دەقی گفتوگۆی راشکاوانەی کوردستان تایمز لەگەڵ مایکل رۆبن (بەشی یەکەم)\nSunday, 03.14.2021, 16:18\n“مەسرور بارزانی، کەسێکی زۆر ڕێز لێگیراو نییە لە واشنتۆن. بە دڵنیاییەوە پەیوەندییەکی هەیە لەگەڵ سی ئای ئەی، بەڵام [سی ئای ئەی] وەک جاران خۆشحاڵ نیین بە مەسرور. هەندێک لە جەنەڕاڵە خانەنشینەکانیش کە پەیوەندییان لەگەڵ مەسروردا هەبوو، وەک ڕاوێژکار ئیشیان لەگەڵدا کردووە، ئەمانیش وەک پێشو نایبینن و پەیوەندی لەگەڵدا ناکەن، چونکە گەیشتوونەتە ئەو بڕوایەی زۆر جار وەک بەشار ئەسەدیش سەیری بکەن.”\nئێوارە باش، بەخێربێن بۆ کوردستان تایمز، بۆ قسەکردن لەگەڵ بەڕێز مایکڵ ڕۆبن.\nهەر وەک ئەزانن ئیدارەی بایدن، وەک یەکێ لە نزیکترن دۆستەکانی کورد دادەنرێ و سەرۆک بایدنیش وەک نزیکترین دۆستی کورد ناسێنراوە، بە تایبەتی لە نەوەدەکان، بە تایبەتتریش بۆ کوردیی عێراق و بونی پەیوەندیی دۆستایەتی لەگەڵ سەرکردەکانی کورد.\nهەروەها قسەکردنی لە پەرلەمانی کوردستان لە کاتی پرۆسەی ئازادیی عێراق، کە تا ئێستاش لە خەیاڵی زۆر کەسدا ماوە. لە کاتێکدا کورد کەمترین دۆستی هەبووە.\nبایدن، بیرۆکەی دابەشکردنی عێراقی بۆ سێ هەرێم هەبووە، لەسەر بنچینەی جیاوازی نەتەوەیی و دینی. لە ساڵی 2021 وە وا دیارە بایدن بە شێوەیەکی جیاواز نزیک دەبێتەوە لە عێراق و ناوچەکە.\nپشتگیریکردنی ئازادیی قسەکردن و ئازادیی میدیایی بایدن لە سیاسەتی دەرەوەیدا، ڕەنگە بۆ هەندێ سیستم و سەرکردەی وڵاتانی ناوچەکەش باش نەبێ، نموونەی ئەردۆگان لە تورکیا و محەمەد بن سەلمان لە سعودیە و مەسرور بارزانی لە کوردستان.\nلەم دواییانە و لە ڕێگەی پۆستێکی تویتەری وەزیری دەرەوە (بلینکن) گۆڕانێکاریێکی گەورە لە سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکادا بەدی دەکرێ لەچاو ئیدارەی پێشووی دۆناڵد ترامپ.\nئەم ئێوارەیە قسە لەسەر چەند بابەتێک دەکەین لەگەڵ مایکل روبن. تا بزانین چۆن ئیدارەی بایدن پەیوەندییەکانی بەتایبەتیی لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستان رێکدەخاتەوە و کورد لە ناوچەکەدا بەگشتیی.\nدەزانم بۆ زۆر کەس مایکل ربن ناسراو و بەناووبانگە لە هەرێمی کوردستان و ناوچەکەدا، ماوەیەکی درێژە لەسەر کورد و پرسی کورد دەنوسێ. بەڵام ئەوەش بە دەرفەت دەزانم زیاتر مایکل رۆبنتان پێبناسێنم.\nمایکل رۆبن لێکۆڵەری نیشتەجێیە لە دەزگای ئینتەرپرایزی ئەمریکیی. پسپۆڕە لە سیاسەتی عێڕاق و ئێران و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست. وانە دەداتە ئەو بەرپرس و مارێنزانەی کە لە ئەمریکاوە دێن لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئەرکەکانیان جێبەجێدەکەن. ئەو بەرپرسێکی پێشوی پێنتاگۆنیشە کە لە پێش شۆڕشی ئیسلامیی ئێران و دواتریش لە ئێران ژیاوە، لە عێڕاقی پێش ئازادکردنی و دوای ئازادکردنی و هەروەها لە یەمەنیش. لەگەڵ گروپی تاڵیبانیش لە ئەفغانستان بوە پێش روداوەکانی ١١ی سێپتێمبەر. زۆر کتێبی نوسیون و لەگەڵ نوسەرانی تریش نوسیونی، بەو دوایییانە کتێبێکی زۆر سەرنجڕاکێشیشی بە ناوی “هەستانەوەی کوردستان” نوسی. کتێبەکانی دەربارەی کەلتوری عەرەب، دیپلۆماسی، شەڕ، تیرۆریزم، سیاسەتی شیعە.\nجارێکی تریش مایکل رۆبن بەخێربێی، لە جیاتی ئامادەبوانیشەوە بەخێرهاتنت دەکەم.\nبەڕێزانی ئامادەبو دەتوانن بە هاشتاگی #FreeKRGDetainees تویت بکەن وەک پشتیوانییەک بۆ بەناهەق-حوکمدراوانی هەرێمی کوردستان کە پێنج رۆژنامەنوس و چالاکوان لەسەر هیچ بنەمایەک شەش بە زیندانیکردن حوکمدراون.\nبەڕێز رۆبن دەمەوێت پرسیاری یەکەمت بەو جۆرە ئاراستە بکەم، پەیوەندی نێوان هەرێمی کوردستان و ئەمریکا چۆن دەبێ و بەرەو کوێ دەڕوات، لە دوای هاتنی بایدن بۆ کۆشکی سپی؟\nمایکڵ ڕۆبن: زۆر سوپاس بۆ ئەو ناساندنە بەخشندانەیە. بەڵام لە راستییدا پێویستە هەرکەسێک بیەوێت لە دۆخی هەرێمی کوردستان تێبگات کارەکانی تۆ بخوێنێتەوە. تۆ و بەشێکی کەم لە رۆژنامەنوسەکان باسی راستییەکان دەکەن. باشی و خراپیی و ناشیرینییەکان باسدەکەن، نەک تەنها نوسینی هەڵمەتی پێشخستن لەڕێی پەیوەندییە گشتییەکانەوە کە زۆر کەس دەمێکە لە ئەمریکاوە بینیویانە. پەیوەندی نێوان هەرێم و ئەمریکا لەم کاتەدا ئاساییە. ئەم پەیوەندییە چەند ئیدارەی ویستوە تا گەشتۆتە ئەم ئاستە، بەڵام ئێمە وەک جاران گرنگی نادەین بەوەی حکومەتی هەرێم چۆنە؟ کوردەکان کێن؟ یان چۆن پێشوازی لە مەسعود بارزانی کرا؟ لە باڵەخانەیەکی حەوت قاتی یان پێشوازیکردنی لە لایەن کارمەندێکی نووسینگەی وەزارەت؟\nبە شێوەیەکی گشتی حکومەتی هەرێم وەک جاران پەیوەندی لەگەڵ ناگیرێت. لەبەر ئەوە من نازانم ئەم پەیوەندییە لە نێوان هەرێم و ئیدارەی بایدن دەگاتە کوێ، بە تایبەتی لە سەردەمی مەسرور بارزانیدا.\nلەم دوایانەدا، میلیشیاکانی سەر بە ئێران چەند گوللە هاوەنێکیان نا بە فرۆکەخانەی هەولێر. کە تیایدا کۆنتراکتەرێکی ئەمریکییەکان کوژرا. ئەمە لە ڕێی نێودەوڵەتییەوە هەندێ سۆزی بۆ هەرێم و حکومەتی هەرێم دروست کرد. هاوخەمی دروست بوو بۆ نێچیروان بارزانی و مەسرور بارزانی هەندێ پەیوەندی تەلەفۆنییان پێگەشت، بەڵام ئەمانە پێچەوانە بووەوە دوای دەستگیرکردنی پێنج ڕۆژنامەنووس لە دەهۆک.\nئێستا بەشێکی خەڵکی کوردستان تێگەشتوون کە نێچیروان بارزانی دڵنیا دەداتە دیپڵۆماتەکان کە ئەمە کۆتایی بڕیارەکە نییە. بڕیاری دادگایی تێهەڵچوونەوە بۆ ئەو پێنج ڕۆژنامەنووسە گۆڕانی بەسەردا دێ.\nهەرچی مەسرور بارزانییە هەموو شتێک بە شەخسەنە دەکات، حەزی لە ڕەخنە لێ گرتن نییە و زۆر هەستیارە. هەر دوای بڕیاری دادگا لە ڕێی جریوەیەکی توویتەرەوە وتی ئەبێ هەموو لایەک ڕێز لە بڕیاری دادگا بگرن، بەڵام حەز ئەکەم سەریحبم لەگەڵتان، کەس ڕێز لە دادگاکانی حکومەتی هەرێم ناگرێ. لەبەر ئەوەی زۆر بە سیاسیی کراوە و تەواو گەندڵ بووە و سەروەری یاسا لە هەرێم نەماوە.\nبۆ نموونە، لە سەرەتادا و لە ڕێی بەیاننامەیەکەوە وتیان ئەمانە لەسەر خۆپیشاندان دەستگیر کراون، بەڵام دوای دادگا لەسەر گومانی سیخوڕی کردن بۆ وڵاتانی دەرەکی و قسەکردن لەگەڵ دیپڵۆماتکارە ئەمریکییەکان حکومی دابوون.\nمن، لەگەڵ چەندین دیپلۆماتکاری ئێرانی و تورکی و عێراقی قسەم کردووە. لە کاتێکدا من سیخور نیم، ئەمە شتێکی زۆر ئاساییە.\nلە کۆتاییدا ئەمەوێ بڵێم، لە ئێستادا دیاردەیەکی خراپ هەیە لە حکومەتی هەرێمی کوردستان، کە ڕێگر دەبێت لە گەشەسەندنی پەیوەندیی نێوان هەرێم و ئەمریکا.\nلە ئێستادا حکومەتی هەرێم لەگەڵ دیپلۆماتکارە ئەمریکییەکان بە شێوەیەکی خراپ مامەڵە دەکات، کە زەرەری زۆری پێدەگەیەنێ.\nبۆ نموونە، لە پەیوەندی لەگەڵ برێت ماککۆرگ دا، بارزانی زۆر خراپ مامەڵەی لەگەڵدا کرد، ئەوان دەهریبوون لە ماککۆرگ لەبەر سیاسەتەکانی و کردارەکانی بە تایبەتی دوای ڕیفراندۆم.\nهەرچەندە لە ڕاستیدا ماککۆرگ سیاسەتی ئیدارەی حکومەتی ئەمریکای جێبەجێ کردووە. زۆر ڕەخنەیان لێگرت و دژی بوون.\nلە ئەمریکا کاتێک کەسێک لە پۆستێک دەڕوات ڕەنگە پاش ماوەیەک بگەڕێتەوە! لە بیری ئەمێنێ کاتێ لایەنێک یان حکومەتێک چۆن بووە لەگەڵیدا.\nیەکێک لەو هۆکارانەی وای کردووە بەرهەم ساڵح کەسێکی سەرکەتوو بێ لەچاو بارزانی ئەمەیە. بەرهەم ساڵح زۆرترین تەرکیزی لەسەر ئەو کەسانە بوو کە لە دەرەوەی دەسەڵاتن و ئەیزانی ئەو کەسانە ڕۆژێک دێنەوە دەسەڵات.\nلە کۆتاییدا ئەمەوێ بڵێم، ئەمریکا کاتێ دێتە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست زۆرترین تەرکیزی و فۆکسی لەسەر ئیسڕائیل و ئێرانە. کاتێ باسی عێراق دەکەین زۆرترین تەرکیزیان لەسەر مستەفا کازمییە، کە پەیوەندیێکی زۆر بەهێزی لەگەڵ ئیدارەی ئەمریکادا هەیە، یان کەسێکی وەک عەلی عەللاوی کە پەیوەندییەکی باشی لەگەڵ واشنتۆن و دیپڵۆماتکارانی واشنتۆن هەیە. لە کاتێکدا بارزانی ئەیتوانی هەموو ئەو پەیوەندییانەی بەرەو پێش ببردبا.\nکوردستان تایمز: مەسرور بارزانی کاتێ هاتە سەر دەسەڵات، هەموو توانی خۆی بەگەڕخستووە بۆ کوردستانێکی بەهێز و بەگژداچوونەوەی گەندەڵی. ئەمریکا چۆن لەم هەوڵ و کارانەی مەسرور بارزانی ئەڕوانێ؟\nمایکڵ ڕۆبن: مەسرور بارزانی، کەسێکی زۆر ڕێز لێگیراو نییە لە واشنتۆن. بە دڵنیاییەوە پەیوەندییەکی هەیە لەگەڵ سی ئای ئەی، بەڵام [سی ئای ئەی] وەک جاران خۆشحاڵ نین بە مەسرور. هەندێ لە جەنەڕاڵە خانەنشینەکان کە پەیوەندییان لەگەڵ مەسرور هەبووە وەک ڕاوێژکار ئیشیان لەگەڵ کردووە، ئەمانیش وەک پێشو نایبین پەیوەندی لەگەڵ ناکەن و گەیشتوونەتە ئەو بڕوایەی زۆر جار وەک بەشار ئەسەدی سەیر بکەن.\nزۆر لەمان گەشتوونەتە ئەو بڕوایەی تەعاموول کردن لەگەڵ مەسعود بارزانی زۆر باشترە لە مەسرور بارزانی، چونکە مەسعود بارزانی ئارامتر و تێگەشتووترە، ئەزانێت کردارەکانی دەرئەنجامیان دەبێت.\nهەتا خەڵک نێچیروان بارزانییان پێ باشترە، ئەمە نیشانەی ئەوە نییە نێچیروان بارزانی گەندەڵ نییە، بەڵام نێچیروان باشتر قسەی لەگەڵ دەکرێ و گوێ دەگرێت.\nلە کۆتاییدا من بەرگری لە کەسیان ناکەم، چونکە تەواوی سیستمەکە گەندەڵ و نادیموکراسی و نەبوونی میدیای ئازاد تێیدا زاڵە. نەک تەنها ڕۆژنامەنووسەکان بەڵکو خەڵکێکی زۆر ئەزانن کە چەندین دیکتاتۆر هەنە زۆر چاوبرسی و بڕوای بە ئازادیی میدیا و ئازادیی ئیشکردن و ئازادیی قسەکردن نییە.\nدیارە کوردستانیش چەند ملیۆن کەسێکە، ئەو خەڵکەش مافی ئەوەی هەیە ژیانێکی باشتر و ڕێزلێگیراوی هەبێت.\nکوردستان تایمز: حکومەتی هەرێمی کوردستان چەند کێشەیەکی هەیە لەگەڵ بەغداد، هاتنە ناوەوەی تورکیا لە باکوور و قەندیل، ئایا خەڵکی کوردستان بە موعارەزە و چالاکانی کۆمەڵگای مەدەنی چۆن بتوانن سوود لە دیموکراسی ڕۆژئاوا ببینین تا بتوانن زیاتر فشار بخەنە سەر حکومەتی هەرێم ؟\nمایکڵ ڕۆبن: پێش ئەوەی وەڵامی پرسیارەکەت بدەمەوە، ئەمەوێ پێت بڵێم سەروەری کوردستان فرۆشراوە، هەرێمی کوردستان وەک پەناگەیەک وایە بۆ تورکیا. لە ڕاستیدا دژ بەریەکی زۆر و بەهێز لە نێوان تورکیا و ئەمریکا دا هەیە، هەتا ئێستاش کێشەی پاسەوانەکانی ئەردۆگان لە دادگای واشنتۆن چارەسەر نەبووە، کاتێک لە کۆمەڵێ خەڵکییان دا لە واشنتۆن لە ساڵی٢٠١٧ بایدن و جەی سولڤیان کە ڕاوێژکاری نیشتمانی و بلینکن پەیوەندییەکی دژبەیەکیان لەگەڵ ئەردۆگان هەیە. هەروەها بایدن و جەی سولڤیان و بلینکین دەیانەوێت پەیوەندی دروست بکەن لەگەڵ ئێران.\nمەسرور بارزانی، حکومەتی هەرێم و هەرێم ئەخاتە بەرەی تورکیاوە، کە ئەمە لە ڕاستیدا خزمەتی هەرێمی کوردستان ناکات لە ڕووی دیپلۆماسییەوە. لە هەمان کاتدا لە سلێمانی کە لە ڕووی کلتوورییەوە تا ڕادەیەکیش لە ڕووی سیاسیشەوە لە ئێران نزیکترە.\nسەبارەت بە پرسیارەکەت، ئەو ڕۆژنامانەی وەک کوردستان تایمز و ئەوانی تر لە لایەن دیپلۆماتکارانەوە ئەخوێندرێنەوە. هەروەها هەوڵ بدەن لە ڕێی قونسوڵیەتی ئەمریکی و فەرەنسی و بەریتانی ئاگاداری دیپلۆماتکاران بکەن لەسەر بابەتی جیاواز. بە تایبەتی قونسوڵیەتی فەڕانسا لە هەولێر کە زۆر چالاکن، یان هەندێ لە میدیای کوردیی برێت ماککۆرگ ئاگادار بکەن، یان لە ڕێگەی ئینتەرنێت و میتین بتوانن ماککۆرگ ببینن. لە کاتێکدا ئەم بینینانە خۆی کێشەن، چونکە تۆ لە وڵاتێکی پۆلیسی دای و جگە لە دیکتاتۆری زۆربەی وزیرەکانی حکومەتی هەرێمیش سەر بە دەزگاکانی ئەمنی و پاراستنن. لە کاتێکدا ئەمە شتێکی باش نییە بۆ کۆمەڵگایەک کە ئەمریکا ئەیناسێت و لێی تێگەشتوە.\nلەبەر ئەوە یەکێ لەو هۆکارانەی کە بایدنی 2021 لە بایدنی 2006 جیا دەکاتەوە ئەوەیە، کە بایدن ئێستا زیاتر لەسەر کێشەکانی کورد ئەزانێت بە هۆی ئەو ڕۆژنامەنووسانەی کە بەردەوام لە ناو ئەو سیستەمەی هەرێمدا دەژین و بەردەوام بەیانی ئەو کێشانەی تووشیان دەبێت دەکەن.\nکوردستان تایمز: ئایا ئەتوانین بڵێین پابەندبوونی ئەمریکا و ئیدارەی بایدن بە ڕۆژنامەی ئازاد و کۆمەڵگای مەدەنی بگۆرێ بۆ هەنگاوی کرداری بۆ یارمەتیدانی کۆمەڵگای مەدەنی و میدیای ئازاد لە کوردستان؟\nمایکڵ ڕۆبن: لە ڕاستیدا لە واشنتۆن دووریەک هەیە لە نێوان نووسین و هەنگاوی کرداری، بۆ نموونە لێرە ئێمە بەرنامەی ماگنێتسکی یا خاشوگچی یان بەرنامە هەیە کە پێدانی ڤیزا بەو کەسانە ڕادەگڕێت. بۆ نموونە ڕۆژنامەنووسەکان ئەتوانن کەسێک دیاری بکەن، کە زۆرترین ڕۆژنامەنووسی تووشی ئازار و کێشە بووە بە دەستییەوە، وەک مەسرور بارزانی کە ڕۆژنامەنووسێکی زۆر بوونە قوربانی دەستی، وەک کەمال سەید قادر، یان سەردەشت عوسمان.\nپێویستە ئەم نووسینانە وەربگێڕدرێن بۆ زمانی ئینگلیزی بۆ ئەوەی زۆرترین کەس لە واشنتۆن بیخوێنێتەوە، تا ئەو کەسە بخرێتە لیستی ماگنێتسکی یا خاشوگچی.\nکوردستان تایمز: بەڕێزانی ئامادەبو دەتوانن پرسیارەکانتان بۆ من یان بۆ رێنوار نەجم بنێرن. یەکێک لە ئامادەبوەکان پرسیاردەکات کە بۆچی مەسرور بارزانی دژی ڕۆژنامەنووسی سەربەخۆ و چالاکانی مەدەنی دەوەستێ و دژایەتییان دەکات؟\nمایکڵ ڕۆبن: لەبەر ئەوەی مەسرور بارزانی کەسایەتییەکی هەیە زۆر بێ تەحەمولە بۆ ڕەخنە لێگرتن. هیچ شتێکیش لەوە ترسناکتر نییە دیکتاتۆرێک بێ تەحەمول بێ. ئەو وێنەیەکی وای بۆ خۆی دروستکردووە کە ڕەخنە لە هیچ کەسێک قبووڵ نەکا و دژی بێ. بڕوای وایە هەر بونی ڕۆژنامەنووسی ئازاد و سەربەخۆ لە هەرێمی کوردستان کێشەیەکی گەورەیە، لەبەر ئەوە مەسرور بارزانی ئەیەوێت کۆنترۆڵی هەموو زانیارییەک بکات. سەبارەت بەو پێنج ڕۆژنامەنووسە کە بە کارکردن بۆ وڵاتان حوکم دراون، کاتێ ڕۆژنامەنووسەکان لەگەڵ دیپلۆماتکارە ئەمریکی و سویدییەکان قسەیان کردووە، ئەمەش جیاوازی نێوان سەرۆکێکی ئۆتۆکراتی و سەرۆکێکی شمولییە، هەرچەندە ئەمەش ترسناکە. لە ڕاستیدا مەسعود بارزانی کەسێکی ئۆتۆکرات و دیکتاتۆر بوو، بەڵام ئەم نەوە تازەیەیان زیاتر شموولین. من بڕوام وایە بۆیە مەسرور بەم شێوەیە تەسەروف ئەکات.\nکوردستان تایمز: چەند پرسیارێکم بەدەستگەییشتون. براد فیشەر دەپرسێ کە تۆ بڕوات وایە پەیوەندی نێوان وڵاتانی عەربی و ئیسڕائیل بەرەو پێش چووە؟ ئایا ئەم پەیوەندییە لە نێوان هەرێمی کوردستان و ئیسڕائیلیش بەرەو پێش دەچێت؟\nمایکڵ ڕۆبن: هەندێ ڕاپۆرت هەیە کە باس لە پەیوەندی ناڕەسمی نێوان کوردستان و ئیسڕائیل دەکەن. هەرچەندە سیاسەتی دەرەوە بە دەست بەغدادە. سەرەڕای ئەوەی هاوسۆزیەکی مێژووی هەیە لە نێوان کودستان و ئیسڕائیل، بەڵام ئەم پەیوەندییە ئەگەری تێکچوونی زۆرە، بە هۆی کوردستان و بەغدادەوە نییە، بەڵکو بە هۆی ڕەجەب تەیب ئەردۆگانەوەیە، کە ئەردۆگان لە سەدەی 21 ئەژی و سعویەش لە سەدی 20!\nکوردستان تایمز: بەڕێز سێوە پرسیارێکی ناردوە و دەڵێت ڕا و هەڵوێستی ئیدارەی بایدن چۆن دەبێت لەسەر پە کە کە، بە تایبەتی دوای دەستگیرکردنی پێنج ڕۆژنامەنووسەکە و بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆیەکی دەنگی لە نێوان شێروان شێروانی و کارمەندێکی هەواڵگری پە کە کە، لە هەمان کاتیشدا سێ لە ئەندامانی ئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێم ئەو تاوان و تۆمەتانەیان ڕەتکردەوە کە ئاڕاستەی ئەو پێنج ڕۆژنامەنووسە کرابوون. بە تایبەتیش دوای ئەو گروپەی لە فەیسبووک دروست کرابوون، گوایە ئەم گروپە چەکدار بوون و هەوڵی کوشتنی خەڵک و بەرپرسانی هەرێمیان داوە. ئایا ئەم تاوانبارکرنەی مەسرور بارزانی دژی پە کە کە هیچ کاریگەرییەکی ئەبێت لە ئەمریکا دا؟\nمایکڵ ڕۆبن: با لەو تاوانبارکردنەی تورکیاوە دەست پێبکەین، کە بە شێوەیەکی بەردەوام پە کە کە تاوانبار دەکات. ئەمە وای کردووە گرنگی ئەو تاوانبارکردنە کەم ببێتەوە. بۆ نموونە کۆمەڵەی ئازادیی دینی لە واشنتۆن زۆر تەرکیزکرا لەسەر بەند کرنی پاستۆر بە بیانوی پێدانی نان و ئاو بە کەسێک گوایە پەیوەندی لەگەڵ پەکەکە هەیە!\nئەم جۆرە لە بەلاڕێدا بردنی خەڵک و سیاسییەکان لە ئەمریکا هەنگاوی عەقڵانی نین و جێی باوەڕ نین .\nمەسرور بارزانی، کاتێ هەنگاوی نا بەدەستگیرکردنی ئەو کەسانەی کە ساڵی پار کارمەندێکی هەواڵگری تورکیایان کوشت لە هەولێر، کە ئێستا هەڵگەڕاوە و کەیسەکە ڕەفز کراوە. ئەمانە هەمووی کاریگەری خراپیان لەسەر مسداقییەتی مەسرور بارزانی هەیە لە ئەمریکا و واشنتۆن.\nیان ئەم کەیسانەی زیاتر ئەگەنە ئاستی قونسوڵی ئەمریکی و وزارەتی دەرەوە و پەیوەندی بە ئاسایشی نیشتمانییەوە هەیە، چونکە مەسرور هەڵەیەکی گەورە دەکات، کاتێ هەڵە لەگەڵ هاووڵاتییەکی ئەمریکی دەکات.\nسەبارەت بە دەستگیرکردنی ئەم چالاکوان و ڕۆژنامەنووسانە، وا دیارە مەسرور بارزانی ئەو هەنگاوەی زیاتر ئەنێت بەرەو تورکیا. لە ڕاستیدا بایدن بۆیە ماککۆرگی داناوە لەو پۆستە باڵایەدا، کە ڕاوێژکارە بۆ کاروباری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی.\nبرێت ماککۆرگ، بۆ ماوەیەکی زۆر سەرۆکی ئەمریکای بینیوە. بۆیە من پێشنیاز ئەکەم لەمەو دوا ئەمریکا زیاتر سەیری کەیسی پە کە کە بکات.\nکێشەکە لەسیاسەتی ئەمریکادایە، کە لە مێژووی ۱۰ ساڵی ڕابردوو پە کە کەی وەک ڕێکخراوێکی تیرۆریستی سەیرکردووە. بە تایبەتتر دوای ڕێککەوتنی 1997 نێوان تورکیا و ئەمریکا، کە ڕێگر بووە لە پەیوەندی ڕاستەخۆی نێوان پە کە کە و ئیدارەی کلینتۆن.\nبۆیە باشترین چارەسەر بۆ ڕێکخراوە کوردییەکان ئەوەیە، کە هەوڵ بدەن لۆبی بۆ کێشەی کورد بکەن لە ڕێگەی ئەو سیناتۆرانەی ئەمریکاوە. تا بتوانن بە شێوەیەکی سیستماتیکی هەوڵبدەن کار لەسەر لابردنی پەکەکە بکەن لە لیستی تیرۆر.\nمن بڕوا وایە مەسرور بارزانی هەڵەی گەورە ئەکات بە موبالەغە کردن بە کارت و تۆمەتەکانی. کە ئەمەش شتێکە مەسرور بارزانی بڕوای پێی نییە، ئەگەر بڕوای پێ هەبووایە سەرکەتوو ئەبوو لە ئەجێنداکانی.


بەگوێرەی ئەنجامە بەراییەكانی هەڵبژاردنی پێشوەختە لە كۆی پێنج كورسی كۆتای مەسیحییەكان لە عێراق، گروپی بابلیونی ڕەیان كلدانی كە بالێكی چەكداری حەشدی شەعبییە چوار كورسییانی مسۆگەر كردووە.\nمەریوان نەقشبەندی چالاك لە پرسی پێكەوەژیانی ئاینی و دۆسییەی پێكهاتەكان لە بڵاوكراوەیەكدا كە "ناس كورد" بینیویەتی (28ی تشرینی یەكەمی 2021) دەڵێت "نزیکەی ٩٠٪ی مەسیحیەکانی عیراق لە ھەرێمی کوردستان دەژین، کەچی لەم ھەڵبژاردنەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لەکۆی پێنج کورسی کۆتای مەسیحیەکان چواریان لەپاڵێوراوەکانی حەشدی شەعبی دەرچون".\nكەتیبەكانی بابلیون كە كۆتای مەسیحییەكانی بردووە گروپێكی چەكداری حەشدە كە ساڵی 2014 دامەزراوە و نزیكە لە رێكخراوی بەدری هادی هادی عامری. پێشتریش كڵێسای كلدانی بێبەری بوونی لەم باڵە چەكدارە راگەیاندووە و شەڕ و دەمەقاڵەی زۆر لەنێوان ڕەیان كلدانی و كاردیناڵ لویس ساكۆی گەورە پیاوی ئاینی كلدانییەكانی عێراق ڕوویداوە.\nبەگوێرەی یاسای ژمارە 9ی ساڵی 2020 ی هەڵبژاردن، ژمارەی كورسییەكانی پەرلەمان 329 كورسییە كە 320 یان بۆ كێبەركێیە، 9 كورسیشییان بۆ كۆتای پێكهاتەكانە كە 5 كورسی بۆ مەسیحییەكانە و 1 كورسی بۆ هەریەك لە پێكهاتەكانی شەبەك، سابیئە، ئێزدی و كوردانی فەیلییە لە كوت.\nنوێترین ئامارەکانی کۆرۆنا لە هەرێم بڵاوکرانەوە\n2021.11.12 - 17:00\nلە سلێمانی زۆرترین توشبووی کۆرۆنا گیانیان لەدەستدا\n2021.11.12 - 16:19\nبەڤیدیۆ؛ لە هەولێر کەسێک بە قەمەوە هێرش دەکاتەسەر ماڵێک\n2021.11.12 - 15:05\nوه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا پێنج پۆست ڕاده‌گه‌یەنێت\n2021.11.07 - 20:45


لە ئەنقەرە هێرشێکی تری نەژادپەرستانە کرایە سەر گەنجێکی کورد – ته‌ڤگه‌ر\nسەرەکی/پرسی رۆژ/لە ئەنقەرە هێرشێکی تری نەژادپەرستانە کرایە سەر گەنجێکی کورد\nكانونی یه‌كه‌م 20, 2021\tپرسی رۆژ کۆمێنت بنوسە\nلە ئەنقەرە گروپێکی نەژادپەرست بە ساتۆر، کێرد و دار هێرشیان کردە سەر ڤۆڵکان تەمەل-ی کورد. ئەوانەى هێرشیان کردە سەر ڤۆڵکان تەمەل وتویانە، “کوردی پیس، تورک ئۆزۆ دەبێتە گۆڕی ئێوە”.\nلە گەڕەکی تورک ئۆزۆی ناوچەى ماماک لە ئەنقەرە ٣ کەس بە ناوەکانی د.گ، س.گ و کەسێکی تر، کە ناوەکەى نازانرێت هێرشیان کردە سەر ڤۆڵکان تەمەل. ئەوە دووەم جارە نەژادپەرەستەکان هێرش دەکەنە سەر بنەماڵەی تەمەل.\n“ئەوە دووەم هێرشە”\nمزگین تەمەل خوشکی ڤۆڵکان تەمەل لەبارەی ئەو هێرشەوە ڕایگەیاند، ٣ کەس هێرشیان کردووەتە سەر ڤۆڵکان تەمەلی برای وتویانە: “ئێرە تورک ئۆزۆیە، دەبێتە گۆڕی کوردان. دەبێت کوردی پیس و گڵاو لێرە دەربکرێن”.\nتەمەل وتی، هەر ٣ کەسەکە بە ساتور، کێرد و دار هێرشیان کردووەتە سەر ڤۆڵکانی برای و وتیشی، هەر ئەو کەسانە ساڵی ڕابردووش هێرشیان کردووەتە سەریان و ئەوەشی وت: “ئێمە خەڵکی شرنەخین. ئەوە ساڵێکە ئەو هێرشە نەژادپەرستانەمان دەکرێتە سەر و دەیانەوێت لێرە بڕۆین. بە ئێمە دەڵێن، ‘کوردی پیس و هێرش دەکەنە سەرمان’ براکەم هێشتا تەمەنی ١٧ ساڵە. ئێوارەی دوێنێ کاتێک براکەم لە ماڵ رۆیشتووەتە دەرەوە دیسانەوە پێیان وتوە، ‘کوردی پیس، ئێرە تورک ئۆزۆیە، دەبێتە گۆڕی کوردەکان’ و پەلاماری براکەمیان داوە”.\n“سکاڵامان تۆمار کرد، بەڵام پۆلیس وتی، بار بکەن و لێرە بڕۆن، ئێمە ناتوانین هیچ بکەین”\nتەمەل ڕایگەیاند، براکەم بەهۆی هێرشەکەوە تووشی تەنگیی نەفەس بووە و وتی: “سەروچاو و لوتیان شکاندووە. بە زۆر هەناسە دەدات. چووین بۆ نەخۆشخانە و ڕاپۆرتیشمان وەرگرت و سکاڵامان تۆمار کرد”.\nتەمەل ئاماژەی بەوەشکرد، هێرشبەرەکان دەستگیرنەکراون و وتی: “ئێمە راپۆرتەکەمان وەرگرتووە. دوێنێ رۆیشتین بۆ بنکەى پۆلیس و سکاڵامان تۆمار کرد، بەڵام هێرشبەرەکان دەستگیر نەکراون. پۆلیس پێی وتین: ‘لێرە بار بکەن پێش ئەوەی شتێکتان بەسەر بێت. ئێمە ناتوانین ئەوانە دەستگیر بکەین، تەنها دەتوانین سزای داراییان بۆ دەر بکەین’. ئەی باشە ئەوە دادپەروەرییە؟”.\nچەند هێرشێکی تری تورکە نەژادپەرەستەکان لە دژی کوردان\nساڵی رابردوو لە ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ لە ئەنقەرە گروپێک لەتورکە فاشیستەکان هێرشیان کردە سەر گەنجێکی کورد بە ناوی بارش چاکان و کوشتیان. هۆکاری هێرشکردنە سەر ئەو گەنجە ئەوە بوو، کە گوێی لە گۆرانیی کوردی گرتبوو.\nهەروەها لە رۆژی ٢١ی تەممووزی ٢٠٢١ لە ناوچەى مەرامی قۆنیا تورکە فاشیستەکان هێرشیان کردە سەر حەکیم داڵ و کوشتیان. لە ٣٠ی تەممووزدا تورکە فاشیستەکان جارێکێتر لە ناوچەى مەرامی قۆنیا هێرشیان کردە سەر بنەماڵەیەکەی کورد بە ناوی بنەماڵەى دەدە ئۆگیۆولاری ٧ ئەندامی ئەو بنەماڵە کوردەیان کۆمەڵکوژ کرد.\nبە گشتی تەنها لە ماوەى ئەم دوو ساڵەدا لە شارە تورکییەکاندا زیاتر لە ١٥ هێرشی نەژادپەرەستی کراوەتە سەر هاوڵاتیانی کورد، کە ٢ لەو هێرشانە بۆ سەر هاووڵاتیانی هەرێمی کوردستان بوون.


هاووڵاتییانی بەهایی ڕێگەیان پێ نادرێت بچنە زانکۆکان\n15:49 - 25 خەرمانان 2718\nئاژانسی کوردپا: دەیان هاووڵاتیی بەهایی دوای دەرچوونیان لە ئەزموونە سەرتاسەرییەکان، ڕێگەیان پێ نادرێت بۆ زانکۆ ناونووسی بکەن.\nبەپێی ڕاپۆرتێکی بڵاوکراوە لە ماڵپەری هێرانا، شەممە ڕێکەوتی ٢٤ی خەرمانان، زیاتر لە ٣٤ هاووڵاتیی بەهایی دوای دەرچوونیان لە ئەزموونی کونکور، لە کاتی ناونووسی لە سایتی ڕێکخراوی سەنجش ڕووبەڕووی هەڵوەشاندنەوەی پەروەندە بوونەتەوە.\nئەم پەیامە لەم ساڵانەی دواییدا بۆ هاووڵاتیانیی بەهایی، لە کاتی ناونووسین بۆ چوونە زانکۆ نێردراوە، کاتێک هاووڵاتیانیی بەهایی سەردانی بەشی وەڵامدانەوەی ڕێکخراوی سەنجشیان کردووە، پێیان ڕاگەیەندراوە لەبەر بەهایی بوونیان ئیزنی چوونە زانکۆیان نییە.\nهەتا ئێستا تەنیا شوناسی ٣٤ کەس لەو بەهاییانەی کە نەیانتوانیوە ناونووسی بکەن بۆ زانکۆ بڵاو کراوەتەوە.\nئەمە لە کاتێکدایە کە بەرپرسانی حکومەتی کۆماری ئیسلامی، پێشتر هەواڵی بێبەشکردنی بەهاییەکانیان لە خوێندن بە توندی ڕەت کردبووەوە، کە کاردانەوەی چالاکانی مافی مرۆڤی لێ کەوتبووەوە


ئێنمێ یان ئانمێ (بە ژاپۆنی: アニメ، بە ئینگلیزی: anime) بریتییە لە وێنەی جوڵاوی ژاپۆنی و لە جیھان ناوبانگێکی تایبەتی ھەیە. کورت کراوەی وشەی ئەنیمەیشنی ئینگلیزییە (Animation) کە لە زمانی ژاپۆنی کە نیشانە بۆ وێنە جوڵاوەکان. یەکەم ئانمێ بازرگانی ساڵی ١٩١٧ دەرچوو وە لەو کاتەوە دروستکردنی بەردەوامە و کارەکەش بەناوبانگ بووە. ئەفسانەی ئانمێ دروست بوو لە شەستەکانی سەدەی رابردوو لە ژێردەستی ئۆسامو تیزوکا و بڵاو بووەوە لە کۆتایەکانی سەدەی بیستەم. کە لایەنگرانێکی زۆری بۆ خۆی پەیدا کرد. ئێستا بلاو دەبێتەوە لە ڕێگەی تەلەفزیۆن و سینەما یان ڕاستەوخۆ بو ماڵ (لە رێگەی DVD یان ئینتەرنێت) دەتوانرێت سەیر بکرێت.\nبۆ دروستکردنی ئانمی زیاتر لە ٤٣٠ ستۆدیۆ ھەیە وە بەناوبانگترینیان (ستۆدیۆ گێبڵی)ە. لە ژاپۆن ژمارەی گەورەی تۆمارکرد لە فرۆشتنی DVD و سەرکەوتنی جیھانی گەورەشی تۆمارکرد بە تایبەت دوای دەرکەوتنی ئانمیە دۆبلاژ کراوەکان و ئانمی ژێرنووس کراوەکان بە چەند زمانێک لەوانە: عەرەبی و ئینگلیزی بەتایبەتی، وە کوردی بە کەمی(بەزاراوەی کرمانجی ژوورو).\nئانمێ لە ژاپۆن ناوبانگێکی زۆری ھەیە. لە ٢٠٠١ ئانمێ "ڕفێندراو" توانی لە ژاپۆن ئەوەندەی فیلمی تایتانیک پارە کۆبکاتەوە. ئەم ئانمیەش لە لایەن ھایاو میازاکیەوە دەرھێنراوە. ٤٠٪ فلیمەکانی سینەمای ژاپۆن ئانەمێیە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.bywiki.com/w/index.php?title=ئەنیمێ&oldid=534136»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٨:٣٩ی ١١ی ئابی ٢٠١٧ نوێ کراوەتەوە.


Aras Welcomes you: لەگەڵ بەسەرهات و بۆچوونەکانی (عەلی وەردی) دا*\nلەگەڵ بەسەرهات و بۆچوونەکانی (عەلی وەردی) دا*\nئەگەر خەڵکی لەسەر باشە و پەسەندی نێوان پیاوەکانی کە لە ژیاندا ماون، دوان و خۆیان خەریک کرد، مانای وایە ئەو کۆمەڵگایە ژیانی تیایە. بەڵام ئەگەر خۆ خەریک کردن بە پیاوە مردوەکانەوە بوو و لەسەریان گێرەوکێشە نرایەوە و دووبەرەکی دروست کرد، ئەوا ئەو کۆمەڵگایە نەخۆشن و خۆشیان مردار دەبنەوە. پیاوەکان دەمرن، بەڵام بیر و کردەوەیان بە نەمری دەمێنێتەوە، هەر بۆیە ئەبوبەکر سدیق - ڕەزای خوای لەسەر بێ - ڕاستی فەرموو کە وتی: "ئەوانەی محەمەد ئەپەرستن ئەوا محەمەد مرد، ئەوانەی خواش دەپەرستن، ئەوا بزانن خوا ئەژی و نەمرە".\nلە سەردانی کارگەکانی (فۆرد Ford) بووم لە ئەمەریکا لە شاری دیترۆیت، لەوێشەوە چوومە سەردانی گەڕەکە عەرەب نشینەکانی ئەو شارە کە لەو کارگانەوە نزیک بوو، سەرم سوڕما لەوەی کە بینیم لەو گێرەوکێشەیەی نێوان موسوڵمانەکانی ئەوێ لەسەر هەردوو ئیمامی عەلی و ئیمامی عومەر. لە گفتوگۆکەیاندا هەڵچوون و دەنگ بەرزکردنەوە و بەیەکدا شاخان بەدی دەکرا. پاشان لەگەڵ ئەمەریکیەکانی کە لەگەڵمدابوون لەسەر ئەو باسە دواین کە لەنێوان ئەو خەڵکانەدا هەیە، یەکێک لە ئەمەریکیەکان پرسی کرد "ئەوانە (عەلی و عومەر) لەسەر سەرۆکایەتی ڕکابەری یەکتر دەکەن، وەکو (ترومەن Truman) و (دوەیت Dwight) لای خۆمان؟"\nوتم: "عەلی و عومەر پێش ١٣٠٠ ساڵ لە حیجاز ژیاون، ئێستا قسە لەسەر ئەوە دەکرێت کامیان دەبوو ببێتە جێنشینی پێغەمبەر".\nئەمەریکیەکە زۆر پێکەنی، تا خۆی پێ نەگیرا لەسەر پێ.. منیش پێکەنیم لەگەڵیا، بەڵام لە دڵەوە بە مانای گریان بوو..\nکاتێ بەسەرهاتەکەم بۆ کابرایەکی ئایینی گێڕایەوە، هەڵوێستێکی چاوەڕواننەکراوی هەبوو و لۆمەی کردم. وتی: "ئینجا بۆ حەیامان دەبەیت لای ئەو بیانیانە؟" ، زۆر سەیرن، ئەمانە خۆیان کەتنەکە دەکەن گوێی پێ نادەن، کەچی بیانییەک بە حاڵیان دەزانێ ئازاریان دەدات. لەوەش سەرسوڕهێنەرتر ئەوەیە کابرایەک لەسەر ئەم بەسەرهاتە پێم دەڵێت: "ئێ بیانیەکان خۆیان هەزار کێشەی وایان هەیە و لە ئێمە زیاتر سەرگەردانن"، بێگومان عوزر لە قەباعەت خراپتر.\nزۆرم لە پیاوە ئایینیەکانەوە بینیوە، پاساوی کردەوەکانی خۆیان و کارە بێ ماناکانیان بە بیروهزری بیانیەکان سەنگاندووە. دوای ئەوەش دێن و دەڵێن ئێمە لەسەر حەقین و گومڕای تیا نیە.\nلەم سەردەمەدا خەڵک چاوی کراوەتەوە، بیریان بە ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوادا دەگەڕێت، ئاسان نیە قەومێک ناشرینیەکانی خۆی بپۆشێ و خۆی بنوێنێ کە بێ خەوشن و تەواون.\nلای خەڵک ڕاستی ون نابێ و دەردەکەوێت، ئەوانەی ئەمڕۆ عەیبەکانیان دەپۆشن، بەیانی خەڵکی پەردەیان لەسەر لادەبات و ئابڕویان دەبەن، باشترە ئەمڕۆ دان بە عەیبەکاندا بنێین و هەوڵی چاکسازیان بدەین پێش ئەوەی پەردەپۆش بکرێن و خەڵکی تر بێت و ئابڕووی ببا.\n* چەند وتارێکن وەرمگێڕاون لە نووسراوەکانی یەکەم زانای کۆمەڵناسی عێراقی، دکتۆر عەلی وەردی.\n- سەرچاوەی ئەم وتارە کتێبی مهزلة العقل البشري - لاپەڕە ٢٤٣-٢٤٥ - چاپی یەکەم ١٩٥٦، چاپی دووەم ١٩٩٤\nTags: چیرۆك , ڕووداو , عەلی وەردی , فێرکردن , لێدوان و بۆچوون


گێڕانەوە لە داستان و شانۆدا، مەم و زین بە نموونە له ئێواره كۆڕێكدا - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nگێڕانەوە لە داستان و شانۆدا، مەم و زین بە نموونە له ئێواره كۆڕێكدا\nهەواڵ May 18, 2021\nناوەندی ڕۆشنبیری مەم و زین، کۆڕێک بۆ کتێبی ( گێرانەوە لەداستان و شانۆدا مەم و زین بەنمونە) سازدەکات.\nوا بڕیاره ڕۆژی چوارشەممە 19/5/2021 كاژێر (4:30)ى ئێوارە له کتێبخانەی مەم و زی له شارى هەولێر ناوەندی ڕۆشنبیری مەم و زین، کۆڕێک بۆ کتێبی ( گێرانەوە لەداستان و شانۆدا مەم و زین بەنمونە) لەنووسینی (هاوکار جەمیل) سازبكات.\n(گێڕانەوە لە داستان و شانۆدا، مەم و زین بە نموونە) لێکۆڵینەوەیەکی ئەدەبییە لەسەر میتۆدی شیکاری، پراکتیکی، بەراوردکاری ئەنجامدراوە، کە باسی هەر بەشێک دەکرێت لە ڕووی تیۆری بەهەمان شێوەش لەڕووی پراکتیکیش شڕۆڤە و شیکار دەکرێت. ئەمە بۆ لێکدانەوەی بەرهەمی شیعری داستانی و شیعری شانۆیش بە هەمان میتۆد دەخرێتە بەر نووکی قەڵەم و خاڵە هاوبەش و جیاوازییەکانیان دەستنیشان دەکرێت.\nنوسه‌رى كتێبه‌كه (هاوکار جەمیل) گرنگی هەڵبژاردنی ئەم ناونیشانە (گێڕانەوە لە داستان و شانۆدا، مەم و زین بە نموونە) دەگەڕێتەوە بۆ دوو هۆکاری سەرەکی، کە ئەمانیش بریتین لە:\nیەکەم: گرنگی گێڕانەوە، کە هەمیشە خۆی دەخزێنێتە ناو زۆربەی بەرهەمە ئەدەبییەکان.\nدووەم: بەراوردی دوو جۆر ڕەگەزی ئەدەبیی دەکات کە یەکێکیان داستانە و بۆ سەردەمی کۆن دەگەڕێتەوە، ئەویتریشیان بۆ سەردەمی نوێ دەگەڕێتەوە کە شانۆیە و بەراوردکردنیان ئەرکێکی ئەدەبییە بۆ ناسینەوەی دەقەکانیان.\nئەم لێکۆڵینەوەیە لە سێ بەشی سەرەکی پێکدێت: ( بنیادی گێڕانەوە لە داستان و شانۆدا، توخمەکانی گێڕانەوە لە داستان و شانۆدا، هونەرەکانی گێڕانەوە لە داستان و شانۆدا) وە هەربەشێک چەند تەوەرێک لەخۆ دەگرێت، کە لایەنی تیۆری و پراکتیکی ڕەگەزەکان دەکرێت و بەراورد دەکرێن. نووسەر لەم لێکۆڵینەوەیەدا لە کۆتایی کتێبەکە دەمانگەیەنێتە ئەنجامێک و بۆ لێکۆڵینەوەکە سوود لە چەندین سەرچاوەی کوردی و عەرەبی و فارسی وەرگیراوە بۆ سەلماندن و شیکردنەوەی بابەتەکان.\nباسکردن و لێکۆڵینەوە لەبەرهەمە فۆلکلۆرییە کوردییەکانی وەک داستانی (مەمی ئالان)، لە زمانی ڕۆژهەڵاتناسێکی وەک (ئۆسکارمان) بۆمان کۆکراوەتەوە، کە سامانێکی نەتەوەیی گەورەیە. ئاشکرایە هەموو گەل و نەتەوەیەک شانازی بە داستانە فۆلکلۆرییەکانی خۆیانەوە دەکەن، بەمەبەستی ئاراستنی دابونەریت و سامانیی ئەدەبیی نەتەوەیی بۆ نەوەکانی داهاتوو، تا بە چاوی ڕێز و شکۆوە بڕواننە داستان و شانۆ فۆلکلۆرییەکانیان.\nکتێبی (گێڕانەوە لە داستان و شانۆدا، مەم و زین بە نموونە) لە نووسینی (هاوکار جەمیل)ە و (ئیحسان محەمەد) پێداچوونەوە زمانەوانی و خاڵبەندی بۆکردووە و (سیروان مەحموود) دیزایینی ناوەوە و (زاگرۆس ڕۆژهەڵاتی) دیزایینی بەگی بۆ کردووە. ناوەندی ڕۆشنبیری مەم و زین بە چاپ و بڵاوی کردووەتەوە.\nئەم بابەتە 168 جار خوێندراوەتەوە\nهەولێر.. چوار ژنە شاعیر لەئێوارە كۆڕێكی نووسەراندا\nپەرتەو کرماشانی، شاعیری ناوداری کورد ماڵئاوایی لە ژیان کرد\nكچێكی كورد دەبێتە ئەستێرەیەكی سینەمایی لەئەوروپا\n بۆ یەكەمینجار شانۆگەرییەكی كوردی لەفێستیڤاڵی فەجر نمایشدەكرێت


بەرێوەبەری دواناوەندی سۆرانی نموونەی بەهەوڵی هاوبەشەكانی قوتابخانە ئەهلیەكان ئەم سیستەمە لاواز كرا\nدووشەممە, 11 حوزەیران 2018 23:54\nكێشەی سەرەكیمان داواكاری زۆری قوتابیانە ساڵانە بۆ وەرگرتنیان\nبۆئەمجارە لاپەرەی پەروەردەی هەفتەنامەی زاری كرمانجی بە پێَویستی زانی یەكێك لەقوتابخانە چالاكەكانی شاری سۆران بەسەربكاتەوە كە ساڵانە چەندین قوتابی لەم قوتابخانەیە نمرەی بەرز بەدەست دەهێنن و لەزانكۆ و شوێنە بەرزەكان وەردەگیرێن، هەردەم داواكاری زۆر لەسەر ئەم قوتابخانە هەیە لەلایەن قوتابیانەوە بۆئەوەی تێدا بخوێنن ، لەدیمانەێكی تایبەتدا مامۆستا ئەرسەلان ملا ئەحمەد بەرێوەبەری قوتابخانەی د.سۆرانی نموونەیی بەم جۆرە وەڵامی پرسیارەكانی داینەوە .\n* كورتەیەك لەمێژووی قوتابخانەی سۆرانی نموونەیی باسبكە ؟\n- قوتابخانەی د.سۆرانی نموونەیی لەبەرواری 18/9/2004 دامەزراوە بەناوی (دواناوەندی بەهرەدارانی تێكەلاو) لەو كاتەدا شوینی قوتابخانەكە لەبینای یەكێتی مامۆستایان بوو بەرامبەر قوتابخانەی ئەستێرەی كچانی ئێستا، میلاكی قوتابخانە تەنها بەرێوەبەرێك و مامۆستایك و دوو بەردەست بوون زۆربەی مامۆستاكانی وانە بێژ بوون، بەرێوبەری ئەوكات م.ساجیدە بوو،قوتابیان لەپۆلی حەوتەمی بنەڕەتی وەردەگیران تەنها قۆناغی حەوتەمی هەبوو ژمارەی قوتابیانی سەرەتا22 قوتابی بوو.\n* خاوەن بیناییەی خۆتان ؟\n- بەڵێ لە ئێستا خاوەنی بینای خۆمانین.\n* تۆپێت باش بوو شێوازی نموونەی بمێنێت بۆ ئەوقوتابخانانەی كاریان بەم سیستەمە دەكرد؟\n- بەڵێ زۆریش پێم باش بوو ، بە بۆچۆنی من نەمانی ئەم سیستەمە لەبەرژەوەندی قوتابخانە ئەهلیەكانە بەهەوڵی هاوبەشەكانی قوتابخانە ئەهلیەكان ئەم سیستەمە لاواز كرا.\n- بەنزیكی 917 قوتابی دەبێ بەهەموو قۆناغەكانی لەحەوتی بنەڕەتی تاوەكو دوازدەی زانستی.\n- بۆ دوو هۆكار دەگەرێتەوە\nیەكەم: ئاست بەرزی مامۆستایان و قوتابیەكان.\nدووەم: رەخساندنی كەشی خویندن لەلایەن كارگێری قوتابخانە.\n* بۆچی زۆربەی قوتابیان ئارەزوودەكەن لەم قوتابخانەیە بخوێنن ؟\n- ئەمەیان دەگەرێتەوە بۆ ئەوسیستەمە باشەی كە لە قوتابخانەكە هەیە بەهۆی بوونی سیستەمێكی گونجاو ،دروست بوونی كەشێكی باش لە قوتابخانە بۆ خویندن، ساڵانە چەندین چاڵاكی ئەنجام دەدەین تاوەكو قوتابی هەست بكا دەتوانێ بەهرەكانی خۆی پێشكەش بكا، وەك سمیناری زانستی ، گەشتی زانستی ،رۆژی قۆتابخانە ،ڤستیڤاڵی گشتی ، كردنەوەی پێشانگای هونەری ،خولی وەرزشی ، دەركردنی گۆڤاری گشتی، تاوەكو ببێتە هۆی هاندانی قوتابیەكانمان،بۆ زیاتر خۆش ویستنی قوتابخانەكەیان.\n- هەوڵدان بۆبەرز كردنەوەی ئاستی زانستی.\n* بۆخۆت وەك بەرێوەبەرێك لە سیستەمی ئێستای خوێندن ڕازیت ؟\n- من لە سیستەمی قوتابخانە نموونەییەكان كەسەرەتا لەسەری دامەزران ڕازیم. نەك ئەو رێنمایانەی ئێستا پێی بەرێوەدەبەن.،چونكە ساڵانە رێنمایەكان دەگۆرێن.\n- بەڵێ ئاست بەرزی مامۆستاكان و هەوڵدانی قوتابی و ئەو ژینگەیەی تێدایە،ئەمانە هەموویان بەیكەوە هۆكارن بۆ ئاست بەرزی قوتابی بێ جیاكردنەوەی هەریەكێك لەمانە.\n* چ كێشەو گرفتێكتان هەیە لەقوتابخانە ؟\n- سەرەكی ترین كێشەكان، داواكاری زۆری قوتابیانە سالانە بۆ وەرگرتنیان، گۆڕینی ڕێنمای وەرگرتن لەلایەن وەزارتی پەروەردە ، نەبوونی هاوكاری بۆ وەرگرتن لەلایەن هاووڵاتیان ، كەمی جێگاو زۆر بوونی رێژەی قوتابیان نەبوونی میزانیەی تایبەت بە قوتابخانە.\n- تارادەیك زۆر باشە،بەشێوەێكی گشتی زۆر هاوكارن.\n* پەروەردە گرینگی تایبەت بەئێوە دەدات یان وەك قوتابخانەكانی تر سەیردەكرێن ؟\n- پەروردە لەزۆر بواردا هاوكارن، بەڵام وەكو گرینگی تایبەت بەئێمە نەخێر، چونكە ئەركی پەروەردە ئەوەیە هەموو قوتابخانەكان بەیەك چاو تەماشا بكا. وەك قوتابخانەكانی تر سەیر دەكرێن.\n* چەند بەرێوەبەرتا ئێستا لەم قوتابخانەیە ئەم ئەركەیان لەئەستۆبووە ؟\n- من دووەم بەرێوەبەرم ئەمە ئەركەم لەئەستۆ گرتووە،واتە م.ساجیدە حجر سلیم یەكەم بەرێوەبەر بووە لەم قوتابخانەیە .\n* پێشبینی دەكەن ئەمساڵ قوتابیانی پۆلی دوازدەتان نمرەو ئەنجامی باش بەدەست بێنن؟\n- بەڵێ انشااللە بۆ ئەمساڵیش قوتابیەكانمان لە گشت قۆناغەكان ،ئاستێكی بەرز پیشان دەدەن، بەتایبەت قۆناغی نۆیەمی بنەڕەتی و دوازدەی زانستی چاوەڕوان دەكەین بۆ ئەمساڵی خوێندن زۆر بەی قوتابیەكانمان لەزانكۆ بەرزەكانی كوردستان وەربگیرێن.\nئەرسلان ملا احمد حاجی\nدەرچووی زانكۆی صلاح الدین هەولێر ،كۆلیژی پەروەردە ،بەشی فیزیا\nساڵی دەرچوون: 2004 بۆ2005


ڕۆژنامەنوس، خوێن‌و زیندان\nیەکەم: لەساڵیادی ڕۆژنامەگەری کوردیدا، ئەوانەی پیرۆزبایی لەڕۆژنامەنوسان دەکەن، هەر ئەوانەن زیندانیان هەیە بۆ ڕۆژنامەنوسان‌و هەر ئەوانەن کە تۆمەتبارن بەکوشتنی ڕۆژنامەنوسان.\nدووەم: لەساڵیادی ڕۆژنامەگەری کوردیدا لەئێستادا دۆخی ئازادی ڕۆژنامەگەری‌و ڕۆژنامەنوسان لەخراپترین دۆخدایەو پێدەچێ ئەم فەزایە زیاتر کۆنترۆڵ بکرێت.\nسێیەم: هەم کابینەی نوێ‌و هەم هەردو پارتی دەسەڵاتدارو گەنجە خاوەن پێگە ئەمنی‌و سەربازیەکان کورسی دەسەڵاتیان کۆنترۆڵ کردووەو ئەگەری ئەوە هەیە دۆخی ڕۆژنامەنوسی‌و ئازادی کاری ڕۆژنامەنوسی هەم لەهەرێم و ڕاستر لە هەردوو زۆن خراپتر بێت.\nچوارەم: کە سەرۆکی هەرێم باس لە مەترسیەکانی سۆشیاڵ میدیا دەکا، ناڕاستەوخۆ دەیەوێ پێمان بڵێ کە دەمانەوێ سنورێک بۆ ئەم دۆخەی سۆشیال میدیا دابنێن و تەسەور دەکەم لە ماوەیەکی نزیکدا کۆنترۆڵکردنی تۆڕەکانی ئینتەرنێت و سۆشیال میدیا لەلایەن کۆمپانیاکانی ئینتەرنێتەوە کە زۆربەیان لەلایەن دەسەڵاتەوە بەڕێوە دەبرێن ببینین.\nپێنجەم: هەر ئەوەی لەسەر کورسی دەسەڵات دانیشتووە، دنیایەک پارەو سامانی ئەم وڵاتە بۆ ڕژاندنی ژەهر لەشاشەکانەوە دەرخان دەکات. ئەوەی ترسی لەنوسینێکی فەیسبوک هەیە، دنیایەک شاشەی هەیەو ناتوانێ قەناعەت بەخەڵک بکات.\nشەشەم: تا ئەم هێزانە زیندانیان هەبێت، شتێک بەناوی ئازادی کاری ڕۆژنامەنوسی بەدی ناکەین. تا هێمن مامەند لەزیندان بێت، بەیان‌و وتاری بەرپرسان سەبارەت بەپیرۆزبایی بێتام و بەتاڵ لەنوکتەیەک زیاتر چیتر نیە.


هۆشداری لە پیسبوونی کەشوهەوای پێنج شاری ئێران ده‌درێت\nزانکۆی تاران: ساڵانە 40 هەزار کەس بە هۆی پیسبوونی هەوای شارەکانەوە دەمرن\nکامیل بۆکانی 15:27 2021/11/14\nبه‌هۆی پیسبوونی هه‌واوه له پێنج شاری ئێران رێژه‌ی مردن به‌رزبووه‌ته‌وه\nئێران پێسبوونی ژینگه به‌رزبوونه‌وه‌ی گه‌رما\nرێکخراوی کەشناسیی ئێران سەبارەت بە پیسبوونی ژینگه پێنج گەورە شاری وڵاته‌كه‌ی هۆشداریی داوە و داوای لە هاووڵاتیان کردووە، لە هاتووچۆی ناپێویست لەم شارانە خۆ ببوێرن. بە گوێرەی ئامارە فەرمییەکان، پیسبوونی ژینگه لە ئێران شەش ئەوەندەی ستانداری جیهانییە، کە لەلایەن رێکخراوی جیهانیی تەندروستییەوە راگەیاندراوە.\nبه پێی سه‌رچاوه میدیاییه‌كانی ئێران، ئەم رۆژانە خەڵکی گەورە شارەکانی ئێران زیاتر بە هۆی پیسبوونی هەوای شارەکانیانەوە دەمامک بەکارده‌هێنن، نەک لە ترسی پەتای کۆڕۆنا.\nرێکخراوی کەشناسیی ئێران سەبارەت بە پیسبوونی لەڕادەبەدەری هەوای پێنج گەورە شاری تاران، ئه‌سفەهان، مەشهەد، ئەراک و کەرەج هۆشداریی زەردی راگەیاندووە و داوای لە هاووڵاتیان کردووە، مەگەر بۆ کاری زۆر پێویست نەبێ، ئەگەرنا سەردانی ئەم شارانە نەکەن.\nئەم رێکخراوەیە هۆشداریشیداوە، ئەگەر هۆکارەکانی پیسبوونی هەوای شارەکان کۆنترۆل نەکرێن، لە ماوەیەکی کورتدا دەچنە دۆخی سوور و نەک تەنیا کەسانی نەخۆش و بەساڵاچوو، بەڵکو لاوان و کەسانی تەندروستیش ژیانیان دەکەوێتە مەترسییەوە.\nرێکخراوی کەشناسی داوای کردووە چالاکییە وەرزشییەکان لەو شارانە رابگیرێن. سەرۆکی ناوەندی لێکۆڵینەوە لە پیسبوونی کەشوهەوای زانکۆی تاران رایگەیاندووە، ساڵانە 40 هەزار کەس بە هۆی پیسبوونی هەوای شارەکانەوە دەمرن.\nبە گوتەی "محەمەد سادق حەسەنوەند"، به‌گوێرەی ئامارە فەرمییەکان، رادەی پیسبوونی هەوا لە ئێران شەش ئەوەندەی ئەو ستانداردەیە، کە لەلایەن رێکخراوی جیهانیی تەندروستییەوە راگەیاندراوە.\nئێران ئەگەرچی لە ریزی وڵاتە گەورەکانی پیشەسازی نییە و خاوەنی پیشەسازییەکی ئەوتۆ نییە، بەڵام یەکێکە لە 10 وڵاتی سەرەکیی پیسکەری ژینگە و بەرگەهەوای زەویی و بەرهەمهێنەری گازی گوڵخانەییە، کە هۆکاری سەرەکیی بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرمای زەویی و تێکچوونی کەشوهەوایە. سەرەکیترین هۆکاریش بەکارهێنانی سووتەمەنییە بۆ وێستگەکانی بەرهەمهێنانی کارەبا، کە گازێکی ژەهراویی زۆر مەترسیدار تێکەڵ بە هەوای ئەو وڵاتە دەکات.\nئەگەرچی وڵاتانی گەورەی پیشەسازیی جیهان لە دوایین کۆنفرانسی ژینگە لە گلاسکۆی سکۆتلەندا رێککەوتوون لەسەر ئەوەی تا ساڵی 2030 دەرهاوێشتەی گازی گوڵخانەیی بگەیەننە سفر، بەڵام ئێران رایگەیاندووە، بە هۆی ئەوەی وڵاتەکەیان گەمارۆی لەسەرە، ناتوانێت بۆ کەمکردنەوەی هۆکارەکانی پیسبوونی بەرگەهەوا، هیچ هاوکارییەکی جیهان بکات.


هەواڵ / ڕاپۆرت :: 18/08/2019 :: 304 جار بینراوە\nلەوەڵامی لێدوانەكانی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكاندا كە ئاماژەی بەوە داوە واشنتۆن دەیەوێت دوورگەی گرینلاند بكرێت، حكومەتی دوورگەكە دەڵێت"ئێمە پێشوازیی لە وەبەرهێنانی دەرەكی دەكەین بەڵام خاكەكەمان نافرۆشین".\nهەر لە كاردانەوەی لێدوانەكەی ترەمپ-دا، لارس راسمۆسین سەرۆك وەزیرانی پێشووی دانیمارك (كە دوورگەی گرینلاند لەژێر سەروەریی دانیمارك-دایە) دەڵێت:"قسەكەی ترەمپ هیچ مانایەكی نییە مەگەر وەك درۆی 1ی نیسان وابێت".\nئەم هەواڵانە لەكاتێكدان بڕیارە لە مانگی ئەیلولی داهاتووودا ترەمپ سەردانی دانیمارك بكات و راپۆرتەكانیش ئاماژە بەوە دەدەن كە سەرۆكی ئەمریكا داوای لە راوێژكارەكانی كردووە رێوشوێن و هەلومەرجەكانی بیرۆكەی كڕینی دوورگەی گرینلاند هەڵسەنگێنن.\nدوورگەی گرینلاند كوێیە؟\nگرینلاند گەورەترین دوورگەی جیهانە، رووبەرەكەی دوو ملیۆن كیلۆمەتری چوارگۆشەیە، دەسەڵاتێكی ئۆتۆنۆمیی هەیە و خاوەنی حكومەت و پەرلەمانی خۆیەتی و لەژێر سەروەریی دانیمارك-دایە.\nحكومەتی دانیمارك 2/3ی بودجەكەی بۆ دابین دەكات و ئەو باقیی لە راوی دەریاییدا بەدەستدێنێت. هاوكات خاوەنی سامانێكی زۆری سروشتیی وەك گاز و نەوت و كانزایە كە مایەی چاوتێبڕینی كۆمپانیا گەورەكانی ئەو بوارانەیە بۆ ئەوەی وەبەرهێنانی تێدا بكەن. دیاردەی قەتیسبوونی گەرمی بووەتە هۆی زووتر توانەوەی بەفری جەمسەری باكوور، ئەمەیش رێگەكانی دەستڕاگەیشتن بە كانزا و سەرچاوەكانی ژێرزەویی ئاسانتر كردووە.\nلە 12 مانگەی ساڵ، دوومانگی دوورگەی گرینلاند هەر رۆژە و شەوی تێناكەوێت، رێژەی 80%ی رووبەرەكەی سەهۆڵبەندانە. ژمارەی دانیشتوانەكەی تەنیا 57 هەزار كەسە كە ئایینی سەرەكییان مەسیحییە و بە زمانەكانی دانیماركی و گرینلاندی قسە دەكەن. كێشەی سەرەكییان ئالوودەبوونیانە بە مەیخواردنەوەوە ئەمەیش لەبەرئەوەی ماوەی زستانیان زۆر درێژ و قورس و سارد و سەرمایە.\nمارگرێتی دووەم، شاژنی دانیمارك سەرۆكی دوورگەكەیە، بەڵام سەرۆكی حكومەتی خۆیان هەیە كە تازەترینیان كیم كلیسین-ە و لە 2014ەوە لە پۆستەكەیدایە.\nبیرۆكەكەی سەرۆكی ئەمریكا تازە نییە\nلە سەردەمانێكی زووەوە ئەمریكا چاوی لەسەر دوورگەی گرینلاند-ە و بە پێگەیەكی ستراتیژیی دەزانێت هەر بۆیە لە سەرەتای جەنگی سارد-ەوە وێستگەی راداری بنكەی ئاسمانیی تێدا دامەزراندووە. بۆیە بیرۆكەكەی ئێستای ترەمپ بیرۆكەی ئێستای ولایەتە یەكگرتووەكان نییە بەڵكو دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی ئەندرۆ جۆنسۆن(1808-1875) كە لە شەستەكانی سەدەی رابوردوودا سەرۆكی ئەمریكا بووە.\nلەم چوارچێوەیەدا راپۆرتێكی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا كە مێژووەكەی بۆ ساڵی 1867 دەگەڕێتەوە، باس لە بایەخی ستراتیژیی گرینلاند دەكات و ئاماژە بە سەرچاوە دەوڵەمەندەكەی دەدات و بیرۆكەی دەستبەسەرداگرتنی بە نموونەیی دادەنێت. بەڵام بەشێوەیەكی فەرمیی لە ساڵی 1946دا هاری ترومان-ی سەرۆكی ئەوسای ئەمریكا، بڕی 100 ملیۆن دۆلاری خستووەتە بەردەست دانیمارك بۆ كڕینی دوورگەكە. پێشتریش باس لە گۆڕینەوەی خاكی ئالاسكا لەگەڵ هەندێك ناوچەی ستراتیژیی گرینلاند-دا كراوە.\nلەمێژوودا ویلایەتە یەكگرتووەكان چەند جارێك زەوی (خاك)ی لە دەوڵەتانی دیكە كڕیوە، لەوانە: ساڵی 1803 لویزیانا-ی بە 15 ملیۆن دۆلار لە فرەنسا كڕی كە رووبەرەكەی نزیكەی دوو ملیۆن كیلۆمەتری چوارگۆشەیە. ساڵی 1867 ئالاسكا-ی بە 7،2 ملیۆن دۆلار لە روسیا كڕی. لە ساڵی 1917دا دوورگەكانی ئیندێزی خۆرئاوای لە دانیمارك كڕی و ناوەكەیی گۆڕی بە دوورگەكانی ڤێرجین.\nچەند وێستگەیەكی مێژووی گرینلاند\nـ ساڵی 982 نەرویجییەك، ئەم دوورگەیەی دۆزییەوە و لەبەر ئەوەی ناوچەیەكی سەوزەڵان بوو ناوی نا (گرین-لاند) لە ساڵی 986دا هەندێك خەڵكی تێدا نیشتەجێبوو، بەڵام لە 1600ەوە تەنیا ئەسكیمۆ-كانی تێدا مایەوە.\nـ ساڵی 1721 یەكەم ناوچەی تازەی نیشتەجێبوونی دانیماركیی لە نزیك شاری (نوك)ی پایتەختی ئێستای تێدا دامەزرا.\nـ ساڵی 1940 كە ئەڵمانەكان دانیمارك-یان داگیركرد، ئەمریكا پاراستنی دوورگەكەی گرتە ئەستۆی خۆی.\nـ لە ساڵی 1953وە دوورگەكە بە فەرمیی بووە بەشێك لە خاكی دانیمارك.\nـ ساڵی 1979بە ریفراندۆمێك گرینلاند مافی ئۆتۆنۆمیی بەدەستهێنا.


چارەسەر تەنیا لەهەولێرە - رۆژنامه‌ی خه‌بات\nڕەوشی سیاسی لەهەرێمی کوردستان بەدرێژایی چەندین ساڵە گرژی وئاڵۆزی تێدەکەوێت، لەهەمان بازنە کێشەکان دەخولێنەوە. ڕەنگە لەم ساڵانە هێندەی ئەم چەند ساڵەی دووایی ململانێ ئاڵۆز لەنێوان هێزە سیاسیەکان نەبووبێت، چونکە لەلایەک دەمووچاوی نوێ و کەسایەتی نوێ هاتونەتە مەیدانی سیاسی، بەتایبەت پاش کۆنگرەی چوارەمی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان و پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی هەرێم، کە تێگەیشتن و گەشتنە ئەنجام لەیەک کەمێک قورس و ئاڵوز دەبێت.\nهێزە ئیسلامییەکانیش لە کابینەی تازەی حکومەتدا پەراوێزخراون و بەشدارییان پێنەکراوە، ئەمەش جۆڕێک لە کرژی لەنێوان هێزە سیاسییەکان و جوڕێک لە پشتگیری کردنی ئۆپۆزسیۆنی لەهەرێمی کوردستان درووستکردووە. بەردەوام لەڕێگەی میدیاکانیانەوە ڕەخنەی تووند لەکابینەی نۆیەم دەگرن.\nبەڵام ئەم گرژی و ئاڵۆزییانە ناکرێت بەردەوام بێت، چونکە خەڵکی کوردستان لەتوانایاندا نەماوەو چیتر بەرگەی ئەم دۆخە ناگرن. ڕەنگە ڕووداوی چاوەڕوان نەکراوی لێ ببێتەوە و دۆخەکە خراپتر ئاراستەی خۆی وەربگرێت.\nبۆیە باشترین چارەسەر گەڕانەوەیە بۆ هەولێری پایتەختی هەرێمی کوردستان، چونکە لەکۆتاییدا هەولێر، چەقی بڕیارە گرنگەکانی هەرێمی کوردستانە و سەرجەم گۆڕانکارییەکان بۆ باشترکردنی ژیان و دۆخی هەرێمی کوردستان هەر هەولیرە.\nزۆریك لە بەرپرسانی حکومی لەچاوپێکەوتنەکانیان ئاماژیان بەوە دەدا کاتێ دەچوونە سەردانی لایەنە عێراقییەکان، لەوێ پێیان ڕادەگەیاندن کە چارەسەری کێشەی ئێوە لە هەولێرە. بەدیاریکراوی ناوی سەرۆک بارزانیان هێناوە. چونکە بڕیارەکان و قسەکانی جەنابیان وەک هەمیشە مایەی ئاشتی بووە. کەواتە با لەوەزیاتر خەڵکی کوردستان ماندوو نەبن.\nهێزە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستان دەبێت باش لەوە تێبگەن کە درێژەدان بەحکومڕانی بەم جۆرە نابێت ودەبێت هەوڵی گەڕاندنەوە بۆ سەر مێزی گفتوگۆ و بەدیهێنانی ئامانجەکانی خەڵکی کوردستان بن، چونکە دڵنیام سەرجەم هێزە سیاسییەکان ئەزموونی دووبارەکردنەوەی شەڕی ناوخۆ و دوو ئیدارەیی لایان ناپەسەندەو لەکۆتاییدا یەک بەرژەوەندی کۆماندەکاتەوە ئەویش کورد بوونە.\nخاڵێکی تریش ڕاگرتنی ئەو هێرشە میدیاییانە کە هەوڵی خراپترکردنی دۆخی کوردستان دەدەن، بەهەموو پیرۆزییەکانی یەکتر دێنە خوارەوە. دەبوو لە بەپرسانی عێراقی ئەزموونمان وەرگرتایە، کەچۆن و چەند لەدژی یەک بن لەکۆتایی بۆ دژایەتی کورد و کوردستان دەست لەناو دەست دەبن و چاوپۆشی لەهیچ خاڵێک ناکەن بۆ زیاتر پێشێلکردنی مافەکانی خەڵکی کوردستان.\nبابه‌تی پێشوو تەندروستی عێراق تۆمارکردنی دوو هەزار و 485 توشبوی کۆرۆنای راگەیاند\nبابه‌تی دواتر ئێره شاره شاخ نیه


مێژووی باشووری کوردستان - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nمێژووی باشووری کوردستان\nساڵی ١٩١٨ دوای دۆڕانی ئیمپراتۆری عوسمانی لە شەڕی جیھانی یەکەم، ھێزەکانی بریتانیا ویلایەتی مووسڵی ئیمپراتۆری عوسمانیان کە ویلایەتێکی دەوڵەمەندی نەوتی بوو داگیر کرد و ناوچانەی کە زۆربەی خەڵکی کوردی تێدا نیشتەجێ بوون خرایە ژێر حوکمی بریتانیا. دواتر و لە ساڵی ١٩١٩ ویلایەتی مووسڵ لکێنرایەوە بە دەوڵەتی نوێ ی عیراق، کە چووبوە ژێر حوکمی ئینتدابی بریتانیاوە. لە ساڵی ١٩٢٠ پەیمانی سیڤەر، لەلایەن حکوومەتی عوسمانی واژوو کرا، کە دەوڵەتێکی کوردی دابین دەکرد کە قابیلی ئەوەبوو لەلایەن کۆمەڵی گەلانەوە پەسەند بکرێت. ماددەی ٦٤ ی پەیماننامەکە مافی دەدا بەو کوردانەی لە ویلایەتی مووسڵ دەژیان کە ببن بە بەشێک لە دەوڵەتی داھاتووی کوردستان. بەڵام پەیمانی سیڤەر سەری نەگرت و دواتر لە ئەنجامی ڕێکەتننامەی لۆزان ئەمیر فەیسەڵ کرا بە پاوشای عێراق و ویلایەتی مووسڵ و پلانی کوردستانی ھەڵوەشایەوە.\n١٩٢٣:(شێخ مەحموود بەرزنجی)یاخی بوونی دژی حوکمی بەریتانیا ڕاگەیاند و ئیعلانی میرنشینی کوردی کرد. لە باکووری عێراق کوماری تازە دامەزراوی کەمال ئەتاتورک ڕەزامەندی نێو دەوڵەتی بەدەستھێنا سەبارەت بە پەیماننامەی لۆزان، پەیماننامەی سیڤەر لەلایەن پەرلەمانی تورکی یەوە ڕەتکرایەوە.\n١٩٣٢: ڕاپەرین لە دەڤەری بارزان وەک نارەتییەک لە دژی ئەندام بوونی عێراق لە کۆمەڵەی گەلان، لەکاتێکدا کە داخوازییەکانی کورد بۆ ئۆتۆنۆمی پشتگوێ خرا\n١٩٤٣ مەلا مستەفا بارزانی سەرکردایەتی ڕاپەرینێکی تری کرد کۆنترۆلی ناوچەیەکی بەرفراوانی ھەولێر و بادینانی کرد\n١٩٤٦: ھێزە ئاسمانییەکانی بەریتانیا بۆردوومانی ئەو پێشمەرگانەی کرد کە دەپەڕینەوە نێو سنووری ئێران بۆ پەیوەندیکردن و یەکگرتنەوە لەگەڵ کوردانی ئێران بە سەرکرایەتی قازی محەممەد کە کۆماری مەھابادی سەربەخۆی لە مەھاباد دامەزراند\n١٩٤٦: پارتی دیموکراتی کورد (KDP)یەکەم کۆنگرەی لە شاری مەھاباد بەست، لە ماوەی چەند مانگێکدا کۆماری مەھاباد لەژێر پەلاماری ھێزەکانی ئێران ڕووخینرا، مستەفا بارزانی بەرەو یەکێتیی سۆڤیەت ڕۆشت\n١٩٥١ نەوەیەکی نوێی کوردە نەتەوەیییەکان پارتیی دێموکراتی کوردستانیان ژیاندەوە مەلا مستەفا بارزانی کاندید کرا وەک سەرۆک لەکاتێکدا کە تاراوگە بوو لە یەکێتیی سۆڤیەت. …\nڕووخاندنی دەسەڵاتی پادشایەتی عێراق ڕێگەی خۆشکرد بۆ کوردە نەتەوەیییەکان کە بە ئاشکرا خۆیان ڕێکبخەنەوە دوای چەندین ساڵ خۆحەشاردان و خەباتی نھێنی …\nپەیوەندی یەکانی نێوان حکوومەتی عێراق و گرووپە کوردی یەکان بەرەو ئاڵۆزی ڕۆشت، پارتی دیموکراتی کوردستان سکالای کرد سەبارەت بە زیاتر بوونی چەوساندنەوە\nئازار - حکوومەتی عێراق و پارتەکانی کورد ڕێکەوتننامەی ئاشتیان واژوو کرد کە ئۆتۆنۆمی دەبەخشی بە کورد. ڕێکەوتننامەکە زمانی کوردی وەکو زمانێکی ڕەسمی دەناساند و ھەموار کردنی دەستووری دەدا و بانگەشەی ئەوەی دەکرد خەڵکی عێراق لە دوو نەتەوە پێکھاتوون بریتین لە نەتەوەی عەرەب و نەتەوەی کورد\n١٩٧١ ئاب - پەیوەندی یەکانی نێوان کوردەکان و حکوومەتی عێراق ئالۆزی تێکەوت (مەلا مستەفا بارزانی) داوای ھاوکاری و پشتیوانی لە ئەمریکا کرد\n١٩٧٤ حکوومەتی عێراق ڕەشنوسی ئۆتۆنۆمی یەکی ئازار سەپاند واددەی دوو ھەفتەی دانا بۆ پارتی دیموکراتی کوردستان تا وەڵام بداتەوە (مەلا مستەفا بارزانی) ڕێککەوتنامەکەی ڕەتکردەوە لەبەر ئەوەی بە گوێرەی ڕێککەوتننامەکە شاری کەرکووک دەکەوتە ژێر کۆنترۆلی حکوومەتی عیراقەوەو داوای سەر لەنوی یاخی بوونی کرد\n١٩٧٥ March - ڕێککەوتننامەی جەزائیر لە نێوان عێراق و ئێران کۆتایی ھێنا بە پشتیوانی ئێران لە ڕاپەرینی کوردەکان، کە شکستی خوارد و بارزانی لە ژیانی سیاسی پاشەکشێی کرد\n١٩٧٥: June – جەلال تاڵەبانی سەرکردەیەکی باڵای ناو PDK، یەکیتی نیشتمانی کوردستانی لە دیمەشق ڕاگەیاند.\n١٩٨٠ سەرھەڵدانی جەنگی نێوان ئێران و عیراق. KDP لە نزیکەوە کاری لەگەل ئێران دەکرد بەڵام PUK دژی ھاریکاری کردنی حکوومەتی تاران بوو.\n١٩٨٣ عێراق لە دژی ھێرشێکی ئێران بەرەی شەڕی باکووری کردەوە لە ناوچە کوردییەکانی باکووری عیراق، بە پشتیوانی چەکدارەکانی KDP ھێزەکانی ئێران شاری حاجی ئۆمەرانیان گرت، ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ دەڵێن ھێزەکانی عێراق نزیکەی ٨ ھەزار بارزانیان بێسەروشوێن کرد.\nیەکێتی نیشتمانی کوردستان ڕازی بوو بە ئاگربڕ لەگەڵ عێراق و دانووساندن لەگەڵ حکوومەتی عێراق دەستپیکرد سەبارەت بە ئۆتۆنۆمی\n١٩٨٥ لەژێر گوشاری زیادبوونی چەوساندنەوەی کورد لەلایەن حکوومەتی عێراقەوە. ئاگر بەست بەرەو نەمان چوو میلیشیاو پیادەکانی سەر بە حکوومەتی عێراق برایەکی جەلال تاڵەبانی و دوو خوشکەزایان تیرۆرکرد.\n١٩٨٦ حکوومەتی ئێران کۆبونەوەیەکی ئاشتبوونەوەی لە نێوان KDP و PUK سەرپەرستی کرد\n١٩٨٧ جەلال تالەبانی و مەسعوود بارزانی لەگەل چەند پارتێکی بچووکتری کورد بەرەی کوردستانیان پێکھێنا\n١٩٨٨ ھاوکات لەگەل نزیکبوونەوەی کۆتایی ھاتنی جەنگی ئێران-عێراق، ھێزەکانی عێراق ھەڵمەتی ئەنفالیان لە دژی کوردەکان ئەنجام دا، دەیان ھەزار کوردی مەدەنی و پێشمەرگە بوونە قوربانی. سەدان ھەزار ناچار بوون ڕوو لە تاراوگە بکەن. ھەوڵێکی سیستماتیکی بۆ سەرکووتکردنی جووڵانەوەی ڕزگاریی خوازی کورد بوو.\n١٩٨٨ ١٦ march - ھەزاران کوردی مەدەنی لە پەلامارێکی گازی کیمیاوی دا لەشاری ھەڵەبجە لە نزیک سنووری ئێران گیانیان لەدەستدا، چاودێرانی مافەکانی مرۆڤ و گرووپە کووردییەکان حکوومەتی عێراقیان بەرپرسیار کرد.\n١٩٩١ دوای پەلاماری سەربازانی عێراق بۆ سەر کوەیت لە ئازاری ١٩٩١، ئەندامانی میلیشیاکانی سەر بەحکوومەتی عێراق (جاش) چونە ڕیزی KDP و PUK و، بەڵام ڕاپەرین ڕووبەروی ئاستەنگی و وەستان بووەوە و ھێزەکانی ئەمریکاش پشتگیری ڕاپەڕینیان نەکرد. نزیکەی ١٫٥ ملیۆن کورد بەر لە ھێرشی عێراق ھەڵھاتن بەڵام تورکیا سنووری داخست سەدان ھەزار کەس ناچار بوون لە چیاکان بمێننەوە.\n١٩٩١ نیسان - ھێزەکانی ھاوپەیمان پێکھێنانی ناوچەی ئارامیان دا ڕیکخراو و ئاژانسەکانی ھاریکاری نێو دەوڵەتی ھەڵمەتێکی گەورەیان بۆ ھاوکاری کردنی ئاوارەکان دەستپێکرد، ھاوکات جەلال تاڵەبانی و مەسعوود بارزانی وتووێژیان دەست پێکرد لەگەڵ سەددام حسێن دەربارەی ئۆتۆنۆمی بۆ کوردستان\n١٩٩١ تەممووز - وتووێژەکانی لە بەغداد بەردەوام بوون، بەڵام ھێزەکانی پێشمەرگەی کورد کۆنترۆڵی شاری ھەولێرو سلێمانی یان کرد و بەرھەڵستی فەرمانەکانی حکوومەتیان کرد\n١٩٩١ تشرینی یەکەم - شەڕی نێوان ھێزەکانی کورد و حکوومەتی عێراق دەستپێکرد، سەددام حسێن سنووری لەگەڵ ناوچە کوردەکان داخست و ئابلۆقەی بەسەردا سەپاند.\n١٩٩٢ ئایار - ھەلبژاردن لە ناوچەکانی ژێر دەستەلاتی کورد سازکرا کاندیدادکانیKDP ٥٠٫٨٪ دەنگەکانیان بەدەستھێنا، لەکاتێکدا کەPUK ٤٩٫٢٪. ھەردوو پارتەکە لە حکوومەتی نوێی کورددا بە یەکسانی دەستەڵاتەکانیان دابەشکران. بەڵام ھەڵبژاردن لە ناوچەکانی بادینان حروقاتی زۆری تیابوو.\n١٩٩٢ ئەیلوول - کۆنگرەی تازەی پێکھێنراوی کۆنگرەی نیشتمانی عێراق (INC)، کە بەشێکی فراوانی گرووپەکانی ئۆپۆزیۆنی لەدەوری خۆی کۆکردبووەوە، لە سەلاحەدینی باکووری عێراق کۆبونەوە و نوینەرانی KDP و PUK بەشداریان کرد.\n١٩٩٤ ئایار - پیکدادانی نیوان ھیزەکانی PUK و KDP بووە ھۆی شەڕی نیو خۆ، PUK شاری شەقڵاوە و چەمچەماڵی لە KDP گرتەوە. نەتەوە یەکگرتووەکان پرۆگرامی نەوت بەرامبەر خۆراکی پەسەند کرد. ١٣٪ ی تەرخانکرا بۆ ٣ پاریزگای ژیر کۆنترۆلی کورد.\n١٩٩٦ ئاب- مەسعوود بارزانی داوای لە سەدام حسین کرد بۆ ھاوکاریکردن و شکست ھینان بە PUK\nئەیلوول- بە ھاوکاری سەربازانی حکوومەتی عیراق، ھیزەکانی KDP شاری ھەولێر و سلێمانییان دەست بە سەردا گرت کە سلێمانی کە بە پیگەی جەماوەری PUK دادەنریت. پارتی دیموکراتی کوردستان لە بینای پارلەمان لە ھەولێر حکوومەتێکی نوێی دامەزراند.\n١٩٩٧ کانوونی دووەم - لە سلێمانی حکوومەتێکی نوێی دامەزراند. ھەریەکە لە PUK و KDP بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە دەستەڵاتی ھەموو ناوچەکانیان لەدەستە.\n١٩٩٨ ئەیلوول - جەلال تاڵەبانی و مەسعوود بارزانی ڕێککەوتنامەی ئاشتیان لە واشنتن واژوو کرد، بەڵام حکوومەتی ھەرێمی کوردی بە دابەشبوویی و بە دوو ئیدارەیی مانەوە.\n٢٠٠٠ تشرینی دووەم - لە نامەیەکدا بۆ سکرتیری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان PUK حکوومەتی عێراقی تۆمەتبارکرد بە دەرکردنی خێزانە کووردەکان لە کەرکووک.\n٢٠٠١ ئەیلوول - شەڕ لە نێوان PUK و گرووپی ڕادیکاڵی ئیسلامیی جوندلئیسلام (کە دواتر ناوەکەی گۆڕا بۆ ئەنسار ئیسلام) دەستپێکرد.\n٢٠٠٢ June- PUK و KDP لەگەڵ گرووپەکانی عێراق بەشداری وتووێژە ھاوبەشەکانیان کرد بە مەبەستی ڕێکخستنی ھەوڵەکانی ئۆپۆزسیۆن ھەڵمەتی سەربازی بە سەرکردایەتی ئەمریکا دژی عێراق.\nتشرینی یەکەم - دانیشتنی ھاوبەشی PUK و KDP لە پەرلەمانی ھەولێر سازدرا و پارلەمانتاران ڕیککەوتن کە پێکەوە کاربکەن لە فەترەی ئینتقاڵی تا ئەوکاتەی ھەڵبژاردنی نوێ سازدەکرێت.\n٢٠٠٣ شوبات - کۆلن پاوڵ وەزیری بەرگری ئەمریکا گرووپی ئەنسار ئیسلامی تۆمەتبارکرد کە ڕۆڵێکی میحوەری دەگێڕێت و ئەلقەی پەیوەندییە لە نێوان ئوسامە بن لادن تۆری قاعیدە لەگەل ڕژێمی عێراق.\nشوبات - سەرکردەکانی کورد پرۆپۆزەڵێکیان ڕەتکردەوە سەبارەت بە جێگر بوونی سوپای بەریتانیا لە باکوور. ئەویش لە چوارچێوەی پلانی سەربازی ئەمریکا بۆ لێدانی سەددام حسێن. خۆپشاندان دژی سەدام لە شارە کوردییەکان شکستی پرۆژەیەک لە تورکیا کە ڕێگەی دەدا بە ھێزەکانی ئەمریکا لە خاکی تورکیا جێگیربن ئەوەش لە پلانێکی ئەمریکایی دا بۆ کردنەوەی بەرەیەک لە باکوور دژی عێراق\n٣ March KDP و PUK «سەرکردایەتی باڵای ھاوبەشیان» لە باکوور دامەزراند لەژێر سەرکردایەتی ھەردوو سەرکردە جەلال تاڵبانی و مەسعوود بارزانی\nئازار ٢٠ - دەستپێکردنی پرۆسەی ئازادی عێراق و بۆردوومانی چڕی بەغداد و کەرکووک و مووسڵ\nئازار ٢٢ - ھێزەکانی ھاوپەیمان بە موشەکی کرۆز ھێرشیان کردە سەربنکەکانی ئەنسار ئیسلام لە باکوور، دەیان کەس لە بارەگاکانی کۆمەڵی ئیسلامی کوژران لە خورماڵ، کە گرووپێکی ڕادیکاڵی ئیسلامین پەیوەندییان بەو ھێرشەوە نەبوو.\nئازار ٢٧ - سەدان سەربازی ئەمریکا بەپەرەشوت لە نزیک شاری ھەولێر دابەزین، ئاماژەیەک بۆ کردنەوەی بەرەی باکوور لەجەنگی دژی عێراق دا.\nنیسان-٩- ھێزەکانی ئەمریکا بەرەو ناوجەرگەی بەغداد پێشرەوییان کرد و دەستەڵاتی سەدام حسێن لەو شارەدا لەقکرد لە چەند ڕۆژی دواتردا کورد و ھێزەکانی ئەمریکا کۆنترۆلی شاری کەرکووک و مووسڵی باکووریان کرد.\n٢٠٠٤ ١-شووبات - ھەڵمەتی سەربازی ھاوپەیمانان لەگەڵ ئەمریکا دژی عێراق لانی کەم ٥٦ کەس بوونە قوربانی و زیاتر لە ٢٠٠ کەس بریندار بوون، دوای ئەوەی دوو تیرۆرستی خۆکوژ مەڵبەندو لقی یەکێتی و پارتی یان لە ھەولێر کردە ئامانج. لە نێو قوربانی یەکاندا ژمارەیەک لێپرسراوی بالای سیاسی ھەبوون.\nحوزەیران - یەکەم دانیشتنی پارلەمانی کوردستان لە ھەولێر سازکرا مەسعوود بارزانی کرا بە سەرۆکی ھەرێمی ئۆتۆنۆمی کوردستان\nکانوونی یەکەم - ھەواڵی گەرانی کۆمپانیا بیانییەکان بەدوای نەوتدا لە ھەرێمی کوردستان نیگەرانی لەلای سەرکردە سووننەکان دروست کرد. دواتر دەسەڵاتدارانی کورد ڕایان گەیاند کە نەوتێکی زۆر دۆزراوەتەوە.\n٢٠٠٦ ئەیلوول - مەسعوود بارزانی فەرمانی کرد ئاڵای عێراق، لەسەر داموو دەزگا حکومی یەکان لاببرێت و ئالای کورد ھەڵبکرێت. سەرۆک وەزیرانی عێراق، نوری مالکی وتی: ئاڵای عێراق تەنھا ئاڵایە کە لە ھەر شوێنێکی عێراق ھەڵدەکرێت.\nئەیلوول پێنج پەلاماری تیرۆرستی دا کە ٥ ئۆتۆمبێلی بۆمب ڕێژکراو بوو یەکێکیان خۆکوژی بوو ٢٣ کەس بوونە قوربانی لە کەرکووک. BBC بڵاوی کردەوە کە کۆماندۆکانی پێشوی ئیسرائیل بە نھێنی مەشق بە سەربازانی کورد دەکەن لە باکووری عێراق بۆ پاراستنی فرۆکەخانەی نەوتی و ھەڵمەتەکانی دژە تیرۆر.\n٢٠٠٧ نیسان فەرماندەی ھێزە سەربازی یەکانی تورکیا ڕای گەیاند وڵاتەکەی پێویستە ھەڵمەتێک ئەنجام بدات دژی گەریلاکانی کورد لە باکووری عێراق.\nئایار- حکوومەتی ھەرێمی کوردستان لێپرسراوێتی ئەمنی ھەر سێ پارێزگا کوردییەکەی لە ھێزەکانی ئەمریکا وەرگرت.\nتەممووز- ڕێکخراوەکانی چاودێری مافەکانی مرۆڤ ڕاپۆرتێکیان بڵاوکردەوە سەبارەت بە بەکارھێنانی ئەشکەنجەدان و سزادان لە زیندانەکانی ھەرێمی کوردستان.\nئەیلوول- ئێران بۆردوومانی پژاک ی کرد لە کوردستانی عێراق. ئێران سنوورەکانی لەگەڵ کوردستانی عێراق داخست بۆ دەربڕینی نارەزایی دژی دەستگیرکردنی لێپرسراوێکی ئێرانی لەلایەن ئەمریکاوە.\nتشرینی یەکەم- پەرلەمانی تورکیا پرۆژە بڕیاری بەزاندنی سنووری ھەرێمی کوردستانی لەلایەن سوپای ئەو وڵاتەوە پەسەند کرد بۆ بەگژدا چونەوەی چەکدارەکانی PKK. کە ئەوەش ڕووبەڕوی گوشاری نێودەوڵەتی بووەوە بۆ دوورکەوتنەوەو پەشیمان بوونەوە لەو ھەنگاوە.\n٢٠٠٨ شوبات – ھێزەکانی تورکیا شەڕی زەوینییان دژی PKK ئەنجام دا.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=مێژووی_باشووری_کوردستان&oldid=847774»\nدواجار لە ١٤:٤٤ی ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:٤٤ی ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


ئەنجامى ڕاپرسییەك دەریدەخات، لە 63% باوەڕدارانی ئەمریكی لەو باوەڕەدان بڵاو بوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا پەیامێکى خوداییە، بۆ ئەوەى مرۆڤ شێوازى ژیانى بگۆڕێت.\nبەپێی ڕاپرسییەكە كە ئاژانسی ئەسۆشێتید پرێس لە 30 ی نیسانەوە تا 4 ئایار ئەنجامیداوە و 1002 باوەڕدارى ئەمریکى بەشدریان تێدا کردووە، ڕێژەی 4.2 % ى بەشداربووان جەختیان لەباوەڕبونیان بەخودا كردووەتەوە.\nلەنێوان 63 % ی ڕاپرسیەكەدا 31% وتوویانە هەستێكی بەهێزیان هەیە كە ڤایرۆسی كۆرۆنا پەیامێكە لەخوداوەیە، هەر بەپێی ئەو ڕێژەیەش وتویانە تاڕادەیەك باوەڕەیان بەوە هەیە كۆرۆنا پەیامێكی خودایی بێت.\nڕاپرسیەكە بەم شێوەیە رەچەڵەکى بەشداربوانی دیاریكردووە، 73% ئەمرییكە ڕەشپێستەكان و 65 % ئەمریكیە ڕەچەڵەك ئیسپانییەكان هەستیان بەوە كردووە ڤایرۆسەكە پەیامێكی خوداییە و 48% سپی پێستەكانیش هەمان شتیان وتووە.\nهەر بەپێی ڕاپرسیەكە، 55% باوەڕدانی ئەمریكا وتوویانە خودا لەبەڵای ڤایرۆسەكە دەیانپارێزێت و 9% لەو باوەڕەدابوونە خودا دەستبەرداربووە لەژیانی مرۆڤایەتی.\nڕاپرسیەكە ئەوەشی دەرخستووە، 38% ئەمریكیە باوەڕدارەكان ماڵ و خۆراك دەبەخشن و پاڵپشتی ڕێكخراوەكان یاخود گروپە دینیەكان دەكەن، بەڵام ئەوە لەچاو ساڵی 2019 دا ڕێژەكە دابەزیووە كە 53% لەڕاپرسیەكدا وتبویان ئەو كارانە دەكەن.\nهەر بەپێی ڕاپرسییەكەی ئەو ئاژانسە جیهانییە، لە 18% ئەمریكییەكان كە پەیوەستبوونی ئاینینان هەبووە كاری خۆبەخشیان لەسەرەتای بڵاوبونەوەی پەتاكەوە لەگەڵ گروپە دینیەكاندا ئەنجامداوە، بەڵام ساڵی 2019 بەڕێژەی 34% بەشداری كاری خێرخوازی و خۆبەخشانەیان كردووە.\n61 % ئەمریكییە باوەڕدارەكان وتوویانە لەسەرەتای بڵاوبونەوەی پەتاكەوە یارمەتی دراوسێكانیان داوە، بەڵام لەساڵی 2019 بەڕێژەی 65% ئەو كارانەیان كردووە.\nبەپێی ئامارە فەرمییەكانی ئەو وڵاتە كە لەلایەن زانكۆی هۆبكنزەوە بڵاو دەكرێتەوە، زیاتر لە ملیۆنێك و 400 هەزار هاوڵاتی ئەمریكی تووشی ڤایرۆسەكە بوون و 86 هەزار و 851 كەس گیانیلەدەستداوە.


بایدن بۆ ماوەیەکی کاتی دەسەڵاتەکانی سەرۆکایەتی دەداتە جێگرەکەی کامڵا هێرس\nکۆشکی سپی ڕایگەیاند سەرۆک جۆو بایدن بۆ ماوەیەکی کورت لە کاتێکدا لە سەنتەری پزیشکی سەربازی نیشتمانی واڵتەر ڕید بەنج (بێهۆش) دەکرێت بۆ پشکنینی قۆڵۆن، دەسەڵاتەکانی سەرۆکایەتی دەگوازێتەوە بۆ کامڵا هێرسی جێگری.\nجێن ساکی، گوتەبێژی کۆشکی سپی ڕایگەیاند بایدن لە کاتی پڕۆسەی ئەنجامدانی پشکنینی قۆڵۆن بێهۆش دەبێت و هەر بۆیەش بۆ ماوەیەکی کورت دەسەڵاتی خۆی دەگوازێتەوە بۆ هێرس.\nجین ساکی گوتی "وەک چۆن لە ساڵەکانی 2002 و 2007، سەرۆک جۆرج W بوش بۆ هەمان پشکنین ئەم کارەی کرد و بە پێی دەستوریش، سەرۆک بایدن بۆ ماوەیەکی کورت کە لەژێر بێهۆشیدایە، دەسەڵات دەگوازێتەوە بۆ جێگری سەرۆک کۆمار و جێگری سەرۆکیش لەم ماوەیەدا لە نوسینگەکەی خۆیەوە لە وێست وینگ کار دەکات."\nگوتەبێژی کۆشکی سپی لە تویتێکیشدا باسی لە پشکنینکەی سەرۆک بایدن کردووە.\nهێرس کە یەکەم ژن و یەکەم ڕەشپێستە ببێت بە جێگری سەرۆکی ئەمەریکا، لەو ماوە کورتەی کە دەسەڵاتی سەرۆکی دەبێت لە ئەمەریکا مێژوو تۆمار دەکات و دەبێت بە یەکەم ژنی سەرۆکایەتی ئەمەریکا بکات.\nبە پێی ڕاپۆرتی پزیشکێک بایدنی تەمەن 78 ساڵ دوایین تاقیکردنەوە و پشکنینی تەندروستی تەواوی خۆی لە مانگی 12ی ساڵی 2019دا ئەنجامداوە و ئەو کات پزیشکەکان ڕایانگەیاند کە تەندورستی بایدن بەهێز و گونجاوە بۆ ئەوەی سەرکەوتووانە بتوانێت ئەرکەکانی سەرۆکایەتی جێبەجێ بکات. بایدن بەتەمەنترین سەرۆکی ئەمەریکایە و لە ساڵی 2019ەوە کە خۆی کاندید کرد بۆ سەرۆکایەتی ئەمەریکا، بابەتی تەندروستی ئەو بووەتە جێگای سەرنجی میدیا و هەواڵەکان.


ئێران دژایەتی كردنەوەی بنكەی سەربازی توركیای لە سووریا ڕاگەیاند – تۆڕی میدیایی خەڵک\nئێران دژایەتی كردنەوەی بنكەی سەربازی توركیای لە سووریا ڕاگەیاند\n2019/10/21 - 2:15 PM\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران ڕایگەیاند، دژایەتی كردنەوەی بنكەی سەربازی توركیا دەكەن لە سووریادا.\nعەباس مووسەوی لە كۆنفرانسێكی ڕۆژنامەوانیدا لە تاران ئاماژەی بەوەكرد، دەبێت ململانێ و ناكۆكییەكانی سووریا لە ڕێگای دبلۆماسییەوە چارەسەر بكرێن.\nداواشیكرد یەكێتی خاكی سووریا بپارێزرێت و رێگە بە پێشێلكردنی سەروەری خاكی سووریا نەدرێت.\nناوبراو داواشی لە ئەنقەرە كرد ڕەچاوی ڕەوشی مرۆیی بكات و بە ڕێككەوتنەكانەوە پابەند بێت.\nهاتووچۆی گەرمیان شۆڤێران ئاگادار دەكاتەوە\nهێزەكانی ئەمریكا لە ڕۆژئاواوە گەیشتنە باشووری كوردستان


هێڕشێکی رەگەزپەرستیی بۆ سەر سەربازێکی کورد\nلەسەر ئەوەی بە کوردی قسەی کرد.\nسەربازێکی کورد بە ناوی (دۆگـان تـشاتین) لەناو هـێزە چەکدارەکانی سوپای تورکیای رەگەزپەرستدا سەربـازی بۆ تورکیا دەکا، لە رۆژی (١٥/ئاوگوست/٢٠٢٠)، لە لایەن هـاوڕێ سەربازە تورکەکانیەوە کەلە هەمان یەکەی سەربازی لەگەڵی دان، بە کۆمەڵێ هـێڕشیان کردە سەر دۆگان تشتاتین، بە نیازی کوشتنی هەموویان بە قـۆنـاغە تـفەنگ، بەربوونە گیانی و بە شێوەیەکی زۆر نامەردانە و دڕندانە و بێ بەزەییانە کەوتنە لێدانی دۆگان تشتاین، هەر لەبەر ئەوەی کە بە زمانی کوردی قسەی کرد و داکۆکی لە خوێندن بە زمانی کوردی کرد. ئەمەیان بەکفـر و ناپاکی و تیرۆریستی لە قەڵـمدا، زۆر بە ناڕەوا و نامەردانـە رەفـتاریان لەگەڵ دۆگـان تشاتین دا کرد، دەموچاویان شکاندووە و لووتیان وێـران کردووە، پەراسووەکـانی درزیـان بـردووە، رانەکـانیشیان بریندار کردوون، جـێی سەرسوڕمانە کە لە مـردن رزگـاری بـوو. سەرکـردە سەربـازییەکەشی پێی وتـووە: "تـۆ تیرۆریستی" بەڵی هەموو کوردێک بێ جیاوازی، تەنانەت ئەو کوردانەش کە سەربازی و جاشایەتی بۆ تورکیاش دەکەن، لە دیـدی تورکانەوە، هەر لەبەر ئەوەی کە کوردن، بە ناپـاک و تیرۆریست دادەنـرێن و کوشتـنی کوردیـان رەوا کـردوون. ئەمـەش بە ئاشکـرا و بێ شەرمانە رایانگەیـانـدووە. پـێرار یەکـێک لە جـاشە مـەلا ئایینییەکـانی ئەردۆگـانی سـەرۆکی رێکـخراوی داعـشی تیـرۆریست و ئیخـوانـولشەیـاتین، لـە وتـارێکی نـوێـژی هـەینی دا، وتی: مـار و دوپشکـتان بیـنی مەیکـوژن، بـەڵام گـەر کوردتـان بیـنی سـێ و دووی لێ مەکـەن و رەوایــە کە بیکـوژن.\nدۆگان تشاتین، هاوڕێکانی بەوە تاوانبار کرد، هەوڵی ئەوەیان دا کە بە لێدان بیکوژن، سوکـایەتییان پێکـرد، هـەڕەشەیان لێی دا، جـوێنی ناشیرینیان پێی وت، بوخـتانیان بـۆ هەڵبەست، بە رەگەزپەرستی نەژادی تاوانباریان کرد، دۆگان ئەوەشی وت کە سەرکرە سەربازییەکەی ئەو یەکە سەربـازییەی کە لێـیەتی ئەویش پێی وتـم:"تـۆ تیرۆریستی".\nکەسایەتی و نووسەر و تێکـۆشەری کوردمـان، کـۆچکردوو، مامۆستا(موسـا عـەنتەر) پۆلیسی تورکیا بانگیان کردبوو، لێپرسینەوەیان لەگەڵیدا کرد، بەوە تـاوانباریان کرد، کە گوێیان لێی بـووە کە بە کـوردی فـیکەی کردووە. وریـابن لـە تورکیادا بە کوردی فـیکە مەکـەن و بـە کـوردیش پێ مەکـەنـن. تاوانبـار دەکـرێن و سزایەکی قـورس دەدەدرێـن.\nناپاکییەکـانی (حەسەن خەیـری) و (دیـاب ئاغـا) بهـێنەوە بیـرت، کە دوو کورد بـوون و ئەندامی پەرلەمانی تورکیا بوون. بە ئەوپەڕی توانایانەوە خـزمەتی تورکیای داگیرکەری باکووری کوردستانیان کردو سیخوڕی و ناپاکییان دەرەهـەق بە گـەلی کوردیـان کردن، ئایا دەزانیت کە لەپـاداشتی ئەو خزمەتەی کە بە تورکیان کرد،چ پاداشتێکیان وەگرت؟ بە فەرمـانی ئەتاتـورک (حەسەن خەیـری) یان لە سێـدارە دا، بەوە تاوانباریان کـرد، کە بە جـلی کوردییەوە چـوبـووە نـاو پەرلەمـانی تورکیاوە. کە خۆشیان داوایـان لێکردبوو.


ئەمریکا بەرپرسی پاشهاتەکانی جەنایەتی تیرۆری "سەردار سولەیمانی"یە - Mehr News Agency\n3 rêbendanê 2020 - 18:53\nNews Code 30211\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئێران کەمێک پێش ئێستا لە کاردانەوە بە هێرشی جەنایەتکارەکانی ئەمریکا بۆ سەر ئۆتۆمبێلی هەڵگری سەرداری شەهید حاج قاسم سولەیمانی و ژمارەیەک لە فەرماندەکانی بەرەی بەرخۆدان و شەهید بوونی ئەم ئازیزانە، پەیامێکی بڵاو کردەوە.\nشەهادەتی سەرداری دلێری ئیسلام، فەرماندەی بەجەرگی هێزی قودسی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی، سپەهبۆد حاج قاسم سولەیمانی، هەڵگری میدالیای پڕشانازی زولفەقار و دیکەی فەرماندەکانی بەرەنگاریی لە گەڵ تیرۆریزم بە تایبەت موجاهیدی ماندوویی نەناس شەهید ئەبوو مەهدی موهەندیس لە خزمەت ئیمامی زەمان، ڕێبەری باڵای شۆڕس، هێزە دلێرەکانی بەرخۆدانی ئیسلامی، هاوڕەزم و بنەماڵەی ئەوان و تەواوی گەلی ئێران پیرۆزبایی و سەرەخۆشی دەکەین.\nسەردار حاج قاسم سولەیمانی ، مایەی سەربەرزی و شانازی نەک تەنیا ئێرانییەکان بەڵکوو هەموو موسڵمانان و چەوساوەکانی جیهان بوو.\nشەهادەتی ئەم گەورە فەرماندەیەی بەرخۆدان ئەگەرچی کەلێنێکی گەورە بۆ جیهانی ئیسلام و گەلی ئێران دێتە ئەژمار بەڵام هەر بەو شێوەیەی کە ئیمام خومەینی ڕێبەری گەورەی شۆڕش وتیان: هەر ئاڵایەک کە لە دەستی بەهێزی سەردارێک دادەکەوێت ، سەردارێکی تر هەڵیدەگرێت.\nمەگەین بە شەهادەتی سەردارانی گەورە کە تا ئێستا ئەم گەلە داویەتی، کەموکوڕی لە جووڵەی هێزە چەکدارەکان و تواناییە بەرگرانەکانی ئەم وڵاتەدا دروست بووە کە ئێستا و بە شەهادەتی حاج قاسم سولەیمانی دروست بێت؟ ئەمریکا بزانێت کە هێرشی جەنایەتکارانە لە دژی سەردار سولەیمانی ، گەورەترین هەڵەی ستراتێژی ئەم وڵاتە لە ناوچەی ڕۆژاوای ئاسیا بووە و لە پاشهاتەکانی ئەم هەڵە بەراوردیەش بە ئاسانی ڕزگاری نابێت.\nهەروەها کە ڕێبەری باڵای ئێران لە پەیامی خۆیاندا وتیان تۆڵەسەندنەوەیەکی سەخت چاوەڕوانی جەنایەتکارەکان دەکات کە دەستی پیسیان بە خوێنی پاکی سەردار سولەیمانی تلاوە.\nئەم جەنایەتکارانە لە گەڵ تۆڵەسەندنەوەی سەختی تۆڵەسێنەرەوەکانی خوێنی سەردار سولەیمانی لە شوێن و کاتی گونجاودا ڕووبەڕوو دەبنەوە.\nبێ گومان هێڵی جەهاد و بەرخۆدان بە ورەیەکی زیاتر بەردەوام دەبێت و داری بەرخۆدان هەموو ڕۆژێ زیاتر چرۆ دەکات.\nسەرکەوتن بۆ موجاهیدەکانی ئەم ڕێگا پیرۆزیە و ئەوانەی دڵیان بەم جەنایەتە خۆش کردووە بزانن کە ئەم کارە کوێر و ترسەنۆکانە ورەی کۆماری ئیسلامی ئێران بەرزتر دەکاتەوە.\nبێ گومان ئەم جەنایەتە، تۆڵەی داعش و تیرۆریستە تەکفیرییەکان لە فەرماندە گەورەکانی بەرەنگاریی لە گەڵ تیرۆریزم بوو کە بە دەستی ئەمریکا دژی نمانەکانی نەهێشتنی تیرۆریزم لە عێراق و سووریا ئەنجام درا.\nتێکەڵ بوونی خوێنی فەرماندە سەربەرزەکانی ئێران و عێراق لەم ڕێگا ڕووناکە، نمانەیەکە لە پەیوەندی نەپچڕاوی دوو گەلی ئێران و عێراق لە داهاتوو دا.\nئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئێران لە کۆبوونەوەی نائاسایی ئەمڕۆیدا بە لێکدانەوەی لایەنە جۆراوجۆرەکانی ئەم رووداوە، بڕیاری پێویستی گرتووە و ڕادەگەیێنین کە ڕژێمی ئەمریکا بەرپرسی پاشهاتەکانی ئەم سەربزێویە جەنایەتکارانە دەبێت.\nجارێکی دیکە ڕێز لە ڕۆحی بەرزی سەرداری دلێری سوپای ئیسلام، حاج قاسم سولەیمانی دەگرین و دڵنیان خوێنی ئەم شەهید پایەبەرزە وەک دیکەی شەهیدانی شۆڕشی ئیسلامی بەرەکەتی زۆری بۆ گەلی ئێران و ئازادی خوازانی جیهان دەبێت.


ڕۆژی چوارشەممە ٣ی بانەمەڕ، بەرپرسانی زیندانی ڕەجایی شاری کەرەج، حوکمی لەسێدارەدانی ٧ زیندانییان لەو زیندانەدا جێبەجێ کرد.\nڕێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران، شوناسی ٦ کەس لەو ٧ زیندانییە ئێعدامکراوەی بەم چەشنە ڕاگەیاندووە: "موحسێن ڕەزاییان، عەلی ڕەزا ئاریایی، حەمید ڕەزا ئەسغەرپوور ماسوولە، مستەفا قەیاسوەند، مەهدی عاسمی و ئانا دەری بابایی".\nبەپێی ئەو سەرچاوەیە، "موحسێن ڕەزاییان" پێش لە دەسبەسەرکرانی بەهۆی کارەباگرتووییەوە دەست و لاقێکی لەدەست دابوو و هەروەها "ئانا دەری بابایی" ماوەی ٢٨ ساڵ زیندانی بووە.\nئەو ٧ زیندانییە بەتۆمەتی کوشتنی بەئەنقەست، لەلایەن دەزگای دادوەرییەوە بە ئێعدام مەحکووم کرابوون.\nهەروەها لە ماوەی ٣ ڕۆژی ڕابردوودا، سێ هاووڵاتیی کورد بە ناوەکانی "شایان سەعیدپوور، لوقمان ئەحمەدپوور و سینا محەممەدی" لە زیندانەکانی سنە و سەقز، لەسێدارە دران.


هەندێك دابونەریتی كوردەواری لە ناوچەی قەراج و كەندێناوە و گەرمیان\nلەهەر ناوچەیەك لە ناوچەكانی كوردستان نەریتی جۆراوجۆری هەیە هەندێك هاو چەشنن بەلام هەندێك جیاوازن و هەندێ لە هەندێ ناوچە هەیەو هەندێ لە ناوچە نیە بابزانین: .\n1- ناوچەی قەراج: ناوچەی قەراج دەكەوێتە قەزای مەخموور پشت چیای قەرەچووغ.\nأ- ناوككەوتن: ئەم نەریتە زۆر بڵاوە هەموو كەس ئەمە یان لەسەر زوبانە ئەگەر تۆزێك زگی بێشی و نانی پێ نەخورێ دەڵێ ناوكم كەوتووە لەگوند و لە شار لەناو شوێنە میللیەكان دەچیتە لای كابرایەكی بەساڵاچوو كە زانایە لەم بوارەدا لەبەر دەستی درێژ دەبی، ئەویش دەستی لە ناوكی گیر دەكات و بە توندی دای گری تاوەكو نەخۆشەكە دەڵێ پێم سڕ بووە ئەوجا داوای بەردێك یان شتێكی پان بە قەدەر شقارتە ئەكات لەسەر ناوكی دایدەنێ و دەیبەستێ دەڵێ هەستە چاك بویەوە لەبەر ئەوەی شتەكە زیاتر دەروونیە ژانی سگی لەبیر دەكات، چاك ئەبێتەوە دەست بە نانخواردن دەكاتەوە .\n2- چاوئێشە: چاوئێشە كاتی خۆی زۆر بوو لە ساڵانی پەنجاكان بەسەرەوە یەكێك چاوی ژانی بكردایە بەقرمز و شەكری قەند و مێروستانە گەورەكان چارەسەر دەكرا .\n1- قرمز: رەنگێكی سوورە وەكو كل وایە بە وشكی لەناو چاویان دەكرد فرمێسك و لیكاو دەهاتنە خوارەوە هەموو دەم و چاوی سوور دەبۆوە، بەڵام خراپتر دەبوو چاكتر نەدەبوو لەبەر ئەوەی ئەوكاتی كەس نەدەچووە نەخۆشخانەكان وەكو ئێستا نەبوو لە گوندەكانیش هەبێت بەس لە مەخموور هەبوو .\n2- شەكری قەند: پیرەژنێك ئەو كارەی دەكرد و چاوی وەردەگێرا، پاشان پارچەك لەم قەندە لەناو چاوی لەبن پێلوەكانی دادەهێنا هەتا وەكو زیبكە بچوكەكانی ئەڕنی.\n3- مێروستان: مێروستانە لاق درێژەكانیان دەیگرت لەناو چاوی بە زیبكەكان ئەناو ئەویش لەناوی خۆی گازی لێ ئەداو لێی ئەكردەوە، ئەوانەی گوتم كاتی خۆی بەمنداڵی ئەم تاقی كردنەوانەم هەمووی دیوە و بە بیرم دێت،\nئەمە و زۆر نەریتی دیكە ئەوە لە دەشتی قەراج و كەندێناوە هەبوو.\n1- جۆرە درەختێك هەیە لە ناوچەی گەرمیان ناوی (ئیوزەلكیان) ە ئەگەر سالێك مەرەكانیان نەهێننە بەران ئەم جۆرە درەختە شوانەكانیان دەسوتێنن مەرەكانیان بەسەر دا ئەبەن بۆ ئەوەی زوو بێتە بەران (ئەو جۆرە كارەش كارێكی نەریتێكی خورافاتە).\n2- لەناوچەی گەرمیان مەڕەكانیان درەنگ ئاو دەدا لە هاوینان بۆ ئەوەی زوو بێتە بەران (ئەمەش خورافاتە، بەڵام نەریتێكی كوردەواریە).\n3- خاوەن مەڕو ماڵاتەكان شەوان(ئایەتەالكورسی) دەخوێنن لەدەوری مەڕو ماڵاتەكانیان بۆ ئەوەی خوای گەورە پارێزگاری لێ بكات و لەدزین و كارەسات.\nتەها غەفوور ئۆمەربلی


لە ڕاشید غەنوشی تا عەلی باپیر\nلە ساڵی ڕابردوودا بزوتنەوەی نەهەزەی ئیسلامی کە غنوش سەرکردایەتی دەکرد، هەوڵیاندا کۆمەڵی گۆڕانکاری گرنگ لەدید و ڕوانگەی جیاواز لە بەرنامەی کاری بزوتنەوەکەدا بکا.\nئەویش هەوڵدان بوو بۆ گۆڕینی ناوی بزوتنەوە فیندەمیتالستە ئوسلێکانی ناو سیستەمی سیاسی ووڵاتی تونس، بەتایبەتی بزوتنەوەی نەهەزەی تونسی وە گۆڕینی ناوو بەرنامەی کارکردن و ئالیەتی جێبەجێ کردنی بەرنامەی بزوتنەوەکە.\nگەورەترین گۆڕانکاری لە زەمەنی دەسەڵاتی تەشریعی ڕاشید غەنوش لە دوای ئەو گۆڕانکاریە سیاسیەی بەهاری عەرەبی ڕۆیشتنی بن علی بوو.\nدوای ئەوەی لە پەرلەمانی تونس دەستکاری قانونی باری کەسێتی ومەدەنی دەوڵەتی تونسى کرد.\nپاشان هەوڵدانى بۆ گۆڕینی هەندێ بابەتی دەستوری کە زیاتر کۆمەڵگای تونسی بەرەو کرانەوەیەکی گەورە برد لە بواری ئازادی سیاسی و ئازادی کاری میدیایی هەڵوەشاندنەوەی سانسۆری سیاسی لە بەرامبەر کۆمەڵی فیگەری سیاسی تونسدا، کە پێشتر لەلایەن (بن عەلی)وە زیندانی کرابوون یان لە مەنفا بوون.\nپاشان پێداچوونەوە لە بوارەکانی مافە مەدەنییەكانو مافی ئافرەت لە کۆمەڵگای تونسیدا.\nئەم بەرنامە چاکسازییە غەنوش دەرخستنی واقعی کی نوێ ڕەوتە ئیسلامییەکان بوو بۆ خۆرئاوا و بەتایبەتی ئەمریکا، پاشان بۆ ئەو ناوەندە توندڕەو وپەڕگیرییە ئیسلامیانەی ووڵاتە عەرەبییەکان .\nلەسەر دوو ئاستی جیاواز، ئەویش بریتی بوو لە:\n١. لە دوای گۆڕینی ناوو بەرنامەی بەشێکی زۆری بزوتنەوە ئیسلامییەکانی تونس.\nئایا هەلێکی گونجاوە کە بتوانرێت بڕواو متمانە بگەڕینەوە بۆ خۆرئاوا وە دیالۆگێکی کراوە لە بەرامبەر یەکتردا بکەن؟\n٢.ئەو چالێنجانەی دێنە بەردەم دەرگای گفتوگۆ لەگەڵ خۆرئاوا و ئەمریکا، ئایا ئیسلامییە ئوسڵێکان توانای وەڵامدانەوەو تێگەیشتنێکی واقعیان هەیە.\nبەتایبەتی لە دوای ڕووداوەکانی ١١ سێبتەمبەر و ئەو تێگەیشتنە گەورەیەی دنیای خۆرئاواو ئەمریکا بەرامبەر بە ئیسلامی سیاسی وە گۆڕینی فەیسی ئیسلام بە شێوەیەکی گشتی.\nلە دوای ڕاگەیاندنی بەرنامەی کاری غەنوش لەناو پەڕلەماندا بەهۆی فشاری مەدەنی هەندێ پارتی سیاسی سیکۆلارکردنەوەی باشترین پەنجەرەی نزیك بوونەوە لەگەڵ خۆرئاوا فەراهەم کرد .\nهاوکات پەیامێکی گەورە یدا بە جیهانی ئیسلامی کە دە بێت گۆڕانکاری جدی لە فکرو سیاسەتیاندا بکەن تا بتوانن لەگەڵ ڕەوتی سەردەمدا بگونجێن.\nلە دوای بەستنی کۆنگرەی کۆمەڵی ئیسلامی کۆمەڵی گوڕانکاری بنچینەی لە تایتڵ و ناوەرۆکی کۆمەڵدا کرا.\nبەتایبەتی باشترین هەنگاوی بەڕێزعەلی باپیرو ئەندامانی کۆنگرە کە بەرهەمەکەی بریتی بوو لە گۆڕینی پاشگری ئیسلامی بۆ دادگەری، ئەمە کردنەوەی ئەو گرێ دەروونییە بوو کە لە سەدەی ڕابردووەوە بەتایبەتی لە دوای دروستبوونی گروپی ئیخوانەکان هەتا ئێستا بەردەوامی هەیە.\nبۆیە کۆنگرەکەی کۆمەڵی دادگەری کاکڵەی بەشێکی گەورەی ئەو کێشانەی چارەسەر کرد ، کە لە ماوەی زیاتر لە نیو قەڕن فکری و ئایدۆلۆژیای ئیسلامی ناتوانن ئەم کێشەیە تەجاوز بکەن.\nوە باشترین هەل بوو کە بتوانن دیالۆگ لەگەڵ دەرەوەی خۆیان و ئایدیا جیاوازەکان قبوڵ بکەن.\nلە کاتێکدا بەشێکی زۆری ئەندامانی کۆنگرەی کۆمەڵ باس لەوە دە کەن کە زۆر جدی ترو پەڕگیرتر بوون ، لەسەر ڕەتکردنەوەو پەسەندکردنی پاشگری ئیسلامی و دەستکاری کردنی بەشێک لە میکانیزمی جێبەجێ کردنی کاروباری بانگەوازخوازی لەناو بەرنامەی سیاسی کۆمەڵی دادگەریی دا، وە گۆڕێنی مۆدیلی حکوم و شێوازی خەباتکردنی سیاسی بەبێ جیهاد، ئەم گوڕانکاریە، لە دیدو بیرکردنەوەی کۆمەڵی دادگەرییدا هەنگاوێکی گەورەیە، کە ئەم ڕێکخراوە بۆ مێژووی خۆیان تۆماریان کرد.\nکە کۆمەڵی خەڵکی جیاوازتر لە دەرەوەی ئایدۆلۆژیایی ئیسلامی کاری سیاسی ولەم رێکخراوەدا بکەن.\nئەمەش دروستکردنی جەرائەتێکی سیاسی گەورەیە لە ناو بزوتنەوە ڕادیکاڵە ئیسلامییەکاندا کە بتوانرێت رێکخراوە ئیسلامییەکانی تریش بە هەمان ڕەوتی گۆڕانکاردا هەنگاو بنێن.


دۆڵەمە - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nDolama - دولاما - Dulama\nپۆتانەکان: 37°21′31.5″N 45°14′02.5″E / 37.358750°N 45.234028°E / 37.358750; 45.234028پۆتانەکان: 37°21′31.5″N 45°14′02.5″E / 37.358750°N 45.234028°E / 37.358750; 45.234028\nدۆڵەمە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەمێ بەراندێزا نشیو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nدۆڵەمە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی کەمانە.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی قاسملوو.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٢١) کەس و (٩٢) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=دۆڵەمە&oldid=899420»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٣:٠١ی ٤ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


دیسان کێشەی نووسین | kurditgroup\nدیسان کێشەی نووسین\nکاتێک ئه نووسم بڕگه کان دوای بزوێن پاش و پێش ئه بن، و بزوێن (ێ ی لاتینی) به کارهێنان کامپیوته ره که ئه وه ستێنێ،\nحه لی ئه و مه ته ڵه ده زانێ؟\nله سەکۆی راژەکارەکاندا سپۆرتی زمانی کوردی دابەزێنە چاک دەبێ\n2 / Qandil\nلە ڕاژەکاندا هیچ شتێکی ئاوام بەرچاو نەکەوت، ئەوەش، کە کلیکی ئەکەم\nپەرەکە ئەگۆڕێ و داوای ناو و وشەی نهێنی ئەکا.\nئایا کەس بەرنامەیەکی پێشکدێ بێگرفت کوردی بنوسێ، وەک دیسایگنستودیۆ لە ماکینتۆشەکۆنەکاندا؟؟\nکاک قەندیل بەڕێز ئەمانە تاقی بکەرەوە\n1 کۆپی و پەیست\n3 ئۆفیسی کوردی\n4 / Qandil\nکاک وشیار گیان\nهیچ گۆڕانکارییەک ڕووی نەدا. بەگشتی کێشەی نووسین لە\nویندۆوسدا کێشەیەکی زۆر جددییە. بەکورتی، بەئاسانی هیچ کارێک\nناکرێت. ئەوەندهش، کە لەم پەیجانەدا دەکرێ هەر خەفەتێکەو هیچیتر\nکاتی خۆح مەک سیستەمی 7 و هتدی کربوو بە کوردی، بۆ نووسین و کاری گڕسفیک\nهیچ کێشەی نەبوو. نازانم بۆ لرەدا کارێکی ئاوا جددی نەكراوە بۆ نووسین.\nبەرنامەیەکی وەکوو دیسایگنستودیۆ و ... هتد\n5 / Qandil\nتا دوو دێڕ بۆ ئێوەە دەەنووسم وەەختەە شەەقبەەرم\nکوردی نوسین هیچ کێشەی نیە، ئەگەر شتێکی وا هەبێ بێگومان کێشە لای خۆتە.\nکاک قەندیل بۆ ئەو کێشەیە کە 2 بزوێن دەرئەچێ هەر وەک کاک زەندی ئیشارەی پێداوە، یا بەشێوەیەکی کە من بۆت ڕون بکەمەوە، کاتێک لێرە ئەتەوێ بنووسسی پێویست ناکات کیبۆرد بگۆڕی ئەگەر کیبۆرد بگۆڕی بە کوردی ئەو کێشەیە دروست ئەبێ، کەواتە کاتێک ئەتەوێ بنوسی بێ هیچ گۆڕانکاریەک دەست بکە بە نوسین\n8 / Qandil\nکاک هێمن گیان، بەەڵکوو کێشەەکەە لای خۆمبێ، بەەڵام بۆنموونەە کاتێک بزوێن دادەەنێم، دوو بزوێن بەەیەەکەەوەەدێت، هەەروەەکوو ئەەیبینی، لەەوەەتەەی من هەەم ئەەوکێشەەیەە هەەر هەەبووەە و قەەت لاناچی، جیا لەەوەە هەەندێک جار کەە بزوێن (ەە) دادەەنێم پەەڕەەکەە هەەمووی قوفڵدەەبی، هەەندێجاریش وشەەکەە تێکدەەشکێت و بڕگەەکانی دوای بزوێن دێنێتەە پێشەەوەە ... هتد لەەکاتێکدا، کەە من چەەندین جار هەەوڵم داوەە پشتگری زمانی کوردییەەکەە دانێم، لای بەەرم دیسان داینێمەەوەە، دەەڵێم بەەشکەەم کەەمی لەەخۆمابێ و خۆم هەەڵەەم کردبێ بەەڵم چاک نابێت.\nچارەەسەەر چییەە کاک هێمن!؟\nبەڕێز قەندیل بۆ ئەو كێشەیە Alt + Ctrl دابگرە یاخود Alt Gr ئەوا بزوێن دووبارەنابێتەوە.\nلەڕاستیدا من هەستم بەكێشەیەكی تری ئەو بزوێنە كردووە ، لەزۆر پرۆگرامدا كەبەكوردی دەنوسیت بێ كێشە دەنوسیت ،بەڵام گەر ووشەیەك كۆتایەكەی بەبزوێن هات كە كرتەت لەسەر Space كرد ئیتر ووشەكە دەگەڕیتەوە بۆ سەرەتا.\nهیوادارم شارەزایانی بواری فۆنت هەوڵی دۆزینەوەی ئەو كێشەیەبدەن.\nجگەلەوەش نیشانەكانی تری سەركیبۆرد ناتوانرێت هەموی بەكاربهێنرێت.\nبۆ نمونە من بۆ دانانی كەوانە () دەبێت زمانەكەبكەمەوە بە ئینگلیزی گەر نا یەكەمیان كەلەسەر ژمارە ٨ ئەم ٭ نیشانەیەدەردەچێت لەجێگەی ( .\nلەوانەیە كێشەكە لەوەدابێت كیبۆردیكی كوردیمان نەبێت ، چونكە من بەكیبۆردی نەرویجی دەنوسم یەكێك بەئەڵمانی و ئیگلیزی و هتد.........\nلەوانەیە ئەوە كێشەكەبێت.\nبەداخەوە من شارەزاییم لەبواری فۆنت نیە ،خۆزگە شارەزایان ڕوونكردنەوەیەكیان دەنوسی.\n36 / Qandil\nکاک زەندیگیان زۆر سپاس بۆ ماندووبوونت. کێشەی بزوێن وادیارە چارەسەری هات، بەڵام هەروەکوو لە پێشتر نووسیبوون، ئەوە تەنیا کێشەیەکە. ئەڵبەتە من لەم ماوەیەدا کامپیوتەرێکی دەستی جۆری ه.پ بەکاردێنم، کە تازەیە. بەرنامەی میکڕۆشۆفت وۆڕکس 2006 ی لە سەربوو، کە پێموایە کێشەکە لەو بەرنامەیەدابوو کە لامبرد و کردم بە ۆففیس 2003، لێرەدا کێشی نووسین کەمترە، بەڵام کێشە هەر هەیە ...\nبەڕێز کاک هێمن گیان، دەقیق لە مەبەستت تێنەگەیشتم ، لەسەر گۆڕینی کیبۆرد!


وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا دەڵێت ئێران بنکەی نوێی ئەلقاعیدەیە\nمایک پۆمپەیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا ڕۆژی سێشەممە گوتی ڕێکخراوی ئەلقاعیدە بنکەیەکی نوێی لە ئێران دامەزراندووە و کاتی ئەوە هاتووە " بۆ ئەمەریکا و هەمو وڵاتانی ئازاد کە هاوپەیمانی ئێران و ئەلقاعیدە تێکبشکێنن."\nئەم لێدوانە لەلایەن ئێرانەوە ڕەتکراوەتەوە و بە ناڕاست لەقەڵەم دراوە.\nپۆمپەیۆ لە لێدوانەکەیدا ڕایگەیاند ئێران پەناگەی پارێزراوی داوە بە سەرکردەکانی ئەلقاعیدە و پشتگیری ئەو گروپە دەکات.\nهەروەها پەمپەیۆ ڕایگەیاند ئیسماعل فوئاد ڕەسوڵ ئەحمەد و فوئاد ئەحمەد نوری ئەلشەخان و نیعمەت حەمە ڕەحیم حەمە شەریف کە ئەمانە ڕێبەرانی بەتالیۆنی کوردی ڕێکخراوی قاعیدەن و گروپێکن لەسەر سنوری نێوان عێراق و ئێڕان کاردەکەن بەمەش ئەم کەسانە دەکەونە ژێر سزاکانی ئەمەریکاوە، قەدەغەیە بۆ هەر هاووڵاتییەکی ئەمەریکایی مامەڵەیان لەگەڵدا بکات.\nڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز لە مانگی یازدەدا ڕایگەیاند کە ئەبو محەمەد ئەلمسری ئەلقاعیدە کە تۆمەتبارکرابوو بە هاوکاریکردن و ڕێکخستنی تەقینەوەکانی ساڵی 1998ی دوو باڵیۆزخانەی ئەمەریکا لە ئافریکا، لەلایەن کاربەدەستانی ئیسرائیلەوە لە ئێران کوژراوە. ئێران هەواڵەکەی بەدرۆ خستەوە و گوتی "هیچ ئەلقاعیدەیەکی تیرۆریست " لە وڵاتەکەیدا نییە .\nپۆمپەیۆ لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی لە یانەی ناشناڵ پرێس لە واشنتن، بە ئاشکرا بۆ یەکەم جار ڕایگەیاند کە ئەلمسری لە 7ی مانگی 8ی ساڵی ڕابردوو دا مردووە.\nپۆمپەیۆ وتی، کە بوونی ئەلمسری لە ئێران هیچ جێگای سەرسوڕمان نییە و ئەوەشی وت "ئامادەبوونی ئەلمسری لە ناوخۆی ئێران هۆکاری ئامادەبوونی ئەمڕۆی ئێمەیە لێرە وئەلقاعیدە بنکەیەکی نوێی هەیە کە ئەویش : کۆماری ئیسلامی ئێرانە ".\nهەروەها پاداشتی تا 7 ملیۆن دۆلاری ڕاگەیاند بۆ ئەو کەسەی یارمەتی بدات و زانیاری هەبێت لە شوێن و پێگەی محەمەد ئەبتای - ناسراو بە عەبدولڕەحمان مەغرێبی ڕێبەری ئەلقاعیدەی نیشتەجێ لە ئێران.\nپەیوەندییەکانی نێوان تاران و واشنتۆن لە ساڵی 2018 بەو بەروە بەرەو خراپتربوون ڕۆیشتوە کاتێک ترامپ بە شێوەیەکی یەک لایەنە لە ڕێکەوتنە ئەتۆمییەکەی ساڵی 2015ی ئێران کشایەوە.


2020.07.09 - 12:57\n(ئه‌خلاقی سیاسی، Political Ethics) یان (ئه‌خلاقی گشتی، Public Ethics) بریتیه له داوه‌ریكردنی و حوكمدان به دروستی یان نادروستی گوتارو ره‌فتاره سیاسییه‌كان له روانگه‌ی ئه‌خلاقیه‌وه. ئه‌خلاقی سیاسی، دابه‌شده‌بێت بۆ دوو به‌ش: یه‌كه‌م: ئه‌خلاقی پیاده‌كردن، دووه‌م: ئه‌خلاقی سیاسه‌ته‌كان، لێره‌دا باسی یه‌كه‌م ده‌كه‌ین.\nیه‌كه‌م: ئه‌خلاقی پیاده‌كردن (Ethics of Process) یان ئه‌خلاقی خاوه‌ن پله‌و پۆسته‌كان (Ethics of Office):\nئه‌م به‌شه‌ی ئه‌خلاقی سیاسی جه‌ختده‌كاته‌وه له ئه‌خلاقی فه‌رمانبه‌ری گشتی و ئه‌و شێوازانه‌ى به‌كاریان دێنێت له ئه‌نجامدانی كاره‌كانیدا. به ده‌ربڕینێكی دیكه بریتیه له ئه‌خلاقی ئه‌و كه‌سانه‌ی له پله‌و پۆستی گشتیدان و به‌شدارن له پرۆسه‌ى حوكمڕانیدا.\nكێشه‌ى سه‌ره‌كی كه دووچاری ئه‌م كه‌سانه ده‌بێته‌وه بریتیه له ئه‌نجامدانی كردارێكی نادروست یان كردارێكی پێچه‌وانه له‌گه‌ڵ به‌ڵێنه‌كانی پێشوویاندا، به ده‌ربڕینی (مایكڵ واڵزه‌ر، Michael Walzer) بریتیه له (كێشه‌ى ده‌سته پیسه‌كان، Problem of Dirty Hands)، واته له سیاسه‌تدا هه‌ندێك كاری هه‌ڵه ئه‌نجامده‌درێت كه له رووی ئه‌خلاقیه‌وه نادروستن. له داموده‌زگا گه‌وره‌كانیشدا به‌هۆی هه‌بوونی زیاد له به‌رپرسێكی كارگێڕی، كێشه‌كه ئاڵۆزتر ده‌بێت و ناتوانرێت به ئاسانی كه‌سی به‌رپرس له هه‌ڵه‌كه دیاری بكرێت، ئه‌مه‌ش به (كێشه‌ى زۆری ده‌سته‌كان، Problem of Many Hands) ناسراوه.\nنموونه‌ى نا ئه‌خلاقی سیاسی پله‌و پۆست (گه‌نده‌ڵی،Corruption )ـه واته به‌كارهێنانی پله‌و پۆستی گشتی بۆ به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی، گه‌نده‌ڵی كێشه‌ى ده‌ستی پیسه، به‌ڵام كاتێك ده‌بێته تۆڕو رێكخراو كێشه‌ى زۆری ده‌سته‌كانیش په‌یدا ده‌بێت. بۆ نموونه هه‌موو كه‌س ده‌زانێت له كوردستاندا گه‌نده‌ڵی هه‌یه، به‌ڵام كه‌سیش راسته‌وخۆ خۆی به به‌رپرسیار نازانێت، بگره هه‌مووان بانگه‌شه‌ی چاكسازی ده‌كه‌ن!\nله روانگه‌ی ئه‌خلاقیه‌وه یه‌كه‌م سیفه‌تی ئه‌خلاقی كه پێویسته له كه‌سانی خاوه‌ن پله‌و پۆستدا هه‌بێت بریتیه له (راستگۆیی، Honesty) یان پابه‌ندبوون به (حه‌قیقه‌ت، Truth). بۆیه (دێنیس تۆمسۆن، Dennis Thompson) بانگه‌شه‌ی ئه‌وه ده‌كات له دیمۆكراسیدا پێویسته خه‌ڵك به‌رپرسیاریه‌تی بخه‌نه ئه‌ستۆی سه‌ركرده‌كان و خۆشیان به‌رپرسیاریه‌تی هه‌ڵبگرن، بۆ نموونه كاتێك سه‌ركرده‌كان كارێكیان ئه‌نجامدا له رووی ئه‌خلاقیه‌وه پاساوی نه‌بوو، ئه‌وا ته‌نها ده‌ستی سیاسییه‌كان پیس نابن، به‌ڵكو ده‌ستی خه‌ڵكیش پیس ده‌بێت، ئه‌م پرۆسه‌یه‌ش ناوده‌نێت (Democratic Dirty Hands).\nباوه‌ڕبوون به (فه‌زیله‌ته ئه‌خلاقیه‌كان، پابه‌ندبوونی كه‌سی، په‌روه‌رده‌ی شیاو) كاریگه‌رییان هه‌یه له‌سه‌ر ئه‌خلاقی سیاسی خاوه‌ن پله‌و پۆسته‌كان.\nئه‌خلاقیبوون له داڕشتنی سیاسه‌ته‌كاندا:


سەرهەنگ موحسین، چاوەڕێی گەڕانەوەی دیار ڕەحمان بۆ مەشقەكان دەكات\nبەشی وەرزشیی رۆژنامەی هەولێر، هەوڵ دەدات بەشێك لە ئەكاونت و پەیجەكانی فەیسبووك، كە تایبەتن بە وەرزش و بابەت و پرسی وەرزشیی ناوخۆیی و دەرەكی تێدا دەورووژێنرێت و جێمتمانەن و خاوەن و ڕیڤەبەرانی كەسانی دیارن، بكات بە سەرچاوەی بابەتی مێدیایی و رۆژانە بە پێی پێویست و گرینگیی بابەتەكە، دێنە ژێر چەتری گۆشەی "لەفەیسبووك"ـەوە.\nدوای نەخۆشكەوتنی دیار ڕەحمان، بەشێكی زۆری وەرزشدۆستان و نزیكانی وەرزش و مێدیاكاران و یاریزانان، هاوسۆزیی خۆیان بۆ ئەو یاریزانە ناسراوە دەربڕی.\nلەو چوارچێوەیەدا، گۆڵپارێزی نێودەوڵەتیی كورد "سەرهەنگ موحسین" لە هەژماری خۆی لە فەیسبووك، هاوسۆزی و هەستی خۆی بۆ دیار ڕەحمانی هاوڕێی دەربڕیوە.\nسەرهەنگ موحسین، نووسیویەتی: ھاوڕێی لەمێژینەم دیار ڕەحمان، پێویست ناكا پێت بڵێم بە هێز بە چۆك دامەدە، لەمنداڵییەوە لە نەبوونی و قاتوقڕی و پاقڵاوەفرۆشتن بەسینییەوە، تا ئەمڕۆی خاوەن مێژوویەكی پڕشنگداری وەرزشیت تۆ دەناسم كە چ خۆڕاگرێكی. ئێستەیش وەك پێشوو بەھێز و پشوودرێژی.\nلە بەشێكی دیكەی، نووسینە هەستبارییەكەیدا، سەرهەنگ موحسین، دەڵێ: دڵخۆش بووم كاتێك پێوەندیم پێوە كردی تا دڵنەواییت بكەم، كەچی تۆ سەرباری ڕەوشی خۆت و "نەخۆشییە دەگمەنەكەت" وانەی شوكرانەبژێریت لەھەموو دۆخێكدا پێدام و لەگەڵ وتنی ھەر وشەیەك سوپاسی خودات دەكرد.\nسەرهەنگ، درێژە بە نووسینەكەی دەدات و ئاماژە بەوە دەكات: دەیشزانم باری ماددیت وەك ئەوە نییە كە كەوتبوویە بەر چاو و زاری ئەم و ئەو، بۆیە لەخودا دەپاڕێمەوە كۆمەكیت بكات و شیفات بدا تا بەزوویی بگەڕێیتەوە ناومان.\nلە بارەی یاریدەكردنی دیار ڕەحمانەوە، هاوڕێیەكەی، بۆی دەنووسێت: وەك ئاگاداریشم لێرە و لەوێ بڕیارە خەڵكانێك دەستی یارمەتیت بۆ درێژ بكەن و یانەی ھەولێریش ھەڵوێستی نواندووە، بەگەرمی دەستخۆشییان لێ دەكەم و پێیان دەڵێم ھەرگیز ئەو ھەڵوێستەتان لەبیر ناكەین. نموونەیان زۆر بێ.\nدوا ڕستەی، سەرهەنگ بۆ دیارە: "برام چاوەڕێی چاك بوونەوە و ھاتنە مەشقتم."


مەلا، توێژێکی هەلپەرست و مشەخۆرە کە بەسەر ساویلکەیی خەلک و دوکانی دینەوە دەژیێ.\nرەوشتی هەلپەرەستانە و ریاکارانەی مەلاکان ئاوێنەی رەنگدەرەوەی ناوەرۆکی درۆینە و ساختەکارانە و هەلپەرەستانەی دینی ئیسلامە. ئیسلام هەرکاتیک لاواز و بێدەرەتان بوە، بە ریاکاری و ناچاری لەگەل نەیارانی سازش و ئاشتی کردوە. ئیسلام لە کاتی لاوازیدا لە زمانی خوداکەیانەوە باسی ئازادی باوەریان کردوە و ئاێەتەکانی وەک "لکم دینکم ولی الدین"یان هێناوەتە کاێەوە. هەر کاتێکیش بە هێز بون، دەستیان لە هیچ جیناێەتیک دژ بە خەڵکانی بێدین و دینەکانی دیکە نەپاراستوە. پەلاماریان داوە، کوشتاریان کردوە، سوتاندویانە، تالانیان کردوە و ئاێەتەکانی " قتُلُوهُم حَیێُ قَقِفتُمُوهُم ۆ اَخڕجُوهُم مِن حَیێُ اَخرَجُوکُم ۆ الفِتنَەُ اَشَدُ مِنَ القَتڵ »، وقاتلو فی سبیا الله ی دەر کردوە کە یانی لە هەر کوێ کافرانتان بینی بیانکوژن و سەرومالیان داگیر بکەن و لە مال و ژینگەیان دەریان بکەن.\nمەلاکانیش هەمیشە ئەم سیاسەت و رەوشتە هەلپەرەستانەیان بەکار بردوە بۆ گەیشتن بە دەسەلات و حوکمرانی، یان بەشدار بون لە دەسەلاتدا. مەلاکان هەمیشە لایانی دەسەڵاتیان گرتوە و بۆ پاساو کردنی دیکتاتوری و دەسەلاتە گەندەل و سەرکوتگەرەکان ئاێەتەکانی قورئانیان بەکار هێناوە. لە هەر کوێوە بای هاتبێت مەلا شەنی خۆی کردوە. مەلا توێژێکی هەلپەرەست و درۆزن و بێ شەرمن. بە پێی نرخی رۆژ نان دەخۆن. هەر لە راپەرینەکەی ١٧ی شوباتی کوردستانی باشوردا بە باشی و بە رونی هەلپەرەستی و دورویی و درۆزن بونی مەلاکانمان بۆ دەرکەوت و بە چاوی خۆمان بینیمان کە چۆن لە لاێەک خۆێان خزانە ناو جەماوەڕی تورە و بێزار لە حوکمەتی کوردی، وە لاێەکی دیکەوە دیفاعیان لە دەسەڵات دەکرد. مەلاکانی ژێر دەسەلاتی بنەماڵەی بارزانی کە دیکتاتوریی موتڵەقە، لە تەلەڤزیونەکانەوە سوکاێەتیان بە جەماوەری راپەریوی کوردستان دەکرد. بە خوتبەدان و ئاێەت هێنانەوە لە قورئان داخوازەکانی جەماوەریان بە حرام ناو دەبرد و جەماوەی ناڕازیان بە منافق و تێکدەر دادەنا. مەلاکانی سەلێمانی و شارەکانی ژێر دەسەلاتی یەکیەتی کە بینیان بەرەی خەڵکی راپەریو بە هێزە و جەماوەر خۆرۆشاوە و راپەریوە، هەلپەرەستانە و ریاکارانە خۆێان تێکەلی جەماوەر کرد و خواستەکانی خەڵکیان بەرەو نوێژ و لاسایی کردنەوە لە ئێخوانەکانی میسر برد. هەمو ڕۆژێک بە وتاری چەواشەکارانە و فێڵبازانە خەڵکیان هان دەدا بۆ توندوتیژی و لە خوای ئیسلامیان داوا دەکرد قوربانیەکان ببەخشی و بە بەهەشت شادیان بکا. بە داخەوە روناکبیرانی رابەر و رێکخەری جەماوەرکە کە نەدەبو ڕێگا بە مەلا بدەن، بونە پاڵپشت و مینبەر بۆ ورێنەکانی مەلاکان و لە پشت سەری ئەم مەلا ساختەچیانە خەریکی نوێژ کردن بون و بە ناوی دێموکراسیەت مەیدانی ئازادیان کردە مزگەوت و خواستەکانی خەڵکیان کردە خواستی ئیسلامی.\nروناکبیران دەبی لە تەجرەبەی حاکمیەتی دژی ئینسانیی مەلا و دین لە مێژودا کەڵک وەر بگرن، لە هەڵس و کەوتی مەلاکان چ لە سەردەمی سەدام و چ لە سەردەمی دەسەلاتی کوردیدا لە کوردستان تەجرەبەێان وەرگرتبێ و رێگا نەدەن خەبات و خوێنی جەماوەری چەوساوەی کوردستان بە ناوی دیموکراسی بە فێرۆ بچێ. لانیکەم دەبی لە دەسەلاتی مەلاکان و ئیسلامیەکان لە ولاتانی دەوروبەر و دەرەوەتر وەک ئێران، ئەفغانستان، سودان، سومالی و هەمو ولاتانی ئیسلام لێدراو دەرسیان وەرگرتبی.\nحیزبی گۆران بوەتە هاوسەنگەری ئیسلامیەکان و بەم کارەی گەورەتری خەێانەت بە میلەتی کورد دەکا. ئەم رەفتار و سیاسەتەی گۆران ئەو راستیەمان بۆ دەسەلمێنی کە ئەم حیزبە تەنیا بە شوێن دەسەلات و بەشە دەسەلاتی زیاترەوەیە نەک خۆشبەختی و ژیانێکی باشتر و شایستە بۆ جەماوەری کوردستان. کامە روشنبیر هەێە کە نەزانی ئیسلام چیە و ئامانج و سیاسەت و ناوەرۆکیان چیە و دەبنە چی لە دوا رۆژدا. خەلکانی مەدەنی و شارستانی و ئازادیخواز نەک هاوکاری و هاوسەنگەری ئیسلام و کونەپەرەستان ناکەن، بەڵکو لەقاویان دەدەن و لە سیاسەت و ئیدارە کردنی کومەلگادا وەلاێان دەنین.\nلێرەدا جێگای خۆێەتی کە دەست بخەینە سەر چەند دەغەڵکاریەکی مەلاکان و دین بە گشتی و دینی ئیسلام بە تایبەتی. یەکێک لە رێگاکانی ئازاد کردنی فکر و عەقڵی دیل کراو لە بەندیخانەی دیندا، رزگار کردنی کومەڵگا لە جەهالەت و خورافات و کونەپەرەستی و ناسینی فریوکاریەکان و ساختەکاریەکانی دین و مەلاکان و حیزب و گوروپە ئیسلامیەکانە. هەروەها تاکو خۆمان بە تەواوی لە داوەکانی فکریەتی ئالودەبو بە دین و درۆەکانی مەلاکان و دوکاندارانی دین رزگار نەکەین، ریزی خۆمان لە پۆخلەواتی دین و ئەحزاب و گوروپ و مەلای دینی جیا نەکەینەوە، بێگومان ناتوانین بە رزگاری و ئازادی بگەین!\nدینی ئیسلام دەڵێ: ئیسلام پەێام هێنەری ئاشتی و ئازادی و یەکسانیە. ئاێا لە کرداردا ئیسلام ئەمەێە کە بە وتار رایگەێاندوە؟ ئاێا مێژوی سەرهەلدان و شەڕەکانی و لەشکر کێشیەکانی پێچەوانەی ئەم ئیدیعاێە نیە؟ بەڵگەکانی کارنامەی ئیسلام و بەڵگە مێژوییەکان لەسەدا سەد ئەم بەلاغ و راگەیاندانەی ئیسلام بە درۆ دەخەنەوە و پێچەوانەکەی دەسەلمێنن. ئیسلام وەسیلەی سەرکوت و داگیرکاری بوە. دینی ئیسلام بە زەبری شمشێر و کوشتار هەر جۆرە ئازادیەکی لە بەشەر وەرگرتەوە و نابودی کردوە. نەک هەر ئازادیە سروشتیەکانی لێ سەندوەتەوە و ژیانی پێ رەوا نەبینیوە، بەلکو پاش مەرگیش وازی لێ ناهێنی و هەرەشەی لێ دەکا کە ئەگەر بە ورێنەکان و درۆەکانی ئیسلام باوەر نەکا کافرە و حوکمی کوشتنە و لە دنیاێەکی دەستکردی بی ناونیشاندا دەیسوتینن و عەزابی دەدەن.\nئاێا کەسێکی ئازادیخواز، یان بڵێین خوداێەکی بە رەحم و عادل، ئەتوانێ بێ رەحمی بکا و ناعدل بێ؟ ئاێا ئازادیخوازیک کە خودا بێت، ئەو هەمو قەید و مەرجە ، ئەو هەمە هەرەشە و گورەشە، ئەو هەمو تۆقاندن و ترساندنە دەکاتە پێوەر و بیانو بۆ بەخشینی ئازادی بە کەسانیتر؟ یان بە مەخلوقی خۆی؟\nیەکێک لە رەوشتە نا ئینسانیەکانی دینی ئیسلام و ئیسلامیەکان بە دریژایی مێژوی سەرهەڵدانیان، ترور کردنی نەێاران و کەسانی زانا و ناودار و جێگای متمانەی خەڵکەکان بوە. دینی ئیسلام بە ترور و تروریسم دەستی پێ کردوە و ئێشتاش بەردەوامە. ئیسلام و کادیرەکانی ئیسلام، یانی مەلاکان تەواوی ئەم کردەوە دژی ئینسانی و دژی ئازادی و دوژمنکاریە بەو پەری بێ شەرمی و روهەڵمالاویەوە بە پێچەوانە دەرخوادری خەڵکەکان دەدەن. وحشیگەری و تالانکارەیەکانی عەرەبی داگیرکەری ئیسلامی پاساو دەکەن و دوکانیان بەسەرەوە داناوە. مەلاکان بۆ ئەوەیکە راستیەکان دەر نەکەون و درۆەکانی ئیسلام ئاشکرا نەبێ، خواێەکی وەهمیان دروست کردوە و ئەم درۆ و دەلەسانەێان کردوەتە فەرمان و دەستورەکانی ئەو خوداێە.\nدینی ئیسلام وەک باکتەریا و وایروسێکی کوشندە عەقڵ و فکر و شعوری پەیرەوەکانی دەکۆژێ و لەناوی دەبا. دین تەواوی وزە داهێنەرە ئینسانی و عەقلانیەکان فەشل پێ دێنی. پەیرەوانی وەک مەر و مالات بەبار دێنی. کاری دینی ئیسلام بە کویلە کردنی ئینسانە بۆ کوشتار و سەربرین و چەوسانەوە. کاری دینی ئیسلام بێ کەلک کردنی تواناییەکانی خولقاندن و گەشە کردن و پێشکەوتنی ئینسان بوە و هەێە. دینی ئیسلام بە فەرمانی الله و پێغەمبەرەکەی مافی بریاردان و بیر کردنەوە لە خەلک وەردەگرن و رێگا نادەن ئینسانەکان خۆێان بریاردەر بن بۆ ژیان کردن و چۆنیەتی دارشتنی ژیانیان. دینی ئیسلام لە باتی بیر کردنەوە و بەکار هێنانی عەقل، حوکم دەکا کە پشت بە موعجزە و کەرامەتی رێبەرانی ئیسلامی ببەستن، یان بە پارە و بەرتیلدان بە دوکاندارانی ئیسلام، لە لای ئیمام و شێخ و سەحابە مردو و کوژراوەکان لە دادگای گەندەڵی الله دا واستە و شەفاعەتیان بۆ بکەن و بچن بۆ مەلهەکەی الله. مەلاکان کاریان تەمەل کردن و ئەحمەق کردنی خەڵک بوە کە هیچ شتیک بە بێ ئەمر و ئیرادەی خوا رو نادا. لەباتی کار و داهێنان و خولقاندن، لە باتی کەشفیات و بیری نوی، بە خەلک دەڵێن کە چاوەرێی کەرەمی الله بن، خوا گەورەیە و یان هانیان دەدەن کە جیهاد بەکەن بۆ الله وە لەو رێگاێەوە بە داگیرکاری و تالان کردنی سامانی میلەتان و خەڵکانی بێ باوەر بگەن بە خۆشبەختی. ئەگەر ئەمەێان پێ نەکرا، دانیشن بە تەمای خوا بن و یان چاوەرێی هاتنەوەی پێغەمبەران و ئیمامان بکەن کە بگەرێنەوە و بە کوشتار و قەتلعام دنیایان بۆ بەکەن بە مەلهای بەهەشتی و بەگەن بە شەراب و هەنگوین و حوری و رابواردن.\nفریوکارێەکی دیکە دینی ئیسلام و مەلاکان، ترساندنی خەلک بوە لە وەحشیگەریەکانی الله. بە ساز کردنی درۆ و وەهمیاتی ترسناک لە دەزگای شکەنجەی الله و سوتاندن و برژاندنی ئینسان بە دەستی شکەنجەگەرانی الله، ترس لە خەڵکدا دروست دەکەن تا خۆێان بریاردەر بن و دەست بەسەر بەرهەمی کار و رەنجی خەڵکدا بگرن و حوکم بکەن. هەر هەمو چیرۆکە دەستکرد و گاڵتەجاریەکانی ئیسلام و دینەکانیتر وەک دەرکردنی ئادەم و حەوا لە بەهەشت، کەشتیەکەی نوح، شەق بردنی روباری نیل، شەق کردنی مانگ، دیمەنە سامناکەکانی جەهەنم و سزاکانی پاش مردن بۆ ئەوەیە کە خەلک بترسێنن و دەست لە هەمو شتێک هەڵگرن و ببنە کویلەی دوکاندارانی دینی ئیسلام. بێگومان کاتێک کە ئینسان توشی ترس و خۆف دەبی و نا هوشیارە، ناچارە پەناێەک بۆ خۆی پەیدا بکا و پەنا بۆ کەسێک یان شتیک ببا کە بیپارێزی. بۆ ئەم مەبەستە بە هۆی تێنەگەیشتنیەوە لە هوکار و سەرجاوەی ترس و نیگەرانیەکانی، بە ناچاری خۆی و ئیرادەی خوی دەداتە دەست ئەو دەعبا ترسناکەی کە ناویان ناوەتو خودا، وە بەم شیوەیە دەبێتە ئامراز و جیهادکەر و بکوژ بۆ پاراستنی دەسەلات و خۆشگوزەرانی مەلاکان و سەران و رێبەرانی دین و دەسەلات.\nروەشتیکی دیکەی فریودەرانەی مەلا و ئیسلام، بەڵینە پر لە شەرمەزاری و بێ ئەخلاقیەکانی پاش مردنە کە هیچ بناغە و بنەما و مەکانێکیان نیە. هەمو ئەم بەڵینانە لەسەر لەزەتی سێکس و خواردنەوەێە. ئەم بەڵێنانە بون کە عەرەبی نەوسنی هاندا بۆ کوشتار و داگیرکاری و تالانی میلتان، بۆ ٧٢ حوری و ٢٨ غەلمان، واتە کوری کەم تەمەنی توک نەکردو بۆ سێکس. بەم شیوەێە و بە پێی ئەم بەڵگانە دەبینین کە پاێە و بنەمای دینی ئیسلام و درۆ و ساختەکاریەکانی مەلاکان، دەستەمۆ کردن و بە کۆیلە کردنی ئینسانەکانە کە هەر هەموی لەسەر بنەمای درۆ، فرێودان، ساختەکاری، ترس و بەڵینیە درۆینەکان بینا نراوە.\nروناکبیرانی کورد دەبی رێگا نەدەن ئەم هەلپەرەستە ساختەچیانە بە ناوی پشتیوانی لە جەماوەر و بە خۆ هەلواسین بە داخوازەکانی جەماوەردا خەباتی مەدەنی و مافخوازانەی چین و توێژە چەوساوەکانی کوردستان بەلاڕێدا بەرن. ئەوانەی کە لەگەل ئیسلامیەکان هاو پەیمان و هاو ئوپوزسیونن، بێگومان دژ و دوژمنی خەڵکی کوردستانن، دژی ژن و ئازادی و عیلمانیەتن و خەڵکانێکی لە مەلا هەلپەرستترن.


ئیسرائیل: ئێران هێرشمان دەكاتەسەر - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئیسرائیل هۆشداری دا لە سەفەر بۆ ئیمارات و بەحرێن و توركیا و وڵاتانی دیكەی دراوسێی ئێران بەپێی ئاژانسی دەنگوباسی بلۆمبێرگ.\nئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی ئێران لە راگەیەنراوێكدا ئاشكرایكردووە لە ماوەی مانگەكانی رابردوودا گرووپەكانی ئێران هەڕەشەی لێدانیان لە بەرژەوەندییەكانی ئیسرائیل كردووە.\nروونیشیكردەوە لە مانگی كانوونی دووهەمی رابردوودا باڵوێزخانەی ئیسرائیل لە هیندستان لە نیودەلهی پایتەخت بە ئامانج گیراوە و بە بەپێی لێدوانی بەرپرسانی هیندی ئێران دەستی هەبووە لە رووداوەكەدا.\nئاماژەی بە ئەوەش كردووە، ئێران بەردەوام دەبێت لە لێدان لە بەرژەوەندییەكانی ئیسرائیل لە ماوەیەكی نزیكدا.\nئەمە لە كاتێكدایە هەردوو دەوڵەتی ئێران و ئیسرائیل یەكدی تۆمەتبار دەكەن بە كردنەئامانجی كەشتییەكانی یەكدی، ئێران لە مانگی تشرینی دووهەمی رابردوو هەڕەشەی وەڵامدانەوەی كوژرانی زانای ناوەكی ئێران موحسین فەخری زادەی كرد لەلایەن شانە هەواڵگرییەكانی ئیسرائیل و ئەمریكاوە.\nئیمارات بووە بەشوێنێكی گەشتیاری گرنگ بۆ ئیسرائیلییەكان لە دوای ئاساییكردنەوەی پەیوەندییەكانی نێوان دەوڵەت ئەمە لە حاڵێكدا سەفەر و گەشتیاری زۆرینەی راوەستابوو لە 2020 بەهۆی كۆرۆناوە.


دوازدەهەمین ڕاپۆرتی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران – KDPmedia\nHomeهەواڵدوازدەهەمین ڕاپۆرتی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران\nلە ساڵی ڕابردوودا ئێران بێجگە لە کوشتاری سەدان کەس لە شەقامەکان، ۲٨۰ کەسیشی ئیعدام کردوە.\nڕێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران لە دوازدەهەمین ڕاپۆرتی ساڵانەی خۆیدا ڕایگەیاند: ئێران بە ۲٨۰ ئێعدام لە ساڵی ڕابردوودا ئێستاشی لەگەڵ بێ یەکێک لەو وڵاتانەیە کە زۆرترین ڕێژەی ئێعدامی تێدا بەڕێوە دەچێ. بە پێی ئەم ڕاپۆرتە لە سەتا٧٠ی ئەم ئێعدامانە لەلایەن بەرپرسانی فەرمیی ئێرانەوە ڕانەگەیەندراون و ڕێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران، لە ڕێگەی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانیەوە توانیویەتی دەستی بەم ئامارانە ڕابگا و پشتڕاستیان بکاتەوە.\nلە سەتا ٨٠ی کۆی ئێعدامەکانی ساڵی ۲۰۱۹ی ئێران لە پێوەندی لەگەڵ کوشتنی بەئەنقەستدا بووە ” ئەو ئێعدامانەی کە بەرپرسانی کۆماری ئیسلامی، لەسەر شانی خۆیانی دادەماڵن و دەیخەنە ئەستۆی یاسای سزای ئیسلامی و بنەماڵەی کوژراوەکان.”\nبەڵام ڕێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران دەڵێ: “بە پێی یاسا نێونەتەوەییەکان بڕیاردان لەسەر ئەم دۆسییانە و کەسی بکوژ دەبێ لە ئەستۆی دەزگای داد بێ، نەوەک بنەماڵەی کوژراو.”\nهەروەها لە ڕاپۆرتەکەدا باس لە ئیعدامی منداڵان کراوە کە یەکێک لە بابەتەکانی تری جێی ڕەخنەی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان و پارێزەرانی مافی مرۆڤە کە کەسانێک لە کاتی ئەنجامدانی هەر تاوانێک ئەگەر تەمەنیان لە ١٨ ساڵ کەمتر بێ نابێ ئیعدام بکرێن، چونکە ئەمە پیچەوانەی کۆنوانسیۆنی نێونەتەوەیی مافی منداڵانە، کۆنوانسیۆنێک کە ئێران لە ساڵی ١٣٧٢ ئیمزای کردوە. بەڵام بە پێی ڕاپۆرتی ڕێکخراوی مافی مرۆڤ لە ئێران لە ساڵی ڕابردوو بە لانیکەم چوار منداڵ لە ئێران ئیعدام کراون.\nهەروەها ڕێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران لە بەشێکی دیکەی ڕاپۆرتەکەیدا ئاماژەی بە ئێعدامە سیاسییە بەلێشاوەکانی ساڵی ٦۷ دەکا. ئەو ئێعدامانەی کە لە دوای سی ساڵ ئێستاش پەردەیان لەسەر لانەدراوە و پرسیاری زۆریان لەسەر هەیە، ئەوە لە کاتێکدایە ئێستاش هیچ زانیارییەک لەسەر ڕێژە و شوێنی ناشتنیان کە ژمارەیەک لەوان بڕیاری ئێعدامیان لەسەر نەبوو و هەر لە زیندان بۆ تێپەڕاندنی ماوە زیندانییەکەیان مابوونەوە لە بەردەستدا نییە.\nلە درێژەی ڕاپۆرتی ڕێکخراوی مافی مرۆڤ لە ئێراندا باس لە خۆپێشاندانەکانی خەزەڵوەری ساڵی ٩٨ کراوە و ڕەخنەیان لەو جۆرە هەڵسوکەوتە سەرکوتکەرانەی دەسەڵاتدارانی ئێران گرتوە کە بە سەدان کەس بە گوللەی ڕاستەوخۆی هێزەکانیان لەسەر شەقامەکان کوژراون.\nئێعدام پێشێلکردنی مافی ژیانە، پێشێلکردنی بنەڕەتیترین مافی هەر مرۆڤێکە، مەرگێکی لەپێشدا دیاریکراو کە بڕیارەکەی لەلایەن دادگا و سەرۆکەکەیەوە دەدرێ و، پارێزەرانی مافی مرۆڤ دەڵێن دەبێ جێگرەوەیەک بۆ ئەم بڕیارە هەبێ.\nلە پێوەندی لەگەڵ ئێران کە زۆرترین ئێعدامەکانی دنیا لەم وڵاتەدا بەڕێوە دەچێ، ئەم بابەتە هەمیشە جێگەی ڕەخنە و سەرنجی پارێزەرانی مافی مرۆڤە.


عەلمانییەت لە کوردستان لە چ ئاستێکدایە؟ – basknet.org\nعەلمانییەت لە کوردستان لە چ ئاستێکدایە؟\nعەلمانییەکان دەیانەوێت عەلمانیەت وەک ڕێگەیەک بۆ خۆسەپاندن و دەستوەردان لەکاروباری ئاین و مامۆستایانی ئاینی بەکاری بھێنن.\nدەمێکە وتراوە کە عەلمانییەت فیکرەیەکە لەدەرەوە وەرگیراوە بێ ڕەچاوکردنی باروودۆخی تایبەتی کۆمەڵگە موسڵمانەکان.\nھێنانی عەلمانییەت وەک ھێنانی ڕووەکێکە لە کەش و ھەوایەکی جیاوازەوە بۆ کەشوھەوای خۆمان، لە حاڵەتی وا چی دەکەین؟ پێویستە ئەو ڕووەکە لە خانووی پلاستیکی دابنێین بۆ ئەوەی بژی، عەلمانییەتی کوردستان و عەلمانییەتی باقیی وڵاتە موسڵمانەکانیش ھەر وایە: عەلمانییەتی خانووی پلاستیکی، ھەر بۆیەش دەبینین عەلمانییەت باوەڕی تاقمێکەو ناتوانێت ببێتە باوەڕی سەرجەم کۆمەڵگە، ئەو کەسانەش کە بانگەشەی بۆ دەکەن لەناو وەھمێک دەژین کە ئەوان قسەکەرن بەناوی جەماوەری پانوبەرین. ئەم وەھمەش تا ئەو کاتە بەردەوام دەبێت کە عەلمانییەت دەبێتە تەرحێک بۆ جەماوەر‌و لەڕێگەیەکەوە، ئەم حاڵەتە لەو وڵاتانە بینراوە کە ھەڵبژاردن‌و پەرلەمانیان ھەیە ئەگەرچیش ھەڵبژاردنی ساختە بێت. لە کوردستانیش لەبەر ئەوەی جارێ ماوە ئەو ئیختیارە بدرێتە خەڵک: یان عەلمانییەت یان شەریعەت، عەلمانییەکان ھێشتا ماویانە وەکو ھاوڕێکانیان لە وڵاتە عەرەبییەکان بڵێن: زۆریی دەنگدەران مەرج نییە چونکە جەماوەر ناکامڵە.\nبەڵام داماویی عەلمانییەتی کوردستان بەوە ناوەستێت کە لەناو خانوویەکی پلاستیکیی دوور لە کەشوھەوای کۆمەڵگە قەتیس بووە. داماویی عەلمانییەتی کوردستان ئەوەیە کە عەلمانییەت لە ئەورووپا چارەسەرێک بوو دژی خۆسەپاندن بەڵام ئەمان یان بەشێک لە عەلمانییەکان دەیکەنە ڕێگەیەک بۆ خۆسەپاندن‌و دەستوەردان لەکاروباری ئاین‌و پیاوانی ئاینی. داواماییەکی تری عەلمانییەتی کوردستان ئەوەیە عەلمانییەتی رۆژئاوا کاتێک سەرکەوت کە بایەخی تاکی ڕۆژئاوا بە ئاین وەکو جاران نەبوو. وەنەبێت ئەو کاتەش بەرگریی کەنیسە نەبووبێت بەڵام سەردەمەکە بەڕەوتێکی تر دەڕۆشت.\nتا ئێستاش بایەخی ئاین بەتەواوەتی لەدەست نەچووە بەڵام کاتێک بایەخ بە ئاین کەمبێتەوە تەرحی عەلمانی زیاتر جێگەی قبووڵە.\nلە کوردستان‌و باقیی وڵاتانی موسڵمانان ئاین ھێشتا بایەخێکی گەورەی ھەیە ھەر بۆیە کاتێک دەسەڵاتدارێک بیەوێت ئاینی زۆربەی خەڵک کە ئیسلامە یەکسان بکات بە ئاینێکی تر ئەوە جێگەی قبووڵ نابێت. ئەوەش جێگەی قبووڵ نابێت دەسەڵاتدار بڵێت بەلامەوە گرنگ نییە مرۆڤ ئاینی ھەبێت یان نا، بشڵێت ئیسلام بەلامەوە گرنگ نییە. ئەوەتا دەسەڵاتداران ناچارن جاروبار بەدرۆش بێت بایەخی خۆیان بە ئیسلام پێشان بدەن. ئایا ئەمە کەشوھەوای گونجاوی عەلمانییەتە؟ بێگومان نەخێر چونکە ڕەشەبا لەم حاڵەتە لە دەسەڵاتەوە ھەڵدەکات.\nداماوییەکی تری عەلمانییەتی کوردستان ئەوەیە ئەوان کار بۆ عەلمانییەت دەکەن لەو کاتەی کەسانی زۆرن ھەن بەڵکو حزبیش ھەن کار بۆ پێچەوانەکەی دەکەن، واتە بەرەی دژە عەلمانییەت بەھێزەو وەکو ئەورووپای سەردەمی سەپاندنی قۆناغی نوێی عەلمانییەت نییە کە دەورو کاری پیاوانی ئاینی لاواز ببوو.\nعەلی حاجی زه‌ڵمی\t2017-05-07


مانۆڕی سه‌ربازیی حكوومه‌تی ڤه‌نزوێلا ده‌ستیپێكرد\nسه‌ر له به‌یانیی دوێنێ، دووشه‌ممه مانۆڕی سه‌ربازیی حكومه‌تی ڤه‌نزوێلا به ئاماده‌بوونی نیكۆلاس مادۆرۆ سه‌رۆك كۆماری ئه‌م وڵاته ده‌ستیپێكرد و بڕیاره بۆ ماوه‌ی 5 رۆژ به‌رده‌وام بێت.\nسه‌باره‌ت به‌م مانۆڕه سه‌ربازییه مادۆرۆ وتی: له مێژووی 200 ساڵه‌ی ڤه‌نزوێلادا ئه‌مه گرنگترین مانۆڕی سه‌ربازییه كه ئه‌نجام ده‌درێت و ئامانجی لێی ئاماده‌ییه بۆ پاراستنی سه‌روه‌ریی و سه‌ربه‌خۆیی وڵاته‌كه‌مان له به‌رامبه‌ر هه‌رجۆره ده‌ستوه‌ردانێكی ده‌ره‌كیی.\nشایه‌نی ئاماژه‌یه سه‌رباری ئه‌وه‌ی كه ئه‌مریكا په‌یوه‌ندیی راسته‌وخۆی به سوپای ڤه‌نزوێلا كردووه، به‌ڵام سوپای ئه‌م وڵاته هێشتا هه‌ر پشتی مادۆرۆ ده‌گرێت و پێی وه‌فاداره. به‌گوێره‌ی هه‌ندێك هه‌واڵیش كه له‌ناو ئه‌فسه‌رانی سوپای ئه‌م وڵاته‌وه دزه‌ی كردووه‌ته ده‌ره‌وه به‌شێك له ئه‌فسه‌ره پله باڵاكانی ناو سوپا سوود له گه‌نده‌ڵیی و قاچاخی ماده هۆشبه‌ره‌كان وه‌رده‌گرن .\nئه‌مریكا ره‌شنووسی بڕیارنامه‌یه‌كی ئاماده كردووه كه تایبه‌ته به پرسی هه‌ڵبژاردنه‌كانی ڤه‌نزویلا و به‌نیازه له ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی تاوتوێی بكه‌ن . له‌مباره‌یه‌وه دیپلۆماتكارانی رۆژئاوایی به ئاژانسی هه‌واڵی رۆیته‌رزیان راگه‌یاند، له ره‌شنووسی پرۆژه بڕیاره‌كه‌ی ئه‌مریكادا هاتووه و داوای هه‌ڵبژاردنێكی پاك و بێگه‌رد و شه‌فاف له ڤه‌نزویلا ده‌كات كه تیایدا چاودێرانی نێوده‌وڵه‌تی به‌شدار بن. هه‌رچه‌ند له ره‌شنووسه‌كه‌دا رێكه‌وت و به‌روارێكی دیار یكراوه ئاماژه‌ی پێ نه‌كراوه بۆ به‌رێوه‌چوونی هه‌ڵبژاردنه‌كان، به‌ڵام دانوستانه‌كان به‌رده‌وامیان هه‌یه و پێده‌چێت به بنبه‌ست بگات، له‌به‌رئه‌وه‌ی رووسیا ڤیتۆی ده‌كات. رووسیا پاڵپشتی نیكۆلاس مادۆرۆ ده‌كات و له‌به‌رانبه‌ردا ئه‌مریكا و هاوپه‌یمانه‌كانی پشتیوانی له خوان گوایدۆ ده‌كه‌ن.\nئه‌و ره‌شنووسه‌ی ئه‌مریكا ئاماده‌ی كردووه تیایدا نیگه‌رانی واشنتۆن ده‌ربڕیوه بۆ به‌ركارهێنانی توندوتیژی مادۆرۆ له دژی ئه‌و به‌رهه‌ڵستكارانه‌ی كه چه‌كدار نین. واشنتۆن له ره‌شنووسه‌كه‌دا داوای له گوتیرێس سكرتێری گشتی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان كردووه، رێكخراوه‌كانی په‌یوه‌ندیدار به‌م پرۆسه‌یه ئاماده بكات بۆ چاودێری كردنی هه‌ڵبژاردنه‌كانی ڤه‌نزویلا.


21/03/2020 606 جار خوێنراوەتەوە\nبەرپرسێکی تەندروستیی عێراقی ئامۆژگاری ژنان دەکات، بیر لە دووگانی نەکەنەوە لە کاتێکدا کە پەتای کۆرۆنا تەشەنەی سەندووە.\nبەڕێوەبەری فەرمانگەی تەندروستیی کەرخ لە بەغدا، جاسب حیجامی لە راگەیەنراوێکدا کە لە پەیجی تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک بڵاویکردووەتەوە، رایگەیاندووە "ئامۆژگارییم بۆ ژنان ئەوەیە کە لەم کاتە سەختەدا بیر لە دووگیانی نەکەنەوە".\nجاسب حیجامی روونیکردووەتەوە، ئەم ئامۆژگارییەی لەوەوە سەرچاوەی گرتووە، ئافرەتێکی دووگیان کە تووشی کۆرۆنا بووە و لە نەخۆشخانەی فورات لەژێر چارەسەری پزیشکییدایە، بەهۆی دووگیانییەکەوە ئازاری زیاتر دەچێژێت و پزیشکەکانیش لەگەڵیدا ماندوودەبن.\nحیجامی رووی قسەکانی ئاراستەی ژنان کردووە و دەڵێت: "وێڕای ئەوەی زانیاریی تەواو لەبەردەستدا نییە لەبارەی کاریگەری ڤایرۆسەکە لەسەر کۆرپەلە، بەڵام بەدڵنیاییەوە تووشبوونت بە ڤایرۆسەکە کە کاتێکدا کە دووگیان نەبیت زۆر باشترە لەوەی کە دووگیان بیت".\nتیشكیشی خستووه‌ته سه‌ر ئه‌وه‌ش لە کاتی تووشبوون به کۆرۆنا، نەخۆش پێویستیی بە پشکنینی تیشک دەبێت، کە ئەمەش کاریگەری نەرێنی دەبێت لەسەر کۆرپەلە، هەروەها ئەو دەرمان و چارەسەرییە پزیشکییانەی کە لەکاتی تووشبوون بە کۆرۆنا بە ئافرەتی دووگیان دەدرێت، کاریگەری لاوەکی دەبێت لەسەر کۆرپەلە.\nلە چین، منداڵێک دوای ٣٦ کاتژمێر لەدایکبوونی، نیشانەکانی تووشبوون بە کۆرۆنا لەسەری ده‌ركه‌وتن، ئەمەش وایکرد تیمێکی توێژینەوە لە نەخۆشخانەی چونگنان سەر بە زانکۆی وهان یەکەم توێژینەوە لەسەر ئەگەری گواستنەوەی ڤایرۆسەکە لە ئافرەتی دووگیانەوە بۆ کۆرپەلەکەی بکەن.\nتوێژینەوەکە کە لە لایەن (The Lancet) بڵاوکرایەوە، وەک بنەما گەیشتنە ئەو ئەنجامەی کە کۆرۆنا لە دایکی دووگیانی تووشبوو بۆ کۆرپەلە ناگۆازرێتەوە ئەگەر لە سێ یەکی کۆتایی دووگیانییەکەدا بێت.\nبەپێی داتاکانی وەزارەتی تەندروستیی عێراق، ژمارەی تووشبووان بە ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ (COVID-19) گەیشتووەتە ٢٠٨ کەس و لەو ژمارەیە ١٧یان گیانیان لەدەستداوە.


زه‌ریف: ئێران هه‌رگیز به دوای چه‌کی ناڤۆکیه‌وه نه‌بووه - Mehr News Agency\nله گفتوگۆ له‌گه‌ڵ سی ئێن ئێن؛\nزه‌ریف: ئێران هه‌رگیز به دوای چه‌کی ناڤۆکیه‌وه نه‌بووه\nناسەی هەواڵ: 4032947 - Mon 17 July 2017 - 08:56\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران جه‌ختی کرد که ئێران هه‌رگیز له دوای چه‌کی ناڤۆکیه‌وه نه‌بووه و ئاسته‌نگه‌کانی ئه‌مریکا له به‌رده‌م به‌رجام پێچه‌وانه‌ی ناوه‌ڕۆکی ئه‌م ڕێککه‌وتنه‌یه.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، محه‌مه‌د جه‌واد زه‌ریف، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران له گفتوگۆ له‌گه‌ڵ کاناڵی سی ئێن ئێن ڕایگه‌یاند که ئێران هه‌رگیز له دوای به ده‌ست هێنانی چه‌کی ناڤۆکیه‌وه نه‌بووه.\nئه‌و له‌م گفتوگۆیه‌دا جه‌ختی کرد: ئێران له میانه‌ی دانوستانه‌کان و پێشتریش به ڕوونی ڕایگه‌یاندووه که له دوای چه‌کی ناڤۆکیه‌وه نییه.\nئه‌و زیادی کرد: کاتێک ترامپ له کۆبوونه‌وه‌ی جی ۲۰ له وڵاتانی جیهان داوا ده‌کات که له‌گه‌ڵ ئێران هاوکاری نه‌که‌ن، ئه‌مه به مانای هه‌نگاو هاوێشتن به پێچه‌وانه‌ی ناوه‌ڕۆکی به‌رجامه.\nزه‌ریف وتی: ئاژانسی ناڤۆکی ۷ جار دانی پێداناوه که ئێران پێبه‌ند بووه به جێبه‌جێ کردنی به‌رجامه‌وه، به‌ڵام ئه‌مریکا له سه‌ر به‌ڵێنکه‌انی خۆی نه‌بووه.\nئه‌و ئاماژه‌ی به ڕه‌وتی ئێران هه‌راسی له جیهاندا کرد و وتی: لام وایه بڕێک له دوای تۆقاندنی جیهان له ئێرانن. مێژووی ئێران ڕوونه. ئێران خۆی قوربانی چه‌کی کیمیاییه، به‌ڵام هه‌رگیز له شه‌ڕدا ده‌ستی بۆ ئه‌م چه‌کانه نه‌برد. ئه‌مه ئاشكرایه چون ئێمه بڕوامان به‌م جۆره چه‌که نامرۆڤانه نییه.\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران ئاماژه‌ی به سیاسه‌تی درێژخایه‌ن و سه‌قامگیرانه‌ی ئێران کرد و وتی: ئێمه به‌رده‌وام دژی تیرۆر بووین و شه‌ڕی توندڕه‌ویمان کردووه له ئه‌فغانستان، سووریا و عێراق. چ که‌سانێک ته‌قینه‌وه‌کانی ۱۱ سێپتامبه‌ریان ئه‌نجام دا، تاکوو ئێسته یه‌ک ئێرانیان تێدا بووه، ته‌نانه‌ت زۆریشیان شارۆمه‌ندی خودی ئه‌مریکا بوون.\nئه‌و درێژه‌ی دا: به‌داخه‌وه ئایدۆلۆژیای سعوودییه‌کان بووه‌ته هۆی بڵاو بوونه‌وه‌ی توندڕه‌وی و ده‌مارگژی له جیهاندا که هیچ په‌یوه‌ندییه‌کی به جیهانی ئیسلامه‌وه نییه. بڕوانن له ئه‌لقاعیده و به‌ره‌ی نوسره و داعش، ئایا ئه‌مانه په‌یوه‌ندیان به ئیسلام و ئێرانه‌وه هه‌یه؟ ئێمه له سووریا، ئه‌فغانستان و عێراق به‌رده‌وام له دوای سه‌قامگیری ناوچه‌که بووین، به‌رده‌وام یارمه‌تی خه‌ڵکی ناوچه‌که‌مان داوه و دژی تیرۆر وه‌ستاوین.\nئه‌و سه‌باره‌ت به سووریا و یه‌مه‌ن وتی: ئێمه له سه‌ر ئه‌م بڕوایه‌ن که ئاگربڕ ده‌بێت له‌م دوو وڵاته په‌یڕه‌و بکرێت و کێشه‌کان به دانوستان چاره‌سه‌ر بکرێت. سووریا پێویستی به دانوستانی نیشتمانی، هه‌موار کردنه‌وه‌ی ده‌ستور و پێکهێنانی ده‌وڵه‌تی نه‌ته‌وه‌یی هه‌یه، هه‌ڵبه‌ت ئه‌م بابه‌ته داعش و به‌ره‌ی نوسره ناگرێته‌وه. له یه‌مه‌نیش یه‌که‌م هه‌نگاو ئه‌مه‌یه که ئێمه قبوڵی بکه‌ین ڕێگه‌ی چاره‌ی کێشه‌کان هێرشی سه‌ربازیی نییه.


مۆبایلەکانی Mi 8 Pro و Mi 8 Lite بە فەرمی ڕاگەیاندران – کەی ئای تی ئێن\nشاومی 19, ئه‌یلول 2018\nمۆبایلەکانی Mi 8 Pro و Mi 8 Lite بە فەرمی ڕاگەیاندران\nشاومی بە فەرمی دوو ئەندامی تری بۆ خێزانی Mi 8 بە ناوەکانی Mi 8 Pro و Mi 8 Lite ڕاگەیاندن.\nپێدەچێت مۆبایلی Mi 8 Pro ببێتە جێگرەوەی نێودەوڵەتی بۆ Mi 8 Explorer. ئەم مۆبایلە خاوەنی پەنجەمۆرە لە ژێر ڕوونماکەی و هەروەها خاوەنی قوفڵێکی ڕووکاری 3D structure Face Unlockـە لە بەشی سەرەوەی مۆبایلەکە. هەروەک ڕەنگی شین و زێڕیشی دەبێت. مۆبایلەکە خاوەنی ڕوونمایەکی ٦.١٢ ئینجە و ڕوونیەکەی ١٠٨٠x٢٢٤٨ پێکسڵە و لە جۆری ئەمۆلێدە. پڕۆسێسەری سناپدارگۆنی ٨٤٥ـی لەسەر دەبێت و بە بژاردەی ڕامی ٦ و ٨ گێگابایت بەردەست دەبێت. کامێرای پشتەوەی دوانە کامێرای ١٢ مێگاپێکسڵی (12MP f/1.8 + 12MP f/2.4) دەبێت، هەروەک کامێرای پێشەوەیشی ٢٠ مێگاپێکسڵە.\nئەمە لە کاتێکدا، مۆبایلی Mi 8 Lite ڕوونماکەی ٦.٢٦ ئینجە و لە جۆری LCDـیە. پڕۆسێسەری سناپدراگۆنی ٦٦٠، دووانە کامێرای ١٢+ ٥ مێگاپێکسڵ لەسەر پشتەوەی، وە کامێرایەکی بەرزتری سێلفی بە ٢٤ مێگاپێکسڵ لەسەر ڕووی پێشەوەیەتی.\nبە جیاواز لە Mi 8 Pro، مۆبایلی Mi 8 Lite خاوەنی پەنجەمۆرە لەسەر پشتەوەی. خاوەنی دوو تێکەڵە ڕەنگە لە شین و مۆر، هەروەها تێکەڵە ڕەنگی پرتەقاڵی و زەرد.\nهەردوو مۆبایلەکە لە ئەمڕۆوە وەکو پێش وەختەی فرۆشتن بەردەست بوون. Mi 8 Pro بە نرخی ٤٠٠ یۆرۆ بۆ ٦ گێگابایت ڕام و ١٢٨ بیرگەی ناوخۆیی. وە ٤٥٠ یۆرۆ بۆ ٨ گێگابایت ڕام و ١٢٨ بیرگەی ناوخۆیی. لە ٢١ی ئەم مانگە بۆ ئەو کەسانە دەنێردرێت کە پێشتر تۆماریان کردووە بۆ کڕین.\nمۆبایلی Mi 8 Lite بە ١٧٥ یۆرۆ بۆ ڕام ٤ گێگابایت و بیرگەی ٦٤ گێگابایت، هەروەها ٢١٠ یۆرۆ بۆ ڕامی ٦ و بیرگەی ناوخۆیی ٦٤ گێگابایت و ٢٥٠ یۆرۆ بۆ ڕامی ٦ و ١٢٨ گێگابایت بیرگەی ناوخۆیی. وە لە ٢٥ ئەم مانگە ڕەوانە دەکرێت.