ئەو زانستەی لە تەوەری ژن گەشە دەکات، دەبێتە هەنگاوی یەکەم بەرەو کۆمەڵگا ناسیینێکی راستەقینە\nفارسی سۆرانی Kurmancî\nچاند و ژیان\nدیرۆک و میتۆلۆژی\nدەزانین کە ڕێبەر ع.ئۆجالان باس لە زۆر کەسایەتی و کتێبی مێژوویی دەکات. یەک لەوانە نەفرتیتی و ئەو کتێبانەی لەسەری نوسراوە، دەمەوێ لەسەر ئەو کتێبە…\n2020-12-23 کچی جوانی لە دوور هاتوو\nلە وڵاتی ئێمە و لە هەموو جیهانیش دا ژنانێک هەن کە بە گوێرەی ئەو دۆخ و زەمەنەی تێدا دەژین بوونەتە خاوەن خۆڕاگری و هەوڵدانی بێ…\n2020-12-25 خاتوو خۆرشیدی مەریوانی\nلێکۆڵینەوە لەسەر گوندی ژنان گوندی ئومۆژا ٣٨٠ کم دووری پایتەختی کینیا، نایرۆبیە. ئەو گوندە تەنیا لە لایەن ژنانەوە بەرێوەدەبرێ و ژنانی تێدا دەژی. بە زمانی…\n2020-12-21 رۆژئاڤای کوردستان\n&nbspنمونەی گوندی ژنان ئومۆژا- UMOJA رۆژئاڤای کوردستان\nئارشیڤ ژنۆلۆژی کوردی\nلە وڵاتی ئێمە و لە هەموو جیهانیش دا ژنانێک هەن کە بە گوێرەی ئەو دۆخ و زەمەنەی تێدا دەژین بوونەتە خاوەن خۆڕاگری و هەوڵدانی بێ وێنە. کە هەرچەندە بە گوێرەی راستینە و کاراکتێری سیستەمی پیاوسالارباس لە کەسایەتی نەکرێت، بەرهەمەکانی بۆ ئەوەی مرۆڤایەتی بەهرەی لێ وەرگرێت مەجبور بمێنێت کە بە ناوی پیاوانەوە بڵاوی بکاتەوە یان ئەوەی بەرهەمەکانی ون بکرێت. بەڵام ئەوە راستیەکە کە کەسایەتی وەها ژیاون…\nدەزانین کە ڕێبەر ع.ئۆجالان باس لە زۆر کەسایەتی و کتێبی مێژوویی دەکات. یەک لەوانە نەفرتیتی و ئەو کتێبانەی لەسەری نوسراوە، دەمەوێ لەسەر ئەو کتێبە و ئەنجامەکانی خوێندنەوەی خۆم بۆ ئەو کتێبە، خوێنەر ئاگادار بکەمەوە. کتێبی نەفرتیتی لە لایەن نوسەر میشیل مۆرانەوە نوسراوە، بەگشتی ٤٧٠ لاپەڕەیە. لەسەر بەرگەکەی وێنەی نەفرتیتیە کە زۆر جوان و سەرنجڕاکێشە. ئەو وێنەیە، وێنەی پەیکەرێکی نەفرتیتیە. ڕەنگی پێستی هەندێک بۆرە، چاوەکانی…\nلێکۆڵینەوە لەسەر گوندی ژنان گوندی ئومۆژا ٣٨٠ کم دووری پایتەختی کینیا، نایرۆبیە. ئەو گوندە تەنیا لە لایەن ژنانەوە بەرێوەدەبرێ و ژنانی تێدا دەژی. بە زمانی سواهیلی خەڵکی کینیا ئومۆژا واتە یەکێتی. ئەو گوندە لە ساڵی ١٩٩٠ لە لایەن رەبەکا لۆلۆسۆلی-یەوە کە ڕوبەڕووی توندو تیژی بۆوە دامەزرا. هەتا ئێستا لۆلۆسۆلی وەک دایکی گوند پەسەندکراوە. لۆلۆسۆلی هەتا ئێستا لە کینیا لە بەرامبەر کردەوەکانی وەک خەتەنەی کچان، دەستدرێژی،…\nکۆمیتەی دامەزراندنی گوندی ژنان – ژنوار لە ٥٦مین ساڵوەگەڕی کوشتنی خوشکانی میرابەل دا هەموو ئەو کردەوە توندوتیژییانە شەرمەزار دەکەین کە هەزاران ساڵە لە دژی ژنان دەکرێت. لە سەردەمێکداین کە لە ناخەوە ناچارمان دەکات کە دەبێ شەرمەزارکردن و پرۆتستۆکردن تێپەڕێنین. ژنان ڕوبەڕووی قڕکردن دەبنەوە. ئەقڵیەتی رەگەزگەرێتی پیاو بە ئەقڵیەتی ژنکوژی پەروەردە دەکرێت و گەورە دەبێت. ژیانی هەر ژنێک بەبێ زانینی ئیرادەی جەوهەری، بێ ڕێکخستن و…\n2020-12-20 رۆژانەیی- دیمۆگرافیا- مێژوو\nرێبەر عبدوڵڵا ئۆجالان ژن، خاوەنی ژیان، خاک و راستیە. دەبێ بۆ وەفاداری ڕێ لە کوشتنی جەستەیی و رۆحی ژن بگرین، دەبێ پرەنسیپ لە کەسایەتی ژنان دا هەبێت، بەڵام ئەوە بە چەقۆ و بە کوشتن نابێت. من بە رێزەوە پێشوازیم لە ئێوە و پارتیبوونتان کرد و هاوکارتان بووم. من هەمیشە وتم، پێویستە ئێوە ببنە گەرەنتی ئازادی ژیانی ئازاد و جوان. رۆژێک بە مسۆگەری دەگەنە ژیانێکی…\nدەستەواژەی دادپەروەری، لە زۆربەی زمانەکاندا وەک دەستەواژەی مێ دەرباز دەبێت. بەڵام بەهەزاران ساڵ ژنان لە نادادیەکی قوڵدا ژیاون. بەرامبەر ئەم نادادیە مامەڵەکردن لەگەل ئەم دەستەواژەیە بەشێوەی مێ دەبێتە هۆی ناکۆکیەکی مێژوویی قوڵ. بۆیە ئەم بابەتە پێویستی بە لێکۆڵینەوەیەکی مێژوویی هەیە. لەناو لاپەڕەکانی مێژوودا چەندین ژن هەن کە سڕراونەتەوە. ژنانێک ئەشکەنجە کراون، هەندێکی تر سوتێندراون، ڕەجم کراون، وەکو ژنی خراپ یان شێت پێناسە کراون، ڕوو بەڕووی…\nبۆچی ماڵپەڕی ژنئۆلۆژی ؟\nژنان لە سەرتاسەری جیهان، ئێش و ئازار، توند و تیژی ئەشکەنجە و هەزاران جۆر ستەم و زوڵم دەبینن، داخۆ پێویستیان بە ماڵپەڕ و تۆڕێکی ڕاوێژی و زانیاری نیە؟ هەزاران ساڵە لەسەر رووی ئەم گۆی زەویە بێ هەژمار دەوڵەت-شار وەک جێی نیشتەجێبوون دامەزراوە بەڵام کۆمەڵگە بە تایبەتی ژن لە دۆخێک دایە کە ئەوەی دەیکات هەر ژیان نیە. ئێمە بۆ بە کردنەوەی ماڵپەڕێکی وەها هەنگاو بۆ وەڵامدانەوەی…\n2020-12-15 تێکۆشانی ژن\nژن کۆڵەکەی ژیانە\nجوانا سنە کاتێ باسی پاراستن دەکەین، دەبینین کە لە هەموو جۆرە زیندەوەرێک دا هەستی خۆپاراستن هەیە. دەتوانین بڵێین لە ناخ دایە و وەکوو میکانیزمێکی گەردوونیە و لە هەر کاتێک کە ئەو زیندەوەرە هەست بە مەترسی بکات، بە شیوازێک خۆی دەپارێزێ و کەس بۆی نیە کە ئەم ماڤە گەردوونیەی لێ وەربگرێت. لە بەر ئەوەی کە ماڤی خۆپاراستن بەشێک لە هەبوونه. کاتێ چاو لە کۆمەڵگەی یەکەمی مرۆڤ…\nئازادی ئیرادەی ژن ئەخلاق تێکۆشانی ژن خاتوو خۆرشیدی مەریوانی خاک خاکی پیرۆز خۆی دەپارێزێ، دوالیزمى وزه - مادده دۆخی ژن و هێزی سیاسەت کردنی، رۆژئاڤای کوردستان رۆژانەیی- دیمۆگرافیا- مێژوو زیهنییەتی پیاوسالار، ستاتۆ کۆمه‌ڵایه‌تی سۆسیۆلۆژیا ماڵپەڕی ژنئۆلۆژی مۆدێرنیته نەفرتیتی هاوبه‌شى هاوژیانى هاوژیانى ئازاد هه‌ژموونگه‌رایى ئایدیۆلۆژى  وند و تیژی ژنان پاراستن، پیاوسالاری پێناسه‌کردنى ژن ژن ژنئۆلۆژی ژنان ژنان لە کینیا ژن لە گۆڕەپانی سیاسەت ژیان ژیانى ژن ژیانى کۆمه‌ڵایه‌تى کچی جوانی لە دوور هاتوو کۆمەڵگەی ژن – دایک، کۆیلایەتی ژن گوندی ژنان یاسا


چی نوێ هەیە لە iOS 7.1 Beta 2؟ – کەی ئای تی ئێن\nئای ئۆ ئێس 15, كانونی یه‌كه‌م 2013\nسڵاوی خوای گه‌وره له گشت لایه‌كتان، به‌ڕێزان وه‌ك ده‌زانن دوێنی كۆمپانیای ئه‌پڵ وەشانی تاقی كاری دووه‌م كه بریتیه له iOS 7.1 Beta 2ـی بۆ گه‌شه‌پێده‌ره‌كان وه‌شاند. ئه‌مه‌ش دوای یه‌ك مانگ له وه‌شاندنی Beta 1 دێت، له تاقی كاری یه‌كه‌م واته Beta 1 چه‌ند گۆڕانكاریه‌كی تازه كرا بوو كه كار ئاسانی بۆ به‌كارهێنه‌ران ده‌كرد، له‌م تاقی كارییه تازه‌ی دا چه‌ند گۆڕانكارییه‌كی تاراده‌یه‌ك باش ئه‌نجام دراوه كه ئه‌وانیش بریتین له:\n١. فه‌رمانی General له خواره‌وه هێنراوه‌ته‌وه سه‌ره‌وه‌ی فه‌رمانه‌كان له به‌شی Settings وه هه‌روه‌ها فه‌رمانی Touch ID له به‌شی General هێنراوه‌ته ده‌ره‌وه له به‌شی General و ڕاسته‌وخۆ له به‌شی Settings ده‌رده‌كه‌وێت، وه‌ك ئه‌م وێنه‌یه:\n٢. زیاد كردنی فرمانی Button Shapes كه یارمه‌تیت ده‌دات كه ئایفۆنه‌كه‌ت ببه‌ستیه‌وه به ئه‌پڵ تی ڤی یان هه‌ر ئامێرێكی تری ئه‌پڵ له رێگه‌ی وایه‌رلێسه‌وه. وه‌ك ئه‌م وێنه‌یه:\n٣. به شێوه‌یه‌كی به‌رچاو سیسته‌مه‌كه خێرا كراوه له كاتی هاتنه ده‌ره‌وه و چوونه ژووره‌وه بۆ نێو به‌شه‌كانی سیسته‌مه‌كه، وه‌ك ئه‌م وێنه‌یه:\n٤. لابردن و سڕینه‌وه كیبۆردی ڕه‌ش كه له Beta 1 زیاد كرا بوو، وه‌ك ئه‌م وێنه‌یه:\n٥. زیاد كردنی پاش بنەمایەکی نوێ بۆ ئامێری ئایپاد، وه‌ك ئه‌م وێنه‌یه:\nتێبینی: جارێ ئه‌م وەشانه ته‌نها بۆ گه‌شه‌پێده‌ره‌كانه، بۆیه تا نه‌بێته فه‌رمی كه‌س جێگیری نه‌كات له‌سه‌ر ئامێره‌كانی.\nسەرچاوە: 9to5mac +abo1bs


hasan 07/08/2020 - 23:48 بڵاوکراوەتەوە لە جیهانی\nمیشێل عەون لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانییدا کە لە باڵەخانەی سەرۆکایەتی کۆمار لە بەیروت ئەنجامیدا، هەڵسەنگاندنی بۆ دوایین پێشهاتەکانی پەیوەست بە تەقینەوەکەی بەندەری بەیروت کرد کە ئێوارەی رۆژی سێشەممەی رابردوو روویدا و بەهۆیەوە تاوەکو ئێستا ١٥٤ کەس کوژراون و نزیکەی پێنج هەزاری دیکە برینداربوون.\nمیشێل عەون لەبارەی لێکۆڵینەوەی نێودەوڵەتی لەسەر رووداوەکە گوتی: "ئامانج لە داواکاری بۆ لێکۆڵینەوەی نێودەوڵەتی لە بارەی ته‌قینه‌وه‌كه‌ی بەندەری بەیروت لەناوچوونی راستییەکانە".\nراشیگەیاند، پێویستە دەستبەجێ لێکۆڵینەوەکان دەستپێبکرێن بەڵام پەلەیان تیادا نەکرێت.\nعەون گوتیشی: "لێکۆڵینەوە لە کارەساتەکە بەرپرسانی راستەخۆ دەگرێتەوە. دەرگای دادگاکان بەڕووی گەورە و بچووک کراودەبێت، پارێزگاریی لە هیچ کەسێک ناکرێت کە لە تەقینەوەکەوە تێوەبگلێن، لێکۆڵینەوە سەرەتاییەکان دەریانخستووە کەسانی دیکە تێوەگلاون".\nرۆژی چوارشەممەی رابردوو، حکوومەتی لوبنان رایگەیاند، لێکۆڵینەوەکان لەبارەی تەقینەوەکەوە پێنج رۆژ دەخایەنێت، بەڵام سەرۆک حیزبەکان و سەرۆکوەزیرانەکانی پێشوو و موفتی لوبنان داوای لێکۆڵینەوەی نێودەوڵەتییان کرد لەبارەی رووداوەکە.\nسەرکردە سیاسییەکانی لوبنان هۆکاری داواکاریی لێکۆڵینەوەی نێودەوڵەتییان گەڕاندەوە بۆ متمانە نەبوون بە دەسەڵاتی لوبنان و بە گوتەی ئەوان دەسەڵات دەست لە کاروباری دادگاکان وەردەدات.\nلە وەڵامی پرسیارێک لەبارەی داواکاریی سەرکۆماری فەڕەنسا، ئیمانوێل ماکرۆن لە میانی سەردانەکەی کە رۆژی پێنجشەممە بۆ بەیروت ئەنجامیدا لەبارەی دووبارەی بنیاتنانەوەی سیستەمی سیاسیی لە لوبنان، سه‌ركۆماری لوبنان، رایگەیاند: "ئێمە لەبەردەم گۆڕانکاریی و دووبارە پێداچوونەوە بە سیستەمی سیاسیمانداین".\nگوتیشی: "(رژێمی ئێستا) ناتوانێت بڕیارێک بدات و بەپەلە جێبەجێی بکات، چونکە دەبێ بە چەند قۆناغێکدا تێپەڕێت و لەسەر بنەمای سازان بێت، کاتێک کە کەسەکان زیاد دەبن ناتوانرێت بگەیتە سازان، بۆیە چاکسازیی لەم جۆرە کەشەدا ئەستەمە".\nلەبارەی هۆکاری تەقینەوەکەشه‌وە میشێل عه‌ون گوتی: "هێشتا هۆکاری تەقینەوەکە ئاشکرا نەبووە، ئەگەری هێرشی دەرەکی ئەگەرێکی کراوەیە، ئەویش لە رێگەی مووشەک یان بۆمب یان هەر کارێکی دیکە".\nراشیگەیاند: "داوام لە سەرۆکی فەڕەنسا کرد وێنەکانی تەقینەوەکەمان لە رێگەی مانگی دەستکردەوە پێ بدات، ئەگەر وێنەکان لەلای فەڕەنسا نەبوون، داوا لە وڵاتی دیکە دەکەین".\nعه‌ون ئاماژەی بەوەشکرد کە دوای رووداوەکە ژمارەیەک سەرۆک و سەرکردەی وڵاتان پەیوەندییان پێوە کردووە و ئامادەییان نیشانداوە بۆ پێشکەشکردنی یارمەتی دارایی و ناردنی دەرمان.\nسەرکۆماری لوبنان راشیگەیاند، یارمەتیی نێودەوڵەتی دیکە لە چەند رۆژی داهاتوودا دەگەنە وڵاتەکەی و گوتی: "بەیروت به‌شێوه‌یه‌كی باشتر دەگەڕێتەوە دۆخی به‌ر له تەقینەوەکە و بیرۆکەی ئەوەمان هەیە کە هەر وڵاتێک بەشێکی ناوچە زیانپێگەیشتووەکان چاک بکاتەوە".


کەنەکە: کۆمەڵکوژیی دێرسیم دڵی کوردستانی داغان کرد – کوردی – RojNews.News\nکەنەکە: کۆمەڵکوژیی دێرسیم دڵی کوردستانی داغان کرد\n22/06/2020 - 10:04:48 pm\nدووشەممە, 4 ماي 2020 – 10:19 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nئەمڕۆ ٨٣-مین ساڵیادی کۆمەڵکوژیی دێرسیم-ە و کۆنسەی بەڕێوەبەریی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان-کەنەکە-ش لەو ساڵیادەدا پەیامێکی بڵاوکردەوە.\nلە پەیامەکەدا هاتووە”لە ٤ی ئایار ١٩٣٧ دا بە بڕیاری فەرمیی حکومەت و دەوڵەتی تورکیا هێرشێکی سەربازیی گەورە بە ئامانجی لەناوبردنی خەڵک کرایە سەر دێرسیم. دەوڵەت و حکومەتی تورک بە رق کینەی تۆڵەسەندنەوە لە زەوی و ئاسمانەوە پەلاماری دێرسیمیان دا. بە دەیان هەزار دێرسیمییان کوشت، دەیان هەزاریش دەربەدەر بوون و زۆریشیان لە رێدا فەوتان. کوشتوبڕێک، کۆمەڵکوژییەک بە بڕیاری فەرمی دەوڵەت و حکومەت و بە بەڵگەوە ئەنجامدرا”.\nئەوەش هاتووە”سەرەڕای کوشتوبڕ و دەربەدەرکردن و ماڵوێرانیی، یاسایەکی تایبەتیشیان دەرکرد و ناوی دێرسیمیان گۆڕی بۆ تونجەلی، دڵی کوردستان بەو کۆمەڵکوژییە داغان بوو، هەرگیز لە بیر نەکراو، نابێ هەگیز لە بیریش بکرێت. ئەبێ کورد هەرگیز بکەری ئەو تاوانە و تاوانەکەش لەیاد نەکەن. پێوستە لە هۆش و ویژدانی خۆیاندا هەڵیکۆڵن، بۆئەوەی بۆ هەمیشە نەسڕێتەوە”.\nکۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان، ئەو جینۆسایدە ئیدانە و شەرمەزار دەکات و دەڵێت:”بەرپرسانی دەوڵەت و حکومەتی خوێنرێژ هەرچیەك بڵێن، سیاسەتی گشتی هەر ئەنجامێک بدا بە دەستەوە، هیچ لەو پرسە ناگۆڕێ. ئەو دڕندایەتییەی بەرامبەر خەڵکی ئێمە کرا، لاپەڕەیەکی رەشی ترە لە مێژووی خوێناوی دەوڵەت و حکومەتی تورکیادا”.\nکەنەکە بە پێویستی دەزانیت”خەڵکی ئێمە بە رێبەر و پێشەنگ و تێکۆشەرانی بزووتنەوەی نەتەوەیی و نیشتیمانیەوە، لە هەموو یادێکی ئەو رۆژە خەمناک و دڵتەزێنەدا، یادەوەریی خۆیان روون و گەش راگرن و بۆ بەدواداچوون و حساب خواستن لەو دوژمنانەی ئەو کارەساتەیان ئەنجامدا، سست و لاواز نەبن”.\nلە کۆتاییشدا دەڵێت:”پێویستە رۆژی ٤ی ئایار وەک رۆژی کۆمەڵکوژیی دێرسیم بناسرێت، دەوڵەتی تورکیا دان بە کۆمەڵکوژیی دێرسیمدا بنێت و قەرەبووی هەموو زیانەکان بکاتەوە، هەروەها گۆڕی سەید رەزاو هەموو گۆڕە بە کۆمەڵەکانی ئەو کارەساتە ئاشکرا بکرێن.\nدوو مووشەک پوچەڵکرانەوە


پلاتفۆرموو هۆرامی: داگیرکەری تورکیەی شەرمەزار کەرمێ – Horam\nپلاتفۆرموو هۆرامی: داگیرکەری تورکیەی شەرمەزار کەرمێ\nجولای 29, 2019 جولای 29, 2019 AComment(0)\nتۆرکیە ئامانجشی ئەساسیش جە بەین بەردەو کوردیا نە تەنیا پەکەکە\nهەر چن بە دما ساڵەکا قەباڵەو لۆزانی نزیکێ بیمێوە هێرش و داگیرکارا کوردستانی پێ سەروو کوردی فرەتەرێ با . جە درێژەو سیاسەت و ئینکار و فۆتنای ، دۆلەت و تورکیەی جە دماو سەرکەوتەی گەلەکەیما جە وەرنیشتەنە بە گرد جۆرێ دەسشدان کۆم کۆشتەو گەلەکەیما. جە سەد سالی ویەردە تا بە ئارۆ دۆلەتە داگیرکارەکا کوردستانی چێروو نامێ جیاوازێ رەسمییەتشا دان بە سیاسەت و قەرەچۆڵ بریۆ نەتەوەکەیما . سەرەرا ئانەی کە بە ئەرەمەرزنایرەو سیستمەکا وێشا ، هۆڵشا دان زوان ، شناس ، کەلتوور و فەرهەنگیما واڕا و بە بەرگ و وێشا ڕێکێما وزا ، بەلام گەڵەکەما تا ئارۆ مڵش کەج نەکەردەن . ئارۆ وینمێ کە دۆلەت و تورکیەی بە هەمکاری دۆلەت و ئێرانی پێ دەرباز بیەی جە گرفتەکا دلێ سیستمەکاشا کە ئەنجاموو سیاسەت و دیکتاتۆری و مڵهۆریشانە ، بە گیسنانۆ ئایروو جەنگی گەرەکشانە وێشا جە گرفتەکا وەردەمیشا رزگارێ کەرا . بە تایبەت دۆلەت و تورکیەی بە هێرش پێ سەروو پانیشت و کوردستانی بە بەهانێ بیەو گریڵاکا پەکەکەی ، ئامانجێ گەورەتەرش چی هێرشا هەن . تورکیە وەلێ پەکەکەیچەنە ، چێروو نامە جیاواوازەکاوە کۆم کۆشتەی و هێرشێش کەردێنێ . ئارۆ چێروو نامێ پەکەکەیۆ هێرشەکا وێش رەسمیەت پەنە مدۆ . بە داخەوە چن لایانێ کوردی بە هەمکاری تورکیەی جە لاواز کەردەو بەشێ جە کوردی هام ڕێ نەیارا کوردستانینێ . غافڵ چانەیە کە قەندیلا و گەریلا کە تاونش تا ئیسە وەر جە قڕکەردۆ کوردی گردوو بەشەکا کوردستانیۆ گێرۆ . تورکیە ئامانجش گێرتەو گردوو پانیشت و وەرنیشت و کوردستانیا ، گەر سەردەموو هێرش و داعشی ویر بارمێوە ، خاستر تاومێ راسی دۆلەت و تورکیەی بەر وزمێ . دۆلەتێ کە سەرەراو ئانەی یاری دۆلەت و هەرێم و کوردستانیش نەدا ، بی بە پالپەشت پێ داعشی . ئارۆیچ هیوا بەستەی بە داگیرکارێ پسۆ تۆرکیەی ، وێ کۆشتەیا . ئێمە پسۆ پلاتفۆرموو هۆرام-ی سەرەرا شەرمەزار کەردەی ئا هێرشا پێ سەروو گەلەکەیما ، داواما جە گەلەکەیما جە هەر چوار پارچەنە ئانەن کە وەرانوەروو داگیرکاری تازەی کە ئامانجش گردوو دەستکەوتەکا گەل و نیشتمانەکەیمانە مدڕا . هەر پاسە بە فشار ئاردەی بە لایانە پەیوەندیدارەکا پێ بەستەو کۆنگرێوە نەتەوەیی هەنگامە بنیا . ڕاوەبەری پلاتفۆرموو هۆرام-ی ٢٧-٧-٢٠١٩\nناستەی پێ وانای بە زوانی ئەدایی چێروو هەر نامێوەنە ، جەنگی روانەن پێ تاونایۆ شۆناسیما.\nفوریه 21, 2019 فوریه 21, 2019 Z\nپەیاموو پلاتفۆرموو هۆرام-ی بە بۆنەو رۆ زوانی ئەدایی :خۆلکوو وەشەویس و نەتەوەکەیما ، بە تایبەت هەرێمەکەیما جە هۆرامان و هەر یاگە کە هەندێ . جە وەختێنە رۆ زوانوو ئەدایی یاد کەرمێوە کە یاگێ شەرمەزاری و سەرشۆرینە پێ دەسەڵاتدارا و داگیرکەرا کوردستانی . ئا داگیرکارا کە جە سەدەو ٢١ یەکینە هێشا گورەتەرین نەتەوە پسۆ کوردیشا […]\nپلاتفۆرموو هۆرام-ی: مامۆستا عوسمان کۆڵەکێوە بێ زوانوو هۆرامیش پارێزنابێ\nاکتبر 17, 2020 اکتبر 17, 2020 Z\nدەسەو ڕاوەبەری پلاتفۆرموو هۆرام-ی بە بۆنەو کۆچوو ناوەختوو هۆنیەر، نویسکار، زوانشناس و پەیجورکاری ئەدەبی عوسمان محەمەد هەورامی پەیامێوی سەرەوەشی ئاراستەو خانەوادەو کۆچکەردەی و خەلکوو هۆرامانی کەردەن کە ئینە دەقەکەشەن: خەڵکوو وەشەویسو هۆرامانی و خانەوادەو کۆچکرکەردەی مامۆسا عوسمان محەمەد هەورامی، پسەو پلاتفۆرموو هۆرام-ی کە ئامانجش پارێزناو زوان، فەرهەنگ و نرخەکاو کۆمەڵگاو هۆرامانیا، وێما بە هامخەمتا مزانمێ […]\nهۆرام : دەسەڵاتوو پانیشتی بە پێچەوانەو داواکاریەکا خەلکی هەنگامە منیۆ.\nژوئن 3, 2020 ژوئن 6, 2020 Z\nبەیاننامەو پڵاتفۆرموو هۆرام-ی سەروو سەرورداکا پانیشتوو کوردستانی : هام وەخت چەنی سەرورداکا تەروو جیهانی و وەرکەوتوو دڵێراسەی ، کە نیشانێ بە بۆنبەست یاواو سیستموو سەرمایەداری بە پێشەنگایەتی دەوڵەتیا جە چارەسەری گرفتەکا ، جە پانیشتو کوردستانیش سەرهۆردای دیسان دەسش پەنە کەردن . دەسەڵاتوو پانیشتوو کوردستانی کە جە ساڵەو ١٩٩١ی تا ٢٠٢٠ بە مڵیاردها دۆڵارێش جە سروەت […]\nبەیانیەو پلاتفۆرموو هۆرامی به بۆنۆ نۆرۆزیۆ\nپلاتفورمی هۆرام : پێویستە توندڕەوەکان سنووری خۆیان بزانن و دڵنیا بن لە کۆمەڵگادا ڕسوا دەبن


ئەڤرۆ ٧٤ ساڵ ب سەر سێدارەدانا پێشەوا قازی محەمەد سەرۆك کۆمارێ کوردستانێ دەربازبوون – خەدەنگ\nئازار 31, 2021 ئازار 31, 2021\nپێشەوا قازی محەمەد سەرۆك کۆمارێ کوردستانێ و ھەڤالێن وی، ژ لایێ حکومەتا پاشایەتیا ئیرانێ ڤە ل دادگەھەکا سەربازی ب نەدادپەروەری ھاتن دادگەھکرن، پشتی ژ ناڤچوونا کۆمارێ ل سپێدەھیا ٢٩/٣/١٩٤٧ زایینی ل مەیدانا چوار چرا، ئەو جھێ کۆمارا کوردستانێ لێ ھاتی راگەھاندن سێدارەدان و شەھیدکرن، ھەر ل وێ ڕۆژێ ل سەر دەستێ خەلکێ ب شەرەفێ مھابادێ ل گورستانا مەلا جامی ب ئاخا پیرۆزا نشتیمانی ھاتن ڤەشارتن.\nبەشەك ژ ژیانا قازی محەمەدی:\nقازی محەمەد کورێ قازی عەلی، کورێ میرزا قاسم قازیە. ل (١ گولانا ساڵا ١٨٩٣) ل مھابادێ ژ دایک بوویە. ژ بنەماڵەکا ب ناڤ و دەنگبوون، رابردوویێ وان ڤەدگەریت بۆ چوار سەدا بەری نۆکە، ئەڤێ بنەماڵێ نە بتنێ ل دەڤ خەلکێ بەلکۆ ژ لایێ دەستھەلات بەرپرسێن حکومەتێ ژی ڕێز و پێزانینەکا مەزن ھەبوو. قازی مرۆڤەکێ گەلەك ب فەرھەنگ و دلساخ و ئەدەب و ھونەر دوست، و ب راوێژ و د ھەمان دەمدا سیاسی و دیموکراتەکێ نشتیمانپەروەر حەژێکەرێ مللەتی بوو. رێبەرەکێ خودان کاریزما رەوشەنبیر و ب ھەست و سۆز بوو، و خوە دگەل ھەموو چین و تەخێن جڤاکی د گونجاند. قازی ھەر ژ زارۆکینی حەزا زانست و فێرکرنا زمانێن بیانی ھەبوو، ژبلی عەرەبی و فارسی زمانێ (فەرەنسی، ئنگلیزی، ئێسپێرانتۆ، رووسی) د زانین. گەلەك حەز ژ تێکەلیا دگەل زانا و کەسایەتیێن مەزن، و کوردێن نشتیمانپەروەر و سەرۆك عەشیران دکر. پشتی مرنا بابێ وی ل ساڵێن پشتی ١٩٤١ نێزیکی دوو ساڵان بەرپرسیارەتیا ئیدارە و فەرھەنگ و ئەوقافا باژێرێ مھابادێ دکر، خزمەتەکا بەرچاڤ پێشکێشی خەلکێ کر و ئێکەم قوتابخانەیا کچان ل مھابادێ ڤەکر.\nپێشەوا قازی محەمەد ل ٣٠/٣/١٩٤٦ ب بەژداریا نوینەرێن دیێن ھەرێما کوردستانێ، و مەلا مستەفا بارزانی و سەرۆك عەشیرەت و نوینەرێن ھەموو چین و تەخێن دیێن کوردستانێ پێکھاتنا ئێکەم کۆمارا کوردستانێ ل مھابادێ راگەھاند، و ئەو بوو سەرۆك کۆمارێ وێ. ل دەما قازی محەمەد بووی ئەندامێ “کۆمەڵا ژ.ك” ناڤەکێ نھێنی (بیانی) بۆ ھات دانان، جار جارا ل ڕۆژنامەیا کوردستان ب ناڤێ پێشەوا بەحس لێ د ھاتە کرن، ب شێوەیەکێ فەرمی پەیڤا (پــێشـەوا) پێ ھات بەخشین و تا نۆکە ژی ئەو ناڤ د ناڤ خەلکێ دا مایە. و پشتی دامەزراندنا کۆمارێ ئۆمێدەکا مەزنتر ب بەرپرسان و خەلکێ دا پاشان “کۆمەڵا ژ.ك” بۆ “حزبەکا دیموکراتی کوردستان” وەك پارتەکا دیموکرات و پێشکەڤتی دەست ب تێکۆشانێ کر.\nل دەڤ پێشەوای برایەتی و ئێکگرتنا کوردان مەزنترین سەرکەفتن بوو، ژبەر ھندێ ل پتریا گۆتارێن خوە ل ڕۆژنامەیا “کوردستان” کۆ ل وی دەمی ھاتینە چاپکرن، گرنگی ب بابەتێن ئێکەتی و برایەتی دایە، و کریە مەرجێ سەرکەفتنێ ل سەر دوژمنان.\nپشتی ١١ ھەیڤان ژ راگەھاندنا کۆمارا کوردستانێ کۆمار ھات ژ ناڤبرن، و ب نەدادپەروەری پێشەوا و ھەڤالێن وی ژ لایێ حکومەتا پاشایەتیا ئیرانێ ڤە ھاتن گرتن و دادگەکرن، دگەل وێ ھەمی نە ئارامیا دەروونی و وێ ژیانا ب زەحمەت کۆ ل گرتیخانەیێن مھاباتێ دیتین، بیروباوەرێن وان ب کوردایەتی و رزگاریخوازیێ لاواز نەبوون، بەلکۆ گەلەك ب ھێزتر بوون.\nپشتی ٧٤ ساڵ ب سەر شەھیدبوونا قازی محەمەد و ھەڤالێن وی، ھەتا نۆکە ژی نەتەوێ کورد ب ڕێز ڤە یادا خەبات و قوربانی دان و تێکۆشینا قازی دکەن. گۆتن و ئاموشگاریێن وی چرایێ ڕێکا خەباتێ یە، و ڕێبازا وی ھەتا سەرکەفتنێ بەردەوامە. ھزار سڵاڤ ل گیانێ شەھید قازی محەمەد و ھەموو شەھیدێن کورد و کوردستانێ.\nتێبینی: ئەڤە بتنێ بەشەك بوو ژ ژیانا وی.\nCategory: ژیاننامەTag: سەرۆک کۆمارێ کوردستانێقازی محەمەدمھاباد by Kajin Nizar\nچەند مژارەک/ ب تایبەتی پیرۆزکرنا کەساتییان


ڕاوکردنی ڕیشۆڵە زیانی بۆ كشتوکاڵ دەبێت | ROJnews\nڕاوکردنی ڕیشۆڵە زیانی بۆ كشتوکاڵ دەبێت\nچوؤرشەممە, 12 ديس 2018 - 15:59\nگروپی کشتوکاڵی 'ARD' بە هاوبەشی لیژنەکانی قائیمقامیەتی مەڵبەندی سلێمانی کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەنووسیان ئەنجامدا و ڕایانگەیاند، ڕاکردنی ڕیشۆڵە زیان بە کشتوکاڵ دەگەیەنێت.\nئەمڕۆ، گروپی کشتوکاڵی 'ARD' بە هاوکاری لیژنەکانی قائیمقامیەتی مەڵبەندی سلێمانی کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەنووسیان لە بەردەم باخی گشتی لە سلێمانی ئەنجامدا لەسەر ڕاوکردنی ڕیشۆڵە و دەرئەنجامە خراپەکانی لەسەر کەرتی کشتوکاڵ و ڕێگریکردن لە ڕاوکردنیان.\nژیار سیروان، بەرپرسی گروپی کشتوکاڵی 'ARD' ئاماژەی بەوە کرد، کە یەکەم پڕۆژەیان ئاڕاستەی کەناڵەکانی ڕاگەیاندن کردووە بە هاوکاری قائیمقامی سلێمانی بۆ هۆشیارکردنەوەی خەڵک و ڕێگریکردن لە ڕاوکردنی باڵندەی ڕیشۆڵە.\nوتیشی: بە ڕاوکردنی ڕیشۆڵە دەردە کشتوکاڵیەکان زیاد دەکات، چونکە لە خاکدا کرمە بڕە و سن و کولە هەیە، کە ڕیشۆڵە سەرچاوەی سەرەکییە بۆ لەناوبردنی ئەو مێروانە، بەڵام بەداخەوە ڕاوکردنی ڕیشۆڵە زیاد بووە، بەتایبەت لە شاری هەولێر کە وەک خواردن دەیخۆن.\nئاماژەی بەوەشکرد، بە پێی یاسا گرتن و ڕاوکردنی یەک ڕیشۆڵە بڕی ۱۰۰ هەزار دینار سزای ئەو کەسە دەدرێت کە ئەو کارە دەکات.\nژیار لە کۆتایدا وتی: داواکارین ڕێکخراوە نێودەوڵەتی و کشتوکاڵییەکان و ژینگەییەکان هاوکارمان بن بۆ ئەم پڕۆژەیە، کە ڕێگریکردنە لە ڕاوکردنی ڕیشۆڵەکان.\nدواتر گۆران قادر، بەرپرسی لیژنه هاوبەشەکانی قائیمقامیەتی ناوەندی سلێمانی ڕایگەیاند: پشتیوانی هەر هەوڵێک دەکەن، کە بۆ پاراستنی ژینگە دەدرێت، ئەوان دوو لیژنەیان هەیە کە لە بواری ژینگەدا کاردەکەن، هەمیشە لە هەوڵ بەردەوام دەبن تاوەکو ژینگەیەکی تەندروست دروست بکەن.\nئاماژەی بەوەشکرد: لە شاری سلێمانی شوێنێک نیە، کە ڕیشۆڵەی تێدا بخورێت، چونکە ڕێگەپێدراو نیە، هەروەها گرتنی ڕیشۆڵە کارێکی نایاسایە لە ڕێگەی لیژنەکانەوە هەوڵی ئازادکردنی سەرجەم باڵندە کێویەکانمان داوە.


بە كار هێنانی دەرمان بۆ ئەوەی کەچەڵ نەبێت یان پرچ چاندن وە یان نەشتەرگەرى جوان كاری ئایا حەرامە ؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nهەمەجۆربە كار هێنانی دەرمان بۆ ئەوەی کەچەڵ نەبێت یان پرچ چاندن وە یان نەشتەرگەرى جوان كاری ئایا حەرامە ؟\nبە كار هێنانی دەرمان بۆ ئەوەی کەچەڵ نەبێت یان پرچ چاندن وە یان نەشتەرگەرى جوان كاری ئایا حەرامە ؟\nئەم پرسیارە سێ بڕگەیە بۆیە وەڵامەكەشی دەبێتە سێ بەشەوە:\nیەکەم : بە كار هێنانی دەرمان بۆ ئەوەی ئەصلەع وکەچەڵ نەبێت: ئەگەر ئەو دەرمانەی كەوا بە كاردەهێنرێت زیانی نەبێت ئەوا دروستە و هیچی تێدا نى یە چونكە مانەوەی مووی سەر بەشێكە لە جوانی مرۆڤـ.\nدووەم : پرچ چاندنیش دەبێت بە دوو بەشەوە:\nأ - ئەگەر پرچی مرۆڤێكی تر بە كار بێنێت ئەوا دروست نى یە.\nب- بەڵام ئەگەر لە پرچی خۆیی بۆ بچێنرێت ئەوا دروستە إن شاء الله.\nسێیەم : نەشتەگری جوان كاری ئەگەر بۆ لابردنی كەموكوڕییەك (عەیبەیەك) بێت ئەوا هیچی تێدا نى یە و دروستە، بۆ نموونە ئەگەر كەسێك لووتی لار بێت و ڕاستیكاتەوە، یان ئەگەر دانێكی زیادی هەبێت و ئازاری بدات یان بەنجەیەكی زیادی هەبێت ئەوا لایدەبات.بەڵام ئەگەر بۆ لادانی كەموكوڕییەك (عەیبەیەك) نەبوو ئەوا حەرامە و دروست نى یە وەك لابردنی مووی ڕوومەت یان شاش كردنی دانەكان.\nخێر و صەدەقە بەنهێنى و ئاشکرا حەلاج كێ یە؟ لە ئیسلامدا چۆن باسی ئیسراف کردن کراوە؟ وە جیاوازى نێوان ئیسراف و التبذير چیە؟ لەکاتى بەڵا و ناڕەحەتى و تاقى کردنەوەى خواى گەورە چۆن ئارام بگرن و چی پێویستە بکەین؟ ئایا دروستە دەم و چاوى حەیوان داخ بکرێ بۆ دیارى کردن؟\nسەردان: ١,٩٤٦ بەش: هەمەجۆر\nپرسیاری دواترلە كاتی عادە دەتوانم بە دەستی مێردەكەم خۆم ڕەحەتكەم و بە هەمان شێوەش بۆ ئەو؟پرسیاری پێشترچى بەو کەسانە دەڵێن کە سەیری فیلمی بێ ڕەوشتی دەكەن ؟


پەیڕەو و پڕۆگرام - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nپەیڕەو و پڕۆگرامی کۆمه‌له‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nماده‌ی یه‌ک: ناو و شوێنی ڕێکخراو\nناو: کۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nشوێنی چالاکی: کوردستان و هەمو ئەو وڵاتانەی کورد تێدا دەژیت.\nلۆگۆ: پشتەوەی بە ڕەنگی سپی و لە ژێر ئاڕمەکەدا بە زمانی کوردی و ئینگلیزی ناوی رێکخراوەکە نووسراوه.\nماده‌ی دوو: ئامانج و تێکۆشان\nکۆمەلەی مافی مرۆڤی کوردستان، رێکخراوێکی سه‌ربه‌خۆیه و ئامانجی تێکۆشانه بۆ بەرزکردنه‌وه و گه‌یاندنی پێشێلکاری مافی مرۆڤه‌کان له لایه‌ن ده‌ستگاکانی ده‌سته‌ڵاتدار به مێدیا و ده‌ستگاکانی په‌یوه‌ندیدار به مه‌سه‌له‌ی مافه‌کانی مرۆڤ وهاوکات تێده‌کۆشیت ڕێگه‌خۆشکه‌ر بێت بۆ یه‌کسانی کۆمه‌ڵایه‌تی و پێشخستن و پاراستنی بواره‌کانی دێمۆکراسی و مافه‌کانی مرۆڤ.\nچالاکیه‌کانی له به‌رامبه‌ر به پێشیلکاریه‌کانی مافی مرۆڤ به به‌شێکی کوردستان سنووردار ناکات و له هه‌موو کوردستان و ئه‌و وڵاتانه‌ی که کوردی تێدا ده‌ژیت کار بۆ سه‌رخستنی ئاستی هۆشیاری کۆمه‌ڵگاو سه‌باره‌ت به ماف و ئازادیه‌کانیانه‌وه بکرێت و به هه‌مان شێوه ئیدانه‌ی هه‌موو پێشێلکاریه‌کان بکات له‌و بواره‌دا له لایه‌ن هه‌ر حکومه‌تێکه‌وه بێت.\nکۆمه‌له‌ی مافی مرۆڤی کوردستان هه‌موو مافه‌کانی تاک و کۆمه‌ڵگا له‌خۆ ده‌گرێت و له هه‌مانکاتیشدا بنه‌ماکانی جاڕنامه‌ی جیهانی مافی مرۆڤیش به‌بنه‌ما ده‌گرێت.\nخاڵەکانی مادەی دوو\n۱- کۆمه‌له‌ی مافی مرۆڤی کوردستان ڕیکخراوێکی مه‌ده‌نی-کومه‌ڵایه‌تییه که مه‌به‌ستی داکۆکی کردنه له مافه‌کانی مرۆڤ له کوردستان و ئەورووپا وئه‌و شوێنانه‌ی که کوردی تێدا نیشته جێیه.\n٢- کۆمه‌له‌ی مافی مرۆڤی کوردستان بۆ به کرده‌وه کردنی ئامانجه‌کانی، سه‌ربه‌خۆیه گرێدراوی هیچ حێزب و حکوومه‌تێک نیه.\n٣- کۆمه‌له‌ی مافی مرۆڤی کوردستان بۆ پێش بردنی کاره‌کانی، ناوه‌نده‌کانی مه‌ده‌نی، مافی مرۆڤ و ڕای گشتی کوردستان وجیهان به مۆخاته‌ب ده‌گرێت.\n٤- کۆمه‌له‌ی مافی مرۆڤی کوردستان تیشک ده‌خاته سه‌ر پێشێلکاریه‌کانی مافەکانی مرۆڤ لەسەر کۆمەڵگای کوردستان و تاکی کورد له کوردستان له رێگای ڕاگه‌یاندنه گشتیه‌کان «بڵاو کراوه، ته‌له‌فزیون، ڕادیو، ئینته‌رنێت …»\n٥- به‌ڕێوه بردنی کۆڕ وسیمینار و ده‌ر کردنی لێدوان، ئه‌نجامدانی خۆپیشاندانی جه‌ماوه‌ری.\n٦- رێکخراوەکە له پێناو یه‌کسانی ژن و پیاو له کۆمه‌ڵگادا تێده‌کۆشیت و له سه‌ر ئه‌م ئه‌ساسه بۆ به‌رجه‌سته کردنه‌وه‌ی نابه‌رابه‌ریه‌کان ده‌ستپێشخه‌ری ده‌کات.\n٧- رێکخراوەکە بۆ یەکگرتووی تاک و رێکخراوەکانی کوردستان خاوەن پلان و پرۆژە دەبێت.\nماده‌ی سێ: پێکهاته‌ی رێکخراوە\n١- هاوسەرۆکان له دوو که‌س پێک دێن ژنێک و پیاوێک که به شێوه‌ی هاوبه‌ش ئه‌رکه‌کان ڕاده‌په‌ڕێنن.\n٢- هاوسەرۆکان له لایه‌ن دەستەی بەڕێوەبەریوە له دانیشتنێکی دوای کۆنگرە ده‌ست نیشان ده‌کرێن.\n۳- هاوسەرۆکان له کاتی لێ نه‌هاتووی دوایی سێ جار ئاگادارکردنەوە بە نوسراوە له لایه‌ن شورای رێوەبەری له دانیشتنێکی نائاساییدا له‌و پۆسته دوور ده‌خرێنه‌وه و کەسانیترده‌ستنیشان ده‌کرێن.\nئا- له کاتی نائاسایی وەک: مردن یان ده‌ست له کار کشانه‌وه، دەستەی ڕێوەبەری هاوسەرۆک یان هاوسەرۆکانی نوێ هەڵدەبژێرێت.\n٤ـ هاوسەرۆکان لە ئەگەری رووداوێکی نەخوازراو یا بەپەلە دا و نەبوونی دەرفەتی کۆبوونەوەی دەستەی رێوەبەریدا، دەتوانن بریاری کاتی بۆ ماوەی ٤٨ کاتژمێر دەربکەن تا کۆبوونەوەی گشتی پێک بێت و بریار کۆتایی بدرێت.\n٥ـ هیچ کام له هاوسەرۆکان به ته‌نیایی مافی بڕیاردانیان له سه‌ر ئه‌رکه کرداری و یاساییه‌کان نییه.\n٦ ـ ماوه‌ی به‌رپرسیاره‌تی هاوسەرۆک بۆ ماوه‌ی دوو ساڵه «مه‌ودای نێوان دوو کۆنگره» هاوسه‌رۆکی بۆ یەک جار قابیلی نوێ کردنەوەیە و دواترلە دوای دوو ساڵ پشوو، دەتوانن دووباره بپاڵێورێن بۆ هاوسەرۆکایەتی.\nب- دەستەی بەڕێوەبەری\n١- هه‌موو مانگێک به به‌شداری سه‌رجه‌م ئه‌ندامانی دەستەی بەڕێوەبەری کۆ ده‌بێته‌وه و له ساڵدا چوار کۆبوونه‌وه‌ی به‌رفراوانی بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنی کاره‌کان ده‌بێت، هه‌ر وه‌رزه کۆبوونه‌وه‌یه‌کی تایبه‌تی ده‌بێت.\n٢- له کار لابردن و دەستنیشان کردنی: هاوسەرۆکان، ئەندامانی کۆمەلەی مافی مرۆڤی کوردستان بە گشتی، به‌رپرسی ناوەندەکان، نوێنه‌رایه‌تیه‌کان، به زۆرینه‌وه‌ی ده‌نگی دەستەی بەڕێوەبەری به‌ڕێوه ده‌چێت.\n٣-دیاری کردنی بڕی ئه‌ندامیه‌تی ئه‌ندامان\n٤-چاوەدێری کار و باری هاوسه‌رۆکان، ناوەندەکان و نوێنەرایەتیەکان لە ئەستۆی دەستەی بەرێوەبەریدایە.\n٥- بڕیاردانی پێویست له کاتی نائاسایی دا.\n٦- سه‌رجه‌م بڕیاره‌کانی دەستەی بەڕێوەبەری یاساییە و پێویستە بەکردەوە بکرێن.\n۷ ـ ئاماده نه‌بوونی ئه‌ندامانی دەستەی بەڕێوەبەری بۆ سێ دانیشتنی به‌رده‌وام ده‌بێته هۆی لێپرسینه‌وه و له کۆتاییدا که‌وتنی ئه‌ندامیه‌تی، لەکاتێکدا بۆ ئامادە نەبوونی ئەندام هۆکارێکی پەسەندکراو نەبێت.\n٨ـ بەربژێران بۆ دەستەی بەرێوەبەری دەبێت پێشتر لە ئەندامانی چالاکی کۆمەلەی ماڤی مرۆڤی کوردستان بووبن.\n۹- دەستەی بەرێوەبەری به پێی پێویست و بۆ پێش خستنی کاره‌کانی ده‌توانێت ناوەند دامەزرێنێت.\n۱۰- دەستەی بەڕێوەبەری لە ۹ کەس پێک دێت، ٧ کەسی سەره‌کی و ٢ کەسی جێگر.\n۱۱- ئەندامانی دەستەی بەڕێوەبەری لە کۆنگرە بە پێی دەنگ هەلدەبژێردرێن.\n۱۲- دووکەسی جێگر ناتوانن خۆیان بۆ هاوسەرۆکی بپاڵیون تا ئەو کاتەی نەبنە ئەندامی سەره‌کی.\n۱۳- دەستەی بەڕێوەبەری پەیڕەوی ناوخۆیی ڕێکخراوەکە ئاماد دەکەن.\nپ- ناوەندی پەروەردە:\n١- ئەندامانی ڕێکخراوەکە بۆ بەرێوەبردنی ئەرکەکان پەروەردە دەکات.\n٢- پەروەردەی مافەکانی مرۆڤی و بڵاو کردنەوەی لە ماڵپەری رێکخراوەکەدا.\n٣- ناوەندی پەروەردە پێک دێت لە ئەندامێکی دەستەی به‌ڕێوه‌به‌ری و هاوکات دوو لە ئەندامانی دەستەی به‌ڕێوه‌به‌ری یا ئەندامانی چالاک.\nت- ناوەندی ڕاگه‌یاندن:\n١- ناوەندی ڕاگەیاندن ئەرکدارە کە پێشێلکاری مافەکانی مرۆڤ لە کوردستان و پێشێلکاری مافەکانی هاووڵاتی کورد بڵاو بکاتەوە.\n٢- ماڵپه‌ڕی کۆمەلەی مافی مرۆڤی کوردستان دەبێ لە کۆنترۆلی سێ کەس لە ئەندامانی دەستەی بەڕیوەبەریدا بێت.\n٣- ناوەندی راگەیاندن پێک دێت لە ئەندامێکی دەستەی به‌ڕێوه‌به‌ری و هاوکات دوو لە ئەندامانی دەستەی به‌ڕێوه‌به‌ری یا ئەندامانی چالاک.\nج- ناوەندی پێوەندیەکان\n١-ناوەندی پێوەندیەکان ئەرکی په‌یوه‌ندی گرتنه به که‌سایه‌تیه‌کان، ناوه‌نده‌کان و ڕێکخراوه‌کانی مافی مرۆڤ، دەوڵەتان، حزب و ڕێکخراوەکانی جیهانی و کوردستانی.\n٢-دەبێت لە گەڵ هەمو ڕێکخراو و حزب و لایەنەکاندا پەیوەندی دۆستانەی هەبێت و هیچ لایەنێک هەڵنەبوێرێت و باوەش بۆ لایەنێکی تایبەتیش نەکاتەوە.\n٣- پەیوەندی پتەو ساز کات لەگەڵ ناوەند و رێکخراوەکان و وڵاتە دیموکراتیکەکانی جیهان.\n٤- ناوەندی پێوەندیەکان پێک دێت لە ئەندامێکی دەستەی به‌ڕێوه‌به‌ری و هاوکات دوو لە ئەندامانی دەستەی به‌ڕێوه‌به‌ری یا ئەندامانی چالاک.\nچ- ناوەندی ئابووری\n١- کومه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان جگه له بڕه پاره‌ی ئه‌ندامیه‌تی هیچ سه‌رچاوه‌یه‌کیتری داهاتی نیه و سه‌رجه‌م داهاته‌کانی ڕێکخراوەکە له لای ناوەندی ماڵی ده‌بێت.\n٣- کڕینی پێوسیته‌یه‌کانی ڕێکخراو له دووای ڕه‌زامه‌ندی دەستەی بەرێوەبەری لە ئه‌ستۆی ئەو ناوەندە دایه.\n٤- ناوەندی ماڵی به‌رپرسیاره وێڕای پاراستنی سه‌رجه‌م به‌ڵگه ماڵیه‌کانی کومه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان، ڕاپۆرتی ماڵی مانگانە و ساڵانه ئاماده بکات و پێشکه‌شی دەستەی رێوەبەری بکات.\n٥- ناوەندی ماڵی ده‌توانێت بۆ پێش خستنی کاره‌کانی له یارمه‌تی ده‌وڵه‌تان، ڕێکخراوه‌کان و… بێبەرامبەر کەڵک وەربگرێت و یارمەتیەگەلێک کە جێگایی متمانە بێت، بەو مانایە ئەو وڵاتانە، رێکخراوە و ناوەندانە شوێنگەلێ باوەرپێکراوبن و هیچ چەشنە تاوانێک دژی مرۆڤ، بە گشتی کۆمه‌لگایی ئینسانی ئەنجام نەدەن، شوێن گەلێ کە خۆیان پارێزەری کەرامەتی مرۆڤ بن، وەربگرێت.\n٦- ناوەندی ماڵی دەتوانێ لەبواری کۆکردنەوەی یارمەتی، هاوکاری و یارمەتی لە ناوەندی دیپلۆماسی وەربگرێت و هاریکار بن پێکەوە. لەکاتێک شورای رێوەبەری ئەرکداری کردبێت و ئاگادار بن.\n٧- ناوەندی ماڵی دەبێ چالاکانە هەنگاو بنێت بۆ کۆکردنەوەی حەقی ئەندامەتی.\n٨- ناوەندی ماڵی پێک دێت لە ئەندامێکی دەستەی به‌ڕێوه‌به‌ری و هاوکات دوو لە ئەندامانی دەستەی به‌ڕێوه‌به‌ری یا ئەندامانی چالاک.\nح- ناوەندی ئامار و بەڵگەکان:\n١- ژمێریاری و ئامادەکردنی ئاماری رووداوە مافە مرۆڤییەکان کە لە ماڵپەری رێکخراوەکەدا و ماڵپەڕە باوەر پێکراوەکان بڵاو کراوەتەوە.\n٢- کۆکردنەوە بەڵگەی پێشێلکاری مافەکانی مرۆڤ.\n٣- ناوەندی ئامار پێک دێت لە ئەندامێکی دەستەی به‌ڕێوه‌به‌ری و هاوکات دوو لە ئەندامانی دەستەی به‌ڕێوه‌به‌ری یا ئەندامانی چالاک.\nخ- ناوەندی چاودێری و لێکۆڵینەوە:\n١. چاودێری چالاکی ناوەندەکان و لێکۆڵینەوە بە مەبەستی هەموارکردنی کۆسپەکانی سەر ڕێگای ناوەندەکانی رێکخراوەکە.\n٢. لێکۆڵینەوە لەسەر ڕووداوە مافە مرۆڤییەکان.\n٣- ناوەندی چاودێری و لێکۆڵینەوە پێک دێت لە ئەندامێکی دەستەی به‌ڕێوه‌به‌ری و هاوکات دوو لە ئەندامانی دەستەی به‌ڕێوه‌به‌ری یا ئەندامانی چالاک.\n١-دەستەی بەرێوەبەری ده‌توانێت بڕیار بدات بۆ کردنه‌وه‌ی نوێنه‌رایه‌تی کومه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان له شار و وڵاته جیاجیاکاندا.\n٢-نوێنه‌رایه‌تیه‌کان له نێوان ئه‌ندامانی کومه‌ڵەی مافی مرۆڤی کوردستان و به پێ داخوازینامه‌ی نووسراو له هه‌ر کوێیه‌ک بێت له دووای ڕه‌زامه‌ندی شورای بەرێوەبەری ده‌ست نیشان ده‌کریت و ئه‌رکی تایبه‌تیان بۆ دیاری ده‌کرێت.\n٣-هه‌موو نوێنه‌رایته‌یه‌کان لانیکه‌م پێویسته سێ ئه‌ندامیان هه‌بێت و ده‌توانن له دووای په‌سه‌ند کردنی شۆرای بە رێوەبەری به شێوه‌ی سه‌ربه‌خۆ له چووارچێوه‌ی پەیڕەو پرۆگرامی کومه‌ڵەی مرۆڤی کوردستان ده‌ست به کار بێت و ئه‌ندام گیری بکه‌ن.\n٤-نوێنه‌رایه‌تیه‌کان پێویسته له کۆنگره‌ی ک م م ک به‌شدار به‌ن.\nماده‌ی چووار: ئه‌ندامیه‌تی\n١-هه‌ر تاکێک که باوه‌ڕی به جاڕ نامه‌ی گه‌ردوونی مافه‌کانی مرۆڤ هەبێت ده‌توانێت له دووای خوێندنه‌وه‌ی په‌یڕه‌و و پرۆگرامی کۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان و په‌سه‌ند کردنی و بەمەرجگەلی: پڕکردنەوەی فۆرمی داواکاری ئەندامیەتی و ڕه‌زامه‌ندی زۆرینەی دەستەی بەڕێوەبەری، وەک ئەندام وەربگیرێت.\n٢- ئابونەی ئه‌ندامیه‌تی مانگانه‌یه وه به پێی توانای ئه‌ندام له ٥ یۆرۆوه ده‌ست پێ ده‌کات هتد.\nناسنامه و سه‌ندنه‌وه‌ی ئه‌ندامیه‌تی:\n١– پێناسەی ئەندام\nئا- یاریده‌ر: ئه‌ندامی ناچالاك و ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی كه به‌س له بواری مادی و سه‌رچاوه‌یی یاریده‌ری رێكخراوه‌كه‌ن.\nب- به‌رئه‌ندام: ئەو ئەندامەی كه داوای ئه‌ندامەتی لە رێکخراوەکە كردووه و لە نێوان سێ مانگ بۆ یەک ساڵ هەموو ئەرکەکانی پێک هێناوە.\nپ- ئه‌ندامی چالاک: ئه‌و ئه‌ندامەی کە بەشێوەی بەردەوام بۆ ماوەی یەک ساڵ چالاکی و ئەرکەکانی تێپەراندووە و بەردەوامە لە بە جێهێنانی ئەرکەکانی.\nت- دیاری کردنی پێناسەگەلی «یاریدەر، بەرئەندام، ئەندامی چالاک» لە کۆمەڵەی ماڤی مرۆڤی کوردستان بە پێی ئەو مەرجانە دەبێت کە بۆیان دیاری کراوە. ئەگەر ئەندام، بەشێوەی چالاک بەردەوام نەبێت لە جێبەجێکردنی ئەرکەکانی، پێناسەی ئەندامەیەتی دەگۆردرێت.\nج- ڕێژەی چالاکی بۆ پێناسەی (یاریدەر، بەرئەندام، ئەندام) لە پەیرەوی ناوخۆ دیاری کراوە.\n٢- هەر ئەندامانی چالاک بە ئاگاداری دەستەی بەڕێوەبەری مافی ئەوەی هەیە بەناوی ڕێکخراوەکەوە قسە و لێدوان و نوسراو بڵاوکاتەوە. جگە لە مە ئەندام دەخرێتە بەر لێپرسینەوە.\n٣- ئەندامی چالاک مافی ئەوەی هەیە لە چۆن بەرەوپێش چوونی کارەکان و کار کردن لە بواری تواناکانی خویدا، بە بێ بەرگری لە رێکخراوەدا کار بکات.\n٤- هەر ئەندامێک دەتوانێ لە ڕێکخراوەێکی دیکە ئەندام بێت بەو مەرجەی لە بەڕێوەبەرایەتی هیچ حزب و رێکخراوێکدا نەبێت. بە پێچەوانەشەوە هیچ ئەندامێک مافی ئەوەی نییە لە ک. م. م. ک دا لە بەڕێوەبەرایەتیدا بێت و لە ڕێکخراوی تردا دیسانەکە بەڕێوەبەرایەتی لە ئەستۆ بێت.\n٥- هەر ئەندامێک، ئەندامبوونی خۆی لە حزب یان ڕێکخراوی دیکەدا بشارێتەوە، ک. م. م. ک مافی ئەندامیەتی لێدەستێنێتەوە.\n٦- یاریدەر و بەرئەندام مافی بریاردانیان لەسەر پەیرۆ و پرۆگرامی کۆمەلەی مافی مرۆڤی کوردستانی نییە.\n٧- لیستی ئەندامان دەبێت لەلایان هاوسەرۆکانەوە ئامادە و دەستەی بەڕیوەبەری لێی ئاگادار کرابێت، جیا لە ئـەندامانی شاراوەی ناوخۆی کوردستان.\n٨- وازهێنانی ئه‌ندام بو خۆیی یان سەندنەوەی ئه‌ندامیەتی به هه‌ڵسه‌نگاندنی دەستەی به‌ڕێوه‌به‌ری دەچێتە بواری کردارییەوە و به هۆی پابه‌ندنه‌بوون به په‌یڕه‌وپروگرامی ک. م. م. ک یان کرده‌یه‌ک که به پێچه‌وانه‌ی به‌ها مرۆڤی و کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان بێت و بو کۆمه‌ڵەی مافی مرۆڤی کوردستان زه‌ره‌ری هه‌بێت.\nماده‌ی پێنج: هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه\n١-هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی کومه‌ڵه به گوێره‌ی بڕیاری کۆنگرە یان حکومی دادگای یاسایی وڵاتانی دیموکراتیک و باوەرمەند بە جارنامەی مافەکانی مرۆڤ ده‌بێت\nبە هیوایی ئەو رۆژەی کە مافەکانی تاک و گشتی بە تەواوی بەدی بێت.\nسنە/ ۱۴ کرێکار لە کومپانیانی ئاتیلا ئۆرتۆپێد دەرکران\nچالاکی مەدەن کورد سەحەر کازمی دەســبەسەر کرا\nکردەوەکانی شارەداری بۆکان ناڕەزایەتی ژینگەپارێزانی لێکەوتەوە


ڕێبین فەتاح: ئامانج و ماف، هەرێمی کوردستان بەنموونە. – WTARIKURD\nڕێبین فەتاح: ئامانج و ماف، هەرێمی کوردستان بەنموونە.\nنیشتمان، بەو واتا گەورەییەی کە هەیەتی زۆرجار دەبێتە گۆڕستانی خەونەکانی مرۆڤ، هەڵبەتە ئەو نیشتمانە، نیشتمانە کە بتوانێت دابین کەر و بەدیهێنەری خەونەکانی تاکەکانی ناوخۆی وڵات بێت. جا نیشتمان گرنگی لەوەدایە کە بەهای تاکەکانی لا بە قەدر بێت، هەموو تاکێک و کەسێک بۆ نیشتمان گرنگە و پێویستە.\nخەمی نیشتمان ئەو کاتە دەبێتە خەم کە مرۆڤەکانی ناوی ئاسودە و دڵخۆش بن و پێیان وا بێت، کە دەبێت هەمیشە لە خزمەت نیشتمانەکەیاندا بن، چونکە نیشتمان شتێکیان پێ دەبەخشێت کە ڕەهەندی هاوڵاتی بوون پێکەوەبەستنی تاکە بەخاکی نیشتمانەوە.\nتەواویی تاکەکانی وڵات، خاوەنی خەون و خوولیەی خودی خۆیانن، بە واتایەکی تر دی خاوەنی ئامانج، ئامانج خۆی لە خۆیدا، زۆرجار خەونی مرۆڤە، دەگوجێ مرۆڤ تەواوی تواناکانی خۆی بۆ بەدێهێنانی تەرخان بکات. ئامانجی مرۆڤی کامل، ڕەنگە کۆمەڵێ بوار و بەبات بێت کە تاک بە خەونی خۆی بزانێت و هەموو هەوڵی بۆ ئەوە بێت کە بەدیانبهێنێت.\nئامانجی مرۆڤ بوار گەلێکە کە گرنگی پلەبەندیان هەیە بۆ مرۆڤ، بەواتایەکی تر هەندێ ئامانج هەن باڵان و هەندێکی تر ڕەنگە ناوەندی بن و هەندێکی تر کەمتر گرنگیان هەبێ، بەڵام خۆ ئامانجن و تاک لە پێناویدا هەوڵ ئەدات. ئامانج ئەو کاتە دەگاتە مەبەست کە ژینگەیەکی بۆ ڕەخسابێ تا توانای بەدی هاتنی هەبێ.\nبۆیە ئەگەر بێت و هەموو یان بەشێکی زۆری تاکەکانی کۆمەڵگە ئامانجیان هەبێت و هەوڵی هێنادی ئەو ئامانجەنە بدەن، سەرئەنجام کۆمەڵگە جووڵەی تێدەکەوێت، ئەو جوڵەیەش تاکەکانن کە لە کاری بەردەوامدان بۆ ئەوەی خەونەکانیان بەدی بهێنن، لەبەرئەوە داهاتووی کۆمەڵگە گەش و ڕووناک دەبێت، کۆمەڵگەکەش بە کۆمەڵگەیەکی زیندوو ئەژمێردرێت.\nبەڵام ماف چی یە؟ وەڵامدانەوەی ئەوەی کە ماف چیە بۆ وتارێک کارێکی ئاسان نیە، لەبەر ئەوەی مەودای بوارەکە فراوانە. لەگەڵ ئەوەشدا دەکرێت بووترێت ماف، بریتیە لەو مافەی کە هەموو کەسێک هەیەتی لەبەرامبەر ئەرکێکدا، کە پێویستە ئەنجامی بدات، لەبەرامبەردا ئەرکدا ماف هەیە. واتا ماف لە بنەڕەتی کاردا ئەوەیە کە مافت هەبوو ئەرکیشت هەیە.\nلەهەرێمی کوردستان، تێکەڵاویەکی زۆر هەیە لە نێوان ماف و ئەرکدا، ماف بۆ خاوەن ماف نیە، بۆ بەرامبەرەکەیەتی ، واتا بۆ ئەو کەسەیە کە مافی نیە بەڵام دەبێتە خاوەن ماف، کە ئەمە لەڕووی دین و عدالەتیشەوە پێچەوانەیە. هەروەها بۆ ئەرکیش بەهەمان شێوەیە، زۆر کەس هەیە لە بێ سەروبەرییە یاسایەدا خاوەن مافە لەبەرامبەردا خاوەن ئەرک نیە، ئەمەش دەسەڵات لێ بەرپرسیارە.\nهەروەها ئەو بێ یاسایش کە لە ئەرک و مافدا دروست بووە، کە سەری کێشاوە بۆ ڕۆتین و گەندەڵیەکی زۆر لە تەواوی دامودەزگاکانی حکومەتدا ئەوا بە دڵنیایی دەسەڵاتی سیاسی هۆکارەکەیەتی.\nبۆیە لەسەر دەسەڵاتی سیاسیە کە تەواوی مافە سەرەتاییەکانی ژیان بۆ تاکەکان دابین بکات، بەڵام دەسەڵاتی سیاسی لەهەرێمی کوردستان لەمەدا شکستی هێناوە و تەواو بێ توانایە لەوەی مافی سەرەتایش بۆ تاکەکان دابین بکات. بەدەر لەوەی ڕێگریشە لەوەی کە تاک بتوانێت ئامانجەکانی ژیانی بەدیبهێنێت، کە تاک مافی سەرەتای ژیانی نەبوو چون بتوانێت بیری لە ئامانجەکانی خودی خۆی بێت. بۆیە کۆمەڵگەیەکی لاوازی بێ ئامانجمان هەیە کە توانای بەرەو پێش چوونی زۆر کەمە.\nڕەنگە چارەسەری ئەم دۆخەش ئەوە بێت کە دەسەڵاتی سیاسی دووبارە سیاغەی سیاسەتی پلان دانان و پەروەردەیەکی ڕاست و درووست بگرێتەبەر کە تیادا تا خاوەن ئەرک نەبێ – مافت نەبێ، بۆ ئەوەی مافی ئەوانی تر نەخۆیت، ئەمەش زۆر قورسە بەم دەسەڵاتەی ئێستا بکرێت، لەبەرئەوەی مشەخۆری تەواوی جومگەکانی سیستەمی داپۆشیوە، هەروەها ئەمە لەسەرەوە بۆ خوارە ڕاستە.\nکرستیان شلۆتەرز ئەستەمبول: تورکیا بەرەو نەمان.


کوردستان میدیا: کاربەدەستانی رێژیمی ئیسلامیی ئێران لە شارەکانی کوردستانی ڕۆژهەڵات لە ترسی سەرهەڵدان و ناڕەزایەتی خەڵک حکوومەتی نیزامیی ڕانەگەیەندراویان ڕاگەیاندووە و هێزە سەرکوتگەرەکانی خۆیان لە شەقامەکاندا جێگیر کردووه.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، ڕۆژی ڕابردوو و ئەمڕۆ هەینی، بنکە و ناوەندە نیزامییەکانی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران لە شارەکانی کوردستان هێزە دژی گەلییەکانی خۆیان لە شەقامەکان جێگیر کردووه.\nهەواڵنێری ماڵپەڕی کوردستا میدیا لە وتووێژێکی تەلەفوونیدا باسی لەوە کرد، لە شارەکانی، سەقز، مەریوان و سنه ناوەندە ئیتلاعاتی و نیزامییەکانی ڕێژیم لەو شارانە حکوومەت نیزامی ڕانەگەیەندراویان، ڕاگەیاندووە.\nهەواڵنێری ماڵپەڕی کوردستان میدیا باسی لەوەش کرد هێزەکانی ڕێژیم لە شەقامەکان لە فاسیلەی چەند میتری لە یەکتری جێگیر بوونە و هاتوچۆی خەڵک کۆنتڕۆڵ دەکەن.\nئەو هەواڵنێره لە درێژەی قسەکانیدا گوتی کە ئەگەری ئەوە لە ئارا دایه ڕێژیم ترسی لە خۆپیشاندان یا ناڕەزایەتی دەربڕینی خەڵک بە بۆنەی ۲ی ڕەشەمە یا ساڵڕۆژی ۳ی ڕەشەمە کە خەڵک له سنە ڕژانە سەر شەقامەکان، هەبێت بۆیە هێزی نیزامیی لە شەقامەکان جێگیر کردووه.\nلە شاری سەقزیش هێزێکی زۆری نیزامی لە شەقامە و فەلەکە ئەسڵییەکان جێگیر کراون.\nلە شاری مەریوانیش هێزەکانی ڕێژیم لە شەبڕەنگ، چوارڕای ئەسڵی، بازاڕی دینارفرۆشەکان، جەنگەڵبانی و نەخۆشخانەی قەدیم جێگیر بوونە.\nهاوکات بڕیاره جاش و بەکرێگیراوەکانی مەریوان بۆ کامیاران ببەن. وا بڕیارە کە لە شاری کامیاران مانۆڕێکی نیزامی بەڕێوە ببەن کە تێیدا جاش و بەکرێگیروەکانی پارێزگای سنە تێیدا بەشدارن.\nلەو مانۆڕەدا کە جاشەکانی تێیدا بەشدارن بڕیارە ناوچەکانی مێرگەوار، شاهۆ و دەورووبەری کامیاران تۆپباران بکەن.


خۆپیشاندەرێکی ساڵی رابردووی به‌غدا به چاوی كوێره‌وه به‌شداری له خۆپیشاندانه‌كانی ئه‌مساڵ ده‌كاته‌وه\nگرێبه‌ستى 130 فه‌رمانبه‌رى شاره‌وانى هه‌ڵه‌بجه نوێكرایه‌وه\nخۆپیشاندەرەکە بینایی لەدەستدا\nیه‌كێك له‌و خۆپیشانده‌رانه‌ی كه له ناڕه‌زاییه‌كانی مانگی تشرینی 2019 به‌شداریی كرد و به‌هۆی توندوتیژیی هێزه ئه‌منییه‌كانه‌وه چاوه‌كانی له‌ده‌ستدا، ئه‌مساڵیش به نابینایی به‌شداریی له یادی ئه‌و خۆپیشاندانانه كرده‌وه.\nمحه‌مه‌د حه‌سون جواد، ئه‌و گه‌نجه خۆپیشانده‌ره‌یه كه به بۆمبی فرمێسكڕێژ له خۆپیشاندانه‌كانی ساڵی رابردووی به‌غدا بینایی چاوه‌كانی له‌ده‌ستداوه و ئه‌وه‌ش وایكردوه كه بێ به‌ش بێت له بینینی مندڵه‌كه‌ی.\nحه‌سون دوای له‌ده‌ستدانی چاوه‌كانی به گریانه‌وه ده‌ڵێت "خۆزگه ره‌به‌ن بومایه" ئه‌مه‌ش وه‌ك ئاماژه‌یه‌ك بۆ ئه‌وه‌ی كه ئێستا ناتوانێت منداڵه‌كه‌ی ببینێت.\nئەمڕۆ یەكشەممە لە یەكەمین ساڵیادی خۆپیشاندانەكانی 25ی تشرینی یەكەمی 2019دا، خۆپیشاندان لە شاری بەغدا و ژمارەیەك لە شارەكانی دیكەی باشوور و ناوەڕاستی عێراق ئەنجام دران.\nلە 25ی تشرینی یەكەمی 2019دا، خۆپیشاندان لە بەغدای پایتەخت و ژمارەیەك پارێزگای دیكەی عێراق بەڕێوەچوو كە بەھۆیەوە حكوومەتی پێشوو بە سەرۆكایەتی عادل عەبدولمەھدی ناچار بە دەستلەكاركێشانەوە كرا و زیاترله پێنج هه‌زار كه‌سیش كوژران و سه‌روو 20 هه‌زاریش برینداربوون.\nئێران: ئەرکی بایدن هەڵگرتنی گەمارۆکانە لەسەر وڵاتەکەمان\nدیموکراتەکان هەوڵدەدەن رۆژی دووشەممە دادگایی ترەمپ بکەن


ئەو سەردانەی کە بووە هۆی دڵخۆشکردنی ئەحمەد بورهان – بزاڤی خزمەت\nئەو سەردانەی کە بووە هۆی دڵخۆشکردنی ئەحمەد بورهان\nبە بیانوی ئەوەی کە پاڵپشتی لە تیرۆر کردووە لەژێر سیای بڕیار لەجێی یاسا باوکی ئەحمەد بورهانی توشبوو بە نەخۆشی شێرپەنجەی ئێسک ماوەی ٢٢ مانگە لە زینداندایە، نوسەر و چالاکوان ناتالی ئاڤازیان سەردانی ئەحمەد بورهانی کرد و ئەو منداڵەی بە سەردانەکەی دڵخۆشکرد، بورهان پێش دوو ڕۆژ سەردانی باوکی کردبوو و ڕۆژێکی خۆشی بەسەر بردبوو.\nبەهۆی سەردانەکەی ناتالیاوە جارێکی تر ئەحمەد بزە بۆ سەر لێوەکانی گەڕایەوە، ناتالی ئاڤازیانی نوسەر لە سەردانەکەیدا چەند یاریەکی بۆ ئەحمەد هێنابوو هەتا دڵی خۆش بکات.\nلە نەخۆشخانەیەکی ئەدەنە ئەحمەد چاوی بە باوکی کەوتبوو، ساتی چاوپێکەوتنەکە دڵی مرۆڤ دەکات بە ئاو چونکە ئەوەندە باوەش بەیەکدا دەکەن، دەیانەوێت لە ڕێگەی ئەو بەوەشانەوە حەسرەتی دوریان بگۆڕنەوە، ئەو کەسانەی لەوێ ئامادە بوون دڵیان پڕ بوو.\nلەدوای چاوپێکەوتنەکەی لەگەڵ باوکی سەردانکەرێکی تر سەردانی ئەحمەد دەکات و لەو ڕێگەیەوە بە هێنانی چەند یاریەکی منداڵانە سەردانکەرەکەی کە ڕۆژنامەنوس و چالاکوان ناتالیا ئاڤازیان بوو دڵی ئەحمەدی توشبوو بە نەخۆشی شێرپەنجەی دڵخۆش کرد.\nزولفەکار تومەر کە پەرلەمانتاری پێشوی جەهەپەیە بە ئەحمەدی بورهانی ڕاگەیاند کە ئەو دەتوانێت کاروبەری ڤیزەی بۆ ئاسان بکەت، ئەم هەواڵەش ئەحمەد بورهانی خۆش کرد.\nدایکی لەلایەن حکومەتەوە ڕێگەی پێ نادرێت کە بچێتە ئەڵمانیا و لەوێ یارمەتی منداڵەکەی بدات هەتا چارەسەری پزیشکی وەربگرێت. دایکی داوا لە دەسەڵاتدارانی تورکیا دەکات کە ڕێگەی بدەن هەتا لەگەڵ کوڕە نەخۆشەکەیدا بچێتە دەرەوەی وڵات بۆ ئەوەی کوڕەکەی لە نەخۆشیەکە چاک ببێتەوە، بۆ ئەو مەبەستەش دایکی داوا لە هەموو دەسەڵاتداران دەکات کە پاڵپشتی بکەن و بێن بە هانایەوە.\n109 جار بینراوە 2 جار ئەمرۆ بینراوە\nگەنجان و ئەمانەت!


كوردستان: مارگرێت تاچێر دیمه‌نێکی دژ به ژن یان پێشه‌نگ بۆ ژن؟\nمارگرێت تاچێر دیمه‌نێکی دژ به ژن یان پێشه‌نگ بۆ ژن؟\nمارگرێت تاچێر ڕوخسارێکی دژ به ژن یان پێشه‌نگ بۆ ژنان؟\nمارگارێت تاچێر، ئه‌وژنه‌ی که دوانزده ساڵی ته‌واو سه‌رۆک شالیاره‌تی بریتانیای له ئه‌ستۆ بوو، چوه ناو هه‌شتایه‌مین ساڵی ژیانی خۆی. ئه‌و که دواتر به ژنه ئاسنینه‌که ناسرا، هێمایه‌ک بوو که سوڕێکی کۆنه‌پارێزی یان پارێزگارانه‌ی ده‌یه‌ی هشتای تێدا به‌رجه‌سته ببوو، تاچێر به باوه‌ڕی قوڵی به ئازادی ئاوسارپچڕاوی بازاڕ، له قۆناخی کۆتایی جه‌نگی سارددا ده‌ورێکی گاریگه‌ری گێڕا. ئه‌و که به باوه‌ڕی زۆربه‌ی فێمینیسته‌کان که‌سایه‌تیه‌کی نه‌ویستراو بوو بۆ بزوتنه‌وه‌ی ژنان، به‌ڵام ... کاتێک تاچێر پێنایه ناو کۆشکی سه‌رۆک شالیاره‌تی له شه‌قامی داونینگی له‌نده‌ن، په‌یامێکی دۆستانه‌ی بۆ خه‌ڵکه‌که‌ی ڕاگه‌یاند. ئه‌و ووتی:" شوێنێک که ناکۆکی باڵی به‌سه‌ره‌دا کێشا بێت ده‌بێ پێکه‌وه‌ژیان بێته کایه‌وه".\nتاچێر به ئێژانی ئه‌م گوته‌یه‌ی فرانس فۆن یه‌که‌مین ڕۆژی خزمه‌تی خۆی به‌ناوی سه‌رۆک شالیاریه‌تی بریتانیا ده‌ست پێکرد، له ڕواڵه‌تێکی بێ ئازارو جلوبه‌رگێکی له‌مۆد که‌وتوو. به‌ڵام ئه‌و هه‌موو شتێک بوو، ته‌نیا ئه‌و ڕواڵه‌ته نه‌بێ که له ڕۆژی یه‌که‌می شالیاره‌تیه‌که‌ی پێشانی دا.\nبێئا که‌مپێڵ ڕۆژنامه نوسی فێمێنیست ئێژێ: " له به‌رامبه‌رمان ژنێک ڕاوه‌ستابوو که بوونی له ڕواڵه‌تدا هێزو وزه‌ی به‌ژنان ده‌دا به‌ڵام له پشته‌وه‌ی ئه‌م ڕواڵه‌ته، هزرینی پێاوسالارانه‌و قووڵی کۆنه‌په‌رستانه خۆی مڵاس دابوو. ئه‌و ده‌سه‌ڵاتی خۆی به نرخی پاڵه‌په‌ستۆ خستنه سه‌ر ژنانی دیکه وه‌چنگ هێنا".\nگرنگترین تۆمه‌ت و توکی بزاڤی فێمینیستی دژی تاچێر تا ئه‌مڕۆ ئه‌وه بووه که ئه‌و له پێناوی ژنان هیچ هه‌نگاوێکی هه‌ڵنه‌هێنا. له ڕاستیدا یه‌کسانی مافی ژنان و داخوازییه‌کانی بزاڤی ئه‌وان هیچکات به‌شێک نه بووه له که‌ڵکه‌ڵه‌ی هزری خۆ‌پارێزان. تاچێریش هیچ کاتێک بۆ بزاڤی ژنان نرخی دانه‌نا. ئه‌و بۆخۆی له پێوه‌ندییه‌دا ئێژێ: " ژنانێکی وه‌کو من به سه‌رکه‌وتن له کاریاندا به به‌بێ بزاڤی ژنان به مافی خۆیان گه‌یشتوون، پێش ئه‌وه‌ی له‌بنه‌ڕه‌تدا بزاڤی ژنان بوونی هه‌بوو بێت".\nتاچێر هیچ کات حه‌زیی نه‌کرد که به یه‌کێک له‌و ژنانه دابنرێ که بۆ مافی ژنان تێکه‌ڵ به کاروباری سیاسه‌ت ده‌بن و داخوازیه‌کانی ژنانیش بۆ ئه‌و گرنگ نه‌بوون یان له گۆڕێدا نه‌بوون. ئه‌و پێیوابوو که ده‌بێ ده‌سه‌ڵات له چوارچێوه‌ی کێشه تایبه‌تیه‌کانی شارۆمه‌ندان دوری بکات و یاساکانی جێکه‌وتوو به سه‌ر بازاڕو ئابووریدا ده‌بێ کۆمه‌ڵ مۆدێرنیزه بکات. ئه‌و به توندوتیژی سه‌باره‌ت به داخوازییه کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان و پێداگری سه‌رڕه‌قانه بۆ پێشکه‌وتنی کاپیتالیزم تۆمه‌تبار کرابوو. به‌ڵام هاریت جۆنز مێژووناسی ئینگلیسی ده‌ڵێ ئه‌و به هێمایه‌کی بێوه‌ێنه ده‌ژمێردرێ.\n"بۆ فێمێنیسته‌کان ئه‌مه گه‌لێک به ئازارو دڵساردکه‌ره‌وه بوو که تاچێر به هێچ جۆرێک تێکه‌ڵ به کێشه‌کانی ئه‌وان نه‌ده‌بوو و گوێی نه‌ده‌دایه داخوازیه‌کانی ئه‌وان".\n" به‌ڵام هه‌ر له‌وکاته‌دا ئه‌وان ئه‌وه‌یان ده‌بینی که ئه‌و ژنێکه که سه‌رکه‌وتنی له کارو بنه‌ماڵه‌که‌ی له‌گه‌ڵ یه‌کدی تێکه‌ڵ کردوه و له‌ژێر قورسایه‌که‌شی هاتۆته‌ده‌ر. نه‌ک هه‌ر به‌سه‌ریدا سه‌رکه‌وتووه به‌ڵکوو گه‌یشتۆته لوتکه‌ش و له ده‌ورانی کۆتایی هێنانی جه‌نگی ساردیش نه‌خشێکی فره گرینگی گێڕاوه." به بۆچوونی هاریت جۆنز" ئه‌و به‌وکاره‌ی ڕه‌نگه زیاتر له هه‌ر بزاڤێکی ژنان که تا ئه‌و سه‌رده‌مه سه‌رقاڵی  شه‌ڕه‌ده‌مه‌ی زمانی و نڤیسیاری بوون خزمه‌تی به ژنان کردبێ".\nچونکه تاچێر به چوونه ناو گۆڕه‌پانێکی به‌ته‌واوی پیاوانه به‌ربه‌سته نه‌ریتیه‌کانی تێکوپێک شکاند. هه‌روه‌ها دیمه‌نێکی نوێ له ژنی ئینگلیسی پیشاندا. تاچێر ژنی جنگین بوو، ئه‌و به سێنایی ملی نه‌ده‌داو سانتیمێنتاڵ نه‌بوو. تاچێر ژنێک بوو که له‌خۆڕادیویی خۆی پێش ده‌خست. ئه‌و له‌و باوه‌ڕه‌دا بوو که ژنان ده‌بێ بۆخۆیان بۆ پێشکه‌وتنیان تێبکۆشن. به بۆچوونی هاریت جۆنز، مارگارێت تاچێر له‌وانه‌یه هه‌رگیز هێمایه‌کی دیار نه‌بێ بۆ ژنان، به‌ڵام بێ گومان ئه‌و پێشه‌نگێکی بێ وێنه‌یه بۆ ژنان.


هەر تاکێکی ئەم وڵاتە شانازی بەڕیفراندۆمەوە بکات ئەوپەڕی ئیفلاسی سیاسی و تێنەگەشتنە لەواقیعی لێکەوتەکانی ڕیفراندۆم. چ کۆمیدیایەکە ئێستا سەرانی ڕیفراندۆم دووبەرەن، یەکێکیان دەڵێت ڕیفراندۆم بۆ دەوڵەت نەبوو، بەرەی دووەم تائێستایش دانامرکێنەوە و داوای ڕیفراندۆمیتر دەکەن و دەڵێن ئەگەر دەوڵەت لەگوندێکیشدابێت با ڕایبگەیەنین.\nسێ ساڵ پێش ئێستاو لەئێستاشدا، شانازی بەو دیوەی ڕیفراندۆم دەکەم کە دەنگم بە "بەڵێ" نەداوە و بەشداری ئەو کەتنەنیم. چونکە ڕیفراندۆم ئەو هەڵەیە بوو کە هەندێک کەس وەک پرۆژەیەکی بەسەردا سەپاو ئەنجامیاندا و هەندێک کەسیش تائێستا وەک پرۆژەیەکی ئیستیسماری بەسەریەوە گەشە دەکەن.\nوەک بینیمان هێشتا کورد نەگەیشتبووە سێیەمین ساڵیادی کەتنەکە، ڕیفراندۆم لەبیرکراو سەرانی ڕیفراندۆمچی شانازی بەعێراقەوە دەکەن. ئێستا ئەوانەی دەچنە بەغدا بۆ ڕێککەوتن هەموو شتێکی ڕیفراندۆمیان لەبیرکردووە.\nدوای سێ ساڵ لەکەتنی ڕیفراندۆم، ئێستا چەند دیوێکی ئەم پرسە ڕوونبووەتەوە، ئێمە ئێستا لەوە بەجوانی تێدەگەین شتێک نییە بەناوی (تاپۆی ڕەشی ڕیفراندۆم) بەڵکو کەتنێک هەیە بەناوی (پیلانی هەرێمی بۆ ڕەنگڕێژکردنەوەی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی لەژێر ناوی ڕیفراندۆمدا) بەڵام سەری نەگرت و شکستی هێنا. لە دەیان وتارو نوسینیتریشدا وتوومانە: ئەم کەتنە سەری بگرتایە هەموو باشووری کوردستان دەچووەسەر تورکیا، ئەوکات نەک ئێمەمانانی "نەخێر بۆ ڕیفراندۆم" دەمانتوانی لەسایەی ڕیفراندۆمدا ئازادانە بژین بەڵکو دەبێت یان بماندایەتە شاخ یان ڕووماندەکردە وڵاتێکیتر.\nلەدوای سێ ساڵ لەشکستی ڕیفراندۆم، ئێستا دەتوانین بڵێین:\nیەکەم: ڕیفراندۆم جگە لەلوعبەیەکی تورکیا هیچیتر نەبوو. لاوازترین بڕوا ئەوەیە بگوترێت ڕیفراندۆم بۆ دەوڵەتی کوردی بوو! ئەمە ئەوپەڕی لوتکەی جەهلە. چونکە دەمێکە ئەم بڕوایە بەتاڵ بووەتەوەو هەر خۆیان بوون ڕایانگەیاند ڕیفراندۆم بۆ دەوڵەت نییە.\nدووەم: هەموو ئەوانەی ئێستاش پشتگیری ڕیفراندۆم دەکەن، دەیانەوێت یەک حەقیقەت بشارنەوە ئەویش داپۆشینی هەڵەکەی خۆیانەو نایانەوێت بچنەژێرباری عەیبەیەکی لەم شێوەیە.\nسێیەم: خاڵی لاوازی کورد ئێستا لەدەستی بەغدایە. کارەساتە تا دوێنێ "بای بای عێراق" بەرزبکەیتەوەو ئێستا بەغداد بە قوڵایی ستراتیژی کورد بزانیت. ئەم هەڵبەزو دابەزە لەگەڵ بەغداد گەیشتۆتە ئاستی ڕادەستبوونی یەکجاری.\nچوارەم: پێویستە نەک کارتی ڕیفراندۆم بۆ جاری دووەم بەرزبکەینەوە بەرامبەر بەغداد، بەڵکو پێویستە سەرانی ڕیفراندۆم بدرێنە دادگا لەئاست ئەو ماڵوێرانی و کارەساتانەی بەهۆی ڕیفراندۆمەوە بەسەر کەرکوک و کوردو کوردستانیان هێنا.\nبۆ هەر کەسێک لەئێستادا لەحەقیقەتی پرسی ڕیفراندۆم تێگەشتبێت دەزانێت بەهەڵەدا براوەو یاری بەشعوری کراوە، ئێستا نەک شانازی بەڕیفراندۆمەوە ناکات بەڵکو داوای لێبووردنیش دەکات و ئامادەدەبێت بچێتەبەردەم دادگای گەل.\nمیللەتێک بەهیلاکدا برا و لەسەر کارتێکی بێئەرزش دەنگیدا بە (بەڵێ بۆ دەوڵەتی کوردی) کەچی دوای چەند مانگێک ئەم خەونە مێژووییەی میللەت بەتاڵکرایەوەو سفر بەدەست مایەوە.\nتاکو ئەوکاتەی میللەت چووەسەر سندوقەکانی دەنگدان، بەهیچ کەسێک نەوترابوو کە ئەم ڕیفراندۆمە بۆ دەوڵەت نییە، بەڵام لێکەوتەکەی ڕیفراندۆم هێندە بەهێزبوو لەبیری ئەوانی بردەوە سەرانی ڕیفراندۆم قسەیان لەسەر جۆری دەوڵەتەکەیش کردبوو!\nکەواتە؛ حەقمە نەک شانازی بە "نەخێر بۆ بەڕیفراندۆم" بکەم بەڵکو لەلایەک شانازی بەوەوە دەکەم من بەشدارنیم لەم کەتنەدا و هەرئەوکات بایی هێندە عەقڵمان خستەکار ئەم بابەتە سیحرێکەو هیچیر، لەلایەکیتریشەوە شتێک نییە ناوی سەنەدی ڕیفراندۆم بێت و ئەم قسە ناوبۆشانە ئیفلاسی سیاسییەو تائەبەد دەوڵەت بەم تاقمە کاربەدەستانەی کورد دروست ناکرێت.


کۆ ببنەوە مناڵەکان! ئەمە درێژە دەکێشێت – sulyon.com\n[کۆ ببنەوە مناڵەکان! ئەمە درێژە دەکێشێت]\nSînema September 7, 2020\n(کۆ ببنەوە مناڵەکان! ئەمە درێژە دەکێشێت.)\nنوسین و ئامادەکردنی: نامۆ حەسەن\nئەمە ئەو ڕستەیەيه کە بێڵامی بلەیک دوای هاتنه‌خواره‌وه‌ى کەشتییە ئاسمانییەکە بۆ سه‌ر زەوی ده‌رى بڕى.\nنووسينێكى کورت تایبەت بە شیکردنەوەی کاراکتەری بێڵامی بلەیک، لە زنجیرەدرامای ١٠٠ کەسەکەدا.\nناوى زنجیرەدراما: (سه‌ده‌كه) یان ١٠٠ کەسەکە\nساڵی بڵاوکردنەوە: ٢٠١٤\nڕەیتینگ: 7.7/10 IMDb\nژانر:: Genres: Action, Drama, Utopian and dystopian fiction, Apocalyptic and post-apocalyptic fiction, Science Fiction\nکورتەی چیرۆکی دراماکە\n97 ساڵ پاش ئەوەی جەنگی ئەتۆمی زەويی وێران کرد، چەندهەزار کەسێک بە ماوەیەکی کەم پێش کارەساتەکە دەچنە ناو کەشتییەکی ئاسمانییەوە و ڕزگاریان دەبێت و لە بۆشاییدا ژیان بەسەر دەبەن، بەو هیوایەی ڕۆژێک بگەڕێنەوە بۆ سەر زەوی. لەگەڵ دەسپێکردنی ئەڵقەی یەکەم لە وەرزی یەکەمی زنجیرەکەدا ئەو کاتەیە کە ئەنجوومەن و دەسەڵاتدارانی ناو کەشتییەکە بڕیار دەدەن، کە ١٠٠ کوڕ و کچی هەرزەکار لە ڕێی کەشتییەکی ئاسمانییەوە بنێرنەوە بۆ سەر زەوی و بە هۆی ئەو بازنانەوه‌ی کە دەکرێنە دەستی هەریەکێك لەم سه‌د کەسەوه، لەناو کەشتییە ئاسمانییەکەوە و لە ڕێی تەکنەلۆجیاوە چاودێريی بارودۆخی هەرزەکارەکان و کەشوهەوای زەوی دەکرێت تا بزانن چەنده بۆ ژیان گونجاو و لەبارە!\nلەگەڵ نیشتنەوەی کەشتییەکە لەسەر زەوی، کاراکتەرێک بە ناوی بێڵامی بلەیک دەر دەکەوێت. ئەم کوڕە گەنجە وەک سەرۆکی ١٠٠ کەسەکە خۆی دەناسێنێت. بێڵامی لەگەڵ ئۆکتیڤیای خوشکيدا هاتوونەتەوه سەر زەوی.\nبێڵامی کاراکتەرێکی شەڕانگێز و توندوتیژ و خۆپەرستە. لەپێناو مانەوەی خۆی و خوشکەکەیدا ئامادەیە هەموو کەسێک و هەموو شتێك بکاتە قوربانی. یەکەم ئیشی بێڵامی ئەوەیە کە بە زۆر بازنه‌ی دەستی بەشێکی زۆری ١٠٠ کەسەکە دەشکێنێت، بۆ ئەوەی پێوەندییان لەگەڵ کەشتییە ئاسمانییەکەدا نەمێنێت و ئه‌وانه‌ى ناو کەشتییەکە وا بزانن کە ئەمان مردوون و لە هاتنەخوارەوەیان بۆ سەر زەوی پاشگەز ببنەوە. بێڵامی ڕقێکی زۆری لە سەرنشینانی ناو کەشتییەکەیە، بە تایبەت ئەنجوومەن و دەسەڵاتدارەکانی، تەنانەت پێش به‌ڕێكه‌وتنى بۆ ئه‌م گەشتە، دواکاری خۆی كه کوشتنی سەرۆک (جاها)یە، ده‌كات.\nبە کورتى ئەوەی دەمەوێت ئاماژەی پێ بدەم، ئەوەیە کە بێڵامی بلەیک لای بینەرانی زنجیرە دراماکە کاراکتەرە خراپ و نەخوازراوەکەیە؛ لەگەڵ بەردەواميى زنجیرەکەدا ئەم کاراکتەرە زیاتر خۆی دەناسێنێت و کردار و ڕەفتاری نوێی لێ دەبینین. جیاوازی هەیە لە نێوان ئەوەی ئه‌کتەرێك ڕۆڵی کاراکتەرێك بەرجەستە بکات و ئه‌کتەرێك کاراکتەرێك بناسێت و لێی تێبگات. Becky .Peters\nئەمەی بۆب مۆرلی كردى، ناسینی بێڵامی بلەیک بوو.\nبۆب مۆرلی بە تەواوی لە چیرۆکی پشتەوەی کاراکتەرەکە شارەزا بوو، کە هەندێ لەوانە بە چەند گرتەیەکی کەم لە ڕێی فلاشباکه‌وه پێشانی بینەران دەدرێت و هەندێکی تريان لەناو ناخی کاراکتەرەکەدايه و بینەر خۆی هەست به کاریگەرییە دەروونییەکانى ده‌كات.\nئێمە وەک بینەر ڕووی دەرەوەی (بێڵامی بلەیک) و کردار و ڕەفتاریمان بینی، ئەی لە ناوەوە چۆنە؟ ئەو کاریگەرییە دەروونیيانە چین کە لەناو خۆیدا هەڵیگرتوون؟\n– بێڵامی منداڵبوو کاتێک بەرپرسیاريێتییەکی گەورەی گرتە ئەستۆ. ئایا ئەمە بە ویستی خۆی بوو یان لەژێر فشاری دایکیدا؟\n– بێڵامی باشبوونی کەسێکی خستە پێش باشبوونی خۆيه‌وه، ئایا ئەمە بڕیارێکی عاقڵانە يان سۆزدارانه بوو بۆ منداڵێکی تەمەن کەمتر لە ده ساڵ؟\n– لەگەڵ گەورەبووندا بێڵامی بیری لەوە کردووه‌تەوە کە خه‌ريكه باجی هەڵەیەکی دایکی دەدات،\nکە بە نهێنی و ناشەرعی هێناويه‌تيه دنياوه. ئایا له‌باره‌ى دایکييه‌وه چۆن بیر دەکاتەوە؟\n– ئەگەر ئەم خوشکەی نەبوایە، ژیانی چۆن دەبوو؟ ئايا هەرگیز بیری لە داهاتوو و پێکەوەنانی خێزان و خستنەوەی منداڵ کردووه‌تەوە؟\n– ئایا بێڵامی کەسێکی توندوتیژ و شەڕانگێز، یان باش و دڵسۆزە؟\nئەمانە و چەندان پرسیاری دیکه، کە بینەر هەستیان پێ دەکات.\nلێرەدا کۆتایی بەم بابەتە ده‌هێنم. هیوادارم خۆتان بینەری دراماکە بن، تا لەم کاراکتەرە تێبگەن و پاشان بڕیاری لەباره‌وه بدەن. جگە لە بابەتی ئەم کاراکتەرە، بە گشتی زنجیرەکە یەکێکە لە باشترین و نایابترین زنجیرەدراماکانی جیهان.


په‌ڕاوی ئێمیلی: کورتەیەک لە ژیاننامەی شاژنی وه‌نه‌وشه شه‌رمنه‌كان » DidiMn\nسەرەتا / ڕاپۆرت/شیعر/کتێب / په‌ڕاوی ئێمیلی: کورتەیەک لە ژیاننامەی شاژنی وه‌نه‌وشه شه‌رمنه‌كان\nئیلوستره‌یشنی ئێمیلی دیكینسن || ئیلوستره‌یته‌ر سابات عه‌باس، تایبه‌ت به دیدی من\nئاماده‌كردنی مادێح پیریۆنسی\n…لەوانەیە پێم پێبکەنن! ڕەنگە تەواوی ویلایەتە یەکگرتووەکانیش خەریکن پێم پێدەکەنن! بەڵام من ناتوانم لەبەر ئەمە دەست لە کار ھەڵگرم. پیشەی من خۆشویستنە. ئەم بەیانییە لە گۆشەی خواری—خواری دێبەرەکەمانەوە، لەسەر چڵێکی بچووکدا مەلێکی بچووکم دۆزییەوە. وتم بۆچی دەچریکێنی کاتێ کەس گوێی لە ئاوازەکەت نییە؟ بە گریانێ لە گەروودا و شەقەی باڵێ لە سنگدا وڵامی دامەوە: ”پیشەی من چریکاندنە!“ جا ھەڵفڕی و دوور کەوەتەوە…\nلە نامەیەکی ئێمیلی دیکینسۆن بۆ دوکتۆر ھاڵەند و خانمەکەی، 1862\nئێمیلی ئێلیزابێت دیکینسن ناسراو بە ئێمیلی دیکینسۆن یان ئێمیلی دیکینسن (١٨٣٠–١٨٨٦) یەکێکە لە بەناوبانگترین شاعیرانی زمانی ئینگلیزی. ئێمیلی لە ساڵی ١٨٣٠ـدا لە ئەمھێرستی ماساچووسیتسدا لەدایک بووە و ھەر لەوێش ماوەتەوە و کۆچی دوایی کردووە. ھیچ کات ژیانی ھاوبەشی پێک نەھێناوە و ھەتا کۆتایی ژیانی ھەر لە ماڵی باوکیدا ژیاوە. ھۆنراوەکانی جگە لە باری جوانیی ئەدەبی، نوێخوازانە و لە پێش سەردەمی خۆیەوە بوون، بۆیە بە یەکێ لە پێشەنگانی نوێخوازانی شیعری ئەمریکی دادەنرێت. شیعرەکانی ھەروەھا کاریگەرییەکی زۆریان لە سەر شاعیرانی دوای خۆی داناوە، بۆیە ئێمیلی دیکینسن بە یەکێ لە گرنگترین شاعیرانی ئەمریکا و زمانی ئینگلیزی لە قەڵەم دەدرێت. جگە لە ھۆنراوەکانی، شێوازی ژیانی، تەنیا مانەوەی و دووری لە خەڵک لە کۆتایی ژیانیدا ناوبانگێکی زۆریان بۆ دروست کردووە. لە ماوەی ژیانیدا، جگە لە چەن تاکە شیعرێک، ھیچ کارە شیعرییەکی بڵاو نەکردەوە و ھۆنراوەکانی چەندین ساڵ لە دوای مەرگی لە چاپ دران.\nتەنیا وێنەی بەجێماوی بڕواپێکراو لە ئێمیلی دیکینسن کە لە کۆتاکانی ساڵی 1846 یان سەرەتای 1847ـدا گیراوە.\nمناڵی و تازەلاوی\nئێمیلی لە ١٠ی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٨٣٠ـدا لە ئەمھێرستی ماساچووسێتسدا لە بنەماڵەیەکی ئایینی و ناوداردا لە دایک بوو. ئێدوارد دیکینسنی باوکی پیاوێکی مەسیحیی وشک بوو. ئێدوارد لە سەردەمی خۆیدا یەکێ لە پیاوە بەناوبانگەکانی ئەمھێرست بوو. پیشەی سەرەکیی بریکاری بوو، بەڵام بۆ جارێک بوو بە نوێنەری ئەمھێرست لە کۆنگرێسی ئەمریکادا. ئێدوارد جگە لە ئێمیلی دوو مناڵی تریشی ھەبوو: ئاستین و لاڤینیا. ئاستین لە ئێمیلی گەورەتر بوو و لاڤینیا لەو گەنجتر. ئێمیلی لەگەڵ لاڤینیای خوشکیدا بۆ خوێندن ڕووی لە ئاکادیمیای ئەمھێرست کردووە و بۆ ماوەی چەند ساڵێک لەوێدا خوێندوویەتی. لە ئەکادیمیای ئەمھێرستدا نزیکەی حەوت ساڵ خوێندوویەتی و زانستی ئەو سەردەمە، وەکوو ڕووەکناسی، مێژوو، وێژەی ئینگلیزی و لاتین فێر بووە. جگە لەوە بۆ ماوەیەکی کەمیش، واتە نزیکەی ساڵێک، لە قوتابخانەی مۆنت ھاڵیۆک وانەی ئایینیی خوێندووە. لەوانەیە لە تەمەنی لاویدا ئێمیلی حەزی لە لاوێکی بریکار بە ناوی نیوتۆن کردبێت. نیوتۆن وەکوو ھاوکارێکی باوکی ئێمیلی، ڕێزێکی زۆری لە ئێمیلی گرتووە. ئەوی بۆ نووسینی ھۆنراوە ھان داوە و لەگەڵ کاری نووسەرە ھاوچەرخەکاندا (بۆ نموونە ڕالف والدۆ ئێمەرسۆن و وادزوۆرس) ئاشنای کردووە. باپیری ئێمیلی، ساموێل دیکنسۆن، زۆر بە ئاسانی توانیوێتی کۆلێژی ئەمھێرست دابمەزرێنێت، لە ساڵی ١٨١٣ـش دا کۆشکێکی گەورەی دروست کرد لەسەر ڕێگای سەرەکی شارۆچکەکەیان.\nپێگەیشتوویی و پیری\nئێمیلی لە تەمەنی لاوێتیشدا کچێکی ھێمن و بە ڕەوشت بوو. لەکاتێکدا کە خێزانەکەی سەردانی مانسنیان کرد، ئێمیلی تەنھا دوو ساڵ بوو. کەچی پووری بە «زۆر باش و دڵخۆش» وەسفی کرد و وتی کە ئێمیلی «منداڵێکی زۆر باشە و کێشەی نیە». دواتر پووری ئاماژەی بە تواناکانی ئێمیلی کردووە لە ڕووی مۆسیقییەوە لەگەڵ شارەزاییەکەی لە ئامێری پیانۆدا. وەک پێشتر وترا، لە ٧ی ئەیلوولی ١٨٤٠ـدا، ئێمیلی و خوشکەکەی، لاڤینیا، بەیەکەوە دەستیان بە خوێندن کرد لە ئەکادیمیای ئەمھێرستدا؛ ئەو خوێندنگەیە لە پێشوودا تایبەت بوو بە کوڕان، بەڵام ھەر دوای دوو ساڵ پێشوازیان لە قوتابییە مێینەکانیش کرد.\nئێمیلی زۆربەی ژیانی لە ئەمھێرستدا بەسەر برد و جگە لە چەند گەشتێک، کە یەکێکیان بۆ فیلادێلفیا بوو، لە زێدەکەی دوور نەکەوتەوە. یەکێ لەو دوورکەوتنەوانە لە ساڵی ١٨٥٥ـدا ڕووی دا، کە ئێمیلی لەگەڵ لاڤینیا و دایکیدا ڕووی لە شاری واشینگتن کرد. ئەم سەفەرە لەبەر ئەوە بوو کە باوکی لەوێدا نوێنەری کۆنگرە بوو. ئەمە یەکێک لە دوور و درێژترین سەفەرەکانی ژیانی ئێمیلی بوو و پێش ئەمە ئەو بە دەگمەن لە ئەمھێرست دوور کەوتبووەوە. لە دوای سێ حەفتە واشینگتنیان بە جێ ھێشت و بۆ دیتنی ئاشنا و خزمەکانیان ڕوویان لە فیلادێلفیا کرد. یەکێ لە بەرھەمەکانی ئەم گەشتە ئاشنا بوونی ئێمیلی بوو لەگەڵ چارڵز وادزوۆرسدا، چارڵز قەشەیەکی بەناوبانگ بوو لە فیلادێلفیادا. دۆستایەتیی ئەو و ئێمیلی، کە ڕەنگە ڕۆمانتیکیش بووبێت، ھەتاکوو ساڵی ١٨٨٢ درێژەی بوو و بە مردنی چارڵز کۆتایی پێ ھات. ئێمیلی لە بڕێک لە نووسراوەکانیدا ئاماژەی بە ئەو کردووە و بە نازناوگەلێک وەکوو ”فیلادێلفیای من“ یان ”ئازیزترین ھاوڕێ خاکییەکەم“ ناوی بردووە.\nساڵانی دوایی و مردنی\nئێمیلی لە ساڵە دوایینەکانی ژیانیدا گۆشەگیر و بێدەنگ بووە و حەزی بە میوان و ناو خەڵک نەبووە. ھیچ کاتێکیش ھاوسەرگیریی نەکردووە. ژمارەیەکی کەم ھاوڕێ و ناسراوی ھەبوو و لەگەڵ ئەوانیش زۆر جار بە نامە گۆڕینەوە قسەی کردووە. دیارە لەدەستچوونی ئەو ژمارە کەمەی ئازیزانی کاریگەرییەکی قووڵی لەسەر ئێمیلی دیکینسۆن ھەبوو. دەیەی ١٨٨٠ بۆ بنەماڵەی دیکینسۆن پڕ لە ئێش و ئازار بوو. جگە لە مردنی قازی لۆرد و چارڵز وادزوۆرس کە دوو ھاوڕێی ئازیزی بنەماڵەی دیکینسۆن و ئێمیلی بوون، لەم ساڵانەدا پەیوەندیی نێوان ئاستین و سووزانی ژنی بەرەو ساردی چوو. ئاستین بنەماڵەکەی بە جێ ھێشت و سووزانی ژنبرای ئێمیلی لە خەفەتدا تووشی نەخۆشی بوو. دایکی ئێمیلیش لە دوای ساڵانێکی زۆر نەخۆشی لە ساڵی ١٨٨٢ـدا کۆچی دوایی کرد. ھەمووی ئەم ڕووداوانە زیاتر و زیاتر ئێمیلی دیکینسۆنیان ژاکاند. لە پاییزی ساڵی ١٨٨٤ـدا ئێمیلی دەنووسێت:\n«ئەم مردنانە بۆ من زۆر قورس بوون، پێش ئەوەی کە بتوانم دڵم لە ژێر باری یەکێکیاندا دەر بھێنم، یەکێکی تریان ھاتووە.»\nلە ڕۆژێکی ھاوینی ساڵی ١٨٨٤ـدا ئازارێک ھات بە جەستەی ئێمیلیدا کە تووشی گەشکەی کرد و تا نیوەی شەو بێھۆشی خست. دواتر کە هۆشی هاته‌وه، کەوتە ناو جێگەوە. دوای ئەوە بە زۆری نەخۆش و لە ناو جێگەدا بوو، بەڵام لە بەھاری ١٨٨٦ـدا توانیی بڕێک نامە بۆ ھاوڕێکانی بنێرێت. دواهه‌مین نامەیەک کە ناردی دوو ڕۆژ بەر لە مردنی بوو، کە تێیدا بە جۆرێک خەبەری مەرگی خۆی دا بە کچە پوورەکانی. دەوترێت دواهه‌مین نامە کە نووسیویەتی ئەمە بووە:\n«پوورزا بچکۆلەکانم، بانگ کرامەوە…\nوا دیارە ئەم نامە بچووکەی لە ١٣ـی مەیی ١٨٨٦ـدا واتە دوو ڕۆژ پێش مردنی بۆ کچە پوورەکانی خۆی واتە فرانسێس و لوویزیا نۆرکراس نووسیوە. ئێمیلی لە ڕۆژی ١٥ـی مەیی ١٨٨٦ـدا جلی تەنگی ژیانی لەبەر داکەند و بەرەو ئەبەدییەتە بێکۆتاییەکانی فڕی. خانمە سپیپۆشەکە خرایە ناو تابووتێکی سپیی پڕ لە گوڵ و بازنەیەک لە گوڵی وەنەوشە کرایە ملی و بە پێی وەسیەتی خۆی تەرمەکەی بە سەر دەستەوە بە ناو دەشتی گوڵە زەردەکاندا گەڕا و لە زێدەکەی خۆیدا لە گۆڕستانی ڕۆژاوای ئەمهێرتسدا نێژرا. لە سەر کێلی قەبرەکەی نووسرا:\n١٠ـی دێسەمبەری ١٨٣٠\nئیلوستره‌یشنی ئێمیلی دیكینسن || ئیلوستره‌یته‌ر: سابات عه‌باس، تایبه‌ت به دیدی من\n«ئەگەر کتێبێک بخوێنمەوە کە ھەمووی جەستەم وەھا سارد بکاتەوە، کە تینی ھیچ ئاگرێک توانای گەرم کردنەوەی نەبێت، ئیتر ئەوسا من دەزانم کە ئەوە شیعرە. ئەگەر [لە دوای خوێندنەوەی] ھەست بەوە بکەم کە تەپڵەکەی سەرم لە جێی خۆیدا نەماوە، ئەوسا دەزانم ئەو نووسراوەیە شیعرە. ئەمە تەنیا ڕێگەیەکە کە من دەزانم. ئایا ڕێگەی تریش ھەن؟»\nئێمیلی دیکینسۆن، لە نامەیەکدا بۆ ھیگینسۆن\nژمارەیەکی ھەرە کەم لە ھۆنراوەکانی ئێمیلی لە سەردەمی ژیانیدا بڵاو کرانەوە. ئەو ژمارە کەمەش لە لایەن ئەو کەسانەوە کە چاپ دەکران گۆڕانکاریی زۆریان تێدا دەکرا. ئەو خۆی ڕقی لە ئەو دەستکارییانە بوو؛ ئەمە ڕەنگە یەکێ لە ئەو ھۆکارانە بووبێت کە ھیچ کات شیعرەکانی بە جۆرێکی بەرفراوان بڵاو نەکردەوە. لە یەکێ لە ھۆنراوەکانیدا چاپی ھۆنراوە بە مەزات و تاڵانی ھەستی شاعیر لە قەڵەم دەدات. بۆیە ھەڵبەستەکانی لەسەر لاپەڕەی بچووک نووسیبوو و دووریبوونییەوە بە یەکەوە و کتێبێ لە ھەڵبەستی لە دۆڵابەکەیدا شاردبووەوە. ھەم جانسۆن و ھەم فرانکلین یەکەم ھۆنراوەی دۆزراوەی ئێمیلی دەگەڕێننەوە بۆ ساڵی ١٨٥٠. ئێمیلی زۆربەی ھەڵبەستەکانی و باشترینەکانی لە ماوەی ساڵەکانی ١٨٦١ تا ١٨٦٥ـدا نووسیوە. بە جۆرێک کە ئەگەر شێعرەکانی بکەین بە سێ بەشەوە، تا ساڵی ١٨٦٥ دوو بەشی نووسیبوو. وەک تێد ھیووز شاعیری بەناوبانگی ئینگلیز جەختی لەسەر دەکاتەوە لە سەرەتای ئەم ساڵانەدا ڕووداوێکی گرنگ ژیانی ئێمیلی دەگۆڕێت، کە چەند بیردۆزە و گریمانەیەک لەسەری ھەیە. ئێمیلی دیکینسن وەسێتی کردبوو کە ھەمووی نامەکانی لە دوای مردنی بسووتێنن، بۆیە لاڤینیای خوشکی ئەو ئەرکەی لە ئەستۆ گرت و زۆربەی نامەکانی سووتاند، بەڵام دواتر کە کتێبی ھۆنراوەکانی دۆزییەوە، ناردی بۆ ھیگینسۆن، چوونکە ئێمیلی لە وەسێتەکەیدا باسی ھۆنراوەکانی نەکردبوو. بۆیە، یەکەمین کتێبی ھۆنراوەی چوار ساڵ لە دوای مردنی، لە ساڵی ١٨٩٠ـدا، بە لێکدانەوەی ھیگینسۆن و مەیبڵ لوومیس تاد لە چاپ درا، ئەگەرچی ئەو دوو کەسەش گۆڕانکاریی زۆریان لە شیعرەکاندا کردبوو.\nلە ساڵی ١٩٥٥ـدا بۆ یەکەم جار کۆبەرھەمی نەگۆڕدراوی شیعرەکانی ئێمیلی دیکینسۆن لە لایەن توماس جانسۆنەوە بڵاو کرایەوە. دواتر لە نەوەدەکاندا فرانکلینیش کاری لەسەر دەستنووسەکانی ئێمیلی کرد و بڕێک ھۆنراوەی تازەی لێ دۆزییەوە و لە چاپی دان. ھۆنراوەکانی بە زمانی ئینگلیزین، بە زۆری کورتن، زۆر بە دەگمەن ناوی تایبەتیی خۆیان ھەیە و لە کتێبەکاندا بە ژمارە پیشان دەدرێن. ئەو ھۆنراوانەی کە لە ئێمیلی بە جێ ماون کەم نین، ژمارەیان دەگاتە نزیکی ١٨٠٠ شیعر. بڕێک لە ھۆنراوەکانی ڕەنگی ڕۆمانتیسیزمیان ھەیە، لە بڕێکیشیاندا ھەست بە ترانسێندێنتاڵیزم دەکەین، بە تایبەت کە ئێمیلی خۆی شیعری ئێمەرسۆنی خوێندووەتەوە و بە دڵی بووە. ھەرچەند ڕەنگە ئێمیلی دیکینسنن بە تەواوی نەخرێتە ڕیزی ھیچ قوتابخانەیەکی ئەو سەردەمەوە. ناوەرۆکی ھۆنراوەکانی وەک وترا بەربڵاون، بەڵام بە زۆری بریتین لە ژیان، مردن، ژن و مافی ژن، سروشت، ئایین، ئەوین و عیرفان.\nئێمیلی دیکینسن بە کوردی\nکۆمەڵێک لە ھۆنراوەکانی ئێمیلی دیکینسۆن لە ساڵی ٢٠١٦ـدا وەرگێڕدراونەتە سەر زمانی کوردی . ئەم کۆمەڵە شیعرەی ئێمیلی بە وەرگێڕانی مادێح پیریۆنسی لە ژێر ناوی شاژنی وەنەوشە شەرمنەکانـدا لە ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان چاپ بووە. ھۆنراوەکانی ئێمیلی ناویان نییە و بە ژمارە دیاری دەکرێن و چون دەقەکەی جانسۆن یەکەمین دەقێکە کە بێ گۆڕانکاری شێعرەکانی ئەوی تێدا لە چاپ دراوە، ژمارەی ھۆنراوەکانی بە پێی ئەو دەقە (یا دەقەکەی فرانکلین) دەنووسرێن.\nئەوەی کە عەشق ھەموو شتێکە\nتەواوی ئەو شتەیە کە ئێمە لە عەشقی دەزانین\nئەمەمان بەسە، چونکە جامێک\nدەبێ ئەوەندەی تێکرێ کە دەیگرێ\nمن شەرابێک دەخۆمەوە کە دەستکردی دەستێک نییە\nلە پەرداخێکدا کە بە جامی مرواری پڕ دەبێت\nھەموو خومرەکانی لێوارەی ڕاین\nمەیی وەھایان تیا نییە\nمن لە بۆنی ھەوا مەستم\nلەگەڵ ئاونگ پەیمانی عەشق دەبەستم\nلە ڕۆژانی بێکۆتایی ھاویندا مەست و شێواو\nبە کاروانسەراکانی ئاسماندا تێدەپەڕم\nکاتێک کە خاوەن باخەکان ھەنگە مەست و سەرخۆشەکان\nلە سەر خوانی کاسەگوڵەکان دەر دەکەن\nئەو کاتەی کە پەپوولەکان، لەبەر مەستی، دەست ھەڵدەگرن لەجامەکان\nمن ھەر زیاتر دەخۆمەوە\nتا فریشتەکان، کڵاوە بەفرینەکانیان ڕادەوەشێنن\nتا قیددیسەکان بەرەو پەنجەرەکان ھێرش بێنن\nکە وردی ئەم مەیکەشە بچووکە ببنەوە\nکە بە مەستی لە پێش تاودا ڕاکشاوە.\nمیوەی قەدەغەکراو چێژێکی ھەیە\nکە گاڵتە بە باخستانە حەڵاڵەکان دەکا\nچ شیرین و شەھوانی تۆو لە دڵی تۆودانێک ڕاکشاوە\nکە بە قفڵی وەزیفە داخراوە\nچاپی كوردی شیعره‌كانی ئێمیلی دیكنسن، له بڵاوكراوه‌كانی ده‌زگای چاپ و په‌خشی مانگ\nماڵەکەی دیکینسنەکان لە ئەمھێرست کراوە بە مۆزەخانە. لە ساڵی ١٩٧١ـدا، لە وڵاتی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا پوولی نامە بۆ ڕێزگرتن لە ئێمیلی چاپ کراوە. لە ساڵی ٢٠١٦ـدا فیلمێکی ئەمریکی-ئینگلیزی بە ناوی سۆزێکی بێدەنگ سەبارەت بە ژیانی ئێمیلی دیکینسۆن دەرچوو، ھەروەھا چەندین ڕۆمان و کتێبی جۆراوجۆر لەسەر ژیان و شیعرەکانی ئێمیلی دیکینسنن نووسراوە. کتێبەکانی جێرۆم چەرن لە نموونەی ئەو کتێبە فیکشنانەن کە دەربارەی ئێمیلی نووسراون. لە ساڵی ٢٠١٧ـدا پیشانگایەکی تایبەت بە ئێمیلی دیکینسنن لە کتێبخانە و مۆزەخانەی مۆرگەن لە نیو یۆرکدا دانرا. پیشانگاکە بریتی بوو لە ھۆنراوەکان، دەستنووسەکان، فلۆراکان و جلەکان و ھەمووی ئاسەوارەکانی ئەو شاعیرە.\nژمارەیەک لە ھۆنراوەکانی ئێمیلی کراون بە گۆرانی و گۆرانیبێژان خوێندوویانەتەوە. ھەروەھا ھۆنراوەکانی ئێمیلی بەشێکی گرنگی ئەدەبی ئەمریکایە لە قوتابخانەکان و زانکۆکاندا. ئەو کەسانەی کە ستایشی شیعری ئێمیلییان کردووە یا نووسراوەکانی ئێمیلی لە سەریان کاریگەریی ھەبووە کەم نین. تێد ھیووز شاعیری ئینگلیز، ئێمیل جۆران نووسەری ڕۆمانیایی و کامی پالیا ڕەخنەگری ئەمریکی ڕەنگە لە بەرچاوترین نموونەکانیان بن.\nئێمیلی دیکینسۆن. (٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧). لە ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازادەوە. دەستکەوتووی ٠٤:٣٨، ئەیلوولی ٢٤ی ٢٠١٧، به‌سته‌ر\nدیکینسۆن، ئ (2016). “شاژنی وەنەوشە شەرمنەکان،” کۆکردنەوە و وەرگێڕانی پیریۆنسی، م. چاپەمەنیی مانگ، ISBN: 978-600-7748-77-0. به‌سته‌ر\n – Frances and Louisia Norcross\n – Called back\n – ”بانگکراوە“ دەستەواژەیەکە کە ئێمیلی لە دوایین نامەکەیدا نووسیبووی. ئەو ئەم دەستەواژەیەی لە ناوی ڕۆمانی نووسەرێکی ئینگلیزی هاوچەرخی خۆیەوە وەرگرتبوو (ڕۆمانی ”بانگکراوە“ نووسراوەی فرێدریک جان فارگێس).\nBiography, DidiMn Birthday, Emily Dickinson, Poet,


ئەمەریکا سزاکانى دژى ئێران تووندتر دەکات | AvaToday\nئەمەریکا سزاکانى دژى ئێران تووندتر دەکات\nراوێژکارى ئاسایشى نەتەوەیی ئەمەریکا بەڵێنى داوە " تووندترین هێزى فشارو سزا دژى ئێران پەیڕەو بکەن"، ئەو لێدوانەى ئەو بەرپرسەش دواى هەفتەیەک لەجێبەجێکردنى دووهەم قۆناغی سزاکانى وڵاتەکەیەتى دژى تاران.\nلەلایەن خۆیشیەوە دۆناڵد ترامپ، سەرۆکى ئەمەریکا هەوڵەکانى چڕ کردۆتەوە بۆ چۆکدادانى کۆماری ئیسلامی بۆ راگرتنى بەرنامە ئەتۆمیی و مووشەکى بالیستى و راگرتنى سیاسەتە شەڕانگێزەکانى لەرۆژهەڵاتى ناوەڕاست.\nتاوەکو ئێستا دوایین قۆناغی سزاکانى واشنتۆن دژى ئێران بەتووندترین سزا دادەنرێت، کەئامانجی دابەزاندنى ئاستى هەناردەکردنى نەوتی خاوى ئەو وڵاتەیەو، لەهەمان کاتیشدا قۆڵبەست کردنى بانکەکانیەتى لەگەیشتن بەبازاڕە دارایی نێودەوڵەتیەکان.\nجۆن بۆڵتۆن، لەبارەى بەڵێنەکەى دژى ئێران لەکۆنگرەیەکى رۆژنامەوانى لەسەنگاپوور رایگەیاند " پێمان وایە حکومەتى ئەو وڵاتە رووبەرووى فشارێکى راستەقینە بووەتەوەو، ئامانجی ئێمەشە فشارێکى زیاتریان بخەینە سەر".\nدووپاتیشیکردەوە " جێبەجێکردنى سزاکان تووندتر دەکەین".\nلەئایارى رابردوو ترامپ، تاکلایەنانە لەرێکەوتننامە ئەتۆمییەکەى ئێران و شەش وڵاتە زلهێزەکان کشایەوەو، بەڵێنى دا، لەبرى بەشدارییکردن لەو رێکەوتننامەیە سزاى نوێ و تووندتر بەسەر تاراندا بسەپێنێت.\nلەسەرەتاى ئابی رابردووەوە یەکەم قۆناغی سزاکانى جێبەجێکردو، لەتشرینى دووهەمیش دووهەم قۆناغ چوونە بوارى جێبەجێکردنەوە.\nبۆڵتۆن گووتیشى " هیچ گومانی تێدا نیە، ئێران دەستى بەوە کردووە رێکارى نوێ بدۆزێتەوە بۆ ئەوەى خۆى لەسزایەکانى کەرتى نەوت وبازاڕى دارایی بدزێتەوە".\nسەرەڕاى ئەوەى پشکێنەرانى نەتەوە یەکگرتووەکان ئاماژە بەپایەندییەکانى تاران دەکەن، بەڵام راوێژکاری ئاسایشى نەتەوەیی واشنتۆن هیماى بەوە کردووە " زۆربەى وڵاتانى ئەورۆپا لەقۆناغی نکۆڵی و توڕەیی بوون، بەڵام بەشێکیان دووپاتیان لەبێلایەنى خۆیان کردووە".\nسەرەتا کوشکی سپی لەهەوڵى ئەوە بوو ئاستى هەناردەکردنى نەوتى ئێران بگەیەنێتە سفر، بەڵام لەلایەن زۆربەى کڕیارانى ئەو نەوتەوە توڕەیی دروستبوون، ناچار بوو بڕیارەکەى هەموار بکاتەوەو، هەشت وڵاتیش لەلیستى سزایەکانى دوور بخاتەوە، بەمەرجێک لەماوەى 160 رۆژ بەدواى جێگرەوەیەک بۆ ئەو نەوتە بدۆزنەوە.\nگرنگترین مەرجەکانى ئەمەریکا دژى ئێران راگرتنى ئەو سیاسەتەیە کەلەساڵى 1979 پەیڕەوی دەکات، لەپاڵپشتى کردنى گرووپە میلیشیاکانى ناوچەکە وەک حزبوڵلاو چەندین گرووپی دیکە، کە شەڕى بەوەکالەت بۆ تاران دژى نەیارانى دەکەن.\nلەبەرامبەریشدا سەندوقى نەختى نێودەوڵەتى پێشبینى کردووە سزایەکانى سەر کۆماری ئیسلامی ببێتە هۆکارێک بۆ داکشانى سەدا 1.5 ـى ئابوورى ئێران و ساڵى داهاتووش ئاستەکە بۆ سەدا 3.6 بەرز ببێتەوە.\nلەدوایین راپۆرتیشى لەبارەى ئەو وڵاتەوە جەختى لەوە کردووە " ئێران پێویستى بەوەیە نرخی نەوت بگاتە 98.6 دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک و لەساڵى داهاتووش نرخەکەى لەسنوورى 95.4 بێت، بۆ ئەوەى هاوسەنگییەک لەبوودجەکەى دروست بکات".\nلەو نێوەندەش بەرپرسی جێبەجێکردنى سزاکانى ئەمەریکا لەوەزارەتى خەزێنە ئاشکراى دەکات " یەکێتى ئەورۆپا ناتوانێت هیچ رێگایەک بۆ خۆدزینەوەى ئێران لەسزاکانى وڵاتەکەى بدۆزێتەوە، کەلەلایەن سەرۆک ترامپەوە خراوەتە سەر کەرتى نەوت و بانکەکانى ئێران".\nسیگال ماندلکیر، بریکارى وەزارەتى خەزێنە بۆ کاروبارى بەرەنگاربوونەوەى تیرۆرو تاوانى دارایی گوومانیشى لەوە بووە" هەوڵەکانى ئەورۆپا بۆ پەرەپێدانى ئالیەتیەکى نوێ سەرکەوتن بەدەست بهێنێت".


مێژوی ئەمڕۆ Jan 17, 2021\n- لە رۆژى 18/1/1892 ئۆلیفەر هاردى (Oliver Norvell "Babe" Hardy)، ئەکتەر و سیناریۆنوسى ئەمەریکى لە شارى هارلم لە دایکبووە، لە رۆژى 7/8/1957 لە تەمەنى (65) ساڵى بە جەڵتەى دڵ لە شارى هۆلیود کۆچى دوایى کردووە.\n- لە رۆژى 18/1/1689 مونتسکیو (شارل لوى دى سیکۆندا - Charles Louis de Secondat)، فه‌یله‌سوف و رۆماننوس و شاعیر و نوسەری فه‌ره‌نسی لە شارى پۆردۆ لە دایکبووە، لە رۆژى 10/2/1755 لە تەمەنى (66) ساڵى لە شارى پاریس کۆچى دوایى کردووە.\n- لە رۆژى 18/1/1925 گیل دولوز (Gilles Deleuze)، فەیلەسوف و نوسه‌ر و ئه‌كادیمیستى فەڕەنسى لە شارى پاریس کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 4/11/1995 لە تەمەنى (70) ساڵى لە شارى پاریس کۆچى دوایى کردووە.\n- لە رۆژى 18/1/1936 رودیارد کبلینگ (Rudyard Kipling)، رۆمتننوس و شاعیر و چیرۆكنوس و نوسه‌ری به‌ریتانی لە تەمەنى (70) ساڵى بە نەخۆشى لە نەخۆشخانە لە شارى لەندەن کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 30/12/1865 لە شارى مۆمباى لە هیندستان لە دایکبووە، لە ساڵى 1907 خه‌ڵاتی نۆبڵی ئه‌ده‌بی وەرگرتووە.\n- لە رۆژى 18/1/1936 مەکسیم گۆرکی (Максим Горький)، رۆماننوس و شاعیر و شانۆنوس و نوسەرى روسی لە تەمەنى (68) ساڵى بە نەخۆشى لە شارى مۆسکۆ کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 28/3/1868 لە شارى نیجنى نۆفگۆرد لە روسیا لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 18/1/1955 کیفین کوستنر (Kevin Costner)، ئەکتەر و گۆرانیبێژ و موزیسیان و ئاوازدانەری ئەمریکی لە شارى لنود لە ویلایەتى کالیفۆرنیا لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 18/1/1966 فاتن شەعبان، ژنە ئەکتەری میسری لە شارى جیزە لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 18/1/1970 عبدولمنعم عمایری، ئەکتەری فەڵەستینى سوری لە شارى دیمەشق لە دایکبووە، لە ساڵى 1997 بەشدارى لە کارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 18/1/1973 تەڵعەت تاهیر، شاعیر و نوسەرى کورد، لە شارۆچکەی مەخمور له هه‌ولێر لە دایکبووە، لە کۆتایی ساڵانی هەشتاکانی سەدەی رابردووە وە شیعر دەنوسێت، چەند بەرهەمێکى چاپکراوى هەیە لەوانە: (لەبەر ئاوازێک نایەوێ ببێتە گۆرانی، شیعر، 200۹، دەرچوون لە سووڕیی نووسین، وتار و لێکۆڵینەوەی ئەدەبی، 2018، بنەچەی سەوسەن، وەرگێڕانی شیعری ئەدۆنیس، 2010، عەتری ئەو عاشقانەی مردن، وەرگێڕانی شیعر- کۆبەندی شیعرەکانی شاعیری عەرەب ئەدۆنیسە، 2016، ئارام بە هاملێت، شێتی ئۆفیلیا هەڵمژە / وەڕگێڕانی شیعری ئەدۆنیس.\n- لە رۆژى 18/1/1977 کارل تسوکمایر (Carl Zuckmayer)، شاعیر و شانۆنوس و سیناریۆنوس و نوسه‌ری ئه‌ڵمانی لە تەمەنى (80) ساڵى لە سویسرا کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 27/12/1896 لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 18/1/2015 سوره‌ییا ئیبراهیم، ژنه ئه‌کته‌رى میسرى لە تەمەنى (76) ساڵى بە نەخۆشى لە شارى قاهیرە کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 10/5/1939 لە دایکبووە، لە ساڵى 1979 تاکو ساڵى 2015 بەشدارى له کارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 18/1/2019 سەعید عەبدولغەنى، ئەکتەرى میسرى لە تەمەنى (81) ساڵى بەنەخۆشى لە شارى قاهیرە کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 23/1/1938 لە گوندى نوسا بەحر لە شارى دقهلیە لە دایکبووە.\nئەم بابەتە 88 جار خوێندراوەتەوە


٥ هەزار کەس بە هۆی داخرانی کوورەخانەکان بێکار بوون\nزایینی: ٢١-٠٥-٢٠١٢ - هەتاوی: ١٣٩١/٠٣/٠١ - ١٣:٣٨ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: بە هۆی داخرانی سەدان کوورەخانه‌ى خشت‌بڕی، ٥ هەزار کرێکار لە کرماشان بێکار بوون.\nبەگوێرەی راپۆرتی ماڵپەڕی کرماشان پۆست، هەزاران کرێکاری کوورە خشت‌بـڕییەکانی پارێزگای کرماشان و بە تایبەت شارستانی کەنگاوەر، بێ‌کار بوون.\nشەپۆلی بەرین و بێ‌پیشینەی بێکاری لە ئاکامی داخرانی سەدان کوورەی خشت‌بڕی لە دوو ساڵی رابردوودا، بێکاریی ٥ هەزار کرێکاری لە پارێزگای کرماشان لێکەوتۆتەوە.\nخاوەن کوورەکان و کرێکاران، دەسپێکی ئامانجدار کردنی یارانەکان و زیاد بوونی نرخی سووتەمەنی بە هۆکاری سەرەکیی بێکاری لە کوورە خشت‌بڕییەکان دەزانن.\nبەپێی ئەم راپۆرتە، یارانەکان سووتەمەنیی کوورە سونەتییەکان لە خۆ ناگرێ و شەپۆلی بەرینی بێکاری گوندەکانی گوودین، شوورچە، قارلق، کووچە، تاهیر ئاوا، و حوسێن ئاوای گرتۆتەوە.\nکوورە خشت‌بڕییەکانی پارێزگای کرماشان، دەیان هەلی کاری بۆ ئەو پارێزگایە و هەروەها پارێزگاکانی جیران، وەک پارێزگای سنە، لوڕستان و شارەکانی دەوروبەری رەخساندبوو.\nبەگوێرەی وتەی هاووڵاتییانی ناوچەی کرماشان، بەرپرسان لە هەمبەر بارودۆخی کوورەکان و پرسی کرێکاران کەمتەرخەمن و هێندێ لە کرێکاران تووشی کێشەی لەش ساخی بوون.\nحوسێن هاووڵاتییەکی کرماشانی بە هەواڵنیری ماڵپەڕی کرماشان پۆستی گوتووە: "لە ماوەیەکی زۆر کەمدا ١٦ ترانسی بەرق دزراوە. هەمووی ئێمە بێکار بووین. لاوان روویان لە مادە سڕکەرەکان کردووە. هەمووی ئێمە برسیمانە، مەگەر مرۆڤی برسی چ کارێک دەتوانێ بکات".\nیەکێک لە خاوەن کوورەکان گوتوویەتی: "لێپرسراوانی رێژیم ویست و داخوازییەکانی خەڵک بەلاڕیدا دەبەن و داوای پارەمان لێ دەکەن لە حاڵێکدا کە ئێمە بۆ نانی شەو موحتاجین".\nکرێکارێکی کوورەخانەی خشت‌بڕی کە لەشی لە کاتی کار کردندا تووشی کێشە بووە بە کرماشان پۆستی گوتووە: بارودۆخی جسمانیی من نالەبارە، بارودۆخی ژیان بۆمان تاڵ بووە و هیچ یارانەیەکیان بە ئێمە نەداوە، ئایا ئەمەیە عەداڵەت؟!".\nزۆربەی کرێکاران گوتوویانە: "چەندین جار نامەمان بۆ فرماندار و پارێزگای کرماشان ناردووە هەتا ئاوڕێک لە دۆخی نالەباری کوورەخانەکان بدەنەوە، بەڵام هێچ وڵامێکیان نەداوەتەوە و درگایان بە روومان داخستووە".


ڕاپۆرتەکە لەلایەن نێردەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ هاریکاری عیراق و نووسینگەی کۆمیساری باڵای مافەکانی مرۆڤ کۆکراوەتەوە. ژمارەی قوربانییەکان و ئاوارەکانی ناوچەی شنگال لە ٢٠١٤دا ٣٠٨٣١٥ کەس بوونە کە زۆرینەیان ئێزیدی بوون. نزیکەی ٣٦٠٠٠٠ ئێزیدی هێشتا ئاوارەن کە پێویستییەکی زۆریان بە یارمەتی دەروونی هەیە.\nئافرەتان لەکاتی چاوپێکەوتن لەگەڵ نەتەوە یەکگرتووەکان وتوویانە کە ئەوان چەندین جار فرۆشراون و کڕاون و هەروەها منداڵەکانیشیان لێسەندراون. ئافرەتێک باسی ئەوەی کرد کە چۆن فرۆشراوەتە ئەندامێکی داعش کە خەڵکی سوریابووە و بۆ ماوەی ١٥ ڕۆژ بەردەوام دەستدرێژی سێکسی کردۆتە سەر و هەڕەشەی کردووە کە ئەگەر خۆی بەدەستەوە نەدات ئەوە کچەکانی دەکوژێت. ئافرەتێکی دیکە لە نێوان شەش کەسدا کڕاوە و فرۆشراوە و توانیویەتی کچە ٧ ساڵانەکەی لەدەست یەکێکی تر ڕزگاربکات بەوەی قژ و برژانگەکانی بڕیوە و دایبی پێهەڵگرتووە و پێی وتووە وانیشانبدات کە مێشکی تەواونیە. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەندامێکی داعش هەر ویستویەتی دەستدرێژی سێکسی بکاتە سەر. لە کۆتاییدا، ئافرەتەکە تووانی بە هاوکاری قاچاغچییەک ڕابکات و خۆی ڕزگاربکات.\nڕاپۆرتەکە چەندین نمونەی تێدایە کە پیاو و ژنەکانیان جیاکراونەتەوە و پیاوەکانیان بەکۆمەڵ کوشتووە. لە نمونەیەکدا، ٦٠٠ پیاو لە ناوچەی تەلەعفەر بەکۆمەڵ کوژراون. لە چەند نمونەیەکی تردا ئێزیدییەکان بە زۆرەملێ ئایینیان پێ گۆردراوە بۆ ئایینی ئیسلام یانیش دەبێ بکوژرێن.\nنوێنەری تایبەتی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ عیراق، بەڕێز یان کوبیش وتی ئەو ڕاپۆرتە ڕووی ڕەشی تاوانەکانی داعش ئاشکرا دەکات کە بە شێوەیەکی پلان بۆداڕێژراو و دڕندانە داعش تاوانی بەرامبەر ئێزیدییەکان و کەمە نەتەوایەتی و ئایینیەکانی تر ئەنجامداوە. ڕاپۆرتەکە ئاشکرای دەکات کە نزیکەی ٣٥٠٠ ژن و کچ و پیاوی زۆرینە ئێزیدی ژمارەیەکیش لە کەمە نەتەوایەتی و ئایینیەکانی تر هێشتا لەژێر دەستی داعشدان.\nبەڕێز کوبیش وتی: "دوای دوو ساڵ لە داگیرکردنی نەینەوا هێشتا کۆمەڵگەی ئێزیدی دەکرێنە ئامانج لەلایەن داعشەوە. هەزاران پیاو و ژن و منداڵ کوژراون و بێ سەروشوێنن یانیش هێشتا لە ژێر دەستی داعشدان و کراونە ئامانج بۆ توندوتیژی جەستەیی و سێکسی". بەڕێزیان هەروەها ڕایگەیاند " بە پیێ ئەو بەڵگانە بەگرنگی دەزانین کە تاوانبارانی ئەو نەهامەتییە و ئەنجامدەرانی بدرێنە دادگا و سزای خۆیان وەربگرن ".\nکۆمیساری باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ مافەکانی مرۆڤ بەڕێز زەید ڕەعد ئەلحوسێن ڕایگەیاند کە شایەتییەکانی ناو ئەو ڕاپۆرتە دەبێ وەکو بەڵگەی حاشا هەڵنەگر بەکاربهێندرێت لەبەردەم کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کە " دەبێ بەپەلە ئەو تاوانانە بەجیهان بناسێنن و هیچ تاوانبارێکیش داڵدە نەدرێت لە هیچ وڵاتێک".\nبەڕێز زەید وتی:" من زۆر پەرێشانم بەو کاریگەرییە خراپەی کە شەڕوپێکدادانەکان کردوویانەتە سەر هاوڵاتییانی مەدەنی و بەتایبەتی هاوڵاتییانی عیراقی کە وڵاتێک بووە هەمیشە شانازی بە کلتووری پێکەوەژیان لە نێوان نەتەوە و ئایینە جیاوازەکانی کردووە. بەڵگەکان و شایەتییەکانی ئەو ڕزگاربووانە ئەوە دەردەخەن کە کاری نامرۆڤانە و هەڵسوکەوتی وەحشیگەرانەی وایان بەرامبەرکراوە وەک هێرشی بە ئەنقەست و توندوتیژی بەرامبەر مافەکانی مرۆڤ و مرۆڤایەتی."\nڕاپۆرتەکە ڕایدەگەیەنێت کە توندوتیژییەکان و پێشێلکارییەکانی داعش ئەنجامیداون دەچنە ڕیزی تاوانەکانی جەنگ و تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی و جینۆساید.\nلە ڕاپۆرتەکەدا هاتووە کە:" پێویستە حکومەتی عیراق و کۆمەڵگای نێودەوڵەتی هەموو هەوڵێکی خۆیان بخەنە گەڕ بە پاڵپشتی یاساکانی مافی مرۆڤی نێودەوڵەتی و یاساکانی مافی مرۆڤ بۆ کۆتایی هێنان بە پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ کە لەلایەن داعشەوە ئەنجامدراون و هەوڵبدەن بە سەلامەتی ئەو هاوڵاتییانەی ژێردەستیان ڕزگاربکەن. هەروەها هاوکاری دەروونی و کۆمەلایەتی وتەندروستی بەپەلە پیویستە بۆ بە هاناوەهاتنی ڕزگاربووانی دەستی توندوتیژی و بە کۆیلەبوونی سێکسی. هەروەها پێویستە هەموو شتێک بکرێت بۆ دەستەبەرکردنی ڕێوشوێنی گونجاو و سەلامەت بۆ ئێزیدییەکان و هەروەها ئاوارە ناوەخۆییەکانیش بە سەلامەتی بگەڕێندرێنەوە شوێنی خۆیان".\nلینکی ڕاپۆرتەکە بە کوردی: http://uniraq.org/images/humanrights/UNAMI%20OHCHR_%20Report%20A%20Call%20for%20Accountability_FINAL%20Kurdish%20_18Aug2016.pdf


BackMatthiola livida/ Stock\nLatin: - Matthiola incana\nEnglish: - Matthiola livida/ Stock\nئه‌م گیایه له تیره‌ى “خاجییه‌کان” Cruciféresه و به‌رزی ده‌گاته ٣٠ تا ٧٠ سم، گوڵێکی بۆن خۆش و ڕه‌نگی زه‌رد یان زه‌ردی کاڵ و یان سوور و به‌نه‌وشه، گه‌ڵای ساکار و ڕه‌نگیان سه‌وزێکی کاڵه و له‌قی ڕاسته، له گوڵه جوان و بۆ ڕازانه‌وه‌یه و له گوڵدان و له باخچه‌دا ده‌یڕوێنن و پاش ڕۆژئاوا بۆنی خۆشتر و زیاتره.\nدەڵێن لە بنەڕەتدا شەوبۆ گیایه‌کی ئوروپایی یه، گوڵه بۆنداره‌کانی ئه‌م گیایه له نیوه‌ی مانگی ڕه‌شه‌مه‌دا ده‌ڕوێن و تاکو نێوه‌ڕاستی مانگی جۆزه‌ردان ده‌ژین.\nبۆ چاندنی و په‌ره‌پێدانی ئه‌م گوڵه ده‌بێ تۆوه‌که‌ی له ئاخرو ئۆخری هاویندا بێندرێ و نیوه‌ی مانگی ڕه‌شه‌مه چوزه‌کانی بگوازرێته‌وه بۆ شوێنی ئه‌سڵی خۆیان، بۆ ژیان ئه‌م گوڵه پێویستی به هه‌تاو و خاک و خۆڵی به‌پیتە و ده‌بێ ١٥ تا ٢٠ سم شوێنه‌که‌ی قوڵ بکرێ. بەرەکەی کیسەییە و تۆزێکیش تووکنە.\nئه‌مه‌ش جۆرى له شه‌وبۆ یه mathiola erinaceum. جۆرێک شه‌بۆی بى بۆنیش هه‌یه. له گیای شه‌وبۆ دا جۆرێک ئالکالوئىد به ناوی کریئین Cheiriine و “گلوکزید”ىکی به ناوێی”کرانتین” Cheirantine هه‌یه و تۆوه‌که‌شی ڕۆنێکی تێدایه که به‌شێکی زۆری ئه‌سیدی ئروسیک Erucique و لینولئێک Linoléique و لینولنیک Linolénique یه. له ڕابردوو دا ئه‌م گیایه‌یان بۆ له‌بار بردنی منداڵ(سقط جنین) به‌کار دىنا.\nشه‌وبۆ بە زۆری لە فولکلۆر و هۆنراوەی هۆنەرانی کورددا رەنگی داوەتەوە. ئەمەش چەند نموونە لە خوارەوە:\nشه‌وبۆگیان شه‌وبۆ گوڵ خێزیان جه‌کۆ\nده‌خیله‌ن بێ شه‌رتی نه‌که‌ری به‌خــــۆ\nفیدای ئەو خوا بم تۆش ئافــــەریدەن\nبۆی شەوبۆ جە بۆی تۆ بەرگوزیدەن\nشه‌وبۆی سه‌ری سونبوڵی زولفت لـــــــه سه‌ری دام\nئـىسته‌ش سـه‌ره‌که‌م مه‌سته لــه بـه‌ر نـه‌شئـه‌ی شه‌وبۆ\n“ نالی “\nنازناز و نێرگس، شه‌وبۆو گه‌زیزه\nهه‌ڵده‌په‌ڕین وه‌ک کچان به‌ڕیـــزه\nوه‌نه‌وشه و سونبوڵ، نه‌سرین و شه‌وبۆ\nتــــا قام قیام به‌رنه‌یــــا جه کـــــــــۆ\nبه فه‌رانسه‌یی Giroflée پێئه‌ڵێن.\nبەرەکەی کیسەییە و تۆزێکیش تووکنە. لەم گیایەدا "ئالکالوئید"ێک بە ناوی "کری‌ئین" و "گلوکزید"ێکیش بە ناوی "کرانتین" دەست دەکەوێ کە بە زۆری لە نێو تۆمەکانیدایە. تۆمەکانیشی چەورن و لە رۆنەکەیداندا ئەسیدی "اروسیک" و "لینولوئیک" هەیە. قەدیم لە دەرماندا ئەم ئەم گیایەیان بۆ لەبار بردنی منداڵ بەکار دەبرد.


گەرووی هورمز لە ڕوانگەی یاسای نێودەوڵەتییەوە\nئازاد وەڵەدبەگی 01, 09, 2018\nلەم ڕۆژانەی دوایی، بە هۆی گرژیی زیاتر لە پەیوەندییەکانی نێوان ئێران و ئەمریکا، لە لایەن ئێرانەوە هەڕەشەی داخستنی گەرووی هورمز کرا، ئەگەر بێت و ئەمریکا سزاکانی لەسەر کڕیارانی نەوتی ئێران جێبەجێ بکات و هەناردەی نەوتی ئێران بگەیەنێتە خاڵی سفر. حەسەن ڕۆحانی، سەرۆککۆماری ئێران، لە سەردانێکیدا بۆ سویسرا لە وەڵامی سەپاندنی سزاکانی ئەمریکا لەسەر هەناردەی نەوتی ئێران گوتی: "ئەمریکییەکان... لە مانای ئەو قسەیە تێ ناگەن، چونکە هیچ واتایەکی نییە کە نەوتی ئێران هەناردە نەکرێت و ئه‌وجا نەوتی ناوچەکە هەناردە بکرێت. ئەگەر ئێوە دەتوانن ئەم کارە بکەن هەتا ئەنجامەکەی ببینن." ئەم وتانەی ڕۆحانی، بە هەڕەشەیەکی لاوەکی بۆ داخستنی گەرووی هورمز لێک درایەوە. هەروا لە ٤/تەمووزی/٢٠١٨ ئیسماعیل کەوسەری، یەکێک لە بەرپرسانی سوپای پاسداران، هەڕەشەی داخستنی گەرووی هورمزی کرد بە ڕووی پاپۆڕە نەوتهەڵگرەکاندا، ئەگەر بێت و سزا بخرێتە سەر هەناردەی نەوتی ئێران.\nلێرەدا، ئەم پرسیارە دێتە ئاراوە کە کاریگەرییەکانی داخستنی گەرووی هورمز چین؟ گرنگیی گەرووی هورمز چییە؟ مافی دەوڵەتان لە گەرووە ئاوییە نێودەوڵەتییەکان چین؟ ئایا یاسای نێودەوڵەتی چۆن دەڕوانێتە گەرووە ئاوییە نێودەوڵەتییەکان؟ لەم وتارەدا هەوڵ دەدەین وەڵامی ئەم پرسیارانە لە ڕوانگەیەکی یاسایییەوە بدەینەوە.\nپێناسەی گەرووی نێودەوڵەتی\nسەبارەت بە پێناسەکردنی گەرووی نێودەوڵەتی، لە لایەن زانایانی یاسایی و جوگرافییه‌وه چەندین پێناسەی جۆراوجۆری بۆ کراوە، کە لێرەدا ئاماژەیان پێ دەکەین. لە ڕووی جوگرافییەوە گەرووی نێودەوڵەتی بریتییە لە: "گوزەرگەیەکی ئاوی کە دوو هەرێم لێکتر جیا دەکاتەوە و دوو دەریا بەیەک دەگەیەنێت." بۆیە لە ڕووی جوگرافییەوە مەرجە، کە ئاوی گوزەرگەکە بەشێک بێت لە دەریا و، بەپێی چەمکی یاسای نێودەوڵەتی و بە شێوەیەکی سروشتی دروست بووبێت و دوو ناوچەی زەوی لێک جیا بکاتەوە و دوو دەریا بە یەکتر بگەیەنێت.\nیاسازانی دانیمارکی، ئێریک برۆیل (Eric Bruel)، سیفەتی نێودەوڵەتیی بەخشی بەو گەرووانەی، کە گرنگییەکی بەرچاویان لە بازرگانیی دەریاییی نێودەوڵەتیدا هەبوو؛ هه‌ر بۆیە بەپێی تێڕوانینی ناوبراو، بۆ ئەوەی گەروویەک بە نێودەوڵەتی بزانین، دەبێ ئەو بەرژەوەندییەی کە دەدرێتە پاڵ ئەم گەرووە، بەرژەوەندییەکی خاوەن سروشتی نێودەوڵەتیی بەربڵاو بێت. یەکەمین کۆنگرەی یاسای دەریاکان لە جنێڤ لە ساڵی ١٩٥٦ هەمان ئاراستەی وەرگرتووە و لە پێناسەی گەرووی نێودەوڵەتیدا دەڵێت: "گەرووی نێودەوڵەتی ئەوەیە، کە دوو بەشی دەریا ئازادەکان لێک گرێ دەدات و بە شێوەیەکی ئاسایی بۆ کەشتیوانیی نێودەوڵەتی بەکار دێت".\nهەروا لە بەندی (٣٧)ی ڕێککەوتننامەی سێیەمی یاسای دەریاکاندا بەم جۆرە پێناسەی گەرووی نێودەوڵەتی کراوە: "ئەو گەرووانەی کە بەکار دێن بۆ کەشتیوانیی نێودەوڵەتی لە نێوان بەشێک لە دەریا ئازادەکان یان ناوچەیەکی ئابووریی پەتی و بەشێکی تر لە دەریا ئازادەکان، یان ناوچەی ئابووریی پەتیی دیکە." هەروا دادگەی نێودەوڵەتیی داد لە بڕیارە بەناوبانگەکەی لەسەر گەرووی کۆرفۆ لە ١٥/٥/١٩٤٦ بەم جۆرە پێناسەی گەرووی نێودەوڵەتی دەکات: "گوزەرگەیەکی ئاوییە کە دوو بەشی دەریا ئازادەکان بە یەک دەگەیه‌نێت و، بە شێوەیەکی ئاسایی بۆ کەشتیوانیی نێودەوڵەتی بەکار دێت."\nگرنگیی گەرووی هورمز\nگەرووی هورمز، بە یەکێک لە گرنگترین و ستراتیژیترین گوزەرگە ئاوییە نێودەوڵەتییەکان دادەنرێت. لە سەردەمی جەنگی سارد، جەنگی ئێران-عێراق و ئێستایش، بابەتی "گەرووی هورمز" هەموو کات یەکێک بووە لەو بابەتانەی کە دەوڵەتانی زلهێز و هەرێمیی بەخۆیەوە خەریک کردووە. ئەم گەرووە، ڕۆڵێکی گەورەی لە جموجۆڵی بازرگانیی جیهاندا هەیە؛ بە جۆرێک کە ٤٦% نەوتی جیهان پێیدا تێ دەپەڕێت. هەروا ٩٠% لە هەناردەی نەوتی وڵاتانی کەنداو بەم گەرووەدا تێپەڕ دەبێت و، جگە لە سعوودیا و عومان و عێراق نەبێت، وڵاتانی دیکەی عەرەبیی کەنداو وەک قەتەر، کوێت، بەحرێن و ئیمارات هیچ دەروازەیەکی دیکەیان نییە بۆ هەناردەکردنی نەوتەکەیان یان جموجۆڵی بازرگانییان.\nهەروا بەپێی ڕاپۆرتی کۆمپانیای BP، لە ساڵی ٢٠١٦ پتر لە ٣٠%ی هەناردەی گازی جیهان لە لایەن وڵاتی قەتەر، لەم گەرووەوە هەناردە کراوە. هەر بۆیە، داخستن، یان نائارامکردنی ئەم گەرووە، نەک هەر زیانی بۆ هەناردەی نەوتی وڵاتانی کەنداو دەبێت، بەڵکوو زیان بەو دەوڵەتانەیش دەگەیه‌نێت کە کڕیاری نەوتی ئەم وڵاتانەن، هەروەک وڵاتانی ڕۆژاوایی و وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ئاسیا وەک چین، ژاپۆن و کۆریای باشوور. بۆیە، وا چاوەڕوان دەکرێ دروستبوونی هەر جۆرە جەنگ و گرژییەک، کاریگەریی لەسەر بەرزبوونەوەی نرخی نەوت هەبێت، کە ئەمەیش بە نۆرەی خۆی کاردانەوەی وڵاتانی جیهان و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیی لێ دەکەوێتەوە.\nداخستنی گەرووە نێودەوڵەتییەکان لە ڕوانگەی یاسای نێودەوڵەتییەوە\nیاسای نێودەوڵەتیی دەریاکان، دەربارەی داخستنی گەرووەکان ئەحکامێکی ڕوونی هەیە، ئەویش ئەوەیە کە گەرووە نێودەوڵەتییەکان دەبێ کراوە بن و تەنیا لە حاڵەتی پێکدادانی چەکدارییە، کە دەوڵەتێک دەتوانێ گەرووە نێودەوڵەتییەکان بە ڕووی لایەنی دوژمندا دابخات. لەوانەیە ئێران وای دابنێت، کە لە بەرامبەر سزا نێودەوڵەتییەکان، وەک کاردانەوەیەکی ڕەوا دەتوانێت گەرووی هورمز دابخات، بەڵام دەبێ ئەوەمان لەیاد بێت، چ لە ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییەکان و چ لە عورفی نێودەوڵەتیدا، هیچ ڕێسایەک نییە ڕیگە بە دەوڵەتێک بدات کە وەک کاردانەوە بەرامبەر بە سزا نێودەوڵەتییەکان، گەروویەکی نێودەوڵەتی دابخات.\nبەپێی ڕێککەوتننامەی نێودەوڵەتیی یاسای دەریاکان، هەموو دەوڵەتان مافی تێپەڕبوونی بەردەوام و خێرایان هەیە لە گەرووە نێودەوڵەتییەکاندا، کە بۆ کەشتیوانیی نێودەوڵەتی کەڵکیان لێ وەردەگیرێت. ئەو کەشتیانەی کە بە گەرووە نێودەوڵەتییەکاندا تێ دەپەڕن، دەبێ بێ دواکەوتن تێپەڕ ببن و، خۆیان بەدوور بگرن لە هەڕەشە یان بەکارهێنانی هێز دژ بە سەروەری، یەکپارچەییی خاک، یان سەربەخۆییی سیاسیی دەوڵەتانی کەنار گەروو. دەوڵەتانی کەنار گەرووە نێودەوڵەتییەکان، دەتوانن هەندێ ڕێسا دابنێن و کەشتییەکان لەسەریانە کە پێوەی پابەند بن، بەڵام ئەم ڕیسایانە نابێ جیاکاریی تێدا بێت و نابێ گرفت لە بەردەم ترانزیتدا دروست بکات و بە شێوەیەکی گشتی، نابێ ترانزیت بوەستێندرێت.\nڕێککەوتننامەی نێودەوڵەتیی یاسای دەریاکان، دەریای هەرێمیی لە (٣) مایلەوە بۆ (١٢) مایل زیاد کرد، کە بەم پێیە گەرووی هورمز کە لە باریکترین شوێنی خۆیدا (٢٢) مایلە، دەکەوێتە بەر دەریای هەرێمیی ئێران و عومان. لە کاتی واژووکردنی ئەم ڕێککەوتننامەیەدا، ئێران ڕاگەیەندراوێکی ڕاڤەکاری (تەفسیری)ی دەرکرد کە تێگەیشتنی ئەو وڵاتە لەسەر ئەم ڕێککەوتنە دەخاتە ڕوو. بەپێی ئەم ڕاگەیەندراوە، مافی ترانزیت لە گەرووە نێودەوڵەتییەکانی باسکراو لە ڕێککەوتننامەکەدا، تەنیا ئەو وڵاتانە دەگرێتەوە کە ئەم ڕێککەوتننامەیان واژوو کردووە. هەروا دەوڵەتی کەنار گەروو، مافی هەیە کە کۆمەڵیک یاسا و ڕێسا بۆ پاراستنی ئارامیی گەروو دابنێت، کە ئەمەیش کەشتییە بیانییەکان ناچار دەکات مۆڵەتی پێشوەختە وەربگرن. عومان، میسر و یەمەنیش ڕاگەیەندراوێکی لەم جۆرەیان دەرکرد.\nلە بەرامبەردا، ئەمریکا دژی هەر جۆرە سنووردارکردنێکە لە ئازادیی کەشتیوانیی نێودەوڵەتی. ئەم وڵاتە بە ئاراستەکردنی یادداشتێک بە نەتەوە یەکگرتووەکان، ناڕەزاییی خۆی بەرامبەر بە سنووردارکردنی مافی ترانزیت لە گەرووی هورمز دەربڕی. لە ڕوانگەی ئەمریکاوە، دەوڵەتانی کەنار گەروو مافیان نییە کەشتییە بیانییەکان ناچار بکەن بۆ تێپەڕبوونی بێ زیان مۆڵەت وەربگرن، کە ئەمەیش لە بڕیاری دادگەی نێودەوڵەتیی داد لە کێشەی گەرووی کۆرفۆ لە ساڵی ١٩٤٦ ئاماژەی پێ کراوە و دەڵێت، کە تێپەربوونی بێ زیان پێویستیی بە مۆڵەت نییە. لە لایەکی ترەوە، چونکە گەرووی هورمز لە سنووری دەریای هەرێمیی عومان قووڵترە، هەر بۆیە کەشتییەکان پتر لەو شوێنەوە تێپەڕ دەبن.\nگەرووی هورمز لە یاسای نێودەوڵەتیدا\nگەرووی هورمز، باریکەیەکی دەریاییی چەماوەیە کە لە کۆتاییی بەشی ڕۆژهەڵاتی کەنداوی فارس هەڵکەوتووە و، ناوچەی ئابووریی کەنداو بە دەریای عومان و ئوقیانووسی هیندەوە دەبەستێته‌وه. درێژیی ئەم گەرووە، (١٢٤،٨) مایلە و، بەرینییەکەی لە نێوان (٣٠-٢٠،٧٥) مایلە. هەروا سنووری ئاوە هەرێمییەکانی ئێران و عومانیش (١٢) مایلە. هەر بۆیە ئەم گەرووە، لە هەندێ شوێنی خۆیدا دەکەوێتە سنووری دەریای هەرێمیی ئێران و عومان و، هەر یەکەیان سەروەریی بەسەر بەشێکی ئەم گەرووەدا هەیە. بنی دەریا لە گەرووی هورمز لە باکوورەوە بەرەو باشوور لێژاییی هەیە؛ بۆیە ناوچەکانی باشووری ئەم گەرووە پتر بۆ کەشتیوانیی پاپۆڕە نەوتهەڵگرەکان شیاوە.\nبەپێی بەندی (١٦)ی ڕێککەوتننامەی ١٩٥٨ لە یاسای دەریاکان، گەرووە نێودەوڵەتییەکان ملکەچن بۆ بنەمای تێپەڕبوونی بێ زیان و، دەوڵەتی کەنار گەروو ناتوانێ ئەم مافە ڕابگرێت؛ هۆی ئەمەیش بۆ پرەنسیپی ئازادیی دەریاوانی لە دەریا ئازادەکان دەگەڕێتەوە، کە لە بڕیاری دادگەی نێودەوڵەتیی داد دەربارەی گەرووی کۆرفۆ جەختی لەسەر کراوەتەوە. هەروا لە بەندی (٣٧)ی ڕێککەوتننامەی ساڵی ١٩٨٢ دەربارەی یاسای دەریاکان جەخت لەسەر سیستەمی ترانزیت لە گەرووە نێودەوڵەتییەکان کراوەتەوە. ڕاستییه‌كه‌ی، مافی دەستڕاگەیشتن بە دەریا ئازادەکان بەبێ مافی ئازادیی تێپەڕبوون بە گەرووە نێودەوڵەتییەکاندا، بێواتایە. تێپەڕبوونی ترانزیت، بریتییە لە تێپەڕینی بەردەوام و خێرا لەو گەرووانەی کە لە نێوان دەریا ئازادەکان و ناوچە ئابوورییەکاندا هەڵکەوتوون، یان ڕۆیشتن و بەجێهێشتنی وڵاتانی کەنار گەروو. جگە لەمەیش، مافی ترانزیت فڕین لەسەر ئاوەکانیش دەگرێتەوە.\nسەبارەت بە ئێران، ئەم وڵاتە ئەندامە لە ڕێککەوتننامەی ساڵی ١٩٥٨ی یاسای دەریاکان کە دانی بە تێپەڕبوونی بێ زیان ناوە، بەڵام ئێران ڕێککەوتننامەی ساڵی ١٩٨٢ی یاسای دەریاکانی تەنیا واژوو کردووە و هێشتا لە پەرلەمانی ئەو وڵاتە پەسند نەکراوە. هەر بۆیە ئێران ئەندام نییە لەم ڕێککەوتنەدا و، لە کاتی واژووکردنیشی ڕاگەیەندراوێکی ڕاڤەکاریی لەم بارەیەوە بڵاو کردەوە، کە لەسەرەوە ئاماژەمان پێ کرد.\nلە کۆنگرەی یاسای دەریاکانی ساڵی ١٩٨٢، دەوڵەتانی کەنار گەرووی نێودەوڵەتی، پتر جەختیان لەسەر مافی تێپەڕبوونی بێ زیان و بنەمای سەروەریی هەرێمی لەسەر ئەم گەرووانە دەکردەوە، بەڵام وڵاتە زلهێزەکان جەختیان لەسەر مافی ترانزیت دەکردەوە، بۆ ئەوەی ئەم گەرووانە بە ڕووی هەموو جۆرە کەشتییەکدا کراوە بن. جیاوازیی ئەم دووانە بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە، کە لە یەکەمیاندا، تەنیا کەشتییە بازرگانییەکان دەتوانن تێپەڕ بن و کەشتییە جەنگییەکان ناتوانن بەبێ مۆڵەتی دەوڵەتی کەنار گەروو تێپەڕ ببن. ڕێککەوتننامەی یاسای دەریاکانی ساڵی ١٩٨٢، لە بەندی (٣٨)ی خۆیدا بەم جۆرە پێناسەی مافی ترانزیت دەکات: "مومارەسەکردنی ئازادیی کەشتیوانی و فڕین بۆ تاکە مەبەستێک، کە ئەویش تێپەڕبوونی بەردەوام و خێرایە لە گەروو". بەم پێیە هەموو جۆرە کەشتییەک، چ بازرگانی و چ جەنگی مافی تێپەڕبوونیان هەیە، بەبێ ئەوەی کەس بتوانێ ئاستەنگیان بۆ دروست بکات. ئەمەیش ڕێگر نییە لەوەی، کە بچنە دەوڵەتانی کەنار گەروو، یان بەجێی بهێڵین یان بگەڕێنەوە، بە ڕەچاوکردنی مەرجەکانی ڕۆیشتن بۆ ناو ئەو دەوڵەتانە.\nهەروەک گوتمان، گەرووی هورمز تاکە گوزەرگەیە کە ناوچەی ئابووریی کەنداوی فارس و دەریای عومان و ئوقیانووسی هیند بە یەکەوە دەبەستێته‌وه. هەر بۆیە، پێناسەی گوزەرگەی نێودەوڵەتیی هاتوو لە یاسای دەریاکان دەیگرێتەوە و، ملکەچە بۆ ئەو سیستەمە یاسایییە.\nئاشکرایە، کە ئێران و عومان دوو دەوڵەتی پەیوەندیدارن بە ئاسایش و پاراستنی گەرووی هورمز. عومان لە لایەکەوە هاواهەنگی لەگەڵ ئەمریکا دەکات و لە لایەکی ترەوە هاواهەنگی لەگەڵ ئێران دەکات، بەڵام ئێران پاش ساڵی ١٩٧٩ سیاسەتێکی ڕوونی لە ناوچەی کەنداو هەیە، کە ئەویش بەهێزکردنی پێگەی ستراتیژیی ئەو وڵاتەیە. بۆیه گەرووی هورمز، بووەتە بەشێک لەو جەنگە سایکۆلۆژییەی کە لە نێوان ئێران و ئەمریکادا هەیە.\nکاریگەرییەکانی داخستنی گەرووی هورمز\nبۆ یەکەم جار هاشمی ڕەفسەنجانی، سەرۆککۆماری پێشووی ئێران، لە ساڵی ١٩٨٣ و لە کاتی جەنگی ئێران-عێراق هەڕەشەی داخستنی گەرووی هورمزی کرد و گوتی: "پێویست ناکات کە گەرووی هورمز بە کەشتی دابخەین، بەڵکوو هەر ئەوەندە بەسە کە ڕۆژانە دوو جار بە هۆی تۆپەکانمانەوە بیکەینە ئامانج، کە مەودایان (٤٨) کم دەبێت، ئەو کاتە کێ دەتوانێ بە گەرووەکەدا تێپەڕ بێت؟ تەنانەت دەتوانین بە چەکی کەلاشێنکۆف گەرووەکە دابخەین." هەروا لە ساڵی ٢٠١١ ئەحمەدینه‌ژاد، سەرۆکی ئەوکاتی ئێران، هەڕەشەی داخستنی گەرووەکەی کرد وەک کاردانەوەیەک بەرامبەر بە سەپاندنی سزا لەسەر کڕینی نەوتی ئێران. هەروا جێگری ئەوسای سەرۆککۆماری ئێران، موحەممەد ڕەزا ڕەحیمی گوتی: "ئەگەر بێت و سزا بەسەر نەوتی ئێراندا بسەپێنرێت، ئێمەیش گەرووی هورمز دادەخەین و، ڕێگە نادەین تەنانەت یەک دڵۆپ نەوتیش بەو گەرووه‌دا تێپەڕ ببێت." شیاوی باسە کە ئەوکات بڕیارەکانی ئەنجومەنی ئاسایش بە ژمارە (١٧٣٧،١٧٤٧، ١٨١٠،١٩٢٩) زنجیرەیەک سزای سیاسی و ئابوورییان بەسەر ئێراندا سەپاندبوو.\nهەروا لە وەڵامی ئەم هەڕەشانە، لیۆن بانیتا، وەزیری بەرگریی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠١٢ ڕای گەیاند، کە "ڕێگە نادەین بە ئێران کە گەرووی هورمز بە ڕووی تێپەڕینی نەوتدا دابخات و، ئەمە لە ڕوانگەی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە هێڵی سوورە."\nسەرەڕای ئەو هەڕەشانەیش، پاش سەپاندنی سزا نێودەوڵەتییەکان لەسەر ئێران، ئەو وڵاتە هەوڵی داخستنی گەرووی هورمزی نەدا. بەپێی گوتەی پسپۆرانی نەوت، لە ئەگەری داخستنی ئەم گەرووە، لەوانەیە نرخی نەوت بۆ بەرمیلی (٢٠٠) دۆلار بەرز ببێتەوە.\nبێ گومان داخستنی ئەم گەرووە کاریگەریی لەسەر هەموو وڵاتانی جیهان هەیە، چ بەرهەمهێنەری نەوت و چ بەکارهێنەری نەوت و دەبێتە هۆی داتەپینی ئابووری. هەروا لەوانەیە کارێکی قورس بێت دەوڵەتانی بەرهەمهێنەری نەوت بتوانن، ئەو بۆشایییە پڕ بکەنەوە کە لە بازاڕی نەوت دروست دەبێت. ئەگەر گەرووەکە بۆ ماوەیەکی کورت دابخرێت، ئەوا کاریگەرییەکانی سنووردار دەبێت، بەڵام ئەگەر داخستنەکە درێژخایەن بێت، ئەوا کاریگەریی نەرێنیی ئابووریی بەرفراوانی دەبێت لەسەر وڵاتانی جیهان و، دوور نییە بەپێی مەزەندەکان نرخی نەوت بگاتە ٢٠٠ دۆلار. تەنانەت لە ئەگەری سەرلەنوێ کردنەوەی گەرووەکە، ئەوا ماوەیەکی زۆری دەوێت هەتا سەقامگیری بۆ بازاڕی نەوت بگەڕێتەوە. ئێرانیش بۆ خۆی یەک لە لایەنە سەرەکییە زیانمەندەکان دەبێت، چونکە بێ گومان لە ئەگەری داخستنی گەرووی هورمز، ئەوا کاردانەوەی سەربازیی ئەمریکای بەدوادا دێت کە دامودەزگە نەوتی و ئابوورییەکانی ئێران دەکرێنە ئامانج؛ جگە لە پەککەوتنی هەناردەی نەوت و بازرگانیی ئەو وڵاتە.\nپێویستە لایەنە پەیوەندیدارەکانی ئەم کێشەیە لەو ڕاستییە تێ بگەن، کە داخستنی گەرووی هورمز کاردانەوەی سیاسی، ئابووری، ئاسایشی و سەربازیی گەورەی بەدواوە دەبێت و، ئاگری ئەم دووکەڵە دەچێتە چاوی هەمووان و بەتایبەتی وڵاتانی ناوچەی کەنداو. هەر بۆیە، وا باشە بابەتی داخستنی گەرووی هورمز بخرێتە دەرەوەی یارییە سیاسییەکانی نێوان ئێران و ڕۆژاوا بە سەرکردایەتیی ئەمریکا. هەروا دەکرێت وڵاتانی ناوچەی کەنداوی فارس (ئێران، عێراق، سعوودیا، کوێت، قەتەر، بەحرێن، ئیمارات و عومان) بە گفتوگۆ و هاوبەشی، ڕێککەوتنێکی سیاسی، ئابووری و ئاسایشیی هەمەلایەنە ئەنجام بدەن بۆ پاراستنی ئاسایشی گەرووی هورمز، وەک گەروویەکی نێودەوڵەتی و کراوە بەسەر کەشتیوانیی نێودەوڵەتی؛ بە جۆرێک کە لە دەرەوەی ململانێ سیاسی، ئاسایشی و ئابوورییەکانی وڵاتان بێت و، جگە لە خزمەتی ئابووریی وڵاتانی ناوچەکە خزمەتی ئابووریی جیهانیش بکات.\n١) وسام الدين العكلة، النظام القانوني للمضيق الدولي دراسة تطبيقية على مضيق هرمز في ضوء أحكام القانون الدولي، مجلة جامعة دمشق للعلوم الاقتصادية والقانونية، المجلد ٢٧، العدد الرابع، ٢٠١١.\n٢) عبد الاله دريف، مکانة المضایق المستخدمة للملاحة الدولیة بین مقتضیات القانون الدولي و متغیرات العلاقات الدولیة (دراسة حالة مضیق جبل طارق)، اطروحة الدکتوراە، المركز الديمقراطي العربي للدراسات الاستراتيجية والسياسية والاقتصادية، برلین، ٢٠١٧.\n٣) مدور فتیحة، المد الایراني في منطقة الخلیج العربي العراق نموذج ١٩٧٩-٢٠١١، رسالة الماستر، جامعة محمد خيضر بسكرة، ٢٠١٧-٢٠١٨.\n٤) مصطفی ملیح، هرمز... بین التهدید والتنفیذ، جریدة الوطن، العدد (٨٣٤٥)، ٩/٧/٢٠١٨، ص١٨.\n٥) مارتین واهلیش، اختلافات ایران و ایالات متحده آمریکا بر سر تنگه هرمز، لەم ماڵپەڕەی خوارەوە دەبینرێت:\n٦) تنگە هرمز، ماهنامه بین المللی حقوق، اردیبهشت ٨٧، لەم ماڵپەڕەی خوارەوە دەبینرێت:


پڕۆژە نوێیەکەی قوبادی شەهرزاد وەکوو پێشکەشکار لە تەلەفزیۆن نابێت - جام کوردی\nبە پێچەوانەی پێشبینییەکان سەبارەت بە پڕۆژە نوێیەکەی شەهاب حسێنی سۆپەرستاری سینەمای ئێران وەکوو پێشکەشکار بڕیار نییە ئەم پڕۆگرامە لە تەلەفزیۆن پەخش بکرێت.\nبەپێی ڕاپۆرتی جام کوردی، شەهاب حسێنی ئەکتەری ناسراوی سینەمای ئێران و جیهان، بڕیاری داوە ببێتە پێشکەشکاری پڕۆگرامێکی جیاواز.\nشەهاب حسێنی کە لە کوردستان بە زنجیرە درامای شەهرزاد و بە ڕۆڵ بینینی لە کەسایەتی قوباد دەناسرێت لە نوێ ترین چالاکیدا پاش گەڕانەوە بۆ ئێران، دەیەوێت بە بەرهەمهێنانی پڕۆگرامێک لە کەشێکی جیاوازدا کاری پێشکەشکاری بکات.\nدوایین جار کە شەهاب حسێنی وەکوو پێشکەشکار لە بەرنامەیێکدا بەشدار بوو زیاتر لە 12 ساڵ تێدەپەڕێت.\nناوبراو لە ماوەی ئەم ساڵانەدا بە بەشداریی لە بەرهەمی سینەمایی و زنجیرە درامای هەرمان لە کاری پێشکەشکاریی دوور بوو.\nپڕۆگرامەکەی شەهاب حسێنی ناوی "هەمڕەفیق" دەبێ و ستافەکەی لە کەسانی پڕۆفشناڵ و ناسراو لە بواری سینەما و تەلەفزیۆنە.\nپاش بڵاوبوونەوەی ئەم هەواڵە هەندێ لە میدیاکان ڕایانگەیاند کە پڕۆگرامەکە بۆ تەلەفزیۆنە، بەڵام پێوەندییە گشتییەکانی "هەمڕەفیق" لە ڕوونکردنەوەیەکدا ئاماژەی بەوەدا کە پڕۆگرامەکە لە ئینتەرنت بڵاو دەکرێتەوە.\nلەم ڕوونکردنەوەدا ڕاشگەیێندراوە کە هەموو ئامادەکارییەکان بۆ بەرهەمهێنان کۆتایی هاتووە و لە داهاتوویەکی نێزیکیشدا تۆمارکردن و نمایشی دەستپێدەکات.\nوەک ئاماژەی پێکرا شەهاب حسێنی لە کوردستاندا بە زنجیرە درامای شەهرزاد دەناسرێت، درامایەكی مێژویی عاشقانەیە و بینەرێكی زۆری لە ئێران و كوردستاندا بۆ خۆی كۆكردەوە و لە ماوەی چەند ساڵی رابردوودا سێ بەشی دراماكە پەخش كرا و هاوكات كەناڵی ئاسمانیی كوردسات ئەم درامایەی بە دۆبلاژكراوی پەخش كرد.\nشەهاب حسێنی هەروەها لەم دواییانە لە فیلمەکانی «لابی»، «لابیرنت»، «خۆری نیوە شەو» و «نەبات»ی ڕۆڵی بینی.\nفیلمی شەو یەکێکی دیکە لە بەرهەمەکانی ناوبراو لە سەر ژن و مێردێکی ئێرانی لە ئەمریکایە کە لە ئۆتێلێکدا بەندن و هەندێ هێزی نەناسراو ناچاریان دەکەن لەگەڵ ئەو ڕازانەی لە یەکدی شاردوویاناتەوە ڕووبەڕوو ببنەوە.\nفیلمی سینەمایی «شەو» لە لایەن کۆمپانیای مامۆت پیکچرز بە هاوکاریی سون سکای ئینترتینمنت بەرهەم هێنراوە.\nجام کوردی قوبادی شەهرزاد شەهاب حسێنی کان\nخانمەسینەماکاری ئێرانی باشترینی فێستیڤاڵی ژنانی بەیرووت\nگەورەهونەرمەندێکی کوردی خوراسان کۆچی دوایی کرد


خورافەتی دادگای ئازاد و ئەفسانەکانی تر - پەرەگراف\nخورافەتی دادگای ئازاد و ئەفسانەکانی تر\nیەکێک لە درۆ ھەرە گەورەکانی ناو ئەو حوکمڕانییە سوڵتانییەی لە ھەرێمدا دروستکراوە باسکردنی ئازادییە. ئازادیی لەم ھەرێمەدا ھەرچیەک بێت، پرنسیپێکی سەرەکیی نییە کە ئەزموونی حومکڕانییەکە و ئەخلاقی ھێزە سیاسییەکانی و ھەڵسوکەوتی بنەماڵە حوکمڕانەکان دەستنیشان بکات. جگە لە شتێکی کەم لە ئازادیی نووسین و بڵاوکردنەوە کە لە ئێستادا بە شێوازی جیاواز لە ژێر ھەڕەشە و فشاردایە و دەیان لەمپەری گەورەی بۆ دروستکراوە، ھیچ فۆرمێک لە فۆرمەکانی تری ئازادیی بوونی نییە. نە ئابوریی ئازادە، نە میدیا ئازادە، نە دەزگا بیرۆکراسییەکانی دەوڵەت ئازادن، نە کۆمەڵگای مەدەنیی ئازادە و نە دادگاکانیش. لە ڕاستیدا شتێک بەناوی ئازادییەوە لە خەیاڵ و عەقڵیەتی سیاسیی خێزان و بنەماڵە حوکمڕانەکانی ھەرێمدا بوونی نییە. ئەوەی ھەیە و لەئارادایە پرۆژەی بە ڕەعیەتکردنێکی تەواوی سەرجەمی کۆمەڵگاکەیە لە بەردەم دەسەڵاتی ئەو خێزان و بنەماڵە سوڵتانیانەدا، کە لەسەرێکەوە بەتەمان تا ڕۆژی قیامەت حوکمڕانبن و لەسەرێکی دیکەشەوە تا دێت ململانێی ناوەکیی نەوە گەنجەکانیان، ناشیرینتر وملشکێنتر و ترسناکتر دەبێت.\nبێگومان بڕ و ڕادە و شێوازی کۆنترۆڵکردنی ھەر یەکێک لەو بوارانەی ھێمامان پێکردن جیاوازە، ھەریەکێکیان بە شێوازی جیاواز دەستیان بەسەردا گیراوە و بە میکانیزمی تایبەتیش کۆنترۆڵکراون، یەکێکیان لەویتریان زیاتر و توندتر جڵەوکراوە. لە ھەمووان کۆنترۆڵکراوتر سێ بواری سەرەکیی ژیانن لە ھەرێمەکەدا. یەکەمیان کۆنترۆڵکردنی ئابورییە، کە بە پلەی یەکەم ئابوریی نەوت و وزەیە، تێکەڵ بە ئابوریی بازرگانی قاچاخ و ناقاچاخ لە ھەرێمەکەدا. دووھەمیان، دەزگا بیرۆکراسییەکانی دەوڵەت خۆیەتی کە لە دامەزراندنی سادەترین کارمەندەوە تا دامەزراندنی گەورەترینیان، بە شێوەیەکی سەرتاسەریی کۆنترۆڵکراوە. سێھەمیشیان کۆنترۆڵکردنی سیستمی داوەریی و دادگاکانە. ئەمەی دواییان بۆ دوو مەبەست. لە سەرێکەوە بۆ پارستنی حوکمڕان و دارودەستەکەیان لە ھەر لێپریسنەوەیەکی یاسایی. لەسەرێکی دیکەوە بۆ دادگاییکردنی ھەر کەس و ھێز و لایەنەێک بیانەوێت تۆمەتباری بکەن و لە زیندان توندیبکەن. سیستمی داوەریی لە ھەرێمدا بە ھیچ مانایەک و لە ھیچ شێوەیەکدا ئازاد و سەربەخۆ و خاوەن بڕیاری تایبەتی خۆی نییە، حیزب و بنەماڵە سیاسییەکان تەواو کۆنترۆڵیانکردوە و بەوشێوەیە ئاراستەی دەکەن کە دەیانەوێت.\nکۆنترۆڵی ئەم سێ پێگە سەرەکییە، ئابوریی و بیرۆکراسیەت ود اوەریی، ئاکاری ژمارەیەکی ئەو سیستمە سوڵتانییەیە لە ھەرێمەکەدا دروستکراوە. ئەوەشی ئەم سیستمە دەپارێزێت ئەو سوپا و ھێزە ئەمنیی و گروپە بەڵتەجییە تایبەتانەیە، کە بنەماڵە سیاسییەکان بۆپاراستنی خۆیان و دەسەڵاتەکەیان، دروستیانکردوە.\nئەوەی لێرەدا مایەی گریان و پێکەنینە ئەوەیە سەرە گەورەکانی ناو ئەم بنەماڵانە، کە دەسەڵاتدارە تاکڕەوەکانی ھەرێمن، وا دەزانن کەس ئەو وێنە ناشیرینە نابینێت، وادەزانن ھەم خەڵکی کوردستان و ھەم دونیای دەرەوە وەک پاڵەوانی بونیادنانی دیموکراسیەت و قارەمانی پاراستنی مافەکانی مرۆڤ، دەیانبینن. کەی کێشەیەکیش دروستبوو ئەوان ھەم خۆیان و ھەم نوێنەرەکانیان دەتوانن بە دەرکردنی یەک دوو بەیاننامەی پڕ لە درۆ، جەوھەرە ناشیرن و ترسناکەکانی حوکمڕانییەکەیان بشارنەوە. ئەم خورافەتە تا دێت ھەم لەبەرچاوی خەڵکی کوردستان و ھەم لەبەرچاوی دونیای دەرەوە تەواو ناشیرینتر و بێزراو و قەبیحتریان دەکات.\nئێستا ئیتر ڕەخنەکان تەنھا لەلایەن چەند ڕۆژنامە و سایتێکی ئەلکترۆنی و ڕۆشنبیر و چالاکەوانێکی ناوەکییەوە سەرچاوەناگرن، بەڵکو پەڕیوەتەوە بۆ ئەو ھێزە نێودەوڵەتیانەش کە لە ساڵی ١٩٩١ ەوە ھەرێم دەپارێزن، دوای پەڕینەوەیان بۆ لای دەیان ئۆرگانی نێودەوڵەتی گرنگ کە لە جیھاندا بەرگریی لە ماف و ئازادییەکان دەکەن و بەگژ گەندەڵیی و دزیی و جەردەیدا دەچنەوە. ئەم دۆخەی لەمڕۆدا دروستبووە گەورەترین ھەڕەشەیەکە لە ڕۆژی دروستبوونییەوە لەسەر ھەرێم و دانیشتوانەکەی دروستبووبێت. زیندانیکردنی ڕۆژنامەنووسان و چالاکەوانەکانی بادینان لەڕێگای دادگاوە، ئەو مۆدێلە ”تازە - کۆنە“ی مامەڵەکردنی کۆمەڵگایە، کە شەرمی تەواوەتی لەوە شکاوە ناشیرینەکانی ببینرێن، باکی بەوە نییە دۆست و دوژمنەکانی وەک خراپەکارێک باسیبکەن، ھەم دۆر بۆ خۆی و ھەم درۆ بۆ کۆمەڵگاکەی و ھەم درۆ بۆ جیھان دەکات. ئەم شەرمشکنە ھەمەلایەنە، ئەم پیشەسازیی درۆکردنە و ئەم گەمژەییە سیاسییە ھەمەلایەنە، سەرەتای دروستکردنی جەھەنەمێکی نوێیە، جەھەنەمێک ئەمجارەیان ئاگرەکەی ھەمووان بەیەکەوە دەسوتێنێت.


تۆپبارانی خاکی هەرێمی کوردستان لەلایەن سپای پاسدارنەوە بەردەوامە\n12:15 - 24 خەرمانان 2721\nلە ماوەی ڕۆژانی دووشەممە و سێشەممە ٢٢ و ٢٣ی خەرمانان، تۆپخانەکانی سپای پاسداران خاکی هەرێمی کوردستانیان، تۆپباران کردووە.\nسپای پاسداران لە ماوەی ئەو دوو ڕۆژەدا، ناوچەکانی "بەربەزین و سیدەکانـ"ـی تۆپباران کردووە.\nفەرماندەیی هێزی پێشمەرگەی کوردستان سەر بە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، بە بڵاوکردنەوەی بەیانییەیەک لەم پەیوەندییەدا ڕایگەیاندووە کە ئەم هێرشانە زیانێکی بەرچاوی بە دانیشتووانی ئەو ناوچانە گەیاندووە.\nهەروەها فەرماندەیی هێزی پێشمەرگەی کوردستان ڕایگەیاندووە کە ڕۆژی سێشەممە ٢٣ی خەرمانان، دڕۆن و شەڕکەرەکانی ئێرانی، بەسەر ئاسمانی ئەو ناوچانە سووڕاونەتەوە.\nلە ڕۆژی پێنجشەممە ١٨ی خەرمانان، سپای پاسداران دەستی بە بۆردومانی ئاسمانی و تۆپبارانی خاکی هەرێمی کوردستان کردووە و هەتا ئێستا ئەم هێرشانە بەردەوامە.


ماڵپەری فیردەوس | حوکمی خەتمی قوڕئان بە کۆمەڵ چییە، یانی دە کەس بن هەر یەکەو چەند جوزێک بخوێنێت بە هەموویان خەتمێک بکەن؟\nسەردێری پرسیار:حوکمی خەتمی قوڕئان بە کۆمەڵ چییە، یانی دە کەس بن هەر یەکەو چەند جوزێک بخوێنێت بە هەموویان خەتمێک بکەن؟\nبەرواری دانان :2020-02-01 کۆدی پرسیار:1756\nپرسیار: حوکمی خەتمی قوڕئان بە کۆمەڵ چییە، یانی دە کەس بن هەر یەکەو چەند جوزێک بخوێنێت بە هەموویان خەتمێک بکەن؟\nوەڵام: خوێندنەوەی قورئان بە کۆمەڵ دوو جۆرە:\nیەکەم: ھەموویان پێکەوە قورئان دەخوێننەوە، ئەمەیان شتێکی داھێنراوە و پێغەمبەر صلی اللە علیە وسلم و ھاوەڵان قورئانیان بەم شێوەیە نەخوێندۆتەوە.\nبەڵام ئەگەر مامۆستا و قوتابی مناڵ پێکەوە بخوێننەوە بۆ فێربوون ئەمەیان دەتوانی بڵێی مەجالی تێدایە، بەڵام خەڵکانێک لە مزگەوت یان ھەر شوێنێکی تر بە یەک دەنگ بخوێننەوە ئەمە شتێکی داھێنراوە.\nدووەم: کەسێک جوزئێک دەخوێنێتەوە، وە کەسێکی تر جوزئێکی تر دەخوێنێتەوە ھەتا خەتم تەواو دەبێت، ئەمەیان ھیچی تێدا نییە دروستە، بەڵام بە خەتم بۆ ھەمووان حساب نابێت، چونکە ھەر کەسێک جوزئێکی خوێندووە.\nبەڵام ڕێگای ڕاست بۆ خەتمی قورئان و خوێندنەوە و فێربوون ئەوەیە ھەر کەسێک بە زمانی خۆی ھەموو قورئان بخوێنێتەوە ھەتا خەتم دەکات، ئەمە ڕێگای پێشینەکان بووە، واللە أعلم.


ەشداری شاندێکی حیزب لە کۆڕی ماتەمینی و بەخاکسپاردنی دایکی چەن ئەندامێکی حدکا لە شاری ئێسکلستونای وڵاتی سوید. - PDKI\nلەلايەن Kakabra Eliassy\t لەسەر کانونی دووهەم 18, 2018 22\nبەشداری شاندێکی حیزب لە کۆڕی ماتەمینی و بەخاکسپاردنی دایکی چەن ئەندامێکی حدکا لە شاری ئێسکلستونای وڵاتی سوید.\nڕۆژی سێ شەممە ڕێکەوتی ١٦ ـ ١ ـ ٢٠١٨ی زایینی، تەرمی دایە جیهان مەجیدی دایکی بەڕێزان: فەتحڵا، موحەممەد ڕەشید، کەریم و فەیزوڵا ئینفرادی، کە ڕۆژی پێنج شەممە ڕێکەوتی ١١ ـ ١ ـ ٢٠١٨ لە شاری ئێسکلستونای وڵاتی سوید کۆچی دوایی کرد، لە گۆڕستانی ( سانت ئیسکیل شیرکۆ)ی ئەو شارە، لە نێو ئاپۆرای خەڵکی کورد لەو شارە و دەورووبەری و کۆمەڵێ خزم و دۆست لە وڵاتانی، بریتانیا، نەرویج و فینلاند، بە خاک سپێردرا.\nلە مەرسیمی خاکسپاردن و کۆڕە ماتەمینییەدا شاندێکی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بە دەستە گوڵی ڕێز و وەفاداری و پەیامی هاوخەمییەوە بەشداری کرد. شایانی باسە کاک حەبیب بارامی بەرپرسی کومیتەی حیزب لە شاری ئیسکیلستوونا پەیامی کومیتەی گشتی حیزب دێموکراتی کوردستانی ئێرانی بە بۆنەی کۆچی دوایی دایە جیهان مەجیدی خوێندەوە.\nحیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ـ ئێسکیلستونا


لە توركیا 109 كۆچبەری نایاسای دەست بەسەر كران\nسته رلین 7.3458\nگرام زێڕ 261.876\nلە توركیا 109 كۆچبەری نایاسای دەست بەسەر كران\nبه رواری داگرتن : 2019-03-13 09:02\nبینگۆڵ - لە میانەی لێكۆلینەوە لە پارێزگای بینگۆل لە وڵاتی توركیا 109 كۆچبەر كە بەڕێگای نایاسای چونەتە ناو توركیا دەست بەسەر كران.\nلە ڕاگەیەندراوێكی پارێزگای بینگۆڵ هاتوە: لە میانەی لێكۆلینەوە لەو كەسانەی بە نایاسای هاتونەتە ناو وڵاتی توركیا توانرا 109 كەس دەست بەسەر بكرێن.\nهەروەها باس لەوە كراوە" جەندرمەو كۆمتانەكان لە شارەكەمان هەڵسان ئەنجامدانی لێكۆڵینەوە لەو كەسانەی بە نایاسای هاتونەنە ناو وڵات، 109 كەس دەست بەسەر كران، لە ناویاندا 86 كەس ئەفغانی بون، 23 كەسی تریش پاكستانی بون."(İLKHA)\nبليته كان بینگۆل توركیا كۆچبەر نایاسای\n"شەهادەتی مورسی وەکو تاوانی ڕژێمێکی کودەتاچی لە مێژوو بەجێ دەبێت"\nهودا پار دەست نیشانی کرد، شەهادەتی موحەمەد مورسی یەکەم سەرۆک کۆماری هەڵبژێراوی میسڕ وەکو تاوانی ڕژێمێکی کودەتاچی لە مێژوو بەجێ دەبێت.\n"دەوڵەتەکان هەوڵیان بۆ نوێ کردنی چەکەکانی ناوکی زیاد کردوە"\nئینستتیۆتی پەیمانەکانی نێونەتەوەیی ئاشتی ستاکهۆڵم ڕایگەیاند، ئەو دەوڵەتانەی چەکی ناوکیان هەیە هەوڵیان بۆ نوێ کردنی ئەو چەکانە زیاد کردوە.\nلە ئەنجامی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی شارەوانی شاری گەورەی ئیستەنبۆل ئیمام ئۆغلو سەرکەوت\nبە پێی سەرئەنجامەکانی نافەرمی لە هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی شارەوانی شاری گەورەی ئیستەنبۆل ئەکرەم ئیمام ئۆغلو بەربژێری جەهەپە سەرکەوت.\nلایەنگرانی جەهەپە هێرشیان كردە سەر كچێكی باڵاپۆش بنەماكانی هەڵبژاردنیان پێشێل كرد\nلە هەڵبژاردنی سەرۆكی شارەوانی ئیستەمبۆل لایەنگرانی جەهەپە هێرشیان كردە سەر كچێكی باڵاپۆش پیان وت" تۆ باڵاپۆشەكەت لادە" هەروەها هێرشیان كردە سەر كچەكە.\nلە ئیستەنبۆڵ دەنگ دان کۆتای هات\nهەڵبژرادنی سەرۆکایەتی شارەوانی گەورەی ئیستەنبۆڵ کۆتای هات.\nبڕیاری لیژنەی باڵای هەڵبژاردن سەبارەت بەو زەرفانەی مۆری پەڕلەمانتاری لێ دراوە\nلیژنەی باڵای هەڵبژاردنی تورکیا بڕیاری قبول کردنی زەرفەکانی دا کە مۆڕی پەڕلەمانتاری لێ دراوە.\nلە وڵاتی کەمبۆدیا شوقیەک هەڵوەشا: ١٨ قوربانی ٢٤ بریندار\nلە وڵاتی کەمبۆدیا شوقەیەکی ٧ نهۆمی هەڵوەشا، لە ئەنجامی ڕووداوەکەدا ١٨ کەس گیانیان لە دەست دا و ٢٤ کەسیش بریندار بوون.\nئەردۆغان سەرۆك كۆماری توركیا دەنگی دا\nڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆك كۆماری توركیا بۆ هەڵبژاردنی سەرۆكی شارەوانی ئیستەمبۆڵ دەنگی دا.\n"ئەو هێرشانەی بۆ سەر مزگەوتەکان ئەنجام دەدرێن بەهۆی دابەش بوونی ئێمەیە"\nچین هیندستان ژمارەی دانیشتوان