خەڵاتی خۆشەویستی.. ن: جەلال قادر – Dengekan\nخەڵاتی خۆشەویستی.. ن: جەلال قادر\nbyJalal Qader\tMarch 11, 2021\tGeneral, Literature\nلەبەرئەوەی تەمەنم ڕوو لە هەڵکشان دەچێت و تا لەبیرم نەچوەتەوە، پێمباشبوو ئەفسانەی دڵداری نێوان خۆم و (زارا) یاداشت بکەم کە لە بەهاری ساڵی ٢٠٠٣ بە هۆی ڕووخانی ڕژێمی ستەمکاری بەغدا، بە یەکتر شادبیوونەوە.\nمن لەناو شاری هەوڵێر بووم، زارای دەزگیرانمیش کە چەندین ساڵ بوو نەمبینبوو لە کەرکوک بوو. لەشاشەی تەلەفزیۆنەکانەوە دەمانبینی هێزەکانی (ئاڕئاڕ) و پێشمەرگە، لەسەر کەل و بناری شاری کەرکوک خۆیان مەلاس دابوو بۆ تاڵان کردن و ئازادکردنی شارەکە.\nخزمێکم هات بەدوام و وتی : وەرە لەگەلم دەتبەم بۆ کەرکوک، بەدڵنیاییەوە بە دەستی بەتاڵ ناگەڕێینەوە.\nکێشەی من تەنها دۆزینەوەی زارای دەزگیرانمە، کە لەمنداڵییەوە یەکترمان خۆشدەوێت، بەڵام جارێ پەڵەم نییە تا باروودۆخەکە ئارام دەبێتەوە…\nخزمەکەم و چەند ماڵە هاوسێیەک، بەسواری پیکاب بەڕێکەوتن بەرەو کەرکوک.\nبوو بە شەو، خەو نەچووە چاوم و خەیاڵم لای ئەوەبوو کە چەند ڕۆژێکیتر دەبێت بچم بۆ کەرکوک و کۆڵان بەکۆلان بگەڕێم تا ماڵی زارا دەدۆزمەوە.\nلەگەڵ بەری بەیان دایکم لەخەو هەڵیساندم و وتی : تەماشاکە کەرکوک ئازاد کراوە، چەند ڕۆژێکیتر ئێمەش بەخۆشی دەگەڕێینەوە.\n_ دایکە گیان تووبڵێی بتوانم مالی (زارا)ی دەزگیرانم بدۆزمەوە.\nدایکم بە پێکەنینەوە وەلامیدامەوە : خۆزگە ئەم زارایەم ببینیایە بزانم چ کچە سەر ڕشکنێکە…\nلەگەل ڕاخستنی سفرە و دانانی چایی و ماست، خزمەکەم لە دەرگەی حەوشە خۆی کرد بەژووراو هێلاک و ماندوو لێ دانیشت و وتی : هەر ئێستا گەڕامەوە، ئێوە نازانن چ حەشامەتێکە، خەلکی لە هەموو لایەکەوە ڕژاونەتە ناو شاری کەرکوک.\nدایکم وتی : لەشاشەی تەلەفیزیۆنەکان دەیبینین.\nلەپاش ئەوەی خزمەکەم چەند پیاڵە چاێیکی خواردەوە، ڕووی دەمی لەمن کرد و وتی : بەختیار مزگێنیت بەمێ (زارا)ی دەزگیرانتم دۆزیوەتەوە و قسەشم لەگەلی کردووە.\nلەخۆشیا پارووە نانەکە لە قوڕگم گیربوو، پەرداخێ ئاوم خواردەوە و لێمپرسی : چۆنچۆنی بۆم باسکە!\n_ لە دەروازەی شارەکە خانمێکی ڕووگەش و چاوڕەش و باڵا بەرزم بینی، لەسەر جادەکە ڕاوەستابوو و وێنەیەکی بەدەستەوەبوو پیشانی ڕێبوارەکانی دەدا و پرسیاری ڵێاندەکرد… ڵێی چوومە پێش تا وێنەکەی ناو دەستی ببینم و بزانم ئەم خانمە عەودالی چییە؟ کەچی سەیرمکرد وێنەی سەردەمی هەرزەکاری تۆ بوو. پێشئەوەی خانمەکە لێو ببزوێنێت، من پێمگوت : ئایا تۆ (زارا)یت؟\nزارا لەخۆشیا باوەشی پێماکرد و لێمپرسی : چۆن دەمناسیت؟\nوەسفی تۆم بۆ کرد و بەسەرهاتەکەم بۆ گێڕایەوە.\nزارا لەخۆشیا پێی عەرزی نەدەکەوت. بەهەربار ڕایسپاردووم، کە سبەی ئەم کاتە کاتژمێر هەفتی بەیانی لەکەرکوکەوە بەڕێ دەکەوێت و لەناو شارۆچکەی پردێ چاوەڕوانت دەبێت.\n_ ئەی بۆ لەگەل خۆت نەتهێنا؟\nوتی : دەبێت ماڵەوە ئاگادارم کەمەوە، هەروەها پێیگووتم کە دەبێت (بەختیار)یش بەپیادە، کاتژمێر هەفتی بەیانی بەڕێ بکەویت.\nدایکم وتی ؛ بۆ دەبێت بە پێ بڕوات… با تەکسییەک بگرێت.\n_ پوورێ… (زارا)ی دەزگیرانی کوڕەکەت، لەپێناوی خۆشەویستیەکەیان ئەم مەرجەی داناوە، کە ئەو ڕێگایەی نێوانیان بە پێ ببڕن!.\nدەستم نایە سەرشانی خزمەکەم وتم : ماڵت ئاوابێت، زۆر سوپاس بۆ ئەو مزگێنییە خۆشە، ئێستا دڵنیام ئەو کچەی بینیوتە زارا بووە، چونکە هەمیشە بۆ ژووانەکانیش مەرجی بۆ دادەنام.\nسپێدە کاتژمێر هەفت شاری (قەراومەنارەم) بەجێهێشت و بەرە پردێ بەڕێکەوتم. وەرزی بەهاربوو کژوگیا سەوزو دڵی خەلکی زۆر خۆشببوو.\nسەرجادە گشتییەکە پڕ لە ڕێبواربوو، نیوەیان بەدەستی پڕ دەگەرانەوە، نیوەکەیتر بەدەستی خاڵی ڕوو لەشار دەرۆیشتن.\nلەڕێگە چەند برادەرو ناسیاوێکم، ئۆتۆمبیلەکەیان ڕاگرت و هاواریانکرد : بەختیار بەختیار وەرە لەگەل ئێمە جێگەمان هەیە.\nوتم_ پێویست ناکات، من حەزدەکەم بە پیادە بڕۆم…\nئەو ڕۆژە هەندێک کەس ئەوەیان هەبوو کە چۆن زوو بگەنە شار و شتێک تاڵان کەن، هەندێ کەسیتر ئاواتیان دەخواست بە کەس و کاریان شادبنەوە، منیش یەک کێشەم هەبوو ئەویش چۆن بگەمە زارا و ماچی کەم.\nپێشئەوەی کاتژمێر بگاتە ١٢ی نیوەڕۆ لە شارۆچکەی پردێ نزیکە بوومەوە، لەدوورەوە کچێکی کراس زەردم بینی لەسەر جادەکە ڕاوەستابوو. بەغاردان بەرەو ڕووی یەکتر ڕۆیشتین و بە ئامێزی یەکتر شادبووینەوە. تووند لەباوەشمکرد و تێر بۆنم کرد. ئەویش لە خۆشیا دەیچرپاندە بن گوێم و جوێنی پێدەدام و دەیگووت ؛ سەگباب بە درێژایی ئەم هەموو ساڵە تۆ لەکوێ بوویت…\nنزیکەی چارەگە سەعاتێک دەست لەناودەست و چاوبازێمان دەکرد و ئاگامان لەکەس نەمابوو، تا لەپڕێکا وردە وردە هەستمانکرد خەلکێکی زۆر لەدەورمان ئاڵاون و دەیانویست بزانن چیرۆک و بەسەرهاتی ئێمە چییە. تەنانەت گوێم لەیەک دوو پیرەمێرد بوو، وتیان ؛ دوورکەونەوە.. کێ ناڵیت خوشک و برا نین.\nنیگەران بووم بە خەلکەکەم وت : کاکە گیان دوور کەونەوە چیتان لە ئێمە دەوێت و بۆچی چاودێریمان دەکەن، ئێوە ئەو هەموو تاڵانکردن و ستەمکارییەتان لەبیر چووەتەوە و هاتوون وەک ندیتکەوبتکە تەماشای ئێمـە دەکەن؟\nزارا بزە خەندەیەکی کرد و چرپاندییە بن گوێم : بەختیار گوێبگرە، بزانە ئەم خەلکە ئێستا چۆن فریو دەدەم.\nزارا دەستی لەناودەستم بەرداو وەک شێر ڕووی لە جەماوەرەکە کرد و هاواریکرد : خەلکینە جوان گوێم لیبگرن، من و ئەم لاوە لە منداڵییەوە یەکترمان خۆشدەوێت و دەیان ساڵە یەکترمان نەبینیوە ئێستا بە دیداری یەکتر شادبووینەوە. دەمەوێت پرسیارێکتان لێبکەم، ئەگەر وەڵامەکەیتان زانی ئامادەم خەڵاتتان کەم.\nهەرکە زارا باسی خەڵاتی کرد، جەماوەرەکە پتر گوێچکیان شڵ کرد بۆ قسەکانی.\n_ من کاتژمێر هەفتی بەیانی لەشاری کەرکوکەوە بەڕێکەوتووم، هەروەها ئەم دەزگیرانەشم کە لەبەردەمتان ڕاوەستاوە، کاتژمێر هەفتی بەیانی لە شاری هەوڵیرەوە بە پیادە بەڕێکەوتووە، ئایا ئێمە کاتژمێر چەند بە دیداری یەکتر شادبووینەتەوە؟ لەسەر گۆشەی ئەم زەوییەدا، هەرکەس وەلامی ئەم پرسیارە بە دروستی بداتەوە ئامادەین جوانترین خەڵاتی پێشکەش بکەین.\nدوو دوو، سێ سێ، خەلکەکە کۆبوونەوە و سەرقاڵی شیکارکردنی هاوکێشەکە و وەڵامدانەوەی پرسیارەکە بوون.\nزارا تووند دەستی گوشیم و وتی : بەختیار گیان… وەک دەبینی خەلکی لەپێناو خەڵات کردن ئێمەیان لەبیرچووەتەوە… خێراکە، فرستە با بڕۆین و لێرە دوورکەوینەوە!\nPrevious دۆڕان.. شیعری: نەوزاد بەندی\nNext بۆچی ئامانجەکانی ڕاپەڕین دەستە بەرنەوون؟.. ن. محمد باپیر


حەوت ئامۆژگاری بۆ زاڵبوون بەسەر خەمەكانی ژیاندا \n30/10/2017 02:39 PM\nژیان پڕە لە ساتەكانی خۆشبەختی، هەروەك زۆریش ئەو ساتانەی تیایدا هەست بە خەم و بێ ئومێدی دەكەین.\nلەگەڵ تێپەڕینی تەمەندا خۆشییەكان بەرەو كەمبونەوە دەچن، یان لانی كەم خۆشییەكان نابنە بارتەقای ئەو خەم و مەینەتیانەی رۆژانە بەرۆكمان دەگرن.\nبۆیە پرسیارەكە ئەوەیە، چی بكەین بۆ ئەوەی بەسەر خەم و ناسۆرەكانی ژیاندا زاڵ بین:\nبە بەشی خۆت رازی بە\nپێشینان وتویانە، ئەگەر مرۆڤ رازی بە بەشی خۆی ئەوا خاوەنی سامانێكی گەورەی لە بن نەهاتووە. ئەگەر چاوت لە كەسانی تر بێت و ئیرەییان پێبەریت یان هەوڵ بدەیت ئەوەت هەبێت كە ئەوانی تر هەیانە، ئەوا چارەنووسێكی باشت نابێت.\nئەگەر بتەوێت بارودۆخی هەمە لایەنەی خۆت باش بكەیت، پێویست ناكات چاوت لە كەسانی تر بێت، بەڵكو بەرنامە و پلانی گونجاو دابنێ و هەنگاوی كرداری دەست پێبكە.\nبیر لە رابردوو مەكەرەوە\nرابردوو رۆیشت و تێپەڕی، ئەوەی لە رابردوودا روویداوە بیری لێمەكەرەوە، هەرگیز بە خەیاڵی رابردووەوە مەژی و حەسرەت و داخی بۆ هەڵڕێژیت. تەنها شتێك كە رابردوو بۆت بكات ئەوەیە كە سوود لە وانەكانی وەربگریت بۆ ئەوەی دووبارەی نەكەیتەوە.\nئێستا لە رابردوودا ناژیت، خۆت كۆبكەرەوە و بەرنامەی گونجاو دابنێ بۆ ئەوەی لە ئێستادا بژی، تا ئەو كاتەی ئێستا تیایدا دەبێتە رابردوو، حەسرەت بۆ ئێستاش نەخۆیت. ئەگەر ئەوەت كرد، ماندوبوونت دەڕەوێتەوە و تەركیزی زیاترت دەبێت بۆ ئەوەی بە باشترین شێوە بڕیار بدەیت و كار بكەیت.\nپلان بۆ ژیانت دابنێ\nئەگەر دەتەوێت لە خەم و پەژارەی رۆژگار رزگارت ببێت و بۆ ئەوەی روودای هەڕەمەكی و پێشبینی نەكراو ژیانت كۆنترۆڵ نەكات، پەلە بكە و پلانێك بۆ خۆت دابنێ و ستراتیجی دوورمەودا بۆ ئامانجەكانت دابڕێژە.\nئەگەر توانیت و سەركەوتوو بوویت لە دانانی پلان و رەنگرێژكردنی ستراتیج ئیتر ژیان یاریت پێناكات و بە ئاسانتر دەتوانیت بەسەر گرفتەكانی ژیان و رۆژگاردا زاڵ بیت. ئەمە هەنگاوی یەكەمە بۆ كۆتایی هێنان بە شپرزەیی و بێ سەروبەرەیی.\nواز لە بیركردنەوەی نێگەتیڤ بێنە\nدەبێت بڕیاری ئەوە بدەیت كە واز لە هەموو بیركردنەوە و پلانە سلبی و نێگەتیڤەكان بهێنیت، چونكە بیركردنەوەی لەو جۆرە جگە لە هێنانی خەم و بێ هیوایی، شتێكی تری لێناكەوێتەوە.\nبیركردنەوە و پلانی خۆت كۆنترۆڵ بكە، هەرگیز بیر لەو رابردووە مەكەرەوە، هەوڵ بدە خۆت هانبدەیت بە وتنەوەی دروشم و بیرۆكەی داهێنەرانەی تازە، بڵێ من بەهێزم، دەتوانم ئەوە بكەم، من سەركەوتوو دەبم. وتنەوەی ئەو دروشم و دەستەواژانە منداڵانە نین، بەڵكو كاریگەریی گەورەیان هەیە لەسەر هاندانی مرۆڤ بەرەو سەركەوتن.\nگرنگی بە ئارەزووەكانت بدە\nگرنگیدان بە ئارەزووەكانت و پەیڕەوكردنیان بە تایبەتی ئارەزووە وەرزشییەكان، كاریگەریی باشی دەبێت بۆ خەمڵاندنی میزاجێكی باش و دروست و باشكردنی باری دەروونیت، بۆ ئەوەش پسپۆڕان پێشنیاز دەكەن، پەیڕەوكردنی ئارەزووەكان بە شێوەیەكی رۆژانە بەرەنجامی باشی لێدەكەوێتەوە.\nئەگەر مرۆڤ بتوانێت لە رابردوو باشتر لە حەز و ئارەزووەكانی نزیك ببێتەوە ئەوا بە شێوەیەكی باشتر خۆی بۆ ژیان ئامادە دەكات و بە شێوەیەكی كارگەرتر بەسەر خەم و بێزاری و كێشەكانیدا زاڵ دەبێت.\nلەگەڵ خەڵكدا لێبوردە بە\nهەڵگرتنی رق و كینە كاریگەریی دەروونی و تەندروستی بۆ مرۆڤ لێدەكەوێتەوە، لە بری ئەوەی خەم و داخەكانت لە كۆڵ بكاتەوە، بە پێچەوانەوە، ئەوەندەی تر خەم و ناسۆرەكان قوڵ دەكاتەوە و لە كەسێكی گەشبین و بە بەرنامەوە دەتكاتە كەسێكی گیرۆدە و دەستەپاچە كە خەریكی لێكدانەوە و شەن و كەوی رابردوویت.\nئەگەر بتوانیت لێبوردە بیت، ئەوا بە شێوەیەكی ئاسانتر دەتوانیت بەسەر خەمەكانی ژیاندا زاڵ بیت، ئەو كەسانەشی كە بوونەتە هۆكاری ئەو خەم و پەژارە و زەرەرە بۆ تۆ، لە بری ئەوەی خۆشحاڵ بن بە زوڵمكردن لە تۆ، ئەوان دەبنە سووتوی ئەو ئاگرەی بۆ تۆیان كردەوە. ئەوان خەمبار دەبن تۆش دڵخۆش و ئاسوودە.\nداوای هاوكاری بكە\nئەگەر ئەو هەنگاوانەی پێشەوە وەك پێویست لە خەم و پەژارەی دونیا دووریان نەخستیتەوە، سەركەوتوو نەبوویت لە وەلانانی پەژارە و هەستت كرد ناتوانیت بەسەریاندا زاڵ بیت، باشتر وایە داوای هاوكاری بكەیت، بە تایبەتی داوای هاوكاری لە كەسێك بكە كە هەم خۆشت دەوێت، هەمیش دڵخۆش و ئاسوودە بیت بە بینینی. جا ئەو كەسانە رەنگە هاوسەر یان باوك یان دایك یان كەسوكاری نزیكت بن.\nهاوكاریی كەسانی تر بۆ زاڵبوون بەسەر كێشە و گرفتەكاندا وات لێدەكات باشتر بەسەر گرفتەكاندا زاڵ بیت و چارەسەری گونجاو و خێرا بدۆزیتەوە.\nئەم ئامۆژگاریانە، ئامۆژگاریی ئاسان و سادەن بەڵام زۆر گرنگن، بە تایبەتی ئەگەر باوەڕیان پێبهێنیت و ئەو بۆچوونە لە لای خۆت بخەمڵێنیت كە ئەو خاڵانە بتوانن دۆخێكی نوێ و باشترت بۆ دەستەبەر بكەن.


کەمپەکانی ئاوارەبووان لە ئیدلیب رووبەڕووی قەیرانی مرۆیی دەبنه‌وه\nژنانی ئاوارەی سوریی تەنەکە پڕدەکەن لە ئاو لە کەمپێکی ئاوارەکانی باکوری ئیدلیب. لەم ناوچەیە خزمەتگوزاریی ئاو راوه‌ستاوه. [خاوەنی وێنە: هەیسەم ئیدلیبی]\nدۆخی مرۆیی لە کەمپەکانی ئاوارەیی لە باکوری پارێزگای ئیدلیب نزیك بە سنووری تورکیا خراپتربووە، بە کشانەوەی رێکخراوێكی خێرخوازی کە خزمەتگوزاریی ئاوی دابیندەکرد، چالاکوانێکی ئەو ناوچەیە وتی.\nچالاکوانێك له ئیدلیب، هەیسەم ئیدلیبی بە دیارونای وت ئەو هەنگاوە دەبێتە هۆی ئەوەی زیاد لە 50,000 ئاوارە بێ ئاوی خواردنەوە و خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکانی دیکە بن.\nوتی رێكخراوی ئاکتد، ئەو رێکخراوە خێرخوازیەی کە بەرپرس بوو لە دابینکردنی ئاوی خواردنەوە بەشێوەیەکی رۆژانە و بەڕێوەبردنی خزمەتگوزاریی ئاوەڕۆ و پاکژی، بەمدواییانە رایگەیاند کارەکانی لەو ناوچەیە دەوەستێنێت.\nماوەیەکی زۆرە ئەم رێکخراوە تاکە دابینکەری ئەو خزمەتگوزاریانەیە.\nچەند تراکتۆرێك تانكیی ئاو دەبەنە ناو کەمپێکی ئاوارەکان لە باکوری ئیدلیب. ئەمە یەکێکە لەو ناوچانەی کە خزمەتگوزاریی ئاوی تێدا راگیراوه. [خاوەنی وێنە: هەیسەم ئیدلیبی]\nئیدلیبی وتی دانیشتوی کەمپە زیانبەرکەوتووەکان --بەگشتی زیاد لە 50,000 -- دۆخیان خراپە، بەجۆرێك قەیرانێکی مرۆیی باڵدەکێشێت بەسەریاندا.\nوتی بە دەستپێکی وەرزی زستان، دۆخیان خراپتردەبێت، کاتێك کەمپەکە بەهۆی قوڕاوەوە دادەبڕێت.\nوتیشی سەرچاوەکانی ئاو لە کەمپەکەوە زۆر دوورن و ئه‌و تراکتۆرانه‌ش كه تەنکەری ئاو ده‌به‌نه كه‌مپه‌كه‌وه بەشێوەی پێویست نیە بۆ دابینکردنی ئاوی خواردنەوە بۆ دانیشتوانی کەمپەکە.\nئیدلیبی وتی کەمپەکە لەو مەدەنیانە پێکهاتووە کە ناوچە گوندییەکانی لازقیە و جسر شوغوریان جێهێشتووە و بە گروپی بچوك بچوك لە کەمپی نافەرمیدا کۆبوونەتەوە، گەورەترینیان کەمپەکانی خیربەت جوز و عەین بادیەن لەسەر سنوور.\nئاماژەیکرد بەوەش كه بەڕێوبەرانی کەمپ، کە لەلایەن حکومەتی رزگاریی سەر بە تەحریر شامەوەدەستنیشانکراون، نزیکەی مانگێك لەمەوبەر ئاگادارکرانەوە کە ئەو رێکخراوە مرۆییە چیتر ناتوانێت لە کارەکانی بەردەوامبێت.\n"بەڵام هیچ شتێکیان نەکرد بۆ دۆزینەوەی جێگرەوەیەك بۆی."\nوتیشی دۆخی نێو کەمپەکە خراپتر دەبێت لەکاتی وەرزی زستاندا، کاتێك رێگە دەرەکی و ناوخۆییەکان پڕدەبن لە قوڕاو، کە وادەکات هاتوچۆ پیایاندا زۆر سەخت بێت و بۆ چەندین رۆژ دایاندەبڕێت.\nئاژانسی فرانس پرێس رایگەیاند هەفتەی رابردوو، یەکەم زریانی زستان دای بەسەر سەدان ئاوارەدا کە لەژێر چادری شڕدا بوون لە کێڵگەیەکی قوڕاویدا له باکوری خۆرئاوای ئیدلیب.\nدانیشتوویه‌كی کەمپی کەفر داریان، ئوم محەمەد وتی: "زستان ده‌ستیپێكردووه و ئێمەش لە خێمەدا گیرمانخواردووە تەنیا به‌تانیمان بەسەرەوەیە."\nنیوەی ئەو سێ ملیۆن کەسەی لە ناوچەی ئیدلیب دەژین ئاوارەبوون لە ناوچەکانی خۆیان بەهۆی شەڕه‌وه لە بەشەکانی دیکەی وڵاتەکە.\nداواكاری بۆ ئاگربەستی هەمیشەیی\nسەرکردەکانی تورکیا، روسیا، فەرەنسا و ئەڵمانیا شەممە (27 تشرینی یەکەم) داوای چارەسەرێکی سیاسییان کرد بۆ شەڕی سوریا و ئاگربەستێکی هەمیشەییش لە ئیدلیب.\nلە بەیاننامەیەکی هاوبەشدا کە لە کۆتایی کۆڕبەندی ئەستەنبوڵ خرایەڕوو، ئەو چوار وڵاتە رایانگەیاند كه پابەندن بە پێکەوەکارکردن "تا دۆخێكی گونجاو بۆ ئاشتی و سەقامگیری لە سوریا بهێننه‌كایه‌وه".\nبەیاننامەکە "جەختیكرد لەسەر گرنگیی ئاگربەستێکی هەمیشەییش" لە ئیدلیب، لەکاتێکدا ستایشی "پێشڤەچوون"ی کرد دوای رێکەوتنێك بۆ دروستکردنی ناوچەیەکی ئارام و بێلایه‌ن به‌ده‌وریدا.\nداوای دامەزراندنی لیژنەیەکیشی کرد بۆ نوسینەوەی دەستوری دوای شەڕ لە سوریا پێش کۆتایی ئەمساڵ، "تا رێخۆشکەر بێت بۆ هەڵبژاردنی دادپەروەرانە و ئازاد".\nبەیاننامەکە ئاماژەیكرد بە "پێویستی رێگەپێدانی خێرا و سەلامەت و بێبەرستی رێکخراوە مرۆییەکان بەنێو هەموو سوریادا لەگەڵ یارمەتی مرۆیی دەستبەجێ بۆ هەموو ئەو خەڵکانەی پێویستیانە".\nراوێژكاری ئەڵمانیا، ئەنگێلا مێرکڵ وتی سەرکردەکان "ئەرکیانە رێگربن لە کارەساتێکی مرۆیی دیکە".\nوتی: "ئاستەنگەکە کۆتاییهێنانە بە دوو شه‌ڕ: شه‌ڕی دژی تیرۆریزم و شه‌ڕی رژێم لە دژی بەشێكی گەورەی خەڵکەکەی خۆی." جەختیشیکردەوە لە پێویستی دانوستانی سیاسی لەژێر سەرکردایەتی نەتەوە یەکگرتوەکاندا.\nکۆڕبەندەکە باسی لە بابەتی کارەساتی ملیۆنان ئاوارەی شەڕیشی کرد و رایگەیاند كه پێویستە دۆخێك دروستبکرێت "لەنێو تەواوی وڵاتدا بۆ گەڕانەوەی سەلامەت و خۆبەخشانەی ئاوارەکان".\nئاوارەکانی ئیدلیب رووبەڕووی دۆخی سەختی ژیان دەبنەوە\nئاوارەکان رووبەڕووی دۆخی سەخت دەبنەوە، لە پلەی گەرمی بەرزەوە بۆ کەمیی ئاو و نەبوونی سیستمی پاکژی.


پلاندانان وادەی ئەنجامدانی سەرژمێری دانیشتوانی ئاشکرا کرد\n2536 جار خوێندراوەتەوە\nوەزارەتی پلاندانانی عێراق رایگەیاند، دەستکراوە بە ئامادەکاری و تاقیکردنەوەی سەرژمێريکردنی دانیشتوانی وڵات بە ئامانجی بەڕێوەچوونی پرۆسەکە لە مانگی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢. دەشڵێت، "پێویستە لە بودجەی گشتیدا بڕی ١٢٠ ملیار دیناری بۆ تەرخان بکرێت".\nئەمڕۆ پێنجشەممە، عەبدوزەهرە هەنداوی وتەبێژی وەزارەتی پلاندانانی عێراق بە رۆژنامەی فەرمی سەباحی راگەیاند، ئامدەکارییەکان لە گرتنە بەری رێوشوێنی پێویست بۆ ئەنجامدانی سەرژمێری دانیشتوانی عێراق بەردەوامن.\nئاماژەی بەوەشدا، پرۆسەکە لە لایەن وەزارەتی پلاندانان و دەزگای ناوەندی سەرژمێرییەوە بەڕێوەدەچێت و لەهەریەک لە پارێزگاکانی هەولێر و کەربەلا و بەسرە و ئەنبار قۆناغی ئەزموونکردن تەواو بووە و لە ئێستا لە دهۆک بەڕیوەدەچێت.\nعەبدوزەهرە هەنداوی ئاماژەی بەوەشدا، ئامانج لە تاقیکردنەوەکە، ئاگاداربوونە لە ئامادەباشی هونەری و ئەلیکترۆنی، چونکە پێویستە تواناکانی وەزارەت بۆ دەستنیشانکردنی ئاڵنکارییەکان دیاری بکرێت کە روبەڕوویان دەبێتەوە لە پرۆسەی سەرژمێریکردنی دانیشتواندا.\nلە بارەی وادەی ئەنجامدانی پرۆسەکە و ئەو بودجەیەی پێویستە بۆی تەرخان بکرێت، عەبدوزەهرە هەنداوی وتەبێژی وەزارەتی پلاندانانی عێراق ئاشکرای کرد، وەزارەتی پلاندانان کار دەکات لەسەر بەڕێوەچوونی پرۆسەکە لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠٢٢، هەربۆیە پێویستە دوای ئەوەی ئەنجومەنی وەزیران بودجەی ٢٠٢٢ پەسەند کرد بودجەیەکی تایبەت بەم پرۆسەیە تەرخان بکرێت، چونکە ساڵی ٢٠٢١ بەهۆکاری تەرخاننکردنی بودجەوە پرۆسەکە بەڕێوەنەچوو.\nباسی لەوەشکرد، وەزارەت داوای کردووە بڕی ١٢٠ ملیار دینار بۆ تەواوی پرۆسەکە لە بودجەی ٢٠٢٢ تەرخان بکرێت.\nوتیشی، ئامادەکارییەکان پێویستی بە دابینکردنی ١٥٠ هەزار ئامێر و راهێنان و مەشقکردن بە ١٥٠ هەزار ژمێریار و توێژەری مەیدانی و رێکارە هونەرییەکان هەیە بۆ چارەسەرکردنی زانیارییەکان و داتاکانی سەرژمێرییەکە.


ترەمپ کاندیدی خۆی بۆ سەرۆکی بانکی ناوەندیی ئاشکرادەکات\nکۆشکی سپی رایگەیاند کە رۆژی پێنجشەممە، سەرۆکی ئەمریکا، دۆناڵد ترەمپ کاندیدی خۆی بۆ سەرۆکی بانکی ناوەندیی وڵاتەکەی ئاشکرادەکات.\nلە راگەیەنراوێکدا کە لە لایەن کۆشکی سپییەوە بڵاوکراوەتەوە، ئاماژە بەوەکراوە دۆناڵد ترەمپ رۆژی پێنجشەممە دووی تشرینی دووەم ناوی ئەو کەسە بۆ رایگشتی ئاشکرادەکات کە دەیکاتە سەرۆکی بانکی ناوەندیی ئەمریکا.\nلە ئێستادا ترەمپ سەرقاڵی هەڵسەنگاندنی سێ کاندیدە بۆ ئەو پۆستە کە یەکێکیان سەرۆکی ئێستای بانکەکە، جانت یەڵنە و لە شوباتی ٢٠١٨دا ماوەی سەرۆکایەتییەکەی کە چوار ساڵە کۆتاییدێت. رکابەرەکانی جانت یەڵن بریتیین لە هەریەک لە ئەندامی بۆردی پارێزگاریی بانکەکە، جێرۆمی پاوڵ و پرۆفیسۆری ئابووریی لە زانکۆی ستاندفۆرد، جۆن تەیلەر.\nلەو روونکردنەوانەشدا کە لە ماوەی چەند رۆژی رابردوودا لە لایەن کۆشکی سپییەوە بێ ئەوەی هیچ ناوێکیان لەسەربێت بڵاوکراونەتەوە، ئەگەری ئەوەیان بەهێزکردووە کە کاندیدەکەی ترەمپ، پاوڵە. ئەو هۆکارانەشی کە وادەکەن پاوڵ لە سەرەوەی لیستی کاندیدەکان بێت، پشتیوانییەتی لە کۆمارییەکان و نزیکییەتی لە سەرۆکی ئێستای بانکەکە لە سیاسەتی دراودا.\nکاندیدبوونی پاوڵ نابێتە هۆی درووستبوونی شەپۆلی گەورە لە بازاڕەکاندا و ناوبراو لە سەردەمی سەرۆکایەتی جۆرج دەبلیو بووشدا کارمەندێکی باڵای وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا بووە.\nپاوڵ یاسای خوێندووە و لە ساڵی ٢٠١٢ەوە تا ئێستا ئەندامی بۆردی پارێزگاریی بانکی ناوەندیی ئەمریکایە و خاوەنی ئەزموونە لەبواری کەرتی تایبەتدا، بە لە کارکردنیشی لە دامەزراوەکانی حکوومەتی ئەمریکادا بۆ ماوەیەکی زۆر لە کۆمپانیاکانی بواری وەبەرهێنان لە چەشنی دیڵن، رید ئاند کۆ و کارلیڵ گرووپ کاریکردووە.


گوڵان ۱۳۹۹ – پەڕە 5 – چاونیوز\n۲۱ی گوڵانی , ۱۳۹۹\tهەواڵ 0\nخۆکوژی بەهۆی نەداری و بێکاری\n۱۹ی گوڵانی , ۱۳۹۹\tهەواڵ 0\nچاونیوز: هاووڵاتییەکی کورد خەڵکی سنە، بەهۆی هەژاری و نەداری کۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا. بە پێێ هەواڵی چاونیوز بە گێڕانەوە لە کوردپا، “جەلیل تایمواردی” تەمەن ٥٠ ساڵ خاوەنی ٣ منداڵ، بەهۆی دەسکورتی و هەژاری دەستی بۆ خۆکوژی برد. ئەو هاووڵاتییە کوردە، دانیشتووی گەڕەکی کانی کۆزەڵەی شاری سنە بووە. کارناسانی کاروباری …\nهاووڵاتییەک لە پاوە دەسبەسەر کرا\n۱۸ی گوڵانی , ۱۳۹۹\tهەواڵ 0\nچاونیوز: بەرپرسی پۆلیسی فەتای پارێزگای کرماشان باسی لە ناساندن و دەسبەسەرکردنی هاووڵاتییەک لە شاری پاوە کرد کە هەواڵی ناڕاستی سەبارەت بە ڤایرۆسی کۆرۆنا لە یەکێک لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاو کردبووەوە. “عەلی کەریمی” ڕایگەیاند: “لە ئەنجامی چاوەدێریی کارناسانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، کاناڵێک لە تۆرە کۆمەڵایەتییەکان ناسێندرا کە هەواڵی ناڕاست و ساختەی سەبارەت …\nڕەشەبگیری لە خانێ درێژەی هەیە\nچاونیوز: لەدرێژەی ڕەشەبگیری لە شارستانی خانێ چەندین کەسی تریش لەلایەن هێزە ئیتلاعاتییەکان دەست بەسەرکران و چارەنووسیان نادیارە. بەپێی هەواڵی گێشتوو بە ناوەندی مافی مرۆڤ بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان، لە درێژەی ئەو بە کۆمەڵ گیران و گرتنانەی هێزە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران کۆمەڵێک خەڵک بە تاوانی نادیار بێ سەروشوێن کراون. لە نوێترین …\n١٦ هاووڵاتیی کورد لەلایەن هێزە ئیتلاعاتییەکان دەسبەسەر کران\nچاونیوز: پەیوەندییە گشتییەکان و زانیاری گەیاندنی وەزارەتی ئیتلاعات، باسیان لە دەسبەسەرکردنی ١٦ هاووڵاتیی کورد لە کوردستان کرد. وەزارەتی ئیتلاعات ڕایگەیاندووە، ئەو ١٦ هاووڵاتییە لەلایەن ئیدارەی ئیتلاعاتەکانی ورمێ و سنە دەسبەسەر کراون. وەزارەتی ئیتلاعات ئەو هاووڵاتییانەی بە “هاوکاری لەگەڵ یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی دژبەری حکوومەتی ئێران” تۆمەتبار کردووە. لە ماوەی ڕۆژانی …\nناوی زیندانیانی سیاسی بەندیخانەی ئورمییە(وێڕای جۆری حوکم و ماوەی ڕاگرتنیان)\nچاونیوز: بە پێی هەواڵی ناوەندی مافی مرۆڤ بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان، ناوی بەشێک لە زیندانیانی سیاسی بەندیخانەی ئورمییە(وێڕای جۆری حوکم و ماوەی ڕاگرتنیان) بڵاو دەکاتەوە. ١.دارا ڕەشیدی (سەردەشت) ٦مانگ زیندان، بلاتەکلیف ٢.ئەرسەلان خودکام (مهاباد) ئێعدام، ٢ساڵە لە زیندان ٣.محێدین ئیبراهیمی (شنۆ) ئێعدام، ٥ ساڵە لە زیندان ٤.هیدایەت عەبدوڵاپور(شنۆ) ئێعدام، …\nچاونیوز: تێکدان و لەناوبردنی ژینگەی کوردستان بە شێوەی جۆراو جۆر بەردەوامە. ماوەی چەند ساڵێکە کەسانی بەرژەوەندیخواز و باندی مافیایی سپای پاسدارانی کۆماری ئیسلامیی ئێران بە هەر شێوەیەک کە لە دەستیان بێ لە بڕینەوە و سووتاندنی دارستانەکانی کوردستان کەمتەرخەمیان نەکردوە. لەنێوبردنی ژینگەی کوردستان بە مەبەستی تێکدانی ژینگە و دێموگرافی کوردستان، بەکارهێنانی …\nلاپەڕەی 5 لە 6یەکەمین «...«23456\t»


ماڵئاوا……خۆمان | فیزیک\nبڵاوکراوەتەوە لە لایەن فیزیک بۆ کورد · 22/04/2020\nدوا چاپتەری کتێبی حەوت کورتە وانە لەمـەڕ فیزیک\nدوای گەشتەکەمان، هەر لە بونیاتی قوڵاییەکانی فەزاوە هەتا کەنارەکانی گەردونی پەنهان، لێرەدا، بە داخستنی دەروازەی ئەم زنجیرە وانەیە، حەزدەکەم بگەڕێمەوە بۆ پرس و بابەتی خۆمان، وەک ئنسان.\nئێمە، وەک مرۆڤ، لەبەرانبەر ئەم تابلۆ مەزنە پڕ رەنگەی دونیادا، کە لە لایەن فیزیکناسانی هاوچەرخەوە ڕەنگڕێژ کراوە، خوردەبینەوە، قەراردەدەین، پێدەکەنین و دەگرین، چ رۆڵێک یاری دەکەین؟ خۆ ئەگەر جیهان بریتی بێت لە مۆڵگەیەک لە کوانتای تەمەن کورت لە فەزا و مادە، لە مەتەڵێکی ئاڵۆزی فەزا و تەنۆلکەی بەرایی، ئەی کەواتە ئێمە چین؟ ئایا ئێمەش لە کوانتا و تەنۆلکە پێکهاتوین؟ ئەگەر شتەکە وایە، ئەی کەواتە لە کوێوە هەستی بوونی تاکێتی و خودێتی نایابی خۆمان، کە هەموان دەتوانین دەرکی پی بکەین، بۆ هاتووە؟ پاشان بەهاکانمان چین، خەونەکانمان چین، هەست و نەستمان چین. ئەی ماریفەتی کەسێتیمان وەک تاک چییە؟ هەر بە ڕاست، ئێمە، لەم دونیا بێ کەنار و گەورەیەدا، چین؟\nتەنانەت، لەم چەند لاپەڕەیەدا، ناتوانم تەسەوری ئەوەش بکەم کە هەر بە ڕاستی وەڵامی ئەم جۆرە پرسیارانە بدەمەوە. ئەمانە پرسیاری سەختن. لە وێنە گەورەکەی زانستی هاوچەرخدا زۆر شت هەن کە ئێمە لێیان تێناگەین، یەکێک لەو شتانەی زۆر بە کەمی لێی تێدەگەین سەبارەت بە خۆمانە.\nئێمە، واتە ‘مرۆڤ’ هەم یەکەم مەخلوق و هەم زۆرترین تێڕامان لەم دونیایە ئەنجام دەدەین؛ دروستکەری هاوبەشی ئەو فۆتۆگرافەی واقیعین کە دەمەوێت بیهۆنمەوە. ئێمە خاڵەکانی تۆنی ئاڵوگۆڕ و پەیوەندین( ئەم کتێبەی لە بەر دەستدایە نمونەیەکە)، کە بە هۆیەوە وێنە، ئامراز، زانیاری و ماریفەت ئاڵوگۆڕدەکەین.\nبەڵام لە هەمان کاتدا، یان هەروەها، بەشێکی تەواوکەری ئەو جیهانەین کە تەسەوری دەکەین؛ خۆمان چاودێری دەرەکی نین، بەڵکو لە نێویداین. دیدمان لە هەمبەر ئەم دونیایە، لە نێو دڵییەوە هەڵقوڵاوە. لە هەمان ئەو ئەتۆم و هەمان ئەو تیشکی روناکییە دروست بووین کە لە نێوان داری سەروی چیاکان و ئەستێرەکانی نێو گالاکسییەکاندا دێن و دەچن و ئاڵوگۆڕدەکەن.\nوەک چۆن ماریفەتمان گەشەی کردووە، ئاواش فێربووین کە بوونمان تەنها بەشێکە لە گەردون و بەشێکی بچکۆلەیە لە گەردون.\nئەوە بۆ چەندەها سەدە دەچێت ئەمە زیاتر ئاشکرا بووە، بەڵام لە سەدەی ڕابردودا (سەدەی بیستەم) شتەکە لەبەرچاوتر بووە. باوەڕمان وا بوو ئەو هەسارەیەی لەسەری دەژین چەقی گەردونە، بەڵام وا دەرنەچوو. وامان زانی ئێمە لەم گەردونەدا، مەخلوقێکی نایابین، رەگەزێکین لە ئاژەڵ و ڕوەک جوداین ، کەچی دوایی دەرکەوت کە بنەچەمان دەگەڕێتەوە بۆ هەر هەمان خێزان، وەک هەر مەخلوقێکی زیندوی تر کە لە هەمان دەوروبەری ئێمەن. باپیرانمان لەگەڵ پەپولە و سنەوبەردا بنەچەی هاوبەشیان هەیە. وەک منداڵی تەنها وەهاین، کە گەورە دەبین بۆمان دەردەکەوێت کە دونیا بەدەورماندا ناسوڕێتەوە، ئەوە تەنها فکرەیەکی منداڵانە بووە. پێویستە فێربین کە یەکێکین لە هەموان و بەشێکین لەوان. دەبێ وەک ئاوێنە سەیری ئەوان بکەین، دەبێت فێربین کە ئێمە کێین!\nلە قۆناخی گەورەی ئایدیالیزمی ئەڵمانیدا، شێڵینگ وەها بیری کردەوە کە مرۆڤایەتی بریتییە لە لوتکەی سروشت، بەرزترین نوقتەیە، کە تێیدا واقیع دەبێتە خاوەن هۆشی خۆی. لەمڕۆدا، ئەم ئایدیایە، کە بەرهەمی گۆشەنیگای ماریفەتی هەنوکەییمانە لە هەمبەر دونیای سروشت، زەردەخەنە دەخاتە سەر لێوانمان. ئەگەر تایبەت بین، ئەوە تایبەتییەکە تەنها بەو جۆرەیە کە هەر کەسە و بۆ خۆی هەستی پێدەکات، هەروەک چۆن هەموو دایکێک تایبەتە بۆ منداڵەکەی. بە دڵنیاییەوە تایبەت نین لە بەرانبەر هیچ شتێکی تری سروشت.\nلە نێو ئەم دەریا گەورە پڕ گالاکسی و ئەستێرانەدا، ئێمە لە گۆشەیەکی دورەدەستداین، لە ناوەڕاستی ئەم زەغرەفە ناکۆتا پڕ فۆرمانەدا کە واقیعیان پێکهێناوە، بەڵێ لە نێو ئەم ژمارە بێشومارەی گەشەکردوانەدا، ئێمەش گەشەدەکەین.\nئەو وێنانەی گەردون لە ناوەوەی خۆماندا، لە فەزای خەیاڵاتماندا بوونیاتیان دەنێین. لە نێوانی ئەم وێنە و سیمایانە – لە نێوان ئەوانەدا کە بە هۆی توانستی دیاریکراومانەوە، دەتوانین بنیاتیان بنێین و و لێیان تێ بگەین- و ئەو واقیعەی بەشێکین لێی، کۆمەڵە فیلتەرێکی بێشومار هەن کە بریتین لە: جەهالەت، قودرەتی سنورداری هەستمان و ژیرییمان. ئەمانە هەر هەمان ئەو حاڵەتانەن کە سروشتی خۆمان وەک شتگەلێک، شتگەلێکی تایبەت بەسەر خبرە و ئەزموندا فەرزی دەکەن.\nئەم حاڵەتانە، یان هەلومەرجانە، بەو جۆرەی کانت وێنای دەکردن گەردونی نین – لەمەوە ئەوە کورت دەکەینەوە ( بەو هەڵە ئاشکرایانە) کە سروشتی فەزای ئەکلیدسی و تەنانەت میکانیکی نیوتنیش، پێویستە هەقیقەتی پێشینەیی یان پێشوەخت بن. ئەمانە پاشوەختەی (یان پاشینەیی posteriori ) پەرەسەندنی ئەقڵی جۆریتی ئێمەی مرۆڤن لە پرۆسەی پەرسەندنماندا و پرۆسەی پەرەسەندنەکەش هەر بەردەوامە. ئێمەی مرۆ، نەک هەر فێردەبین، بەڵکو فێردەبین کە هێدی هێدی گەڵاڵە و چوارچێوەی تێگەیشتنی خۆمان بگۆڕین و جگە لەوەش فێردەبین کە خۆشمان بگونجێنین. ئنجا فێربوونی ناسینەوەی شتەکان، بێگومان ئەمە بە ئارامی و بە گومان و دودڵییەوە فێردەبین، بریتییە لە سروشتی ئەو دونیا واقیعییەی کە بەشێکین لێی. ئەو سیما و وێنانەی لەمەڕ گەردون بونیاتیان دەنێین، لەوانەیە لە ناوەوەی خۆماندا، وەک شێوەی فەزای چەمکی، بژین، بەڵام لە هەمان کاتدا، کەم تا زۆر، وەسفی ئەو دونیا واقعیەش دەکەن کە بەشێکین لێی. ئێمە وەدوی ڕوناکی دەکەوین بۆ ئەوەی باشتر وەسفی جیهان بکەین.\nکاتێک باس لە بیگ–بانگ یان پێکهاتەی فەزا دەکەین، ئەوەی کە دەیکەین بریتی نییە لەو بەردەوامیدان بەو داستانە ئازاد و قەشەنگانەی کە سەدان هەزار ساڵە خەڵکان لە گوێ ئاگرداندا شەوچەرەی خۆیانی پێ خۆش دەکەن. بەڵکو بریتییە لە بەردەوامی شتێکی تر: بریتییە لە دیقەت و وردبونەوەی هەمان ئەو خەڵکە، لەگەڵ کازێوەدا و گەڕان لە دوی شوێن پێی ئەو ئاسکانەی لە نێو خۆڵەکانی ساڤانادا لە دوی خۆیان جێیان هێشتووە، پشکنین و کورتکردنەوەی تەفسیڵات و وردەکاری ئەو واقیعە، ئەویش لە پێناوی گەڕان لە دوی شتێک کە راستەوخۆ توانای بینینیمان نییە، بەڵام دەتوانین وەدوی شوێن پێیان بکەوین. لەو پێگەوە کە عادەتەن دەشێت هەڵەبین و پاشانیش هەر کاتێک کە ئەسەرێکی تازە هاتە بەردەممان، ئەوا ئامدەبین بۆ گۆڕینی ئاراستەکەمان، بەڵام دەبێ ئەوەش بزانین و لەبەرچاومان بێت ئەگەر بە تەواوی باش بین، ئەوا هەڵە ناکەین و ئامانجەکەمان، کە لە دوی عەوداڵین، دەدۆزینەوە. ئەمەیە سروشتی زانست.\nچەواشەبوون لە نێوان ئەم دوو چالاکییە فرە چەشنە مرۆییەدا – واتە هۆنینەوەی داستان و وەدوکەوتنی ئەسەرەکان بە مەبەستی دۆزینەوەی شتێک – بریتییە لە بناوانی تێنەگەیشتن و نامتمانەیی ئەو زانستەی لە لایەن بەشێکی گرنگی کڵتوری هاوچەرخەوە نمایش دەکرێت. جیاکردنەوەکە بە جۆرێک قوڵ و وردە کە: ئەو ئاسکەی دوێنی لە بەربانگدا ڕاوکرا، هیچ جیاوازییەکی نییە لەو ئاسکە ئیلاهییەی شەوی ڕابردو لە داستانەکەدا باسکرا.\nسنورەکە لێڵە. ئەفسانە زانست بەپیت دەکات و زانستیش ئەفسانە دەوڵەمەند دەکات. بەڵام بەهای ماریفەت هەر دەمێنێت. ئەگەر ئاسکەکە بدۆزینەوە دەتوانین بیخۆین.\nسەرەنجام، ماریفەتمان ڕەنگدانەوەی ئەم دونیایە دەبێت. ئەمە، کەم تا زۆر، بە باشی ڕودەدات، بەڵام ڕەنگدانەوەی ئەو دونیایەیە کە تێیدا دەژین. ئەم ئاڵوگۆرە زانیارییەی نێوان خۆمان و دونیا بریتی نییە لەو خاسیەتەی ئێمە لە باقی سروشت جودابکاتەوە. هەموو شتەکان بە بەردەوامی لەگەڵ یەکتر کارلێکدەکەن و بەم کارەش هەر یەکەیان ئەو ئەسەرە هەڵدەگرن کە دەرەنجامی کارلێکردنەکەیە: بەم واتایە هەموو شتەکان بە بەردەوامی ئاڵوگۆری زانیاری لەمەڕ یەکتر دەکەن.\nئەو زانیارییەی سیستەمێکی فیزیکی لەمەڕ سیستەمێکی تر هەیەتی هیچ پەیوەندی ئەقڵی یان خودی سەبارەت بە باتەکەوە نییە: تەنها تەماسەکەیە کە فیزیک لە نێوان حاڵەتی شتێک و شتێکی تردا دیاری دەکات. دڵۆپە بارانێک زانیاری لەمەڕ هەوری ئاسمان لەخۆدەگرێت و تاڵە تیشکێکی ڕوناکیش زانیاری لەمەڕ رەنگی توخمەکانی سەرچاوەی روناکییەکە لەخۆدەگرێت، ئنجا سەعاتێکش زانیاری لەمەڕ زەمەنی رۆژەکە و پاشان ڕەشەباش زانیاری سەبارەت بەو تۆفانەی بەڕێوەیە هەڵگرتووە، سەرماش زانیاری لەمەڕ بەرگەگرتنی لوتی منی پێیە و دواجاریش دی. ئێن. ئەی (DNA)ی خانەکانی بەدەنمان هەموو زانیارییەکی سەبارەت بە کۆدی جینەکانمان تێدایە( ئەوانەی کە دەبن بە هۆی لێکچونی من و دایکم و بابم)، ئنجا مێشكیش پڕبووە بەو زانیارییەی لە ئەنجامی خبرەوە کەڵەکە بووە. توخمی سەرەکی و بنەڕەتی بیرکردنەوەی ئێمە بریتییە لە کۆبوونەوەیەکی دەوڵەمەندانەی ئەو زانیارییانەی کەڵەکەبوون، گۆڕانی بەسەردا هاتووە و بە بەردەوامیش لە پەرەسەندندایە.\nتەنانەت تێرمۆستاتی شۆڤاجی ماڵەکەشم ‘دەرک’ بە گەرمی ناو ماڵەکەم دەکات و ‘دەزانێت’ کاتێک کە پلەی گەرمی بەرزدەبێتەوە ئیتر خۆی دەکوژێتەوە. ئیتر باشە چ جیاوازییەک هەیە لە نێوان تێرمۆستاتەکەم و ‘دەرک’ و ‘زانینی’ خۆم کاتیک گەرم دەبێت و ئازادانە بڕیاردەدەم گەرماکە بکۆژێنمەوە یان نەء – و بزانین کە من هەم؟ چۆن ئاڵوگۆڕی زانیاری لە سروشتدا دەتوانێت ئێمە و خەیاڵات و فکرمان بەرهەم بهێنێت؟\nکێشەکە بە فراوانی کراوەیە و چەندە چارەسەری نایابیش لە حاڵی حازردا لە ژێر پرۆسەی گفتوگۆدایە. من، باوەڕم وایە ئەمە یەکێکە لە بەرە هەرە سەرنجڕاکێشەکانی پێشەوەی زانست کە بەرەوپێشچونی گەورە لە پرۆسەی دروستبون لە ئارادایە. لە رۆژگاری ئەمڕۆدا، گەلێک ئامرازی نوێ بوارمان بۆ دەڕەخسێنن کە سەرنج بدەینە چالاکییەکانی مێشک کاتێک لە کارکردن و چالاکیدایە، نەخشەی تەفسیڵاتی تۆڕە خێراکانی بە وردییەکی نایاب بکێشین. لەم دواییانەدا، لە 2014 دا، خەبەر بڵاوبووەوە کە یەکەم نەخشەی کامڵ و وردەکاری بونیانی مێشکی شیردارێک ئەنجامدرا و بەدەستهات. لە ئێستادا گەلێک ئایدیای دیاریکراو لە قۆناغی تاووتوێ و گفتوگۆدایە، وەک چۆن فۆرمی ماتماتیکی ئەم بونیاتانە مورادیفی ئەزمونی خودی شعور و هەست و نەستن، ئەمە نەک هەر لە لایەن فەیلەسوفانەوە، بەڵکو لە لایەن دەمارناسانیشەوە تاووتوێ کراوە.\nمن سەرتاپا جەستەی خۆمم، هەروەک سپینۆزا جەختی لەسەر دەکرد، بەو هەموو چڕی و ئاڵۆزییە جیانەکراوەی لە مێشک و دڵمدا ڕودەدات و دێت و دەچێت، خۆمم.\nوێنە زانستییەکانی ئەو دونیایەی ئەم لاپەڕانەم پێ ڕازاندوەتەوە، لەگەڵ ئەقڵ و هۆشماندا ناتەبا نین. لەگەڵ بیرکردنەوەی ئێمە، لە ڕوی ئاکار و سایکۆلۆژییەوە، یاخود لەگەڵ هەست و عەتفماندا ناتەبا نین. ئەم دونیایە ئاڵۆزە، بە زمانی جیاجیا مامەڵەی لەگەڵدا دەکەین، بە جۆرێک هەر یەکەیان گونجاوە بۆ ئەو پرۆسەیەی وەسفی دەکەین. دەشێت هەموو پرۆسەیەکی ئاڵۆز بخرێتە بەرباس و بە زمان و ئاستی جیاجیا لێیان حاڵی ببین. ئەم فرە زمانییە کار لە یەکتر دەکەن و تێکەڵ بە یەکتردەبن، لێک دەئاڵێن و کاتێک ئەم دیو و ئەو دیو دەکەن، هەروەک پرۆسەکان، یەکتر تۆکمەتر و پتەوتر دەکەن. ئێمەی مرۆ، بە هۆی تێگەیشتن لە بایۆکیمیایی مێشکمان، دەتوانین خوێندنی سایکۆلۆژییەتی خۆمان کامڵتر بکەین. هەروەها دەتوانین خوێندنی فیزیکی تیوریش بە هۆی ئەو سۆز و جۆش و خرۆش و حەنانەوە دەوڵەمەند بکەین کە جوڵە بە ژیانمان دەبەخشن.\nبەها ئاکارییەکانمان، سۆز و عەتفمان، خۆشەویستیمان بەشێکی واقیعیین و بەشێکی کەمیش نین لە سروشت، لەگەڵ دونیای گیانداراندا هاوبەشین، یاخود ملکەچی ئەو پەرەسەندنەین کە جۆری کائنی ئێمە، وەکو ئنسان، بە ملیۆنان ساڵدا تێپەڕیوە. وەک دەرەنجامێک، ئەمە زۆر بەهادارترە: ئەمە ڕاستییە. ئەو واقیعە ئاڵۆزەن کە ئێمەی لێ دروست بووین. واقیعی ئێمە، ئەسرین و پێکەنینە، بەخشین و قوربانییە، دڵسۆزی و خیانەتە، ئەو ڕابردوەیە کە هەمیشە وەدوی خۆمان و ئارامیمان دەکەوێت. واقیعەکەمان لە کۆمەڵەکانمان دروستبووە، لەو عەتفە دروستبووە کە ئیلهامەکەی مۆسیقایە، لە تۆڕی دەوڵەمەندی لێک ئاڵاوی ماریفەتی هاوبەش، کە هەموو پێکەوە بونیاتمان ناوە، دروستبووە. هەموو ئەمانە بەشێکن لەو ‘سروشتە’ هەمان – خودییەی کە ئێمە وەسفی دەکەین. ئێمە بەشێکی تەواوکاری سروشتین، ئێمە سروشتین، یەکێکین لەو ژمارە بێشومار و ناکۆتا گوزارشتانەی سروشت خۆی کە لە گۆڕانداین. ئەمە لە ئەنجامی هەمیشە زیادبوونی ماریفەتمان لەمەڕ شتەکانی ئەم دونیایەوە فێربووین.\nئەو سیمایانەی بە تایبەت ڕوخساری ئنسانیمان پێدەبەخشن، ئەوە ناگەیەنێت کە لە سروشتمان جودادەکەنەوە؛ بەڵکو ئەوە خۆی بەشێکە لە هەمان – خودی سروشت. ئەوە فۆرمێکە کە سروشت خۆی لەسەر روی ئەم هەسارەیە، بە جۆرەها شێوەی ناکۆتا و یەکخستنی پارچەکانی و بەیەکداچونی کاریگەرییانە و ئاڵوگۆڕی هاوکاری و زانیاری، بنیاتیناوە. کێ دەزانێ، چەندە ئاڵۆزی لە ئاسابەدەر و سەیر بوونی هەیە، فۆرمی بوونەکەیان بە جۆرێکە کە بۆ ئێمەی مرۆ مەحاڵە لە فەزای بێ سنوری کۆزمۆدا تەسەوری نەکەین ….ئەگەر سەرمان بۆ ئاسمان بەرزبکەینەوە، بارتەقای فەزا، ئەمەندە فراوانە، پانتایی ئاسمان ئەوەندە گەورەیە، کە هەست دەکەیت شتێکی منداڵانەیە ئنسان بیربکاتەوە کە شوێنێک، گۆشەیەک، لەم گەردونە پان و بەرینەدا هەبێت کە هەم مەوقیعەکەی و هەم خۆی شتێکی زۆر تایبەت بێت. ژیان لەسەر روی عەرد خۆی، ئەگەر بەراورد بکرێت لەگەڵ ئەوەی چی لە گەردوندا دەگوزەرێت، ئەوە تەنها چێژێکی زۆر بچکۆلە پێشکەش دەکات، رۆحی خۆمان بەسە وەک نمونەیەکی بچکۆلە باسی بکەین.\nئێمەی مرۆ، جۆرە ڕەگەزێکین بە تەبیعەت فزولیەت دەمان جوڵێنێ، تەنها جۆری مەخلوقێکین، لە گروپێکی دوانزە کائیندا ماوین کە هەر هەموویان وەک یەک فزولی بوون. جۆرەکانی تری ئەم گروپە زۆر لە مێژە لەناوچوون، هەندێکیان، بۆ نمونە، نیاندەرتاڵەکان، سی (30) هەزار ساڵێکە مەحپ بوونەتەوە. ئەمانە گروپێک بوون لە ئەفەریقاوە پەرەیان سەندووە و نزیک بوون لە مەیمونی شیمپانزی شەڕانگیز و تەنانەت زیاتریش نزیک بوون لە بۆنۆبۆسەوە (کە جۆرە شیمپانزییەکی ئەفەریقی دەموچاو ڕەش و قژ ڕەشن، لە جەنگەڵە چڕەکانی کۆنگۆ هەن، زانایانی پەرەسەندن باوەڕیان وایە کە نزیکترین مەخلوقە لە ئنسانەوە.)، ئەمانە مەیلی شەڕیان نییە و هەمیشە بە ئاشتی وەک کۆمەڵگە پێکەوە دەژین و عادات و ڕسوماتی خێزاندارییان هەیە، روخۆش و یەکسانییەک لە نێویاندا بەرقەرارە. گروپێکن چەندین جار، بە مەبەستی گەڕان لە دوی دونیای نوێ، لە ئەفەریقاوە کۆچیان کردووە و دورکەوتونەتەوە: تەنانەت گەیشتونەتە شوێنی وەک ئەمەریکای لاتین لە پاتاگۆنیا، لە ئەرجەنتین.\nمەخلوقێک فزوڵی بێت، ئەوە ناگەیەنێت کە دژ بە سروشتە: لە هەقەتدا ئەوە لە تەبیعەتماندایە کە فزوڵی بین.\nسەد هەزار ساڵ بەر لە ئێستا ئەم جۆرە رەگەزەی ئێمە ئەفەریقای جێهێشت، دوور نییە ئەم سروشتە فزولییە، وەک مەخلوقێک پاڵی پێوە نابێت بۆ ئەوەی کۆچ بکات و فێری ئەوە بووبێت کە زیاتر هەنگاوبنێت و بکەوێتە گەڕان. شەوانێک ئەفریقایان جێهێشتوە، بیردەکەمەوە و دەڵێم تۆ بڵێیت یەکێک لەم باوانە دورانەمان، سەریان بۆ ئاسمان بەرزکردبێتەوە، سەیری بارتەقای فەزای فراوانیان کردووە و وردبوونەتەوە و بە ئاراستەی باکور دەستیان کردووە بە کۆچ ، لە سروشتی شتەکان خوردبوونەتەوە، هەر هەمان فزولیەت هانیداون.\nمن باوەڕم وایە ئەم جۆرە ڕەگەزەی ئێمە، هەروا بەمجۆرە بەردەوام نابێت و نامێنێتەوە. بۆ نمونە، پێناچێت، ئەم مەخلوقە ئنسانییە، لە هەمان ئەو توخمە پێکهاتبێت کە کیسەڵی لێ دروستبووە و مۆڵەتی بەخشیوە بەم گیانەوەرە کە سەدان ملیۆن ساڵ، کەم و زۆر، بە بێ گۆڕان لە هەبوون بەردەوام بووە، کە ئەمەش سەدان جار لە ئێمە زیاتر بەردەوام بوون. ئێمەی مرۆ دەچینە خانەی ئەو جۆرە رەگەزە مەخلوقانەوە کە تەمەن–کورتن. هەموو ئامۆزاکانمان لە مێژە لەناوچوون. لەوەش زیاتر، ئێمە هۆکارێکین بۆ لەناوبردن، چونکە ئەو گۆڕانکارییە دڕەندەییەی لە کەش و هەوادا دروستمان کردووە و گرتومانەتە بەر، زەحمەتە یارمەتیمان بدەن بۆ مانەوەمان. ئەمە بۆ زەوی لەوانەیە هەڵەیەکی بچوکی بێ پەروا بێت، بەڵام من وەهای بۆ ناچم کە فەرامۆشکردنی ئەم پرسە بێ ئازار و بێ برینێکی قوڵ بێت، بە تایبەت کاتێک کە دەبینین، هەم خەڵکی عام و هەم سیاسەتمەداران ئەو خەتەرە فەرامۆش دەکەن، خۆیانی لێ دەدزنەوە. پێدەچێت، ئێمە تاکە جۆری مەخلوق بین لەسەر ڕوی ئەم عەردە کە دەرک بە حەتمیەتی مەرگی تاکێتی خۆمان بکەین. مەخابن، لە دوارۆژێکی نزیکدا، بە هەمان شێوە دەبین بە تەنها جۆری مەخلوق کە مردنی خۆمان بە کۆمەڵ دەبینین، یان هەر هیچ نەبێت دەبینە شاهیدی لەناوچون و هەرەسهێنانی شارستانیەکەمان.\nهەروەک هەمومان دەزانین کە چۆن هەڵسوکەوت لەگەڵ مەرگی کەسێتی خۆمان وەک تاکە کەس بکەین، ئەوا پێویستە لە ئایندەدا فێربین چۆن مامەڵە لەگەڵ داڕمانی شارستانییەکەماندا بکەین. هیچ جیاواز نییە، بە دڵنیاییەوە ئەوە یەکەم جار نابێت کە ڕوبدات. هەر یەک لە شارستانیەتی مایا و کرێتییەکان، دو نمونەن لە نێو چەندەها نمونەدا، کە وەک واقیع چارەنوسەکەیان بەو جۆرە بووە. ئێمەش، هەر وەک ئەستێرەکان، لەدایک دەبین و دەمرین، هەم وەک تاکە کەس و هەم وەک کۆمەڵیش. ئەمە واقیعەکەمانە، ژیان شیرینە، چونکە تەمەنمان کورتە. هەروەک لیوکرێتیەس نوسیویە و دەڵێت: ‘ شەهیەمان بۆ ژیان گەورەیە، تینویەتیمان بۆ ژیان بێ ئەندازەیە.’ بەڵام ئێمە، لە باوەشی ئەم سروشتەدا، کە خەڵقی کردوین، غەرق بووین و رێنماییمان دەکات، لە نێو ئەم دوو دونیایەدا، مەخلوقی بێ ماڵ و دەرەتان نین، کە گیرمان خواردبێت، بەشێکی هی سروشتە و بەشەکەی تری خۆی دەست درێژدەکات بۆ شتێکی تر. نەخێر: ئێمە لە ماڵی خۆمانداین.\nسروشت ماڵی خۆمانە، لە باوەشی سروشت خۆیدا و لە نێو ماڵەکەداین. ئەم دونیا سەرسام، غەریب و فرە ڕەنگە، کە لە نێویدا دەگەڕێین – فەزا وردە، زەمەن بوونی نییە و شتەکانیش لە هیچ شوێنێکدا نین- شتێک نییە کە دوچاری خۆ – نامۆبوونمان بکات لە خۆمان، ئەمە تەنها فزوڵی سروشتییمانە کە پێگەی بژێوی خۆمانمان بۆ واڵادەکات. ئێمە لە هەمان ئەو خاک و خۆڵە دروست بووین کە ئەستێرەکانی لێ پێکهاتوە، کەچی دەبینین لە عەزابدا غەرق بووین، یاخود کاتێک کە ڕاڤەی خۆشییەکی چڕوپڕ دەکەین، جگە لەوەی کە تەنها بەشێکین لەم دونیایە، هیچی تر نین.\nلوکرێتیەس، زۆر بە جوانی گوزارشت لەمە دەکات:\n…ئێمە، هەموان لە هەمان توخمی ئاسمانی لەدایکبووین،\nهەر هەموان خاوەن هەمان ئەو باوکەین،\nکە عەرد، دایک دەمان ژێنێت،\nدڵۆپە بارانی شەفافی بۆ دێتەخوارێ،\nگەنمی گەشاوە ،\nداری هەمیشە سەوز و،\nرەگەزی مرۆ و،\nئەم نانەمان دەخاتە بەردەم کە هەموو بەدەنەکان گەشەدەکەن و،\nرابەریمان دەکات بۆ\nخۆشەویستی و راسگۆیی بەشێکن لە سروشتی ئێمە. ئێمە عەوداڵین لە دوی فێربوونی زیاتر و بەردەوامبوون لە فێربوون بەشێکە لە سروشتی ئێمە. ماریفەتمان لەمەڕ دونیا لە گەشەگردندایە.\nسنور لە بەردەم فێربوونماندا هەیە، ئیرادە و حەزی ماریفەتمان کڵپەی سەندووە. زانیاریمان بریتییە لە فێربوون سەبارەت بە پێکهاتەی فەزا، بناوانی کۆزمۆ، سروشتی زەمەن، دیاردەی چاڵە-رەشەکان و دەربارەی کارکردنی پرۆسەی بیرکردنەوە و خەیاڵاتمان. لێرە، لە کەناری ئەوەی دەیزانین، تەماسمان لەگەڵ پەنهانە نەزانراوەکاندا، بوون بە هۆی بەخشینی ڕەونەق بە ئەفسانە و جوانی دونیا. بە ڕاستی شتێکی خرۆشە.\nSeven Brief Lessons on Physics Paperback – June 2016\nby Carlo Rovelli. Publisher: Penguin\nNext story فیزیک لە یۆنان\nPrevious story دیکارت: میتۆدی ماتماتیکی و فەلسەفەی میکانیکی.


ژمارەی توشبوانی کۆرۆنا لە زۆرینەی وڵاتانی جیهان بەردەوامە لەبەرزبونەوە و کۆی توشبوانی پەتەکەش لە جیهاندا گەیشتە 38 ملیۆن و 746 هەزار کەس، لەو ژمارەیەش زیاتر لە 29 ملیۆن و 126 هەزار کەس چاکبونەتەوە.\nبەگوێرەی دوایین ئامار ژمارەی توشبوانی ڤایرۆسی کۆرۆنا، تا بەرەبەیانی ئەمڕۆ پێنجشەممە گەیشتوەتە 38 ملیۆن و 746 هەزار و 513 کەس، لەو ژمارەیەش 29 ملیۆن و 126 هەزار و 752 کەس چاکبونەتەوە، هەروەها ملیۆنێک و 96 هەزار و 881 کەسیش گیانیانلەدەستداوە.\nلەسەر ئاستی وڵاتانی جیهان، ولایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا لە پلەی یەكەم دێت كە تیایدا 8 ملیۆن و 150 هەزارو 43 كەس توشی كۆرۆنا بون، هیندستانیش بە تۆمارکردنی 7 ملیۆن و 307 هەزار و 97 بە پلەی دوەم دێت لەڕوی بەرزی ژمارەی توشبوانەوە.\nهاوکات لە ئێران لەگەڵ بەردەوامی بڵاوبونەوەی پەتاکە، بەڵام رۆژانە ژمارەی ئەو کەسانەی چاکدەبنەوە بەرەو زیادبون دەچێت، بە جۆرێک لە کۆیی 513 هەزار و 219 توشبو، 414 هەزار و 831 کەس چاکبونەتەوە و ژمارەی ئەو کەسانەش بەهۆی پەتاکە گیانیانلەدەستداوە گەیشتوەتە 29 هەزار و 349 کەس.\nلەسەر ئاستی وڵاتانی ئەوروپاش ژمارەی توشبوان لە ئیسپانیا بەرزترین رێژەیە و تا ئەمڕۆ 937 هەزار و 311 کەس توشی پەتاکە بون، لەو ژمارەیەش 33 هەزار و 413 کەس گیانیانلەدەستداوە.


لە دەرەوەی سینەما دەمەتەقێیەک لەگەڵ ئینگمار بێرگمان_بەشی چوارەم و کۆتایی - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nلە دەرەوەی سینەما دەمەتەقێیەک لەگەڵ ئینگمار بێرگمان_بەشی چوارەم و کۆتایی\nوتار Dec 15, 2021\n|||| بەشی چوارەم و کۆتایی\nئایا لە هەمان قۆناغدا بوو "پێرسونا" تان دروست کرد؟ فیلمێک کە بە بڕوای من باشترین فیلمتانە.\nبەڵێ. لە هەمان قۆناغدا بوو. دوو ساڵ بوو بەڕێوەبەرایەتی "شانۆی گەل"م لە ستۆکهۆڵم لە ئەستۆ گرتبوو. لە بەرایی پاییزدا یەخەگیری ڤایرۆسێک بووم و نیشانەکانی دەردەسیم تێدا بینرا. وێڕای ئەوەش توانای هاوسەنگیم بزر کرد. بۆ ماوەی چوار مانگ لەسەر کورسی دانیشتم و لە خاڵێکی سەر دیوار ورد دەبوومەوە. ئەگەر گچکەترین جووڵەم کردبا، ئەوا دەتگوت هەموو دنیام بەسەردا دەڕووخێ. هەر بۆیە بیرۆکەیەکم بۆ هات. بیرۆکەی دروست کردنی فیلمێک بە دوو کەسێتییەوە کە یەکێکیان قسە دەکا و ئەویتریان تەنها بێدەنگ دەبێ. لە مانگی یونیدا سیناریۆکەم نووسی و لە ئۆگۆستیدا بردمە بەردەم کامێرا. وێنەگرتنی ئەو فیلمە ژیانی منی ڕزگار کرد. چونکە کاتێک دەستمان پێ کرد، هەستم دەکرد دەست و لاقم لە کۆت و زنجیردان، پاشان کتوپڕ هەموو شت گۆڕا. سەرنجم دا دەتوانم واز لە شانۆی گەل بهێنم. هەستم کرد پیاوێکی ئازادم کە دەتوانم تەڵاق وەربگرم و دەستبەرداری ژیانی کۆمەڵایەتیم لەم شارە ببم و بۆ دوورگە بڕۆم. لەو سەردەمەدا ڕزگارییەکی ترم ئەزموون کرد. هەموو ژیانی خۆمم بە شەڕکردن لەگەڵ مەسەلە ئاینییەکاندا بەڕێ کردبوو. پاشان نەشتەرگەرییەکی سادەم ئەزموون کرد و ماوەی پێنج سەعات بێهۆش بووم. تەواو بێدەنگ. تەواو مەحف و ئازاد. دوای ئەو ئەزموونە پێنج سەعاتییە کە بوونی نەبوو، چیدی لە مردن نەدەترسام. باکم بە هیچ شتێک نەبوو کە لە دەرەوەی ئەم دنیایەدا بوایە. لەو کاتەوە بە دوا چیدی بیرم لە خودا نەکردەوە.\nبەڵێ، سەیرە. لە ئێستادا بڕوام وایە کە هەموو ئەو سیفەتانەی ئێمە بە خودای دەدەین؛ لەوانە: خۆشەویستی، دلۆڤانی و جوانی، هەر هەمووی زادەی مرۆڤن. ئەو سیفاتانە لە ناوەوەی ئێمەوە دێن و بە بڕوای من پەرجۆی ڕاستەقینەش هەر ئەمەیە.\nئەوە ئێستا من سەرنجی هۆکاری گۆڕانکاری لە ناوەڕۆکی کارەکانی ئێوەدا دەدەم. کەسایەتییە بەراییەکانی فیلمەکانی ئێوە ڕۆحگەلی سەرنجڕاکێش و پێچەڵپێچ بوون، بەڵام هیچکامیان دڵیان نەبوو، یان بەو جۆرە پیشان دەدران کە دڵیان نییە. حاڵیحازر ئێستا ئەوان کەمتر تەنیا و کەمتر بێبەرگری (زیانەوین) ترن. وا نییە؟\nمرۆڤەکان دەگۆڕێن. خودی خۆتان ئایا لە هەرزەکارییدا هەوڵتان نەداوە خۆتان بناسن؟ کتوپڕ هەستێکی سەیر و فەرامۆشکراوتان بیر دێتەوە، هەستێک کە لە ماوەی ٥٠ ساڵدا لەبیرت کردووە و ئەمەش ڕێک لە کاتێکدا ڕوو دەدا کە ئێوە لە دوورگەیەکی ئارامدا ژیانێکی ڕێکوپێک و دوور لە هەراوزەنا دەست پێ دەکەن و خەڵکانێک بە چواردەورتەوە دەبن کە چێژ لە بوونت لەگەڵیان دەبەی. گرینگ دۆزینەوەی ڕیتمی تایبەتی و کەسەکی ژیانی خۆتانە. من پێم وایە کاتێ ئەو ڕیتمە دەدۆزیتەوە، ئەوا لێدانی دڵت لەگەڵ خرۆشی ڕۆحتدا هاوئامێز دەبێ و ڕیتمی تایبەتیت دەفۆرمێنێ. ناکرێ باوەڕێکی لەم چەشنە وەهم یان ئەفسانە بێت. بەڵکو بەشێکە لە ڕامانی پیشەیی من. ئەگەر ئێوە ژیانێکی ئارامتان هەبێ یان ڕۆژانە لانی کەم بۆ ماوەی سەعاتێک لە ئارامیی تەواوەتی لە سووچێکدا دابنیشن، ئیدی وردە وردە ڕیتمی خۆتان دەدۆزنەوە. بەڵام مەخابن زۆرینەمان وا ناکەین و بە نکوڵی لێ کردنیشی، هەم لە ڕووی لەشیی و هەم لە ڕووی ڕۆحییەوە زەبر لە خۆمان دەدەین. بابەتی گرینگ ئەوەیە مۆڵەت نەدەی خەڵکانی تر و ڕەوش و هەلومەرجەکانی دەرەوە زیان لەو ڕیتمە بدەن. دیارە سترێس هەندێ جار بۆ مرۆڤ گرینگە. باشترە هەندێ جار لەم دوورگەیە بچمە دەرێ و پەنا بۆ ژیانی بە هەڵپەی شار ببەم. ئەوە تەنها هەندێ جار. کاتێ بنیادەم ڕیتمی خۆی دەدۆزێتەوە، هاوکات شتگەلی تریش بەدەست دەهێنێت.\nلەگەڵ ئەوەشدا، گوشار و سترێس هەروەک تەنیایی، کاکڵەی بنچینەیی فیلمەکانی ئێوەن. بۆ نموونە فیلمی ئایندەی ئێوە، "ڕووبەڕوو"، لەبارەی خۆکوژییەوەیە، کە دەتوانرێ ئەوە وەک جیددیترین گوشاری ڕۆحی/ دەروونی مرۆڤ وەربگیرێت. ئایا کاکڵەی ئەم فیلمە هەروەک "دیمەنگەل لە ژن و مێردایەتییەک"، تەواو کەسەکییە؟\nبەڵێ، من چەندین جار بیرۆکەی خۆکوشتنم بۆ هاتووە. ڕێک وەک ئێوە، بەڵام کاری داهێنەرانە ڕزگاری کردووین. من هەمیشە ئیش دەکەم و ئێوە ناتوانن کاتێ خەریکی وێنەگرتن یان مۆنتاژی فیلمێکن خۆتان بکوژن. من ئیرەییتان پێ نابەم، لەبەرئەوەی وەک نووسەر ئێوە زۆر تەنیان. بەڵام من لەگەڵ خەڵکدا ئیش دەکەم- ئەکتەران و تەکینیککاران – و ئەم ئامادەییە لەگەڵ خەڵکدا ڕزگارم دەکا. ئێوە سەعات چوار لە کاتێکدا شەیتانەکان چۆک لەسەر سینگت دادەدەن و دۆزەخ بە دەوری سەرتاندا دەسووڕێتەوە، لە خەو بێدار دەبنەوە، بەڵام ناچارن سەعات شەش لە جێگاکەتان هەستن و بۆ هۆڵی شانۆ، یان ستۆدیۆی فیلمسازی بڕۆن. زۆر زوو دەرگیری بابەتەکان دەبین، بابەتی هونەری، وێرانکارییەکانی خەڵک. ئەوکات هەست دەکەن کە ئێوە و ئەودوای ئەندامانی گرووپەکە تەنها ئەندامانی یەک لەشن و ناوتان کۆمپانیای فیلمسازییە. پاشان لە فیکرەوە دەچیت "ئای خودێی دلۆڤان، ئەوە خۆ ئەمڕۆ بەیانی نیازم وا بوو خۆم بکوژم، چ خەیاڵێکی تووڕەهات!" هەربۆیە ئەگەرچی یەخەگیری سترێس دەبم، بەڵام هەوڵ دەدەم بەسەر کێشەکاندا زاڵ ببم. من مرۆڤێکم چێژ لە ئیشکردن لەگەڵ ئەکتەراندا دەبەم. بە درێژایی ساڵانێک کە لەم دوورگەیەدا دەژیم، تەنانەت بۆ یەک چرکەش بیرم لە خۆکوشتن نەکردووەتەوە.\nلەبەرئەوەی دوورگەکە زۆر جوانە؟\nنا لەبەرئەوەی کە هەموو شتەکان زۆر ڕاستەقینەن. هەستی هەڤگریی ئێوە بە تەرزێکی تەواو قاییل دەبێ و بابەتەکانی پەیوەست بە ژیانی ئێوەوە، شێوەی واقیعییانەی وردی خۆی، نە کەمتر و نە زیاتر بەدەست دێنێ. ئەگەر تووڕە ببم و بچمە دەرەوە و لە کەنار دەریا هاوار بکەم، ئەوا ڕەنگە باڵندەیەکی گەمژە لە چڵێکەوە بفڕێت، بەڵام ئەگەر لە ستۆدیۆ هاوار بکەم ئەوا دنیا بەسەر یەکدا قڵپ دەبێتەوە و هەمووان لەوبارەیەوە دەدوێن. ئیدی تێگەییشتنێکی هەڵەم بەرامبەر بە خۆم لەلا دروست دەبێ. لە دوورگە کەس گرینگییم پێ نادات.\nئایا کاتێک لە دوورگەیت، سەختتر کار دەکەی؟\nنا، هەرگیز. نزیکەی چوار سەعاتێک لە ڕۆژدا. لە دەی بەیانییەوە تا یەک و لە یەکی پاشنیوەڕۆوە تا سێ ئیش دەکەم. پاشان سەعاتێک دەخەوم. دوای ئەوە بۆ گوند دەڕۆم و ڕۆژنامە و نامەکانم وەردەگرم. عەسران بە زۆریی کتێب دەخوێنمەوە، یان تەماشای فیلم دەکەم، یاخود بۆ دیداری هاوڕێکانم دەڕۆم. من کۆمەڵێکی زۆر فیلمی دڵخوازی خۆمم هەن، کۆمەڵەیەکی تەواو تەکووز و پیشەیی.\nڕەنگبی ئێوە گەییشتبنە ڕێگەچارەی کەسەکیی گونجاو، بەڵام ئایا ئێوە گەشبینن سەبارەت بە ئەزموونی سوێدییەکان لە ڕۆنانی بەهەشتی زەمینیی؟\nڕاستیت دەوێ نەء. بەڵام دەبێ ددان بەوەدا بنێم کە هەوڵدان بەهەرحاڵ شتێکی جوانە. شتێکی نزیک لە دەروونشیکارییە: بۆی هەیە ٥ یان ٨ یاخود ١٠ سەعات بخایەنێت. بۆیشی هەیە تەواوی ژیانتان داگیر بکا، بەڵام هەمیشە ئومێد بۆ گەییشتن بە سەرکەوتن، بوونی هەیە. کێشەکە لەوێدایە هەموو شت دواجار لەگەڵ بوونەوەرێکدا ڕووبەڕوو دەبێتەوە کە ناوی ئینسانە، بوونەوەرێک کە بە بڕوای من بونیادی بوونێکی بێ سەروبەرەی هەیە. ئەگەر توانیبات ڕەفتاری خۆتان لەگەڵ خەڵکانی تردا لە دەرەوەڕا تەماشا بکردایە، ئەوا بەو دەرەنجامە دەگەییشتن کە هیچکام لەو ڕەفتارانە ئەقڵانی و مایەی تێگەییشتن نین. ناتوانرێ هیچکام لەو ڕەفتارانە لە ڕووی ئایینی یان سیاسییەوە ڕاڤە بکرێن. ئێمە تەنها پێکهاتەیەکی سەیرین، ئەزموونێکی سەیرین لە ژیانی ماددییدا. وا بزانم ڕۆژێک لە ڕۆژان دیار نامێنین و مێرووەکان دەگەڕێنەوە. لەبەرئەوەی تاقە پێکهاتەی کامڵی زەوی، مێرووەکانن. کاستلەر تیۆرەیەکی هەیە و باوەڕی وایە مێشکی مرۆڤ لە وەرەمێکی شێرپەنجەیی دەچێت. ئەو پێی وایە هەزاران ساڵ لەمەوبەر لە کەللەی مەیمووندا شتێک ڕووی داوە و لەسەر مێشکە گچکە و کامڵەکەی ئەو، مێشکێکی تر وەک خانەی شێرپەنجەیی گەشەی کردووە. ئەم مێشکە نوێیە پێکهاتەکی گەمژانەیە کە لەگەڵ هیچکام لە بەشەکانی تری ئەم جیهانەدا پەیوەندی و هاوگونجانی نییە. ڕایەڵی نێوان ئاوەزی نوێ و ئاوەزی کۆن زۆر دژوار و هەندێک جار مەحاڵە. لەبەرئەوە جۆری مرۆڤ هەمیشە ئازار بەو شێرپەنجە مێشکییەوە دەکێشێت. ئێمە ناچارین لەبری ئەو مێشکە کۆنەی کە بۆ بەڕێوە بردنی شتگەلی بەرایی سادە و تاسەر ئێسک ڕەسەنی ئێمە بەس بوو، بە کۆڵ ئەم مێشکە ناپێویست و ناکردەگی و قەبەیە لەگەڵ خۆمان بەملاولادا کێش بکەین. من ئەم تیۆرەیەم خۆش دەوێ. ڕەنگە ڕاست نەبێ، بەڵام بە باشی لەگەڵیدا هەڵ دەکەم. لەبەرئەوەی بەرامبەر بە ئایندەی بەشەر زۆر خەراپ ڕەشبینم. هێشتا وا بیر دەکەمەوە کە ژیانکردن شتێکی خۆشە.\nپێتان وایە ئەگەر تەنها ئەو مێشکە گچکەیەی مەیموونمان هەبوایە، ئەوا هەموو شت مایەی چ بێزاری و ماندووییەک دەبوو!\nبێگومان. منیش نامەوێ بگەڕێمەوە سەرەتای ڕێگاکە. من هەموو شتێکم بەو شێوەیەی کە هەن، خۆش دەوێن. بێدار بوونەوەی سەعات چوارانم لەکاتێکدا کە تا سەر لێواری مەرگ زەندەقم چووە، خۆش دەوێ. بەڵێ، من چێژ لە زەندەقچوون تا سەر لێواری مەرگ دەبەم. ئەو چێژە بە هیچ شتێک ناگۆڕمەوە.\nفۆتۆکە: فیلمی "پێرسونا"\nبە پاڵەوانێتی: بیبی ئەندێرشون و لیڤ ئولمان


true, false (پەڕەی 1) / فەرھەنگی ئایتی زانستپەروەرانی کورد / مەکۆكانى زانستپەروەرانى کورد\n» true, false\n#1 2007-04-07 10:27:53\nله نووسینی فێرگه‌ی (پهپ)دا پێویستم به‌م دوو زاراوانه‌یه، تكایه پێش زاراوه‌كانی تر ئه‌مانه تاووتوێ بكه‌ین\ntrue = ڕاست\nfalse = ناڕاست، چه‌وت، هه‌ڵه، ساخته\nله‌سه‌ر زاراوه‌ی یه‌كه‌م پێم وا نه‌بێ زۆر كێشه هه‌بێت، (ڕاست) گونجاوه، به‌ڵام له‌سه‌ر چه‌ند پێشنیاره‌كه‌ی تر ده‌مه‌وێ به‌س یه‌ك وشه‌مان هه‌بێت، ئێوه چیتان پێ باشه، من له فێرگه‌كه‌دا (ناڕاست)م نووسیوه، به‌ڵام زیاتر حه‌زم له (ساخته)یه، ئێوه چی ده‌ڵێن؟\nدوایین دەستکاری لەلایەن Diyako (2007-04-07 10:32:15)\n#2 2007-04-07 12:04:28\nRe: true, false\nزۆر راسته كاك دیاكۆ (false) مانای ساخته‌ش ده‌دات، به‌ڵام ئه‌گه‌ر بۆ (true) بنووسین (ڕاست) ئه‌وه بۆ (false) بنووسین (ناڕاست، هه‌ڵه) ئه‌ویش هه‌ڵه نییه. له زمانی پڕۆگرامكردن زۆر جارانیش ئه‌و دووشه‌یه وه‌ك پێچه‌وانه‌ی یه‌كتری به‌كار ده‌هێنرێن. به‌ڕاستی به‌بێ فه‌رهه‌نگێكی كوردی ئایتی كاركردن زۆر ئاسته‌مه.\nكاك دیاكۆ، كاك لینوكس ئه‌م پێچ شه‌ممه‌یه بۆ ی باسی (function) كردین، من هه‌وڵم دا هه‌ندێ له شته‌كان بنووسمه‌وه، به‌ڵام له كۆتایدا پاڵتۆكم داخست، بیرم چوو نموونه‌كان پاشه‌كه‌وت بكه‌م. ئه‌م پێنچ شه‌ممه‌یه داوا له كاك لینوكس ده‌كه‌ینه‌وه دووباره نموونه‌كانمان بۆ بنووسێته‌وه.\nسوپاس كاك دیاكۆ ماندوو نه‌بی، به قه‌ولی كورد ده‌ڵێن.\nده‌ست خۆش كاك دیاكۆ. \nدوایین دەستکاری لەلایەن Dilshad (2007-04-10 18:29:33)\n#3 2007-04-08 00:00:24\nراسته كاك دیاكۆ\nfalse = چه‌وت، ساخته\nnot true ده‌بێته ناڕاست\n#4 2007-05-28 22:09:32\nڕای منیش هه‌ر وایه،ڕاست بۆ true,چه‌وت بۆ false\n#5 2007-05-29 19:48:14\nكاك دیاكۆ جگه له ساخته من له‌گه‌ڵ هه‌موو پێشناره‌كانی به‌ڕێزتام، وه من له‌گه‌ڵ ئه‌وم زیاتر له مانایه‌كی هه‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی به پێی بابه‌ت و ڕسته‌كه مانا پڕواپڕه‌كه‌ی بدات. له ئه‌ڵمانیا له زمانی پرۆگرامكردندا wahr و nicht wahr به‌كارده‌هێنرێت كه ده‌كاته ڕاست و نا ڕاست.\n#6 2007-10-03 02:57:25\nبه ڕای من له‌و کاته ته‌رجومه‌ی حه‌رفی نه‌کرێن باشتره.


منداڵەکان هەڵگری بۆن و تام و رەنگ و دەنگی تازەن - باسنیوز\nمنداڵەکان هەڵگری بۆن و تام و رەنگ و دەنگی تازەن\nمنداڵێکی نوێ - 24\nو: شێرزاد حەسەن\nچۆن هەستکردن بە گوناهباری پەیدا دەبێت؟\n+ ئۆشۆ-ی خۆشەویست.. بۆچی دایکان و باوکان وەها دڵڕەقن بەرامبەر بە فەرزەندەکانی خۆیان؟ ئایا هیچ رێگایەکی دروست نییە بۆ ئەوەی پتر هەست بە بەرپرسیارییەتdی خۆیان بکەن؟ میهر و سۆزی زۆرتر بنوێنن؟ ئایا بە بیر و بۆچوونی تۆ رێگەچارەیەک نییە بۆ دوورکەوتنەوە لە دووبارەکردنەوەی هەمان هەڵە و گوناه کە ساڵەهایە نەوە دوای نەوە دووبارەی دەکەنەوە؟\nوەڵام: ئەگەر تۆ خۆت ئاشنا بیت بە شادومانی و هۆشیاریش بیت بەو خۆشنوودییە، دڵنیات دەکەم کە ئاسوودە دەبیت بەو هەستە خۆشەی کچەکان و کوڕەکانت کە ئازادن لەناو ژیان و سروشتدا کە بۆ خۆیان کەیفێ دەکەن.\nمنداڵەکەت سەرگەرمی سەما و بەزم و بازبازێن و هاوار و قریشکەیە، کەچی تۆ لە گۆشەیەکدا رۆژنامە دەخوێنیتەوە، رۆژنامە پەڕپووت و بێ سەنگەکەت. تۆ باش دەزانیت کە دووبارەیە و هەر هەمان هەواڵ و ماجەرایە، بەڵام حەزت بەوەیە خۆت سەغڵەت بکەیت. تۆ رێگری لە منداڵەکەت دەکەیت و دەیوەستێنیت، بەسەریدا هاوار دەکەیت کە تۆ بێزار نەکات، گوایە ئەتوو خەریکی شتێکی گەلەک گرنگ و بایەخداریت– رۆژنامە دەخوێنیتەوە- کەچی تۆ هێز و وزەی منداڵەکەت دەکوژیت، کە مەرجە وەک هەر شتێکی سروشتی رێڕەوی خۆی وەربگرێت. تۆ ئەو ئاگر و بڵێسەیە دەکوژێنیتەوە، ئەو رۆشنایی و پرتەوە دەڕەوێنیتەوە، تۆ خودی ژیان کوێر دەکەیتەوە و دڵت خۆشە کە تا ئەو رادەیە دڵڕەقیت و زەبروزەنگ دەکەیت بە خوو.\nمن مەبەستیشم نییە کە بە تۆ بڵێم بۆ هەمیشە رێگا بدەیت کە فەرزەندەکانت تووڕە و بێزارت بکەن، بەڵام من دڵنیام کە تۆ زۆربەی کات خۆت سەغڵەت و پەریشان کردووە. هاوکات بە فەرمان و داواکاری و مەرج و مەکە و مەڕۆ و مەخۆ، منداڵەکەی خۆت شێت کردووە، گەر تۆ هێمن و بە حەوسەڵە بیت، ئەوسا مندڵەکەش تێت دەگات، منداڵەکان زۆر وریا و خۆڕسکانە کاردانەوەی خێرایان دەبێت بۆ هەموو قسە و کردار و رەفتارێکی گەورەکان. ئەگەر منداڵەکە بزانێت کە تۆ وەک باوک و دایک و مامۆستا هەموو شتەکانی لێ قەدەغە ناکەیت، ئەوسا ئاسانترە کە تۆ وای لێ بکەیت هێمن و سەلار بێت، ئەو کاتەی سەرگەرمی یەکێک لە ئەرک و کار و خولیاکانی خۆتیت، دڵنیا بە کە هەست بەوە دەکات کە مادامەکێ تۆ نەرم و نیانیت، بگرە رێگات داوە کە بەهرەمەند بێت لە هەموو ئازادییەکی خۆی، ئامادە نییە ئاو لێڵ بکات.\nمنداڵەکان خاوەنی دیدگا و روانینی خۆیانن و مەرجە ئێمە رێزیان لێ بگرین.\nجار هەیە مامۆستا لە کاتی وانەوتنەوەدا بەتووڕەییەوە بەسەر قوتابییەکانی خۆیدا هاوار دەکات، کە مەرجە هێمنی و کپیی پۆلەکە بپارێزن، بە رادەیەک کە ئەگەر دەرزی هەڵبدەیت و بکەوێتە خوارەوە زرنگەی نەیەت. هەڵبەتە فەرمانی مامۆستایە و پۆلەکە بۆ ماوەی دوو خوولەک نوقمی خامۆشییەکی سەنگین و هەم خنکێنەر دەبێت، لەناکاودا یەکێک لە ریزەکانی دواوە بە دەنگێکی بێزار و خنکاوەوە دەچرپێنێت:\n"ئەرێ لە راهی ئاسمان خۆ دڵمان تەقی.. دەبا دەرزییەکە بکەوێتە خوارەوە و زرنگەی بێت... چش!"\nهەڵبەتە رەنگە ئەم چرپە داخدارە لە تاو قوڕقەپی هەم خۆی و هەم هەموو قوتابییەکان بێت کە هی یەكێکیانە لە یەکەمین رۆژی هاتنی بۆ قوتابخانەکە.\nجارێکیان لە رۆژی یەکەمی چوونە قوتابخانەدا، مندڵێک بەدوای دایکیدا زۆر گریا و ژیر نەدەبووەوە کە لەوێندەر بەتەنیا بەجێی هێشت، بەڕێوەبەر و مامۆستاکان بە جۆرەها شێوە و بە سۆز و میهرەوە هەوڵیان دا، بەڵام بێ سوود بوو، تا دەمەو نانی نیوەڕۆ لە شیوەنی خۆی نەکەوت، ئەوسا بەڕێوەبەرەکە بە بێزارییەوە بە منداڵەکەی گوت:\n" لە راهی ئاسمان بەسە و خامۆش بە، کاتی نانی نیوەڕۆیە، دوای دوو سەعاتی دیکە دایکە دێت و دەتباتەوە..ئیدی ژیر بەرەوە!"\nیەکسەر منداڵەکە ژیر بووەوە و بەسەرحاڵییەوە گوتی: "من وامزانی تا دەبم بە شازدە ساڵ هەر لێرە دەمێنمەوە!"\nمنداڵەکان خاوەنی دیدگا و روانینی تایبەت بە خۆیانن، خاوەنی تێگەیشتن و شێوازی نزیکبوونەوەیان لە کەسەکان و شتەکان و رووداوەکان. ئێوە وەک دایکان و باوکان و مامۆستایان، یان خزم و کەسانی ئەو منداڵانە، هەقی خۆیەتی کە لێیان تێ بگەن و رێز لە بەهرە و وزە و توانا شاراوەکانی ئەوان بگرن، دوور بن لە سزا و هەڕەشە و تۆقاندنیان، مەرجە زۆر قورسەکانی خۆتان بەسەریاندا مەسەپێنن، ئەو حەز و خەون و خولیایانەی کە ئێوە بە منداڵی و گەنجییەتی نەگەیشتوون پێیان، یان بۆتان نەهاتوونەتە دی، مەیانخەنە سەر ئەستۆی کچەکان و کوڕەکانی خۆتان، ئەوەیان ستەمێکی گەورەیە و مەرج نییە بۆیان بکرێت هەر وەک چۆن خۆتان بۆتان نەکرا و نەهاتنە دی.\nئەگەر مێشکێک کراوە بوو بۆ لێکدی تێگەیشتن و دەرک کردنی بەرامبەر، بەتایبەتی لەنێوان باوان و فەرزەندەکانیان، ئەوسا دۆزینەوەی هارمۆنیا و ریتمی هاوسەنگ لەنێوان هەردوو لایان دەسازێت، هەموو شتەکانی دیکەش کۆک و تەمیز دەبن. ئەوە تەنیا گەمژەکان و بێهۆش و کاڵفامەکانن کە لەناو خۆیاندا خنکاون، ئامادە نین لە هیچ تێ بگەن، روانین و دیدگای دیکەی خەڵکی پەسند نەکەن و دژی بوەستنەوە، دۆگماپەرستن و هەرچی بیر و بۆچوونێک لەگەڵ هی ئەوان نەگونجێت شایستەی رەتکرنەوەیە، دروشمەکەیان بەم چەشنەیە: گەر وەکوو من نەبیت دوژمنمیت. ئەو خۆداخستنە بەرامبەر بەوانی دیکە هیچ پردێک دروست ناکات، هەر هەمان دۆخ وای کردووە هەڵگرانی ئایدیۆلۆژیا ئاسمانی و سەرزەمینییەکان بۆ هەمیشە لە جەنگدا بن.\nمنداڵەکان هەناسەیەکی پاک و تازە دەهێننە ناو ژیان و جیهانی ئێمەوە. ئەوان هەڵگری بۆن و تام و رەنگ و دەنگی تازەن.\nمنداڵان بۆ هەمیشە چاپی تازەی ئاگاهی و هۆشیارین، کتێبگەلی نوێ بۆ ناسینی خۆمان و دونیایەکی تازە و نوێ.\nمنداڵان دەروازە و پردی پتەوی ئێمەن بۆ چوونە ناو ژیان، باڵمان پێ دەبەخشن تا بگەینە ئاسمان و شانشینی خواهانە، ئەوانن کە هێزیان هەیە پاک و پیرۆزمان بکەن.\nتکایە هۆشیار و زرنگ بە و لە منداڵەکانی خۆت تێ بگە و هەموو شتەکان کۆک و رێک دەبنەوە. ئەگەر تۆ ئاسوودە و وریا بیت، ئەوسا پێویستت بەوە نابێت کە لەوە بترسیت چۆنچۆنی هەمان هەڵە و گوناه دووبارە و دەبارە نەکەیتەوە، چونکە شادی و زرنگی پێکەوە رێگر دەبن لە بەردەمتدا کە دوور بیت لە هەڵە و پەڵە. ئەوکات ئێوە دەبێت بە تەواوی و بنەبڕ بڕیار بدەن کە لە دایکان و باوکانی خۆتان جیاواز بن. هەڵبەتە سەیر نییە، چونکە هۆشیاری و ئاگاهی بۆ خۆی جیاوازییەکە دێنێتە ئاراوە.


ژیان | کوردستان | ئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێم: دوو هێرشمان پوچەڵ كردەوە كە یەكێکیان پەكەكە پلانی بۆ دانابوو\n2020-10-26 | 1487 جار خوێندراوەتەوە\nئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێمی كوردستان دەستگیر كردنی چەند گروپێكی جیاوازی راگەیاند كە ئاماژە بەوە دەكات كە یەكێك لە گروپەكان پەیوەندی هەبووە بە پەكەكەوە.\nبە گوێرەی راگەیەندراوی ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێمی كوردستان، ئاماژە بەوەكراوە "لە چەند رۆژی رابردوودا چەند هێرشێكی تێكدەرانەیان لە هەرێمی كوردستان پووچەڵ كردەوە و چەندین كەسیشیان دەستگیركرد كە پەیوەندییان لە گەڵ گرووپە تیرۆریستییەكاندا هەیە. "\nئەنجومەنی ئاسایشی هەرێم ئەوەشی روونكردووەتەوە "لە كەیسی یەكەمدا 12 كەسی گومانلێكراو هەن كە پەیوەندییان بە پەكەكەوە هەیە. هەروەها چەندین كەسی دیكەش تێوەگلاون كە لە چەند وڵاتێك نیشتەجێن لە نێویشیاندا ئەوروپا، كە پیلانی هێرشكردنە سەر كونسوڵگەرییەك لە هەولێر و تیرۆركردنی دیپلوماتكارانی ناو كونسوڵگەرییەكە و پەلاماردانی كۆمپانیا تایبەتەكانی ئەو وڵاتەیان لە هەرێم داڕشتبوو".\nدەقی راگەیێندراوەكەی ئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێمی كوردستان\nراگەیەندراوێك لە ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێمی كوردستان سەبارەت بە پووچەڵكردنەوەی چەند هێرشێكی تێكدەرانە لە هەرێمی كوردستان\nهێزەكانی ئاسایشی هەرێمی كوردستان، لە چەند رۆژی رابردوودا چەند هێرشێكی تێكدەرانەیان لە هەرێمی كوردستان پووچەڵ كردەوە و چەندین كەسیشیان دەستگیركرد كە پەیوەندییان لە گەڵ گرووپە تیرۆریستییەكاندا هەیە.\nلە ئەنجامی ئۆپەراسیۆنی هێزەكانی ئاسایشدا، دوو پیلان پووچەڵكرانەوە كە یەكێكیان لە لایەن پارتی كرێكارانی كوردستان ( پەكەكە) پلانی بۆ دانرابوو، بەڵام خۆشبەختانە بە هاوكاریی و هەماهەنگیی نێوان هێزەكانی پۆلیس و ئاسایش و هەواڵگریی و دژە تیرۆری هەرێمی كوردستان پووچەڵكرانەوە. هەندێك لە پیلانداڕێژەرانی ئەم هەوڵانە، پەیوەندییان لەگەڵ خەڵكی دەرەوەی عێراق و دانیشتووی وڵاتانی ئەوروپاوە هەیە و لە لایەن ئەوانەوە ئاراستەكراون.\nئەو كەس و لایەنانەی كە بڕیار بوو بكرێنە ئامانجی ئەم هێرشە تیرۆریستییانە، ئاگاداركراونەتەوە و رێكاریی پێویستیش، لەپێناو پاراستنی دیپلوماتكاران و خاوەنكارانی بیانی لە هەرێمی كوردستان گیراوەتەبەر.\nدوای لێكۆڵینەوە و بەداوداچوونی ورد، هێزەكانی پۆلیس و یاسایشی هەرێم، چەندین كەسیان لە پەیوەند بەم پیلانەدا دەستگیر كردووە. لەڕێگەی پۆلیسی نێودەوڵەتیش( ئینتەرپۆل)ەوە داوای هەماهەنگیی وهاوكاریی، لە هاوكارە نێودەوڵەتییەكانمان دەكەین بۆ دەستگیركردنی كەسانی دیكەی تێوەگلاو لەم پیلانەدا.\nلە كەیسی یەكەمدا دوازدە كەسی گومانلێكراو هەن كە پەیوەندییان بە پەكەكەوە هەیە. هەروەها چەندین كەسی دیكەش تێوەگلاون كە لە چەند وڵاتێك نیشتەجێن لە نێویشیاندا ئەوروپا، كە پیلانی هێرشكردنە سەر كونسوڵگەرییەك لە هەولێر و تیرۆركردنی دیپلوماتكارانی ناو كونسوڵگەرییەكە و پەلاماردانی كۆمپانیا تایبەتەكانی ئەو وڵاتەیان لە هەرێم داڕشتبوو. ئەمە جیا لە هەوڵەكانیان بۆ پەلاماردان و هێرشكردنە سەر كۆمپانیا و براندە جیهانییەكان و وڵاتانی رۆژئاوا لە هەرێمی كوردستان. لە دوای چاودێریكردنی گرووپەكە لە لایەن هێزەكانی ئاسایشەوە بۆ زیاتر لە چوار مانگ، توانرا گیانی چەندین كەس بپارێزرێت و چەندین گومانلێكراویش دەستگیر بكرێن لە نێویاندا دوو هاووڵاتی سووری هەن. گومانلێكراوان بەپێی ماددەی 1 ی یاسای 21 ی ساڵی 2003 رووبەڕووی دادگا دەكرێنەوە.\nلە كەیسی دووەمدا، دوای زیاتر لە ساڵێك بەدواداچوون، تا ئێستا هەشت كەس دەستگیركراون و هەموویان هاووڵاتی عێراقین. ئەم گرووپە هەوڵی تیرۆركردنی پارێزگارێكی هەرێمی كوردستان و ئەنجامدانی چەندین كاری توندوتیژییان لە هەرێم بە گشتی و پارێزگای دهۆك بەتایبەتی داوە. هەروەها پلانی هێرشكردنە سەر دامودەزگاكانی حكوومەتی هەرێمی كوردستان و تێكدانی ئاسایشی هەرێمیان داڕشتبوو. بەم زووانە گومانلێكراوان، بەپێی ماددەی 1 ی یاسای 21 ی ساڵی 2003 رووبەڕووی دادگا دەكرێنەوە.\nگرووپی سێیەم، دوای بەدواداچوون و ئۆپەراسیۆنێكی بەرفراوانی دژەهەواڵگریی بۆ ماوەی زیاتر لە ساڵێك، هێزەكانی پۆلیس توانیان حەوت كەسی گومانلێكراو كە هەر هەموویان هاووڵاتی عێراقین، بە پێی ماددەی 1 ی یاسای 21 ی ساڵی 2003 و بە بڕیاری دادگا دەستگیر بكرێن. بەداوداچوونەكان بەردەوامن بۆ دەستگیركردنی گومانلێكراوانی دیكە كە بەشێكن لە تۆڕێك كە چەند ساڵێكە دروستكراوە بۆ كۆكردنەوەی زانیاری هەواڵگری و سەربازیی لە بارەی دامودەزگاكانی حكوومەتی هەرێمی كوردستان و بەرپرسەكانی. هەروەها پلانی كوشتنی بەرپرسێكی باڵای هەواڵگری و دادوەرێكیان دابوو. گرووپەكە، زانیارییان لە گەڵ چەند لایەنێك لە نێویاندا پەكەكە، ئاڵوگۆڕ كردووە. ئێمە حكوومەتە بیانی و دەزگا هەواڵگرییە پەیوەندیدارەكانمان لەم ئۆپەراسیۆنە و ئەو زانیارییانەی تا ئێستا بە دەستمان خستوون، ئاگادار كردۆتەوە.\nئەم ئۆپەراسیۆنانە دەریدەخات كە هەڕەشەیەكی بەردەوام لە سەر ئاشتی و سەقامگیریی هەرێمی كوردستان هەیە، بەڵام هێزەكانی ئاسایش، چالاكانە ئەركەكانیان رادەپەڕێنن و بە هیچ شێوەیەك رێگە نادەن، رەوشی ئارام و ئاسایشی هەرێمی كوردستان تێكبدرێت.


داوای بەڵگەنامەی سەفەر بکە - Migrationsverket\nداوای بەڵگەنامەی سەفەر بکە\nAnsök om resedokument – sorani\nبۆ ئەوەی بتوانیت بەڵگەنامەی سەفەر وەربگریت ئەبێت تۆ پەنابەری ددانپێدانراو بیت بەپێی ڕێککەوتننامەی جنێف ی ساڵی ١٩٥١ یاخود بێ دەوڵەت بیت و مەرجەکانی ساڵی ١٩٥٤ ی ڕێککەوتننامەی نیۆرک پڕکەیتەوە. ئەگەر بوویتە هاووڵاتیەکی سویدی ، دەبێت برۆی بۆ پۆلیس بۆ ئەوەی داوای پاسپۆرتی سویدی بکەیت.\nمەرجی بەدەستهێنانی بەڵگەنامەی سەفەر\nبۆئەوەی بتوانیت بەڵگەنامەی سەفەر وەرگریت ئەبێت تۆ\nپەنابەرێک بیت کە بەپێی ڕێککەوتننامەی جنێف بۆ ساڵی ١٩٥١ ددانتپێدانرابێت، یاخود بێ دەوڵەت بیت و مەرجگەلی ڕێککەوتننامەی نیویۆرک بۆ ساڵی ١٩٥٤ پڕبکەیتەوە.\nناتوانی پاسپۆرتی سەفەر وەدەست بهێنی ئەگەر\nئەگەر پەنابەر نەبیت، دەتوانی لە هەندێک حاڵەتدا پاسپۆرتی بیانی وەربگریت. دەربارەی چۆنیەتی داواکردنی پاسپۆرتی بیانی، زیاتر بخوێنەوە.\nمەرجی بەکارهێنانی خزمەتگوزاری- ئەلەکترۆنیکی\nبۆ ئەوەی تۆ بتوانیت خزمەتگوزاری- ئەلەکترۆنیکی بەکاربهێنیت پێداویستییت بەمانەیە\nنیشتەجێ بیت و لە تۆمارگەی دانیشتووان لە سوید ناونووس کرابیت\nبانک ئایدی/ناسنامەی بانکیت هەبێت\n· کۆپییەک لە بەڵگەنامەی گەشت کە پێشتر دەرکرابێت (کۆپی لە لاپەڕەی کەسی و هەموو لاپەڕەکان کە مۆریان لەسەر بێت) یان ڕاپۆرتی پۆلیس کە لەوێدا نووسرابێت بەڵگەنامەی گەشتەکەت ون بووە.\nسەبارەت بە چۆنیەتی پەیوەستکردنی کۆپیەکی پاسپۆرتەکەت بۆ داخوازیینامەکەت، زیاتر بخوێنەوە (بە ئینگلیزیى)\nدەربارەی داواکردنی بەڵگەنامەی گەشت بۆ منداڵانی خوار تەمەن 18 ساڵ، زیاتر بخوێنەوە.\nئەگەر تۆ پێشتر ناسنامەی خۆت نەسەلماندبێت، ئەتوانیت کۆپییەکی پاسپۆرتی وڵاتی خۆت یاخود بەڵگەنامەی تر هاوپێچ بکەیت کە ناسنامەی تۆ ئەسەلمێنێت (ئەگەر هیچ پاسپۆرتت نەبێت). ئەکرێت ئەوە بۆ نموونە. کارتی ناسنامە، بەڵگەنامەی لەدایکبوون یان دەفتەری خزمەتی سەربازی بێت.\nرەچاوی ئەوە بکە کە ئەگەر ئەو دۆکیومێنتانەی کە ئێمە بۆ تاوتوێکردنی داخوازیینامەکەت پێویستمان پێیە، نەنێریت، لەوانەیە کاتی زیاتر بخایەنێت بۆ وەرگرتنی بڕیارەکەت.\nمنداڵی ژێر ١٨ ساڵ نابێت بۆ خۆیان داوای بەڵگەنامەی سەفەر بکەن. ئەوە پەروەردەکاری یان سەرپەرشتیاری منداڵەکەیە کە داوای بەڵگەنامەی سەفەر بۆ منداڵەکە ئەکات.\nئەگەر منداڵەکەت دوو سەرپەرەشتی هەبێت و لە ڕێگەی خزمەتگوزاریی ئەلیکترۆنیەوە داخوازیینامەکەت پێشکەش بکەیت، دەبێت فۆرمی "ڕەزامەندی بۆ ئەوە کە دەزگای کۆچ پاسپۆرت (پاسپۆرتی بیانی یان دۆکیومێنتی گەشت) بۆ منداڵانی خوار تەمەن 18 ساڵ دەربکات"، 246011، پڕبکرێتەوە و بە شێوازی خزمەتگوزاریی ئەلکترۆنی لەگەڵدا بینێریت. هەردوو سەرپەرەشتەکە دەبێت پەسەندی کردبێت و ئیمزاکانیان شایەتی بۆ درابێت.\nConsent for the Swedish Migration Agency to issue a passport (alien's passport or travel document) for a child under the age of 18, form number 247011 (بە ئینگلیزیى) Pdf, 695.3 kB, opens in new window.\nئەگەر تۆ وەک سەرپەرشتیار داخوازینامە پێشکەش ئەکەیت ئەبێت تۆ دامەزراندنەکەی خۆت و کۆپییەکی کارتی ناسنامەکەت هاوپێچ بکەیت.\nداواکردنی بەڵگەنامەی سەفەر هیچ پارەی تێناچێت، بەڵام تۆ ئەبێت خەرجیی لەسەر بدەیت کاتێک بەڵگەنامەی سەفەر ئەهێنیتەوە. تۆ ئەتوانیت خەرجییەکە بە کارت بدەیت کە هاتیت بۆ دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران بۆ هێنانەوەی بەڵگەنامەی سەفەری خۆت.\nتۆ ئەتوانیت خەرجییەکە بە بانک جیرۆ بدەیت ئەگەر تۆ ناتوانیت بە کارت پارەبدەیت یاخود داوای کاخەزی پارەدان بکە کاتێک کە پەنجەمۆر بەجێئەهێڵیت یان وێنەت ئەگیرێت. کاتێک کە بڕیارەکەت بۆ هات بەوەی کە بەڵگەنامەی سەفەرت بۆ پەسەندکراوە، خەرجییەکە بدە.\nدەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران پارەی بەدەستی وەرناگرێت و ناشتوانێت بەڵگەنامەی سەفەرەکەت بەر لە خەرجیی دانەکە بداتێ.\nزیاتر لەبارەی چۆنێتی پارەدان و ئەو خەرجییانەی برەویان هەیە بۆ بەڵگەنامەی سەفەر بخوێنەوە (بە ئینگلیزیى)\nئەگەر تۆ ناتوانیت داخوازینامەی بەڵگەنامەی سەفەر لە وێب/ئینتەرنێت ەوە پێشکەش بکەیت\nئەگەر تۆ ناتوانیت داخوازینامەی بەڵگەنامەی سەفەر لە وێب پێشکەش بکەیت، ئەبێت تۆ داخوازینامە لەڕێگای پڕکردنەوەی فۆرمی داوای بەڵگەنامەی سەفەربکە، ژمارە ١٠٨٠٢١ ، و لەسەردانێکی کەسییدا لە یەک لە یەکەی مۆڵەت لە دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران ڕادەستی بکە. پێش سەردانەکت فۆرمەکە پڕبکەوە.\nداوای بەڵگەنامەی سەفەربکە، فۆرمی ژمارە ١٠٨٠٢١ (بەسویدیی) Pdf, 754.8 kB, opens in new window.\nApplication for travel document, form number 109021 (بە ئینگلیزیى) Pdf, 755.7 kB, opens in new window.\nمنداڵی ژێر ١٨ ساڵان نابێت بۆخۆیان داخوازیینامەی بەڵگەنامەی سەفەر پێشکەشکەن. ئەوە پەروەردەکاری منداڵەکەیە یان سەرپەرشتیارەکەی کە کەسیی خۆیان داخوازینامەی بەڵگەنامەی سەفەر بۆ منداڵەکە پێشکەش ئەکەن.\nئەگەر دوو پەروەردەکارهەبن ئەبێت هەردووکیان داوانامەکە پەسەندکەن لەڕیگای واژۆکردنی فۆرمی داخوازینامەی منداڵەکە. ئەگەر تەنیا یەک لە پەروەردەکارەکان لەگەڵ منداڵەکە بۆ دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران بێت و داخوازینامەکە ڕادەستکات ئەبێت ئەوی تریش پێشوەخت واژۆکردنەکە ئەبێت لەلایەن کەسی سێهەمەوە شایەتی لەرسەربدرێت. داخوازینامەکە واژۆبکات.\nبەرلەوەی تۆ سەردانی دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران بکەیت بۆ ڕادەستکردنی داخوازینامەکەت ئەوا دەبێت کات بۆ سەردانەکەت بگریت. ئەوەت بیربێت کە هەموو ئەوانەی داوای بەڵگەنامەی سەفەرئەکەن ئەبێت لەگەڵتا بێن، هەروەها منداڵیش. هەر کەسێک ئەبێت یەک داخوازینامە پێشکەش بکات، کاتێکی خۆی ئەدرێتێ. تۆ ئەتوانیت چەندین کات یەک لەدوای یەک بگریت.\nفۆرمی داخوازیینامەکە، بەپڕکراوەیی و واژۆکراو (هەر کەسەو یەک فۆرم). ئەوەت بیربێت کە هەردوو پەروەردەکارەکە ئەبێت فۆرمەکە واژۆبکەن کاتێک کە تۆ داوای بەڵگەنامەی سەفەر بۆ منداڵ ئەکەیت.\nئەگەر هەشبوو بەڵگەنامەیەکی سەفەری پێشووتر یان کۆپیی شکایەتی پۆلیس کە تێیدا نووسراوە تۆ بەڵگەنامەی سەفەرەکەت لە کیس چووە.\nتۆ لەوانەیە پێویستیت بە وەڵامدانەوەی پرسیارگەلێ هەبێت لەبارەی دەرفەتی تۆ بۆ دەستکەوتنی پاسپۆرتی وڵاتی خۆت یاخود هەر بەڵگەنامەیەکی تر کە وەک پاسپۆرت برەوداربێت. لەم دۆخەدا تۆ پرسیارنامەیەک وەرئەگریت کاتێک کە سەردانی دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران ئەکەیت بۆ ڕادەستکردنی داخوازیینامەکەت.\nپاش ئەوەی کە تۆ داخوازینامەکەت کرد\nتۆ ئەتوانیت لە ماڵپەڕی دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران بخوێنیتەوە لەبارەی ئەوەی کە لە ئێستادا کاتی بەڕێوەبردنی چەند ئەخایەنێت. بڕیارگرتنەکە ئەکرێت ماوەی درێژتر بخایەنێت ئەگەر کارڕاپەڕێنەرەکە پێویستی بێت داوای زانیاریی زیاتر لە تۆ بکات.\nکاتێک کە دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران داخوازینامەکەی تۆی بەڕێوەبرد، ئێمە بڕیارەکەت بە پۆست بۆ ماڵەوە ئەنێرین.\nبڕیارەکە بە پۆست بۆ تۆ ئەنێردرێت. ئەگەر دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران بڕیاری دابێت کە تۆ مافی بەڵگەنامەی سەفەرت هەیە ئەوا ئێمە پەیامێکت بۆ ئەنێرین کە کەی بەڵگەنامەی سەفەرەکەی تۆ هەیە بۆ هێنانەوە. ئەکرێت تا ١٤ ڕۆژ بخایەنێت لەو ڕۆژەوە کە تۆ بڕیارەکەت وەرگرت بەرلەوەی تۆ بتوانیت بەڵگەنامەی سەفەرەکەی خۆت بهێنیت لەو یەکەی مۆڵەتەی کە تۆ داخوازیی ئەوەت کرد.\nتۆ ئەتوانیت داوای چاوپێداخشاندنەوەی بڕیاری دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران بکەیت ئەگەر تۆ ڕەتکردنەوەت بۆ داخوازیینامەی بەڵگەنامەی سەفەر وەرگرت.\nتۆ ئەتوانیت داوای چاوپێداخشاندنەوەی بڕیارەکە بکەیت، ئەگەر دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران داخوازیینامەکەی تۆی لەبارەی بەڵگەنامەی سەفەر ڕەتکردەوە،\nئەگەر ئەتەوێت کە کەسێکی تر لەباتی تۆ داوای چاوپێداخشاندنەوە بکات، ئەوا ئەبێت تۆ بریکارینامەیەکی نووسراو بەو کەسە بدەیت.\nبەڵگەنامەی سەفەرەکەت بهێنەوە\nتۆ ئەبێت بەڵگەنامەی سەفەرەکەت لە هەمان یەکەی مۆڵەت یان نووسینگەی خزمەتگوزاری بهێنیتەوە کە تۆ داخوازینامەکەت لێ بەجێهێشت (ئەگەر تۆ زانیاریی ئەوەت وەرنەگرتبێت کە ئەبێت بەڵگەنامەی سەفەرەکەت لە شوێنێکی تر وەرگریتەوە).\nتۆ ئەبێت هاوکات لەگەڵ پەنجەمۆر بەجێهێشتن و وێنەگرتن قسە لەگەڵ کارمەندان بکەیت ئەگەر ئەتەوێت بەڵگەنامەی سەفەرەکەت لە شوێنێکی تر بهێنیتەوە.\nتۆ ئەبێت ناسنامەیەکی برەودارت لەگەڵ خۆت پێبێت کاتێک ویستت بڕوانامەی سەفەرەکەت بهێنیتەوە.\nتۆ کە بڕوانامەی سەفەرت وەرگرتووە ئەبێت کات بگریت بەر لە سەردانی دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران. ئەوەت بیربێت کە کات بۆ هەریەک لە کەسەکان بگریت کە بەتەمان بەڵگەنامەی سەفەر بهێنن. ئەگەر تۆ ئەتەوێت پاسپۆرتی منداڵەکانت وەرگریتەوە، ئەوا ئەبێت کات بۆ هەریەک لە بەڵگەنامەیەکی سەفەر بگریت کە بەتەمایت بیهێنیتەوە.\nتۆ ئەبێت خودی خۆت پاسپۆرتەکەت بهێنیتەوە. بۆ منداڵی ژێر ١٨ ساڵان ئەکرێت پەروەردەکارەکەی یاخود سەرپەرشتیارەکەی بەڵگەنامەی سەفەرەکە بهێنێتەوە بەبێ ئەوەی منداڵەکە لەگەڵدا بێت.\nمنداڵانی سەرو ١٥ ساڵان ئەتوانن بۆخۆیان بەڵگەنامەی سەفەرەکەیان بهێننەوە ئەگەر دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران نووسیبێتی کە پەروەردەکارەکە ئەوەی لەکاتی داواکردنەکەدا گوتووە.\nتۆ ئەبێت ناسنامەیەکی برەودارت پێ بێت کاتێک کە بەڵگەنامەی سەفەرەکە ئەهێنیتەوە. ئەگەر تۆ بەڵگەنامەیەکی سەفەری پێشتر دەرکردووت هەیە کە تازە ڕادەستت نەکردبێتەوە، ئەبێت تۆ ئەمە بگەڕێنیتەوە، کاتێک تازەکەت ئەهینیتەوە.\nکات بگرە بۆ هێنانەوەی بەڵگەنامەی سەفەر (بە ئینگلیزیى)\nپارەی خەرجییەکە بدە\nتۆ ئەبێت خەرجییەک بدەیت بۆ ئەوەی بەڵگەنامەی سەفەرەکەت دەربهێنیت. تۆ ئەم خەرجییە بە کارت لە یەکەی مۆڵەت ئەدەیت کاتێک کە تۆ سەردانی دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران ئەکەیت.\nئەگەر تۆ ناتوانیت بە کارت پارەبدەیت ئەوا تۆ ئەبێت داوای کاخەزی پارەدان بکەیت و خەرجییەکە بەر لە هێنانەوەی بەڵگەنامەی سەفەرەکە ئەدەیت. دەزگای دەوڵەتی کۆچ وکۆچبەران بەدەستی/کاش وەرناگرێت و ناتوانن بەڵگەنامەی سەفەرەکە ڕادەست کەن بەر لە وەی خەرجییەکە نەدرابێت.\nئەگەر تۆ پێشوەخت پارەکەت دابێت، ئەبێت پسووڵەکەی نیشان بدەیت بەوەی کە تۆ پارەت داوە کاتێک کە بەڵگەنامەی سەفەرەکە ئەهێنیتەوە.\nخەرجییەکانی بەڵگەنامەی سەفەر (بە ئینگلیزیى)\nلەبارەی بەڵگەنامەی سەفەر\nسەفەرکردن بە بەڵگەنامەی سەفەر\nبەڵگەنامەی سەفەر مەرجەکانی یەکێتی ئەوروپا EU بۆ پاسپۆرت پڕئەکاتەوە و ئەکرێت بۆ هەموو وڵاتان بەکاربهێنرێت. بەلام ئەگەر تۆ بەپێی ڕێککەوتننامەی جنێف بۆ ساڵی ١٩٥١ وەک پەنابەر هەژمارکراویت، لە پاسپۆرتەکەتدا ئەنووسرێت کە تۆ بۆت نییە سەفەر بۆ وڵاتی خۆت بکەیت یان بۆ ئەو وڵاتەی لەدەستی هەڵاتوویت.\nلە بەڵگەنامەی سەفەرەکەتدا ئەنووسرێت کە ناسنامەی تۆ نەسەلمێنراوە، ئەگەر تۆ نەتتوانیبێت ناسنامەی خۆت بسەلمێنیت، ئەمەش وائەکات کە زەحمەتتر بۆ هەندێک وڵاتی دیاریکراو سەفەر بکەیت.\nتۆ لەوانەیە بۆ ئەم وڵاتانە پێویستت بە ڤیزا هەبێت. پەیوەندیی بە سەفارەتی ئەو وڵاتەوە بکە کە لە ئارادایە بۆ ئەوەی بەر لەوەی سەفەرکەیت زانیاریی زیاتر وەربگریت،\nتا ماوەی ئەوەندە بەڵگەنامەی سەفەر برەوی هەیە\nبەڵگەنامەی سەفەر تا ئەوپەڕی دوو ساڵ برەوی هەیە و ناکرێت درێژکرێتەوە. ئەگەر تۆ بەڵگەنامەیەکی سەفەرت پێویست بوو کاتێک کە ماوەی برەوی بەڵگەنامەکە بەرسەرچوو ئەوا ئەتوانیت داوای دانەیەکی نوێ بکەیت.\nکاتێک کە تۆ داوای بڕوانامەیەکی نوێی سەفەرئەکەیت، دیسان وێنەت ئەگیرێت و پەنجەمۆر بەجێ ئەهێڵیت، لەبەرئەوەی وێنەکانت و پەنجەمۆرەکانت لای دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران هەڵنەگیراوە، بەڵکو تەنیا لە چیپێکی زانیارییدا لەناو بەڵگەنامەی سەفەرەکەتدا هەیە.\nئەگەر تۆ بەڵگەنامەی سەفەرەکەت لێ کەوت یاخود لێت دزرا ئەبێت یەکەم شت پۆلیسی لێ ڕاگەیەنیت. ئەگەر پێویستت بە بەڵگەنامەیەکی نوێی سەفەر هەیە ئەبێت داخوازیینامەیەکی نوێ پێشکەش بکەیت. کاتێک کە داوای بەڵگەنامەیەکی نوێی سەفەر ئەکەیت، کۆپییەکی شکاتی پۆلیس کە بە پۆست بەدەستت گەییشت یان لە پۆلیسخانە دایانیتێ لەگەڵ خۆتدا بهێنە


ئه‌ده‌ب خۆی جوانییه.. به‌ختیار محه‌مه‌د – Dengekan\nbyBaxtyar Muhamad\tMarch 5, 2021\tGeneral, Literature\nگرنگ نییه چه‌ند كتێبت هه‌یه، گرنگ ئه‌وه‌یه چ ده‌نووسی و چۆن ده‌نووسی (له ڕاستیدا له دنیای نووسینیشدا وه‌ك زۆر شتی دیكه، چه‌ندایه‌تی و چۆنایه‌تی به‌یه‌كه‌وه گرنگن). نووسین هزره و شێوازه (شێوازی ده‌ربڕین و گوتن). نووسین واتایه به زمانێكی كاریگه‌ری ڕاست و دروست (ڕاست و دروست له ڕووی بنه‌مای ڕێزمانه‌وه). ئیستاتیكای نووسین (ئه‌ده‌ب و شیعر) له شێوازی ده‌ربڕین و گێڕانه‌وه (گوتن) دایه؛ به‌ڵام له پشت ئیستاتیكادا هه‌میشه ئه‌وه واتایه، كه قسه ده‌كا. واتا زمانی هه‌یه: زمانی گوتن و زمانی نووسین. ڕاستییه‌كه‌ی هه‌م واتا ده‌توانێ زمان جوان بكا، هه‌م زمانیش (شێوازیش) ده‌توانێ واتا كاریگه‌ر بكا. ئێمه ناتوانین واتا ببینین، ئه‌گه‌ر زمان نه‌بینین (واته زمان نه‌خوێنینه‌وه). وه‌زیفه‌ی زمان هه‌م گه‌یاندنه (گه‌یاندنی ده‌لاله‌ت و واتا)، هه‌م ئیستاتیكایه (به‌خشینی چێژی جوانی وشه و ده‌ربڕین). ئه‌م حاڵه‌تانه وه‌زیفه‌ی هه‌موو جۆره نووسینێكه و له هه‌موو جۆره نووسینێكدا به‌رجه‌سته ده‌بن؛ به تایبه‌تی له ئه‌ده‌ب و شیعردا. هیچ ئه‌ده‌بێك نییه له ده‌ره‌وه‌ی ئیستاتیكادا؛ ئه‌گه‌ر ئیستاتیكا له ئه‌ده‌ب دابماڵی، ئه‌وا ئه‌ده‌بیش له ئه‌ده‌ب ده‌كه‌وێ.\nئێمه هیچ ئه‌ده‌ب و هیچ نووسینێك ناخوێنینه‌وه، ئه‌گه‌ر چێژمان پێ نه‌به‌خشێ (پاشانیش كه‌ڵك و سوودی مه‌عریفی). هه‌ندێك جار ئیستاتیكا (چێژی ئیستاتیكی) له ئه‌ده‌بدا به پێش زه‌روره‌تی سوود و كه‌ڵك ده‌كه‌وێ و ئێمه ته‌نها بۆ چێژ و به پاڵنه‌ری چێژ ده‌قێكی ئه‌ده‌بی ده‌خوێنینه‌وه. لێره‌وه هه‌ندێك جار ڕه‌گه‌زی ئیستاتیكا له ئه‌ده‌بدا وه‌پێش ڕه‌گه‌زی واتای مه‌عریفی ده‌كه‌وێ؛ یان با بڵێین ئه‌م ڕه‌گه‌زه له ناو چێژی ڕه‌گه‌زی ئیستاتیكادا خۆی ده‌شارێته‌وه و خوێنه‌ر به ڕوونی نایبینێ و زۆر بایه‌خی پێ نادا. ڕاستییه‌كه‌ی له پشت هه‌موو وشه‌یه‌كی جواندا، خه‌یاڵ و فیكرێكی جوانیش هه‌یه. لێره‌وه واتای جوان، ڕۆحی هه‌موو ده‌قیكی جوانه.\nPrevious باڵندەی کۆچەری.. شيعر: ایرج جنتی عطایی.. وەرگێڕانی : پشکۆ ناکام\nNext ڕۆڵی ژنانی كورد له راپه‌ڕینی پێنجی ئاداردا.. ڕه‌سوڵ بۆسكێنی


وەزیرى دارایی عێراق ڕایگەیاند، بەغدا و هەرێم “موحتاجى یەکن” و پێویستە لەسەر کێشە هەڵپەسێردراوەکانى نێوانیان بگەنە ڕێککەوتن، بەغداش ئامادەیی هەیە لەو بارەیەوە.\nفوئاد حسێن وەزیرى دارایی عێراق لە کۆنفرانسى بازرگانى نێوان هەرێم و ئەمریکا لەوتەیەکدا ڕایگەیاند “حکومەتى بەغدا ئامادەیە بگاتە رێککەوتن لەگەڵ هەرێم، پێویستیشە لەهەرێم گروپێک دروستکبرێت و بەردەوام بێت لە گفتوگۆ لەگەڵ بەغدا”.\nلەبارەى خۆپیشاندانەکانى ئەم دواییەى عێراقەوە، فوئاد حسێن ڕایگەیاند، خۆپیشاندانەکانى ئەمجارە زۆر جیاواز بوون، چونکە زۆربەى بەشداربووان گەنج بوون و داواى ڕیفۆرم و بەرەنگاربوونەوەى گەندەڵیان دەکرد.\nلەبارەى ژمارەى کوژراو و بریندارەکانیشەوە وتى “لەخۆپیشاندانەکەدا 105 کەس کوژران و 6200 ى دیکەش برینداربوون، سەیرە لەخۆپیشاندانێکى لەو شێوەیەدا کە ژمارەیەکى کەم بوون، ژمارەیەکى زۆر خەڵک بکوژرێن و برینداربن”.\nباسى لەوەشکرد، خۆپیشاندانەکان لەکاتێکدا بوون، تەنها یەک ساڵ بەسەر تەمەنى حکومەتى نوێدا تێپەڕیوە “شەش مانگى یەکەم نیوەى حکومەت دروست نەببوو، کێشەى یەکجار گەورە لەعێراق هەبوو، لەگەڵ ئەوەشدا حکومەت بەرنامەیەکى روونى ئابورى داناوە”.\nلەبارەى هێرشەکانى تورکیاوە بۆ سەر باکور و ڕۆژهەڵاتى سوریا، فواد حسێن پێیوایە ئەو ڕەوشە کیشەى ئەمنى و سیاسی و ئابورى بۆ سەر عێراق دروستدەکات و کاریگەریی لەسەر هەرێمیش دەبێت.\n“لەو 70 هەزار کەسەى کەسوکارەى چەکدارانى داعش کە لە کەمپ بوون لە سوریا و هەڵهاتن، 31 هەزاریان عێراقین، ماناى وایە ئەمانە دێنەوە و دۆخى ئەمنى بەرەو مەترسی دەڕوات”.


سەرۆكی بیلاڕوسیا سەردانی كۆچبەرانی كرد و دەڵێت: کەس بەزۆر نانێرینەوە\nئەلیكساندەر لۆکاشینکۆ سەرۆکی بیلاڕوسیا، لەگەڵ کۆچبەرانی کورد لەسەر سنوورەكانی وڵاتەكەی و پۆڵەندا كۆبووەوە.\nئاژانسی هەواڵی بێلتای بیلاڕوسی بڵاویكردەوە، لۆكاشینكۆ سەردانی ناوچەی گرۆدنای كردووە كە كەمپی كاتیی كۆچبەرانی لێیە و لەگەڵ كۆچبەراندا كۆبووەتەوە و لەبارەی بارودۆخی ژیانیانەوە گفتوگۆی لەگەڵكردوون.\nلەبارەی سەردانەكەوە، ڕۆژنامەنووس ئاكۆ مەجید بۆ تۆڕی میدیایی ئێستا ڕایگەیاند، سەرۆکی بیلاڕوسیا بە كۆچبەرانی وتووە، “ئێوە ئازادن دەگەڕێنەوە بۆ وڵاتی خۆتان یاخود دەمێننەوە، ئێمە کەس بەزۆر نانێرینەوە و کۆچبەران دەتوانن بڕۆن بۆ ئەوروپا”.\nئەلیكساندەر لۆکاشینکۆ ڕایگەیاندووە، “ئێمە لەگەڵ ئەڵمانیا قسەمان کردووە و بەڵێنیان پێداوین ژیانی کۆچبەران باشبکەین، بەڵام ئەوەی کێشەیە پۆڵەندایە كە ناھێڵێت کۆچبەران بە خاکەكەیدا تێپەڕببن”.\nئەمڕۆ هەینیی ڕەشە، واتاکەی چییە و چیرۆکەکەی لەکوێوە هاتووە؟\nسەدر لەسەر كازمی هاتەدەنگ و هەڕەشەدەكات: ئەگەر هێرشبەران ئاشكرانەكەن ئاشكرایاندەكەم\nئەفریقا.. بۆكۆ حەرام هێرشیكردە سەر گوندێك و نۆ كەسی كوشت\nلە هێرشێكی گروپی “بۆكۆ حەرام” بۆسەر گوندێكی ڕۆژئاوای وڵاتی چاد، نۆ كەس كوژران. بەپێی هەواڵێكی ئاژانسی فرانس پرێس،…\nتوێژینه‌وه‌یه‌ك: چای گەرم مه‌ترسیی تووشبوون به شێرپه‌نجه دروستدەكات \nبه‌پێی توێژینه‌وه‌یه‌كى كۆمه‌ڵگه‌ی پزیشكیی شێرپه‌نجه‌ى ئه‌مریكی، خواردنه‌وه‌ى چای زۆر گەرم مه‌ترسیی تووشبوون به شێرپه‌نجه زیاتر ده‌كات. كۆمه‌ڵگه پزیشكییه‌كه…\nڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی ئامادەکاری دەکات بۆ خستنەڕووی پلانێک بەمەبەستی چاوپۆشی نەکردن لە تاوانەکانی دەستدرێژیی سێکسی، دوای ئەوەی ژمارەیەک…\nئەمریكا وەڵامی پێشنیازەكەی ئێرانی دایەوە\nواشنتن وەڵامی پێشنیازەكەی ئێرانی دایەوە لەبارەی گەڕانەوە بۆ ڕێككەوتنە ئەتۆمییەكە، بەرپرسێكی باڵا دەڵێت، ئەمریكا ناچێتە گفتوگۆی ڕاستەوخۆوە لەگەڵ…


تویتەر - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nتۆڕێکی کۆمەڵایەتیی سەر ھێڵ\n(ڕەوانەکراوە لە Twitterەوە)\nتویتەر (بە ئینگلیزی: Twitter) تۆڕێکی کۆمەڵایەتییە. لە ٢١ی ئازاری ٢٠٠٦ لەلایەن (جاک دۆرسی) دامەزرا، لە مانگی تەممووزی ٢٠٠٦ بڵاوکرایەوە و خرایە بەردەست. ئێستا یەکێکە لەو ١٠ ماڵپەڕانەی کە زۆرترین سەردانکەریان لە ھەموو جیھاندا ھەیە. کۆمپانیاکە دوو تەلاری ھەیە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لە سانفرانسیسکۆ و نیویۆرک. دروستکردنی ھەژمار لە تویتەر لە ھەموو جیھان بەخۆڕایییە، و لە سەرتاسەری جیھاندا کراوەیە، واتا ھیچ وڵاتێک بەربەستی بۆ بەکارھێنانی دانەناوە.\n٢١ی ئازاری ٢٠٠٦\nجەک دۆرسی، Noah Glass، Biz Stone، Evan Williams\nجەک دۆرسی، Evan Williams، Biz Stone\nئای ئۆ ئێس، ئەندرۆید\nجاڤاسکریپت، ڕووبی، Scala، جاڤا\nئەو پەڕەی کە جاک دۆرسی دامەزرێنەر بیرۆکەی تویتەری لەسەر دانا\nنموونەیەک لە ناوەرۆکی تویتەر بەپێی لێکۆڵینەوەی پییەر ئانالیتیکس، دراوەکانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان نموونەی زل دراوەن. ██ ھەواڵ(٣٫٦٪) ██ سپام(٣٫٨٪) ██ ڕیکلامی خۆ (٥٫٩٪) ██ قسەی بێ ئامانج (٤٠٫١٪) ██ ئاخاوتن و وتووێژ(٣٧٫٦٪) ██ Pass-along value (8.7%)\n١ واتای تویتەر و تویت\n٢ چۆنییەتی کارکردنی تویتەر\n٢.١ دروستکردنی پەخشی ڕاستەوخۆ لە تویتەر\n٣ زمانەکانی تویتەر\n٤ بەیداخەکانی (لۆگۆ)تویتەر\n٥.١ ژمارە پێوانەیییەکانی تویتەر\n٦ بەکارھێنانی تویتەر لە وڵاتاندا\n٧ پێکھاتەی تویتەر تا ساڵی ٢٠١٠\n٨ ھەندێک لە چالاکییەکانی تویتەر\n٩ تویتەر و سیاسەت\nواتای تویتەر و تویتدەستکاری\nتویتەر واتا کەسێک یان شتێک بجریوێنێت (جریوێنەر)، تویت واتا جریواندن.\nچۆنییەتی کارکردنی تویتەردەستکاری\nماڵپەڕێکی سادەیە خزمەت گوزاری کۆمەڵایەتی و کورتەپەیام یان بڵاوکراوەی کورت (مایکرۆبلۆگینگ) و SMS کورتە نامە و MMS دەخاتە بەردەست بەکارھێنەران. بەشێوەیەکی دیکە کار لەسەر کورت بڕی دەکات و توانای ١٤٠ پیت ھەیە کە لە یەک پەیامدا بەکاربێت.\nدروستکردنی پەخشی ڕاستەوخۆ لە تویتەردەستکاری\nدەتوانین پەخشی ڕاستەوخۆ دروست بکەین بەھۆی ماڵپەڕی (تویت کام) کە بەھێزکراوە لەلایەن ماڵپەڕی (لایڤ ستریم).\nوەرگێڕاوە بۆ زیاد لە ٣٣ زمان و زمانی کوردیش ھەندێک لە وەرگێڕانی تەواو کردووە.\nبەیداخە سەرەتایییەکانی تویتەر کەمێک پەیوەندی ھەبوو بە (لاری بێرد) یاریکەری یانەی (بۆستن سیڵتیکس) لە یانەکانی NBA لە ساڵی (١٩٧٨). بەڵام دواتر گۆڕا بۆ باڵندەی شینی شاخاوی (Mountain Bluebird). ١- بەیداخی یەکەم لە ١٥ی تەممووزی ٢٠٠٦ تا ١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٠\n٢- بەیداخی دووھەم لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٠ تا ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٢\n٣- بەیداخی سێھەم لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٢ وە تا ئێستا ھەمان لۆگۆیە.\n١٥٠ ملیۆن بەکارھێنەری چالاکی ڕۆژانەی ھەیە.\nلە پلەی دەیەم دا دێت لەو ماڵپەڕانەی کە زۆرترین جار دەکرێنەوە.\n٣٤٠ ملیۆن جار توویت دەکرێت لەلایەن بەکارھێنەران.\nڕۆژانە ١٫٦ ملیارد جار گەڕان بۆ تویتەر و ئەندام و گشت خزمەتگووزارییەکانی تری تویتەر دەکرێت.\nبوونی نەرمەکاڵا خۆڕاییەکان بۆ زۆربەی سماڕت فۆنەکان تایبەت بە تویتەر لایەنێکی سەرکەوتووی تویتەر لەوانە بۆ ئامێرەکانی ئەپڵ و ئەندڕۆید و بلاکبێری.\nداھاتی ماڵپەڕ تاساڵی ٢٠١٣ نزیکی ٤٠٠ ملیۆن دۆلارە.\nزیاد لە ٥٠٠، ٠٠٠، ٠٠٠ (پێنج سەد ملیۆن) ھەژمارکەری (بەکارھێنەر) ھەیە.\nژمارە پێوانەیییەکانی تویتەردەستکاری\nلە کاتی مۆندیالدا لە ١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٠ یاری نێوان (یابان - کامیرۆن) پاش تۆمارکردنی گۆڵێکی یابانییەکان بەرامبەر کامیرۆن زۆرترین ڕێژەی تویتی تۆمار کرد کە (٢، ٩٤٠) تویت بوو تەنھا لە ماوەیی یەک چرکەدا. لەگەڵ تۆمارکردنی چەند ژمارەیەکی نوێ. نوێترینیان بەھۆیی ساڵی نوێی ٢٠١٣ بوو کە (٣٣، ٣٨٨) تویت کرا، لە چرکەیەکدا.\nبەکارھێنانی تویتەر لە وڵاتاندادەستکاری\n- ئەمریکا زیادلە(١٠٧) ملیۆن.\n٢- بەڕازیل زیادلە(٣٣)ملیۆن.\n٣- یابان زیادلە(٢٩)ملیۆن.\n٤- بەریتانیا زیادلە(٢٣)ملیۆن.\n٥- ئیندۆزنیسیا زیادلە(١٩)ملیۆن.\nپێکھاتەی تویتەر تا ساڵی ٢٠١٠دەستکاری\n٣٫٩٪ پێک دێت لە News (ھەواڵ).\n٣٫٧٥٪ پێک دێت لە Spam (پەیامی نەخوازراو)\n٥٫٨٦٪ پێک دێت لە Self-promotion (پەیامە چالاکەکان) زیاتر ڕیکلامەکان دەگرێتەوە.\n٤٠٫٥٤٪ پێک دێت لە Pointless babble (پەیامی بێمانا و منجە منج).\n٣٧٫٥٥٪ پێک دێت لە Conversational (ئاخافتن).\n٨٫٧٠٪ پێک دێت لە Pass-along value (ھیچ وشەیەکمان نە دۆزییەوە بۆی یان نزیکی).\nھەندێک لە چالاکییەکانی تویتەردەستکاری\nدروستکردنی نەرمەواڵای (سۆفتوێری) تویتەر لە ٢٠١٠بۆ بەرھەماکانی (ئەپڵ).\nلە ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١ دیزانێکی نوێ بۆ تویتەر دانرا و ھەریەک لە دوگمەکانی (Home,Discover,Connect) (سەرەتا، دۆزینەوە، پێکەوەبەستن) زیاد کرا.\n١٢ی شوباتی ٢٠١٢ گرێبەست لەگەڵ کۆمپانیایی (یاندێکس) یەکێکە لە ماڵپەڕەکانی گەڕان خاوەنەکەی ڕووسیایە.\nزیادکردنی خزمەتگوزاری (OAuth) بۆ زیاتر پاراستنی ھەژمارەکان.\nخزمەتگوزاری پڕوپاگەندە (ڕیکلام) کردن.\nخستنەگەڕی خزمەتگوزاری (ڤاین) بۆ بڵاوکردنەوەی کورتە ڤیدیۆ بۆ ماوەی ٦ چرکە یان کەمتر دابگرن بۆ بەرھەمەکانی ئەپڵ.\nتویتەر و سیاسەتدەستکاری\nزۆرینەی سیاسمەت مەدارەکان ھەژماری تایبەتی خۆیان لە تویتەر دەکەنەوە، بەمەبەستی ئەوەی خۆیان گوێ لە خەڵک بگرن و وەک کارتێکی گرنگ دایبنێن بۆ ھەڵبژاردنی ئایندەیان یان وەک لە شۆڕشی بەھاری عەرەبی تویتەر یەکێک بوو لە سەرچاوەکانی بڵاوکردنەوەی وێنە و ھەواڵەکانی شۆڕشی عەرەبی\nکۆمنزی ویکیمیدیا، میدیای پەیوەندیدار بە تویتەر تێدایە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تویتەر&oldid=764825»\nدواجار لە ٠٩:٠٠ی ١٩ی ئازاری ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٩:٠٠ی ١٩ی ئازاری ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


📕 پێشەوای مەزن ئیمام خومەینی پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 7 2013 12:34AM\nلەبڵاوکراوەکانی مەکتەبی ناوەندی راگەیاندنی ی.ن.ک [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✖ 58% ✍ ب.ج. 7-10-2013 0:34:02\n📕 خومەینی خومە بۆ گەلانی ئێران پەڕتووکخانە\nعەبدولستار تاهر شەریف [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✖ 58% ✍ ب.ج. 10-6-2012 16:51:49\n📝 ساڵیادی فتوای خومەینی بۆ قەتڵوعامی خەڵکی رۆژهەڵاتی کوردستان 28 گەلاوێژ لە مێژووی ئێراندا سیمبولی ڕۆژی ڕەشە بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 19 2020 11:34AM\n28ی گەلاوێژ 1332ی کۆچی- هەتاوی، حکومەتی موحەمەد مو [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 19-8-2020 11:34:42\n📷 مەلا حەسەنی نوێنەری خومەینی لە پارێزگای ورمێ، لە کاتی شەڕی شاری نەغەدەدا وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 15 2013 4:40PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 15-12-2013 16:40:46\n📷 یادی خومەینی لە هەولێر وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 15 2010 3:08PM\nشوێن: هۆڵی پێشەوا کات: 2010، هاوکات لەگەڵ تۆپبارا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ هـ.ب. 15-6-2010 15:08:56