میخا 5 – Kurdi Sorani Standard (KSS) | Biblica\nمیخا 5 – Kurdi Sorani Standard (KSS)\nبەڵێنی دەرکەوتنی فەرمانڕەوایەک لە بێت‌لەحمەوە\n1ئەی شاری سوپاکان، سوپاکانی خۆت کۆبکەرەوە،\nچونکە گەمارۆ دراوین.\nبە گۆچان لە ڕوومەتی\nڕابەری ئیسرائیل دەدەن.\n2«بەڵام تۆ ئەی بێت‌لەحمی ئەفراتە،\nهەرچەندە لەنێو شارۆچکەکانی5:2 یان: هۆزەکانی یەهودا. یەهودا بچووکیت،\nبەڵام یەکێک لە تۆوە بۆ من دەردەکەوێت\nئەوەی دەبێتە فەرمانڕەوای ئیسرائیل،\nڕەچەڵەکی لە دێرزەمانەوەیە،\n3لەبەر ئەوە یەزدان گەلەکەی خۆی ڕادەستی دوژمن دەکات\nهەتا ئەو کاتەی ئەوەی ژانی گرتووە منداڵی دەبێت،\nپاشماوەی براکانیشی دەگەڕێنەوە\nبۆ لای نەوەی ئیسرائیل.\n4جا دەوەستێت و شوانایەتی گەلەکەی دەکات\nبە هێزی یەزدان،\nبە باڵادەستیی ناوی یەزدانی پەروەردگاری خۆی.\nجا بە ئاسوودەیی دەژین،\nچونکە لەو کاتە مەزنایەتی دەگاتە ئەوپەڕی زەوی.\n5ئەو دەبێتە ئاشتی ئێمە،\nکاتێک ئاشور هێرش بکاتە سەر خاکەکەمان و\nپێ بنێتە ناو قەڵاکانمان.\nحەوت شوانی لەسەر دادەنێین،\nلەگەڵ هەشت میر.\n6بە شمشێر شوانایەتی خاکی ئاشور دەکەن و\nخاکی نەمرودیش بە شمشێری هەڵکێشراو.\nبەڵام لە ئاشور دەربازمان دەکات،\nکاتێک هێرش دەکاتە سەر خاکەکەمان و\nکاتێک پێ دەنێتە سنوورەکانمان.\nلەنێو چەندین گەل دەبێت،\nوەک شەونم لەلایەن یەزدانەوە،\nوەک بارانی بە لێزمەی سەر گژوگیا،\nئەوەی چاوەڕوانی مرۆڤ ناکات و\nبۆ ئادەمیزاد ناوەستێت.\n8پاشماوەی یاقوب لەنێو نەتەوەکان،\nلەنێو چەندین گەل،\nوەک شێر لەنێو دڕندەکانی دارستاندا،\nوەک جوانە شێر لەنێو ڕانە مەڕدا،\nئەوەی بپەڕێتەوە دەیشێلێت و پەلاماری دەدات،\nکەس نییە لە دەستی دەربازی بکات.\n9دەستت بەسەر ناحەزانت زاڵ دەبێت و\nهەموو دوژمنەکانت لەناودەچن.\n«لەو ڕۆژەدا ئەسپەکانت لەنێو خۆت لەناودەبەم و\nگالیسکەکانت ڕیشەکێش دەکەم.\n11شارەکانی خاکەکەت لەناودەبەم و\nهەموو قەڵاکانت تێکدەدەم.\n12ئەو جادووگەرییەی کە دەیکەیت لەناوی دەبەم و\nلەمەودوا ناتوانیت نوشتە بکەیت.\n13بتە داتاشراوەکانت لەناودەبەم و\nلەگەڵ هەموو بەردە تەرخانکراوەکانت5:13 بەردی بە ستوونی دانراو بۆ پەرستن. بڕوانە دواوتار 16:21-22. لەناوەڕاستت،\nئیتر کڕنۆش نابەیت\nبۆ دەستکردی دەستەکانت.\n14ستوونە ئەشێراکانت5:14 ستوونە ئەشێرا: هێمای خواژنە. بڕوانە یەکەم پاشایان 11:5. لەنێوتدا هەڵدەکێشم و\nشارەکانت وێران دەکەم.\n15بە تووڕەیی و هەڵچوونەوە تۆڵە دەکەمەوە\nلەو گەلانەی گوێڕایەڵی من نەبوون.»\nKSS : میخا 5


وه‌زیری كاروباری شه‌هیدان و ئه‌نفالكراوان، ئاماده‌یی ته‌واوی وه‌زاره‌تی بۆ كاری لێژنه‌كه‌یان ده‌ربڕی.\nئاڵیەتی ھەڵدانەوەی قوناغی سێیەمی کۆجۆ و سەماوە گفتوگۆی لەسەر کرا.\nنێردەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ لێکۆڵینەوە لە تاوانەکانی داعش (یونیتات) سوپاسی وەزارەتی شەھیدانی کرد.\n- روفاتی کچێکی ٢ ساڵە و ژنێک رێبەری دۆزینەوەی سەدان ئەنفالکراو بوون. - دوای جه‌ژنی ره‌مه‌زان ده‌ست ده‌كرێت به هه‌ڵدانه‌وه‌ی سێ گۆڕی به كۆمه‌ڵی پارێزگای موسه‌نا


شێفرۆلێت: ئیكۆیونێكس 2021 بە شێوازێكی ناوازە بەردەست دەخات – ئۆتۆمبێل\nسەرەتاگەلەریشێفرۆلێت: ئیكۆیونێكس 2021 بە شێوازێكی ناوازە بەردەست دەخات\nشێفرۆلێت: ئیكۆیونێكس 2021 بە شێوازێكی ناوازە بەردەست دەخات\nلە بەرواری 2020/02/08 لە 10:23 am\nكۆمپانیای شێفرۆلێت، نەوەیەكی نوێی بەرهەمەكانی لە جۆری ” Equinox” بۆ ساڵی 2021 بە 5 جۆری ناوازە بەردەست دەخات كە دیزاین و شێوازێكی سەرنجڕاكێشتری هەیە بە بەراورد بە نەوەكانی پێشتری.\nئەم نەوە نوێیەی شێفرۆلێت، لە یەك كاتدا دەتوانرێت هەر چوار تەگەرەكانی هەڵبسوڕێت، ڕووكاری پێشەوەی هێرشبەرانە و كەمەندكێشە، شێوازی لایت و عەتەرەكەی هێزی ئۆتۆمبێلەكەی تیادا دەخوێنرێتەوە.\nشێفرۆلێت ” Equinox” بە 5 ئاست بەرهەم دێت، كە بریتین لە: ( ” Equinox” – premier – LT – LS – L – RS).\nلە ڕووی سیستمەكانی سەلامەتی، ” Equinox”-ی نوێ سیستمی دیاریكردنی لاینەكانی شەقام، ئاگاداركەرەوەی لادان لە سەر لاینەكانی شەقام، دیاریكاری ڕێنمایی و هێماكانی هاتوچۆی پێش ئۆتۆمبێل، خۆگرەوەی خودكار لە ساتی پەڕینەوەی مرۆڤ و پێكدادانی تێدا بەگەڕ دەخرێت.\nهەروەها لە ڕێی ( HD Surround Vision Camera) دەنگ و ڕەنگی ئۆتۆمبێلەكە كەشێكی لەبار بۆ ژینگەی دەرەوە دەڕەخسێنێت و وێنە و دەنگی دەرەوە لە ئەگەری دۆخی مەترسیدار لە بەركەوتنی مرۆڤ یان ئۆتۆمبێلێكی دیكە دەگەیەنێتە شۆفێر و تەواوی ئۆتۆمبێلەكەش ڕووپۆشی كامێرا كراوە.\nئەم بەرهەمە نوێیەی شێفرۆلێت بڕیارە لە پایزی ئەمساڵدا لە بازاڕەكانی جیهاندا بەردەست بێت.\nشێفرۆلێت ” Equinox”-ی 2021، بە بزوێنەری تۆربۆ – بەنزین بە قەبارەی 1.5 و 2.0 لیتر كە گرێدراوی گێڕبۆكسی 6 نمرەییە بەردەست دەبێت.\nتۆیۆتا: هایلوكس بە بزوێنەری لێكدراوی كارەبای و سووتەمەنی بەرهەم دەهێنێت\nهایلاندەری نوێ، بە سێ ریز كوشن، هەم وەرزشی هەم خێزانی


Thursday, 04.21.2022, 23:08\nبەهای هێلکە لای مریشکە، بۆیە لە دوای هێلکە کردن، کاتێ هێلکەکەی لێ دەشارینەوە، دەست دەکات بە گارەگار. مریشک خۆرسکانە کە هێلکە دەکات، بۆ ئەوەی ناکات مرۆڤەکان بیبەن و بیخۆن، یان وەکو چاوەزار بیکێشن بە پێشی ئۆتۆمبیلی تازە کڕدراودا، یاخود بیکێشن بە ئۆتۆمبیلی سەرۆک و سەرۆچکە ستەمکار و گەندەڵەکان. بەڵکو مریشک هێلکە لە پێناو هەڵهێنانی جووجەڵە و لە پێناو مانەوەی جۆری خۆی، ئەو کارە ئەکات. هەر وەکو مناڵ بوون و پەچکە بوون لای زۆرێک لە گیانداران.\nجارێکیان ئۆتومبیلێکم کڕی. ئۆتومبیلی نۆبەرەی ژیانم بوو. ئەو دەم لە بری لێخووڕین بگونجایە و لە توانادا بووایە ئۆتومبیلم دەدا بە شانمدا لە تاسە و چاڵ و چۆڵی جادەکان ڕزگارم ئەکرد و لە تەختایی و جادە پوختەکانیشدا لێمدەخوڕی. بە کوردی شیرین بوو لە لامان. هەر بۆیە، بۆ یەکەم جار لە دوای کڕینی، یەکێ لە کەس وکار، هێلکەیەکی کوردی کێشا بە نێوچەوانی ئۆتۆمبیلی شیرینا. پرسیم ئەمە بۆچی؟ وتیان مەپرسە ئەمە بۆ چاوەزارە، تا ئۆتومبیلەکەمان لە چاوی پیس پارێزراو بێت. وتم ئەی چی لە گارەگاری مریشک بکەین کە ماوەیەکە خەریکە زەخیرە ئەخات، بە هەزار حاڵ ڕۆژی هێلکەیەک ئەکات، تا لە سەریان هەڵنیشێ بۆ هەڵهێنان. وتیان بێخەم بە، کێشە نابێ خۆ مریشک ژماردن نازانێت! تا ئێرە باسی هێلکەی چاوەزار بوو.\nئەگەر چی هێلکە وەکو خۆراک خاوەن سودێکی ئیجگار گەورەیە، بەڵام جگە لەوە دەبینین لای برا کریستییانەکانیش لە جەژنی قیامەتدا، کە لەم ڕۆژانەی پێشوو بە سەرمان کردەوە. هێلکە بووە بە سیمبولی ئەو جەژنە. لەو ڕۆژەدا کریستییانەکان، هێلکەکانیان ڕەنگڕێژ دەکەن و ماڵەکانیانی پێ دەڕازێننەوە. زۆرێک سەرچاوە بیرۆکەی ڕازاندنەوەی ئەم جەژنە بە هێلکە، دەگەڕێننەوە بۆ ئەوەی کە هێلکە سیمبوولی سەرلە نوێی ژیانە. هێلکە نیشانەیە بۆ بەپیتی و دووبارە لەدایک بوونەوە. بۆیە کریستییانەکەن جەژنی ڕۆژی دوایی پێ دەنەخشێنن. ئەمەش سەبارەت بەو هێلکانەی کرستییانەکان بوو.\nگرنگی ئەم وتارە لەم سودە نوێیەی هێلکەیە، کە جیهانی کوردی بەرهەمی هێناوە. لێرە بە دواوە هێلکە جگە لە چاوەزار و سودە تەندروستییەکەی و ڕازاندنەوەی جەژنی کریستییانەکان، سودیشی هەیە بۆ گەیاندنی پەیامی گەل.\nتۆی سەرۆک گەر بە ئاگر و ئاسن لە ڕۆڵەکانی خۆت بدەی. دەست بکەی بە گیرفانی نشتیماندا و نیوەی بکەی بە کۆشک و تەلار لە وڵاتان و نیوەکەی دیکەشی لە سەر سینییەکی زێڕین بدەی بە دوژمن. زیندانەکانت لەوانەی بەعس ئاوەدانتر بێ، بە دەنگی ئازاد و مامۆستا و ڕۆژنامەنووس. وەکو موخرکی لەشی خۆت هەر ڕۆژەو دەستی دوژمنێک بگری و چیا و دۆڵەکانی نشتیمانی پێ نیشان بدەی تا ڕاوی ڕۆڵەکانی خۆت و براکانی خۆت بکەن. لەولاشەوە شادەمارەکانی ئابوری لە نشتیمان ببڕی و بیبەستی بە لەشی داگیرکەرانەوە. لە پای هەموو ئەمانە نە گوێ بە خۆپیشاندان و نە بە ناڕەزایی و نە بە ڕەخنە و نە بە نووسین و نە بە هاوار و ئازار بدەی. نە دیمەنی مەرگی خانەنشینێکی سەرەی مووچە و نە گیرفانی بەتاڵی مامۆستایەک و نە خنکانی گەنجێکی دەریای ئیجە و نە ...و نە...هیچ شتێک بە ئاستەم نەتجووڵێنێ، وەکو ئەوەی سواری سەری خۆت بووبی. دڵنیابە لە پای ئەمانە کە دواجار پەیامەکان بە ڕێگای دیکە دەگەنە لات، وەکو ئەوەی لە فیستیڤالی هێلکەبارانی لەندەن بینیمان. بینیمان کە چۆن ئەو ڕۆژەیان وەکو جەژنی قیامەت بە هێلکەی پەیام ڕازاندەوە، تا داوای نوێبوونەوە و لە دایک بوونی سەردەمێکی نوێ بکەن. بینیمان کە چۆن ئوتومبیلە گرانبەکەتیان هێلکە باران کرد، بۆ چاوەزار تا کەسی دیکە نەوێرێ ئیرەیی بەو ڕۆژەت ببات. جا ئەگەر ئەم چەند سەدد هێلکە پەیامە ڕاتنەچڵەکێنن، دڵنیابە ئەگەر ڕۆڵەکانت هێلکەیان لە خۆیان حەرام کردبێ هەمووی هەڵ ئەگرن بۆ پیاکێشان و ڕازاندنەوەی هەواڵی سەردانەکانتان، جا چش لە گارەگاری زیاتری مریشکەکانیش.


چیرۆکی نێرگز چنین و نێرگز فرۆشتنەکەم!\nهەمیشە بۆن-ە تایبەتەکەی مەستمدەکات. ئەو بۆنە لای من تەواو ناوازە و سروشتییە. کۆتایی زستان و سەرەتای بەهاری هەمو ساڵێ حەزدەکەم ئەو بۆنە هێمن هێمن رۆبچێتە نێو هەست و رۆح و، تەنانەت مولولەکانی خوێنیشمەوە. تا ئەو ساتەوەختە، تەنها بە دەستی ئەم و ئەوەوە بینیبوم و بۆنیم کردبو.. بۆنی ئەو گوڵە قەد سەوز و چاو زەرد و شەش باڵ سپییە. کە چەپکەنێرگز توند بە لوتتەوە دەگریت و پڕ بە سییەکان بۆنەکەی هەڵدەمژی، دەنکە زەردەکانی ناو گوڵەکە، سەری لوتت زەرد دەکەن. رەنگکردنێکی زۆر جوان، کە هەندێجار هەستیشی پێناکەیت، یا یەکێک ئاگادارت نەکاتەوە. تەمەنم تەنها دوانزە ساڵ و چەند مانگێک بو.\nلەگەڵ شوانەی خاڵۆزام و کۆمەڵێ منداڵ و گەنجی دیکەی خزم و ناسیاو و دراوسێی ماڵی باپیرم دەچین بۆ چنینەوەی نێرگز. رۆژی پێشتر، من و دایکم لە رانیەوە هاتوینەتە حاجیاوا، شوانە، کە زوتر لەگەڵ هاوڕێکانیدا پلانی ئەو کار و گەشتەیان داناوە، داوا دەکات منیش بۆ سبەینێ هاوەڵییان بکەم. بەیانییەکی زوی مانگی رەشەمێیە، پشوی نیوەی ساڵی خوێندنمانە. ساڵی ١٩٩٥ـە، و من لە پۆلی یەکەمی ناوەندیم. کۆمەڵێ کوڕ و کچ لە حاجیاواوە بەرەو بناری ماکۆک بەڕێدەکەوین. ماکۆک چیایەکی دڵگیرە و لەلایەکەوە بەسەر ناوچەی بیتوێن و خۆشناوەتی و لەلاکەیترییەوە بەسەر دۆڵێ-دا دەڕوانێت. \nگەشتی لەوجۆرە بۆ من، تاموچێژی تایبەتی هەبو، سەرەتا زۆر بە تاسەوە رێمدەکرد، بە ناو دەشت و دەر و بەردەڵان و تەنانەت پەڕینەوە لە روباریش. دواتر وردە وردە هەستدەکەم هیلاکدەبم. دەکەومە دوای هەموان. شوانە و هەندێ لە برادەرەکانی ئاوڕم بۆ دەدەنەوە، و بزەیەک دێتە سەر لێوەکانییان، وەکئەوەی بڵێن: ها شلەشاری، ئەوجۆرە گەڕان و رۆیشتنانە بۆ تۆ نابن! منیش بەردەوامدەبوم لەسەر هەنگاونان، گوایە ماندونیم و زۆر حەزم لێیەتی. ئەگەرچی دەرکەوتنی نێرگز دەکەوێتە پێش هاتنی وەرزی بەهار، بەڵام بە "گوڵی بەهار"ـیش ناودەبرێت. ئاخر ئەو کوێستانییە و لەناو بەفرەوە سەردەردێنێ و لەگەڵ رەشبونەوەی چیا و بەندەن و نواڵە و بنارەکانیش، وردە وردە جێماندێڵێت. هێشتا نەگەیشتوینەتە شوێنە دیاریکراوەکە. من زو زو دەپرسم: زۆرمان ماوە؟ ئەوانیش دەڵێن: پەلەمەکە، ئێستا دەیگەینێ. لە رێگاکە، ناوە ناوە پەڵەنێرگز دەبینین، بەڵام ئەوان هێشتا پێیانوایە دەبێ زیاتر بڕۆین، تاکو دەگەینە ئەوێ. ئامانجی نێرگزچنین بەرەو سەفەرێکی درێژی بردین. سەفەرێکی جوان و پڕچێژ و یادگاریی. وەکئەوەی بڵێی ئەوە بۆنی ئەو گوڵە کوێستانییە ناسکە شۆخوشەنگەیە بەرەو لای خۆی راماندەکێشێت. خۆ ئەوکاتە بە چیرۆکی ناوی ئەو گوڵە و ئەفسانەکەیم نەدەزانی.\nدەگوترێت ناوەکە لە ئەفسانەیەکی گریکییەوە هاتوە، گوایە کوڕێکی زۆر قۆز هەبوە بە ناوی (نرسیس)، ئەو کوڕە قۆزە رۆژێک لە کاتی ئاوخواردنەوەدا لەسەر روبارێکدا، روخساری خۆی دەبینێت و تەواو شەیدای جوانی خۆی دەبێت و ئاگای لە خۆی نامێنێت، بۆیە بە دەمدا دەکەوێتە ناو روبارەکە و دەخنکێت، لەو شوێنەشدا کە (نرسیس) گیانی سپاردوە، گوڵێک رواوە، کەوا دواتر بە ناوی ئەو کوڕە خودشەیدایەوە ناونراوە، بەوشێوەیەش ناوی گوڵەکە ئاوا رۆیشتوە و لە ناو زمانە جیاوازەکانی دنیادا بە شێوەگۆکردنی جیاجیا جێی خۆی گرتوە.  تا ئەوکات نەمدیبو پانتاییەکی گەورەی زەویی بەرین بەو گوڵە زەرد و سپییە داپۆشرابێت. مەزرای گوڵی نێرگز، یان وەک کورد پێیدەڵێت "نێرگزەجاڕ"، دیمەنێکی زۆر جوان دەبەخشێت بە ناوچەکە. ماوەیەکی باش لەناو نێرگزەجاڕەکە دەستدەکەین بە نێرگزچنین. هەریەکەمان بەشی خۆی نێرگزی دەکاتە تەلیس (گوێنی)ـەوە. کەشێکی زۆر خۆش و تایبەت بو. بۆنی سەوزایی و شێداریی خاک و نۆبەرەی نێرگز ئاوێتەی یەکتر دەبن. مەستمان دەکەن. پاش بڕینی هەمان رێگا، کاتی نیوەڕۆ تێپەڕیبو، کە بە هیلاکییەکی زۆرەوە گەیشتینەوە ماڵی باپیرم. ماڵی باپیرم (سۆفی حەسەنی ئاڵڵای) لە گەڕەکی (خەندەکەییەکان) بو لە ناحیەی حاجیاوا، خانوەکە لە روبەری ٤٠٠ مەتردا بو، ژورەکانی کەم بون، بەڵام گەورە، حەوشەیەکی فراوانیشی هەبو، ماڵی خاڵە گەورەکەشم (خاڵە حسێن) هەر لەو خانوەدا بو.\nئێمە دەگەینە ماڵەوە، هەر کە نەنکم ئێمە بەو ماندوێتییەوە دەبینێ یەکسەر بە پیرمانەوە دێت. نەنکم (هەمینی وسێنی ئاڵڵای ئەمەری) ژنێکی وردیلەی رۆحسوکی میهرەبان بو، تا ئەوکاتەوە هەر چالاک و گورجوگۆڵ بو. چەند ساڵ دواتریش، کارین-ی خوشکەزام کە تازە فێری قسەکردن ببو، ئەمەی بە زارییەوە گرتبو: "نەنکۆڵێ، گورجوگۆڵێ". نەنکم، دەزانێ سەرباری هیلاکییەکەشمان زۆر برسیمان بوە، بە پەلە چەند هێلکەیەکی خۆماڵیمان بۆ دەکاتە رۆنەوە. بە پەلە نانەکەمان دەخۆین. لەسەر نانخواردنەکەش هەر بیرمان لای نێرگزەکانمانە، ئاخۆ چۆن بە پەلە بیانکەینە چەپک؟ ئەو پاشنیوەڕۆیە هەریەکەمان بە تەشتێ چەپکەنێرگزەوە بە کۆڵان و شەقامەکانی حاجیاوا وەردەبین. "یەڵا نێرگز.. نێرگزی گەش و جوان".\nبەڵام بەداخەوە من ئەو رۆژە بێئومێد دەبم، تەنها چەپکێکیشم بۆ نافرۆشرێت! خۆ من یەکەمجارم نەبو شت بفرۆشم. لەگەڵ هیوا و هێمن-ی برامدا، کە یەکەمیان پێنج ساڵ و دوەمیشییان دو ساڵ لە من گەورەترە، بەردەوام هاوینان، و دوای تەواوبونی خوێندن دەکەوینە شتفرۆشتن، تاکو لانیکەم بەشی جلی خوێندنگە کۆبکەینەوە. من لە ژیانی منداڵییمدا، ئاو، پسکیت، گوڵەبەڕۆژە، جگەرە، بنێشت، چلورە و مۆطا و ئایسکرێم و کتێب و رۆژنامە و گۆڤار و زۆر شتی تریشم فرۆشتوە. دروست نازانم بۆ هەر چەپکێ نرخی چەندمان دانابو، بەڵام پێموابێ دینارێک یان نیو دینار بو. رۆژی دواتر لەگەڵ دایکم دەچینەوە رانیە. لەوێش بە هەمانشێوە تەشتێ چەپکەنێرگز دەخەمەژێر باڵمەوە و هاواری نێرگزفرۆشتن دەکەم. پێموابێ چەند چەپکێکی کەم دەفرۆشم و ئەوەیتر لە ماڵەوە دابەشدەکەم. هەموجارێ کە لەسەر رێگای دەرەوەی شارەکان و، لە قەراغی جادەکاندا منداڵە نێرگزفرۆشە جوانکیلەکان دەبینم، دەگەڕێمەوە بۆ ئەو یادگارییە جوانە.


سینەما بە كوردی: من بڕوام بە شۆڕش و ھونەرمەندانی شۆڕش ھەیە!\nدورسون ئاكچام: سەركەوتنی فیلمی "ڕێگا" ھەموو دژبەرانی فاشیسمی توركیای تووشی شادمانیەكی بێ وێنە كرد، ئەم سەركەوتنە بەنرخە ھونەریە چۆن ھەڵدەسەنگێنن؟\nيڵماز گونەی: وەك دەزانرێ "ڕێگا" لە فێستیڤاڵی كەن دا سێ خەڵاتی بردەوە و خەڵاتی یەكەمی لە گەڵ فیلمی "ون بوو"ی گاوراس دابەش كرد. FIPRES¬CI (یەكێتی ڕەخنەگرانی سینەمای جیھان) بە دەنگی ھاوبەشی ھەموو ئەندامانی، فیلمی "ڕێگا"ی بە ھۆی "شاھیدی ڕاست لە مەڕ ھەل و مەرجی سیاسی و كۆمەڵایەتی و بوێری لە بواری بە كار ھێنانی ھێزی سینەما" وەكوو باشترین فیلم ھەڵبژارد. بەشێكی زۆر لە نووسەرانی سینەمایی ئەو كاتیش "ڕێگا"یان بە فیلمێكی بوێرانە، شاكار، نەترس و قایم ناساند. بەشێكی زۆر لە نووسەران و ڕوخنەگرانی سینەما سەرنجیان دایە ئەو فیلمە و ھاوكات ئەو فیلمە توانی زۆر بەش و چین و توێژی جیاواز لە سینەمادا بۆ لای خۆی ڕاكێشێ، ھەر بەو ھۆیەشەوە پێویستە زۆر بە وردی لە سەر ئەو بەرھەمە ڕاوەستە بكرێت.\nبە ڕای من یەكەم ئەوەی كە گەلەكەمان و ھەموو ئەو نەتەوانەی كە لە وڵاتەكەمان دەژین و ھەل و مەرجەكان بە باشی دەناسین. دووھەم كە بەرھەم و ھونەرەكەمان ئاڕاستە كرد كێشەیەك وەك نیشان دان و سەلماندنی خۆمان بە ئەوروپاییەكانمان نەبوو. بە چاوێكی كراوە و نیزیك لە ڕاستی سەیری ڕاستیەكانی كۆمەڵگا و ئەو كێشانەی پەنگیان خواردۆتەوەو گوشارە كۆمەڵایەتیەكانمان كردو شاھیدیمان لە سەر دا. تووشی ھەڵەی گەورە نەھاتین و نەكەوتینە بۆسەی پۆپۆلیسم و مێلۆدرام یان نەمانویست نیگای ڕەحم و بەزەیی كەس بۆ لای خۆمان ڕاكێشین. ئەندێشە ئەستەتیكیەكان و وشیاری ھونەریمان لە دەست نەداو ھاوكات لە گەڵ بایەخ دان بە ناوەڕۆك گرینگی زبانی گێڕانەوەی بەسەرھاتەكەشمان لە بەر چاو گرت. بە تایبەت لە كاتی مۆنتاژدا، ھاوڕێ لە گەڵ ھەڤاڵ "شەریف"دا ھەوڵمان دا كە زمانی ڕاستی و باوەڕ پێكراوی سینەما بە ھەستیاریەكی زیاترەوە بەرجەستە بكەینەوە. ھەوڵمان دا ئەو شتانەی دەتوانین زێدەی بكەین، پاش جیاكردنەوەی لایەنە لاوازەكان زیاد بكەین. لە ئاكام دا فیلمێكی بێ گەرد و بە ناوەڕۆك ھاتە ئاراوە. تا ئەو ڕادەیەش بە كاریگەر. ناكۆكیەكانی ناو ژیان، بنەمای خوڵقاندنی فیلمەكە بوون، ھەر ئەوەش بوو كە قوڵاییەكی تایبەتی بە فیلمەكەمان بەخشی و وای كرد كە جێی باوەڕتر و ڕاست تر بنوێنێ. "چازێڵ" لەم بارەوە دەڵێ:"ھەموو شتێك لەو فیلمەدا جوانە. ھەموو شتێك ئەوین و ھەموو شتێك نەفرەت. مرۆڤانە و شەیتانانە. فیلمی ناكۆكیەكان. ئاوێتەی دیمەنی نەرم و توند و تیژ. لێوڕێژ لەو دیمەنانەی كە بینەر ئارام دەكەنەوەو ھاوكات تووشی دڵەڕاوكێ و ھەڵچوونی دەكەن".\nبۆ ھەوڵدان لە پێناو بەرجەستە كردنی ڕاستنەی سیاسی و كۆمەڵایەتی توركیا، لە جێی ئەو ڕێبازانەی كە سینەما پێیان ڕاھاتبوو و ئەزموونی زۆر ھەبوون لەو بوارەدا، ھەوڵمان دا كە بە چەمكێكی تایبەت بە خودی فیلمەكە ھەڵوێست بگرین و لەم بەینەدا بە كارھێنانی زبانێكی نەرم یەكێك لە سەرەكیترین تایبەتمەندیەكان بوو كە بواری سروشتی فیلمەكەی زۆر بردبوو سەر. دەورگێرانی سروشتی ھەموو ئەكتەركان، كامێرا و چۆنێتی جووڵانەوەی و شێوازی دیالۆگی ئەكتەرەكان دڵی بینەر دەكات بە ئەسیری خۆی و وا دەكات زۆر زیاتر بینەر ھان بدات بۆ بیر كردنەوەو لە ڕاستی دا بینەر تووشی ھەژانێك دەكات.\nدەم ھەوێ ئەو ڕاستیە بڵێم كە ھەژێنەری ڕاستین فیلمەكە نیە و ڕاستینەی توركیایە. ئەو گوشارەیە كە گەلی كورد لە بواری نەتەوایەتی دا دەچەوسێنێتەوە. پاشماوەكانی ئەخلاقی فیۆداڵیە. سەركەوتنی ئەو فیلمە لەوە دایە كە ھاوكات لە گەڵ شاھیدی دان لە سەر ئەو ڕاستیە، لایەنە ھونەری و جوانی ناسی و بنەمای ھزری خۆی بە یەكەوە ئاڕاستە دەكات و لە سەریان دەڕوا. لە لایەكی ترەوە دەبێ ئاماژە بەوەش بكەین كە یەكەم فیلمێكە لە توركیا كە زمانی كوردی و گۆرانی كوردی تێدا بە كار دەێ و لەو بوارەشەوە دەوری پێشڕەو دەگێڕێ.\nدورسون ئاكچام: ژیانی ھونەریتان بەردەوام لە پێشكەوتن دا بووە، لە قۆناخەكانی ئەو پێشكەوتنەدا سەركەوتنی ئەو بەرھەمە چۆن ھەڵدەسەنگێنن؟\nیڵماز گونەی: سەركەوتنی "ڕێگا" بە تەنیا ھی من نیە. "شەریف" "تارك" و ھەموو ئەو كەسانەی كە لە بەرھەم ھێنانی ئەو فیلمەدا یارمەتی دەر بوون و لە ھەمان كات دا ھەموو گەلانی توركیا و ھێزە دژە فاشیستەكانی توركیا خاوەنی ئەو سەركەوتنەن. سەركەوتنی ئەو فیلمە دەبێ بە سەركەوتنی تەواوی ئەو سینەماگەرە لاوانە دابنرێ كە لە زۆر شوێنی ئەم جیھانەدا و لە ھەل و مەرجی زۆر دژواردا خەریك بە كاری سینەمان.\nڕوون و ئاشكرایە كە "ڕێگا" لە چ ھەل و مەرجێكی دژواردا ساز كرا. ئەزموونێك كە دەبێ لەمە وەربگیرێ ئەوەیە:\nلە دژوارترین و چەتوون ترین ھەل و مەرجیش دا دیسان ڕێگایەك دەدۆزرێتەوە كە بە سەركەوتن دەگات. ئەو ڕاستیە تەنیا لە جیھانی ھونەردا نیە، بەڵكوو لە ھەموو بوارەكانی تری ژیانیش دا حاشا ھەڵنەگرە. تەنیا ئەوە بەسە كە سیاسەت و ڕێ و شوێنێكی بە جێ و لە بار بگرینە بەر. پێ و دانگ و بەرپرسیارەتی خەبات و كاری گروپ لە بەر چاو بگرین و سەبرمان ھەبێت.\nدورسون ئاكچام: ئێستا لە دەرەوەی وڵاتن. بێ گومان كار و باری ھونەریتان لێرەش ھەر بەردەوام دەبێت. ئەو كارانە چۆن پێشبینی دەكەن؟ لە چالاكیە سینەماییەكانتان دا و لە بواری تری ھونەری، ئاخۆ لە گەڵ ناوەندە بیانیەكان دا ھاوكاری دەكەن و پرۆژەیەكتان لەم بوارەوە بە دەستەوەیە؟\nیڵماز گونەی: گەورەترین كێشە بۆ من ئەوەیە كە سەربەخۆیی خۆم بپارێزم. واتا نامھەوێ ئازادی خوڵقاندن و ھەڵوێستی سیاسیم لە دەست بدەم و نەكەومە بۆسەی لەم شێوەیە. وەك لە زۆر نموونەی تریش دا بینیومانە زۆر ھونەرمەندی بە نرخ كەوتوونە ژێر پێی بەرژەوەندی سینەمای كاپیتالیسم و ڕاستینەی كەسایەتی خۆیان لە دەست داوە. سەنعەتی سینەمای جیھان دڕندەیەكی ترسناكە، كە دەستی بدەیەی، ناتوانی قۆڵت ڕزگار كەی و سەقەت دەبی. دەمھەوێ پەیوەندی وەھام ھەبێ كە ھەم بتوانم ھزرەكانم بەیان بكەم و ھەم دەستم بە جەماوەرێكی زۆر ڕابگا. دەرفەت و بواری ئەوەم نیە كە بە تەنیا فیلم ساز بكەم، ھەر بۆیە دەبێ بە بنەما وەرگرتنی بەرژەوەندی دوو لایەنە و بە مەرجی پراكتیزە كردنی ھزرەكانم پێوەندی ساز بكەم. لە بیری ئەوە دام كە لە گەڵ بەرھەم ھێنەری بچووك و ناوین دا كار بكەم. تا ئەو كاتەی كە دەگەمە ئەو ئاستەی بە تەنیا فیلم ساز بكەم، ناچارم ئەو ڕێبازە بگرمە بەر.\nدورسون ئاكچام: لە دەرەوەی وڵات زۆر دەرھێنەری خەڵكی توركیا دەژین. ئاخۆ پرۆگرامێكت ھەیە بۆ ئەوەی لە گەڵ ئەوان چالاكیت ھەبێ؟\nیڵماز گونەی: لە دوو دەلاقەوەی سەیری ئەم كێشەیە دەكەم: یەكەم ڕاوێژی ھونەری، دووھەم ڕاوێژی ئابووری. واتا بە پێی دەرفەتەكانم ھەوڵ دەدەم كە جێ بدەم بە ھاوڕێیانی ھونەرمەند لە دەرەوەی وڵات و تا ئەو شوێنەی كە دەڕەخسێ ئەمە وەردەسووڕێنمە سەر بواری یارمەتی ئابووری. بابەتێكی تریش ئەوەیە كە لە بەرھەمەكانم دا كەڵك وەربگرم لە لایەنە ھونەریەكانی ئەوانیش و بەم شێوەیە پێوەندیەكی دوو لایەنەی ھونەریش بەدی بێت. مۆسیقا، ئەكتەر، دێكۆر، تەكنیك و زۆر شتی تر كە بیریان لێ دەكەمەوەو ھەموو دەرفەتەكانی تر لە گەڵ ئەو مرۆڤانە شرۆڤە دەكەم كە خەڵكی توركیان و لە دەرەوە دەژین.\nدورسون ئاكچام: ھەل و مەرجی خوڵقاندنی بزووتنەوەیەكی ھونەری لە ئاستی جیھانی دا كە بتوانێ ھێز و بڕست ببەخشێ بە دژبەرانی فاشیسم و ئیمپریالیسم، چۆن دەبینن؟\nیڵماز گونەی: ھونەری شۆڕشگێر لە ناو تێكۆشانی شۆڕشگێرانەدا بەدی دێت و پێش دەكەوێت. ھونەری شۆڕشگێر ئەو ھونەرەیە كە باس لە بزوتنەوەی شۆڕشگێڕانە دەكات و ئاوێتەیە لە گەڵ شۆڕش و ھاوكات لە گەڵ شۆڕش پێش دەكەوێ. لە لایەكەوە كاریگەری لە سەر شۆڕش دادەنێ و لە لایەكی ترەوە كاریگەری لێ وەردەگرێ.\nمن تێكۆشانی ھونەری خۆم لە تێكۆشانی سیاسی، واتا تێكۆشانی دژ بە فاشیسم و ئیمپریالیسم بە جیا نازانم. پێم وا نیە ھیچ كەسیش خۆی وەك شۆڕشگێر بە ناو بكات و جیاوز بیر بكاتەوە. وەك دەزانرێ گۆڕەپانی ھونەر زۆر بەرفراوانە. ھونەری سینەما تەنیا بەشێكە لەم گۆڕەپانە مەزنە. ھاوكات لە گەڵ پێشكەوتنی شۆڕش، مۆسیقا، ڕۆمان، سینەما، نیگاركێشی، شانۆ، ئەدەبیات، سینەما و... پێش دەكەوێت و ڕوخساری ڕاستینی خۆی دەنوێنێ. بەڵام لە ڕۆژگاری ئەمڕۆمان دا ناتوانین باس لە بەدی ھاتنی ھونەرێكی بەم شێوەیە بكەین. لە بەر ئەوەی كە ھێشتا تێكۆشانی شۆڕشگێرانە بە كاراكتێری سەرەكی خۆی نەگەیشتووە. بە گشتی، ھونەری شۆڕشگێرانە خاوەن زۆر پێوەندی بە ھێزە لە گەڵ سیاسەتی شۆڕشگێڕانە. ھەست و ئەخلاق و زانایاری و كولتووری شۆڕشگێڕانەی گەلان پەروەردە دەكات و لەم بەینەدا بۆ خۆشی كاریگەری لە شۆڕش وەردەگرێت. لێرەدا ئەو خاڵەی كە دەبێ بەرجەستە بكرێتەوە ئەوەیە: پێوەندیەكانی نێوان پەروەردەی شۆڕشگێڕانەی جەماوەر، چەمكەكانی ھونەری شۆڕشگێڕ و ھونەری شۆڕشگێر. واتا ھەڵوێستی بەڕێ و شوێنی جەماوەر، جا نێگەتیف یان پۆزۆتیف، كاریگەری لە سەر ھونەر دادەنێت. "یاسای ھەڵبژاردنی سروشتی" ھەر وەك چۆن لە سروشت و ژیانی سیاسی و كۆمەڵایەتی دا ھەیە، لە ژیانی ھونەریش دا بەدی دەكرێت. ئەوانەی بە ناوی ھونەری شۆڕشگێرانە پۆپۆلیسم و بە ناوی پۆپۆلیسمەوە سووكایەتی باو دەكەن، نە تەنیا لە بەرژەوەندی شۆڕش دا نین بەڵكۆ زیانیشی پێ دەگەیەنن. ئەوانە زانیاری و وشیاری گەل بە كەم دەزانن و بەردەوام خۆیان بە پێی ئەمە ڕێك دەخەنەوە. ھەر بۆیە ئاستەنگیەكانی بەردەم ئێمە، واتا ئاستەنگیەكانی بەردەم ھونەری شۆڕشگێر، تەنیا فاشیسم و ئیمپریالیسم و بورژوازی و ھێزە پاشڤەرۆكان نین، ئێمە دەبێ ھاوكات لە بەرامبەر لایەنە لاوازەكانی ناو ھێڵەكانی شۆڕشیش دا لە تێكۆشان دا بین. بۆ ئەوەی كە لە ئاستی ناونەتەوەیی دەنگی ھونەرێكی شۆڕشگێر لە بەرامبەر ھێزە ئیمپریالیستەكان و فاشیستەكان بەرز كەینەوەو بە گوێی ھەموو كەسی بگەیەنین، پێویستە بەر لە ھەموو شوێنێك لە ناو خۆمانەوە دەست پێ بكەین. ئەگەر نەتوانین بە چاوێكی ڕاست بین و ڕەخنەگرانە سەیری خۆمانن بكەین و بوێری پێویست لە بەرامبەر كەم و كورتی و لاوازی و ھەڵەكانمان نیشان نەدەین، تەنانەت ئەگەر بتوانین ئەم بزوتنەوەیە ئاوا بكەین، ئەوا ھەرگیز ناتوانین تێیدا سەركەوتوو بین.\nمن پێم وایە كە ھونەرمەندە شۆڕشگێرەكانی دەرەوەی وڵات كەوتوونە ناو قەیرانی پێوەندیە بەرتەسكەكانی ژیانی ڕۆژانە. ھەوڵ دان بۆ ژیانی ڕۆژانە و لایەنەكانی تر، نابێ ببێت بە ئاستەنگ لە بەرامبەر پێشخستنی ھونەردا. ھونەرمەندێك دەبێ لە گەڵ ئافڕاندنی ھەر شتێكی نوێ، سەر لە نۆی خۆی بخوڵقێنێتەوە. ئەو ھونەرمەندانەی دەتوانن خۆیان سەر لە نوێ بخوڵقێننەوە، دەنگیان زۆر بەرزتر بە گوێی ھەموو كەسێك دەگا. لە مۆسیقاوە تا ڕۆمان، لە سینەماوە تا شانۆ پێویستیمان بە ھونەرمەندی ئەم جۆرە ھەیە. ڕەنگە ئەگەر كۆبوونەوەیەك ھەبا كە ھوموو ھونەرمەندانی دەرەوە تێیدا كۆ ببنەوە، ئەوا وەڵامی ئەو پرسیارە بە باشی تاوتوێ كرابا. پێم وایە ئەگەر كۆبوونەوەیەكی ئاوا ھەبێ، لە ھەنگاوی یەكەم دا زۆر باشە.\nدورسون ئاكچام: جێگە و پێگە و ئەركی ھونەرمەندێك لە تێكۆشانی دژ بە فاشیسم و ئیمپریالیسم چیە؟\nیڵماز گونەی: ھونەرمەندێكی شۆڕشگێر بەر لە ھەر شتێك دەبێ ئامێری سۆسیالیسمی زانستی بۆ ھونەرەكەی خۆی بە باشی بە كار بێنێت و ئەو زانستە بكات بە ڕێنەما بۆ ھونەرەكەی خۆی. ھونەرێك كە نەتوانێ نیشاندەری ڕێگەی تیۆری شۆڕشگێر بێت، قەت لە گەڵ تێكۆشانی شۆڕشگێڕانە نابێت بە یەك و بەم پێیە لە بەرامبەر كەم و كورتیەكانی ناوخۆی تێكۆشانی شۆڕشگێرانەدا ھیچ ئەنجامێك بە دەست نایە. نابێ جەماوەر لە ناو ھەل و مەرجی ژیانی خۆی دا و تێگەیشتن لەو ھەل و مەرجەدا بخینكێنین. دەبێ بەرھەمی وا بخوڵقێنین كە جەماوەر تووشی جۆش و خرۆش بكات، ئاستی ھەڵسەنگاندن و بیر كردنەوەی جەماوەر قووڵ بكات و بەم پێیە ئەوان زیاتر لە وەی وەك بینەری تێكۆشان بن، بەشێك لە ئەركەكانی تێكۆشان بگرنە ئەستۆ. دەبێ جەماوەر لە بەرامبە ئەو ئانتی پرۆپاگەندەیە كە لە لایەن ھێزە پاشڤەرۆكانەوە دەكرێ وشیار بنەوەو ھونەرێكی ئەلتەرناتیف لە بەرامبەر ھونەری بۆرژوازی دا بێتە مەیدان. ھونەر دەبێ بتوانێ جەماوەر پەروەردە بكات و ئامادە بۆ شۆڕشیان بكات.\nئەو ھێزە كۆمەڵایەتیانەی لە بەرامبەر شۆڕشن، ئاساییە كە بە پێی بەرژەوەندیە چینایەتیەكانی خۆیان بزووتنەوەی ھونەری بەدی بێنن و تێكۆشانی سیاسی و سەربازی خۆیان بە ڕێبازی ھونەری و تێكۆشانی ھونەریەوە بە ھێز بكەن. ئێمە ھاوكات لە گەڵ ئەوەی كە خەریكی پێش خستنی ھونەری پرۆلتاریا و ھونەری شۆڕشگێر و دیموكراتیكی گەلان دەبین، دەبێ بزانین كە لە بەرامبەر ھونەری چینە سەردەست و پاشڤەرۆیەكانیش چ شێوازێكی تێكۆشان دەگرینە بەر. ئەگەر دەمان ھەوێ ببین بە شەرڤانی گۆڕەپانی ھونەری گەل، ئەوا دەبێ ھێڵە سوورەكانی نێوان خۆمان و بورژوازی و ئۆپۆرتۆنیسم و ریۆزیۆنیسم دیاری بكەین و سەبر و قەرار و پێداگری پێویست بۆ سەركەوتنی شۆڕش لە خۆمان نیشان بدەین. من بڕوام بە شۆڕش و ھونەرمەندانی شۆڕش ھەیە.\nئەم بابەتە لە گەڵ بابەتێكی تر بە ناوی "یڵماز گونەی لە زمان خۆیەوە" لە گۆڤاری فیلم لە مەلەفی تایبەت بە یڵماز گونەی بڵاو كراوەتەوە. ئەوەش لینكی داگرتنی ئەو گۆڤارە:\nگۆڤاری فیلم: ژمارە پێنج\nدلقک گریان گفت...\nکه چی ؟ مثلن بلند شم و با این سن و سال بشینم کردی یاد بگیرم ؟ من هم دوباره برگشتم ... dadashikoli.persianblog.ir\n۵ بهمن ۱۳۸۹، ساعت ۷:۵۸


كانونی یه‌كه‌م 2015 – مالپه‌رێ خابير\nسەرەتا / 2015 / كانونی یه‌كه‌م\nئەرشیڤێ هه‌يڤانه: كانونی یه‌كه‌م 2015\nكانونی یه‌كه‌م, 2015\nئه‌ردوغان وه‌ك زه‌لامێ وێره‌ك بۆ سالا 2015 دهێته هه‌لبژارتن .\nئه‌ردوغان وه‌ك زه‌لامێ وێره‌ك بۆ سالا 2015 دهێته هه‌لبژارتن . مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ گوڤارا “ئێسكرا پلاس” یا قه‌رغیزی سه‌رۆك كومارێ توركیا ژ هه‌ژى ناسناڤێ “زه‌لامێ وێره‌ك بۆ سالا 2015” هه‌لبژارت . سه‌رنڤیسه‌رێ گوڤارا ناڤهاتى “عه‌داله‌ت ئه‌یتیكیێف” د ده‌مێ پێشوازییا وی دا ژ لایێ بالیوزێ توركی ل “بێشیك” ل قه‌رغیزستان …\nدهوك .. پتری چوار هزار كەسان بوینە قوربانیێن رویدانێن هاتن و چونێ\nدهوك .. پتری چوار هزار كەسان بوینە قوربانیێن رویدانێن هاتن و چونێ . مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ ئاراز حسێن د كونگرەیەكێ روژنەمەڤانی دا رێڤەبەریا هاتن و چونا پارێزگەها دهوكێ ئامارێن سالا 2015 راگەهاندن كو ئاماژێ بوێ یەكێ دكەن د ئەڤ سالەدا پتری چوار هزار كەسان بوینە قوربانیێن رویدانێن هاتن و …\nخودیكه‌كا ب گرنژینێ وێنه‌یێ مرۆڤی تێدا دیاردكت .\nخودیكه‌كا ب گرنژینێ وێنه‌یێ مرۆڤی تێدا دیاردكت . مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ ئه‌ندازیاره‌كێ تورك (صالح بیرك ئیلهان)خودیكه‌ك دیزاینكر كو بتنێ ده‌مێ مرۆڤ دگرنژت وێنه‌یێ مرۆڤی هه‌ڤدژ دكت و ئه‌ڤ چه‌نده هات د هه‌وله‌كێ دا بۆ هاریكارییا نه‌خوه‌شێن په‌نجه‌شێرێ . ئیلهانی بۆ ئه‌نادول گوت كو هزرا ڤێ دیزاینێ بۆ من هات …\nده‌رماله‌یا لویس دریفوس بۆ داخازكه‌رێن ماسته‌رێ ل بریتانیا .\nده‌رماله‌یا لویس دریفوس بۆ داخازكه‌رێن ماسته‌رێ ل بریتانیا . مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ ئه‌گه‌ر تو ل ده‌رماله‌یه‌كا خاندنێ دگه‌ری ژ ده‌رڤه‌یی وه‌لاتی داكو به‌رده‌وامیێ ب خاندنێن بلند بدی ل زانینگه‌هێن جیهانی یێن به‌رنیاس و ته پاره‌یێن پێدڤی نینن داكو ڤێ چه‌ندێ ئه‌نجام بدی ، تو دشێی مفایی ژ ده‌رماله‌یا “لویس …\n29 كانونی یه‌كه‌م\nڤيديو : ده‌مێ كه‌هرك لگه‌ل ئێك يارييان دكن .\nسوریه‌ك ترۆمبێلا خوه ل به‌رانبه‌رى پێنج كێلوگرامێن شیرێ هشك د فرۆشت .\nسوریه‌ك ترۆمبێلا خوه ل به‌رانبه‌رى پێنج كێلوگرامێن شیرێ هشك د فرۆشت . مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ هاولاتیه‌كێ سوری بریار دا ترۆمبێلا خوه یا ب وه‌ستیان و خوهدانا ئه‌نیا خوه بۆ خوه كڕی ل به‌رانبه‌رى چه‌ند كێلوگرامێن شیرێ هشك و برنجێ ب فرۆشت ، ل دویڤ مالپه‌رێ “كلنا الشركا‌و”ـێ سورى بهایێ …\nنصرالدین سعید دویڤچوونێ بۆ پرۆژه‌یێن تمامنه‌كری یێن ده‌ڤه‌رێن گوردستانی یێن ده‌رڤه‌یی ئیدارا هه‌رێمێ دكت .\nنصرالدین سعید دویڤچوونێ بۆ پرۆژه‌یێن تمامنه‌كری یێن ده‌ڤه‌رێن گوردستانی یێن ده‌رڤه‌یی ئیدارا هه‌رێمێ دكت . مالپه‌رێ خابير / زاخۆ هه‌ر ئێك ژ وه‌زیرێن ده‌ڤه‌رێن كوردستانی یێن ده‌رڤه‌یی ئیدارا هه‌رێما كوردستانێ و زه‌یرێ ره‌وشه‌نبیری یێ حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ باس ل ده‌ڤه‌رێن ده‌رڤه‌یی هه‌رێمێ كرن ب مه‌ره‌ما چاره‌سه‌رییا ئاریشه‌یێن ڤان ده‌ڤه‌ران و …\n28 كانونی یه‌كه‌م\nچینێ ب سیاسه‌تا ئێك زارۆكی ب شێوه‌یه‌كێ فه‌رمی ژكارئێخست .\nچینێ ب سیاسه‌تا ئێك زارۆكی ب شێوه‌یه‌كێ فه‌رمی ژكارئێخست . مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ چینێ ب شێوه‌یه‌كێ فه‌رمی چینێ سیاسه‌تا ئێك زارۆكی یا كو پتر ژ سێ ده‌هه‌یه‌كارپێدهێـه كرن راووه‌ستاند و ئه‌ڤ چه‌نده هات پشتى ئاریشه‌یا زێده‌بینا ئاستێ پیراتیێ و كێمبینا ده‌ستێن كارى به‌ره‌ڤ دیارده‌بینێ چوویی . پارتا شیوعییا ده‌ستهه‌لاتدار …\n27 كانونی یه‌كه‌م\nڤيديو : مێژوويا پێشكه‌فتنا ياريێن زارۆكان ب درێژاهييا 100 سالێن بورين .\nپێلاڤه‌كا وه‌رزشی یا ره‌نگێ وێ ب ئه‌پلیكه‌یشنێ ته‌له‌فونێ دهێته گوهورین .\nپێلاڤه‌كا وه‌رزشی یا ره‌نگێ وێ ب ئه‌پلیكه‌یشنێ ته‌له‌فونێ دهێته گوهورین . مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ ئه‌گه‌ر تو ژ حه‌ژێكه‌رێن پێلاڤێ، وه‌رزشی بی و گه‌له‌ك بكاردئینی و حه‌ز ژ گه‌له‌ك ره‌نگان دكی و ب ڤێ چه‌ندێ تو گه‌له‌ك پاره‌یان د مه‌زێخی ، ژ نوكه و پێڤه پێدڤی ناكت تو ڤێ چه‌ندێ …


تاران ئێستاش تێرۆر هەناردە دەکات – KDPmedia\nHomeدیمانەتاران ئێستاش تێرۆر هەناردە دەکات\n24/03/2019 دیمانە, هەواڵ\nئاخاوتنێک لەگەڵ خالید عەزیزی یەکێک لە کەسایەتیە سیاسیە دیارەکانی حیزبی دیمۆکراتی کوردستان لە ئێران.\nخالید عەزیزی پێیوانیە، کە ئابلۆقە تازەکانی ئەمریکا بە دژی ئێران، بتوانن بە تەنیا ئەو ریژیمە بروخێنن.\nداواش لە حکومەتی ئوتریش دەکات، کە لە مەڕ پەروەندەی ترۆرکردنی دوکتۆر قاسملو دا، هەنگاوی قانون مەندانە و پێویست باوێژێ.\nئاخاوتن: ڤیلاند شنایدەر لە ڕۆژنامەی دی پرێسێ\nوەرگێڕ: محەممەدی فەقێ عەلی\nدی پرێسێ: دەتوانن ئەو ئابلۆقە تازانەی ئەمریکا بە مانای لە نێوچوونی ڕێژیمی ئیسلامی بێ لە ئێران؟\nخالید عەزیزی: من گومانم لەودا هەیە کە ڕێژیم بەو ئابلۆقانە بە چۆک دابێ، چوون تا ئێستا بە داخەوە تەنیا خەڵکی هەژاریان خستۆتە مەزیقەوە. بەڵام لە لایەکی دیکە بازاڕی پوڵی ئێران بە دەستی سوپاسی پاسدارانەوەیە، ئەو سیستمە مافیایەی سوپا هەموو شتێکی لە کۆنترۆڵ دایە بە تایبەتی بازاری ئاڵ و وێر و معامەلات، واتا خاوەن پوڵ و سەرمایەی ئێران سوپای پاسدارانە، کە بەداخەوە تا ئێستا هەست بەوە ناکرێ کە ئابڵووقەکان لە سەر سوپا و کارەکانی ئەو دامەزراوە مافیاییە کارکردێکی دیار و بەرچاوی بوبێ. ئێستاشی لە گەڵ بێ، سوپا ئەو کارانەی کە پێشتر کردویەتی واتا هەناردە کردنی شۆڕشی ئیسلامی و ترۆر بۆ ناوچەکە، لە بەر چاوی دنیا هەر درێژە دەدات.\nدی پرێسێ: ئێران لە مانگی سپتامبری ساڵی ڕابردوودا، هێرشی موشەکی کردە سەر بنکەکانی ناوەندی حیزبەکەتان، ئاکامەکان چی بوون؟\nخالید عەزیزی: ڕێژیمی ئێران، ئێستاشی لە گەڵ بێ، نایهەوێ مەسەلەی کورد لە ڕێگای دانوساندن لە سەر میزی وتوێژ چارەسەر بکات. ئەو هێرشەی ڕێژیم کە لە مانگی سپتامبر کردیە سەر بنکەی ناوەندی حیزبی ئێمە، یەکێک لە ئاکامەکانی ئەو سیاسەتە شەرخوازانەیەی ڕێژیمە. لەو هێرشە دا من گیانم بە سەلامەت دەربرد، بەڵام بە داخەوە زۆرێک لە هاوڕێیانم لە دەست دا. ئەوەی جێگای داخ بوو، مەحکوم کردنێکی ئەوتۆی جیددیمان لە سەر ئاستی نێونەتەوەی نەدیت. ئەو هێرشە لە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیەکگرتوەکان تەنیا لە لایەن وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمریکاوە مەحکوم کرا. بە کردەوە هیچ هەنگاوێک بە دژی ئەو کارە ترۆریستیانەیەی کۆماری ئیسلامی نەهاوێژرا. ئەوە پەیامێکی ڕێژیم بوو بۆ دنیای دەرەوە، کە ئەوان دەتوانن سەروەری خاکی دراوسێکانیان بنێنە ژێر پێ و بێ وەبەرچاوگرتنی ڕاسا و یاسای نیونەتەوەی هەموو کات دەتوانن ئەوکارە دووبارە بکەنەوە. چون بێدەنگی لە ئاستی نێودەوڵەتی لە وەها کارێک تەنیا هاندانێکە بۆ ئەو ڕێژیمانەی کە هەموو یاسا نێونەتەوەییەکان پێشێل دەکەن.\nدی پرێسێ: دەگوترا حیزبی ئێوە لەوبەینەدا دژی شەڕی چەکداری بوو. هێرشی موشەکیی بۆ سەر بارەگاگانی ناوندی حیزب، هیچ ئاڵوگۆڕی لە سیاسەتەکانی ئێودا لەو بارەیەوە پێکهێناوە؟\nخالید عەزیزی: دوای ئەو هێرشە موشەکیەی ڕێژیم، خەڵکی کوردستانی ئێران ناڕەزایەتییان دەربڕی و دژی ڕێژیم هەڵوێستیان گرت. بە مانەوەیان لەناو ماڵەکانیان دا، ناڕەزایەتیان لەو کردەوە قێزەونە ترۆریستیەی ڕێژیم دەربڕێ.\nئێمە ئێستاش لە سەر ئەوباوەڕەین، کە خەباتی چەکداری ڕێگاچارەنیە، ئێمە سەردەمانێک ئەو خەباتەمان دەکرد بەڵام بۆخۆمان هەڵمان نەبژاردبوو، بەڵکو بەسەرماندا سەپێندرابوو. باوڕی تەواومان بە ڕێگاچارەی دیمۆکراتیانەو و ئاشتیخوازانە، بۆ گەیشتن بە مافی نەتەوەییمان لە ڕێگای وتوێژەوە هەیە. پێمان وایە تەنیا ڕێگا چارەیەک بۆ لێک تێگەیشتن و چارەسەر کردنی مەسەلەی کورد تەنیا لە ڕێگای وتووێژ و دانوستاندنەوە دەکرێ، بەڵام بەداخەوە ڕێژیم ئەو شتەی ناوێ و بە پێچەوانەی رەفتار دەکات.\nدی پرێسێ: حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئێران، کە حیزبەکەی ئێوەش لەو جیا بۆتەوە، بیر لە شەڕی چەکداری دەکاتەوە، لێرەدا ئێوە ڕێگا چارەیەک دەبینن بۆ وەسەریەککەوتنەوەی ئەو حیزبە؟\nخالید عەزیزی: باشترین شت بۆ ئێمە ، یەکگرتنەوەیە و دورستکردنی ناوەندێکی بە هێز بۆ هەموو هێزە سیاسیەکانی کوردستانی ئێرانە. ئێمە هەوڵ دەدەین، کۆمەڵانی خەڵکی کوردستانی ئێران لە شار و دێ و زانکۆ و ناوەندەکانی خوێندن ڕێکخەین و لە چوارچێوەی خەباتێکی مەدەنی بێ زیان و ئاشتیخوازانەدا، پەیامێک بدەین بە ڕێژیم لە تاران و خەڵکانی دیکەی ئێران، کە مەسەلەی کورد لە ئێران دا، تەنیا مەسەلەی چەند هێزی سیاسی نیە، بەڵکو پرسی دە ملیۆن کوردە. ئێمە هێزی پێشمەرگەمان نانێرین بۆ ناو خاکی ئێران بۆ ئەوەی هێرش بکەنە سەر پایەگایەک، بەڵام ئەوە ڕێژیمی ئێرانە، کە ئێمە وەک چەکدار و تێکدەری ئەمنیەتی میللی و جودایخواز لە قەڵەم دەدات. ئەوە هیچ ڕاستیەکی لە پشت نیە، چوون ئێمە کار لەگەڵ هێزە ئۆپۆزیسیۆنەکانی دیکەی ئێران لە راست و چەپ و کۆماریخواز و سۆسیادیمۆکرات دەکەین، ، ئێمە داوای سیستمێکی دیمۆکراتی بۆ داهاتووی ئێران دەکەین، کە لەو دا هەموو خەڵکانی ئێران بێ هیچ جیاوازیەکی دینی و نەتەوەی بەشداریان هەبێ ئێمە دژی ناوەندگراین و دابەشکردنی هێزمان لە ئێراندا دەوێ، بۆ ئەوەی بتوانین دەستەبەری دیمۆکراسی بکەین.\nدی پرێسێ: چ هەلوێستێک لە یەکیەتی ئوروپا لە بەرامبەر ئێران دا چاوەڕوانی دەکەی؟ چ لە ئوتریش داوا دەکەی؟\nخالید عەزیزی: ئەوە زۆر باش دەبوو بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەگەر ئوروپایەکانیش بەها و ئەرزشەکانی خۆیان لەم ناوچەیە نیشاندابا. من ناڵێم ئوروپایەکان سەفاڕەتەکانیان لە تاران ببەستن، بەڵام ڕێگای دیکە زۆرن کە فشار بخەنە سەر ڕیژیمی ئیسلامی ئێران، بۆ ئەوەی مافی مرۆڤ و مافی ژنان و کەمەنەتەوەییەکان و گەلی کورد باشتر بکات و ڕێزیان لێبگیردرێ، یان لە مانگی جولای دا دەبێتە ٣٠ ساڵ کە دوکتۆر قاسملو ڕێبەری ئەو کاتی حیزبی دیمۆکراتی کوردستان لێرە لە وڵاتی ئوتریش بە دەستی ترۆریستەکانی کۆماری ئیسلامی شەهیدکرا. بەداخەوە ترۆریستەکان زۆر بە ئاسانی وڵاتی ئوتریشیان بەجێ هێشت و نێردرانەوە بۆ ئێران. ئەو کردەوە قێزەونە لەوانەیە بۆ وڵاتی ئوتریش تەواو بوبێت، بەڵام بە دڵنیایەوە بۆ ئێمە کوردەکانی ئێران هیچ کات و بۆ ماوەی سانیەکیش لە بیر نەکراوە، لەوانەیە ئەمڕۆ وەختێکی باش بێ، بۆ ئەوەی پارسەنگی ناعەدالەتی لە مێژووی ئوتریش دا دووبارە بێننەوە جێگا و لەو ڕێگایەشەوە فشار بۆ سەر کۆماری ئیسلامی ئێران زیاد بکەن.\nئاگاداری ڕێوڕەسمی رۆژی ١٠ خاکەلێوە، رۆژی شەهیدانی کوردستان لە شاری ئینسێن،ی وڵاتی ئاڵمان


4 چه‌كداری داعش ده‌ستگیركران له موسڵ\nچوار چه‌كداری "ده‌وڵه‌تی ئیسلامی" (داعش) ده‌ستگیركران له ئۆپه‌راسیۆنێكدا له خۆرهه‌ڵاتی موسڵ، فه‌رمانده‌یی ئۆپه‌راسیۆنه‌كانی نه‌ینه‌وا چوارشه‌ممه (18 ته‌ممووز) رایگه‌یاند.\nفه‌رمانده نه‌جمه‌دین كه‌ریم جبوری به دیارونای وت: "هێزێكی هاوبه‌شی سوپا و پۆلیس و پۆلیسی فریاكه‌وتنی موسڵ به‌ره‌به‌یانی چوارشه‌ممه چوار چه‌كداری داعشیان ده‌ستگیركرد له گه‌ڕه‌كه‌كانی زه‌هرا و قاهیره له خۆرهه‌ڵاتی موسڵ."\nناوبراو وتی: "[چه‌كداره‌كان] ناسنامه‌ی ساخته‌یان به‌كارهێناوه و گه‌ڕاونه‌ته‌وه ناوچه‌كه به خۆشاردنه‌وه له‌نێو دانیشتوانه ئاواره‌كاندا." وتیشی چه‌كدارانی داعش له رێی ئه‌و زانیارییانه‌وه ده‌ناسرێنه‌وه كه دانیشتوانه‌كه ده‌یبه‌خشن.\nبه‌گوێره‌ی وته‌بێژی وه‌زاره‌تی ناوخۆ، عه‌مید سه‌عد مه‌عه‌ن، دووان له چه‌كداره‌كان سه‌ر به گروپی "حیسبه" (پۆلیسی ئایینی) بوون، یه‌كێكیان چه‌كداری داعش بوو، چواره‌میشیان ئه‌ندامی كۆمیته‌ی "ئیفتاع"ی داعش بوو كه حوكمه ئایینیه‌كان ده‌رده‌كات.\nپاسه‌وانانی سنوری عێراق چه‌ند هه‌وڵێكی هاتنه‌ناوه‌وه له سوریاوه پوچه‌ڵده‌كه‌نه‌وه


📅 01-11-1930 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✖ 56% ✍ هـ.ب. 21-1-2017 17:42:49\n📅 25-10-2010 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n- کۆچی دوایی مارف خەزنەدار لە هەولێر. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 3 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 21-1-2017 17:30:08\n📕 ئەڵەمان کوردی و چەند چیرۆکێکی تری کوردی پەڕتووکخانە\nد.مارف خەزنەدار بەغدا-1969 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✖ 58% ✍ ب.ج. 31-3-2014 0:40:07\n📕 بەرەو رۆژ پەڕتووکخانە\n👁 ئەم بابەتە 10,057 جار بینراوە\nد. مارف خەزنەدار سلێمانی-2006 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✖ 56% ✍ ب.ج. 31-3-2014 0:40:07\n📕 تاريخ الأستشراق والدراسات العربية والكردية في المتحف الآسيوي ومعهد الدراسات الشرقية في لينینغراد 1818-1968 پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 7 2019 9:25AM\nمجموعة مستشرقين المترجم: معروف خزنەدار بغداد - 1 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 7-2-2019 9:25:41\n📕 حاجی قادر شاعیری شۆڕشگێڕ و پێشکەوتنخواز و دیموکراتی نەتەوەیی کورد پەڕتووکخانە\nنووسینی: عەبدولستار تاهیر شەریف پێشەکی: دکتۆر مار [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 10-6-2012 16:51:49\n📕 دیجلەی هزرم - بەرگی 1 پەڕتووکخانە\nد.مارف خەزنەدار هەولێر-2006 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 69% ✍ هـ.ب. 31-3-2014 0:40:07\n📕 دیجلەی هزرم - بەرگی 2 پەڕتووکخانە\n👁 ئەم بابەتە 17,106 جار بینراوە\nکۆمەڵە وتارێکی رۆشنبیرییە بە شێوازێکی ئەدەبی - هون [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 27-12-2010 2:07:56


ئەو کاتەی دەوڵەتی عیراقی نوێ لە خاڵی سفرەوە دەستی پێکردەوە، هەرێمی کوردستان تەمەنی حوکمڕانی نزیک بە ١٢ ساڵ بوو. کاتێک عیراقی نوێ پۆلیس و سەربازێکی دەوڵەتی نەمابوو، حیزبە دەسەڵاتدارەکانی هەرێم خاوەنی دەیان هەزار چەکداری جیا جیا بوون. ئەو کاتەی عیراقی دوای پرۆسەی ئازادی، تەنیا یەک فەرمانگە و دەزگای کارکردنی دەوڵەتی و خزمەتگوزاری نەمابوو، هیچ بنەمایەکی ژیان و ئاسایشی تێدا نەبوو، هەرێمی کوردستان وێڕای بوونی هەر سەرنج و تێبینییەک لەسەری، بەڵام خاوەنی جۆرێک لە دەزگای حوکمڕانی و رێکخستنی ژیان بوو. ئەو کاتەی عیراقی دوای سەدام نە بنەمایەکی دەوڵەتداری تێدا مابوو، نە شتێک بە ناوی سەروەرییەوە، هەرێمی کوردستان ئارامتر و لە ئاستی ناوچەیی و نێودەوڵەتیش تا رادەیەک مامەڵەی سیاسی لەگەڵدا دەکرا.\nعیراق لە رووی مێژووییەوە وڵاتێکە پڕیەتی لە ناکۆکی و ناشیرینی، سەرڕێژە لە خوێن و جەنگ و نیفاق. دوای پرۆسەی ئازادیش، بوو بە کانگای تەقینەوەی ئەو کێشە مێژووییانەی، کە لە رێی زەبر و توندوتیژییەوە، کپ و خامۆش کرابوون. ئێستایش هەموو رۆژێک لەبەردەم ئەگەری بە یەکدادانی نەتەوەیی، مەزهەبی و تائیفیدایە. ئومێد هەڵچنین لەسەر دروستبوونی بەغدایەکی دیموکراسی، وەک ئەوە وایە ئومێد بە هەڵبژاردنی پاک و دروستبوونی سوپایەکی نیشتیمانی لەسەر دەستی پارتی و یەکێتی، بە خواستی خۆیان، بخوازیت.\nلە ئێستادا ژمارەیەک لە قەڵەمی حیزبی و زۆرێک لە ئەندام و هەوادارانی بێ ئەندێشەی حیزب، کاتێک باس لە کێشەکانی هەرێم دەکرێت، لەبری بیرکردنەوە لە پرسە نیشتیمانییەکە و رەخنەکردنی شێوازی کاری حیزبی و ئیداری، بۆ داپۆشینی کۆی ئەو گرفتە بونیادییانەی دەسەڵاتی کوردی بۆ هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستانی دروستکردووە، پەنا دەبەنە بەر بەراوردکاری هەرێم بە بەغدا و پێماندەڵێن: کۆی کابینەکانی حکومەتی هەرێم لە کابینەکانی عیراق باشتر و سەرکەوتووتر بوون. ئەم فێگرتنە بە باشتربوونی هەرێم و ئەم وەهمی بەراوردکارییە وای لێکردوون بۆ ئەوەی ئەزمونی حوکمڕانی هەرێم و دەسەڵاتی کوردی جوان پێشانبدەن، هەمیشە بە دوای ناشیرینییەکدا بگەڕێن. گەڕان بە دوای ناشیرینێک بۆ ئەوە نا تا ناشیرینێکی دیکەمان پێبناسێنن، بەڵکو لە بنەڕەتدا بۆ ئەوەیە تا پێمانبڵێن، ئێمە جوانین. ئەوان هەرگیز وەک خۆیان، وەک یەکەیەکی سیاسی و ئیداری سەربەخۆ و لە دەرەوەی بەراوردکاری، لە دەرەوەی دۆزینەوەی بوونێکی سیاسی وەک خۆیان، یان لە خۆیان ناشیرینتر، ناتوانن بۆ تەنیا ساتێک جوان بنوێنن. هەموو هێزی جوان نواندنی ئەوان، توانای گەڕانیانە بۆ دۆزینەوەی دوا پنتی سیاسی ناشیرین لە ئەویدیدا. لەو هێز و دەسەڵاتە ناشیرینتر بوونی نییە، کە تەنیا بۆ ئەوەی لە رەخنەکردنی خۆی، لە کەموکورتی و شکستەکانی خۆی رابکات، دەگەڕێت بۆ دۆزینەوەی قێزەونترین نمونە سیاسییەکانی دونیا و دەیخاتە سەر مێزی بەراوردکاری.\nلە هەر گۆشەیەکی ئەم دونیایەدا، ئەگەر دەسەڵاتی سیاسی بەم فۆرمەی هەرێم کاربکات، مەحاڵە بتوانێ گۆڕانکاری بە قازانجی خەڵک و چاکەی گشتی ئەنجام بدات. ئەم شێوە لە دەسەڵات، ئەگەر حوکمی پاریس و لەندەن و بەرلین و ژنێفیشی بدەیتێ، لە ماوەیەکی پێوانەیی کورتدا دەیکات بە وێرانەیەکی حیزبی و دواتر لەبری داننان بە شکست، بە خەرتوم و مەقادیشۆ و کابول و سەنعا بەراوردی دەکات.\nدەسەڵاتی جوان، دەسەڵاتێک کە دیدگا و روانینی مۆدێرن و نیشتیمانی بۆ پرسی ژیان و بەرەوپێشچوون هەبێت، دەسەڵاتێک بۆ دیموکراتیزەکردنی کۆمەڵگە و دادی کۆمەڵایەتی کاربکات، دەسەڵاتێک بونیادنانەوەی نیشتیمان و پرسی مرۆڤسازی وەک ستراتیژ ببینێت، هەرگیز بۆ شاردنەوەی ناشیرینییەکانی، چاوی ناچێتە سەر نمونەی وەک خۆی و لە خۆیشی ناشیرینتر، بەڵکو لەبری بەغدا، دوبەی، لە بری سوریا، سەنگاپورە، لە بری یەمەن، کۆریای باشور و لە بری لیبیا، رواندای سەردەمی (پول کاگامێ) دەبینێت و بە شێوەیەکی عەقڵانی سوود لە ئەزمون و پلان و کار و بەرنامە و بەرەوپێشچونیان وەردەگرێت، نەک دوای ٣٠ ساڵ لە ئەزمونی حوکمڕانی، بۆ خۆدزینەوە لە شکست، تەنیا کارت گەڕان بێت بۆ دۆزینەوەی نمونەی ناشیرینی سیاسی، تا ناشیرینییەکانی خۆتی پێدابپۆشیت.\nهەرێمی کوردستان گرفتەکانی بونیادین، هەر پرۆسەیەکی چاکسازی توانای چوونە ناو ئەو گرفتانەی نەبێت، مەحاڵە دۆخی گشتی هەرێم بە ئاقارێکی باشتردا بڕوات. گرفتی ئێمە لە بوونی فڵان خاڵی گومرگی و فیسار دەزگای حوکمڕانیدا نییە، بەڵکو گرفتی گەورە و ریشەیین، گرفتن لەو عەقڵیەتەی چارەسەرەکان لە بوونی بینای بەرز و پردی بەرزدا دەبینێت، نەک مرۆڤی بەرز و ئەخلاقی سیاسی بەرز. مەبەستمان لە مرۆڤی بەرز نە سوپەرمانی نیچە و نە قارەمانەکەی کارلایلە، بەڵکو مرۆڤێکە سەنگ و بەهای ئینسانی وەک بوونەوەرێک رێزلێگیراو بێت، مرۆڤێک بێت ئازاد، خاوەن ئیرادە و ماف و بوونی خۆی، نەک بە بەرنامە بخرێتە ناو پرۆسەیەکی دورودرێژی ملکەچی و داماڵینی لە هەر رێز و بەهایەکی ئینسانی. هەرێمی کوردستان بەدەر لەم رێگەیە، رێگەی دووەم و رێگەیەکی دیکەی بۆ دەربازبوون لە گرفت و قەیرانە قوڵ و بونیادییەکانی لەبەردەمدا نییە.


گەلو ھەدەپە پارتیەك كورد و كوردستانی یە – Sibehî سبەھی\nگەلو ھەدەپە پارتیەك كورد و كوردستانی یە\nBergeh Kurdistan On 12/04/2019 / سیاسی\nڕه‌وشا سیاسی یا هەدەپێ ژ ئالیێ ڕه‌وشه‌نبیر، ئاقلمه‌ند و سیاسه‌تمه‌دارێن کوردان ڤه ب ئاوایێ جودا تێ نرخاندن. پرس ئه‌ڤه؛ گه‌لۆ هدپ پارتیه‌ک کورد و کوردستانیه یان نا؟ گه‌لۆ مرۆڤ ل گۆرا داخوازیا خوه و بیر و باوه‌ریا خوه جهه‌کێ سیاسی دده هەدەپێ ، یان ژی ل گۆرا کو هەدەپە خوە بخوه دده ناساندن، هەدەپێ دنرخینه.\nد ڤێ ده‌ربارێ ده هەدەپە دبێژه کو، ئه‌و نه پارتیه‌ک کورد یان ژی کوردستانیه. ئه‌و پارتیه‌ک یا ترکیه و هه‌ولا ترکیه‌بوونێ دده و بنگه‌هێ سیاسه‌تا وان ژی ل سه‌ر ترکیه‌بوونێ هاتیه ئاڤاکرن. یانی هەدەپە دخوازه کوردا ب هه‌موو ئاوایی ئه‌نته‌گره‌یێ ترکیە و ترکیه‌بوونێ بکه. ژ ده‌رڤەیی ڤێ ئه‌و که‌سێن کو هەدەپێ وه‌ک پارتیه‌ک کوردی دنرخینن ته‌نێ خوه ته‌تمین دکن و هه‌ولددن ڕێیه‌ک مه‌شروع ژ سیاسه‌تا خوه یا چه‌وت را ببینن.\nخه‌له‌تیا هه‌ری مه‌زن و ب زانه‌بوون سیاسه‌تمه‌دارێن کورد دکن، ڕاستیا هەدەپێ ناخوازن ببینن و ب زانه‌بوون کوردا و ته‌ڤگه‌را کورد ل باکورێ کوردستانێ د که‌سایه‌تا هەدەپێ دا ددن ناساندن. یانی ده‌ما به‌حسا سیاسه‌ت و هه‌لوەستا هەدەپێ دکن، دبێژن “ کوردا هالێ کر“ و “کوردا ده‌نگ دان فلان ئالی “، “ کوردان ڤێ جارێ هه‌لوه‌سته‌ک جودا“ دانن. ژ ئالیه‌ک دن ژی پرانی چه‌پ و نژادپه‌ره‌ستێن ترک ژی هه‌مان تشتێ دکن.\nلێ ئه‌ڤ یه‌ک حه‌قاره‌تا هه‌ری مه‌زنه ل کوردا تێ کرن. گه‌له‌ک که‌سایه‌تێن کورد ، ڤه‌کری سیاسه‌تا هەدەپێ ناپارێزن لێ ب ڤێ ڕێیێ خوه ڤه‌دشێرن و ب شه‌رمی هه‌ڤالبه‌ندیا پکک/هەدەپێ دکن. ئه‌ڤ خرابیا هه‌ری مه‌زنه ب ناڤێ کورده‌یاتیێ ل کوردا تێ کرن.جوداهیا بنگه‌هین یا هەدەپێ ژ پارتیێن دن یێن ترکیێ ئه‌وه کو ده‌نگێن خوه ژ کوردا دگرن. لێ سیاسه‌تا وان یا د ده‌ربارێ کوردان دا خزمه‌تا هه‌ری مه‌زن ژ ترکیێ ڕا دکه.\nئه‌گه‌ر مرۆڤ چه‌ند پرسان ژ هەدەپێ بکه ، ئه‌و ب خوه ڕه‌وشا خوه زه‌لالی دبێژن.\nمرۆڤ ژ هەدەپێ پرسه‌کی بکه:\nگه‌لۆ هون خوه پارتیه‌ک چه‌وا دبنین؟\nهون پارتیه‌ک کورد و کوردستانینه؟\nگه‌لۆ ژ بۆ وه ده‌وله‌تا ترک، ئالا ترکیه تێ چ واته‌یێ؟\nگه‌لۆ هون ژ بۆ چ ل دژی نه‌ته‌ویه‌تا کوردانن و ل دژێ سه‌رخوه‌بوونا کوردستانێ نە؟\nمخابن هه‌رکه‌سه‌ک به‌رسڤا ڤان پرسان دزانە ، لێ به‌رسڤا ڤان پرسان ژ ئالیێ هەدەپێ ڤه ژ بۆ وان نه گرینگه. ژ به‌ر کو ئه‌ڤ ئالی ب زانه‌بوون بێ کو بکه‌ڤن ناڤ ڕێزێن هەدەپێ ژ ده‌رڤه، هەدەپێ ژ بۆ به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه یێن ڕۆژانه و که‌سایه‌تی ب کار تینن.\nد ده‌ما پێڤاژۆیا “ ئاشتی “ یێ دا، به‌رپرسێ “پێڤاژۆیا ئاشتیێ“ وه‌زیرێ ده‌وله‌تێ به‌شیر ئاتالای د به‌رنامه‌یه‌ک ته‌له‌ڤزیۆنی دا گه‌له‌ک ڤه‌کری گۆت کو، هەدەپە ژ ئالیێ ئۆجالان و میتێ ڤه هاتیه دامه‌زراندن. چ جارا که‌سه‌ک ژ هەدەپێ ل هەمبه‌ر ڤێ داخوویانیێ نه ئاخڤی و ڕه‌دا ڤێ نه‌کر. پکک/هدپ و ده‌وله‌تا ترک ل هه‌ڤ نه‌کرن و پێڤاژۆیا کو وان وه‌ک “پێڤاژۆیا ئاشتیێ“ ب ناڤ دکران تێک چوو.\nڤێ یه‌کێ گه‌له‌ک تشت گوهه‌رتن. جاردن چالاکیێن چه‌کداری ده‌ستپێ کرن و ڕه‌وش ته‌ڤلیهه‌ڤ بوو. هەدەپە پارتیه‌کا یاساییه و سیاسه‌تا پککێ ڕێڤه دبه و گرێدایێ پککێ یه.\nئه‌گه‌ر نه ژ پککێ بوویا هەدەپێ ل باکورێ کوردستانێ 1% ژی ده‌نگ ژ بده‌ستڤه نەدئینان. هه‌تا ئه‌ڤ ڕاستی نه‌یێ دیتن، ل باکورێ کوردستانێ کورد نکارن پێشیا خوه ببینن. یانی دڤێ پکک باش بێ شرۆڤه کرن و ل گۆرا ڤێ ئه‌نجامێ ژی سیاسه‌ت بێ کرن. وه‌ک دن زه‌حمه‌ته کو مرۆڤ ڕاستیا خوه ب خوه ببینه. دێ مه‌حکومێ سیاسه‌تا کۆرانه به.


ڕێژەیی خوازی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nڕێژەییخوازی (بە ئینگلیسی: Relativism) چەمکێکە، لە ڕوانگەیەوە هیچ ڕاستیی یان ڕەوابوونێکی ڕەها لەخۆیدا بوونی نییە، بەڵکوو ئەوانە تەنیا بەها و نرخی ڕێژەیی و زەینییان بەپێێ جیاوزاییەکان لە تێبینی و سەرنج هەیە. وەک ڕێژەیی خوازی ڕەوشتی(ئەخلاقی)، ئەم زاراوە زۆرجار لە بواری ڕێساکانی ڕەوشت، کە لەودا ڕێساکان و ڕەوشتناسی تەنیا لە بوارێکی بەرتەسکی ڕەچاوکراوە، جێبەجێ دەکرێ. بیچم و فۆرمگەلێکی زۆر لە ڕێژەیی خوازی هەیە، کە مشتومڕی جیاوازیان بە پلەی خۆیان لەسەر دەکرێ. ئەم زاراوەیە زۆرتر ئاماژە بۆ ڕێژەیی خوازی ڕاستی(truth) دەکا، کە ئەم بیردۆزە دەڵێ هیچ ڕاستیی ڕەها بوونی نییە، بۆ وێنە؛ ڕاستیی بەردەوام ڕێژەییە بۆ هەندێک چوارچێوەی تایبەت لە سەرچاوە، وەک زمان یان چاند (ڕێژەیی خوازی چاندیی).\nئێمە لەگەڵ جۆرە ڕێژەییەک ڕاھاتووین کە ھەستی پێ ناکەین. لە ھەمان کاتدا لە کاتی قسەکردن یان ئیش پێکردنی پێداویستییەکانی ژیانی ڕۆژانەدا بەتەواوەتی دەری نابڕین. دەبێت ئەو ڕێژەییە جیاوازیی چی بێت لەگەڵ ڕێژەیی فیزیکی و بیردۆزی ڕێژەیی ئاینشتاین؟\n١ ئایا ھەموو دەستەواژەیەک واتادارە؟\n٢ ڕاست و چەپ\n٣ ئێستا ڕۆژە یان شەوە؟\n٤ گۆشە و دووری\n٥ گەورەیی، خۆشی، جوانی، ...\n٦ گۆشە پێدەچێت ڕێژەیی بێت\n٧ ڕەھا پێدەچێت ڕێژەیی بێت\nئایا ھەموو دەستەواژەیەک واتادارە؟[دەستکاری]\nڕوون و ئاشکرایە نەخێر. تەنانەت ئەگەر ھات و وشەی مانادار و واتادارمان ھەڵبژارد و لەگەڵ یەکتر بەستمانەوە لەگەڵ ڕەچاوکردنی ھەموو یاسایێکی ڕێزمانی. بەڵام، ناگەین بە ھیچ ئەنجامێک تەنھا شێتاتی نەبێت. بۆ نموونە، زۆر قورسە ھیچ واتایەک لەم دەستەواژەیە بەدی بکەیت: (ئەم ئاوە سێگۆشەیە). یان: (پەڕتووکێکی تووڕە و سەرگەرمە).\nبەڵام بەداخەوە ھەموو شێتاتییەک بەم پلەیە ڕوون و ئاشکرا نییە. زۆربەیان لە سەرەتادا دیار دەکەوێت کە زۆر ڕاستە و پەسندە. بەڵام، لەگەڵ شیکردنەوەی ورد بۆی دەردەچێت کە بەس ڕاست نییە. تەنھا قسەیەکی گێلانەیە.\nڕاست و چەپ[دەستکاری]\nماڵەکەتان دەکەوێتە کامە دیوی ڕێگا؟ دیوی ڕاست یان چەپ؟ وەڵامی درووستی ئەم پرسیارە ئەستەمە. ئەگەر لەمسەری شەقامەکەوە بڕۆین ماڵەکە دەکەوێتە دەستی ڕاستەوە و ئەگەر لەوسەری شەقامەکەوە بێین، دەکەوێتە دەستی چەپەوە.\nکەواتە زۆر ئاشکرایە ناتوانرێت گفتوگۆ بکرێت لەسەر ئاراستەی ڕاست یان چەپ بۆ ڕێگا، بەبێ ڕەچاوکردنی ئەو ئاراستەیەی (شوێن)ەی کە ئاراستەی ڕاست و چەپی بۆ دیاری دەکرێت.\nبەڵام قسەکردن لەسەر ڕۆخی چەپ (شاطیء الأیمن) بۆ ڕووبار قبووڵە و واتادارە. چونکە، تەوژمی ئاو (تیار الماء) لە ڕووبارەکە ئاراستەکەی دیاری دەکات. بۆ نموونە، لە دیوی چەپی ڕووبارەکە ماڵەکەی دەبینیت. مەبەستی، لە دیوی چەپی تەوژمی ئاوی ڕووبارەکەیە. وە ھەروەھا ڕۆیشتنی ئۆتۆمبێل ... ھتد.\nئێستا ڕۆژە یان شەوە؟[دەستکاری]\nوەڵامەکەی ڕادەوەستێتە سەر ئەو شوێنەی ئەم پرسیارەی لێ دەکرێت. ئەو کاتەی لە وڵاتە عەرەبییەکان ڕۆژە لە ئەمریکا شەوە. ھیچ ڕێگرێک لەمە نییە. چونکە، ڕۆژ و شەو دوو چەمکی ڕێژەیین. کەوابوو ناتوانرێت وەڵامی ئەم پرسیارە بدرێتەوە بەبێ ڕەچاو کردنی ئەو خاڵەی سەر گۆی زەوی کە پرسیارەکەی لێ دەکرێت.\nگۆشە و دووری[دەستکاری]\nقسە و گفتوگۆکردن لەسەر دووری و گۆشە بۆ شت بێمانایە ئەگەر ڕوون نەکرێتەوە لە چ خاڵێکەوە لە بۆشایی سەیری لێوە دەکرێ. بۆ نموونە، ئەگەر بڵێین گۆشەی بینینی ئەم بورجە٤٥ پلەیە، وەکوو ئەوە وایە کە ھیچ نەوترابێت. بەڵام بەپێچەوانەوە، ئەگەر وتمان گۆشەی بینین بۆ ئەم بورجە لەو خاڵەی ١٥ مەتر دوورە لێی ٤٥ پلەیە، وتراوێکی ڕاستە و پڕواتایە. لەم وتراوە دەردەکەوێت بۆ نموونە کە بەرزیی بورجەکە ١٥ مەترە.\nگەورەیی، خۆشی، جوانی، ...[دەستکاری]\nئەم تۆپە گەورەیە؟ یان بچووکە؟ ... پرسیارێکی زۆر قۆڕ. ھیچ مانای نییە لە زانست. پێویستە دەستەواژەکە ڕاست بکرێتەوە و بوترێت: ئەم تۆپە گەورەترە یان ئەوەی تر؟ یان بە شێوەیەکی تر، ئایا ئەم تۆپە گەورەیە بۆ ئەو مەبەستە؟ کاتێک دەتەوێت ئاوەڵناو (سیفەت)ی گەورەیی یان بچووکی بۆ شتێک دابنێیت پێویستە بەراوردی بکەیت لەگەڵ شتێکی تر.\nئازاد ٣٢ ساڵانە.\nکوردۆ ١٨ ساڵانە.\nئیڤان ٢١ ساڵانە.\nدەریا ٢٢ ساڵان.\nتۆ دەتوانیت بڵێیت ئایا ئازاد بەتەمەنترە یان کوردۆ؟ ئایا ئیڤان بچووکترە یان دەریا؟ بەڵام ناتوانیت بڵێیت ئایا ئیڤان بچووکە؟ ئایا ئیڤان گەورەیە؟ چونکە وەڵامەکەی ئەستەمە لە ڕووی زانستەوە.\nئەرێ ئەو وێنەیەی من کردوومە جوانە؟\nلە ڕووی ڕێزمانییەوە ڕستەیەکی تەواوە. بەڵام زانستییانە تەنھا یەک پوول ناھێنێت. پێویستە بوترێت: ئەرێ ئەو وێنەیەی من کردوومە جوانترە یان ئەوەی تۆ؟ یان بە شێوەیەکی تر بەراوردی وێنە‌کەت بکەیت لەگەڵ شتێکی تر. واتە بەراورد لە نێوان دوو شتدا دەکرێت.\nلەوانەیە بپرسیت، باشە زۆر جار ئەم پرسیارانە دەکرێن و وەڵامیشیان دەدرێتەوە و ھەردوو لاش لە یەکتر دەگەن. ئەی چۆن زانستی نەبوو! (ئیڤان بچووکە؟ مۆز خۆشە؟ ئەرێ ئەو وێنەیەی من کردوومە جوانە؟) لە ڕاستیدا کاتێک تۆ پرسیارێکی لەو جۆرە دەکەیت، لە ھزری خۆت ئیڤان، بەراورد دەکەیت بە تێکڕای تەمەنی ئەم خەڵکانەی لەسەر زەوی دەژین. مۆز بەراورد دەکەیت بە تێکڕای تامی ھەموو میوەکانی تر. وێنەکەی خۆت بەراورد دەکەیت بە تێکڕای چۆنێتیی ھەموو ئەو وێنانەی کە بینیوتە. بە ھەمان شێوە کەسی دووەمیش بەم شێوەیە وەڵامت دەداتەوە.\nگۆشە پێدەچێت ڕێژەیی بێت[دەستکاری]\nئەگەر خاڵێک لادانێکی بچووکی بڕی ئەوا پلەی گۆشە دەگۆڕێت لەگەڵیدا بە گۆڕانکارییەکی بچووک. بۆیە پێوانی گۆشە بەگشتی بەکار دێت لە فەلەک و گەردوونزانیدا. ئاشکرایە لەسەر نەخشەی ئەستێرەکان ماوەی گۆشەی نێوان ئەستێرەکان یان گۆشەی بیناییی ئەو ماوەی کەوا ئەستێرەکان لە یەک جیا دەکاتەوە جیاوازە ئەگەر لەسەر ڕووی زەوی ئاماژەی ڕوانین (رصد)ی بۆ کرا.\nئەگەر ھات و ھەرچەند بجووڵێین لەسەر ڕووی زەوی، وە لە ھەر خاڵێک لە ڕووی زەوی سەیری ئەستێرەکانمان کرد و ڕوانین (رصد)مان کرد، ئەوا ھەردەم ئەو مەودایەی کە ئەستێرەکان لەیەک جیا دەکاتەوە چۆنە ئاوایە. ئەم قسەیە بەڵگەی ئەوەیە کە ئەو ئەستێرانە بە دوورییەکی زۆر زۆر لێمان دوورن کە ناتوانرێت بەئاسانی (استعاب)ی بکرێت. جووڵانی ئێمە لەسەر ڕووی زەوی بە بەراورد لەگەڵ ئەو ئەستێرانە، هەستیشی پێ ناکرێت، بە جۆرێک کە دەتوانرێت چاوپۆشیی لێ. بۆیە، ماوەی گۆشە لەم کاتەدا ـ (بار)ە ـ‌دا دەتوانرێت بڕواپێدان (اعتبار)ی بۆ بکرێت بە پێوانەییە ڕەھاکان. لەگەڵ سووڕانەوەی زەوی بە دەوری خۆردا، ئەوا ھەست بەو گۆڕانکارییانە لە پێوانەکان دەکرێت. ھەرچەندە زۆر کەمە و بچووکە. بەڵام ئەگەر خاڵی ڕوانین (رصد)مان گواستەوە بۆ ئەستێرەیەکی تر، بۆ نموونە (سیریوس) ئەوا ھەموو ئەو پێوەرانە دەگۆڕێن بە جۆرێک دەبن بە دوو ئەستێرەی زۆر لەیەکتر دوور کە لە ئاسمانی خۆمان لە یەکتر زۆر نزیک بوون و بە پێچەوانەشەوە.\nڕەھا پێدەچێت ڕێژەیی بێت[دەستکاری]\nزۆر جار دەڵێن: سەرەوە، خوارەوە، ... ئایا ئەم دوو چەمکە ڕەھان یان ڕێژەیین؟ خەڵک وەڵامی ئەم پرسیارەیان داوەتەوە لە سەدە جیاوازەکان بە وەڵامی جیاواز. ئەو کاتەی ھیچیان نەدەزانی لەسەر گۆی زەوی. وایان دەزانی کە ئاسۆیی و ڕاستە. وایان دانابوو کە ئاراستەی سەرەکی لە ھەموو خاڵەکانی سەر ڕووی زەوی چۆنە، ئاوایە. وە زۆر شتێکی ئاسایییە گفتوگۆکردن لەسەر (سەرەوە)ی ڕەھا و (خوارەوە)ی ڕەھا. بەڵام ئاراستەی سەرەکی بە توندی لەرایەوە لەناو ھزری خەڵک (خەڵکی سەرسام کرد) کاتێک زانرا کە زەوی گۆیییە. لە ڕاستیدا لەگەڵ شێوەی گۆیی بۆ زەوی، ئاراستەی سەرەکی پشت دەبەستێت بە پشتبەستنێکی سەرەکی لەسەر شوێن و جێگەی ئەو خاڵەی کە پیایدا دەڕوات.\nکەوا بێ لە ھەر خاڵێکی دیاریکراوی سەر ڕووی زەوی، ئەم چەمکە دەگۆڕدرێت لە ڕەھاوە بۆ ڕێژەیی. وە لە گەردووندا ئاراستەی سەرەکی تەنھا (تاکە سەرەکی) بوونی نییە. بۆیە بۆ ھەر ئاراستەیەک لە بۆشایی، دەتوانرێت خاڵێکی بۆ دیاری بکرێت لەسەر زەوی کە ئاراستەکە بۆی سەرەکی بێت.\nویکیی ئینگلیزی؛ 24ی جانوەریی 2016\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ڕێژەیی_خوازی&oldid=904784»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٠:١٩ی ٦ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


(دێر)، یان (دێڕ) کاک ئاوات! - قەڵەم\n(دێر)، یان (دێڕ) کاک ئاوات!\nتاریخ ایجاد در چهارشنبه, 14 مهر 1395 16:29\nبە هەرحاڵ من دەستخۆشی لە جیاواز نووسین و ڕوانینی شاعیرو شێوازی نووسینی شیعریی و هەروەها دەستپێشکەری کاک ئاوات دەکەم، بەڵام ئەم نووسینەی شاعیری خۆشەویست کاک ئاوات روویەکی نێگەتیڤیشی هەبوو کە ڕێی لە لێکۆڵەرەوان گرت ئەوان وەك پێویست تیشکێکی بخەنە سەرو ئەکادیمیتر لێی بدوێن.\nخانمە شاعیری رۆژهەڵات (لەیلا وەزیریی) شیعرێکی بڵاوکردەوە لە پاشکۆیەکی ئەدەبی و هونەریی و لە ژمارەی دواتر کاک ئاوات حەسەن ئەمین شتێکی لەسەر بڵاوکردەوە. تا ئێرە ئاساییەو جێی سەرسوڕمان نییە.. بەڵام ئەوەی جێی مەخابنە ئەوەیە کاک ئاوات لە سەرەتاو بەشێکی نووسینەکەیدا نووسیویە "سه‌رنجم چووه سه‌ر ناونیشانی شیعری (دێرتر له‌دێڕ)ی خاتوونی شاعیر له‌یلای وه‌زیری. بێگومان ناونیشان پانتاییه‌كی گرنگ و كاریگه‌ر داگیر ده‌كات له نه‌خشه‌ی ده‌قدا، ئه‌م ناونیشانه‌ش (دێرتر له دێڕ) جۆره چڕ بوونه‌وه‌یه‌كی به مه‌به‌ستی تیادایه كه دواتر ئه‌وه‌مان بۆ ده‌رده‌خات كه شاعیر نایه‌وێت به ئاسانی خۆی بدات به ده‌سته‌وه‌و ده‌قێكی ئاسایی بنووسیت."\nجوانتر وا بوو کاك ئاوات لەو نووسینەدا یەکەم شت بیکردایە ئەم هەڵەیەی راست بکردایەتەوەو لەسەر وشەی (دێر) قسەی بکردایە. ئایا مەبەست لە دێر : درەنگە وەك لە هەندێك ناوچەی کوردستان بەکاردێت یان دێری پەرستگای فەڵەکان یان.....\nمن قسەم لەسەر ئەوە نییە تا چەند ئەو شیعرە توانیویەتی بە دوای ئەو زمانە پەنهانەی ناو زمانی ئاسایی بگەڕێت و بیدۆزێتەوە! چەندێك پارادۆکسەکان لە شوێنی خۆیاندان یان نا؟ چەندێك تەعبیر لە موعاناتەکانی خودی شاعیرو لاوان و تاکەکانی رۆژهەڵات دەکات لە ژێر تارمایی داگیرکاریداو بزر کردنی ئازادی و ناسنامە! چەندێك وێنەی سوریالی نوێ و سەرنجڕاکێشی تێدا کێشراوە! یاخود بە دیوەکەی تردا چەندێك زمانەکە گرێیاوی و رەکیکە، یان تێکەوتنی هەڵەی ڕێزمانی وەك ئەوەی دەڵێت (قژەکانم ئاڵۆز) کە هەرگیز قژ لە زمانی کوردی و زمانەکانی تریشدا کۆ ناکرێتەوەو هەر دەگوترێت قژم- قژی - قژیان، جا گەر یەك تاڵ بێت و یان هەموو تاڵەکان بێت. بەڵام گەر مەبەستی لە هەموو مووەکانی لەشی مرۆڤ بووایە ئەوا ئەو کات کۆ دەکرایەوەو دەگوترا مووەکانم.\nبەڵام ئەم نووسینەی شاعیری خۆشەویست کاک ئاوات روویەکی نێگەتیڤیشی هەبوو کە ڕێی لە لێکۆڵەرەوان گرت ئەوان وەك پێویست تیشکێکی بخەنە سەرو ئەکادیمیتر لێی بدوێ.


کۆمپانیای سامسۆنگ Roh Tae-moon ـی وەکو بەڕێوەبەری نوێی دیاری کرد – کەی ئای تی ئێن\nئینتەرنێت ئێکسپلۆرەر و گووگل کرۆم زۆرترین بەکارهێنەرییان هەیە\nسامسۆنگ 20, كانونی دووه‌م 2020\nبە پێی پێگەی Bloomberg بێت، کۆمپانیای Samsung Electronics بەڕێز Roh Tae-moon ـی وەکو بەڕێوەبەری نوێی دیاری کرد، ئەمەش بەر لە نمایشکردنی مۆبایلەکانی Samsung Galaxy S20.\nبەڕێز Roh Tae-moon شوێنی DJ Koh ـی بەڕێوەبەری پێشووی کۆمپانیای سامسۆنگی گرتەوە و لەمەودوا ئەم ڕابەرایەتی کۆمپانیا کۆرییەکە دەکات. Roh سێیەم بەڕێوەبەری سامسۆنگە لە ماوەی چەند ساڵی ڕابردوودا، لە دوای بوونی Koh وەکو بەڕێوەبەری کۆمپانیاکە لە ساڵی 2015 ـەوە و JK Shin ـیش بەر لە 6 ساڵ لە بوونی Koh بە بەڕێوەبەری کۆمپانیا کۆرییەکە.\nبەڕێز Roh لە ساڵی 1997 ـەوە لە کۆمپانیای سامسۆنگدا کار دەکات و دەستێکی باڵای هەبووە لە بەرهەمهێنان و دیزاینکردن و پێشخستنی مۆبایلەکانی Galaxy ـدا. بەڵێنی بەڕێوەبەرە نوێیەکەی کۆمپانیاکە، باشترکردنی ناوبانگی سامسۆنگە لە ڕووی جۆرایەتییەوە، کە ناوبانگی سامسۆنگ لە چەند ساڵی ڕابردوودا لە ڕووی جۆرایەتییەوە بە پێی پێویست باش نەبوو. لە ژێر بەڕێوەبردنی Koh ـدا، مۆبایلی Galaxy Note 7 کێشەی تەقینەوەی پاتری هەبوو و Galaxy Fold ـیش بە هۆی هەبوونی کێشە لە ڕوونماکەیدا ڕێکەوتی بەردەستکردنی دواخرا.\nئامانجی بەڕێوەبەرە نوێیەکەی سامسۆنگ، جەخت کردنەوەی زیاترە لە مۆبایلە چەماوەییەکان و یارمەتیدانی زیاتری کۆمپانیاکەیە لە باشترکردنی بازاڕیان لە وڵاتانی چین و هیندستاندا. هەروەها Roh لە ناوخۆی کۆمپانیاکەدا بە “نرخ کەمکەرەوە” ناسراوە و هەوڵی داوە ڕکابەرێتی لەگەڵ هواوەی و شاومی و ئەوانی دیکەدا چڕتر بکات.\nیەکەم بەرهەمی نمایشکراوی سامسۆنگ لە ژێر ڕابەرایەتی بەڕێوەبەرە نوێیەکەیدا، لە ڕێکەوتی 11 ـی مانگی داهاتوو بۆ نمایشکردنی مۆبایلە نوێیەکانی Samsung Galaxy S20 دەبێت.\nتاگەکان DJ Koh Roh Tae-moon Samsung Samsung Electronics سامسۆنگ هەواڵ


كۆبوونەوەی لوتكە.. دۆناڵد ترامپ “هەڵۆكانی ئێران” بێزار دەكات : چاوی گەل\nنوسەر : chawigal لەبەرواری : ئاب - 30 - 2019\nبەو ناونیشانەی سەرەوە، راپۆرتێك لە (نیزافیسیمایا غازیتا) بڵاوكراوەتەوە و بە دووری دەزانێت دیداری نێوان رۆحانی و ترامپ ساز بكرێت و هۆكارەكانیش دەخاتەروو.\nبەپێی راپۆرتەكە، هەردوو سەرۆكی ئێران و ئەمریكا بانگەشەی ئەوە دەكەن ئامادەن پێكەوە كۆببنەوە، ئەمەش پاش سەردانە كورتەكەی وەزیری دەرەوەی ئێران محەمەد جەواد زەریف هات بۆ لووتكەی گروپی حەوت لە فەرەنسا.\nبەڵام شارەزایان پێیانوایە راگەیاندنەی دۆناڵد ترامپی سەرۆكی ئەمریكا شتی تازەی تێدا نییە، لەو بارەیەوە پرۆفیسۆری یاریدەدەر لە زانكۆی قەتەر نیقۆلای جۆكانۆف وتی: روونە كە ترامپ دەیەوێت ئێران ناچار بە گفتوگۆ بكات بە مەرجە تایبەتەكانی و بە شێوەی خولی ئەمە وەبیر ئێرانییەكان دەهێنێتەوە دوای هەر گەڕێكی فشار لەسەریان.\nئەو وتیشی: لەبەر ئەوە بواری ئەوە نییە قسە لەسەر شتێكی نائاسایی بكرێت. ئایا رۆحانی ئەم داوا راستەوخۆیە قبوڵ دەكات؟ وا گومان دەبەم، نەخێر لەكاتی ئێستادا، ئەو مەرجانەی ئەمریكا باسیان دەكات ئێران قبوڵی ناكات.\nباسی لەوەش كردووە، سەرەرای ئەمە، لە ناو وڵاتدا رۆحانی بە شێوەیەكی پراكیتكی لەو قەرزانە ماندوبووە، كە رابەری ئێران بۆ هەر دانوستانێك پێی دەدات لەگەڵ ئەمریكییەكان، كە ئەوە رابەرە بڕیار دەدات دانوستان لەگەڵ ئەمریكییەكان بكرێت یاخود نا؟\nلە كاتی ئێستادا، بەگوێرەی قسەی پرۆفیسۆری یاردەدەری ناوبراو هەڵوێستەكە لەتاران روونە، مانەوە لە دۆخی نە شەڕ نە ئاشتی بمێنێتەوە و چاوەڕوانی هەڵبژاردنەكانی داهاتووی ئەمریكا بكرێت، كە بەبۆچوونی ئێرانییەكان رەنگە گۆڕانكاری سنوردار بێتە كایەوە.\nلە نێو بازنەكانی پارێزگاراندا بە رێژەیی، یان، وەك دەڵێن “هەڵۆكانی تاران” كۆ دەنگی لە نێوانیاندا نییە دەربارەی ئەوەی پێویستە ئێران پارێزگاری لە پەیوەندییەكانی بكات لەگەڵ سەركردایەتی ئێستای ئەمریكا و بەستنی لوتكەی نێوانیان یان نا؟\nجگە لەمەش، شارەزای سەربازی یۆری لیامین بۆ گۆڤارەكە وتویەتی: بەشی پارێزگاری بەربژێری ئێرانی هەماهەنگ و رێك نین، بە شێوەیەكی گشتی، هەندێك بڕوایان وایە لەسەر دۆخی ئێستا بمێننەوە و هەندێكیش لایان وایە بەردەوام بن.\nئەوەشی وت: دیارە، ئەگەری كۆبوونەوەی نێوان ترامپ و رۆحانی هەیە، بەڵام هەندێك هۆكاری زۆر هەیە كاریگەری لەسەر ئەمە هەیە. دۆخی ئێستای رۆژهەلاتی ناوەڕاست ناجێگیرە، بۆیە قورس و ئالۆزە چۆنیەتی كۆتایی هاتنی كێشەكان بخەمڵێنرێت.


قۆناغی دووەمی شەڕی داعش دەست پێدەکاتەوە\n2019-01-30 [05:54 AM]\nهاوپەیمانیی نێودەوڵەتی ئامادەکاری بۆ قۆناغی دووەمی شەڕی دژی رێکخراوی تیرۆریستی داعش، دەکات.\nرۆژی 6-2-2019، کۆبوونەوەیەکی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی دژی داعش بە ئامادەبوونی 79 وڵاتی ئەندامی هاوپەیمانییەکە، لە ئەمریکا بەڕێوە دەچێت.\nکۆبوونەوەکە بە سەرپەرشتیی مایک پۆمپیۆی وەزیری دەرەوەی ئەمریکا ئەنجام دەدرێت و تێیدا تاوتوێی چۆنێتیی شکستهێنان بە داعش بە تەواوی، دەکرێت.\nبەپێی زانیارییە بڵاوکراوەکان، نوێنەرانی وڵاتانی ئەندام لە هاوپەیمانییەکە گفتوگۆ لە بارەی قۆناغی دووەمی شەڕی دژی داعش دەکەن، کە بریتییە لە دڵنیابوون لە سەرهەڵنەدانەوەی ئەو رێکخراوە تیرۆریستییە لەو ناوچانەی پێشتر داگیری کردبوون.\nهاوپەیمانان هەوڵ دەدەن لەو قۆناغەدا سەقامگیریی ناوچە رزگارکراوەکان بپارێزن و هاوکاریی هێزە لۆکاڵییەکان بن لە رووبەڕووبوونەوەی بیری ئەو رێکخراوە تیرۆریستییە.\nدوای هێرشی داعش بۆ سەر باشووری کوردستان، ژمارەیەک وڵاتی جیهان بە سەرۆکایەتیی ئەمریکا، هاوپەیمانییەکیان بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئەو رێکخراوە تیرۆریستییە، پێک هێنا، کە هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان ئەندامێکی کاریگەر و بەهێزی هاوپەیمانییەکەیە.


تیمی فلادێلفیا ئیگڵس بۆ یەکەم جار بوو بە پاڵەوانی ساڵی یاریی فوتباڵی ئەمەریکای\nشەوی یەکشەممە لە گەورەترین بۆنەی وەرزشی ساڵ لە ئەمەریکا، یاریی کۆتایی فوتباڵی ئەمەریکی، ناسراو بە سوپەربۆڵ، تیمی فلادێلفیا ئیگلس توانی بە 41 خاڵ بەرامبەر 33 خاڵ لە تیمی نیو ئینگلاند پاتریۆتس بباتەوە و ببێت بە قارەمانی ساڵ.\nتیمی ئیگلس هەرچەندە دووجار پیشتر گەیشتوونەتە یاری کۆتایی بەڵام ئەمە یەکەم جار بوو بتوانن ببن بە قارەمانی ساڵ و جامەکە ببەنەوە.\nتیمی نیو ئینگلاند پاتریۆتس هەتا ئێشتا 5 جار سوپەربۆڵیان بردۆتەوە.\nئەم یارییە ڕەهەندێکی گەورەی کۆمەڵایەتی و ئابوریشی هەیە لە ئەمەریکا. جگە لەوەی بە سەدان هەزار کەس لە ستادیۆمەکە تەماشای یارییەکە دەکەن ملیۆنان ئەمەریکایی لە ماڵەکانی خۆیان، چێشتخانەکان و شوێنە تایبەتەکان کۆدەبنەوە و پێکەوە دەڕواننە یارییەکە.\nکۆمپانیا گەورەکانی ئەمەریکا بۆ ئەوەی لە کاتی پشووی یارییەکەدا ڕیکلامەکانیان لە تەلەفیزیۆنەکەدا بڵاو بکرێتەوە بە ملیۆنان دۆلار دەدەن. جگە لە تەماشا کردنی یارییەکە شتێکی تر کە زۆر باوە ڕیکلامەکانی کۆمپانیاکانە کە زۆربەیان بۆ ئەو شەوە ڕیکلامی نوێ دەردەکەن.\nسەرکەوتنی تیمی فلادیلفیا ئیگلس لە کاتێدا بوو کە ڕاهێنەرێکی نوێیان هەیە، و هەروەها بەهۆی پێکانی ڕێکخەری تیمەکەیان ڕێکخەرێکی نوێیان هەبوو کە چاوەڕاونی ئەوە نەدەکرا بگەن بەو ئاستە.\nهەر پاش سەرکەوتنی تیمەکە هەرچەندە یارییەکە لە میناسۆتا ئەنجام درا بەڵام بە سەدان هەزار کەس لە شاری فلادیلفیای پێنسلڤانیا ڕژانە سەر شەقامەکان بۆ خۆشحاڵی دەربڕین.


دەست بەسەری شارۆمەندێکی کورد بە بۆنەی ریکلام بۆ ئایینی مەسیحیەت - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nKMMK: یازدەی پوشپەڕی ۱۳۹۷ مەسومە تەقی نەژاد شارۆمەندی کوردی کرماشانی دانیشتوی شاری کەرەج بە دەستی هێزەکانی ئیتلاعاتی کۆماری ئیسلامی ئێران دەست بەسەر کراو بۆ شوێنێکی نادیار کوازراوەتەوە.\nئەم شارۆمەندەی کورد لە کوردانی فەیلیە، هێزە ئیتلاعاتیەکان پاش گەڕانی خانوی ناوبراو، کۆمپیتەر و ئەشیای تایبەتی ئەم شارۆمەندەیان دەست بەسەردا گرتووە و لەگەڵ خۆیان بردویانە.\nماڵپەڕی کوردپا لە هەواڵێکدا نوسیویە: هێزەکانی ئیتلاعات ئەم شارۆمەندەی کوردیان بە تۆمەتی ” ریکلام بۆ ئایینی مەسیحیەت ” لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان دەست بەسەر کردووە. پێشتریش مەعسومە تەقی نەژاد بە هەمان تۆمەت لە لایەن هێزەکانی ئیتلاعاتەوە دەست بەسەر کرابوو. تا کاتی بڵاو بونەوەی ئەم هەواڵە، ئەم شارۆمەندەی کورد لەگەڵ منداڵەکەی دەست بەسەرن و لە چارەنوسی ئەوان هیچ زانیارییەک لە بەردەست نییە.\n← کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان خەمباری و سەرەخۆشی ئاراستەی ماڵباتی گیانبەختکراو ئیقبال مورادی دەکات\nدەسـبەسەری میلاد ساعیدپەنا لە ســـنە →


رژێمی سوریا و میلیشیاکان دانیشتوانی دێرە زوور ده‌ڕه‌تێنن\nئەو خێزانانەی دەگەڕێنەوە بۆ ناوچەکە لە باکوری خۆرهەڵاتی سوریا هەڕەشەی دەستگیرکردنیان لێدەکرێت ئەگەر پارە نەدەن بەو هێزانەی کۆنتڕۆڵی ناوچەکە دەکەن.\nئەندامانی میلیشیایەکی سەر بە سوپای پاسداران لەسەر شەقامێکی گشتی لە شاری ئەلبو کەمال لە دێرە زوور. [خاوەنی وێنە: چاوی فوڕات]\nهەڵمەتێکی ترس و تۆقاندنی سیسته‌ماتیک لە ناوچەکانی ژێردەسەڵاتی رژێم لە پارێزگای دێرە زوور لەئارادایە، ئەو شوێنەی هێزەکانی سوریا و میلیشیاکانی هه‌واداریان دانیشتوان دەستگیردەکەن و بۆ ئازادکردنیشیان داوای بڕێک پارە دەکەن، چالاکوانانی ناوخۆ وتیان.\nهەڵمەتەکە بە دیاریکراوی ئەو مەدەنیانە دەکاتە ئامانج کە گەڕاونەتەوە باکوری خۆرهەڵاتی سوریا، بەتایبەتی بۆ شاری ئەلبو کەمالی سەر سنووری عێراق.\nچالاکوانێكی دێرە زوور، جەمیل عەبد بە دیارونای وت ئەمەش وایکردووە ژیانکردن لە ناوچەکە زۆر سەخت بێت.\nوتی: "ئەو دانیشتوانەی بەمدواییە گەڕاونەتەوە ئەلبو کەمال دوای ئەوەی دڵنیایی ئەوەیان پێدراوە کە لەلایەن هێزە ئەمنییەکانی رژێمەوە هەراسان ناکرێن، ئێستا دووچاری هەڕەشەی دەستگیرکردن و ترس و تۆقاندن دەبنەوە."\nوتی ئەو پێشێلکاریانە یەکڕاست لەگەڵ گەڕانەوەیان دەستیانپێکرد و ئاماژەیکرد بۆ ئەوەش کە زۆربەی ئەو پیاوانەی لەگەڵ خێزانەکانیان گەڕاونەتەوە لەلایەن لقی ئەمنیی سوپاوە دەستگیرکراون، کە یەکێکە لە دامەزراوە ئەمنییەکانی رژێم بەلام پەیڕەوی فەرمانەکانی هێزەکانی روسیا دەکات.\nعەبد وتی ئەوانەی دەستگیرکراون پێیانڕاگەیاندراوە کە دەبێت نزیکەی 500,000 لیرەی سوری (1,000 دۆلار) بدەن بۆ ئازادکردنیان. زۆربەیان، کە توانای پێدانی ئەو پارەیەیان نییە، ناچارن یان پارە قەرزبکەن یان موڵکوماڵ بفرۆشن.\nوتی ئەوانەی هیچ رێگەیەکیان نییە بۆ بەدەستهێنانی ئەو بڕە پارەیە، ره‌نگه بۆ ماوەیەکی درێژ ده‌ستبه‌سه‌ر بكرێن و رەنگە بشگوێزرێنەوە بۆ یەکێک لە ناوەندەکانی دەستگیرکردن لە دیمشق بەتۆمەتی ساختە و ناڕاست.\nوتیشی ئەو تۆمەتانە پێکدێن لە کارکردن لەگەڵ هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی یان ئەندامبوون لە رێکخراوێکی تیرۆریستیدا.\nعەبد وتی فیرقەی چواری رژێم "باجی یه‌كجار زۆر"ی خستۆتە سەر ئەو کەلوپەل و ناوماڵەی ئەو کەسانەی دەگەڕێنەوە لەگەڵ خۆیان دەیانهێنن، ئەو بڕە پارەیەش لە زۆربەی حاڵەتەکاندا لە نرخی خودی کەلوپەلاکان زیاترە.\nتایبەتمەندێكی بواری پەیوەندیەکانی ئێران، شیار تورکۆ بە دیارونای وت چالاکوانان و مەدەنییەکانی شاری ئەلبو کەمال چەکدارانی فەوجی 47ی سەر بە سوپای پاسداران تۆمەتباردەکەن بەوەی لەپشتی هەوڵەکانی ترس و تۆقاندنەکانه‌وه‌ن.\nوتی راپۆرتەکانی ئەمدواییە دەریدەخەن کە مووچەی چەکدارانی فەوجەکە لەسەدا 50 یان زیاتر کەمکراوەتە بەهۆی ئەو دۆخە سەختە ئابورییەی سوپای پاسداران پێیدا تێدەپەڕێت و بێتوانایی سوپاکە لە بەردەوامبوون لە پێدانی مووچەی چەکدارەکانی وه‌ك پێشووتر.\nداگیرکردنی ماڵی دانیشتوانی ناوچەکە\nچالاکوانێكی میدیا له ئەلبو کەمال، ئەیهه‌م عەلی بە دیارونای وت بەشێک لەو خێزانانەی گەڕاونەتەوە شارەکە بەهۆی خەمی موڵک و ماڵەکانیانەوە بووە کە رەنگە هێزەکانی رژێم یان میلیشیاکانی سەر بە سوپای پاسداران دەستیانبگرن بەسەردا.\nعەلی وتی لەم مانگانەی دواییدا، ئەو هێزانە لە هەوڵێک تێوەگلاون بۆ دەستبەسەرداگرتنی نایاساییانەی ماڵی چۆڵ و موڵکی تایبەتی دانیشتوانی ئەو ناوچەیەی کۆنتڕۆڵی دەکەن.\nوتی بۆ بەدەستهێنانی ئەمەش، دەستكاری تاپۆی خانووەكان دەكەن و پسۆڵەی فرۆشتنیان ساخته دەکەن. خاوەندارێتی ئەو موڵکانەش زۆرجار بۆ ئەفسەرانی سوپای پاسداران دەبن کە دەیانکەن بە شوێنی نیشتەجێبوونی چەکداران و خێزانەکانیان یان بە بنکەی سەربازی.\nعەلی وتی چەکدارانی سەر بە سوپای پاسدارانیش هەڕەشەی دەستگیرکردن لە دانیشتوانی گەڕاوەی ناوچەکە دەکەن ئەگەر منداڵەکانیان نەنێرن بۆ کەمپە ئایینی و دیدەوانییەکان کە لە ناوچەکە دایانمەزراندووە.\nوتیشی ئەو کەمپانە لەلایەن ئەفسەرانی سوپای پاسدارانەوە سەرپەرشتی دەکرێن و ئامانجیانە نەوەیەکی داهاتووی وەفادار بۆ رژێمی ئێران بەرهەمبهێنن.\nعەلی وتی: "زۆربەی کەس رەتیانکردۆتەوە بچنە ریزی میلیشیاکانەوە سەرباری سوودە ئابورییە لەخشتەبەرەکان، لەئەنجامیشدا دووچاری هەڕەشە و ترس و تۆقاندن دەبنەوە."


پاش پاکسازییە بەربڵاوەکە، هەنگاوی داهاتوو بۆ هێزە چەکدارەکانی تورکیا چییە؟\nنووسینی: مەتین گورچان\nلە ٢٧ی تەموزدا ١٦٨٤ ئەفسەری پلە باڵای هێزە چەکدارەکانی تورکیا دەرکران چونکە مەترسی بوون بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی و ئەندام بوون لە ڕێکخراوە تیرۆریستییەکەی فەتحوڵڵا گولەندا. ئەم پاکسازییە بێ پێشینەییەی ئەفسەران لەسایەی ڕاگەیاندنی حوکمی عورفی بوو کە ئەنجوومەنی وەزیران ڕایگەیاند. ئەم حوکمی پاکسازییە کە ناتوانرێت ئیستیئناف بکرێتەوە ٢%ی گرتووەتەوە لە ٤٠ هەزار ئەفسەری هێزە چەکدارەکانی تورکیا و نزیکەی ١%ی دەرەجەدارانی دیکەی سوپا (لە جێگری ئەفسەرەوە بەرەو خوار) کە ژمارەیان نزیکەی ٩٠ هەزار کەسە . زۆرترین پاکسازیی لەناو جەنەراڵ و ئەدمیراڵەکاندا بووە. لەکۆی ٣٢٥ جەنەراڵ لەهێزەکانی ئاسمانی و زەمینی تورکیادا، ١٤٩ کەسیان (٤٥.8%) ڕۆژی ٢٧ی تەموز دەرکران، کە لەناویاندا دوانیان فەریقی یەکەم بوون و حەوتیان فەریق بوون و ٢٧یان لیوا بوون/ جێگری ئەدمیراڵ (١٢ لەناو سوپادا و ١١ لە هێزە ئاسمانییەکان و ٤یش لە هێزە بەراییەکان) و ١٢٦ کەسیشیان عەمید بوون.\nپێش ڕاگەیاندنی پاکسازییەکە، جەنەراڵ ئیحسان ئویار سەرکردەی هێزە زەمینییەکان و کەسی دووهەمی ئەو هێزە هەروەها جەنەراڵ کامیل باسوگلو فەرماندەی ڕاهێنان و بیروباوەڕی سەربازیی دەستلەکارکێشانەوەی خۆیان پێشکەشکرد.\nوەزیری دەرەوەی تورکیاش ڕایگەیاند کە دەرکردنەکان و دەستلەکارکێشانەوەکان هەموویان پەیوەندییان بە ڕێکخراوە تیرۆریستییەکەی فەتحوڵڵا گولەنەوە نەبووە بەڵکو ئەوانەشی گرتووەتەوە کە شەوی ١٥ی تەموز ئەرکەکانیان بەجێنەهێناوە یاخود بەرەنگاری هەوڵە کودەتاییەکە نەبوونەتەوە.\nلەڕۆژی ٢٤ی تەموزدا کە لە ڕەجەب تەیب ئەردۆ‌غان پرسیارکرا ئایا چاوەڕوان دەکرێت سەرۆکی ئەرکانی سوپا و سەرۆکی دەزگای(میت)یش لەسەرکار لاببرێن ئەردۆغان وەڵامی دایەوە تۆ کە لە ڕووبارێک دەپەڕیتەوە ئەسپەکەت ناگۆڕیت.\nئەو وەڵامە مانای وابوو ئەردۆغان بڕیاری داوە ئەم پێکهاتە سەرکردایەتییە بهێڵێتەوە لە قۆناغێکی هەستیاردا کە سیاسەتی دەرەوەی وڵات ڕووبەڕووی گۆڕانکاری گەورە بووەتەوە و هەروەها هێزە چەکدارەکانی تورکیاش ڕاستەوخۆ لە شەڕدان دژی پارتی کرێکارانی کوردستان و دەوڵەتی ئیسلامی و بەهێزکردنی ئاسایشی سنوور. هەر لەبەرئەمەیە کە سوپا سالار و سەرکردەکانی هێزە زەمینی ئاسمانی و دەریاییەکان لە پۆستەکانیاندا مانەوە.\nبڕیاری بەرزکردنەوەی پلەی ئەفسەران لەلایەن ئەنجوومەنی باڵای سەربازییەوە ژمارەی جەنەراڵەکانی لەناو هێزە چەکدارەکانی تورکیادا بەرزکردەوە بۆ ٢٢٧ جەنەراڵ کە هێشتا ٩٨ جەنەراڵی کەمترە لە ژمارەی جەنەراڵەکان لەپێش هەوڵە کودەتاییەکەدا کە ٣٢٥ جەنەراڵ بوو.\nپێدەچێت ژمارەیەک جەنەراڵ ئایندەیەکی بەهێزیان هەبێت لەناو هێزە چەکدارەکانی تورکیادا لەوانە جەنەراڵ ئومێد دوندار کە دەستنیشانکرا بۆ جێگری سوپا سالاری تورکیا، هەروەها جەنەراڵ مەتین تێمیل کە دەستنیشانکرا بۆ پۆستی فەرماندەی لەشکری دوو کە بەرپرسیاری شەڕە لەگەڵ پەکەکە و پاراستنی ئاسایشی سنور هەروەها زیکای ئەکساکالی فەرماندەی هێزە تایبەتەکان کە پلەکەی بەرزکرایەوە بۆ پلەی فەریق.\nکەواتە بۆچی ئەنجوومەنی باڵای سەربازیی سوپا سالار و فەرماندەکانی دیکەی نەگۆڕی؟\nئەردۆغان بەئاشکرا ڕایگەیاندووە کە سەرۆکی ئەرکان و سەرۆکی دەزگای میت پێویستە ڕاستەوخۆ ببەسترێنەوە بە سەرۆکایەتی تورکیاوە و ئەمەش گۆڕانکارییەکە پێویستی بە چاکسازیی بنەڕەتی هەیە لەناو ئاسایشی تورکیادا. بەڵام لەبەرئەوەی حیزبەکانی ئۆپۆزسیۆن پشتگیریی گۆڕانکارییەکی ڕیشەیی لەوجۆرە ناکەن کەواتە مەسەلەکە پێویستی بە هەموارکردنەوەی دەستوور هەیە.\nئەردۆغان پێویستی بە هێشتنەوەی (ئاکار) هەیە بۆ ڕازیکردنی حیزبەکانی ئۆپۆزسیۆن. نەخشە تازەکەی بواری ئەمنی تورکیا پێویستی بەوە هەیە کێبڕکێیەک دروستبکات لەنێوان بەشە جیاجیاکاندا لەژێر کۆنترۆڵی دەسەڵاتێکی مەدەنیدا ئەویش لەڕێگەی دیاریکردنی سوپا سالارێکەوە کە لەژێر فەرمانی سەرۆک کۆماردا بێت و ئەرکەکەی تەنها بریتی بێت لە هاوئاهەنگیکردن. سەرکردایەتییەکانی هێزی زەمینی و ئاسمانی و دەریایی سەر بە وەزارەتی بەرگری دەبن و هێزەکانی جەندرمە و پۆلیس و پاسەوانی کەنارەکانیش سەر بە وەزارەتی ناوخۆ دەبن.\nپاکسازییەکەی ٢٧ی مانگ و دەستلەکارکێشانەوەی دوو فەریقی یەکەم نیشانەی ئەوەن کە سەرکردایەتی سوپای ئێستای تورکیا و ڕەجەب تەیب ئەردۆغان گەیشتوونەتە ڕێککەوتن. بەلای سەرۆکەوە بوونی بڕیاری کۆتایی لای ئەو لەسەر چارەنووسی فەرماندە سەربازییەکان مانای وایە دەسەڵاتی بەسەر هێزە چەکدارەکانی تورکیادا بە باشی زیادیکردووە. هەروەها هێشتنەوەی کەسایەتییەکی ناسراوی وەکو ئاکار بۆ ئەم ماوەیە ئەرکەکە ئاسانتر دەکات بۆ کۆنترۆڵکردنی هەموو ناڕەزایەتییەک لەناو ئەفسەرە پلە بەرزەکانی تورکیادا.\nئەو عەقیدانەی کە پێشتر لەسەر مەسەلەی (ئەرگەنەکۆن) دادگاییکراون و بڕیاری زیندانیکردنیان درا، لەلایەن ئەنجوومەنی باڵای سەربازییەوە پلەکانیان بەرزکرانەوە. ئەم گرووپە کە بە دژە ناتۆ و دژە ئەمریکا ناسراون زیاتر مەیلیان بەلای ئۆراسیادا دەڕوات، کاریگەری زۆریان هەیە لەسەر کەڵچەری ستراتیجی سوپای تورکیادا. وردبوونەوە لەناوی جەنەراڵە دەرکراوەکان نیشانی دەدات کە زۆربەیان ئەتڵەسین و پەرۆشی پەیوەندییەکان بوون لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئەوروپا و ناتۆدا.\nسەرکردەکانی پارتی داد و گەشەپێدان و قوربانییەکانی کەیسەکانی ئەرگەنەکۆن، کە بەدڵنیاییەوە دەسەڵاتیان بەسەر هێزە چەکدارەکاندا زیاتر دەبێت پاش کۆبوونەوەکەی ئەنجوومەنی باڵای سەربازیی بڕیار لەسەر دروستکردنی سوپایەکی نیشتمانی و ڕەسەن دەدەن. ئەم دوو ڕەوتە هاوئاهەنگن لەگەڵ ڕەنگڕێژکردنی سوپایەکدا کە زیاتر سەربەخۆ بێت و زیاتر دژە ئەمریکا و دژە ناتۆ و دژە خۆرئاوا بێت. ئەم دوو ڕەوتە باوەڕیان وایە کە هێزە چەکدارەکانی تورکیا دەتوانێت رۆڵێکی گەورەتر ببینێت بۆ ئاڕاستەکردنی سیاسەتی دەرەوەی تورکیا بەرەو ئاسۆکانی بێلایەنی زیاتر و بایەخی گەورەتریش بدات بە ئۆراسیا. لەبەرئەوە پێدەچێت لەمەولا کەڵچەری ستراتیجی هێزە چەکدارەکانی تورکیا کەمتر ئەتڵەسی و زیاتر ئۆراسیایی بێت. بەڵام ئەم دوو ڕەوتە هاوئاهەنگ نین لەسەر مەسەلەی عەلمانیبوونی سوپا. لەکاتێکدا کە ئۆردوگای ئەرگەنەکۆن بەرگری دەکات لە گەڕانەوە بۆ بنەما عەلمانییەکانی کەمالیزم، مەیلی ئاشکرای ئەکەپە ئەوەیە کە سوپا زیاتر بەرەو ئاراستە دینییەکە ببات و بەمەش مەترسی کودەتا کەمدەکاتەوە. بە کورتییەکەی، بەرەی ئەرگەنەکۆن پێی وایە گەورەترین مەترسی بریتییە لە ئیسلامکردنی سوپا، لەکاتێکدا ئەکەپە وایدەبینێت بەئیسلامکردنی سوپا تاقە ڕێگایەکە بۆ لەناوبردنی هەوڵی کودەتا لە ئایندەدا.\nبەهۆی ئەم جیاوازییەی نێوان دوو ئۆردوگاکە ، بەدڵنیاییەوە مشتومڕی زیاتر دەبینین لەسەر قەدەغەکردنی هێشتنەوەی ڕیش و سمێڵ و نوێژ و ڕۆژوگرتن لەناو سوپادا و پێگەی ژن لە یەکە سەربازییەکاندا و هەروەها ڕێدان بە دەرچووانی قوتابخانە ئاینییەکان کە لەناو سوپادا ببن بە ئەفسەر.\nئێستا بەئاشکرا دیارە کە هێزە چەکدارەکانی ڕوسیا نەک هەر ڕووبەڕووی کێشەی لەدەستدانی ئەفسەر و کارمەندە گەورەکان بووەتەوە، بەڵکو خەریکە ئاکار و پاڵنەر و پێگە کۆمەڵایەتییەکەشی لەکیس دەچێت. ئێستا ئەوە یەکلایی بووەتەوە کە ناسنامەی هێزە چەکدارەکان لە ئایندەدا کەمتر ئەتڵەسی و زۆرتر ئۆراسیایی دەبێت. بەڵام گرژی و ئاڵۆزییە ڕاستەقینەکە دەکەوێتە مشتومڕی نێوان ئەو لایەنەی کە زۆر پابەندی بنەما عەلمانییەکانە لەناو سوپادا و ئەوانەی کە داوای بەئیسلامکردنی زیاتر دەکەن.\nمەتین گورچان:: 03/08/2016


پرۆسەی پێشکەشکردن | Citizenships by Investment Programs\nپێشکەشکارییەکی سەرکەوتوو بۆ ڕەگەزنامەی دووەم پەیوەستە بە چەندین فاکتەری سەرەکی جیاوازەوە. ئەو بەرچاو ڕوونییەی کە ئێمە بەدەستمان هێناوە بەهۆی هەزاران کەیسی جیاوازەوە لەم ساڵانەدا، یارمەتیمان دەدات کە پێشبینی هەموو ئەو بەربەست و کێشانە بکەین کە ڕووبەڕوی هەر کەیسێکی جیاواز دەبنەوە. شارەزایی و کارامەیی ئێمە لەوەدایە کە کێشەکان پێش دروست بونیان لەناو ببەین و هەر پێش دەستپێکردن باشترین ڕێگا چارەسەر بدۆزینەوە بۆ ئەوەی یەکەم و کۆتا وەڵام هەر سەرکەوتن بێت لە پرۆسەکەدا.\n1.هەڵسەنگاندنی دۆخی پێشکەشکار\nلە هەنگاوی یەکەم دا ئێمە هاندەر و پێداویستیەکانی کەسی پێشکەشکار هەڵدەسەنگێنین، ئەمەش بۆ ئەوەی لەنێوان (نیشتەجێ بوون و وەرگرتنی ڕەگەزنامە) ئەو پرۆگرامە هەڵبژێرین کە گونجاوە بۆ کەسی پێشکەشکار. دواتر ئێمە دڵنیایی وەردەگرین لەوەی کە نەتەوەو بارودۆخی کەسی پێشکەشکار ڕیگەی پێدەدات کە بتوانێت بۆ پرۆگرامێک پێشکەش بکات، ئەگەرنا ئێمە پرۆگرامێکی جێگرەوەی بۆ ئەدۆزینەوە.\nلەم قۆناغەدا ئێمە پێداچوونەوەیەکی تەواو بە کوالێتی پێشکەشکاری ڕەگەزنامەی دووەم دەکەینەوە و داوای کۆپیەک لە پاسپۆڕتی کەسی پێشکەشکار دەکەین بۆ چاوپێخشاندن لە باری ئاسایشی پێشکەشکارەکە.\nپێشکەشکارییەک لەوانەیە ڕەتبکرێتەوە بەهۆی یەکێک لەم هۆکارانە:\nپێشینەی گیران و بەند کران لە بەندینخانە بەهۆی ئەنجامدانی تاوانێک.\nپووچەڵ بوونەوەی ئابووری کەسی یاخود کۆمپانیا یان فرۆشتن و بەبازاڕ کردنی پشک و بەرهەمەکان بەهۆی پێنەدرانی ئەو پارەیەی کە پێویستە کۆمپانیاکە بیدات بە لایەنی پێویست.\nبەشدار بوون لە فێڵ کردن و ساختە کردنی پارەو بڕی دارایی\nبەدەست هێنانی پارە لەڕێی سەرچاوەی نایاسایی\nتێپەڕبوون بە پرۆسەی لێکۆڵینەوەی باج لەلایەن دەستەی باج دانەوە\nڕەتکرابێتەوە لە پرۆسەی وەرگیرانی هەلی کار یاخود نیشتەجێبوون لە هەر وڵاتێک\nدیپۆرت کرابێتەوە لە هەر وڵاتێک دا\nئەگەر کەیسەکە هەر بەربەست و کۆسپێکی هەبوو، ئێمە لەپێش دا بەدواچوونی بۆ دەکەین و بەردەستی حکومەتی دەخەین هەتاوەکوو ڕەزامەندی ئەوان وەرگرین.\nلەم قۆناغەدا، بەشداربوو ڕێکەوتننامەی پارێزگاری لەگەڵ ئێمە واژوو دەکات و دواتر ئێمە دەست دەکەین بە کارکردن لەسەر پێشکەشکارییەکەی.\n2.ئامادەکردنی پەڕاو و بەڵگەنامەکان\nئێمە بەرپرسێکی بەڵگەنامەکان بۆ هەر کەیسێک دادەنێین بۆ ئەوەی یارمەتی پێشکەشکار بدات لە ئامادە کردنی بەڵگەنامەو پەڕاوەکان. ئێمە دەتوانین زۆربەی بەڵگەنامەکان ئامادە بکەین لەجێی پێشکەشکار.\nلەم قۆناغەدا بەرپرسی بەڵگەنامەکان هەڵدەستێت بە ئامادەکردنی چێک لیستێکی کەسی بۆ پێشکەشکار و ئەندامانی خێزانەکەی و ئامادە کردنی هەموو ئەو بەڵگەنامە گرنگانەی کە داواکراون بۆ ئامادە کردنی پێشکەشکارییەکی سەرکەوتوو.\nتکایە تێبینی ئەوە بکەن کە هەر کەیسێکی جیاواز پێویستی بە بەڵگەنامەی جیاواز هەیە، وە لەکاتی بەردەست نەبوونی هەریەکەیان، ئەگەر ڕێپێدراو بوو ئێمە سوێندنامەیەک ئامادە دەکەین بۆ پێدانی ڕوون کردنەوە بە حکومەت.\nهەندێک لەو بەڵگەنامە سەرەتاییانەی کە داوا دەکرێن بریتین لە:\nکۆپییەکی باوەڕپێکراو لە پاسپۆرتی ئێستای پێشكەشکار.\nکۆپییەکی باوەڕپێکراو لە کارتی نیشتمانی ئێستای پێشکەشکار.\nبەڵگەی ئۆرجیناڵی تۆماری لەدایک بوون، یاخود کۆپییەک لە بڕوانامەی تەواوی لەدایک بوون.\nبڕوانامەی ئۆرجیناڵی ئەستۆپاکی لەلایەن پۆلیسی وڵاتی ڕەگەزنامەی سەرەکی و شوێنی نیشتەجێ بوونی.\n3.تۆماری بەڵگەنامەکان لە حکومەت دا\nکاتێک فایلەکان هەموو ئامادە بوون، ئێمە کەیسەکە تۆمار دەکەین لەوبەڕێوبەرایەتی بەرپرس لە پێشكەش نامە لە وڵاتی دیرایکراودا.\nحکومەت دانپێدانێک دەدات بەوەی کە فایلەکان قبوڵ کراون و هەموو بەڵگەنامەکان بە شێوەیەکی دروست تۆمار کراون. لێرەدا حکومەت فایلەکە دەنێردرێت بۆ ئاژانسی دڵنیایی کردنەوەی باوەڕپێکراو بۆ لێکوڵینەوە لە پشتزەمینەکەی.\n4. پرۆسەکانی ئاژانسی دڵنیایی\nدوای کۆتایی پێهاتنی ئەو لێکۆڵینەوانەی کە لەلایەن ئاژانسی دڵنیاییەوە کراوە، ئەوا ڕاپۆرتێک ئامادە دەکرێت کە لەلایەن حکومەتەوە پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت.\nلەم قۆناغەدا،لەوانەیە چەندین بەڵگەنامەی پشتگیری تر داوا بکرێت لەلایەن حکومەتەوە بۆ زیاتر ڕوون بوونەوەی هەندێک لەو خاڵانەی کە هاتوونە پێش لەکاتی لێکۆڵینەوە لە پشتزەمینەی پێشکەشکارەکە. لە ئێستادا، زیاتر لە ٪٥٠ کەیسەکان دوای ئەوەی کە لێکۆڵینەوەیان لێ دەکرێت لەلایەن دەزگای دڵنیاییەوە، داوای بەڵگەنامەی زیادتریان لێدەکرێت کە ئەمەش ئەو بەشەیە کە ئاستەنگەکان زیاد دەکەن.\nلەم هەنگاوەدایە کە کارکردن لەگەڵ ڕاوێژکارێکی شارەزاو پێشکەوتووی ڕەگەزنامە دەوری خۆی دەبینێت لە وەرگیران یاخود ڕەتبوونەوەی پێشکەشکاریەکەت بۆ وەرگرتنی ڕەگەزنامەی دووەم.\nپرۆسەی ئاژانسی دڵنیایی بەشێوەیەکی گشتی ماوەی دوو بۆ سێ مانگ دەخایێنێت، هەروەها هەندێک لە وڵاتەکان ئۆفەری خێرا کردنی پرۆسەکە دەدەن و کاتەکە کەم دەکەنەوە بۆ نزیکەی پێنج حەفتە بۆ تەواو کردنی هەموو کارەکان ئەمەش لەبەرامبەر پێدانی بڕێک\n5.قبوڵی حکومەت و پارەدان\nکاتێک حکومەت ڕازی بوو بەو بەڵگەنامانەی کە پێشتر پێشکەش کراون، ئەوا پەڕاوێکی قبوڵ دەردەکات. لەم هەنگاوەدا، داوا لە کەسی پێشکەشکار دەکرێت کە ئەو بڕە پارەیەی کە بەخشیوێتی یاخود وەبەرهێنانی پێ کردووە (بێگومان ئەمە پێشتر لەلایەن کەسی پێشکەشکار بڕیاری لەسەردراوە) و هەروەها ئەو بڕە پارەیەی کە داواکراوە لەلایەن حکومەتەوە، ڕادەست بکرێت.\nدوای ئەوەی کە بڕە پارەی داواکراو ڕادەست کرا، ئێمە داوای کۆپیەک دەکەین لەو چەکەی کە لەلایەن بانکی کەسی پێشکەشکار دەرکراوە بۆ ئەوەی دڵنیا بینەوە کە حکومەت دەتوانێت شوێنی دەرماڵەکان ببینێتەوە بێ هیچ دواکەوتنێک. ئێمە ڕاستەوخۆ پەیوەندی لەگەڵ بانکە ناوخۆییەکانی پەیوەندیدار دەکەین و هەموو بەڵگەنامە داواکراوەکان پێشکەش دەکەین بۆ دڵنیا کردنەوەی ئاڵوگۆڕەکان لەکاتی خۆیدا.\n6.بڕوانامەکانی هاوڵاتی بوون و پاسپۆڕت\nبڕوانامەی هاوڵاتی بوون لەماوەی مانگێک دوای ئەوەی کە حکومەت قبوڵی گەیشتنی چەکی پارەی دا دروست دەکرێت، پێویستە بڕوانامەی هاوڵاتی بوون واژوو بکرێت لەلایەن دەسەڵاتێکی حکومەتەوە.\nدوای ئەوەی کە بەڵگەنامەکانی هاوڵاتی بوون ئامادە بوون، ئێمە داواکاری پێشکەش دەکەین بۆ وەرگرتنی پاسپۆرت. پاسپۆرتی نوێی هاوڵاتی بوون دروست دەکرێت لەلایەن نوسینگەی پاسپۆرتەوە کە دەسەڵاتێکی جیاوازە وەک لەو بەشەی کە پرۆسەی بەدەست هێنانی ڕەگەزنامەی تێدا ئەنجام دەدرێت. دروست کردن و ئامادە بوونی پاسپۆرت بە نزیکەیی حەفتەیەک دەخایێنێت. لە باروودۆخە گرنگ و بەپەلەکان دا ئێمە ئەتوانین پاسپۆرتەکە لەماوی ٢٤ کاتژمێردا بەدەست بهێنین.\nپاسپۆرت و بەڵگەنامەی هاوڵاتی بوون دوای ئامادە بوونیان دەنێردرێنە ئۆفیسی ئێمە ، وە دواتر ئێمە ڕووبەڕوو ڕادەستی کەسی پێشکەشکاری دەکەین. هەروەها بۆ ڕەزامەندبوونی کڕیارانمان ئێمە لەسەر داواکاری خۆیان دەتوانین بەڵگەنامەو پاسپۆڕتەکان ڕەوانەی شوێنی نیشتەجێبوونیان بکەین لە وڵاتی خۆیاندا.\nتکایە تێبینی ئەوە بکە کە ئەم ڕێکارانە بریتین لە ڕێکاری هەنگاو بە هەنگاوی پرۆسەی داواکارییەکان، هەرچەندە هەر وڵاتێک و هەر بەرنامەیەک تایبەتمەندی خۆی هەیە. پرۆسەی بەرنامەکانی نیشتەجێبوون جیاوازە لە پرۆسەی بەرنامەکانی بەدەست هێنانی ڕەگەزنامە لەڕێگەی وەبەرهێنان. بۆ چۆنییەتی پرۆسەی پێشکەش کردن بۆ بەرنامەیەکی دیاریکراو، تکایە سەردانی یەکێک لە لاپەڕەکانی تایبەت بە هەر پرۆگرامێک بکەو پاشان بچۆرە بەشی (پرۆسە).


دەزگای کۆچ: "ئامادەین ڕێژەیەکی زێدەتر پەناخواز وەرگرین" - Radio Sweden Kurdish - ڕادیۆی سوید - Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nدەزگای کۆچ: "ئامادەین ڕێژەیەکی زێدەتر پەناخواز وەرگرین"\nبڵاو کرایه‌وه onsdag 9 september 2015 kl 17.26\nدوای ئەوەی کە کۆچبەران توانیان لە وڵاتی مەجارستان دەربازبن و خۆیان بگێننە وڵاتی ئوتریش (نەمسا) وە دواتر وڵاتی ئەڵمان و دانمارک، دەستە دەستە دەگەنە سوید و شاری ماڵموێ. بەرپس لەبوواری وەرگرتن و پڕۆسەی پەنابەری لە بەشی باشووری دەزگای کۆچ، یێنی سوێرمان بۆ بەشی کوردی ڕادیۆی سوید باس لەوە دەکات کە توانایان هەیە ڕیژەیەکی زێدەتر پەنابەر وەرگرن.\nسوێرمان دەڵێ لەماوەی ئەمساڵدا بەرنامەی ئامادەگیمان داڕێشتووە و بەردەوام کۆبوونەوەمان بۆ مەبەستی ئامادەگی هەیە. لێرەشدا چاو لەوە دەکەین کە کارەکان لەم ناوچەیە و سوید بەگشتی چۆن بەڕێوە دەچێت. وە دەبینین کە بەباشی دەڕوات.\nلەئێستا وڵاتی مەجارستان، یا هەنگاریا خەریکی دروستکردنی پەرژینێکە لەسەر سنوورەکەی لەگەڵ وڵاتی سەربیا. ئەمەش بۆ مەبەستی ڕیگرتن لە کۆچبەران کە لەڕێگای وڵاتی سەربیاوە نەتوانن سنووری مەجارستان بپەڕێنن و خۆیان بگەێننە ئەم وڵاتە. هاوکات سەرۆک وەزیرانی سوید ستێفان لوێڤێن لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی ئەڵمان ئانگێلا میرکێل کۆبووتەوە و لەسەر ئەوە ڕێککەوتوون کە وڵاتانی دیکەی ئەوروپا دەبێ بەرپرسایەتی زێدەتر وەئەستۆ بگرن و پەناخوازان وەرگرن.\nتاکوو ئیستا بەهەزاران پەناخواز لە ئەڵمان ناونووسیان کردووە و بەشیکیان بەردەوام بوونە بەرەوە سوید. لە وتووێژێکدا لەگەڵ بەشی کوردی ڕادیۆی سوید کە دوێنێ ئەنجامدرا، بەرپرسێکی بەشی باشووری دەزگای کۆچ، یێنی سوێرمان باس ئەو ڕیژەیە دەکات کە توانیویانە بگەنە سوید.\nسوێرمان دەڵێ لە دوانیوەڕۆ ڕۆژی دووشەمەوە تاکوو بەرەبەیانی ڕۆژی سێشەممە ٢٣٠ کەش هاتوون و ئەمڕٶش واتە، ڕۆژی سێشەممە دەوری ٥٠ کەس هاتوون و بەردەوام دێن.\nئەو ڕێژەی یێنی سوێرمان باسی دەکات، کە لەڕٶژی دووشەممەوە تاکوو ڕۆژی سێشەممە نزیکەی ٣٠٠ پەناخواز گەیشتوونەتە ماڵموێ، ئەوانەن کە لەلایەن دەزگای کۆچ لێرە ناونوسیان کردووە.\nبەشێکی بەرچاو لەوانەی کە خۆیان دەگەێننە ماڵموێ لێرە نامێننەوە و ناونوسی ناکەن. بەشێکی بەرچاو دەچن بۆ شاری ستۆکهۆڵم، وە بەشێک لەوانەی خۆیان دەگەێننە ستۆکهۆڵم بەردەوام دەبن بۆ وڵاتی فینلاند. بەشێکی دیکەشیان دەچنە شاری یۆتۆبۆری و چەند شاری تر. بەڵام هاوکات ڕێژەیەکی بەرچاو لەسویدەوە خۆیان دەگەێننە نێرویج.\nواتە ڕیژەی ئەوەنەی کە دەگەنە وێستگای شەمەندەفەر لە ماڵموێ لەوە زێدەتر کە دەزگای کۆچ حیسابیان دەکات.\nهاوکات دەزگای کۆچ لەوە ئاگادارە، وە بۆخۆیان وەکوو بەشێک لە ئامادەگیان، ئیمکاناتیان هەیە ئەم پەنابەرانە بگەێننە شوێنی دیکە. بۆ نموونە شاری ستۆکهۆڵم، کە نایانەوێ لە ماڵموێ ناونووسی بکەن. هەروەها سوێرێنسۆن ئەوەش دەڵێ کە بەپێی یاساوە فەرق ناکات لەکوێ پەناخوازان ناونووسی دەکەن.\nسوێرمان دەڵێ خودی پڕۆسەی ناونووسی زۆر کورتە. ئەوەی کە ئایا لەکوێ پەناخوازان ناونووسی دەکەن کاریگەری لەسەر پڕۆسەکە نییە. ئەگەر لە شاری یۆتۆبۆری ناونووسی بکەن و خزمو کەسوکاریان لە بۆنموونە بودێن هەبێت ئمکاناتی ئەوە هەیە لەوێ نیشتەجێ بن. بۆیە لەو شوێنانەی کە ئیمکانات و ئامادەگیمان هەیە هەوڵدەدەن پەناخوازان تۆمار بکەین و لەسەر ئەوە لەگەڵیان دەدوێین کە لەماوەی پڕٶسەی پەنابەریان دەتوانن لەکوێ نیشتەجێ بن.\nسوێرمان هەروەها باسی ئەوە دەکات کە دەزگای کۆچ ناوی هەموو پەنابەران لە ماڵموێ تۆمار ناکات. بەڵکوو دەیانگەێننە شوێنی دیکە. لەمبارەدا دەڵێ ڕۆژ تا ڕٶژ توانامان زۆرە، بەڵام ئامادەگی باشمان هەیە. هەموو پەنابەران لە ماڵموێ وەرناگرین، بەڵکوو بەشێکیان بە ئوتوبوس دەگەێنینە شارێک کە دەزگای کۆچ لەوێ دەتوانێت وەریانبگرێت و داوای پەنابەریان تۆمار بکات.\nهەروەها ئەوەش دەڵێ کە چەندین شار لەسەرانسەری سوید ئامادەن ئەم پەناخوازان وەرگرن و هەموو ڕۆژێک دەیاننێرین بۆ شاری دیکە. ئەمڕٶ، واتە ڕۆژی سێشەممە ئوتوبوسێکیان پڕ لە پەناخواز ناردۆتە ناوچەی ڤێستبێریا لە هەڕیمی ستۆکهۆڵم.\nئەو پەناخوازانەی کە دەگەنە سوید ماوەیەکی زۆرە بەڕێوەن بەرەوە شوێنی مەبەستیان. ئەو خۆبەخشانەی لەگەڵیان دەدوێم باسی پەناخواز دەکەن کە بۆ ماوەی یەک تا شەش مانگ بەڕیوە بوونە. واتە هەر یەک لە پەناخوازان بەسەرهاتی خۆی تایبەت بەخۆیاتی و ئەوانەی کە ئێستا دەگەنە سوید ئەوانە بوونە کە چەندین مانگ پێش ئێستا کۆچیان دەستپێکردووە.\n.بەڵام وەکوو یێنی سوێرمان باس دەکات نائاسایی نییە کە کۆچبەران بۆ ماوەیەکی زۆر بەڕێو\nسوێرمان دەڵێ هێندە نایاسایی نییە کە لەوانەیە خەڵک بیر بکاتەوە، کە ڕیێگایان دوورە و لەدۆخێکی نالەبار و سەختدان لەکاتی کۆچکردن. ئەوە شتێکە کە ئێمە چاوەڕوانی دەکەین و ئامادەگی ئەوەمان هەیە کە لەوانەیە پۆویستیان بە ئیمکاناتی تایبەت هەبێت. هەکیان ناساخن و زیانیان پێگەیشتووە و ئیمکاناتی چاوەدێری تەندروستیمان هەیە.\nHîwa Abdelzadeh - هیوا عەبدیلزادە


ئه‌نجومه‌نی پیرانی ئه‌مریكا به پڕۆژه یاسایه‌ك ڕێگری له كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانیان له سوریا ده‌كات\nئه‌نجومه‌نی پیرانی ئه‌مریكا پڕۆژه یاسایه‌كی په‌سه‌ندكرد كه ڕێگری له كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مریكا له سوریا و ئه‌فغانستان ده‌كات.\nئه‌نجومه‌نی سیناتی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا پرۆژه یاسای دیاریكردنی سیاسه‌تی نوێی وڵاته‌كه‌یان له رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌كۆی 77 ده‌نگی به‌ڵێ به‌رامبه‌ر 23 ده‌نگی نه‌خێر قبوڵ كرد و سیناتۆری هه‌ردوو پارته‌كه ده‌نگیان به پرۆژه یاساكه دا.\nبه پێی مادده‌یه‌كی نوێ كه بۆ پرۆژه یاساكه زیاد كراوه، داوا له تره‌مپ كراوه كه له مانه‌وه‌ی ئه‌مریكا له سووریا و ئه‌فغانستان به‌رده‌وام بێت و سه‌ربازه‌كانی له‌و ناوچانه نه‌كشێنێته‌وه.\nپرۆژه‌یاساكه به‌ناوی ''به‌هێز كردنی ئاسایشی ئه‌مریكا له رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست''ه‌و له چوار پرۆژه یاسا پێك دێت كه هه‌ردوو پارته‌كه پشتگیری ده‌كه‌ن و له قۆناغی پێشتری كۆنگرێسدا كاری له‌سه‌ر كراوه.\nدوو له یاساكان خۆی له به‌هێز كردنی په‌یوه‌ندییه‌كانی ئه‌مریكادا له‌گه‌ڵ ئیسرائیل و ئوردندا ده‌بینێته‌وه، سێهه‌م پرۆژه‌ش تایبه‌ته به لاواز كردنی هه‌موو ئه‌و جموجۆڵانه‌یه كه په‌یوه‌ستن به سزا و بایكۆت كردنی ئیسرائیل. چواره‌م پرۆژه‌ش پێشنیاری سه‌پاندنی سزای زیاتر به‌سه‌ر حكومه‌تی سوریا ده‌كات.


بەڕێوەبەرایەتی خۆسەر دەڵێت 3 ئەندامیان لە فڕۆکەخانەی هەولێر دەستگیرکراون\nبەڕێوەبەرایەتی خۆسەر لە باکور و ڕۆژهەڵاتی سوریا لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند لە هەرێمی کوردستانی عێراق 3 نوێنەری بەڕێوەبەرایەتیـیەکەیان لەلایەن هێزە ئاسایشیـیەکانەوە دەستگیرکراون لەو کاتەی چووبوون بۆ فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی هەولێر بە مەبەستی پـێشوازیکردن لە ژمارەیەک میوانیان کە لە ئەوروپاوە هاتوون.\nبەپـێی بەیاننامەکە ڕووداوەکە دوێنێ پـێنجشەممە بووە و دەستگیرکراوەکانیش بریتین لە جیهاد حەسەن، نوێنەری بەڕێوەبەرایەتی خۆسەری لە هەولێر و مستەفا خەلیل، ئەندامی پەیوەندیـیەکانی پارتی یەکێتی دیموکرات (پەیەدە) و مستەفا عەزیز، ئەندامی هەمان پارت.\nعەیشێ حسۆ، هاوسەرۆکی پەیەدە لەم بارەیەوە بە دەنگی ئەمەریکای وت هێشتا ئەوان نازانن هۆکاری دەستگیرکردنی ئەو سێ ئەندامەیان چیـیە.\nهەتا ئامادەکردنی ئەم ڕاپـۆرتە کاربەدەستانی بەڕێوەبەرایەتی خۆسەر دەڵێن هێشتا لەلایەن کاربەدەستانی هەرێمی کوردستانەوە وەڵام نەدراونەتەوە. داواش لە حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکەن دەستبەجێ ئەو ئەندامە دەستگیرکراوانەیان ئازادبکەن.\nئەحمەد زێباری، پەیامنێری دەنگی ئەمەریکا لە هەولێر، هەوڵی دا لێدوانی بەڕێوەبەری فڕۆکەخانەی هەولێر لەم بارەیەوە وەربگرێت، بەڵام ئامادە نەبووە لێدوان بدات.\nدرێژەی ڕاپـۆرتەکەی زانا عومەر، پەیامنێری دەنگی ئەمەریکا لە قامیشلو، لەم فایلە دەنگیـیەدایە.


باشترین خواردن له كاتى تاقیكردنه‌وه‌كاندا چییه؟\nهیچ خواردنێك نییه ئه‌گه‌ر به‌شێوه‌یه‌كی ته‌ندروست به‌كاربێت سوودی نه‌بێت، به‌ڵام له كاتی تاقیكردنه‌وه‌دا ده‌بێت قوتابی ئاگه‌داری خۆی بێت و هه‌ندێك خواردن هه‌یه لێیان دوور بكه‌وێته‌وه و چاودیری هه‌ندێك رێنوێنى بكات به‌و شێوه‌ی خواره‌وه:\n1-واباشتر له بری سێ ژه‌می قورس پێنج بۆ شه‌ش ژه‌می سوك بخۆرێت بۆ ئه‌وه‌ی ئاستی شه‌كر له خوێنت هاوسه‌نگ بكه‌یت و گه‌ده‌شت قوڕس نه‌بێت.\n2-له ماوه‌ی تاقیكردنه‌وه‌دا له شیرینی و شه‌كری ده‌ستكرد دوور بكه‌وه یان كه‌میان بكه‌وه.\n3-ده‌بێت له‌م ماوه‌یه‌دا له كاربۆهیدراتیش دوور بكه‌ونه‌وه، به‌ڵام ئه‌و خواردنانه بخۆێت كه پڕۆتیان تێدایه وه‌ك گۆشت و ماسی و مریشك و هێلكه و شیر.\n4-ته‌نیا له‌كاتی برسییه‌تی نان بخۆ نه‌ك ئه‌وكاتانه‌ی كه له خوێندن بێزاریت، زۆرینه‌ی قوتابیان هه‌ر كه بێزابوون ده‌ست ده‌كه‌ن به شیرینی و میوه خواردن، ئه‌وه‌ش بزانه كه زۆرخواردن له‌شت قورس ده‌كات و مێشك چالاكی كه‌متر ده‌بێته‌وه.\n5-ئه‌وه‌ت له‌بیر بێت كه 85%ی پێكهاته‌ی مێشك ئاوه، بۆیه كافایین كه‌م بكه‌وه و له‌بری ئه‌و ئاو زۆر بخۆوه، چونكه ئاو وا ده‌كات كه مێشك باشتر كار بكات و توانای وه‌بیرهێنانه‌وه ئاسانتر ده‌كات.\n6-خواردنه‌وه‌ی گازی و ته‌نانه‌ت شه‌ربه‌تی سروشتیش مه‌خۆوه، چونكه ئه‌مانه پڕن له شه‌كر و وزه‌یه‌كی كاتیت ده‌ده‌نێ.\nبێگومان ئه‌مه مانای ئه‌وه نییه كه هیچ شتێكى تر نییه كه له‌كاتى تاقیكردنه‌وه‌كاندا بیانخۆیت، به‌ڵكو هه‌ندێك خواردنیش هه‌یه كه له‌و كاتانه‌دا پێویسته، چونكه به‌پێى قسه‌ى پزیشكه‌كان مێشك به‌هێز ده‌كه‌ن.\n1-چه‌ره‌زات وه‌ك فستق و بادام و گوێز كه بڕێكی زۆری ترشه‌لۆكی چه‌وریان تێدایه و مێشك زۆر چالاك ده‌كه‌ن.\n2-سێو، پلانێكی تۆكمه له‌گه‌ڵ خواردنی یه‌ك سێو ڕۆژانه ئه‌نجامی زۆر باشی ده‌بێت.\n3-شكوڵاته‌ی ڕه‌ش، ئه‌م جۆره شكوڵاته هاتوچۆی خوێن بۆ مێشك ئاسانتر ده‌كات و مێشك چالاك ده‌كات.\n4-توو و گێلاس و شاتوو و تووتڕك و ترێ، ئه‌مانه هه‌موویان به‌سوودن.


پەرلەمانتارێك: سازانی سیاسی پشكی هەرێم لە بودجەدا یەكلادەكاتەوە | Esta Media Network\nلیژنەی دارایی چاوەڕوانی سازانی سیاسییە\nپەرلەمانتارێكی لیژنەی دارایی دەڵێت، لیژنەكەیان چاوەڕوانی سازانی سیاسییە بۆ یەكلاكردنەوەی پشكی هەرێم لە بودجەی گشتیدا.\nمحەمەد شەبەكی، ئەندامی لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ئەمڕۆ سێشەممە 23ی شوبات وتی، لیژنەكەیان تەواوی هەموارەكانی تایبەت بە بودجەی گشتییان تەواوكردووە، ئەوەی ماوەتەوە ماددەی 11ی تایبەت بە پشكی هەرێمی كوردستانە.\nئەو پەرلەمانتارە لە لێدوانێكی تەلەفزیۆنیدا وتیشی، “لیژنەی دارایی چاوەڕوانی سازانی سیاسییە بۆ یەكلاكردنەوەی دۆسیەی پشكی هەرێم و، كۆتایی هێنان بە وتوێژەكان دەربارەی ئەو دۆسیەیە كە ڕێگرە لە بەردەم دەنگدان بە پرۆژەی بودجە”.\nئێوارەی ئەمڕۆش حەسەن نازم، وتەبێژی ئەنجومەنی وەزیران ڕایگەیاند کە پرۆژەیاسای بودجەی 2021ی عێراق ڕێککەوتن لەسەر سەرجەم بڕگەکانی کراوە تەنها گرێیەک کە ماوەتەوە پشکی هەرێمی کوردستانە.\nحەسەن نازم لە کۆنگرەی ڕۆژنامەوانیی هەفتانەیدا وتیشی، “ئەو بڕگە و مادانەی لە بودجدا پەیوەندییان بە پشکی هەرێمی کوردستانەوە هەیە بە هەڵپەسێردراوی ماونەتەوە و تاوەکو ئێستا ڕێککەوتنی لەسەر نەکراوە، ئەگەرنا سەرجەم بڕگەکانی دیکە ڕێککەوتن لەسەریان کۆتاییهاتووە”.\nبۆ یەكلاكردنەوەی پشكی هەرێم پێشتر چەند جارێكی شاندی باڵای حكومەتی هەرێم بە سەرۆكایەتی قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆكوەزیران سەردانی بەغدادی كرد، كە دواهەمینیان هەفتەی ڕابردوو بوو.\nئامانج لە سەردانەكانی شاندی باڵای هەرێم بۆ بەغداد چە‌سپاندنی ڕێككە‌وتنی مانگی 12ی 2020ی نێوان حكومە‌تی ھە‌رێمی كوردستان و حكومە‌تی فیدڕاڵە، لە‌سە‌ر پڕۆژەیاسای بودجە‌ی 2021، كە تیایدا پشكی ھە‌رێم بە 12.67٪ دیاریكراوە.\nبەپێی ڕەشنوسی پرۆژەكە بودجەی عێراق بە 164 ترلیۆن دینار دیاریكرابوو، بەڵام لەلایەن لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەرانەوە بۆ 130 ترلیۆن دینار كەمكراوەتەوە و بەهۆیەوە كورتهێنانی بودجەش لە 70 ترلیۆنەوە بۆ 29 ترلیۆن دابەزیووە.\nپشكی هەرێم كە پێشتر 13 تریلیۆن و 900 ملیار دینار بوو بەهەمان شێوە کەمدەبێتەوە، بەڵام تاوەکو ئێستا بە ڕوونی دیارینەکراوە.\nئێران: كشانەوەی ئەمریكا لە عێراق خواستی گەلە\nسەرۆكی پەرلەمانی ئێران دەڵێت گرنگیدان بە داخوازی گەلی عێراق بە چونە دەرەوەی هێزەكانی ئەمریكا سەرچاوەیەكی پێویستە بۆ سەقامگیریی…\nبڕیارە ئەمڕۆ دانیشتنی پەرلەمانی عێراق بەڕێوەبچێت، لە كارنامەی دانیشتنەكەدا هاتووە، پرسیار ئاڕاستەی وەزیرێك و دوو بەرپرسی باڵای حكومی…


نەجمەدین فارس: ئەو جەماوەرە پێویستی بەخۆ ڕێکخستنە و بارگاوی کردنی بیرو بۆچوونیەتی بەبیرو زانستی مارکسیزم، جیاواز لە هەموو ئەو پارتانەی کە لەم ناوچەیەدا بوونیان هەیە… – بۆپێشەوە\nنەجمەدین فارس: ئەو جەماوەرە پێویستی بەخۆ ڕێکخستنە و بارگاوی کردنی بیرو بۆچوونیەتی بەبیرو زانستی مارکسیزم، جیاواز لە هەموو ئەو پارتانەی کە لەم ناوچەیەدا بوونیان هەیە…\nLast updated کانونی یەکەم 15, 2020\nدیمانەی بۆپێشەوە لەگەڵ بەڕێز نەجمەدین فارس مارکسیست و نووسەر سەبارەت ”بە هەژاری و بێ موچەیی و ئاینندەی خۆپیشاندانەکانی کوردستان“\nبۆپێشەوە: جارێکی تر جەماوەری کوردستان، دەستیان داوەتە ناڕەزایەتی و بەشێکیان هاتوونەتە سەر شەقام، هۆکاری ئەم ناڕەزایەتی و خۆپێشاندانانە چییە؟\nنەجمەدین فارس: سەرچاوەی هەموو ناڕەزایەتی و خۆپیشاندانێک، نادادپەروەریە، جا ئەگەر لەڕووی ئابووریەوە بێت، یان سیاسی، یا کۆمەڵایەتی بێت. ئەوەی لەم ناوچەیە دەگووزەرێت، خەڵک بەگشتی و توێژی موچەخۆرو خەڵکی زەحمەتکێش بەتایبەتی، دەرگیری هەرسی لایەنی جیاوازی و جیاکاری ئابووری و سیاسی و کۆمەڵایەتی بوونەتەوە، ئەمەش بەرئەنجامی خۆپیشاندانەکانە.\nبۆپێشەوە: بەشی هەرەزۆری خەڵکی کەم دەرامەتی کوردستان، ژیان و گوزەرانیان تا دێت بەرەو خراپتر دەچێت، ئەم خەڵکە چی بکات بۆ بەرگری لە ژیان و گوزەرانی؟\nنەجمەدین فارس: بۆ هەموو کردەیەکی سیاسی، ئابووری، کۆمەڵایەتی، دەسەڵات فشاری پێ دەخاتە سەر دانیشتوانەکەی بەهەموو چین و توێژەکانیەوە، وەڵامی کردەیی دەوێت. پێش هەموو کردەیەک پێوویستی بەخۆ ڕێکخسنێکی هوشیارانەیە. لەبەرئەوە هووشیاربوونەوە گرنگە لەڕیزکردن و ئامانجی داخوازی و خۆپیشاندان و ئاڕاستەکردنیان. ئەگینا بەدەردی ڕابردوو دەچێت، چەند هێزو لایەنێک و چەند بەناو ڕۆشنبیرێک بۆ مەرامی ئابووری و سیاسی خۆیان، ئاڕاستەی خۆپیشاندانەکانیان بۆ ئیمتیازی سیاسی و دیاری ئابووری بۆخۆیان گۆڕی.\nبۆپێشەوە: ئایندەی ناڕەزایەتی و خۆپیشاندانەکانی ئێستای خەڵکی کوردستان چۆن دەبینن؟\nنەجمەدین فارس: بەداخەوە ئایندەی ئەم خۆپیشاندانانە بەهەمان دەردی ڕابردوو دەچێت. بەڵام دەبێتە ئەزموون و دەچێتە سەر ئەزموونەکانی تر. گرنگ وەرگرتنی وانەیە لێیان هەمان شت دووبارە و سێبارە نەبنەوە. بۆئەوەی ئەمانە چەندبارە نەبنەوە، ئەو جەماوەرە پێویستی بەخۆ ڕێکخستنە و بارگاوی کردنی بیروبۆچوونیەتی بەبیرو زانستی مارکسیزم، جیاواز لە هەموو ئەو پارتانەی کە لەم ناوچەیەدا بوونیان هەیە.\nبۆپێشەوە: نەک هەر موچەی فەرمانبەران کەمە و دوا دەخرێت، بەڵکو دوبارە هەڕەشەی کەم کردنەوەو بڕینیشی هەیە، هۆکاری ئەمە چییە؟\nنەجمەدین فارس: هۆکاری دواخستن و کەمکردنەوەی مووچەکانیان، سیستمی دابەشکردن و وەرگرتنە. بەمانایەکی تر، ئەوەی کۆمەڵێک لە ئۆلیگارشی سیاسی و ئابووری و سەربازی پاوانی هەموو لایەنەکانی ژیان و گوزەرانی خەڵکیان کردووە، بۆ خۆیان داهاتێکی گەورەو بەردەوامیان هەیە لە ڕێگەی تاڵان و بڕۆی سەروەت و سامانێک هەیە لەم هەرێمەدا کە مافی گشتی هەموو کەسێکە وەک یەک لێیان بەهرەمەندبێت. واتە سیستمی بەڕێوەبردنێکی ئۆلیگارشیانە سەرچاوەی بێبەشکردنی زۆرینەی خەڵکی ئەم هەرێمەیە.\nبۆپێشەوە: بەشێک لە یەکێتی و هەروەها گۆڕان، خوازیاری گواستنەوەی موچەی موچە خۆرانن بۆ سەر بەغدا، لەو بارەیەوە دەڵێن چی؟\nنەجمەدین فارس: ئەمە شانخاڵیکردنەوەیە، لەو بەرپرسیارێتیە کە ئەم هێزە سیاسیانەی دەسەڵات و دەرەوەی دەسەڵات هەیانە بەرامبەر بە خەڵک و دەنگدەرەکانیان. ئەگینا گۆڕینی سیستم گرنگە، نەک گۆڕینی شوێن و ناوچەی پێدانی مووچە کە هەمان سیستم پەیڕەو دەکات. هەموو ئەمانە خۆڵکردنە چاوی خەڵکە، بۆ ئەوەی درێژە بەهەژموون و دەسەڵاتیان بدەن بەسەر خەڵکدا. ئەم حیزبانە لەگەڵ یەکتری ململانێ دەکەن، لەسەرشان و بەگۆشت و ئێسقانی خەلک. چارەسەر گۆڕینی سیستمی سیاسی، کۆمەڵایەتی و ئابووری ئێستایە بەسیستمێکی دادوەرانەی بێ چین و توێژەکانی کۆمەڵگە.\nبۆپێشەوە: تائێستا دەسەڵات مل بەخواستی زۆر سادەی دابینکردنی هەلی کار، دانی موچە لەکاتی خۆیدا، دابینکردنی لانی کەمی خزمەتگوازارییەکان نادات درێژەی ئەم هەلومەرجە تاکەی دەبێت؟\nنەجمەدین فارس: بەشێوەیەکی تر بڵێین درێژە نەکێشانی ئەم هەلوومەرجەی ئێستا، بەندە بە ڕێکخراو بوون و کۆبوونەوەی زۆرینەی کۆمەڵگە لە ڕێکخراوێکی مارکسیستی جیاواز لە هەموو ئەو پارت و ڕێکخراو و گرووپانەی کە بوونیان هەیە لە دەسەڵات و دەرەوەی دەسەڵات، بۆ ئەوەی جووڵانەوەو خۆپیشاندان و ناڕەزایەتیەکان و داخوازیەکان، ئامانجەکانیان ڕوون و دروست وبەرهەمدار بن، ئەم هەلومەرجانە درێژە نەکێشێت و نەبێتە نەخۆشیەکی درێژخایەن. هێزو لایەنەکان بۆ سوودی خۆیان بەکاری نەهێنن.


ڕێژیمی ئێران بەردەوام دژی ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی لێدوان دەداتPDKI | PDKI\non: ئه‌یلول 16, 2017 هیچ لێدوانێک نییە\nکوردستان میدیا: بەرپرسانی ڕێژیمی ئێران بۆ دژایەتیکردن و تێکدانی ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستانی باشوور هەوڵەکانیان چڕ دەکەنەوە.\nهەواڵدەرییەکانی ڕێژیمی ئێران ڕۆژی هەینی ڕێکەوتی ٢٤ی خەرمانانی ١٣٩٦ی هەتاوی، لە زاری “ئەمیر عەبدوڵڵاهیان” یەکێک لە بەرپرسانی ڕێژیمی ئێران و هاوکاری پلەبەرزی سەرۆکی مەجلیسی ڕێژیم لە کاروباری نێودەوڵەتیدا لە لێدوانێکدا باسی لەوە کردووە کە :”ئیسرائیل گەورەترین پشتیوانی دەوڵەتی کوردستانە”.\nئەو بەرپرسەی ڕێژیم هەروەها باسی لەوە کردووە لە کاتی بەڕێوەچوونی ڕێوڕەسمەکان بۆ پشتیوانی لە ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان ئاڵای ئیسرائیل لە دەستی خەڵکدا بووە و ئەوەش دەرخەری ئەوەیە کە ئیسرائیل پشتیوانی گەورەی دەوڵەتی کوردستانە.\nپێشتریش لەبارەی پرسی سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان، ڕێبەری ڕێژیمی ئێران وەدەنگ هات و بەفەرمی دژایەتی خۆی لەگەڵ ئەو پرسە نیشتمانیەی کوردستان دەربڕی.\nدوای ئەو قسەیەی خامنەیی “فوئاد مەعسووم” سەرکۆماری عێراق لە وتووێژێکدا ڕایگەیاند: “هەر جۆرە فشاری ڕێژیمی ئێران بۆ بڕیاردان بە جێگای عێراق ڕەت دەکەینەوە”.\n“کارۆلین گلیک” نووسەری ڕۆژنامەی “جێروزالم پۆست” نووسیبووی: “ئەگەر گشتپرسی لە کاتی خۆیدا بەڕێوە بچێت، کوردستان سەربەخۆ ببێت و ئامریکا و ئیسرائیل پشتیوانی لێ بکەن، دەوڵەتی کوردستان دەتوانێت پێش لە بەهێزبوونی ئێران و تورکیە بگرێت”.\nبنیامین نێتانیاهوو لە ساڵی ٢٠١٤، سەربەخۆیی کوردستانی وەکوو تەنیا ڕێگاچارە بۆ تەواوبوونی گرژییەکانی ناوچەکە دەسنیشان کرد.\nهەروەها مەسعوود بارزانی، له كەرنە‌ڤاڵێکی گه‌وره کە بۆ پشتیوانی لە ڕێفراندۆم له زاخۆ بەڕێوە چوو باسی لەوە کرد: ” به‌دیلێكی باشتر نه‌بێت، گه‌لی كوردستان ڕازی بكات، ئێمه ڕێفراندۆم بەڕێوەدەبەین و چی ده‌بێت با ببێت”. هەروەها ڕایگەیاند کە: “ڕێفراندۆم بۆ ئه‌وه‌یه كه چاره‌نووسی خۆمان دیاری بكه‌ین و چیتر له سایكس – پیكۆ و لۆزان و په‌یماننامه‌كاندا چاره‌نووسی ئێمه دیاری ناكرێت و خۆمان چاره‌نووسی خۆمان دیاری ده‌كه‌ین”.\nڕیفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان لە ماوەی ٨ ڕۆژی داهاتوودا بەڕێوە دەچێت.


پێنج هەنگاو بۆ ئەوە به 90 چركه بەرامبەرەكەت خۆشی بوێیت\nنیكۆلاس بۆتمان خاوه‌نی كتێبی "چۆن وا ده‌كه‌ی خه‌ڵكی به 90 چركه خۆشیان بوێیت؟"، ئاماژه به‌وه ده‌كات كه پێنج هه‌نگاو هه‌یه هه‌ركه‌س بیگرێته به‌ر، به ئاسانی له یه‌كه‌م بینینه‌وه ده‌چێته دڵی به‌رامبه‌ره‌كه‌یه‌وه.\nیه‌كه‌م هه‌نگاو كه بۆتمان له كتێبه‌كه‌یدا باسی كردووه، پێویسته مرۆڤ له ڕووی جه‌سته‌یی و هزرییه‌وه به ته‌واوی كراوه‌بێت، با ده‌سته‌كانی له گیرفانی نه‌بن و ئازادیان بكات، بۆ یه‌كه‌م بینین، با چاكه‌تێكی له‌به‌ر بێت و قۆپچه‌كانی كراوه بن. له ڕووی ده‌روونیشه‌وه پێویسته به‌وپه‌ڕی گه‌شییه‌وه سڵاو بكات و زۆر ئه‌رێنیی و ده‌م به‌خه‌نده بێت.\nدووه‌م گرنگی كه باسی كردووه، بریتییه له زمانی چاو، پێویسته هه‌میشه سه‌یری چاوی به‌رامبه‌ر بكه‌یت، نابێ سه‌رنجت بۆ چوارده‌وری بڕوات، ته‌نیا ڕوو له‌و بكه و وای نیشان بده جگه له‌و و قسه‌كانی، هیچ شتێكی تر سه‌رنجت ڕاناكێشێ.\nسێیه‌مین ئه‌وه‌یه، به زه‌رده‌خه‌نه‌وه بدوێ و گوێی لێ بگره، ده‌بێ له قووڵایی دڵته‌وه ئه‌وه بكه‌ی، چونكه هه‌رگیز زه‌رده‌خه‌نه‌ی یه‌كه‌م بینین له‌یاد ناكرێ.\nكاتێك سڵاوی لێ ده‌كه‌ی، وه‌ك له كتێبه‌كه‌دا هاتووه ده‌بێ پیشانی بده‌ی كه خۆشحاڵی به ناسینی، ئه‌مه‌ش له‌و كاته‌ی كه ته‌وقه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌كه‌ی، زیاتر له جارێك ناوی بهێنه، تا سۆزداریی ته‌واو له یه‌كتربینینه‌كه‌تاندا دروست ده‌بێ. ئه‌مه‌ش خاڵی چواره‌م بوو.\nپێنجه‌م خاڵیش بریتییه له‌وه‌ی نابێ هه‌موو ئه‌و قسانه‌ی ده‌تانه‌وێ بیكه‌ن، به په‌له بیانڵێیت، پێویسته زیاتر ده‌رفه‌ت به به‌رامبه‌ره‌كه‌ت بده‌ی قسه‌ی خۆی بكات، تۆ زیاتر گوێگر بیت.\nئه‌م بابه‌ته 2328 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nدادگای باڵای فیدرالی عێراق لەبارەی تانەی هەڵبژاردنەوە بریاریدا


بکوژى سه‌ره‌کى جه‌مال خاشقچى ئاشکرا کرا\nلێکۆڵینه‌وه‌یه‌کى نێوده‌وڵه‌تى ئاشکرایکرد، کوشتنى رۆژنامه‌نوس جه‌مال خاشقچى له‌لایه‌ن به‌رپرسانى سعودیه پلانى بۆدانراوه و جێبه‌جێشکراوه و هه‌مووان محه‌مه‌د بن سه‌لمان به تۆمه‌تبارى سه‌ره‌کى ده‌زانن.\nبه‌پێى زانیارییه‌کانى ئاژانسى "رۆیته‌رز" که دوێنێ پێنج شه‌ممه7ى شوباتى 2019 بڵاویکردۆته‌وه تیمى لێکۆڵینه‌وه‌یه‌کى نێوده‌وڵه‌تى له که‌یسى خاشقچى ئاشکرایان کرد" خاشقچى له لایه‌ن به‌رپرسانى سعودیه‌وه پلانى کوشتنى دانراوه و هه‌ر ئه‌وانیش جێبه‌جێیان کردوه".\nئاجنس کۆڵمارد ئه‌ندامى تیمى نه‌ته‌وه یه‌کگرتوه‌کان ده‌ڵێت:"به‌پێى ئه‌و به‌ڵگانه‌ى له‌تورکیا کۆمکردوه‌ته‌وه ده‌رکه‌وتووه جه‌مال خاشقچى رۆژنامه‌نوس به‌شێوه‌یه‌کى زۆر دڕندانه و به‌پلانى به‌رپرسانى سعودیه کوژراوه".\nهه‌روه‌ها ده‌شڵێت:" مانگى ئۆکتۆبه‌رى رابردو به‌رپرسانى سعودیه بۆماوه‌ى 13 رۆژ به‌ربه‌ستیان بۆ لێکۆڵینه‌وه‌کانى تورکیا دروستکرد و دوایانخست".\nهاوکات، ناوه‌نده هه‌واڵگرییه‌کانى ئه‌مریکا چه‌ندینجار باسى ئه‌وه‌یان کردووه که "جه‌مال خاشقچى به‌فه‌رمانى راسته‌وخۆى جێنشینى سعودیه محمد بن سه‌لمان کوژراوه".\nساڵى رابردوو هه‌واڵى کوشتنى رۆژنامه‌نوس جه‌مال خاشقچى بڵاوبویه‌وه و له‌ته‌واوى جیهانه‌وه محمد بن سه‌لمان شازاده‌ى جێنشینى عه‌ره‌بى سعودیه وه‌ک تۆمه‌تبارى سه‌ره‌کى ناسێندرا.