd ‘n konsessie met ‘n perk van aanvanklik-net-‘n-bietjie outonomie sou kon instel nie. Die bal, van die hoogste krans van apartheid af, was aan die rol en was besig om momentum op te tel. In ANC-geledere, veral in die buitelandse missie, was die antwoord daarop weereens die gewone afkeur aan die ‘piesangrepublieke’ in ‘n poging om dit te diskrediteer, binne sowel as buite Suid-Afrika. Die veldtog was ‘n sukses, want die internasionale gemeenskap wou geeneen van die ‘onafhanklike state’ erken nie.\nBinne die Congress was kategoriese verwerping die mees algemene reaksie:\n“Tuislande is ‘n verbygaande verskynsel, ‘n nagmerrie op die pad na vryheid waaraan ons mense nog sal terugdink. Een ding is egter seker: Afrikane sal nooit Bantoe-owerhede aanvaar as alternatief vir vryheid en demokrasie in Suid-Afrika nie.”\nSó praat Masabalala Yengwa, wat skaars vyftien jaar terug nog met Lionel Forman wou gesels oor die belangrikheid van nasies in Suid-Afrika (A. La Guma, 1972, p. 19).\nTesame met al dié verdoemende uitlatings, was die mees gesiene intellektuele in die Handvesalliansie aan die werk om ‘n gesofistikeerde en komplekse korpus van teorieë te probeer ontwikkel sodat die historiese moment waarin die ‘nasie’ sig bevind het, beskryf kon word en hulle raad kon bedink wat al sy kwale sou genees. Die towerstaf verskyn in die hand van Joe Slovo en ander invloedryke kommuniste met die dokument getiteld Strategie en Taktiek, by die Morogoro-konferensie (1969).\nMet verwysing na die Vryheidshandves, maak dié nuwe dokument vir die eerste maal die deur oop vir militantisme binne die ANC – vir die oomblik uitgeweke – wat alle rassegroepe sou betrek. Aanvanklik het dit eers op die agtergrond gebly. Die eens nasionale, veelrassige doktrine sou egter laat vaar word om, in 1983, vervang te word deur ‘n nie-rassige begrip wat uitgebrei sou word na die bestuur en ondergrondse militante in die ANC se binnelandse vleuel. Strategie en Taktiek het die Suidafrikaanse situasie as ‘n “spesiale soort kolonialisme” beskryf omdat veronderstel is dat imperialiste en gekoloniseerdes besig was om dieselfde grondgebied te betwis. Die ANC sou daarom die stryd téén kolonialisme namens die onderdrukte klasse moes voer – wat hoofsaaklik swart was, met die uitsondering van enkele ‘albino’ rebelle – om één nasie te bou, saamgesnoer in ‘n samelewing sonder klasseverskille en waar rasse-, etniese-, geslags-, ens. diskriminasie nie teenwoordig was nie.\nSlovo het homself onderskei as ‘n meedoënlose stryder op vele gebiede en veral wat die uitbreiding en verspreiding van die Morogoro-tesis betref. Hy benadruk daar ‘n spesifieke soort kolonialisme in Suid Afrika bestaan waar klein afhanklike entiteite regeer word deur plaaslike oligargieë – die tuislande – op dieselfde wyse as wat daar vanuit koloniale metropole voortgegaan word om hul eertydse besittings te plunder (B. Davidson, J. Slovo en A.R. Wilkinson, 1976, p. 144).\nSlovo se tydbom gaan in 1988 af met die verskyning van ‘n versameling o.l.v. Maria Van Diepen, getiteld Die Nasionale Vraagstuk in Suid Afrika. Daarin ondersoek en verbreed ‘n groep intellektuele ná aan die ANC die stellings in Strategie en Taktiek in al sy nuanses. Slovo self, bring ook sy deel in die vorm van ‘n artikel waarin ‘n sleutelvraag beantwoord word: “Is ons reeds ‘n nasie of vir die oomblik nog net ‘n nasie-in-wording?” Daarin weerlê hy die stalinistiese stelling oor nasionaliteite en die teorieë van Forman. Volgens hom laat Forman die debat byna struikel deurdat hy dit te naby aan etniese separatisme waag en beklemtoon Slovo dat etniese en streeksvraagstukke oor regte gereeld die anti-koloniale stryd om ware nasionale selfbeskikking ondermyn i.p.v. ondersteun. Hy kondig aan:\n“Suid Afrika is nie ‘n veelrassige land nie: dis ‘n nasie-in-wording… Ons weet baie goed wat ‘veelvolkery’ beteken. Dis ‘n uitgeslape manier om nasionale heerskappy te behou… Ons kan geen uitgebreide of berekende voorstelle aanvaar wat ‘n ‘veelvolkige’ raamwerk in stand hou en wat ‘n verbrokkelde nasionale identiteit en daarmee saam wit rassisme, beskerm nie” M. Van Diepen, 1988, p. 148).\nIn dieselfde trant verontagsaam die outeur die toegewyde aanbevelings van kameraad Starushenko, lid van die Sowjet Akademie vir Wetenskap, wanneer dit oor minderheidsregte in die toekomstige Suid Afrika gaan:\n“In die Sowjet Unie, is die erkenning van veelvolkery die basis vir bevryding en nasionale selfbeskikking… In ons geval is veelvolkery die by uitstek die rassistiese manier om nasionale dominansie te verseker” (id., p. 150)\nDie versameling in sy geheel verleen ‘n interessante nuanse aan die sentralistiese gedagte wat Slovo verdedig. M. Van Diepen dring byvoorbeeld daarop aan dat wit nasionalisme ‘n bedekte vorm van dominansie is, terwyl ware, bevrydende en nie-rassige nasionalisme in ‘n swart nasie vervat is – wat ook staatmaak op sekere minderhede (id., p. 10). William Pomeroy gaan aanvanklik van dieselfde standpunt uit, maar verloor sy draad deurdat hy ‘n model soortgelyk aan dié van die Sowjet Unie wil voorstel om die etniese doolhof, uit kolonialisme oorgeërf, die hoof te bied. In sy gevolgtrekking egter, vind hy sy spoor terug en wys daarop dat ‘n enkele internasionalistiese en oop mag – soos byvoorbeeld die ANC – oor die kapasiteit van integrasie beskik om dié taak baas te raak (id., p. 14 – 29).\nMzala, ‘n suiwer Zoeloe en die ANC se skerpste assegaai teen Buthelezi, meen dat kapitalisme in Suid Afrika ‘n samehang meebring vanweë ‘n gemeenskaplike mark wat verskille tussen Afrikane laat vervaag. In dié verband is die mees effektiewe verweer teen die volkse, wit onderdrukking ‘n nasionalistiese solidariteit van die onderdruktes. Die werkersklas, kwansuis bevry van enige etniese bande, vorm sodoende die avant-garde van ‘n rewolusie wat sal lei na ‘n nuwe sosialistiese volk en wat – volgens hom – volke wat alreeds nie eintlik meer afsonderlik is nie, sal saambind. Dit raak nog meer ongemaklik wanneer die skrywer, sonder skroom, sy tesis belig met voorbeelde van samesmelting uit ander ervarings in die geskiedenis: “Die Italiaanse volk is tog gevorm deur die Romeine, Teutone, Etruskers, Grieke, Arabiere, ens.” (id., p. 39 – 55)\nHarold Wolpe vergelyk nasionale bevryding met vordering na sosialisme (id., 64), en Francis Meli benadruk weer dat daar sonder die nasionale bevryding van swart mense, nie sosialisme in Suid Afrika moontlik is nie (id., p. 72). Kader Asmal gebruik Resolusie 566 van die VN i.v.m. die herstel van die reg tot algehele selfbeskikking om aan te toon dat hier, volgens hom, ‘n flagrante geval van wederregtelike betreding van nasionale soewereiniteit is. Selfs al behels die opeis van burgerregte ‘n spesiale kategorie – soos in die geval van die Vereenigde State – stel die spesifieke soort kolonialisme waaraan Suidafrikaners blootgestel word, hulle in staat om restitusie van rykdom, grond, kultuur, eer…. kortom, volle nasionale soewereiniteit, te eis (id., p. 135).\nLaastens voel Pallo Jordan dat ‘n nasie sigself nie in klaargemaakte begrippe, afkomstig uit sekere universiteitkringe, herken nie, maar dat dit ‘n produk van wil en ondersteuning van ‘n gesamentlike projek is waarin nie ras òf kleur ‘n rol speel nie. Die enigste ware rassiste is dan dié wat hulself uitsluit uit iets wat amper lyk na Asmal se Jakobynse idee van soewereiniteit. Net vir ingeval daar nog hoegenaamd enige twyfel bestaan oor wie soewereiniteit mag opeis, word daar na die nasionale groepe wat in die Vryheidshandves genoem word, verwys: “… kulturele diversiteit van die Suidafrikaanse bevolking word erken, maar sonder dat dié idee kategoriese immobiliteit beteken.” Hy sluit af met die volgende oorweging: “Afrika verwerp met rede die idee van afstigting” (id., p. 118).\nOns veronderstel dat wanneer Jordan van Afrika praat, hy na die OAE en sy konstitusionele beleid t.o.v. respek vir grense wat uit die koloniale tydperk oorgeërf is, verwys. ANC-intellektuele het, in elk geval sedert 1912, of selfs sedert die viering van die Handvesalliansie in 1955, ‘n ver pad gekom. Gedurende die sewentiger- en veral tagtigerjare, het die Morogoro-sindroom egter die universiteitstoneel oorheers, ver verby die bakens van handves-militantisme.\nDit wil voorkom asof daar in die Suid-Afrikaanse opposisie tendense was wat in sekere gevalle skynbaar nie sentralisties genoeg was nie, veral ná die ANC, post-Morogoro en sy postulate. Robert Sobukwe se biograaf, Pogrund, dring daarop aan dat sy man nog altyd die opkoms van ‘n sterk nasionale bewussyn waarin swartes saamgesnoer word, aangemoedig het ter ondersteuning van ‘n strydvaardige afrikanisme. Dis seker moontlik dat die nasie-gedagte van die PAC van die begin af meer monochroom as dié van die ANC was, veral omdat hulle op rassegronde daartoe geneig was om, in die praktyk, Indiër, Kleurling, en in die besonder wit minderhede uit te sluit (P. Pogrund, 1990, p.66).\nDie bruin intellektueel en simpatiekgesinde van ‘n klein groepie Trotskiste in die Eenheidsbeweging, die onvermoeibare Neville Alexander, neem die ANC onder skoot daaroor. Hy stel drie oplossings vir die nasionale vraagstuk voor:\nDie verdeling van grondgebied tussen wit en swart in minstens twee state, soos met apartheid:\n“Die sogenaamde nasies wat voorgee dat hulle Xhosas, Zoeloes, Tswanas, Kleurlinge, Indiërs, ens. verteenwoordig, bestaan nie en geen teorie sal hulle ook verwerklik nie… Die enigste manier vir dié wat voorgee om nasies te wees, om enige soort legitimiteit, soos in Pakistan/Israel, op te eis, is om soos in dié state as teen-rewolusionêre sentra òf as verdeling teenoor gekoloniseerdes van die wêreld te staan” (N. Sizwe, 1979, p. 180).\nDie skepping van ‘n veelrassige of multi-etniese staat soos deur die ANC en Handvesalliansie uiteengesit aan die einde van die sestigerjare. Volgens Alexander kan só ‘n model net bestaan indien die swart bourgeoisie sterk genoeg is om met ander nasionale bourgeoisieë saam te werk om die rasse- en klasseonderdrukking in die sisteem te bowe te kom. Hoe dit nou ookal sy, vestig die skrywer nogtans ons aandag op die bestaande verskille tussen “nasionalistiese bevryding” en wat hy as ware nasionale bevryding sien.\nDit bring ons by die derde model: die skepping van ‘n opregte, vereenigde en sosialistiese nasie, ‘n soewereine Azanië, waar:\n“die werkersklas eersdaags die bestuurdersklas sal word en waaruit die Suidafrikaanse nasie gevorm sal word… Selfs die volk verwerp die geldigheid van die Nasionale Party e.a. se idees van veelrassigheid en multi-etnisiteit omdat dit verdelend is. Hulle [die volk] sê uitdruklik dat dit wat ‘etniese groepe’ genoem word in der waarheid kleur kastes is òf linguïstiese, godsdienstige of adminitratiewe groepe, en niks meer nie” (id., p. 180).\nOm die polemiek mee af te sluit, beloon Alexander die Eenheidsbewegings van die PAC en AZAPO met ‘n gloeiende lofrede omdat hulle die derde model ondersteun en daarmee ‘balkanisering’ van die land vermy. Hy teken egter sterk beswaar teen die Sowjet teoretici, in die SAKP en Congress, aan (Potekhin veral). Eerstens omdat hulle eintlik die idee van stam ondersteun en verder omdat hulle ná afloop van Morogoro – met sy spesifieke soort kolonialisme – ‘n dualistiese model wat aan segregasie herinner, voorstaan.\nVir Joe Slovo wat op Alexander se verwoede aanval reageer, is:\n“Kolonialisme van ‘n spesifieke soort is [nie] ‘n postulaat vir die bestaan van twee afsonderlike nasies – wit en swart – [nie]. Die heersersklas in sy geheel is nie uitsluitlik blank nie [hoewel dit natuurlik is ‘n indo-europese soort een is]… Anti-wit chauvinisme sal ook nie in ‘n beter lig gestel word as dit ‘n idee is wat op ‘n mite berus nie. Die rewolusionêre klasse sal vinniger vordering maak in die stryd vir ‘n enkele nasionale toestand as hulle besef dat ons nog nie ‘n nasie is nie, maar moet veg sodat dit ‘n werklikheid kan word” (M. Van Diepen, 1988, p. 150).\nDit is in dié terme dat die debat die tagtigerjare binne bars en ‘n kompetisie ontketen waarvan die oogmerk is om te sien met hoeveel oorgawe enige denker of groepering die eenheidsgedagte kan laat seëvier. Onder die invloed van die psigologiese en kuturele afrikanisme van “Swart Bewussyn”, was die mode om ‘n energieke patriotisme op swart trots te fundeer wat dan monolities en uitdagend Pretoria se “balkanisering” die hoof moes bied. (Ten spyte daarvan dat sy stigter, Steve Biko, vermoor is, het sy intellektuele en politieke nalatenskap deels bly voortleef onder AZAPO se vaandel.)\nBoodskappers stel hulle ten doel om die gedagte op absoluut enige moontlike manier oor te dra, soos in die geval van Can Themba, ‘n Drum-generasie skrywer en joernalis:\n“As gevolg van die ANC se pogings, asook industriële en demografiese veranderinge in die land, en die tendens in wit politiek om te veel op kleur aan te dring, voel Afrikane… asof hulle ‘n nasie vorm – ten spyte van wat die gidse van die Inligtingskantoor van die Regering sê” (C. Themba, 1972, p. 115).\nMichael Attwell, politoloog, beaam dit: “’n Gevoel van nasionale identiteit het hier en daar posgevat, maar nogtans posgevat” (M. Atwell, 1986, p. 171). Desmond Tutu, kerklike en politieke aktivis voeg daarby dat:\n“In Soweto [het] ons nog altyd in harmonie saam[ge]leef. Ek is Xhosa en my bure is Zoeloes, Swazis, Pedis, Tswanas. As ons baklei is dit omdat ons jaloers is op iemand anders se nuwe klere. Ons het nog nooit in Soweto oor stamverskille slaags geraak nie” (C.E. Cobb, 1993, p. 69).\nDis miskien waar, maar dit begin verdag lyk om só daarop aan te dring. En dis ook nie bó verdenking dat die etniese vraagstuk – of dan stamvraagstuk – gedurende die sestigerjare geheel en al ‘n taboe-onderwerp raak nie. Die siniese afleiding wat ‘n mens daaruit kan maak is dat die meeste groeperinge in die opposisie en ook in die Handvesalliansie se retoriek na een ding lyk en die naakte waarheid ‘n hele ander storie is. Selfs nie eers die amptelike weergawe is heeltmal verwaterdig nie en ‘n mens word deeglik bewus van die mate waartoe etniese konflik ‘n aansienlike rol in die gang van die Congress gespeel het, asook in sy verhoudings met ander organisasies.\nIn dié verband is byna alle getuienis by wyse van mondelinge verklarings gedoen en kan daarom nie gekontroleer word nie. Boonop is sulke verklarings dikwels onbetroubaar en lok dit talle voorbehoude uit. ‘n ANC-spesialis het, sonder om in enige détail daarop in te gaan, egter aan ons bevestig dat daar sonder twyfel vyf kommissies van ondersoek aangaande etniese konflik binne die beweging was tydens sy ballingskap. Hy maak ons ook daarop attent dat die Nguni-element sedert die sestigerjare in die bestuur oorheers (Xhosa om presies te wees; dit sluit Mandela, Sisulu, Tambo, Mbeki en Nzo in), terwyl die PAC meerendeels ‘n Sotho-element, of die Noorde, verteenwoordig (Sobukwe, Leballo, Madzunya). In sy analise doen hy aan die hand dat dit vanweë die feit dat stamme in die Noorde, veral in Transvaal, histories gesproke uitgelewer aan die Boere was, terwyl die Nguni-groepe in die Suide weer meer geredelik die Britse liberale tradisie aan die Kaap aanvaar het en dus daarom ‘n oper houding t.o.v. rasseprobleme gehad het.\nTom Lodge, wat eweneens op mondelinge getuienis staatmaak, onderskryf grootliks die bogenoemde hipotese en voeg by dat soos met die voorvalle tussen Sotho-mynwerkers en gematigdes in Transvaa.l, die PAC etniese mobilisering tot sy voordeel gebruik. Volgens hom, lééf ondersteuners op grondvlak hul identiteit uit, terwyl die bestuur van die Congress enige etniese etiket afwys. Hierdie verskynsel kom spesifiek tydens die onrus tussen die Transkei en Sekhukhuneland aan die einde van die vyftigerjare na vore.\nDie botsing tussen identiteite, soos ons later gesien het, neem ‘n ernstige wending in Natal met die belangestryd tussen Inkatha en groepe wat die ANC goedgesind is. Die aantygings teen Buthlezi dat hy Zoeloe-trots gemanipuleer het, is welbekend. Minder van ‘n ophef is egter gemaak oor Zoeloe-hoofde se skeltaal teen die Xhosa-hegemonie en hul Pondo neefs binne die Congress, wat dit natuurlik nie van mindere belang maak nie (G. Mare, 1992).\nStephen Ellis beklemtoon in Comrades against apartheid die etniese wrywing in die Congress-alliansie. Hy is van die min outeurs wat wel sonder meer daarna verwys, al is dit vlugtig. Só spoor hy die gevalle van onmin tussen die Tswanas en Xhosas in die ANC ná, wat aanleiding gegee het daartoe dat eersgenoemde ‘n minderheid teenoor die ander groep in die belangrikste liggame van besluitneming gevorm het (S Ellis en T. Sechaba, 1992, p. 177 – 178). Hy bring kritiek teen Tambo omdat dié Xhosas voortrek (id., p. 41-42) asook teen die konfrontasies in die SAKP, waar die sekretaris-generaal, Moses Mabhida, van Zoeloe-oorsprong, met moeite ‘n onmoontlike etniese balans probeer handhaaf.\nUit die Frans vertaal deur Karin Bredenkamp\nPublished December 21, 2014 By alfredbosch\nCategorized as Afrikaans Tagged identiteit, Joe Slovo, Suid-Afrika, Suid-Afrikaanse Kommunisteparty