<< < فیلیپی 3 > >>\n١ لە کۆتاییدا، خوشکان، برایان، دڵشاد بن بە مەسیحی خاوەن شکۆ! نووسینەوەی هەمان ئەم شتانە ماندووم ناکات، بەڵکو بۆ پاراستنی* ئێوەیە.\n٢ چاوببڕنە سەگەکان، چاوببڕنە بەدکاران، چاوببڕنە جەستەبڕەکان* . ٣ لەبەر ئەوەی ئێمە بە ڕاستی خەتەنەکراوین* ، کە بە ڕۆحی پیرۆز خودا دەپەرستین و شانازی بە عیسای مەسیحەوە دەکەین، پشت بە جەستە نابەستین. ٤ هەرچەندە منیش هۆکارم هەیە پشت بە جەستە ببەستم.\nئەگەر یەکێک وابزانێت هۆی هەیە پشت بە جەستە ببەستێت، من لەپێشترم: ٥ کۆرپەی هەشت ڕۆژ بووم کە خەتەنە کراوم، لە ڕەگەزی ئیسرائیل، تیرەی بنیامین، عیبرانی کوڕی عیبرانی. بەگوێرەی تەورات فەریسی بووم، ٦ بەگوێرەی دڵگەرمی چەوسێنەری کڵێسا بووم، بەگوێرەی ئەم ڕاستودروستییە کە بەپێی شەریعەتە، بێ گلەیی بووم.\n٧ بەڵام ئەوەی بۆ من قازانج بوو، لە پێناوی مەسیحدا ئەمانە بە زیان دەزانم. ٨ لەمەش زیاتر هەموو شتێک بە زیان دەزانم لەبەر بەرزی بەهای ناسینی عیسای مەسیحی خاوەن شکۆ. لە پێناوی ئەودا هەموو شتێکم لە دەست دا و هەموو ئەو شتانەم بە زبڵ دانا، بۆ ئەوەی مەسیح بەدەستبهێنم و ٩ وەک کەسێک کە لەگەڵ مەسیحدا بووبێتە هەژمارد بکرێم، نەک بە ڕاستودروستی خۆم کە لە شەریعەتەوەیە، بەڵکو لە ڕێگەی باوەڕەوە بە مەسیح، ئەو ڕاستودروستییەی کە لە خوداوەیە و پشت بە باوەڕ دەبەستێت. ١٠ ئامانجم ئەوەیە مەسیح بناسم و هێزی هەستانەوەکەی بزانم و هاوبەشی ئازاری بم، وەک ئەو بم لە مردنی، ١١ تاوەکو بگەمە هەستانەوەی نێو مردووان.\nکۆشش کردن بەدوای ئامانج\n١٢ من ناڵێم پێشوەخت هەموو ئەمەم بەدەستهێناوە یان گەیشتوومەتە ئامانج، بەڵکو کۆشش دەکەم ئەوە بەدەستبهێنم کە عیسای مەسیح لە پێناویدا منی بەدەستهێنا. ١٣ خوشکان، برایان، من وا دانانێم کە بەدەستم هێناوە، بەڵام شتێک دەکەم: ڕابردوو لەبیر دەکەم و بەرەو داهاتوو بەوپەڕی کۆششەوە هەنگاو دەنێم، ١٤ بەرەو ئامانج تێدەکۆشم تاکو ئەو خەڵاتە بەدەستبهێنم کە خودا لە ڕێگەی عیسای مەسیحەوە بانگهێشتی کردووم بۆ ئاسمان.\n١٥ با هەموو ئەوانەمان کە لە ڕووی ڕۆحییەوە پێگەیشتووین، ئاوا بیر بکەینەوە، ئەگەر بیرتان لە شتێکی جیاوازیش کردەوە، خودا ئەمەشتان بۆ ئاشکرا دەکات. ١٦ با دەست بەوەوە بگرین کە بەدەستمان هێناوە.\n١٧ ئەی خوشک و برایانم، پێکەوە لاسایی من بکەنەوە و بڕواننە ئەوانەی ئاوا دەژین، بەگوێرەی ئەم نموونەیەی ئێمە پێمان دان. ١٨ زۆرم پێ گوتن، ئێستاش بە گریانەوە دەڵێم، زۆر کەس بە شێوەیەک دەژین، دوژمنی خاچی مەسیحن، ١٩ ئەوانە کۆتاییان لەناوچوونە، خودایان سکیانە و شانازی بە شەرمەزاربوونیانەوە دەکەن، بیر لە شتی دنیایی دەکەنەوە. ٢٠ بەڵام ئێمە هاوڵاتی ئاسمانین، بە پەرۆشەوە چاوەڕێ دەکەین ڕزگارکەر لەوێ بێتەوە، عیسای مەسیحی خاوەن شکۆ، ٢١ ئەوەی لەشی کەساسمان بۆ وێنەی لەشی شکۆداری خۆی دەگۆڕێت، بەگوێرەی کارکردنی هێزی خۆی کە دەتوانێت هەموو شتێک ملکەچی خۆی بکات.


موراد قەرەیلان - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n(ڕەوانەکراوە لە مووڕاد قەرەیلانەوە)\nموراد قە‌رە‌یلان (١٩٥٤-) کە‌سی دووە‌می پارتی کرێکارانی کوردستان و سە‌رکردە‌ی ئێستای ئە‌و پارتە. لە دوای دە‌ستگیرکردنی کە‌سی یە‌کە‌می پە‌کە‌کە عەبدوڵڵا ئۆجەلان ئە‌و بوو بە سە‌رکردە ئە‌و پارتە و سەرکردەی ھەپەگەیە. سە‌رۆکی پێشووی کۆنسە‌ی سە‌رۆکایە‌تی کۆما جڤاکێن کوردستان بوو.\nموارد لە ٢٠٠٥\n1954 (تەمەن ٦٦–٦٧)\nبێرەجووگی، Şanlıurfa, تورکیا\nموراد قە‌رە‌یلان لە ساڵی ١٩٥٤ لە شارۆچکە‌ی بێرەجووگی سە‌ر بە شاری ئورفا لە باکووری کوردستان لە دایک بووە. دە‌رچووی پە‌یمانگە‌ی تە‌کنیکە بە‌شی میکانیک. لە ساڵی ١٩٧٩ پە‌یوە‌ندی بە ڕیزە‌کانی پارتی کرێکارانی کوردستان کردووە، لە ساڵی ١٩٨٠ تورکیا بە جێدە‌ھێلێت و تاوە‌کو ساڵی ١٩٩٢ لە سووریا کاری ڕێکخستنی پارتە‌کە‌ی بە‌ڕێوە‌دە‌بات. لە ساڵی ١٩٩٢ دێتە شاخ و وەک فە‌رماندە‌یە‌کی کاریگە‌ری گە‌ریلا دە‌ردە‌کە‌وێت. دوای دە‌ستگیرکردنی عەبدوڵڵا ئۆجەلانی سە‌رۆکی پە‌کە‌کە بۆ ماوە‌ی ساڵێک دە‌بێتە بە‌رپرسی ئە‌م پارتە لە ئە‌ورووپا، دواتر جارێکی تر دە‌گە‌ڕێتە‌و شاخە‌کانی کوردستان. دوای دامە‌زراندنی کۆنگرە‌ی گە‌ل لە ساڵی ٢٠٠٠ و دواتریش دامە‌زراندنی کە‌جە‌کە کۆما جڤاکێن کوردستان لە‌لایە‌ن پە‌کە‌کەە‌و لە ساڵی ٢٠٠٣ بوو بە سە‌رۆکی کۆنسە‌ی سە‌رۆکایە‌تی کۆما جڤاکێن کوردستان و پە‌کە‌کە و لە ١٠ی تەممووزی ٢٠١٣ لەم پۆستە یانی لە سەرۆکی کۆنسەی کەجەکە لاکەوت لە ئەنجامی ھەڵژاردنەکانی کۆنگرەی گەل کەلەجێگای ئەو جەمیل بایک و بەسێ ھۆزان کرانە ھاوسەرۆکی کەجەکە.\nموراد قە‌رە‌یلان بە کە‌سی دووە‌می پە‌کە‌کە ئە‌ژمار دە‌کرێت لە دوای عەبدوڵڵا ئۆجەلانی سە‌رۆکی دە‌ستگیرکراو و دامە‌زرێنە‌ری پارتە‌کە، ئە‌و جیاواز لە سە‌رکردە بە کۆمۆنیست ناسراوە‌کانی دیکە‌ی پە‌کە‌کە زیاتر وەک کە‌سێکی ئاراستە و بۆچوون نە‌تە‌وەیی دە‌ناسرێت. لە پە‌یوە‌ندی دروست کردنیشدا سە‌رکە‌وتووە وھە‌روە‌ھا کە‌سێکی خۆشە‌ویستیشە لە نێو گە‌ریلادا بەھۆی بە‌شداری دیاری لە شە‌ڕە‌کاندا.\nڕۆژنامە‌ی ڕووداو، ژمارە ١٨٣، دووشە‌ممە ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=موراد_قەرەیلان&oldid=778664»\nدواجار لە ٢٣:٤٨ی ٢٥ی نیسانی ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٣:٤٨ی ٢٥ی نیسانی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


بۆ شەوانە نابێ لە ژووری گەرمدا بخەوین؟\nبەکارهێنانی سۆبە و کەرەستەکانی گەرمانهێنەر یەکێک لە پێداویستییەکانی وەرزی سەرمایە و ئەگەرچی هەستێکی زۆر خۆشە کە بەیانیان لەخەو هەڵدەستین لە سەرمان هەڵنەرزین بەڵام لەوانەیە سیستمی بەرگریتان بۆچوونێکی دیکەی هەبێت. خەوتن کە ژوورێکدا کە لەڕادەبەدەر گەرمە دەتوانێ رێگە بۆ جۆرەکانی هەوکردن و نەخۆشییەکانی دیکە خۆش بکات. لەدرێژەدا لەگەڵ بەشێک لە زیانەکانی خەوتن لە ژووری گەرمدا ئاشنا دەبین.\nکواڵیتی خەو دادەبەزێنێت: شەوانە جەستە بە دوورکردنەوەی گەرما لە ناوەندی خۆی ئەم پەیامە دەگەیێنێت کە کاتی خەوە. بەڵام ئەگەر پلەی گەرمی ژوورەکەمان زۆر بێت ئەم پرۆسە سروشتییە تێک دەچێت و تووشی ماندوویەتی و نائارامیتان دەکات.\nهۆکارە بۆ ئێشی سنگ و نەخۆشییەکانی دڵ: کەرەستەکانی گەرماهێنەر ئاستی بەرهەهاتنی غازی CO (کاربۆن مۆنۆکسید)ـی ناو ژوورەکە زیاد دەکات و ئەمەش تەندروستیی زۆربەی ئەندامەکانی جەستە و بەتایبەت دڵ و سی دەخاتە مەترسییەوە.\nدەتوانێ هێزی زاوزێی پیاوان کەم بکاتەوە: بەرکەوتن لەگەڵ پلەی گەرمیی بەرز کاریگەریی نەرێنی لەسەر هێزی زاوزێی پیاوان هەیە. بەڵام بە خۆشحاڵیەوە ئاسەواری نەرێنی گەرما لەسەر ئەندامەکانی زاوزێ قەرەبوو دەبنەوە. کەوابوو هەرگیز بۆ فێنک کردنەوەی ژوورەکەتان درەنگ نییە.\nپێست وشک دەکات: خەوتن لە ژوورێکی گەرمدا رێگە بۆ لەدەستچوونی شێداری پێست خۆش دەکات و ئەمەش وشکبوونی پێستی لێدەکەوێتەوە. ئەو کەسانەی لە ژووری زۆر گەرمدا دەخەون بەگشتی جەستەیان تووشی خوران دەبێت کە هۆکارەکەی وشکبوونی پێستە.\nسیستمی بەرگری لاواز دەکات: بەکتریا لە هەوای وشک و گەرمدا زیاتر دەژیت. هەر بۆیە ژوورە گەرمەکان شوینێکی گونجاون بۆ گەشەی بەرکتریا و سەرهەڵدانی جۆرەکانی نەخۆش و هەوکردنی جەستە.


:: PM:04:37:27/05/2020 \nجۆره‌كانی خواردن له دنیا و وڵاتان زۆرن و هه‌ندێكیان له‌ڕووی گرانییه‌وه ده‌گه‌نه ئاستێك كه مێشك وه‌ریناگرێت. پێگه‌ی "فه‌رفیش" راپۆرتێكی له‌وباره‌یه‌وه بڵاو كردووه‌ته‌وه و چه‌ندان جۆری خوادنی به نموونه هێناوه‌ته‌وه كه بۆ كڕین، ته‌نیا ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان ده‌توانن بیانخۆن، چونكه زۆر گران و ده‌گمه‌نن. "وشه" چه‌ند نموونه‌یه‌ك له‌و خواردنانه ده‌هێنێته‌وه.\n"شیری ناكازاوا" یه‌كێك له‌و خواردنه گران و ده‌گمه‌نانه‌یه كه كارگه‌كه‌ی به‌ناوی "ناكازاوا"یه له ژاپۆن، مانگاكانی ئه‌و كارگه‌یه، له یه‌ك هه‌فته‌دا یه‌ك جار دێنه دۆشین، ئه‌و شیره به‌وه ده‌ناسرێته‌وه كه هۆرمۆنی "میلاتۆنین"ی تێدایه كه بۆ جه‌سته زۆر به‌سووده. یه‌ك لیتر له‌و شیره، به 43 دۆلاره.\n"كۆفین بای" كه خوادنێكی ده‌ریاییه و زۆر ده‌گمه‌نه، ئه‌و جۆره گۆشته ده‌كرێته دوو پارچه و هته‌ر پارچه‌یه‌ك به 75 دۆلار دێته فرۆشتن. ئه‌و جۆره گیانده‌ره ئاوییه، له كێڵگه‌كانی به‌خێوكردنی ماسی له ئوسترالیا ده‌ست ده‌كه‌وێ. به خۆشترین گۆشت له دنیادا هه‌ژمار ده‌كرێت.\nرۆنی زه‌یتوونی "لامبدا" كه ته‌نیا له یۆنان ده‌ست ده‌كه‌وێت، باشترین رۆنی دنیایه بۆ جه‌سته‌ی مرۆڤ، نیو لیتر له‌و رۆنه بایی 227 دۆلاره. هه‌ندێك جار ئه‌و رۆنه له‌گه‌ڵ جۆره بۆنێك تێكه‌ڵ ده‌كرێت، ده‌كرێته ناو بوتڵێكی شووشه‌یی و كێشه‌كه‌ی ده‌گاته نزیكه‌ی یه‌ك كیلۆگرام، نرخه‌كه‌ی ده‌گاته زیاتر له 12 هه‌زار دۆلار.\nهه‌نگوینی "مانۆكا" كه دژی هه‌موو ڤایرۆسێكی كوشنده‌یه و باشترین ده‌رمانی به‌هێزیی مرۆڤه و وه‌گ ده‌گوترێ بۆ هه‌موو نه‌خۆشییه‌ك به سووده، یه‌ك كیلۆی ئه‌و هه‌نگوینه، زیاتر له 500 دۆلاره.\nپه‌تاته‌ی "بونوت" كه له دوورگه‌یه‌كی فڕه‌نسادا ده‌ست ده‌كه‌وێت، جۆری ئه‌و په‌تاته‌یه له هه‌موو په‌تاته‌كانی دنیا جیاوازه. به‌رهه‌می ئه‌و په‌تاته‌یه له ساڵێكدا یه‌ك هه‌فته‌یه ده‌كه‌وێته مانگی ئایار، دوای ئه‌و هه‌فته‌یه وشك ده‌بێته‌وه و به كه‌ڵكی خواردن نایه‌ت. كیلۆی ئه‌و په‌تاته‌یه ده‌گاته 660 دۆلار. خۆشترین په‌تاته‌ی دنیایه و له گۆشتیش خۆشتره.\nشۆكۆڵاته‌ی "تواك" كه كێشی یه‌ك پارچه‌ی ناگاته 50 گرام، كه‌چی نرخه‌كه‌ی 690 دۆلاره و ته‌نیا له ئیكوادۆر ده‌ست ده‌كه‌وێت. گرانیی ئه‌و شۆكۆڵاته‌یه بۆ ئه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه كه به چه‌ندان ماده دروست ده‌كرێت كه به‌هۆیه‌وه حه‌سانه‌وه‌یه‌كی زۆر به مێشكی مرۆڤ ده‌دات. له‌ناویدا ده‌نكێك كاكاوی تێدایه به ناوی "ناسیونال".


وێنه‌یه‌كی ئاسمانی كه له 1 تشرینی دووه‌م گیراوه، ئه‌و جێگایه پیشانده‌دات كه سه‌ركرده‌ی داعش ئه‌بوبه‌كر به‌غدادی لێ كوژرا له هێرشێكی شه‌ودا له‌لایه‌ن هێزه تایبه‌ته‌كانی ئه‌مریكاوه له نزیكی گوندی باریشه له باكوری خۆرئاوای سوریا. [عومه‌ر حاج كه‌دور\_ئاژانسی فرانس پرێس]\nده‌زگا هه‌واڵگرییه‌كان سه‌ركرده‌ی نوێی رێكخراوی "ده‌وڵه‌تی ئیسلامی" (داعش)یان ده‌ستنیشانكرد وه‌ك ئه‌میر محه‌مه‌د عه‌بدولڕه‌حمان ماولی سه‌لبی، رۆژنامه‌ی گاردیانی به‌ریتانی رایگه‌یاند دووشه‌ممه (20 كانونی دووه‌م).\nرۆژنامه‌كه وته‌ی به‌رپرسانی دوو ده‌زگای سیخوڕیی وه‌رگرت، بێئه‌وه‌ی ناویان ببات، كه سه‌لبییان له‌قه‌ڵه‌مدا به یه‌كێك له ئه‌ندامه دامه‌زرێنه‌ره‌كانی گروپه‌كه و وتیان پێشه‌وایی به‌كۆیله‌كردنی كه‌مایه‌تی یه‌زیدیی ده‌كرد.\nرۆژنامه‌كه راشیگه‌یاند كه سه‌لبی سه‌رپه‌رشتی ئۆپه‌راسیۆنه‌كانیشی كردووه له سه‌رتاسه‌ری جیهاندا.\nگروپه تووندڕه‌وه‌كه ئه‌بو ئیبراهیم هاشمی قوڕه‌یشی ناوبرد به سه‌ركرده‌ی نوێی ته‌نها چه‌ند رۆژێك دوای ئه‌وه‌ی سه‌ركرده‌كه‌ی پێشووی، ئه‌بوبه‌كر به‌غدادی، كوژرا له هێرشێكدا له‌لایه‌ن هێزه تایبه‌ته‌كانی ئه‌مریكاوه له تشرینی یه‌كه‌مدا.\nوه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا خستییه سه‌ر لیستی تیرۆریستانی زۆرترین داواكراو له ئابدا و له‌قه‌ڵه‌میدا به‌وه‌ی "ئه‌گه‌ری هه‌یه ببێته جێگره‌وه"ی به‌غدادی و به‌خشیشێكی 5 ملیۆن دۆلاریشی راگه‌یاند بۆ هه‌ر زانیارییه‌ك كه ببێته هۆی ده‌ستگیركردنی.\nهه‌ندێك له توێژه‌ران له‌و باوه‌ڕه‌دا بوون گروپه‌كه به كوشتنی به‌غدادی خافڵگیر كرا و شوناسی راسته‌قینه‌ی سه‌ركرده نوێكه‌ی به نادڵنیایی مایه‌وه.\nناوێكی نهێنیی نائاشنا\nبه‌گوێره‌ی رۆژنامه‌ی گاردیان، سه‌لبی له‌ماوه‌ی چه‌ند كاتژمێرێكدا دوای كوشتنه‌كه دیاریكرا و قوڕه‌یشی ناوێكی نهێنی بوو كه بۆ سه‌ركرده باڵاكانی تر و ده‌زگا هه‌واڵگرییه‌كان ئاشنا نه‌بوو.\nرۆژنامه‌كه له‌قه‌ڵه‌می دا به "كۆنه شه‌ڕكه‌رێكی هه‌مان شێوه‌ی به‌غدادی، كه له دڵسۆزییدا بۆ گروپه‌كه سڵی نه‌ده‌كرده‌وه".\nراشیگه‌یاند كه سه‌لبی له خێزانێكی توركمانی عێراقیدا له‌دایكبووه له شارۆچكه‌ی ته‌له‌عفه‌ر و یه‌كێكه له‌و كه‌م كه‌سانه‌ی سه‌ركردایه‌تی گروپه‌كه كه عه‌ره‌ب نین.\nبه‌گوێره‌ی رۆژنامه‌كه، سه‌لبی خاوه‌نی بڕوانامه‌ی زانكۆی موسڵه و له ریزه‌كانی داعشدا به‌رزبووه‌وه به‌شێكی به‌هۆی پشتخانه‌كه‌یه‌وه وه‌ك زانایه‌كی ئیسلامی.\nراشیگه‌یاند كه سه‌لبی ئه‌و یاسا و رێسایانه‌ی دانا كه بوونه هۆی هه‌وڵی جێنۆسایدكردنی یه‌زیدییه‌كان له‌لایه‌ن داعشه‌وه\nوه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا رایگه‌یاند كه سه‌لبی یه‌كێك بووه له "باڵاترینی ئایدیۆلۆژیسته‌كان"ی داعش و "كۆمه‌كی كردووه به خستنه‌گه‌ڕ و ره‌وایه‌تیدان به رفاندن و سه‌ربڕین و بازرگانیكردن به كه‌مایه‌تی یه‌زیدییه‌وه له باكوری خۆرئاوای عێراق و پێده‌چێت سه‌رپه‌رشتی ئۆپه‌راسیۆنه‌كانی گروپه‌كه‌ش بكات له جیهاندا".\nبه‌گوێره‌ی راپۆرته‌كه‌ی گاردیان، سه‌لبی له 2004 زیندانیكراوه له‌لایه‌ن هێزه‌كانی ئه‌مریكاوه له زیدنانی بوكا له باشوری عێراق كه له‌وێ به‌غدادیی ناسیوه.


دەرمانی چارەسەری قەڵەوی لەئەمەریکا رەزامەندی وەرگرت\n06/06/2021 330 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nئیدارەی دەرمان و خۆراکیی ئەمەریکی رەزامەندی لەسەر بەکارهێنانی دەرمانێکی نوێ بۆچارەسەرکردنی قەڵەویدا کە لەماوەی تاقیکردنەوە کلینیکییەکاندا کاریگەرییەکەی لەچارەسەرکردنی ئەو کەسانەدا بەدیار کەوتووە کە پێیان دراوە.\nدەرمانەکە کە ناوی "ویگۆفی"یە و لەلایەن کۆمپانیای " Novo Nordisk" ەوە پەرەی پێدراوە، بۆ چارەسەرکردنی ئەو کەسانە بەکاردەهێنرێت کە بەدەست قەڵەوییەوە دەناڵێنن، کەبەقسەی دەزگاکانی راگەیاندن، دەرمانەکە یەکەم دەرمانی لەو جۆرەیە کە بۆچارەسەری ئەو جۆرە حاڵەتانە بەکاردەهێنرێت.\nباس لەوەکراوە لە دەرمانەکە یارمەتی کۆنترۆڵکردنی زێدە کێش لای ئەو کەسە پێگەیشتووانە دەدات کە بەدەست قەڵەوییەوە دەناڵێنن، یان ئەوانەی بەدەست کێشی زیادەوە دەناڵێنن و هاوکات دۆخی تەندوروستیی لەشێوەی نەخۆشیی شەکرەیان لەگەڵدایە.\nدەرمانەکە لەکاتی پەیرەوکردنی سیستەمێکی خۆراکیی کە ڕێژەیەکی کەمی کالۆریی و سیستەمێکی وەرزشی کارای تێدابێت، کاریگەرییەکی گەورەی دەبێت، دەرمانەکەش هەفتانە یەک جار بەشێوەیەکی دەرزی ژێر پێست لەکەسەکە دەدرێت.\nبەگوێرەی ئیدارەی دەرمان و خۆراکیی ئەمەریکی، دەرمانەکە پشت بە ماددەی " سیماگلۆتاید" دەبەستێت کە ئەو دەرمانانەیان لێدرووست دەکرێت کە بۆ کۆنترۆڵکردنی نەخۆشیی شەکرەی جۆری دووەم بەکاردەهێنرێت.\nماددەکە کار لەسەر رێکخستنی هەستکردن بە برسێتی و پرۆسەی میتاپۆلیسم (زیندەپاڵ) دەکات، جگە لەوەی ماددەکە کار لەسەر بەرزکردنەوەی بەرهەمهێنانی ئەنسۆلین لای تووشبووانی نەخۆشیی شەکرە دەدات، ئەمەش یارمەتیان دەدات کۆنترۆڵی ئاستی شەکری ناو خوێنیان بکەن.\nقەڵەویی و کێشی زیادە یەکێکە لە کێشە تەندرووستییە مەترسیدارەکانی ئەم سەردەمە و هۆکارە بۆ درووستبوونی چەندین نەخۆشیی تر، لەوانە نەخۆشییەکانی دڵ و لوولەکانی خوێن، سەکتەی مێشک و نەخۆشیی شەکرە.


ئایا هیچ ڕۆژنامەنووسێک دەناسیت کە بە هەلومەرجێکی سەختدا تێپەڕیبێت بۆ ئەوەی ئەو چیرۆکانە بگوازێتەوە کە بەربەستە نەتەوەیی، کلتووری و ئایینییەکان دەشکێنێت و کار بۆ زیادکردنی هاوکاری و کاری پێکەوەیی دەکات لەگەڵ ڕۆژنامەنووسانی دیکە؟\nخەڵاتی کامەران، بە ناوی فۆتۆگرافەری ڕۆژنامەوانی کامەران نەجم-ەوە ناونراوە کە لە کاتی ڕووماڵکردنی شەڕی نێوان هێزی پێشمەرگە و چەکدارانی داعش لە کەرکوک لە باکووری عێراق لە ساڵی ٢٠١٤ بریندارکرا و تاوەکو ئێستاش چارەنووسی نادیارە. ئەمساڵ بۆ یەکەمین جار لە لایەن مێترۆگرافی، کە ئاژانسێکی فۆتۆگرافی عێراقییە و لە لایەن خۆیەوە دامەزراوە، خەڵاتەکە دەبەخشرێت.\nخەڵاتی کامەران خۆی لە دوو بەخششی جیاوازدا دەبینێتەوە:\nبەخشینی بڕی ١٢ هەزار دۆلار بە هەر ڕۆژنامەنووسێک کە لە بوارەکانی (فۆتۆی ڕۆژنامەوانی، نووسین، رادیۆ و ڤیدیۆ)دا کار دەکات تاوەکو بتوانێت کار لەسەر پرۆژەیەکی درێژمەودای هەڵبژاردەی خۆی بکات. تۆمارکردنی پاڵێوراو بۆ ئەم بەخششە لەئێستاوە تاوەکو ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ بەردەوام دەبێت. براوەکە لەلایەن کۆمەڵێک دادوەری نێودەوڵەتییەوە هەڵدەبژێردرێت .\nبەخششی دووەم تایبەت دەبێت بە سەرنج خستنە سەر کارەکانی فۆتۆگرافەرێکی ڕۆژنامەوانی کە لەکاتی کارکردندا بێسەروشوێن بووبێت.\nهەردوو خەڵاتەکە لە ڕێوڕەسمێکدا لە شاری سلێمانی لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٢ـدا دەبەخشرێن\nکێ دەتوانێت ببێتە پاڵێوراو بۆ بردنەوەی خەڵاتی کامەران؟\nهەر ڕۆژنامەنووسێکی چالاک سەر بە هەر نەتەوەیەک بێت توانای بوون بە پاڵێوراوی هەیە. پاڵێوراو دەبێت زنجیرەیەک ڕاپۆرتی گرنگ و تایبەت بە خۆی هەبێت کە لەکاتی ڕووبەڕووبوونەوەی ئاڵنگاری زۆردا بەدەستی هێنابێت.\nدەبێت کارەکانیان بە شێوەیەک گونجاو بێت لەگەڵ کاری مێترۆگرافی بۆ شکاندنی بەربەستە نەتەوەیی، کلتووری و ئایینییەکان و هاندانی کاری پێکەوەیی و فێربوون.\nکێ دەتوانێت پێشنیاری پاڵێوراو بکات؟\nهەموو کەسێک دەتوانێت پێشنیاری پاڵێوراو بکات بۆ بەخششی ڕۆژنامەنووسەکە. تۆ دەتوانیت خۆت پێشنیار بکەیت.\nکەی خەڵاتەکە پێشکەش دەکرێت؟\nخەڵاتەکە لە مەراسیمێکی تایبەتدا لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٢ لە شاری سلێمانی بەرێوە دەچێت.\nچۆن دەتوانم پێشنیاری پاڵێوراو بکەم؟\nتکایە ئەم فۆڕمی داواکارییە پڕ بکەرەوە بۆ ناردنی زانیاری دەربارەی پاڵێوراوەکە. گەر هەر پرسیارێکت هەیە دەتوانیت پەیوەندی بکەیت بە [email protected].\nمێترۆگرافی لە ساڵی ٢٠١٠ لە لایەن کامەران نەجم، فۆتۆگرافەری کوردی عێراقی و سێباستیان مایەر، فۆتۆگرافەری ڕۆژنامەوانی ئەمریکی دامەزرا بە ئامانجی دروستکردنی ناوەندێکی سەربەخۆی فۆتۆی ڕۆژنامەوانی لە عێراق و هەرێمی کوردستان کە بەربەستە نەتەوەیی، کلتووری و ئایینییەکان تێکدەشکێنێت و هانی کاری پێکەوەیی و فێربوون دەدات و گرنگی بە مێژوو و فرەجۆری عێراق دەدات. لە ماوەی ئەو ساڵانەدا مێترۆگرافی دەستخۆشی و پێزانینی جیهانی بەدەستهێناوە و کاری فۆتۆگرافەرەکانیشی لەسەر ئاستی نێودوڵەتی پیشاندراون و لە لایەن هەندێک لە میدیا هەرە بەناوبانگەکانەوە بڵاوکراونەتەوە.\nکامەران نەجم کێیە؟\nکامەران نەجم، فۆتۆگرافەرێکی کوردی عێراقییە. ساڵی ٢٠١٠ ئاژانسی مێترۆگرافی دامەزراندووە کە یەکەمین ئاژانسی فۆتۆگرافییە لە عێراق و کوردستان.\nکامەران لە چەندین دەزگای نێودەوڵەتی وەک رۆیتەرز و ئەسۆشیەیتد پرێس کاری کردووە و وێنەی بۆ واشنگتۆن پۆست، ڤانیتی فێر، زە فاینانشاڵ تایمز و چەندین رۆژنامە و گۆڤاری دیکە گرتووە.\nخاوەنی چەندین خەڵات و رێزلێنانە. گرنگترینیان ماستەرکڵاسی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەلایەن وۆرڵد پرێس فۆتۆوە.\nبەشی بکە لە:


نۆجەبا - Mehr News Agency\nجێگری ئەمینداری گشتیی نۆجەبای عێراق:\nئەمریکا جگە لە کشانەوە لە عێراق بژاردەیەکی دیکەی نییە\nجێگری ئەمینداری گشتیی بزووتنەوەی بەرخۆدانی ئیسلامی نۆجەبای عێراق لە لێدوانێکدا جەختی کرد کە هێزەکانی داگیرکەری ئەمریکی جگە لە کشانەوە لە عێراق بژێرەیەکی دیکەیان نییە.\nکاردانەوەی نۆجەبا بە گفتوگۆی نێوان ئەمریکا و عێراق\nوتەبێژی بزووتنەوەی بەرخۆدانی ئیسلامی نۆجەبا لە کاردانەوە بە گفتوگۆگەلی ستراتژیکیی نێوان واشنتۆن و بەغدا کە بڕیارە بەزوویی دەست پێ بکا، وتی: دانوستانێک کە کشانەوەی ئەمریکای بەدواوە نەبێ، بەتاڵە.\nکاردانەوەی وتەبێژی نۆجەبا بە مووشەکبارانی بنکەی تاجی\nوتەبێژی بزووتنەوەی نۆجەبا بە توندی ڕەخنەی گرت لە بەکرێ‌گیراوانی ئەمریکی کە ناڕەزایەتیان دەربڕیبوو بۆ هێرش‌کرانە سەر بنکەی سەربازیی داگیرکراوان.\nکاردانەوەی عەسائیبی ئەهلی حەق بە هەڵوێستی ئەمریکا لە دژی نوجەبا\nعەسائێبی ئەهلی حەقی عێراق بە دەرکردنی ڕاگەیێندراوێک بە تیرۆریست ناسرانی بزووتنەوەی نوجەبا لە لایەن ئەمریکای ئیدانە کرد.\nئیسرائیل دیفێنس پاگەندەی کرد:\nشرۆڤەکاری زایۆنی پاگەندەی کرد کە هێزی قودسی سوپا خەریکی ڕێکخستنی هێزەکانی حزبوڵڵا و نۆجەبا لە بەرزاییەکانی گوڵان بۆ هێرشی زەوینی و مووشەکی کردنە سەر ئیسرائیلە.\nوتەبێژی بزووتنەوەی نۆجەبا:\nکوردی سووریا چەک و جیهازاتی ڕادەستی دیمەشق بکاتەوە\nوتەبێژی بزووتنەوەی نۆجەبا وێرای داخوازی لە کوردەکان بۆ رادەست کردنی چەکەکانیان بە دیمەشق و دوورە پەرێزی لە ئەمریکییەکان، ڕوانییە چارەنووسی سەربازانی ئەمریکی لە پاش دەرچونیان لە سووریا.\nعەبادی نابێ لە گەڵ دوژمنی ئێران ڕێک کەوێت\nمووسەوی لە کاردانەوە بە هەواڵی ڕاگەیاندنی هاوڕێی بەغدا بۆ گەمارۆکانی ئەمریکی لە دژی ئێران، ڕوو لە سەرۆک وەزیرانی عێراق وتی: رێگە نادەین عێراق ببێتە ویلایەتێکی ئەمریکا.\nڕاوێژکارانی ئەمریکی لە سەرەتای شەڕی سووریاوە پاڵپشتی تیرۆریستان بوون\nشێخ ئەکرەم کەعبی لە لێدوانێکدا بە ئاشکراکردنی پەیوەندیی نێوان ئەمریکا و تیرۆریستانی تەکفیری وتی ئەو پەیوەندییە لە سەرتای شەڕی سووریاوە دەستی پێکرد و پاشان ئەو پەیوەندییە بەردەوام درێژەی بووە.\nئیسرائیل لە نۆجەبا دەترسێت\nئەنستیتۆی واشنتۆن و ناوەندی نێودەوڵەتیی ویلسۆن وێرای لێکدانەوەی هزر و دۆکتوریەنی نوجەنا و پێرەویان لە ویلایەتی فەقێ، ئامادەبوونی ئەو گرووپە لە درێژایی سنوورەکانی ئیسرائیل-یان بە هەڕەشەیەکی ترسێنەر بۆ ئەو ڕژیمە زانی.\nگفتوگۆی حه‌موودی له‌گه‌ڵ که‌عبی سه‌باره‌ت به پرسە سیاسیەکانی عێراق\nسه‌رۆکی مه‌جلیسی باڵای ئیسلامی و سه‌رۆکی به‌ره‌ی نۆجه‌با له میانه‌ی دیدار له‌گه‌ڵ یه‌کتر سه‌باره‌ت به پرسه ئه‌منی و سیاسییه‌کانی عێراق قسه‌یان کرد.\nهەڕەشەی نۆجەبا لە ئەمریکا\nبەرپرسانی باڵای بزووتنەوەی نۆجەبا ڕایگەیاند: هیچ کات جەنایەتەکانی ئەمریکا لە وڵاتەکەمان لە بیر ناکەین و هێشتا لە گەڵ ئەمریکا یەکلا نەبووینەتەوە.\nبڕیاری بایکۆتی نۆجەبا بۆ پێشگری لە ئازادکردنی جەولانە\nهادی عامری لە فەرماندە باڵاکانی حەشدی شەعبی وێرای دەربڕینی هاوڕیزیی لە گەڵ ڕەوتی خۆڕاگریی نۆجەبا، ڕایگەیاند کە هۆی بایکۆتی نۆجەبا لە لایەن ئەمریکاوە، پێشگری لە بڕیاری ئەو بزووتنەوە بۆ ئازادکردنەوەی جەولانە.\nئازادکردنەوەی فەلەستین بە ئەرکی خۆمان دەزانین\nپاش بڕیاری سەیروسەمەرەی سەرۆک کۆماری ئەمریکا بۆ ناساندنی بەیتولموقەدەس وەک پایتەختی ڕژیمی زایۆنی، بزووتنەوەی خۆڕاگریی ئیسلامی نۆجەبا بە دەرکردنی بەیاننامەیەک ئەو بڕیارەی بە توندی ئیدانە کرد.\nبایکۆتی "نۆجەبا" لە لایەن کۆنگریسی ئەمریکاوە هەڵەیە\nسەرۆک وەزیرانی عێراق لە کاردانەوە بە پڕۆژە یاسای کۆنگریسی ئەمریکا لە دژی نۆجەبا ڕایگەیاند کە ئەوە داپەڕێکی هەڵەیە و بەغدا لە رێگەی باڵوێز و وەزارەتی دەرەوە پێوشوێنی بابەتە دەگرێت.\nئازادی گشتیی عێراق بەزوویی ڕادەگەیێنین\nئەمینداری گشتیی نۆجەبا لە میانەی سەفەر بۆ لوبنان و کۆبوونەوە لە گەڵ کەسایەتییە ئایینییەکانی بەرخودانی لوبنان ڕایگەیاند: ئازادیی گشتیی عێراق بەزوویی ڕادەگەیێنین.\nنۆجەبا و حیزبوڵڵا، دووانەی لێکدانەبڕاوەی بەرخودانن\nکەناڵی ڕووداو لە ڕاپۆرتێکدا لە ماڵپەڕەکەی خۆیدا نووسی: حزبوڵڵای لوبنان و نۆجەبا وەک دووانەی بەرخودانن، کە ناکرێت لێک جودا بکرێنەوە.\nتیلێرسۆن دان بە شکستی ستراتژیکی ئەمریکا لە ناوچە بنێت\nوتەبێژی بزووتنەوەی "نۆجەبا"ی عێراق بە ئاماژە بەوەی کە تیلەرسۆن دان بە شکستی ستراتژیکی ئەمریکا لە ناوچەدا بنێت، داوای لە بەغدا کرد کە وەڵامێکی یەکلاکەرەوە بە تۆمەتە پووچەکانی وەزیری دەرەوەی ئەمریکا بداتەوە.\nجێگیرکردنی کەتیبەیەکی نۆجەبا لە سنووری ڕەبیعە\nبەرخۆدانی ئیسلامی نۆجەبا بۆ پاراستنی سنووری هاوبەشی عێراق و سووریا کەتیبەیەکی لە لەشکەری ۱۲ی خۆی لە سنووری ڕەبیعە جێگیر کرد.پێشتر ئەم سنوورە بە دەست پێشمەرگەوە بوو.


داعش پێى كه‌وتووه، به‌ڵام تێك نه‌شكێندراوه - بەشی یەکەم\nده‌وڵه‌تى ئيسلامى، پاش له‌ده‌ستدانى خه‌لافه‌ت، پلان بۆ هه‌نگاوى دواتر داده‌نێ\nله بيابان و چۆڵ و به‌ڕياى نێوان عێراق و سووريادا، زێتر هێزه‌كانى كورد بوون كه دوا پۆرگ و نواى ده‌وڵه‌تى ئيسلامييان كۆنترۆڵ كرد. لێ له ده‌مێكدا كه تيرۆريستان سه‌رى خۆيان كز كردووه، زۆرێكيان خۆيان شاردۆته‌وه و پلان بۆ قۆناغێكى كوشنده داده‌ڕێژن.\nعه‌بايه‌كى ئاودامان درێژى قاوه‌يى، قيافه‌تێكى زه‌مانى ده‌قنانووسى به پياوه‌كه داوه. سه‌روقژێكى تێكئاڵاو و ڕدێنێكى نارێكى هه‌ڵنه‌پاچراو شێوه‌يه‌كيان به سه‌روسه‌كوتى داوه. له‌سه‌ره‌خۆ خۆى به باريكه‌ڕێيه‌كى شاخاويدا ده‌كا، كاتێ به يارمه‌تیى هه‌ر دوو دارشه‌قه‌كه‌يه‌وه، هه‌نگاوێك ده‌نێ و پێى چه‌په‌ى ده‌هاوێ، ڕان و سمتى ڕاسته‌یشی به هه‌مان سه‌مت و ئاراسته‌دا ده‌جووڵێ. ئه‌و پياوه ئا ئاوا به ڕێگه‌دا ده‌ڕوا تا چاوى به ڕێچكه‌يه‌كى سه‌رهه‌وراز و ڕك ده‌كه‌وێ كه ده‌بوايه پێيدا هه‌ڵگه‌ڕێ.\nپياوه‌كه بۆ ده‌مێك ڕاده‌وستێ و پشوويه‌ك ده‌دا و دارشه‌قه‌كانى داده‌نێ و خۆيشى چه‌ند ده‌قيقه‌يه‌ك له‌ناو خۆڵ و تۆزى ڕێگه‌كه داده‌نيشێ و ده‌سته ده‌سته ژن و ئافره‌ت به خۆيان و كۆڵه‌پشت و جانتاوه، بريندار و منداڵان لێى ڕه‌ت ده‌بن و ئه‌ويش هێز ده‌داته‌وه به‌ر خۆى و ڕاست ده‌بێته‌وه و دارشه‌قه‌كانى هه‌ڵده‌گرێته‌وه و ده‌كه‌وێته ڕێ، تا له‌ناو ئاپۆراى خه‌ڵكدا كه له بنارى كه‌ڤره‌كه وه‌ستابوون، بزر ده‌بێ.\nئه‌گه‌ر كۆتايیى داعش له يه‌ك ديمه‌ن و له تاقه كه‌سێكدا و بۆ ماوه‌ى چه‌ند خوله‌كێك چڕ بكرێته‌وه، به‌و پياوه يه‌ك لاقه ده‌چێ كه هێشتا خه‌ڵك له دوا ڕۆژه‌كانى مانگى ئاداردا ده‌يانتوانى باغوز وه‌كوو دوا سه‌نگه‌رى داعش، جێ بهێڵن. ئه‌و پياوه هيچ شنگ و هێزيكى تێدا نه‌ماوه، لێ هێشتاكه حه‌زى لێ نه‌بووه "شه‌هيد" ببێ. ئا له‌و چركه‌ساته‌دا، وێناچێ هيچ شتێ له‌و هێز و توانا هوڤييانه و ئامبازى مردن بوونه‌وه مابێ، كه بۆ ماوه‌يه‌كى درێژ ئاكار و كاراكته‌رى كه‌سه هه‌ره نزيك و دڵسۆزه‌كانى داعش بووه و "خه‌لافه‌ت"ى پێ ده‌ناسرايه‌وه. هه‌موو هه‌وڵێكى بۆ مانه‌وه و حه‌وڵه‌ڕۆح بووه.\n"كه‌مپى باغوز " به‌شێكى ئه‌و گونده‌يه كه ده‌كه‌وێته كه‌رخى ڕۆژهه‌ڵاتى سووريا و ده‌يان هه‌زار توندڕۆ خۆيان تێدا قايم كردبوو، جه‌هه‌نه‌مێك بوو بۆ خۆى. هه‌ر ماوه‌يه‌ك، هێزه‌كانى سوورياى ديموكرات كه له لايه‌ن ڕۆژاواوه پشتيوانييان لێ ده‌كرێ، ده‌يانه‌ويست كه‌مێ پێشڕه‌وى بكه‌ن و، شه‌ڕوبنار بۆ ده‌مێكى كه‌م ڕاده‌وه‌ستا و كه‌م ده‌بووه‌وه، ميليشيا كوردييه‌كان ڕێگه‌يان به چه‌ند ڕۆژنامه‌نووسێك ده‌دا بێنه پێشه‌وه و ڕه‌وشه‌كه به چاوى خۆيان ببينن. له‌وێ خه‌ڵكێكى زۆرى لێ نه‌بوو، لێ هێشتاكه بۆن له‌و سه‌نگه‌ر و كون و كه‌له‌به‌رانه ده‌هات كه چه‌ند مانگێ بوو خۆيان تيدا شاردبووه‌وه. په‌ڕۆ و پاتاڵ، كه‌لوپه‌لى چێشتلێنان و مريشك و په‌ڵه‌وڕى حه‌شاندى كه له‌نێو گۆڤارى ماوه‌به‌سه‌رچوو، ده‌فته‌رى ڕێنووس و نووسينه‌وه‌ى منداڵان و پشتێنبه‌ندى خۆته‌قاندنه‌وه‌ى بێكه‌ڵك و فڕێدراو، لێره و له‌وێ كه‌وتبوون. جاروباريش بۆنى ته‌رمێكى نه‌شاردراوه و فه‌رامۆشكراو ئه‌و ناوه‌ى تژى ده‌كرد.\nسه‌ركه‌وتنێكى مێژوويى، تێكشكانێكى مێژوويى\nهه‌فته و نیوێك پاش ئه‌وه‌ى ئه‌و پياوه يه‌ك لاقه به‌سه‌ر ئه‌و كه‌ڤره ڕك و عاسێيه‌دا سه‌ر كه‌وت، خه‌لافه‌تى داعش هه‌ره‌سى هێنا. له 23ى ئاداردا، هێزه‌كانى سوورياى ديموكرات كه كورده‌كان سه‌ركردايه‌تيیان ده‌كه‌ن و به شێوه‌يه‌كى سه‌ره‌كى فڕۆكه شه‌ڕكه‌ره‌كانى ئه‌مريكا و هێزه تايبه‌ته‌كانى بريتانيا و فه‌ڕه‌نسا پشتيوانييان لێ ده‌كه‌ن، ئه‌و چه‌ند سه‌د مه‌تره چوارگۆشه‌یشيان گرت كه له گوندى باغوز، له‌و گۆشه چه‌په‌كه‌ى ڕۆژهه‌ڵاتى سووريادا، به‌ده‌ست داعش مابووه‌وه.\nله ڕاستيدا چه‌كداره‌كانى داعش له تونێڵه‌كانيانه‌وه له نزيك كۆمه‌ڵه كه‌ڤرێكى سه‌ختدا به‌رده‌وام ته‌قه‌يان ده‌كرد كه ڕزگاركه‌ران سێرمۆنياى چه‌قاندن و به‌رزكردنه‌وه‌ى ئاڵايان به‌ڕێوه ده‌برد و له ڕاستيدا كاربه‌ده‌سته كورده‌كانى چاپه‌مه‌نى له سه‌ره‌تاى مانگى شوباتدا به‌ڵێنيان دابوو كه سه‌ركه‌وتن به‌سه‌ر داعشدا "چه‌ند ڕۆژێكى كه‌م"ى ماوه؛ ئا ئه‌وه وای كرد بايه‌خى مێژوويیى ئه‌و شته‌ى له‌به‌ر چاوى ئێمه‌دا ڕووى دا، به‌ئاسانى فه‌رامۆش بكه‌ين.\nنه‌ك له‌وه‌ته‌ى سواره‌كانى سوپاى ئيبن سعوودى سه‌رۆكخێڵ، به‌ر له نزيكه‌ى 100 ساڵێ ئه‌و وڵاته بگرن كه ئێستا عه‌ره‌بستانى سعوودیی پێ ده‌گوترێ، گرووپێكى جيهادى هه‌بوو كه توانى ڕووبه‌ڕوو ناوچه‌يه‌كى به‌رفره بگرن و به‌ڕێوه ببه‌ن. به‌كورتى: حوكم بكه‌ن. لێ داعش ئه‌و شته‌ى كه قاعيده و خه‌ڵكى ديكه خه‌ونيان پێوه ده‌بينى، به‌كرده‌وه هێنايه دى.\nلێ داعشى جانۆس- ڕوو، هه‌قايه‌تێكى جياوازى هه‌بووه؛ به شێوه‌يه‌كى هوڤييانه له پرۆپاگه‌نده‌ى خۆيدا وه‌كوو جێبه‌جێكه‌رێكى دڵسۆزى خواست و ويستى خودا خۆى وێنا كرد و نيشان دا. له كاتێكدا، داعش له لايه‌ن ئه‌ندازيارانى ده‌سه‌ڵاته‌وه ئاراسته كراوه كه متمانه‌يه‌كى كه‌ميان به خوداوه‌ندى باڵا هه‌بووه و له برى ئه‌وه پشتيان به نه‌خشه و پلانى زۆر زيره‌كانه به‌ستووه و ئيلهاميان له پێچاوپێچیى تونێلان وه‌كوو ڤێتكۆنگ وه‌رگرتووه و له‌شكرێكيان وه‌كوو ئيسڕائيلييه زايۆنيسته‌كان دامه‌زراند كه خه‌ڵكيان له سه‌رانسه‌رى دنيادا هێنا و شه‌ڕيان پێ كردن.\nئه‌و فه‌زله‌یش ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌زموون و شاره‌زايیى ئه‌فسه‌ره‌كانى سوپا و هه‌واڵگيرى- نزيكه‌ى هه‌موو فه‌رمانده پله باڵاكانى داعش، به‌م يان به‌و شێوه‌يه پێش 2003 له عێراقى "سه‌ددام حوسێن"دا شت بوون- هه‌روا هه‌ندێ داهێنانى سه‌رسوڕهێنه‌رانه‌ى ديكه مايه‌ى ئه‌وه بوون كه داعش له هاوينى 2014 بتوانێ ڕووبه‌رێكى به‌رفره‌ى ڕۆژهه‌ڵاتى سووريا بگرن و له هێرش و په‌لامارى كتوپڕيشدا شاره‌كانى مووسڵ، تكريت و ناوچه‌يه‌كى پانوپۆڕى ڕۆژاواى عێراق كۆنترۆڵ بكه‌ن.\nوازهێنان له خه‌لافه‌ت\nله ته‌مووزى 2014دا، ئه‌بوبه‌كرى به‌غدادى، ڕابه‌رى داعش، چووه سه‌ر مينبه‌رى مزگه‌فتى گه‌وره‌ى ئه‌لنوورى له مووسڵ و خه‌لافه‌تى ڕاگه‌ياند. به‌قا و متمانه به‌م سه‌ركه‌وتنه نه‌ده‌كرا و به سه‌ركه‌وتنێكى بێبنه‌ما و باوه‌ڕپێنه‌كراو چاوى لێ ده‌كرا، ئاخر داعش خێرا گه‌يشته ئه‌وپه‌ڕى هێز و تواناى خۆى و ده‌ستى به‌سه‌ر پانتايه‌كدا گرت به قه‌باره‌ى ئوردن و مليۆنان ڕه‌عيه‌تى كه‌وته بن ده‌ست. هه‌نووكه، پاش نزيكه‌ى پێنج ساڵان، پاش نه‌به‌ردگه‌لێكى بێئه‌ژمار و گرتنه‌وه‌ى ئه‌و ناوچانه‌ى پێشتر له‌ژێر كۆنترۆڵى داعشدا بوون، وێده‌چێ داعش ته‌واو بووبێ.\nلێ كۆتايیى داعش، چ جۆره كۆتاييهاتنێكه؟ دوا ڕۆژه‌كانى خه‌لافه‌ت، چیمان له‌باره‌ى شێلگيريى ئه‌فسانه‌ى داعشه‌وه پێ ده‌ڵێن؟ تۆ بڵێى خواست و ئيراده‌ى ڕه‌هاى مانه‌وه، ديماهييه‌كه‌ى به‌سه‌ر ئايديۆلۆژيدا سه‌ر كه‌وتبێ؟ ئايا داعش هيچ نه‌خشه و پلانێكى هه‌يه بۆ خۆشاردنه‌وه و به‌نهێنى خۆسازدانه‌وه بۆ هێرش و په‌لامارێكى نوێ؟\nزۆر كه‌س چاوه‌ڕوان بوون كه شه‌ڕى باغوز دواجار ببێته شه‌ڕێكى ده‌سته‌ويه‌خه‌ى خۆكوژى. به‌ڵام شوێنكه‌وتووانى داعش بهه‌ڤڕا پشتێنى خۆكوژييان له‌خۆ نه‌به‌ستا و خۆيان به هێڵ و قۆڵه‌كانى دوژمندا دانه‌دا و نه‌ته‌قانده‌وه و له‌نێو ده‌ريايه‌ك ئاگردا ڕێگه‌ى چوونه به‌هه‌شتيان بۆ خۆ نه‌كرده‌وه. به‌پێچه‌وانه‌وه، به‌ده‌يان هه‌زار داعش، له سه‌نگه‌ر و مه‌ته‌رێزه‌كانيانه‌وه هاتنه ده‌رێ و ڕێگه‌يان به خۆدا، به ديل بگيرێن.\nهيچ كه‌سێ، ته‌مه‌ت [وه‌كوو] پياوه يه‌ك لاقه‌كه، تا ناوه‌ڕاستى مانگى ئادارێ چاوه‌ڕوانى نه‌كرد تا وه‌ك خه‌ڵكێكى مه‌ده‌نيى بێگوناح له باغوز ڕا بكا و به‌بارمته بگيرێ. له سه‌ره‌تاى كانوونى يه‌كه‌مه‌وه، شوێنكه‌وتووانى خه‌ليفايه‌تيى ئابڵووقه‌دراو و داڕماو، چيديكه ڕێگه‌يان له خه‌ڵك نه‌ده‌گرت كه باغوز به‌جێ بهێڵن.\nلوكاس گلاس، كه خه‌ڵكى دۆرتمۆند و ئايينى خۆى له كريستيانييه‌وه بۆ ئيسلام گۆڕيوه، له ئاخيروئۆخرى 2014دا بۆ چوونه ناو داعش، چووه بۆ سووريا و، له سه‌ره‌تاى كانوونى دووه‌مى ئه‌مساڵدا خۆى ڕاده‌ستى هێزه‌كانى سوورياى ديموكرات كردووه. له بينايه‌كى تايبه‌ت به ئاژانسى ئاسايشى كورديدا، گلاس به "دێرشپيگل"ى گوت كه چۆن ئاوا خێرا داعش ناوچه و ده‌ڤه‌رێكى زۆرى له‌ده‌ست دا. "له كانوونى يه‌كه‌مى پاره‌كه‌وه ڕۆژانه ده‌مانبيست كه خه‌ڵكێك خۆ ده‌دزنه‌وه و ڕا ده‌كه‌ن. ئه‌وده‌م هێشتا هه‌ڵوێستى فه‌رمى ئه‌وه بوو كه هه‌ر كه‌س هه‌وڵى ڕاكردن بدا، ده‌گيرێ و له‌وانه‌يه بشكوژرێ. لێ 10 ڕۆژ پاش پاشه‌كشه‌كردنمان بۆ باشوورى هه‌جين، كه دوا شارۆچكه‌ى سه‌ره‌كى بوو، گوتيان هه‌ر كێ بيه‌وێ ده‌وڵه‌تى ئيسلامى جێ بهێڵێ، ئازاده و بۆ كوێ ده‌يه‌وێ بڕوا، با بڕوا. له 6ى كانوونى دووه‌مدا، به خۆم و خێزان و هه‌ر دوو منداڵه‌كه‌مانه‌وه كه‌وتينه ڕێ و له دوا خاڵى پشكنيندا، ته‌نيا ئه‌وه‌يان پێ گوتين: ئاگاتان له‌خۆ بێ! له ڕێگه‌دا مينێكى زۆر هه‌يه."\nله كۆتايیى شوباتدا، داعش ده‌ستی كرد به خۆقوتاركردن له‌و كه‌سانه‌ى كه زێده و بارگرانى بوون و ده‌بوايه نان و خۆراكيان بۆ په‌يدا بكا و پێ بدا: واته هه‌ر كه‌سێك شه‌ڕى پێ نه‌كرايه يان نه‌يويستيايه شه‌ڕ بكا، به‌ڕێی كرد تا ئه‌و زه‌خيره و تفاقه‌ى مابووه‌وه، به‌سه‌ر خه‌ڵكێكى به ژماره لاكه‌متردا به‌ش بكا. ئافره‌تان، منداڵان و پير و په‌ككه‌وته و برينداره‌كان- هه‌موو ئه‌و كه‌سه بێكه‌ڵكانه‌ى كه تا ئه‌و وه‌خته نه‌يانده‌ويست به‌هه‌شته خه‌ياڵييه‌كه‌ى خۆيان به‌جێ بهێڵن- ئه‌وێيان جێ هێشت.\nتوندڕۆ‌كان هاتنه ئێره!\nبه قسان له ئاخير ڕۆژدا كورده‌كان ڕێگه‌يان به چه‌ند ڕۆژنامه‌نووسێكى كه‌م دا بچنه ژووره‌وه، وه‌كوو ئه‌وه ده‌هاته به‌رچاو كه ده‌رگه‌كانى جه‌هه‌ننه‌م كرابنه‌وه. بۆ چه‌ند سه‌عاتێ، خه‌ڵكێكى زۆرى ڕاكردوو، مات و پيس و چڵكن به‌په‌له به ڕێچكه‌يه‌كى ته‌سكدا سه‌ر كه‌وتنه سه‌ر گرد و ساكه گۆڕێكى نزم و، له‌وێ به ئامێرێك پشكندران كه هه‌ر كێ ميتاڵ و كانزاى پێ با، نيشانی ده‌دا و پاشان له چه‌ند جێگه و خاڵێكى گردبوونه‌وه ڕاده‌گيران و دواتر بۆ شوێنى ديكه ده‌گوێزرانه‌وه.\nديمه‌نێكى سريالى بوو. ڕۆژنامه‌نووسان به خۆيان و كامێراى ته‌له‌ڤژيۆنى و "عه‌ده‌سه" (لێنز)ى ته‌له‌فۆتۆوه له‌سه‌ر بان و ديواره‌كان ڕاوه‌ستابوون، له كاتێكدا 20 تا 30 مه‌تر دوور له‌وان، حه‌شاماتێكى خه‌ڵكى خۆڕاده‌ستكردوو، به حاڵ ده‌يانتوانى پێ هه‌ڵێننه‌وه، ده‌ركه‌وتن. ژنان به خۆيان و پرياسكه و شڕه‌وپڕه و جانتاى پلاستيكييه‌وه ڕه‌تيان ده‌برد و به‌سه‌ر دار و به‌رددا ده‌كه‌وتن. پياوه يه‌ك لاقه‌كه تێ په‌ڕى و خه‌ڵكى ديكه‌ى بريندار و به‌ركه‌وته‌یش، كه باندێگه‌كانيان خوێنيان پێوه بوو، به يارمه‌تیى خه‌ڵكى ديكه ڕێگه‌ى خۆيان به‌ناو ئاپۆراكه‌دا ده‌كرده‌وه. دوو پياو كۆتێكى به‌خوێنيان هه‌ڵگرتبوو كه مرۆڤێكى به‌سه‌ره‌وه بوو. كچێك كه له‌وانه‌يه ته‌مه‌نى هه‌ر 13 ساڵێ بێ، قژ و ده‌موچاوى تۆزاوى كه وێده‌چوو له نزیكییه‌وه بۆمبێك ته‌قيبێته‌وه، هاته پێشه‌وه، وه‌ك بڵێى هۆشى له خۆى نه‌مابێ و له ئاسمان ڕا ده‌ما. ئه‌و كچه بۆ چركه‌ساتێ ڕاوه‌ستا و و چه‌ند هه‌نگاوێ بۆ دواوه گه‌ڕايه‌وه و كاتێ قسه‌يان له‌گه‌ڵدا ده‌كرد هيچ وه‌ڵامێكى نه‌ده‌دانه‌وه. شه‌ڕڤانه كورده‌كان به‌ناو حه‌شاماته‌كه‌دا خۆيان گه‌يانده خه‌تى پێشه‌وه و ساوا و زارۆيان له باوه‌ش و ئامێزى ئافره‌تان وه‌رده‌گرت و خێرا سه‌ريان ده‌خستن.\nپاش پێداگريى زۆر، ڕێگه به ڕۆژنامه‌نووسان درا دوو تا سێ مه‌تر له‌و ئاپۆراى خه‌ڵكه نزيك ببنه‌وه، به‌ڵام هێشتا ڕێگه‌يان پێ نه‌ده‌درا له‌گه‌ڵ هيچ كه‌سێكى ڕاكردوودا بكه‌ونه قسان. "ئه‌وانه خه‌ته‌رن! " يه‌كێ له فه‌رمانده مه‌يدانييه‌كانى كورد هاواری كرد "توندڕۆكان لێره‌ن"! تا ئه‌و ده‌مه هيچ شتێ نه‌قه‌ومابوو.\nرۆژى پاشتر، به‌ته‌واوى ڕوون بووه‌وه كه شه‌ڕڤانه‌كان له‌سه‌ر هه‌قن و ڕاست ده‌كه‌ن. له كاتێكدا به سه‌دان خه‌ڵك له دامێنى كه‌ڤره‌كه‌وه به خاڵێكى پشكنيندا، له نێوان دارخورماكان و داروپه‌ردووى به‌سه‌ريه‌كداڕووخاودا، ڕه‌ت ده‌بوون، هێشتا ڕۆژنامه‌نووسان نه‌گه‌يشتبوون و ده‌وروبه‌رى نيوه‌ڕۆ بوو، ئافره‌تێ به خۆى و دوو منداڵه‌وه خۆى ته‌قانده‌وه. چه‌ند چركه‌يه‌ك دواتر، پياوێك كه جلكى ژنانه‌ى كردبووه به‌ر خۆى، به‌ره‌و ئه‌و كه‌سانه‌ى كه گوايا خه‌ڵكى بريندار و به‌ركه‌وته ده‌گوازنه‌وه، غارى دا و خۆى ته‌قانده‌وه و په‌لامارده‌رێكى ديكه به‌ر له‌وه خۆى به پشتێنه بۆمبڕێژه‌كه‌يه‌وه بته‌قێنێته‌وه، ته‌قه‌ى لێ كرا و كوژرا.\nبريندارێكى هێزه‌كانى سوورياى ديموكرات گوتى "ئێمه پێمان وابوو، ئه‌و ئافره‌ته‌ى كه دوو منداڵى پێ بوو، بێوه‌يه" و له‌وما قورتارمان كردن. يه‌كێ له منداڵه‌كان ده‌لحاز مرد و ئه‌وى ديكه‌شيان كه خراپ سووتابوو، ده‌ربازكرد و گوێزايه‌وه. له‌وانه‌يه ئه‌و دوو منداڵه كوڕى ئه‌و ژنه بووبن، يان ئه‌وه‌تا پاش ئه‌وه‌ى دايك و باوكيان مردووه، ئه‌و ژنه ئاگاى لێيان بووبێ و سه‌رپه‌رشتیى كردبن؟ داخوا چ پاڵى به‌و ژنه ناوه كه پاش ئه‌وه‌ى خۆى ڕاده‌ست كردووه، خۆى و ئه‌و دوو منداڵه بچووكه و خه‌ڵكێكى زۆرى ديكه بكوژێ وه‌كوو دوا هه‌ڵوێست؟\n« یه‌كه‌م جار زانست، دوایی نه‌وت ڕابردوو و ئێستای حزبە سیاسییە لاییکەکان لە تورکیادا »


ئه‌مه‌ریكا 200 ئامێری هه‌ناسه‌دان پێشكه‌شی رووسیا ده‌كات\n:: PM:03:52:21/05/2020 \nوڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا ئه‌مڕۆ رای گه‌یاند، بڕی 200 ئامێری هه‌ناسه‌دانی پێشكه‌شی رووسیا كردووه تا بۆ نه‌هێشتنی ڤایرۆسی كۆرۆنا سوودیان لێ ببینێت. ئه‌مه دوای ئه‌وه دێت كه پێشتر رووسیا هه‌ندێك كه‌لوپه‌لی ته‌ندروستی پێشكه‌شی ئه‌مه‌ریكا كردبوو بۆ هه‌مان مه‌به‌ست.\nپێگه‌ی "ئیلاف" ئه‌مڕۆ پێنجشه‌م 21ی ئایار بڵاوی كردووه‌ته‌وه، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا رای گه‌یاند كه وڵاته‌كه‌ی 20 ئامێری هه‌ناسه‌دانی پێشكه‌ش به رووسیا كردووه تا بۆ نه‌خۆشیی كۆرۆنا سوودیان لێ ببینێت، ئه‌وه له‌كاتێكدایه كه چه‌ند هه‌فته‌یه‌ك به‌ر له ئێسته، رووسیا هه‌مان هه‌ڵوێستی نواندبوو و هه‌ندێك كه‌لوپه‌لی ته‌ندروستیی پێشكه‌شی ئه‌مه‌ریكا كردبوو بۆ هه‌مان مه‌به‌ست.\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا مایك پۆمپیۆ له‌ڕێ تویته‌ره‌وه، وێنه‌ی ئه‌و فڕۆكه‌یه‌ی بڵاو كردووه‌ته‌وه كه هه‌ڵگری ئاڵای ئه‌مه‌ریكایه و ئامێره هه‌ناسه‌دانه‌كانی بۆ رووسیا گه‌یاندووه.\nئه‌وه‌شی گوتووه، جیا له‌و 200 ئامێره‌ی هه‌ناسه‌دان كه پێشكه‌شی رووسیامان كردووه، هاوكات ئه‌مه‌ریكا تا ئێسته 15 هه‌زار ئامێری هه‌ناسه‌دانی پێشكه‌شی 60 وڵات كردووه. ئه‌وه‌شی گوتووه كه ئه‌مه‌ریكا بۆ نه‌هێشتنی ڤایرۆسی كۆرۆنا، رۆڵی پێشه‌نگ ده‌بینێ.\nله سه‌ره‌تادا كه ڤایرۆسی كۆرۆنا به دنیادا بڵاو بووه‌وه، ئه‌مه‌ریكا كێشه‌ی نه‌بوونی ئامێری هه‌ناسه‌دانی هه‌بوو، به‌جۆرێك داوای له وڵاتان ده‌كرد ئه‌و ئامێره‌ی پێ بفرۆشن، به‌ڵام ئێسته خۆی هاوكاریی وڵاتان ده‌كات بۆ نه‌هێشتنی كۆرۆنا.\nله‌وه‌ته‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا له كۆتایی 2019 له چین بڵاو بووه‌وه و دواتر گه‌یشته هه‌موو دنیا، تا ئێسته زیاتر له پێنج ملیۆن كه‌س له دنیادا تووشی ئه‌و ڤایرۆسه بوون، هاوكات زیاتر له 325 هه‌زار كه‌سیش به‌هۆیه‌وه گیانیان له ده‌ست داوه.


سیستەمی بازرگانیی سلێمان هەڵشۆیی؛ سیستەمی تۆپەڵە بەفرەکە | کوردستان تایمز - Kurrdistan Times\nچ کاک سلێمان، چ خەڵکەکەی پارەیان بە قەرز داوەتێ، قوربانی عەقلێکی سادە و چاوچنۆکیەکی بێرادەن. ئەو نمونانەش لە هەمو کۆمەڵگە و سیستەمە ئابورییەکاندا هەبوە و هەیە، لە داهاتوشدا دەبێت، هەرچەندە ئێستا لە زۆربەی وڵاتان بە یاساش قەدەغە کراوە. لە ئەمریکا کەسێک بەناوی مۆدۆلف لە ساڵی ٢٠٠٨ بەهەمان سیستەمی هەڵشۆی بە ملیار دۆلاری خەڵکی ئەمریکی خستە ئەو قومارەوە و لە کۆتاییدا دەستگیرکرا و مایەپوچ دەرچو.\nسیستەمی بازرگانی سلێمان هەڵشۆیی تەنها سیستەمێکی لۆکاڵی سنوردار و تایبەت نییە بە دەڤەری ئیدارەی راپەڕین و هەرێمی کوردستان. ئەو سیستەمە سیستەمێکی جیهانییە کە نمونەکەی لە زۆربەی وڵاتان هەبوە و هەیە و دوبارەش دەبێتەوە. لە هەرێمی کوردستانیش ساڵی ٢٠١١ لە دەڤەری قەزای چۆمان روداوێکی لەو جۆرە رویدا. ئەو سیستەمە زیاتر وردەکەمەوە و هەندێ شرۆڤەی ئابوریی و مرۆڤناسییشی بۆ زیاددەکەم.\nئەو سیستەمە زیاتر پەیوەندی بە سروشتی بەشێکی مرۆڤەوە هەیە کە لە روی ئەقڵی ئابوریەوە سادەن. لە وڵاتی ئێمە هۆشیاریی ئابوریی لە ئاستێکی زۆر کەم دایە، یان هەر نییە. ئەو ناهۆشیاریی ئابورییە تەنانەت وڵاتێکی پێشکەوتوی وەکو بەڕیتانیش پێیەوە دەناڵێنێت. مانگی رابردو ثینک تانکی ناشنەڵ ستاتیستیکسی بەڕیتانیی لە روپێوییەکەدا هۆشیاریی ئەوەیدا “زیاتر لە نیوەی بەڕیتانییەکان هۆشیارییان لەسەر بنەما سەرەکییەکانی ئابوریی نییە”. لە روی دەرونیشەو پەیوەندی بە چاوچنۆکی بەشێکی مرۆڤەکانەوە هەیە، کە دیانەوێت لە ماوەیەکی کورت زۆرترین قازانج بکەن. ئەو چاوچنۆکییە پەیوەستیشە بەو خێرا-دەوڵەمەندبونەی بەشێکی خەڵک لە دوای ٢٠٠٣ەوە لەڕێی گەندەڵییەوە یان سودبینین لە گەندەڵییەوە دەوڵەمەند بون. ئەوانەی بە شێوەیەکی سروشتیی لە دوای ٢٠٠٣ەوە دەوڵەمەند بون، رێژەیەکی کەمە. ئەم سیستەمە لە زانستی ئابوری، بە ئابوری هەرەمی ناسراوە، وەکو ئاماژەیەک بۆ هەرەمەکانی میسر. بە ئەڵمانی پێدەگوترێت سیستەمی تۆپەڵە بەفر، چونکە وەکو توپەڵە بەفرێک کە لە شاخ فرێدەدرێتە خوارەوە، تا زیاتر غلۆر بێتەوە، گەورەتر دەبێت و لە کۆتاییدا بە گەیشتن بە عەرز تێکدەشکێت.\nخەسڵەتی سەرەکیی ئەم سیستەمە لە ئەساسدا دەستبڕین و فرتوفێڵە. کەسی بازرگان، پارە و کاڵا لە خەڵک وەردەگرێت بە قازانجێکی زۆر. بۆ نمونە دەفتەرێک قەرز دەکات و بەڵێنی دانەوەی دو دەفتەر دەدات لە ماوەی چەند مانگێک، بێئەوەی بیخاتە کارەوە. یانیش بێ قازانجێکی وا دەیخاتە کارەوە، تەنها بۆ روکەش.\nسەرەتا بەڵێنەکانی خۆی دەباتە سەر و خەڵکێکی زۆر قازانج دەکەن. ئەمەش دەنگ دەداتەوە، خەلکێکی زۆرتر رادەکێشێت، کە ئارەزوی قازانجی خێرا لە ماوەیەکی کەمدا دەکەن. ئیتر کەسی بازرگانیش هەر لە پارەی قەرزکراوی خەڵکی تازە، قازانجی خەڵکە کۆنەکە دەداتەوە. کەسانی وەک سلێمان هەڵشۆییش، ئەمڕۆ لەناو سیستەمی ئابوریی جیهاندا، کە سیستەمە دارایییەکەی لە گۆڕاندایە، بۆ نمونە دەتوانن بڵێن لەڕێی وەبەرهێنان لە دراوێکی ئەلکترۆنییەوە قازانج دەکەن. بیستنی هەواڵی ئەوەی خاوەنی تێسلا یان ئەمازۆن تەنها لە ماوەیەکی کۆرۆنادا ملیاران دۆلاریان قازانج کردوە، یان خاوەنی فەیسبوک تەنها لەڕێی بانگەشەی بازرگانییەوە دەیان ملیار دۆلاری دەستکەوتوە، یان بیتکۆین بە شێوەیەکی خەیاڵیی نرخەکەی بەرزبۆتەوە، وا دەکات خەڵکێک کە هۆشیاریی ئابوریی و دارایی نییە، زو بکەوێتە ناو ئەو فرتوفێڵە بازرگانییانەوە. لێرە دەوری میدیا و حکومەت و دەزگاکان گرنگە کە بتوانن خەڵک لەو فرتوفێڵانە ئاگادار و هۆشیاربکەنەوە.\nبەو جۆرە، لەبەر ئەوەی کۆی سیستەمەکە قازانجی راستەقینەی نییە، بەڵکو تەنها فێڵ لێکردنە، بە ماوەی کات، کەسی بازرگان قەرزی خەڵکی لەلا کەڵەکە دەبێت و پارەی لەلا نامێنێت. کاتێک خاوەن قەرزەکان گومانی ئیفلاسبونی لێدەکەن و هەمویان بەیەکەوە داوای دانەوەی پارەی خۆیانی لێ دەکەن. بەم شێوەیەش سیستەمەکە دادەڕوخێت. بۆیە کە دەڵێن، گوایە پەنچا ملیۆنی لە خەڵک وەرگرتوە، ئەوا مانای ئەو ناگەینێت، کە کەسی بازرگان بڕی پەنجا ملێۆن دۆلاری کاشی لە خەڵک وەرگرتبێت. لەو پەنجا ملێۆنە، لەوانیە تەنها ٢٠%ی پارەی وەکو کاش بەدەستگەیشتبێت، کە لەوەش بەشێکی زەرەری فرۆشتنەوەی کاڵاکانە بە نرخی کەمتر لە بازار. بەلایەنی کەمەوە ٤٠% بۆ ٥٠% کەی تر بەڵێنی قازانجە، کە گوایە دەیداتەوە.٤٠% کەی تریشی پێشەکی وەکو قازانج بە خەڵکی خاوەن قەرزی کۆن داوەتەوە، تا متمانەی پەیداکردوە. واتە خەڵکێکی باشیش لەپاڵ ئەو، قازانجی کردوە؛ هەر بۆیە بە بۆچونی من لەوانەیە تەنها چەند ملیۆنێکی کەمی کاش لە بازنەکە خولابێتەوە، نەک وەکو دەڵێن پەنجا ملێۆن. ئەو پەنجا ملیۆنەش هەر لە بازاڕی ئەو ناوچەیە دەخولێتەوە بۆیە کاریگەرییەکی زۆر گەورە لەسەر بازاڕ دروستناکات، تەنها پارەیەکی کاشە لە دەستێکەوە چۆتە دەستێکی تر، لەگەڵ ئەوەی کە ژمارەیەک خەڵک ئیفلاس دەکەن و توشی کێشەی ئابوریی و کۆمەڵایەتیی قوڵ دەبن.\nچ کاک سلێمان، چ خەڵکەکەی پارەیان بە قەرز داوەتێ، قوربانی عەقلێکی سادە و چاوچنۆکیەکی بێرادەن. ئەو نمونانەش لە هەمو کۆمەڵگە و سیستەمە ئابورییەکاندا هەبوە و هەیە، لە داهاتوشدا دەبێت، هەرچەندە ئێستا لە زۆربەی وڵاتان بە یاساش قەدەغە کراوە. لە ئەمریکا کەسێک بەناوی مۆدۆلف لە ساڵی ٢٠٠٨ بەهەمان سیستەمی هەڵشۆی بە ملیار دۆلاری خەڵکی ئەمریکی خستە ئەو قومارەوە و لە کۆتاییدا دەستگیرکرا و مایەپوچ دەرچو. لە ئەڵمانیا و چەندان ولاتانی تری جیهان نمونەی زۆر هەن. تەنها گەڕانێکی سەرەتایی لە گوگڵ دەیان نمونەی جیهانی دەخاتە بەردەست.\nسلێمان هەڵشۆیییەکان دیاردەیەکی نامۆ نین، بەتایبەت لەناو ئەو سیستەمە ئابوریی و دارایییەی لە گۆڕانکاریی دایە. پەروەردە و میدیا و دەزگا کۆمەڵایەتییەکان، هەروەها دینییەکانیش، دەبێت دەوری خۆیان بگێڕن لەو هۆشیارکردنەوەی ئابوریی خەڵک بۆ ئەوەی توشی کێشەی وا نەبن چونکە کێشەکان هەر لەوەدا کۆتایییان نایەت کە کەسێک ئیفلاسدەکات، بەڵکو سەردەردەکەن بۆ تاوان و کێشەی کۆمەڵایەتیی گەورەتر.


ڕێــزان شێخ دلێر: گـەنجان بەشداریەکی بەرفراوانیان هەیە لە پرۆسەی هەڵبژاردنی لوبنان\nدوای بەڕێوەچوونی پرۆسەی دەنگدانی دەرەوەی وڵات بەدوو قۆناغ ئەمڕۆ هەڵبژاردنی نوێنەرایەتی لوبنان بەشێوەیەکی بــەرچاو دەستی پێکرد بە ئامادەبوونێکی فراوانی چاودێرانی نێودەوڵەتی.\nڕێزان شێـــخ دلێر سیاسەتمەداری دیاری عێڕاق و کوردستان یەکێکـە لە چاودێرە نێودەوڵەتیەکانی هەڵبژاردنی لوبنـان بە (میترۆ)ی ڕاگەیاند" بەشداریەکی فراوانی گەنجان هەیە لە کچ و کوڕ تاوەکـو ئێستا کە زیاتر لە 7 کاتژمێری تر پرۆسەی دەنگدان درێژەی هەیە".\nڕێزان شێخ دلێر وتیشی"ئێمــە لە بازنەی باکووری بەیروت چاودێری هەڵبژاردنەکان دەکەین زۆرێک لە حیزبە سیاسیەکان ڕکابەریەکەیان لەم بازنەیە".\nئەو چاودێرە دەشڵێت" چاودێرانی لایەنە سیاسیەکان لەم هەڵبژاردنەی لوبنان سەکۆی ئەلیکترۆنیان هەیە کە زانیاریەکانی دەنگدەر تێدا تۆماردەکرێت سەرجەم چاودێرانی لایەنە سیاسیەکان دەتوانن تەئکید لە ناسنامە و ڕاستی و دروستی مەرجەکانی دەنگدەر بکـەنەوە".\nهەڵبژاردنی گشتی لوبنان ئەمڕۆ لە دەستی پێکرد لە پانزە بازنەی هەڵبژاردن زیاتر لە3،9ملیۆن دەنگدەر(کە نیوە زیاتریان ژنن)مافی دەندانیان هەیە، پرۆسەی دەنگدان تاوەکو کاتژمێر 7ی ئێوارە بەردەوام دەبێت و بڕیار وایە ڕۆژی پاشتر دەرئەنجامەکان بخرێتە ڕوو.\nچاوەڕوان دەکرێت پەرلەمانی داهاتووی لوبنان دەنگـ بدات لەسەر ئەو ڕێکارانە لەلایەن سندوقی دراوی نێودەوڵەتیەوە داواکراوە بۆ چاکسازی ئابووری لە وڵات.


دامەزرێنەری Wikileaks بە بێ بەشداری خۆی دادگایی کرا | kurditgroup\nدامەزرێنەری Wikileaks بە بێ بەشداری خۆی دادگایی کرا\nدوێنێ Julian Assange دامەزرێنەری ماڵپەڕی "ویکیلێکس" لە دادگایەکی شاری ستۆکھۆڵمدا بە بێ به‌شداری خۆی، سزا درا و ئێستا پۆلیسی نێونەتەوەیی لێی دەگەڕێ.\nئەم ماڵپەڕە کە ئەرکی پەردە ھەڵدانەوە لەسەر بەڵگەی نھێنی و سڕییە سەربازییەکان و ئاشکراکردنیانە و لە چەندین شوێنی جیھاندا راژەکاریان بۆ پاراستنی ئەو دەیان ھەزار بەڵگە نھێنیە سەربازییانە کە ئاشکرای کردوون ھەیە. دوێکە و ئیمڕۆ دەنگدانەوەیەکی زۆری لە مێدیاکاندا و بەتایبەتی مێدیای سوێدا ھەبووە. دوێکە ھەواڵی ئەوەیان بڵاو کردبووەوە کە گوایە سوێدی بەجێ ھێشتووە و کەس نازانێ لە کوێیە، ئیمڕۆ دەنگۆی ئەوە بڵاو بووەتەوە کە گوایە راژەکارەکانیان لە فەرانسە بەکار دێنن، خۆیشی لە بریتانیایە.\nشایانی باسە کە "ویکیلێکس" بەڵگەیەکی یەکجار زۆری لەسەر شەڕی ئامریکا و ھاوپەیمانەکانی لە دژی حکومەتەکانی عێراق و ئەفغانستان دا ئاشکرا کردووە. بەڵام دادگایی کردن و سزادانی داھێنەری ماڵپەڕی ناوبراو لەسەر ئاشکرا کردنی ئەم بەڵگە نھێنیە سەربازییانە نییە، بەڵکوو گومانی دەستدرێژی و تووندوتیژی لەسەر منداڵێک و دوو ژنی لێ دەکرێ، ھەر بۆیە لە دوو رۆژی رابردووەوە بڕیاری گرتنی دراوە بە پۆلیسی نێونەتەوەیی.\nده‌بێ ئه‌وه‌ش بڵێن که هه‌رچه‌نده ئه‌م کابرایه خۆی شاردووه‌ته‌وه، به‌ڵام راژه‌کاره‌کانی له نێوڕاستی شاری ستوکهۆڵمدا له بن کێوێک دایه که گوایه بومبی ئوتومیش کاری لێ ناکا و به‌رده‌ومایش کار ده‌که‌ن. خاوه‌نی ئه‌و راژه‌کارانه که ئه‌مان شوێنه‌که‌یان لێ به‌کرێ گرتووه، له وتووێژێکدا له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌ی "ئافتۆنبلادێت"دا ده‌ڵێ، ئه‌گه‌ر راژه‌کاره‌کانیان که له ئێمه‌یان به‌کرێ گرتووه، به‌کاری ناهێنن ده‌بێ ئاگادارمان بکه‌نه‌وه، چوونکه نرخی جارێک به‌کرێ گرتنیان هێشتا نه‌داوه، به ئیمایل ئاگادارمان کردوونه‌ته‌وه به‌ڵام هێشتا وڵامیان نه‌داوه‌ته‌وه.\nهەر کات کەسێک نهێنی و تاوانەکانیان ئاشکرا بکات، ئەوا تاوانێکی وەکو ئەمەی دەخەنە پاڵ، لەدوایدا لە گەڵ دەزگای هەواڵگری داش بەداش بەرانبەر ئەوەی واز لەو کارانە بهێنێت، ئازادی دەکەن.\nئەمانە بەندەکانی مافی مرۆڤیان هەر بۆ خۆیانە، چونکە هەرخۆیان بە مرۆڤ دەزانن.\nئەم بەیانیە بابەتیکم خوێندوە گوایە لە ڕاپرسیەکدا زۆربەی خەڵکی ئێرە پییان وایە نەرویج مەترسی کاری تیرۆرستی لەسەرە، هەندێک حیزبی نازی مێشک بۆگەن هەن هەمیشە خەریکی ئەم پڕوپاگەندانەن یاخود ئاگاداری ئەم جۆرە کارە قێزەونانەن بۆیە لەخۆیان دەترسن.\nدەڵێن زۆربەی تاوانەکان خەڵکانی شەرقن، بەڵام هەر بۆخۆشیان لە میدیاکاندا بڵاویان کردۆتەوە ٧٠% تاوانەکان خەڵکانی مەسیحیەچاوشینەکانی ئەوروپای شەرقین.\nڕۆژێک پۆلیس نوسیبووی ئەمانە ئامێری Bluetooth یان بەکارهێناوە بۆ پەیوەندەیکردن لەکاتی دزیکردن.\nهەرچەند ئەم پیاوە ناناسم، بەڵام ئەم جۆرە کەسانە، کەسانی مرۆڤ دۆست و ئاشتی خوازن و دژی ئەو کارانەن، بڵاوکردەوەشیان کاریگەری باشی ئەبێت لە کەمکردنەوەیان، بۆیە خەڵکانێک وابیربکەنەوە لە کاری دەستدرێژیەوە دوورن. ئەمە بۆچوونی خۆمە.\nمن دژی هەموو تاوانێکم هەر کەس بیکات، نەفرەت لە ڕەگەزپەرستان، چونکە ئەو جۆرە تاوانانە پیشەی ئەوانە.\nبه ته‌واوه‌تی له‌گه‌ڵتم و منیش له‌سه‌ر هه‌مان بیروڕام.\nکاک زەندی هیچی نەهێشتەوە\nمنیش لە گەڵتم زەندی گیان


هەواڵ / ڕاپۆرت :: پێش 4 هەفتە  :: 1262 جار بینراوە\nسەرباری چوونی ڕێژەیەکی زۆری هاوڵاتیانی باشووری کوردستان بۆ شارەکانی تورکیا بەتایبەت ئیستەنبوڵ، بەڵام حکومەتی تورکیا لە فڕۆکەخانەکانی لێکۆڵینەوەی ورد و هەڵسوکەوتی نەشیاو بەرامبەر هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستان بەکار دەهێنێت، بەرپرسی پەیوەندییەکانی هەرێم و تورکیا لە بەڕێوەبەرایەتی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی حکومەتی هەرێم دەڵێت، لەگەڵ تورکیا لەگفتووگۆداین بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان.\nحکومەتی تورکیا لیستێکی 300 کەسی لە فڕۆکەخانە و سنوورەکانی بڵاوکردووەتەوە کە ناوی ئەو کەسانەیە کە وەک تیرۆریست ناوی بردوون و مامەڵەی تیرۆریان لەگەڵ دەکات، بەشێک لەو کەسانەی ناویان لە لیستەکەیە ڕۆژنامەنووسن و خەڵکی هەرێمی کوردستانن.\nبڵند عەلی، کە ڕۆژنامەنووسێکی کوردی خەڵکی سلێمانییە، بۆ دواڕۆژ دەڵێت: "لە فڕۆکەخانەی هەولێرەوەوە بەرەو تورکیا بەڕێکەوتین، بەڵام لەگەڵ گەیشتنمان لە فڕۆکەخانەی ئیستەنبوڵ هەڵسوکەوتی زۆر نەشیاویان بەرامبەرمان بەکارهێنا".\nبڵند، دەشڵێت: "سەیری مۆبایلەکەیان کردین چەند گرتە ڤیدیۆیەکی تێدابوو کە هی ڕووماڵی شەڕی داعش بوو، بەڵام هەر بەو هۆکارەوە من و هاوکارەکەم کە پەیامنێرە بۆماوەی سێ ڕۆژ دەستگیر کراین".\nئەو ڕۆژنامەنووسە سەبارەت بە مامەڵەی پۆلیسی تورک دەڵێت: "مامەڵەیان زۆر خراپ بوو هەمیشە بەئێمەیان دەگووت ئێوەی کورد تیرۆریستن".\nحکومەتی هەرێمی کوردستان ئاگاداری ئەو هەڵسوکەوتانەیە و لەگەڵ دەستبەکاربوونی وەک سەرۆکی حکومەت مەسرور بارزانی نیگەرانی خۆی لەهەمبەر مامەڵەی پۆلیسی تورکی بەرامبەر کوردان بە کونسوڵخانەی تورکیا گەیاند، بەڵام دۆخەکە وەک خۆی ماوەتەوە.\nعەبدولسەلام ڕەشید، بەرپرسی پەیوەندییەکانی تورکیا و هەرێم لە فەرمانگەی پەیوەندییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان، بە دواڕۆژی ڕاگەیاند: ئێمە ئاگاداری ئەو لیستە 300 کەسییە نین و لەڕێگەی ئێوە ئەوەمان زانییووە، بەڵام لەسەر مامەڵەی حکومەتی تورکیا گفتووگۆمان لەگەڵ بەرپرسانی تورک کردووە.\nعەبدولسەلام، دەشڵێت: "تاوەکو ئێستاش لەسەر هەڵسوکەوت و مامەڵەی پۆلیسی تورک لەگەڵ گەشتیارانی هەرێمی کوردستان بەردەوامین لە گفتووگۆ لەگەڵ حکومەتی تورکیا، ئەوان دەڵێن ئەو مامەڵەیە تەنیا لەگەڵ کورد نییە بەڵکو ڕێکاری یاسایی و ئەمنی خۆمان بۆیە بۆ هەموو ئەو کەسانەیە کە دێنە نێو خاکی تورکیا".\nبەرپرسی پەیوەندییەکانی هەرێم و تورکیا،ئاماژەی بەوەشدا: خەڵکی کوردستان دڵنیادەکەینەوە کە لەبارەی ئەو لیستە 300 کەسییە گفتووگۆی جددی لەگەڵ بەرپرسانی تورکیا دەکەین نابێت بەبێ بەڵگە و بێ هۆکار خەڵکی ئێمە دەستگیر بکرێن.\nهەرچەندە هیچ ئامارێک لەلایەن فڕۆکەخانەکان تۆمار نەکراوە چونکە ئەوکەسانەی دەگەڕێندرێنەوە لە فڕۆکەخانەکان خۆیان ئاشکرا ناکەن کە گەڕێندراونەتەوە، بەڵام ئەوانەی گەڕێندراونەتەوە ئەوانەن کە لەڕێگەی فڕۆکەخانەی هەولێرەوە گەشتیان کردووە.\nتاهیر عەبدوڵا، بەڕێوەبەری فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی بەدواڕۆژی ڕاگەیاند: لەفڕۆکەخانەی سلێمانی ئەو کەسانەی کە گەشتیان کردووە بۆ تورکیا تاوەکو ئێستا هیچ کەسێک نەگەڕێندراوەتەوە.\nلەبەرامبەردا تەڵوان سیوەیلی، بەرپرسی نووسینگەی بەڕێوەبەری فڕۆکەخانەی هەولێر، بەدواڕۆژی وت: "هەرچەندە ئەوانەی دەگەڕێندرێنەوە خۆیان ئاشکرا ناکەن، بەڵام بەڵێ ئێمەش ئاگادارین کە خەڵکانێک هەن کە لە فڕۆکەخانەکانی تورکیا ڕێگریان لێدەکرێت بچنە نێو خاکی تورکیا".\nئەوکەسانەی دەگەڕێندرێنەوە پێشتر لە لایەن حکومەتی تورکیا ڤیزەیان پێدەدرێت، جگە لە خەرجی ڤیزەکە بەهۆی تکتی فڕۆکەش زیانی ماددی زۆریان بەردەکەوێت.\nبەیار هەناری، خاوەنی گروپی کۆمپانیاکانی بۆسفۆڕس لاینی گەشتیاری بۆ دواڕۆژ دەڵێت: "ئێمە کاتێک تکتەکان دەفرۆشین هیچ گرێنتییەکی ئەوە نادەین کە ئەگەر گەڕێندرایەوە بۆی قەربوو بکەینەوە".\nبەیار هەناری، دەشڵێت:" ئەگەر بەهۆی کێشەی تکتەکە بێت ئەوە ئێمە بەرپرسین، بەڵام کێشەی سیاسی و هەرکێشەیەکی دیکەی لێپرسینەوەی فڕۆکەخانەکان هیچ پەیوەندی بە ئێمەوەنییە".\nگەشتکردن بۆ وڵاتی تورکیا لە وەرزی هاوین بە ڤیزە و تکتی چوون و هاتن بۆ یەک کەس زیاتر لە 700 دۆلاری تێدەچێت، لە ئێستاشدا نزیکەی 300 دۆلاری تێدەچێت.


KHABAT media - سیناتۆر مەک کین و بن گاردیەن خوازیاری عەمەلی كردنی هەرچی زووتری ئابلۆقەکانن دژ بە رژیمی ئێران و روسیە.\nسیناتۆر مەک کین و بن گاردیەن خوازیاری عەمەلی كردنی هەرچی زووتری ئابلۆقەکانن دژ بە رژیمی ئێران و روسیە.\nمێژووی ناردن : Sunday, October 01 @ 11:49:02 UTC\nخەباتمیدیا: بە پێی هەواڵی هەواڵدەری ڕویتەرز ۷ی ڕەزبەری ۹٦لە واشێنگتۆن: سیناتۆر جان مەک کین و سیناتۆر بن گاردیەن لە نامەێکدا کە رۆژی هەینی لە لایەن ڕوێتەرزەوە بڵاو كرایەوە: ئاماژەیان بەوە كرد كە دۆناڵد ترامپ دو مانگ لەدوای تێپەربوونی واژۆ كردنی یاسای ئابلۆقەی نوێ دژ بە روسیە و رژیمی ئێران و کورەی باکوور، پێویستە بە زووی بچێتە بواری جێ بە جێ كردنەوە.\nبە وتەی ڕوێتەرز کۆشکی سپی ئێوارەی هەینی بە دەر کردنی یادداشتی دەفتەری سەرۆک کۆماریی، سەرەتایترین هەنگاوی بۆ بەکارهێنانی ئەم یاسایانە هەڵگرتوە و دامەزراوە جۆراو جۆرەکان بۆ دەسپێکی ئەم ئابلۆقانە ناو نراوە و ئەم یاسایانە هاوردە مەیانی کردوە.\nئەم یاسایە بریتیە لە ئابلوقەی نوێ دژ بە روسیە ،ئێران و کورەی باکوور .بە کار هێنانی ئەم یاسایە بە هۆی دەستێوەردانی روسیە لە هەڵبژاردنی ۲۰۱٦ی ئامریکا ،پڕۆگرامی موشەکی بالستیکی ڕژیمی ئێران و پەرەپێدانی چەک و تەقەمەنی ناوکەیی کورەی باکوورەوەیە.\nسیناتۆر مەک کین و سیناتور بن گاردیەن لە نامەكەدا لێدوانی خێرای سەرەتای ئوکتوبەر بۆ بە کار هێنانی ئابلۆقەی نوێ یان وە بیر هێنایەوە.


كاك فۆئاد و سیاسەتی كۆمەڵایەتی\nئەوەی ئاوڕێكی خێرای لە ژیانی شەخسی و هەروەها ژیانی سیاسی و شۆڕشگێڕانەی كاك فۆئاد دابێتەوە بۆی دەردەكەوێت كە هەموو كاروبارێكی سیاسی و بابەتێكی سیاسی بەلای ئەوەوە بەبێ خەڵك و ئامادەیی خەڵك كردارێكی نەكردە و مەحاڵە. لای كاك فۆئاد، سیاسەت لە غیاب خەڵكدا سیاسەت نییە بەڵكوو وەك ئالێن بەدیۆ دەڵێت مودیرییەتە، واتە بەڕێوەبردنی هەندێك كاروباری برۆكراتیك لە ژوورە تاریك و نووتەكەكانی دەوڵەتدا. ئەگەر بمانەوێت چالاكییەكانی كاك فۆئاد لە پانتای سیاسەتی هاوچەرخی كوردستاندا شی‌بكەینەوە ئەم یادداشتە بەرگەی ئەو كارە ناگرێت بەڵام تا ئەو شوێنەی پێمان بكرێت هەوڵدەدەین لە ڕێگەی نموونەیەكەوە ئەزموونی كاك فۆئاد بخەینەڕوو.\nئامادەیی كاك فۆئاد لە سەردەمی ڕاپەڕینی گەلانی ئێران و بە تایبەت كوردستاندا، بەلەبەر چاوگرتنی تەمەن، ئەزموون، زانست و فیكری خۆی و ئایدیای باڵادەستی ئەو كات، نەك بۆ ئێمە بەڵكوو بۆ زۆر كەس بۆتە مەتەڵێكی گەورە و زۆر كەس ناتوانێت بە ئاسانی لەم دیاردە نایاب و سەیرەی كوردستان تێبگات. ئەم سەیر، نایاب و عەجیب بوونە وای كردووە هەوڵێكی زۆر بدرێت بۆ ئەوەی كاك فۆئاد لە ئۆبژەیەكی سەركەش و نەگیراوەوە بگۆڕێت بۆ ئۆبژەیەكی كەویكراو و دیاریكراو كە لە كاتی ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵیدا چیدی وەك جاران سڵی لێ‌نەكەینەوە و بە ئاسانی بتوانین لە ڕستێك پێناسەی زانستیدا كۆی بكەینەوە. لەخۆڕا نییە كاك فۆئاد دەبێتە بابەتی بڕوانامە و نامیلكەكانی ناو زانكۆكان، دەبێتە شیعری ناو گۆرانی و سروودەكان، دەبێتە ماتریالی ناو شیعرەكان و... كاك فۆئاد لای خەڵكی كوردستان و هەروەها لای كۆماری ئیسلامی دیاردەیەكی سەیر و ناجۆر بوو؛ دیاردەیەك بوو بە ئاسانی نەدەكرا تێیبگەیت. بۆ ئەوەی ئەم باسە زۆر درێژە نەكێشێت بەبێ ئەوەی هەوڵی ئەوە بدەین مانا یان چەمكێك بدەینە پاڵی و گۆشەیەكی چالاكییەكانی دیاری بكەین دەتوانین بگەڕێنەوە بۆ چەمكێكی گرینگ لە دەروونشیكاریی ژاك لاكاندا. ناوی لاكانیی كاك فۆئاد لە دەروونشیكاریدا (the real) یان واقیعیە. بانموونەیەكی كورت بۆ تێگەیشتن لەم چەمكە بهێنینەوە. ماشینێكی ئاخرین سیستم لەبەر چاو بگرن كە خاوەنەكەی بۆ قۆماركردن لەسەر تو‌ندڕۆشتنی كڕیویەتی و بۆ ئەوەی خێراییەكەی تاقی و لە ڕاستیی ژمارەی واقعی ئامپێڕەكانی تێبگات ئەم ماشینە دەباتە ئۆتووبان و لەوێدا تا جێگەی هەبێت تووند دەڕوات و گازی دەدات. شۆفیر یان خاوەن ماشینەكە لەوە دڵنیایە كە لاینێكی ئۆتووبان بەشێوەیەكی یاسایی لاینی ئەوە و هیچ ماشینێكی دیكە تەنانەت لە ڕووی یاسایشەوە بۆی نییە بێتە لاینەكەی ئەوەوە لەناكاو دەبێنێت پاسێكی گەورە لە لاینەكەی ئەودا بەرامبەری دێت. لە نموونەنەكەی ئێمەدا كاك فۆئاد ڕێك هەمان پاسە لە لاینی دژبەری سیاسەتی ڕەسمیدا.\nبۆ ئەوەی بتوانین وێنەیەك لە كاك فۆئاد بەدەستەوە بدەین دەگەڕێینەوە بۆ كورتە چیرۆكێكی گابریەل گارسیا ماركێز و هەوڵ دەدەین لەو ڕێگەوە وێنەیەك لە كاك فۆئاد نیگار بكەین: منداڵانی كەنارەكە بەرجەستەییەكی بۆریان بەدەم شەپۆلەكانی ناو دەریاوە بینی كە خەریكە لێیان نزیك دەبێتەوە، وتیان ئەمە بەلەمی دوژمنە، پاشان بینیان بەلەم نییە و وتیان نەهەنگە. بەڵام لەو كاتەدا كە شەپۆلەكان تووڕیان دایە كەنارە لمینەكەی دەریاوە و منداڵەكان قەوزە و گژ و گیاكەی سەریان هەڵدایەوە بینیان ئەمە پیاوێكی خنكاوە. هەموو ئەو پاش نیوەڕۆیە یاریان پێكرد و لە لمەكەدا دەیان ناشت و دەریان دەهێنایەوە بەڕێكەوت پیاوێك دەیانبینێت و خەڵكی گوندەكە لەم مەترسییە ئاگادار دەكاتەوە. ئەو پیاوانەی كە ئەم تەرمەیان بۆ نزیكترین ماڵی گوندەكە گواستەوە ئەوكات زانیان ئەم تەرمە لە هەموو ئەو تەرمانەی دیویانە قورسترە. كاتێك تەرمەكەیان دانا هەموو ژوورەكەی پڕكردەوە، وتیان لە هەموو پیاوەكان باڵا بەرزترە، بەڵام وا بیریان كردەوە كە ڕەنگە هەموو ئەوانەی دەخنكێن لە دوای مەرگ قامەتیان درێژ دەبێتەوە. بۆنی دەریای لێ‌دەهات و تەنیا بە تەرمەكەیدا دەتزانی مرۆڤە. گژ و گیای سەر و ڕوومەتیان لادا، خەڵكی گوندەكەی خۆیان نەبوو، ئەو شەوە كەس بۆ كار نەچووە دەریا. پیاوان چوونە گوندەكانی دیكە بۆ ئەوەی بزانن كەسێكیان لێ وون نەبووە، ژنەكان بۆ پارێزگاری لە تەرمەكە مانەوە. گڵ و لیتەی سەر تەرمەكەیان پاك كردەوە و... سەرقاڵی ئەو كارانە بوون كە زانیان جل و بەرگەكەی شیتاڵ شیتاڵ بۆتەوە و ئەو قەوزانەی بە تەرمەكەوە نووساون لە ئۆقیانووسە دوورەكان و ئاوە قووڵەكانەوە هاتوون. هەروەها زانیان كە مەرگی بەسەر بەرزییەوە هەڵبژاردووە چونكوو خەمۆكی بەسیمایەوە دیار نەبوو وەك مردووەكانی دیكە. بەڵام، ئەو كاتەی تەرمەكەیان خاوێن كردەوە قەڵافتی دەركەوت و زانیان چ پیاوێك بووە، هەناسەیان سوار ببوو. لە هەموو ئەو پیاوانەی دیبوویان كەڵەكگەتر، بەهێزتر و چوارشانەتر بوو...\nلە گوندەكەدا تەختێكیان نەدۆزییەوە لەسەری ڕایكێشن، نە جل و بەرگ و نە پێڵاوی هیچ پیاوێكی گوندەكە بۆی نەدەبوون. ئەو ژنانەی ئەوقی گەورەیی و جوانیەكەی ببوون بڕیاریاندا لە پارچەیەكی گەورەی بەلەمەكان پانتۆڵ و لە كراسی كەتانی زەماوەندی یەك لە ژنەكان كراسێكی بۆ بدوورن تاكوو لەكاتی مردنیشیدا شكۆ و سەربەرزییەكەی بپارێزرێت. ئەو شەوە كە ژنان سەرقاڵی دوورینی بەرگی خنكاوەكە بوون هەستیان كردن هیچ شەوێك ئەوەندەی ئەم شەوە دەریا تۆفانی و نائارام نەبووە و لای خۆیان وتیان ئەم نائارامیە پێوەندیی بەم تەرمەوە هەیە... پیرێژنێك، چونكوو لە هەموو ژنانی دیكە پیرتر بوو، خنكاوەكەی زیاتر لە ڕووی دڵسۆزییەوە ڕوانی بوو ئاخێكی هەڵكێشا و گوتی"سەر و سیما و قەڵافەتی لەكەسێك دەچێت بەناوی ستێبان".\nلەناو ئەو ژنانەدا، گەنجترین ژنەكان، چەند كاتژمێرێكیان بەم خەیاڵەوە بردەسەر كاتێك ئەو جلەی بۆیان دووریوە بیكەنە بەری و بە پێڵاوی چەرمینەی بریقەدارەوە لەناو گوڵەكاندا پاڵی بخەن، ڕەنگە بتوانین بڵێین ناوی لاوتارۆیە. بەڵام خەیاڵێكی بەتاڵ بوو، پارچەكەیان كەم و جلەكان هیچیان بەبەری نەدەبوون و... ئەو ستێبان بوو. تاكوو هەڵهاتنی دەمەوبەیان ژنەكان بیریان لە سەدان خەیاڵی جۆراوجۆر دەكردەوە. كەمێك پاش ئەمە ڕوخساری خنكاویان بە دەسرەیەك داپۆشی نەوەك خۆر ئازاری بدات و بیگەزێ... یەك لە دوای یەك ژنان بە گریانەوە شیوەنێكی گەورەیان خستەڕێ و هەر چییەك دەگریان دوو ئەوەندەی دیكە بە گریانەكەی خۆیان خەمبار دەبوونەوە چونكوو خنكاوەكە زیاتر دەبووە ستێبانی ئەوان و تا دەیانتوانی دەگریان چونكوو ستێبانی هەژار لە هەموو ئەو پیاوانەی ڕووی زەمین هەژارتر و بێنەواتر و بێئازارتر و میهرەبانتر بوو. كاتێك پیاوانی وندەكە گەڕانەوە خەبەریان هێنا خنكاوەكە خەڵكی گوندەكانی ئەو دەڤەرە نییە، ژنان لە نێوەڕاستی شینگێڕییەكەیاندا پڕ بە دڵ شاد بوون؛ ئاخێكیان هەڵكێشا و گوتیان "شوكور بۆ خوا، لە خۆمانە".\nپیاوانی گوندەكە پێیان وابوو ئەم (خۆشەویستییە) لە سەرەڕۆیی ژنەكانەوە سەرچاوە دەگرێت. ئەوان كە لە پرس و جۆكردن ماندوو ببوون تاقە شت كە حەزیان لێ‌دەكرد ئەوە بوو لەو ڕۆژە وشك و بێ‌بایەدا، پێش ئەوەی تینی تاو بڵێسە بدات، بۆ هەمیشە لە شەڕ و زەحمەتی ئەم تەرمە ڕزگاریان بێت. بێ. بە دارتەل و شفرەی شكاوی بەلەمەكان، ڕاخەرێكیان درووست كرد و بە گوریسی بەلەمەكە ئەو دارتەلانەیان لێك هەڵپێكا و قایمیان كرد تا بەرگەی قورسایی تەرمەكە بگرێت و ڕایكێشن تا لای تاشە بەردەكان. ویستیان لەنگەری كەشتی و بەلەمێكی بارهەڵگر بهێنن تا بە ئاسانی توێی قووڵترین شەپۆلەكانی دەریادا نوقم بێ؛ شوێنێك كە هەموو ماسیەكان كوێرن و دەریاوانەكان لە عەزرەتان دیق دەكەن و دەریای تووڕە چیدی نەیگەڕێنێتەوە بۆ كەنار و گوندەكەی ئەوان. بەڵام هەرچییەك پەلەیان دەكرد، ژنەكان زیاتر ماتڵیان دەكرد و كاتیان دەكوشت. ژنان ئەوەندە زێڕوزیویان بەسەر خنكاوەكەدا باراند كە لای پیاوەكان ئەم پرسیارەی درووست كرد؛ ئەم هەموو جوانكاری و زێڕوزیوانە بۆ ئەسپەردەكردنی مردوویەك بۆ؟ چونكوو پیاوان دەیانزانی سەرەڕای هەموو ئەم زێڕوزیو و ئاوە پیرۆزەی دەست ژنەكان، كووسەكان ئەم تەرمە دەخۆن، بەڵام ژنان گوێیان نەدەدا و زیاتر زێڕوزیویان بەسەر تەرمەكەدا دەكرد. پیاوەكان لەمە تووڕە بوون و وتیان: تا ئێستا كێ ئەم هەموو گاڵەگاڵەی كردووە بۆ تەرمێك كە دەریا هێقی كردبێتەوە، بەسەر ئەم خنكاوە بێكەسە، بەسەر پارچە گۆشتێكی ساردەوە بووی ڕۆژی چوارشەممەدا؟ یەك لە ژنەكان كە خۆی پێ‌ڕانەگیرا دەسرەی سەر ڕۆخساری تەرمەكەی هەڵدایەوە و پیاوانیش بەم كارە تف لە زاریاندا وشك بوو: ئەو ستێبان بوو. پێویست نەبوو لەبەر چاوی ئەوان ناوی بهێنن تاكوو بیناسنەوە. ناوی هەر كەسێكی دیكەیان ببردبا ئەوا ئەوەندەی ئێستا لەم تەرمە دڵنیا نەدەبوون. چونكوو تەنیا ستێبانێك لە هەموو جیهاندا هەبوو كە لەبەردەمیاندا درێژاودرێژ ڕاكشابوو. تەنیا بە هەڵداننەوەی دەسرەكە و بە ڕوخساری تەرمەكەدا زانیان شەرمەزارە یان نا، كە گوناحی ئەو نییە ئەوەندە قورس و ئەوەندە جوانە و ئەگەر بیزانیبا ئەوا لە شوێنێكی باشتردا خۆی نوقم دەكرد.\nخدە و ڕەفتاری تەرمەكە ئەوەندە داوێن‌پاكانە و ساكار بوو كە بەدگومانترین پیاوانیش، واتە ئەوانەی تفتیی ئەو شەوە لە بڕان نەهاتووەی پاڵ دەریایان ئەزموون كردبوو كە مەبادا ژنەكانیان لێیان ماندوو بووبێتن و وردە وردە خەو بە خنكاوێكەوە ببینن، تەنانەت ئەوان و پیاوە دڵگرانەكانیش، لە سۆزداری و نزیكیی سیمای ستێبان وەك دار ڕەق بوون.\nبەم جۆرە، بیرۆكەی شكۆدارترین ئەسپەردەكردنیان بۆ خنكاوەكە لا درووست بوو و چیان بۆكرا ئەنجامیان دا. ئەو چەند ژنە كە بۆ هێنان و كۆكردنەوەی گوڵ بۆ گوندەكانی دەورووبەر ڕۆیشتبوون، لەگەڵ ئەو ژنانەی هەندێك شتیان بیستبوو و باوەڕیان بەمە نەدەكرد تاكوو چوون سیمای خنكاوەكەیان بینی. ئەوانیش بۆ كۆكردنەوەی گوڵ ڕۆشتن. ئەوەندەیان گوڵ هێنا و ئەوەندە خەڵك كۆ ببوونەوە كەس كەسی نەدەناسیەوە. دواجار، بە درێغیان دەزانی وەك هەتیوێك ڕەوانەی دەریای بكەن. لەناو باشترین كەسەكاندا، باوك و دایكێكیان بۆ هەڵبژارد، هەروەها پوور و مامە و خاڵۆزا و پوورزا و... بە جۆرێك كە لە ڕێگەی ئەم تەرمەوە هەموو خەڵكی گوندەكە دەبوونی خزمی یەكتر. پیاوان و ژنان بۆ چوونە ژێرداری مەیتەكە لە ململانێ و كێشمەكێشدا بوون كە بە بینینی شكۆمەندی و جوانی خنكاوەكەیان، بۆ یەكەم جار كەوتنە هەوڵەوە كە كۆڵانەكانیان دوور و پەرتە، حەوشی ماڵەكانیان بەرەهووتە و خەونەكانیشیان نزم و بچووك. بەبێ لەنگەر تەرمەكەیان خستە نێو دەریاكەوە تاكوو هەركات حەزی كرد و ویستی، بگەڕێتەوە ناویان. لەو كاتەدا بوو خەڵكەكە لەوە تێگەیشتن پاش ئەم ڕووداوە هەموو شتێك دەگۆڕدرێت، دەرگای ماڵەكانیان گەورەتر، بنمیچەكانیان بەرزتر و بن ژوورەكانیان قایمتر دەبێت، تاكوو یادەوەری ستێبان، بەبێ ئەوەی شان و قەڵافەتی لە چوارچێوەی دەرگاكان بكەوێت، بێتە ژوورەوە، دەیانویست دیمەن و نمای ماڵەكانیان بە ڕەنگە ڕوونەكان بخەمڵێنن تا یادەوەریی ستێبان بۆ هەتا هەتایە لە دڵیاندا بمێنێتەوە و دەیانویست ئەوەندە كانی لە دڵی گاشە بەردەكان هەڵبكەنن و بەسەر بەردەكاندا گوڵ بڕوێنن تا چیدی پشتیان ڕاست نەبێتەوە، تا ئەو جێگایەی كە لە ساڵانی داهاتوو و ئایەندەدا، لە دەمەو بەیاندا، كەشتییە هەڵمیە موسافربەرەكان، لە بۆنی باغچەكانی دەریا ئازادەكان، مەست بن و لە خەو ڕابن و كەشتیوان، بە جلوبەرگی كەشتیوانییەوە، بە ناچاری لە سەكۆكەی دابەزێت، بە قوبەكانی سەر كڵاوەكەیەوە، بە ڕێزە میداڵەكانی سەر سینگیەوە دەست بۆ بەرزایی كەڵەگەتی گوڵە سوورەكان ڕاكێشێت و بە چواردە زمانەوە بڵێت، چاو لەو شوێنە بكەن، ئەو شوێنەی كە با ئەوەندە ئارام، ئەو شوێنەی كە خۆر ئەوەندە تیندار و كە گوڵە بەڕۆژەكان نازانن بەكام باردا بگەڕێن، ئەوە گوندی ستێبانە. (ئەم چیرۆكە لە ساڵی 1968 لەژێر ناوی (جوانترین خنكاوی جیهان دا نووسراوە ).\nبەپێی ئەو چیرۆكەی كە لە سەرەوە لە گارسیا ماركێز هێنامانەوە ناتوانین لە خۆمان بپرسین ئایا ئەو كەسەی كە دەریا یان بە تەعبیرێكی دیكە شەپۆلە تووڕەكانی كرێكاران و هەژارانی كوردستان بەخشیان بە كوردستان، هەمان ستێبانی ئێمە، كاك فۆئاد نییە؟ ئایا كاك فۆئاد سەردەر و چوارچێوەی دەرگا بچكۆلە و تەنگەكانی ئێمەی نەگۆڕی؟ ئەم چیرۆكە خاوەن دەیان ڕەمز و خوازەی ناسك و وردیلەیە كە بەبێ خوێندنەوەی چەند جارەكی ئەستەمە بتوانین لە گشتێتییە ماناییەكانی چیرۆكەكە تێبگەین. یەكێك لەو خاڵانەی كە دەبێت سەرنجی پێ‌بدەین ئەوەیە كە ئەم چیرۆكە لە ساڵێكدا نووسراوە كە كۆی ئۆرووپا و جیهانی ڕۆژئاوایی لەژێر زەبری چەندان بزووتنەوەی جۆراوجۆردا بوو و (ساڵی1968)، ساڵی بزووتنەوەی خوێندكاران، ژنان، كرێكاران و... هتد. خاڵێكی دیكە كە دەبێت لەسەری هەڵوەستە بكەین ئەوەیە كە هەموو خەڵكی ئەو گوندە هەوڵ دەدەن ببن بە دایك و باب و خوشك و برا و خاڵۆزا و پوورزا و ئامۆزا و... ئەم خنكاوە و چەندان خاڵ و ڕەمزی هێماینی دیكەی لەم چەشنە. بێگۆمان، كاك فۆئاد ستێپانی ئێمەیە، ستێپانی كرێكاران و زەحمەتكێشان بۆیە شوێنی ژیانی كاك فۆئاد نە ئاڵمانەیە نە مەریوان، نە ساڕاڵە نە چەمشار، نە زرێبارە نە شاهۆ، بەڵكوو ئارامگەی كاك فۆئاد دڵە گەورە و هەژارەكە، دەریای تووڕە و بە لرفەی هەژارانی كوردستانە.\nئه‌م بابه‌ته 4896 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nسیاسەتی ڕزگاریبەخش، کەبوودوەند و هاواری فەلاقەکراوەکان


جیهان له چه‌ند ده‌یه‌ی داهاتوودا\nد.سەردار عەزیز 2019.11.27 01:50 PM\nنوسەر و توێژەر\nمامۆستای زانکۆی کۆرک ـ ئیرلەندا\nدونیای ئەمڕۆ دونیایەکی پشێوە. سی ساڵ لەمەوپێش دیواری بەرلین ڕوخاو سیستەمی جوت جەمسەری لە دونیادا کۆتایی هات. ماوەی سی ساڵی ڕابوردو لای زۆرێک وەها دادەنرێت کە ماوەیەکی بێوێنە بوو لە مێژودا، چونکە زۆربەی مێژوی مرۆڤایەتی مێژویی ململانێی زلهێزەکان بوە. بەڵام سی ساڵی ڕابوردوو سی ساڵی هێمنی و باڵادەستی ئەمریکا بوو بە سەر دونیادا. ئێستا دونیا بەرەو جۆرێک لە فرە جەمسەری ئاڵۆز دەڕوات، کە پشێویەکی زۆر بە خۆیەوە دەبینێت. هەندێک لە چاودێران دەڵێن لە چەند دەیەی داهاتودا هەر وڵاتێک دانیشتوانی لە ٢٥٠ ملیون کەس کەمتربێت ناتوانێت بە ئاسانی سەروەری خۆی بپارێزێت.\nئایا کورد لە سەردەمی پشێوەیەدا چی دەکات؟ هەرچەندە دیدێکی ڕونی کوردیی بونی نیە، بە تایبەتی لە ئاستی تیوری و پۆلەسیدا، بەڵام لە میانەی کردار و پراکتیزدا چەند دیدێک بەدی دەکەین. لێرەدا بە کورتی ئاماژەیان پێئەدەین وەک هەوڵێکی سەرەتایی بۆ ئەم پرۆسەیە. دەبێت لە سەرەتادا ئاماژە بە ئەوە بدەین کە هەمو وڵاتێک یان پێکهاتەیەک جێگایەکی هەیە بۆ سیاسەتکردن و بڕیاردان، کورد هێشتا ئەم جێگایەی نیە.\nیەکەم، دیدی دیموکراسی. دیدی دیموکراسی هەمیشە بەشێک بوە لە خیتابی کوردی. بەڵام بە تێگەیشتنێکی سادەوە. زۆرجار کورد وەک دروشمێک ئەوە دەڵێتەوە کە ئەگەر دیموکراسی لەو وڵاتانەدا هەبێت کە کوردوستانیان بە سەردا بەشکراوە ئەوا پرسی کورد چارەسەر دەبێت. ئەم تێزە لە ئەنجامی دید و تێڕوانین و هەڵسەنگاندنی دیموکراسی و مافی خەڵكەوە نەهاتوە. بەڵکو زیاتر وەک ڕستەیەکی بریقەداری شاعیرانەیە.\nئەم دیدە بە شێوەیەکی تۆکمە لای هەدەپە بەرجەستە دەبێت کە بڕوای بە دیموکراتیزەکردنی تورکیا هەیە. بە مانایەکی تر خەڵک دەتوانن لە ڕێگای بەشداریکردنی سیاسی و دابەشکردنی دەسەڵاتەوە پرس و کێشەکانیان چارەسەر بکەن. ئەم هەنگاوە لە پاش کۆتایی پرۆسەی خاک دێت کە ساڵانێکی زۆر پەکەکە بانگەشەی بۆ دەکرد ئەویش پرسی دەوڵەتی کوردی بوو.\nپرۆسەی دیموکراسی تەنها ئەوەنیە کە پارتێکی سیاسی دروست بکەیت و بەشداری لە هەڵبژاردندا بکەیت. بەڵکو لە هەمانکاتدا بە مانای ئەوە دێت کە ئەرکی دیموکراسیکردنی ئەو وڵاتەی کە تیایدا بەشداریت بگریتە ئەستۆ. لێرەدا ڕاستەوخۆ پرسی کورد توشی کێشە دەبێت، چونکە دیموکراسی یاری ژمارەیە و کورد خاوەنی ژمارە نیە، بۆیە هەمیشە دەبێت سازش بۆ ئەوە بکات کە تەنها داوای مافی کورد نەکات، یان خواستی کورد بکاتە پاشکۆ و خواستی گۆڕینی سیستەمی سیاسی و کەلتوری سیاسی ئەو وڵاتانە بکاتە خواستی سەرەکی.\nئەم ئەرکە زۆر سەختترە لە خواستی جیابونەوە، وەک هەمیشە هاوڕێم بورهان یاسین جەختی لە سەر دەکردوەوە. چونکە هیچ کام لە وڵاتانی ناوچەکە هیچ بنەمایەکیان تیادانیە کە بتوانن لە ماوەیەکی کورت یان مامناوەندی داهاتودا ببنە دیموکراسی ڕاستەقینە. لە ڕاستیدا دیموکراسی بون لە دونیادا لە قەیراندایە و لەو وڵاتانەی کە کوردستانیان بە سەردا بەشکراوە لە قەیرانی قوڵدایە. ئەم قەیرانانە بە کورد چارەسەر نابن .\nپرۆسەی دیموکراتیزەکردنی وڵاتان تەنها لە پرۆسەی بەڕێوەچونی دیموکراسیدا نیە، بەڵکو دەبێت بنەما هەبێت بۆ دیموکراسییەت. یەکەم بنەما پرسی زەبر و زەنگ و ئاسایشە، لە دۆخێکدا کە زەبر و زەنگ بێلایەن نیە، ئەستەمە باس لە سیاسەت بکرێت. سیاسەت بە مانای بەشداریکردن لە پانتایی گشتیدا لە پێناو پێکەوەگرێدانی تایبەت و گشت. دووەم، نەبونی ڕێگری بەشداری سیاسی، سێیەم، توانای دروستکردنی هاوپەیمانێتی و بونیادنانی هێز. چوارهەم، نەمانی هیچ هێز و ناوەندێکی بان-دەوڵەتیی.\nتێزی دیموکراسی لە عێراقیش بە گەرمی باس دەکرێت. پاش شکستی ریفراندۆم ئەم تێزە بنەمایەکی دیفاکتۆیی وەرگرتوە. عێراق ئەگەر بە پێی دەستورەکەی بەڕێوەبچێت ڕەنگە لە هەمو جێگایەکی تر زیاتر بۆ پرسی دیموکراسی گونجاو بێت. بەڵام لە عێراقدا تەنها دەستور بونیادێکی دیموکراسییانەی هەیە. هەموو بنەماکانی تر نادیومکراسیین. بۆیە یاسا هێشتا یەکلاییکەرەوەی سیاسەت نیە. هەروەها ئەوە یاسانیە کە سیاسەت لە قاڵب ئەدات، بەڵکو هێزە. تێزی دیموکراسی بە تەنها وەک تێزێکی مەحاڵ دەردەکەوێت لە بەر کۆمەڵێک هۆکار: یەکەم، بونی ڕێگری زۆری دیموکراسی بونی ئەو کۆمەڵگایانە. دووەم، لاوازبونی پرۆسەی دیموکراسیبون لە دونیادا، سێیەم، شلۆقبونی دونیا لە قۆناغی داهاتودا. بەڵام لە سەروی هەمویەوە تێزی دیموکراسی بون لە ناو کورددا خۆی کێشەی هەیە. هێشتا کۆمەڵگای سیاسی کوردی ناتوانێت دیموکراسییانە سیاسەت پیادەبکات. بەڵکو دیموکراسی تەنها ئاهەنگ و نمایشێکە. نەبونی دیموکراسی لە ناوخۆدا، دەبێتە هۆکاری لاوازبونی تێزی دیموکراسی بۆ چارەسەری پرسی کورد هەر لە سەرەتادا.\nهەوڵئەدەم لە نوسینی داهاتودا باس لە تێزی خاک بکەم، کە ڕەنگە زۆر زیاتر قەیراناویی تر بێت.\nئه‌نجومه‌نی پیران.. سه‌نگه‌ری پێشه‌وه‌ی ئه‌مریكا دژی توكیا\nئه‌مریكا و كورد.. چیرۆكی 100 ساڵ خیانه‌ت\nعێراق له نێوان مایك پێنس و قاسم سوله‌یمانیدا\nله باره‌ى ململانێكانى كۆنگره‌ى یه‌كێتییه‌وه\nفەزیحەیەکی یەک ملیار دۆلاری نەوتى هەرێم ئاشکرا بوو\nمورتەزا لاخانی ماڵێکی لە هەولێر هەیە و راوێژکارێکی نزیکی ئاشتی هەورامی بووە و دەستی تێکەڵە لەگەڵ بنەماڵەى بارزانی لە چەندین بازرگانی تایبەت بە نەوت\nتوركیا و دوا كۆبوونەوەی ناتۆ\nرۆژنامه‌ی رأی الیوم: ئه‌مریكا و ئیسرائیل و بارزانی خه‌ریكی نانه‌وه‌ی داوێكن بۆ عێراق\nمه‌سرور بارزانی له به‌رده‌م شه‌ڕی گه‌نده‌ڵیدا\nپەیوەندیی ئەمریکا و کورد پاش رۆژاڤا\nمورته‌زا لاخانى.. ده‌ڵاڵه پاكستانیه‌كه‌ی نه‌وتی هه‌رێم\nیه‌كگرتوو له به‌رده‌م نه‌شته‌رگه‌رییه‌كی قورسدا\nتۆفیق ئاغای گەڵاڵی.. شاعیر و شۆرشگێر\nپه‌رله‌مان.. ده‌زگایه‌كی بێ رۆح\nپۆله‌تیك دوایین به‌دیلی یه‌كێتی كه خراوه‌ته به‌رده‌م پارتی ئاشكرا ده‌كات\nبه‌دیله‌كه‌ی یه‌كێتی پارتی تووشی سه‌رسوڕمان كردووه 2019.03.28\nپێشنیازی یه‌كێتی بۆ دابه‌شكردنی 4 پۆسته سیادییه‌كه چی بووه ؟\nلاهور شێخ جه‌نگی: به‌شداریكردنی یه‌كێتی خێر و سه‌ده‌قه نییه2019.03.12\nزمانی جەستەی دوو سەرۆک و جێگرەکانیان\nشیكردنه‌وه‌یه‌كی زانستیى و بابه‌تیانه 2019.08.10\nفواد مه‌عسوم و فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر سه‌رپه‌رشتی هێزه‌كانی یه‌كێتی بوون له كاتی گرتنی هه‌ڵه‌بجه‌دا


Diplomatic Magazine | چۆمسکی ده‌رباره‌ى کوردستانی رۆژئاوا ده‌دوێت\nچۆمسکی ده‌رباره‌ى کوردستانی رۆژئاوا ده‌دوێت\nو. هوشیار مەحموودی\nپرسیار: جاری پێشوو کاتێک لێمان پرسیت وتت بەشار ئەسەد چەکی کیمیاوی بەکارهێناوە. پێتوایە چ بەڵگەیەکمان هەیە بۆ ئەوەی وەها تۆمەتێک بدەینە پاڵ بەشار ئەسەد؟\nنۆام چامسکی: تۆمەتەكه سەرەتا زۆر جێی گومان بوو. رۆبێرت فیسک کە راپۆرتنووسێکی زۆر باشە وتی نەیوت هەڵەیە بەڵکوو وتی [ ئەو تۆمەتە] زۆر پشت ئەستوور نییە. سیمۆن هێرش وتارێکی رەخنەگرانەی باشی نووسی و خەڵکی دیکەش باسەکەیان ناتەواو هێشتەوە. بەڵام لەو کاتەوە چاوەدێرانی جیهانی بەڵگەی پێویستیان کۆکردووەتەوە و روونیان کردەوە کە چەکی کیمیاوی بەکار هێنراوە.\nپرسیار: سەرچاوەیەکی هەواڵی کوردی لە زمانی تۆوە وتوویەتی کە دەبێ ئامریکا لە سووریە بمێنێتەوە بۆ ئەوەی کوردەکان بپارێزێ. ئایە ئەمە شیکردنەوەیەکی پڕاوپڕه بۆ روونکردنەوەی هەڵوێستی تۆ؟\nچۆمسكى: من لە سەرچاوەیەکی کوردییەوە قسەم نەهێناوە بەڵکوو ئەوە روانگەی خۆمە. پێموایە پەلێکی بچووکی سەربازی ئامریکا لە ناوچە کوردنشینەکان ناتوانن بە توانستێکی کەمی خۆیانەوە بەهیچ لایەکدا بجووڵێن، چونکو تەنانەت هەندێجار چەکداریش نین. ئەمانە جۆرێ رێگری دەکەن لە ئەگەری دەستدرێژی و هێرشی تۆرکیا کە ئەو دڕندەییە پەرە پێدەدا کە ئەنجام درا لە دژی کوردەکان.\nپرسیار: مەبەستت ئەوەیە کە کوردەکان بپارێزێ لە دەست تورکیە نەک سووریە؟\nچۆمسكى: رەنگە سووریەش هەبێ. دێر یان زوو ناچارن لەگەڵ دەوڵەتی سووریە رێکەوتن بکەن. بەڵام نیگەرانی سەرەکی لە ئێستادا دەستدرێژی تورکیەیە کە هەنووکەش روویداوەو لەناوخۆی تورکیە لە ئارادایە. تورکیە چووەتە ناوەوەی دوو بەشی سووریە؛ عەفرین، ئەویش بە دڕندەییەوە کە تورکیە لە هەندێ لە ناوچە کوردییەکان بەکاری هێنا ئەگەر درێژ ببوایەتەوە بۆ باقی ناوچە کوردییەکان زۆر ناحەز دەبوو و پێموایە لەمڕووەوە ئەم تیۆرییە مانا دەبەخشێ.\nپرسیار: من پێموابوو کە تۆ لە دژی هێزەکانی ئامریکای کە لە سووریەدا بۆ شەڕ بەکار بهێنرێن.\nچۆمسكى: ئەمە هیچ پێوەندییەکی بە شەڕەوە نییە، بەڵکوو پێوەندیی بە پاراستنی ناوچە کوردییەکانەوە هەیە کە بە هەڵکەوت خەریکە تیایدا گەشەیەکی جوان بێتە ئاراوە. بۆ ئەوەی بیانپارێزین لە گرژترین دوژمنانیان کەوا بۆ ساڵانێکی زۆر دڕندەییەکی زۆریان بەدژیان بەکارهێنا. پێموایە لەم ڕووەوە مانابەخشە.\nپرسیار: باشە تا ئەو جێگەی ئامریکا لە شەڕی سوریا خۆی وەرداوە، ئایا دەکرێ ئێمە لە شەڕی سووریەدا خۆتێوەردەین؟\nچۆمسكى: بەستراوەتەوە بەوەی مەبەستت چیە لە خۆتێوەردان لە شەڕ. ئایا ئێمە تەقەمەنی بدەین بە نەیارانی بەشار. زۆر ئەستەمە کە وا بڵێین. لەبیرت بێ کە رژێمی ئەسەد رژیمێکی دڕندەو قاتڵە. بەڵێ جاران دەوڵەتێکی یاسایی بوو، بەڵام خۆی بەرپرسیارە لە زۆربەی ئەو بێڕەحمی و دڕندەییانەی کەوا پێشهاتن.\nبا بگەڕێینەوە بۆ سەرەتای سەرەتا. لەو کاتەدا رێپێوانێکی زۆر ئاشتییانەی دوور لە توندوتیژی لە ئارادابوو کە داواکاری چاکسازییەکی زۆر کەم بوو و خوازیاری دیمۆکراتیزەکردنەوەی سیستمێکی تەواو ملهوڕ بوون و هەروەها چاکسازی ئابووری.\nبەڵام بە سەرکوتێکی چەپەڵ وڵام درانەوە. ئەوە بوو کە شەڕی ناوخۆی هەڵگیرساند. هەروەها کۆمەڵێکی هێز هەبوون لە سووریادا، جۆرێک هێزی دیمۆکراتیکی مامناوەندی چاکسازیخواز کە هەوڵیاندا خۆیان بهێڵنەوە بەڵام زۆر بە خێرایی لەلایەن هێزە جیهادییەکانەوە کەوتنە پەڕاوێز کە بەردەوام خەریکی سەرهەڵدان بوون. شەڕێکی ئاڵۆز بوو کە لایەنی جۆراوجۆری تێدا بوو. ئایا لەو ساتەدا دەبوو ئامریکا خۆی تێوەردا؟ ئەگەر رێگەیەک بووایە کە هێزە دیمۆکراتیکە راستەقینەکان بپارێزرێن بێگومان ئەوە کارێکی بەنرخ بوو کە بکرایە بەڵام لەوانە نەبوو رێوشوێنێکی لەو جۆره بووبێ.\nپرسیار: من پێم وابووە کە تۆ دژی ئەوەی کە ئامریکا رۆڵی پۆلیسی جیهانی بگێڕێ.\nچۆمسكى: من بەدژی پۆلیسیش نیم. ئەگەر دز لە ماڵی من بدا ئەوا تەلەفوون بۆ پۆلیس دەکەم. من دژی پۆلیسم کە بێجێ لە شوێنێ بن. بەڵام جیهانی کۆمەڵایەتی و سیاسی سیستمێکی رێسامەند نیە کە تیایدا یاسایەک رێک لە سەرەوە تا خوارەوە جێبەجێ بکرێ. بێمانایە وا بیر بکەینەوە. ژیان زۆر لەوانە ئاڵۆزترە. دەبێ بیر لە دەرەنجامەکانی ئەوە سیاسەتانە بکەیتەوە کە قسەی لێ دەکەی. بۆ نموونە بیر لە ئەو پەلە هێزە سەربازییەی ئامریکا بکەرەوە لە رۆژاوا؛ ناوچە کوردنشینەکان. من نامەوێ هێزەکانی ئامریکا لە دەرەوەبن بەڵکو تەنیا دەمەوێ رەشەکوژی کوردەکان روونه‌دات. وایە. هەندێجار ناچاری هەڵبژێری.\nپرسیار: ئایا ئەوە شەڕێکی ئامریکا و روسیایە بەڵام لەلایەن نوێنەرەکانیانەوە دەکرێ؟\nچۆمسكى : ئەوە تەواو بەلاڕێدا چوونە. ئەوە شەڕێکی رژیمی ئەسەد بوو بەدژی زۆرینە جەماوەری خەڵکی سووریا.\nئەمه چاوپێکەوتنێکی ماڵپەڕی پرایمۆ ناتمێگ بوو لەگەڵ نوام چامسکی کە فرە لایەن بوو، بەڵام وەرگێڕ تەنیا ئەو بەشەی وەرگێڕا کە سەبارەت بە کوردستانی رۆژاوا بوو.


راگەیاندراوی هاوبیرانی دیموکرات – Peshmergekan\nراگەیاندراوی هاوبیرانی دیموکرات\nئێمە لە سەر ئەو باوەڕەین کە دەبێ تا درەنگ نەبووە لە و ئیدەو ئامانجانە بە مەبستی ھاوفیکری، گەشەی پڕۆسەی تێکۆشان، بەشداری لە خزمەت و بەرژەوەندی گشتیی و بۆ راستکردنەوەی رێڕەوی بەلاڕێدا ڕۆیشتووی کۆمەڵێک پرس لە خەباتی رۆژھەڵاتدا کەڵک وەربگیرێ\nو تا درەنگ نەبووە بە پیر ئەو ھەل و مەرجە نوێ یەوە بچین کە لە ئاکامی دژی گەلیبوونی کۆماری ئیسلامیی و گەشەی خەباتی خەڵکی کوردستان، بووەتە تەوەری سەرەکی خەباتی رۆژھەڵات!\nتێبینی: تا ئێستا لیستی ناوی ئەم بەڕێزانەی ئەم راگەیاندراوەیان بڵاو کردۆتەوە بە سایتی پێشمەرگەکان نەگەیشتووە.\nئامارە سەرەتاییەکان ئەوەمان دەخاتە بەرچاوکە لە ماوەی داگیرکاری کۆماری ئیسلامیی و بۆ بەرپەرچدانەوەی ئەو رێژیمە دژەکوردە، گەلی ئێمە سەرەڕای تووشبوون بە نەھامەتیی و ماڵوێرانی و کاولکاریی و ئاوارەبوون و گرتن و ئەشکەنجەی زۆر; گیانی زیاتر لە حەفتاھەزار کەس خەڵکی بێدیفاع و خەباتکاری پێشمەرگەی فیدای ئازادیی و رزگاریی رۆژھەڵاتی نیشتیمانیکردووە! بەڵام رۆژھەڵاتی کوردستان ھەرگیز لە ژێر زوڵم و زۆرداریی دوژمن و کۆنەپەرستیی بە چۆک دانەھات و، بە دایم وبە ھەر شێوەو لە ھەر بووارێکدا بۆی رەخسابێ، لە پێناوی ئازادیی و رزگاریی، رووبەڕووی داگیرکاری بۆتەوە!\nبۆ ئێمەو ھەموو ئۆگرانی ئازادیی تر زۆر جێی خۆشحاڵی یەکە ; لە ئاکامی بەربەرەکانیی و بەرخۆدانی خەڵکی کورد و ھاونیشتیمانیانی تری کوردستانیی، ھومێد بە گۆڕان و سەرکەوتنی یەکجارەکی، زۆر لە جاران زیاتر ە!\nئەو ئومێدەواریی و گۆڕانخوازی یە، لە ھەل و مەرجێک دا، بەرچاوتر لە جاران خۆی دەنوێنێ کە رێژیمی ئیسلامی ئێران کە بێگومان ئێستا لە چەشنی ئیمپڕاتۆری ئیسلامی زاڵ بە سەر وڵاتەکانی; یەمەن – لوبنان – سوریە و عێڕاقیش دا، ھاتۆتە نێو کارزاری کێشەکانی رۆژھەڵاتی نێوەڕاست; لە ھەموو کاتێک زیاتر تەریکەوتوو بێزراوە. تەنانەت ئێستا زۆربەی وڵاتان بوونەتە ھاوبیری ئێمەو ئەو رێژیمە وەک دەسەڵاتێکی تێرۆریست و تێرۆریستپەروەر پێناسە دەکەن!\n١–ئەندامانی رێکخستنەکانی حیزب.\n٢–ئەندامانی دوور لە رێکخستنەکانی حیزب.\n٣–خەڵکی دڵسۆز، رووناکبیر و بە پەرۆشی کوردستان\n٤– دۆستانی ئێرانیی و دەرەوەی کوردستان و ئێران\n–ئەو حیزبانەی کە ئێستا دەیان بینین، ئەگەر یەکێکیان ٨٠% ھەموو بەدەنەی پێش لەتبوونیشی لە گەڵ بێ، ھەرگیز ھەموو حیزبی پێش جیابوونەوە نی یە! ئەوەش بڵێین کە لە پڕۆسەی جیابوونەوەو لەتبووندا، ئەوە ژمارە نی یە کە رۆڵی سەرەکی دەگێڕێ، بەڵکە پارێزگاریکردن لە سەرچاوە، مێژووی خەبات و پلانی پێش لەتبوونەکە کاریگەرە! بەو پێ یە کە دەبینین ھەموو کۆمەڵەکان و خەباتەکان و دێمۆکڕاتەکان; خۆیان بەدرێژەدەری ھەمان تێکۆشان دەبینن; ئەگەر بڵێین لە وەھا بیرکردنەوەیەک دا، تێکھەڵچوون و چەک بەڕووی یەک کێشان روو نادا، ئەوە دەڵپاکی یەکیی دوورلە سیاسی بوون و بێگانەیە لە ستراتێژی یەکڕیزیخوازیی!\n–یەکلابوونەوەی سیاسەت و شێوەی ھاوکاریکردن لە گەڵ جەرەیانێک یا حیزبێکی تر ی وەک پژاک، کە وەک ھیچکام لە حیزبەکانی رۆژھەڵات بیرناکاتەوە; سبەی رۆژێ دەبێتە کۆسپێکی گەورەی سەر رێگای پڕکردنەوەی بۆشایی و ئیدارەکردنی کوردستانی پاش کۆماری ئیسلامی! دوو واقیع دەبێ سەبارەت بە پژاک بگیرێتە بەرچاو; یەکەم ئەو جەرەیانە، ھی ناوخۆی کوردستانە و پێویستە زیاتر لە حیزبێکی سەراسەری ئیرانی ڕێزی لێ بگیرێ! دوویەم واقیعی رۆژھەڵاتی کوردستان ئەوەمان پێ دەڵێ کە پژاک ناتوانێ ببێتە پەیەدەی رۆژاواو حیزبەکانی رۆژھەڵات وەک ئەنەکەسە، بخاتە ژێر تەوژمی رێکخستنەکانی خۆیەوە! بەڵام ھەر لە جێ دا پژاک ھێزێکی چەکدارە و تەشکیلاتیشی ھەیە! زۆر بە ھێزتر یشە لە پارتی چارەسەری کوردستان لە باشوور، کە ھەمان سەرچاوەی بیرکردنەوەی ھەیە! ھەر ئێستاش یەک یان دوو بەش لە حیزبەکانی رۆژھەڵات ، بە تەنیا سیاسەتی دۆستایەتی یان لە گەڵ ئەو جەرەیانە گرتۆتەپێش!


دەمێکە ڕۆژتان ئاوا بووە – لڤین پرێس\nمەسعود بارزانی سەرۆکی پارتی دیومکراتی کوردستان لە مەراسی کۆچکردنی رۆژنوری ساوەیس دەستی کرد بەگریان\nبەبەرچاوتانەوە هاوڕێکانتان دەمرن و درەنگ یان زوو ئێوەش. بەبەرچاوتانەوە ئەم هەموو تاوانە ئەنجامدەدرێت و خۆتان بەشدارن لەم هەموو تاوانە و ئەزموون لە مەرگی هاوڕێکانتان وەرناگرن.\nڕشتنی فرمێسک بۆ مەرگی هاوڕێکانتان و کوشتنی کوڕی خەڵک چەند کردەیەکی درۆزنانەیە. برسیکردنی خەڵک و زیندانیکردنی چالاکوانەکان و چاوسوربوون لەسەر تەرمی هاوڕێکانتان چەند قێزەونە. سەردەمێک تێکەوتووین زۆرینەی خەڵک هەم دڵخۆشن بە مەرگی بەرپرسان یان لانی کەم خەمبار نین بە مەرگ و پیربوون و ناشتنی بەرپرسان. سەردەمێک تێکەوتووین مەرگی بەرپرسان وەک جۆرێک لە ڕزگاربوون لە بەلایەک وێنا دەکرێ. نەدەبوو بەم شێوەیە بێ، بەڵام بەرپرسانی وڵات ئەزموون لەو دوو مەتر زەوییە وەرناگرن کە زۆری نەماوە ببێتە ماڵی زۆرینەی باوکە بەناو شۆڕشگێڕەکان.\nدیکتاتۆرەکان ئەزموون نە لەیەکتری نە لە گۆڕ و نە مردن وەرناگرن. دیکتاتۆرەکان دەمرن و دوای خۆیان زۆرینەی خەڵک بۆیان گرنگ نیە دەرمرن، کە بەلای خەڵکەوە دەمێکە مردوون. ستەمکاران دەمرن و دوای خۆیان زۆرینەی خەڵک هیچ شتێکی گرنگیان لەدەست نەداوە. دەبوو وانەبێ، بەڵام کوا ستەمکاران ئەزموون لە دیکتاتۆرەکان و مەرگ و دوو مەتر گۆڕ وەردەگرن.\nفرمێسک بۆ مەرگی هاوڕێیانی خۆیان دەرڕێژن و گەنج لەسەر شەقام و لە زیندان و لەبرسا دەکوژن، ئێوە خەڵک بەچی دەزانن؟ دەتانەوەێ بە ستەمکاری بژین و خەڵکیش لەگەڵ خۆتان خەمبار بکەن بە مەرگی هاوڕێکانتان؟ دەتانەوێ لە دۆڵێکی تر بن و لەگەڵ مەرگیشدا زۆرینەی خەڵک لەگەڵ خۆتاندا شەریک بکەن؟ ئێمە لە دنیایەکی ترداین، لانی کەم لە ئێستادا هیچمان لەدەست نەیا، نەتوانین لەقەفەزی تاوانباراندا بەندتان بکەین، خۆ دەتوانین پشت بکەینە ئەو گوتارە درۆزنانەیەی کە بە ناوی کوردایەتی و شۆڕشگێڕیەوە لە بەڵا زیاتر سی ساڵە هیچتان بۆ کۆمەڵگە نەهێناوە.\nلە عەسرێکداین مەرگی کەس دڵخۆشمان ناکا، بەڵام لانی کەم خەمباریش نین بە مەرگی ستەمکارێک.\nنوێکراوەتەوە..موشەكە ئاراستەكراوەكانی هەولێر سێ برینداری لێكەوتووەتەوە\nوەزارەتی ناوخۆ داوا لە هاوڵاتیانی هەولێر دەكات لە ماڵەكانیان نیەنە دەرەوە


ڕێکخراوی لێبووردنی نێونەتەوەیی: بەرپرسانی حکوومەتی ئێران دەبێ حوکمی ئێعدامی مەحیەدین ئیبراهیمی هەڵبووەشێننەوە – خۆڕاگری\nHomeهەواڵڕێکخراوی لێبووردنی نێونەتەوەیی: بەرپرسانی حکوومەتی ئێران دەبێ حوکمی ئێعدامی مەحیەدین ئیبراهیمی هەڵبووەشێننەوە\n۱۶:۴۴ – ۱۴ رەزبەر ۲۷۲۰\nڕێکخراوی لێبووردنی نێونەتەوەیی خوازیاری هەڵوەشاندنەوەی حوکمی لەسێدارەدانی “مەحیەدین ئیبراهیمی” زیندانیی سیاسیی کوردی خەڵکی گوندی “ئاڵکاوێ”ـی شنۆ لە زیندانی ناوەندیی ورمێ بووە.\nڕێکخراوی لێبووردنی نێونەتەوەیی ڕایگەیاندووە: “کاربەدەستانی ئێران دەبێ حوکمی لەسێدارەدانی ئەو زیندانییە سیاسییە کوردە کە حوکمێکی بەتەواوی نادادپەروەرانەیە هەڵبووەشێننەوە و دەرفەتی دادگاییەکی دادپەروەرانە و بەبێ حوکمی لەسێدارەدان بۆ بڕەخسێنێت”.\nئەو ڕێکخراوە مافی مرۆڤییە هەروەها ڕایگەیاندووە: “مەحیەدین ئیبراهیمی لە مانگی خەزەڵوەری ١٣٩٦ی هەتاوییەوە لە زینداندایە و لەلایەن لقی دووی دادگای شۆڕشی ورمێ وە بە تۆمەتی بەغی بە سێدارە مەحکووم کراوە، ناوبراو ئەو تۆمەتەی لە قۆناغە جیاوازەکانی دادگادا ڕەت کردووەتەوە”.\nحوکمی لەسێدارەدانی “مەحیەدین ئیبراهیمی” لە لقی ١٩ی دیوانی باڵای وڵات لە تاران پشتڕاست کراوەتەوە. دۆسیەی ناوبراو پاش پشتڕاستکردنەوەی حوکمەکە لە دیوانی باڵای وڵات، بۆ دادگای شوێنی نیشتەجێبوونی ئەو زیندانییە ڕەوانە کراوەتەوە.\nئەو زیندانییە سیاسییە بۆ دووەمین جار لەلایەن لقی ٢ی دادگای ئینقلابی ورمێ بە ئێعدام مەحکووم کراوە و ڕۆژی شەممە ٢٨ی بەفرانباری ساڵی ٩٨، بانگهێشتی بەشی مەدەدکاریی زیندانی ناوەندیی ورمێ کراوە و حوکمەکەیان پێڕاگەیاندبوو.\nحوکمی ئێعدامی ئەو زیندانییە سیاسییە مانگی ڕەشەمەی ساڵی ٩٧ لە دیوانی باڵای وڵات رەت کراوە و دۆسیەی ناوبراو بۆ پێداچوونەوە بۆ لقی دووی دادگای ئینقلابی ورمێ بەڕێ کرابوو.\nبەدواداچوونی دووبارە بۆ دۆسیەی ئەو زیندانییە سیاسییە لە لقی ٢ی دادگای ئینقلابی ورمێ بە سەرۆکایەتی دادوەر”شێخلو” بەڕێوە چووە و ناوبراو بە تۆمەتی “بەغی و ئەندام بوون لە یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی دژبەری ئێران” جارێکی دیکە بە ئێعدام مەحکووم کراوە.\nگوازرانەوە هاووڵاتییەک بۆ بەندیخانەی ناوەندی ورمێ دوای تەواوبوونی لێپرسینەکانی لە دەست بە سەرگە ئیتلاعات


ئەمڕۆ لە زیمبابۆە کودتای عەسکەری کرا\nNovember 15, 2017 - 4:01 PM کۆدی هه واڵ : 866999 سه ر چاوه : Frans pres Link:\nسوپا بارەگای رادیۆ و تەلەفیزیۆنی فەڕمی حکومەتی کۆنتڕۆڵ کرد.\nبەرەبەیانی ئەمڕۆ ژمارەیەک تەقینەوە لە هراری پایتەخەتی وڵاتی زیمبابۆی روویاندا و سوپا بارەگای رادیۆ و تەلەفیزیۆنی فەڕمی حکومەتی کۆنتڕۆڵ کرد.\nئاژانسی هەواڵی فرانس پرێس لە زاری ژمارەیەک شایەتحاڵەوە ئەوەی گواستەوە، بڵاوبوونەوەی هێزێکی زۆری سوپایان لە شەقامەکانی پایتەخت بینیوە و دەنگی تەقەیەکی زۆریان لە نزیک شوێنی مانەوەی رۆبەرت مۆگابی سەرۆکی وڵات بیستووە.\nباس لەوەش دەکرێت لە پایتەخت دەنگی سێ تەقینەوەی بەهێز بیستراوە.\nهەروەها سوپا بارەگای سەرەکی رادیۆ و تەلەفیزیۆنی حکومی کۆنتڕۆڵ کردووە و وتەبێژێک بەناوی سوپاوە بەیاننامەیەکی خوێندووەتەوە و وتویەتی، ئەوەی روودەدات بە ئامانجگرتنی تاوانبارانی دەوری مۆگابین، هەروەها مۆگابی و ئەندامانی خانەوادەکەی سەلامەتن.\nئەمە لەکاتێکدا ماوەیەک پێش ئەم جوڵەیەی سوپا، یەکێتی نیشتیمانی ئەفریقی کە مۆگابی تەمەن ٩٣ ساڵ سەرۆکایەتی دەکات، فەرماندەکانی سوپای بە خیانەت تۆمەتبار کرد، دوای ئەوەی فەرماندەکان هۆشدارییەکی توندیان دایە رۆبەرت مۆگابی سەرۆکی زیمبابۆی.\nمۆگابی تەمەن ٩٣ ساڵ کە لە ١٩٨٧ەوە سەرۆکی زیمبابۆیە، لە کۆتایی مانگی حەوتی ئەمساڵ لە گردبوونەوەیەکی جەماوەری لایەنگرانیدا وتبووی "هەندێک دەڵێن سەرۆک کەوتووەتە گیان کێشان، من گیان ناکێشم، لەوەیە بەشێوەیەک لە شێوەکان نەخۆشبکەوم، بەڵام تەواوی ئەندامەکانی جەستەم جێگیرن و لەوپەری هێزدان".\nلە مانگی هەشتی ساڵی رابردوو لە هراری پایتەختی زیمبابۆی زنجیرەیەک خۆپیشاندان و رووداوی توندوتیژی روویدا، دوای ئەوەی ١٨ حزبی ولات داوای خۆپیشاندانیان کرد دژی بارودۆخی سیاسی و ئابووری وڵات و دووبارە خۆکاندیدکردنەوەی مۆگابی تەمەن ٩٣ ساڵ.\nهەر ئەوکات رۆبەرت مۆگابی سەرۆکی وڵات وتبووی، هەرکەس لە بارودۆخەکە رازی نییە، با وڵات جێبهێڵێت.


یەكەم فڕۆكەی نەفەرهەڵگری ئێرانی لە فڕۆكەخانەی كابول نیشتەوە\nیەكەمین فڕۆكەی نەفەرهەڵگری ئێرانی دوای ڕووداوەكانی ئەفغانستان لە فڕۆكەخانەی كابول نیشتەوە.\nبەپێی میدیاكانی ئێران، ئەمڕۆ چوارشەممە فڕۆكەیەكی نەفەرهەڵگری ئێرانی كە سەر بە كۆمپانیای “ماهان” بووە، لە فڕۆكەخانەی كابول نیشتووەتەوە و ئەوەش یەكەم فڕۆكەی نەفەرهەڵگری ئێرانییە دوای كۆنترۆڵكردنی ئەفغانستان لەلایەن تاڵیبانەوە ڕوو لەو وڵاتە بكات.\nدوای ڕووداوەكانی ئەفغانستان و كۆنترۆڵكردنی وڵات لەلایەن تاڵیبانەوە، هەفتەی ڕابردوو قەتەڕ وەك یەكەمین وڵات گەشتەكانی بۆ فڕۆكەخانەی كابول دەستپێكردەوە.\nپەرلەمان دەسەڵاتی دا بە وەزارەتی كارەبا بۆ زیادكردنی نرخ\nعەرەب و توركمانی كەركوك داوای دواخستنی هەڵبژاردن دەكەن\nفایننشاڵ تایمز: سعودیە و ئێران لە بەغداد گفتوگۆی ڕاستەوخۆیان ئەنجامداوە\nبەرپرسانی باڵای سعودیە و ئێران گفتوگۆی ڕاستەوخۆیان لە بەغداد ئەنجامداوە لە هەوڵێكدا بۆ باشكردنی پەیوەندییەكانی نێوانیان، وەك ئەوەی…\nلە خۆپیشاندانەکانی ئێران و ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا کوژراو و بریندار هەیە\nخۆپیشاندان دژ بە گرانی لە ناوچە جیاجیاکانی ئێران و ڕۆژهەڵاتی کوردستان بەردەوامە و کوژراو، بریندار و چەندین دەستگیرکراو…\nبزوتنەوەی تاڵیبان، داواكارە ڕێگەی پێبدرێت لەبەردەم سەركردەی وڵاتان لە نەتەوە یەكگرتووەكان قسەبكات. حكومەتەكەی تاڵیبان لەڕێگەی وەزیری دەرەوەیەوە، نامەیەكی…\nوەزیرێك: لوبنان لە تەنگژەیەكی گەورەدایە\nوەزیری كاری لوبنان ڕایدەگەیەنێت، وڵاتەكەی لە تەنگژەیەكی گەورەدایە و دەشڵێت، حكومەت تاوتوێی دۆخی كار دەكات. مستەفا بیرم، وەزیری…


نوێنەری حیزبی دێموکرات لە ئامریکا باسی خۆپیشاندانەکانی کوردستانی ڕۆژهەڵاتی کرد\n13:01 - 2 سەرماوەز 2719\nکوردستان میدیا: نوێنەری حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە ئامریکا، لە دیدار لەگەڵ سێناتۆرێکی ئەو وڵاتەیە، باسی لە خۆپیشاندانەکانی کوردستانی ڕۆژهەڵات کرد.\n"ئارەش ساڵح"، نوێنەری حیزبی دێموکرات لە ئامریکا، ڕۆژی پێنجشەممە ڕێکەوتی ٣٠ی خەزەڵوەر، بە مەبەستی ئاگادارکردنەوەی سێناتۆر "جۆ ئێرنست" لە دۆخی سەرهەڵدانەکانی کوردستانی ڕۆژهەڵات و ئێران، سەردانی دەفتەری ئەو سێناتۆرەی کرد.\nلەم دیدارەدا، نوێنەری حیزبی دێموکرات بە ئاماژەدان بە ئاماری زۆری کوژراوان، باسی لەوە کرد کە ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران دەریخست کە حەز و خواستی بۆ بەکارهێنانی زۆرترین ئاستی توندوتیژی بێ سنوورە.\n"ساڵح" باسی لەوەش کرد، هەرکات ئەگەری ئەوە هەیە کە ڕێژیم چ لە بەرانبەر خەڵکەکەی خۆی و چ لەهەمبەر کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، دەست بداتە ئاستێکی زۆری توندوتیژی.\nنوینەری حیزبی دێموکرات وتی، ئەمە پیشان دەدات کە ڕێژیمی ئیسلامی ڕێژێمێکی بەرپرس نییە بۆ ئەوەی متمانەی پێ بکرێت کە دەستی بە تەکنۆلۆژیی سەربازی و چەکی جۆربەجۆر بگات.\n"ئارش ساڵح" لەو دیدارەدا باسی لەوە کردووە، بەپێی ئەو زانیارییانەی کە ناوەندە جیاوازەکانی حیزبی دێموکرات کۆی کردوونەتەوە، نیوەی کوژراوانی ئەم سەرهەڵدانانە لە شارەکانی کوردستانی ڕۆژهەڵاتن.\nناوبراو باسی لەوە کرد، ئەم ئامارە دەرخەری ئەو ڕاستییەیە کە ڕێژیمی ئێران زیاتر لە هەر شتێک ترسی لە کوردستان هەیە و خواستی ئازادیخوازی لە کوردستان زیاتر لە هەموو شوێنێک بزوێنەری بزاڤە کۆمەڵایەتییەکانە. خەڵکی وەزاڵەهاتووی کوردستان لە هەر هەلێک کەڵک وەردەگرن بۆ ئەوەی لە بەرامبەر زوڵم و ستەمدا سەرهەڵدان بکەن.\nپاشان نوێنەری حیزبی دێموکرات باسی لەوە کرد: "کاتێک باڵوێزی ئێوە لە ئاڵمان دەڵێت ئامریکا دەتوانێت ئینتێرنێت بۆ خەڵک دابین بكات، هەڵوێستەکانی کاربەدەستەکانی ئێوە لێرە لە ئاستی قسەکردن زیاتریان تێنەپەڕاندووە. خەڵکی ئێران چاوەڕوانی هەڵوێستێکی خێرا و بەکردەیی ئێوەیە".\nنوێنەری حیزبی دێموکرات لە درێژەی ئەو دیدارەدا باسی لەوە کردووە، شوێنێک کە خەڵک دەسەڵاتی بە دەستەوەیە شەقامە و شەقام دەسەڵات بە خەڵک دەبەخشێت و لە لایەکی دیکەوە هێزی دەسەڵات کەمتر دەکاتەوە.\n"ساڵح" باسی لەوەش کردووە، بۆ ئەوەی خەڵک بتوانن لە شەقامدا بمێننەوە پێویستە کە ڕێژیمی ئێران وا هەست نەکات کە بەبێ هیچ کاردانەوەیەکی نێودەوڵەتی دەتوانێت سەرکوت بکات. بەڵکوو کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەبێ هەڵوێستێکی بە کردەوەیی هەم لە بەرامبەر پێکهاتەی گشتیی ڕێژیمی ئێران بنوێنێت و هەم لە بەرانبەر ئەو کەسانەی کە بەشدارییان لە سەرکوتەکان کردووە.


:: AM:09:30:21/05/2019 \nتا دێت بارگرژییه‌كانی كه‌نداوی عه‌ره‌بی زیاتر په‌ره ده‌سه‌نێت، دوای هێرشكردنه سه‌ر دوو پاڵاوگه‌ی نه‌وت، حووسییه‌كان به هه‌مان سیناریۆ به به‌كارهێنانی فڕۆكه‌ی بێ فڕۆكه‌وان هێرش ده‌كه‌نه سه‌ر فڕۆكه‌خانه‌یه‌كی سعوودیه.\nئه‌مڕۆ سێشه‌م 21ى ئایار، كۆمه‌ڵه‌ى ئه‌نساروڵای حووسییه‌كانی یه‌مه‌ن، له رێى فڕۆكه‌یه‌كی بێ فڕۆكه‌وانی بۆمبڕێژكراو هێرشیان كرده سه‌ر فڕۆكه‌خانه‌ی نه‌جران له باشووری رۆژئاوای سعوودیه.\nكه‌ناڵی "ئه‌لمسه‌یه‌ره"ی سه‌ر به حووسییه‌كان ده‌ڵێ، باڵی هێزی ئاسمانی حووسییه‌كان به فڕۆكه‌یه‌كی درۆنی جۆری "قاسف 2 كه‌ی" هێرشی كردووه‌ته سه‌ر فڕۆكه‌خانه‌ى نه‌جرانی باشووری رۆژئاوای سعوودیه.\nسه‌رچاوه‌یه‌كی باڵا له هێزی ئاسمانی حووسییه‌كان به كه‌ناڵه‌كه‌ی خۆیانی راگه‌یاندووه، هێرشی فڕۆكه درۆنه‌كه كۆگایه‌كی چه‌ك و ته‌مه‌نی كردووه‌ته ئامانج و به‌هۆیه‌وه ئاگر له ناوچه‌كه رووی داوه.\nئاژانسی هه‌واڵی سعوودیه ئه‌مڕۆ سێشه‌م بڵاوی كرده‌وه كه حووسییه‌كان ویستوویانه دامه‌زراوه‌یه‌ك له شاری نه‌جران به فڕۆكه‌ی بێ فڕۆكه‌ونی بۆمبڕێژكراو بكه‌نه ئامانج.\nگوته‌بێژی هاوپه‌یمانیه‌تییه‌كه ده‌ڵێ، حووسییه‌كان ویستیان یه‌كێك له ناوچه پڕ جموجووڵه‌كانی شاره‌كه بكه‌نه ئامانج كه خه‌ڵكی شاره‌كه به‌كاری ده‌هێنن له رێى فڕۆكه‌ی بۆمبڕێژكراوی بێ فڕۆكه‌وان.\nعه‌ره‌بستانی سعوودیه تا ئێسته هیچ ئامارێكی له باره‌ى زیانه‌كانی هێرشه‌كه بڵاو نه‌كردووه‌ته‌وه، هاوكاتیش هێرشی حووسییه‌كان دژ به سعوودیه له كاتێكدایه شه‌وی رابردوو هاوپه‌یمانی عه‌ره‌بی به‌رپه‌رچدانه‌وه و پووچه‌ڵكردنه‌وه‌ی دوو مووشه‌كی بالیستی حووسییه‌كانی راگه‌یاند كه ئاراسته‌ى هه‌ردوو شاری تایف و جه‌ده كرابوون، به‌ڵام حووسییه‌كان وه‌شاندنى مووشه‌كیان ره‌ت كرده‌وه.\nله تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی فڕۆكه‌ی بێ فڕۆكه‌وانی "قاسف 2 كا" توانی هه‌ڵگرتنی بڕێكی زۆری ماده‌ى ته‌قێنه‌ره‌وه‌ی هه‌یه و له به‌رزی 20 مه‌تر له گه‌یشتن به ئامانجه‌كه ده‌ته‌قێته‌وه. ئه‌و فڕۆكه‌یه له كانگی كانوونی دووه‌می رابردوو به‌كار هێنرابوو له هێرشێكی تری حووسییه‌كان بۆ سه‌ر نمایشێكی سه‌ربازی له بنكه‌ى عه‌ندی ئاسمانی له پارێزگای لحجی باشووری یه‌مه‌ن به‌كار هێنرابوو.\nئه‌م بابه‌ته 5551 جار خوێنراوه‌ته‌وه


نەسرەت لەسەر تۆماركردنی سكاڵا دژ بە بەڕێوەبەری قوتابخانەكەی بەوەی گێچەڵی سێكسی پێ كردووە، لە لایەن چەند كەسێكەوە لە سەربانی قوتابخانەكە سوتێنرا. پۆلیسی بەنگلادیش لەسەر رووداوەكە 15 كەس دەگرێت.\nپرسی سووتاندنی نەسرەت جاهان رافی قوتابییە 19 ساڵیەكە لەسەر ئاستی بەنگلادش و دنیا بووەتە پرسی رۆژەڤ، پاش ئەوەی لە 27ی مانگی رابردوو لەلایەن بەڕێوەبەری قوتابخانەكەی گێچەڵی سێكسی پێ دەكرێت، روو دەكاتە یەكێك لە بنكەكانی پۆلیس و سكاڵا لە دژی بەڕێوەبەرەكە تۆمار دەكات، بەڵام پۆلیس بە ڤیدیۆ سكاڵایەكە دەگرێت و پاشان لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بڵاو دەبێتەوە و دەبێتە پرسی شەقام و چەندان قوتابی تریش باس لەو گێچەڵە سێكسییانە دەكەن كە لەلایەن مامۆستاكانیان پێیان دەكرێت.\nنەسرەت وەك لە گرتە ڤیدیۆكەدا دەردەكەوێت، دەیەوێت دەموچاوی داپۆشێت، بەڵام ئەفسەری پۆلیس داوای لێ دەكات دەستی لەسەر دەموچاوی لابدات. پەرچە كرداری تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان نیشانی دەدات كە نەسرەت یەكەم قوتابی كچ نییە لەلایەن مامۆستاكانیان گێچەڵی سێكییان پێ بكرێت، بەڵام یەكەم قوتابیە سكاڵا تۆمار دەكات و گێچەڵە سێكسییەكە ئاشكرا دەكات.\nنەسرەت لە سكاڵاكەیدا باس لەوە دەكات كە بەڕێوەبەری قوتابخانەكە بانگی كردووە بۆ ژوورە تایبەتەكەی خۆی، لەوێدا بە چەندین شێواز هەوڵیداوە دەستی بۆ ببات.\nهەر دوای تۆماركردنی سكاڵا، پۆلیس دەستبەجێ بەڕێوەبەری قوتابخانەكە دەگرێت، بەڵام ژمارەیەك لە خەڵك ناڕەزایەتی نیشان دەدەن و داوای ئازادكردنی دەكەن و تۆمەتیش دەخەنە پاڵ نەسرەت.\nرۆژی شەشی نیسان، نەسرەت بۆ تاقیكردنەوەكانی كۆتایی ساڵ دەچێتەوە قوتابخانەكەی، بەڵام وەك براكەی باسی دەكات، چەند كەسێك بۆ سەربانی قوتابخانەكە بانگی دەكەن، دواتر یەكێك لە کچەکان هاوار دەکات كە هاوڕێیەكی لە سەربانی قوتابخانەكە لێی دراوە و پێویستی بە هاوكاری هەیە.\nبەگوێرەی روونکردنەوەکەی برای نەسرەت، لەوکاتەدا نەسرەت دەچێتە قوتابخانە لەگەڵیدا بووە، بەڵام بەڕێوەبەرایەتی قوتابخانەكە رێگەیان لێ گرتووە بچێتە ناو قوتابخانە، دەڵێ، بەڵام دوای هاوارەكە كە چوومە سەربانی قوتابخانە پێنج كەس لە سەربانی قوتابخانە بوون و گوشاریان خستووەتە سەری تا سكاڵاكە بكشێنێتەوە.\nزیاتر گوتی، دوای ئەوەی خوشكەكەم رەتی كردووەتەوە لەوێدا ئاگریان لە جەستەی بەرداوە و سووتاندوویانە، ویستوویانە لە سەربانی قوتابخانەكەش فڕێی بدەنە خوارەوە تا وەها لێك بدرێتەوە نەسرەت هەوڵی خۆكوشتنی داوە.\nلەسەر رووداوەكە پۆلیسی بەنگلادش دەڵێ، پیلانەكەیان شكستی هێناوە و نەسرەت بە سووتاوی رەوانەی نەخۆشخانە كراوە و لەوێدا هەندێك زانیاری تری داوە بەر لەوەی بەهۆی سەختی برینەكەی گیان لەدەست بدات.\nئەو نەخۆسخانەیەی نەسرەتی لی خەوێندراوە ئاشکرای کردووە، ئەو 80%ی گیانی سووتابوو، رەوانەی نەخۆشخانەی كۆلیژی پزیشكی كرا لە دەكای پایتەختە، بەڵام بەهۆی سەختی برینەكە لە 11ی نیسان گیانی لەدەست داوە.\nپۆلیس دەڵێ، لەسەر رووداوەكە تا ئەمڕۆ پێنجشەم 18ی نیسان 15 كەس گیراون و گومان دەكرێت حەوت لەو گیراوانە لە كوشتنی نەسرەت دەستیان هەبێت.\nئه‌م بابه‌ته 4725 جار خوێنراوه‌ته‌وه


سەرەک وەزیری ئیسرائیل لەگەڵ سەرۆکی میسردا کۆدەبێتەوە و ئەمەش بە یەکەمین سەردانی سەرەک وەزیرێکی ئیسرائیل دادەنرێت لە ماوەی 10 ساڵی ڕابردوودا.\nبەسام رازی، وتەبێژی سەرۆکایەتی وڵاتی میسر دەڵێت "عەبدولفەتاح ئەلسیسی، سەرۆکی میسر لە هاوینەهەواری شەرم ئەلشەیخ لەسەر دەریای سوور، پێشوازی لە نافتالی بێنێت کرد. ئەم سەردانەش بە مەبەستی وتووێژکردن بووە لەسەر هەوڵەکان بۆ بوژاندنەوەی پرۆسەی ئاشتی."\nوڵاتی میسر کە خاوەنی زۆرترین ژمارەی دانیشتوانە لە جیهانی عەرەبیدا، لە ساڵی 1979دا بووە یەکەم وڵاتی عەرەب ڕێککەوتنی ئاشتی لەگەڵ ئیسرائیلدا مۆر بکات پاش دەیان ساڵی دوژمنایەتی نێوانیان.\nلە مانگی پێنجدا، قاهیرە ڕۆڵی سەرەکی بینی لە هێنانە ئارای ئاگربەستی نێوان ئیسرائیلییەکان و ڕێکخراوی ئیسلامی حەماس، پاش 11 ڕۆژ لە شەڕێکی خوێناوی. ئەم ڕێکخراوەیفەلەستینییەکان فەرمانڕەوایەتی کەرتی غەززە دەکات.\nمیسر وەک بارێکی ئاسایی میوانداری ڕێبەرانی حەماس و هەروەهاش ڕێبەرانی دەسەڵاتی فەلەستینییەکانیش دەکات کە مەحمود عەباس سەرۆکایەتی دەکات و ڕکابەری یەکترن هاوکاتی پەیوەندییە دیپلۆماتی و ئاسایشی و ئابورییە بەهێزەکانی لەگەڵ ئیسرائیلدا.


سەرۆک وەزیری ژاپۆن داوای یەکگرتوویی دەکات لەسەر ئۆکرانیا\nسەرۆک وەزیری ژاپۆن فومیۆ کیشیدا لەمیانەی کۆبوونەوەکەیدا لەگەڵ سەرۆک وەزیری هیندستان نارێندرا مۆدی لە نیودەلهی داوای هەوڵێکی یەکگرتوو دەکات لەسەر ئۆکرانیا، هاوکات هەوڵدەدات پەیوەندییە ئەمنییەکان لە سەرانسەری ناوچەی دەریای هیندی و پاسێفیکدا پتەوتر بکات.\nکیشیدا پێش سەردانەکەی بۆ هیندستان وتی " لەبەر ئەوەی کە داگیرکارییەکەی ڕووسیا هاوکاتە لەگەڵ ئەم گەشتەدا، دەمەوێت جەخت لە گرنگیی یەکگرتوویی نێودەوڵەتی بکەمەوە و پشتڕاستی بکەمەوە کە ژاپۆن و هیندستان لەسەر کۆمەڵێک بابەتی هەمەجۆر پێکەوە کاردەکەن."\nژاپۆن و هیندستان هەردووکیان ئەندامن لە گفتوگۆی چوارقۆڵی ئاسایشدا کە بە کواد ناسراوە و چوارچێوەیەکی ئاسایشییە و ئەمەریکا و ئوستڕاڵیاش دەگرێتەوە.\nژاپۆن کۆمەڵێک سزای بەسەر کەس و لایەن و ڕێکخراوەکانی ڕووسیادا سەپاندووە و پەنابەرانی ئۆکرانیاش وەردەگرێت. بەڵام هیندستان تەنها ئەندامە لە کواددا کە تاوەکو ئێستا سەرکۆنەی داگیرکارییەکەی ڕووسیای لە ئۆکرانیا نەکردووە.\nئامانجی کیشیدا پتەوکردنی پەیوەندییە ئاسایشیی و ئابوورییەکانیش دەبێت لەگەڵ هیندستاندا.\nڕۆژنامەی نیکێی ژاپۆن وتی پێشبینی دەکرێت کیشیدا لەمیانەی سەردانەکەیدا وەبەرهێنانێکی 5 تریلیۆن یەنی کە دەکاتە 42 ملیار دۆلار لە هیندستان ڕابگەیەنێت.


Kurdipedia - ئەمین عەلی بەدرخان\n👫 ئەمین عەلی بەدرخان | Kategori: Kişiler | Başlık dili: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nئەمین عەلی بەدرخان\nیان محەمەد ئەمین عەلی بەدرخان لەساڵی 1851 لە دوورگەی "Kreta" لەدایکبووه. ئەم کەسایەتییە بەناوبانگەی بەدرخان بەیەکێک لە داکۆکیکەران و چالاکەوانەی چارەنووسی کوردی دەناسرێت و هاوکات دادپەروەرێکی ناسراوبووه.\nبەدرخان بەگی باوکی لەساڵی 1847دا سەربەخۆی بۆتان رادەگەێنێت، بەڵام بەهۆی ناپاکی برازاکەیەوه، "Yezdanşêr"، شکست دەهێنێت و عوسمانییەکان خۆی خێزانەکەی بەرەوو ئەستنەبوول راپێچ دەکەن، دواتر بۆ دوورگەی "Kreta" دووریان دەخەنەوه. ئەمین عەلی یەکێک لەو حەوت کوڕەکەی بەدرخان بەگ بووه. ناوبراو توانیوێتی بە عەرەبی، فەڕەنسی، کوردی و تورکی بنووسێت و ئاخافتن بکات.\nئەمین عەلی خوێندنی یاسا لە زانکۆ تەواو دەکات و دواتر وەک پارێزەر و دادوەر لەچەند شوێنیکی جیاوازدا کار دەکات. لەساڵی 1906دا بەهۆی گومانی تێوەگلان لە کوشتنی "ڕەزوان پادشا" خۆی و خێزانەکەی بۆ "Isparta" و "Akkon" دوور دەخرێنەوه. پاش شۆڕشی گەنجە تورکەکان و لابردنی سوڵتان عەبدولحەمەیدی دوو لەساڵی 1908دا رێگا بە ئەمین عەلی دەدرێت، بۆ ئەستەنبوول بگەڕێتەوه.\nلەساڵی 1908دا بەهاوکاری لەگەڵ رۆشنبیران و زادەکاندا رێکخراوێکی رامیاری بەناوی "Kürt Teavün ve Terakki Cemiyeti" (=کۆمیتەی کوردی بۆ یارمەتیدانی یەکتری و پێشکەوتن) دادەمەزرێنێت. لێرەوە کار لەگەڵ "Seyyit Abdülkadir" دەکات. ناوبراویش لە خانەوادەیەکی دەستڕۆیشتووە سەرچاوەی گرتووه. پاش تێپەڕبوونی چەند کاتێک رێکخراوە رامیارییەکە هەڵدەوەشێنرێتەوه. لەساڵی 1918دا ئەمین عەلی و سەید عەبدولقادر رێخکراوێکی نوێ بەناوی "Kürdistan Teali Cemiyeti" (=کۆمەڵەی بڵندبوونی کورد) دادەمەزرێنن.\nبەتێپەڕبوونی کات ناکۆکی لەنێوان ئەمین عەلی و سەید عەبدولقادر دەردەکەوێت: سەید عەبدولقادر هەوڵی بەدەستهێنانی سەربەخۆی کوردستان لەنێو ئێمپڕاتۆرێتی عوسمانی دەدات، ئەمین عەلی هەوڵی دامەزراندنی وڵاتێکی سەربەخۆی تەواوی کورد دەدات. ئەم ناکۆکییە لەساڵی 1920دا دەبێتە هەڵوەشاندنەوەی "Kürdistan Teali Cemiyeti". دواتر ئەمین عەلی رێکخراوێکی تایبەت بەخۆی بەناوی "Kürt Teskilat-i Içtimaîye" (=ڕێکخراوی کۆمەڵایەتی کوردی) دادەمەزرێنێت.\nسەرەڕای هەستی نەتەوایەتی بۆ کورد و کودرستان ئەمین عەلی خۆی وەک عوسمانییەک دەبینێتەوە و بەشداری پارتی عوسمانی وەک "Ahrar Fırkası" (=پارتی لیبرالی) یان "Hürriyet ve İtilaf Fırkası" (=پارتی سەربەخۆ و یەکێتی) دەکات. ئەم دوو پارتەش وەک پارتی ئۆپۆزیسیۆن دژی "إتحاد و ترقی جمعیتی" کار دەکەن. ئەم پارتەش لە کۆمەڵێک گەنج پێکهاتبوو و لەساڵی 1908دا بەشداری کودەتایان دژی عەبدولحەمەیدی دوویان کردبوو و تا ساڵی 1918 لە دەسەڵاتدا مانەوه. جینۆساید دژی ئەرمەنییەکان بەهۆی توندڕەوی ئەم پارتەوە بووه.\nکاتێک جەنگی جیهانی یەکەم کۆتایی هات و عوسمانییەکان شکستیان هێنا و "موستەفا کەمال" دەسەڵاتی گرتە دەست. بەدەستێکی پۆڵاین تورکیا دامەزراند، ئەمین عەلی هیوای بە دامەزراندنی وڵاتێکی سەربەخۆ بۆ کورد نەما و هەربۆیە بڕیاریدا، پاڵپشتی یۆنانییەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی کەمالییەکان بکات.\nلەساڵی 1919دا لەسەر فەرمانی دەسەڵاتدارانی ئەستەنبوول لەگەڵ کوڕەکانیدا، پارێزگاری "Harput" و ئەفسەری بەریتانی "Edward W. C. Noel" بەرەوو "Sivas" بڕۆن، تا کۆنگرەکە "مستەفا کەمال" تێکبدەن و دواتر دەستگیری بکەن. بەڵام ئەم کارە بەئەنجام نەگەیشت و ساڵی 1923 پێش دامەزراندنی کۆماری تورکیا وڵاتی بەرەوو میسر بەجێهێشت. ساڵی 1926دا لەوێ ماڵئاوایی لە ژیان کرد.\nلەپاش خۆی چەند منداڵێکی بەجێهێشت، لەوانەش: جەلادەت، کامەران، سورەیا، کە هەرهەموویان کاریگەری بەرچاویان بۆ خەباتی رزگاری گەلی کورد هەبووه.\n➕ Bu başlık Hawrê Baxewan tarafından May 23 2011 10:13AM tarihinde kaydedildi\n👁 Bu başlık 12,449 defa görüntülendi\n📷 Resim tipi 1.0.1 5 KB May 23 2011 10:13AM Hawrê Baxewan\n📊 Istatistik Başlık Sayısı 380,922\nİlgili Dosyalar 49,086


له ته‌قینه‌وه‌یه‌کدا له دیمه‌شق 5 که‌س ده‌کوژرێن\nکۆمه‌ڵێـکی مافه‌کانی مرۆڤی سوریا ده‌ڵێت بۆمبێـک له دیمه‌شقی پایته‌خت ته‌قیوه‌ته‌وه و له ئاکامدا 5 که‌س کوژراون.\nکۆمه‌ڵی چاودێری مافه‌کانی مرۆڤی سوری بنکه له به‌ریتانیا ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه گوتی ته‌قینه‌وه‌یه‌ک له گه‌ڕه‌کی قابون ڕوویداوه که ناوه‌ندی چه‌ند خۆپـیشـاندانێـکی دژی به سه‌رۆک به‌شـار ئه‌لئه‌سه‌د بووه.\nئه‌م ته‌قینه‌وه‌یه پاش ڕۆژێـک بوو له‌وه‌ی چالاکوانان گوتیان هێزه‌کانی حکومه‌ت په‌لاماری گوندی قه‌ستونیان داوه. چالاکوانێـک که له شـاری حه‌مای ناوه‌ندی وڵاته‌که ده‌ژی به ئاژانسی ده‌نگ‌وباسی ڕۆیته‌رزی گوتووه ده‌یان گولـله هاوه‌ن گیراونه‌ته گونده‌که و زیانیان لێ‌که‌وتووه‌ته‌وه.\nله لوبنانیش، سه‌دان له به‌شـداربووانی ڕێوڕه‌سمی به‌خاکسـپاردنی ته‌رمی شێخ ئه‌حمه‌د عه‌بدولواحید به شێوه‌یه‌کی توڕه ئامێزانه ته‌قه‌یان به ئاسـماندا کرد.\nجێی ئاماژه پـێـکردنه شێخ ئه‌حمه‌د عه‌بدولواحید پـیاوێـکی ئاینی دژ به ڕژێمی سوریا بوو و ڕۆژی یه‌کشه‌ممه‌ی ڕابردوو له خاڵێـکی پشـکنینی له‌شـکریدا له باکوری لوبنان کوژرا. کوشـتنه‌که‌شی بووه مایه‌ی هه‌ڵگیرسـاندنی شه‌ڕ و پـێـکدادان له به‌یرووت و له ئاکامدا به لایه‌نی که‌م 2 که‌س کوژران و زیاتر له 12 که‌سی دیکه برینداربوون.\nله‌شـکری لوبنان ژماره‌یه‌ک ئه‌فسه‌ر و سه‌ربازی ده‌سـتگیرکردووه و ده‌ڵێت لێـکۆڵینه‌وه له ڕووداوه‌که ده‌کات.\nئه‌م پـێـکدادانانه به ترسـناکترین نائارامی ناو به‌یرووت داده‌نرێن له‌وه‌تای 15 مانگه ڕاپه‌ڕینی سوریا ده‌سـتیپـێـکردووه. هه‌فته‌ی ڕابردووش هه‌ر په‌یوه‌ست به قه‌یرانی سوریا شه‌ڕ و پـێـکدادان له شـاری ته‌رابلوسی باکوری لوبنان ڕوویاندا و له‌وێش 8 که‌س کوژران.\nسـکرتێری گشتی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان بان کی مون گوتی ته‌شه‌نه‌کردنی توندوتیژیـیه‌کان بۆ ناو لوبنان جێـگه‌ی نیگه‌رانیـیه‌کی قوڵه. وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریکاش لای خۆیه‌وه داوای له هه‌موو لایه‌نه‌کان کرد دان به‌خۆیاندا بگرن و ئارامی وڵاته‌که‌یان بـپارێزن.


پەرلەمانتارێكی یەكێتی: هەرێم داهاته‌كه‌ی زیادیكردووەو هێشتاش پاساو دەهێنێتەوە\nپارتی براوه‌ی هه‌ڵبژاردنه په‌رله‌مانییه‌كه هیندستان دژایه‌تیی موسڵمانه‌كان \nدهۆك.. ڕووخاندنی قوتابخانه‌یه‌كی مێژوویی ناڕه‌زایی هاوڵاتیانی لێده‌كه‌وێته\nئه‌مڕۆ یه‌كه‌م تاقیكردنه‌وه‌ی پۆلی 12ی ئاماده‌یی له هه‌رێم ده‌ستیپێكرد\nسلێمانی.. ڕێكخراوی سۆمای چاوان هاوكاریی به منداڵانی بێباوك به‌خشی\nورده‌كاریه‌كه‌ی له‌م شیكاره‌دا:\nڕۆژانه 597,587 به‌رمیلی له‌كێڵگه‌كانی هه‌رێم و له‌نه‌وتی كه‌ركوكیش ڕۆژانه 54,161 به‌رمیل له‌نه‌وتی كێڵگه‌كانی خه‌بازو جه‌مبورو بابه‌گوڕگوڕی به‌رهه‌مهێناوه، كۆی گشتی ئه‌وه‌ی ڕۆژانه به‌رهه‌مهێنراوه 651,748 به‌رمیله.\nئه‌وه‌ی به‌بۆری هه‌نارده‌ی به‌نده‌ری جیهانی كردووه له‌توركیا ڕۆژانه 587,646 به‌رمیل نه‌وته، بۆ پاڵاوگه‌ی بازیان و كه‌ڵه‌كیش ڕۆژانه 64,102 به‌رمیل نه‌وتی دابین كردووه، له‌ماوه‌ی مانگی 11 دا هه‌رێم به‌بۆری و پاڵاوگه‌كانه‌وه 19 ملیۆن و 552 هه‌زار و 433 به‌رمیل نه‌وتی به‌رهه‌مهێناوه.\nبه‌ڵام له‌كۆی نه‌وتی به‌رهه‌مهێنراو كه‌نێردراوه‌ته به‌نده‌ری جیهان 16 ملیۆن و 196 هه‌زارو 835 به‌رمیل نه‌وت فرۆشراوه به‌نرخی 35,05 دۆلار.\nئه‌وه‌ی تاڵانفرۆشی گه‌وره‌ی نه‌وتی هه‌رێمه له‌نرخی فرۆشی به‌رمیلێك نه‌وتدایه، تێكڕای نرخی به‌رمیلێك نه‌وتی برێنت له‌مانگی 11 دا 48 دۆلار بووه! كه‌چی هه‌رێم به‌رمیلێكی به 35 دۆلار فرۆشتووه! واته بۆ هه‌ر به‌رمیلێك نه‌وت له‌و 16 ملیۆن به‌رمیل نه‌وته 13 دۆلار كه‌متر له‌نرخی برێنت فرۆشراوه كه ئه‌مه به‌ئاشكرا تاڵانفرۆشی نه‌وتی هه‌رێمه، هیچ به‌ڵگه‌یه‌ك له‌به‌رده‌ست نیه كه نه‌وتی هه‌رێم به‌و نرخه ده‌فرۆشرێ! بۆیه كه‌س نازانێ ئه‌م نرخه چه‌نده!\nجگه له‌نرخه‌كه‌ی كه تاڵانفرۆشیه، له‌كۆی ئه‌و 19 ملیۆن به‌رمیله 1 ملیۆن و 27 هه‌زارو 373 به‌رمیل نه‌وت كه‌ده‌كاته ڕۆژانه 34,246 به‌رمیل نه‌وت گوایه دراوه‌ته‌وه به‌وانه‌ی كه‌مانگی 10 پاره‌یان پێشه‌كی لێ وه‌رگرتوون!! كه ده‌كاته 36 ملیۆن دۆلار! ئه‌م پاره بۆچی وه‌رگیراوه‌و چی لێكراوه؟ كه‌س نایزانێ!\nكۆی گشتی بایی 567 ملیۆن و 768 هه‌زارو 171 دۆلار نه‌وت فرۆشراوه له‌به‌نده‌ری جیهان، كه‌چی 324 ملیۆن دۆلارو 574 هه‌زارو 766 دۆلاری هێنراوه‌ته‌وه بۆ هه‌رێم، 243 ملیۆن و 193 هه‌زارو 405 دۆلاری نه‌هێنراوه‌ته‌وه‌و به‌م جۆره‌ی لێكراوه كه هیچ به‌ڵگه‌یه‌ك نیه بیسه‌لمێنێ ئه‌م پارانه به‌مجۆره سه‌رف كراوه:\n62,665,328 دۆلار بۆ كۆمپانیا جیهانیه‌كان كه‌ده‌ڵێن هیچمان وه‌رنه‌گرتووه!\n158,528,077 له‌بری قه‌رزی پێشووی كه پێشه‌كی وه‌رگیراوه له كڕیاره‌كان!\n22,000,000 بۆ كه‌ركوك له‌بری پترۆ دۆلارو كاره‌با! كه‌ركویش له‌بێ پاره‌ییدا ده‌ناڵێنن و به‌ڵگه نیه ئه‌م پاره وه‌رگیرابێ به‌م بڕه!\nسه‌ره‌ڕای نه‌هێنانه‌وه‌ی ئه‌م بڕه پاره كه 243 ملیۆن دۆلاره بڕی 50 ملیۆن دۆلاریشیان قه‌رز كردووه پێشه‌كی!\nئه‌مه له‌كاتێكدایه كه داهاتی هه‌نارده‌ی نه‌وت به ته‌نكه‌ر كه‌له‌مانێكدا ده‌گاته 3 ملیۆن به‌رمیل به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ئاماژه‌ی پێ ناكرێ و هه‌نارده‌و داهاتی به سفر داده‌نرێ!\nئه‌وه‌ی پاڵاوگه‌كانی بازیان و كه‌ڵه‌ك ئه‌گه‌ر به‌هه‌مان نرخی برێنت حساب بكرێ بایی 67.4 ملیۆن دۆلاره، به‌ڵام وه‌زاره‌ت هیچ ئاماژه‌یه‌كی به‌م پاره‌یه نه‌كردووه.\nبه‌م پێیه له‌كۆی ئه‌و 19 ملیۆن به‌رمیل نه‌وته‌ی هه‌رێم فرۆشتویه‌تی 324,574,766 دۆلاری بۆ هه‌رێم هێنراوه‌ته‌وه كه بۆ هه‌ر به‌رمیلێك نزیكه‌ی 16 دۆلار ماوه‌ته‌وه!\n5826 جار خوێندراوەتەوە\nهەموو وتارەکانی ئەم نوسەرە\nحكومه‌تی كاربه‌ڕێكه‌ر! گرێبه‌ستێكی 20 ساڵه‌ی دیكه له‌گه‌ڵ دانه‌گاز واژۆ ده‌كات\nله‌هه‌رێمی كوردستان مافه‌كانی مرۆڤ بوونی نییه! ته‌نها مرۆڤ هه‌یه به‌بێ مافه‌كانی\nسزاو پاداشت کەی وایە؟\nنرخی مۆبایلەکانی هواوی بە شێوەیەکی خەیاڵی دابەزیون\nسودە تەندروستییەكانی ماست بزانه\nفەیسبووک زیاد له دوو ملیۆن هەژماری ساختەی سڕیوەتەوە


ئێستا ئەو گروپە دیاریکراوانەی کە مەترسی تووشبوونیان لەسەرە دەتوانن ڤاکسین دژی پنێومۆکۆک وەربگرن – Jiyan.dk\nBy Deniz Berxwedan Serinci|2020-05-14T21:27:04+02:005. maj 2020|\nئەو کەسانەی، کە مەترسییان هەیە بۆ تووشبوون بە نەخۆشی ترسناک لە کاتی بڵاوبوونەوەی کۆڤید – ١٩، لە ئێستاوە دەتوانن پەیوەندی بە پزیشکەکەی خۆیانەوە بکەن بۆ وەرگرتنی ڤاکسینێک بە خۆڕایی دژی پنێومۆکۆک بەکتریای هەوکردنی سییە.\nئەم ڤاکسینە بەو کەسانە دەدرێت بە تایبەتی کە لەو گروپانەدان کە مەترسییان لەسەرە، بۆ کەمکردنەوەی مەترسی تووشبوون بە هەوکردنی مەترسیدار، کە لەهەمان کاتدا مەترسی تووشبوونیان بە کۆڤید – ١٩ هەیە.\nڤاکسینەکە، کە بەو گروپە دیاریکراوانە دەدرێت ، ڤاکسینێک نییە دژی کۆڤید – ١٩. ئەوە ڤاکسینێکە دژی بەکتریایەکی تایبەت، بەکتریای- پنێومۆکۆک، کە لە خراپترین حاڵەتیدا دەتوانێت ببێتە هۆی چەند نەخۆشییەکی ترسناک وەک ژەهراویبوونی خوێن و هەوکردنی سییەکان.\nهەندێک کەس مەترسییان زیاتر لەسەرە وەک لە هەندێکی تر، یان بەهۆی تەمەنیانەوە، یان چونکە نەخۆشی تریان هەیە. لەبەرئەوە لە قۆناغی یەکەمدا، ئەو کەسانەی کە لە خانەی پیران دەژین، ئەو کەسانەی تەمەنیان سەرو ٦٥ ساڵەو نەخۆشیی درێژخایەنیان هەیە و ئەو کەسانەی تەمەنیان ژێر ٦٥ ساڵە و مەترسی زۆر تایبەتیان هەیە کە نەخۆش بکەون، ڤاکسینەکەیان پێدەدرێت.\nبۆ زانینی ئەوەی کە تۆ لەو گروپەدایت کە مەترسی تووشبوونیان لەسەرەو بەو هۆیەوە دەتوانیت ڤاکسینەکە بە خۆڕایی وەربگریت، لێرەدا زیاتر بخوێنەرەوە:\nتۆدەتوانیت لێرەدا زیاتر دەربارەی ڤاکسینەکە بخوێنیتەوە:


ئیسلام - مامۆستا كرێكار\nهێنانەوەی بوونی ئیسلام\nئارامگری گشت پێغەمبەرانی دەوێ\nخۆڕاگرتن لە زیندانا\nژینی نێو قورئانی دەوێ ..\nیەكەم هەنگاو هەتا ئەنجام\nلیژنە لاشەی گەنجی دەوێ ..\nكۆمەڵێكی چاو نەترسی\nشوێن كەوتووی طالووتی دەوی ()\nباوەڕی پتەوی دەوێ\nكاری نوحی بەردەوام و ()\nهەوڵی رۆژو شەوی دەوێ\nراوەستاندنی خوێنی زام ..\nپەروەردەی موسەوی دەوێ ..()\nهێنانەوەو سەلماندن و چەسپاندنی\nخواوویستی و لە خۆ بوردنی\nأصحاب الاخدودی دەوێ ()\nتا شایەتمان و ژانی لەش\nژانی پشتی هەزار بیلالی سپی و رەش ()\nگەر رێگا سروودی دەوێ ..\n طالووت : فەرماندەیەكی بەنی ئیسرائیلی بوو كە خوای گەورە كردبوویە فەرماندەی كۆمەڵێكی جولەكە . داوایان كرد بوو كە خوا جیهادیان لەسەر فەرز بكات . تا سەرەنجام لەسەریان فەرز كرا . پاشان ئەوی باوەڕ لاوازو دنیا وویست بوو ، پەشیمان بووەوە ّ تەنها ژمارەیەكی كەم مایەوەو چوونە گۆڕەپانی شەڕو دژی ( جالووت ) . ئەم ژمارە كەمە خوا بە نەبەزو خواوویست و چاونەترس و خۆگر باسی فەرموون . كە بە هۆی خۆگرتنیانەوە لە گۆڕەپانی جیهاددا سەركەوتن . ( سورەتی البقرە 246ـ251 ) .\n نووح سەلامی خوای لێ بێت ـ نۆسەدو پەنجا ساڵ ، شەوو رۆژ بانگەوازی خواوویستی بڵاوكردەوە\n پەروەردەی موسەوی : مەبەست لەو پەروەردەیە كە وەك پەروەردە كردن و ژیانی سیدنا موسا بێت ـ سەڵامی خوای لێ بێت ـ بەو شێوەیەی كە خوا لە سوورەتی گه و اعراف و القصص و النمل و جێی تردا باسی فەرمووە .\n أصحاب الاخدود : ئەو خاوەن باوەڕانە بوون كە خوای گەورە لە سوورەتی البروجدا باسی فەرموون . كە هەر لەبەر ئەوەی باوەڕیان بە خوا هێناو خۆیان نەدا بە دەست دونیا وویستانەوە ؛ ئاگرێكی سامناكی گەورەیان بۆ كرایەوەو سوتێنران ..\n بیلال : مەبەست لە سیدنا بیلالی حەبەشییە ـ خوا لێی رازی بێت ـ كە یەكێكە لە یاوەرەكانی پێغەمبەر كاتێك كە موسوڵمان بوو للایەن گەورە كافرەكانییەوە تووشی ئەشكەنجەو ئازارێكی زۆر بوو . لە هاوینی گەرمی مەككەو لە قرچەی نیوەڕۆیدا رایان دەكێشاو تاوێرە بەردی گەرمیان دەخستە سەر سنگی .. ئەویش وێردی سەر زمانی هەر ( أحَدٌ أَحَدٌ ) بوو . كە دوژمنەكانی زۆر پێ پەست دەكردن ..\nداگرتنی فایلی هاوپێچ


کورتەیەک لەبارەی ژیان و بەرهەمەکانی:\n- شەریف فەلاح، شاعێر، وەرگێڕ و لێکۆڵەری ئەدەبی.\n- ساڵی 1353- 1975 لە گوندی (گەزنە)ی سەر بە چەمشاری سنە لەدایک بووم.\n- لە ساڵی ١٣٧٧ی هەتاوییەوە بوومەتە ئەندامی ئەنجومەنی ئەدەبیی مەولەوی سنە و شێعر و بابەتی ئەدەبیم لە گۆڤارەکانی سروە و زرێبار و گۆڤارە خوێندكارییەكان و حەفتەنامەكانی: ئاویەر و سیروان لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان بڵاو بۆتەوە.\n- لە ساڵی 2002ی زایینەوە لە باشووری كوردستان نیشتەجێی بووم و ماوەی نزیکەی 12ساڵ وەک پێشمەرگەی (حدکا) لە میدیا و ڕاگەیاندنەکانی ئەو حیزبە وەک "ڕادیۆی دەنگی کوردستانی ئێران، تیشک تیڤی، و ماوەی یەک ساڵ و نیویش لە ئاژانسی هەواڵدەریی (کوردپا) کاری نووسین و ڕۆژنامەنووسیم کردووە.\n- لە ساڵی 2004ەوە بە شێوەیەكی جیدی كاری وەرگێڕانم لە زمانی فارسییەوە بۆ سەر زمانی كوردی دەست پێکردووە و هەتا ئێستا ئەم كتێبانەم وەرگێڕاوە و نووسیوە:\n2- پرۆژەی ئەدەبیی "ڕۆچنەیەک بۆ ئەدەبی کوردی لە رۆژهەڵاتی کوردستان"، کە پێنج بەرگە و هەر بەرگێکی تایبەتە بە ژانرێکی ئەدەبی کە پێکهاتوون لە کۆمەڵە دیدار و لێکۆڵینەوەی ئەدەبی و بەرگی یەکەم و دووەمی لە ساڵانی 2013و 2014 لە بەڕیوەبەرایەتیی چاپ و بڵاوکردنەوەی سلێمانی چاپ بوون.\n5 ـ وەرگێڕانی کتێبی "مێژووی نەورۆز‌و كڕۆنۆلۆژیای ئێران" ساڵی چاپ 2013دەزگای موكریانی، هەولێر.\n- 6كۆكردنەوەی دوو بەیتی فۆلكلۆریكی ڕەسەنی كوردی بە ناوی ( عەزیز و كوبرا) بە یارمەتیی حەسەن سەلیمی، ساڵی چاپ 2013 ئەنستیتۆی کەلەپۆری کورد، سلێمانی.\n– 7ماڵاوا ئیمپراتۆری شیعر، کۆمەڵە وتار و پەیام بە بۆنەی کۆچی دوایی شیرکۆ بێکەس ساڵی چاپ 2013 دەزگای رۆشنبیریی جەماڵ عیرفان، سلێمانی.\n1ـ ژیانێكی‌تر كورتە چیرۆكی ئیتالیایی (ئەلبێرتۆ موراڤیا).\n-3 وەرگێڕانی رۆمانی "دزیی ئەدەبی".\n-4کەشکۆڵی بەندی کوردی، کۆکردنەوە، بە هاوکاریی سووسەن کەنعانی.\nئەم شەش بەرهەمەش لەژێر چاپدان:\n- ڕۆچنە، بەرگی یەكەم زمان و ئەدەبی زارەكی، دیدار و لێکۆڵینەوە\n- ڕابوون، بەرگی دووەم، شێعری هاوچەرخی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، دیداری ئەدەبی و لێکۆڵینەوە.\n- گێڕانەوە لە ڕێدا، بەرگی سێیەم – دیدار و لێکۆڵینەوە لەبارەی ئەدەبیاتی داستانیی ڕۆژهەڵاتی کوردستان.\n- باڕستی دەق، بەرگی چوارەم، دیدار و لێکۆڵینەوە لەبارەی پێگەی ڕخنەی ئەدەبی کوردی لە ڕۆژهەڵات.\n- داكـــــار - خوێندنەوەیەكی ڕەخنەگرانەی پرۆسەی شیعری نوێی كوردی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان - كۆدیدار، وتار و لێكۆڵینەوە.\n- دەروەچەی واران - دیدار و لێکۆڵینەوە لەبارەی ناسنامە، زمان و ئەدەبی كوردی لە كرماشان و ئیلام.\nئەزموونی کاری میدیایی و ڕێکخراوەیی:\n- بۆ ماوەی دوو ساڵ لە رۆژنامە و گۆڤارە و دەزگا رۆشنبیرییەکانی شاری سلێمانی وەک لێپرسراوی لاپەڕە و هەڵەبڕ کاری زمانه‌وانیم کردووە.\n- لە ساڵی 2015ەوە لە دەزگای میدیایی (باس) لە هەولێر کار دەکەم.\n- دەستەی دامەزرێنەر و بەرێوەبەری ناوەندی فەرهەنگی، ئەدەبی و هونەریی وێژانم.\n- ئەندامی یەکێتیی نووسەرانی کورد – لقی هەولیر.\nئەندامی کانوونی نووسەرانی کوردستان – ڕۆژهەڵات -