ئەو چەکانەی دەستیان بەسەردا گیراوە لەکاتی 'ئۆپەراسیۆنی بەڵێنی راستەقینە'دا لە پارێزگای میسان، باشوری وڵات، لەم وێنەیەدا نیشاندراون. [خاوەنی وێنە: وەزارەتی بەرگری عێراق]\nزۆرینەی سەرکردە خێڵەکیەکان لە پارێزگاکانی باشوری عێراق پێشوازییان کردووە لە هەوڵەکانی ئەمدواییەی حکومەت بۆ دەستگرتن بەسەر چەکە بێمۆڵەتەکاندا ده‌ستگیركردنی داواکراوان، بەرپرسان بە دیارونایان وت.\nلە 5 ئەیلول، فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان زنجیرەیەك ئۆپەراسیۆنی بەگەڕخست بەناوی "بەڵێنی راستەقینە"، بۆ دەستگرتن بەسەر چەکە بێمۆڵەتەکاندا لەو ناوچانەی پێکدادانی چەکدارییان تێدایه له‌نێوان خێڵەکاندا.\nئۆپەراسیۆنەکان، کە تا 15 ئەیلول بەردەوامبوون، پارێزگاکانی بەسرە، میسان، موسەننا و زیقاریان لە باشوری عێراق کردە ئامانج، لەگەڵ ناوچەکانی خێڵەکانی فەزیلیە و حوسەینیەت مەعامل لە بەغدا.\nیەکەکانی دەزگای دژە تیرۆریزم و فەوجەکانی هێزە تایبەتەکان بەشدارییانکرد لەو ئۆپەراسیۆنانەی لە بەغدا ئەنجامدران، لەکاتێکدا هێزەکانی سوپای عێراق، دەریاوانی، پاسەوانی سنوور و یەکەی پۆلیسی دۆخی کتوپڕ، هەڵمەتەکانی بەسرەیان ئەنجامدا.\nهێزەکانی عێراق لە 5 ئەیلول ئۆپەراسیۆنێکی بەرفراوانیان دەستپێکرد بۆ دەستگرتن بەسەر چەکە بێمۆڵەتەکاندا لە پارێزگاکانی باشور. [خاوەنی وێنە: وەزارەتی بەرگری عێراق]\nفیرقەی به‌رپه‌چدانه‌وه‌ی خێرای عێراقیش هەڵکوتانەسەره‌كانی لە پارێزگای میسان ئەنجامدا شانبەشانی پۆلیسی ناوخۆ.\nئۆپەراسیۆنەکان بوونە هۆی دەستگرتن بەسەر سەدان چەکی سوك و مامناوەندیی بێمۆڵەتدا و دەستگیرکردنی دەیان داواکراو.\nهەڵکوتانەسەرەکان چەند پێکدادانێکیان لەخۆگرت کە بوونە هۆی کوشتنی ژمارەیەك کەسی داواکراو و كوشتنی ئەفسەرێکی به‌رپه‌چدانه‌وه‌ی خێرا بە پلەی نەقیب لە قەزای قەلعەت ساڵحی پارێزگای میسان.\nئۆپەراسیۆنەکان، کە لە ناوچە خێڵەکیەکان لە کەنارەکانی شارەکان و قەزاکان بەڕێوەده‌برێن، لەلایەن زۆرینەی سەرکردە خێڵەکیەکانەوە پێشوازییان لێکراوه کە مەبەستیانه رێخۆشکەری بکەن بۆ ئەرکی هێزە ئەمنیەکان لە ناوچەکانیان.\nسەرۆکی خێڵی نەعیم لە پارێزگای بەسرە، شێخ حەسەن سەید حەمەد بە دیارونای وت دانیشتوانی بەسرە، لەنێویاندا ریشسپیەکان، خێڵەکیەکان و نەجیبزادەکان، "پشتیوانییه‌كی بەهێز ده‌كه‌ن له ئۆپەراسیۆنە ئەمنیەکانی ئەمدواییە بەمەبەستی دەستگرتن بەسەر چەکە بێمۆڵەتەکاندا".\nحەمەد دەستخۆشی كرد لە دواکەوتنی کەسانی داواکراو و نایاساییەکان کە "هێندەی هەڕەشەن بۆسەر تەواوی کۆمەڵگە، هەڕەشەشن بۆسەر خێڵەکانی خۆیان".\nخێڵەکان چەکداران ره‌تده‌كه‌نه‌وه\nشێخ فاخیر سەیهود وتی هه‌ندێك له چەکداران و له یاسا لاداوان خێلەکان بەکاردەهێنن بۆ روپۆشکردنی کردە تاوانکاریەکانیان کە "دژی نەریت و کلتوری کۆمەڵگەی عێراق و خەڵکەکەین".\nبە دیارونای وت: "خێڵەکانی عێراق بەتەواوی بێتاوانن لەم خەڵکانە و باندە چەکداریەکان و ئەوانەی کە لەپشتیانەوەن و یارییان پێدەکەن." وتیشی خێڵەکان بەکارهێنانی چەکی نایاسایی لەنێو مەدەنیەکاندا ره‌تده‌كه‌نه‌وه.\nسەیهود، کە سەرکردەیەکی باڵای خێڵی غازییە لە باشوری عێراق، وتی زۆربەی سەرکردە خێڵەکیەکان لە عێراق "جەخت لە پابەندبوون بە یاسا و دەستورەکەیان دەکەنەوە".\nبەڕێوبەری پۆلیسی پارێزگای موسەننا، عەمید عەبدولڕەزا کاتیع، بە دیارونای وت ئۆپەراسیۆنەکانی بەڵێنی راستەقینە "پێشوازیی بەرفراوان و هاریکاریی بێوێنەیان لێکرا لەلایەن سەرکردەكانی خێڵەکانه‌وه لە پارێزگای موسەننا".\nوتی هاریکاریی هاوڵاتیان و خێڵەکیەکان یارمەتی بەدەستهێنانی ئەنجامی گەورەی داوە لە دەستگرتن بەسەر چەك و دەستگیرکردنی کەسە داواکراوەکاندا، وتیشی زیاد لە 90 کەس لە ئۆپەراسیۆنەکاندا دەستگیرکران.\nهه‌روه‌ها وتی خێڵەکانی عێراق کاری هێزە ئەمنیەکان تەواودەکەن لە پاراستنی ئاسایش و ئارامیدا و کۆڵەکەی سەقامگیری و سەلامەتین و ئاماژەشیکرد بەوەی بوونی له یاسا لاداوان لەنێو ئەندامانی خێڵەکانیاندا په‌سه‌ندناکەن.


لەشەڕەكەی دیموكرات‌و پاسداران لانیكەم 18 پاسدار كوژران‌و برینداربوون‌و گوندێكیش وێران بووە – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / لەشەڕەكەی دیموكرات‌و پاسداران لانیكەم 18 پاسدار كوژران‌و برینداربوون‌و گوندێكیش وێران بووە\nلەشەڕەكەی دیموكرات‌و پاسداران لانیكەم 18 پاسدار كوژران‌و برینداربوون‌و گوندێكیش وێران بووە\nپێنج شه‌ممه 16 حوزه‌یران 2016\tکوردستان, هەواڵ 341 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nپاشنیوەرۆ‌و ئێوارەی دوێنێ چوارشەممە شەڕ‌و پێكدادانێك لەنێوان پێشمەرگەكانی حیزبی دیموكراتی كوردستان‌و هێزێكی سوپای پاسداران لەناوچەی شنۆ روویدا كە بەپێی زانیاریەكان ٦ پاسدار كوژراون‌و 14 كەسی دیكەش برینداربووە.\nروستەم جەهانگیری، بەرپرسی کۆمیسیونی سیاسی- سەربازی حدکا رایگەیاند: “لە ئەنجامی شەڕی رۆژی رابردووی پێشمەرگەکانی ئەو حیزبە لەگەڵ سوپای پاسداران 6 کەس لە هێزە سەربازییەکان ئێران کوژراون و 14 کەسیش بریندار بوون”.\nهەر لەو شەڕەدا 2 خەڵكی مەدەنی كە پیاوێك‌و منداڵێكن گیانیان لەدەستداوە.\nشەوی رابردوو و تا بەرەبەیانی ئەمرۆش تۆپخانەكانی سوپای ئێران گوندی “قەرەسەقەل”یان تۆپباران كردوە كە بەپێی زانیارییەكان نزیكەی 70%ی ئەو گوندە وێران بووە.\nسەرچاوەكانی حیزبی دیموكرات رایدەگەیەنن لەو شەڕەدا تەنیا دوو پێشمەرگە برینداربوون.\nهاوكات میدیاكانی ئێران لەزاری محەمەد پاكپور، فەرماندی هێزی پیادەی سوپای پاسداران بە بێ ئاماژە بە ناوی حیزبی دیموكرات هەواڵی شەڕەكەیان بڵاوكردوە.\nپاكپور رایگەیاندوە: رۆژی چوارشەممە هێزەكانی سوپا لەگەڵ دوو گروپی “تیرۆریستی” بۆ ماوەی نیو كاتژمێر شەڕیان كردوە.\nئاژانسی هەواڵی ئیرنا کە ئاژانسی فەرمی حکومەتی ئێرانە، لە زاری ئەندامانی خۆجێی سوپای پاسدارانەوە بڵاوی کردووەتەوە کە 8 ئەندامی حدکا کوژراون و تەرمەکانیان لەژێر دەست سوپای پاسدارانە.


قەیرانی ناو یەکیەتی تەنیا هی یەکیەتی نابێت\n21:47 - 8 بەفرانبار 2715\nکوردستان میدیا: هیواکان بۆ چارەسەری کێشەکانی ناو یەکیەتیی نیشتمانیی کوردستان بەرەو کزی دەڕوا.\nماڵپەڕەکانی هەرێمی کوردستان بڵاویان کردووەتەوە کە باڵێکی نێوخۆی یەکیەتی پاش ئەوەی کە ڕێبەرایەتیی ئەو حیزبە لە ماوەی ١٧ مانگی ڕابردوودا هیچ کۆبوونەوەیەکی نەگرتووە، خۆی بۆ دوا بڕیار لەسەر دۆخی داهاتووی ئەو حیزبە ئامادە دەکات.\nباڵی ناسراو بە ناڕازی ناو یەکیەتیی نیشتمانی، لە لایەن کۆسرەت ڕەسووڵ عەلی و بەرهەم ئەحمەد ساڵح ئەندامانی جێگری سکرتێری گشتی ڕێبەرایەتی دەکرێن و دژ بە شێوازی کارکردنی باڵی دیکەن کە بەپێێ هەواڵەکان لە لایەن هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد سەرکردایەتی دەکرێ.\nهەر بەپێی زانیارییە بڵاوکراوەکان، لە یەک مانگی ڕابردوودا ئەندامانی ناڕازی لە سەرکردایەتیی یەکیەتیی نیشتمانی، داواکاری چاکسازیی سیاسی، ماڵی و ئیدارییان بە شێوەی نووسراو داوەتە دەستی باڵی هێرۆ ئیبراهیم، بەڵام دانیشتنی دوێنێی باڵی کۆسرەت ڕەسووڵ عەلی و بەرهەم ئەحمەد ساڵح لە سلێمانی، نیشان لە بێ ئاکام بوونی هەوڵەکانی ئەو دوو کەسانەیە.\nکێشەکانی یەکیەتیی نیشتمانیی کوردستان، لە پاش نەخۆش کەوتنی مام جەلال تاڵەبانی لە ڕێکەوتی ٢٧ی سەرماوەزی ٩١، لە لێواری تەقینەوەدایە. سکرتێری گشتیی ئەو حیزبە بۆ کۆکردنەوەی لایەنە جیاواز و ناکۆکەکانی ناو یەکیەتی و دەرەوەی یەکیەتی، سیاسەتی چەپکە گوڵی پەیڕەو دەکرد.\nتا ئێستا بە نهێنی و ئاشکرا چەندین وەفدی کۆماری ئیسلامی سەردانی شاری سلێمانی و مەکتەبی سیاسیی یەکیەتییان کردووە و بە ئاشکرا باسی کێشەکانی ناو ئەو حیزبەیان کردووە.\nساڵی ٢٠٠٦ بەشێکی بەرچاو لە ئەندامانی سەرکردایەتی یەکیەتیی نیشتمانیی کوردستان بە ڕێبەرایەتیی نەوشیروان مستەفا، جیابوونەوەی خۆیان ڕاگەیاند. ناوبراو دەستەی دامەزرێنەری یەکیەتیی لە ساڵی ١٩٧٥ی زایینی بووە.\nبەڕای چاوەدێران، ڕوودانی جیابوونەوە لە ناو ڕیزەکانی یەکیەتیی نیشتمانی لە هەموو کات بەهێزترە و لە ئەگەری ئەو ڕووداوەشدا، بزاڤی ڕزگاریخوازیی باشووری کوردستان تووشی قەیرانی سیاسی دەبێ و زەربەیەکی گەورەیە لەو حیزبە و لە پرۆسەی سیاسی لە کوردستان.\nهەروەها، حیزبێک کە خاوەنی زیاتر لە ١٧ هەزار شەهید، دەیان هەزار ئەندام و ٥٠ هەزار پێسمەرگە بێ، جیابوونەوەکە تەنیا خەسار بەو حیزبە ناگەیەنێ و بە هۆی هەندێ تایبەتمەندیی سیاسی، جۆغرافیایی و نیزام،ی زەرەری بۆ زۆر لایەن دەبێ و ئەگەری دەستێوەردانی دەرەکی لە ڕووداوەکانی کوردستاندا زۆرتر دەکا.


سه‌ید كه‌ریم حه‌مه‌لاو ؛ فیقفیقە پانەکە (هاڕمۆنیكا) – كولتور مه‌گه‌زین\nسه‌ید كه‌ریم حه‌مه‌لاو ؛ فیقفیقە پانەکە (هاڕمۆنیكا)\nبابه‌تی: كولتور مه‌گه‌زین\t شوبات 26, 2017\nسه‌ید كه‌ریم حه‌مه‌لاو چیرۆكنوس\nهاوینی ساڵی ١٩٧١ قاتێک بیجامەی خەت خەتی سپی و سوری لەبەردابوو، لەدوکانەکەی حەمە ڕەزا ، فیق فیقەیەکی پانی سورو زەردی کڕی بوو. دیاره نه‌یده‌زانی ناوی هاڕمۆنیكاته. ئه‌وه گرنگ نه‌بوو بۆی، گرنگ ئه‌وه بوو زۆری خوشدەویست هەمیشە بەهەردوودەستی ڕاست وچەپ بەلێوەکانیدا دەهێناو دەبرد. خۆشیەکەی زۆری نەکێشا فێقفیقەکەی لێ ونبوو. ئیتر سەرەخولەی گەیشتێ، هەرکەسی دەبینی هەواڵی فیقفیقەکەی لێ دەپرسی.\nچوو بۆکانی (پەڵەخشتیل) گەڕایەوە وبەنێوانی (دێبەری سەرسول) دا چوو بۆئەم ئەوبەری (پورەمین) پاشان گەڕایە وە بۆبن کەپرەکە ،بەباسکی (ئاغەڵەکۆن) دا و بەخوار کانی (بەردی سپیدا) چوو بۆ (بایەو). هەردەڕۆیشت وسەیری بەردەمی وئەملا و ئەولای ڕێگاکەی دەکرد. دواتر بە(قەمتەری بایەو) دا بەرەو (کانی خدری) ڕۆیشت،بەجۆگای تەنیشت (ئاش وبەشێ ڕه‌شەدا) بەرەو کەپرەکە ڕۆیشت، زۆر بەغەمباری وکزۆڵەیی پاڵی بەکۆڵەکەکەوە دابوو، چاوەکانی بەکزییەوە لەبه‌رده‌می بڕیبوو، هەردووک دەستە باریک وبچوکەکاکی لەئەژنۆکانی ئاڵاندبوو.\nهەمووان توڕەبوو ،قسەی لەگەڵ کەس نەدەکرد، لەخۆشی توڕەبوو، جنێوی پیس پیسی بەخۆی دەدا. خواهەڵناگرێ، هەر خۆی منداڵێکی دەم پیس بوو.. هەرچی دەبینی قاپی دەگرت و جنێوی پێدەدا.\nبەسەرجۆگای ناو ڕەزەکە دا بۆ سەرکانی (پەڵەخشتیل) تا (سەر چەکوشە) و دواترگەڕایەوە بۆناو (پەڵەسپیدارەکەی شێخ فەرەج) ویستی بەڕێگای سەرەوەدا بڕواتەوە بنکەپرەکە، كه‌لووتی بوو بەلووتی شێخ مریەمه‌وە و بەکەیفەوە پرسی؛\n– شیخ مریەم فیقفیقە پانەکەی منت نەدیوە؟\n– بەپێکەنیکەوە گووتی: با !\nلەخۆشانیا شاگەش کەبوو گووتی: کوانێ؟\nلەوەڵامدا گووتی: ئەوەتا !\nسەری داخست بەتووڕەیەوە ڕۆیشتەوە بۆ بن کەپرەکە.


کوژران و برینداربوونی چەند کاسبکارێ کورد لە سەقز، پیرانشار و ماکۆ – چاونیوز\nکوژران و برینداربوونی چەند کاسبکارێ کورد لە سەقز، پیرانشار و ماکۆ\n14ی تشرینی یه‌كه‌می , 2017\tهەواڵ ناردنی کۆمێنت 756 جار سەردانی ئەو بابەتە کراوە\nسێ کاسبکاری دیکەی کورد لە ناوچە سنوورییەکانی سەقز، پیرانشار و ماکۆ بە تەقەی هیزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی کوژران و بریندار بوون.\nبەرەبەیانی ڕۆژی هەینی، ۲۱ی ڕەزبەر لە ناوچە سنوورییەکانی ماکۆ چەند ماشێنێکی کاسبکاران کەوتە بەر دەستڕێژی هێزە چەکدارەکان. لەو ڕووداودا کاسبکارێک بە ناوی “جادر ئەحمەدپوور” بە توندی بریندار بوو، هاوکات هەموو بار و ماشێن و کەلوپەلی ئەو کاسبکارانە دەستی بەسەردا گیرا.\nئێوارەی پێنجشەممە، لەسەر هەینی، ۲۰ی ڕەزبەریش لە ناوچە سنوورییەکانی پیرانشار پۆلێک کاسبکار کەوتنە بەر دەستڕێژی هێزە چەکدارەکان و یەک لەوان بە ناوی کامیل مەحموودی گیانی لە دەست دا.\nکوژرانی ئەو کاسبکارەی خەڵکی پیرانشار لە کاتێک دایە کە ڕۆژی پێشتریش لە ناوچەی سەقز کاسبکارێک بە گوللەی هێزە ئینتیزامییەکان پێکرا و گیانی لە دەست دا.\nدانا کەریمی، خەڵکی کەریماوای سەقز قوربانیی ئەو هێرشەی هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی بوو و بە گومانی پێبوونی کاڵای قاچاغ لەلایەن ئەوانەوە درایە بەر دەستڕێژ و کوژرا.\nهەواڵەکان باس لەوە دەکەن ناوبراو گوللە بەر سەری کەوتوە و دوایە ماشێنەکەی خۆی کێشاوە بە ترۆمبیلێکی بارهەڵگری بێنز؛ بەڵام پۆلیس ڕایگەیاندوە کە دانا کەریمی بەهۆی ڕووداوەی پێکدانانەکە مردوە، نەک گوللەی هێزەکانی حکومەت.\nجادر ئەحمەدپوور، کامیل مەحموودی، دانا کەریمی، پیرانشار، ماکۆ، سەقز، کاسبکار\t2017-10-14\nتاگەکانی بابەتجادر ئەحمەدپوور، کامیل مەحموودی، دانا کەریمی، پیرانشار، ماکۆ، سەقز، کاسبکار


وەزارەتی تەندروستیی هەرێم هەڵوێستی خۆی لەسەر کردنەوەی دەرگای قەتابخانەکان ڕاگەیاند و ئاماژەبەوەدەکات، هێشتا كۆرۆنا لە هەرێمی كوردستان لە دۆخێكی مەترسیدایە و بڕیارێكی لەوشێوە پێویستی بە هەڵسەنگاندنێكی دروستە و لیژنەی باڵا بڕیاری لەسەر دەدات.\nلە ڕاگەیەنراوێکدا د. ئاسۆ حەوێزی، وتەبێژی وەزارەتی تەندروستیی هەرێم ڕایگەیاند، "سەبارەت بەكردنەوەی دەرگای قوتابخانەكان بەناوی وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی چەند دەنگۆیەك بڵاوكراوەتەوە كە گوایە وەزارەتی تەندروستی لاری نیە لە كردنەوەی دەرگای قوتابخانەكان."\nئاماژەی بەوەشکردووە، " لێرەوە رایدەگەیەنین كە هێشتا كۆرۆنا لە هەرێمی كوردستان لە دۆخێكی مەترسیدایە و بڕیارێكی لەمشێوە پێویستی بە هەڵسەنگاندنێكی دروستە و لیژنەی باڵا بڕیاری لەسەر دەدات."\nوتەبێژی وەزارەتی تەندروستیی هەرێم ئەوەشی خستووەتەڕوو، " بۆیە تاوەكو ئێستا هیچ بڕیارێك دەربارەی كردنەوەی دەرگای قوتابخانەكان نەدراوە و ئەم دەنگۆیانە كە باس لە كردنەوەی دەرگای قوتابخانەكان دەكەن پێش ئەوەی ئەنجومەنی باڵا بڕیار لەسەر بدات راست نیە ."\nدلشادعەمەر وتیشی، "چاوەڕێ دەکەین لەم هەفتەیەدا بڕیاردان لەسەر ئەو پێشنیازە یەکلایی بێتەوە".\nلە کۆتایی مانگی شوباتی ڕابردوودا جارێکی تر وبەهۆی هەڵکشانی ڤایرۆسی کۆرۆناوە خوێندنی قۆناغە ناکۆتاییەکان پۆلەکانی ( 1تا 11) هەڵپەسێردرا و وەزارەتی پەرەوەردە بڕیاریدا ئەو قۆناغانە درێژە بەخوێندن بەدەن بەشێوازی ئەڵکترۆنی کە ئەوەش وایکرد لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا خوێندکاران ناڕەزایەتی دەربڕن و خوپیشاندان بکەن، لە ئێستادا تەنها پۆلی 12 ئامادەیی لەخوێندنی ناو پۆل بەردەوامن.


مناڵەکانی خاشقچی 70 ملیۆن دۆلار لەبەرامبەر بێدەنگبوندا وەردەگرن : چاوی گەل\nمناڵەکانی خاشقچی 70 ملیۆن دۆلار لەبەرامبەر بێدەنگبوندا وەردەگرن\nنوسەر : chawigal لەبەرواری : نیسان - 3 - 2019\nخێزانی نوسەر و رۆژنامەنوسی بەڕەگەز سعودی، جەمال خاشقچی تا ئێستا ملیۆنان دۆلاریان وەرگرتوە و پێشبینیش دەکرێت نزیکەی 70 ملیۆن دۆلار وەک قەرەبوی لەناوبردنی باوکیان وەرگرن.\nبەپێی هەواڵێکی ماڵپەڕی سی ئێن ئێن، خێزان و مناڵەکانی نوسەر و رۆژنامەنوسی بەڕەگەز سعودی جەمال خاشقچی تا ئێستا قەرەبوی چەندین ملیۆن دۆلاریان بەرێگای وەرگرتنی موڵک و پارەی کاش وەرگرتوە و پێشبینیش دەکرێت نزیکەی 70 ملیۆن دۆلار وەک قەرەبوی لەناوبردنی باوکیان وەربگرن.\nقەرەبوکردنەوەی خێزانی خاشقچی پاش دادگایکردنی تۆمەتبارانی کەیسی کوشتنی باوکیان دێت لەقونسوڵگەری سعودیە لەتورکیا.\nلەبەرامبەر وەرگرتنی ئەو قەرەبوە زۆرەدا، سەرچاوەیەک کە لە خێزانی شاهانەی سعودیەوە نزیکە ئاشکرایکردوە، خێزانی خاشقچی چیتر بەئاشکرا رەخنە لە خێزانی شاهانە ناگرن و بێدەنگی هەڵدەبژێرن.\nخاشقچی خاوەنی چوار منداڵە و هەریەک لەمناڵەکانی خانویەکی گرانبەهایان لەریازی پایتەختی سعودیە وەرگرتوە کە بەهای هەریەکەیان نزیکەی چوار ملیۆن دۆلارە.\nهەربەپێی زانیارییەکان، کوڕە گەورەکەی کە ناوی سەلاحە و کارمەندی بانقە لەشوێنی کارکردنی لەجدە خانویەکی گەورە و گرانبەهای وەرگرتوە، عەبدوڵا و دوخوشکەکەی دیکەشی لەناوچەیەکی دیکە خانوی گرانبەهایان پێدراوە.\nجگە لەوانە، هەریەک لەمناڵەکان بۆ یەک جار بڕەپارەیەکی 276 هەزار دۆلاریان پێدراوە و بڕیاروایە موچەیەکی مانگانەی 10 بۆ 15 هەزار دۆلاریش وەرگرن\nسەرچاوەکەی سی ئێن ئێن ئەوەشی زانیوە ئەو قەرەبوانە لەلایەن شا سەلمانەوە رەزامەندییان لەسەردراوە.


ل رۆژاڤایێ كوردستانێ خیانەتا ھەڤبەش – Sibehî سبەھی\nل رۆژاڤایێ كوردستانێ خیانەتا ھەڤبەش\nBergeh Kurdistan On 12/10/2019 / نڤیسار\nژئه‌نجاما په‌یمانا لۆزانێ، کوردستان ژ ئالیێ ئه‌مپه‌ریالیستان ڤە هات داباش کرن. کوردستان بوو ٤ به‌ش و که‌ت بن باندۆر و ده‌ستهلاتداریا چار ده‌وله‌تان: ده‌وله‌تا ترک، ده‌وله‌تا ئیرانێ، ده‌وله‌تا عیراقێ، ده‌وله‌تا سووریێ.\nده‌وله‌تا ترک، باکوورێ کوردستانێ داگیر كر. ل باکوورێ کوردستانێ سیسته‌مه‌کا کۆلۆنیالیست ئاڤا کر. هه‌موو مافێن نه‌ته‌وه‌یا کورد پشتگوھ خستن. ل هه‌مبه‌ری سیسته‌ما کۆلۆنیالیست هه‌موو خه‌بات، مخاله‌فه‌ت، سه‌رهلدانێن ملی یێن نه‌ته‌وه‌یا کورد ب زۆر و شده‌تێ ته‌مراندن.\nل کوردستانێ، كومكوژیێن مه‌زن ل دار خستن. میلیۆنه‌ک کورد کووشتن. ژ بۆنا کو کوردستان ژ کوردان ڤالا ببه، کورد ژ کوردستانێ کۆچبه‌ر کرن. ژ بۆنا کو کورد و کوردستان ببه ترک، ترک ئانین ل کوردستانێ جیوار کرن.\nفه‌لسه‌فه‌یا دامه‌زراندنا ده‌وله‌تا ترک که‌مالیزمێ، نه‌ته‌وه‌یا کورد وه‌ک دژمن په‌ژراند. نه‌ته‌وه‌یا کورد و کوردستان، هه‌ر ده‌مێ ژ بۆنا خوه ته‌هلووکه و ته‌هدید دیت.\nهه‌ر ده‌م ترسیا کو کوردستان دێ ژ بن باندۆر و ده‌ستهلاتداریا وێ ده‌رکه‌ڤه. لۆما ژی هه‌موو سیاسه‌ت و ستراته‌ژیا خوه ژ بۆنا کو نه‌ته‌وه‌یا کورد و کوردستان ئازاد و سه‌ربخوه نه‌به ته‌سپیت کر.\nده‌وله‌تا ترک، به‌س باکوورێ کوردستانێ نه، هه‌موو به‌شێن دن یێن کوردستانێ ژی، ژ بۆنا خوه ته‌هدید و ته‌هلووکه په‌ژراند.\nلۆما ژی ژ بۆنا کو ل به‌شێن دن ژی کورد ئازاد نه‌بن و نه‌بن ده‌وله‌ت، سیاسه‌تاکا کلاسیک نژادپه‌ره‌ستی و کۆلۆنیالیست مه‌شاند، ب ده‌وله‌تێن داگیرکه‌ر و کۆلۆنیالیست ڕا هه‌ر ده‌م د ناڤ پێوه‌ندیه‌که ستراته‌ژیک دا بوو.\nده‌وله‌تێن دن یێن کۆلۆنیالیست ژی هه‌مان سیاسه‌ت په‌ژراند. وان ژی ب ده‌وله‌تا ترک ڕا تیفاق و هه‌ڤکاری کرن، ل هه‌مبه‌ری ته‌ڤگه‌را ملی یا کوردستانێ ته‌ڤگه‌ریان.\nده‌وله‌تا ترک، لۆما د سه‌رهلدانا ئاگریێ دا، ب ئیرانێ ڤه ئاخا کوردستانێ د ناڤ هه‌ڤ دا پێك گوھارت.\nده‌وله‌تا ترک لۆما:\n*ل دژی ده‌وله‌تا کوردستان یا مه‌هابادێ (۱۹٤٦)،\n*ل دژی ئۆتۆنۆمیا کوردستانێ (۱۹۷۰)،\n*ل دژی ڕه‌فه‌راندووما سه‌رخوه‌بوونا کوردستانێ (۲۰۱۷) ده‌رکه‌ت.\nده‌وله‌تا ترک، د ڤێ مه‌رهه‌له‌یێ ده ژی، ل ڕۆژاڤایێ کوردستانێ، ئازادی و سه‌رخوه‌بوونا نه‌ته‌وه‌یا کورد ژ بۆنا خوه خه‌ته‌ر دبینه.\nڤێ یه‌کێ ژی گه‌له‌ک ئاشکه‌ره دیار دکه.\nدبێژە کو “ ده‌ستهلاتداریا کوردان ل ڕۆژاڤایێ کوردستانێ، ژ بۆنا مه خه‌ته‌ر دبه.”\nئه‌ڤ ده‌ستهلاتداریا، دێ ڕۆژێن پێش دا ژ بۆنا کو کوردێن ل ترکیێ ببه مۆده‌ل.\nلۆما عه‌فرین داگیر کر. لۆما دخوازه کو هه‌موو ڕۆژاڤایێ کوردستانێ داگیر بکه.\nئه‌ڤ ته‌ڤگه‌را ده‌وله‌تا ترک، ل دژی حقووقا ناڤنه‌ته‌وه‌یی یه. ل دژی مافێن چاره‌نڤیسیا نه‌ته‌وه‌یا کورده.\nچ ده‌ما ئه‌ڤ ته‌ڤگه‌را داگیرکه‌ری ژ ئالیێ کوردان ڤە نایێ قه‌بوول کرن و نایێ په‌ژراندن.\nدڤێ هه‌موو کورد ل دژی داگیرکه‌ریا ده‌وله‌تا ترک یا ڕۆژاڤایێ کوردستانێ ده‌رکه‌ڤه.\nئه‌ڤ ته‌ڤگه‌ر ل دژی گه‌لێ ترکه ژی. لۆما دڤێ ئه‌و ژی ل دژ ده‌رکه‌ڤن.\nئه‌ڤ ته‌ڤگه‌ر دبه سه‌ده‌مێ فه‌لاکه‌تا ئابۆری ژی، به‌ده‌ل ژی دێ ل سه‌ر پشتا گه‌ل بار ببه.\nمخاله‌فه‌تا دژمنێ حکوومه‌تا ئه‌ردۆگان، گه‌له‌ک ب هێسانی ده‌نگ دا کو ده‌وله‌تا ترک، ڕۆژاڤایێ کوردستانێ داگیر بکه.\nئه‌ڤ ژی ده‌ردخه هۆلێ کو ژ بۆنا پارتیێن سیاسی یێن ترک ژی کورد و کوردستان دژمنه.\nدڤێ کو ده‌وله‌تا ترک ده‌ڤ ژ ئۆپه‌راسیۆن و داگیركرنا خوه یا ل ڕۆژاڤایێ کوردستانێ به‌رده.\nخیانه‌تا ئه‌مریکایێ و پەكەكێ/پەیەدێ…\nئه‌مریکایێ ب ڕیا پەكەكێ نه‌ته‌وه‌یا کورد ل ڕۆژهلاتا کوردستانێ خست بن خه‌ته‌ریێ. نووها ژی ده‌ڤ ژ کوردان به‌ر دده. کوردان دده به‌ر ده‌ڤێ ده‌وله‌تا داگیرکه‌ر یا ترک. ئه‌ڤ جاره‌کا دن خیانه‌ته‌کا مه‌زن یا ئه‌مریکایێ ل هه‌مبه‌ری کوردانه.\nپەكەكە/پەیەدێ ژی سیاسه‌ته‌که گه‌له‌ک خه‌ته‌ر، تفاقێن گه‌له‌ک خه‌ته‌ر مه‌شاند. بوو سه‌ده‌م کو ده‌وله‌تێن کۆلۆنیالیست گه‌له‌ک ب هێسانی ئێرشی ڕۆژاڤایێ کوردستانێ بکن..\nتێ گۆتن کو “ئه‌مریکا ده‌ما هات سووریێ ژ بۆنا کوردان نه‌هات. ژ بۆنا کو ل دژی داعشێ شه‌ر بکه هات سووریێ. چ وه‌ختا نه‌گۆت کو ‘ئه‌ز ژ بۆنا کوردان هاتمه سووریێ. ئه‌زێ مافێن وان و وه‌لاتێ وان بپارێزم. ئه‌مه‌ریکا نووها ژی ڤێ ستراته‌ژیێ دمه‌شینه. دەلیڤێ دده ده‌وله‌تا ترک کو ڕۆژاڤایێ کوردستانێ داگیر بکه. گه‌لۆ ئه‌مریکا چما خیانه‌تکار تێ ب ناڤ کرن؟”\nمن ژی د گه‌له‌ک ماقه‌له‌یێن خوه دا نڤیساند کو ئه‌مریکا ژ بۆنا کوردان نه‌هاتیه سووریێ. ژ بۆنا سووریێ و کوردان و کوردستانێ ژی خوه‌دیێ پرۆژه‌یه‌کێ نینه.\nلێ ده‌ما کو ل هه‌مبه‌ری داعشێ ده‌ست ب شه‌ر کر؛ نه‌خوه‌ست کو له‌شکه‌رێ خوه ب کار بینه و بده کوشتن. ژ بۆنا خوه ل له‌شکه‌ران گه‌ریا کو شه‌رێ خوه ب وه‌کاله‌تێ بمه‌شینه.\nپەكەكێ/پەیەدێ ل سووریێ له‌شکه‌ری ژ ڕژێما فاشیست و کۆلۆنیالکیست یا بەعسی و ده‌وله‌تا ئیرانێ و ڕووسیایێ ڕا دکر.\nپشتی ده‌مه‌کێ ئه‌مرکایێ پەكەكێ/پەیەدە کری. پەكەكێ/پەیەدێ ژی گۆر ئاقلێ خوه یێ سڤک پلانا ده‌ستهلاتداریا خوه د سه‌ر ئه‌مریکایێ ڕا کر. بوو له‌شکه‌رێ ئه‌مریکایێ.\nده‌ما کو پەكەكێ/پەیەد بوو له‌شکه‌رێ ئه‌مریکایێ، ئه‌مریکایێ گه‌له‌ک ئاشکه‌ره دیار کر کو “پلانا مه یا کو ئه‌م کوردستانه‌کێ ئاڤا بکن و سووریێ پارچه بکن نینە. پەكەكێ/پەیەد به‌س ب په‌ره ژ مه ڕا له‌شکه‌ری دکن. له‌ورا پەكەكێ/پەیەد له‌شکه‌رێن ئه‌رزانن.”\nپەكەكێ/پەیەدێ ژی له‌شکه‌رێن خوه ژ جوانێن کورد چێکربوو.\nوێ ده‌مێ هه‌ر کاره‌کی پەكەكێ/پەیەد وه‌ک کارێن کوردان هات شرۆڤه کرن.\nله‌شکه‌ربوونا پەكەكێ/پەیەدێ ژ بۆنا ئه‌مریکایێ ژی، ژ کوردان ڕه وه‌ک ئالیکار هات په‌ژراندن.\nژ ڤێ ژی ئه‌و ئه‌نجام هات ده‌رخستن کو ئه‌مریکا دخوازه کوردان بپارێزه. هه‌تا دکاره کوردستانێ ژی ئاڤا بکه.\nلێ گه‌له‌ک ئاشکه‌ره بوو کو ئه‌مریکا ل عیراقێ ژ ده‌وله‌تا کوردستانێ ڕه پشتگری نه‌کر کو کوردان ب رێیەكا گه‌له‌ک ده‌مۆکراتیک و ب ڕێیا ڕه‌فه‌راندوومێ بریارا ده‌وله‌تئاڤاکرنێ دابوون.\nئه‌مریکایێ ل باشوورێ کوردستانێ ژ ده‌وله‌تا کوردستانێ ڕا ئالیکاری نه‌کر کو باشوورێ کوردستانێ وه‌لاته‌ک ده‌وله‌مه‌ند یێ په‌ترۆلێ بوو، دێ چه‌وا ل ڕۆژاڤایێ کوردستانێ بخوازه ده‌وله‌ت ئاڤا بکه؟\nب سالانه کو ئه‌ز ڤان نێریناندنڤیسم، هه‌زار مخابن سیاسه‌تڤان و ڕه‌وشه‌نبیرێن مه ڤێ یه‌کێ بیر نابن و فاهم ناکن.\nپشتی ئه‌ڤ فاهماندنێ پەكەكێ/پەیەدێ ئه‌و ده‌وله‌تێن ژ پەكەكێ/پەیەدێ ڕا ئالیکاری دکرن، بوون دژمنێن کوردان.\nژ ئالیێ دن ڤە ئه‌مریکایێ ب ده‌ستێ پەكەكێ/پەیەدێ باژارێن عه‌ره‌بان ژی داگیر کربوو.\nعه‌ره‌ب ژی ب ته‌ڤایی بوون دژمنێ پەكەكێ/پەیەدێ و کوردان.\nلۆما پشتی جڤینا ئاستانا ، من نڤیساند کو ڕووسیایێ و ئیرانێ بریار دان کو ژ بۆنا کو ژ ئه‌مریکایێ و پەكەكێ/پەیەدێ خه‌لاس ببن و یه‌کیتیا سووریێ بپارێزن؛ پشتگریا ئۆپه‌راسیۆن و داگیرکرنا ده‌وله‌تا ترک یا ڕۆژاڤایێ کوردستانێ کرن.\nڕژێما بەعسێ ژی به‌ریا جڤینا ئاستانا یێ ژ نه‌ته‌وه‌یا یه‌کگرتی ڕا نامه‌یه‌ک شاند کو “پەكەكێ/پەیەد ڕێخستنه‌که ته‌رۆریسته.”\nئه‌ڤ داخویانی و بریارا سووریێ ژی ده‌رفه‌ت ددا ده‌وله‌تا ترک کو ڕۆژاڤایێ کوردستانێ داگیر بکه.\nله‌ورا كو ئیرانێ د جڤینا ئاستانایێ دا بنخه‌ته‌که قالند کر کو دڤێ په‌یمانا ۱۹۹۸ یا ئه‌ده‌نه‌یێ د ناڤبه‌ینا ده‌وله‌تا ترک و سووریێ د جی ب جی ببه.\nد وێ په‌یمانێ دا تێ گۆتن کو ده‌وله‌تا ترک، ده‌ما کو ژ سووریێ ل هه‌مبه‌ری وان ته‌ڤگه‌ره‌کا ته‌رۆری پێک بێ، ده‌وله‌تا ترک دکاره بکه‌ڤه ناڤ ئاخا سووریێ و ل هه‌مبه‌ری ته‌ڤگه‌را ته‌رۆری شه‌ر بکه.\nئه‌نجاما ڤێ په‌یمانێ ئۆجەلان ژ سووریه‌یێ ده‌رکه‌ت.\nئەڤ په‌یمان ڕێ ژ داگیرکه‌ریا ده‌وله‌تا ترک ڕا گه‌له‌ک ئاشکه‌ره ڤه‌دکه.\nئه‌و بریارا ده‌وله‌تا سووریێ داگیركركنا عه‌فرینێ ژی ڕه‌وا دکه.\nده‌ما ئه‌ڤ هه‌موو قه‌وماندن ب هه‌ڤ ڕا بێن ئانالیز کرن و شرۆڤه کرن، گه‌له‌ک ئاشکه‌ره خویا دکه کو ل ڕۆژاڤایێ کوردستانێ، پشتی داخویانیا قه‌سرا سپی، خیانه‌تا ئه‌مریکایێ و /پەكەكێ/پەیەدێ یا هه‌ڤبه‌ش هه‌یه.


نوێترین گەماڕۆی ئەمریكا بۆ سەر ئێران\nنوێترین گەماڕۆی ئەمریكا بۆ سەر ئێران\nبه رواری داگرتن : 2019-05-04 10:28\nناوەندی ھەواڵەكان - وەزارەتی دەروەی ئەمریکا سزای نوێی بۆ سەر ئێران دیاری كرد سەبارەت بە بەرهەم هێنان و پەرە پێدانی ئەتۆمی.\nمایك پۆمپیۆ وەزیری دەروەی ئەمریكا ڕایگەیاند، كە پێداگری لە سەر سنورداركردن و گەماڕۆدانی بەرهەمی ئەتۆمی ئێران دەكەن.\nبە پێی ڕاگەیەندراوی نوسراوی وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا هاتوە لە نوێترین لێدوان لەبارەی سزاکانی سەر ئێران ڕاگەیەندرا: لە بەرواوی 04/05/2019 بە دواوە، هەر لایەنێک یارمەتی ئێران بدات پەرە بە وێستگەی ئەتۆمی بوشێهر بدات، سزا دەدرێت.\nباس لەوەش كراوە، ئێمە چیتر رێگە نادەین ئاوی قورسی ئێران لەو رێژەیەی بۆی دیاری کراوە زیاتر بکرێت، نابێت بەهیچ جۆرێک ئاوی قورس لە ئێراندا بوونی هەبێت.\nئەمەریکا ئێرانی لەوەش ئاگادار کردەوە، گواستنەوەی یۆڕانیۆمی پیتێنراو بۆ دەرەوەی وڵات و وەرگرتنی یۆرانیۆمی سرووشتی لە بری قبوڵ ناکات.\nهەروەها ماوەی 90 ڕۆژ ڕێگە پێدراوە بۆ ڕوسیا و چین و فەڕەنسا بەریتانیا بۆ مامەلەكردن لەگەڵ ئێران سەبارت بە وزەی ئەتۆمی.(İLKHA)\nبليته كان ئێران ئەمریكا وزە سزا ئەتۆمی


Home›هەواڵ›جیهان›بۆچی ئەو وڵاتانەی ژن سەرۆکیانە بەسەر کۆرۆنادا زاڵبوون؟\nژنانی سەرکردەی بەشێک لە وڵاتان\nسەرکەوتنی ژنانی سەرکردەی وڵاتان لە رووبەڕووبوونەوەی پەتای کۆرۆنادا بووەتە هەوێنی توێژینەوەیەک کە بۆچی ئەو ڤایرۆسە لە کاتێکدا جیهانی ئیفلیج کردووە، بەڵام وڵاتەکانی ئەوان لەسەر پێی خۆیان وەستانەوە.\nشێوازی وتاردان و قسەی سەرکردە ژنەکان تەواو پێچەوانەی لێدوان و وتارەکانی هاوتا پیاوەکانیان بووە لە سەرەتای سەرهەڵدانی پەتاکەوە تا ئەمڕۆ.\nجایێر پۆلیسۆنارۆ کە سەرۆکی بەرازیلە، ڤایرۆسەکەی بە (شتێکی بچووک و بێ مانا) وەسفکرد، لە کاتێکدا ئەنگێلا مێرکل راوێژکاری ئەڵمانیا زۆر زانستییانە پێناسەی ڤایرۆسەکەی دەکرد و ئێستا بەرازیل یەکێکە لەو وڵاتانەی کۆرۆنا تەنگی پێهەڵچنیوە.\nجاسیندا ئاردێرن ژنە سەرۆکوەزیرانی نیوزلەندا کە تەنیا 22 حاڵەتی مردنی لە وڵاتەکەی تێدا تۆمار کراوە تائێستا، زۆر بە متمانە و بڕوا بەخۆبوونەوە توانی قسە لەگەڵ گەلەکەی بکات و فشاری پەتاکەی لەسەر سووککردن.\nئیرینا سۆلبێرگ ژنە سەرۆکوەزیرانی نەرویج کە 264 حاڵەتی مردنی تۆمار کردووە لە وڵاتەکەی، بە منداڵەکانی وڵاتەکەی وتووە عەیبە نییە هەست بە ترس بکەن کاتێک کۆمەڵێک رووداو لە یەک کاتدا روو دەدەن” تا لایەنێکی مرۆڤدۆستیی پیشان بدات.\nزانکۆکانی لیڤەرپوڵ و ریدینگ لە بەریتانیا دەڵێن “ئەو 19 وڵاتەی جیهان کە ژن سەرۆکیانن، هەر زوو قەدەغەی هاتووچۆ و خۆپارێزییان راگەیاندووە و بە بەراورد لەگەڵ هاوسێکانیان توانیویانە کۆنترۆڵی دۆخەکە بکەن”.\nسایتی بلومبێرگ دەڵێت: “بەپێی توێژینەوەکان، ژنان زوو تر هەست بە مەترسییەکان دەکەن و لەکاتی روودانی کارەساتێکدا زۆر بەخێرایی بڕیار دەدەن”.\nتوێژینەوەی ئەو دوو زانکۆ بەریتانییە دەڵێت: “ژنانی سەرکردە گوێ بە زیانی ئابووری نادەن و ژیانی مرۆڤیان بەلاوە گرنگە، بەڵام پیاوە سەرۆکەکان گوێ بە تەندروستیی مرۆڤ نادەن و لایەنی ئابوورییان بەلاوە گرنگترە، بۆیە کۆرۆنا زیانی گیانی زۆری پێگەیاندن”.\nهۆکارێکی دیکە کە توێژینەوەکە پێیگەیشتووە، ئەوەیە ژنانی سەرکردەی ئەو 19 وڵاتە راستەوخۆ دەچنە ناو خەڵکەوە، بەڵام پیاوانی سەرکردە زیاتر لە خەڵکەوە دوورن و لەڕێگەی پەیام و لێدوانەوە لە پشت شاشەکان سەرکرایەتیی وڵات دەکەن.


:: AM:09:01:13/10/2019 \nشەهێن جەمال كچە ئەكتەرێكە ماوەی چەندان ساڵە بێ دابڕان لە بواری شانۆ و دراما و كورتە فیلم رۆڵ دەبینێ. ئەو لەم دیمانەیەی "وشە"دا باس لە ئەزموونی هونەریی خۆی دەكات و دەڵێ، رووخسارم زیاتر بۆ ئەوە گونجاوە لە درامای تراجیدیدا رۆڵ ببینم.\nلە كەیەوە دەستت كردووە بە كاری هونەری؟\nلە ساڵی 2004ـەوە دەستم كردووە بە كاری هونەری و و تا ئێستە بەردەوامم. ساڵی 2003 هاوسەرگیریم لەگەڵ هونەرمەند و دەرهێنەری كورد "كاروان ئاوات" كردووە و خاوەنی دوو منداڵم بە ناوەكانی شەنیار و ژابان.\nئەو كارە هونەرییانە چین بەشداریت تێدا كردوون؟\nكارە هونەرییەكانم بریتی بوون لە كورتە فیلم و فیلمی سینەمایی و دراما و ڕێكلام، لە چەند كلیپێكیشدا بەشداریم كردووە، هاوكات لە سێ شانۆگەریدا بەشدار بووم.\nلە یەكەمین كاری هونەریمدا خەڵاتی باشترین ئەكتەرم بە دەست هێناوە\nلە یەكەمین كاری هونەریمدا خەڵاتی باشترین ئەكتەرم بە دەست هێناوە كە یەكەم هەنگاوم بوو، دواتریش لە چەند وڵاتێك بۆ فێستیڤاڵی هونەری بانگهێشت كرام.\nهونەر لەلای تۆ چی دەگەیەنێت؟\nهونەر داهاتێكی بە نرخە، ئەو داهاتەیش ناساندنی هونەرمەندە بە بینەر، ئەگەرنا سوودێكی ئەوتۆی دارایی نییە، بەڵام حەز و خولیا وا لە مرۆڤ دەكات بەردەوام بێت لە هونەرەكەی و ئامادەم هەموو ڕۆڵێك ببینم بە مەرجێك لە چوارچێوەی نەریتی كۆمەڵگەكەمدا بێت.\nئاستی درامای كوردی چۆن دەبینی؟\nبەهۆی تەنگژەی داراییەوە وردە وردە خەریكە كاری دراما لە كوردستاندا كز دەبێت و بەرەو نەمان دەچێت، لەبەرئەوەی وەزارەتەكان دەستی هونەرمەندانیان نەگرتووە بۆ كاری دراما.\nحەز دەكەی لە درامادا زیاتر چ ڕۆڵێك ببینی؟\nڕووخسارێكی گونجاوم هەیە بۆ درامای تراجیدی و كەمتر دەتوانم لە ڕۆڵی كۆمیدیادا سەركەوتوو بم.\nهۆی چییە ماوەیەكە كەمتر لە شاشە دەردەكەوی؟\nبەهۆی ئەوەی تا ئێستە كارێكی بەپێی پێویست بە دڵی من نەكراوە، هەروەها بەهۆی نەبوونی بودجەوە كەمتر دەردەكەوم، بەداخەوە كەناڵە كوردییەكانیش كەمتر درامای كوردی پەخش دەكەن و بۆ هەر كارێكیش پێویستیت بە سپۆنسەر دەبێت، ئێستە كەمتر كۆمپانیاكانیش سپۆنسەری كارە هونەرییەكانی هونەرمەندان دەكەن.\nهەست ناكەی بەرەو پێشچوونێك هەیە؟\nبەخۆشحاڵییەوە بەراورد بە ساڵانی ڕابردوو هونەری كوردی لە پێشكەوتندایە و ژنانیش ڕۆڵی بەرچاویان هەیە لەو پێشكەوتنەدا.\nبە كام لە هونەرمەندە كوردەكان سەرسامی؟\nزۆر سەرسامم بە هونەرمەند ماهیر حەسەن، لەبەرئەوەی هونەرمەندێكە هەم ئەكتەری درامایە و هەم شانۆ.\nهیچ بەرهەمێكی نوێت هەیە؟\nبەمنزیكانە لە درامای "ئەرخەوان" بەشداری دەكەم كە لە دەرهێنانی كاروان ئاوات.\nوشە/دیمانەی شادان بەكر\nله یوتوب به‌شدارى له 21 فێستیڤاڵى سینه‌مایى بكه‌ن


له تیف هه لمه ت - مالپه ری کاردو ئارت\nبایگانی نوشته هاله تیف هه لمه ت - مالپه ری کاردو ئارت\n” شاعیر ” له تیف هه لمه ت\nگوێم لە ئاو گرت گۆرانی دەگوت بۆ کە نار، گوێم لە مەل گرت گۆرانی دەگوت بۆ دار! گوێم لە دار گرت: گۆرانی دەگوت بۆ بە هار! گوێم بۆ بەهار خستە سەر پشت گۆرانی دە گوت بۆ شاعیر! کە سەرنجم لە شاعیردا دەتوایەوە و تک تک دەبوو بە ئاگر. شێعر : لەتیف هەڵمەت\nشاعیر, شعر کوردی, له تیف هه لمه ت


دووه‌م حاڵه‌تی تووشبوون به كۆرۆنا له هه‌ولێر تۆماركرا - باسک نێت\nدەستپێك/ تەندروستی/دووه‌م حاڵه‌تی تووشبوون به كۆرۆنا له هه‌ولێر تۆماركرا\nBalen Ibrahim 2020-03-07\nوه‌زاره‌تی ته‌ندروستی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان تۆماركردنی دووه‌م حاڵه‌تی تووشبوون به ڤایرۆسی كۆرۆنا له شاری هه‌ولێر راگه‌یاند.\nله به‌یاننامه‌یه‌كدا وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی ئاشكرایكرد، دوای ئه‌وه‌ی شه‌وی رابردوو یه‌كه‌م حاڵه‌تی تووشبوون به‌و ڤایرۆسه له شاری هه‌ولێر پشتڕاست كرایه‌وه، ئه‌مشه‌و حاڵه‌تی دووه‌م تۆماركرا.\nله به‌یاننامه‌ی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستیدا هاتووه، ئەمڕۆ پشکنین بۆ (72) گۆمانلێکراو ئەنجامدرا کە لە نێویاندا (1) نەخۆش دەرەنجامی پشکنینی تاقیگەیی پۆزەتیڤ دەرچوو و هەڵگری فایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID-19 یە، کە ئافرەتێکی تەمەنی (49) ساڵە و دانشتووی شاری هەولێرە.\nوه‌زاره‌تی ته‌ندروستی ئاشكراشیكرد، ئێستا ئه‌و ئافره‌ته لە ژێر چاودێری پزیشکیدایە، کە ێشتر گەشتی وڵاتی ئێرانی کردبوو بەمەبەستی چارەسەری، بەمەش کۆی گشتی هەڵگرانی ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID-19 لە هەرێمی کوردستان بوو بە (10) حالەت و یه‌كێكیان گیانی له‌ده‌ستداوه.\nوەزارەتی تەندروستی داواش له هاووڵاتیان ده‌كات، پابەندی گشت ئەو ڕێنماییانە بن کە بۆ مەبەستی خۆپارێزی و ڕێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە لەلایەن وەزارەتی تەندروستی و وەزارەتی ناوەخۆ و لایەنە پەیوەندیدارەکانی دیكه‌وه دیاریکراون.\nهه‌روه‌ها داوشیان لێ ده‌كات، هاوکاری تیمەكانی تەندروستی بن بۆ دۆزینەوەی هەر گۆمانلێكراوێك و گەشتیارێك، كە دوورن لە چاوی تیمەكانی تەندروستی.\nله به‌یاننامه‌كه‌دا هاتووه، “هاووڵاتیان دڵنیا دەكەینەوە، كە بەردەوام دەبین لە كاری پێویست بۆ ڕێكارەكانی خۆپارێزی و دۆزینەوەی گومانلێكراوان و ڕێگەگرتن لە بڵاوبوونەوە و بەدواداچوونی چارەسەریەكانى نەخۆشەكان”.


مەراسیمی هەڵدانەوەی یەكەمین گۆڕی بەكۆمەڵ لە گوندی كۆچۆی سەربە شەنگال دەستیپێكرد : Hekar.net\nمەراسیمی هەڵدانەوەی یەكەمین گۆڕی بەكۆمەڵ لە گوندی كۆچۆی سەربە شەنگال دەستیپێكرد\nالكاتب admin on الجمعة, مارس 15, 2019 · شاركنا الرأي\n15/3/2019 – 18:39\nدەست بە هەڵدانەوەی گۆڕە بە کۆمەڵەکانی كوردانى ئێزدی دەکرێت\nئەمڕۆ هه‌ینى مەراسیمی هەڵدانەوەی یەكەمین گۆڕی بە كۆمەڵ لە گوندی كۆچۆی سەر بە قەزای شەنگال دەستیپێكرد.\nئەمڕۆ بە ئامادەبونی نوێنەری نەتەوەیەكگرتوەكان و كەسوكاری شەهیدان و كەسوكاری ئێزیدییەكان، بەهەماهەنگی نێوان حکومەتی هەرێمی کوردستان و حکومەتی عێراقی فیدڕاڵ مەراسیمی هەڵدانەوەی یەكەمین گۆڕی بە كۆمەڵی كوردانی ئێزیدی لە گوندی كۆچۆی قەزای شەنگال دەستیپێكرد.\nلە 3/8/2014دا كاتێك چه‌كدارانى تیرۆریستی داعش هێرشیانكردە سەر گوندی كۆچۆی قەزای شەنگال و كۆنتڕۆڵیانكرد، كۆمەڵكوژیەكی گەورەیان تێدا ئەنجامدا.\nبەپێی ئامارەكان، پێش هێرشەكانی داعش، ژمارەی خێزانەكانی کۆچۆ نزیکەی 340 خێزان بووە، کە لە نزیکەی 1600 كەس پێکهاتبوون، داعش 1030 کەس لە دانیشتوانی کۆچۆی شەهید کردوە.\nئەمڕۆش سەرۆك وەزیرانی عێراق رایگەیاند” لەدوای كۆتایی هاتنی داعش 73 گۆڕی بە كۆمەڵ دۆزراونەتەوە و سەرجەم گۆڕەكانیش بە پێی ستانداردی جیهانی هەڵدەدرێنەوە لە رێگەی دروستكردنی لیژنەی تایبەت بە هەڵدانەوەی گۆڕەكان.\nلەلایەكی دیكەشەوە ناجحە عەبدولئەمیر شمری سەرۆكی دەزگای شەهیدانی عێراق لەو مەراسیمەدارایگەیاند” ژمارەی گۆڕە بەكۆمەڵەكان و ژمارەی بێسەروشوێنان و زیانلێكەوتوان زۆر زۆرە، داوا لە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەكەین هاوكاری عێراق بكەن و ئەو تاوانانە بە جینۆساید بناسرێن.\nوتیشی” تاكو ئێستا 198 گۆڕی بە كۆمەڵ لە عێراق دۆزراونەتەوە، داواشی كرد قەرەبوی ماددی و مەعنەوی كەسوكاری قوربانیان بكرێتەوە.


چەکەکانی قورس لە ئیدلب دەکشێنەوە\nبه رواری داگرتن : 2018-10-09 15:11\nناوەندی ھەواڵەكان - هێزەکانی چەکداری ئۆپۆزسیۆنی ڕژیمی سوریا چەکەکانی قورس لە ناوچەی هێمن و بێ چەک لە ئیدلب دەکەشێنەوە.\nپێشتر تورکیا و روسیا سەبارەت بە دروست کردنی ناوچەی هێمن و بێ چەک بۆ ڕێگری لە هێرشەکانی ڕژێم بۆ سەر ئیدلب ڕێكەوتنیان واژۆ کرد. هێزەکانی چەکداری ئۆپۆزسیۆنی ڕژێمی سوریا چەکەکانی قورس لە ناوچەی هێمن و بێ چەک لە ئیدلب کەشێنەوە. لە نێو چەکەکانی قورس چەکەکانی وەکو تانک و تۆپ و هاوەن بونیان هەیە.\nسەبارەت بەم بابەتە مافەکانی مرۆڤی سوری كە بارەگای سەرەكی لە لەندەنە ڕاگەیەندراوێکی بڵاو کردوە باسی لەوە کرد: کشاندنەوەی چەك ٣ ڕۆژە دەستی پێ کردوە و چەکەکان لە باکوری حەما کەشێندرانەوە بو ڕۆژهەلاتی ئیدلب.(İLKHA)\nبليته كان سوریا،چەك،قورس،ڕژێم


گرافیک کاردی نوێی ئێنڤیدیا (جی تی ئێکس ۱۰٨۰ تی ئای) خێراترین گرافیک کاردی نوێیە له جیهاندا. – کەی ئای تی ئێن\nبابەتی گرینگ 1, ئازار 2017\nئەمڕۆ جێن سوون بەڕێوەبەری جێبەجێکاری ئێنڤیدیا لەسەر سەکۆی کۆنگرەکانی گەشەپێدەرانی یاریەکان لە سانفرانسیسکۆدا نوێترین گرافیک کاردی دڕندەی خۆی بە ناوی (جی تی ئێکس ۱۰٨۰ تی ئای) ئاشکراکرد. بەڕێوەبەر تەنها ئەوەی ئاشکرا نەکرد کە کارده نوێیەکە بە سێنتی ۳٥ لە سەد هێزی لە گرافیک کاردی ڕابردوو (جی تی ئێکس ۱۰٨۰) زیاترە، بەڵکو خێراترینی کاردە پێشکەوتووەکانە لە گرافیک کاردەکانی جیهان، نموونەش گرافیک کاری (زە تیتان ئێکس)ـە کە نرخی ۱۲۰۰ دۆلارە.\nگرافیک کاردی نوێی (جی تی ئێکس ۱۰٨۰ تی ئای) لە ڕووی چەند تایبەتمەندیەکی پێشکەوتووترەوە گرافیک کاردی ڕابردووی جی تی ئێکس ۱۰٨۰ سەرکووت دەکات. گرافیک کاردەکە لەگەڵ ۱۱ گێگابایت لە ڕام و لەگەڵ ۱۱ گێگابایت خێرایی له چرکەیەکدا، دەبێتە خێراترین جۆری گرافیک کارد، بەڵام هەرچەندە گرافیک کاردی (زە تیتان ئێکس) خاوەن ڕامێکی زیاترە (کە ۱۲ گێگابایتە) بەڵام ئەمە کار ناکاتە سەر گرافیک کاردە نوێیەکەی نڤیدیا و هێشتا بە ڕێژەی ۱ گێگابایت خێرایی کەمترە! ئەمە جگە لەوەی کە گرافیک کاردی (جی تی ئێکس ۱۰٨۰ تی ئای) وزەیەکی کەمتر خەرج دەکات لە چاو گرافیک کاردی (زە تیتان ئێکس).\nشایەنی باسە نرخی گرافیک کارده نوێیەکەی ئێنڤیدیا ۷۰۰ دۆلارە و ئێنڤیدیا ڕایگەیاندووە کە گرافیک کارده نوێیەکەیان لەم مانگەدا خۆیان له کۆگاکان دەبیننەوە، هەروەها داشکاندیش لە نرخی گرافیک کاردی (جی تی ئێکس ۱۰٨۰) دەکەن و نرخی دەبێتە ٥۰۰ دۆلار. ئەگەر تۆ بتەوێت کۆمپیوتەرێکی بەهێز کە ڕوونی (٤ کەی) و بێت و لە ڕووی گرافیک و توانای تەواوی کارکردن بۆ یاریەکان بکڕیت، ئەوا جی تی ئێکس ۱۰٨۰ تی ئای باشترین هەڵبژاردەت دەبێت، چونکە خێراییەکەی ئەو لە هیچ گرافیک کاردێکی جیهاندا نیە!\nتاگەکان گرافیک کارد نڤیدیا


خويَندكاران طويَدةطرن لة داواكاني سةركردة شيعةكان و نةضونة ثؤلةوة و بةشداريي خؤثيشاندانة نارِةزايية طشتيةكانةوة لة دذي دةستور. | Institute for War and Peace Reporting\nخويَندكاران طويَدةطرن لة داواكاني سةركردة شيعةكان و نةضونة ثؤلةوة و بةشداريي خؤثيشاندانة نارِةزايية طشتيةكانةوة لة دذي دةستور.\nنوسيني ويسام ئةلجاف، عةلي ناجي، عةقيل جةبار و محةمةد فةوزي لة بةغداد\nلة 21 ي ئازار دا، خؤثيشاندةران رذانة طؤرِةثاني فيردةوس ي بةغدادةوة لة وةلآمي داواكاني ئايةتولَلآ محةمةد ئةليةعقوبي دا كة دةوتريَت ثاشكةوتوي زؤر بةهيَزي هةية لةنيَو طةنجة شيعة رؤشنبيرةكاندا.\nلة طؤرِةثاني فيردةوس ، جيَطرةكةي يةعقوبي لة بةغداد عةلي ئةلئيبراهيمي، ثيَش نويَذكةران كةوت و دوا بؤ ئاثؤرِايةكي لافيتة بةدةست و وتي " ئيَمة دةستوري ئيسلامي خؤمان دةويَت ، ئيَمة عيَراقيَكي يةكطرتومان دةويَت."\nشيَخ داواي تةعديليَكي كرد لة دةستورةكةدا و فيدرالَيزم و بيرؤكةي " حوكمي كةمينةي بةسةر زؤرينة "دا رةتكردةوة كة وتي رةنطة جيابونةوةي ليَبكةويَتةوة.\nعةلي وتي " ئاشكراية كورد فيدرالَيزميَكي دةويَت لةسةر بناغةي نةذاد كة ئةوةش ئارةزوي ئةوان دوثات دةكاتةوة بؤ جيابونةوة."\nزؤر لة سةركردة شيعةكان رةخنةيان لةو برِطة ياساييانةي دةستورةكة طرتوة كة سةروةرييةكي دياريكراو دةبةخشيَتة ناوضة كورديةي باكور كة خؤيان بةرِيَوة دةبةن هةروةها ئةو برِطةيةش كة ريَطةدةدات هةريَمةكاني وةك ئةوةي كوردةكان ظيتؤي تةبةنناكردني دةستوري هةميشةيي بكةن.\nهةروةها عةلي وتي كة ياساكة دانثياناني ثيَويستي ئيسلامي تيا نية.\nلةكاتيَكدا دةستورةكة ريَدةطريَت لة هةر ياسارِيَذييةك كة دذي " بنةرِةتة طشتيةكاني ئيسلام "بيَت، هيَشتا نةطةيشتؤتة ئةوةي كة ئيسلام وةك سةرضاوةي سةرةكي ياسادانان دابنيَت.\nهةروةها عةلي وتي كة دةستورةكة يةكساني تةواوي نةبةخشيوةتة ذنان، وتيشي ئةو برِطةيةي كة داوا دةكات ثةرلةماني ئينتيقالي لاني كةم 25 كورسي بدريَتة ذنان، بةس نية.\nئةنداماني ئاثوراي خؤثيشاندانةكة، كة زؤربةيان خويَندكاري دةرةوةي بةغداد بون، وتيان كة طويَرِايةلََي داواي يةعقوبي دةبن بؤ نةضون بؤ ثؤلةكانيان بؤ رؤذي دوايي.\nحةميد جةميل، كة خويَندكاريَكي بةشي ئةندازياريية و هاتوة بؤ بةغداد لة شاري ثيرؤزي شيعةنشيني كةربةلاوة ، وتي "هاتين تا طويَرِايةلَي ثيشان بدةين بؤ مةرجةعيةت ، ثاش داواكةي شيَخ ئةليةعقوبي. ئيَمة ياساكة رةتدةكةينةوة ضونكة ناكؤكة بة ئيسلام،كة دةستوري ئيَمةية لة ذياندا."\nزةكةريا يةحيا، كة خويَندكاريَكي بةشي ئةندازياريية لة زانكؤي بةغداد، ثرسياري كرد " ئةمة ئةو ديموكراسيةتةية كة داطيركردن بؤماني دةهيََنيَت؟ راويَذيان بة خةلَك نةكرد لةبارةي ئةو ياسايةوة كة رةنطة برِياري ئايندة و ضارةنوسيان بدات. شتيَكي برِوانةكردةنيية."\nعةلي بة خؤثيشاندةراني نارِازي وت كة يةعقوبي داواي لة خويَندكاراني زانكؤ كردوة كة نةضنة ثؤلةوة و ئامادة بن بؤ دوبارة خؤثيشاندان ئةطةر ئةم داواكارييانة جيَبةجيَ نةكران.\nثؤلةكاني زانكؤي بةغداد بؤ رؤذي دوايي بةتالَ بون ضونكة خويَندكاران دلَسؤزانة بة ذمارةي زؤر ضونة ناوةندي شارةوة بؤ بةشداريكردن لة مانطرتندا.\nهةلَسورِاواني حيزبة شيعة ئاينيةكان، كة جلي رةشي ماتةمينيان لةبةركردبو بؤ نارِةزاي دةربرِين لةدذي ياساكة، بة ثؤلةكاندا دةطةرِان تا بايكؤتةكة رابطةيةنن.\nهةنديَك لة مامؤستاكان بة خويَندكارةكانيان وت كة وانةكان ئيلغا كراونةتةوة لةكاتيَكدا هةنديَكي تريان بيَهودة ثيَيان دةوتن كة ريَبطرن لةو بةكؤمةلَ ضونة دةرةوةية.\nمونير هيلال ئةلسةعدي، عةميدي بةشي تةكنةلؤذي زانكؤي بةغداد، قيذاندي " هةر خويَندكاريَك ئامادةي موحازةرة نةبيَت لة كؤليذ فةسلَي دةكةم" لةكاتيَكدا خويَندكاران بة ذمارةي زؤر دةياندا بة لايدا لةسةر ريَطةي ضونة دةرةوةياندا.\nبةلآم هيلال مةجيد، عةميدي بةشي تةكنةلؤذياي ئيداري وتي مامؤستاكان ثشتطيري خويَندكاران دةكةن " ضونكة ئيَمةش دةستورةكة رةتدةكةينةوة."\nلة طؤرِةثاني زانكؤدا، سةركردةي خويَندكاران محةمةد رةحيم سةركةوتة سةر سةكؤيةكي كؤنكريَت كة ثيَشتر ثةيكةريَكي سةدام حسيَني راطرتبو. ئةو قيذاندي " ئةم شويَنة سةردةميَك رةمزي ديكتاتؤريةت بو، بةلآم ئيَستا رةمزي ئازادي و ديموكراسيةتة."\n" ئةطةر وةلآمي داواكاريةكانمان نةدةنةوة سةبارةت بة تةعديلكردني ياساكة، بة بةردةوامي ماندةطرين ليَرةدا."\nحةسةن شةرشوب ، خويَندكاري بةشي ئةندازياري، وتي " ئيَمة ليَردا كؤبوينةتةوة تا ياسايةك رةتبكةينةوة و ئيدانة بكةين كة ريَدةدات كةمينة ظيتؤ بةكاربهيَنيَت لةدذي زؤرينة. جؤريَكة لة ديكتاتؤريةتي كةمينة. برِواي ئيَمة بة ديموكراسي وايليَكردين ئةم مانطرتنة سازبكةين."\nخويَندكاريَكي تري بةشي ئةندازياري ، خاتو توكا رةعد، وتي " ئةم ياساية لةلايةن بيَطانةكانةوة نوسراوةتةوة.مافطةليَكي تايبةت دةبةخشيَتة كةمينةيةك لة هةنطاويَكدا بؤ دابةشكردني عيَراق." ئةوسا داية ثرِمةي طريان و ئالآيةكي عيَراقي ماضكرد كة لة دةستيدا طرتبوي و قيذاندي " بذي عيَراق."\nلةطةلَ ئةوةشدا، هةنديَك لة هاوثؤلةكانيان دذي نارِةزاييةكة وةستانةوة.\nئةحمةد عةبد ئةلجةليل ي سةرؤكي كؤمةلَةي خويَندكاراني كوردستان، وتي " ثيَويست بةم خؤثيشاندانانة ناكات. دةستورةكة لةلايةن عيَراقي و لة بةرذوةندي ئةوان نوسراوة."\nئةحمةد ئيديعاي ئةوةي دةكرد كة خؤثيشانداني نارِةزاييةكان لةلايةن ئةو كؤمةلَةي خويَندكارانة سياسيانةوة راطةيةندرابون كة نويَنةرايةتي تةواوي كؤي خويَندكاران ناكةن. ئةو وتي " ئيَمة، عيَراقيةكان، رازين لة دةستورةكة و هيض شتيَكمان نية لةدذي."\nسةلام مةهدي كة خويَندكاريَكي كؤليذي زانستة و لة قةراغ جادةكةوة تةماشاي خؤثيشاندانةكةي دةكرد، وتي " ئةم خويَندكارانة ديموكراسيةت دةكوذن."\n" دةستورةكة بؤ ئةوةية هةمو عيَراقيةكان بثاريَزيَت. حوكمكردني زؤرينةيةكي نةذادي يان ئايني ديموكراسيةت نية، ئةوة جؤريَكة لة ديكتاتؤريةت."\nلةطةلَ ئةوةشدا، خةلَكاني تر ثيَشوازييان لة ديمةنيَك دةكرد كة لة سايةي رذيَمي ثيَشو دا ريَي تيَنةدةضو.\nرازي هاشم، كة ثؤليسيَكة ثاسةواني خؤثيشاندانةكةي دةكرد، وتي " طرنط نية بؤضي سةرقالَي خؤثيشاندانن. ئةوةي طرنطة كةشوهةوا ديموكراسيةكةية."\n" ثيَشتر ئةم ديمةنانةم تةنها لة تةلةفزيَؤندا دةبيني، بةلآم ئيَستا لة عيَراق دةيانبينم. وةك خةونيَك واية بؤ من."\nويسام ئةلجاف، عةلي ناجي، عةقيل جةبار و محةمةد فةوزي راهيَنراوي IWPR ن.


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | حەیدەریینامەی نووسەر و ڕۆژنامەنووس مومتاز حەیدەری\nحەیدەریینامەی نووسەر و ڕۆژنامەنووس #مومتاز حەیدەری# ئەمڕۆ 13/1/2019 هەر چوار بەرگی [حەیدەریینامە]ی نووسەر و ڕۆژنامەنووس مامۆستا مومتاز حەیدەریم بەدەست گەیشت.دەمێکە لە #هەولێر# دەرچووە و بڵاوکراوەتەوە. کاتێک زانیم دایکی کاروان نەخۆشە و لە هەواڵی تەندروستیم پرسی کاک مومتاز گووتی ئەو دیاریەم بۆ داناوی ئەگەر یەکێک یان خوشکان بۆت رەوانە بکەن و کێشەکەی هەشت کیلۆ و هەندێکە. هەر لە خەمی گەیشتنی ئەو دیاری یە گەوهەرە بووم بەڵام کەسم بۆ ئەو کارە بە باش نەزانی ئەرکەکەی بخەمە سەر. برادەرێک گووتی پۆستە لە هەولێرەوە دێتە ستۆکهوڵم ئەوەش ژمارەی تلفونەکەیە، یەکسەرە تلفونم بۆیان کرد گووتیان دەبێت لە هەولێر بچنە ئوفیسەکەمان [مکتەبی هەولێر] و لەوێش زانیاری وەردەگرن. خزمی خۆشەویستم کاکە [ عامر قادر ]م ئاگادارکردەوە بۆ ئەوەی پرسیاری پۆستم بۆ بکات پاش ماوەیەک گووتی بەڵێ هەیە و دە دۆلاریش هەر کیلۆی وەردەگرن. گووتم داوایەک هەیە بۆم جێبەجێ بکە و پارەش ئامادەیە بەڵکو بچیە لای کاک مومتاز حەیدەری و چواربەرگی کتێبەکەی بۆم داناوە و بۆم وەربگری و ڕەوانە بکەی دەکرێت یان بەلاتەوە گرانە. بەبێ دوو دڵی گوتی تەلیفونی بۆ بکە دەچمە خزمەتی. یەکسەرە تلفونم بۆکاک مومتاز کرد و خەبەری کردمەوە با ناسیاوەکەت بێتە لام و بۆت دانراوە. کاکە عامر چووە ماڵی مامۆستا مومتاز و گەلێک وێنەی جوانیشی بۆ گرتم و کتێبەکانی بردە ئوفیسی رەوانەکردن و گواستنەوەی کەلوپەل. رۆژی 18/11/2018 وێنەی کارتونی گرت و حەیدەریینامەی دا بەو کەسانەی کەلوپەل بۆ دەرەوەی هەولێر رەوانە دەکەن. لێرەوە سوپاس بۆ کاکە عامر و دڵنیام کردەوە پۆستەکە گەیشت و هیچی تر خەم نەخوات. سوپاسی مامۆستا مومتاز حەیدەری م کرد و وێنەی کتابەکانیشم بۆ ڕەوانەکرد. داوای کرد بە تێروتەسەلی نووسینەکی دەربارەی بنووسم و بۆی رەوانە بکەم.یەکە یەکە بەرگی کتێبەکەم هەڵدایە و سەیرم کرد چ کارەکی پیرۆزە کاک مومتاز لە ئاهەنگی هەشتاساڵەی لەدایک بوونی پێشکەشی کتێبخانە و فەرهەنگ و ئەدەبیاتی کوردی کردووە. لە کاتژمێر دەونیوی بەیانی هەتا شەش و نیوی ئێوارە خەریکی دەورکردنەوەی ئەو بەرهەمە پیرۆزە بووم. مەلەوان لە دەریا ماندوو نابێت بۆیە خۆشەویستی منیش بۆ کتیب و هوردکردنەوە ماندوو بوونم پێ نابەخشێت و چێژ و خۆشیم پێشکەش دەکات. ئەو هەموو ناوانەی کە کەس بە بیری نایەتەوە و یان لەبیرکراوە چۆن هاتۆتە ناو ئەو گەنجینە و چاوی خوێندەواری کوردی پێ ڕووناکدەبیتەوە. ئەو وەسیەت نامەی لەدواوەی کتابەکەی چاپی کردووە چۆن خوێنی خستە چاوانم کە بەداخەوە کوردە فەقیر چەند مردوو پەرستە و لەکاتی ژیاندا ڕیز لە بەهرەدار و هونەرمەند و نووسەر و تێکۆشەر ناگیرێت کەچی لە مردن و لە چلەی ڕۆڕۆی بۆ دەکرێت و شان و باڵی بەرینتردەکرێت. وای چ کولتورەکی سەقەت و بێ مانامان دروستکردووە کە لەهی هیچ میللەتێک ناچێت. ئەو چواربەرگە حەیدەریینامە یە بەرگێکی جوان و کاغەزی جوان و ڕەنگی جوان و چاپی جوان. پڕۆژەیەکی یەکەمینی سەردەمی تازەی تەکنەلۆژیا و ئینتەرنێت هیوادارم ئەو کارەش تەواو بکات و بە ئەرکی نەزانێت بیخاتە ناو جیهانی ئینترنێت بۆ ئەوانەی لە دەروەی کوردستان دەژین وێنە و ناو و ژیانی لەدایک بوون و زانیاری دەربارەی کەسایەتی و بڵاوکراوەکان بە ئاسانی بەدەستیان بگات و سوودی لێوەربگرن، کە دەزانم بۆ زۆر کەس سەختە هەشت کیلۆ و نیو کتاب لەگەڵ خۆی بهێنیتە دەرەوە یان ڕەنگە گران بکەوێت بۆ خوێندکاری هەژار بۆ ئەو قوتابیانەی باری دارایی یان کەمە و لە ناوچەی جیاجیا دەژین ڕەنگە نەتوانن بەدەستیان بگات بەڵام بە دابەزاندنی لە ئینترنیدا بە ئاسانی دەبینرێت و دەخوێندرێتەوە. تەمەنت درێژبیت و دوو هەشتا ساڵی تریش بۆمان بژیت هەتا بەرهەمی زیاترمان پێشکەش بکەیت. ئەوەی بۆمن دەمینێتەوە بڵێم کە دەستت خۆش و لە کتێبخانەکەم وەکو چرا دامناوە و ڕووناکی دەبەخشێتەوە. مامۆستا مومتاز خەرمانت بەرەکەت و هەر تەندروست بیت. #فەهد گردەوانی# 13/1/2019 ستۆکهۆڵم


ستراتیژی نوێی حکوومەتی کوردستان سەرکەوتووە، نێچیرڤان بارزانی باڵانسەکەی هێنایەوە؟\nSUN, 11 FEB 2018 13:01 | KDP.info\nهۆکارێکی دیکە، ستراتیژی نوێی حکومەتی کوردستان بوو کە لە رووی چارەنووسەوە لە تەنگانەدا بوو، دەبێ ئەوە بڵێین کە لە شکاندا بووین و دەرەنجامەکانیشی دەزانین، داڕمانی ئابووری هەیە، تەنگ و چەڵەمەیەکی یەکجار زۆر هەیە، کەموکوڕی ناوخۆیی، ئەوەندە کەموکوڕی هەیە کە قسوری نییە، لە گەندەڵییەوە تا دوو ئیدارەیی و پەیوەندی نابەرپرسانەی حزبەکان بە وڵاتانی دەورووبەر، هەموو ئەمانە هەبوون. لە ناوخۆ و دەرەوەدا چاوەڕوانی ئەوە بوون لێکترازێنێکی سەختی سیاسی روو بدات و حکوومەت بکەوێت. ئینجا بیانگەی دووەم بەدەست عێراق بکەوێ، ئەویش ئەوەیە کورد نەک هەر بە ریفراندۆم هەڵەیەکی کوشندەی کرد بەڵکو خۆشی پێ بەڕێوەناچێ، بۆیە دەبێ یارمەتیی زیاتری حکوومەتی عێراق بدرێ تا کوردستان بگرێتەوە و ئاسایش و ئارامی لە شارەکانی کوردستان دروست بکاتەوە. ئەوە ناوەرۆکی قسەکانی عەبادی بوو کە ڕۆژانە دەمانبیست.\nحکوومەتی هەرێمی کوردستان بە سەرۆکایەتیی بەڕێز نێچیرڤان بارزانی توانی لە نزیک سێ مانگدا ڕێبەریی تەنگوچەڵەمەکانی کوردستان بکات، لە عەسکەری، سیاسی، ئابووری، لەگەڵ دنیا و عێراق بکەوێتە گفتوگۆ، تا لە ئەنجامدا رای نێودەوڵەتی بۆ کوردستان بگەڕێتەوە. ئەو باڵانسەی کە رووخاندبوویان ئێستا جارێکی دیکە وا خەریکە دروست دەبێتەوە، هەروەها حکوومەتی عێراق بیانوو و رێگەی پەلاماردانی عەسکەری لێ گیرا. لە راستیدا ئەمە بۆ سیاسەتی زۆر باشی ڕێبەریکردنی سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان دوای تەنگوچەڵەمەی خیانەتی ١٦ی ئۆکتۆبەر، دەگەڕێتەوە، هەروەها بۆ لێزانیی سەرۆکی حکوومەتی کوردستان، نێچیرڤان بارزانی دەگەڕێتەوە.\nئێستا دەتوانین بڵێین بەڵانس بۆ کوردستان گەڕایەوە، دنیا سیاسەتی خۆی ڕاست کردەوە، ئەو سیاسەتەی کەوا لە دوای ریفراندۆم جۆرێک لە بێدەنگی و پچڕان لەگەڵ کوردستان دەستی پێکردبوو. بارزانی لەکاتی بانگەشەی ریفراندۆمدا دەیگوت ماوەیەکمان دەوێ پێویستە بەرگەی بگرین تا دنیا دەگەڕێتەوە. لە راستیدا گەر خیانەتی ١٦ ئۆکتۆبەر نەکرابا ئێستا بەرەکانی کوردستان لە پردێ نەدەبوو، بەڵکو لەودیو کەرکووک لە دووز و لە خانەقین دەبوو، لە شنگال دەبوو، بارودۆخیش هەر وەکو ئێستا دەبوو، بەڵام بە یەک جیاوازی، لە جیاتی ئەوەی کوردستانێکی نیوەداگیرکراو و لە رووی عەسکەرییەوە هەندێک تێکشکاو، ئەوا کوردستانێکی یەکگرتوو و لە رووی عەسکەرییشەوە بێ قسورمان دەبوو.\nئێستا ئێمە دەبێ گومان لەم هۆکارانە نەکەین، یەک: سیاسەتی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە مامەڵەکردن لەگەڵ حکوومەتی عێڕاق واقیعبینانەیە، چونکە سیاسەتی پاراستنی کوردستانە دوای ١٦ ئۆکتۆبەر. لە مێژوودا ئەو میللەتانەی تووشی شکانی عەسکەری و داڕمانی سیاسی بوونە، ئەو سەرکردە سیاسیانە توانیویانە رزگاری بکەن و بیگەیەننە کەناری ئارام کە دەتوانن حکوومەتی یان دەوڵەت بپارێزن و ئیدارەی تەنگوچەڵەمە بکەن، تا بارودۆخ خەراپتر نەبێت و سەرەنجام هێمنی بگەڕێتەوە وڵات. هەندێک دەوڵەت لە مێژوودا هەبوونە کە پەیمانی گەورەی تەنازولیشیان واژۆ کردووە. ئەگەر بگەڕێینەوە بۆ مێژوو، تەماشای خۆبەدەستەوەدانی ژاپۆن بکەن، وەزیری دەرەوەی ژاپۆن دەبینن چۆن پەیمانی خۆبەدەستەوەدانی ژاپۆن ئیمزا دەکات، بەڵام ژاپۆن مایەوە. لە ڕووسیا کاتێک کە شۆڕشی ئۆکتۆبەر سەرکەوت شەڕی جیهایی یەکەم لە کۆتاییدا بوو، دەوڵەتی کۆمۆنیستی تازە لەدایکبوو، لەژێر هێرش و لێدانی یەک لە دوای یەک و شکاندا بوو، پەیمانی برێست - لیتۆفسکی لەگەڵ ئەڵمانیا واژۆی کرد. لینین کە بە شۆڕشگێڕی بەناووبانگی سەدەی بیستەم دادەندرێ، پاڵپشتی ئەو پەیمانە تەنازولکارە بوو، بەڵگەشی ئەوەبوو کە دەبێ سۆڤیێت بمێنێ بۆ ئەوەی ئامانجەکانی بهێنێتە دی. ئەم نموونانە وەک پشتیوانی بۆ حکوومەتی کوردستان باسیان دەکەم.\nحکوومەتی عێراق پێش ریفراندۆم زۆر بە هێمنی دەنگوباسی ریفراندۆمیان وەردەگرت، جار جار دەیانگوت مافی کوردانە. لە راستیدا بۆچوونێک هەبوو لە کوردستان کە دەبێ ئێستا تەعدیلی بکەین، کە دەگوترا سەرکردەکانی ئێستای عێراق سەرباری شۆڤێنیبوونیان گەیشتوونە قەناعەتێک کەوا ئەم عێراقە ئاوها بەڕێوەناچێ وەک چۆن ئێمە گەیشتوینەتە هەمان قەناعەت. لەوانەیە وەک سودان یان بالکان بکەونە گفتوگۆ و سەرەنجام عێراق بگاتە ئەو دابەشبوونە برایانەی کە ئێمە دەمانەوێ. لە واقیعدا وا دەرچوو هەر بەم سادەییە نییە، بەڵکو بەشێک لە پیلانی ئێران و عێراق بووە، هانی کوردستان دەدەن بە زوویی وەک ئەوان پێیان وابوو تەڵەیەک هەیە و خۆمانی دەخەینە ناوی. ئەوەی کە ئێستا هەندێک سیاسەتمەدار و دەزگای راگەیاندن لە سلێمانی تا ئێستایش زۆر دەیڵێنەوە؛ گوایە ریفراندۆم تەڵەیەک بووە. هەر بۆیەش دوای ٢٥ ئەیلوول سەرکردەکانی عێراق نەک ئیرادەی میللەتی کوردی قبووڵ نەکرد، بەڵکو سیاسی و عەسکەرییەکانیان هاتنە مەیدان و دەمانبینین کە بە چ مەزهەبگەرایی و شۆڤێنیەتێکەوە گەر رێگەیان درابا کوردستانیان بە مەرەدی مووسڵ دەبرد، خەیاڵیان وابوو شتێک بە ناوی کوردستانی ئاوەدان نەهێڵن. ئەمە عێراقی نوێیە، پێویستە ئەو قەناعەتە لای خۆمان بچەسپێنین کە ئەوان سەربەخۆییی کوردستانیان ناوێ، تەنیا ئەگەر بارودۆخی نێودەوڵەتی و گوشارێکی نێوخۆیی ناچاریان بکات سەرەنجام دێنە سەر مێزی گفتوگۆ. ئەم سێ مانگی دوایی لە سیاسەتی حکوومەتی کوردستان، نیشانی دا دەکرێ عێراق بهێندرێتە سەر مێزی گفتوگۆ، هەڵبەت بە گوشاری دنیا. لە هەمان کاتدا نابێ لەبیرمان بچێ کە تا عێراق مابێ تەنگوچەڵەمە دەمێنێ، عێراق بۆخۆی دەوڵەتێکی قەیرانزایە، واتە دەوڵەتێکە قەت دروست نەبووە و قەتیش دروست نابێ و لە بنیادی ئەم دەوڵەتەدا هەمیشە تەنگوچەڵەمەی گەورە چاوەڕوان دەکرێت. ئەگەر لە مێژووی عێراقدا سەرکوتی شیعە هەبووە، ئەنفال و سوتاندنی کوردستان هەبووە، کۆڕەو هەبووە، شەڕی ئێران عێراق و گیرانی کوێت و ساڵی ٢٠٠٣ی رووخانی دەوڵەتی عێراق هەبووە، ئینجا هەر قەیرانەکانی کۆتایی نەهات. ئەوا شەڕی مەزهەبی بەردەوامەکە ئێستا لەگەڵی دەژیین، تەجرەبەی داعش هەیە. بۆیە پێویستە دڵنیا بین کە بنیادی عێراق تەنگوچەڵەمە و دیاردەی خەتەرناکی لەگەڵ دێت. ئەمە بڕوایەکە زۆر جار سەرۆک بارزانی دووبارەی دەکاتەوە، ئەمە لە ئەنجامی ناسینی عێراقەوە دەگوترێ.


مێهدی فەرزی: کوردستان چەقی شەڕە ئاخر زەمانییەکانە\n15:06 - 29 رەزبەر 2717\nکوردستان میدیا: ڕاوێژکاری عەلی خامنەی لە کوردستان، ماوەیەک پێش ئێستا لەگەڵ مەلاکانی کوردستانی ڕۆژهەڵات کۆ ببووە و گوتبوویکوردستان چەقی شەڕی ئاخر زەمانە.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، لە کۆبوونەوەیەکی نهێنی مێهدی فەرزی، ڕاوێژکاری باڵای عەلی خامنەیی لە کوردستان، لە کۆبونەوەیەکدا کە بۆ مەلا سونییەکانی کوردستانی رۆژهەڵات گرتبووی گوتوویەتی: کوردستان چەقی شەڕە ئاخر زەمانییەکانە.\nبەپێی ئەم هەواڵە مێهدی فەرزی لە قسەکانیدا دەڵێت: ئێرانییەکان لە ساڵی ١٣٥٧ەوە وەک دژبەری ئیسرائیل هەموو شتێکیان لە دژی ئەو وڵاتە کردووە، بە پێی سەرچاوە ئایینییەکانیش، ئیسرائیل بە سەرچاوەی شەڕ دەزانرێ و جولەکە لە رەگەزی مەیمونە؛ هەمان سەرچاوە ئایینییە کورد بە رەگەزی جندۆکە دادەنێت کە وایە کاتێک کوردستان بە ئیسرائیلی دووهەم دادەندرێ، مەبەست ئەوەیە کە کورد وەک جولەکە سەرچاوەی نگریسی و خراپە لە جیهاندایە و لە تۆرەمەی ئینسان نین.\nلە کاتی هێرشی حەشدی شەعبی بۆ سەر کەرکووک و ناوچە جێناکۆکەکان، ژمارەیەک لە ناوەند و دام و دەزگا سەرکوتکەرەکان کە بەشداریان لە گرتنی کەرکووک و شارەکانی دیکە کردبوو لە لایەن ئێرانەوە پشتیوانیان لە دەکرێت و ئەو دام‌و دەزگا سەرکوتکەرانە بە پارە‌و پشتیوانی ئێران دامەزراون و یارمەتی ئەو هێزانە لە لایەن ئێرانەوە دابین دەکرێت کە بریتین لە: سپای بەدر ، حیزبوڵای عێراق، ئەساعیبی ئەهلی حەق، کەتائیبی ئیمام عەلی، لیوای خۆراسان، لیوای عەلی ئەکبەر، لیوای ئەبوفەزل عەباس.\nهەر لەو پەیوەندییەدا، ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستانیش لە بەیاننامەیەکدا، ڕایگەیاند: زانیارییە هەواڵگرییەکانمان پشتڕاستی دەکەنەوە کە ئەم هێزانە لەلایەن ئێرانەوە پاڵپشتی کراون تاکوو لەبری ئەو وڵاتە بەشداری ئۆپەراسیۆنەکانی دژ بە پێشمەرگە بکەن.


کۆمۆنیستەکان و ئایین! خوێندنەوەیەك بۆ ڕەخنەی ئایینی لە كوردستان\nبنچینەی ڕەخنەی نائایینی ئەمەیە: ئەوە ئینسانە ئایین دروست دەکات، ئایین ئینسان دروست ناکات. لە ڕاستیدا ئایین خود–ئاگایی و خود–کەرامەتی ئینسانە کە هێشتا خۆی نەدۆزیوەتەوە یان دووبارە خۆی ون کردووە. بەڵام ئینسان بوونەوەرێکی ئەبستراکت نییە لە دەرەوەی ئەم جیهانەدا پاڵی دابێتەوە.. ئینسان بریتییە لە جیهانی ئینسان، دەوڵەت و کۆمەڵگە. ئەم دەوڵەت و کۆمەڵگەیە ئایین دەخوڵقێنن، ئایینێك کە ئاگاییەکی هەڵگەڕاوە (لنگەوقووچ)ی ئەم جیهانەیە، چونکە ئەوان خۆیان جیهانێکی هەڵگەڕاوەن، ئایین تیۆری گشتیی ئەم جیهانە، ئینسکلۆپیدیای شاراوە و لۆژیکەکەیەتی بە شێوە باوەکەی، مایەی شانازییە مەعنەوییەکەیەتی، جۆشوخرۆشەکەی، پاسپۆرتە ئەخلاقییەکەی، تەواوکەرە شێوازبەندەکەیەتی، بنچینە گشتییە ئارامبەخش و پاساودەرەکەیەتی. ئایین بەدیهێنانی خەیاڵییانەی جەوهەری ئینسانە، ئینسانێك کە واقیعێکی حەقیقی نییە، کەواتە خەبات لە دژی ئایین، خەباتێکی ناڕاستەوخۆیە دژی جیهانێك کە ئایین "بۆن"ـە ڕۆحانی و مەعنەوییەکەیەتی.\nبەدبەختیی ئایینی، لە لایەك ڕەنگدانەوەی بەدبەختیی واقعییە و لە لایەکی تریشەوە ناڕەزایەتییە دژی ئەو بەدبەختییە. ئایین ئاهوناڵەی ئینسانی ستەملێکراو، دڵی جیهانێکی بێدڵ و ڕۆحی جیهانێکی بێڕۆحە، ئایین تلیاکی گەلە!\nئایین بەرهەمی سروشێکی میتافیزیکی نییە و درۆیەك و فێڵێکی پەیامبەرانیش نییە، بەڵکو دیاردەیەکی مێژووکردە و بۆ تێگەیشتن لێی، نابێت لە ئاسمانەوە بۆی دابەزین، بەڵکو پێویستە لە زەمینەوە لە ئاسمان تێ بگەین! بۆ ئەم تێگەیشتنەش، پێویستمان بە شیکردنەوەی ئەو بارودۆخە و داکەوتە مێژووییە هەیە کە ئایین تێیدا سەری هەڵداوە و بەردەوامە.\nئەو بنەما ئەبستراکتەی سەرەوەی مارکس، ڕەخنەیەکی تاكڕەهەندی نییە لە ئایین، بەڵکو سینتێزێکی تەواوە لە ڕەخنەی سۆسیۆلۆژی، فەلسەفی و سیاسی! لێرەدا مارکس دانابەزێتە سەر ڕەخنەی ئایین، چونکە "ڕەخنەی ئایین کە پێشمەرجی سەرەکیی هەموو ڕەخنەیەکە، لە بناغەدا لە ئەڵمانیا تەواو بووە." مەبەستی مارکس ئەوەیە کە شۆڕشی زانستی و ڕەوتی ڕۆشنگەریی سەدەی نۆزدەیەم بە تایبەتی لە فەڕەنسا و دواتر هیگڵییە گەنجەکان لە ئەڵمانیا، ئەو کارەیان كردووە و ڕەخنەیەکی کوشندەیان سرەواندووەتە بنگوێی کەنیسە و بەمەش تێڕوانینێکی واقیعیتریان بۆ مێژوو و سروشت جێگیر کردووە! مارکس دەڵێت: "برۆنۆ باوەر واز لە ناکۆکییەکانی نێو سیکۆلاریزم دەهێنێت و دەکەوێتە دژایەتیی دەربڕینە ئایینییەکان." هەروەها دەڵێت: "بناغە مرۆییەکەی ئایین، بە شێوازێکی سیکیۆلار، لە دەوڵەتدا پراکتیزە دەکرێت." کەواتە کۆمۆنیزم لە دوای ئەو شەڕەوە دەست پێ دەکات. ئەو شەڕە شەڕی دەرەبەگایەتی و بۆرژوازییەت بوو. کۆمۆنیزم لەپێناو شەڕێکی بەرزتردا ئەو مێژووەی جێ هێشتووە. ئەو شەڕە هیچی لێ وەبەر نەهات مۆدێرنکردنی دەوڵەت نەبێت، دەوڵەتی بێدین. شەڕی کۆمۆنیزم شەڕە لەگەڵ دەوڵەت، نەک ئایینی دەوڵەت. دەوڵەت لەو شەڕەدا ئازادیی سیاسی مسۆگەر دەکات، ئازادیی تاک، ئازادیی ئایین، ئازادیی نەتەوە. ئەرکی کۆمۆنیزم ڕزگاریی سیاسی نییە، بەڵکو ڕزگاریی ئینسانییە، ڕزگاربوونە لە دەوڵەت. بۆیە مارکس ئەم لایەنە تیۆلۆژییە بەجێ دەهێڵێت و دێتە سەر لێکۆڵێنەوەی بناغە کۆمەڵایەتییەکانی ئایین، نەك ئایین خۆی! ئایین لای مارکس وەڵامێكە بە نامۆیی ئینسان، ئینسانێك کە خۆی ون کردووە! بەڵام خۆ ئەم نامۆییە مۆرێکی ئەبستراکتی نییە لە دەرەوەی مێژوو هاتبێت و درابێت لە ناوچەوانی ئینسان، بەڵکو بەرهەمی بارودۆخێکی کۆمەڵایەتیی دیاریکراوە! بەرهەمی کۆمەڵگەیەکە کە ئەو دیدگا لنگەوقووچە دەداتە ئینسان و پەنای پێ دەبات بۆ ئاسمان، چونکە کۆمەڵگەکە خۆی لنگەوقووچە، یانی پڕە لە چەوسانەوە! ئایین لەم پێناسەیەدا تۆپەڵە وەهمێکی هەڕەمەکی نییە لە خورافات و بیروباوەڕی کۆن، بەڵکو "تیۆرە گشتی"یەکەی ئەم جیهانە نامۆیەیە کە ئینسانی وا لێ کردووە پەنای بۆ ببات و لەوێدا مانایەك بۆ ژیانی خۆی پەیدا بکات. بۆیە مارکس خەبات لە دژی ئایین دەبەستێتەوە بە خەبات لە دژی جیهانێك کە ئایین بۆنوبەرامە ڕۆحانییەکەیەتی!\nوشەی تریاك لە کۆتایی پەرەگرافەکەدا وەك مەجاز بەکار هێنراوە و لە ڕاستییشدا ئەم وشەیە هیی مارکس، نییە، بەڵکو پێشتر مۆسس هێس (Moses Hess) و هاینریش هاینە (Heinrich Heine) و کانتیش وەك سەرنجێك لەسەر کتێبەکەی [ئایین لە سنووری عەقڵی سادەدا] بەکاریان هێناوە! "تریاكی گەلە" لای مارکس دەبێتە دەربڕینێکی سیاسییانە و مەبەستیش لێی ڕزگارکردنی هۆشی ئینسانە لە سەرکوتی ئایینی! بەمەش، مارکس ڕەخنەکەی ئاڕاستەی ئەو دروشمە بۆرژوازییەی سەردەمی خۆی دەکات کە خۆی لە "ئازادیی هۆشمەندی"دا بەرجەستە دەکرد و "گشت جۆرەکانی ئازادیی ئایینیی دەگرتەوە". مارکس لە کتێبی یەکەمی سەرمایەدا (١٨٦٧) دەڵێت: "کاتێك بارودۆخی کار و ژیانی ڕۆژانەی ئینسان کۆمەڵێك پەیوەندیی ڕوون و ئاقڵانەترمان لەگەڵ سروشت و لەگەڵ هاوڕەگەزەکانیدا دەدەنێ، ئەو کاتە وێنە ئایینییەکان لەسەر داکەوت (واقیع) ون دەبن." ئەمەش یانی ئازادکردنی ژیانی کۆمەڵایەتیمان لەو تەمە ڕۆحانییەی کە بەرچاوی گرتووین.\nیەکێك لە تایبەتمەندییەکانی کۆمەڵگەی ئێستای ئێمە کە ئایین تێیدا پێگەیەکی مەعنەویی گەورەی هەیە، نەبوونی ڕەخنەی ماتریالیستییە لە ئایین! ئەگەر ڕەخنە لە ئایین یەکێك بووە لە تایبەتمەندییەکانی سەدەی ڕۆشنگەری لە خۆرئاوا، ئەگەرچی ئایینیش لەوێوە سەری هەڵنەداوە، ئەوا لای ئێمە وەك کۆمەڵگەیەکی خۆرهەڵاتیی ئیماندار، بە هۆی سەرکوتی سیاسی و فیکرییەوە ئەم کارە نەكراوە، هەر ئەمەش کاری کردووەتە سەر نەبوونی یان کەمبوونی ڕەخنەی ڕۆشنگەری لەم بوارەدا. ئەگەر ئێمە لە ئێستادا ئەم کارە بكەین، واتە هێنانەپێشی ڕەخنەیەکی مەنهەجی و ماتریالیستانە لە ئایین، ئەوە ڕەنگە ئێمەی ئیستای سەدەی بیستویەكەم کەمێك لە نیوەی دووەمی سەدەی هەژدەیەم نزیك بکاتەوە!\nدوو جۆر ڕەخنەی "سێکیولاریستی" لە ئێستای کوردستاندا ئامادەییان هەیە:\nجۆری یەکەم، ڕەخنەی ئاتاییستەکانە کە لە دنیای "تێکست"دا غەرقە و بە شرۆڤەکردن و هەوڵی دۆزینەوەی هەڵەی گراماتیکی و نالۆژیکییەكانی ناو قورئان و حەدیس و تەفسیراتە جۆراجۆرەکان دەست پێ دەکات و بە جنێو و تەشهیر بە خودا و پەیامبەرەکانی کۆتایی دێت.\nجۆری دووەم، ڕەخنەی بەشێکی زۆر لە بزووتنەوەی سۆسیالیستی و کۆمۆنیستیی کوردستانە. ڕەخنەی ئەمان زیاتر پەرچەکردارێکی کار و هەڵسووڕانی ئیسلامی سیاسییە، نەك ئیسلام وەك ئایین و وەك دیاردەیەكی مێژووکرد. لەم ڕەخنەیەدا پشت بە میتۆدی ماتریالیزمی مێژوویی نابەسترێت کە تەواوی دیاردەکان، لەوانەش دیاردەی ئایین، لە ڕێگەی پێکهاتە مێژووییەکەیانەوە شی دەکاتەوە، بەڵکو نووکی ڕەخنەکانیان ئاڕاستەی ئەو بزووتنەوە سیاسییە توندڕەوە ئایینییانە دەکەن کە خەریکی وێرانکردنی کۆمەڵگەن.\nبۆ دەرخستنی بنەما فیکرییەکانی ئەم دوو ڕەوتە ڕەخنەییە، جێی خۆیەتی هەریەکەیان بە جیا لێکدانەوەیان بۆ بکەین. هەڵبەتە مەبەستی ڕەخنە لەم دوو ڕەوتە لێرەدا، ڕاگرتنی نووکی ڕەخنە نییە لە ئایین، بە پێچەوانەوە، لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست خەبات دژ بە ئایین و لەپێناو ئازادی و یەکسانیدا کارێکی شۆڕشگێڕانەیە. بەڵام ترس و خەمێکە لە بڵاوبوونەوەی هۆشمەندییەکی توندڕەوانەی ساختە و بە دیوەکەی تریشیدا سادەکردنەوەی ڕەخنەی مەنهەجییە و جێخستنەوەیەتی بە ڕەخنەیەکی ڕووکەشانە و ئایدیالیستی.\nڕەخنەی ئاتاییستەکان لە ئایین، بە تایبەتی ئیسلام\nڕەخنەی ئاتاییستی لە ئایین و باوەڕی ئایینی لەگەڵ سەرهەڵدانی بیروباوەڕە ئایدیالیستییەکاندا دێتە پێشێ و پەیوەست نابێتەوە بە تەنها سێ ئایینە ئیبراهیمییەکان و لەوێشەوە سەرچاوە ناگرێت. ئەم مێژووە لێرەدا گرنگییەکی بۆ ئەم باسەی ئێمە نییە، بەڵکو وەستانە لەسەر ئەو دیاردە ئاتاییستییەی کە لە ئێستای کوردستان و ناوچەکەدا هەیە و زیاتر ڕەنگدانەوەی بەربەرییەت و و وەحشییەتی بزووتنەوە فاشیستییە ئیسلامییەکانن لە قاعیدەوە بۆ داعش و برا و برازاکانیان لە ڕێکخراوە توندڕەو و میانڕەوەکانی ئیسلامی سیاسی. بەشێکی تر لەم ئاتاییستانە هەڵوێستی ئاتاییستییان لە کوردبوونی خۆیان و دژەعەرەببوونەوە سەرچاوە دەگرێت.\nڕەخنەیەك لە ئایین کە لەم ڕەوتەوە دەردەچێت، لەگەڵ ئەوەی ئازایانەیە، بەڵام بێهێز و بەبێ بنەمایەکی زانستییە! ڕەخنەی ئەم ڕەوتە لەسەر ئایین لەسەر دوو پایە وەستاوە، یەکەمیان نەفیکردنەوەی بوونی خودا، دووەمیش نەفیكردنی خودی ئایینە، ئەویش بە پشتبەستن بە پایەی یەکەم.\nسەبارەت بە خاڵی یەکەم، نەفیکردنەوەی بوونی خودا:\nئاتاییستەکان پێیان وایە کە نەفیكردنی خودا واتە نەفیكردنی میتافیزیك و نزیکبوونەوە لە واقیع و تێڕوانینە زانستییەکان. بەڵام بە وردبوونەوە لەم تێڕوانینە، دەردەکەوێت کە ئاتاییستەکان چەندە لە واقیعەوە دوورن، بە هەمان ڕادە لە غەیبییاتەوە نزیکن! لای ئاتاییستێك کە پایە فیکرییەکەی لەسەر "نەفیكردنی خودا" دامەزرابێت، هەر ڕێك وەك باوەڕدارێك خودای لێ دەبێتە مەسەلە سەرەکییەکە. کەواتە خودا بۆ باوەڕدارێك و بێباوەڕێك دەبێتە جەوهەرێکی پارادۆکس و تێڕوانینی میتافیزکییانەی هەردوو لای لەسەر بنیات دەنرێت! یەکەمیان نەفیی دەکاتەوە و دووەمیان دەیسەلمێنێت! یانی ئەگەر باوەڕداری دداننانێکی پۆزەتیڤ بێت بە خودادا، ئەوا بۆ ئاتاییستێك دەبێتە دیوە نێگەتیڤەکەی! لەم ڕەخنەیەدا کە "نەفی" خودا تێیدا یەکسان دەبێت بە سەلماندنی خودا، هۆشمەندی (وعی) دەبێتە سەنتەری لێکۆڵینەوە و لەوێدا بۆی دەگەڕێت و شەڕ لەگەڵ هۆشمەندیی ئایینیدا دەبێتە بنەمای هەڵسووڕانی ئاتاییزم. بەمەش ڕەخنەی ئاتاییستەکان لە ئایدیالیزم نزیك دەبێتەوە تا ماتریالیزم! مارکس ڕەخنەی خۆی لە ئاتاییزمی چەپی هیگڵی (هاوشێوە بەم ئاتاییزمەی ئێستا) ناو دەنێت "قۆناغی کۆتایی ڕەبووبییەت (Deism) و بەرزترین پلەی ئیمان.\nسەبارەت بە خاڵی دووەم، نەفیکردنەوەی ئایین:\nکاتێك نەفیكردنی خودا دەکرێتە بنەما، ئەوا بەدوایدا ئایینیش مانای خۆی لە دەست دەدا. "ئەگەر خودا نەبێت، کەواتە ئایینیش فشەیە!" لێرەشدا چەقۆی ڕەخنەی ئاتاییستی کولە و خاڵێکی گرنگ و بناغەیی وەلا دەنێت، ئەویش ئەوەیە کە ئایین دیاردەیەکی کۆمەڵایەتی و مێژوویی دیاریکراوە، پەیوەندیی بە کێشمەکێشەکانی ناو کۆمەڵگەوە هەیە و بەشێکە لە کردەیەکی مرۆڤ و سەر زەوی، نەك غەیبیات و وەهم. ئەم پشتگوێخستنەی ئاتاییستەكان دوو حەقیقەت کوێر دەکات، یەکەمیان ئەوەی کە ئایینەکان لە سەرەتای دروستبوونیانەوە ڕۆڵێکی پۆزەتیڤیان هەبووە لە ڕێکخستنی ژیانی ئینسان. دووەمیان، بە سپاردنی ئایین بە میتافیزیکا و غەیبیات و لێکردنەوەی لە دۆخە مێژوویی و کۆمەڵایەتییەکەی، وەهمێك دروست دەبێت کە نەفیكردنی ئایین یەکسان دەبێت بە ڕزگاربوونی ئینسان و ئینسانییەت لە خراپییەکانی ئایین! ڕەخنەی ئاتاییزم کە لە سەر بنەمای "نەفیكردن"ی خودا و ئایین خۆی پێناسە دەکات و بە هۆشمەندییەکی کوێرانە و ناعەقڵانی دەیناسێنێت، کورت دەهێنێت. ئەوان پێ بزانن یان نا، بۆ تێگەیشتن لە مێژوو، دەمانبەنەوە بەر سێبەری تیۆلۆژی (لاهوت). ئێمەیش دەڵێین: لەمێژە ئەو فەسڵە لە مێژوو کۆتایی هاتووە. ئێمە دەمانەوێت هەموو شتەکان، بە ئایین و ئەخلاق و چینەکان و ناکۆکییەکانیانەوە، بهێنینەوە ناو مێژوو هەتا وەك خۆیان بیانبینین.\nڕەخنەی کۆمۆنیستەکان لە ئایین\nبزووتنەوەی کۆمۆنیستی کوردستان لەگەڵ ڕاپەڕینی بەهاری ١٩٩١دا چاوی بە دنیای هەڵسووڕانی ئاشکرا هەڵهێنا. بەشی زۆری ئەم بزووتنەوەیە لە ڕووی فیکرییەوە لە دەیەی هەشتاکانەوە لەژێر هەژموونی مارکسیزمی شۆڕشگێڕیی ئێراندا بوو؛ تا کۆتایی ساڵانی هەشتاکان و سەرەتای نەوەدەکان و دەرکەوتنی باسەکانی کۆمۆنیزمی کرێکاری لە لایەن مەنسوور حیکمەتەوە، ئەم بزووتنەوەیە و زۆربەی ڕێکخراوە و ئەفرادەکانی بەم باسانەوە پەیوەست بوون و لە ساڵی ١٩٩٣دا حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عێراقیان پێک هێنا و کۆمۆنیزمی کرێکاری بووە مەرجەعی فیکری و بەرنامەیی و جیهانبینیی سیاسیی ئەم حزبە. قبوڵکردنی باسەکانی کۆمۆنیزمی کرێکاری لە لایەن چەپێكی ڕۆشنبیری دابڕاو لە کێشمەکێشە زیندووەکانی کۆمەڵگە و بێسەرچاوەی مەعریفی و ماندوو لە ناو کاری نهێنیدا، لەو ساتەوەختەدا ئەوەندە پەیوەندیی بە جێ و ڕێی چینایەتیی ئەم چەپەوە هەبوو، ئەوەندە پەیوەندیی بە کارایی و تۆکمەیی ئەو باسانەوە نەبوو (ئەم باسە قسەوباس زۆر هەڵدەگرێت و جێکردنەوەی لێرەدا کۆمەك ناکات). هەژموونی فیکریی کۆمۆنیزمی کرێکاری بەسەر چەپی ئێمەدا، مەنسوور حیکمەتی کرد بە مەرجەعێکی فیکری و سیاسی و لە هەمان کاتیشدا موقەدەس!\nڕووداوەکانی پاش ڕاپەڕینی بەهاری ٩١ بۆ چەپێكی مارکسیست کە هیچ ئەزموونێکی سیاسی و کۆمەڵایەتیی نییە و لە تاریکیی کاری نهێنییەوە سەری دەرهێناوە، زۆر گەورە و پڕ لە کێشمەکێش بوون. لە پاڵ بۆشاییەکی سیاسی و ئیداری کە بەرئەنجامی نەمانی دەسەڵاتی حزبی بەعس بوو، هێزەکانی ناسیۆنالیزمی کورد و لەگەڵیشیدا ئیسلامی سیاسی هەریەکە و بەپێی هێزی چەکداری و نفوزی خۆی دەیانویست ئەو بۆشاییە سیاسی و حکومەتییەی کە هەبوو، بەپێی دیدگا و جیهانبینیی ڕاستڕەوانەی خۆی پڕ بکاتەوە. ئەمە بۆ کۆمۆنیستە کرێکارییەکانیش هەر بەو شێوەیە بوو، هەر بۆیە دەست کرا بە ڕێکخستنەوەی کۆمەڵگە لەسەر بنەمای کۆبوونەوەی گشتیی خەڵك لە شوێنی کار و ژیانیاندا و پێکهێنانی شووراکانی گەڕەك و ناوەندەکان و دەستبردنی خێرا بۆ دەسەڵات. ناسیۆنالیزمی کورد هەر زوو هەستی بە ترسناکیی ئەم بەدیلە سۆسیالیستییە کرد و بە هێزی چەك شووراکانی داخست!\nپێکهێنانی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عێراق لەو بڕگە مێژووییەدا، وەڵامێکی پەلەپروزێی کۆمۆنیستەکان بوو بە پەرتەوازەیی ڕێکخراوەیی و سیاسی و هەوڵێك بوو بۆ نمایشی سیاسییانەی کۆمۆنیزم و خۆبەبەرپرسزان لە بەرامبەر چارەنووسی کۆمەڵگەدا؛ بەڵام خۆپڕچەكکردنی خێرای ناسیۆنالیستەکان و هێزە ئیسلامییەکان بە مەبەستی هەژموونیکردن بەسەر کۆمەڵگەدا و سروشتی توندوتیژی ئەم هێزانە لە کێشمەکێش لەگەڵ خەڵك و خۆیان و لەگەڵ كۆمۆنیسته‌كانیش، هەموو ئەمانە لە پاڵ هەرزەیی هێزێکی کۆمۆنیست کە تازە لووتی تەقابوو بە کۆمەڵگەوە، کاری کردە سەر "توندڕەوی"ی كۆمۆنیسته‌كانیش. ئەمە جەبرێك بوو کە بارودۆخی سیاسی و کۆمەڵایەتی سەپاندبووی به‌سه‌ر كۆمۆنیسته‌كاندا. بۆیە هەر زوو لە بەرامبەر ناسیۆنالیزم و ئیسلامی سیاسیدا توند وەستانەوە.\nبەڵام ئەم جەبرەی بارودۆخ بەسەر کۆمۆنیستەکاندا فەرزیان کردبوو لە پاڵ کەمئەزموونیی فیکری و سیاسی و گەورەیی ئەو ئامانجە کۆمەڵایەتییەی کە كۆمۆنیسته‌كان بە شوێنیەوە بوون، کێشەیەکی گەورەی بۆ دروست کردن، کێشەی خوێندنەوەی کۆمەڵگە و ڕەهەندە جۆراوجۆرەکانی ناوی، بە جۆرێك، کە بزووتنەوە سیاسییە بۆرژوازییەکانیان بە ئیسلامی و ناسیۆنالیستەوە تێکەڵ کردبوو بە فەرهەنگ، ئایین و باوەڕداریی خەڵك، هونەر ئەدەب و کولتووری کۆمەڵایەتی و تەنانەت سایکۆلۆژیای جەماوەر! بە دیدگایەکی سیاسییەوە کەوتنە بەئایدیۆلۆژیکردنی تەواوی کولتووری کۆمەڵایەتی و فەرهەنگی خەڵك، لە دوائەنجامیشدا هەموو ئەم کۆد و ڕیتواڵ و کولتوورە کۆمەڵایەتییە بوونە قوربانیی کۆمەڵێك ڕەفتار و ئەکتی سیاسیی ناواقیعی و چەپڕەوانەی پەڕگیر کە زۆر زوو خەڵکی لێ تەریك کردن و لە کۆتاییشدا ئەوەندەی تر بوون بە سێکتێکی ئایدیۆلۆژی. چەندە "ناسیۆنالیزم شەرمەزاری بوو بۆ بەشەرییەت"، بە هەمان ڕادە شەرواڵی کوردییش، چەندە ئیسلامی سیاسی وەحشی و دواکەوتوو بوو، بە هەمان ڕادە حیجاب و جلوبەرگی ئیسلامیی ژنێکی باوەڕداریش!\nهەر ئەم توندڕەوییە چەپڕەوانەیە كۆمۆنیسته‌كانی بەرەو ئەوە برد کە ساڵی ١٩٩٤، لە وتارێکدا بە ناونیشانی "ئیسلامییەکان کۆیلەیەتی و ئیغتیسابی ژنان ڕادەگەیەنن" كە لە ڕۆژنامەی "بۆ پێشەوە"دا بڵاو کرایەوە، هاوار بکەن کە پەیامبەری ئیسلام، واتە موحه‌مەد، "پێدۆفیلە"، چونکە مناڵێکی ٩ ساڵەی مارە کردووە! ئەم ئاکتە چەپڕەوانەیە کۆمەڵگەی لێ هار کردن و هەڕەشەکان لەسەریان زیادیان کرد، تا گەیشت بەوەی کە ی.ن.ك بە بڕیارێکی وەزارەتی ڕۆشنبیریی ئەو کاتە "بۆ پێشەوە" وەك زمانحاڵی ڕێکخراوی کوردستانی حزب دابخات!\nبۆمبەوتارەکەی ناو "بۆ پێشەوە"، چەندە لە فۆرمدا وا دەرکەوت کە شۆڕشگێڕانەیە و "ڕچەشکێن"ـە لە وەستانەوە بەرامبەر ئیسلامی سیاسی، بەڵام لە ناوەڕۆکدا دەرخەری فیکر و سیاسەتێك بوو کە زۆر دوور بوو لە خوێندنەوەی مارکسیستانە بۆ کۆمەڵگە و بزووتنەوە کۆمەڵایەتییەکانی و ڕەهەندە فیکرییەکانی ناوی، بە تایبەتییش بۆ ئایین و باوەڕداری. كۆمۆنیسته‌كان لە پاڵ ڕەخنە لە ئیسلامی سیاسی و دەرخستنی سیاسەتەکانیان لە پەیوەست بە ژنان، لەگەڵیشیدا دابەزینە سەر ئەو باوەڕانەی کە سەدان ساڵە لای خەڵك پیرۆزییان وەرگرتووە!\nناوهێنانی پەیامبەری ئیسلام بە "پێدۆفیل"، ئەگەرچی ڕەخنەیەکی نازانستی و ناماتریالیستییە، چەقۆیەکیشە دەکرێت بە دڵی باوەڕدارێکدا و نەك هەر لێت نزیك ناکەوێتەوە، بەڵکو تۆ بەو چەقۆیە تەواوی پەیوەندییەکانت لەگەڵیدا دەبڕیت! پاشان ئەمە چ خوێندنەوەیەکی ماتریالستییە کە تۆی کۆتایی سەدەی بیستەم بەو هەموو مەعریفە و تێرمە تازانەوە کە مرۆڤایەتی پێی داویت، بێیت و لە وتارێکی حەماسیدا حوکم بەسەر کەسێكدا بدەیت کە ١٤٤٠ ساڵ پێش تۆ لە سەحرایەکی نادیدەدا مناڵیکی نۆ ساڵەی هێناوە؟ مەگەر ڕیتواڵی کۆمەڵایەتیی ئەو سەحرایە سەبارەت بە هاوسەرگیری ئاوەها نەبووە؟ مەگەر ئەو شتێکی نامۆی کردووە و پێش ئەو و پاش ئەو ئەم جۆرە لە هاوسەرگیریی گەورە بە بچووك بوونی نەبووە؟ مەگەر هەر ئێستاش لە هەندێ شوێن ئەو ڕیتواڵە کۆمەڵایەتییە بەردەوامیی نییە؟ مەگەر تێڕوانینی ماتریالیسیتی بۆ مێژوو و کەسایەتییەکان و ڕووداوەکانی ئەوە نییە کە ئەو مێژووە بە تەواوی ڕووداوەکانی و کەسایەتییەکانی ناویەوە لە زەمەنی خۆی و لە ناو پەیوەندییەکی واقیعی خۆیدا بۆی دەڕوانین؟\nلای کۆمۆنیستە کرێکارییەکان، وەك ئاتاییستەکان، ئایین خورافەیە و تریاكێكی دەست و مێشکگرە و دەبێ تووڕ بدرێت، بۆیە وەك ئاتاییستێك خەباتی بەرامبەر دەکەن و دەیبینن. بەڵام ئایین لە کۆمەڵگەی ئێمەدا لەبەر زیاتر لە هۆیەك بووەتە هێزێکی گەورە و ڕۆ چووەتە ناو جومگه بە جومگه‌ی ژیانی کۆمەڵایەتیمان؛ هەڵەیەکی گەورەیە بە وردی سەرنجی نەدرێتێ و تەنها مامەڵەی ئاتاییستانەی لەگەڵ بکرێت. ئەم هێزە تەواوی جەوهەری ڕۆحی و سایکۆلۆژیی مرۆڤی ئێمەی کۆنترۆڵ کردووە و بووەتە بەشێكی بونیادی لە ڕەفتاری کۆمەڵایەتی و خوو و نەریتمان، لە پرسەکانماندا هەیە، لە پەیوەندییەکانماندا هەیە، بۆ نموونە، هاوسەرگیری، جیابوونەوە، میرات، لەدایكبوون، مردن و پەیوەندیی باوك و مناڵ، پیاو و ژن، تۆ لەگەڵ دراوسێکەت، خۆت لەگەڵ دەوروبەردا، لە کڕین و فرۆشتن، لە ناو یاساکان... ئایین خۆی لە سەدویەك کۆد و ڕیتواڵی کۆمەڵایەتیمان ئاڵاندووە. تۆ وەك هێزێکی کۆمۆنیست بەبێ تێگەیشتن لە تەواوی ئەم پەیوەندییە کۆمەڵایەتییانەی ئایین خۆیی تێئاڵاندوون، بێیت و شەڕی ئایدیۆلۆژی بەمە بفرۆشیت! بێگومان دۆڕاویت!\nلەو مێژووەوە كۆمۆنیسته‌كان لە کۆمەڵگە تەریك کەوتن. لەجیاتیی ڕێکخستنی بزووتنەوەیەکی کۆمەڵایەتیی بەرفراوان، بوون بە سێکتێکی ئایدیۆلۆژی کە جگە لە تاکی ناڕازی و ڕۆشنبیر، کەسی تر پێیانەوە نەدەلکا. لەجیاتیی ڕێکخستنی بزووتنەوەی کرێکاری، تاکی کرێکاریان هێنا، لەجیاتیی ئەوەی بزووتنەوەی ژنان بەڕێ بخەن، تاکی ناڕازیی ژنانیان هێنا، لەجیاتیی بزووتنەوەی خوێندکاران، تاکی ناڕازیی خوێندکاریان هێنا و...\nبێشك ئەگەر بەشێکی سەرەکیی ئەمە پەیوەندیی بە پێگەی چەپڕەوی و کەمئەزموونیی کۆمۆنیستە کرێکارییەکانەوە هەیە لەگەڵ کاری کۆمەڵایەتی و سیاسی، بەڵام نابێت لایەنی فیکریی ئەم توندڕەوییە سیاسییەش بە کەم بگرین، بە تایبەتی تیۆریسیۆنی یەکەمی ئەم بزووتنەوەیە كە مەنسوور حیکمەتە، بزانین ئەو لەسەر ئایین چیمان دەداتێ؟\nهەڵوێست و بنەما فیکرییەکانی کۆمۆنیزمی کرێکاری لە ئایین!\nهەموو ئەدەبیاتی کۆمۆنیزمی کرێکاری هەڵبدەیتەوە، هیچت لەسەر ئایین دەست ناکەوێت، بەڵام لەسەر ئیسلامی سیاسی تا بڵێی زۆرە! ئایین و باوەڕداری لای کۆمۆنیزمی کرێکاری یەکسان کراوەتەوە بە ئیسلامی سیاسی! لەم تێڕوانینەدا ئایین نەك هەر نابینرێت، بەڵکو ئینکار و "نەفی" دەکرێتەوە. هەموو ئەو چاوپێکەوتن و وتارانەی کە مەنسوور حیکمەت یان کادرەکانی تریان كردوویانە، لەسەر بنەمای "نەفیكردن"ی ئایین ڕاوەستاوە!\nبا بڕوانینە ئەم نموونانە:\nلە وەڵامی پرسیاری پرسین "ئێوە وەسفكردنى وڵاتانێكى وەكو ئێران بە "وڵاتى ئیسلامى" ڕەت دەكەنەوە. بۆچى؟" تێیدا دەڵێت: ".... ئێران كۆمەڵگەیەكى ئیسلامى نییە. حكومەت ئیسلامییە. ئیسلام دیاردەیەكى سەپێنراوە لە ئێراندا، نه تەنها لەمڕۆدا، بەڵكو لە سەردەمى پاشایەتییشدا هەروا بووە، لە ڕێگەى داپڵۆسین و كوشتنەوە لەسەر كار ماوەتەوە. ئێران كۆمەڵگه‌یەكى ئیسلامى نییە. بیست ساڵە دەیانەوێ بە زۆر بیكەنە ئیسلامى، نەیانتوانیوە. ناوبردنى كۆمەڵگه‌ى ئێران بە كۆمەڵگه‌یەكى ئیسلامى، بەشێكە لە جیهادێكى كۆنەپەرستانە بۆ بەئیسلامیكردنى...!"\nلە وەڵامی پرسیارێکی ڕادیۆی "همبستگی"دا دەڵێت: "تا ئەو جێگه‌یەش كە بە خەباتى عەقیدەیی و پەردەماڵین لەسەر بنەماكانى ئەم دینە و ڕیسواكردنى دیندارى بە گشتى دەگەڕێتەوە، بۆ ئینسانێكى ئازادئەندیش، دین بەشێكە لە لۆمپنیزمى نێو كۆمەڵگه؛ چەقۆكێشی و دین سەر بە یەك خێزانن كە دەبێ هەردووكیان تووڕ بدات."\nهەروەها لەسەر پرسیاری ئەوەی کە ئایا ئیسلام دەتوانرێت مۆدێرن بکرێت؟ ئاوا وەڵام دەداتەوە: "ئەو شتەى كە من بە مۆدێرنى دادەنێم –لە ڕاستیدا خودى ئەم وشەیەش نیسبییە– و ئەو كومەڵگه‌یەى كە من دەمەوێت تێیدا بژیم و ئەو مۆدێرنیزمەى كە من پێم وایە شایستەى هەین، ئیسلام تێیدا جێگه‌ى نابێتەوە. ئیسلام دەبێ هەڵبپێچرێت!"\nپێش ئەوەی بچمە سەر لێکدانەوەی یەك بە یەکی ئەو قسانە، گرنگە بچینە شوێن ڕیشەی ئەم تێڕوانینانە و لە زەمینە مادی و واقیعیەکەیاندا سۆراخی بكه‌ین!\nزەمینەی ئەم تێڕوانینە توندانەی مەنسوور حیکمەت و ڕەوتی کۆمۆنیزمی کرێکاری لەسەر هاوجووتکردنی ئایین لەگەڵ ئیسلامی سیاسیدا، دەکرێت لە دوو فاکتەردا بیدۆزینەوە. فاکتەرێکیان فەرهەنگییە و پەیوەندیی بەو دیدگا گشتییە جیهانییەوە هەیە کە لە ناو زۆرێك لەو نووسەر و بیرمەندە عەرەب و خۆرئاواییانەشدا هەیە کە پێیان وایە ئیسلام، بە پێچەوانەی مەسیحییەتەوە، مۆدێرنیزە ناکرێت، بۆیە موسوڵمانان و ئیماندارانی خۆی لە ناو دواکەوتووییدا زیندان دەکات! هەر لێرەوە زۆر توند هێرش دەکرێتە سەر ئیسلام و تەنانەت تاکی ئیمانداریش بەم ئایینە. ئەم دیدگایە، بە ئێستاشەوە، لە ناو بزووتنەوە ڕاسیستی و ڕاستەکانی ئەوروپادا پایەیەکی گەورەی هەیە! دووەم فاکتەر، بوونی دەسەڵاتی جمهوریی ئیسلامییە لە ئێران! گرتنەدەستی دەسەڵاتی سیاسی لە لایەن ئیسلامییەکانەوە و دامەزراندنی جمهوریی ئیسلامی یەکێك لە فاکتەرە گرنگەکانی هەژموونی ئیسلامی سیاسییە لە ئێران و ناوچەکەدا. وەحشییەتی ئەم دەسەڵاتە لە سەرکوتی ئابوورییەوە بگرە تا کۆمەڵایەتی و سیاسی، لەڕادەبەدەر لە ئاستێکی بەرزدایە. بۆ وەستانەوە بەرامبەر بەم سیستەمە سەرمایەدارییە بەربەرییە، ئۆپۆزیسیۆنی ئەم ڕژێمە لەوپەڕی ڕاست، واتە سەڵتەنەت تەڵەبەکانەوە بگرە تا ئەمسەری چەپی کۆمۆنیستی، لەسەر یەك خاڵ ڕاگیراوە، ئەویش "ئاتاییست"بوونە، ئەمیش وەك وەڵامێك بە دەسەڵاتێکی ئایینیی سەرکوتگەر! خەسڵەتی ئەم ئاتاییزمە نەك تەنها لەسەر "نەفیكردن"ی جمهوریی ئیسلامی وەستاوە، بەڵکە لەوەش واوەتر دەڕوات و دەبێتە نەفیكردنی ئایین بە گشتی!\nلێرەوەیە دەکرێت شیکاری بۆ دیدگایانەی سەرەوەی ئەدەبیاتی سیاسیی کۆمۆنیزمی کرێکاری و مەنسوور حیکمەت بکەین کە تەنها ئاتاییزمێکی توندڕەوانەی ڕووتە و هیچی تر! شەڕی مەدەنییەت و سێکیولاریزمە لەگەڵ ئایین! زیندووکردنەوەی دروشمە مردووەکانی شۆڕشی بۆرژوازیی فەڕەنسایە لە ناوچەکەدا! بێگومان لەم کێشمەکێشەدا شەڕی دەوڵەتێکی سەرکوتگەری سەرمایەداریی مەزهەبی دەبێتە شەڕی ئایین و لای ئێمەش لە کوردستان دەبێتە شەڕی گرووپێکی سیاسیی چەپ لەگەڵ گرووپێکی سیاسیی ئیسلامیدا! بەمەش ڕەخنەی کۆمەڵایەتی و سۆسیۆلۆژیی مارکسیستی لە ئایین دادەبەزێنرێت بۆ شەڕ لەگەڵ گرووپێکی ئایینیدا! ئا لێرەدا مارکسیزمیش دەبێتە ئایینێك و شەڕی ئایینێکی تری پێ دەکرێت! ئەمە ئیبتیزالکردنێکی ئاشکرای مارکسیزمه! ڕوونەکردنی خەڵکی باوەڕدار بۆ تەشکیلاتەکانی كۆمۆنیستییه‌كان و بێتوانایی كۆمۆنیسته‌كان لە ڕێکخستنی ژمارەیەکی زۆر لە خەڵك، بە جیا لە باوەڕدارییان لە پاڵ هەندێك فاکتەری تردا، لەم توندڕەوییە چەپڕه‌وانه‌یەوە سەرچاوە دەگرێت، نەك ئه‌وه‌ی خەڵكی باوەڕدار كۆمۆنیسته‌كان و ئامانجی سۆسیالستی قبوڵ نه‌كات!\nئەم دیدگایانەی مارکس بە بەراورد لەگەڵ ئەوانەی کۆمۆنیزمی کرێکاری لەسەر ئەو پرسە، ئەرز و ئاسمانیان فەرقە. مارکس نەهات ئایین نەفی بکات، تەنانەت وەسفیشی ناکات بە وەهم، بەڵام کۆمۆنیزمی کرێکاری ئایین و باوەڕدارانی ئایینی نەفی دەکات. لە خوێندنەوەی مارکسدا ئایین ئاهوناڵەی ئینسانی ستەمدیدەیە کە واقیع نامۆی کردووە؛ بەمەش مارکس ڕۆ دەچێتە ناو کۆمەڵگە و واقیع و لەوێوە بۆ ئایین دەڕوانێت و وەزیفەکەی دەخوێنێتەوە. لای کۆمۆنیزمی کرێکاری، دەسەڵاتی جمهوری ئیسلامی یان ڕێکخراوێکی ئیسلامی دەبنە خاوەنی ئایین و کۆمەڵگە وەك بوونێكی ئۆبژێکتیڤ لە بیر دەکرێت، هەر بۆیە نەفیكردنی سیستەم دەبێتە نەفیكردنی باوەڕداریی تاكیش! شەڕی کۆمۆنیزمی کرێکاری و مەنسوور حیکمەت شەڕێکە لەگەڵ ئایینی دەوڵەت، نەك دەوڵەت!\nکۆمۆنیزمی کرێکاری و مەنسوور حیکمەت ئیسلام بە "لۆمپینیزم" و "چەقۆکێشی" و "فاشیزم" دەشوبهێنن، هەر بۆیە لە کۆتایی چاوپێکەوتنەکەیدا دەڵێت "ئه‌و كومەڵگه‌یەى كە من دەمەوێت تێیدا بژیم و ئەو مۆدێرنیزمەى كە من پێم وایە شایستەى هەین، ئیسلام تێیدا جێگه‌ى نابێتەوە. ئیسلام دەبێ هەڵبپێچرێت!" ئه‌مه واته ئەگەر دەسەڵاتیشمان به ده‌سته‌وه گرت، ئەوە هەڵتان دەپێچین! کۆمۆنیزمی کرێکاری و مەنسوور حیکمەت دەیانەوێت بە ناساندنی ئیسلام وەک فاشیست، دوو بەرەی دیموکراسی و فاشیستی لێک جیا بکەنەوە و پرۆلێتاریا بکەنە لایەنگری دیموکراسییەت و مەدەنییەت. بەمەیش دەیانەوێت بڵێن: ئەوە سەرمایەداری نییە دەبێتە فاشیست، ئەوە ئایینە. ئێمە ئەو دیدگایەمان هەبێت بۆ ئیسلام، ئیتر چۆن کەسێکی ئیماندار، با سۆسیالسیتیش بێت، تەقە لە دەرگامان دەدات؟! بۆیە شتێکی سەرسووڕهێنەر نییە کە حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی ئێران ڕێکخراوێکی ئاتاییستی وەك "X–Muslim" دروست دەکەن و ئێستا لەگەڵ فاشیستەکان و بزووتنەوە ڕاستەکانی ئەورووپا کاری هاوبەشی وەك حیجابسوتاندن یان کەمپین بۆ داخستنی مزگەوتەکان دەکەن!\nلە تێزی مارکسدا، کێشەی ئێمە لەگەڵ خودادا نییە و لەگەڵ سەرمایەداریدایە، بەڵام له‌م ململانێیه‌دا ئایین ڕۆڵێكی نێگەتیڤ و مه‌ترسیدار دەگێڕێت. هەر لێرەشدایە مارکس لووتی بە ئاییندا دەتەقێت. لەگەڵ ئەوەشدا، ئێمە لە هەوڵی ئەوەدا نین کە ئایین ڕه‌ت بکەینەوە، بەڵکو سوورین لەسەر ئەوەی کە ئایین دەبێت کارێکی تایبەت بە ئینسانەکان خۆیان بێت و تێکەڵ به دەوڵەت و یاسا و تەشریعاتەکانی نەکرێت. ئێمە پێمان وایە دەبێت هەموو کەس دەستڕاگەیشتوو بێت بە ئازادییە ئایینییەکانی، چ ئێستا لە سەرمایەداریدا، چ لەو کاتەی کە دەتوانین سۆسیالیزم دابمەزرێنین! لینین وتەنی "نابێت ئایین هیچ پەیوەندییەکی بە دەوڵەتەوە بمێنێت، نابێت ڕێکخراوە ئایینییەکانیش هیچ پەیوەندییەکیان بە دەسەڵاتەکانی حکومەتەوە هەبێت. هەموو کەسێك ئازادە هەر ئایینێکی هەبێت یان هیچ ئایینێکی نەبێت، ئەمە بنەمایەکی گشتییە تەنانەت بۆ سۆسیالیستەکانیش."\nبۆ ڕێکخراوێکی کۆمۆنیست ئەم پەیوەندییە چۆنە؟\nحزب یان ڕێکخراوێکی کۆمۆنیستی، شوێنی هەڵسووڕاوانی کۆمۆنیست و سۆسیالیستە. شوناسی فیکریی ماتریالیزم و میتۆدی مارکسیزم و هەموو ئەو ئایدیا ئینسانییانەیە کە گەشە بە بیر و هەست و هۆشی ئینسانی دەدەن. لە ڕوانگەی ئێمەوە، ئایین داردەستێکی دەسەڵاتدارانە بۆ خەفەکردن و سەرکوتی هەست و شعور و ئیرادەی ئینسان، ڕێگرێکی گەورەشە لە بەردەم ئازادی و یەکسانیدا.\nلە هەڵوێستگرتن لە بەرامبەر ئاییندا، جیاوازییەك لە نێوان ڕێکخراوێکی کۆمۆنیستی و دەوڵەتی سۆسیالیستیدا هەیە. لە دەوڵەتی سۆسیالیستیدا ئایین لە دەوڵەت و یاساکان و تەشریع و پەروەردە دوور دەخرێتەوە و دەبێتە پرسێکی تایبەت بە تاکەکان لەگەڵ فەراهەمکردنی ئەوپەڕی ئازادی بۆ باوەڕداری و لە هەمان کاتدا بۆ بێباوەڕی. بەڵام بۆ ڕێکخراوێکی کۆمۆنیستی، کە ئێستا لە خەباتدایە، ئایین بۆی نابێتە پرسێکی تایبەت، (شیوعییەکان ئەو کارە دەکەن، هەر بۆیە لە عاشووردا پێش موقتەدا، هەریسەکە ئامادە دەکەن). بۆ ئێمە، ماتریالیزم بناغەیە و بە پێچەوانەی ئۆپۆرتۆنیستەکانی وەك حزبی شیوعی، ئێمە زۆر دژەئایینین! بەڵام دژەئایینبوون بۆ ئێمە بە مانای ئاتاییزمەکەی کۆمۆنیزمی کرێکاری نییە. بەڵکو کێشمەکێشێکی کۆمەڵایەتی و فیکرییە و لە ناو چوارچێوە گشتییەکەی خەباتی چینایەتیدا مانا پەیدا دەکات. هەر لەم ڕێگەیەشەوە پەسەندکردنی خەڵکی باوەڕدار، بە مەرجێك بەرنامەکەی ئێمەی قبوڵ بێت، دەبێتە کارێکی پڕبایەخ. ساخکردنەوەی باوەڕداریی ئەندامانیش هەر لە چوارچێوەی خەباتێکی چینایەتی و گەشەی مەعریفی ئەو ئەندامانه خۆیاندا مانا پەیدا دەکات. لێکردنەوەی وەهمی ئایینی بە وەعز و نەسیحەت ناکرێت، بە کتێب و جەدەلی ئایاتیستیانە ناکرێت، بەڵکو بە بەشداریکردن لە خەباتێکی سۆسیالیستی و چینایەتیی شۆڕشگێڕانەدا مەیسەر دەبێت. لە دەسپێکی پێکهێنانی ئینتەرناسیۆنالی یەکەم لە ساڵی ١٨٤٧ لە ئینگلتەرا، میخایل باکۆنین لە نامەیەکدا بۆ مارکس پێشنیاز دەکات کە حزب تەنها کرێکارانی بێدین "ئاتەیست" لە ڕیزەکانیدا وەربگرێت! مارکس بەم شێوەیە وەڵامی باکۆنین دەداتەوە: "هەموو کرێکارانی کۆمۆنیست، بە جیا لە جیاوازیی هەڵوێستیان سەبارەت بە ئایین، دەتوانن ببنە ئەندامی حزب، بەرتەسککردنەوەی ئەندامێتی تەنها بۆ بێدینەکان بە واتای وەرگرتنی ڕێژەیەکی کەمی کرێکاران..."\nبەشداریکردن لە فەلسەفەی ماف لای هیگڵ، وەرگێڕانی پێشڕەو موحەمەد، ناوەندی توێژینەوە و هزریی شەهید ئارام، ٢٠١٦.\nحول الدین، کارل مارکس، فریدریك انجلز، ترجمة: یاسین الحافظ، دار الطلیعة، بیروت.\nمێزگردی: باڵاكردن و ئاوابوونى ئیسلامى سیاسى، گفتوگۆى وەرزنامەى "پرسین" لەگەڵ مەنسوورى حیكمەت، بنیاد منصور حکمت.\nاسلام و اسلامزدایى، مصاحبه منصور حکمت با "نگاه"، نشریه کانون پژوهشى نگاه، دفتر اول، ژانویه ١٩٩٩.\nئیسلام بەشێكە لە لۆمپه‌نیزمى نێو كۆمەڵگه، گفتوگۆى ڕادیۆى "همبستگى" لەگەڵ مەنسوورى حیكمەت دەربارەی ئیسلام و كەلتوورى ئیسلامی.\n مارکس، بەشداریکردن لە ڕەخنەی فەلسه‌فەی ماف لای هیگڵ.\n مارکس، بەشداریکردن لە ڕەخنەی فەلسەفەی ماف لای هیگڵ.\n مێزگردی: باڵاکردن و ئاوابوونی ئیسلامی سیاسی، گفتوگۆى وەرزنامەى "پرسين" لەگەڵ مەنسوورى حيكمەت، زستانى ٢٠٠١.\n ئیسلام بەشێكە لە لومپنیزمى نێو كومەڵگه: گفتوگۆى ڕادیۆى "همبستگى" لەگەڵ مەنسوورى حیكمەت دەربارەی ئیسلام و كەلتوورى ئیسلامی.\n لینین، سۆشیالیزم و ئایین، ١٩٠٥.


خامنەیی داوایەك لە گەنجانی عیراق دەكات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران پەیامێك ئاڕاستەی گەنجانی عیراق دەكات.\nعەلی خامنەیی ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران پەیامێكی ئاڕاستەی گەنجانی عیراق كرد و تێیدا داوای كرد لە ناو خۆیاندا یەكگرتووبن و ورەیان بەرز بێت.\nدووپاتیشیكردەوە، عیراق داهاتوویەكی گەشی دەبێت و بەدیهێنانی ئەو داهاتووەش لە دەستی گەنجانی عیراقدایە.\nعەلی خامنەیی وتیشی: بۆ ئەو مەبەستەش پێویستە گەنجانی عیراق هەموو توانا و هەوڵەكانی خۆیان بخەنەگەڕ و چی تر ڕێگە نەدەن خاكی نیشتمانەكەیان لەلایەن هێزی بیانییەوە داگیر بكرێت.\n26 شوبات 2021 8.58 am\nڕوانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ ڕایدەگەیەنێت، شەوی ڕابردوو لەهێرشێکی ئاسمانی هێزەکانی ئەمریکادا 17 چەکداری میلیشیاکانی…\n28 ئازار 2021 1.46 pm\nخەڵك-بەشی هەواڵ وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران ڕایدەگەیەنێت، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 8751 كەس تووشی كۆرۆنا بوون.


ڕۆمانی شه‌ربه‌تی ترس وچه‌ند سه‌رنجێك … سه‌دیق سه‌عید رواندزی – Dengekan\nbySadiq Said Rwandze\tApril 20, 2020\tGeneral, Literature\nدیارده‌ی ژن كوشتن، به پاساوی كڕینه‌وه‌ی شه‌ڕه‌ف و گێڕانه‌وه‌ی شكۆی كه‌سی و خێزانی بۆ بنه‌ماڵه، بووه‌ته نه‌ریتێك له كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه و ڕه‌گێكی مێژووی درێژی هه‌یه، كه وه‌ك به‌شێك له سیمایه‌كی میللی و خێڵه‌كی،نێو به‌شێكی كۆمه‌لگه ده‌بینرێت. دیارده‌یه‌ك كه تیایدا زۆرجار له په‌نای خۆشه‌ویستی به ناو ڕاسته‌قینه، ڕه‌گه‌زی مێ تیایدا ده‌بێته قوربانی و به مه‌رگی ئه‌و كۆتایی دێت. گه‌لێك جارئه‌م دیارده‌یه، وه‌ك تیمه‌یه‌كی نووسین ڕه‌نگدانه‌وه‌ی له دنیای چیڕۆك و ڕۆمانی كوردی هه‌بووه.كه خۆم وه‌ك خوێنه‌رێك ته‌نها له ماوه‌ی ئه‌و ساڵه‌ی ڕابردوودا، چه‌ندین ڕۆمان و چیڕۆكم خوێندونه‌ته‌وه، كه باسی ژن كوشتن به پاساوی شه‌ڕه‌ف له كۆمه‌ڵگه‌ی كوردی ده‌كه‌ن. وه‌لێ نایشارمه‌وه له به‌شێكی زۆری ئه‌و ده‌قانه‌دا، نووسه‌ری كورد نه‌یتوانیوه به شێوه‌یه‌ك به‌رجه‌سته‌ی ئه‌و ڕووداوانه بكات، كه كاتێ خوێنه‌ر ده‌یخوێنێته‌وه، هه‌ست بكات له به‌رده‌م گێڕانه‌وه‌یه‌كی واقیعی نییه، به‌ڵكو ڕۆمان ده‌خوێنێته‌وه. خوێنه‌ر كاتێ ڕۆمانی(زۆڵه‌كه‌ی ئه‌سته‌نبۆل) ده‌خوێنێته‌وه، به درێژایی گێڕانه‌وه‌ی ڕووداوه‌كه، به تاسه‌ی ئه‌وه‌یه بزانێت چاره‌نووسی ئه‌و ژنه چی ده‌بێت كه له‌لایه‌ن براكه‌یه‌وه لاقه ده‌كرێت و منداڵه‌كه‌ی له یه‌ك كاتدا، مسته‌فا هه‌م خاڵیه‌تی و هه‌میشی باوك.تا سه‌ره‌نجام له كۆتایی ڕۆمانه‌كه، ڕاستییه‌كان ده‌رده‌كه‌ون و به‌و هۆیه‌شه‌وه مسته‌فای برای كچه‌كه ده‌موده‌ست ده‌مرێت. له‌و ڕۆمانه‌شدا، ژنه لاقه‌كراوه‌كه، ده‌یه‌وێت منداڵه‌كه‌ی زگی له بار به‌رێت، وه‌لێ سه‌ره‌نجام په‌شیمان ده‌بێته‌وه و منداڵه‌كه گه‌وره ده‌بێت و له كۆتاییدا چیڕۆكی ڕاسته‌قینه‌ی ژیانی خۆی ده‌زانێت. ڕۆمانی (شه‌ربه‌تی ترس)یش، چیڕۆكی كچێك به ناوی (مه‌حبوبه‌ی نازدار)ده‌گێڕێته‌وه، كاتێ له‌لایه‌ن ده‌سگیرانه‌كه‌یه‌وه له په‌نای خۆشه‌ویستییه‌وه، ده‌ست درێژی ده‌كرێته سه‌رو لاقه‌ی ده‌كات. ئه‌ویش ناچاره، په‌نا ببانه به‌ر پزیشك و نه‌خۆشخانه‌ی نازه‌نین، بۆ ئه‌وه‌ی منداڵه‌كه‌ی نێو زگی له بار به‌رێت. ئه‌م ڕۆمانه، له چه‌ندین ڕووه‌وه ڕۆمانێكی نا ئستاتیكی ولاوازه. من وه‌ك خوێنه‌رێك كاتێ له خوێندنه‌وه‌ی بوومه‌وه، نائومێدییه‌كی گه‌وره دایگرتم، به‌وه‌ی كه چۆن نووسه‌ری چیرۆِكی(باوكی ناو ته‌له‌فۆن) ڕۆمانێكی بێ هێزو نا بابه‌تی له‌و شێوه‌یه‌ی نووسیوه!.كه هیوادارام ئاماژه نه‌بێت بۆ پاشه‌كشه‌ی نووسینی چیڕۆك و ڕۆمان، لای ئه‌و چیڕۆكنووسه دیاره. له‌م ڕۆمانه‌دا، خوێنه‌ر به‌ر چه‌ندان وێنه‌ی ناهونه‌ری، ده‌ربڕینی نابابه‌تی، بێ چێژو جوانی ده‌كه‌وێت. بونیادی گێڕانه‌وه به شێوه‌یه‌كه، ئه‌گه‌رچی به‌ش به‌ش كراوه، وه‌لێ له سه‌ر یه‌ك ڕیتمی گێڕانه‌وه ده‌ڕوات، كه وامان لێ ده‌كات هه‌ست بكه‌ین حیكایه‌ت و چیڕۆكێكی میللی و ئه‌فسانه‌یی ده‌خوێنینه‌وه نه‌ك ڕۆمان كه ژانری سه‌رده‌مه.ئه‌مه وێرای ئه‌وه‌ی له چه‌ندین شوێنی ڕۆمانه‌كه‌دا، به‌ر وێنه‌ی هاودژو گێڕانه‌وه‌ی هاودژ ده‌كه‌وین، كه پێ ده‌چێت به‌سه‌ر نووسه‌ری ڕۆمانه‌كه‌ش تێپه‌ڕیبێت وهه‌ستی پێ نه‌كردبێت. له هه‌ندێك شوێنی ڕۆمانه‌كه‌دا،گێڕانه‌وه و ده‌ربڕینه‌كان ده‌چنه ئاستێكی هێنده لاواز،وه‌ك ئه‌وه‌ی فلمێكی هیندی بینین وایه. ئه‌م جۆره ده‌ربڕینانه، له زمانی نووسه‌رێك ناچێت، كه ئه‌زموونێكی درێژو جوانی نووسینی چیڕۆك و گێڕانه‌وه‌ی هه‌یه، به‌ڵكو له ئه‌زموونی نووسه‌رێك ده‌چێت، كه تازه هاتبێته نێو دونیای نووسین و مه‌به‌ستییه‌تی هه‌رچۆنێك بێت شتێك بگێڕێته‌وه. بێ ئاگا له‌وه‌ی گێڕانه‌وه، هونه‌ره و ده‌بێ هێزی كێشكردنی خوێنه‌ری تێدابێت.لێره‌وه ئاماژه به چه‌ند لایه‌نێكی نا هونه‌ری ونا بابه‌تی ڕۆمانه‌كه ده‌ده‌ین:_\n*لا31نووسیویه‌تی:(وه‌ره خوات بمێنێ و خۆت مه‌كوژه). ئه‌م ده‌ربڕینانه، له هونه‌ری ده‌ربڕینی ڕۆمان ناچن و له ده‌یان شوێنی ڕۆمانه‌كه‌ش دووباره‌ی كردۆته‌وه، به‌بێ ئه‌وه‌ی هیچ جوانییه‌ك به گێڕانه‌وه‌كه بده‌ن. *لا38نووسیه‌یه‌تی:(مه‌حبوبه ده‌یگوت مردنی باوكم به مانای داڕووخانی سه‌قفی ماڵ به سه‌رم، كه‌س به‌كه‌وتنی ئه‌و سه‌قفه ته‌نها نابێت من نه‌بێت). ئه‌مه له كاتێكدا ڕۆماننووس خۆی له‌ڵاپه‌ڕه12ی ڕۆمانه‌كه‌یدا، نووسیویه‌تی:( ده‌زانم و ده‌كرێ مرۆڤ بێ باوك بێت!).واتا ئه‌گه‌ر باوكیشی نه‌بێت ئاساییه، ئیدی نازانم كه ئاسایی بێت، چۆن ئه‌و سه‌قفه داده‌ڕووخێت!. *لا39نووسیویه‌تی:(بینایه‌كی گه‌وره‌م بینی،واتابینای نه‌خۆشخانه‌كه‌ی دكتۆره نازه‌نین).\n*لا41ئه‌مجاره‌یان ده‌نووسێت:(نه‌خۆشخانه‌كه زۆر گه‌وره نه‌بووكه ئه‌مه‌ش جێگه‌ی خۆشحاڵی من بوو). *لا40نووسیویه‌تی:(ژنه ده‌رگاوانی نه‌خۆشخانه‌كه ناوی ست فه‌ریده‌بوو، مامۆستای فیزیا بوو). به داخه‌وه به‌شێك له ڕۆماننووسه‌كانی ئێمه، له كاتی دیاریكردن و پێدانی ڕۆڵی كاره‌كته‌ره‌كان له چیڕۆك و ڕۆماندا،ده‌كه‌ونه هه‌ڵه‌ی زه‌ق و نالۆژیكییه‌وه. هه‌موو نه‌خۆشخانه‌كانی كوردستان بگه‌ڕێیت، كارمه‌ندێكی ده‌رگاوانی نه‌خۆشخانه‌یه‌كی ولاده، نابینیته‌وه بڕوانامه و خوێنده‌واری هه‌بێت، چ جای بگات به مامۆستای فیزیا كه پسپۆڕییه‌كی ده‌گمه‌نه. ئه‌مه نیشانه‌ی بێ ئاگایی نووسه‌رانی ئێمه‌یه، له ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی و میللی كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه، به تایبه‌تی ئه‌وانه‌ی له هه‌نده‌ران ده‌ژین و له‌وێوه، چیڕۆك و ڕۆمان، له سه‌ر ژیانی كۆمه‌لگه‌ی خۆیان ده‌نووسن.\n*لا45نووسیویه‌تی:(شووی كردوودوومانگی نه‌برد، گوتی سگم هه‌یه وحه‌زده‌كه‌م كچم ببێت).ناكرێت نووسه‌رێك هیچ له‌باره‌ی ژیانی دووگیانی و لایه‌نی فسیۆلۆژی ژن نه‌زانێت، كه‌چی باسی بكات. ئاخر تا سه‌رووی سێ مانگ، نیشانه‌كانی دووگییانی هه‌ر هه‌ستیشی پێ ناكرێت، كه‌چی ڕۆماننووس نووسیویه‌تی كه‌متر له دوومانگ. *لا45نووسیویه‌تی:(تا ساڵێك په‌ڕۆ و لافیته‌ی ڕه‌شمان و له دیواره‌كه نه‌كرده‌وه). به مه‌رجێك هه‌موو پرسه‌یه‌ك له كۆمه‌ڵگه‌ی كوردی، ته‌نها هه‌فته‌یه‌ك ده‌خایه‌نێت.\n*لا55نووسیویه‌تی:(براكانم له ژووری حه‌مام گلۆپیان له‌سه‌ر ده‌كوژاندمه‌وه،ئاوی گه‌رمیان لێده‌گرتمه‌وه،شامپۆكانیان پڕده‌كردم له دۆشاوی ته‌ماته،میزیان به پێلاوه‌كانم ده‌كرد،ته‌باشیریان بۆ له جێی سووراوه‌كان دا ئه‌نام،مشكی تۆپیویان ده‌خسته نێو گیرفانی جله‌كانمه‌وه)من ده‌زانم، پیاوی كورد زۆرینه‌یان چه‌ند دڵڕه‌ق و نامیهره‌بانن به‌رامبه‌ر به خوشك و هاوسه‌ره‌كانییان، به‌ڵام ئه‌و هه‌موو زێده‌گۆییه له وه‌سفكردنی دڵڕه‌قی برایه‌ك به‌رامبه‌ر به خوشكه‌كه‌ی، نه هونه‌رییه و نه‌بابه‌تی،به‌ڵكو ئامانج لێی ته‌نها درێژكردنه‌وه‌ی لاپه‌ڕه‌كانی ڕۆمانه‌كه‌یه. سه‌یر له‌وه دایه، ئه‌وسێ برایه كه به‌م شێوه‌یه ئازاری مه‌حبوبه‌ی خوشكییان داوه، به قه‌ولی ڕۆماننووس هه‌ریه‌كه‌یان كادیرێكی دیاری حزبێكیش بووه!. له كاتێكداكادیری، هیچ نه‌بێت پله‌یه‌كی به‌رزی هوشیاریی و سیاسی و هزرییه، ئه‌گه‌ر كه‌میش بێت. *لا75:(ئه‌گه‌رچی نه‌خۆشخانه‌كه‌ی دكتۆره نازه‌نین،چه‌ندین نهۆم بووه‌و نهۆمێكی شاراوه‌شی بۆ له باربردنی منداڵان هه‌بووه، هه‌میشه‌ش جمه‌ی هاتووه، كه‌چی به گوێره‌ی ئه‌وه‌ی ڕۆماننووس له(لا75) نووسیویه‌تی، ته‌نها(3)دكتۆر(5) په‌رستاری هه‌بووه!.\n*لا78نووسیویه‌تی:(ئه‌و منداڵه، هی ئه‌و مێرده سه‌ر زله‌مه، خۆزگه پیاوه‌كه هینه‌كه‌ی تۆزێ زل بووایه،دكتۆره نازه‌نینیش له به‌ر پێكه‌نین قسه‌ی بۆ نه‌كراوه).ئه‌گه‌رچی ڕۆماننووس، گوایه له‌و ڕۆمانه‌یدا شكۆ بۆ ژن ده‌گێڕێته‌وه، وه‌لێ هه‌ر خۆی شكۆی ژنی شكاندووه، كاتێ هه‌موو خواسته‌كانی چووكێكی گه‌وره‌ی پیاوان كورتكردوونه‌ته‌وه.له‌و نامۆتریش ئه‌وه‌یه، كه دكتۆرێكی ژنیش له‌گه‌ڵ ئه‌و بۆچوونه دابێت و پێ بكه‌نێت.ئه‌مه ئه‌و تێگه‌یشتنه میللی و خێڵه‌كییه‌م بیر دێنێته‌وه، كه پیاوبوون به‌چووك پێوانه ده‌كه‌ن!. *لا83:(له‌و لاپه‌ڕه‌یه‌دا، ڕۆماننووس كاتێ باسی ئه‌وه‌مان بۆ ده‌كات كه دكتۆره نازه‌نین و مه‌حبوبه ده‌چنه‌وه ماڵ بۆ ئه‌وه‌ی په‌ساپۆڕته‌كه‌ی مه‌حبوبه بێنن) به شێوه‌یه‌ك گوزارشت له‌و چوونه ده‌كات, كه‌زۆر نابابه‌تی و نازمانه‌وانییه.چونكه دیمه‌نه‌كه، له ئه‌كشنی فلمێكی كۆمیدی ده‌چێت!\n*لا91نووسیویه‌تی:(مامه دكتۆركامه‌ران گوتی من ده‌چم پۆلیسێك هه‌ڵده‌بژێرم و گرێبه‌ستی له‌گه‌ڵ ده‌كه‌م له لقی پۆلیس). ڕۆماننووس واده‌زانێت سپاردنی ئه‌رك به پۆلیس، به هه‌ڵبژاردن و دیاریكردنه، نه‌ك ڕێوشوێنی یاسایی و كارگێڕی، پۆلیس هێزێكی فه‌رمییه و نیشانه‌ی هه‌بوونی ده‌سه‌ڵاته. ڕۆماننووس خۆی له ده‌ره‌وه ده‌ژیت و زۆر باش له ئه‌رك و پێگه و دیدی هاووڵاتییان بۆ پۆلیس ده‌گات، ئیدی دیاریكردنی ئه‌ركی پۆلیس به‌و شێوه ساده و هه‌ڕه‌مه‌كییه نییه، وه‌ك ئه‌وه‌ی ئه‌و باسی ده‌كات!. *لا88نووسیویه‌تی:(دكتۆرو سسته‌ره‌كان،به بینینی ئه‌و كوڕانه،(واتا سێ براكه‌ی نازدار)تووڕه‌بوون و مقه‌ست و په‌ڕۆی خوێناویی وجیهازی زه‌خت ومه‌مك مژه و دایبابیان تێگرتوون). ئه‌و ڕه‌فتارانه‌یان له نێو نه‌خۆشخانه‌كه كردووه. ڕۆماننووس بیری چۆته‌وه، پزیشك ده‌بێ چ جۆره كه‌س و مرۆڤێك بن. ئاخر ئه‌م ڕه‌فتارو كرده‌وانه‌ی ڕۆماننووس داویه‌تییه پاڵ پزیشكه‌كان، له كرده‌وه‌ی منداڵان ده‌چن.\n*لا97نووسیویه‌تی:_(براكانت ناخۆشییان كردووه هه‌ر ڕۆژه‌ی جامێكی نه‌خۆشخانه‌كه ده‌شكێنن).\n*لا124(دوای ئه‌وه‌ی سێ براكه‌ی مه‌حبوبه، به به‌نزین نه‌خۆشخانه‌كه ده‌سووتێنن و ئاگری تێ به‌رده‌ده‌ن، دكتۆره نازه‌نین دێت سه‌یری نه‌خۆشخانه سووتاوه‌كه‌ی ده‌كات، پاشان ده‌گه‌ڕێته‌وه شوقه‌كه‌ی، دووش ده‌كات!وه‌ك ئه‌وه‌ی هیچ ڕووینه‌دابێت.\n*لا125نووسیویه‌تی:( سه‌یره ده‌م و چاوی خۆیان نه‌شاردۆته‌وه). نازانم ئه‌گه‌ر كه‌سێك مه‌به‌ستی بێت تاوانێك ئه‌نجام بدات، چۆن ده‌م و چاوی ناشارێته‌وه. ڕه‌نگه ڕۆماننووس وابزانێت ئه‌وانه‌ی له كوردستان شوێنێك ده‌سووتێنن، زۆر به ئاسایی ئه‌و كاره وه‌رده‌گرن و ده‌یكه‌ن.\n*لا126نووسیویه‌تی:( سێ براكه، وا جوان سه‌یری كامێرای چاودێری ده‌كه‌ن، ده‌ڵێی وێنه بۆ په‌ساپۆڕت ده‌گرن). به‌مه‌رجێك ئه‌و كاته، كاتی سووتاندنی نه‌خۆشخانه‌كه‌یه.ڕۆماننووس نه‌یتوانیوه گوزارشت له دۆخی سایكۆلۆژی تاوانبارێك بكات، ئه‌و ساته‌ی تاوانێك ئه‌نجام ده‌دات.\n*لا:_126(كاتێ ئه‌فسه‌ری پۆلیس ده‌چێت بۆ گرتنی سێ براكه له دوای سووتاندنی نه‌خۆشخانه‌كه، پێیان ده‌ڵێت: خۆتان شوشتبا، بۆ ئه‌وه‌ی بۆنی به‌نزینتان لێ نه‌یه‌ت). ڕۆماننووس لێره، چ ڕۆڵێكی كاریكاتۆری به ئه‌فسه‌رانی پۆلیس داوه. ئاخر ئه‌گه‌ر تاوانبارێك تاوانێك بكات، ده‌چێته‌وه ماڵ و به ئاسانی لێی ده‌خه‌وێت؟!.ئه‌فسه‌ری پۆلیس به‌و زمانه میللی و نافه‌رمییه له‌گه‌ڵ تاوانبار ده‌دوێت؟!.\nوێرای ئه‌مانه‌ش، خاڵێك كه به پێویستی ده‌زانم باسی بكه‌م ئه‌وه‌یه، كه به درێژایی ڕووداوه‌كانی ڕۆمانه‌كه، ڕۆماننووس نه‌یتوانیوه ڕۆڵی كاره‌كته‌ره‌كان به پێی ئاستی تێگه‌یشتن و هوشیاریی كه‌سی وپه‌روه‌رده‌ییان وازی بكات. به درێژایی ڕۆمانه‌كه، كاتێ سه‌رنج له گفتو گۆو دیالۆگی نێوان دكتۆره نازه‌نین و نازدار ده‌ده‌ین، كه دووكاره‌كته‌ری سه‌ره‌كی ڕۆمانه‌كه‌ن، هه‌ست ناكه‌ین له به‌رده‌م گفتوگۆی نێوان پزیشك و ژنێكی قوربانی و لاقه كراوداین. به‌ڵكو واهه‌ست ده‌كه‌ین، له به‌رده‌م گفتو گۆی نێوان دوومنداڵ و دوو هه‌رزه‌كارداین، كه هیچ هونه‌رێكی بیركردنه‌وه و ده‌ربڕینی قسه نازانن.چونكه ئه‌وه‌نده قسه و گفتو گۆكان، كۆمێدی و نابابه‌تین. به داخه‌وه ئه‌مه گرفتی به‌شێكی زۆری ڕۆماننووسه‌كانی ئێمه‌یه، كه ناتوانن له پێگه و ڕۆڵی كه‌سه‌یتییه‌كان، له میانه‌ی گێڕانه‌وه‌ی ڕووداوه‌كان بگه‌ن. كاتێ كاره‌كته‌رێكی(پزیشك)مان هه‌یه، ئه‌وا ده‌بێ ئه‌و كاره‌كته‌ره وه‌ك پزیشكێك قسه بكات و ڕۆڵه‌كه‌ی ببینێت. ناكرێ كاره‌كته‌ر نه‌خوێنده‌وار بێت، كه‌چی وه‌ك ڕووناكبیرێك قسه بكات.بۆنموونه: مه‌حبوبه‌ی نازدار، كه ده‌ستدرێژی كراوه‌ته سه‌رو منداڵێكی بێ باوكی له زگدایه، به شێوه‌یه‌ك هه‌ڵسوكه‌وت ده‌كات و قسه ده‌كات، وه‌ك ئه‌وه‌ی هیچی لێنه‌كرابێت. له كاتێكدا قوربانییانی ده‌ستدرێژی سێكسی، ده‌كه‌ونه دۆخێكی ده‌روونی دژواره‌وه و شۆكێكی هێنده گه‌وره ده‌یانگرێت، كه توانای هیچ كارو چاڵاكییه‌كی ژیانیان نامێنێت. نامۆ ده‌بن و ده‌ڕووخێن، زۆرینه‌یان بیر له خۆ كوشتن ده‌كه‌نه‌وه. له كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌دا(كه ڕۆماننووسیش له شه‌ربه‌تی ترسدا مه‌به‌ستی كۆمه‌لگه‌ی كوردییه) ژنان به‌و حاڵه‌تانه، ده‌كه‌ونه گۆشه‌گیری و داڕووخانێكی گه‌وره. زۆرینه‌یان له به‌ر توانجی خێزان و كۆمه‌ڵگه خۆیان ده‌كوژن. كه‌چی سه‌یر له‌وه دایه، دواجار دكتۆره نازه‌نین زۆر به ئاسانی به نازدار ده‌ڵێت:(تۆ ده‌توانی بێیته‌وه ناو خێزانت.لا136). ئه‌گه‌ر كه‌سێك ئه‌و ڕووداوه تراژیدیه‌ی بینیبێت، ده‌توانێ سووك و ئاسان، ئیدی ژیان بكات؟ به‌تایبه‌تیش له كۆمه‌ڵگه‌یه‌كدا كه هه‌موو شه‌ڕه‌ف و پێگه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی و خێزانی و میللی و كه‌سی، له جه‌سته‌ی ژن و له جه‌سته‌شیدا، له شوێنێك ده‌یبیننه‌وه!؟. دواجار ده‌ڵێم، به‌رله بڵاوبوونه‌وه‌ی ڕۆمانه‌كه، له چه‌ندین شوێن، هه‌واڵی نووسین و بڵاوكردنه‌وه‌ی ڕۆمانی(شه‌ربه‌تی ترس)م بیست. بۆیه وه‌ك خوێنه‌رێك، به تاسه‌یه‌كی زۆره‌وه له هه‌وڵدابووم ڕۆمانه‌كه‌م ده‌ست بكه‌وێت وبیخوێنمه‌وه. وه‌لێ كاتێ له خوێنه‌وه‌ی بوومه‌وه، به‌ر شتێكی پێچه‌وانه‌تر كه‌وتم.له ڕوانگه‌ی منه‌وه وه‌ك خوێنه‌رێك، شه‌ربه‌تی ترس، له ڕۆمانی نووسه‌رێك ناچێت كه ئه‌زموونێك و ته‌مه‌نێكی له‌گه‌ڵ ژانری چیڕۆك و گێڕانه‌وه هه‌یه، به‌ڵكو له ئه‌زموونی كه‌سێك ده‌چێت، كه تازه نووسینی ڕۆمان تاقیده‌كاته‌وه و ئیدی هه‌ر مه‌به‌ستییه‌تی شتێك بنووسێت و بیگێڕێته‌وه. به بێ ئه‌وه‌ی شاره‌زاییه‌كی ئه‌وتۆی له بینای هونه‌ری ڕۆمان هه‌بێت. له‌ده‌یان شوێنی ڕۆمانه‌كه،به‌داخه‌وه به‌ر بۆچوونی نابابه‌تی، گوزارشتی كۆمێدی و گاڵته‌جاری، وێناكردنی هه‌زه‌لیانه ده‌بینه‌وه.من خۆزگه‌م ده‌خواست وه‌ها نه‌بووایه، ولێ واقیع شتێكه و خۆزگه‌ش شتێكی تر!.\n*په‌راوێز:_ شه‌ربه‌تی ترس، ڕۆمان، نووسینی:ئارامی كاكه‌ی فه‌لاح، بڵاوكراوه‌ی: ناوه‌ندی ڕۆشنبیریی ڕه‌هه‌ند_سلێمانی 2019…\nPrevious له كاره‌ساتی ئه‌نفالی شێخ وه‌سان و بالیسان خوشكه گه‌وره‌كه‌م وه‌ك پاڵه‌وان ده‌ركه‌وتووه\nNext ئەفسانە چییە؟-4- .. ڕێباز محەمەد جەزا


محەمەد بەرزی: هەرەسی دەوڵــەت. – WTARIKURD\nمحەمەد بەرزی: هەرەسی دەوڵــەت.\nبە گشتی دەوڵەتی لاوازی سەرنەکەوتووی گەندەڵ، ئەو دەوڵەتەیە، کە ناتوانێ وەک کیانێکی سەربەخۆ ڕۆڵی خۆی بە تەواوی ببینێت و وەک پێویست بە ئەرکەکانی سەرشانی هەڵبستێت. یان ئەو دەوڵەتەیە، کە میلیشییا و حیزبی چەکداری مفتەخۆر تیایدا دەسەڵاتدارە، بە کەڵەگایی دەسەڵات بۆ بەرژەوەندی خۆیان بەکاردەهێنن و لە هیچ خراپەیەک خۆیان نابوێرن و گوزارشت لە خواستی خەڵکی ناکەن. بەمەش هاوڵاتییان ئەو دەسەڵاتە بە دەسەڵاتی خۆیانی نازانن، لە ئەنجامدا ڕووبەڕووی کێشە و گرفت و کارەساتی هەرەس هێنان دەبێتەوە. بێگومان هۆکارەکانی هەرەس و ئاشبەتاڵی دەوڵەتیش، یەکێکە لە باسە هەرە گرنگەکان، کە وەک پێویست لای لێنەکراوەتەوە. خۆ ئەگەر ژیرانە ئاوڕیان لێبدرێنەوە، ئەوا دەکرێت بەر لەو کارەساتە گەورەیە بگیرێت. دیارە ئەو هۆکارانەش، ئەنجامی کەڵەکەبوونی چەندین کاری نایاسایی و ساختە و دزی و گەندەڵییە، کە لە قوناغێکدا بە جارێک دەوڵەت بەرەو هەرەس و ڕوخان دەبەن. بێگومان یەکێک لە هۆکارە هەرە سەرەکییەکانی هەرەسی دەوڵەتیش، بریتییە لەو سەرکردە دز و گەندەڵانەی بە بێ بوونی پلان و بەرنامەی تێروتەسەلی ژیرانەی دوور لە ئاوەز، دەوڵەت بۆ بەرژەوەندی تایبەتی خۆیان و بنەماڵەکانییان بەڕێوەدەبەن، بەبێ ئەوەی سودیان لە تاقیکردنەوەکانی مێژووی ئەو گەلانە وەرگرتبێت، کە توانیویانە لە شکست و هەرەس خۆیان بپارێزن. بێگومان کارەساتە مێژوویەکانیش بە جوانی ئەوەیان ئیسپاتکردووە، کە تەنها میللەتی ملکەچی سەرکز و بێدەنگی بێ ئیرادە، هۆکاری هەرە سەرەکی مانەوە و بەردەوامبوونی دەسەڵاتی گەندەڵە، هەر وەک ئیلوارد مورۆ دەڵێ: ( میللەتی مەڕ، حکومەتی گورگ بەرهەمدێنێت ). ئەوەی شایانی باسە لە ڕۆژگاری ئەمڕۆماندا هۆکارەکانی ڕوخانی دەوڵەت، ناگەڕێنەوە بۆ ئیمپریالیزم و مەترسییەکانی سنوری دنیای دەرەو، بەڵکو هۆکاری سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ دامەزراوە داڕزاوەکانی ناو دەوڵەتە گەندەڵەکە، خۆیەوە. هەر بۆیە کاتێک دەوڵەتێک لەلێواری ڕوخاندایە، ئەوا لەو دەوڵەتەدا:\n1- پشێوی و دووبەرەکی و برسێتی و بێکاری و ڕادەی بێ سەروبەری دامودەزگاکان دەگەنە لووتکە.\n2- ناتوانێ گەشەی ئابوری مسۆگەربکات و ژێرخانێکی ئابوری پتەو دابمەزرێنێت.\n3- نە بوونی یاسا و دەستدرێژیی بۆ سەر مافی مرۆڤ.\n4- دابین نەکردنی خزمەتگوزارییە سەرەکییەکان.\n5- کۆچی بە کۆمەڵی هاوڵاتییەکانی، بە تایبەتی کەسانی زانا و شارەزا و سیاسییە رکابەرەکان، لە تاو زوڵم و ستەمی دەسەڵات.\n6- ناتوانێ خۆی لە دەستدرێژی و تەماعی دەوڵەتانی دەرەوەی سنورەکەی بپارێزێت، واتە ناتوانێ بەرگریی لە هەموو نیشتمانەکەی، یان بەشێکی بکات.\n7- زیادکردنی باج و کەمکردنەوە و بڕینی مووچەی فەرمانبەران و نایەکسانی و جیاوازی لە دۆزینەوەی هەلی کاردا.\n8- هەڵپەی لە ڕادەبەری سیاسییە بازرگانەکان بۆ تاڵانکردنی داهاتی سەرزەوی و ژێرزەوی و دەستبەسەراگرتنی هەموو پڕۆژەکانی وەبەرهێنان و جموجۆڵە بازرگانییەکان و کۆکردنەوەی سەرمایە لە قولی مستی چەند کەسێکی کەمی سەر بە خۆیان. سەرباری داگیرکردنی گرد و تەپۆڵکە و هەموو زەوی و بەیارێکی تۆزێک نەرمان بۆ خۆیان.\n9- کاڵبوونەوە، یان نەمانی شکۆی دەسەڵاتی یاسا و زاڵبوونی سەرۆکی عەشیرەت و میلیشیا و جەنگاوەرە کۆنەکان و خزموکەسوکاری دەسەڵاتداران، بەسەر بڕیارەکانی یاسا و بوارەکانی ئابوری و ئاسایشدا، هەر یەکێکییان لە ناوچەکانی خۆیاندا، خۆی بە ئاغایەک دەزانێ و نامەی دەوڵەت ناخوێنێتەوە، کە دیارە ئەمەش نیشانەیەکی زەقی پووکانەوە و بێدەسەڵاتی دەوڵەتە.\n10- نایەکسانی لە دابەشکردنی خزمەتگوزارییە گشتییەکاندا، واتە گرنگیدان بە ناوچەکانی دەسەڵاتداران و نۆکەر و گوێلەمستەکانی خۆیان و پشتگویی خستنی ناوچەکانی هەموو ئەو کەسانەی سەر بەخۆیان نیین و شێوی شەویان نییە. بێگومان ئەمانەش دەبێتە هۆکاری نیگەرانی و تووڕەبوونی زوربەی هەرە زۆری هاوڵاتییان.\n11- بەکارهێنانی کەسانی برسی و هەژار و داماو بۆ بەرژەوەندی سیاسی و تایبەتی خۆیان، وەک سیخوڕی و دزینی دەنگەکانییان.\nبێگومان ئەمانەش خۆی لە خۆیدا نیشانە و ئاکامی لاوازی ئەو دەسەڵاتەیە، کە ناتوانێ بەرەنگاری ئەو مەترسییانە ببێتەوە.\nسەرباری ئەو هۆکارانەی سەرەوە، نەبوونی پلانی ژیرانە و بێ توانایی لێپرسراوە گەندەڵەکان و پشتبەستن تەنها بە دەرهێنان و فرۆشتنی نەوت، وەک تاکە سەرچاوەی داهات، بێ ئاگا لەوەی، کە بەردەوام نەوت لە ژێر مەترسی گۆڕانکارییەکانی بازاڕەکانی جیهان و سیاسەتی ئابوری وڵاتە جیاوازەکانی دنیادایە. هەربۆیە گرنگی نەدان بە کەرتی پیشەسازی و کشتوکاڵ و پەروردە و وێرانبوونی دامەزراوەکان و بڵاوبوونەوەی دزیی و ساختە و بەرتیل و بێکاری و دەستێوەردانی دەرەکی و نەبوونی سوپایەکی نیشتمانی بەهێز و… هتد، هەموویان هۆکارن بۆ ڕووخان و نەمانی دەوڵەت.\nئەوەی شایانی باسە ئەمڕۆ دەوڵەتی عیراق، لە ڕیزی هەرە پێشەوەی لیستی دەوڵەتە گەندەڵەکانی دنیادایە. بێگومان حاڵی حکومەتی هەرێم لە حاڵی بەغداد زۆر خراپترە، هەموو هۆکارەکانی گەندەڵی ناخی کۆمەڵگاکەمانی داوەشاندووە. جا ئەگەر دەسەڵاتداران لایان وابێت، کوشک و تەلاری ڕازاوەی پەنجا نهۆمی و ورگ و گیرفانی ئاوساوی خۆیان و فرۆکەی تایبەت و کارەبا و ئاوی بەردەوامی کۆشکەکانییان پێشکەوتنە، ئەوە بە دڵنیاییەوە بە هەڵەدا چوون. چونکە ڕاستییەکان لە تروپکی چیا سەرکەشەکانەوە وەک خۆر دەدرەوشینەوە، هەر بۆیە پێویستە زۆر بە وردی بیر لە هەرەس و ڕاونان بکەنەوە، نابێ خۆیان لەو هەموو گەندەڵییە زۆرە نەبان بکەن، بەڵکو پێویستە: یان چاکسازی سەرتاسەری بکەن، کە بە دڵنییاییەوە نایکەن.. یان چەکمە و چەتر ئامادە بکەن، بەرلەوەی باران و تەرزەی ئاشبەتاڵ ببارێت و ڕایانماڵێت.\nتێبینی: بۆ ئەم باسە سود لە چەند سایتێکی عەرەبی وەرگیراوە.\nLatest posts by محەمەد بەرزی (see all)\nمحەمەد بەرزی: داگـیـرکـردنـی نـیـشـتـمـان. - 2022-01-18\nمحەمەد بەرزی: بیرکردنەوە بە عەقڵی خۆمان. - 2021-11-01\nمحەمەد بەرزی: هەرەسی دەوڵــەت. - 2021-09-09\nپشتیوان جەمال: لەغیابی حوکمێکی ڕەشیدا.\nشێرزاد ڕۆژهەڵاتی: دۆستایەتی کوشندەی بنەماڵەی بارزانی لە شۆڕشی ئەیلولی 1961 تا لاهور شێخ جەنگی 2021 .\nسەردەشت محەمەد: پێوەری ئاو” لە یاساکانی حامورابیدا.\nسەردەشت محەمەد 2022-01-09


تاڵەبانی دەبێتە باوکی ڕۆحی یەکێتی .. – WTARIKURD\nیەكێتی نیشتیمانی كوردستان دوای چەندین كۆبوونەوە لەبارەی چۆنیەتی تێپەڕاندنی یەكێتی لەو قەیرانەی تێیكەوتووە، گەیشتە ئەنجام و دوو بڕیاری دا :\nیەكەم : بەشداریكردن لە حكومەت .\nدووەم: پێكهێنانی لێژنەیەك بۆ ئامادەكردنی كارەكانی كۆنگرەی چوارەمی ئەو حیزبە . كۆنگرەی چوارەمی یەكێتی قۆناغێكی هەستیار و یەكلاكەرەوەیە لەبەردەم ئەو حیزبە كە ململانێی تووند و كێشەی ئاڵۆزی تێدایە و پێشتر تاڵەبانی بە ئاسانی دەیتوانی بەسەریاندا زاڵ ببێ . ئەوەی پێش كۆنگرە لەنێو یەكێتیدا یەكلایی بووەتەوە ، پۆستی سكرتێری گشتی یەكێتی نیشتیمانی كوردستانە كە بەدرێژایی تەمەنی یەكێتی لەدەستی جەلال تاڵەبانیدایە .\nئێستا دوو پێشنیاز لەئارادان بۆ رێبەرایەتیكردنی یەكێتی لە غیابی تاڵەبانیدا :\nیەكەم: دەستەیەكی سێ كەسی بەشێوەی دەوری یەكێتی بەڕێوەببات كە هەر دەورەیەك یەكێك ببێتە سەرۆك ، بەڵام سەرگرتنی ئەو پێشنیازە بە ئەستەم دەبینرێت . ئەندامێكی مەكتەبی سیاسی یەكێتی كە نەیویست ناوی بڵاوبكرێتەوە ، لەبارەی پێكهێنانی ئەو دەستەیە بە ( رووداو ) ی گوت “ ئەستەمە بەو شێوەیە لەنێو یەكێتیدا بڕیار بدرێ و دواتر خەڵك دێتە پێش و بەراوردكاری زۆر دەبێ كە ئەمە سەركەوتووترە و ئەویدیكە یەكێتی تووشی كێشەو ئاڵۆزی دەكات ، بۆیە بڕواناكەم ئەمە سەربگرێ ”.\nپێشنیازی دووەمیش كە بە بەهێزترین پێشنیاز دادەنرێت بۆ رابەرایەتیكردنی یەكێتی و بڕیارە لە كۆنگرەی چوارەمی ئەو حیزبەدا كە لە 31/1/2014 دەبەسترێ گفتوگۆی لەسەر بكرێ ، وەك ئەو ئەندامەی مەكتەبی سیاسی یەكێتی گوتی بریتییە لەوەی پۆستی سكرتێری گشتی یەكێتی چ وەك ناو و چ وەكو پۆستەكە تەنیا بۆ تاڵەبانی بمێنێتەوە و وەكو “ باوكی رۆحی” یەكێتی ناوی لێبنرێ .\nلە پرۆژەكەدا هاتووە كە ئەنجوومەنێك دروست بكرێ بەو مەرجەی فراوان نەبێ و كەسێك لەنێو ئەنجوومەنەكە ببێتە سەرۆكی ئەنجوومەن و لە خوارەوەی ئەنجوومەنیش چەند لێژنەیەك پێكبهێنرێ بۆ ئەوەی كاروباری یەكێتی راپەڕێنن . هەروەها ئەوەی دەبێتە سكرتێری ئەنجوومەنەكەش، دەسەڵاتی رەهای نەبێ ، بەڵكو هەندێ مەسەلە هەن دەبێ ئەنجوومەن بڕیاری كۆتایی لەبارەوە بدات .\nبەپێی زانیارییەكانی ( رووداو ) ، هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد ، لەگەڵ ئەم بیرۆكەیەیە و پاڵپشتی تەواوی دەكات . لەو پڕۆژە و پێشنیازەدا باسی ئەوە كراوە كە چیدی ئۆرگانێك لەنێو یەكێتی بەناوی مەكتەبی سیاسی نامێنێ ، بەڵكو ئەنجوومەنەكە شوێنی دەگرێتەوە .


به‌رپرسێكی كورد له وه‌ڵامی ئاسایشی په‌یه‌ده‌دا: په‌یه‌ده به رۆژی ڕووناك چالاكوانه كورده‌كه‌ی ڕفاند\nچه‌ند بەرپرسێکى حکوومى لە بەغدا گەندەڵییەکى گەورەیان لێ ئاشکرا دەبێت\nپەرلەمانتارێک: ئەوانەی دژایەتیی ڕێککەوتنەکەی شنگال دەکەن بەرژەوەندیی کوردانی ئێزدییان نەگەرەکە\nشێرزاد حەسەن 03/12/2020 - 16:54 وتار\nلە ستایشی دایکانی زەبووندا - 41\nپرسیارەکەمان ئەوەیە، کە ژنان بە ماوەیەکی کورت دوای زەماوەند، کە ساڵێک و دوو ساڵ نابات، خێرا دەکەونە ژیر فشاری ئەوەی زوو منداڵیان ببێت. دەکرێت فشارەکە لە مێردەکانەوە بێت، یان لە ماڵی خەزوورانەوە، بەتایبەتی خەسوو، کە لەسەر ئاووئاگرە، هەندێک جاریش گەر ناحەز بووبێت بە نەوبووکەکەی؛ ئیدی هەراسانی دەکات. ئەم خواست و فشارە لەنێو خانەوادە کۆنەباو و هەڵگری کولتووری دەرەبەگی و شوانکاری و کەشاوەرزی، کە دەکرێت بە کردەیی ژن و مێردەکە سەردەمیانەش بیر بکەنەوە و بگرە هەڵگری بڕوانامەی بەرزی ئاکادیمییش بن.\nهەڵبەتە کولتووری ئێمەش لەسەر ئەوە بەندە، کە ژنان چ بە پاڵنەری خۆڕسکانەی ژنییەتی، کە لە رۆح و خوێندایە، حەز بە سکوزاکردنی خێرا بکات، یان ژن و مێردەکە متمانەیان بە یەکتری نەبێت و منداڵیش تۆڕ و فاقە و تەڵەیەکی رێکڕەخساوە بۆ بەستنەوەی ئەو دوو زاتە بە یەکترەوە. بۆ هەمیشە دۆخی خۆش و هەم شپرزەیی سەرەتای زەماوند و هەم کەمیی وشیاری و نەبوونی هونەری خۆشەویستی و رۆحی شاعیرانە و رۆمانتیکی وایان لێ دەکات، کە نەزانن، ئاسان نییە دایکایەتی و ژنییەتی پێکەوە بسازێت،کە بووەتە مەرج و پیاوان دەیخوازن. ئەگەرچی لە قەباڵە و قۆچانی رەشی ئەواندا نییە و خواستەکانی نێرگەلی ئێمە تۆمار نەکراوە، بەڵکوو وا چاوەڕێ دەکرێت، کە ژنان وەکوو ناوی خۆیان بیزانن، کە وا نییە. لای هەمووان زاندراوە، کە فەرهەنگی سۆزداری و سێکسواڵتی، کە کچان و کوڕان لە تەمەنی جیاوازدا پێی ئاشنا دەبن، لێرە و هەنووکە، ئەوپەڕی سنووربەزاندن و ئابڕووبەرەیە. روانینی خەڵکی ئێمە بەم چەشنەیە: چەندە بێئاگا بن لە ناسینی لەش و رۆحی خۆیان باشترە، یان هیچ نەزانین بە ژیانی سۆزداری و سێکسواڵتی، پاکتر و سەنگینتر دەبن، کە رێک پێچەوانەکەیەتی و رۆح و خەیاڵیان ژەهراوی دەبن و لە هونەری خۆشەویستی و گەمەی سۆزداریدا بەهرەمەند نابن، ئەمەش بەوە دەشکێتەوە، کە نە دەتوانن خۆیان ئاسوودە بکەن و نە دڵخوازەکانیان، کە بە کۆمەڵێک نەخۆشیی دەروونی و دەماری کۆتایی دێت، کە خودی ژیانیان دەکەن بە دۆزەخ!\nلەوە کوشندەتر، ئاخۆ لە بوارەدا سیستمی پەروەردە، کە مەرجە دەزگایەکی مۆدێرن بێت، چی بۆ دەکرێت؟ ئەگەر باوک و دایکێکی هەژار لە باری فەرهەنگییەوە ترسنۆک و شەرمن و ستەمدیدە، بۆ وریاکردنەوەی كچان و کوڕانی خۆیان، لە باری سۆزداری و لەشناسی و رۆحناسی هیچییان پێ نەبێت، هاوکات لە باخچەی ساوایانەوە، تێپەڕ بە هەموو قۆناغەکانی خوێندندا، بگرە تا دەگات بە (پۆست-دکتۆرا)، هیچ وانە و پرۆگرامێکی تێدا نەبێت، بۆ تێگەیشتنی ئەو دوو رەگەزە لە یەکتری، کە زیندەگی و هێلانەی گەرم دەخوازن، کە لە کۆی دەزگاکانی پەروەردەدا وەها نەخشە و خەونێک لەئارادا نییە. ئێ خۆ مزگەوتەکانیش نابن بە کانگا و ئالتەرناتیڤی ماڵ و مەکتەب بۆ پڕکردنەوەی ئەو بۆشاییەی کە دەزگاکانی کۆمەڵایەتی و پەروەردەیی بەجێیان هێشتووە؟\nخودی زانکۆ، سەبارەت بە پەروەردەی مۆدێرن و ئاکادیمی و زانستخوازی، باڵاترین دەزگای مۆدێرن و شارستانییە، بەڵام بە دیدگای من، کاولەئاشە و لە هەر هەموو دەزگاکانی دیکە ترسنۆکتر و شەرمنترە!\nرەنگە هەمووان نیازپاک بن: دایکان و باوکان و مامۆستاکان و مەلاکان و قەشەکان و ئاکادیمستەکان بە پسپۆری جیاوازەوە، کۆمەڵناس و دەروونناسەکان و رەوشتپارێزەکان و لیبڕاڵەکان و کۆنەپارێزەکان، کە لە خواستێکی زۆر سادەوە، کۆی فەلسەفە و روانینی خۆیان بە نەوەی نوێ دەبێژن:\n"ئحم ئحم.. تکایە یەکتریتان خۆش بوێت!"\nئەم پەیامە بەتایبەتی بۆ کچان و کوڕانی دەستگیراندار و هەم نەوبووک و نەوزاوا و کەپڵەکان و عاشقانی سەرگەردان و بێ پەنا، پشت و لانەیە. بەڵام دەستەواژەی (یەکتریتان خۆش بوێت) سوپایەکی گەورە دەخوازێت، لە هەموو ئەو کەسانەی خەمی لەدایکبوونی منداڵێکی تازە دەخوازن، کە چەکدار بن بە وزە و هێزی رۆحی و عەقڵی، کە رێگایان بۆ خۆش بکرێت، چۆن یەکتریان خۆش بوێت؟\nیەکتریتان خۆش بوێت: بەبێ نەخشە و پلان و خەونی خوڵقاندنی مەردمگەلێکی تەندروست لە باری فیزیکی و سایکۆلۆژییەوە، رستەیەکی بێ مانایە، وەک فەرمان و سەپاندن و داوایەکی میلیتارییە.\nکە ئەم راز و نیازانە دەنووسم، لە یادمە، بەدرێژایی مێژوو (سێکوچکەی حەرام) کە قسەنەکردنە لە سێ کایەی هەستیار و هەموو ژیانی مرۆگەلی داگیر کردووە، ئەوانیش: ئایین و سیاسەت و سێکسواڵتی و سۆزداریی نێوان کچان و کوڕان بووە، کە دایکە حەوا و باوکە ئادەم مۆری (گوناهی یەکەم)یان لەسەر تەوێڵی ئێمەدا نەخشاندووە و بووە بە (تاتوو) و (تابوو)یەک، کە مەحاڵە بسڕێتەوە، بەتایبەتی لێرە و هەنووکە.\nهەڵبەتە لە جوگرافیایەکی بەربەریندا نەفرەتی (گوناهی یەکەم) کاڵ بووەتەوە، بەڵام لەنێو جوگرافیایەکی بەربەرینتر بەرکەماڵە و تۆختر دەکرێتەوە، کە ئێمەش دەگرێتەوە!\nبیرمەندی ئینگلیزی و پەروەردەناس: (بێرنارد رەسێل) دەفەرموێت، کە ئایا چەندین سەدەی دیکەمان لەبەردەم ماوە، کە لە نەفرینی (گوناهی یەکەمین) پاکوخاوێن ببینەوە و بۆ هەتا هەتایە رسوا نەبین؟!\nبەڵێنەکانی بەر لە زەماوەند و خەونی گەیشتنی (سوارچاکی خەونەکان)ی كچان، کە ئەم دەستەواژەی (سوارچاکی خەونەکان) پتر شارستانی و شارۆمەندانەیە، کە هەرگیز نەمبیستووە کچانی گوندی و دەشتەکی وەها وەسفی دڵخوازی خۆیان بکەن، دراما و تراژیدییەکە لەوەدایە کە بەڵێنی ژیانێکی رەنگین، لە لایەن خانەوادە و هاوڕێ و خزمانەوە دونیایەکی رۆمانسی و فانتازیای لەبن نەهاتوو و چوونە ناو قەفەزی زێڕین بە کچان دەدەرێت، کە دواتر دەبێت بە زیندان و قەفەزی پۆڵا و لانەیەکی تەلبەندکراو. هەر یەکێک لە ئێوە بە سەدان خانمۆڵەی وا خۆشخەیاڵ دەناسێت، کە دوای ساڵانێک ئەو رۆژەش بە نەفرەت دەکات، کە جلی بووکێنیی لەبەر کرد، لەتەک تێپەڕینی رۆژگاردا ئەو رۆژەش بە نەفرەت دەکات، کە تیایدا لەدایک بووە.\nئەوەی سەیر و سەمەرەیە، کە لە سەروەختی سۆزداری و دڵداری و ژوانبەستن و نامە و دیاری گۆڕینەوە و پێشکەشکردنی گوڵی سووری (ڤالانتاین)، هەردووکیان نماییشێک دەکەن کە (رۆمیۆ و جولێت) و (شیرین و فەرهاد) و عاشقە دێوانەکانی ناو داستانەکان و فیلمەکان و چیرۆکەکان نەیانکردووە. خۆنواندنێک، کە هیچ ئەکتەرێکی (هۆلیوود) دەرەقەتی نایەت. لەوە کوشندەتر ئەوەشە، کە ئەم (لەیلا و مەجنوون)ە دوای ساڵانێک بەسەر ئەو کەلاوەیەدا دەگرین، کە ناویان نابوو (کەژاوەی خۆشەویستی)، سەرباری هێنانە دونیای ژمارەیەک لە کچان و کوڕانی دیکەی لە خۆیان بەدبەختتر، کە من بە تەمەنی خۆم بە سەدان و بگرە هەزارانم بینی. ئومێدمە، کە من بەدبین بم و ئێوە ژیانێکی رەنگین و رازاوەترتان بینیبێت و من بۆ هەمیشە وڕێنەم کردبێت.\nدیسانەوە هەمان پرسیاری زووتر تۆخ دەکەمەوە: ئایا بە راست ئەو دوو کەسەی بە ناوی ژیانێکی تازەوە دەچنە ناو ئەم پرۆسەیە و قەفەزی زێڕین، یان هی تەنەکە و ئاسنینەوە، بایی چەند بە زانیاری و هونەری سەرخستنی خۆشەویستی و وانەکانی سۆزداری و هۆگربوون چەکدار و تەیارن؟ چی دڵخۆشیان دەکات و چی نائومێدیان دەکات؟ پێویستییە رۆحی و جەستەییەکان لە باری فیسیۆلۆژی و فیزیکییەوە دەستەبەرن؟ ئاخۆ شتێکی بەهادارتر و جوانتریان لە دڵدایە، کە بێجگە لە پێخەفی سارد یان گەرم کۆیان بکاتەوە؟ چما دەزانن ئەگەر حەز بە هاتنی نەوزادێک بکەن؛ ئەم بڕیارە چی گەرەکە؟ هەڵبەتە ئامارەکان لەسەر ئاستی جیهاندا پێمان دەڵێن، کە منداڵانی هەژار و لەبرسا مردوو و بەکاربراو بۆ کاری قورس و بۆ تێرکردنی هەوەسبازانی نەخۆش و پێدوفیل و گەڕیدەی سەر جادەکان، بە ملیۆنانن. پەروەردەی ناتەندروست و ستەمکارانە ئەو شێتخانە و کوشتارگایانە ئاوەدان دەکاتەوە، کە رۆژئاوای خوێنباران کرد، بەڵگەش دوو جەنگی جیهانگیریی سەدەی بیستەم بوون. لە (ڕەشهەڵاتی ناوەڕاست)یش، هەنووکە، شایی خوێنە و بەرکەماڵە، بۆ هەمیشە ماڵەکان کانگای هەر هەموو تراژیدیاکانن، لەسەر ئاستی تاک و کۆدا!