چەند پرسیارێک سەبارەت بە ڕەمەزان… (گۆزەی شکاو بەشی سێیەم) – fgulen\nچەند پرسیارێک سەبارەت بە ڕەمەزان… (گۆزەی شکاو بەشی سێیەم)\nپرسیار: لە هەندێک لە حەدیسە شەریفەکاندا باس لەوە دەکرێت، لە مانگی ڕەمەزاندا “مردة الشیاطین” لە زنجیر دەدرێن، “مردة الشیاطین” چی واتایەکی هەیە؟ جێدەرکەوتی ئەوەی شەیتان لە زنجیر دراوە، چیە؟\nوەڵام: پێغەمبەری سەردارمان لە یەکێک لە فەرموودەکانیدا دەفەرموێت” کاتێک مانگی ڕەمەزان دێت، دەرگاکانی بەهەشت دەکرێتەوە، دەرگاکانی دۆزەخ دادەخرێن، “مردة الشیاطین” لە زنجیر دەدرێن”. لێرەدا وشەی “مردة” بە واتای عیناد، بەرگریکار، هێرشبەر دێت.هەربۆیە مەبەست لە چەتونترینی شەیتانەکانە، ئەوانەی کۆنتڕۆڵ ناکرێن و بەرچاویان ڕەش بووە. بەڵێ لەم مانگەدا، ئەم جۆرە شەیتانانە لە زنجیر دەدرێن.\nلەگەڵ ئەمەشدا، ئاشکرایە کەوا لە مانگی ڕەمەزاندا هەڵە و گوناح و تاوانی گەورە ئەنجام دەدرێت و، ئەمە ڕاستیەکی حاشا هەڵنەگرە. بەڵام کاتێک بیر لەو قازانجە گەورەیە دەکەینەوە کەوا ئیمانداران لەم مانگی قورئانەدا بەدەستی دەهێنن و، بابەتی ئەوەی شەیتان بەم کارە ڕازی نیە و، لەبەر هەڵپەی خۆی وەک شێتی لێدێت و، هەرچی فێڵ و تەڵەکەی ئەنجامی دەدات هەتا مرۆڤەکان بەرەو گوناح ڕابکێشێت، لەم ڕوانگەیەوە ئەوە بەدی دەکەین کە “مردة الشیاطین” لە زنجیر دراون.\nبێگومان ئەو عیبادەتانەی لە مانگی ڕەمەزاندا ئەنجام دەدرێن، زۆر گرنگن. جەنابی حەق سەبارەت بە ڕۆژوو فەرموویەتی” ڕۆژوو عیبادەتێکی تایبەت بە منە، هەر خۆشم پاداشتەکەی دەدەمەوە”. هەربۆیە تێگەشتن لە فراوانی، قوڵی و نرخی ئەو لەلای جەنابی حەق، پاشان بڕینەوەی نرخێک بۆ ئەو مانگە، مومکین نیە. هەربۆیە جگە جەنابی حەق، کەس توانای دانەوەی پاداشتی ئەو مانگەی نیە. الله بە گەورەیی خۆی، بە تایبەت پاداشتی ڕۆژووی دیاری کردووە و، بەڵێنی ئەوەی داوە لە ژیانی ئەولا وەک سوپرایزێک بە بەندەکانی خۆی بدات. گرنگترین هۆکاری ئەوەی ئەم پاداشتە سوپرایزە داناوە بریتیە لەوەی” چونکە بەندەکەم هەر لەبەر من خۆی لە خواردن-خواردنەوە دەگرێتەوە”.\nکەسانی ئیماندار لەم تافە پیرۆزەی زەماندا، لەگەڵ ئەنجامدانی عیبادەتی ڕۆژوویان، نوێژی تەراویحیش ئەنجام دەدەن. وەک لە ئایەتێکی سورەتی “البقرة” شدا هاتووە” مانگی ڕەمەزان ئەو مانگەیە کەوا قورئانی کەریمی تێدا دابەزیوە”، بە گوێرەی ئەم ڕوونکردنەوە ئیلاهیە ڕەمەزان بە تەواوی مانگی قورئانە و، قورئانێکی زۆری تێدا دەخوێنرێتەوە. لە هەمان کاتدا دڵەکانیان دەکرێتەوە، بە لێبوردەیی و بەخشندەییەوە جۆش و خرۆش دەسەنن و، بە ناوی خێر و حەسەناتەوە تەواوی هەلەکان هەڵدەسەنگێنن. وەک لە حەدیسێکی شەریفیشدا هاتووە” پێغەمبەری خودا بەخشندەترینی ناو مرۆڤەکان بوو. هەروەها لە مانگی ڕەمەزاندا کاتێک چاوی بە حەزرەتی جوبرەئیل دەکەوت ئەم بەخشندەییەی زیاتر دەبوو. حەزرەتی جوبرەئیل لە مانگی ڕەمەزاندا هەموو شەوێک لەگەڵ پێغەمبەری خودا قورئانی دەخوێندەوە. پێغەمبەریش لەو ڕۆژگارەدا کەوا شنەبای رەحمەتی بۆ مرۆڤەکان دەهێنا، زیاتر بەخشندە دەبوو”. ئیماندارانیش لە ڕێگەی ئەوەی دوای ئەو ڕابەڕە کامڵە دەکەوتن، لەو ڕۆژانەدا زیاتر بەخشندە دەبوون، لە ژێر ناوی سەدەقە، زەکات، سەرفیترە، بە شێوەیەکی بەردەوام چاکەیان دەکرد. لەمەش زیاتر، هەندێکیان لە ١٠ ڕۆژی کۆتایی مانگی ڕەمەزاندا، دەچوونە ناو ئیعتیکافەوە و بە تەواوی خۆیان بۆ عیبادەت کردن تەرخان دەکرد.\nهەربۆیە لە شیرازەدەرچوونی شەیتان بەرامبەر پێشبڕکێیەکی لەم شێوەیە کەوا کاری چاکەی تێدا ئەنجام دەدرێت ، وەک داخوازییەکی سروشتی ئەو وەهایە. لە ڕاستیشدا ئەو کاتێک گوزارشت لە دوژمنایەتی خۆی بۆ نەوەکانی ئادەم دەکات دەڵێت” سوێند بە زاتی تۆ، تەواوی ئەوان لە شیرازە دەردەهێنم!”. هەربۆیە بە شێوەیەکی بەردەوام هەوڵی هەڵخلیسکاندنی قاچی مرۆڤەکان دەدات. لەم ڕوانگەیەشەوە مانگی ڕەمەزان شەیتانەکان و هەندێک لە ڕۆحە چەپەڵەکان شێت دەکات. لە پێناو ئەوەی ئەم پاداشتەیان لە دەست دەربهێنێت، بە هەڵپەی ئەوەی لە نێوانیاندا پرتە و بۆڵە دروست بکات، شەیتانە ئینس و جینەکانی خۆی دەخولێنێتەوە.\nهەرچیەک بێت، وەک ئەوەی هەتا ئێستا بینراوە، هەتا ڕادەیەکی زۆر، مرۆڤەکان لەم هەرێمی حزورەدا ڕەمەزاناوی دەبن و، زیاتر بە دیقەت دەبن و ژیانێکی کراوە بە ڕووی ئاخیرەتدا دەژین. بە پشتیوانی و کۆمەکی خودا، مانگی ڕەمەزان لە نێو ئاشتەواییدا بەسەر دەبات و زیاتر لە ئەنجامدانی گوناح دوور دەکەوێتەوە. هەندێک لە شەیتانە ئینس و جینیەکان لەگەڵ یاریدەدەرگەلێکی وەک هەوا و هەوەس، ئەگەرچی هەوڵی وێرانکاریەکانی خۆیشیان بدەن، جەنابی حەق بەردەم شەیتانە چەتوونەکان دەگرێت و، مۆڵەتی کارەکانی خۆیان پێنادات.\nپرسیار: وەک ئێوەش ئاماژەتان پێدا، یەکێک لە دروشمە گرنگەکای مانگی ڕەمەزان نوێژی تەراویحە، لەم نوێژەدا پێویستە دیقەتی چی بدەین؟\nوەڵام: تەراویح لە زمانی عەرەبیدا وەک کۆی وشەی “ترویحة” یە و، بە واتاکانی” هەناسەدان، ئاسودەکردنی ڕۆح، پشودان بە لاشە” دێت. ئەم نوێژە تایبەت بە مانگی ڕەمەزان و، لە دوای هەر چوار ڕکاتێک نوێژی سونەت، ئەو دانیشتنەی ئەنجام دەدرێت ناوی “ترویحة” ی لێنراوە و، دواتر سیغەی کۆی ئەم وشەیە کەوا “تراویح”ە، وەک ناوی ئەم نوێژە سونەتەی لێهاتووە. نوێژی تەراویح بریتیە لەو نوێژە نافیلانەی کە بە سونەتە پشتڕاستکراوەکان(السنة المؤكدة) ناو دەبرێت. سونەتێکی پەیوەندیدارە بە مانگی ڕەمەزانەوە نەک ڕۆژووەکەی. هەربۆیە تەنانەت بە نیسبەت ئەو کەسانەشی بەڕۆژوو نابن بەهۆی ئەوەی نەخۆشن و لە سەفەردان، ئەنجامدانی ئەم نوێژە هەر سونەتە.\nپێغەمبەری سەردارمان چەند شەوێک نوێژی تەراویحی ئەنجامداوە، دواتر بە هۆی ئەوەی نیگەرانیەکی وەک ئەوەی ئەمە بەسەر موسوڵمانانەوە وەک فەرزی لێبێت و توانای ئەنجامدانیان نەبێت، بە باشتری زانیوە کەوا بە تەنیا نوێژەکە ئەنجام بدات. بەڵام بە هاوەڵانی خۆیشی وتووە” هەرکەسێک بە ئیمانەوە نوێژی مانگی ڕەمەزان (تەراویح) ئەنجام بدات و تەنیا لە پەروەردگاریشی چاوەڕێی پاداشتەکەی بێت، لە گوناحەکانی ڕابردووی دەبوردرێت”، بەم شێوەیە هاوەڵانی بۆ ئەنجامدانی ئەم نوێژە هانداوە.\nرەسولی ئەکرەم لە یەکێکی تر لە فەرمودەکانیدا بەم شێوەیە باسی سونەت بوون و گرنگی نوێژی تەراویحی کردووە:\nالله ڕۆژووی مانگی ڕەمەزانی لەسەر ئێوە فەرز کردووە. منیش هانی ئێوەم بۆ ئەوە داوە لە شەوەکانی مانگی ڕەمەزاندا هەستان(نوێژی تەراویح) ئەنجام بدەن. هەرکەسێک بە ئیمانەوە ئەم ڕۆژووە بگرێت و تەنیا لە پەروەردگاریشی چاوەڕێی پاداشتەکەی بکات، دواتر شەوانەش بۆ نوێژکردن هەڵبستێت، وەک ئەو ساتەی لە دایک بووە، لە گوناحەکانی پاک دەبێتەوە”.\nئەنجامدانی نوێژی تەراویح بە جەماعەت، سونەتی کیفایەتە، واتە پێویستە لە کۆمەڵگایەکدا لایەنی کەم لە مەجلیسێکدا ئەم نوێژە جەماعەت ئەنجام بدرێت. سەلام دانەوە لە دوای ئەنجامدانی دوو ڕکات، فەزیڵەترین شێوازی ئەم نوێژەیە. لە نێوان ئەم دوو ڕکاتە دەشێت سەڵات و سەلام بخوێنرێت، یان ناوە جوانە ئیلاهیەکان دووبارە بکرێتەوە و، هەریەک لە نزاکانی “حزب الحصین” و “حزب المعصون” بخوێنرێتەوە.\nلە ڕۆژگاری ئەمڕۆماندا هەندێک بە گوێرەی گێڕانەوەیەک کەوا لە دایکە عائیشەمانەوە گێڕدراوەتەوە، پێداگری لەسەر ئەوە دەکەن کە نوێژی تەراویح لە ٨ ڕکات پێکهاتووە. ئەمە لە کاتێکدایە ئیبنی عەباسیش ئەوە دەگێڕێتەوە کەوا سەردارمان ٢٠ ڕکات نوێژی تەراویحی لەگەڵ ٣ ڕکات نوێژی وەتردا ئەنجامداوە. ئەمە لە کاتێکدایە هاوەڵانی سەردارمان کۆدەنگی کردەییان لەم بابەتەدا هەیە. هەربۆیە تەراویح بە گوێرەی هەریەک لە مەزهەبەکانی شافعی، حەنەفی، حەنبەلی لە ٢٠ ڕکات پێکهاتووە. لە مەزهەبی مالیکیشدا، دوو ڕای جیاواز لە نێوان ئەوەی ٢٠ ڕکات هەتا ٣٦ ڕکات بێت، بوونی هەیە. بەڵام ئەو ڕایەی کەوا دەڵێت ٢٠ ڕکاتە، لە نێو مەزهەبی مالیکیدا زیاتر باوە. لەسەر ئەم بنەمایانەش، ئەوانەی زۆر پیرن و نەخۆشن، لایەنی کەم گەر توانایان هێندە بێت، دەتوانن ئەم ٨ ڕکاتە ئەنجام بدەن. بەڵام ئەو ئیماندارانەی هێز و توانایان لە شوێنی خۆیدایە، دەبێت هەر ٢٠ ڕکاتەکە ئەنجام بدەن.\nزاناکان ئاماژەیان بەوە داوە، خەتم کردنی قورئان لایەنی کەم لە نوێژە تەراویحەکاندا سونەتە و، زیاتر لە جارێکیش کارێکی فەزیڵەتدارە. سەلەفی ساڵحین بە درێژایی مانگی ڕەمەزان، لە نوێژی تەراویحدا هەموو قورئانیان خوێندووە، یاخود لە دوای کەسێکەوە نوێژیان ئەنجامداە کە هەموو بخوێنێتەوە. بەڵام سەردەمەکانی دواتر، بە لەبەرچاوگرتنی حاڵی گشتی مرۆڤەکان، ئەنجامدانی نوێژی تەراویحیان بە شێوەیەک بە باش زانیوە، کەوا مرۆڤەکان لە مزگەوت دوور نەخاتەوە.\nکاتێک نوێژی تەراویح ئەنجام دەدرێت، ئیدی سورەتە کورتەکان بخوێنرێت یاخود بە گوێرەی خەتمی قورئان بخوێنرێنەوە، پێویستە ئایەتەکان لەسەر شێوازی تەرتیل بخوێنرێتەوە و، هەستان و دانیشتنی ناو نوێژەکە بە ڕێک و پێکی(تعدیل الارکان) ئەنجام بدرێت. مەگەرنا وەک ئەوەی لە پێشبڕکێدا بیت، ئایەتەکان بە خێرایی بخوێنیتەوە و سوجدە و ڕکوعەکان بەسەریەکدا تێکەڵ بکەیت، هەرگیز شێوازێکی ڕاست نیە.\nبە داخەوە لەم ساڵانەی دوایدا لە نێو خەڵکدا دەستەواژەی “مەلا تەیارە” سەری هەڵداوە، کارگەلێک ئەنجام دەدرێت کەوا زیان بە تەندروستی و جددیەتی نوێژی تەراویح دەگەیەنێت. کەسانی ئیماندار پێویستە لەم بابەتاندا بە دیقەت بن، واتە ئایەتەکان لەسەر شێوازی تەرتیل بخوێننەوە و هەستان و دانیشنەکانی ناو نوێژیان بە ڕێک و پێکی ئەنجام بدەن.\nپرسیار: بۆ ئەوەی لە مانگی قورئاندا لە سایەی قورئانەوە سەرلەنوێ ژیان بدۆزینەوە، پێشنیاری چی دەکەن؟\nوەڵام: تەنانەت ئەو کەسانەی بە درێژایی ساڵ لە قورئان دوور کەوتوونەتەوە، لە هەرێمی نورانی ڕەمەزانی کەریمدا، لە نێو تینوێتیەکی زۆر جددیدا، بەرەو قومدان لە کەوسەری کەلامی ئیلاهی رادەکەن. چونکە لەم مانگی لێخۆشبوونەدا، لە هەموو شوێنێک ئەوەی بە شێوەیەکی بەربڵاو ئەنجام دەدرێت، بریتیە لە خوێندنەوەی لەسەر شێوازی “مقابلة”.\nبە گوێرەی یەکێک لە ڕیوایەتەکان، بۆ پارێزگاریکردن لە قورئانی کەریم بەو شێوەیەی لەلایەن الله وە دابەزیوە، بۆ چەسپاندنی ڕیزبەندی ئایەت و سورەتەکان، هەموو ساڵێک لە مانگی رەمەزان و، بە گوێرەی ڕیوایەتێک لە شەوەکانی مانگی رەمەزاندا، جوبرەئیل دەهاتە حزوری پێغەمبەری خودا. پێغەمبەری خودا ئایەتەکانی بۆ حەزرەتی جوبرەئیل دەخوێندەوە و ئەویش گوێی لێدەگرت.\nهەربۆیە ئەم شێوازی خوێندنەوەیەی نێوان تابلۆی شانازی مرۆڤایەتی و جوبرەئیلی ئەمین، کە بەرامبەر یەکتری خوێندوویانە، بە “مقابلة” ناوبردووە. هەم وەک پشاندانی ڕێز بەرامبەر ئەو یادەوەریە پیرۆزە، هەم بە هۆی ئەوەی قورئان لەم مانگە پیرۆزەدا دابەزیوە و، مژدەی ئەوە دراوە کە خوێندنەوەی چەندین قات پاداشتی کاتەکانی تری هەیە، ئیمانداران بە درێژایی مانگی ڕەمەزان، لە مزگەوت و مالەکانیان لەسەر ئەم شێوازی “مقابلة” یە دەیخوێننەوە و، ئەمەشیان وەک عادەتێکی جوانی خۆیان لێکردووە.\nسەلەفی ساڵحین خەتمکردنی قورئانیان لە هەر مانگێکدا، وەک کەمترین ئاستی وەفا بەرامبەر قورئان ئەژمار کردووە، ئاماژەیان بەوە داوە هەرکەسێک مانگی جارێک خەتمی نەکات، ئەوا بە شێوەیەکی وەفادارانە مامەڵەی لەگەڵدا نەکردووە، وەک کەسێک لە قەڵەمیانداوە کەوا دەستبەرداری بووە. لەم ڕوانگەیەوە پێویستە ڕۆژەکانی مانگی ڕەمەزان هەڵبسەنگێنین و لایەنی کەم خۆمان لەسەر ئەوە ڕابهێنین کەوا مانگی جارێک خەتمێکی قورئان بکەین، ئەمەش بۆ ئێمە وەک دەستپێکێکی لێبێت و، هیچ نەبێت لەمەودوا بەرامبەر کەلامی ئیلاهی بە وەفا بین.\nلە ڕاسیتدا ئەوانەی نایزانن، پێویستە هەموو کاتێک بە دوای فێربوون و تێگەشتنیەوە بن. ئەوانەشی دەیزانن، تەواوی هێزی ئیدراک و ئیحساسیان لە فێرکردن و گوزارشتکردنی ڕاست و دروستی ئەو بابەتەدا بەکاربهێنن و، هەوڵی ئەوە بدەن خوێندنەوە و تێگەشتن لەو بە شێوەیەکی بەرفراوانتری لێبێت. چونکە ئەو گەورەترین دیاری الله یە کەوا پێشکەشی ئەقڵ و ئیدراکی مرۆڤەکانی کردووە هەتا لێیتێبگەن و بۆ کەسانی تری باس بکەن. خوێندنەوەی قورئان و تێگەشتن لە واتاکەی، هەم ئەرکی سەرشانە و هەم قەدرشناسیە، تێگەیاندنی ئەمەش لەو دڵانەی کەوا ئاتاجی نوری ئەون، نیشانەی ڕێز و وەفایە.\nلەم ڕوانگەیەوە گەر خوێندنەوەی قورئان نەزانین، مانگی ڕەمەزان بکەینە هۆکارێک و بە دوای ڕێگاکانی فێربووندا بگەڕێین، خۆ گەر بتوانین کەلامی ئیلاهی بخوێنینەوە و لە واتاکانی تێنەگەین، پەنا بۆ کتێبەکانی تەفسیر ببەین کەوا هەندێک زیاتر لە ڕاڤەکردنی، ئایەتەکانیش ڕوون دەکاتەوە، یاخود لەمە باشتر بریتیە لەوەی پەنا بۆ تەفسیرە جددیەکان ببەین، ئەمەش دەبێتە هەڵسەنگاندنێکی جوانی مانگی ڕەمەزان. وەک شوێنکەوتنی سەلەفی ساڵحین، بە دڵ و گوێ خۆمان ئاراستەی قورئانی کەریم بکەین، بەرامبەر ئەم کەلامە ئیلاهیە دەرگاکانی دڵمان هەتا دوا رادە بخەینە سەر پشت، لە بابەتی تێگەشتن لە تایبەتمەندیەکاهی بەدەستهێنانی ڕەزامەندی الله، هەوڵ و کۆششمان بە شێوەیەکی شایستە لەگەڵ مانگی ڕەمەزان، بخەینە ڕوو.


دیکتاتۆرەکان لەنێوان ئاوابون‌و قوتەقوتی سەرهەڵدانەوەدا\nدیموکراسی لە زۆرێک لە وڵاتانی جیهاندا فشەڵ دیارن. لەوکاتەی کە دیموکراسیە یەکگرتووەکان تێدەکۆشن بۆ مانەوەیان بە تەندرووستی, زۆرێک لە خەوشدارەکانیان گۆڕاون بۆ حکومەتی ستەمکاری ئاشکرا و لە دیاترترینیان روسیایە لە سەردەمی پۆتین و تورکیاش لە سەردەمی ئەردوگاندا. بەڵام هەواڵەکان هێشتا خراپ نین بەوەی لە دەیەی پێشوودا زۆرێک لە سەرکردە ستەمکارە دیکتاتۆرەکانی پێشوو لەناوچوون و ئیتر هەبوون مردن( زیناوی لە ئەسیوبیا و چاڤێز لە ڤێنزوەلا ), خۆیان دەستیان لەکارکێشایەوە (یەحیا بن جامع لە گامبیا, سانتۆس لە ئەنگۆلا, مۆکابی لە زیمبابۆی سەرگسیان لە ئەرمینیا, بوتەفلیقە لە جەزائیر), هەلبژاردنەکانیان دۆڕان(سیین لە میامار و کەرازی لە ئەفعانستان و مالکی لە عێڕاق) , گیران یان بە شۆرش لابران ( سەدام لە عێڕاق و قەزافی لە لیبیا وزەینەلعابدین بن عەلی لە تونس و عەلی عەبدوڵا سالح لە یەمەن و حوسنی موبارەک لە میسر).\nبەڵام ئایا لابردن یان مردنی ئەمانە هیچ جۆرە دیموکراسیەک یان چاکسازی لە دیموکراسیان هێنایە ئاراوە؟ لە راستیدا وێنەیەکی تێکەڵ ئەنوێنن. هەرچەند زۆرترینی ئەم حاڵەتانە مایەی نیگەرانی قووڵن و بەڵام یەکە یەکە حاڵەتیش هەیە لە دوای کەوتنی ئەم دیکتاتۆرانە کە بووبێتە مایەی هاتنە ئارای دیموکراسیەک لە وڵاتەکانیاندا کە بەردەوام و سەقامگیر بوو بن.\nساڵی ٢٠١٠ - بە تایبەتی- دەستپێکردنێکی هیوابەخشی دیموکراسی جیهانی بوو, کە لەگەڵ بەهاری عەرەبی ٢٠١١ دا گەیشتە لووتکە هەر لە رۆژهەڵاتی ناوەراستەوە هەتا باکووری ئەفریقا. کەوتنی زۆرێک لە دیکتاتۆرەکان بوو بە دوای یەکتریدا: زەینەولعابدین بن عەلی لە تونس و بە دوای حوسنی موبارەک لە میسر و پەیدابوونی جەنگی ئەهلی لە لیبیا و کەوتنی موعەمەر قەزافی و پاشان هەڵگیرسانی شەر لە یەمەن و هەڵهاتنی عەلی عەبدوڵا ساڵحێک کە زۆر لە دەسەلاتدا مابووەوە.\nئەم رووداوانە وەها هاتنەبەرچاو و زیهن کە هەموویان لە یەک ساتدا رووئەدەن و وەک زندیرەیەک پێوەبەستراون و یەک یەکتری ئەپچڕێننەوە, زۆرێک لەم وڵاتانە بێ ئاگابوون کە فەرمانڕەوایی ستەمکاروکانیان ئاوا بەو کۆتاییهاتنە کتوپرە سەرەونگون بوون و کۆتاییان هات. بەڵام جگە لە تونس – کە هێشتا بارودۆخێکی فشەلی هەیە – هیچ لە جێگرەوەی ئەم حکومەتانە نەبوونە مایەی بەدیهێنانی حکومەتی دیموکراسی.\nمیسر کەوتە نێوان دوو هەڵبژاردنەوە و دواجار سیسی بە دەستتێوەردانی سەربازی دەسەڵاتی گرتە دەست و هەتا ئێستاش هەر لەسەر دەسەلاتە لە ڕێی هەلبژاردنێکەوە کە شەرعیەتی بووە گومان و نیگەرانی نێوەندە دەولەتیەکان. لیبیا هێشتا ولاتێکی لاوازە و سەقامگیری سیاسی و دەولەتمەداری نیە و لە توندوتیژیدا رۆژ بەسەر ئەبات. یەمەنیش رۆیشتووەتە ناو ململانێی سەختی وێرانکەر و کێشە و گرفتە مرۆییەکانەوە. هەروەها سەرباری ناڕەزاییە بەردەوامەکان لە زۆر شوێنی رۆژهەڵاتی ناوەراستدا بەڵام ئەو چاکسازیانەی کراون زۆر کەم و سادە و بێ بڕشتن. ئەوەی لە سوریاش روویداوە لە ٢٠١١ەوە, کارەستاتێکی ترە دوای ئەوەی بە ئەوپەڕی توندوتیژیەوە سەرکووتی نارەزاییەکانی کراوە لە لایەن ئەسەدەوە کە وڵاتەکە وێران و پارچە پارچە بووە و کارەساتی مرۆیی گەورەی خستۆتەوەوە.\nبەڵام لە هەمان کاتدا, بە پێی ئەنجامی هەلبژاردنەکان لابردنی سەرکردەکان هاتە گۆرێ لە ئەفغانستان کەرازی و لە عێڕاق مالکی و عەبادی لە دەسەڵات وەدەرنران . بەڵام دیموکراسی لەم وڵاتانەدا هیچ فۆرمێکی چاکسازی تیادا نەهاتە گۆرێ کە مایەی ئومێد بێت بۆ داهاتووی وڵاتەکانیان و هەتا ئێستاش ئەفغانستان دەسەڵاتی خۆسەپێنی و ناسەقامگیرە, و لە عێڕاقیش هێشتا مالکی لەودیووەوەی حکومەتدا لە پیشاندانی دەسەڵاتدایە.\nئەمەریکای لاتینیش بە دەها سال هەمیشە کوونە دیکتاتۆرە سەربازیەکان بووە بە درێژایی حوکمرانی لەو ولاتانەدا, بەڵام لە ناوەڕاستی هەشتاکانەوە گۆرانکاری تیایاندا روویداوە ئەگەرچی بێ خەوش و گرفتی گەورە نین بەڵام دیموکراسی تیایدا کاریگەرە و جێ دەستی لە زۆر قۆرمی سیستەمی حوکمرانیادا دیارە.\nلە دیاترین کاراکتەرە سیاسیەکانی دەیەی رابردوو شاڤێزی فەنزوێلا و کاسترۆی کوبان کە ئەم دووانە زۆر دوور بوون لە یەکتری لە فۆرمی سیاسیی حوکمرانیدا. لە کوبادا هەندێ گۆرانکاری و چاکسازی لە سەردەمی راووڵدا روویدا هەتا رادەستی میگاڵ کاناڵ کرا, بەڵام فەنزوێلا لە سەردەمی شاڤێز و دوای ئەویش وێران بوو. هەرچی ولاتەکانی تری ئەمریکای لاتینی هەیە هەلبژاردنی تا رادەیەک پوخت و خاوێن ئەنجام ئەدەن بەڵام هێشتا بەردەوام لە هەوڵ و کۆششی پاراستنی سەروەری یاسادان لە وڵاتەکانیان دان.\nلە ئاسیادا, هەندێ لەو وڵاتانەی کە کەمترینی دیموکراسی تیادا پیادەیە هەنگاو بۆ چاکسازی دیموکراسی نراوە, بەڵام لە زۆربەیاندا ستەمکاری تیایدا زاڵ و بەربلاوە و وەک خۆی لە ئارادایە. بەڵام لەگەڵ ئەمەشدا, هەندێ چاکسازی و هەوڵی گۆڕینی سەرکردە و سیستەماکانیان کراوە وەک ناچارکردنی دەستپێلەکارکێشانەوەی سەرگسیان لە ئەرمینیا و ئەتابایف لە کرگیزستان لە دوای هەلبژاردن, کە یەکەمین پرۆسەی دەستاودەستکردنی ئاشتیانەی دەسەلاتە لە مێژووی وڵاتەکەدا.\nلە باشووری ئاسیاشدا, زۆرترین شرۆڤە و هەواڵی سیاسی و چاودێرە سیاسیەکان و سیاسەتی نێودەولەتیش لە ساڵی ٢٠١٥دا سەرقاڵی رووداوە کتوپریەکانی میانمار بوون, کاتێک سیستەمی سەربازی بۆ دەیان سال بوو وڵاتی بەڕیوەئەبرد بۆ یەکەمین جار لە دوای ساڵی ١٩٩٠ ەوە ڕێگەیدا بە ئەنجامدانی هەڵبژاردنێکی کراوە. حکومەتی میانماری سەربازی لەوپەری توندو تییژی و سەرکووتکردندا بوو و ئەمە زۆر مایەی خۆشحاڵی بوو کە هەلبژاردنی تیا ئەنجام بدرێت, زیندانە سیاسیەکان ئازادکران و رێگەی بە رۆژنامەنووسی و راگەیاندنی ئازاد دراو سەرکردەی حوکمەکەش "سین" دەستبەرداری کورسیەکەی بوو, بۆ رێگەدان لە بەرامبەر حزبی یەکگرتووی نیشتمانی دیموکراسی " سان سو کی" بۆ دەسەلات.\nبەڵام ئاڵوگۆڕی دیموکراسی زۆری نەخایاند, سیستەمەکە دەستی کردەوە یان بەردەوام بوو بە پێشێلکردنی مافی مرۆڤی کەمایەتیەکان و ئازادیەی مەدەنیەکانی توندکردەوە و ئازادی رۆژنامەنووسی کەوتەوە مەترسی توندەوە.\nتەنها شوێنێک کە بەدوای دیموکراسیدا گەڕان وڵاتانی ئەفەریقای خواووی بیابانی گەورە بوون کە ناسراون بە Sub-Saharan Africa کە هەریەکە لە وڵاتانی جەزائیر, میسر, تونس, جیبۆتی, لیبیا, مەغریب, سۆماڵ و سودان ئەگرێتەوە. کە لە دەیەی ساڵی رابردوودا جێگەی خۆیان لە پێگەی دیموکراسی قایمکرد لە ئەفەریقادا. لە سەرەتای هەشتاکانی سەدەی پێشوو, تەنها پێنج وڵات بە دیموکراسی دائەنران کە بریتی بوون لە :بۆسوانا, گامبیا, موریشیوس و سینیگال و زیمبابۆی. ئەم وڵاتانە کۆتاییان بە جەنگی ساردی نێوانیان هێنا و هەلبژاردن وسەربەستی و ئازادیە مەدەنیەکانیان فەراهەمکرد بۆ خۆیان. بەڵام لەم سالانەی دوایشدا کەوتن و دەستلەکارکێشانەوەی ئاشتیانەی زۆرێک لە ستەمکار و دیکتاتۆرەپێشووەکانیان بەخۆیانەوە بینی کەزۆربەیان بەسالاچووبوون و ساڵانێکی زۆر بوو لە دەستەڵاتدا چقیان دەرکردبوو.\nلە کۆتایدا, لە ساڵێ ٢٠١٧دا یەحیای کۆری جامیعی دیکتاتۆری گامبیا لە دوای دۆراندنی هەلبژاردنی سەرۆکایەتی لە بەرامبەر ئۆپۆزسیۆندا هەڵهات. لە ٢٠١٤ شدا کۆمباوریش لە یۆرکینا فاسۆ لە دوای سی ساڵ دەسەلات دەستی لەکارکێشایەوە لە بەردەم نارەزایی توند و خەستی سیاسی وڵاتدا. خۆسێ ئیدوارد سانتۆسی ئەنگۆلاش دوای چل سال دەسەڵات ( هەرچەند هێشتا کاریگەریی هەیە بەسەر دەسەڵاتەوە) دەستی لەکارکێشایەوە. ئەم سێ وڵاتەش کەمێک دیموکراسیان بەخۆیانەوە دیوە.\nبەڵام گومانی تێدا نیە کە زەبەلاحترین درەختێک کە کەوتبێت موگابی زیمبابۆی بوو. کە لە ساڵی ١٩٨٠ەوە سەرۆکێکی زیاد لە پێویست دیکتاتۆرو درندەبوو و وڵاتەکەی بە گێرەشوێنی و ناسەقامگیری داپۆشیبوو و لە ساڵی ٢٠١٨ دا بە ناچاری دەستی لەکار کێشایەوە.\nمۆگابی بەزۆر لانەدرا و لە ناچاریدا بە ئاشتی دەستی لەکارکێشایەوە, ئەم دیاردەیە زۆر هاندەر بوو بۆ زۆرێک لە ولاتە دیکتاتۆرەکان, بەڵام هێشتا زۆر ولاتی تردا ئەم دەستاودەستکردنە ئاشتیانە لە نیگەرانی و گۆماندا ماوەتەوە. فێگتۆر ئۆربانی هەنگاری هەرەشەی تەسککردنەوەی رووبەرەکانی دیموکراسی ئەکرد لە رێی سەرکوتکردنی ئازادیە مەدەنیەکانەوە. شی جین بێنگی چین هەوڵی لابردنی یاسای ماوەی سەرۆکایەتی ئەکرد بە جۆرێک بیگۆڕێت کە دەسەلاتێکی بداتێ هەتا مردن. سوپای تایلاندیش بۆ ماوەیەکی درێژ دڕندەترین سوپای سەرکوتکردن و توندوتیژی بوون لە ولاتدا. بەڵام لەگەڵ ئەمانەشدا زۆرێک لە حکومەتی ئەم وڵاتانە روویان لە ستەماکاری کردەوە و هەندێکی تریشیان خۆشبەختانە سەرکەوتنیان بەدەست هێنا و لە دەست دیکتاتۆری دەرباز بوون.\nسەرباری ئەوەی کە زۆربەی ئەو دیکتاتۆرانەی کە رووخان لە شوێنیان دیکتاتۆرێکی تر هاتەوە, بەڵام نموونەی گەشی تر هەن کە پێچەوانەی ئەمە ئەو مانایە ئەگەیەنن بۆ گەلان کە دیموکراسی بەڕیوەیە و پرشنگی هیوای ئەپژێنێت.\nدەستەی کوردستانی بۆ دیراساتی ستراتیجی\n29 کیسنجەر، کەسایەتییەکی دیار لەسیاسەتی دەرەوەی ئەمەریکادا\n30 ئەمە گەڕەلاوژەیە!\n31 ترس لەدیموکراسیی: هێز لە نێوان ئەمەریکاو چیین دابەش ئەکرێت\n32 قوتکردنەوەی روسیاو چیین وەک جەمسەری دوی هێز، کۆتایی مێژوو دوائەخات!\n33 دەستشلکردن‌و خەمساردیی ئەمەریکا لەمل قەوییکردنی کلیپتۆکراتەکاندا\n34 ململانێکانی ئەمەریکاو چین‌و هاوپەیمانەکانیان: لێکەوتەکانی لەسەرهەڵدانی هێرشی ڤایرۆسی کۆرۆنادا\n35 ململانێکانی ئەمەریکاو چیین‌و هاوپەیمانەکانیان: لێکەوتەکانی لەسەرهەڵدانی هێرشی ڤایرۆسی کۆرۆنادا\n36 تورکیاو ئەمەریکا لەدوا ساڵەکانی سەد ساڵەی "لۆزان"دا\n37 لەرۆژئاوای کوردستان: نمایشێک بۆ ستراتیجیەتێکی نوێی ئەمریکا\n38 مێژو، هەمیشە لەکۆتاییەکەیەوە ئەنوسرێـتەوە\n39 کۆدەنگییەک لەسەر بێبەهابونی دەنگدان‌و هەڵبژاردن


پاڕتی سه‌ربه‌ستیی کوردستان و پێداگری بۆ سه‌ربه‌خۆیی، بۆچی؟!\nبه‌شی پێووه‌ندییه‌کانی ئه‌ڵمانیایی پارتی سه‌ربه‌ستیی کوردستان کرایه‌وه.\nدیداری به‌رپرسی نێۆنه‌ته‌وه‌یی گروپی لیبراڵه‌کانی ئوروپا له‌گه‌ڵ شاندی پارتی سه‌ربه‌ستیی کوردستان.\nکومیته ی پیشتیوانی عه باسی جه لیلیان, وێبلاگێکی تایبه‌تیان بۆ دۆزی ناوبراو کردوه‌ته‌وه و چاوه‌ڕوانی پشتگیریتان ده‌که‌ن،\nمیدیای ئه‌لکتڕۆنیی له شه‌ڕ دایه له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتی خێله‌کیی و گه‌نده‌ڵ و کۆنه‌پارێز.\nئاوڕدانه‌وه له مێژووێکی تاڵی پارێزگای کرماشان که ده‌بێ ئه‌زمونی لێ وه‌ربگیرێ!. به‌شی دووهه‌م: ئێقباڵ سه‌فه‌ری\nسه‌رۆكی كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی كورد له ئه‌مریكا:\nبڕیارە كۆنگریەكی نەتەوەیی كورد لە باشوری كوردستان بۆ سەرجەم لایەنە سیاسیەكانی هەرچوار پارچەی كوردستان سازبكرێت\nئێران لانیکه‌م 350 که‌س له ساڵی 2008 له سێداره داوه.\nبه‌رپرسانی 2 بڵاوکراوه له کرمانشا دادگایی کران.\nزینده‌به‌چاڵکردنی کچێکی ٢١ ساڵه به‌نێوی فێنک کاره‌ساتێکی گه‌وره‌یه و نابێ له بیربکرێ.\nتاوانی کۆمه‌ڵکوژی Genocaide دژ به کورده فه‌یلیه‌کان و یاسای نێوده‌وڵه‌تی به بۆنه‌ی دادگاییکردنی تاوانبارانی به‌عسیه‌کان به هۆی هۆلۆکۆست دژ به کورده فه‌یلیه‌کاد. ئالا\nمبارزه نو ئرای و دس هاوردن ئامانج ملتگمان ئه وش تنیا له ناوپارتی سربستی کوردسان و دی ده.\nتراکت به بۆنه‌ی یادی سێ ساڵه‌ی دامه‌زراندنی پارتی سه‌ربه‌ستیی کوردستانه‌وه.\nپه‌یامی سه‌رکردایه‌تی پارتی سه‌ربه‌ستیی کوردستان به بۆنه‌ی یادی 3 ساڵه‌ی دامه‌زرانییه‌وه\nهه‌ڵسه‌نگاندنێکی خێرایی به سه‌ر 3 ساڵ ته‌مه‌نی پارتی سه‌ربه‌ستیی کوردستاندا.\nشاژنی بێتاجی شاره‌زوور . درامای ماڵی خانم\nچالاکی خوێندکاری کورد، جارێکی تر بانگهێشتی دادگای ئینقلابی تاران کرا کوردی.\nئاگادارییه‌ک له ژووری کوردی نه‌ته‌وه‌یی له پاڵتاڵک . KurdistanNationalist kurdi Neteweiy\nئایا کاک عارف باوەجانی و حیزبەکەی لەم سێ ساڵە سەرکەوتوو بوون ؟.


راوێژکاری هەڵمەتی هەڵبژاردنی ترەمپ: ئەمریکا پشتگیریى گشتپرسى دەک\nراوێژکاری هەڵمەتی هەڵبژاردنی ترەمپ: ئەمریکا پشتگیریى گشتپرسى دەکات و ئەنجامەکەشى قبوڵ دەکات\nلەلایەن نامۆ عەبدوڵڵا 3/7/2017\nد.وەلید فارس: ئەمریکا هاوکار دەبێ لە دانوستاندنى هەولێر و بەغدا\nخاوەنى 14 کتێبە، پێشتر سەرۆکى پارتى سۆسیال دیموکرات بووە کە حیزبێکی سۆشیالیستی مەسیحی بوو لە لوبنان. د.وەلید فارس، دوو خولى هەڵبژاردنى ئەمریکایە کۆمارییەکان راوێژى پێدەکەن، ساڵى 2011 راوێژکارى میت رۆمنى بوو، ساڵى رابردووش یەکێک بوو لە راوێژکارانى دۆناڵد ترەمپ بۆ سیاسەتى دەرەوە، بەڵام دواى کەمپەینى هەڵبژاردن، گەڕایەوە بۆ کەرتى تایبەت. ئەمەی خوارەوە بەشێکە لە هەڤپەیڤینێک لەگەڵ د.وەلید کە میوانی ستۆدیۆی رووداو بوو لە بەرنامەی (لە واشنتنەوە لەگەڵ نامۆ عەبدوڵڵا) و شەوى سێشەممە تەواوی هەڤپەیڤینەکە لە تەلەڤزیۆنی (رووداو) بڵاودەبێتەوە.\nرووداو: دۆناڵد ترەمپ لەکاتی هەڵمەتی هەڵبژاردن، لە هەڤپەیڤینێکدا لەگەڵ واشنتن پۆست، ئاماژەی بە ناوی ئێوە کرد، گوتی د.وەلید راوێژکارمە بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست. دەتوانن باسی رۆڵی خۆتان بکەن؟\nد.وەلید فارس: ساڵی 2011 و 2012 راوێژکاری باڵای ئاسایشی نیشتمانی میت رۆمنی بووم. نەریتی پاڵێوراوە کۆمارییەکان بەو جۆرە بوو، لە ساڵی 2015 و 2016 دەبووایە چاویان بەو پسپۆڕانە بکەوێت کە لە هەڵمەتەکانی پێشتر بەشدارییان کردبوو. لە پایزی 2015 چاوم بە پێنج شەش پاڵێوراوی کۆمارییەکان کەوت. دوایینیان دۆناڵد ترەمپ بوو. گفتوگۆی درێژمان لەبارەی رەوشی ناوچەکە کرد. کتێبەکانی خۆم پێشکەشکرد، قسەمان لەسەر سووریا، لیبیا و عێراق کرد. گفتوگۆکانمان بۆ ماوەیەک بەردەوام بوون، کۆتایی مانگی ئادار، بەڕێز ترەمپ، منى وەک یەکێک لە راوێژکارانی سیاسەتی دەرەوە ناساند. تەواوی ساڵی رابردووم لە خزمەتی هەڵمەتی هەڵبژاردندا بەسەربرد. لە ئاستی جیاوازدا کارم کرد، ئاستی یەکەم سەردانی باڵیۆز و دامەزراوە نێودەوڵەتییەکان بوو بۆ روونکردنەوەی ئەجێندای دۆناڵد ترەمپ. دووەم، کاتی زۆرمان بە وەڵامدانەوەی میدیای دەرەکی بەسەربرد کە زۆر توند بوو، زۆر دژی هەڵمەتەکەی ترەمپ بوو. ئێمە بەشێوەیەکی عەقڵانی لێیان نزیک بووینەوە و ئەجێنداکەمان رووندەکردەوە. سێیەم: هەندێ کاتمان لەگەڵ پێکهاتە رۆژهەڵاتییەکانی نێو ئەمریکا بەسەربرد، هەوڵی خۆمان دا بۆ ئەوەی ئەوانیش لە ئەجێندای تڕەمپ تێبگەن. لەگەڵ سەرکەوتنی سەرۆک ترەمپ و گواستنەوەی دەسەڵات، من گەڕامەوە نێو کەرتی تایبەت. بەڵام بێگومان لە خزمەتی سەرۆک و ئیدارەکەیدام ئەگەر پێوستیان پێم بێت.\nرووداو: کاتێک هەنگاوەکانی ئەمدواییەی سەرۆک ترەمپتان بینی لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست بەرامبەر داعش و قەتەر، هەروەها ناوچەکە بەگشتی، ئایا ئەو کارانە لەگەڵ پێشبینییەکانی کاتی بانگەشە دەگونجێن؟\nد.وەلید فارس: لەسەر بنەمای چەند زەمینەیەکی جیاواز، دەتوانم بڵێم بەڵێ. پێشتر ترەمپ باسی پێکهێنانی هاوپەیمانێتییەکی زۆر گەورەی لە نێوان وڵاتانی عەرەبی و موسوڵمان کردووە و دەیگوت هاوپەیمانێتییەک پێکدەهێنین دژی دوو شت بێت: یەکەم بەرفراوانبوونی رژێمی ئێران، بەرفراوانبوونی هێزی سەربازی و ئەمنی و کارە تیرۆرستییەکانی رژێمەکە لە ناوچەکەدا. ئێستا کار لەسەر ئەم خاڵە دەکات. دووەم: پاشەکشە بە داعش و قاعیدە و جیهادییەکان و گرووپە ئیسلامییەکانی دیکە. هەروەها ئەو رێکخراوانەش کە پەرە بە ئایدیۆلۆژیای توندئاژۆیی دەدەن. بەم دواییە کە سەردانی ریازی کرد، لەگەڵ 15 سەرکردەی وڵاتانی عەرەبی و موسوڵمان کۆبووەوە، ئەوە جێبەجێکردنی بەڵێنی کاتی هەڵمەتی هەڵبژاردن بوو. سیاسەتی نوێی ئەمریکا لە سووریا و عێراق بریتییە لە لەنێوبردنی داعش، لەهەمانکاتدا پشتگیریکردنی هێزە لۆکاڵییە میانڕەوەکان، جا کورد بن، عەرەب بن، سوننە یان کەمینەی دیکە. بۆ ئەوەی شوێنی داعش بگرنەوە.\nرووداو: کورد هیواخوازن ئیدارەی ترەمپ لە گشتپرسییەکەى 25ى سێپتێمبەر پشتگیرییان بکات. پێتانوایە کاردانەوەی سەرۆک ترەمپ چی دەبێت بەرامبەر سەربەخۆیی کوردستان، ئەگەر دوای گشتپرسی رایبگەیەنن؟\nد.وەلید فارس: جیاوازی هەیە لە نێوان دەسەڵاتی جێبەجێکردن کە ئێستا سەرۆک ترەمپە، لەگەڵ دەسەڵاتی یاسادانان کە کۆنگرێسە. ئەمانە دوو شتی جیاوازن.\nلەبارەی ئیدارەی تڕەمپ، بەڵێ، لە کاتی هەڵمەتی هەڵبژاردن جەختی لەسەر پێویستیی پشتگیریکردنى هەموو هاوپەیمانانمان کردەوە، هەروەها پەراوێزنەخستنی هیچ لایەک، بەتایبەتی ئەوانەی شەڕی داعش و جیهادییەکان دەکەن. بەتایبەت ئاماژەی بە نێوی کورد کرد، ئەگەر گوێ لە قسەکانی بگرینەوە، ئەوا وەک پرەنسیپێکی گشتگیر پشتگیریی ئەوانە دەکات کە شەڕی داعش و جیهادییەکان دەکەن. هەروەها باسی پاراستنی کەمینەکانی رۆژهەڵاتی نێوەڕاستی کردووە. کوردی عێراق، زۆر پێش دەستبەکاربوونی ئیدارەی ترەمپ، دانپێدانانی زۆریان بەدەستهێنابوو. دەبێ لە یەک شت بڕوانین، عێراق دەوڵەتێکی فیدراڵییە، پێگەی هەرێمی کوردستانیش بە یاسا چەسپێنراوە، کەواتە لە هیچەوە نەهاتووە. کورد بەرەو ئەنجامدانی گشتپرسی دەڕوات. ئەوە بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکان قبوڵکراوە، هەر پێکهاتەیەک دەتوانێ داوای ئەوە بکات.\nرووداو: وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە، تێیدا نیگەرانیی دەربڕیوە لەهەمبەر کاتی ئەنجامدانی گشتپرسییەکە، لەکاتێکدا دەڵێ خواستەکانی کورد شەرعین. ئێوە چی لەو پەیامە دژبەیەکە تێدەگەن؟\nد.وەلید فارس: ئەم پەیامە ئاماژەیە بۆ رەوشی ئێستای واشنتن. وەزارەتی دەرەوە بە تەنیا هەنگاو نانێت بۆ پشتگیریکردنی گشتپرسی، بێ ئەوەی کۆشکی سپی بە هەمان ئاڕاستە هەنگاو بنێت، وەزارەتی دەرەوە نایەوێت لە پێش کۆشکی سپی هەنگاو بنێت. ئەوەی کە دەبێ لە کوردستان تێیبگەن ئەوەیە، ئێمە بڕوامان بە پرەنسیپی بڕیاردان لە چارەنووس و ئەنجامدانی گشتپرسی هەیە، ئەمە ئەو ئازادییەیە کە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی دانی پێدانراوە. بۆئەوەی پرسەکە ببێتە بەشێک لە سیاسەتی ئەمریکا، دەبێ کۆشکی سپی هەنگاو بنێت. بەڕای من هەوڵی هاوبەشی کۆنگریس و ئیدارەی ئەمریکای دەوێت کە دوای ئەنجامدانی گشتپرسییەکە بەپێی نۆرمە نێودەوڵەتییەکان دەبێت.\nرووداو: دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان چ گرنگییەکی دەبێت بۆ شەڕی جیهانی لەدژی تیرۆریزم؟ چونکە کورد وەک دەگوترێ گرنگترین رۆڵیان هەبووە لەدژی داعش. پێتانوایە دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان گرنگیی زۆرتری دەبێت بۆ ئەو شەڕە؟\nد.وەلید فارس: کورد، بەتایبەتی لە عێراق، هەروەها لە ناوچەکە و جیهانیشدا، سەلماندوویانە کە هاوپەیمانن و لایەنێکی گرنگی شەڕی دژی داعشن. دەبینین چەند کورد بوونەتە قوربانی، چەند پێشمەرگە بوونەتە قوربانی، هەروەها کەمینەکانی کوردستان بوونەتە قوربانی، هەمووان لەوێ قوربانییان داوە. کەواتە لەو روانگەیەوە، شەرعیەتی هەیە، بەڵام جگە لەوەش، ئەگەر پێکهاتەیەکی نەتەوەیی هەست بکات پێویستی بەوەیە بڕیار لە چارەنووسی خۆی بدات، بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکان هیچ شتێک ناتوانێ رێگر بێت. لەبەرئەوە گرنگە هەرێمی کوردستان و سەرکردایەتی کورد بە جیهانی بسەلمێن کە ئەوە خواستی گەلی کوردە. دوای ئەوە، پێویستە دانوستاندن بکرێت. لەبیرمان بێت، کوردستان بەشێکە لە دەوڵەتێکی خاوەن سەروەری کە ئەندامی نەتەوەیەکگرتووەکانە. کەواتە، تاوەکوو ئەو کاتەی هیچ شتێک دژی یاسای نێودەوڵەتی نەبێت و پێشێلکاری نەکرێت، پێموانییە هیچ کێشەیەک لە ئەنجامدانی گشتپرسیدا هەبێت. تاوەکو ئەو کاتەی پرۆسەکە دیموکراسیانە بێت و بە گوێرەی یاسا نێودەوڵەتییەکان بێت، خاوەنی شەرعییەتە.\nرووداو: گرژی لەنێوان تورکیا و کوردی سووریا هەیە کە ئەمریکا پشتگیرییان دەکات. لەبەرئەوەی ئەولەویەتی ئەمریکا لە سووریا لەنێوبردنی داعشە، ناڕەزایەتییەکانی تورکیای پشتگوێخستوون، تورکیا دەڵێ گروپێکی تیرۆرستین و نابێ پشتگیری بکرێن. ئایا پێتوایە ئەگەر کوردی عێراق سەربەخۆیی رابگەیەنێت، ئەمریکا بەهەمانشێوە قسەی تورکیا لەبەرچاو ناگرێت و دانی پێدا دەنێت، بەهۆی پێگەی ستراتیژی و گرنگی بۆ ئەمریکا؟\nد.وەلید فارس: پێموانییە لە شەو و رۆژێکدا هەولێر و بەغدا لێک جیاببنەوە. ئەمە بەشێکە لە پرۆسەکە، کاتێک خەڵک دێنە سەر سندوقی دەنگدان و دەڵێن حەزدەکەین دەوڵەتی سەربەخۆمان هەبێت، پێموانییە هیچ کەس لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی بڵێ ئەمە شتێکی نایاساییە و نابێ بیکەن. پێموایە ئەمریکاش پشتگیری گشتپرسی دەکات و ئەنجامەکەشی قبوڵ دەکات. ئەوەی پێویستە دواتر ئەنجامبدرێت، دانوستاندنی نێوان هەولێر و بەغدایە. بەمجۆرە ئەمریکا هاوکار دەبێت. لەبارەی ئەکتەرە هەرێمییەکانی دیکەش، هەریەکەیان هەڵوێستی خۆی دەبێت. تورکیا هاوپەیمانی ناتۆیە، نیگەرانە لەوەی ترەمپ گوێ لە کورد بگرێت، ئێران نەیاری ئەمریکایە، ئەگەری زۆرە دژایەتی سەربەخۆیی بکات، لەترسی کێشەکانی خۆی. رژێمی ئەسەدیش لە پێگەیەکی دیکەدایە. من دەڵێم ئەوەی لەم کاتەدا کە دەبێ لە خەمیدا بن سەرکەوتنی گشتپرسییەکە و بەشداریی هەموو حیزبە سیاسییەکان و یەکگرتوویی کوردە، بەجۆرێک نیشانی جیهانی بدەن کە چیتان دەوێت، دواتر هەنگاوی دانوستاندن بنێن لەگەڵ بەغدا و پایتەختەکانی دیکە.\nنیشانەکردن : وەلید فارس , ئەمریکا , ترەمپ\n25323 ژمارەی بینین


ئۆپۆسزیۆنی جاران – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » شێرزاد شێخانی » ئۆپۆسزیۆنی جاران\nله كتێبه‌كی تاریخیدا خێندیتمه‌وه ده‌رێ: ئه‌وكاته‌ی ئه‌سكه‌نده‌ری گه‌وره ویستی دونیا داگییر بكا، له‌شه‌ڕه‌كانیدا گه‌یشته عیراق. دیتی میلله‌ته‌كی عه‌جایبن به‌هیچ شته‌كی رازی نینه. نامه‌یه‌كی لۆ مامۆستاكه‌ی ده‌نووسی كه فه‌یله‌سوفی یۆنانی (ئه‌ڕستۆ) بوو، پێی ده‌رێ: گه‌یشتیمه وراته‌كی میلله‌ته‌كه‌ی به‌هیچ شته‌كی رازی نینه، هه‌رچییان لۆ ده‌كه‌م هه‌ر دانه‌كه‌سێن. ده‌مه‌وێ ئه‌و میلله‌ته بگوازمه‌وه وراته‌كی دی، میلله‌ته‌كی دیكه بینمه جێگایان!. ئه‌رستۆ جوابی دایه‌وه: كوڕه نه‌كه‌ی ئه‌و ئیشه بكه‌ی، چونكی خه‌تای میلله‌ته‌كه نیه كه دائیم ناڕازین، به‌ركو خه‌تای خاكه‌كه‌یانه، هه‌ر میلله‌ته‌كی تریش بینیه جێگایان ئه‌وانیش له‌وانه باشتر نابن!. كورده حه‌یاته‌كه‌ی خۆشمان به‌شه‌كن له‌و خاكه‌ی عیراق لۆیه قه‌ت به‌ئیسراحه‌ت دانانیشن، له‌وه‌تی دونیا هه‌یه هه‌ر موعاره‌زه بووه، هه‌رچی حكومه‌ته‌ك هاتبی، كورد موعارزی بووه، به‌وه‌ی ئێستاشمانه‌وه .\nوا نه‌زانن موعاره‌زه‌ی ئێستا كه پێی ده‌رێن (ئۆپۆسزیۆن) هی ئه‌وڕۆ بیتن. نه‌خێر ئه‌من به‌بیرم دێ منداری جاران هه‌رئه‌وه‌نده به‌سه‌ر پێ بكه‌تبایه، یه‌كسه‌ر دارلاستیقه‌كی به‌ده‌ست ده‌گرت و گلۆپی عاموده‌كه‌ی پێش ده‌ركه‌ی خۆیانی ده‌شكاند. ئه‌وجا ئه‌وكاتی ته‌له‌به‌كان سه‌عیان هه‌بایه ده‌بایه بچن له‌به‌ر فانۆسی بیكه‌ن!. ئه‌وه چییه به‌حساب كاكی گاگۆركێ زه‌ره‌ر له‌حكومه‌ت ده‌دا!.\nیان مندار كه سواری ئامانه‌ی ده‌بوو، ده‌چوو كوشنی كورسیه‌كانی به قه‌له‌مبڕی ده‌دڕاند، ئیدی ده‌بایه له‌سه‌ر ته‌خته ره‌قه‌ی دانیشین، ئه‌وه چییه ماری حكومه‌ته با بیدڕێنین!. ئه‌وجا له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ده‌ستی له‌گه‌ر كوشین دڕین راهاتیه، ده‌چوو له‌سینه‌ماش كوشنی كورسییه‌كانی ده‌دڕانده هه‌رچه‌نده سینه‌ماكان موڵكی حكومه‌تیش نه‌بوون!!\nله‌مه‌كته‌بێ زۆرجار وه‌ختی ده‌هاتینه ده‌رێ، هه‌نده‌ك مندار به‌ردیان له‌په‌نجه‌ره‌ی سه‌فه‌كان ده‌گرت و جامه‌كانیان ده‌شكاند، ده‌بایه به‌و زستانه ساردوسڕه له‌ژۆركانمان ره‌ق ببینه‌وه، ئه‌وه چییه، زه‌ره‌ر له‌حكومه‌تی ده‌دا!.\nله سه‌ر ره‌حله‌ی مه‌كته‌بێ داده‌نیشتن به پڕگالی هه‌نده‌سه‌ی ره‌حله‌یان كون كون ده‌كرد و ره‌سمی حه‌یوانیان له‌سه‌ر حه‌فر ده‌كرد، ده‌بایه ئه‌مه‌ش ده‌فته‌ره‌كانمان له‌سه‌ر ئه‌و حه‌موو قۆرتانه دانێین و قه‌له‌مه‌كانمان ده‌شكان، ئه‌وه چییه ره‌حله‌ی حكومه‌ته با كون كونی بی!.\nئیدی ئه‌و منداره ورتكه خه‌باتگێره ئۆپۆسزیۆنانه كه گه‌وره‌ش بوون، ئه‌گه‌ر سه‌فه‌ره‌كی به‌غداشیان بكردبایه له‌نیوه‌ی رێگا سه‌یاره‌كانیان راده‌گرت و ته‌له‌فۆنه‌كانی سه‌ر جاده‌كانیان ده‌شكاند كه حكومه‌ت لۆ كاتی حادیسه‌كان له سه‌ر رێیان داینابوو لۆ ئه‌وه‌ی ته‌له‌فۆن لۆ ئیسعافی بكه‌ین .. ئه‌وه چییه شۆڕشگێرن و زه‌ره‌ر له‌حكومه‌ت ده‌ده‌ن.\nئه‌وكاتی بانگی عه‌سكه‌ریش ده‌كران، نه‌ده‌چوونه پێش و فیراریان ده‌كرد چونكی ته‌حه‌مولی زه‌بتو ره‌بتو نیزامیان نه‌ده‌كرد، ئه‌وجا ده‌چوون خۆیان له‌ناو تانكی سه‌ربان وپشت كه‌نتۆره‌كان ده‌شارده‌وه به‌س لۆ ئه‌وه‌ی نه‌چنه عه‌سكه‌ری. ئه‌گه‌ر ته‌حه‌ڕییاتیش زۆر تووندبایه و ترسیان له‌سه‌ر بایه، جه‌مادانیه‌كیان په‌یدا ده‌كردو روویان له‌شاخ ده‌كردو ده‌بوونه پێشمه‌رگه.\nئێستاش كه زۆربه‌یان ته‌قاعوود بوونه و كه‌لكی یه‌ك فلسیان نه‌مایه، جاره‌كیدی ده‌بنه‌وه ئۆپۆسزیۆن و دێنه سه‌ر جاده‌كان موزاهه‌ڕه دژی حكومه‌ت ده‌كه‌ن!.\nئه‌وه‌یه ده‌رێ ( تیتی تیتی .. كوو رویشتی .. ئه‌وهاش هاتی) .. باقی وه‌لسه‌لام ..


لە دیدارێکدا لەگەڵ ماڵپەڕی ئەلمۆنیتەری ئەمریکی، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان وەڵامی چەند پرسیارێکی دایەوە و لەبارەی هێرشەکانی ئەمدواییەی ئێران بۆسەر بنکە سەربازییەکانی ئەمریکا لە عێراق رایگەیاند، ئێران بە هێرشە مووشەکییەکەی پەیامی ئەوەی نارد کە هەر شوێنێکی بووێت دەیکاتە ئامانج.\nسەرۆکی هەرێمی کوردستان لە بەشێکی دیدارەکەیدا سەبارەت بە رێککەوتنی کورد و حکومەتی سووریا ئاماژەی بەوە کرد، بەتایبەتی داوای لە سێرگی لاڤرۆڤ، وەزیری دەرەوەی رووسیا کردووە کە رێککەوتنێک لەنێوان کورد و حکومەتی سووریا ئەنجامبدات.\nنێچیرڤان بارزانی پێیوایە کە دەبێت سەلاحەددین دەمیرتاش ئازادبکرێ و لەوبارەیەوە دەڵێ "بەدڵنیاییەوە بڕواموایە پێویستە ئەو لە زیندان ئازادبکرێ و رێگەبدرێ رۆڵی خۆی بگێڕێت."\nلەبارەی قوربانیدانی کوردانی سووریا سەرۆکی هەرێمی کوردستان گوتی "ئەو قوربانییە زۆرەی ئەوان داویانە بەتەنیا بۆ بەرگریکردن لە خۆیان و لە سووریا نەبووە، بەڵکو بۆ بەرگریکردن بووە لە مرۆڤایەتی، بۆیە ئێمە بە سوپاسکردنێکی گەورە قەرزاریانین".\nلە وەڵامی پرسیاری ئەوەی کە کێ دەبێت بە سکرتێر/سەرۆکی یەکێتی، نێچیرڤان بارزانی ئاماژەی بەوە کرد "پێموایە بەرهەم دەبێت".\nدەقی چاوپێکەوتنەکەی نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان لەگەڵ ماڵپەڕی ئەلمۆنیتەری ئەمریکی:\nئەلمۆنیتەر: دەستپێکی ئەمساڵ وەک تەقینەوەیەک وابوو، ئەویش بە کوژرانی قاسم سولەیمانی، فەرماندەی (فەیلەقی قودس) سەر بە سوپای پاسدارانی ئێران و ئەبو مەهدی موهەندیس لە هێرشێکی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئەمریکا. ئەم رووداوە چۆن کاریگەریی لەسەر باڵانسی هێز لە عێراق بەگشتی و لە هەرێمی کوردستان بەتایبەتی دانا؟ پەرلەمانی عێراق داوای لە حکومەت کردووە کە هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق دەربکەن، عادل عەبدولمەهدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق داوای لە ئەمریکا کردووە کە میکانیزمێک دابنێن بۆ کشانەوەکەیان؛ چی روودەدات ئەگەر هێزەکانی ئەمریکا بڕۆنەدەرەوە و دواتر واشنتن داوا لە هەرێمی کوردستان بکات لێرە جێگیریان بکەن؟\nنێچیرڤان بارزانی: ئەم رووداوە لافاوێک لە هەست و سۆزی لە عێراق و ئەمریکا بەدوای خۆیدا هێنا. کاردانەوە سەرەتاییەکان و وەڵامدانەوەی هەموو لایەنەکانیش لەم هەست و سۆزەوە هەڵقوڵابوون. ئەمە کاردانەوەی پەرلەمانی عێراق و سەرۆکوەزیرانی عێراقیش دەگرێتەوە. لەژێر هەمان چوارچێوەدا، وەڵامی واشنتن بۆ هێشتنەوەی هێزەکانیان لە عێراق بەبێ گوێدانە ئەوەی پەرلەمان یان حکومەت چی دەڵێن، ئەمە بەبۆچوونی من لەم چرکە ساتە گەرمە سەرچاوەی گرتبوو. کاری لەپێشینە ئەوەیە هەست و سۆزەکان وەلابنرێن و هۆکارەکان دەربخرێن. ئێمە پێویستە جڵەوی دۆخەکە بکەین و بیهێنینە ژێر کۆنترۆڵ.\nبۆچوونی ئێمە ئەوەیە ئەو بڕیارەی لەلایەن پەرلەمانی عێراق درا، بڕیارێکی باش نەبوو، کورد و سوننەکانیش بەشدارییان لە دەرکردنی ئەم بڕیارەدا نەکرد؛ هەروەها پێشینەیەکی خراپیشی دروستکرد. بڕیارەکە لەلایەن شیعەکانەوە بەبێ راوێژکردن لەگەڵ پێکهاتە سەرەکییەکانی دیکەی ئەم وڵاتە، کورد و سوننەکان درا. هەنگاوێکی زۆر هەستیاربوو کە بەبێ کۆدەنگی نراوە، ئەمەش پێشێلکردنی ناوەڕۆکی دەستووری عێراقە، ئەمە نە لە ئێستا و نە لە داهاتووشدا بۆ عێراق باش نییە.\nئەلمۆنیتەر: بۆچی لە دەنگدانەکە بەشداریتان نەکرد؟\nنێچیرڤان بارزانی: دەبێت ئەم پرسیارە لە سەرەتادا بەم شێوەیە وەڵام بدرێتەوە، بۆچی هێزەکانی ئەمریکا هاتوون بۆ ئێرە؟ ئەوان بە بانگهێشتنامەیەکی فەرمی لەلایەن حکومەتی عێراق لە ساڵی 2014 هاتوون، هەروەها بە راوێژ لەگەڵ ئەنجوومەنی ئاسایشی نەتەوەیەکگرتووەکان، ئەمەش کاتێک داعش لە دەوروبەری بەغدا بوو. دووەم، ئایا دۆخی ئێستای عێراق دەریدەخات کە پێویستە هێزەکانی ئەمریکا و هاوپەیمانان بکشێنەوە و کۆتایی بە ئەرکەکانیان بهێنن کە هاوکارن بۆ تێکشکاندنی داعش؟ هێندەی ئێمە وەک هەرێمی کوردستان نیگەرانی ئەم دۆخەین، وەڵامەکە نەخێرە. هەموو زانیارییە هەواڵگرییەکان دەریدەخەن کە داعش خۆی رێکخستووەتەوە و رۆژانە هێرش بۆسەر پێگەکانی عێراق ئەنجامدەدەن. لەگەڵ ئەوەشدا چەندە لە بەرژەوەندیی هەرێمی کوردستانە، هێندەش لە بەرژەوەندیی هەموو عێراقە کە هێزەکانی ئەمریکا لەم کاتەدا لێرە بمێننەوە.\nئەلمۆنیتەر: بەڵام وا دەردەکەوێ کە حکومەتی عێراق لەژێر گوشارێکی زۆردابێت لەلایەن ئێرانەوە، تاوەکو هێزەکانی ئەمریکا بکەنە دەرەوە، لە هەمان کاتدا، سەرۆک ترەمپیش گوشار لە ئەوروپییەکان دەکات کۆتایی بە رێککەوتنی ئەتۆمی لەگەڵ ئێران بهێنن، بۆیە رەنگە شتەکان جارێکی دیکە بەرەو گرژی بچنەوە، کوردستان لەم نێوەندەدا دەکەوێتە کوێ؟\nنێچیرڤان بارزانی: لە سەردانەکەی چەند رۆژی رابردووی سەرۆکوەزیران عادل عەبدولمەهدی بۆ ئێرە، ئەوەی ئێمە تێگەیشتین ئەوەبوو کە ئەو چاوی لەوەبوو ئەم کێشەیە لە رێگەی دایەلۆگەوە چارەسەربکات نەک لە رێگەی رووبەڕووبوونەوە، بیرۆکەکە ئەوەبوو کە فۆرمولەیەکی نوێ بهێندرێتە پێشەوە، رێکخستنەوەیەکی نوێ بۆ ئامادەیی هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق.\nئەلمۆنیتەر: ئەمە واتە ئەوان دەمێننەوە؟\nنێچیرڤان بارزانی: بەڵێ، ئێمە بڕوای تەواومان بەوەیە کە مانەوەی هێزەکانی ئەمریکا و هاوپەیمانان پێویستە بۆ هەموو عێراق.\nئەلمۆنیتەر: ئەی سەرۆکوەزیران لەگەڵ ئەمەدا هاوڕابوو؟\nنێچیرڤان بارزانی: بەڵێ، ئەو نیگەرانی دۆخەکەیە، بەڵام ئەو کەسێکی پراگماتیکییە و چاوی لەوەیە شتەکان دووبارە فۆرمولە بکاتەوە و جارێکی دیکە ئامادەیی هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق پێناسەبکاتەوە. لەگەڵ ئەوەدانیم کە پەیوەندییەکانی نێوان ئەمریکا و عێراق لە رێگەی میدیاوە بێت، ئەمە هاوکارنابێت.\nئەلمۆنیتەر: بەڵام سەرۆکوەزیران خۆی ئەمەی روونکردووەتەوە کە هێزەکانی ئەمریکا پێویستە بڕۆنە دەرەوە، پێتوایە ئەمە بەهۆی گوشارەکانی ئێرانەوەیە؟\nنێچیرڤان بارزانی: پێموایە سەرۆکوەزیرانی عێراقیش گلەیی خۆی هەیە، هەروەها راستییەکەش ئەوەیە، ئەم جۆرە ئۆپەراسیۆنە گەورەیە لەسەر خاکی عێراق ئەنجامدراوە نزیک فڕۆکەخانە، ئەمەش بەبێ ئاگاداربوونی ئەو، ئەمەش وایکردووە کە کاردانەوەیەکی نەرێنی لە بەغداوە بەدوای خۆیدا بهێنێت.\nئەلمۆنیتەر: تۆ دەڵێیت کە نە ئەو و نە هیچ یەکێک لە ئەندامانی دیکەی حکومەتی عێراق یان هەرێمی کوردستان زووتر ئاگاداری ئەم ئۆپەراسیۆنە نەبوون؟\nنێچیرڤان بارزانی: ئەمە ئەو شتەیە کە من دەیڵێم، هیچ زانیارییەک نەبوو، هیچ هاوئاهەنگییەک نەبوو، ئێستا ئەوەی باشترینە ئەنجامبدرێت ئەوەیە کە ژمارەیەک دایەلۆگ و گفتوگۆی جیدی لەنێوان عێراق و ئەمریکا لەبارەی داهاتووی هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق، پێویستە بە ئاشکرا نەکرێن، چونکە هیچ نارنجۆکێک لە رێگەی میدیاوە ناهاوێژرێت.\nئەلمۆنیتەر: بەڵام بە روونی دیارە، ئێران، عێراق بۆ ئاراستە پێچەوانەکە پەلکێش دەکات، ئەی هەڵسەنگاندنی تۆ چییە بۆ هێرشە مووشەکییەکەی ئێران کە وەک تۆڵەیەک کردیە سەر ئەمریکییەکان و هەولێریشی کردە ئامانج؟ ئایا هیچ پەیامێکیش بۆ کوردەکانی عێراق هەبوو؟\nنێچیرڤان بارزانی: سەرکردەکانی عێراق دەبێت بەرژەوەندییەکانی خەڵکی عێراق، ئاسایش و سەقامگیری وڵات لەپێش هەموو شتێک دابنێن. هاوێشتنی مووشەکەکان پەیامێکی زۆر روون بوو بۆ هەموو لایەک کە ئێران خواست و توانای هەیە بۆ هێرشکردنە سەر هەر بەشێکی عێراق.\nئەلمۆنیتەر: بەڵام هەندێک رەخنەی دیپلۆماسیشمان بیست لەلایەن کۆنسولی گشتیی ئێران لە هەولێر، گلەیی ئەوەی دەکرد کە وەڵامی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ کوژرانی قاسم سولەیمانی وەک پێویست نەبوو، ئەوان چاوەڕوانیی دیکەیان لە ئێوە هەبوو، بەڵام لە هەمان کاتدا، ئەمریکییەکانیش چاوەڕوانیی دیکەیان لە ئێوە هەیە؛ ئەوان دڵخۆش نەبوون بەو راگەیێندراوەی کە لەدوای هێرشەکەی سەر باڵیۆزخانەی بەغدا بڵاوتکردەوە، رەنگە هەست بە گوشارێکی زۆر بکەی؟\nنێچیرڤان بارزانی: ئێمە لە کوردستان نامانەوێ عێراق ببێتە مەیدانی جەنگ و تێیدا ئێران و ئەمریکا ململانێکانیان یەکلایی بکەنەوە. پەیوەندیی عێراق لەگەڵ ئەمریکا زۆر گرنگە، بەڵام ئێرانیش هاوسێی لەمێژینەی ئێمەیە، لەوکاتەوەی عادل عەبدولمەهدی بووە بە سەرۆکوەزیران، هەوڵیداوە خۆی بەدووربگرێ لەوەی لە ململانێکانی نێوان ئەمریکا و ئێران تێوەبگلێندرێت.\nئەلمۆنیتەر: بەڵام ئەو تێوەگلاوە.\nنێچیرڤان بارزانی: بەڵێ\nئەلمۆنیتەر: ئێوە لە ئێران دەترسن؟\nنێچیرڤان بارزانی: نەخێر ئێمە لە ئێران ناترسین، بەڵام رێز لە ئێران دەگرین.\nئەلمۆنیتەر: کاتێک مایک پێنس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا لە مانگی تشرینی دووەم هاتە ئێرە، بانگهێشتنامەیەکی لەلایەن سەرۆک ترەمپەوە بۆ ئەنجامدانی کۆبوونەوەیەک لە کۆشکی سپی بۆ تۆ هێنابوو. تێگەیشتنی من ئەوەبوو، دەبووایە تۆ لە مانگی کانوونی یەکەم یان کانوونی دووەم چووبایتە واشنتن، چی بەسەرهات؟ ئایا بانگهێشتنامەکە مەرجدارکرابوو بەوەی کە تۆ پشتیوانی لە واشنتن بکەی لە دژی تاران، بانگهێشتنامەکە هیچ شتێکی دیکەی لەگەڵ هاوپێچکرابوو؟\nنێچیرڤان بارزانی: نەخێر، هێشتا بانگهێشتنامەکە بانگهێشتنامەیەکی زیندووە، بەڵام تاوەکو ئێستا هیچ کاتێک بۆ سەردانەکە دیارینەکراوە، بانگهێشتنامەکە بەر لەم رووداوانە پێشکەشکراوە، ئەمریکا ئێمە وەک بەشێک لە عێراق دەبینێت و بەم شێوەیەش مامەڵەمان لەگەڵ دەکات.\nئەلمۆنیتەر: راستە، بەڵام خەمڵاندنی زۆر کران بۆئەوەی کە تۆ بۆیە بانگهێشتکراوی تاوەکو توڕەیی کۆنگرێس دابمرکێنیتەوە لەسەر بڕیارەکەی ترەمپ بۆ کشانەوەی هێزەکانیان لەبەردەم هێزەکانی تورکیا، کاتێک ویستیان هێرش بکەنە سەر کوردەکانی سووریا لە مانگی تشرینی یەکەم. ئەوان ویستیان، مەزڵوم کۆبانێ، فەرماندەی هێزەکانی سووریای دیموکرات - هەسەدە بانگهێشت بکەن، بەڵام تورکیا زۆر بە تووندی لە دژی وەستایەوە، تۆ وەک کەسێک کە کۆدەنگیی لەسەربوو دەرکەوتی.\nنێچیرڤان بارزانی: هەرکەسێک لە روانگەی خۆیەوە سەیری شتەکان دەکات، رەنگە بەرژەوەندییەکانی ئەوان بۆ ئەم مەبەستە بووبێت، بەڵام ئێمەش بەرژەوەندیی خۆمان هەیە.\nئەلمۆنیتەر: ئایا لە داڤۆس چاوت بە سەرۆک ترەمپ دەکەوێت؟\nنێچیرڤان بارزانی: دەبێت ئەوە لە وەزیری دەرەوەی خۆم بپرسم، هێشتا روون نییە کە ئەو دێتە داڤۆس یان نا، بەڵام لەوێ چاوم بە مایک پێنس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا دەکەوێت.\nئەلمۆنیتەر: تۆ دەڵێیت کوژرانی قاسم سولەیمانی واشنتنی ناچارکردووە پەیوەندییەکانی لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستان بەهێزتربکات، هەروەها پێگەی ئێوەش وەک هاوبەشێک بەرزتر بکاتەوە.\nنێچیرڤان بارزانی: حکومەتی هەرێمی کوردستان پێگەی دەستووری و یاسایی خۆی هەیە، هەروەها تایبەتمەندی و گرنگی خۆی هەیە لە هاوکێشەی عێراقدا، بەڵام سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا بۆ عێراق ئەوەیە، وەک عێراقێکی یەکگرتوو سەیری عێراق دەکەن، یەک سیاسەتی عێراقە.\nئەلمۆنیتەر: ئەوە سیاسەتی ئێوەشە؟\nنێچیرڤان بارزانی: بەڵێ.\nئەلمۆنیتەر: زۆرباشە، ئەی خۆت وەک نێوەندگیرێک لەنێوان بەغدا و واشنتن دەبینیت؟\nنێچیرڤان بارزانی: بەدڵنیاییەوە، ئێمە ئەوە دەکەین و لەم رووەوە رۆڵی خۆمان دەگێڕین، روانینی ئێمەش ئەوەیە کە ئەوە لە بەرژەوەندیی عێراق و ئێمەشە کە پەیوەندییەکانی نێوان واشنتن و بەغدا سەقامگیربن.\nئەلمۆنیتەر: ئەی لەبارەی نێوەندگیریی نێوان تاران و واشنتن چی؟\nنێچیرڤان بارزانی: ئێمە ئامادەین ئەوپەڕی هەوڵی خۆمان بدەین تاوەکو هاوکاربین بۆ سەقامگیری و ئاشتی لە ناوچەکە.\nئەلمۆنیتەر: بەنیازی بەمنزیکانە بچیتە تاران؟\nنێچیرڤان بارزانی: بانگهێشتکراوم، بەڵام هێشتا کاتەکە دیارینەکراوە.\nئەلمۆنیتەر: با بچینە سەر رۆڵی رووسیا لە ناوچەکە، رۆڵەکەی لە سووریا و لیبیا دەبینین، ئەی رۆڵی رووسیا لە عێراق چییە؟\nنێچیرڤان بارزانی: روونە کە رووسیا رۆڵێکی گرنگی لە ناوچەکە هەیە، ئێمە لە سووریا و لیبیا ئەو رۆڵەی دەبینین، هەروەها پەیوەندییەکی باشیشی هەیە لەگەڵ عێراق.\nنێچیرڤان بارزانی: تەواو.\nئەلمۆنیتەر: دواینجار کە یەکترمان بینی، ئاداری ساڵی رابردوو بوو، تۆ گوتت هێزەکانی سووریا پێویستە لە زووترین کاتدا رێککەوتن لەگەڵ رژێمی سووریا بکەن. هێزەکانی سووریای دیموکرات - هەسەدە دەستیان بە گفتوگۆ کرد لەگەڵ حکومەت، بەڵام حکومەتی سووریا هیچ نیازێکی نیشاننەداوە کە مافە سیاسییەکانی کورد بدات، وەک پێگەیەکی سیاسی لە دەستووردا گەرەنتی بکرێت. ئێستا ئامۆژگاریت بۆ ئەوان چییە؟\nنێچیرڤان بارزانی: ئێستاش هەمان شت دەڵێم.\nئەلمۆنیتەر: پێویستە بە تەواوەتی خۆیان بەدەستەوەبدەن؟\nنێچیرڤان بارزانی: وەک بنەمایەک، ئێمە بڕوامان وایە پرسی کورد لە سووریا دەبێت لە چوارچێوەی سووریا چارەسەربکرێت، هەروەها بەڵێ، بەدڵنیاییەوە من بڕوام وایە حکومەتی دیمەشق دەبێت زیاتر بێتە پێشەوە لەوەی ئێستا، کوردی سووریا بەشێکن لە سووریا. بەداخەوە، بیری بەعسی یەک شتە، بەڵام رووسەکان دەتوانن جیاوازییەک درووستبکەن، کاتێک من ماوەیەک پێش ئێستا لەگەڵ سێرگی لاڤرۆڤ، وەزیری دەرەوەی رووسیا کۆبوومەوە، بەتایبەت داواملێکرد هاوکاربێت بۆ ئەنجامدانی رێککەوتنێک لەنێوان کورد و حکومەتی سووریا، بڕوام وایە سەرۆک پووتین دەبێت لەمبارەوە هەوڵێکی زیاتر بدات.\nئەلمۆنیتەر: بەڵام لەهەمان کاتدا رووسیا لەگەڵ تورکیا کاردەکات بە ئاراستەیەکی پێچەوانەی بەرژەوەندییەکانی کورد لە سووریا.\nنێچیرڤان بارزانی: ئامۆژگاریی ئێمە لە رابردوو، لە ئێستا و داهاتووش بۆ کوردی سووریا ئەوەیە کە رێگەیەک بدۆزنەوە بۆ ئەنجامدانی رێککەوتنێک لەگەڵ حکومەت. من چەندین جار ئەوەشم گوتووە کە پەیوەندییەکانیان لەگەڵ پەکەکە لە قەندیل بپچڕێنن.\nئەلمۆنیتەر: بەڵام ئەمە رێی تێدەچێت؟\nنێچیرڤان بارزانی: من هەمیشە گوتوومە ئەوان هەموو شتێکیان کرد بۆ تووڕەکردنی تورکیا، ئاڵاکانی پەکەکە و هەروەها وێنەی گەورەی عەبدوڵڵا ئۆجەلانیان لەسەر سنوورەکانی تورکیا دانا.\nئەلمۆنیتەر: بەڵام بەر لەوەی لە 9ی تشرینی یەکەم، تورکیا هێرشی داگیرکاری بۆسەر باکووری رۆژهەڵاتی سووریا دەستپێبکات، هێزەکانی سووریای دیموکرات - هەسەدە چەندین سازشیان لە بەرژەوەندیی تورکیا کرد، رازیبوون بەوەی گەڕانی سەربازیی تورکیا و ئەمریکا ئەنجامبدرێت، لە ناوچە سنوورییەکان کشانەوە کە ئەمە رێک پێچەوانەی تووڕەکردن نیشاندەدات.\nنێچیرڤان بارزانی: رەنگە ئەمە زۆر درەنگ بووبێت، ئێمە بۆ چەندین ساڵە ئەوەیان پێدەڵێین کە خۆیان لە پەکەکە جیابکەنەوە و هەوڵبدەن لە نیگەرانییەکانی تورکیا تێبگەن، ئەمەش بۆئەوەی رێگەیان لەم ئەنجامەی ئەمڕۆیان بگرتایە.\nئەلمۆنیتەر: پچڕاندنی پەیوەندییەکان لەگەڵ قەندیل مانای چییە؟ بەشێکی زۆر لەوانەی کە ئێستا ئیدارەی کوردی سووریا بەڕێوەدەبەن، بەشێکبوون لەو بزووتنەوەیە و وەک سەرکردەیەکی سیمبوولی سەیری ئۆجەلان دەکەن؟\nنێچیرڤان بارزانی: ئەمە فاکتە حاشالێنەکراوەکەیە و ئەوان هەموو فەرمانەکانیان لە پەکەکە وەردەگرن.\nنێچیرڤان بارزانی: بەڵێ، بەڵام بە شێوەیەکی کەمتر، لە هەر بارێکدا ئەوەی پێویستە ئەوان بیکەن ئەوەیە قەناعەت بە تورکیا و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بکەن کە ئەوان بەشێک نین لە ئەجێندای فراوانی پەکەکە، ئەگەر ئەمە سەلمێندرا، پێموایە دەرفەتێکی کەم هەیە تاوەکو دۆخەکە باشتر ببێت.\nئەلمۆنیتەر: زۆرباشە، ئەی پەیوەندیی ئێوە لەگەڵ تورکیا چۆنە؟ لەم چەند ساڵەی دواییدا چەندە کاریگەربوونە؟\nنێچیرڤان بارزانی: پەیوەندی ئێمە لەگەڵ تورکیا هەمیشە گرنگە، پەیوەندییەکانمان لەگەڵ تورکیا باشە، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان کۆبوونەوەیەکی زۆر باشی لەگەڵ سەرۆک ئەردۆغان ئەنجامدابوو، ئێمە لەسەر ئەم رێگەیە بەردەوامدەبین.\nئەلمۆنیتەر: تۆ گوتت، ئێوە ناتانەوێت عێراق ببێت بە مەیدانی جەنگ بۆ ئەمریکا و عێراق، بەڵام عێراق ئێستا مەیدانی جەنگە بۆ تورکیا و پەکەکە. هیچ هیوایەک هەیە بۆ دەستپێکردنەوەی پرۆسەی ئاشتی لەنێوان کورد و تورکیا؟\nنێچیرڤان بارزانی: ئێمە ناتوانین رێگەبدەین هەرێمی کوردستان ببێتە شوێنێکی هێرشکردن بۆسەر هیچ یەکێک لە هاوسێکانمان. دوایینجاردا ئەم کێشەیە دەبێت لە تورکیا بەشێوەیەکی ئاشتیانە چارەسەربکرێ. هەرکاتێک من چاوم بە بەرپرسانی تورکیا کەوتبێت ئەوەم بیرهێناونەتەوە کە پێویستە ئەم کێشەیە لە رێگەی دایەلۆگەوە چارەسەربکرێت، نەک لە رێگەی جەنگەوە. ئەمە لە بەرژەوەندیی هەردوولایە.\nئەلمۆنیتەر: ئەمەش واتە قسەکردن لەگەڵ پەکەکە و ئۆجەلان؟\nنێچیرڤان بارزانی: بەڵێ لەگەڵ پەکەکە و لەگەڵ ئۆجەلان.\nئەلمۆنیتەر: بەڵام پێناچێت حکومەتی تورکیا و سەرۆک ئەردۆغان هیچ خواستێکیان بۆ دەستپێکردنەوەی دایەلۆگ لەگەڵ پەکەکە یان ئۆجەلان هەبێت، رێک بە پێچەوانەوە. ئەی پێتانوایە سەلاحەددین دەمیرتاش، هاوسەرۆکی دەستگیکراوی پێشووتری پارتی دیموکراتی گەلان - هەدەپە هاوکاربێ لە دەستپێکردنەوەی گفتوگۆکانی ئاشتی؟\nنێچیرڤان بارزانی: بەدڵنیاییەوە پێموایە، بەدڵنیاییەوە بڕواموایە پێویستە ئەو لە زیندان ئازادبکرێ و رێگەبدرێ رۆڵی خۆی بگێڕێ، ئەو پێویستە ئازادبکرێت.\nئەلمۆنیتەر: ژمارەیەک لە کوردی سووریا و تورکیا بڕوایانوایە کە سەرکردایەتیی کوردی عێراق سەرکەوتوو نابێت لە دەستگرتن بە ئەزموونەکەیانەوە و دەڵێن، ئەگەر پرۆژەی ئۆتۆنۆمی لە رۆژئاوا یان لە کوردستانی سووریا شکستبهێنێ، ئەوکاتە کوردستانی عێراق بە قسەی خۆیان ئامانجی دواتر دەبێ کە تورکیا و ئێران دواتر کۆتایی بە ئۆتۆنۆمی کوردستانی عێراق دەهێنن، توڕەیی و کاردانەوەکانیشان بۆ گشتپرسی سەربەخۆیی کوردستان لە ساڵی 2017 نیشانەی روونن بۆ ئەمە، تۆ لەگەڵ ئەمەدا هاوڕایت؟\nنێچیرڤان بارزانی: ئەمە دوو شتی لێکجیان، هەرێمی کوردستانی عێراق یاساییە، پێگەی دەستووریی هەیە لە عێراق. لە عێراق و لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیش ئەمە راستییەکی دانپێدانراوە. لەم چوارچێوەیەشدا کە چەند هێڵێکی تەریب لەنێوان کوردستانی عێراق و رۆژئاڤا بکێشرێت. بۆ ئێمە لە کوردستانی عێراق، هەرکاتێک دەرفەتێک هەبێت بۆ هاوکاریکردنی خوشک و براکانمان لە رۆژئاڤا، یان هەر کوردێک لە هەرکوێیەک بێت، بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانیان بە ئاشتییانە لە چوارچێوەی ئەو دەوڵەتەی کە تێیدان، ئێمە زۆر خۆشحاڵ دەبین بە پێشکەشکردنی ئەو هاوکارییە؛ هەروەها دەمەوێ ئەم دەرفەتەش بقۆزمەوە بۆ دەستخۆشیکردن لە خوشک و براکانمان لە رۆژئاڤا بۆ ئەو قوربانییە مەزنەی داویانە لە بەرەکانی پێشەوەی شەڕی دژ بە داعش، بۆ ئازایەتی و خۆتەرخانکردنیان. ئەو قوربانییە زۆرەی ئەوان داویانە بەتەنیا بۆ بەرگریکردن لە خۆیان و لە سووریا نەبووە، بەڵکو بۆ بەرگریکردن بووە لە مرۆڤایەتی کە ئێمە بە سوپاسکردنێکی گەورە قەرزاریانین.\nئەلمۆنیتەر: تۆش هەمان باوەڕت هەیە کە هەسەدە هەیەتی و پێیانوایە دەبێت پاداشت بکرێن و بناسێندرێن بۆئەوەی کردوویانە و کورد شایەنی پێگەیەکی فەرمییە، وەک هاوبەشێکی تەواو و یەکسان لە سووریای نوێ؟\nنێچیرڤان بارزانی: بێ گومان، بەدڵنیاییەوە پێویستە پێیان بدرێت، پێویستە پارێزبەندییەکی دەستووری هەبێت بۆ مافەکانیان لە چوارچێوەی سووریایەکی یەکگرتوو؛ دەبێت هاووڵاتی یەکسان بن و ئازادانە وەک کورد خۆیان دەربخەن.\nئەلمۆنیتەر: بەر لە رووداوی سولەیمانی، ئێوە دڵنیابوون لەوەی کە لەسەر پرسی بودجە و هاوبەشیپێکردنی داهات، نەوت و پرسەکانی دیکە لەگەڵ بەغدا، دەگەن بە رێککەوتن، ئایا ئەمە هەمووی لەگەڵ دەستلەکارکێشانەوەی سەرۆکوەزیران و کوژرانی سولەیمانی هەڵنەگەڕاوەتەوە؟ نیگەرانن لەوەی رەنگە ئێران گوشار لە بەغدا بکات جارێکی دیکە پێدانی مووچە بە هەرێمی کوردستان بوەستێنێت، تاوەکو لەم رێگەیەوە گوشار لە ئێوە بکەن؟\nنێچیرڤان بارزانی: لەدوای گفتوگۆیەکی دوورودرێژ و چەندین گەشتکردن بۆ بەغدا، گەیشتین بە رێککەوتنێک، بەگشتی بۆ کۆتایی مانگی ئەیلوول رێککەوتنەکەمان تەواوکرد، دەبوایە ئێمە 250 هەزار بەرمیل نەوت رادەستی سۆمۆ بکەین لە جەیهان. ئەوان دەیانفرۆشت و داهاتەکەش دەچووەوە نێو خەزێنەی عێراق کە تێیدا هەرێمی کوردستان پشکی هەیە.\nئەلمۆنیتەر: ئەی چی بەسەر پشکی تورکیا دێت؟\nنێچیرڤان بارزانی: ئەوان هیچیان لەمەدا نییە، بەڵام بەشێوەیەکی بنچینەیی چی روویدەدا ئەوەیە، ئێمە دەبوایە پارەی گواستنەوەمان بە تورکیا بدایە، نەوتەکەش هی عێراقە. گرنگ نییە کە لە کوێ دەرهێندراوە، ئەو 200 هەزار بەرمیلەش کە دەمایەوە، هی ئێمە بوو کە ئەمەش بۆ دابینکردنی پارەی کۆمپانیاکان و خزمەتگوزارییەکانیان و بەشێک لەو قەرزانەی کۆمپانیاکانە کە لامانە؛ بەڵام ئەم رێککەوتنە ئێستا لە حاڵەتی نادیاردایە و ئەم ناڕوونییەش دیارە کە باش نییە. ئەمە گوتراوە، وەک خۆشت ئاماژەت پێدا، لە ئاداری ساڵی رابردووەوە بەشێک لە مووچەی فەرمانبەران لەلایەن حکومەتی ناوەند لە بەغداوە دەدرێت، نزیکەی 55%. ئێمە مانگانە 380 ملیۆن دۆلار وەردەگرین، شتەکە بەم شێوەیەیە. ئەمە پارەی هەموو مووچە دابین ناکات، پارەی تەواوی مووچەی ئێمە بە ئاسایشی کۆمەڵایەتییەوە 700 ملیۆن دۆلارە لە مانگێکدا، 1.2 ملیۆن کەس لە حکومەت مووچە وەردەگرن کە 700 هەزار کەسیان فەرمانبەری راستەوخۆی حکومەتن، پێشمەرگە، فەرمانبەرەکانی دیکە و هەتا دوایی. سەبارەت بە پرسیارەکەش لەبارەی گوشاری ئێران، پێموانییە ئێران دەستوەردان لەمەدا بکات، چونکە ئێمە هەموومان عێراقین. ئەو شتانەی کە رێکخرابوون لەسەر ئاستێکی نیشتمانیدابوو، ئەمەش لەدوای گفتوگۆیەکی زۆر پێی گەیشتین.\nئەلمۆنیتەر: ئەی ئەدای سەرۆکوەزیرانی نوێ و کابینەکەی چۆن هەڵدەسەنگێنی؟ هەروەها ئەو ئامۆزای خۆشتە، بۆیە رەنگە زۆر بێلایەنیش نەبی، بەڵام هەوڵێک بدە.\nنێچیرڤان بارزانی: ئەگەر سەیری ئەدای حکومەتەکانی رابردوو بکەی، ئێمە زۆرجار لە قەیرانی مۆدی بەڕێوەبردندابووین، هەبوونی ناکۆکی بودجە لەگەڵ بەغدا، دواتر داعش. لە ماوەی 10 ساڵی رابردوودا دەسکەوتی باش بەدەستهاتوون، هاوکات هەڵەش ئەنجامدراوە. حکومەتی نوێ بە هەبوونی پەیوەندییەکی باش لەگەڵ بە‌غدا و تێکشکاندنی داعش لەڕووی خاکییەوە راگەیێندرا، بۆیە بەشێوەیەکی بەرفراوان دەستیکرد بە ئەنجامدانی پرۆسەی چاکسازی و جێبەجێکردنی چاکسازییەکان و هەوڵدەدات کاری باشتر بکات. پێموایە سەرۆکوەزیران کارێکی زۆر باش دەکات، ئەو هاوسەنگییەکی زۆر باشی لە کابینەکەیدا هەیە، راستگۆیانە بڵێم، ئەو کارێکی زۆر باش دەکات.\nئەلمۆنیتەر: بەڵام هێشتا وەزیری نەوت نییە؟\nنێچیرڤان بارزانی: نیگەران مەبە، بەمنزیکانە وەزیرێکمان دەبێت.\nئەلمۆنیتەر: کێ دەبێت؟\nنێچیرڤان بارزانی: راستگۆیانە بڵێم، نازانم، بەڵام ئێستا سەرۆکوەزیران رۆڵی وەزیری نەوتیش دەبینێت.\nئەلمۆنیتەر: دوایین پرسیار، یەکێک لە ئاستەنگە هەرە گەورەکان کە زۆرجار لەلایەن پارتەکەی خۆشتەوە، پارتی دیموکراتی کوردستانەوە باس دەکرێت، نەبوونی سەرکردەیەکە لەنێو یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کە ئێوە هێزی لەگەڵدا هاوبەشیپێبکەن. ئێستا کێ لەنێو یەکێتی دەسەڵاتی بەدەستەوەیە؟\nنێچیرڤان بارزانی: ئەوان تازە کۆنگرەی پارتەکەیان ئەنجامداوە، سەرباری هەموو خەمڵاندنەکانیش سەرکەوتووبوون. ئەوان لیژنەیەکیان درووستکردووە بۆ چارەسەرکردنی کێشە نێوخۆییەکانیان، تاوەکو ئێستا روون نییە کێ دەبێتە سەرکردەی راستەقینەی پارتەکە.\nئەلمۆنیتەر: ئەو کەسە کێ دەبێت؟\nنێچیرڤان بارزانی: پێموایە بەرهەم دەبێت.


United Nations Iraq - بەڵێندەرانی عیراقی: به‌جێهانكردنی سه‌كۆیكاری ئه‌نوه‌ر\nبەڵێندەرانی عیراقی: به‌جێهانكردنی سه‌كۆیكاری ئه‌نوه‌ر گرنگ\nئه‌نوه‌ر له‌گه‌ڵ تیمه‌كه‌ی له‌كاتی دانانی ترومپای ئاو وێنه: یونیدۆ\nئه‌نوه‌ر، وه‌ك هه‌ر بازرگانێكی تری به‌هه‌ڵمه‌ت له زیقاڕ ویستی ده‌ست به كارێك بكات كه بازاڕ پێویستی پێی بێت. كاتێك ئه‌و هه‌ستی كرد له‌و شاره خزمه‌تی چاككردنه‌وه‌ی ئامێری كشتوكاڵی كه‌مه یه‌كسه‌ر وه‌رشه‌یه‌كی ٣٠ مه‌تر دووجایی بۆ ئامیری كشتوكاڵی كرده‌وه كه ته‌نها ٦ كه‌س كاریان تێدا ده‌كرد و داهاتی ساڵانه‌شی ٥٠ هه‌زار دۆلار بوو.\nدوای چه‌ند ساڵێكی كه‌م ئه‌و ناوبانگێكی زۆری په‌یدا كرد.\nبه‌هه‌ر حاڵ، به‌و پیه‌ی كه كاره‌كه به سستی گه‌شه‌ی ده‌كرد و سه‌ره‌ڕای وریایی و كاری قورسیشی ئه‌و هیچكه توانای به‌ڕێوه‌بردنی گرفته ناوخۆییه‌كان و كاری قورسی رۆژانه‌ی نه‌بوو. ئه‌و هه‌روه‌ها ئه‌و توانا و شاره‌زاییه‌شی نه‌بوو كه بتوانێت كاره‌كه‌ی زیاتر فراوان بكات. له ئه‌نجامدا، ئه‌نوه‌ر هه‌لی گه‌وره‌كردنی وه‌رشه‌كه‌ی به قورس زانی.\nئه‌نوه‌ر تا ئه‌و كاته‌ی خولی راهێنانی له بنكه‌ی گه‌شه‌پێدانی پرۆژه نه‌بینیبوو، كه ده‌ستپێشخه‌رییه‌كی هاوبه‌شی نێوان به‌رنامه‌ی (ئای پی ئای) یونیدۆ و ژووری بازرگانی ناسریه‌یه، كاره‌كه‌ی فراوان نه‌ببوو. ئه‌نوه‌ر، له خولی ئه‌و بنكه‌یه له زیقاڕ، توانی شاره‌زاییه‌كانی بخاته ناو به‌ڕێوه‌بردنی كار و به‌ڕێوه‌بردنی كات و خزمه‌تی كڕیار و به‌بازاڕكردن و دارایی. له هه‌مووشی گرنگتر، ئه‌و فێری ئه‌وه بوو كه چۆن له ناو شێوازێكی گه‌وره‌تری هه‌ڵسوڕاندنی كاردا سه‌ركردایه‌تی تیم بكات و ئه‌ركه‌كان به خه‌ڵكی تر بسپێرێت. راوێژكارانی ئه‌و بنكه‌یه رایان هێنا كه چۆن بۆ فراوانكردنی كاره‌كه ده‌توانێت قه‌رز وه‌رگرێت.\nئه‌مڕۆش ئه‌نوه‌ر به‌هۆی ئه‌و شاره‌زاییه‌وه‌ی كه له خولی ئه‌و بنكه‌یه به‌ده‌ستی هێنابوو ده‌توانێت چه‌ندان قه‌رز وه‌رگرێت و كاره‌كه‌ی پێ فراوان بكات. ئه‌و وه‌رشه بچووكه به ڕێژه‌ی ٧٠٪ فراوان بوو و بووه كۆمپانیایه‌كی بازرگانی گه‌و‌ره بۆ ئامێره كشتوكاڵیه‌كان و داهاته‌كه‌شی به ڕێژه‌ی ٣٥-٤٥٪ زیادی كرد. سه‌ره‌ڕای ئه‌مه‌ش ئه‌و ٥٠٪ ی پشكیشی له وێستگه‌ی گاز و موه‌لیده‌كانی ئاو و كاره‌بادا هه‌یه كه بۆ خه‌ڵكی زیقاڕ هاوكارییه.\nخۆی له‌مباره‌وه وتی" ده‌ستكردن به‌كار ده‌سكه‌وتێكی گه‌وره‌یه بۆ بازرگانییه‌كه‌م به‌ڵام درێژه‌پێدانی ته‌حه‌ددییه‌كی گه‌وره‌تره. ئه‌و راهێنانه منی فیر كرد كه چۆن به شێوه‌یه‌كی درێژخایه‌ن گه‌شه به كاره‌كه‌م بده‌م."\nكۆمپانیای ئه‌نوه‌ر ته‌نده‌ری له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی ئاودێری زیقاڕ وه‌رگرت . له‌مدواییه‌شدا، كومپانیایه‌كه به‌ره‌و بازاڕی جیهانی فراوان بوو و ئه‌نوه‌ریش له‌گه‌ڵ كۆمپانیا چینییه‌كان كه‌وته گرێبه‌ست بۆ هاورده‌كردنی ترومپای ئاوی وه‌ك "بهوشان"و "ئۆنان". داهاتی ساڵانه‌ی ئێستای ئه‌و كۆمپانیایه ده‌گاته ٢٣٠ تا ٢٥٠ هه‌زار دولاری ئه‌مریكی له‌گه‌ڵ ٢ وه‌رشه و نوسینگه‌یه‌ك و كۆگایه‌كی ٦٠٠ متر دووجایی.\nدواترین دەستکاریکردن لەسەر سێ شەممە, 26 ئاب 2014 15:12\nزیاتر لەم بەشە: « به‌گژاچوونه‌وه‌ی بێكاریی گه‌نج له‌رێگه‌ی په‌روه‌رده و خوێندنه‌وه\tسندوقی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ دانیشتوان: شاره‌زایی ژیان له په‌روه‌رده‌ی پیشه‌یی ویستی و ئاره‌زووی گه‌نجه »


توێژینەوەیەک دەریخست، ٤ لە ١٠ی ژنانی گەنج لە جێیە گشتییەکان لە رووی سێکسییەوە هەراسان کراینە.\nئەلکساندرا تۆپینگ وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: دارا ئەحمەد\nراپرسییەکە نیشانیدا ٣١٪ی ژنانی تەمەن ١٨ - ٢٤ ساڵ دووچاری سەرنجی سێکسیی نەخواستە بوونە لە نێو هۆیەکانی گواستنەوەی گشتیی. وێنە: ئاڵامی.\nهۆڵی دۆستن (بەڕێوەبەری هاوپەیمانی کۆتاییهینانی توندوتیژیی دژ بە ژنان) گۆتی: سەرەڕای بەرزبوونەوەی دەمارگیریی لە سەرنجی سێکسیی نەخواستە، هێشتا هەراسانکردن فرە باوە و ژنان\nوا لێدەکا هەست بە ناپارێزرایی بکەن بە تایبەتییش لەو دەمانەی بە تەنێ هاتوچۆ دەکەن.\nهەراسانکردنی سێکسیی ریشەکەی فرە قۆڵ رۆچووە کە ئەمە رووکەشانە سەرنجی دەدەین، وەلی کاتەک ژنان دەدوێنی زۆربەی زۆریان هەر یەکەو چیڕۆکەکی بێزەوری هەیە تا بگۆترێ: هەنووکە دەمی ئەوەیە کۆمەڵ رابپەڕی و ئاستەک لۆ ئەوە دابنێ''.\nهەروا گۆتی: رەتکردنەوەی هەراسانکردنی سێکسیی - لە قسەی نەخواستەی نێو شەقام لە پێناو خۆنواندن بۆ دەستبازیی - وەک ''سەرگەرمییەکی بێ زیان'' یان پەسنکاریی مەترسیدارە.\nگۆتی: ''هەراسانکردنی سێکسیی کارتێکردنێکی تەواوی لەسەر ژیانی ژنان هەیە، جا چ ئەوەی رەوشتیان دەگۆڕێ یان لە نێو شەقامەکان هەست بە پارێزرایی دەکەن''.\nفیۆنا ئێلڤاینس لە (قەیرانی دەستدرێژیی باشووری لەندەن) گۆتی بە دەگمەن ژنەکت دەدیت بە هەراسانکردنی نێو شەقام ئازاری نەچەشتبی. گۆتی ''ژنان هەر رۆژ لە هەڵسوکەوتی رۆژانە و ئاسایی خۆیاندا ئەو هەراسانییە دەگوزەرێنن - وەلی ئەوە کارتێکردنی لەسەر شکۆمەندیی و ئاکاریان هەیە. ''ژنان دەبێژن ئەوە ئەنجامگەلەکی وەدوودادێ، هەروا کاتی ئەوەیە دەست بکرێ بەوەی گێیان لێبگیردرێ''.\n''پێویستە ئەنجوومەنە نێوخۆکان و پۆلیس پەیامەکی بەهێز ئاراستە بکەن کە ئەو رەفتارەی تاوانباران بەخشینی لۆ نییە. نموونە باشەکە 'دەستبازیی/هەراسان بوو: پیاوی جوامێر جوایەزییەکە دەزانی' هەڵمەتی پۆستەر لە لایەن ئەنجوومەنی لامبێس بە هاریکاریی پۆلیسی پایتەخت کە پەیامی نەبەخشینی ئاراستە کرد''.\nبێرۆنی بەینۆن - هاوبەڕێوەبەری هۆڵاباکی لەندەن - گۆتی ''هەراسانکردنی نێو شەقام پەتایەکە لە لەندەن.. جا چ تانەوتەشەری سووک و چرووکی نەخواستە بی یان دەستدرێژیی توندوتیژیی سێکسیی''. ''وەلی بە بێ گومان لافاوەک لە خەڵک هەیە دەبێژن ئەوە ناشێ و پەسند ناکرێ. ژنان وا هەست دەکەن گەڕاندنەوەی دەسەڵات لەو بارودۆخەی هەراسانکردن دوورە لێیان''.\nرێکخراوەکان بانگەوازی هەڵمەتەکی هۆشیارکردنەوەی گشتیی لە نێو تۆڕی گواستنەوە دەکەن. وەک ئەو هێمایانەی کە گەشتکەران لە خواردنی بۆگەنیی یان پێ خستنەسەر کورسییەکان سارد دەکەنەوە. دۆستن لە (هاوپەیمانی کۆتاییهینانی توندوتیژیی دژ بە ژنان) گۆتی: ''ئەمە راهێنان لۆ دەستەی کارمەندانی گواستنەوە دەخوازین تا یارمەتییان بدا لەتەک ئەو رووداوانە بەرخورد بکەن و ئەگەر پێویستیشی کرد پۆلیس راشکاوانە دەست بخاتە ناوی''. ''بەڵکە ئەمە لۆ بەرفراوانترین کۆمەڵیشی دەخوازین تا دانی پێدا بنێن کە ئەوە پەسند ناکرێ و لە دژی بئاخڤن کاتەک کە دەبینن روودەدا.''.


یارمەتی:گەڕان - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nئەوم لاپەڕە زنجیرە زانیارییەکی تەواوت پێ‌ئەدات سەبارەت بە گەڕان لە ویکیپیدیادا، بە کەڵک وەرگرتن لە بزوێنی گەڕانی ویکیپیدیا یان ئامێری گەڕانی بەناوبانگی سەر تۆڕ، گووگڵ.\n١ گەڕان لە ویکیپیدیادا\n١.١ باشتر کردنی گەڕان\n١.١.١ وشە باوەکان\n١.١.٢ نووسە تایبەتەکان\n١.١.٣ بۆشایی‌ناوی گەڕان\n١.١.٤ کاتی گەڕان لەچی دەگەڕێت؟\n١.١.٥ بزوێنەکانی گەڕانی دەرەکی\n١.١.٧ بەستەر بۆ گەڕانەکانی گووگڵ\nگەڕان لە ویکیپیدیادا[دەستکاری]\nلە سەرەوە، چوارچێوەی تایبەتی گەڕانی ویکیپیدیا دەبینی کە پێک‌هاتووە لە بۆشاییەک بۆ نووسینی ئەوەی لەدووی دەگەرێی و دوو دوکمە؛ یەکێ نووسراوە بڕۆ و ئەوی‌دی نوسراوە بگەڕێ. لە سەرجەم لاپەڕەکانی ویکیپیدیادا هەر هەمان چوارچێوە، لە لای ڕاستی لاپەڕەکە دەبینی؛ بۆیە لە ویکیپیدیادا لە هەر کوێیەک بیت، تەنها دوو هەنگاوت ماوە بۆ دیتنی ئەنجامەکانی گەڕان:\nناوەی ئەو وتارەی لەدووی دەگەڕی لە بۆشاییەکە بنووسە.\nکرتە بکە سەر دوکمەی «بڕۆ» یان «بگەڕێ». (یان لەسەر تەختەکلیلەکەت ئینتەر لێدە)\nجیاوازی نێوان ئەو دوو دوکمە ئەوەیە کاتێ «بگەڕێ» لێ‌دەدەیت دەڕوات بۆ لاپەڕەیەک کە سەرجەم ئەنجامەکان بۆ ئەو وشە نیشانت ئەدات. بەڵام کاتێ «برۆ» لێ‌بدەی لە پێش‌دا دەگەڕێ بۆ لاپەڕەیەک کە بەتەواوی ناوی هەر ئەوە بێت وا تۆ لەدووی دەگەڕی، ئەگەر نەیدۆزیوە ئینجا دەتبات بۆ لاپەڕەی ئەنجامەکانی گەڕان.\nباشتر کردنی گەڕان[دەستکاری]\nلە خوارەوە چەن ڕێنومایی هاتووە با یارمەتی‌دان لە گەڕانی باشتردا. دیارە بێ بەکار بردنی ئەم خاڵانەش دەتوانن بگەڕن بۆ شتێ، بەڵام ئەمانە بۆتان ڕاحەتتر دەکات.\nلە نووسینی ناوی ئەوەی بۆی دەگەڕی، لە هاوردنی ئەو وشانەی زۆر باون، پارێز بکە. وەک وشەی «پەڕە». ئەگەر هەر ئەو وشەیە ئەوەی لەدووی دەگەڕی گەڕانەکەت بە زیادکردنی وشەی ناساندن باشتر بکە: «پەڕەی سەر تۆڕ».\nکاتی گەڕان دەبێ ئاگادار بیت کە چی دەنووسیت. بۆ نموونە ئەگەر بنووسیت «کوردستان» لەوانەیە هیچ ئەنجامێکی نەبێت («کوردستان» و کوردستان جیاوازن). هەروا دەبێ وریا بیت چ تەختەکلیلێک بەکاردێنی، لەبەر ئەوەی هێندێ لە تەختەکلیلەکان ئێستا لە نووسە عەرەبیەکان کەڵک وەردەگرن (لە جیاتی «ک» دەنووسن «ك» - یان لە جیاتی «ی» دەنووسن «ي») کە ئەوە دەبێتە هۆی تەواو نەبوونی ئەنجامەکانی گەڕان. لە ویکیپیدیای سۆرانی شێوازێکی یەک‌گرتوو بەکاردێت بۆ نووسیەنەکان [لێرە] دەتوانی چاوی لێ‌بکەی.\nلە ویکیپیدیادا هەر وتارێک لە بۆشایی‌ناوێک‌دا دانراوە. زیاتری وتارەکان لە بۆشایی‌ناوی سەرەکی‌دان، بەڵام بۆ گەڕانی قاڵبەکان، لێدوانەکان یان وێنەکان دەبێ لە بۆشایی‌ناوی تایبەت گەڕانەکە بکەیت. ئەگەر بەکارهێنەری ویکیپیدیا بیت، لە هەژمارەی خۆت‌دا و لە بەشی هەڵبژاردەکان دەتوانی هەرکام لەوانە وەک هەڵبژاردەی دانێی تا هەمیشە گەڕانت لە ناو ئەوە بۆ بکات. گەڕانەکانی بەکارهێنەرانی بێ‌هەژمارە هەر لە بۆشایی‌ناوی سەرەکی پێک‌دێت. لە گەڕانی پێشکەوتوو دەتوانی هەلبژێری لە کام بۆشایی‌ناو گەڕانەکە بکرێت.\nکاتی گەڕان لەچی دەگەڕێت؟[دەستکاری]\nبزوێنی گەڕانی ویکیپیدیا کاتێ بۆ وشەیەک دەگەڕی، ئەو گەڕانە لە لەناو کۆدەکانی لاپەڕەکان دەکات. واتە ئەو کۆدەی کاتی دەستکاری‌کردنی لاپەڕەیەک دەیبینیت.\nئاگادار بە، لەو کاتەی لاپەڕەیەک دەگۆڕدرێت، تا ئەو کاتەی بزوێنی گەڕانی ویکیپیدیا بیبینێت، ماوەیەکی پێ‌دەچێ. هۆکاری ئەوە، ماوەی نێوان کاتەکانی نوێ‌کردنەوەی دراوەکانی بزوێنی گەڕانی ویکیپیدیایە.\nبزوێنەکانی گەڕانی دەرەکی[دەستکاری]\nجاری وایە کەڵک وەرگرتن لە بزوێنە دەرەکیەکان خێراترە لە بزوێنی ویکیپیدیا بۆ گەڕان، بەڵام هەر ئەوانیش هێندێ کێشەی تایبەتی خۆیان هەیە:\nبۆ ئەوانیش ماوەیەک دەخایەنێت تاکوو گۆرانکارییە نوێکان ببینرێنەوە\nجاری وایە گەڕان لەدووی وشەیەک بە دەیان ئەنجامی هاوتا دەگەیەت\nدەگەڵ ئەوە گەڕان بە هێندێ لە بزوێنەکانی گەڕان لەوانی‌تر باشترن:\nگووگڵ ویکیپیدیا وەک بەشێک لە بنکەدراوی خۆی دەگەڕێت.\nیاهوو لە ویکیپیدیا کەڵک وەردەگرێ بۆ کۆکردنەوەی دراوەکان.\nبزوێنێکی گەڕانی بەسوودی سەر تۆڕە کە ژمارەیەکی زۆری بەکارهێنەرانی تۆڕی ئینتەرنەت بۆ گەڕانەکانیان لەوە کەڵک وەردەگرن.\nبۆ گەڕانی ویکیپیدیا لە گووگڵ دەتوانی لەم بەستەرانەی خوارەوە سوود وەرگریت:\nبۆ گەران لە سەرجەم ویکیپیدیادا\nبۆ گەڕان تەنها لە ویکیپیدیای سۆرانی\nبۆ گەڕان تەنها لە ویکیپیدیای ئینگلیزی\nبەستەر بۆ گەڕانەکانی گووگڵ[دەستکاری]\nپێش‌دێت کە پێویست دەبێ لە شوێنێک‌دا بەستەر بدەی بە ئەنجامەکانی گەڕانەکانی بزوێنی گووگڵ. لەو کاتەدا بە هۆی پەیوەندی نزیکی نێوان ویکیپیدیا و گووگڵ دەتوانی لەمە سوود وەر گریت:\nئەنجامەکانی گەڕان بۆ hitler، ئاوها دەبێ: [[google:hitler]] و ئاوا نیشان‌دەدرێت: google:hitler\nبۆ گەڕان بۆ پێکهاتەی دوو یا چەن وشە [[google:black+house]] کە ئاوا نیشان‌دەدرێت: google:black+house\nبۆ گەڕان بۆ دو وشە پێکەوە (لەم جۆرە گەڕانە لە گووگڵ‌دا لە "" کەڵک وەر دەگیرێت) دەبێ بنووسیت: [[google:white-house]] کە نیشان‌دەدرێت: google:white-house\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=یارمەتی:گەڕان&oldid=220874»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٠:٢١ی ١٦ی ئازاری ٢٠١٣ نوێ کراوەتەوە.


کە رۆماننووس بێ ئاگا دەبێ لە مێژوو!\n- رۆمانی (من تامەزرۆی خۆشەویستیم) بە نموونە -\nلە دوای ڕاپەڕینەوە بەگشتی و لەم ساڵانەی دواییش بە تایبەتی، ژمارەیەکی زۆر لە ڕۆمان کەوتوونەتە بەر دیدەی خوێنەران. بەشێکی یەکجارکەمیان لێ دەرچێت، دەنا زۆربەی ئەو ڕۆمانانە نەخوێنراونەتەوە و پشت گوێ خراون. ئەم پشتگوێ خستنە، پەیوەندی بەوەوە نییە کە ڕەخنەگری ئەدەبیمان نییە وەک ئەوەی زۆرجاردەگوترێت، کە بۆ چوونێکی لاوازو و بێ ئەرگۆمێنتە، پەیوەندی بەوەوەش نییە کە خوێنەری جدی ڕۆمانمان نییە، بەڵکو پەیوەندی بەوەوە ھەیە، کە لە ڕاستیدا زۆربەی زۆری ئەوانە، بە ناو ڕۆمان بوونە. دەنا ھیچ ڕەگەزێکی ھونەری نووسینی ڕۆمانیان تێدانییە. چونکە ڕۆمان، ژانڕێکی قوڕس و ئاڵۆزە و نووسینی پێویستی بە پاشخانێکی گەورەی ڕۆشنبیری لە ھەموو ڕووێکەوە ھەیە. تاکو ڕۆماننووس نەکەوێتە ھەڵەی جۆراو جۆرەوە.کەچی بە پێچەوانەوە بە شێکی زۆری ئەوانەی ئەزموونی ڕۆمان تاقیدەکەنەوە و لە بنەڕەتدا ڕۆماننووس نین و لە بارەی نووسینی ڕۆمانەوە شارەزایەکی ئەوتۆیان نییە، لە ڕۆمانەکانیاندا ھەڵەی زەق دەکەن و بێ ئەوەی ھەستی پێ بکەن بە سەریاندا تێپەڕدەبێت.بەشێک لەو ھەڵانە، پەیوەندییان بەوەوە ھەیە، کە ئاگاداری ڕووداوە مێژووییەکان، زەمەن و قۆناغەکان نین. بۆیە کە دەگەڕێنەوە سەر ڕووداوێک،ئەوا بە دیدگای ئێستا ڕووداوەکانی ئەو کات دەبینن و دەخوێننەوە. لە کاتێکدا ھەموو ڕووداوێک، پەیوەستە بە قۆناغ و زەمەنێکی دیاریکراو. ڕۆمانێکم خوێندەوە، نووسەرەکەی باسی ساڵی کۆچڕەوی کوردان لە ساڵی ١٩٩١ دەکات، کەچی نووسیویەتی: (باران لە پێنچ ملیۆن مرۆڤی کوردی دەدا).واتە ھێندە بێ ئاگابووە لە نووسینی ڕۆمانەکەی، درکی بەوە نەکردووە کە ساڵی کۆچڕەوەکە، ژمارەی دانیشتووانی ھەرێم، پێنچ ملیۆن کەس نەبووە. وەلێ چونکە ئەو بە دیدگای ئێستا مێژووی ئەوکات دەبینێت، ئیدی ھەر وادەزانێت کۆچڕەوەکە ئێستا ڕوویداوە. بۆیە یەکێک لەو ڕەگەزە گرنگانەی کە دەبێت ڕۆماننووس بە ئاگاییەوە بەرجەستەی بکات مێژووە.چونکە ھەموو ڕووداوێکی مێژوویی، پەیوەندی بە قۆناغێکەوە ھەیە.ناکرێ ڕۆماننووس قۆناغەکان لە یەکتری جیانەکاتەوە، کەچی ڕووداوەکان بگێڕێتەوە. لەو سۆنگەیەوە ڕۆمانی(من تامەزرۆی خۆشەویستیم) یەکێکە لەو ڕۆمانانەی چەندین ھەڵەی زەقی مێژوویی تێدایە، کە دەریدەخەن نووسەری ڕۆمانەکە ئاگاداری ھیچ شتێک نییە و تەنھا بە مەبەستی درێژکردنەوە ئەو ڕووداونە باس دەکات. بەرلەوەی ئەو ھەڵانە بە دەق دیاری بکەین، کورتەیەک لە بارەی ناوەڕۆکی ڕۆمانەکەبۆ خوێنەران دەخەینە ڕوو. ئەم ڕۆمانە، باس لە کچێک دەکات کە ناوی(ھەژێن). ئەم کچە، باوکی پێشمەرگەبووەوە لەگەڵ پۆلێک پێشمەرگەی تردوای گەڕانەوەیان لە چاڵاکییەک شەھید دەکرێن. دوای شەھید کردنی باوکی،دایکیشی شوودەکاتەوە. سەرەنجام داپیرە و باپیرەی ھەژێن، واتا دایک و باوکی( شێرزاد بازگر)ی پێشمەگەر، ھەژێن گەورە دەکەن و لە قۆناغی ناوەندیدا داپیرە و باپیرەشی یەک بە دوای یەک دەمرن. ھەژێن بۆ ئەوەی بێ لانە و سەرپەرشت نەمێنێتەوە، مامۆستا بەنازی مامۆستای قوتابخانەکەی لەگوند، دەیگرێتە خۆی و دەرەنجام قۆ ناغەکانی خوێندن تەواو دەکات.کوڕێکیشی خۆشدەوێت بە ناوی لاوێن و ئەویش جێی دێڵێت و بەمەش جارێکی تر ھەژێن بێ بەش دەبێت لە خۆشەویستی. دواجاریش ڕووداوەکانی ڕۆمانەکە کۆتاییان دێت. ئەمە پوختەی ناوەڕۆکی ڕۆمانەکەیە، وەلێ نووسەری ڕۆمانەکە لە چەندین لایەنی مێژوویی، بابەتی و ھونەری کەوتۆتە ھەڵەوە، کە لە خوارەوە دەیانخەینە ڕوو:\nیەکەم: ھەڵەی ڕوداوو مێژوو:\nبێگومان، مەرج نییە زەمەنی نێو دەق، ھەمان زەمەنی مێژوویی واقیع بێت و کرنۆلۆژیای ڕووداوەکان بە دوای یەکتری دابێن، وەلێ کاتێ باسی ڕووداوێکی مێژوویی دەکەین، یان دیاردەیەکی سەردەم، ئەوا دەبێت مێژوو وەک ئەوەی کە ھەیە ئاماژەی پێ بدرێت. بۆنموونە: کە باسی ئەنفالەکان دەکەین، ئەوا ناتوانین بڵێین ئەنفالەکان لە ھەفتاکان ڕوویداوە، چونکە مێژووی ئەو کارەساتە ساڵی(١٩٨٨)ە. ئەگەر باسی ئەنفالیش بکەین ، ئەوا ھەموومان دەزانین کە ساڵ ١٩٨٨و پێویست بە ھیچ ئاماژەکردنێک ناکات. نووسەری ئەو ڕۆمانە، چەندین ڕووداوی داونەتە پاڵ یەک بە بێ ئەوەی لە ڕووی زەمەنی و مێژووییەوە ھەر پەیوەندییان بە یەکترییەوە ھەبێت،بەمەش کەوتۆتە ھەڵەی وا کەخۆشی ھەستی پێ نەکردووە وەک:\n- کە شێرزاد بازگری پێشمەرگە و باوکی ھەژێن، لە گەڕانەوەی چاڵاکییەکدا لەشار، لە بناری چیای باواجی بە بۆردومانی فڕۆکە شەھید دەبێت، ھەر ئەو ڕۆژەش ھەژێن لە دایک دەبێت.(ڵا٥٨ی ڕۆمانەکە). واتە ئێمە لێرەدا لە بەردەم زەمەنی بەرلە ڕاپەڕینین کە پێش ساڵی ١٩٩١دەکات. دووساڵ پێشتریش دوای ئەنفالەکانە، کە قۆناغی خامۆشی و نەبوونی ھیچ جموجۆڵێکە، کەواتە گریمان ڕووداوی شەھیدکردنی ئەو پێشمەرگەیە ساڵی(١٩٨٧) یان پێشووتربووبێت.کەچی نووسەردەنووسێت: ( ھێشتا ھەژێن تەمەنی پێنچ ساڵان بوو کە باپیرەی بردی بۆ قوتابخانە، ھەرچەندە تەمەنی گونجاو نەبوو، وەلێ چونکە زیرەک بوو وەریانگرت.ڵا٢٤ی ڕۆمانەکە).کەواتە چوونی ھەژێن بۆ قوتابخانە دەکەوێتە دوای ڕاپەڕین و ساڵی ١٩٩٢.شەش ساڵی قۆناغی سەرەتایی و سێ ساڵی قۆناغی ناوەندیش کە داپیرە و باپیرەی دەمرن، نزیکەی دەکاتە ساڵی ٢٠٠١. کەچی ڕۆماننووس لەو قۆناغەدا، باسی پۆلی نۆی بنەڕەتی و مۆبایل و زۆرشتی دیکەش دەکات!. کە بەرھەمی چەندین ساڵی دواترن. کە ھەژێن داپیرە و باپیرەی بەچەند مانگێکی کەم و بەدوای یەکتری دەمرن، ئەو پۆلی (سێی ناوەندییە) نەک(نۆی بنەڕەتی) وەک ئەوەی ڕۆماننووس نەیزانیوە،چونکە شوناسی قۆناغی نۆی بنەڕەتی لە دوای ساڵی ٢٠٠٧ داھات، کە تائێستا چەندین ڕۆماننووس و نووسەرم بینیون لە بەرھەمەکانیان، کەوتوونەتە ئەو ھەڵە و ڕەخنەشم لێگرتوون.کەواتە کاتێ داپیرە و باپیرەی شەھێن دەمرن، ساڵی ٢٠٠١ە. دوای مردنی ئەوانیش مامۆستا بەناز بۆ دڵنەوایی ھەژێن دەباتەوە ماڵی خۆیان لە شار. نووسەری ڕۆمانەکە لەلاپەڕە ٦٢دا دەنووسێت: (ھەژێنم بردە بازاری گەورە و مارکێت و مۆڵەکان،لەو ھەموو داھێنان و تەکنەلۆژیانوێیە سەری سوڕما.بردمە ئەو پارکە گەورەیەش کە کتێبخانەی لە نێو دروستکرابوو(مەبەست پارکی شەھید سامی عەبدولرەحمان و کتێبخانەی زەیتوونە لە نێو پارکەکە).چەندین پارکی دیکە و سەنتەری کولتووریم نیشاندان). واتە لە ساڵی ٢٠٠١. نووسەری ڕۆمانەکە بیری چۆتەوە ئەو باسی کچێک و ڕووداوێک دەکات لە سەرەتای دووھەزارەکان،کەچی باسی پێشکەوتن و مۆڵ و پارکەکانی ئێستا دەکات، کە چەند ساڵێکی کەمە بینا کراون. ئەمە بێ ئاگایەکی زەق و دیارە لە مێژوو.\n- لە لاپەڕە ١٤٢دا، دوای ئەوەی ھەژێن قۆناغەکانی خوێندن تەواو دەکات، دەچێتە زانکۆو لە قۆناغی دووەمی زانکۆدا، خاڵێکی بۆ سۆڕاغ و ھەواڵپرسینی دێتەوە لای دوای ئەوەی چەندین ساڵ بوو دایکی جێی ھێشتبوو. ئەو زەمەنە، ئەگەر بە پێی تەمەن و ژیانی ھەژێن بێت، ساڵی ٢٠٠٧ دەکات.چونکە لەلاپەڕە ١٤٢دا دەنووسێت: (دایکی بیست ساڵە جێی ھێشتووە. واتا ١٩٨٧-٢٠٠٧)، کەچی سەیر لەوە دایە نووسەرلە لاپەڕە ١٤٣ڕۆمانەکەی باسی(داعش و تونێڵەکانی داعش!)دەکات. لە کاتێکدا ھەفت ساڵ دواتر داعش سەریھەڵدا و پەلاماری کوردستانیدا.\n- لەلاپەڕە ٨٧دا نووسیویەتی: (ھەر چوار چڕای ماڵەکەم کوژانەوە). واتا مەبەستی ئەوەیە دایک و باوک و داپیرە و باپیرەی ھەژێن مردن، لە کاتێکدا ئەو دایکی نەمردووە و ماوە و تەنھا شووی کردۆتەوە!\n- لە لاپەڕە ١٣٤ی ڕۆمانەکەدا نووسەر نووسیویەتی: ( ھەژێن لە کۆڵیژی پزیشکییە، کەچی دواتر لە لاپەڕە ١٥٣دا دەنووسێت: (ئەوەی ھەژێن لە تەمەنی چوار ساڵی زانکۆیدا بژاری کردبوو). واتە نووسەر لێرەدا،تەمەنی زانکۆی ھەژێنی بەچوار ساڵ داناوە. بێ ئاگابووە لەوەی کۆلیژی پزیشکی خوێندن تیایدا شەش ساڵە نەک چوار ساڵ، کە ئەمەش ھەڵەیەکی دیکەی زەقە.\nدووەم: زمانی ڕۆماننووس یان زمانی کارەکتەرەکان:\nیەکێک لەو ھەڵانەی بەشێکی زۆری ئەوانەی ڕۆمان دەنووسن و شارەزایەکی ئەو تۆیان نییە ئەوەیە، کە خۆیان لە بری کارەکتەرو کەسایەتییەکان دەدوێن و ڕووداوەکان دەگێڕنەوە. واتا بیریان دەچێت کە دەبێ کەسایەتییەکان خۆیان بدوێن، سەرەنجامیش دەکەونە ھەڵەوە. بۆنموونە: کارەکتەر نەخوێندەوارە، کەچی وەک ڕووناکبیرێک دەدوێت!.بە درێژایی ئەو ڕۆمانەش، ھەستم بەوە نەکرد کە کارەکتەرەکان خۆیان دەدوێن، بەڵکو زۆر بە زەقی و تۆخی ئەوە دیارە کە نووسەری ڕۆمانەکەیە لە بری ئەوان دەدوێت. بۆنموونە: ( باپیرەی ھەژێن کە کەسێکی بە ساڵاچوو، میللی و گوندشینە، کەچی دەڵێت: (سەربەرزم کوڕەکەم، ئەو ڕۆژەی تۆ بەرە و ئاسمان ھەڵکشایت، بازگرێکی تر لە دایک بوو، زنجیرەی بنەماڵەکەمان ناپچڕێ لا ٥٨). ئەم قسانە، لە قسەی کەسانێک دەچن، کە خوێندەواریی و ڕەوانبێژییەکی باشیان ھەبێت، نەک قسەی پیرەمێردێک.ھەروەھا ھەژێن کە تەمەنی تەنھا چواردە ساڵە دەڵێت: ( دەبێ من بەرھەمی گوناھێک بووبم وبە نھێنی لە دایک ببم، کرابمە مەلۆتکەیەک و بەیانییەک بەرلە مەلا بانگدان لە بەردەم مزگەوتێک فڕێدرابم. لا ٦٥). ئەمە لە قسەی کچێکی ھەرزەکارەی چواردە ساڵی ناچێت کە ھێشتا لەوانەیە مانای وشەی زۆڵ نەزانێت. لەدەیان شوێنی دیکەش، نووسەر خۆی لە بری کارەکتەرەکان دەدوێت و قسە دەکات. کە خوێنەران دەتوانن بۆ دڵنیایی ڕۆمانەکە بخوێننەوە.ھاوکات لە گەلێک شوێنی ڕۆمانەکەشی زمانێکی وەسفییانەی وا بەرجەستە دەکات، کە زمانی نووسینی ڕۆمان نییە. وەک لاپەڕە(١١٢).\nسێیەم: ھەڵەی دەربڕین و گوزارشتکردن:\nلەو ڕۆمانە، چەندین دەربڕین و گوزارشتکردنی نابابەتییانەم کەوتنە بەرچاو، کە بۆ من وەک خوێنەرێک جێگەی ڕەخنەکردن و سەرنج بوون،کە چۆن نووسەری ڕۆمانەکە،کە خۆشی چیڕۆکنووسە و چەند بەرھەمێکی ئەدەبی ھەیە، ئەمە دید و تێڕوانینیەتی.لە خوارەوە ئاماژە بە بەشێکییان دەدەم:\n- لا ٤ نووسیویەتی: (ئەندامەکانی بیستی من). ئەمە چ مانایەکی ھەیە؟ مەگەر بیستن خۆی ھەست و گوێچکەش ئەندامێکی لەش نییە!؟.\n- لا ١٤ نووسیویەتی: (سواری ئەسپێکی سپی وەک ھێلکە ببوو). ھێڵکە لەو ڕستەیەدا، ھیچ جوانییەکی بەو دەربڕینە بەخشیوە؟.\n- لا ١٤ نووسیویەتی: (ڕەوە ئوتومبێلەکان). ڕەوە ئوتومبێل چییە؟!.\n- لا ١٧ نووسیویەتی: (چریکەی ھەڵۆ). بەڵام دەنگی ھەڵۆ(سیڕە)یە نەک چریکە.\n- لا ٢٤ نووسیویەتی: (گەرباپیرەی نادروست بووایە).لە ڕۆمانەکەدا مەبەست نەخۆشکەوتنی باپیرەیە، بەڵام نادروست نابێت چونکە ئەمە بە مانای نەگونجاو دێت.\n- لا ٥٥ نووسیویەتی: (لەھەموومزگەوتەکان بانگ دەدرا).لە ڕۆمانەکەدا، مەبەست ئەو بانگەوازەیە کەلە سەردەمی شاخدا پێشمەرگە کە دەھاتنە شارەکان لە مزگەوتەکان دەیانکرد.بۆیە بانگەوازە نەک بانگ، کە دوو وشەی تەواو جیاوازن لە یەکتری. چونکە ھەموو دەمێک بانگ نادرێت و کاتەکانی دیاریکراون.\n- لا ٥٦ نووسیویەتی: (کاغەزی ناسک!).\n- لا ١٠١ نووسیویەتی: ( ئەدی خوا بۆ نێرو مێی دروستکردووە،بۆ ئەوە نییە جووت بن و وەچە بنێنەوە؟).بە ڕاستی کارەساتە ئەمە بیر کردنەوەی نووسەری ڕۆمان بێت!.ئەم تێڕوانینە،چ جیاوازییەکی ھەیە لەگەڵ تێڕوانینی ڕەشۆکی و میللی؟ ئەگەر پەیوەندی نێرو مێ ھەر بۆ وەچە خستنەوە بێت، ئاخۆ ھیچ جیاوازییەک دەمێنێتەوە لە نێوان مرۆڤ و ئاژەڵ؟!.سەیر لەوە دایە لەلاپەڕە ١١١ی ڕۆمانەکە، نووسەر دژی ئەو بۆچوونەی خۆی دەوەستێتەوە.\n- لا ١٠٤ نووسیویەتی: (قەرەبۆی ھەموو ئەو تەمەنە دەکەمەوە کە نەمگوت باوکە).چونکە ئەو ڕۆژەی ھەژێن لە دایک دەبێت،ھەمان ڕۆژیش شێرزاد بازگری باوکی شەھید دەبێت.\n- لا ١٠٨ نووسیویەتی: (ھەژێن دەیگوت ئەگەر یەکێکم خۆشبووێت دەبێ لەباوکم بچێت). ئەم دەربڕینە، گوزارشت لەوە دەکات کە ھەژێن باوکی خۆی بینیبێت. نووسەری ڕۆمانەکە بێ ئەوەی ھەستی پێ بکات، کە وتۆتە پارادۆکسی واتاوە.\n- لا ١٢٢ نووسیویەتی: (تۆپەڵە تیشکێکی سپی ھێلکەیی).ئەم جۆرە دەربڕینانە، نیشانەی ئەوەن کە چۆن کەسانێک بە زمانێکی ھەژار لە ڕووی دەربڕینەوە ڕۆمان دەنووسن.دەنا تۆپەڵە تیشک چ مانایەکی تێدایە؟.\n- لا ١٢٤ نووسیویەتی: (نەدەبوو ھەژێن ڕەبەن بمێنێتەوە).نووسەری ڕۆمانەکە، لێرەداجیاوازی لە نێوان دۆخی نێرو مێ نەکردووە.چونکە ڕەبەن بۆ نێر بەکار دێت، بۆ ڕەگەزی مێ قەیڕە دروستە.\n- لا ١٣٣ نووسیویەتی: (باشترین شوێن بۆھەڵبژاردنی ھاوسەر زانکۆیە.). ئەوە بۆیە زانکۆکانمان بێ داھێنان و مەعریفەن، چونکە بە شوێنی خۆشەویستی و کەپڵ و کەپڵداری دەزانین.\n- لا ١٥٥ نووسیویەتی: ( لە ناخەوە وەک مەنجەڵی ساوار دەکوڵا).بۆچی ساواربێت؟.\n- لا ١٥٦ نووسیویەتی: (لە نێو دەریایەکی سپی خوێنین).جاکە خوێنینە، چۆن سپییە؟!\nوێرای ئەو سەرنجانەمان وەک خوێنەرێکی ڕۆمان، ھاوکات تێبینیمان لەبارەی زمانی ڕۆمانەکەشەوەھەیە. چونکە زمانی ڕۆمانەکە، زمانێکی وەسفی ڕووت، واقیعی و سادەیە،کە ھیچ جوانکاری و ھونەرێکی تێدانییە. گەرچی نووسەری ڕۆمانەکە ھەوڵیداوە وەک زمانی نووسینی ڕۆمان بەرجەستەی بکات،وەلێ بە بڕوای من تیایدا سەرکەوتوو نەبووە.دواجاردەڵێم،مەرج نییە ئەوەی لە نووسینی چیڕۆکداسەرکەوتووبوو،لە نووسینی ڕۆمانیشدا سەرکەوتوو بێت.چونکە ڕۆمان و چیڕۆک، ڕاستە لە چەندین توخم وەک یەک و ھاوبەشن، وەلێ دوو ژانری ئەدەبی تەواو لە یەکتری جیاوازن.بەشێک لە چیڕۆکنووسەکانی ئێمە، ڕۆمان وەک چیرۆک دەبینن بۆیە دەکەونە ھەڵەوە. چونکە نووسینی ڕۆمان باگراوەندێکی گەورەی ڕۆشنبیری و مەعریفی دەوێت. بۆ ئەوەی کە باسی ڕووداوێکمان کرد نەکەوینە ھەڵەوە!!..\n• من تامەزرۆی خۆشەویستیم: رۆمان، نووسینی ئاسۆ حەسەن، ساڵی چاپ ٢٠١٩.


راستییه‌كه‌ی جوابی ئه‌و پرسیاره دوو لایه‌نی هه‌یه: یه‌كیان مه‌رجه‌عیه‌تی سیاسی و ئه‌وی دیكه‌یان مه‌رجه‌عیه‌تی نه‌ته‌وه‌ییه.\nبه درێژایی مێژووی كوردستان له ململانێ و شه‌ڕی چه‌كداری له‌گه‌ڵ رژێمه‌كانی ده‌وروبه‌ر و ته‌نانه‌ت زلهێزه‌كانی وه‌كو ئینگلیزیش، قه‌ت مه‌رجه‌عییه‌تێكی سیاسی و نه‌ته‌وه‌یی ئه‌وتۆ درووست نه‌بووه كه بتوانێ له ململانێی ناوخۆییدا، قسه‌ی كۆتایی بكات، چونكه هه‌میشه مه‌رجه‌عه‌كان خۆیان ته‌ڕه‌فێكی به‌هێزی ململانێی سیاسی بوونه و هه‌وڵیانداوه نه‌یاره‌كانیان یان ئه‌وانه‌ی وه‌كو ئه‌وان بیر ناكه‌نه‌وه ته‌سفییه بكه‌ن.\n* هه‌میشه لاقێكی سیاسه‌ت له ناوخۆدا له‌نگ بووه، هه‌ر بۆیه‌شه له هه‌موو مامه‌ڵه‌یه‌ك له‌گه‌ڵ داگیركه‌راندا، سه‌ركردایه‌تیی بزووتنه‌وه‌ی چه‌كداری و سیاسی، له هه‌نگاوی یه‌كه‌مدا داوای گرنتی كردنی پێگه‌ی سیاسی و حوكمڕانیی خۆیان كردووه.\nكه‌سانێك ئه‌گه‌ر ویستبیان له ده‌ره‌وه‌ی ویست و ئیراده‌ی ئه‌وان رێككه‌وتن له‌گه‌ڵ داگیركه‌راندا بكه‌ن، به جاش و خائین وێنا كراون.\n* له دنیای ئه‌مڕۆدا، جگه له مه‌رجه‌عییه‌تی ئایینی و مه‌زهه‌بی، مه‌رجه‌عییه‌تی سیاسی و نه‌ته‌وه‌یی و كۆكردنه‌وه‌ی له یه‌ك تاكه كه‌سدا باوی نه‌ماوه، چونكه عاقیبه‌ته‌كه‌ی دیاره؛ ئه‌و كه‌سه بیه‌وێ یان نه‌یه‌وێ هه‌ر به‌ره‌و تاكڕه‌وی ده‌ڕوات و قه‌تیش ناتوانێ به یه‌كچاو سه‌یری هه‌موو كۆمه‌ڵگا بكات.\nبۆیه مه‌رجه‌عی پایه‌داری هه‌موو میلله‌تێكی ئازاد و دیموكرات بریتییه له‌و دامه‌زراوانه‌ی كه به ده‌نگدانی راسته‌وخۆی خه‌ڵك هه‌ڵده‌بژێردرێن.\nمه‌رجه‌عی هه‌ره باڵای هه‌موو وڵاتان ده‌ستوور و ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌رییه كه بچینه‌ی قانوونه‌كانی وڵات و جێبه‌جێبوونیان زامن ده‌كه‌ن.\n* پڕوپاگه‌نده و پێداگری له‌سه‌ر درووستكردنی مه‌رجه‌عییه‌ت له ده‌ره‌وه‌ی دامه‌زراوه‌كان و ته‌سلیمكردنی هه‌موو بڕیاره چاره‌نووسسازه‌كان به یه‌ك كه‌س، له هیچ شوێنێكی دنیا سه‌ركه‌وتوو نه‌بووه، یه‌كسانی و عه‌داله‌تی به‌رهه‌م نه‌هێناوه. به پێچه‌وانه‌وه هه‌میشه كوتله‌یه‌كی گه‌وره‌ی ناڕازیی به‌رهه‌م هێناوه و ئه‌وانیش یان هه‌وڵی رووخاندنی مه‌رجه‌عیان داوه، یانیش مه‌رجه‌عێكی دیكه‌یان بۆخۆیان درووست كردووه.\n* زروفی كوردستان وا ده‌خوازێت كه به زووترین كات بیر له نووسینه‌وه‌ی ده‌ستوورێكی هاوچه‌رخ بكرێته‌وه، یان ئه‌وه‌تا هه‌وڵه‌كانی رابردوو بۆ نووسینه‌وه‌ی ده‌ستوور زیندوو بكرێنه‌وه.\nده‌ستوورێك كه ببێ به مه‌رجەعی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ی هه‌موو ئه‌رك و مافه‌كان و، دیاریكردنی هه‌موو چوارچێوه‌كان.\nده‌سته‌ڵاتی دادوه‌ری له‌ژێر هه‌یمه‌نه‌ی حزبه‌كان ده‌ربهێندرێت و دادگایه‌كی ده‌ستووریی دوور له ده‌ستێوه‌ردانی حزبه‌كان دروست بكرێت. هێز و ده‌سه‌ڵات بۆ ئه‌و دامه‌زراوانه بگه‌ڕێندرێنه‌وه كه به قانوونه به‌ركاره‌كانی په‌رله‌مان درووست كراون و ئیجماعی سیاسییان له‌سه‌ره.


٢٣هه‌مین كۆبوونه‌وه‌ی ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی ڕێكخراوه‌ی UNPO له شاری برۆكسێل به‌ڕێوه‌چوو\n17:11 - 25 بانەمەڕ 2717\nکوردستان میدیا: ٢٣هه‌مین كۆبوونه‌وه‌ی ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی ڕێكخراوی گه‌لانی بێ نوێنه‌ر، UNPO، به به‌شداریی دوکتورعه‌لی عه‌بدیلزاده، نوێنه‌ری حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران، به‌ڕێوه‌چوو.\nڕۆژانی هەینی و شەممە ڕێکەوتی ٢٢ و ٢٣ی بانه‌مه‌ڕی ١٣٩٦ی هه‌تاوی، له شاری برۆكسێل، ٢٣هه‌مین كۆبوونه‌وه‌ی ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی ڕێكخراوی گه‌لانی بێ نوێنه‌ر، UNPO، به به‌شداریی دوکتور عه‌لی عه‌بدیلزاده، نوێنه‌ری حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران، به‌ڕێوه‌چوو.\nله‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌دا، دوای په‌سه‌ندكردنی ده‌ستووری كاری كۆبوونه‌وه، هه‌ریه‌ک له سه‌رۆک و سكرتێری UNPO, ڕاپۆرتی كارو چالاكیی ڕێكخراوه‌كه‌یان پێشكه‌ش به ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تیی كرد.\nهاوكات له لایه‌ن سكرتاریەتی ڕێكخراوه‌كه به‌رنامه و پلانی كاری شه‌ش مانگی داهاتوو خرایه به‌رباس. له‌م په‌یوه‌ندیه‌دا باس له كۆنفرانسێك سه‌باره‌ت به ستراتێژی نه‌ته‌وه‌كانی ئێران بۆ گه‌یشتن به وڵاتێكی فێدراڵ و پلوورالیستی كرا، كه ڕۆژی ١٦ی مانگی مه‌ی له واشنتۆن, بە بەشداری نوێنه‌ری حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران له ئامریكا، به‌ڕێوه ده‌چێت.\nله درێژه‌ی به‌شی یه‌كه‌می كۆبوونه‌وه‌كەدا ڕاپۆرتی به‌شی ماڵی له لایه‌ن به‌رپرسی ماڵی UNPO، پێشكه‌ش كرا.\nله‌به‌شێكی تری كۆبوونه‌وه‌كه دا پێداچوونه‌وه‌یه‌ك به په‌یڕه‌و و پرۆگرامی ڕێكخراه‌كه‌دا كرا. له‌م په‌یوه‌ندییه‌دا پاش وه‌رگرتن و هه‌ڵسه‌نگاندنی بۆچوونی به‌شداربووانی كۆبوونه‌وه‌كه، ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تیی گه‌ڵاڵه‌یه‌كی نوێی ئامادا كرد، كه له‌وێدا چه‌ند خاڵێكی نوێی له‌گه‌ڵ په‌یڕه‌و و پڕۆگرامه‌كه گونجاند و گۆرانكاری به‌سه‌ر هێندێك خاڵیشدا هێنا.\nبه‌شی كۆتایی كۆبوونه‌وه‌كه تایبه‌ت بوو به داڕشتنی به‌رنامه‌ی كاریی كۆنگره‌ی UNPO, كه بریاره له ماوه‌یه‌كی كورت دا بگیرێت. شایه‌نی ئاماژه پێدانه كه له‌م پیوه‌ندیه‌دا د. عه‌لی عه‌بدیلزاده، نوێنه‌ری حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران، وه‌ك هاوكاری سكرتاریەتی ڕێكخراوه‌كه دیاری كرا بۆ به‌ره‌و پێش بردنی ئاماده‌كارییەكان بۆ كۆنگره.


وەستایەک لە تەمەنى ٦ ساڵییەوە خەریکى چاککردنەوەى کاتژمێرى دیوارە\nوەستایەکى چاککردنەوەى کۆنە کاتژمێرى دیوار لە بەغدا، رۆژانە خەریکى ئەم پیشەیەیە لە دوکانە بچووکەکەیدا کە پڕیەتى لە کۆنە کاتژمێر.\nعەلى مەحمود نائیب، دوکانەکەى دەکەوێتە نێو کۆڵانە تەسکەکانى ناوچەی "سوق هەراج" کە ناوچەیەکى کۆنى شارى بەغدایە و کۆنە کاتژمێرى دیوارى تیادا چاکدەکاتەوە، ئەوانەى بە لایدا تێدەپەڕن وا هەستدەکەن کە گەشتێکیان بە ناو مێژوودا کردوە.\nئەم دوکانە کە لە مۆزەخانەیەکى کۆنە کاتژمێر دەچێت، لەپاڵ چەند کۆنە کاتژمێرێکى دیوارى ئەڵمانى و سویسرى، چەند کۆنە کاتژمێرێکى سەردەمى عوسمانیشى لەلایە کە لە بەغدا دیوارى ماڵەکانى پێدەڕازێندرێتەوە.\nکاتژمێرەکانى بە ناوى "شەهرەزاد" و "عەلائەدین" و "بەغدا" کە بە نرخترین کاتژمێرەکانى ئەو سەردەمە هەژمار دەکرێن و لەدواى ساڵى ١٩٣٠ەوە هێنراونەتە عێراق، لەم دوکانەدا بەدیدەکرێن.\nنائیبى تەمەن ٦٢ ساڵ سەرەڕاى کەمى داهاتەکەى برەو بەو پیشەیە دەدات کە لە باپیرییەوە بۆى ماوەتەوە، ئاماژە بەوە دەدات کە ئەو یەکێکە لە دوا ئەو کەسانەى کە لەسەر ئەم پیشەیە بەردەوامن.\nنائیب کە خەریکى چاککردنەوەى کاتژمێرێکى تەمەن ٥٥ ساڵە بوو، راگەیاند "من لەمێژەوە وەستای چاککردنەوەى کۆنە کاتژمێرى دیوارم. من لە تەمەنى ٦ ساڵییەوە خەریکى ئەم پیشەیەم و لە سەرەتا لە لاى باوکم شاگرد بووم و دواتر بووم بە وەستا، بەڵام ئێستا ئەم پیشەیە خەریکە نامێنێت"\nناوبراو ئاماژەی بەوە کرد لەبەر ئەوەى ئەو پیشەیە لە باپیرییەوە بۆی ماوەتەوە بۆیە تاکۆتایی تەمەنی لەسەرى بەردەوام دەبێت.\nکاتژمێرەکان ئەگەر کاریش نەکەن بەهۆى جوانییانەوە بە دیوارەکانەوە هەڵدەواسرێن.\nنائیب ئاماژەى بەوەشدا کە تاکە کەسە لەم بوارەدا کار دەکات و هیچ کەسێک هەوڵنادات کە ئەم کاتژمێرانە چاکبکاتەوە لەبەرئەوەى چاککردنەوەیان زۆر قوڕسە.\nبە هۆى ئەوەى کە خەڵکێکى زۆر دەهاتن بۆ چاککردنەوەى کاتژمێرەکانیان، نائیب چەند جارێک راپۆڕتەى پێبڕین و وتى: "تا ئێستاش ئەم جۆرە کاتژمێرانە بە دیوارەوە هەڵدەواسرێن بە تایبەتى لە ماڵە کۆنەکانى بەغدا".\nنائیب وتیشی "جوانى ئەم کاتژمێرانە لەوەدایە کە کۆنن و ئەگەر کاریش نەکەن ئەوندە بۆ خاوەنەکەیان بەسە دیمەنێکى تایبەت بە ماڵەکەیان دەبەخشێت، لە لایەکى دیکەشەوە یادگارییە کۆنەکانیان بەبیردەهێنێتەوە".\nئەبو حەیدەر کە کاتژمێرێکى ساڵانى پەنجاکانى هێنابوو بۆ چاککردنەوە، زۆر رای لە وەستاکە بوو و وتی "شتێکى ئاسان نییە کە چەند ساڵێک کاتژمێرێک ئاوا بپارێزىت. دەیان جار ماڵمان گواستووەتەوە بەڵام ئەم کاتژمێرەمان هەر لەلا ماوە".\nبانكی رەشید سیستمێكی پێشكەوتووی بانكی جێبەجێ دەكات\nباڵیۆزی ئێران لە عیراق دوابڕیاری وڵاتەكەی سەبارەت بە بەخۆڕایی كردنی ڤیزە ئاشكرادەكات\nهێڵی ئاسمانی عێراقی رونكردنەوەیەكی بڵاو كردەوە\nوەزارەتی پلاندانان 420 كۆمپانیا و بەڵێندەر ده‌خاته لیستی رەشەوە\nعیراق 70 ملیار دۆلار قەرزارە


ئەو ئەندامەی پەکەکە کە پارتی ڕادەستی تورکیای کرد چی لێ بەسەر هات؟ - RojNews\nئەو ئەندامەی پەکەکە کە پارتی ڕادەستی تورکیای کرد چی لێ بەسەر هات؟\n١٤ مانگ پێش ئێستا دکتۆر ئایدین لەلایەن پاراستنی پارتییەوە لە زاخۆ دەستگیرکرا و پاشان میتی تورک بەشداری ئەشکەنجەدان و لێکۆڵینەوە لەسەر دکتۆر ئایدین بوو.\nماوەیەک پێش ئێستا ڕاگەیاندنە تورکەکان هەواڵێکیان بڵاوکردەوە و تێیدا ڕایانگەیاند، کە دەزگایەکی سیخوڕی تورکیا دکتۆر ئایدینی لە باشوری کوردستان دەستگیرکردووە.\nبەڵام لەو کاتە بەدواوە هیچ زانیارییەک لەبارەی شوێنی زیندانیکردنی دکتۆر ئایدین بڵاو نەکرایەوە و تەنیا زانیارییەک کە بەردەوام دووبارەدەکراوە، ئەوە بوو کە ناوبراو لە ژێر لێکۆڵینەوە دایە.\nلەم بارەیەوە ڕۆژی ٤ی نیسان بڕیارگەی ناوەندی پاراستنی گەل، ڕاگەیەندراوێکی بڵاو کردەوە و ڕایگەیاند:"دەستگیرکردنی گەریلا دکتۆر ئایدین ڕاستە، بەڵام ئەمە تازە ڕووینەداوە و ماوەی ١٤ مانگ پێش ئێستا دەستگیرکراو، دکتۆر ئایدین لە شوباتی ٢٠١٦دا برینداربوو و ڕەوانەی نەخۆشخانەی دهۆک کرا لەوێ هەوڵیدا بەرەو ڕۆژئاوای کوردستان بەڕێبکەوێت، بەڵام لەلایەن هێزەکانی پارتییەوە دەستگیرکرا، دواتر لە کۆبونەوەی بەرپرسانی پارتی و پەکەکەدا باس لە دکتۆر ئایدین کرا، ماوەیەک دواتر دکتۆر ئایدین دەستی بە مانگرتن لە خواردن کرد، بەهۆی ئەوەی دەزگایەکی سیخوڕی تورک بەشداری لێکۆڵینەوەکەی ببوو.\nماوەی زیاتر لە ساڵێکە کە دکتۆر ئایدن دەستگیرکراوە و هێشتا هیچ زانیارییەک لەبارەیەوە ڕانەگەیەندراوە، ئاشکرایە کە دەزگای سیخوڕی تورکیش بەشداری لێکۆڵینەوە لەسەری بووە، بەڵام دیار نییە کە ئایا گوازراوەتەوە بۆ تورکیا یان هەر لە باشوری کوردستانە.\nهێزەکانی پارتی کە گەریلایەکی برینداریان ڕادەستی تورکیا کردووە، ئاخۆ لە بەرامبەر ئەم خۆشخزمەتییەدا چیان لە دەوڵەتی ئەنقەرە وەرگرتبێت؟


سه‌رۆك بوش له‌گه‌ڵ شاعه‌بدوڵای ئوردون كۆده‌بێته‌وه\nسه‌رۆك بوش له ووڵاتی ئوردون ژماره‌یه‌ك ووتوێژ ئه‌نجام ده‌دات له پێناو كۆتایی هێنان به توندوتیژییه‌كان له عێراق‌دا.\nشاعه‌بدوڵای ئوردون له ئێواره‌ی ڕۆژی چوارشه‌ممه له كۆشكی پادشایی پێشوازی له سه‌رۆك بوش كرد پاش ماوه‌یه‌كی كه‌م به گه‌یشتنی بۆ عه‌مان. بڕیاریشه سه‌رۆك بوش له ڕۆژی پێنج شه‌ممه‌دا له‌گه‌ڵ سه‌رۆك وه‌زیری عێراقی نوری ئه‌لمالكی كۆببێته‌وه هه‌روه‌ك چۆن پێشتر پلانی بۆ دانرابوو.\nبه‌ڕێز بوش له ڕۆژی سێشه‌ممه‌دا وا به دوای به‌شداریكردنی له لوتكه‌ی ناتۆ كه له شاری "ریگا" ی ووڵاتی لاتیڤیا به‌ڕێوه‌چوو، گوتی تیرۆریستانی ئه‌لقاعیده ئاگری توندوتیژی له عێراق‌دا خۆش ده‌كه‌ن. هه‌روه‌ها گوتی ده‌یه‌وێت گوێبیستی پلانه‌كانی به‌ڕێز مالكی بێت بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی ئارامی و ئاسایش بۆ عێراق. هه‌روه‌ها گوتی گفتوگۆ له‌سه‌ر هه‌وڵه‌كانی ئه‌مه‌ریكا ده‌كه‌ن بۆ چۆنێتی گواستنه‌وه‌ی ئه‌ركه‌كان بۆ ژێر ده‌سه‌ڵاتی هێزه‌كانی ئاسایشی عێراقی و به‌رپرسیارێتی ووڵاتانی دیكه‌ی ناوچه‌كه له پشتگیریكردنیان بۆ پاراستنی ئاسایشی عێراق.\nسه‌رۆك بوش ده‌ڵێت سه‌ربازه ئه‌مه‌ریكیه‌كان له عێراق ناكشێنێته‌وه هه‌تاوه‌كو كاره‌كان له‌وێ ته‌واو نه‌كه‌ن و عێراق خۆی نه‌گرێته‌وه و توانای به‌رگریكردنی له خۆی نه‌بێت.\nهه‌ر له ڕۆژی چوارشه‌ممه‌دا، به‌ڕێز ئه‌لمالكی دوای گه‌یشتنی بۆ عه‌مان گوتی ئه‌مه‌ریكا هاوپه‌یمانی عێراقه و هه‌ردوو ووڵات كار له‌سه‌ر ستراتیژییه‌تێكی نوێ بۆ چاك كردنی ڕه‌وشی ئاسایش له عێراق‌دا ده‌كه‌ن.\nهاوكاتیش له به‌غدا، یاسادانه‌رانی سه‌ر به مه‌لای ڕادیكاڵی شیعه‌كان موقته‌دا ئه‌لسه‌در به‌شداری كۆبونه‌وه‌كانیان له‌گه‌ڵ حكومه‌تی عێراقیدا نه‌كردووه وه‌ك ناڕه‌زایی ده‌ربڕینێك له دژی كۆبونه‌وه‌كه‌ی نێوان به‌ڕیز مالكی و به‌ڕێز بوش.\nله لایه‌كی دیكه، ڕۆژنامه‌ی نیویۆرك تایمز ڕایگه‌یاندووه ڕاوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی به‌ڕێز بوش گومانی هه‌یه له‌وه‌ی كه‌وا سه‌رۆك وه‌زیری عێراقی توانای كۆنترۆڵكردنی توندوتیژی نه‌ژادی له ووڵاته‌كه‌دا هه‌بێت.\nڕۆژنامه‌كه ده‌شڵێت پێشنیاری ئه‌وه ده‌كات كه ووڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا هه‌نگاوی نوێ بگرێته به‌ر بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ڵوێستی ڕێبه‌ری عێراقی به‌هێز بكات.\nبه پێی ڕۆژنامه‌كه، ڕاوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی، ستیڤن هه‌یدڵی دوا به دوای سه‌ردانه‌كه‌ی بۆ عێراق و كۆبونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ به‌ڕێز ئه‌لمالكی له 30 ی مانگی ئۆكتۆبه‌ردا ئه‌م تێبینیانه‌یدا.


Diplomatic Magazine | یەكێتی‌و گۆڕان‌و لاپتۆپەكەی ئاشتی هەورامی *\nیەكێتی‌و گۆڕان‌و لاپتۆپەكەی ئاشتی هەورامی *\nگلەیی‌و گازەندەی سەركردەكانی یەكێتی‌و پارتی لەسەر پرۆسەی ئابوری سەربەخۆ‌و پرۆسەی نەوت لە هەرێمی كوردستان، هەمیشە روبەڕوی مام جەلال ئەبوەوە، ئەویش بەهەر شێوەیەك بو بە مەسعود بارزانی ئەگەیاند. لەسەر داوا‌و پێشنیازی بارزانی‌و تاڵەبانی، بەمەبەستی كۆبونەوە لەگەڵ مەكتەبی سیاسی یەكێتیدا ئاشتی هەورامی گەیشتە هاوینەهەواری دوكان‌و بە تەنیا لاپتۆپێك‌و داتاشۆیەك كۆڵەپشتی ئەو سەفەر‌و كۆبونەوەیەی بو.\n- شوێنێكی باش ئامادە بكەین، ئەمڕۆ دەرسی نەوت بە رەفیقەكانی تۆ ئەڵێم.\nئاشتی ئەم قسەیەی كردو هۆڵ‌و تەدارەكی وانەوتنەوەمان ئامادەكرد‌و ئەو هاوڕێیانەمان لە مەكتەبی سیاسی بانگهێشتی كۆبونەوەكە كرد.\nنەخشەی كێڵگە نەوتییەكانی هەرێمی كوردستان، كۆن‌و نوێ، ناوی كۆمپانیاكان، شێوازی گرێبەستەكان، رێژەی بەرهەمی بەرمیلی رۆژانە‌و... هتد، وەك مامۆستایەكی لێزان بە یەك پاكێج‌و بە داتاشۆ رونكردنی كردەوە، زۆر شادمان بو بەو كێڵگە نەوتیانەی كاری لەسەر نەكرابو، دوا قسەی كۆبونەوەكەی ((دروست بڵێم وانەكەی)) هەموو ئامادەبوانی شاگەشكە‌و سەرسام كرد‌و وتی:"لەسەری ساڵی ئایندەوە رۆژانە یەك ملیۆن بەرمیل نەوت لە كێڵگەكانی هەرێمی كوردستان بەرهەم ئەهێنین"، ئەمە لە كۆتایی ساڵی 2009دا بو.\nجارێكی تر‌و دوای نەخۆشكەوتنی تاڵەبانی، عیماد ئەحمەد وەك جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی وەزیران لێدوانێكی لەسەر ئاگاداربونی خۆی لە تەواوی پرۆسەی نەوت‌و داهاتەكانی دابو، دەستەی كارگێڕی مەكتەبی سیاسی دوای دڕدۆنگیان بانگهێشتی كۆبونەوەیەكی پەلەیان كرد‌و بە راشكاوی لەبەردەم ئەندامانی دەستەی كارگێڕی مەكتەبی سیاسیدا وتی:\n- بەڵێ من ئاگادارم‌و بەشێكی پارەم وەرگرتوە‌و مام جەلال‌و هەندێ هەڤاڵی تری یەكێتی چەند بەشكێكی تریان وەرگرتوە.\n- بۆچی بە ئێمەتان نەتوە؟ فەرمو بۆمان رونبكەرەوە !، مەلا بەختیار وەك بەرپرسی دەستەی كارگێڕ ئەم پرسیارەی كرد‌و لە وەڵامدا عیماد ئەحمەد وتی:\n- مام جەلال بەمنی وتوە ئەو پارەیەت بەرەوڕو ئەكەمەوە، نابێ لای كەس باسی بكەیت. هەتا مام خۆی چاكئەبێتەوە ئامانەتێكە لەئەستۆی مندایە، خۆ ئەگەر چاكیش نەبوەوە، ئەو مەسەلەیە بخەنە كۆبونەوەی سەركردایەتییەوە، گەر زۆرینە بەچی شێوازێك پێتان باش بو، با دەنگی لەسەر بدەن‌و بۆ چەند كەسێكی بدركێنین.\nئەوەندەی من ئاگاداری بم، دوای ئەو كۆبونەوەیە كۆتایی بەو باسە هێنرا. بۆ دڵنیایی ئەو كەسانەی گومانیان هەیە، هەر لەو كۆبونەوەیەدا لیستی پاڵێوراو بۆ پۆستەكانی یەكێتی لە حكومەتیش عیماد ئەحمەد وتی: لیستێكی مام جەلالم لایە تا ئەو ناوانە تەواو نەبن، هیچ كاندیدێكی ترم بۆ مەنێرن‌و بۆئەم مەسەلەیەش د. خەسرەو گوڵ محەمەدی كرد بە شایەت.\nچەند ساڵێك تێپەڕی‌و دوای دیداری نەوشیروان مستەفا‌و مەسعود بارزانی هەمان سیناریۆی پرس لە تاریكی پرۆسەی نەوت لەنێوان ئەو دو جوامێرە دوبارەبوەوە، بەهەمان دەستوری پێشو دوەمیان ئاشتی هەورامی بە كۆڵەپشتەكەیەوە رەوانەی گردی زەرگەتە كرد !\n+ كەس نازانێ كێیە؟ كوڕی كێیە؟ چۆن هەمو موقەدەراتی ئەم میلەتەتان داوەتە دەستی بازرگانێك ؟ گەر شكست بهێنێت ئەڕوات‌و بە هەمومان بۆمان نادۆزرێتەوە، خەڵك من‌و تۆ ئەناسێ‌و یەخەی من‌و تۆ ئەگرێ.\nتەنیا قسەیەكی ناو كۆبونەوەكە لەبارەی نەوتەوە كە بە مەسعود بارزانی وتبێ، ئەمەبو كە لە كاك نەوشیروانم خۆیم بیست.\nئەو زۆر لە خەمی كورددا بو، كە شارەزای بواری نەوت‌و گرێبەستی كڕین‌و فرۆشتنی نەوتی نیە ! هەمیشە ئەیوت: كەسمان لێی نازانین‌و نامانەوێ بیزانین! راسپاردەی بۆ هاوڕێكانی لە حكومەت‌و پەرلەمان ئەوەبو كە بەهەر نرخێ بێ شارەزای بیانی بهێنینە كوردستان.\nبەناچاری خۆی بۆ چەند رۆژێك‌و لە ماڵەكەی خۆی داوەتی چەند پسپۆر‌و شارەزایەكی بیانی كرد. هەر لەو سەروەختەدا ئاشتی هەورامی گەیشتە لای‌و وێنەیەكی گشت گرێبەست‌و زانیاری‌و ناوەرۆكی لاپتۆپ‌و كۆڵەپشتەكەی تەسلیمی كاك نەوشیروان كرد.\n- چەند رۆژێكە لەگەڵ ئەم پسپۆرە بیانیانە دیراسەی فایلی پرۆسەی نەوتی هەرێم ئەكەین، ئەوەی لام سەیرە زۆر ستایشی گرێبەستەكانی ئاشتی هەورامی ئەكەن‌و ئەڵێن زەحمەتە گرێبەستی وا باش لە دنیای بازاڕی نەوتدا كرابێت.\nنەوشیروان مستەفا ئەوەی بە من وت‌و بەدوایدا رێنمایی كردم لە میدیای گۆڕان چیتر باسی خراپی پرۆسەی نەوت‌و ئابوری سەربەخۆ‌و گرێبەستە نەوتییەكان نەكەین، وتیشی تەنیا شتێ لەوبارەیەوە باسی بكەن ئەوەیە كە بڵێن پارەكەی لە كوێیە؟\nئەم رێنمایەی رێكخەری گشتی بزوتنەوەكەم كرد بە پەخشنامەیەك‌و بەڕێوەبەری بەشەكانی میدیام لێ ئاگاداركردەوە‌و ئەوانەشی پەخشنامەكەیان جێبەجێ كرد لەژیاندا ماون.\n• دوای گفتوگۆی گەرمی ئەم رۆژانەی وەزیری دارایی پێشو لەگەڵَ سەرۆكی فراكسیۆنی پێشوی بزوتنەوەی گۆڕان لەسەر پرسی نەوت‌و گرێبەستەكان. بەئەركی سەرشانی خۆمم زانی وەك قسەیەك بۆ مێژو ئەم وتارەم بڵاوبكەمەوە.


گەلاوێژ عەلی کاندید بۆ پۆستى سەرۆک کۆمارى عیراق رایگەیاند، لەساڵى رابردووەوە وازى لەیەکێتى هێناوە و بەسەربەخۆ خۆى کاندیدکردووە بۆوەرگرتنى ئەو پۆستە.\nگەلاوێژ عەلی بەدەنگى ئەمەریکاى وت " من وەکو سەربەخۆیەک خۆم کاندید کردووە و سەر بە هیچ لایەنێکی سیاسی نیم، وەک ژنێک ویستومە ڕچە شکێن بم لە خۆ کاندیدکردن بۆ ئەو پۆستە هەرچەندە پێش منیش هەبووە بەڵام دەبێت بەردەوام هەوڵی بەدەستهێنانی ئەو پۆستانە بدەین و نەوەستین."\nوتیشى هەوڵدەدات دەنگی لایەنەکان بەدەست بهێنێت بە تایبەت ئەو لایەنە کوردستانیانەی سەربەخۆن و خۆیان کاندیدییان نیـیە، هەندێکیان بڕوایان هێناوە و هەندێکیشیان هێشتا ماون.\nهەرچەندە ئەو کاندیدە ژنە لە پێشتردا سەرۆکی فراکسیۆنی یەکێتی بوو لە ئەنجومەنی پارێزگای موسڵ بەڵام لە وەڵامی ئەو پرسیارەی ڕای حزبەکەت( یەکێتی) چی بوو لەسەر خۆ کاندید کردنت؟ وتی"من لە 2/5/2021 دەستلەکارکێشانەوەم داوە بە یەکێتی نیشتمانی کوردستان شانازی بە مێژووی ڕابردوەوە دەکەم، بەڵام ئێستا کەسێکی سەربەخۆم و خۆم کاندیدکردووە و پەیوەندیم بە هیچ لایەنێکی سیاسیەوە نیـیە."\nدەشڵێت "بە حکومی ئەوەی سەرۆکی فراکسیۆن بووم لە پێشتردا لە ناو ئەنجومەنی پارێزگای نەینەوا پەیوەندییەکی زۆر باشم هەیە لەگەڵ لایەنەکان، ئێستا یانزە ئەندامی پێشووی ئەنجومەنی پارێزگای موسڵ بوونەتە پەرلەمانتار لەگەڵ ئەوانیش قسەم کردووە و وەڵامەکەیان ئەرێنی بوون. "\nگۆڕانێک لە کێبەرکێی سەرۆکایەتی کۆمار ڕوویدا\n2022.02.03 - 10:47


پاش ئەوەی دەسەڵاتدارانی هەرێمی کوردستان ئامادە نەبوون هەردوو فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی هەولێر و سلێمانی ڕادەستی حکومەتی ناوەندی عێراق بکەن، بۆیە بڕیاردراوە لە سبەی هەینیەوە هەموو گەشتە نێودەوڵەتیـیەکان لە هەردوو فڕۆکەخانەکە ڕابگیرێن.\nتەلار ساڵح بەڕێوەبەری فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی هەولێر بە ئاژانسی دەنگ‌وباسی فڕانس پـرێسی گوت لەسەر بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق و حەیدەر عەبادی سەرۆک وەزیر لە کاژمێر 6 ی پاش نیوەڕۆی ڕۆژی هەینی گەشتە نێودەوڵەتیـیەکان لە فڕۆکەخانەکە ڕادەگیرێن.\nهەروەها زۆربەی ئەو هێڵە ئاسمانیانەی گەشتیان بۆ ئەم دوو فڕۆکەخانەیەی هەرێم هەیە ئاگاداریـیان لەم بارەیەوە بڵاوکردووەتەوە.\nفڕۆکەخانەی هەولێرش ڕاگەیاندنێکی بڵاوکردووەتەوە و هەواڵەکەی تیادا بڵاوکردووەتەوە و دەڵێت هەوڵ دەدەن لە ڕێگەی دیالۆگ لەگەڵ دەسەڵاتدارانی بەغدا کێشەکە چارەسەربکرێت.\nلە لایەکی دیکە کاربەدەستێک لە بەڕێوەبەرایەتی فڕۆکەوانی سیڤیلی عێراق بۆ فڕانس پـرێسی ڕاگەیاند لە پاش تەواوبوونی مۆڵەتی 3 ڕۆژەکەی حکومەتی ناوەندی بە هەرێمی دابوو، ئاسمان بە ڕووی گەشتە نێودەوڵەتیـیەکانی هەردوو فڕۆکەخانە دادەخرێن. گوتیشی هەموو کۆمپانیاکانی هێڵی ئاسمانیان ئاگادارکردووەتەوە.\nهاوکات ئەمڕۆ پـێنجشەممە ژمارەیەکی زۆری بیانی هەرێمیان جێهشتووە، ئەمەش لە ترسی ئەوەی نەکا ڤیزەکانی لە لایەن هەرێمەوە پـێیان درابوو لە لایەن بەغداوە دانی‌پـیادا نەنرێت.


له وه‌ختيگ شوونه‌واره‌يل تر بوينه‌سه ويرانه.. هه‌ولێر بنيات قه‌ڵاگه‌ێ نه‌ێد - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nله وه‌ختيگ شوونه‌واره‌يل تر بوينه‌سه ويرانه.. هه‌ولێر بنيات قه‌ڵاگه‌ێ نه‌ێد\nشه‌فه‌ق نيوز/ له‌بان رويوه‌ر به‌رزاييگ ك ته‌نيا نزيكه‌ى 80 كم دويره له به‌ره‌ى جه‌نگ ك بويه‌سه هووكار ويرانكارى فريه‌يگ شوونه‌يل مێژوويى له شوونه‌يل جياجياى عراق، كارگه‌ره‌يل فريه‌يگ خه‌ريكن كار ئه‌را قورتاركردن باڵه‌خانه‌يگ مێژوويى ئه‌كه‌ن له‌ناونى ئه‌و هه‌مگه زه‌ره‌ده‌يله ك ره‌سيه‌سه شوونه‌واره‌يل.\nتيميگ خه‌ريك كاركردنه ئه‌را بنياتنانه‌وه‌ى باقى شوونه‌يل ته‌مام نه‌كرياێ له قڵاى سه‌خت له هه‌ولێر پايته‌خت هه‌رێم كوردستان ك ريكخرياگ نه‌ته‌وه‌يل يه‌كگرتگ ئه‌را په‌روه‌رده‌و زانست و رووشنهويرى(يونسكۆ)تاريفى كرد وه كويه‌نترين شوونه‌واره‌يليگ ك جى ژيان ئنسانى بويه وه‌بى داوڕيان و مێژوو بڕيگ له به‌شه‌يلى بريه‌ێده‌و ئه‌را هه‌يشت هه‌زار ساڵ وه‌رجه ئيسه.\nيه‌يش له‌وه‌ختيگ ريكخرياگ ترۆريستى داعش كار له‌بان هانداين خوه‌يكوشه‌يل و قه‌ناسه وه‌ده‌سه‌يلى ئه‌كا له موسڵ ئه‌را ته‌قينه‌وه‌و ده‌سڵاته‌يل له هه‌ولێر وه ئاگاداريه‌و هه‌وڵ دويره‌وخستن زه‌ره‌ده‌يل ئه‌يه‌ن.\nله‌ى باوه‌ته‌و، دارا يه‌عقوبى سه‌رۆك پرووژه‌گه وت: ئيمه ته‌نيا ناخوازيم خاسسازى له قه‌ڵاگه بكه‌يم، به‌ڵكوو ئه‌خوازيم زينيگيه‌و بكه‌يم، ك نزيكه‌ى 14 شوونى ئه‌را گه‌شتياره‌يل ئاماده‌سه‌و فيشتريش ئه‌دێ، چوينكه ئى پلانه وه‌خت ئه‌كيشێد.\nده‌سڵاته‌يليش باس له‌وه ئه‌كه‌ن ك حكومه‌ت هه‌رێم تا راده‌يگ نه‌ف له سه‌قامگيريه ريژه‌يه‌گه‌ى وه‌رگرتگه له وه‌كارخستن 15 مليۆن دۆلار ئه‌را بنياتنانه‌وه‌ى قه‌ڵاگه‌ى هه‌ولێر.\nدوياى ساڵه‌يليگيش له كار، باڵه‌خانه‌يل يه‌كه‌م ئه‌و قه‌ڵا قاپيه‌يلى واز كريا، له‌وانه‌يش دو مووزه‌خانه، ك يه‌كيگ له‌ليان تايبه‌ته وه كوچگه‌يل پيرووز و ئه‌واكه‌يش ئه‌را بافه‌مه‌نى.\nسه‌رتيپ مسته‌فا سه‌رپه‌رشكار له‌بان مووزه‌خانه‌گه وت: ئيمه قاليه‌يليگ ديريم مێژوويان ئه‌چێده‌و ئه‌را نزيكه‌ى 100 تا 150 ساڵ وه‌رجه ئيسه ك له مه‌ردم و بازرگانه‌يل سه‌نريانه.\nشوونه‌وارناسه‌يل شوونه‌واره‌يليگ كويه‌ن ده‌رخستنه وه‌ل بڕيگ كه‌ره‌سه‌يل تر و له‌وانه‌يش قازيفه‌يل تانك ك ئه‌چێده‌و ئه‌را ساڵ 2003 و ئه‌و سه‌رده‌ميشه ك سه‌دام حسێن په‌لاماره‌يلى ئه‌را كپه‌وكردن راپه‌رين 1991 كورد ده‌سوه‌پيكرد.\nئى مێژووه كه‌ڵه كريانه‌و كارگه‌ره‌يليش خه‌ريك كاركردنن ئه‌را خاسه‌وكردن شوونه‌يل قه‌ڵاگه له‌وه‌ر ئه‌وه‌گ وه‌جوانى دابنريه‌ن له‌و باڵه‌خانه‌يله ك مێژوو كويه‌نيگ ديرن.\nله گووشه‌يگ تر له‌و شوونه‌واره، گه‌رماوييگ هه‌س نيشانه‌ى داوود وه‌پيه‌و دياره، ك يه‌يش شايه‌تيده‌ره له‌بان جاليه گه‌وراى يه‌هوودى ك له ناوچه‌گه ژيانه وه‌رجه كووچكردن ئه‌را ئسرائيل له ساڵه‌يل چل سه‌ده‌ى وه‌رين.\nوه‌ل ئه‌وه‌يشا ماڵه‌يل تر چووڵكرياى له‌تى دياره له وه‌ختيگ ك حكومه‌ت دويا كه‌سيگ نيشته‌جى له‌و قه‌ڵا جيواز كرد له نزيكه‌ى ساڵ 2008 له‌وه‌ر ده‌سوه‌پيكردن كاره‌يل بنياتنانه‌وه‌و تازه‌كردنى.\nئمجا كاره‌يل خاسه‌وكردن ئه‌و قه‌ڵا په‌كى كه‌فت له‌شوون ئه‌وه‌گ به‌غدا ئه‌و بودجه كه‌مه‌و كرد ك ده‌وڵه‌ت ئه‌ياده‌ى حكومه‌ت هه‌رێم، ئه‌ويش له‌ساڵ 2014 وه‌بوونه‌ى ناكووكيه‌يل هه‌نارده‌ى نه‌فت.\nوه‌لێ وه‌ل ئه‌وه‌يشا قه‌ڵاگه سه‌ردان فريه‌يگ گه‌شتياره‌يليش وه‌خوه‌يه‌و دى له‌ساى هووكاره‌يليگ و له‌وانه‌يش كه‌مى شوونه‌يل تر ك سه‌ردان بكريه‌ن له ناوچه‌يليگ جه‌نگ له‌ليه‌و نزيك بدێ.\nرياز ركابى كارمه‌ند گشتى له به‌غدا وت: سه‌دان هه‌زار پارچه شوونه‌واره‌يل تر دزريانه و شوونه‌واره‌يل فريه‌يگ ويران كريانه له عراق و گشتيان وه بوونه‌ى خراوى بار ئاسايشى تويش ويرانه‌و دزى هاتنه.\nركابى هه‌ناى ته‌ماشاى ناوچه‌يگ بويچگ وازكرياێ ئه‌را گه‌شتيار كرد و له‌وانه‌يش دو مووزه‌خانه و شوونه‌يليگ ئه‌را تكت بڕين وت: ئه‌يه چشت جوانيگه، وه‌لئي له‌هه‌مان وه‌خت ئه‌گه‌ر چايخانه‌يگيش له‌ورا بوياتاد فريه خاستر بوى.


پێڵاو – كولتور مه‌گه‌زین\nحسێن حەمەد – چیرۆك\nBy كولتور مه‌گه‌زین\t Last updated نیسان 18, 2019\nڤان كۆخ؛ پێڵاوه‌كان -نۆڤمبه‌ری ١٨٨٦ Vincent van Gogh, September-November 1886\nئێوارە بوو، برکی دەکرد، خەریک بوو دەسووتام. خۆم خزاندە چایخانەکە، لەبەر قەرەباڵەغی جێگای دانیشتن نەمابوو. کاسێتەکە لەسەر گۆرانییەکی فەیروز ئیشی دەکرد. سەدا و دەنگی ئەو چایخانەکەی تەنی بوو. لەبەردەم پیاوێک قووت بوومەوە، خەیاڵی ڕۆیشتبوو، جگەرەی دەکێشا. لەبەر دووکەڵ بە حاڵ یەکترمان دەدیت. بە هەڵپەوە گوتم:\n– خارە، بۆیاغ ناکەی ؟\n– هااا؟؟ چیت گۆت؟!\n– پێراوەکەت دەرێم، بۆیاغ ناکەی؟\n– نا بەقوربان، بۆیاغم کردووە. بەس با من و تۆ شتێک بکەین. ها تۆ ئەو هەزار دینارە وەکو پێشەکی وەرگرە، بەیانیش کە هاتییەوە و منت دیت ئەوکات بۆم بۆیاغ بکە، باشە؟\n– باشە، بەچاوان …\nئاوازەکە گۆڕا، (ماملێ) یان خستە سەر، بە نەغمەیەکی پڕسازەوە دەستیپێکرد (تۆۆ بەڵێنم پێ بدە … ) بیرم نایه‌ت بەڵێنم دابێ و نەم بردبێتە سەر! لێ خەڵکی وا نین، ڕۆژانە سەد گفت دەدەن و ناشیبەنەسەر، وەک ئەوەی نە بای دیبێ و نە بۆران. دوو پیرەمێرد بە قات و بۆینباغێکی شێوە کلاسیک لە سووچێک دانیشتبوون، کتێبیان بە دەستەوە بوو. قسەیاندەکرد. چووم هەمان پرسیارم لێیان کرد، ئەوەی لای چەپ لەودیو چاویلکە گەورەکەیەوە وەڵامیدا:\n– بەڵێ، بۆیاغ دەکەم.\nپێڵاوەکانی داکەند. خۆم چەماندەوە پێڵاوەکان هەڵگرم، بە گوێمدا چپاندی:\n– ئەگەر چی یار و یاوەر بوون بە دوژمن، خەمی بێ یاوەری یاوەرمە ئەمشەو!\nقیت بوومەوە، لێمڕوانی، لێی ڕوانیم، نیگامان تێک گیر بوو. بە زەردەوە گووتی:\n– کوڕی خۆم دەچییە مەکتەب؟\n– نا خارە، ناچم.\n– خارە نا کوڕم، بڵێ مامۆستا!\n– نا مامۆستا، وازم هینایە …\n– لۆ وازت هینایە؟\n– بابم پارەی نەبوو جلم لۆ بکڕی!\n– ئەتوش وازت هینا؟\n– بەرێ، وازم هینا …\nچاوم چووە سەر کتێبەکەی دەستی. حەزم دەکرد بزانم چی لێ نووسراوە. ئیرەییم پێی برد، ئەو دەیزانی چی تیا نوسراوە. سەیریکرد سەیری کتێبەکەی دەکەم، خەیاڵ بردبوومیەوە کاتێک گووتی:\n– ها بگرە ئەو کتێبە لۆ خۆت …\n– لۆ من؟!\n– بەڵێ لۆ تو.\n– ئاخر ئەمن خیندەواریم نییە؟!\n– جا چییە، ڕۆژەک هەر فێر دەبی بیخوێنیەوە!\nکتێبەکەم بە دەستێک و پێڵاوەکانیشم بەدەستەکەی تر هەڵگرت، ڕۆیشتم.\nدەمێک بوو خەیاڵی نوسینی چیڕۆکێک پڕژابووە سەرم، کەللەمی قورس کردبوو. دوای ئەوەی چایەکەم داواکرد، قەڵەم و دەفتەرێکم لەبەردەمم دانا. جگەرەیەکم داگیرساند و کەوتمە بیرکردنەوە. بەر لەوەی چاییەکەم بۆ بێت، بەر لەوەی دەست بکەم بە داڕشتنی چیرۆکەکە، بە دەنگی منداڵێک ڕاچڵەکیم. هاتبوو پێڵاوەکانم بۆیاغ بکات، دوای ئەوەی ڕۆیشت، بۆ دەفتەرەکەم نوشتامەوە، دەستم کرد بە نوسین؛\n” سێ جار لەسەر یەک لە دەرگای دا، دەرگام لێ نەکردەوە. دەمزانی خۆیەتی! دیسانەوە بە پاڵتۆ شڕەکەی بەرییەوە هاتووە پاڵتۆ تازەکەم بدزێ. هەموو نیوەشەوێک ئەوە دووبارە دەکاتەوە، لەوەدەچێت قەت وەڕەز نەبێت. چوومەوە ناو جێگاکەم. بەیانییەکەی، بەدەنگی بەریەککەوتنی فنجانە قاوە و ژێرپیاڵە ڕاچڵەکام. ماڵەکەم پڕ ببوو لە قەرەباڵەغی، ژاوەژاوێک بوو تێینەدەگەیشتم، لە خەون دەچوو.\nهەر کە چوومە هۆڵەکە هەموو وێکڕا بێدەنگ بوون، لێیان ڕوانیم. منیش بە سەر و سیمایەکی شێواوەوە سام گرتبوومی، هەناسەم تەنگ ببوو. گریانێکی قووڵ لە گەروومدا قەتیس مابوو. پێکەنینێکی وا بەرز و شێتانە پێکەنیم چوار ژوور ئەولاتریش گوێیان لێمبوو. لەپڕ سەرم خستە نێو دەستم لە پڕمەی گریانم دا.\nڤان كۆخ؛ پێڵاوه‌كان -نۆڤمبه‌ری ١٨٨٦\nVincent van Gogh, September-November 1886\n(پابلۆ ئیبێتا) بە چاوێکی خێلەوە لەودیو چاویلکە خڕەکەی لەلای دەرگاکە وەستا بوو. بەدەم چرووت کێشانەوە گووتی؛” منیش جارێک بەو حاڵەتە تێپەڕیوم، هەموو شتەکانی چواردەورم دەخولانەوە، لەسەر ئەرزەکە دانیشتم و هێندە بە توندی پێکەنیم، کەوتمە گریان.”… پیاوێکی تەمەن مامناوەند کە جگەریەکی لەسەر لالێوی بوو لەلای پەنجەرەکە وەستا بوو، گوتی؛ “نیوەی تەمەنی مرۆڤ بەوە دەڕوات کە دەیەوێ گوزارشت لەو شتانە بکات کە گەرەکییەتی دەریانبڕێت.” چاوم چووە سەری، دڵتەنگانە سەیری دەکردم، قومێکی درێژی لە جگەرەکەدا و ڕووی بەلای پەنجەرکە وەرگێڕا… پیاوێکی تر بە قات و بۆینباغ و سمێلێکی باریکەوە کە شەپقەیەکی لەسەر بوو،لاواز و ڕووتەڵە، لەسەر قەنەفەکە دانیشتبوو. سیمای هەر لە کوندەپەپوو دەچوو. بە لووت تلیاکی لەسەر مێزەکەی بەردەمی هەڵکێشا و گووتی؛ “دەتەوێ لە خۆتدا هەست بە هەموو شت بکەی؟” شازادە (میشکین) کە لە بەردەم تابلۆیەکی بچکۆلە وەستابوو، هاتە گۆ: “پێویستە لە هەنووکەیەکی بەردەوامدا بژیێی!”\nخەریک بوو سەرم دەسوڕا، هەستم بە نامۆیی دەکرد، پەشۆکاو بووم. دەمم وشک ببوو، چووم پەرداخێک ئاو بخۆمەوە. پیاوە کوندەپەپووئاساکە دیسانەوە قسەیکرد: “دەتەوێ بنووی و چی دی هەڵنەستییەوە و خەونیش نەبینی؟” هیچم نەگوت … کابرای لای پەنجەرەکە وەڵامیدایه‌وە: “لەناو دڵی مرۆڤدا گەڵیک ئومێدی سەرسەخت خۆیان حەشار داوە، زۆربەی کات مرۆڤە بەشخوراو و بێدەرەتانەکان، دواجار پەنا بۆ وەهم دەبەن.” سەیری چاوی یەکیان دەکرد … دیسان پیاوە کوندەپەپووئاساکە پرسی: “هەست ناکەی بەردەوامیدان بەم ژینە بێهودەیە؟”\nنەمدەتوانی قسە بکەم، نوتقم گیرا بوو. لەناکاو (ئیڤان کارامازۆڤ) بەژوور کەوت، بەپەلە و بە دەنگێکی بەرزەوە گووتی: “هەموو شتێک ڕێگەپێدراوە!” هەموومان ڕوومان لەو کرد. (کیریلۆڤ) کە جێ گوللەیەک بەسەرییەوە دیاربوو مردووئاسا لە سووچێکی هۆڵەکە دانیشتبوو، هەناسەیەکی قوڵی هەڵکێشا و گووتی؛ “نەخێر، هەموو شتێک باشە.” هیچ بەلامانەوە سەیر نەبوو، ئەو قسەیە بەقەدەر ئازاری مرۆڤایەتی کۆنە … کوندەپەپوو بەدەم سەربادانەوە گووتی: ” ئیدی کار لەکار ترازاوە، سبەینێ، (ئەفلاتون)یش ناتوانێ زیندوومان بکاتەوە. چەند باش دەبوو ئەگەر بکرایە و هەموو شتێک بنووسرابایەوە.” (غەزەلنووس) بە سیمایەکی دەروێشانەوە بۆ دەفتەرێکی گەورە نووشتابووەوە، شتی دەنووسی. گووتی: ” ئێمە لێرەین تا هەموو شتێک بنووسینەوە. هەمووشتێک، تایبەتتر چیرۆکەکانی مردن.”… (ڤارتەر) کە لەپاڵیدا وەستابوو، دەستی خستە سەر شانی و بە سەدایەکی عاشقانە گووتی: “کەسانێک هەن بۆ ئەوە درووست بوون بژین، کەسانێکیش بۆ ئەوە درووست بوون عاشق بن.” (دۆن جوان) زەردەخەنەی هاتێ. شتەکان ئاڵۆز دەیاننواند.\nخەریک بوو شێت دەبووم، هەڵسام پیاسەیه‌ك بکەم. بێدەنگی باڵی بەسەر هۆڵەکەدا کێشابوو. لەناکاو پیاوێکی چکۆلەی ڕەشپۆش، کە خۆی لەپشت قەنەفەکانەوە مات کردبوو، تۆپێکی شووشەیی بۆ هەڵدام، گرتمەوە. سەیرمکرد قالۆنچەیەکی وشککراوی ڕەشی تێدایە. (ئەلیۆشا) قاوەکەی تەواوکرد و فنجانەکەی لەسەر مێزەکە دانا. هەستا. ویستی بڕوا. بەر لەوەی لە دەرگاکە بچێتە دەرەوە، سەیرێکی کردم و گووتی: “بێگومان یەکدی دەبینینەوە، بە هیوای دیدار!” ڕۆیشت.\nهەموویان یەک یەک ونبوون. زەنگی مۆبایلەکەم ڕایچڵەکاندم. چاوم کردەوە، بینیم هێشتا لەنێو جێگام.”\nناوەڕاستی هاوین بوو کاتێک مامۆستا (تەحسین) و مامۆستا (زیاد) دوای نزیکەی چل ساڵ یەکیان بینییوە. مامۆستا (زیاد) پیاوێکی کەڵەگەتی درێژی بوو کە لووتێکی گەورەی گرنج گرنج هەبوو، مامۆستا (تەحسین)یش پیاوێکی باڵا مام ناوەندی لاوازی چاویلکە لەچاو بوو کە هەمیشە چاکەت و پانتۆڵی کلاسیکی دەپۆشی. لە حەفتاکانی تەمەنیان بوون. لە سوچێکی چایخانەکە سەربوردەی خۆیان بۆ یەکدی دەگێڕاوە. (تەحسین) بەدەم چا خواردنەوە کە ڕیتمی دەنگی لەگەڵ ڕیتمی ئەو گۆانییەی ئیشی دەکرد تێکەڵ دەبوو، کەوتە قسە:\n– بیرەوەرییەکان گرنگن، زیاد مرۆڤ بێ یادەوەری لە جەستەیه‌ک زیاتر هیچی تر نییە. لەدوای ئەوەی لێک دوور کەوتینەوە، من چووم بۆ ڤییەنا، لەوێ دەستم بە ژیانکرد، بەدوای خەونەکانم کەوتم. ویستم بچمە زانکۆ و موزیک بخوێنم، وەریان نەگرتم! پێیان گوتم نابێ تازە درەنگە، تەمەنت هەڵکشاوە. دڵم شکا (زیاد) دڵم شکا. ئێمە هەرچی بکەین پێڕاناگەین، ناگەینەوە هێڵی ژیان. دواتر بەدوای کار گەڕام، بەهۆی کۆمەڵێک برادەری کوردەوە کە چالاکی شۆڕشگێرانەیان لە ئەوروپا ئەنجامدەدا، ئیشێکی چاکم دەست کەوت. هەر لەوێ کچێکی کوردم ناسی و هاوسەرگیریمان کردووە، منداڵیشمان بوو. لە چەند شوێنێکیش مامۆستایەتیم دەکرد. بەو پارەیەی لە کار دەستم دەکەوت خانوێک و ئۆتۆمبێلێکی ڤۆلڤۆم کڕی. ئێستاشی لەگەڵ بێ حەسرەتی ئەوە لە دڵم دەرناچێ کە موزیکم نەخوێند. بەڵام گوزەران لێرە زۆر سەختترە (زیاد) من لەوێ هەرچۆن بێ توانیم خۆم بژیێنم، خەڵکی لێرە بە هەزار حاڵ پارەی نان و کرێ خانوو و غاز و کارەبای پێ دەدرێ چ جا بگا بە خەون و خەیاڵ! هەر لێی گەرێ، معەل ئەسەف.\nلەو قسانە بوون کاتێک مناڵێکی بۆیاغچی لەبەردەمیان پەیابوو، بە نەعلێکی لاستیک و فانیلەیەکی قۆڵ کورتی سوورەوە پرسیاری لێیان کرد ( پێلاوتان بۆیاغ ناکەن؟) تەحسین پێڵاوەکانی بۆ داکەند. دوای کەمێ قسە، کتێبەکی دەستیشی پێدا. مناڵەکە بۆیاغ چییەکە بە دەستێک کتێبەکە و بەدەستێکیش پێڵاوەکانی هەڵگرتبوو. بە خوڵق و ڕووێکی خۆشەوە لەلایان رۆِیشت. ئەوانیش درێژەیان بە قسە دا.\nمن مناڵە بۆیاغچیەکە بووم!\nجه‌نگ له بێستانی ته‌ماته سپییه‌كاندا\nلە خاکى تاقانەى با