یەڵا لە ناو زانکۆی موسڵدا: مامۆستاکان تەحەدای داعش دەکەن - Yalla\nیەڵا لە ناو زانکۆی موسڵدا: مامۆستاکان تەحەدای داعش دەکەن\nسوها عودە / موسڵ\nلاشەیەکی کز و لاواز و دەستێکی سارد و سڕ کە شاردراوەتەوە لە ناو گیرفانەکانیدا و هەوڵێکی سەرنەکەوتو بۆ رزگاربوون لە سەرمای زستان لە ناو هۆڵی خوێندندا .\nپۆلێک، لە چوار دیواری سپی، کورسییەکانی چۆڵە لە زۆرینەی قوتابییەکانی. سیمی یەک مەتری تاکە مەنفەزی هەوایە، پاشان بە پارچە پەڕۆیەکی ئەستوور داپۆشراوە بۆ ئەوەی قوتابییەکان بورقاکانیان بەرز بکەنەوە و بەردەوامبن لە وانەکەیان لە شوێنێکی تاریکدا، لە پشت و دەرەوەی دەرگاکانیش یەکەکانی (لێپرسینەوە) بە چەکەکانیانەوە راوەستاون لە نێوان پۆلەکان و هۆڵەکانی کۆلێژدا. بەمجۆرە مامۆستا شادیە وێنای پۆلەکەی خۆیکرد لە یەکێک لە کۆلێژەکانی پزیشکی شاری موسڵدا.\nلە هەوڵێکدا کە ئەستەم دیاربوو، ویستمان لە ڕێگایەوە تیشک بخەینە سەر مامۆستایان بۆ تێگەیشتن لە مەینەتییەکانی ژن لە شاری موسڵ. هەریەک لە شادیە و ریا کە( دوو نااوی خوازراون)، بڕیارێکی بوێرانەیاندا بە رازیبوو بە قسەکردن لەگەڵمان لە رێی سکایپەوە. سەرباری خراپی خزمەتگوزاری ئینتەرنێت لە شارەکە، بەڵام ئەوە تاکە رێگای پەیوەندیکردنە لەگەڵ دانیشتووانی ئەو شارەدا.\nجیاوازی ئینتیما و شەڕی نێوان قوتابییەکان لە ناو پۆلدا\nشادیە دەڵێت: “دەبێت هەموو رۆژێک کاتژمێر ٩ـی بەیانی لە کۆلێژ بم، رێکخراوی داعش بە زۆر کارمان پێدەکات و لە ساڵی رابردووەوە هیچ مووچەیەکی بەدەست نەگەیشتووە.”\nشادیە بیست قوتابی لە پۆلەکەیدا هەیە، هەندێکیان وازیان لە خوێندن هێناوە لەبەر ژیانە ناخۆشەکەیان و خۆیان لە ناو ماڵەکانیاندا لە موسڵ قاییم کردوە کە هەمیشە پڕە لە برسییەتی و ترسی بەردەوامیان لە مردن جا بەهۆی موشەکەکانی هاوپەیمانانەوەبێت یان بە دەستی ئەندامانی داعش.\nمامۆستاکە لە باسکردنی دۆخی قوتابییەکانی گوتی: “جیاوازی ئینتیمای بیروبۆچوون لە نێوان قوتابییەکاندا رۆژانە کێشەی لێدەکەوێتەوە، پێویست بە دەستوەردانی من و ئیدارە ناکات بۆ چارەسەرکردنیان.”\nرۆژێکیان هەندێک لە قوتابییەکان گوتیان “یا اللە الفرج” لە ئەنجا ئەوانی دیکە هێڕشیان کردە سەریان و بە کافر ناویان هێنان. دوعای “الفرج” بە واتای ڕووخاندنی “دەوڵەتی ئیسلامی” دێت.\nوانەی (عەقیدە) لە لایەن سوری و ئوردونییەکانەوە لە کۆلێژ دەگوترێتەوە. شادیە گوتیشی: “کرێی هاتووچۆی رۆژانەی نێوان ماڵ و کۆلێژ گەورەترین کێشەی رۆژانەیە، ئەمە جگە لە بەرپرسانی هاتو چۆی بەردەرگا، کە ئێمە بە نهێنی پێی دەڵێین (پەڕینەوەی رفح) بەبێ ئەوەی ناڕەزایی پاسەوانی داعش دروست بکەین لەسەر جلوبەرگمان.”\nدەڵێت “جارێکیان پاسەوانەکە رێگای لێگرتم بچمە ژوورەوە لەبەر ئەوەی جانتاکەم رەنگاورەنگ بوو جارێکی دیکەش لەبەر ئەوەی پێڵاوەکانم دەنگ دروست دەکات و جارێکی دیکەش دەستگیریان کردم لەبەر ئەوەی دەنگم بەرز کردەوە بەڵام دواتر بەریاندام و بە گریانەوە چوومەوە ماڵ.”\nبەشی راگەیاندنی داعش سەدان پۆستەری جلی ڕەشی لە شەقامەکانی موسڵ و لەناو کۆلێژ بڵاوکردووەتەوە کە لەسەری نووسراوە: “جلوبەرگە شەرعییەکەت بەهەشتتە.” هەندێک پۆستەری دیکەش ئامۆژگاری پیاوان دەکات کە کاوبۆ لەبەر نەکەن و لە بری ئەوە پانتۆڵی گەورە و پان لەبەر بکەن و ڕیشیان بهێڵنەوە و لە هەمووشی گرنگتر ئاگایان لە نەزەریانبێت.\nرێکخراوی داعش تەنها رێگەیداوە بە دەوامکردنی کۆلێژ و قوتابییەکانی پزیشکی سەرباری زانینی ئامادەنەبوونی ژمارەیەکی زۆر قوتابی، رێکخراوەکە زۆر کۆلێژی زانکۆی موسڵی داخستووە و رێگای دەوامکردنی ئافرەتان نادات لە کۆلێژی ئەندازیاری و ساڵەکانی خوێندنی لە کۆلێژی دەرمانسازی و پزیشکی ددان بۆ سێ ساڵ کەمکردووەتەوە و کۆلێژی پزیشکی گشتیش بۆ چوار ساڵ.\n(دیوانی پەروەردە)ـی داعش گۆڕانکاری لە پرۆگرامی کۆلێژی پزیشکیدا نەکردووە تەنها وانەی (عەقیدە)ی زیادکردووە کە کە توانیمان کۆپییەکی ئەلیکترۆنی ئەو وانەیە بەدەست بهێنین. ئەم وانەیە تەرکیز دەکاتە سەر بابەتەکانی گوناح و سەرزەنشتکردنی (دیموکراسی، نیشتیمانپەروەری، یەکسانی نێوان ژن و پیاو، عەلمانییەت و تەکفیرکردنی حزبی بەعس” و ئەوانە بە “ناکۆکی رەچەلەکی ئایینی ئیسلام و دژایەتی پەروەردەيی لەقەڵەم دەدات”.\nشادییە دەڵێت “قوتابییان هەفتەی جارێک وانەی عەقیدە بۆ ماوەی دوو کاتژمێر دەخوێنن کە لە لایەن مامۆستایانی ئوردونیی سورییەوە پێیان دەگوترێتەوە”.\nئاماژەی بەوەشدا کە هەفتەی رابردوو هەریەک لە کۆلێژی پزیشکی ددان و کۆگاکانی پەیمانگای تەکنیکی و کۆلێژی کشتوکاڵ کەوتوونەتە بەر هێڕشی فرۆکە ئاسمانییەکان و زیانێکی ماددی زۆری هەبووە و هەروەها کوژران و برینداربوونی ١٠ قوتابی لێکەوتووەتەوە، لە نێویاندا سێ کچ.\nمامۆستایانی موسڵ هەمیشە بە داعشیان وتوە”نەخێر”\nبارودۆخی پەروەردە لە قوتابخانەکان لە کۆلێژەکان باشتر نییە. سەرباری بڕینی مووچەکانیان لە لایەن حکوومەتی عێراقییەوە، مامۆستایان هێشا وانە دەڵێنەوە، لە ژێر ترسی هەڕەشە لەسەر ژیانیان لە لایەن ئەندامەکانی (دیوانی پەروەردە)ی داعش کە مانگانە سەردانی قوتابخانەکان دەکەن.\nمامۆستا (ریا) بەڕێوەبەری قوتابخانەیەکی کچانی گەنجی شووکردووە و چوار کچی لەوەتای داعش دەستی بەسەر شارەکەدا گرتووە دەستبەرداری خوێندن بوون. ئەو دەڵێت: “دوای ئەوەی لە بەردەم قوتابییەکانم رۆژێک رەخنەم لە پرۆگرامی خوێندن گرت، بۆ رۆژی دواتر لە لایەن باوکی یەکێک لە قوتابییەکانەوە هەڕەشەی توندم لێکرا.”\nباسی لەوەش کرد کە مانگی رابردوو داعش مامۆستا (ئەشواق النعیمی) کە لە ئامادەیی (الزهور) مامۆستا بوو، کوشت بەهۆی ئەوەی وانەکانی “پرۆگرامی پەروەردەی داعش”ـی بە قوتابییەکان نەگوتبووە.\nرێکخراوەکە لە سەرەتای مانگی ئەیلوول هەستاوە بە هەڵوەشاندنەوەی پێدانی رسومات کە لەسەر قوتابی سەپێندرابوو لە هەوڵێکدا بۆ راکێشانی ئەو قوتابییانەی کە کەسوکاریان نەیاندەهێشت بچن بۆ قوتابخانە.\nئەو بەڕێوەبەرە گوتی: “لە قوتابخانەکەمان تەنها ٤٠ قوتابیمان هەیە لە کۆی ٣٠٠ قوتابی ناونووسکراو، سەرباری ئەوەش داعش ناچارمان دەکات قوتابخانەکانمان بکەینەوە.”\nرێکخراوەکە هەستاوە بە دابەشکردنی راپرسییەک بەسەر ستافی قوتابخانە سەرەتاییەکان و پرسیاری کردووە: “ئارەزووی دەوامکردن دەکەیت؟”. ریا دەڵێت داعش هەستا بە هەڵوەشاندنەوەی راپرسییەکە دوای ئەوەی ئەنجامی راپرسییەکە لە قوتابخانەکانی ناوەندی بە ٨٠% گوتی نەخێر.\nئەو گوتی: “زۆربەی مامۆستاکان گوتیان نەخێر و نەدەترسان لەبەر ئەوەی راپرسییەکە ناوی وەرنەدەگرت و پێم وایە ئەمەش جۆرێکە لە بەرگریکردن ئەگەرچی شەرمنانە دیارە.”\nفیقی شەریعە رێگا بە خەتەنەکردنی کچان دەدات:\nفیقی شەریعە ئەو پەڕتوکەیە کە رێکخراوی داعش دیاریکردووە بۆ قۆناغی ناوەندی و پەڕتوکێکی پێکهاتەی لەش بۆ قوتابخانەکانی ناوەندی کوڕان زیادکردووە. لە نێو پەڕتوکی (فیقی شەریعە) تەرکیز کراوەتە سەر ئەو ئایەت و فەرموودانەی کە باس لە “پاکی ئافرەتان و سوڕی مانگانە” دەکات و رێگە بە “خەتەنەکردنی ئافرەتان” دەدات.\nبەڕێوەبەری قوتابخانەکە گوتی: “بۆچوونەکانی پەڕتوکی فیقهی شەریعەی داعشی یەک دەگرێتەوە لەگەڵ پەڕتوکی ئایینی وەزارەتی پەروەردەی عێراقی، هەردووکیان نەوە خستەوە بە هۆکاری سەرەکی ژنان دادەنێن.”\nوێنەی ئافرەت ناگۆڕێت کاتێک تەماشای بابەتی (القراءة)ـی قۆناغی یەکەمی خوێندنی سەرەتایی دەکەیت، کە وێنەی ژنی بە جلوبەرگی رەشەوە لە ماڵەوە تێدایە و بە منداڵ دەوردراوە و لە دواوەش پیاوی “مجاهد” بە چەک و ریشە درێژەکەیەوە راوەستاوە.\nshort URL: https://yallairaq.com/ku/NzZd1\nچاوەڕێی چواریان دەکرد، سۆنەر دەریخست پێنجیان دەبێت بەڵام شەشیان بوو\nکۆچبەرانی عێراقی لە ئەڵمانیا دەگەرێنەوە بۆ عێراق


عێراق لەریزبەندی وڵاتە عەرەبیەكاندا یەكەمە، ژمارەی توشبووانی كۆرۆنا لەجیهان نزیكدەبێتەوە لە 537 ملیۆن كەس\nژمارەی تووشبووانی ڤایرۆسی كۆرۆنا لەجیهان نزیكدەبێتەوە لە 537 ملیۆن تووشبوو، ژمارەی ئەوانەش كە گیانیان لەدەستداوە گەیشتە شەش ملیۆن و 700 هەزار كەس.\nبەپێی داتایەكی ئاژانسی رۆیتەرز، زیاتر لە 536 ملیۆن و 89 كەس لەجیهان تائێستا بە تووشبووی كۆرۆنا تۆماركراون، ژمارەی ئەو كەسانەش كە گیانیان لەدەستداوە گەیشتووەتە شەش ملیۆن و 729 هەزار و 555 هەزار كەس.\nهەر بەپێی داتاكەی ئاژانسی رۆیتەرز، لەگەڵ سەرهەڵدانی یەكەم حاڵەتی ڤایرۆسی كۆرۆنا لەشاری ووهانی چین لە مانگی 12 ی 2019 لە210 دەوڵەت و ناوچەی جیهان كۆرۆنا بڵاوبووەتەوە.\nئەو دەوڵەتانەی زۆرترین زیانیان بەهۆی كۆرۆناوە لەجیهان بەركەوتووە، بەپلەی یەكەم وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكایە، كە ژمارەی تووشبووانی گەیشتە 86 ملیۆن و 158 هەزار و 354 كەس، لەو نێوەندەشدا ملیۆنێك و 12 هەزار و 265 كەس گیانیان لەدەستداوە.\nدوای ئەمریكا هیندستان دووەم وڵاتە كە زۆرترین زیانی بەهۆی ڤایرۆسی كۆرۆنا لەجیهان بەركەوتووە، 43 ملیۆن و 296 هەزار و 692 كەس لەو وڵاتە تووشی كۆرۆنا بوون، لەو ژمارەیەش 524 هەزار و 855 كەس گیانیان لەدەستدا، ئەم ئامارانەش فەرمین لەكاتێكدا پسپۆڕان و ژمارە راستەقینەكان زۆر لەوە زیاتر باس دەكەن كە ڕاگەیەندراوە.\nبەرازیل لەریزبەندی سێیەمی ئەو وڵاتانە بوو كە زۆرترین تووشبووی كۆرۆنای تێدا تۆماركرا، 31 ملیۆن و 611 هەزار و 769 تووشبوو لەو وڵاتە تۆماركران، لەو ژمارەیەش 668 هەزار و 693 كەس گیانیان لەدەستداوە.\nبەپێی راپۆرتەكەی رۆیتەرز، لەسەر ئاستی وڵاتانی عەرەبی، عێراق لەڕیزبەندی یەكەمدایە بۆ تووشبوون و گیان لەدەستدان بە كۆرۆنا، بەشێوەیەك دوو ملیۆن و 331 هەزار و 872 حاڵەت تۆماركراوە، لەو ژمارەیەش 25 هەزار و 228 كەس گیانیان لەدەستداوە.\nدوای عێراقیش ئوردن بەپلەی دووەم دێت لەسەر ئاستی وڵاتانی عەرەبی، ملیۆنێك و 697 هەزار 673 كەس لەو وڵاتە تووشی كۆرۆنا بوون، لەو ژمارەیەش 14 هەزار كەس گیانیان لەدەستداوە، لەسەر ئاستی جیهانیش عێراق و ئوردن لەریزبەندی 41 و 46 هەمین وڵاتانی جیهانن بۆ تووشبوون و مردن بە كۆرۆنا.


لە ئیسلامدا ڕۆژى هەینى چ تایبەتمەندی و فەزڵێکى پێ دراوە؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nنوێژنوێژى هەینىلە ئیسلامدا ڕۆژى هەینى چ تایبەتمەندی و فەزڵێکى پێ دراوە؟\nلە ئیسلامدا ڕۆژى هەینى چ تایبەتمەندی و فەزڵێکى پێ دراوە؟\nپوختەی تایبەتمەندی وفەزڵەكانی جومعە له (47) خاڵدا\n1. لە باشترین ڕۆژەكانە.\n2. ئادەمی تێدا دروستكراوە.\n3. لەو ڕۆژەدا قیامەت هەڵدەستێت.\n4. صەڵاواتدان لەو ڕۆژە تایبەتمەندی هەیە، بەهۆی تایبەتمەندی جومعەوە.\n5. چونكە فەزڵدارە ڕێنمایی ئەم ئوممەتەی بۆ كراوە وبەوانەوە تایبەتكراوە.\n6. یەكێك لەو شتانەی ئوممەتی موحەممەد بە هۆیەوە پێی كەوتۆتە پێش جولەكە وگاورەكانەوە، جومعەیە.\n7. ڕۆژی جومعە ڕۆژی جەژنە.\n8. لەو ڕۆژەدا خۆشۆردن واجبە.\n9. لەو ڕۆژەدا بۆن لە خۆدان سوننەتە.\n10. لەو ڕۆژەدا زۆر بەكارهێنانی سیواك سوننەتە.\n11. نابێت شەوی تایبەت بكرێت بە شەو نوێژكردن.\n12. نابێت ڕۆژی تایبەت بكرێت بە ڕۆژوگرتن.\n13. باشترین ڕۆژێكە كە خۆری تێدا هەڵهاتبێت.\n14. جومعە سەیید وگەورەی ڕۆژەكانە.\n15. لەو ڕۆژەدا ئادەم لە بەهەشت دەركراوە.\n16. لەو ڕۆژەدا ئادەم ڕوحی كێشراوە.\n17. ساتێكی تێدایە، دوعای دوعاكەری تێدا ڕەد ناكرێتەوە.\n18. مەلائیكەتە نزیكەكان وئاسمانەكان وزەوی وشاخەكان ودەریاكان، هەمویان لە ڕۆژی جومعە دەترسن.\n19. هاتن بۆ نوێژەكەی واجبە ودواكەوتن ونەهاتن حەرامە. ئەوە فەزڵ وتایبەتمەندی جومعە نیە كە دەفەرموێ: «نیازم هەبو بە پیاوێك بڵێم پێش نوێژی بۆ خەڵكەكە بكات، وخۆشم بڕۆم، ماڵەكان بەسەر ئەو پیاوانەدا بسوتێنم كە نایەن بۆ وێژی جومعە» ؟ !\n20. كڕین وفرۆشتن لە كاتی جومعەدا حەرامە.\n21. هەركەس سێ جومعە لە شوێن یەك نەیەت بۆ جومعە بە مونافیق هەژمار دەكرێت.\n22. هەركەس سێ جومعە لە شوێن یەك نەیەت بۆ جومعە مۆر دەدرێت بەسەر دڵیدا.\n23. یوم المزید وڕۆژی بینینی الله ی مەزن لە بەهەشتدا لەم ڕۆژەدایە.\n24. بەهەشتیەكان حەزیان لە ڕۆژانی جومعەیە، چونكە ڕۆژی دیداری الله یە سبحانە وتعالی.\n25. لە ڕۆژی قیامەت جومعە لە شێوەی مرۆڤدایە وڕوناكیەكی زۆری پێوەیە وبەر پێی جومعەییەكان ڕۆشن دەكاتەوە.\n26. لەو ڕۆژەدا خوا سبحانە تەوبەی لە ئادەم قەبوڵكرد.\n27. فوی یەكەم لەم ڕۆژەدایە.\n28. فوی دووەم لەم ڕۆژەدایە.\n29. شەوانی جومعە كردەوەكان پیشانی الله دەدرێن.\n30. هەركەس لە شەو وڕۆژی جومعەدا بمرێت خوا سبحانە لە سزای قەبر دەیپارێزێت.\n31. خوێندنی سورەتی السجدە وسورەتی ئینسان لە بەیانیانی جومعەدا.\n32. زۆر جەختكردنەوەی شەرع لەسەر ئامادەبونی نوێژەكەی.\n33. قوربانیكردنی تێدایە، كە ئەویش بریتیە لە زو هاتن جا چەند زو هات قوربانیەكەی گەورەترە.\n34. سەرقاڵبون بە نوێژكردن هەتا ئیمام دەردەچێت.\n35. بێدەنگ بون بۆ وتارەكەی كە واجبە.\n36. خوێندنی سورەتی الكهف لە شەو وڕۆژی جومعەدا. «لە بەشی داهاتودا إن شا‌و الله زیاتر ئەمە ڕوون دەكەینەوە»\n37. یەكێك لەو كاتانەی نەهی لێكراوە نوێژی تێدا بكرێت ئەوكاتەیە خۆر بێتە نێو جەرگەی ئاسمان بەڵام لە جومعاندا ئەوە دروستە ئەمەش هەڵبژاردەی ئیمامی شافیعی وشێخی ئیسلام ئیبن تەیمیەیە\n38. خوێندنی سورەتی «الجمعة» و«المنافقون» يان «الأعلى» و«الغاشية».\n39. لەبەركردنی جوانترین جلوبەرگ كە هەیەتی.\n40. سوننەتە تێیدا مزگەوت بڕازێنرێتەوە.\n41. لە كاتی نوێژەكەیدا سەفەركردن حەرامە.\n42. هەركەسێ خۆی بشوات وبڕوا بۆ نوێژی جومعە، وزوو وبەپێ بڕوا بۆ مزگەوت، ونزیكی ئیمام دابنیشێت، وبەجوانی گوێ بگرێ و«لەغو» نەكات ئەوا بەهەر هەنگاوێكی پاداشتی یەك ساڵ كاروكردەوەی بۆ هەیە، بە ڕۆژو وشەونوێژەوە».\n43. ڕۆژی سڕینەوەی تاوانە.\n44. ئەو نوێژی جومعەی تێدایە كە كۆمەڵێ تایبەتمەندی وای هەیە هیچ نوێژێكی تر نیەتی.\n45. وتاری تێدایە كە ستایشی خوای تێدا دەكرێت خوای مەزن یادی خەڵك دەخرێتەوە.\n46. الشاهد والمشهود كە الله سوێندیان پێدەهێنت، الشاهد بە جومعە لێكدراوەتەوە.\n47. بەڵام ئەوەی كە ئیبن قەییم باسی دەكات كە خێر وصەدەقە تێیدا تایبەتمەندی هەیە وهەروەها ڕوحەكان لەم ڕۆژەدا سەردانی یەكتر دەكەن ودۆزەخی تێدا تاو نادرێت وهتد... لەبەر ئەوەی بەڵگەكان لەسەر ئەو بابەتانە صەحیح نەبون یان ئاشكرا نەبون نەمهێنانەوە.\nئەمەش مشتێك بو لە خەرمانی فەزڵ وتایبەتمەندی جومعە.\nوەرگیراوە لە کتێبی : جومعە : فەزڵەكانی، ئەحكامەكانـی، داهێنراوەكانی . مامۆستا على خان\nئافرەت چۆن سودمەند بێت لە ڕۆژى جومعە؟ ئایا لە ئیسلام دا چ ڕۆژێک پیرۆزە ؟وە چ بۆنە و موناسەبەیەک گەورەیە ؟ کەسێک هات بۆ نوێژى جمعە بەڵام ئیمام لە تەحییاتدا بوو ئایا ئەم کەسە چی بکات؟ ئایا لە نوێژی هەینی كاتێ ئیمام دوعا دەكات بۆت هەیە دەست بەرزبكەیتەوە أمین بكەیت؟ ئایا دروسته بۆ ئیمام كه قسه له‌گه‌ڵ خه‌ڵكیدا بكات له‌كاتى ووتاردا؟\nسەردان: ٦,٢٤٣ بەش: نوێژى هەینى\nپرسیاری دواترماناى سورەتی مەکی و سورەتی مەدەنی چیە؟پرسیاری پێشترچۆن ئارامی بە مێشکمان ببەخشین؟


میوانداری و خوانی کوردان، ئیبڕاهیم لاجانی – Peshmergekan\nهاوینی ڕابردوو لە سیمنارێکدا کە وەزیری دەرەوەی ئەو دەمی نۆرێژ بۆ کوردەکانی پێکهێنابوو، ئەو لایەنەی کولتوری کوردی دیسان باسی لێکرایەوە. چەند ساڵ لەمەوبەریش لە گەل کاک فەرەیدون عەلیخانی لە ساندڤیکا لە سیمنارێکدا بەشدار بووین کە خانمێکی نۆروێژی باسی سەفەرەکەی خۆی بۆ کوردستان دەگێرایەوە، ئەویش سەروبنی قسەکانی هەر ئەو باسە بوو. ئێستا سرنجێک دەدەینە بایەخی کولتوری ئەو مەسەلەیە.\nئەوە کە خواردنی کوردی خۆش و بە تامە و سفرەی کوردان ڕەنگینە، دەگەرێتەوە بۆ سروشتی جوان و دەوڵەمەندی کوردستان و زەوقی سەلیمی کوردان و هونەری چێشت لێنانی کوردی. لەوەش زیاتر لە مێنتاڵیتەی کوردیدا پێکەوە نانخواردن و لە سەر سفرە دانیشتن بایەخێکی فەرهەنگی و کولتوری و ئینسانی بەرزی هەیە. هەربۆیە ژەمەکانی ڕۆژانە و خواردنی گەرم لە ژیانی بنەماڵە کوردەکاندا گرنگیەکی زۆریان هەیە. ئەمن لەحزە هەرە خۆشەکانی ژیانم بەو لەحزانە دەزانم کە لە گەڵ دۆستان و ڕەفیقان و ئەندامانی بنەماڵە یا لە ماڵی خۆمان یا لە ماڵی جیران و دۆستان و ئاشنایان لەسەر سفرە دادەنیشم و خواردن دەخۆم و پڵاو دەکێشم. تامی خواردنە خۆشەکانی ڕۆژانی جەژنی دەورانی منداڵی خۆم قەت لەبیر ناچێت.\nهەموو ئینسانەکان خواردن دەخۆن، بەڵام چ دەخۆن و چۆن دەخۆن لە کۆمەڵگایەکەوە بۆ یەکی دیکە جیاوازە. واتە خواردن و چۆنیەتی خواردن جۆرێک ناسنامەی هاوبەش لە نێوان کۆمەڵە خەڵکێکدا درووست دەکات. بەڵام هەر لەوکاتەدا، جیاوازیەکانیش دەردەخات (fischler 1998 ).\nلەوەش زیاتر هەندێک لێکۆلەری دیکە لە سەر ئەو بروایەن کە خواردن دەتوانێ ناسنامەو هەویەتی تایبەتی ئینسانەکانیش ڕوون کاتەوە (Lupton 1996) ئەو قسانە لە پێوەندی دەگەڵ خواردنی کوردی و میوانداریەتی کوردانیشدا هەر ڕاستن. ئاخر دەکرێ مانا لە خواردن سازکردن و و سفرەدانان و چۆنیەتی میوانداری و هەموو هەڵسوکەوتەکانی پێوەندیدار بەو مەسەلەیەوە هەڵێنجین. هەموو ئەوانە بایەخی ئیتنیکی و کۆمەڵایەتی و فەرهەنگیان هەیە و مانای تایبەت دەبەخشن.\nسفرەی کوردیش وەک خوانی هەر میللەتێکی دیکە قسان دەکات. من میوانی ماڵە عەرەب، ماڵە ئەفغانی، ئالبانی، بۆسنی، رووسی، سۆماڵی، ئتیوپی، تایلاندی، تورک، تاجیک ، مەراکشی بووم . دیتوومە چۆن لە رێگای سفرە و خوردنەکانیانەوە کۆمیونیکاشێۆنیان لە گەڵ کردووم. مەبەستم لەو قسەیە ئەوەیە کە سفرە و خوان پێشینەی کولتوری و کۆنتێکستی فەرهەنگی گەلان و ئینسانەکان دەردەخات. کۆنتێکستی فەرهەنگی ئێمەش برتتین لە جیهانبینی کوردی، نرخ و بایەخە کوردیەکان، پێرسپێکتیڤی کوردی، دونیابینی کوردی، فەلسەفەی کوردی و نۆڕم و داب و نەریت و تڕەدیشونەکانی کۆمەڵگای کوردی، ڕوانگەی کوردی بۆ کات و زەمەن، بۆ خاک و نیشتیمان ، بۆدین و ئاین ، بۆ بنەمالە و هاوسێ و دەروجیران و غەریبەو کار و پێگەی کۆمەڵایەتی وهتد. خوانی کوردی لە موناسەبەتە جۆراوجۆرەکانیدا، ڕوانگەی کوردی لەسەر هەموو ئەو مەسەلانە ڕووندەکاتەوە.\nکورد بە شیوەیەکی گشتی بە ئەدەبن. ڕێزی بەرانبەرەکەیان دەگرن. جوان و لەسەرەخۆ و بە حورمەتەوە سڵاو دەکەن. زۆرکەم وایە ڕاستەوخۆ بانگت بکەن یا ناوت بەرن، حەتمەن پێشگرێک رێزو حورمەت بگەیەنێ لە گەڵ ناوەکەت دەخەن. کاک حەسەن، مام ئەحمەد، دادە ئایشێ، خاڵە عەلی، خوشکە شەهلا، براژنە زین، پوورە بەس . ئەو ئەدەب و حورمەتە بە جۆرێکی دیکەش خۆی نیشاندەدا. ئەویش ئەوەیە کە کورد زۆر سەخی و دەستئاواڵا و ماڵ ئاوەدان و دەست و دڵبازە. ئەگەر مریشکێکی هەبێت پێی خۆشە لە گەڵ دۆست و ئازیزەکانی بیخوات. ئەوە نیشانەی ئەوەیە کە کورد بایەخێکی زۆر بە پێوەندیە کۆمەڵایەتی و ئینسانیەکان دەدات و خواردن و سفرەش وەک ئامڕازێکی بە هیزکردن و پەرەپێدانی ئەو پێوەندیانە بەتایبەتی لە پێوەندی لەگەڵ دەرووجیران و دۆست و ئاشناو ئەندامانی بنەماڵە و خەلکانی دیکەدا بەکاردێنێ. دەعوەت و دەعوەتکاری، میوانداری و شەنشینی و نانپێکەوەخواردن لە کوردستان بەشێکی گرنگی ژیانی بنەماڵەکانە. بەڵام خواردن و خواردنەوە هەر بۆ ئەوەنیە سکتێرکەن، بۆ کوردان ئەو میوان و میوانداریە زۆتر بۆ ئەوەیە پێکەوەبن، قسان بکەن، ریفلیکشنیان پێکەوە هەبێت، گفتۆگۆ و باس و وتوێژ دەگەڵ یەک بکەن. حورمەت و رێز و موحیببەت بە یەکتر نیشان دەن.\nوەک پێشتر باسم کرد. خواردن و سفرە و خوانیش قسەدەکەن. بەڵام دەبێت لە قسە و کودەکانیان تێبگەین. تا مانا و چێژ پێکەوە وەرگرین. تام و جێژ ئەگەر لەگەڵ مانا و سەمیمیەت تێکەڵاو نەبێت، میوان خواردنەکەی لەسەرسنگی دەبێتە گرێ. لە خۆڕانیە کورد دەڵێ میوان ڕووی خۆشی دەوێ، نەک خواردنی بە لەززەت. ئاخر خواردن و چۆنیەتی ئامادەکردنی خواردنەکە و چۆنیەتی رازاندنەوەی سفرەو دانان و پێشکەشکردنی خواردنەکەو فەزای پێش چوونە سەر سفرەو ئەو قسانەی لە سەر سفرە پێکەوە دەیان کەین، ئەو ماوەی سەرفی خواردنەکەی دەکەین و چۆن سفرە کۆدەکەینەوە و دوای نان خواردن چ دەکەین و لە چ فەزایەکی دۆستانەو برایانەداین و چۆن سیگنالەکان بۆ یەکتر دەنێرین، هەموو بایەخی کولتوری خۆیان هەیەو پێکەوە بە دەستەجەمعی میواندارەیەکە پێک دەهێنن و مانا دەبەخشن. خوانی کوردان بە باشترین شێوە ئەو شتانە پێکەوە گرێدەدا. بۆیە ئەو نۆروێژیانەی دەچنە کوردستان کە دێنەوە ئارەزوو دەخوازن جارێکی دیکە بچنەوە کوردستان. لێرەش خواردنی جۆراوجۆر و خۆش هەیە، بەڵام میوانداریی سەمیمی و گەرم و ئامێزو باوەشی پڕ لە موحیببەت کەمە.ئە نۆرێژیانەی لە ماڵە کوردان لێرە میوان دەبن، وەک لیزای هاوکارم پێیان خۆشە جارێکی دیکەش ئەو شانسەیان هەبێت ببنەوە میوانی کوردان.\nخواردن و سفرە ڕازاندنەوە بەشێکی گرنگی ژیانی کۆمەڵایەتی ئێمەیە. سەردانی دۆست و خزم و ئاشنایان، جێبەجێکردنی فەریزە دینی و کۆمەڵایەتیەکان، ڕێوڕەسم و موناسەبەتە بنەماڵەییەکان، سەیران چوونەدەرەکان، هەرکامیان سفرەی موناسبی کۆنتێکستی خۆی لە گەڵە.\nخوانی کوردی، سفرەی کوردی، میوانداری کوردی کۆکەرەوەیە. پێوەندیی سازدەکات. مرۆڤەکان لێک گرێدەدات. ئەوانەی پێکەوە لەسەر سفرە کۆدبنەوە باشتر لەگەڵ یەک دەناسێنێ. سۆسیالیسێرەیان دەکات، ئینسانبوونیان دەوڵەمەنتر و قوڵتر دەکاتەوە. ئاشنایەتی درووستدەکات. بەکورتی فەلسەفەی سفرەی کوردی بریتیە لە کۆکردنەوەی کەسەکان لە دەوری یەکتر، تا چاویان پێکبکەوێ، وەخت پێکەوە بەرنەسەر. یەکتر ببینن، قسان پێکەوە بکەن، یەکتر بەسەرکەنەوە، گوڵی موحیببەت و سەمیمیەت بگٶرنەوە.(DaHL) فەرهەنگناسی بەناوبانگی نۆروێژی دەڵێ کولتوور بریتیە لەو کودانەی کە مرۆڤەکان وەک شەبەکەیەکی پان و بەرین لە ڕەمزو کۆدی جۆراوجۆر لە پشت سەری خۆیانەوە هەڵیان گرتووە و بەوانەوە دونیا دەبینن.(Dahl 2001:57-60) کەواتە بۆ حاڵی بوون لە میوانداری و سەمیمیەتی کوردان و ئامێزی گەرمی کوردان دەبێت لە کودەکانی کولتوری کوردی تێبگەین.\nسفرە لە کۆکردنەوەی کوردەکان بەدەوەری یەکتردا و وەک ئامڕازێک بۆ خوڵقاندنی هەستیی هاوپێوەندیی و هەویەتی هاوبەش دەور دەبینێ. کام بایەخی ئەخلاقی لە ژەمی کوردیدا هەیە؟ سفرەی کوردی کام نۆرمی ئیتیکی پەرەپێدەدا؟\nکاتێک پێکەوە لە دەوری سفرەیەک دادەنیشین دوو دەستەواژە زەق دەبنەوە. پێوەندی و سیما، واتە ڕووخسار و موناسەبات، یا روو لەگەڵ پێکەوە بوون.\nپێوەندیەکانی نێوان ئەندامانی بنەماڵە، پێوەندی لە گەڵ دەرووجیران و هاوسێ و خزم و ئاشنا، ژن ومێرد، مندال و دایک و باوک. ئەو پێوەندیانە ئەرکی دوولایەنە دەخە سەر یەکتر. لایەنەکانی ئەو جۆرە پێوەندیانە ئەرکیان بەرانبەر یەک لەسەر شانە. بەڵام لە کردەوەدا ئەوە هەمیشە گەورەیە کە وەزیفەی ئەخلاقی زۆرتری بەرانبەر ئەو لایەنە لەسەر شانە کە دەکەوێتە پلەی خوارترەوە. هەمیشە وایە باوک وەزیفەی زۆرتری بەرانبەر منداڵەکانی لەسەر سەرشانە. ئەو موعادەلەیە لە دەورانی پیری دا پێچەوانە دەبێتەوە.\nئەو بایەخە ئەخلاقیەی لەو حاڵەتەدا پێک دێ ئەوەیە کە چاومان بەیەکترەوە بێ، موراعاتی یەکتربکەین. یانی ئەوجۆرە پێکەوەبوونە وامان لێدەکات بەرپرسایەتی ئەخلاقی بەرانبەر یەک هەستپێبکەین. پێوەندیە کۆمەڵایەتیەکان لێرەوە سەرچاودەگرن و شەبەکەی کۆمەڵایەتی دەوروبەری مرۆڤ لێرەوە دەست پێدەکات. کەسانێک کە پێکەوە لەسەر سفرەیەک نان دەخۆن، جا ئەوە کەسانی سەر بەبنەماڵەیەک بن، یا دۆست و هاوڕێ ویا میوان، پێوەندیان لە نێواندا درووست دەبێ و لە ئاکامدا وەزیفەی ئەخلاقیشیان بەرانبەر یەک دەکەوێتە سەرشان. ئەوەش ئاشتی و برایەتی و جیرانەتی و خزمایەتی و هاوڕیەتیمان پەرەپێدەدا و ئینسانیەتمان دەوڵەمەنتر دەکات. بۆیەیە کورد هێندە بایەخ بە میوانداریەتی دەدا. ئێمە لەوڕێگایەوە دەمانەوێ برایەتی و سەمیمیتی خۆمان بۆ دەورووبەرمان بنێرین.\nمیوان لای کوردان ئازیزی خوایە. کەمیوان وەژوور دەکەوێت ، لەمالە کوردان دەبێتە جەژن. میوان جەژنی خانەخوێیە. چونکە کە میوان هات کورد دەرفەتی ئەوەی بۆ هەڵدەکەوێت، پێوەندیەکانی خۆی نوێکاتەوە، پەرەیان پێبدا و قوڵیان کاتەوە. جاری وایە دەرفەتی وا دەکڕن. دەڵێن خەزوورم دەچیتە دەرێ و دەگەڕێ دۆستێک پەیدا دەکات و لەگەڵ خۆی دێنێتەوە ماڵێ تا نانی دەگەڵ بخوات. لە ڕستۆڕانەکان زۆرجار کە دۆستێکیان دەبینن ، حیسابی ویش پەرداخت دەکەن. ئێمەی کورد ئەو جۆرە شانسانە دەقۆزینەوە تا موحیببەت و عیشق و برایەتی بە یەک نیشاندەین. ئەوە لەو شتانەیە کە پێوەندیە کۆمەڵایتیەکانی نێوانمان جوان و گەرم و پڕ عاتیفەدەکات. تەنانەت زیادەرۆێشی تێدا بکەین زەرەری نیە، چونکە ئینسانیەتمان دەوڵەمەند دەکات.\nکاتێک پێکەوە لە دەوری سفرە دادەنیشین و چاومان پیک دەکەوێت، بەرانبەر و ڕووبەڕووی یەکتر دادەنیشین، بۆ یەکتر دەبینە ئاوێنە. کورد لەسەر سفرەی کە ڕووبەڕووی یەک دادەنیشن، هەستی وەفا بەرانبەر یەکتر لەخۆیاندا پێکدینن. بۆ یەکتر دەدرەوشێنەوە.\nهەمیشە جێی میوان لە لای سەرێ یە، لە لای سەرەوەی دیوەخان و خوان و سفرەیە، وەک ڕەسوی نادری دەڵیێ قەدری لەسەر چاوانە.لە ماڵە کورداندا میوان دەستە نوێنێ خۆی هەیە، تەنانەت ژووری تایبەت بەخۆی هەیە. میوان دەبێت لە پێشدا خواردن بکێشێ، هەوەڵین چا لە پێش میوان دادەنرێت، میوان دیاریدەکات کام شەڕاب بخوڕیتەوە، جاری وایە میوان ئیشتیایانیش دەکات و لە پێشدا ڕادەسپێری چی بۆ درووست کەن. خانەخوێ هەمیشە ئاگای لەوەیە میوان بە کەیفی خۆی بخوات و شەرمێ نەکات. لەو ریگایەوە دەیەوێت وەفا و ڕیزی خۆی بۆ میوان نیشان بدات. مەبەست ئەوەیە کە خانەخوێ دڵنیا بێت کە میوان دەستی وە خواردنی پێویست ڕابگا.\nباسی سیماو ڕووخسارمان کرد. کەسێک کە دەیەوێت ، پێوەندیەکانی بەرین و قوڵکاتەوە دەبێ موراعاتی سیماو ڕووخساری کەسانی دیکە بکات، نە بەقسە و نە بە رەمزو هێماو نە بە کردەوە نابێت، خەڵک رووشکێن بکات. لە فەلسەفەی ئەخلاقدا جێگایەکی زۆر بەوە دەدرێت. نەک هەر گرنگە ڕووخسار و سیمای کەس نەڕووشێنین و کەس ڕووشکێن نەکەین، بەڵکو میوانداری و کۆبونەوە لەسەر سفرە دەرفەتیکی باشە تا سیما و رووخساری یەکتر بە هێز و جوان و بەرز و بەرێزبکەین. ئەوە کە وەپێش میوان ناکەوم، لەسەرەوەی سفرەی دادەنێین، خواردنی بۆ دەکێشین و چای لە پێش دادەنێێن و خزمەتی دەکەین، ئەوە ئەو بەها پێدان و رێزلێنان و پرستیژپێدانەیە بە میوان کە بە جەوهەری فەلسەفەی ئەخلاقی هەلسان و دانیشتنی ڕۆژانەو سایکۆلۆژی ژیانی کۆمەڵایەتی بە حیساب دێت. ئەوەی پێشتر وتم ببینە ئاوێنە بۆ یەکتر. ئەوە بەوسەری موعادەلەکەشدا هەر ڕاستە. کاتێک دۆستێکم سەردانم دەکات و میوانم دەبێت و دیتەماڵمان، ئابروو و پرستیژیم دەداتێ و کورد وتەنی گەورەم دەکات. لەوەش زیاتر ئەو بەسەرکردنەوەی وی هانمدەدات بەرپرسایەتی زۆرتر بەرانبەر خۆم و دەوروبەرم وەئەستۆبگرم و گەورەیی زیاتر لەخۆمدا پەروەردەکەم و ئینسانەتیخۆم دەوڵەمەند کەم. بۆیەیە میوان لای کورد عەزیزە و هاتنی دەبێتە جەژن. کوردان میوانداری و پێکەوە لەسەر سفرە دەکەنە ئاوێنە تا سیمای میوان لە لای خۆیان لە ئاوێنەی خۆیانەوە بە میوان نیشان دەن و لەولاشەوە سیمای خۆشیان لەو پێوەندیانەدا تەماشاکەن کە لە گەڵ میوان و دۆست و ئاشنایان درووستیان کردوون.\nلای کوردان سفرە دەبێت گەرم و ڕەنگاورەنگ بێ، خواردنەکان خۆش و بەتام بن و کابانەتی خانمی ماڵ و پێگەی وی و پرستیژی وی نیشان بدەن. لای ئێمەی کورد خواردنی گەرم زۆری بایەخ پیدەدرێ. پڵاوی جۆراوجۆر،خواردنی برژاو و کوڵاو، دۆڵمەی تێکەڵاو، کفتە، خۆرشت، سوپ، سەوزە و میوە و شەراب و ئەموو ئەوانە لە میوانیدا لە پەنایەک دەچنرێن. دانان و رێکخستنیان لە پەنایەک ئەویش بۆخۆی هونەرێکە.\nواتە سفرەی کوردی وەک سروشتی کوردسات رەنگاوڕەنگ و میکسە. زیندوە و قسان دەکات. سیگناڵان دەنیرێ. بۆنی پڵاوی ماڵە کوردان خەڵکی دی مەستدەکات. دەڵین هەرچی بۆ لەش باش بێت دەرمانە. کورد خواردن وەک دەرمانیش بەکاردێنی. کورد کە نەخۆش دەبێ، بەکەیفی خۆی ئیشتیایان دەکات و قەت بێدڵیشی ناکرێت. ئەگەر خواردن چارەسازنەبوو جا ئەو دەم نۆرەی دەرمان خواردن دێت.\nکورد تێدەکۆشێ لە هەر دەرفەتێک کەڵک وەرگرێ تا پێکەوە نان بخۆن، شایی و زەماوەند، جەژنی لە دایک بوون، میوانی، جەژنە میللی و ئایینیەکان، خەنەبەندان، مارەبڕین، منداڵبوون، ناونان لە منداڵ، تەواوکردنی خوێندن و سەیران و چونەدەر. هەوڵین دوعای کورد ئەوەیە کە خوایە ڕزقمان زیادکەی. وڵات پڕ خێروبێرکەی. ڕەحمەتت ببارێنی.\nمیوانداری کوردان پێوەندیسازە و ڕەنگدانەوەی جیهانبینی کوردیە. هەربۆیەشە چۆن ئەفریقایی بە سەما ناسراوە، کوردیش ئاوا بە میوانداری بە ناوبانگە. با ئەو تایبەتمەندیە ئینسانی و جوانەی میللەتەکەمان پەرەپێبدەین و بیکەینە جیهانی.


نزیكەی 70 ئێزدی گەڕێنرانەوە عیراق – تۆڕی میدیایی خەڵک\nنزیكەی 70 ئێزدی گەڕێنرانەوە عیراق\n2019/06/04 - 8:30 PM\nبە سەرپەرشتی دەزگای ئاسایشی نیشتمانی عیراق نزیكەی 70 هاووڵاتی ئێزدی لە سوریاوە گەڕێنرانەوە ناو خاكی عیراق.\nشانەی ڕاگەیاندنی ئەمنی لە ڕاگەیەندراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، كە بەسەرپەرشتی دەزگای ئاسایشی نیشتمانی توانراوە 70 هاووڵاتی ئێزدی لە كامپی ئاوارەكانی نیروز لە سوریاوە بگەڕێنرێنەوە بۆ شارۆچكەی شنگال لە باشووری پارێزگای نەینەوا.\nڕاشیگەیاندووە، ئەو هاووڵاتیانە ئەندامی 30 خێزانی ئێزدی بوون و بەهۆی شەڕی داعشەوە لە ساڵی 2014 خاكی خۆیان جێهێشتووە و بەرەو سوریا هەڵاتبوون.\nجەختیشی كردۆتەوە، كە لەئێستادا وردبینی بۆ بەڵگەنامە فەرمییەكانیان دەكرێت تاوەكو لەڕووی ئەمنییەوە لێیان دڵنیا ببنەوە.\nهەولێر.. دوا زانیاری لەبارەی ئاگركەوتنەوەكەی شووقەكانی ئیسكانی نوێ\nلەشووقەکانی ئیسکانی نوێ ئاگر کەوتەوە


ئەمڕۆ ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی ڕایگەیاند، تووشبوونی منداڵان بە هەوکردنی توندی جگەر بەردەوامە و هێشتا هۆکارەکەش ڕوون نییە، هەروەها ڕەژەکەی گەشتووەتە 230 حاڵەت لە ناوچە جیاجیاکانی جیهاندا، جگە لەوەی 3 منداڵ لە نیوزیلەندا بەهۆیەوە گیانیان لەدەستداوە.\nتاریق یاساریڤیتچ گوتەبێژ ڕێکخراوەکە ڕوونیکردووەتەوە، “ژمارەی حاڵەتەکان دەگەنە 228 و لایەنی کەم لە 20 دەوڵەتی جیاجیاوەن” و “لێکۆڵینەوە لە 50 حاڵەتی دیکە بەردەوامە”.\nچوار لە شەش نووسینگە هەرێمییەکانی ڕێکخراوەکە دەرکەوتنی ئەم حاڵەتەیان ڕاگەیاندووە و هێشتا هۆکارەکەی زانراو نییە، کە زۆربەیان لە ئەوروپان و یەکەمیان لە بەریتانیاوە بووە.\nئەم نەخۆشییە بەزۆری تووشی منداڵانی خوار 10 ساڵ دەبێت و سکچوون، ڕشانەوە و سکئێشە لە نیشانەکانین.\nهەندێک لە حاڵەتەکان پێویستیان بە چاندنەوەی جگەر هەبووە و تا ئێستا لایەنی کەم چوار منداڵ بەهۆیەوە گیانیان لەدەستداوە.\nڤیدیۆیەكی شۆكئامێز.. پیاوێكی عێراقی منداڵەكەی وەك ئامانج لە نیشانشكێنیدا بەكارهێنا\nبەهۆی نەبوونی ئاوی خواردنەوە لە پارێزگایەکی عێراق زیاتر لە 300 هەزار کەس ژیانیان لە مەترسیدایە\nتوێژینەوەیەک: گۆڕانی دەنگ ڕەنگە نیشانەی جۆرێکی شێرپەنجە بێت\nشێرپەنجە نەخۆشییەکە ساڵ دوای ساڵ بەربڵاوتر دەبێت و بۆ نمونە لە بەریتانیا، پێشبینیدەکرێت لە داهاتوودا نیوەی دانیشتووان تووشی…\n45 حاڵەتی نوێی ئاوڵەی مەیموون تۆماردەکرێن\nپاش ئاشکرابوونی 45 حاڵەتی نوێی ئاوڵەی مەیموون لە بەریتانیا، لە وڵاتەکەدا کۆی گشتیی حاڵەتەکانی توشبوون بەو نەخۆشییە گەیشتە…


نورەدیناوا - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nنورالدین‌آباد - Nurəddinabad\nپۆتانەکان: 37°50′44.5″N 44°48′30.5″E / 37.845694°N 44.808472°E / 37.845694; 44.808472پۆتانەکان: 37°50′44.5″N 44°48′30.5″E / 37.845694°N 44.808472°E / 37.845694; 44.808472\n٢٬١٧٩ مەتر (٧٬١٤٩ پێ)\nنورەدیناوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەنزەلا نشیو، ناوچەی ئەنزەل، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nنورەدیناوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی جەتەر.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی قەرەقاچ.\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی دێلەدەرە.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٤٠) کەس و (٢٥) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=نورەدیناوا&oldid=903069»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٦:١٩ی ٥ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


دوایین هەڵوێستی دیموكراتەکان لەسەر خەباتیان لە رۆژهەڵات\n:: PM:03:30:01/10/2016 \nهەر دوو حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران و حزبی دیموکراتی کوردستان بۆ "وشە"، دوایین هەڵوێستی خۆیان لەبارەی چالاكییەكانیان لە رۆژهەڵاتی كوردستان خستە ڕوو و باسیان لەوە كرد هەمان هەڵوێستی ماوەی رابردوویان هەیە و هیچ گۆڕانكارییەك لە شێوەی چالاكییەكان و شوێنی چالاكاییەكانیان رووی نەداوە.\nجێگەی باسە هەردوو حزبەکە ئەمساڵ لە ناوچە سنوورییەكانی هەرێمی كوردستان و رۆژهەڵاتی كوردستان بنكەیان كردەوە و بەشێك لە تیمەكانیان رەوانەی ئەو بنكانە كرد. هەردوو لایەنیش كۆمەڵێك جموجۆڵیان لە ناوخۆی رۆژهەڵاتی كوردستان هەبووە.\nمستەفا هیجری سكرتێری گشتی حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران راشكاوانە لە نەورۆزی ئەمساڵ باسی لەوە كرد كە دەست بە خەباتی چەكداری دەكەن دژی كۆماری ئیسلامیی ئێران و لە چەند مانگی رابردووش تیمەكانیان رەوانەی زۆربەی شارەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان كردووەتەوە و لە چەندان شوێن و ناوچەش شەڕ لە نیوان پێشمەرگە و سوپای پاسداران رووی داوە.\nهەڵوێستی حزبی دیموكراتی كوردستان كە خالید عەزیزی سكرتێری گشتییەتی، تا رادەیەك جیاواز بووە و راستەوخۆ باسی لە خەباتی چەكداری نەكردووە، بەڵام گوتوویەتی هاوشێوەی ساڵانی رابردوو هێزەكانیان لە ناوخۆی رۆژهەڵاتی كوردستان لە كارە تەشكیلاتی و رێكخستنەكانیان بەردەوام دەبن. پێشمەرگەكانی ئەو حزبەش ماوەی رابردوو لە سەردەشت بەسەر بۆسەیەكی هێزەكانی سوپای پاسداراندا كەوتن و دوو پێشمەرگەشیان شەهید بوون.\nحەسەن شەرەفی جێگری سكرتێری گشتیی حدكا بۆ "وشە" باسی لەوە كرد كە هیچ گۆڕانكارییەك لە سیاسەتەكان و چالاكییەكانیان رووی نەداوە و لەسەر هەڵوێستەكانی رابردوویان سوورن. ئەو رەتی كردەوە پاشەكشەیان بە هێزەكانیان كردبێت. ئەو گوتی "لەسەر هەڵوێستەکانی خۆمان دژی رژێمی کۆماری ئیسلامی ئێران سوور و پێداگرین."\nهاوكات مستەفا مەولوودی جێگری سكرتێری گشتیی حدك بۆ "وشە" ئەوەی خستە ڕوو كە هیچ بەرنامەیەكی هاوبەشیان لەگەڵ حدکا نەبووە تا بە یەكەوە بڕیاری كشانەوە بدەن. ئەو روونی كردەوە پێشمەرگەكانی حزبی دیموكراتی كوردستان هەر لە شوێنی چالاكییەكانی خۆیانن و هیچ گۆڕانكارییەك لە كار و چالاكییەكانیان رووی نەداوە.\nمەولوودی لەبارەی دانیشتنی نێوان حكوومەتی هەرێمی كوردستان و ئەوان لە رابردوودا گوتی، شاندەكە باس لە دۆخی هەرێمی كوردستان كردووە و ئەوانیش سەرنجی خۆیان لەبارەی دۆخی حزبە سیاسییەكان خستووەتە ڕوو. ئەو بەرپرسەی حدك گوتیشی "هەردوولا دۆخی یەكتر دەرك دەكەین و پێمان گوتوون بێ ئەوەی زیان بە بەرژەوەندییەكانی هەرێمی كوردستان بگەیەنن، لە خەباتمان بەردەوام دەبین."\nلە ماوەی رابردوو حکوومەتی ئێران بە بیانووی هەبوونی هێزەکانی پێشمەرگەی دیموکرات لە سەر سنووری نێوان رۆژهەڵاتی کوردستان و باشووری کوردستان چەند جارێک سنوورەکانی هەرێمی کوردستانی تۆپباران کردووە و زیانی بە ژینگە و رەز و باخی جووتیاران و ئاژەڵداران گەیاندووە.\nپێویستە بگوترێت حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران لە ساڵی 2006 تووشی لێکترازان هات و ئەو باڵەی لە حزبەکە جیا بۆوە، لە ژێر ناوی حزبی دیموکراتی کوردستان درێژەی بە خەبات دا. لەو کاتەوە کۆمەڵێک هەوڵ هەبووە تا ئەو دوو حزبە یەک بگرنەوە بەڵام سەرجەم هەوڵەکان شکستیان هێناوە. حزبی دیموکرات لە ساڵی 1945 دامەزراوە.


🏰 داربەڕولە، تانجەرۆ شوێنەکان\n🏰 سەدوبیست، تانجەرۆ شوێنەکان\nگوندێکە سەربە شارۆچکەی عەربەت لە پارێزگای سلێمانی. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 64% ✍ م.ب. 11-3-2018 0:54:20\n🏰 گورگەچیا، تانجەرۆ شوێنەکان\nگوندێکە سەربە شارۆچکەی عەربەت لە پارێزگای سلێمانی. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 64% ✍ م.ب. 11-3-2018 0:54:24\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 16 2010 9:13AM\n👁 ئەم بابەتە 12,762 جار بینراوە\n15-12-2010 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 16-12-2010 9:13:31


مێژوی ئەمڕۆ May 10, 2021\n- لە رۆژى 10/5/1894 دیمیترى توامکین (Dimitri Tiomkin)، ئاوازدانەر موزیسیانى ئۆکرانى ئەمەریکى لە شارى کریمنشوک لە ئۆکرانیا لە دایکبووە، لە رۆژى 11/11/1979 لە تەمەنى (85) ساڵى لە شارى لەندەن کۆچى دوایى کردووە.\n- لە رۆژى 10/5/1899 فه‌رید ئه‌ستیر (Fred Astaire)، ئه‌کته‌ر و گۆرانیبێژ و موزیسیانى ئه‌مریکى لە دایکبووە، لە رۆژى 22/6/1987 لە تەمەنى (88) ساڵى بە نەخۆشى لە شارى لوس ئەنجلوس کۆچى دوایى کردووە، لە ساڵى 1917 تاکو ساڵى 1981 بەشدارى لە کارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 10/5/1937 مستەفا سادق رافعى، شاعیرى میسرى لە تەمەنى (57) ساڵى لە شارى تنتا کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 1/1/1880 لە گوندى بهتیم لە شارى قلیوبیە لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 10/5/1939 سوره‌ییا ئیبراهیم، ژنه ئه‌کته‌رى میسرى لە دایکبووە، لە رۆژى 18/1/2015 لە تەمەنى (76) ساڵى بە نەخۆشى لە شارى قاهیرە کۆچى دوایى کردووە، لە ساڵى 1979 تاکو ساڵى 2015 بەشدارى لە کارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 10/5/1941 ئیبراهیم ئەتیمش، شاعیرى عێراقى لە تەمەنى (68) ساڵى لە شارى نەجەف کۆچى دوایى کردووە، لە ساڵى 1873 لە شارۆچکەى شترەى شارى زیقار لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 10/5/1959 ئه‌حمه‌د سه‌لامه، ئه‌کته‌رى میسرى لە شارى قاهیرە لە دایکبووە، لە ساڵى 1974 بەشدارى له کارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 10/5/1960 بونو (پول دیڤید هوسۆن - Paul David Hewson)، گۆرانیبێژ و ئەکتەر و موزیسانى ئیرله‌ندى لە شارى دبلنى پایتەختى ئیرلەندا لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 10/5/1977 جوان کراوفورد (Joan Crawford)، ژنه ئه‌کته‌ری ئه‌مریکی لە تەمەنى (77) ساڵى بە نەخۆشى شێرپەنجە و جەڵتەى دڵ لە شارى نیویۆرک کۆچى دوایى کردووە، له رۆژى 23/3/1905 لە شارى سان ئەنتۆنیۆ لە دایکبووە، لە ساڵى 1925 تاکو ساڵى 1972 بەشدارى له کارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 10/5/1980 هودا ئیبراهیم، ژنه ئه‌کته‌رى ئه‌رده‌نى کە کارە هونەرییەکانى لە کوێت ئەنجامدەدات لە کوێت لە دایکبووە، لە ساڵى 2000 تاکو ساڵى 2011 بەشدارى له کارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 10/5/1980 زاهوا (زهیرە دارعبێد)، ژنه گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرى جەزائیرى کە کارە هونەرییەکانى لە کەنەدا ئەنجامدەدات لە شارى باب زوار لە جەزائیر لە دایکبووە، لە ساڵى 2000 بەشدارى له کارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 10/5/1989 لیندساى شو (Lindsey Marie Shaw)، ژنه ئه‌کته‌رى ئەمەریکى لە شارى لینکۆن لە دایکبووە، لە ساڵى 1998 بەشدارى له کارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 10/5/1992 شارمین کلاریس، ژنه گۆرانیبێژى فلیپینى لە شارى کابویاو لە دایکبووە، لە ساڵى 2007 بەشدارى له کارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 10/5/1993 هالە فوئاد، ئەکتەرى میسرى لە تەمەنى (35) ساڵى بە نەخۆشى شێرپەنجە لە شارى قاهیرە کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 26/3/1958 لە شارى قاهیرە لە دایکبووە، لە ساڵى 1960 تاکو ساڵى 1991 بەشدارى له کارى هونەریدا کردووە، خێزانى ئه‌كته‌رى میسر ئەحمەد زەکى بووه.


پرۆگرامۆكه‌ی ئاماده یان تایبه‌ت داڕێژراو - وێبچن وێبچن\n2011-08-13 ژ.ب ٤٧٢٠\nزۆر جارێك به مه‌به‌ستی هه‌واڵدان بۆ هه‌ڵبژاردن و داڕشتنی باشترین سیسته‌می به‌ڕێوه‌به‌ریی بۆ ماڵپه‌ڕه‌كانمان له‌وانه‌یه زۆر لێكۆڵینه‌وه و پرۆگرامۆكه‌ی جیاواز تێست بكه‌ین. زۆر جارێك به‌بێ ئه‌نجام و هه‌ندێك جاریش به ڕه‌زامه‌ندییه‌كی ئه‌وتۆوه له‌سه‌ر به‌كاربردنی پرۆگرامه‌كه‌یه‌ك دڵنیا ده‌بین. له‌م بابه‌ته‌دا هه‌وڵ تیشك بخه‌مه سه‌ر هه‌ندێك خاڵ كه ده‌كرێت هاوكاریت بكه‌ن له‌كاتی بڕیار دان له‌وه‌ی ئایا پرۆگرامۆكه‌ی ئاماده و خۆڕا به‌كار ببه‌یت یان سیسته‌مێكی به‌ڕێوه‌به‌ری تایبه‌ت بۆ پرۆژه‌كه‌تان دابڕێژن.\nلێره‌دا مه‌به‌ست له پرۆگرامۆكه‌ی ئاماده ئه‌و سیسته‌مانه‌یه كه به خۆڕا له‌سه‌ر وێب هه‌ن و هه‌موومان ده‌توانین به ئازادانه له پرۆژه‌كانماندا به‌كاریان ببه‌ین بۆ نموونه Joomla, WordPress, Drupal و هتد... چاكیی و خراپییه‌كانی ئه‌و جۆره سیسته‌مانه له خاڵه‌كانی خواره‌وه‌دا كۆ ده‌كه‌مه‌وه.\nكه‌سێكی دیكه پێشتر كاره‌كه‌ی جێبه‌جێ كردووه و ئاماده‌یه بۆ به‌كاربردن.\nله‌وانه‌یه زۆرتر له یه‌ك كه‌س كاری له‌سه‌ر سیسته‌مه‌كه كردبێت كه له خۆیدا ئه‌وه ده‌گه‌یه‌نێت زۆرتر له یه‌ك كه‌س پێداچوونه‌وه‌ی كۆده‌كانیان كردووه و ئه‌گه‌ری هه‌بوونی لاوازیی له كۆده‌كاندا له‌وانه‌یه كه‌متر هه‌بن.\nزۆربه‌ی پرۆگرامۆكه سه‌رچاوه‌كراوه‌كانی سه‌ر وێب ئه‌مڕۆ به‌كارهێنه‌ران و په‌ره‌پێده‌رانێكی زۆر له ده‌وریان كۆبوونه‌ته‌وه كه هاوكاری یه‌كتر ده‌كه‌ن و تایبه‌تمه‌ندی نوێ و زۆرتر بۆ سیسته‌مه‌كان بڵاو ده‌كه‌نه‌وه. بڵاوكردنه‌وه‌ی تایبه‌تمه‌ندیی له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه كاتی زۆرت بۆ ده‌گه‌ڕێنێته‌وه و له‌وانه‌یه بۆ هه‌ر مه‌به‌ستێك یان تایبه‌تمه‌ندییه‌كی ماڵپه‌ڕه‌كه‌ت پێوه‌كراوێكی ئاماده هه‌بێت كه بتوانیت ڕاسته‌وخۆ به‌كاری ببه‌یت.\nخۆڕایی و سه‌رچاوه‌كراوه‌ن، ئه‌گه‌ر ویستت گۆڕانكاری له سیسته‌مه‌كاندا پێك بێنیت، ده‌توانیت. به مه‌رجی له‌به‌رچاو گرتنی مه‌رجه‌كانی تایبه‌ت به هه‌ر پرۆگرامۆكه‌یه‌ك.\nله‌گه‌ڵ ئاشكرا بوونی هه‌ر كێشه‌یه‌كی پاراستن له‌گه‌ڵ سیسته‌مه‌كه له‌وانه‌یه به خێرایی چاره‌سه‌ر بكرێت، چوونكه وه‌ك ئاماژه‌مان پێداوه خه‌ڵكانێكی زۆر له‌و جۆره پرۆژانه به‌شدارن كه واده‌كات هه‌موو كات كاركردن له‌سه‌ر چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان به‌رده‌وامه.\nله‌وانه‌یه خاڵی دیكه هه‌بن...\nزۆربه‌ی سیسته‌مه‌كانی ئه‌مڕۆ زۆر قه‌ره‌باڵغ كراون و له‌وانه‌یه پرۆژه‌كه‌ت هه‌موو ئه‌و تایبه‌تمه‌ندییانه‌ی پێویست نه‌بێت كه له‌گه‌ڵ سیسته‌مه‌كاندا هه‌ن له بنه‌ڕه‌تدا، له‌وانه‌یه سڕینه‌وه‌ی ئه‌و تایبه‌تمه‌ندییانه ئاسان نه‌بن. هه‌بوونی هه‌ر تایبه‌تمه‌ندییه‌كی زۆرتر له‌وه‌ی كه پێویسته هه‌بێت مه‌ترسی لاوازبوونی پارێزراویی پرۆژه‌كه‌ت زۆرتر ده‌كه‌ن.\nله‌وانه‌یه سیسته‌مه‌كان نه‌توانن كردارێكی تایبه‌ت به شێوازی ویستراو جێبه‌جێ بكه‌ن و پێوه‌كراو نه‌بێت بۆ جێبه‌جێ كردنی ئه‌و كرداره و بۆ خۆت نه‌توانیت بۆی دابڕێژێت.\nسیسته‌مه ناوبراوه‌كانی سه‌ره‌وه ڕێژه‌ی به‌كارهێنانیان زۆره، به شێوه‌یه‌كی ئاسایی واده‌كات كه هێرش كردنه سه‌ریان زۆرتره له پرۆگرامۆكه‌یه‌ك كه كه‌متر به‌ناوبانگ بێت و به‌كارهێنه‌ری كه‌متری هه‌بێت.\nكۆده‌كانی ماڵپه‌ڕه‌كه‌ت ئه‌و كاته ناسراو ده‌بن بۆ هه‌موو كه‌سێك، له‌سه‌ر وێب نابێت بڕاو به هیچ جۆره میوانێك بكرێت. هه‌بوونی هه‌مان كۆدی سیسته‌می ماڵپه‌ڕه‌كه‌ت به كراوه‌یی له‌سه‌ر وێب ده‌كرێت ببێته هۆكاری ئه‌وه‌ی كه‌سێك كه كێشه‌یه‌ك له كۆده‌كاندا بدۆزێته‌وه بتوانێت به مه‌به‌ستی تێكدانی ماڵپه‌ڕه‌كه‌ت به‌كاری ببات و بۆت چاره‌سه‌ر نه‌كرێت.\nمه‌به‌ست له تایبه‌ت دارێژراو ئه‌وه‌یه كه بۆ خۆت یان كۆمپانیایه‌ك سیسته‌مێكی تایبه‌ت بۆ پرۆژه‌كه‌تان داڕشتبێت و كۆده‌كانی بۆ ماڵپه‌ڕی دیكه به‌كار نه‌برابێت. هه‌روه‌ها سیسته‌مه‌كه كاره‌كانی ماڵپه‌ڕه‌كه‌تان به شێوازی تایبه‌ت به خۆیان جێبه‌جێ بكات.\nیه‌كه‌مین سوودی سیسته‌می تایبه‌ت ئه‌وه‌یه كه كۆده‌كانی پارێزراوه و به كراوه‌یی له‌سه‌ر وێب نییه. هه‌رچه‌ند ئه‌مه پاراستنی دڵنیایی ناگه‌یه‌نێت، به‌ڵام به دڵنیاییه‌وه پاراستنێكی باشتره له‌وه‌ی كه كۆده‌كان به كراوه‌یی له‌سه‌ر وێب هه‌بن.\nتایبه‌ت به پرۆژه‌كه‌ت داڕێژراوه، تایبه‌تمه‌ندی زۆرتری له خۆ نه‌گرتووه له‌وه‌ی كه پێویستتان پێی هه‌یه. ئه‌گه‌ر ویستتان تایبه‌تمه‌ندی دیكه‌ی بۆ زۆر بكه‌ن ئاسانتر ده‌توانن، چوونكه بۆ خۆتان سیسته‌مه‌كه‌تان داڕشتووه و له بناغه‌نانی ده‌زانن.\nسیسته‌مه‌كه به شێوازی تێگه‌یشتنی خۆتان له پێداویستییه‌كانی پرۆژه‌كه‌تان داڕێژراوه و كاره‌كانی به پێی پێویست جێبه‌جێ ده‌كات.\nئه‌گه‌ر پرۆژه‌كه‌ت تووشی كێشه‌یه‌ك بێت و بۆ خۆتان كاتتان نه‌بێت چاره‌سه‌ری بكه‌ن، په‌ك كه‌وتوو ده‌بێت چوونكه هاوكاری دیكه‌تان نییه كه كێشه‌كه چاره‌سه‌ر بكات. یان له‌وانه‌یه له‌و كاته‌دا كۆمپانیای كۆدنووس كاتی كاركردنیان نه‌بێت و چاوه‌ڕوانیان بیت بۆ ئه‌وه‌ی كێشه‌كه‌ت چاره‌سه‌ر بكه‌ن.\nئه‌گه‌ر تایبه‌تمه‌ندی نوێی پێویست بوو، ده‌بێت بۆ خۆتان بۆی زۆر بكه‌ن. هه‌ندێك كات له‌به‌ر ته‌نیایی و كه‌م كاتیی له‌وانه‌یه زۆركردنی تایبه‌تمه‌ندی نوێ كاتی زۆر بخایه‌نێت.\nئه‌گه‌ر له بواره‌كه‌ت باش نه‌زانیت، له‌وانه‌یه بناغه‌یه‌كی هه‌ڵه بۆ پرۆژه‌كه دابڕێژیت كه بۆ كاری داهاتوویی كاركردن له‌سه‌ری ئاسان نه‌بێت و له كاتێكدا پێویستی به سه‌رله‌نوێ داڕشتنه‌وه هه‌بێت.\nهیوادارم خاڵه‌كانی سه‌ره‌وه یاریده‌ر بن له كاتی بڕیاردان له‌وه‌ی ئایا سیسته‌می ئاماده یان تایبه‌ت داڕێژراو به‌كار ببه‌یت بۆ پرۆژه‌كه‌ت.


کۆچی‌دوایی دایکی کادرێکی لەمێژینەی ڕێبەریی حیزب لە شاری شنۆ – KDPmedia\nHomeهەواڵکۆچی‌دوایی دایکی کادرێکی لەمێژینەی ڕێبەریی حیزب لە شاری شنۆ\nدایە گوڵ‌خاتر کاکالە (ئەمانی)، دایکی کادری لەمێژینەی ڕێبەریی حیزبی دێموکراتی کوردستان، یای خەج مەعزووری، بەهۆی نەخۆشییەوە لە شاری شنۆ کۆچی‌دوایی کرد.\nڕۆژی یەکشەممە ٢٦ـی بانەمەڕ، دایە گوڵ‌خاتر کاکالە، دایکی یای “خەج مەعزووری” کادری لەمێژینە و ڕێبەریی حیزبی دێموکراتی کوردستان پاش ماوەیەک بەربەرەکانی لەگەڵ نەخۆشییەکی سەخت دڵە گەورە و پڕ لە هیواکەی لە لێدان کەوت.\nدایە گوڵ‌خاتر لە بنەماڵەیەکی شۆڕشگێڕ و نیشتمان‌پەروەری ناوچەی شنۆ لەدایک بوو. هەستی نیشتمانپەروەری لە بنەماڵەی دایە گوڵ‌خاتردا وایکرد کە ئەندامانی ئەو بنەماڵەیە هەمیشە لە هەوڵ و تێکۆشان بۆ وەدەستهێنانی مافەکانی گەلی کورد لە ڕیزی پێشەوەدا بن. برایەکی دایە گوڵخاتر بە ناوی شەهید عەلی ئەمانی ساڵی ١٣٦٣ـی هەتاوی لە زیندانەکانی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی لەژێر ئەشکەنجە و ئازاردا گیانی پیرۆزی پێشکەش بە نیشتمان کرد. هاوکات هەستی شۆڕشگێریی ئەو ژنە تێکۆشەرە لە دڵی منداڵەکانیشی‌دا چەکەرەی کرد و بووە هۆی ئەوەیکە یای خەج مەعزووری وێڕای دوو برای بەناوەکانی کاک محیەدین و کاک ڕەحمان مەعزووری ڕوو لە سەنگەرەکانی خەبات و تێکۆشان لە ڕیزی حیزبی دێموکراتی کوردستان بکەن.\nیای خەج ماوەی چەندین دەیەیە وەک پێشمەرگە و وەک ئەندامی ڕێبەریی حیزب بێوچان و ماندوویی‌نەناسانە لە هەموو هەوڵ و تێکۆشانێک بۆ گەل و نیشتمانەکەی بەردەوامە.\nلە لایەن ناوەندی ڕاگەیاندنی حیزبی دێموکراتی کوردستانەوە، سەرەخۆشی لە بنەماڵەی بەڕێزی دایە گوڵ‌خاتر و خزم و کەسوکاری و خەڵکی ناوچەی قارەمانپەروەری شنۆ، بە تایبەت هاوڕێیان یای خەج، کاک ڕەحمان و کاک محیەدین مەعزووری دەکەین و خۆمان بە شەریکە خەم و بەشداری ماتەمیان دەزانین.


هەرزان بازارێك لە سلێمانی داخرا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nقائیمقامیەتی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، بەهۆی پابەندنەبوون بەمەرج و ڕێنماییەكانی كاركردن قائیمقامیەتی سلێمانی هەفتە بازاڕی سلێمانی/6 دادەخات.\nقائیمقامیەتی سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، ئەمڕۆ شەممە 2021.11.20 لەهەڵمەتی لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەت بۆ گەڕەكی بەكرەجۆی شاری سلێمانی و بەهۆی سەرپێچیكردن لە مەرج و ڕێنماییەكانی كاركردن بەگشتی و تەندروستییەكان بەتایبەتی، هەفتە بازاڕی سلێمانی/6 دادەخرا.\nئاشكراشیكرد، لەكاتی سەردانی لیژنەكان و پشكنینەكانیان بۆ هەفتەبازاڕی سلێمانی، دەركەوتووە لەكۆگای عەمباركردن بڕێكی زۆر پاشەڕۆی قرتێنەرەكانی تیادایە لەگەڵ هەبوونی شیری وشكی ماوە بەسەرچوو كە خاوەنەكەی بەنیازبووە بەسەر هاووڵاتیاندا ساغیبكاتەوە.\nڕوونیشیكردەوە، بەفەرمانی قائیمقامی سلێمانی هەفتەبازاڕەكە لەگەڕەكی بەكرەجۆ دادەخرێت و خاوەنەكەشی ڕووبەڕووی ڕێكاری یاسایی دەكرێتەوە.\nخەڵك- بەهۆی پابەندنەبون بەمەرج و ڕێنماییەكانی كاركردن، لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی ئارایشتگای زەوئلقەمەر دادەخات. راپۆرتی لیژنەی…\nقائیمقامیەتی سلێمانی خواردن و خواردنەوەی شنەی داخست\nخەڵك لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت ، بەهۆی سەرپێچیكردن لە مەرج و رێنماییەكانی كاركردن قائیمقامیەتی سلێمانی خواردن و…\n23 نیسان 2021 4.00 pm\nخەڵك سەرۆكی لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی رایدەگەیەنێت، ئاوی لەدەبەنراو لە پلەی گەرمی بەرز و بەر تیشكی…\nقائیمقامیەتی سلێمانی؛ بەهۆی پابەندنەبوونەوە نانەواخانەی سپێدە داخرا\n12 ئاب 2021 4.30 pm\nخەڵك لیژنەی یەكی نانەواخانەی قائیمقامیەتی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، بەهۆی پابەندنەبوون بە مەرج و رێنماییەكانی تەندروستی،…


٢٣ ئوت ٢٠١٩ - ٠١ خەرمانان ١٣٩٨ - ١١:٣٠ تاران\n١٣٩٨/٠٤/٢٦ - ١٧-٠٧-٢٠١٩ - ١٣:٢٦ تاران ١٣٦ قه‌باره‌ی فۆنت:\nئاژانسی کوردپا: دەسبەسەرکردنی هاووڵاتییان لە شارەکانی کوردستان، بە تۆمەتی "هاوکاری لەگەڵ حیزبە کوردییەکانی دژبەری حکوومەتی ئێران"، بەردەوامە.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، ڕۆژی شەممە، ٢٢ی پووشپەڕ، هاووڵاتییەکی کورد بە ناوی "جەلال سوورمان"، خەڵکی ناوچەی تەرگەوەڕ و دانیشتووی شارەکی زانکۆی ورمێ، لە لایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانەوە، دەسبەسەر کراوە.\nهەروەها، ڕۆژی یەکشەممە، ٢٣ی پووشپەڕ، دوو برا بە ناوەکانی "ئاوات و کەیوان بێهرووزی"، کوڕی حەسن، خەڵکی گوندی "حاجی حەسەن"، لە لایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانی سەر بە ئیدارەی ئیتلاعاتی شاری میاندووئاو، دەسبەسەر کران.\nچەند ڕۆژ پێش، دوو هاووڵاتیی دیکە بە ناوەکانی "ڕەشید کرمانج"، تەمەن ٤٨ ساڵ، کوڕی عەبدوڵڵا، خەڵکی گوندی "یاسیکەند"ی شاری بۆکان و "جەعفەر پەکەند"، خەڵکی شاری بۆکان، لە لایەن هێزە ئیتلاعاتییەکان دەسبەسەر و بۆ شوێنێکی نادیار ڕاگوێزراون.\nلەم پەیوەندییەدا، ڕۆژی سێشەممە، ٢٥ی پووشپەڕ، چوار لاوی دەستبەسەرکراوی خەڵکی شاری سنە، بە ناوەکانی "هێمن محەممەدیان، پووریا ناسری، یادگار جەعفەری و یاسین کەریمی"، بە دانانی بارمتە بە شێوەی کاتی ئازاد کران.


:: PM:03:12:19/09/2021 \nكاروان قادر كابان یەكێكە لە هونەرمەندە دەستڕەنگینەكانی كوردستان لە بواری شێوەكاری، تا ئێستە چەندان تابلۆی سەرنجڕاكێشی دروست كردووە و بەشداریی زیاتر 170 پێشانگەی هاوبەش كردووە. لە دیمانەیەكی بۆ "وشە" دەڵێ، بەپێی ئەزموونی خۆم، شێوەی ئەندازیاری لە ستایلی كاركردنم بەدی دەكرێت.\nسەرەتای كاركردنت چۆن دەست پێ كرد؟\nسەرەتای كاركردنم لە بواری شێوەكاریدا لە قۆناغی منداڵی دەست پێ كرد، بەڵام لە قۆناغی ناوەندییەوە زیاتر دەستم داوەتە كارەكەم، پەرەی زیاترم بەخۆم دا تا گەیشتمە ئەم قۆناغەی ئێستە. هەروەها لەسەر توانای خۆم خۆمم پێ گەیاند، لەبەرئەوەی دەرچووی هیچ پەیمانگە و ئەكادیمیایەكی هونەری نیم.\nتا ئێستە بەشداریت لە چەند پێشانگە كردووە؟\nلەسەر ئاستی هەرێمی كوردستان و دەرەوە، بەشداری زیاتر لە 170 پێشانگەی هاوبەشم كردووە، هەروەها 10 پێشانگەی تایبەت بەخۆمم كردووەتەوە. تابلۆكانیش گەلێك زۆرن، بەڵام نازانم ژمارەیان چەندە.\nزیاتر لەسەر مێژوو كار دەكەم\nهۆكار چییە زۆربەی تابلۆكانت باس لە جەنگ و توندوتیژی دەكەن؟\nڕاستە زۆربەی تابلۆكانم باسی جەنگ دەكەن، هۆكارەكەشی ئەوەیە زیاتر لەسەر مێژوو كار دەكەم، لەبەرئەوەی مێژوو ڕابردوویەكە پێویستە ئەمڕۆ پەندی لێ وەربگرین. هەروەها تابلۆكانم بەتەنیا باس لە مێژووی جەنگ و توندوتیژی ناكەن، بەڵكو زۆر لە تابلۆكانم باس لە مێژووی بەرگریی دەكەن، لەبەرئەوەی كورد بە درێژایی مێژوو لە بەرگریدا بووە بۆ بەدەستهێنانی مافەكانی، لەگەڵ ئەوەشدا بەشێكی تابلۆكانم باس لە خۆشەویستی و جوانی دەكەن، لە هەمان كاتدا زۆر بە وردی كارم لەسەر سروشت كردووە، چونكە حەزێكی زۆرم هەیە بۆ جوانی سروشت كە بەشێكی زۆر گرنگە لە هونەری شێوەكاریدا، چونكە ئەو وردەكاری و هەموو ڕەنگانەی بەشدار دەبن لە تابلۆیەكی سروشتدا، لە تابلۆكانی تردا نین، جا هەر كەسێك لە زەینی خۆیەوە پێناسە بۆ سروشت دەكات.\nوەك دەبینین تابلۆكانت زۆر سەرنجڕاكێشن، ئەو مادانەی لە دروستكردنیان بەكار دەهێنی چین؟\nئەو مادانەی لە دروستكردنی تابلۆكان بەكاریان دەهێنم، زیاتر بۆیەی رۆنی و ئەكریلیكن، چونكە ئەو دوو بۆیەیە زۆر گونجاون لەگەڵ ئەو ستایلەی من ئیشی لەسەر دەكەم، زۆرینەی هونەرمەندانیش بەو دوو بۆیەیە ئیش دەكەن.\nبە چ هونەرمەندێكی شێوەكار سەرسامیت؟\nسەرسام بووم بە زۆر لە هونەرمەندانی ڕابردوو، وەك خوالێخۆشبوو مامۆستا عەلی لەتیف كە لە قۆناغی سەرەتاییدا مامۆستاشم بووە، ئەوكاتەی لە پۆلەوە كاری دەكرد، زۆر كاری لێ دەكردم. تا كۆتاكانی تەمەنیشی پێوەندیمان لەگەڵ یەك هەبوو، یەكێكیش بوو لە هونەرمەندە زۆر باشەكان كە جێپەنجەی زۆر دیاری هەبوو لە هونەری شێوەكاریدا، بەڵام بەداخەوە تا ئەمڕۆش لە هیچ گەلەرییەكدا دوو لە تابلۆكانی نابینرێت، بۆ ئەوەی شانازی پێ بكەین و بڵێین ئەم تابلۆیانە هی 40 تا 50 ساڵی ڕابردووی ئێمەیه.\nكاریگەر نیم بە هیچ كەسێكەوە\nستایلێكی تایبەت بەخۆت هەیە لە كاری شێوەكاریدا؟\nبەپێی ئەزموونی كاركردنی خۆم گەیشتوومەتە ئەو شێوە ستایلەی ئیستە كاری لەسەر دەكەم، ئەو شێوە ئەندازەییە لە كارەكانی خۆم بەكاری دێنم، بەڵام كاریگەر نیم بە هیچ كەسێكەوە بۆ ئەوەی لاسایی بكەمەوە.\nخەون و ئامانجت بۆ داهاتوو چییە؟\nچەند بیرۆكەیەكی كاری هونەریم هەیە بۆ داهاتوو، چەند جارێكیش پێشنیارم كردووە، ئەویش دیواربەندییە و دەمەوێ لە هەندیك شوێن بیكەم، بەڵام بەداخەوە هیچ وەڵامێكی وام وەرنەگرتووە كە پشتگیرییەكی باشم بكرێت. جگە لەوەش حەزی ترم بۆ دواڕۆژ هەیە و زۆرمان وەك شێوەكاران هاوار دەكەین با گەلەرییەك یان شوێنێكی تایبەت بە هونەری شێوەكاران هەبێ، بۆ ئەوەی كاتێك بێگانەیەك ڕوو دەكاتە وڵاتەكەمان و داوای كارە هونەرییەكانمان دەكات، با شوێنێكمان هەبێ و پێشانی بدەین، هیوادارم گەلەرییەكی نیشتمانی بكرێتەوە كە كاری زۆربەی هونەرمەندانی تێدا كۆ ببێتەوە، لەم ساتەوە بۆ داهاتوو ببێتە بەردی بناغەی هونەری شێوەكاری و بینینی كاری هونەرمەندانی شێوەكاری.\nوشە / محەمەد جەمال


پۆدکاستی چاوگ(ئەڵقەی ۲) - کەی ئای تی ئێن\nپۆدکاستی چاوگ(ئەڵقەی ۲)\nباسەکانی ئەو ئەڵقەیە بریتی بوون لە:-\n1. هەواڵەکان دەربارەی ئۆتۆمبێلی بێ شوفێر و تێسلا، دۆزینەوەی شەپۆلەکانی کێشکردن و کونە ڕەشەکانی و سوودی، کتێبی دەنگی، وزەی خاوێن و جۆرەکانی.\n2. ناساندی کەسایەتی.\n3. بڕگەی فێرکاری و سوودی تەکنەلۆجیا و ئایتی، ئەوانیش باسی زانست و هۆشیاری ئایتی، چۆنیەتی بەکارهێنانی ژیرانەی گەڕانی گووگڵ.\n4. بڕگەی یاری و گەیمینگ، لەوێش کۆمەڵێک بەرنامەی بەسوود ناسێندرا تایبەت بە گەیمینگ و یاریکەرانی ئەلیکترۆنی.\n5. بەشی فیلم و دراما، سەرەتا هەواڵ و ترەیلەری فیلمە تازە و گرنگەکان، پاشان باسی زنجیرەی کۆمیدی بیگ بانگ تیۆری و پاشان زنجیرەی ئێکسپانس.\nدەتوانن گوێبیستی تەواوی پۆدکاستەکە ببن لە\nهەروەها لەسەر تونئین، کە یەکێک لە گەورەترین سەنتەر و برۆدکاستی جیهانییە:\n27 كانونی یه‌كه‌م، 2016 قەزوان\nئینستەگرام کار لەسەر شاردنەوەی ژمارەی بەدڵ بوون (Like) ـەکانی بڵاوکراوەکان دەکات\nکۆمپانیای HP لاپتۆپی Chromebook ـی بە قەبارەی 15 ئینج و ڕوونمای هەستیار و نرخی 449$ ـەوە ڕاگەیاند


دوو شه‌ممه 3 شوبات 2020\tوتار 84 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nخوێندنەوەی ئەو قەیرانەی رۆژهەڵاتی کوردستان تێیدا گرفتارە بە هۆکارێک نابەسترێتەوە. ئەوەی کە بڵێین گۆشەگیری و کەمپ نشینی حیزبەکان هۆکاری ئەم قەیرانەن، بێگۆمان دەربڕی هەموو واقعییەتەکە نییە. بۆ نموونە ئەگەر هەر ئێستا گرمەی چەکی حیزبەکانی رۆژهەڵات لە ناوخۆ بهاتبایە گوێ، بەڵام خەڵکی رۆژهەڵاتی کوردستان پێشوازیان نەکردبایە، ئایا بازەم قسەمان لە قەیرانی خەبات نەدەکرد؟ ئەتوانین بەم نمونەگەلە زیاد بکەین، بەڵام با خۆمان بە نموونەەوە سەر قاڵ نەکەین. کە وایە ئێمەی کورد لە رۆژهەڵات لەگەڵ خۆدی چەمکی قەیران- یش کێشەمان هەیە. بە راستی کاتێ دەربارەی قەیران قسە دەکەین دەقاودەق مەبەستمان چییە؟ ئایا پێویستە بکەوینە پێناسەی قەیران و چەند پێناسەیێکی ئاکادێمیک و زانستییانە لە ناو لاپەڕەکانی کتێب دەربهێنین و بیخەینە بەردەست و بڵێین ئەمەیە مەبەستی من لە قەیران؟ بێگۆمان ئەوەش کێشەمان چارەسەر ناکات. کە وایە ئەبێ چی بکەین؟ هەروا کە پێشتر باس کرا، کێشەی ئێمەی کورد دەگەڕێتەوە بۆ ئەقڵی سیاسی- مان کە خۆی ریشەی لە ئەقڵی کوردی-دایە. لە راستیدا ئەمە خۆدی ئەقڵانییەتی سیاسی کوردە کە قەیرانەکەی درۆست کردووە؛ بۆیە ئەگەر ئەمانەوێ لە قەیرا\nنی هەنووکەیی رزگار بین، پێویستە خۆدی ئەقڵانییەتی سیاسی-مان چارەسەر بکەین و بە ئاڕاستەیێکی نوێدا بیبەین. کەوایە با بەپەلە بڕۆینە ناو کۆمەڵێ پرسیار و بزانین ئەقڵی سیاسی کورد بە درێژایی لانیکەم سەد ساڵی رابردوو، چ کردار و پەرچەکردارێکی لە هەمبەر ئەم پرسیارانەی کە ئێمە دایدەریژین پەیرەو کردووە؛ وە هەڵە مەعرفییەکان چی بوون و چۆن بوون. رەنگە هەر لە سەرەتاوە تۆمەتبار بکرێم بەوەی کە عامڵی دەرەکی، جا چ داگیرکەرانی کوردستان بێ یان ولاتگەلێکیتر لەم مانیفێستەدا غایبە. وەها رەخنەیێک تەنها لە لایەن کەسانێ ئەتوانێ ئاڕاستە بکرێ کە ئاگا نەبن بەوەی کە تەکلیفی ئەوان روون و ئاشکرایە. دیارە ئەوان هەوڵ ئەدەن کە بە سەر رووداوەکاندا زاڵ بن، لەو سۆنگەوە خەباتی کورد تووشی قەیران بکەن، بیخنکێنن و لە ناوی بەرن. گرینگ ئەویە کە ئێمە لە بەرامبەر ئەو سیاسەتگەلە چی دەکەین و چۆنی دەخوێنیەوە. نها با دەست بکەم بە دارشتنی کۆمەڵیک پرسیار و تا ئەو جێگەیەی پێم دەکرێ هەوڵ بدەم وەڵامەکانی بخەمە بەر دەست خوێنەری بەڕێز، تا لە هەمان کاتدا پێناسەی قەیرانی خەباتیشمان لە رۆژهەڵات کردبێ. خوێنەری بەرێز ئەوە بزانێ کە چۆن باسی ئەم مانیفێستە رۆژهەڵاتە، بابەتەکە لەو سۆنگەوە دەخوێندرێتەوە، ئەگینا هەموو ئەمانە کە باس دەکرێ لە بەشەکانیتری کوردستانیش بە زەقی بەر چاو دەکەوێ.\nپەرچەکردای ئەقڵی سیاسی کورد لە بەرامبەر پەیامەدەکانی جەبری مێژوویی(نە بە مانا مارکسییەکی) کە بوو بە هۆی دابەشبوونی کوردستان، چۆن بوو؟ ئایا کورد خوێندنەوەیێکی واقعبینانەی هەبوو لە هەمبەر ئەو بارودۆخەی کە تێیدا گرفتار بوو؟ پەیامەدی ئاڵوگۆڕییەکانی دوای شەڕی سارد چییە و ئەقڵی سیاسی کورد چۆنی دەخوێنێتەوە؟ گوزەر لە قۆناخی بزووتنەوەیی بۆ قۆناخی حیزبگەرایی لە کوردستان هەنگاوێکی بەرەو پێش بوو یان نە؟ ئەگەر وەڵاممان ئەرێنییە کاردانەوە ئەرێنێییەکانی کامانەن، ئەگەریش نەرێنییە بۆ ئەم هەڵە ئێپیستێمۆلۆژییەمان کرد و بۆ بەردەوامین لێی؟ ئایا ئاکامی عەقڵێکی سیاسی پێنەگەیشتوو بوو، یان پەرچەکردارێک بوو لە بەرامبەر گۆڕناکاری ناوچەیی و نێونەتەوەیی؛ یان هەردووی؟ ئەگەر ئاکامی گوزەرێکی ئێپیستێمۆلۆژیکی بوو، بنەماکانی ئەم ئێپیستێمە چی بوو؟ ئایا ئەمە تەنیا رێگە و باشترین رێگەی گوزەر لەم قۆناخە بوو؟ یان ئەم گوزەرە نە ئاکامی قەیرانێکی ئێپیستێمۆلۆژیک، بەڵکوو پەرچەکردارێ بوو لە بەرامبەر گۆڕانکارییگەلێک کە لەسەرووی کوردەوە تێدەپەڕی، کورد بێ ئەوەی پێناسەی ئەم قەیرانگەلییە کردبێ، لە تاریکییدا هەنگاوی دەنا و دڵخۆش بوو بەوەی کە خەبات دەکات؟ ئەگەر وا بووە، حیزب وەکوو دیاردەیێکی مۆدێرن چۆن لە دڵی کۆمەڵگەیێکی خێڵەکی سەری هەڵێنا؟ ئۆسوڵەن خوێندنەوەی ئەقڵی سیاسی کورد لە حیزب چییە؟ ئایا ئەمڕۆکەشی لەگەڵدا بێ، کارکرد و رۆڵی حیزبمان لە قۆناخی شۆرش پێناسە کردووە؟ ئایا حیزب کە فەلسەفەی وجوودییەکەی تێکۆشانە لە وڵاتێکی دێمۆکراتیک بۆ بەدەستهێنانی دەسەڵات، ئەیتوانی هەمان رۆڵ لە کۆمەڵگەی نادێمۆکراتی ئێران، ئێراق، تورکیا و سوریە ئەویش لە لایەن کوردەوە بگێڕێ؟ ئایا دیاردەی حیزب لە کوردستان هەوڵێ بوو بۆ بەدەستهێنانی دەسەڵات، یان بۆ رزگارکردنی کورد لە ژێر ستەمی سیاسی قەومی سوڵتە؟ ئەگەر هەوڵ بۆ رزگار کردنی کوردستان بوو، بۆ تووشی فرەحیزبی بووین؟ کێشە و کەم و کۆڕییەکانی خەباتی تەک حیزبی لە قۆناخی شۆرش چی بوو کە رێبازمانی بەرەو فرەحیزبی برد؟ ئایا ئەم فرەحیزبییە حیکایەتە لە دێمۆکراتیک بوونی کۆمەڵگەی ئێمە؟ یان بە پێچەوانە گوزارشە لە نەخۆش بوونی عەقڵییەتی کۆمەڵگەکەمان؟ فەلسەفەی وجوودی خەباتی ئێمەی کورد چییە؟ ئایا حیزب رەنگدانەوەی (بازتا\nب) فەلسەفەی وجوودی خەباتەکەمانە؟ ئەگەر نا، بۆ مۆتێعەسێبانە پێداگری لەسەر هەمان رەوت دەکەین؟ ئەگەر ئەرێ، ئەم هەموو پارادۆکسە تێوریک و مێتۆدۆلۆژیکە چییە؟ بۆ حیزبمان مۆقەدەس کردووە؟ ئایا حیزب ئامرازە یان ئارمانج؟ بۆ حیزبێکمان ئەیەوێ دێمۆکراسی بۆ ئێران بە ئەرمەغان بێنێ و حیزبێکیتریشمان سۆسیالیسم و حیزبێکیتریشمان کۆنفدراڵیسمی دێمۆکراتیک و حیزبێکیترمان کۆمۆنیزم و هتد؟ لەم نێوەندەدا رۆڵی ئایدیۆلۆژیای سیاسی چی بووە؟ ئایا قۆناخی شۆرش پێویستی بە ئایدیۆلۆژیا هەیە؟ ئەگەر وایە، چ شۆڕشێ چ ئایدیۆلۆژیایێکی پێویستە؟ جیاوازی نێوان ئایدیۆلۆژیای شناسگەرایانە لەگەڵ ئایدیۆلۆژیای ئابووری چییە؟ ئایا کێشەی ئیمەی کورد لە رۆژهەڵات کێشەی شوناس و خاکە، یان ئابووری یان سیستەمی سیاسی؟ ئەگەر کێشەی شوناسە، ئەم شوناسە، شوناسی دینییە یان نەتەوایەتیی؟ ئایا ئەقڵی سیاسی کورد ئێستاشی لەگەڵدا بێ، توانیویە ئەم جیاوزییە بە تایبەت لە نێوان ئایدیۆلۆژیای ئابووری و شوناسگەرایانە، پێناسە بکات؟ ئایا حیزبێک بۆی هەیە ئایدیۆلۆژیای خۆی بەسەر کۆمەڵگەدا بسەپێنێ؟ پرسی ئێمەی کورد لە رۆژهەڵات پێوەندی بە حکوومەتەوە هەیە یان بە عەقڵی قەومی سوڵتە؟ ئەگەر بە حکومەتەوە\nئەی قەتڵ و عام کردنی گەلی کورد بە دەست حکوومەتەکانی پێشوو لەم چوار وڵاتە چۆن پاساو دەکرێ؟ ئایا لە قاڕەیێکیتر هاتبوون؟ یان بەرهەمی ئەقڵی سیاسی یەک قەوم بوون؟ ئەگەر بەرهەمی عەقڵی سیاسی قەومی سوڵتە بووگە، ئەبێ سیاسەتمان لە سەر چ بنەمایێک دابڕێژین؟ ئایا بە راستی کورد بەشێکە لەو مێژووەی کە فارس باسی دەکات؟ روانین و باوەڕی خۆمان بە نێسبەت ئەو مێژووە چۆنە؟ ئەگەر قبووڵمان نییە بنەما تاریخی و تیۆریکەکەی کامانەن؟ ئەگەر خۆمان بە ئێرانیێکی ئەسیلتر لە هەر ئێرانیێک دەزانین ئیتر بۆ خۆمانمان سەرقاڵ کردووە؟ ئۆسووڵەن ئێرانیگەری چییە و چۆن خۆمانی تێیدا پێناسە دەکەین؟ جوانناسی سیاسی لە کوێی خەباتی کوردی وەساتەوە؟ ئایا بە نادیدە گرتنی جوانناسی سیاسی یەکێ لە رەهەندە هەرە گرینگەکانی خەباتمان(بەتایبەت لە رۆژهەڵات) فەرامۆش نەکردووە؟ رۆڵی رووناکبیری کورد لە پڕۆسەی خەباتی کوردی بەتایبەت لە دوو دەیەی رابردووی رۆژهەڵاتی کوردستان چۆن بووگە؟ ئایا لە قۆناخی شۆرش شتێک بە ناو رووناکبیری سەربەخۆ ئەتوانێ بوونی هەبێ؟ ئایا سەربەخۆ بوونی رووناکبیران گوزارشە لە عەقڵێکی پێگەیشتوو یان کۆمەڵگەیێکی بیمار؟ ئایا ئەمە نەخۆشی فرەحیزبی لەقۆناخی شۆرش نەبوو کە بووە هۆی سڵکردنی رووناکبیران لە نزیک بوونەوە لە حیزبەکان و هاتنە ئارای ئەدەبیاتی رووناکبیری سەربەخۆ؟ سەرگەردانیمان لە نێوان گاندیگەرایی و خەباتی چەکدارانە چی؟ بنەمای فەلسەفی لایەنگرانی گاندیگەرایی چییە؟ ئایا ئەوانیش درێژەی هەمان هەڵەی چەپەکان و سەپاندی فەلسەفە و تیوریێک بەسەر کۆمەڵگەدا نین بێ ئەوەی کە خۆدی کۆمەڵگەی کوردییان خوێندبێتەوە؟ بۆ رۆژهەلات نەیتوانی دوای شۆرشی ئێران ئەو حوزوورە بەر بڵاوەی ژنان لە ناو خەبات، پەرە پێبدات؟ ئایا کەمرەنگ بوونەوەی حۆزووری ئافرەتان، ئاکامی گوتاری پیاوسالاری ناو حیزبەکان بوو؟ ئەگەر بمانەوێ درێژە بەم پرسیارانە بدەین، بێگۆمان ئەبێ چەندین لاپەرەی بۆ تەرخان بکەین. خوێنەری بەڕیز نابێ چاوەڕوانی ئەوە بێ کە وەڵامی هەموو پرسیارەکانی لەم مانیفێستەدا دەست بکەوێ. ئەم پرسیارانە و گەلەک پرسیاریتر هەیە کە پێویستە لەسەری رابوەستین، ئەگەر ئەمانەوێ چیتر هەمان رێچکەی خەبات نەپێوین. ئەبێ ئەوە بزانین کە گەلی ژێردەسەڵات ئەگەر شۆرش دوای شۆرش دوچاری شکست بێ، ئەوا خۆی ئەنگیزەی خەباتی نامێنێ و تووشیاری فەرسایش دەبێت، وە خۆی خەبات رادەوەستێنێ. هەمان شت کە ئێستا تا رادەیێکی زۆر رۆژهەڵاتی کوردستان دوچاری بووگە و بە روخساریەوە دیارە. وە ئەمە هەمان شتە کە دەسەڵات هەوڵ ئەدات بەسەرمان بیسەپینێ و تا ئێستا سەرکەوتوو بووە. بە راستی ماندوویەتی خەبات بە روخساری کوردەوە (بە تایبەت لە رۆژهەڵاتی کوردستان) دیارە، وە هەر ئەوەش کە نیمەچڵ درێژەی پێدەدرێ خۆی جێگەی دڵخۆشییە. نەتەوەیێک بییەوێ رزگار بێ، ئەبێ یەکجار خەباتێکی بەرفراوان دەست پێبکات. جا گرینگ نییە ماوەی ئەو یەکجارە چەندە و تێچووەکەشی چەندە، گرینگ ئەوەیە کە بەردەوام لە سەرکەوتندا بێ؛ هەروەک چۆن ویتنام بۆ نزیکەی یەک دەیە لە بەرامبەر ئەمریکادا وەستاو بە سەدان هەزار کەسی لێ کوژرا، بەڵام یەکجار بۆ هەمیشە سەرکەوتنی بە دەست هێنا. لەو باوەڕەدام ئەگەر ویتنام شکستی خواردبایا، وە پاشان هەڵبسابایە بۆ خەباتێکی دووبارە خەباتی، قەت سەرنەدەکەوت. عادەت کردن بە شکست، جیا لە تەهقیر بوونی نەتەوایەتی و بێ ئەنگیزەگی سیاسی و سست کردنی ئیرادەی خەبات، کۆمەڵگەش دوچاری بێ ئەخلاقی دەکات، رێگە بۆ ئۆپۆرتونیستەکان باز دەکات، جا بە هەر جل و بەرگێکەوە بن. ئەگەر نەختێ ورد بینەوە، هەموو ئەمانە لە کۆمەڵگەی ئێستای رۆژهەڵاتی کوردستان دەبیندرێ. هەرچەند هەر ئەمانەشمان لە بەشەکانیتری کوردستان هەبو\nوە، بەڵام بە پێی ئەو باروودۆخەی ئێستای چوارپارچە، رەنگدانەوەی لە رۆژهەڵات گەلەک بەرچاوترە. گرینگی پەکەکە و خەباتی پەکەکە لەوەدایە کە توانی نەتەویێک لە لێوارێ مەرگ نەجات بدات و زیندووی بکاتەوە. پەکەکە لە کۆمەڵگەیێک هەستا بە خەبات کە خەڵکەکەی کە هێچ، تەنانەت رێبەرەکەشی کوردی نەدەزانی و نازانێ! هیچ ئەیبە نییە کە حیزبەکانی رۆژهەلات لە ئەزموونی پەکەکە دەرس بگرێ(فرۆشتن رۆژاوا). بە هەمان شێوە کە پەکەکە لە ئەزموونی خەباتی رۆژهەڵات و گەلانیتری دەرسی وەر گرت. بۆیە لەسەر ئەو باوەڕەم، ئەبێ خەباتێکی بزووتنەوەیی هەمەلایەنە لەسەر بیر و بنەمایێکی نوێ، وە بە ئەقڵییەتێکی سیاسی نوێ، لە رۆژهەڵات دەست پێبکەین.


تورکیا، کەوتنی دێگەڵە\nدێگەڵە بەتەنیا جیاکردنەوەی زۆنی سەوز و زەردی نێوان پارتی و یەکێتی نیە . بەڵکە سنوورێکە ، مێژووی سەدان ساڵە ی ناکۆکیە ئیقلیمیەکانە .\nبەر لەیەکێتی و پارتی ، دێگەڵە لەسەدەی ١٥ دا سنووری ولایەتی شارەزوور و بەغدابووە . لەسەدەی هەژدەدا سنووری ولایەتی موسڵ و بەغدایە . لە هەموارکردنەوەی یەکە ئیداریەکانی سەدەی ١٩ ، سنووری سنجقی سلێمانی ( ئیمارەتی بابان) ە . لەناو ١٩ ئیتفاقیەی نێوان ئێران و عوسمانیدا لە ١٥٥٥ تا ١٩١٨ سەبارەت بە سنووری ئەو دوو دەوڵەتە و ناکۆکیان لە قەفقازەوە تا مەندەلی ، ١١ ئیتفاقیان بەڕوونی باسی سنووری دێگەڵە دەکات و ئێران بە زۆنی خۆی زانیووە .\nلەیەکێک لە ئیتفاقیەکاندا ١٦١٣ ، عوسمانیەکان داوا لە ئێران دەکەن ، ڕێگەیان بدەن والی ئیمارەتی شارەزوور و گەورەی بنەماڵەی ئەردەڵان ( هەڵۆخان ) لە دەستەڵات بخەن . بەزمانی ئەمڕۆ داوای هاتنەناوەی دێگەڵە لە ئێران دەکەن .\nلە١٦٣٩ ئیتفاقیەی سەرپێڵی زەهاودا ، کە تا ئەمڕۆش بەهەمان تێڕوانینەوە سنووری دێگەڵە بەشێکی هەستیارە لە ئەمنی قەومی ئەو وڵاتە ، لەگەڵ عوسمانیەکاندا ڕێکدەکەون هەموو بەرزاییەکانی سنووری دێگەڵە ناوچەی نفوزی ئێرانی بێت و دەشتاییەکانی بکەوێتە ژێر دەستەڵاتی عوسمانیەکان . بەڵام ئەم رێکەوتنەش عوسمانیەکانی نەهێنایە ناو دەشتەییەکانەوە ( گەرمیان) چونکە هۆزی جاف لەبەرزاییەکانی زاگرۆسەوە تا دەشتاییەکانی گەرمیان بە ناوچەی خۆیان دەزانی . نەدەکرا بەشێکیان لە ناو دەوڵەتی عوسمانیدابن و بەشەکەی تریان سەر بەدەوڵەتی ئێرانی بن . جگە لەوەش بۆ ئێران دەشتاییەکانی گەرمیان دەرگای چوونە ناو ولایەتی بەغدا و سەرڕێگای حەلەب -شام بوو . هەروا بەئاسانی تەسلیمی عوسمانیەکان نەدەکرد .\nئەوەی ئێستا دەبینرێت ئایا لە لاوازی ئێرانەوەیە یان نهێنیەکی دیکەیە ، تورکیا گەیشتووە بە دەشتایی و بەرزاییەکانی دێگەڵە ، لەماوەی مانگێکدا لەسنووری دێگەڵە پێنج ئۆپراسیۆنی لەدەشتایی ( کەلار و چەمچەماڵ) و بەرزایی ( پێنجوین و شارباژێر و سلێمانی) ئەنجامداوە . لەماوەی ٥٠٠ ساڵی ڕابردوودا تورکیا بەو جۆرە نەیتوانیووە ناوچەی نفوزی ئێرانی ببەزێنێت کە سەرەتایەکە بۆ بەتەواوی ڕوخانی هێڵی دێگەڵە . ئەگەر تورکیا بتوانێت بەتەواوی هێڵی دێگەڵە لەبەین بەرێت ، لە جیوگرافیای سیاسی دا دەکاتە لەبەین بردنی قەندیل و سنجار و ڕۆژئاڤا و تەواوی هەرێمی کوردستانیش .


ئاسیاحەواڵە بریتییە لە جزدانێکی ئەلیکترۆنی بۆ ئه‌نجامدانی مامەڵە داراییەکان لە هەر کات و شوێنێکدا لە ناو عێراق. کۆمەڵێکی زۆر لە خزمەتگوزاری هەمەجۆر پێشکەشی بەشداربووەکانمان دەکەین کە گونجاوە لەگەڵ گشت پێداویستیەکانی ڕۆژانەدا . وەبەرهێنانی مەزنمان لە بواری تەکنەلۆجیاو تۆێژینەوەی پێشکەوتودا کردووە کە ڕێگەمان پێدەدات بژاردەیەک لە خزمەتگوزاری ناوازەی سەردەمیانە پێشکەشی بەشداربووەکانمان بکەین کە تاوەکو ئێستا بوونی هەبێت.\nبۆ سوود بینین لە خزمەتگوزاریەکانی ئاسیاحەواڵە مەرجە بەشداربوو جزدانی ئاسیاحەواڵە بکاتەوە وە پارە دابنێ لەجزدانەکەیدا لە ڕێگەی سەردانی بریکارەکان یان خاڵەکانی فرۆشتنی ئاسیاحەواڵە.\nپڕکردنەوی باڵانسی ئاسیاسیڵ\nێستا بە شێوەیەکی زۆر ئاسان لە ماڵەوە دەتوانێت باڵانس یان کارتی ئاسیاسێڵ بکڕێت بۆخۆت وە کەسانی دیکەش بە کردنەوەی جزدانی ئاسیاحەواڵە\nەم جۆرە لە حەواڵەکردن ڕێگە بە خاوەن جزدان دەدات بە حەواڵەکردنی پارە بۆ جزدانێکی دیکە . بە چەند هەنگاوێکی سادە وئاسان.\nڵە ڕێگای کارتە ئەلکترۆنیەکانەوە دەتوانیت کەل پەل و بەرهەمە جۆراوجۆرەکانی ئۆنڵاین بکڕیت بە کردنەوەی چزدانی ئاسیاحەواڵە.\nبریتیە لە دانانی هەرچەند بڕە پارەیەکی دیاریکراو لە جزدانەکەدا لە لایەن بەشداربووەوە لە لای بریکاره‌کانی ئاسیاحه‌واڵه.\nئەم خزمەتگوزاریە ڕێگە بە بەشداربووەکان دەدات کە پارەی شمەکەکانیان بدەن لە ڕێگەی جزدانەکەیان کە لەسەر مۆبایلەکانیانە،\nئاسانکاری دابەشکردنی مۆچە بۆ کارمەندان وە ڕاکێشانی بڕی مووچەکانیان بە شێوەی کاش وە سوودمەند بن لە خزمەتگوزاریەکانی ئاسیاحەواڵە\nلە ڕێگەی جزدانی ئاسیاحەواڵەوە ئەنجامبدرێت وە ئەمەش کات و ماندووبوون دەگێڕێتەوە بۆ هەریەکە لە بەشداربوو وە لایەنی خاوەن پسووڵەکەش.\nاسیاحەواڵە خزمەتگوزاریەکی ناوازە پێشکەش بە بەشداربوانی دەکات بۆ بلیت بڕین لە ماڵپەری تایبەت بە وە پارەدان لە ڕێگەی ئاسیاحەواڵە دەبێت.\nخزمەتگوزاری پارەدانی ئۆنلاین\nخزمەتگوزاری پارەدانی ئۆنلاین ڕێگە بە بەشداربوان دەدات کە بە شێوەیەکی سەلامەت و متمانە پێکراو کاڵاکانیان بکڕن. وە هەروەها خاوەن کار دەتوانێت بە شێوەیەکی ئاسان سودمەند بێت لە بەستنەوەی ماڵپەرەکەی بە خزمەتگوزاری ئاسیاحەواڵەوە، ئەمەش تەنها لەڕێگەی بەکارهێنانی plugin ی ئاسیاحەواڵەوە وە plugin ی وۆرد پرێس بۆ WooCommerce یاخود بەکارهێنانی API ی ئاسیاحەواڵە بەشێوەیەکی ڕاستەوخۆ.\nکڕینی کارتەکانی ئینتەرنێت ئێستا ئاسانترە لە ڕێگەی ئاسیاحەواڵە، بەچەند هەنگاوێکی ئاسان لەڕێگەی ئەپی ئاسیاحەواڵە یان لەڕێگەی #212* دەتوانیت کارتی ئینتەرنێتی گۆران نێت، تیشک نێت وە فاست لینک بکڕیت. پاش کڕینی کارتەکە لە جزدانی ئاسیاحەواڵەوە کورتە نامەیەکت پێ دەگات دەربارەی کۆدی کارتەکە. کۆدەکەت داخڵ بکە وە پلانی مەبەست هەڵبژیرە


گفتوگۆ لەگەڵ ڕۆبەرت فڕۆستدا – sulyon.com\nWêje August 19, 2020\nبەشی دووەمی گفتوگۆ لەگەڵ ڕۆبەرت فۆرست\nسازدانی: ڕیچارد پۆیرییەر- پاریس ڕیڤیوو\nدیمانەساز: له‌بارەی شاعیرە ڕۆمانتیکەکانه‌وه ھیچت دەخوێندەوە، بە تایبەتی وۆردز وۆرس؟\nفرۆست: نەخێر، ناتوانیت لەو نێوەندەدا بمدۆزیتەوە. ڕاستیيه‌كه‌ى ھەموو جۆرە بابەتێك دەخوێنمەوە. ئەو ڕۆژە بە ھەندێك لە قەشە کاسۆلیکیيەکانم، کاتێك له‌بارەی خوێندنەوەوه پرسیاریان لێ کردم، گوت: (ئەگەر لە واتای کاسۆلیكی تێبگەن، من لە ھەڵبژاردنەکانمدا زۆر کاسۆلیكی بووم.)\nدیمانەساز: دایکت چ جۆرە شتێکی بۆ دەخوێندیتەوە؟\nفرۆست: ناتوانم ئەوەیانت پێ بڵێم. ھەموو جۆرە شتێك، زۆر نا، بەڵام چەند شتێك؛ کەسێکی ماندوويينەناس و ئیشکەر بوو، پشتگیری دەکردین. لە سکۆتلاند لە دایك بووبوو، بەڵام لە شاری کۆڵەمبوس لە ویلایەتی ئۆھایۆ گەورە بووبوو. حەوت ساڵ لە کۆڵەمبوس مامۆستا بوو، مامۆستای بیرکاری. لەگەڵ باوکمدا -ساڵێك دوای ئەوەی باوکم زانکۆی ھارڤارد بە جێ بھێڵێت و پێش ئەوەی بڕوات بۆ کالیفۆرنیا- وانەی دەگوتەوە. خۆت دەزانیت، ئەو کاتانە ڕاستەوخۆ دوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی، ھەر لەوێ دەستیان دەکرد بە وانەوتنەوە. مامۆستای لەو جۆرەم ھەبوو کە لە زانکۆ نەیانخوێندبوو. دوو مامۆستای دیاری زمانی لاتینی و گریکيم ھەبوو کە ھەر ژنانی زانکۆش نەبوون. وانەیان بە فرێد ڕۆبینسۆن دەگوتەوە. منیش ھەمان مامۆستای ئەوم ھەبوو، فریدس ڕۆبینسۆنی کۆنە توێژەر، دایکیشم بە ھەمان شێوە بوو. لە ھەژدەساڵیدا لە خوێندنگه‌ی ئامادەیيدا وانەی دەگوتەوە، پاشان لە نزیکی بیستوپێنچ-ساڵیدا ھاوسەرگیريی کرد. ھەموو ئەمانە درەنگ باس دەکەم، لەکاتی پیاسەکردندا بیرم لێ کردوونەتەوە. ھەر لە ڕۆژی ھاوسەرگیرییەکەيه‌وه لە ویلایەتی پەنسلڤانیا لە شاری لویستۆن دایکوتی.\nدیمانەساز: لە شاری لۆرێنسی ویلایەتی ماساچوستس، دایکت قوتابخانەیەکی ناحوکوومی بە ڕێوە دەبرد، وا نییە؟\nفرۆست: بەڵێ، قوتابخانەیەکی ناحوکوومی ھەبوو لە دەوروبەری شاری لۆرێنس. چەند جارێكێش لەوێ لەگەڵ چەند قوتابخانەیەکی تردا وانەم گوتبووەوە. ھەرکات ئارەزووم لێ بوایە، لە بەھاراندا لە قوتابخانەی دەڤەرە جیاجیاکاندا وانەم دەگوتەوە.\nدیمانەساز: ئەو کاتە چەند ساڵان بوویت؟\nفرۆست: ئۆو، ھەر دوای ئەوەی لە دارتماوس ھەڵھاتم لە (٩٣ و ٩٤)دا واتە بیستساڵان بووم. ھەرکات لە شار بێزار بوومايه، لە بەھاراندا وەرزێکی خوێندنم دەگوتەوە. پێم وابێت دوو بۆ سێ جار ئەوەم کردووە لە ھەمان قوتابخانە. قوتابخانەیەکی بچووك کە دوانزە منداڵی لێ بوو. دەستەیەك منداڵ کە ھەموویان پێیان پەتی بوو. لە شاری لۆرێنسیش کاری ڕۆژنامەگەریم دەکرد. لەوەدا چاوم لە دایک و باوکم کردبوو، خۆت دەزانیت. نەمدەزانی چی بکەم بۆ ئەوەی ژیانێك دەستەبەر بکەم. کەمێك وانەم دەگوتەوە، کەمێک لەسەر لاپەڕەکانم کارم دەکرد، کەمێک لە کێڵگە. کۆچکردنەکەم بەو شێوەيه بوو. بەڵام لە کاری ڕۆژنامەگەریدا شوێنی باوانم کەوتبووم. ماوەیەك ڕۆژنامەیەکی ھەفتانەم بژاردە کرد و دواتر ڕۆژنامەیەکی بەردەوام. ئێستاش دەبینم ھێشتا ناوی لە ناواندايه لە شاری لۆرێنس.\nدیمانەساز: کاتێك دەستت بە شیعرنووسین کرد، ھیچ شاعیرێکی دڵخوازت ھەبوو؟\nفرۆست: من دوژمنی ئەو بیردۆزە بووم، وەك ئەو بیرۆکەیەی ستیڤنسن کە پێی وابوو دەبێت وەك مەیموونێکی ماندوويينەناست لی بێت بەرامبەر ھەموو کەسێك. ئەوە زیاتر لە ھەموو شتێک زیانی بە خوێندنی ئەمه‌ریکايی گەیاندووە.\nدیمانەساز: ھیچ ھەستێکی لێكنزیکی ھەبوو لە نێوان کارەکانی خۆت و شاعیرانی دیکەدا؟\nفرۆست: ئەوەیان بە جێ دەھێڵم بۆ کەسێکی تر کە پێم بڵێت: (نازانم.)\nدیمانەساز: بەڵام کاتێك کارەکانی ڕۆبینسۆن یان ستیڤنسن دەخوێنیتەوە، بۆ نموونە شتێك لەواندا بە دی دەکەیت کە لە شیعری خۆتدا پێی ئاشنا بیت؟\nفرۆست: واڵس ستیڤنسن دەڵێیت؟ ئەو ساڵانێك لە دوای منەوە بوو.\nدیمانەساز: مەبەستم خوێندنەوەی کارەکانیەتی، ئەگەر ھیچ ھەستێکی لەو جۆرەت ھەبووبێت!\nفرۆست: لێكنزیکی، مەبەستت؟ ئۆو، نا، ناتوانیت وا بڵێیت. جارێکیان پێی گوتم: (تۆ له‌بارەی بابەته‌وه شت دەنووسیت.) منیش گوتم: (تۆش.)\nله‌بارەی شتی بێسەروبەره‌وه دەنووسیت، بۆیە دواتر کە کتێبە تازەکەی خۆی بۆ ناردم، نوسیبووی: (ھەندێك شتی بیسەروبەری تر)ی تێدایە. بە دڵێکی سافەوە وەریگرتبوو. نەخێر، ھیچ لێكنزیکییەکمان نەبوو، ھاوڕێ بووین. ئۆو، زۆر لێك دوور بووین. نازانم بۆ لەگەڵ ئەودا دەمبەستیتەوە!\nدیمانەساز: ئەوەندەی بزانم، جارێکیان گوتت کە ڕۆبەرت لۆيێڵ ویستوویەتی تۆ بە فۆلکنەر بناسێنێت، پێی گوتبوویت زۆر لەو دەچیت.\nفرۆست: من وام گوت؟\nدیمانەساز: نەخێر، گوتت کە ڕۆبەرت لۆێڵ پێی گوتویت کە تۆ زۆر لە فۆلکنەر دەچیت.\nفرۆست: دەزانیت ڕۆبەرت لۆيێڵ جارێکیان چی گوت؟ گوتی: (شێوەزاری مامی مامی مامم، کە دەکاتە شێوەزاری ئینگلتەرای نوێ یان شێوەزاری یانکی لە کتێبی لاپەڕەکانی بیگلۆ، ھەمان شێوەزاری بورنس بووە، و انییە؟) منیش گوتم: (ڕۆبەرت! بورنس شێوەزار نییە، سکۆچیش شێوەزار نییە، ئەوانە زمانن.) بەڵام ھەرچییەکی پێ خۆش بوایە دەیگوت.\nدیمانەساز: کە واتە ھەرگیز لەکاتی خوێندنەوەدا ئاگاداری دێڕێکی تایبەتی پەسەندکراو نەبوویت؟\nفرۆست: ئۆو، ھەموویان دەخوێنمەوە. یەکێك لە مەبەستەکانی کۆچکردنم پێوەنديی بە کۆکراوە ئەدەبییەکەمەوە ھەیە، شاعیرێك دەدۆزمەوە کە بە دڵم بێت و بیر دەکەمەوە کە دەکرێت شتی زۆر لە خۆ بگرێت. وەك ھەندێك لە شاعیرە کۆنەکان، بۆ نموونە شێرلی و ھۆنراوە قەشەنگەکەى (شکۆی خوێن و دەوڵەتەکەمان.) بە دوای ھی تردا دەگەڕێم ھیچی تر نادۆزمەوە، تەنھا چەند دانەیەکی لەو جۆرە و تەواو. لە بیرمە کوڕانێك ھەبوون کاتی خۆی کە ھەمان ئارەزووی شیعرییان ھەبوو بۆ کۆمەڵە ھۆنراوەیەك وەك من . براوەرم بیرە جارێکیان لە پۆلێکدا کاتێك کە قوتابی بوو لە ئامھێرست، دواتر بوو بە ڕۆبین براوەری مامۆستا لە ئادەمس ھاوس لە زانکۆی\nھارڤارد. لە بیرمە گوتم: (کەس ھەیە ئەو ھۆنراوەیەم بۆ بخوێنێتەوە؟) ھۆنراوەیەکی کۆنی ئێدواردس بوو (چوون بۆ ناو جێگه ڕووتەکەم وەك کەسێك کە پێشتر خەوتبێت.) ئەوەندە بە جوانی خوێندییەوە، گوتم: (ھەتا ماویت نایابت بۆ دادەنێم.) بەو شێوەیە گاڵتە لەگەڵ یەکدیدا دەکەین. ئەو ھەرگیز بە بەردەوامی لە پۆلەکەمدا ئامادە نەدەبوو، سەردانی پۆلەکانی ترم دەکرد لە زانکۆی ئامھێرست و ھەرزوو تێبینيی ئەوم کرد، خوایە! چۆن دەنگی دەچووە ناو دێڕەکان؟ بە شێوە سرووشتییەکەی خۆی ئەو ھۆنراوە قورسەی دەخوێندەوە، لەگەڵ ئەو وتە کۆنە: (ھەڵوەرینی ھاوڕێی دڵسۆز، نوێبوونەوەی خۆشەویستییە.) من زۆر کاسۆلیکیم، ئەوە ھەموو شتێکە کە بتوانیت بیڵێیت. من ڕاوم کردووە و پوخت نیم وەك ئەو خوێندەوارانەی ئەڵمانیا لە کۆندا. ھیچ شتێکم لەوانە نییە و ڕقم لەو بیرۆکەیە کە دەبێت ھەرچی کارەکانی کەسێکە بخوێنیتەوە. بەڵام زۆر لە کارەکانیانم ڕوانیوە و تا ڕادەیەکی زۆریش شتم خوێندووەتەوە.\nدیمانەساز: کە لە ئینگلتەرا بوویت، ھیچ کات ھەبووە ھەست بکەیت ھەمان جۆرە شیعری پاوه‌ند دەخوێنیتەوە؟\nفرۆست: نەخێر، پاوه‌ند شیعری ترۆبادۆری دەخوێندەوە.\nدیمانەساز: ھیچ لەگەڵ یەکتردا له‌بارەی شاعیرێکی تایبەته‌وه قسەتان دەکرد؟\nفرۆست: کە یەکەمين جار چاوم پێی کەوت، ڕۆبینسۆن و دوالمێری زۆر لا پەسەند بوو. ھەرزوو لە دوالمێر بێزار بوو و وا بزانم ڕۆبینسۆنیشی بە لاوە نا. ئێمە باسی چەند ھۆنراوەیەکی بچووکمان دەکرد. ماوەیەکی کەم لەگەڵیدا بووم بۆ چەند ھەفتەیەک و بە شێوازەکانی سەرسام بووم. بەرانبەر به خەڵكى جۆرە ڕقێکی لە ناخیدا دەچاند کە خۆشی ئارەزووی لێی نەبوو، ھەروەک ویلی ویسلەر [جەیمس ھیکنەیل ویسلەر] پێم وابوو ئەویش لەژێر کاریگەريی ویسلەردا دەبێت. جۆرە ستایلێکی بۆکسێنی فەڕەنسییان پەرە پێ دەدا، شەقیان لە دەم و ددانت ھەڵدەدا.\nدیمانەساز: بە شۆخییەوە؟\nفرۆست: بەڵێ، ئەو گۆرانییە چەپەڵە دەزانیت؟ ئەوەی دەڵێت: (بە پێیەکانیان شەڕ دەکەن،) سەرەڕای ھەموو شتێك، ئەوەی پاوه‌ند کردی ئاشناکردنی ژیانێکی قەرەجی بوو پێم.\nدیمانەساز: ئەو کاتە ئەو شێوازە ژیانە قەرەجییە زۆر بە دی دەکرا؟\nفرۆست: زیاتر لەوەی تا ئێستا بینیبێتم، من ھەرگیز بەو شێوەیە نەبووم، بەڵام ئەو دەیبردم بۆ چێشتخانەکان و شوێنی دیکەش. لە چێشتخانەیەکدا شێوازە بەرگریکردنێکی ژاپۆنيى پێشان دام، پاشان لە سەر سەریەوە فڕێی دام.\nدیمانەساز: ھەر بە ڕاستی ئەوەی کرد؟\nفرۆست: ھیچ ئامادە نەبووم بۆی، ھەرچەندە وەك ئەویش بەھێز بووم. گوتی: (پێشانت دەدەم، پیشانت دەدەم، ھەستە!) بۆیە منیش ھەستام و دەستمم دا پێی، ئەو مەچەکی گرتم و بۆ دواوە نوشتایەوە و لەسەر سەریەوە فڕێی دام.\nدیمانەساز: ئەی بە لاتەوە چۆن بوو؟\nفرۆست: ئۆو، بە لامەوە ئاسایی بوو. ھەموو ئەوانەی لە چێشتخانەکە بوون ھەستانە سەر پێ. پاوه‌ند وەك یاریزانێکی تێنس خۆی دەناساند، ھەرگیز یاری تێنسیشم لەگەڵ نەکردبوو، دواتر ئەو شوێنانەی پێشان دەدایت کە ئەو خەڵکانەی لێ بوون کە شارەزا بوون لە ناسینی ئەو شاعیرانەی کە پیتی (ھ)ـەکانیان فڕێ دەدا و شتی لەو جۆرە. بەڵام وەك گەنجە ئەمه‌ریکییە یاخییەکان نا، بیرمە جارێکیان یەکێک لەو شاعیرانەیان ھەبوو کە ھۆنراوەیەکی لە گۆڤاری (ئینگلیش ڕیڤیوو) ھەبوو لەسەر خواوەندی جوانی (ئەفرۆدیت،) نووسەری (ئەفرۆدیت لە شارۆچکەی لیزەرھێد.) ئەو ھاتە ژوورەوە، ئەوکات کرێکاری چاککردنی ڕێگاوبان بوو، ناویم لە بیر نەماوە، لە دوای ئەوەشەوە له‌بارەشييه‌وه نەمبیستەوە. ڕەنگە لە ژیان بەردەوام بووبێت و کتێبی نووسیبێت. بەڵام کرێکارێکی ڕاستەقینە بوو. بە خۆی و گرەیەك کە بۆ توندکردنی دامێنی پانتۆڵ بە کار دێت ھاتە ژوورەوە. کۆبوونەوەیەکی چاخواردنەوەمان ھەبوو، ھەموان تۆقابوون، بەڵام بە شێوەیەکی دڵخۆش، خۆت دەزانی وەک تۆقینێکی کۆمەڵایەتی. کابرایەکی ملسووری پتەوی بەھێز بوو. وەک جۆن ئێڵ لویس و ئەوانە، بەڵام ئەو شاعیر بوو. لەولاشەوە ئێزرا چەند شاعیرێکی لە خەیاڵی خۆیدا پێگەیاندبوو. وای دەزانی ھەر وای کردووە، کەسێك بھێنیت کە لە ژیانیدا ھیچ شتێکی نەنووسیوە بیکات بە شاعیر. ناچینە ناو ئەو بابەتەوه.\nدیمانەساز: دەبێت کاردانەوەت چۆن بووبێت بۆ وتارە پێشەنگەکەی ئەم دواییەی کارل شاپیرۆ کە لە گۆڤاری نیویۆرك تایمزدا بڵاو کراوەتەوە و پێتدا ھەڵدەدات بەوەی کە ڕەنگە تۆ ھێندەی پاوه‌ند و ئيلیەت بە (مۆدێرنیزم) تاوانبار نەبیت. ]زەنگی تەلەفون دێت.[\nفرۆست: ئەوە تەلەفونەکەی منە؟ یەك چرکە ڕاوەستە! ]پچڕانێك و فرۆست دەڕوات بۆ ئەوەی تەلەفونەکە ھەڵبگرێت.[\nفرۆست: باسی چیمان دەکرد؟ ئا، بەڵێ، ویستت بەدواداچوونم بۆ بکەیت.\nدیمانەساز: نەمویست بەدواداچوون بکەم. ویستم، ئۆو، ئەم شتەی له‌بارەی کارل شاپیرۆ. بەڵێ، توخوا پێکەنیناوی نییە؟ زۆر جار پرسیارم لێ دەکەن، چونکە خۆت دەزانیت من زۆر گەڕاوم و ئەم سەروئەوسەرم کردووە و لە ڕۆژئاوا بووم و نزیکەی ھەموو شوێنێکم دیوه پێم دەڵێن: (بە کێ دەوترێت شاعیری مۆدێرن؟) ھەرچەندە زۆربەی جار خۆم لەو پرسیارە دەدزمەوە، بەڵام ئەو شەوە گوتم: (شاعیری مۆدێرن ئەوەیە کە لەگەڵ کەسانی مۆدێرندا دەدوێت، گرنگ نییە خۆی لە چ سەردەمێکدا ژیابێت. ئەوە یەکێكە لە شێوازەکانی ڕاڤەکردنی، ھەروەھا ڕەنگە زیاتر مۆدێرن بێت، ئەگەر خۆی لە ژیاندا بێت و قسە لەگەڵ کەسانی مۆدێرندا بکات.)\nدیمانەساز: بەڵێ، بەڵام پاوهند و ئێلیەت بە شێوازی قسەکردنیاندا، بە بڕوای زۆر کەس بە شێوازێك دەنووسن کە زۆر جیاوازە لە ھی تۆ.\nفرۆست: بەڵێ، پێم وایە شێوازی ئێلیەت ئەوەندە دوور نەڕۆيشتووە وەك پاوند. پاوند زیاتر وەك شاعیرێکی تروبادۆر دەر دەکەوێت لە لام؛ وەك تێکەڵەیەك لە شێوازەکانی تروبادۆر، وەك بێرتران دو بۆرن و ئارنۆت دانیال. ھەرگیز ئەوانەم نەخوێندوونه‌تەوە؛ زمانی فەڕەنسيی کۆن نازانم. ئارەزووم لە زمانێکی بێگانە نییە کە پێشتر نەمخوێندبێت. بابەتی وەرگێڕراویش ناخوێنمەوە، دەمەوێت شتی ناخۆش و ناپەسەند له‌بارەی دانتييه‌وه بڵێم. بەڵام پاوند لەولاوە فەڕەنسيی کۆنی دەزانی.\nدیمانەساز: پاوند زمانناسێکی باش بوو، وا نییە؟\nفرۆست: ئەوەیان نازانم، مامۆستایەکی ئەو ھەیە لە ویلایەتی فلۆریدا کە لە زانکۆی پەنسلڤانیا وانەی پێ گوتووە. جارێکیان گوتی: (پاوند! وانەی لاتینیم پێ دەگوت؛ پاوند ھەرگیز نەیدەزانی جیاوازی نێوان دۆزە ڕێزمانییەکان و ئامرازی پێوەندی چییە.) وەك مۆتەکە وابوو بە سەر پاوندەوە، ئەو پیرە ئێستاش ھەر وایە بەسەر ئه‌زراوە. ]فرۆست دەداتە قاقای پێکەنین.[ ئەوەش ھونەرەکەی پاوندە بۆ پێکھێنانی دوژمن بۆ خۆی.\nدیمانەساز: ھەرگیز لەبارەی پاوندەوە دەتبیست؟ ئێستا نامە بۆ یەکتر دەنێرن؟\nفرۆست: نەخێر، پار کە لە زیندان دەرمھێنا، چەند نامەیەکی بۆ ناردم. زۆر پێکەنیناوی بوو، تەنھا چەند نامەیەکی بچووك، بەڵام ھەموویان ڕاست بوون.\nدیمانەساز: له‌بارەی ئەوەوه لە واشنتۆن لەگەڵ کێدا قسەت کرد؟\nفرۆست: تەنھا بریکارە گشتییەکە، لەگەڵ ئەودا یەکلايیمان کردەوە. لەگەڵ ئارکى ]مکلیش]ـدا دوو جار ڕۆيشتین بۆ ئەوێ، بەڵام ھیچمان بۆ نەکرا، چونکە پێم وابێت ئەوان سەر بە دوو لایەنی سیاسيی جیاواز بوون، منیش سەر بە ھیچ لایەنێک نەبووم.\nدیمانەساز: ڕاستە، بەڵام تۆ، بەو پێیەی باوکت دیموکراتێکی بەئەمەك بوو لە دەوروبەری کاتی جەنگی ناوخۆدا، ناو نەنرابوویت ڕۆبەرت لی؟\nبەو پێیە تۆ جۆرێك لە دیموکراتیت، وا نییە؟\nفرۆست: بەڵێ، من دیموکراتم، وەك دیموکراتێکیش لە دایك بووم و ھەر لە ١٨٩٦ـەوە له‌بارەی ئەوەوه دڵتەنگم. کەسێك پێی گوتم: (جیاوازيی چییە ئەوەیان بیت یان کۆماری؟) کاتێك کە شکستمان ھێنا بەرەو خوار ڕۆيشتم و ئەو کاتەی ئارکی زانی کە شکستمان ھێنا، بە تەنھا بەرەو خواره‌وه ڕۆشتم و چووم بۆ نووسینگەی بریکارە گشتییەکە و گوتم: (ھاتووم بۆ ئێرە بۆ ئەوەی بزانم له‌بارەی ئێزرا پاونده‌وه فەرمان بە چی دەکەیت؟) دوانیان بە جارێك گوتیان: (فرمانی ئێمە فرمانی تۆیە، با ئازادی بکەین!) ڕێك بەو شێوەیە، ھەر ئەوەندە. منیش گوتم: (ئەم ھەفتەیە؟) ئەوانیش گوتیان: (ئەگەر تۆ دەڵێیت ئەم ھەفتەیە، با ئەم ھەفتەیە بێت. بڕۆ پارێزەرێك بھێنە و ئێمەش ھیچ بەرھەڵستییەکمان نابێت.) بۆیە بەو پێیەی ئەوان کۆماری بوون، چووم بۆ لایان و ھاوڕێیەتیم لەگەڵ سورمان ئاڕنۆڵد، کە نیمچە لیبراڵێکی باشە، پێک ھێنا بۆ ئەوەی ببێت بە پارێزەرم. دانیشتم ئەو شەوە داوایەکی پێداچوونەوەم نووسی بۆ دادگا کە ڕاستەوخۆ دوای ئەوە فڕێم دا. دواتر، بەیانییەکەی پێش ئەوەی بڕۆم بۆ شار، دانایەکی کورتترم نووسی، ئەمەش تەواوی بابەتەکەیە. ئێزرا لە تێبینییەکی بچووکدا سوپاسی کردم و نووسیبووی: (سوپاس بۆ ئەوەی کە دەیکەیت. گفتوگۆیەکی بچووکمان دەبێت.) دواتر بە پیتی گەورە واژۆی کردبوو، دواتر دانەیەکی تری بۆ نووسیم، دانەیەکی جوانتر.\nدیمانەساز: پاوندت بینی پێش ئەوەی بڕوات بۆ ئیتاڵیا؟\nفرۆست: نەخێر، نەخێر. نەمویست لووتبەرز دەر بکەوم. ویستم وا ھەست بکات کە ڕزگاری بووە لێم. بەڵام دیارە کە جۆرێك لە سوپاسگوزاری پێوە دیارە. ئەو زۆر باش نییە، خۆت دەزانیت. ھەندێکیان نەیانویست… [لەدوای چاوپێکەوتنەکە، کە تۆمار نەکرابوو، دەر کەوت لێرەدا فرۆست مەبەستی ئەوەیە کە ھەندێك لە ھاوڕێکانی پاوند وەك خۆی ئاماژەی پێ دەکات. مێرل موور پێی وابووە کە باشترە پاوند لە نەخۆشخانەی سەینت ئێلیزابێس بمێنێتەوە. موور گوتی کە پاوند ژوورێکی خۆی ھەبووە، ھەروەھا کوخێکیش.[ کارێکی دژوارە، ئەویش شاعیرە، ھەرگیزاوھەرگیزیش گومانم لەوە نەبووە. بە درێژایيی ماوەیەکی زۆر ھاوڕێ بووین، بەڵام ئەوەی لەکاتی جەنگدا کردی، ھیچ بە دڵم نەبوو. ئەوانەم لە کەسانی دیکەوە دەبیست، بۆیە زوو بڕیارم نەدا، به‌ڵام بارودۆخەکە زۆر لە خراپ دەچوو. گەمژە بوو، له‌بارەی ئەو شتانەوه‌ی کە گرەوی لەسەر دەکردن و ھەرکەسێکیش بەو شێوەیە بدۆڕێت، نامەوێ بیدەمەوە بە چاویدا.


هاوڵاتیـیه‌کی شه‌به‌ک له موسڵ ده‌کوژرێت\nکێشە نەژادى و ئاینزایى لە شـاری موسڵ درێژەى هەیە. لە دواهەمین رووداوى کوشتن لەسەر ناسنامەى نەژادى ئەمڕۆ هاوڵاتیەک کە لە کەمینیەى شەبەکە لە ڕۆژهەلاتى شـاری موسڵ کوژرا . پـۆلیس هەواڵى کوشتنى ئەو هاوڵاتیە شەبەکەى بۆ دەنگى ئەمه‌ریکا پشتڕاست کردەوە و ڕایگەیاند کەوا بە چەکى بێ دەنگ کوژراوە.\nمەلا سالم جومعە سەرۆکى دەستەى ڕاوێژکارى شەبەک لەو بارەیەوە بۆ دەنگى ئەمه‌ریکا گوتى شەبەک بە گشتى ژیانیان لە مەترسیدایە و ئەو داواى لە حکومەتى هەرێمى کوردستان کرد کەوا هێزى زیاترى پێشمەرگە بۆ ناوچەکانیان بنێرن بۆ پارێزگارىکردن لە شەبەک.\nسەبارەت بە دیاردەى چەکى بێ دەنگ و سەرچاوەى ئەو چەکە بێ دەنگە کەوا لە کوێوە چەکداران بەدەستى دەهێنن، کۆلۆنێل ساجد مەحمود ئەفسەرى فرقەى دووى سوپاى عێراق بۆ دەنگى ئەمه‌ریکا گوتى سەرچاوەى ئەم چەکە بێ دەنگانە هەمووى ناوخۆى عیراقە.\nده‌توانن گوێبیسـتی ده‌قی ڕاپـۆرته‌كه بن له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایله ده‌نـگیـیانه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ده‌سته چه‌پ، ماوه‌كه‌ی 3:36 خوله‌كه.


گۆڕان له‌باره‌ی پڕۆژه‌یاسای چاكسازی په‌یامێك ده‌گه‌یه‌نێته پارتی و یه‌كێتی\n11:17 - 10/01/2020\nگۆڕان له‌باره‌ی پڕۆژه‌یاسای چاكسازی په‌یامێك ده‌گه‌یه‌نێته پارتی و یه‌كێتی\nبڕیارە پەرلەمانی كوردستان خوێندنەوەی دووەم بۆ پڕۆژەیاسای چاكسازی بكات، بەڵام گۆڕان نیگەرانە لە چەند بڕگەیەكی پڕۆژه‌كه و پەیامیش بە پارتی و یەكێتی دەگەیەنێت.\nبەپێی زانیارییەكان، لە ئێستادا هەوڵێك هەیە بۆ ئەوەی لە پڕۆژە یاسای چاكسازی، خانەنشینی پلە باڵاكان( پەرلەمانتار و وەزیرەكان) بە ڕێژەی 70%ی موچەكانیان خانەنشین بكرێت. ئەمەش بزوتنەوەی گۆڕانی نیگەران كردووە و پێی وایە، رێككەوتنەكانی پێشتر لەسەر چاكسازی بەو شێوەیە نەبووە و خواستی ئەوان لەسەر ئەم پڕۆژە یاسایە بەمشێوەیە نەبووە.\nدەرباز محەمەد ئەندامی خانەی راپەڕاندن، به په‌یسه‌ری راگه‌یاند: ئێمە لەرێی فراكسیۆن و بزوتنەوەكەمانەوە پەیامی خۆمان بە هەردوو حیزبی (یەكێتی و پارتی) دەگەیەنین و بە روونی پێیان دەڵێین، لەگەڵ تێپەڕینی یاساکە نین بەم.\nئەو ئەندامەی خانەی راپەڕاندن دەڵێ، ئەم جۆرە یاسایەی ئێستا دەیانەوێت لەژێر ناوی یاسای چاكسازیدا تێپەڕێنرێت، ناكرێت ناوی چاكسازی لێبنرێت و چەند گۆڕانكارییەكی رەمزییەو چاكسازی نییە.\nپێشتریش دەرباز محەمەد ئەندامی خانەی راپەڕاندنی بزوتنەوەی گۆڕان لە نوسینێكدا ئەوەی ئاشكرا كردبوو، كە هەوڵێك بۆ بەلاڕێدا بردنی پڕژە یاسای چاكسازی هەیە و دەڵێ، پێویستە ھەموو لایەک فشار بکەین بۆ ئەوەی ئەم بابەتە بەلاڕێدا نەبرێ، چاکسازی لەیەکەم پرۆژە یاسایدا لەبار نەبرێ.\nده‌رباز محه‌مه‌د له نوسینه‌كه‌یدا ده‌شڵێت، گۆڕان پێداگری له نه‌مانی خانه‌نشینی پله باڵاده‌كاته‌وه یاخود وه‌ك به‌غدای لێبكرێت، به‌ڵام بەداخەوە پارتی و یه‌كێتی بەتەمان و کار بۆ ئەوە دەکەن، شتێکی زۆر کەم و رەمزیی خانەنشینییەکە کەم بکەنەوە.


زانایان به شوێن ڕێگه‌یه‌كدا ده‌گه‌ڕێن كه ئازار بپێون\n21/1/2019 11:11 AM\nخۆڕاگری له به‌رامبه‌ر ئازاردا یه‌كێك له‌و شتانه‌یه كه له زۆربه‌ی كۆمه‌ڵگاكانداو له‌وانه‌ش له كۆمه‌ڵگای ئێمه‌دا ستایش كراوه. ئایا كاتێك دوو كه‌س یه‌ك نه‌خۆشی ده‌گرن به‌هه‌مان ئه‌ندازه هه‌ست به ئازار ده‌كه‌ن؟ چۆن بزانین كه‌سێك چه‌ند ئازاری هه‌یه؟\nكاتێك سه‌ردانی پزیشك ده‌كه‌ن پله‌ی گه‌رمی، ژماره‌ی لێدانی دڵ و په‌ستانی خوێنمان ده‌پێوێت، به‌ڵام هیچ ئامێرێكی پێ نییه بۆ ئه‌وه‌ی ئازارمان بپێوێت. ئه‌و شته‌ش كێشه‌ی زۆری بۆ پزیشك و په‌رستاره‌كان دروستكردووه. بۆ نموونه پزیشكه‌كان له‌ڕێگه‌ی گریان و جووڵه‌كانی منداڵێكه‌وه هه‌ست به‌بڕی ئازاره‌كه‌ی ده‌كه‌ن، تێنه‌گه‌یشتنی دروستی پزیشك و په‌رستاره‌كان كاریان سه‌خت ده‌كاته‌وه له‌وه‌ی كه چ ده‌رمانێكی دژه‌ئازار بده‌ن به نه‌خۆشه‌كه.\nئه‌نستیتوتی ته‌ندروستی نه‌ته‌وه‌یی به سه‌رپه‌ره‌شتی د.فرانسیس كوڵینز ده‌یه‌وێت كه "ئێشپێو"ێك دروستبكات. ئامانجی ئه‌م ئێشپێوه ئه‌وه‌یه نه ته‌نیا بڕی ئازاره‌كه به‌ڵكو جۆره‌كه‌شی و هه‌روه‌ها جۆری ده‌رمانی كاریگه‌یش بۆ ئه‌و ئازاره دیاری بكات.\nبۆ دروستكردنی ئه‌م ئامێره، ڕێكخراوه‌كه له سه‌رانسه‌ری وڵاتی ئه‌مریكادا به دوای ده‌رخه‌ره‌كانی ئازارو وێنه‌گری مێشك ده‌گه‌ڕێت. ئه‌م توێژینه‌وه‌یه له قۆناغه‌كانی سه‌ره‌تاییدایه‌و هێشتا ڕوون نییه كه به‌مزووانه بگه‌نه ئه‌نجام. هه‌روه‌ها ڕێكخراوه‌كه ده‌یه‌وێت بزانێت كه بۆچی هه‌ندێك كه‌س زۆر به خێرایی ئێشه‌كه‌یان ده‌ڕه‌وێته‌وه، به‌ڵام هه‌ندێك كه‌سی تر بۆ ماوه‌یه‌كی درێژ ئازار ده‌كێشن.


بانكی ناوەندی نزیكەی 156 ملیۆن دۆلار دەخاتە بازاڕەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nبانكی ناوەندی عیراق، نزیكەی 156 ملیۆن دۆلاری ئەمریكایی دەخاتە بازاڕەوە كە بە بڕێكی كەمتر لە ڕۆژی پێشوو دادەنرێت.\nئەمڕۆ پێنج شەممە، بانكی ناوەندی عیراق، بڕی 155 ملیۆن و 872 هەزار و 791 دۆلاری خستەبازاڕەوە، ئەمەش بە بڕێكی كەمتری ئەو دراوە دادەنرێت بەراورد بە ڕۆژی پێشوو كە 174 ملیۆن 305 هەزار و 405 دۆلار بوو.\nبانكی ناوەندی دەڵێت: “لە كۆی گشتی پارەكە 49 ملیۆن و 530 هەزار دۆلاری بەشێوەی كاش فرۆشراوە و ئەوی تر كە 106 ملیۆن و 342 هەزار و 791 دۆلار بوو بۆ پتەوكردنی ڕەسیدی بانكەكان بووە لە دەرەوەی وڵات”.\nهەر لە بەیاننامەكەی بانكی ناوەندیدا هاتووە، ”لە پرۆسەكەدا 19 باتك بۆ دابینكردنی داواكاریی پتەوكردنی ڕەسیدی دەرەوە و 11 بانك بۆ دابینكردنی داواكاریی نەختینە و 269 كۆمپانیا بەشدارییان كردووە، هەر دۆلارێكیش بە 1460 دینار فرۆشراوە.\nلە بازاڕەكانی نێوخۆی عیراق و هەرێمی كوردستان، ئەمڕۆ نرخی 100 دۆلاری ئەمریكایی بە 148 هەزار 100 دینار مامەڵەی پێوەكرا.


ئه‌مبرتۆ ئیكۆ: نه‌متوانیوه له‌و رۆماننووسه تێبگه‌م كه ساڵی رۆمانێك بڵاوده‌كاته‌وه! – Knwe.org\nسەرەکی » ئەدەب و هونەر » ئه‌مبرتۆ ئیكۆ: نه‌متوانیوه له‌و رۆماننووسه تێبگه‌م كه ساڵی رۆمانێك بڵاوده‌كاته‌وه!\nئه‌مبرتۆ ئیكۆ (1932-2016) له‌و كه‌سانه بوو له پاڵ فه‌لسه‌فه‌دا بایه‌خی به ئه‌ده‌بی داهێنه‌رانه‌ش ده‌دا. وه‌كو له ژیاننامه‌كه‌یدا باسكراوه پسپۆڕی سه‌ده‌كانی ناوه‌ڕاست و رۆماننووس و ره‌خنه‌گر و مامۆستای زانكۆ بوو. خاوه‌نی چه‌ندان كتێبی زانستی و لێكۆڵینه‌وه و حه‌وت رۆمان و سه‌دان وتاره. به‌رهه‌مه‌كانی بۆ چه‌ندان زمان ته‌رجه‌مه‌كراون و بڵاوكراونه‌ته‌وه. سه‌باره‌ت به هونه‌ر و ئه‌ده‌ب بیروبۆچوونی خۆی هه‌یه، له‌وانیش گێڕانه‌وه كه بیروڕای خۆی هه‌بووه سه‌باره‌ت به گێڕانه‌وه. ئیكۆ له ته‌مه‌نی (48) ساڵیدا یه‌كه‌م رۆمانی خۆی (ناوی گوڵه‌باخ)ی نووسیوه. ئه‌وه‌ی لێره‌دا ده‌یخوێنینه‌وه ته‌رجه‌مه‌ی دیدارێكه كه (تۆنی ڤۆرم) رۆژنامه‌نووسی دانیماركی ساڵی (2015) واته ساڵێك پێش مردنی له‌گه‌ڵیدا سازیداوه.\n*بیروڕات چییه له‌باره‌ی ئه‌و نووسه‌رانه‌وه كه هه‌موو ساڵێك كتێبێك بڵاوده‌كه‌نه‌وه، ئایا به‌لای تۆوه ئه‌وه شتێكی ئاساییه؟\n–نه‌خێر، من سه‌باره‌ت به خۆم پێم وایه باشترین رۆمان كه نووسیومه رۆمانی (پاندولی فۆكۆ)یه. نه‌ك رۆمانی (ناوی گوڵه‌باخ) هه‌ڵبه‌ته ئه‌مه مه‌سه‌له‌یه‌كی ئاساییه. له راستیدا پێش گه‌یشتنی تۆ سه‌رقاڵی خوێندنه‌وه‌ی فیلمنامه‌یه‌ك بووم سه‌باره‌ت به‌وه‌ی بڕیاره ته‌له‌فزیۆنی ئیتالیا رۆمانی (ناوی گوڵه‌باخ) بكات به زنجیره‌یه‌كی ته‌له‌فزیۆنی كه بریتییه له (10) ئەڵقە. باشه، ئه‌گه‌رچی وه‌كو خۆم له‌وانه‌یه حه‌زنه‌كه‌م قبووڵی بكه‌م، به‌ڵام ناتوانم مه‌سه‌له‌كه به جدی وه‌رنه‌گرم. له لایه‌كه‌وه، ناشری رۆمانه‌كه‌ش جه‌خت ده‌كاته‌وه كه قبووڵی بكه‌م. به‌پێی عاده‌تی تایبه‌تی خۆم ده‌بێت بڵێم، هه‌ر كتێبێك، نه‌ك ته‌نیا رۆمان، وه‌كو ساوایه‌ك وایه دوو ساڵی پێویسته بۆ ئه‌وه‌ی بكه‌وێته سه‌رپێ یانی پێ بگرێت. ئه‌و دوو ساڵه‌ی كه ده‌بێت به‌رده‌وام هه‌موو كاتێك وریای بیت و چاودێری بكه‌یت. به شێوه‌یه‌ك كه نابێت بیر و خه‌یاڵت به‌لای نووسینی كتێبێكی دیكه‌دا بچێت. دوو ساڵ به‌بێ وه‌ستان وه‌كو منالێك ده‌بێت هه‌میشه چاودێری بكه‌یت هه‌تا پێ ده‌گرێت و دوای دوو ساڵه‌كه‌ش ده‌بێت بیرێك له‌وه بكه‌یته‌وه ئایا ده‌ته‌وێت رۆمانێكی تر بنووسیت یان نا؟ یه‌كه‌م جار به خۆمم وت هه‌رچییه‌كم له‌باردا بوو، هه‌رچییه‌كم له خه‌یاڵدا بوو له رۆمانی (ناوی گوڵه‌باخ)دا به‌كارم هێنا و پێم وانییه شتێك مابێت. له‌ناكاو دوو وێنه له خه‌یاڵما ده‌ركه‌وتن. یه‌كه‌میان پاندۆلێك بووم كه له ته‌مه‌نی بیست ساڵیمدا له پاریس دیبووم، دووه‌میش وێنه‌ی ئه‌و كوڕه بوو كه له گۆڕستان خه‌ریكی ژه‌نینی (ترومپیت) بوو كه ئه‌مه‌م له نزیكه‌وه دیبوو. به خۆمم وت باشه دۆزیمه‌وه. ئه‌مه ئه‌و رۆمانه‌یه به پاندۆلێك ده‌ستپێده‌كات و به گۆڕستان كۆتایی دێت، زۆر باشه. هه‌شت ساڵم پێویست بوو بۆ ئه‌وه‌ی تێبگه‌م ده‌توانم چ نزیكایه‌تییه‌ك له نێوانی ئه‌م دوو وێنه‌یه‌دا دروست بكه‌م و چۆن به‌یه‌كه‌وه بیان به‌ستمه‌وه. له‌م كاته‌دا له‌وه تێگه‌یشتم بۆ ئه‌وه‌ی رۆمانێك بنووسیت ده‌بێت، ده‌بێت له وێنه‌یه‌كه‌وه ده‌ستپێبكه‌یت.\nله رۆمانی (ناوی گوڵه‌باخ)دا وێنه‌ی ده‌ستپێك په‌یوه‌ندی به ئاواره‌یه‌كه‌وه هەیە كه له كاتی خوێندنه‌وه‌ی كتێبێكدا ژه‌هراوی ببوو. له رۆمانی (دورگه‌ی رۆژی پێشوو)دا وێنه‌ی سه‌ره‌كی له‌وێدایه كه هه‌وڵ ده‌دات ئه‌وه رابگه‌یه‌نێت سه‌عاتێكی دیاریكراو هه‌یه كه ده‌توانێت زه‌مه‌ن و دنیا بهێنێته‌وه یادی. نووسینه‌كانی دیكه‌شم به هه‌مانشێوه. ده‌بێت له‌و وێنه‌یه‌وه ده‌ستپێبكه‌یت كه ناخ ده‌هه‌ژێنێت. هه‌ڵبه‌ته من ئه‌مه بۆ خۆم ده‌ڵێم. له‌وانه‌یه نووسه‌رێكی دیكه، له رێگایه‌كی دیكه‌وه ده‌ستپێبكات، نازانم، ئه‌م مه‌سه‌له‌یه په‌یوه‌ندی به‌خۆیه‌وه هه‌یه، به‌ڵام به‌لای منه‌وه، هه‌میشه به وێنه‌یه‌ك ده‌ستم پێكردووه. به‌م شێوه‌یه رۆمانه‌كه رێگای خۆی دۆزیوه‌ته‌وه و به‌ره‌و پێشه‌وه چووه. ئه‌مه زۆر شتێكی باشه. به‌تایبه‌تی ئه‌گه‌ر كاتی باشت هه‌بێت و ناچار نه‌بیت یه‌كسه‌ر ده‌ستپێبكه‌یت و به‌رده‌وام بیت، رێگاكه‌ت دیار و ئاسان ده‌بێت. له راستیدا من هه‌میشه په‌یڕه‌وی په‌ندێكی كۆنی هیندی ده‌كه‌م كه ده‌ڵێت: «له‌سه‌ر رۆخی رووبار دانیشه و چاوه‌ڕێ بكه، ده‌بینیت ئه‌مڕۆ یان به‌یانی ته‌رمی دوژمنت به به‌ر ده‌متدا تێپه‌ڕ ده‌بێت.»\nگرنگی کۆمپیوتەر بۆ رۆماننووس\nپه‌یدابوونی كۆمپیوته‌ر زۆر شتی گۆڕی. كۆمپیوته‌ر له روانگه‌ی منه‌وه ئامێرێكی زیهنی سه‌یره چونكه ده‌توانێت به‌هه‌مان خێرایی كه بابه‌ته‌كه به زیهندا ده‌ڕوات، له‌سه‌ر شاشه‌ی كۆمپیوته‌ره‌كه‌ش جێگای خۆی بگرێت. پێشان بارودۆخه‌كه به ته‌واوی جیاواز بوو. له سه‌رده‌می كۆن و نه‌خشی سه‌ربه‌رده‌وه هه‌تا سه‌رده‌می قه‌ڵه‌م و كاغه‌ز و نووسین. به‌ڵام كۆمپیوته‌ر بنه‌مای گرنگی كاریگه‌ریی خێرای كردووه به كاریكرده، كۆمپیوته‌ر زۆر یارمه‌تی چاكردن و لابردن و داڕشتنه‌وه‌ی دووباره‌ی نووسینه‌كه‌ی داوه و له‌م رووه‌وه كۆمپیوته‌ر بۆ من زۆر سوودی هه‌بووه. نه‌متوانی رۆمانی (ناوی گوڵه‌باخ) به كۆمپیوته‌ر بنووسم، چونكه ئه‌و رۆژگاره هێشتا كۆمپیوته‌ر نه‌هاتبووه ئاراوه. هێشتا هیچ شوێنه‌وارێكی كۆمپیوته‌ری تایبه‌تی نه‌بوو، به‌ڵام پاش ئه‌وه ئه‌م ئامێره یارمه‌تی دام و توانیم به‌رهه‌م و نووسینی زیاتر به یارمه‌تی كۆمپیوته‌ر به‌رهه‌م بهێنم. دوای ئه‌وه بوو كه داواكارییه‌كی زۆرم لێكرا بۆ نووسین. بۆ نموونه كۆمپیوته‌ر بۆ چه‌ند مه‌سه‌له‌یه‌كی وه‌كو دۆزینه‌وه‌ی ده‌ق زۆر كاریگه‌ر بوو. سه‌ره‌تا و كۆتایی ده‌ق بگۆڕه و باقی نووسینه‌كه دابنێ، ئه‌مه ته‌كنیكێكی كاریگه‌ره. له كۆتاییدا با ئه‌وه‌ش بڵێم ئه‌م ئامێره بۆ توێژینه‌وه و لێكۆڵینه‌وه‌ش زۆر گرنگه. بۆ نموونه به یارمه‌تی كۆمپیوته‌ر توانیم رۆمانی (ژماره سفر) ته‌واو بكه‌م. یه‌كه‌م له‌به‌رئه‌وه‌ی به‌شێكی زۆری رووداوه‌كان له خه‌یاڵی خۆمدا مابوو، دووه‌م ئه‌گه‌ر پێویستم به مه‌سه‌له‌یه‌كی وه‌كو به‌سه‌رهاتی (ئه‌ناتۆمی- توێكاری) مۆسۆلۆنی هه‌بوایه (كه له رۆمانه‌كه‌ی مندا رۆڵێكی گرنگی هه‌بوو)، ده‌متوانی به ته‌واوی له رێگه‌ی ئینته‌رنێته‌وه به‌ده‌ستی بهێنم، به‌بێ ئه‌وه‌ی پێویستی به‌وه هه‌بێت رێگایه‌كی دوور و درێژ بۆ لێكۆڵینه‌وه و كۆكردنه‌وه‌ی به‌ڵگه ته‌ی بكه‌م. هه‌ڵبه‌ته زۆرجار پێویست بووه راسته‌وخۆ خۆم بچمه ناو كتێبخانه‌كان و دنیایه‌ك كتێبه‌وه و خۆم له شوێنی رووداوه‌كان حازر بم. له راستیدا شوێنی رووداوه‌كان بۆ من زۆر گرنگه. كاتی ده‌ستم به نووسینی رۆمانی (دورگه‌ی رۆژی پێشوو) كرد، یه‌ك مانگم له دورگه‌كانی باشوور به‌سه‌ر برد. ئه‌گه‌ر وانه‌بوایه، نه‌مده‌توانی وه‌سفی ره‌نگه‌كان بكه‌م. هه‌ر بۆیه ئاماده‌بوون له شوێنی رووداوه‌كان خۆی له خۆیدا به‌شێكه له لێكۆڵینه‌وه و كنه و پشكنین. هه‌میشه به خۆم ده‌ڵێم ئه‌گه‌ر له رۆمانێكدا بمه‌وێت باسی رۆیشتنی كاره‌كته‌ری رۆمانه‌كه‌م بۆ لیۆن و دابه‌زین له وێستگه‌ی شه‌مه‌نده‌فه‌ر بكه‌م كه له‌گه‌ڵ وه‌ستانی شه‌مه‌نده‌فه‌ره‌كه‌دا داده‌به‌زێت و رۆژنامه‌یه‌ك ده‌كڕێت، بێگومان ده‌بێت بزانم له‌و ناوه وێستگه‌ی شه‌مه‌نده‌فه‌ر هه‌یه یان نا، له‌وانه‌یه پێویست بێت خۆم یه‌كسه‌ر بچم بۆ لیۆن و له مه‌سه‌له‌كه بكۆڵمه‌وه، ئه‌گه‌رچی له‌وانه‌یه ئه‌م رووداوه بۆ رۆمانه‌كه زۆر گرنگ نه‌بێت. من ده‌بێت ژماره‌ی پله‌كانیش بزانم، چونكه ده‌بێت بزانم كاره‌كته‌ره‌كانم ده‌توانن به‌و قادرمانه‌دا سه‌ركه‌ون.\nدۆزینەوەی ساختە ئاسانە\nمن وه‌كو فه‌یله‌سووفێك و كه‌سێكی هۆشیار ده‌زانم زۆر قورسه ئه‌وه بسه‌لمێنیت كه شتێك حەقیقەتە. له كاتێكدا زۆر قورس نییه بتوانیت ئه‌وه بسه‌لمێنیت كه فڵان شت ساخته‌یه. هه‌ربۆیه لێكۆڵینه‌وه له بواری تێگه‌یشتنی ئه‌وه‌دا كه چ شتێك مه‌سه‌له‌یه‌كی ساخته‌یه زۆر ئاسانتره له هه‌وڵدان بۆ تێگه‌یشتن له‌وه‌ی چ شتێك مه‌سه‌له‌یه‌كی واقیعی و راسته‌قینه‌یه. هه‌میشه شتی جیاواز توانیویه‌تی سه‌رنجم رابكێشێت. ده‌بێت ئه‌وه بڵێم من كتێبی نایاب كۆده‌كه‌مه‌وه، كۆلێكشن و كۆمه‌ڵه‌كانم هه‌موویان كتێبی ده‌سكرد و ساخته‌ن، كۆمه‌ڵێ كتێبن له دژی حه‌قیقه‌ت. من له‌ناو كتێبه‌كانمدا كتێبی گالیلۆم نییه به‌ڵام كتێبی (لیۆنارد تالمی)م هه‌یه. به‌گشتی و به شێوه‌ی جیا جیا له‌وانه‌یه په‌نجا هه‌زار كتێبم له كتێبخانه‌كه‌مدا هه‌بێت. ته‌نیا لێره له میلانۆ كه بیست و پێنج ساڵ پێش ئێستا هاتمه ئێره، سی هه‌زار كتێب ده‌بن كه هه‌موویان له‌سه‌ر یه‌ك كه‌ڵه‌كه بوون و ئیتر كاتی ئه‌وه‌م نییه بیانژمێرم.\n*رێنماییت بۆ نووسه‌رانی گه‌نج و ئه‌وانه‌ی تازه خه‌ریكی ئه‌ده‌بن چییه؟\n–زۆر بیرله‌وه مه‌كه‌ره‌وه كه ده‌بیت به ئه‌دیب. خۆت زۆر به‌جدی وه‌رمه‌گره. وا هه‌ست مه‌كه بۆ نووسین، ئیلهامت بۆ داده‌به‌زێت. گه‌یشتن به به‌هه‌شتی نووسین و نووسه‌ریی له سه‌دا نه‌وه‌دی له رێگه‌ی ماندووبوون و عاره‌ق رشتنه‌وه‌یه، باقییه‌كه‌ی كه راده‌یه‌كی زۆر كه‌مه له رێگه‌ی ئیلهامه‌وه‌یه. ئه‌و شته‌ی كه ده‌مه‌وێت بیڵێم ئەوەیە هه‌رگیز نه‌متوانیوه له‌و رۆماننووسه تێبگه‌م كه هه‌موو ساڵێك كتێبێك یان راستتر رۆمانێك بڵاوده‌كاته‌وه. ئه‌وانه هه‌رگیز هه‌ست به‌و چێژه ناكه‌ن كه شه‌ش یان حه‌وت ساڵ هه‌ندێ جاریش هه‌شت ساڵ بۆ خۆئاماده‌كردن بۆ نووسینی رۆمانێك پێویسته. من هه‌میشه زۆر له‌و گه‌نجانه تووڕه‌م كه ده‌یانه‌وێ له تافی لاویدا یه‌كسه‌ر كتێبێك بڵاوبكه‌نه‌وه. جارێكیان گه‌نجێك لێی پرسیم چ رێنماییه‌كت هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی من چۆن بنووسم؟ رێنمایی و جه‌ختكردنه‌وه‌ی من ئه‌وه‌یه تۆ ناتوانیت ببیت به جه‌نه‌ڕاڵ ئه‌گه‌ر پێش ئه‌وه ده‌وره‌ی ئه‌فسه‌ریت نه‌بڕیبێت و پله پله سه‌رنه‌كه‌وتبیت. بیرله‌وه مه‌كه‌ره‌وه كه یه‌كسه‌ر نۆبڵی ئه‌ده‌ب وه‌رگریت، بیركردنه‌وه‌یه‌كی له‌و جۆره داهێنان و هه‌ڵكه‌وتنی ئه‌ده‌بی له‌ناو ده‌بات.\nواقیع لە ئەدەب، مێژوو و وێنەدا\nدەربارەی کۆمەڵەچیرۆکی- ئەو ژنەی دەمی ون بوو\nئه‌و پیاوه‌ی لووتی خیانه‌تی لێكرد


ڕێکخراوی ته‌ندروستی جیهانی ده‌ڵێت ئه‌گه‌ری بڵاوبونه‌وه‌ی په‌تای ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده پتر له ڕاده گه‌وره نه‌کراوه\nبه‌ڕێوبه‌ری ڕێکخراوی ته‌ندروستی جیهانی ده‌ڵێت مه‌ترسی بڵاوبونه‌وه‌ی ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده ڕاسته‌قینه‌یه و پتر له ڕاده گه‌وره نه‌کراوه. دکتۆر لی به شانده‌کانی ئاماده‌ی کۆنگره‌ی تایبه‌ت به‌م نه‌خۆشیه‌ی ڕاگه‌یاندبوو که‌وا ده‌بێت ئه‌م مه‌ترسیه گرنگی پێ بدرێت و هه‌نگاوی پێویست بنرێت بۆ ڕێگه گرتن له بڵاوبونه‌وه‌ی و گۆڕانی بۆ شێوه‌ی ئاڵۆزی تری جۆری ڤایرۆسه‌که.\nبه‌ڕێوبه‌ری ڕێکخراوی ته‌ندروستی جیهانی لی ژۆنگ ووک ئه‌و ڕاگه‌یاندنانه‌ی ڕه‌ت کرده‌وه که‌وا ئه‌م نه‌خۆشی ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده‌یه پتر له ڕاده گه‌وره کراوه که له‌وانه‌یه ببێته هۆی کوشتنی ملیۆنه‌ها که‌س له سه‌رانسه‌ری جیهاندا.\nڕێکخراوی ته‌ندروستی جیهانی پێشبینی ده‌کات نزیکه‌ی 2 بۆ 7.4 ملیۆن که‌س به په‌تای ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده گیان له ده‌ست بده‌ن.\nجۆری H5N1 ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده تاوه‌کو ئێستا 80 که‌سی له شه‌ش ووڵاتدا کوشتووه له‌وه‌تای له ساڵی 2003 ه‌وه سه‌ری هه‌ڵداوه. تاوه‌کو له‌م دواییه‌دا، هه‌موو قوربانیه‌کان له کیشوه‌ری ئاسیا ڕوویاندا. به‌ڵام ئه‌مجاره‌یان نه‌خۆشیه‌که له باڵنده‌ی تووشبووه‌وه بۆ مرۆڤ گوێزراوه‌ته‌وه وه‌ک ئه‌و حاڵه‌تانه‌ی له تورکیا ده‌رکه‌وتن. ڕاپۆرته‌کانی ڕێکخراوی ته‌ندروستی جیهانی ده‌ڵێت زیاتر له 20 که‌س له تورکیا تووشی ئه‌م نه‌خۆشیه بوون و چوار له‌مانه که منداڵ بوون گیانیان له ده‌ستدا.\nدکتۆر لی ده‌ڵێت بارودۆخه‌که‌ی تورکیا شازه. ده‌رکه‌وتنی ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده له مرۆڤ له‌و ووڵاته‌دا پێشبینی نه‌کرابوو. ئه‌م حاڵه‌تانه جیاوازن وه‌ک له‌وه‌ی له ئاسیادا ده‌رکه‌وتن کاتێک نه‌خۆشیه‌که له باڵنده و په‌له‌وه‌ڕدا زۆر زووتر پێش ده‌رکه‌وتنی له مرۆڤدا سه‌ری هه‌ڵدا.\nسه‌رۆکی ڕێکخراوی ته‌ندروستی جیهانی ده‌ڵێت هیچ هۆشدارییه‌کی پێش له‌وه‌خت بۆ ده‌رکه‌وتنی ئه‌م جۆری هه‌وبونه له په‌له‌وه‌ڕه‌کانی ڕۆژهه‌ڵاتی تورکیادا نه‌بوو. هه‌ربۆیشه ئه‌زمونه‌که‌ی تورکیا ده‌ریده‌خات که ئه‌م نه‌خۆشیه تا چه‌ندێک مه‌ترسیداره و چه‌ندێک گرنگه چاودێری بکرێت و ئاگاداری نیشانه‌کانی ببین. له‌وانه‌شه ئه‌م په‌تایه بڵاوببێته‌وه بێ ئه‌وه‌ی له پێشدا له باڵنده و په‌له‌وه‌ڕدا به‌دی بکه‌ین.\nئاژانسی ناوبراو ڕاشده‌گه‌یه‌نێت که‌وا حاڵه‌ته‌کانی تووشبونی مرۆڤ له تورکیا به‌ره‌و که‌می ده‌ڕۆن پاش ئه‌وه‌ی ژماره‌یه‌کی زۆری باڵنده و په‌له‌وه‌ڕ له‌و ووڵاته‌دا سه‌ربڕان.\nهه‌روه‌ها شاره‌زایان یارمه‌تی ووڵاتانی دراوسێی تورکیا وه‌ک سوریا، ئێران، عێراق، ئۆکرانیا، گورجستان و ئازه‌ربه‌یجان ده‌ده‌ن بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنی ڕه‌وشه‌که که وا پێده‌چێت له مه‌ترسی ده‌رکه‌وتنی نه‌خۆشی ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده بن.


زانیارى نوێ لە بارەى خۆپیشاندانەکانى عێراقەوە – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on كانونی دووه‌م 26, 2020 384 جار بینراوە 0 سەرنج\nهێزەکانی ئاسایشی عێراق پەلاماری خۆپیشاندەران دەدەن، دوای پاشەکشەکردنی لایەنگرانی سەدر چواریان کوژران\nبەغداد ڕۆژی شەممە، هێزەکانی ئاسایشی عێراق پەلاماری بنکەی سەرەکی خۆپیشاندەرانی بەغدایاندا و هەوڵیاندا خۆپیشاندەرانی خواری عێراق وەدەربنێن،بەپێی وتەی پۆلیس و سەرچاوە تەندروستیەکان، لە ئەنجانی تەقاندنی گوللە و گازی فرمێسکڕێژ چوار کەس کوژران و زیاتر لە دوانزە کەسی تر برینداربوون.\nپاڵەپەستۆ تازەکەی مانگرتووەکان و ڕێکخستەوەیان لەلایەن گەلپەروەر موقتەدا ئەلسەدر، کە ڕابەرایەتی ملیۆنان لە لایەنگرانی دەکات لە بەغداد و خوارووی عێراق، سەدر ئاماژەی بەوەدا، چیتر خودی خۆی بەشدار نابێت بۆ دروستکردنی باری نائاسایی لە دژی حکومەت.\nلایەنگرانی سەدر کە ڕۆڵیان هەبوو لە ڕێکخستنی خۆپیشاندانەکان لە دژی حکومەت و هەندێکجار یارییان بە ڕۆڵێکی گرنگی خۆپیشاندانەکان دەکرد لەبەرامبەر ئەو هێرشانەی کە لەلایەن هێزەکانی ئاسایشەوە دەکران. ڕۆژی شەممە،دوا بە دوای ڕاگەیاندراوەکەی سەدر، هەندێک چەکداری نەناسراو دەستیانکرد بە پاشەکشەکردنی مانگرتووەکان.\nبە پێی زانیارییەکن بێت، پێکدادانەکان دوای ئەوە ڕوویاندا کە کاربەدەستان دەستیان کرد بە لابردنی بەربەستە کۆنکریتەکان لە نزیک گۆڕەپانی تەحریر ئەو شوێنەی کە چەندین مانگ ببوە کەمپێک بۆ خۆپیشاندەرانی دژی حکومەت و پردی سەرەکی لە سەر ڕووباری دیجلە لە پایتەخت.\nدوای ڕاگەیەندراوەکەی موقتەدا سەدر، کە ئاماژەی بەوەدابوو چیتر بەشدارنابێت لە خۆپیشاندانەکان لە دژی حکومەت، هەر زوو لایەنگرانی دەستیان کرد بە جێهێشتنی کەمپەکانی خۆپیشاندان.\nلە باشوری شاری بەسڕە، هێزەکانی ئاسایش هێرشیانکردە سەر کەمپی سەرەکی خۆپیشاندەرانی دژی حکومەت و هێزەکانیان بڵاوکردەوە بۆ ڕێگریکردن لە دروستبوونی خۆپیشاندان. بەپێی سەرچاوەکانی ئاسایش، ۱٦ کەس لە شارەکە لەلایەن پۆلیسەوە دەستگیرکراون.\nلە گۆڕەپانی تەحریری بەغداد، لە ئەنجامی پێکدادانەکانی پۆلیس و خۆپیشاندەران، کەسێک کوژرا و زیاتر لە ۳٠ کەسی تر برینداربوون.بەپێی وتەی ئاسایش و سەرچاوە تەندروستیەکان، لە شاری ناسریە، ۳ کەس کوژران و ۱٤ی تریش برینداربوون کاتێک هێزەکانی ئاسایش پردێکیان کۆنتڕۆڵکرد، کە بۆ ماوەی ۱٤ ڕۆژ لەلایەن خۆپیشاندەران دەستی بەسەرداگیرابوو.\nهەر لە یەکی مانگی تشرینی یەکەمی ساڵی ڕابردوو، باری نائاسایی عێراق ڕاگەیەندرا، هەر لەوکاتەوە هێزەکانی ئاسایشی عێراق گازی فرمێسکڕێژ و گوللەی ڕاستەقینەیان بەکارهێناوە لە دژی زۆرینەی خۆپیشاندەرە ئازادیخوازەکان. بەپێی تۆمارنامەیەک، کە لەلایەن پۆلیس و سەرچاوە تەندروستیەکان هەبووە، تاوەکو ئێستا لە ئەنجامی خۆپیشاندانەکان، زیاتر لە ٤۵٠ کەس کوژراون.\nخۆپیشاندەران داوای نەهێشتنی ئەو گەندەڵیانەیان دەکرد کە عێراقی تێوەگڵاوە و کۆتایهێنان بە دەستێوەردانی هێزەکانی دەرەوە لە سیاسەتی عێراق. بە تایبەت ئێران،کە هاتووە بۆ بەهێزکردنی دەزگاکانی، هەر لە ساڵی ۲٠٠۳ ەوە لە کاتی هەڵگەڕانەوەی سەدام حسێن لە دژی لەشکرکێشیەکەی ئەمریکا و هاوپەیمانان.\nکردارەکانی هێزەکانی ئاسایش وەک هەوڵێک بە دیاردەکەوێت بۆ کۆتایهێنانی یەکجارەکی خۆپیشاندەرانی دژی حکومەت و ماوەی خۆپیشاندانەکان بۆ داواکردنی لابردنی هەڵبژاردەی فەرمانڕەوایی عێراق.\nچەند کاتژمێرێک دوای ڕاگەیەندراوەکەی سەدر، کە داوای لە لایەنگرانی کردبوو واز لە خۆپیشاندان بهێنن، هێرش بۆ سەر خۆپیشاندەران دەستپێکرا.\nسەدر پشتگیری لە داواکاری خۆپیشاندەران کردبوو بە مەبەستی دوورخستنەوە و لابردنی کاربەدەستە گەندەڵەکان لە حکومەت و داواکردنی خزمەتگوزاریە سەرەتاییەکان و ڕەخساندنی هەلی کار و گۆڕینی سیستەمی حکومڕانی ئەمەش دوای خۆپیشاندانەکانی مانگی تشرینی یەکەم. بەڵام هەر زوو داواکارییەکانیان بە فیشەک وەڵامدرانەوە.\nملیۆنان لە لایەنگرانی موقتەدا سەدر، کە بەشدارییان پێکرا لە خۆپیشاندانەکان، وەک تەرزە بە سەر کەپرەکانی عێراق بارین.\nشوێنکەوتووانی سەدر، لە خۆپیشاندانێکی گەورە لە دژی حکومەت لە ڕۆژی هەینی، داوای دوورخستنەوەی سەربازە ئەمریکییەکانیان کرد لە وڵاتەکە. دوای چەند کاتژمێرێک داواکارییەکەیان جێبەجێکرا.\nلە ڕۆژی هەینی،موقتەدا سەدر لە تویتێکیدا ئاماژەی بەوەکرد” چیتر خۆم لە خۆپیشاندانەکان هەڵناقوتێنیم، چ بە لایەنی باشە یان خراپە، بۆئەوەی ئەوان بتوانن ڕابەرایەتی چارەنوسی عێراق بکەن”.\nلە بەسرە، خۆپیشاندەران داوایان لە سەدر کردووە بۆ دووبارە ڕێکخستنەوەی خۆپیشاندانێکی سەرتاسەری، وە خۆپیشاندەران تویتەکەی سەدر وەک نەمانی پشتگیری بۆ خۆپیشاندانەکان دادەنێن. ئەوان لە نامەیەکدا کە لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان بڵاوبووەتەوە، داوای پشتگیری لایەنگرانی سەدر یان کردووە، بەبێ ئەو پشتگیرییە ئەوان ترسیان لە هێرشی هێزەکانی ئاسایش نیشتووە.\nبڵاوکراوەی پێشووخۆپیشاندەرانى عیراق ناوچەى سەوز گەمارۆ دەدەن\nبڵاوکراوەی نوێترسلێمانی لە نێوان پایتەختی ڕۆشنبیری و پایتەختی ئابوریدا!


داوا لە هاووڵاتییان دەكرێت ئامادەكاری بكەن بۆ پاراستنی خۆیان\n:: AM:09:44:22/10/2019 \nبەڕێوەبەرایەتی بەرگری شارستانی هەولێر هۆشداری بە هاووڵاتییان دەدات و داوایان لێ دەكات لە كاتی دروستبوونی لافاو چەند ڕێنوێنییەك هەیە لەبەرچاوی بگرن.\nئەمڕۆ سێشەم 22ـی تشرینی یەكەم، لە ئاگەدارییەكی بەڕێوەبەرایەتی بەرگری شارستانی هەولێر هاتووە، لە رۆژانی داهاتوودا شەپۆلی بارانبارین روو لە هەرێمی كوردستان دەكات بۆ سەلامەتی و پاراستنی سەروماڵی خۆتان و هەموو لایەك وەك پلانی پێشوەختە بە پێویست دەزانرێ كە ئەگەر لافاو ڕووی دا رەچاوی ئەو خاڵانەی بكەن:\nپێویستە كەلوپەل و خواردەمەنییەكانیان ببەنە نهۆمی سەرەوە یان شوێنێكی بەرز بەمەش ئەگەری پاراستنی زیاتری دەبێت\nیەكەم/ سوود لە كەناڵەكانی ڕاگەیاندن و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان وەرگرن كە پێشوەختە پێشبینییەكانی بارانبارین و ئەگەری لافاو بڵاو دەكەنەوە، هەوڵ بدەن ئامادەكاریەكانتان لە ڕۆژدا بێت، چونكە لە شەودا كاتی زیاتری دەوێ.\nدووەم/ ئەو ماڵانەی كە زیاتر شوێنەكانیان ئاوگرە و ساڵانی پێشتر دووچاری ئەم بارە هاتوون، پێویستە كەلوپەل و خواردەمەنییەكانیان ببەنە نهۆمی سەرەوە یان شوێنێكی بەرز بەمەش ئەگەری پاراستنی زیاتری دەبێت.\nسێیەم/ دڵنیا ببنەوە لەوەی كە زێرابی ماڵ و كۆڵانەكانتان نەگیراون، چونكە دەبێتە هۆی پەنگخواردنەوەی ئاوی لافاوەكە و دواجار پیسی ناو زێرابەكە دەگەڕێنێتەوە ناو ماڵ و بارەكە ئاڵۆزتر دەكات.\nچوارەم/ هەوڵ بدەن لەو كاتەدا ئەندامانی خێزان هەموو لەماڵەوە لەگەڵ یەكتربن بۆ ئەوەی سەرۆك خێزان سەرقاڵی بەدواداگەڕان و دۆزینەوەی تاكەكانی خێزانەكەی نەبێ دەشێ بەو نەچوونە دەرەوەتان لەماڵ ببێتە هۆی زووتر رزگاركردنی سەروماڵی هاونیشتمانییان بەوەی ڕێیەكەتان چۆڵ كردووە تا پیاوانی بەرگری شارستانی بەهانای خەڵكەوە بچن.\nپێنجشەم/ هەوڵ بدەن ئۆتۆمبێلەكانتان لەژێر كەپر و لە ژێر دار و درەخت و لە تەك دارتەل (عاموود) ی كارەبا ڕامەگڕن، چونكە لە نیشانە بەهێزەكانی بارانی بە خوڕ و لافاو ڕەشەبایە و هەورە تریشقەیە.\nشەشەم/ ئەگەر لافاوەكە دروست بوو وەك پێشبینی دەكرا، ئەوا بێ شڵەژان و بە هۆشیاری سەرچاوەی كارەبا و گازی سروشتی بكوژێنەوە، ئاگەداربە بە هیچ جۆرێك دەستكاری هیچ خاڵێكی كارەبایی مەكە كە كوژابێتەوەش دەشێ شۆرتی كردبێ و كارەساتی لێ بكەوێتەوە.\nحەوتەم/ ئەگەر لەناو ئۆتۆمبێل بوویت هەوڵ بدە بەو رێیانەدا بڕۆیت كە شارەزایت و مەچووە ئەو ڕێیە كە ژێر ئاو كەوتووە، چونكە لەو كاتانەدا قووڵایی ئاوەكە روون نییە. ئەگەر ئۆتۆمبێلەكەت كوژایەوە ئەوا زوو جێی بێڵە، چونكە شەپۆلی ئاو دەشێ وەریبگێڕێ یان لەژێر كۆنترۆڵی تۆ دەربچێ و بەرەو رێڕەوی ئاوەكە بخزێ.\nهەشتەم/ لەو رۆژەدا هەوڵ مەدە وێنە و ڤیدیۆی لافاوەكە بگریت و بڵاوی كەیتەوە، یا كە پردێك یان بەربەستێك كەوتووەتە بەر شەپۆلی ئاو هەوڵ مەدە لە لێواری سێڵفی بگریت و روونكردنەوە بدەیت، چونكە لەهەر كاتێكدابێت دەشێ هەرەس بێنێت.\nنۆیەم/ لەهەر بارێكی نەخوازراو پێوەندیمان پێوە بكەن لەڕێی ژمارەكانی (۱۱٥) وە (۱۲٥) ، ئێمە بە هاوئاهەنگی لەگەڵ لە تیمەكانی شارەوانی و پۆلیسی فریاكەوتن بەهاناتانەوە دێین .\nئه‌م بابه‌ته 3235 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nجارێكی تر هۆشیار عه‌بدوڵا ریسوا كرا\nعومەر سەید عەلی چی بە لاهوور جەنگی گوت؟\nله‌سه‌ر تووشبووانی كۆرۆنا له سلێمانی زانیاری نوێ راگه‌یه‌نرا\nقایمقامی هەولێر هۆشداری دەدات


رۆژنامه‌ی ئیندیێندێنتی به‌ریتانی ده‌ڵێت توركیا چه‌كداره داعشه‌كان بۆ شه‌ڕی عه‌فرین به‌كاردێنێت.\nرۆژنامه‌ی ئیندیپێندێنتی به‌ناوبانگی به‌ریتانی راپۆرتێكی مایكل كۆكبه‌رنی بڵاوكردۆته‌وه، ناونیشانی راپۆرته‌كه "توركیا تۆمه‌تباركراوه به ته‌جنیدكردنی هه‌زاران كۆنه-داعش بۆ هێرشكردنه سه‌ر كوردانی سوریا".\nبه‌گوێره‌ی رۆژنامه‌كه، توركیا چه‌كداره‌كانی داعش مه‌شق پێده‌كات و له ریزه‌كانی سوپای ئازاد و ئۆپه‌راسیۆنی چله زه‌یتون رێكی خستون و ته‌جنیدی كردوون.\nئیندیپێندێنت له‌زاری كۆنه داعشێكه‌وه ده‌ڵێت، چه‌كداره‌كانی داعش نیوه‌ی كۆی چه‌كداره‌كانی چڵه زه‌یتون پێكدێنێت.\nگرنگترین خاڵی راپۆرته‌كه ئه‌وه‌یه كه ده‌ڵێت چه‌كداره‌كانی داعش له ژێر فشاری توركیادا په‌یوه‌ست ده‌بن به سوپای ئازاد و هه‌ریه‌ك له داعش و توركیا هه‌وڵ ده‌ده‌ن یه‌كتری بۆ ئامانجی تایبه‌ت به‌خۆیان به‌كاربێنن.\nئیندیپێندێنت ده‌ڵێت جگه له گروپی داعش، هه‌ندێك له‌وانه‌ی له ئۆپه‌راسیۆنی چڵه‌زه‌یتون به‌شدارن به‌ئاشكرا سۆز و په‌یوه‌ندی خۆیان بۆ رێكخراوی ئه‌لقاعیده ده‌رده‌بڕن.\nئه‌م راپۆرته زۆر هه‌ستیاره و هیوادارم براده‌رانی رۆژاڤا زۆر به‌جدی كار له‌سه‌ر زه‌قكردنه‌وه‌ی ئه‌م راپۆرته بكه‌ن و هه‌ر براده‌رێكیش له‌هه‌ر كوێیه‌كی دونیا هه‌یه سه‌رنجی رایه‌دار و میدیاكانی وڵاته‌كه‌ی بۆ ئه‌م راپۆرته رابكێشێت.\n*ئه‌م بابه‌ته له فه‌یسبووكى نوسه‌ر و چاودێرى سیاسی "ئارام ره‌فعه‌ت"ه‌وه وه‌رگیراوه.