LAMZIN PA 10 - Hre Mang\nLAMZIN PA 10\nA pu le pa ram fehsan in Pathian kawhnak aw ngai in Abraham a fehsuak tikah a unau pa ih fapa, Lot le a insang a hruai. Ran an vulh ih rannung an neih tam vivo tikah an rankhalhnak ram thu ah an milai pawl an to aw aw. Cutikah Abraham in an karlakah tawh awknak, rem awk lo nak a suak thei asi ti a theih tikah Lot hnenah “Nan duhmi ram hril awla cutawkah feh aw. Kei hmundangah ka feh pei” tiah a ti. Upa sawn in a nauta sawn, amai hruai cawpmi sawn kha a duhduh, a thasawn a hrilnak caantha a pek sawn. Cuihnu ah Lot cu Sadom khua raal in an sim tikah an kaih ngah ve. Abraham sawn a runsuak.\nKawhhran, pawlkom, mibur lakah, ulenau sunglekhat, zumtu unau lakah el awknak, rem awk lonak, thilri maw caanpual tha maw cuh awknak, a suak tikah kei a diksawn, ka tha sawn, tiah cuhtu si loin midang sawn kha tiltha canpualtha kian tu kha thlawsuah asi. An parah ikfiknak, thinhniar um loten harsatnak an tawn caanah siseh an hrangah thitha tuah thei mi poh ah sup aw lo ten thiltha tuah kha thlawsuah asi sawn.\n2. LOT NIPI:\n“Lot nupi hminsin ringring uh” tiah Bible in leitlun sandiang tiang zumtu pawl ralrinnak hrangah a simta. Lot nupi cu apasal Lot thawn Abraham an thlun. Abraham in Pathian a biak caan, rai a thawi caan ah siseh a rak hmu ringringtu, an nunphung rak ttawmtu, an tuahdaan ti tidaan hmuahhmuah rak thluntu asi. Asinan Sadom khua ih lennak, leitlun tisa nuamnung cennak in a thinlung aluahkhat tuk tikah Sadom khua ihsin Pathian ih vancungmi in Lot le a insang pawl Sadom khua ihsin an runsuak tikah ‘dunglet hoi lo dingin” an kham tikah a thinlung duhhiarnak sup aw thei loin dunglet a hoi thotho tikah cilungpi ah a cangta. Leitlun milai pawl ralrin peknak hminsinnak ah a cangta.\nNa umnak hmunah leitlun nuamnak, tisan nuamnung cennak in na thinlung a lo luahkhat tuk asi ahcun Lot nupi ralrinnak hi cing ringring aw. Pawnlang na langdan ahcun thlarau mi zet, zumtu tha, kawhhran mibur cangvaihnak ah zohmawizet, insang ah sakhua mi zet vek sina cingin na thinlung sungah hmun a luahkhattu cu Pathian sunloihnak le thu ngainak siloin leitlun tisa nuamnung cennak asi ahcun Lot nupi ralrin peknak hi na hrangah asi.\nJoseph cu mang a man, a pa ih a duak hleice. A unau pawlin an iksik, an hua ih an zuar. Potinfar nupi in a thlem tluk thie lo tikah dik lo zetin thuphan a puh ih thawng a tla. A tawpnak cu Pontifar insang in an rian rero mi Egypt siangpahrang dawttu bawibik dinhmunah Pathian in a khaisang. A unau pawl pampi lak ihsin runsuaktu ah Pathian in a ret.\nZiangruangah in hua ti thei aw lo ding khawp in na umnak kiangkap milai pawlin an lo hua maw? An lo iksik maw? An lo phiarsawm maw? Thuphan an lo puh maw? Harsatnak an lo pe maw? Na duhdawt zetmi pawl in dung an lo tun maw? Na lungawinak ah an lo lungawipi thei lo in an um maw? Joseph nun hi cing ringring aw. Zianghmuahhmuah tlunah a tawpnak thuneitu cu Pathian asi. Pathian in amah ih zangfah lainatnak le duhdawtnak liolio in amah in a lo ko ih na parah amah ih ruang lawngah thlawsuah na co, na si dingmi na sizia langternak ah, na rinsanmi milai pakhatkat ruangah asi thlawsuah ka co na ti lo nak dingah na rinsan mi pawlin an lo dungtun tla asi thei. Bawipa ah na ruahsannak thum aw la na lungawi ringring aw.\n4. JACOB IH FAPA RUAL:\nJacob ih fapa rual pawl lungrualnak iksiknak huatnak thuhram parah a thum aw mi asi. An unau Joseph cu an hua, an iksik tikah a parah thiltha lo an tuah. Cuticun anmai parah pampi a ra thleng dingmi le an tesinfa pawl kum 400 sung Egypt ramah sal an tannak ding lamzin an rak sial rero asi ti an rak thei aw lo.\nNa kiangkap, unau sungkhat khawhhranpi, rual le pi, mibur, pawlkom milai pehtlaih awknak pohpoh ah huatnak le iksiknak, thiltha lo parah a thum aw mi mibur lakah tel hrimhrim hlah. Na tel asile a ra lai dingmi pam, le saltannak lamzin nan sial rero tinak asi. “Huatnak cu a mit a caw ih khuitawk lamzin ah ka feh ti a thei aw lo”. “Duhdawtnak bak siar lo leiba nei hlah” ti ngan asi vekin huatnak thuhram parah a hngat aw mi pawlkom, mibur cangvaihnak, rualpi pawlkom hrial ringringaw. Cuvek lamzin tawpnak cu pampi le saltannak asi.\nDavid cu siangpahrang a tuan hlanah Saul siangpahrang inn ah riantu a rak tuan. David Siangpahrang parah Pathian kutcak a langih Israwl pawl raal tampi a thah mi a hmuh tikah Saul siangpahrang in a iksik ih thah a tum. Saul siangpahrang tih ah David cu a tlan ih lungpuk sungah a relh. A relnak hmun ihsin Saul siangpahrang that thei dinhmunah a din laiah a that lo. “Pathian hriakthih parah ka kut ka thlak thei lo” ti in a kut a sup. David cu siangpahrang a tuan tikah a fapa Absalom in a do tikah a that duh lo. A dungthluntu pawl hnenah amah thah tum in a dung in a dawi rerotu a pafa Absalom cu thah hrimhrim lo dingin a kham hai. Simei in Siangpahrang David a camsiat tikah zianghman a let lo, “Pathian in a fial tla asi thei” ati. Cutluk in tangdor le Pathian tihzah tu cu a tlusia. Asinan Pathian kutcak in a kaitho sal.\nNa parah zovek milai khalin huatnak le iksiknak, tuahsiatnak in lo tuahsiat tum rero khal hai sehla, na parah a thlengmi pawl cu nangmah le Pathian karlak thu asi. Midang in na parah an tuah mi ruangah si loin nangmah in midang parah na tuahmi sawn kha a thupi sawn mi asi, na hmailam thu laireltu sawn asi. Pathian tihzah in na nung, midang parah na tong, thu na sim, na tuah asile na thuanthu tawpnak cu midang in an tuah mi asilo, Pathian lawng asi ti na hmu suak ding. David siangpahrang a tluk a bah tikah a kai tho saltu cu Pathian thotho asi. Na tluk na bah tikah na lei tisa cu ziangtluk in a tawntai ih a lo kai thotu Pathian ih bantha cu ziangtluk a cak ti na thei fiang sinsin ding asi.\n6. NOAH IH FAPA PAWL:\n“Voikhat cu sabit a in hnuaah a ri ih lawngfangkheh in a thlam sungah a it. Cumi cu Kanaan ih pa Ham in a hmuh tikah a unau an pahnih in a va sim. Cule Shem le Jafet cun puan an lak ih an liang dungah zaar tahratin an pa lawngte ih a ummi zoh ngam lo ah dungsip in thlam sungah an pan ih an pa cu an puan kenmi in an vung khuh. Kaa dang an hawi ruangah an pa lawngfangkheh ih a um cu an hmu lo.” Noah in Haam ih fapa Kanaan cu a camsiat ih salah cang dingin a camsiat. Shem le Jafet cu thlawsuah a pek.\nNa umnak kawhhran, sungkhat naivai, pawlkom, mibur, khua le veng ah an duh ruangah si loin mi pakhatkhat a mualpho pang, cangsual pang tikah midang simsawngtu, thangsiat mual phohtu, midang mualpho nak, tlaksamnak, santlaih lonak,thiltisual pangmi cu cantha ah la tahratin midang mawhsiattu, thusia le muaphonak thu karhzai tertu ih lamzin (Ham ih lamzin) cu camsiatmi lamzin asi. Cutin si loin thiltirual pangmi, duhlo na zet in mualpho nak a tawngtu pawl ih ningzahnak hupphentu, bawmtu, tungdingtu Shem le Jafet ih lamzin cu thlawsuahnak lamzin asi. Khuimi na thlun sawn ding, hril aw. Na thlunmi lamzin cu na thei.\nLeitlun milai thuanthu ah hlawhlang cu an nautatzet lo hmanah khawsungah upatmi an si dah lo. Zeriko khawkulh kawm te ah a umtu, Rebah hlawhhlang nu khal cuvek thotho asi. Zohman ih theih lo le upatnak pek lo mi asi. Asinan Pathian fale pawl zankhat a thupi ih an nunnak a hum ruangah leitlun sancem tiang milai theih ringring dingah Pathian in a Thuthiang sungah Rehab nunau nu ih thu cu khum asi tariai. Zeriko khawpi sungih milian, mitha, lal le mimawi le an khawpi in an sunloih zetmi pawl ih hmin cu Bible sungah kan hmu talo. An nautat zetmi Rehab nunau nu ih hmin cu tuini tiang Bible siartu, siangpahrang, milian, mitha, le farah zawizai khalin an siar ringring mi asi.\nDuh um lo zet dinhmun ah a dingtu tla kan um thei. Hnatuan duh um lo zet tuantu tla kan um thei. Biak inn khawm tikah tohkham dunglam bikah a to ringringtu tla kan um thei. Bazar fehnak ah siseh mibur lakah vahsuak ding thukthun aw rero tu, duhmi laina pawl sungle khat rualpi pawl karlah mithmai sia zet tla kan um men thei. Pathian in na hrangah tumtah a nei asi. Khawpi sungah milian mitha, mimawil milai in an upat zetmi pawl vek thotho in na parah Pathian in a sunglawi tukih tumtahnak a nei asi. Cui Pathian tumtah mi tuansuak dingin zankhat, nikhat sung thu tla asi thei. Mi pakhat parah na tuah nak tla asi thei. “Zisu cu Bawipa asi tiah na hmurka in na phuang ih Pathian in thihnak ihisin a thawhter sal, tiah na thinlung na zum ahcun rundam na si ding.” Cutin Pathian in na parah a tumtah mi cu zumnak mit in nahmu ih raltha zetin na dinpi, na tuahsuak asi ahcun leitlun sandeng tiang mi hmuahhmuah ih upat tlakmi cinken ringring dingmi Rehab nunau nu vekin na hmin cu kumkhua nunnak cabu sungah Bawipa in a lo khumsak ding asi.\n8. JUDAS ISCHARIOT:\nJudas cu Zisu ih dungthluntu asi. Dungthluntu 12 lakah tuanbik kai (tulai tong cun (OB) umsun cu sumkiltu (treasurer) lawng asi. Cui dinhmun kaitu umsun cu Judas lawng asi. Nunau nu in Bawi Zisu ih ke kha rimhmui thawn a tawih tikah Judas in “Ziangah so hi zihhmui cu tangka zathum ah zuar in cuih tangka cu mi farah an then sawn lo?” ati. Hitiih a sim tikah mi farah pawl sawn a ruah ruanah asilo; rukru asi ruangah asi sawn. Tangka bawm kha amah in a keng ih cuih tangka cu amah hrangah a hmang theu.” (John 12:5-6). Judas Ischariot cu tangkam 30 ah Zisu zuartu ah a rung cang. A tawpnak lamzin cu nun hman zuam nawn lo in mah le mah tawh awknak, camsiatnak lamzin asi.\nNa umnak kawhhran, mibur, pawlkom sungah laireltu pawl lairelnak sawisel in thangsiat rerotu, laireltu pawl tuahmi hnakin thiltha theisawn duhsawn vekin a tong rero tu na thei dah maw? Mangbang hlah! An duhmi ngaingai cu thiltha si loin anmai bulpak hlawknak, hmakhua sialnak asi sawn. An tawpnak lamzin cu Judas ih lamzin, zuarthlaitu ih lamzin, camsiatmi lamzin asi.\nAbsalom cu David Siangpahrang ih fapa asi. Apai lalnak a cuh duh tikah kuttler ah dingin mipi hnenah a pa, David Siangpahrang ih tuahthat lonakcu tlang a au vivi. Cutincun apa, David Siangpahrang uknak le kaihhruainak parah a lungawi lotu pawl kha an thinnnatnak sosang dingin thu a sim hai ih amai lamtangah a tuah hai. Cuticun apa ih lalnak cu a lawngih a pai nupi tiang a sual pi. Apa that dingin hramlakah a dawi nak ah a thi. A tawpnak lamzin cu camsiatmi lamzin asi.\nNa umnak kawhhran, khua, veng, sunglekhat, mibur lakah midang lungawilonak, hmuhtiam awk lonak sosang dingin tong rero, tlangau rerotu, lamtang tuahnak hmanrua ah a hmang rero an um maw? Mangbang hlah! Hruaitu zokhalin thatnak le thatlonak, tlamtlin lonak an nei cio. Cuticun mipi pawl khalin an hruaitu parah lungkim ciah lo nak an nei ciar theu. Cutikah mipi pawl lungkim lonak cu lamtang tuahnak hmanrua ah hmang tahratin huatnak tipungtu, phiarsawn awknak hmanrua ah hman rero nak hi Absalom in a rak zawh mi lamzin, camsiatnak lamzin asi. Midang tlamtlin lonak cu hmanrua ah hmangin mai hmakhua sial le mipi hmai ah mithmai tha hawl rero tu lamzin cu Absalom ih lamzin, cawmsiatnak in a tawp mi lamzin asi.\nSiangpahrang Xerxes ih nupi duat Esther cu Jews miphun pawl runtu asi. Midang in an tuah dah lo mi tuah ding, thuanthu ah a um dah lo mi dinhmunah Jews miphun thuanthu cu a thleng. Esther in hril ding a nei: amai nunnak liam ding khal asile a miphunpi pawl an thih theh hnak cun amai nunnak khal liam ding a poi ti lo. Tih le khur cingin Pathian hnenah thlacam phah in siangpahrang hnenah a miphun pi, Jews pawl run dingin a ding. Esther cu a nulepa ih kilkhawimi asilo, sungkhat ih cawmmi, kilkhawimi a rak si. Asinan Israel miphun cimit theh dingin Satan hnatuannak lak ihsin Pathian in Israel miphun a humhimnak hmanrua ah Pathian in a hmang. Leitlun sancem tiang a hmin sal ringring le upatnak pek ringringmi nunau asi.\nNa thuanthu na zohsal asile duh um lo zet tampi a um thei. Nulepa, pupa, miphun, khua le ram, hrin le hnam, thuanthu zohsal tikah duh um lo zet, thinnatnak tampi a um thei. Cuhmuahhmuah hnakin na thuanthu nung kha Pathian tumtah mi famkim ter dingin a feh rero mi vek asi. Nikhatkhat, cankhatkhat ah asi thei. Kumtluan le damsung thu tla asi thei. Pathian ih tumtahnak cu Pathian hrangah a sunglawi zetmi a lunghmuizawng tuahsuak dingin mi zocio khal Pathian tumtahnak hranah a nungmi kan si cio. Cui Pathian tumtah mi cu na nunah a thlen tikah raltha zetin zumnak in dingin leitlun nun hnakin Pathian thu, tumtah le duhmi cu thupisawn ah ret in na ding asi ahcun Bawipa Pathian in na leitlun nun cu hmintlak, upatnak, le kumkhua a mah thawn nung tlang dingin a lo hminsin ding asi.


iChinTV- Singapore Chin New Year Festival & Oneness In Christ Gospel Song\nAdded on : 12-05-2013\nSingapore Chin New Year Festival @ Oneness In Christ DVD\niChinTV program tuitum hrang ah Singapore ih um Chin mi pawl Chin New Year Festival nuamzet in an hman dan le Oneness In Christ timi Delhi Burmese Fellowship (DBCF) ih suahmi Pathian thangthatnak hlamawi ngia cio ding ah kan lo sawm a si.\niChinTV cu Chin TV hnuaiih um a siih mipi lak sung ihsin cawisantlak pawl phorhsuak nak ding ah le talent nei paw an talent neimi leitlun mipi hnen ah hmuh theinak ding hrang ah ruahsan in tuahmi program a si. Curuangah Chin mipi nan zaten nan talent neimi Video clip pawl cu chintvchannel@gmail.com ah a ringring in kuat thei le thuhla suhhlam thei ringring a si.\niChin TV Episode 5 - Chin Scholarship 2016 Special Program - Chin Fashion\niChin TV - Epsode 1


Chin News | The Chin TImes\nTufang cu putar, pitar, nauhak upa tiloin Myanmar Idol ih buai a si cio. Tuihlan ah Myanmar Idol hin kan Chin mipi in rak tham banlo nan, tuiṭum cu kan Chin mipi lawng siloin Myanmar rampumhuap a hngawr rori...\nChin State cozah hnaṭuan dan thuhla rel theitu, Municipal chief U Soe Htet cun, Rampi Vice President U Van Ṭhio ih thupek vekin Chin State khawpi Hakha le Sangaing Division ih Hman Daw khua karlak lamzin tuahnak dingah Chin...\nVan James Cin Lian, kum 13 mi, cu tlawngkai nirukni ah a rualpi pawl thawn an vak. Minung tuah copmi tili fate Des Miones' ih thlanglam 4200 block of Martin Luther King Jr. Parkway kiang ih ummi a si....\nVaar Tiva ah Nauhak Pahnih Tla That Lala, tuisun lawngah an ruak hmu ngah\nthechintimesadmin - May 22, 2019\nMizansun ah Falam khawpi kiangih Vaar tivapi ah ah Falam peng Tualzeh khawmi nauhak pahnih, kum 13 le 14 mi cu tipi ah an tla tiah theih a si. Mizansun tiang ah hi nauhak pahnih ih ruak hi an...\nthechintimesadmin - April 28, 2019\nCHIN STANDARD BIBLE LEHDAN THUHLA TAWI A Hmin: Kan Falam ṭawng in Bible a um phah rero thlang tikah, Bible hmin kan pek lo ah cun cu paih Bible, kha paih Bible, cuih kawhhran Bible tivekih simawk le kawh a...\nthechintimesadmin - April 27, 2019\nLairawn Tahan ah Chin Pawlpi pawlih hona le tawlrelnak in Thang Tin Lian Memorial Hall (Indoor Stadium) sak a si ding thu theih a si. Hi Stadium saknak ding ah hin budget estimate ting 5,000 hrawng a cem ding...\nThuthang Diklo ih suah ruangah MNF cun Vanglaini a khing tum; Video\nthechintimesadmin - April 12, 2019\nTufang Mizoram ih by-election an neihnak ah Mizoram sungih Thuthang ca tumbik le larbik a simi Vanglaini Thuthangca cun tufang acozah dinglai, MNF, symbol (hminsinnak) cu Ni a si, tiah diklo takin an suahmi thuhla ah MNF president asimi...\nthechintimesadmin - April 11, 2019\nA vei 69nak Chin National Day Puaipi Falam ih tuahmi ahlu ngahmi ting 200 thawn pehpar in Chin ramkulh cozah in lehrulsalnak an nei tum a si. Cuih thuthawn pehpar in thuhla phawrhsal in Eiruuk dodaltu commission hnen ih...\nFalam peng Webula Myo Onpuai An Tuah Taktak Thlang Ding\nthechintimesadmin - March 23, 2019\nFalam peng ih Myo an ṭhansakmi Webula khua cu a ralai dingmi April 3 ni ah onnak puai an tuah thlang ding ti’n CH in kan thei. Cuih onnak puai ni ah Chin ramkulh cozah ṭuanvonei pawl khal in...\nthechintimesadmin - March 14, 2019\nChin ramkulh ih 2018 - 2019 sumpai kum ah ramkulh budget zatek 61 cu lamzin le lilawn tuahnak ah an hmang ding tiah theih a si. 2018 - 2019 sumpai kum ah ramkulh budget hi million 144896 hrawng a si...


Peru puithiam sim mi US hrilawnak ih Neh nak Co tu ding | Falam Online Media\nPeru puithiam sim mi US hrilawnak ih Neh nak Co tu ding\nNovember 6, 2020 November 6, 2020 Ni Hnem Sung\t0 Comments\nUS rampi hrilawknak thubuai a sosang vivo ih ramsung ralpi a tho pang pei maw tiin khuaruah donhar an tam zet.\nTu dinhmun tiang cu Biden in hmai a hruai nan Trump in neh nak a co ko ding rak titu khal an um.\nCulaifangah Peru ram puithiam pawl ih nehnak co tu ding an rak phuang dah mi video cu a lar ciamco sal.\nCuih video cu September thla ih zuk mi a siih Video sung ahcun Peru ram puithiam in Donald Trump le Joe Biden zuk cu milem hmai ah an thlir ih an mai hnam ti dan ṭheu vekin raithawinak phungpha thawn US ram hrilawknak ih nehnak co tuding an phuang.\n— MarionSarah 🌈🌊 (@MarionBurr5) September 17, 2020\nRul le rimhmuai ur mi keng phah in Pu Trump le Pu Biden zuk cu an hel ciamco ih puithiam sinak niam deuh pawl cun khuang le dar an tal ciamco.\nPuithiam lak ih mi pakhat cun Biden ka hril sawn a ti ih puithiam dang pakhat cun “curuangah si kan thianfai ṭul. Hnamsia le Daawi phunphun hmang in an do ciamco ih a sinak dinhmun ihsin hlonhlo an tum” a ti.\nCutin, caan tawkmawi sung tuah/ṭong ṭul mi hmuahhmuah an tuah hnu ah “Mr. Donald Trump in cahnak thazang co seh” ti`n an puithiam sangbik Pablo Torres cun a ṭong ih Pu Trump zuk ah a ka ih hmawm mi thil tii a phut ih “ziangruangah kan ti ahcun a phu hrimhrim ruangah a si. Thazang cahnak a mamawh ih a mipi pawl khal in beidong lo in thazang nan pek ṭul. Kan nih khal in ka ṭan pi ih nehnak a co ding. Nehnak cotu a si” ti`n Donald Trump in nehnak a co ding an zum thu an phuang.\n← Facebook in US ram hrang ih Ṭihnung mi FaceBook group a hlawn\nChin mi ah pumkhat kan si timi langter in zaanriahkiil Thlacamnak Nei →


Tapung Hotu Kapthat - Chinland Today Media\nJanuary 10, 2009 4:52 pm·0 comments\nUN Thu US In Pawm Duh Lo\nIsrael leh Hamas pawl do awknak cu ni 13 a kimzoih. Himi sungah Palestinian minung 770 leh Israel minung 14 an thizo.Mizan sun khalah Israel raldo nak Vanzam ih Missile kahsuak mi’n Palestinian minung 6 a kapthat sal ih. Gaza sakalm ih In sawng 5 sangkhal Israel vanzam Missile hin a kapsiat cim thluh tiah Hamas pawlcun an sim. Mizan zing khalah Israel vanzam hin Gaza hi bomb vawi 30 lenglo a thlak betsal. Gaza khawpi ih UN minung bawmnak hnattuan tupawl cu mizan sunih sin an hnattuan an cawlhsan. Hi pawl an cawlh naksanhi UN Motor pakhat Palestinian bawmnak phurtu Erez Motor zinih a tlanlai cu Israel Tank in a kah ih Minung 1 thi’n midang 2 in hriamhma an put ruangah asi.\nHimi laiah UN Security Council cun Israel leh Hamas Ceasefire tuahnak dingthu an Pass ih. Asinan US cu himi thu pass nakah a tel duhlo. Himi Ceasefire tuahdingthu UK ih tuahmi Resolution cun Israel cu Gaza ihsi hnukkir awsal dingin a phut. Ni kum December 27 ihsi Israel leh Hamas pawl an do awk hnu ah UN hin thu khohkhah felfai suahmi a nei hrihlo ih tuhi a vawikhat thusuah nak asi. Hi UN resolution pass nakih US a telduhlo naksan cu US Secretary of State Condoleezza Rice cun hi thuhi thil lungawi umlam si hmansehla US cozah cun West Asia rualrem nak um dingih biak awknak rah hmuh hmaisak a duh asi a ti. Hi UN thusuak hin umzia a neih dingleh neihlo ding theihfiang asilo ruangah US cu hithu ah a hnamhnawih awlo asi a ti.\nIsrael cun Hamas pawlthawi Ceasefire tuah theinak dingah cun Rocket hmangih Israel ram saklam kap nawnlo dingin leh. Egypt ram fehtlangih ralthuam hriamnam lalut nawnlo dingin a nawr. Hamas pawlcun Israel thawi Ceasefire tuah dingcun Israel in Gaza luhnak lamzinpi phit nawnlo ih a awn ringring a ttul an tive..\nAmerica Intelligence hotu pawlcun Pakistan ih Al-Qaeda hotu lubik, Usama al-Kini leh a kiltu Sheikh Ahmed Swedan cu kahthat ansi tiah an sim. Hi pawlhi US raldo nak vanzam Pilot unlo Drone ih Missile kahsuakmi in Afghanistan ramri ah a kapthat hai. Usama al-Kini hi nikum ih, Islamabad ih Marriott Hotel Bomb puah ih minung 55 thihnak hotu bikih ruahmi asi.\nReuter News Agency in an simnakah, Hi Al-Qaeda hotu pawlhi South Waziristan ah an thi tiah a sim ih hipawl an thih ruangah Al-Qaeda pawlih hrangah cun thinnau nakleh nasa zetih sun nak asi tiah asim bet. Himi tei pahnih hi Kenya ramih suak an si ih. Kum 1988 ih Kenya leh Tanzania ramih US Embassy Bomb puahtu khalah hotu an siih (FBI) pawlcun kaih leh thah an cak bikmi an si. Usama al-Kini tlahi cu Pakistan Prime Minister hlun Benazer Bhutto that tumtu ih rakpuh zomi a si.


Russia President Putin ih innsang fanau pawl relhnak hmun pholang - Falam Online Media\nRussia President Putin ih innsang fanau pawl relhnak hmun pholang\nUkraine-Russia buainak ruangah leitlun ralpi tho thei dinhmun a si ih, cuvek boruak ah a innsang him thei dingin Russia President Putin in a nufa pawl cu leithuai hmunthup ah a kuat hai tiah thuthang a suak.\nPutin hides family in ‘secret Siberian underground bunker’ #PutinWarCriminal #RussianUkrainianWar #Ukraine #Kyiv #Kharkiv https://t.co/pb2j2l2jWV pic.twitter.com/tiBMFXux1x\n— All Lives Matter (@follow_ALM) March 2, 2022\nCuih thu cu Moscow State Institute of International Relations ih professor rak ṭuan dah, Russia political scientist Valery Solovei in a rel mi a si ih, amahcun “Nuclear ralpi a tho tikih relh nak ding, hmun him ah tubai ah a kuat zo” tiah a ti.\nRussia, China, Mongolia le Kazakhstan ramri ih um Altai Tlang ah a kuat zo tiah amahcun a rel ih “Nuclear teilo dingih tuahmi leithuai relhnak ‘bunker’ ah a kuat hai zo” tiah a ti.\nValery Solovei cun Russia cozah sunglam ihsin thuthup dongmi sivekin a rel ih, tuhlan khalah Putin in mipi a theihter duh lo mi nat sia a nei thu cu cozah sunglam ihsin in sim thei tiah a rak rel dah.\nValery Solovei khih hmuh mi hmunram ah tuhlan kum 10 hrawng ihsin Gazprom company in Putin hrang innthuppi an sak tiah thuthang a um dah ih, cuih innpi thuhla zirzotu miṭhenkhat cun thli lutsuaknak ventilation tamzet an hmu thu le khawte pakhat khawpkham ko hman theimi meisa hri pawl an thluah tiah an rel.\nMiṭhen cun Valery Solovei thurel cu thu lengvak men a si tiah an rel nan Putin damlo thu a rak rel lai ah Russia cozah thuneitu pawl in a inn an luhcilh ih ceet theilri ṭhenkhat an lak sak hlei ah palikzung ah hruaiin nazi 7 lenglo thusutnak an nei. Amahcu an thlah saal lohli nan thubuai a nei mi cu atutiang an phit sak hrih lo ti a si.\nPresident Vladimir Putin hin tuhlan a nupi thawn fa 2 an nei ih khawtlang mipi hmuh ah a suakter dah lem lo. A nupi thawn 2014 ah an ṭhenaw ih, cuhnu ah a thuten nupi pakhat a kol hlei ah fanau a thupten an nei tiah thuthang a um.\nIt’s the 7th day of the #UkraineRussiaWar, but where is Russian President Vladimir Putin’s family? A professor thinks Putin’s family has been moved into an underground bunker. @varshavats19 writes. #VladimirPutin https://t.co/Woapz1M1CM\n— DailyO (@DailyO_) March 2, 2022\nAmah hi a innsang thawn pehparmi hmuahhmuah cu a thup thei bikin a kil khawi ih, tuṭum Ukraine-Russia buainak a suak hnu, a sungte pawl hmun him ah a kuat thup timi cu a tak a si thei tiah a thuruat dan theiciangtu mithaim ṭhenkhat khalin zumnak an nei a si.\n— 𝓝𝓐𝓝𝓒𝓔 🦋🌊🦋 (@solusnan1) March 2, 2022\n← Falam-Hakha karlak doawknak ah CNA/CNF ralkap 2 nunnak liam\nChinram zaṭek 75 cu kan kut ah a um zo – CNA/F Spokesperson Salai Htet Ni →\nZahmawh thu ah Conor McGregor Mualpho\nLunglei ih ram meikaang cu khuasung tiang a kaat – LIVE


Kan Rothil - Chinland Today Media\nJune 21, 2009 10:23 am·0 comments\nFaate cu Bawipa ih laksawng an si; Amah ih malsawmnak an si.\n– Saam 127:3\n– Esther 3-5\n– Tirhthlah 5:22-42\nKan dung naite ah ka rualpa in hiti’n ca a ngan: Thaisun ah kan thi asile kan hnattuannak company in ni rei lo te ah kanmah ai ah midang in in airawl ding. Asinan kan taantami kan innsang cu nunsung riahsiat an run tuar ding. Cuti asile ziangruangah hnattuannak ah tikcu caan tamtuk kan pek ih kan nufa pawl hrangah hmuah caan maltuk lawng kan pek?\n“Ziangahso zingpit in kan tho ih zaanlam siimzet ah kan it, zonzaizet ih kan ttuan hlawhmi kan ei” (Saam 127:1-2). Leitlun ih hmin neihnak ding hrangah man lozet in kan ttuan ih ziang dang hnakih a thupibikmi kan faale hrangah kan tuah dingmi cu tuah loin kan taan?\nSolomon in, “Faate cu Bawipa ih laksawng an si, Amah ih malsawm an si. No lai ih neihmi fapa cu raalkap ih kenmi conkiang bangtuk an si. Cubangtuk conkiang tampi a neitu cu mi lungawi an si,” a ti (c.4). Kan thazaang le kan tikcu caan kan hmannak ah kan faate pawl hrangih kan hmanmi hnakin man nei sawnmi leitlun ah zianghman a um lo.\nSaam ngantu in suun le zaan zonzai ih hnattuan nan ttul lo; ziangahtile Bawipa in a duhdawt mi hnen ahcun an ttulmi cu an ihthat sung hmanah a pek a si, tiah a ti (Saam 127:2). Kan nunnak hrangih kan ttulmi hmuahhmuah cu Pathian in in pek ding a si ti ringin kan fahniang le hrangah tikcu caan pek thei kan si. Nauhak pawl, kanmai’ faate siseh, kan kaihhruaimi pawl khal siseh, kan ro sunglawi an si – kan sir awk dah lo dingmi hnattuan a si.\nFaate cu kan comi ro sunglawi an si,\nBawipa Pathian ih thluasuah an si;\nKan nunnak ah lennak an keng,\nPakhat ciar sungah mankhung hlawnthil a um.\nNa faale thawn na hmanmi tikcu caan pawl cu\nfimkhurzet ih na hmanfuhmi tikcu caan sunglawi an si.\nLungawite ih Ton awk Saalnak


Falam Ah Myanmar Ram Nu Pawl Thiam Filor le Thisen Hlu Pawl Sunloih - Chinland Today Media\nFalam Ah Myanmar Ram Nu Pawl Thiam Filor le Thisen Hlu Pawl Sunloih\nJuly 5, 2017 10:17 am·0 comments\nMyanmar ram nu pawl ni hminsin in Falam townhall ah phun 10 D ngah pawl, tlawngta cuangce pawl le nunau thi hlu tam pawl sunloihnak cu July 4, zinglam nazi 11:00 ihsin an tuah. Caanserh hmannak ah Falam district Nu pawlkom committee hotu DC U Moe Zaw Soe in thusimnak a nei ih laksawng pek sunloihnak in caan an hmangmi a si.\nFalam pengpi Nu Pawlkom committee hotu DC U Moe Zaw Soe in Myanmar ram Nu Pawlkom din san a sinak le tumtahmi pawl simnak a nei. Sunloihnak laksawng an pekmi pawl cu phun 10 camibuai ah 4 D ngahtu 2, 3D ngahtu 2, 2D ngahtu 4, 1D ngahtu 23 pawl, lu-yi-chun ngahtu pawl, Sa-si-sa-kung zuamnak ih laksawng ngah pawl le nu thisen hlutu pawl tla an si.\nDC pa in 4D ngahtu Mg Thawng Khant Lian, Ma Van Hnem Sui, Daw Soe Soe Nyunt in 3D ngahtu Mg Cung Lian Kap, Ma Thuam Kip Thluai, AD U Soe Lwin in 2D ngahtu Mg Lalrinchan, Mg Hlawn Lian Thang, Mg David Biak Lian Mang, Ma Ṭial Ling Mawi, le 1D ngahtu a simi Ma Teresa Van Hnem Kim, Mg Wai Yan Phone Htet, Ma Suimi Christina, Ma Sui Ṭha Len Par, Ma Za Nei Thluai, Ma Sem Thlia, Mg Isaac Laldikpuia, Ma Unice Van Sui Mawi, Mg Dal Sian Khup, Ma Van Siang Hnem, Ma Run Nei Ciang, Mg Zi Lian Bawi, Ma Biak Len Sum, Ma San Nei Mawii, Ma Ngun Thian Nei, Mg Thet Wai Oo, Ma Thin Thin Khaing, Ma Lian Rem Sang, Mg Van Lal Saw, Ma Lai Nun Par, Ma Rose Siang Nei Par, Mg Ral Lian Ring, Mg Lal Rin San tepawl, Lu-yi-chun ngahtu Mg Isaac Laldikpuia, Mg Lal Ram Mawi, Ma Thazin Khaing Win, Ma Lal Ruat Kim tepawl, sa-si-sa-kung zuamnak (suakthuan level) ah 1st ngahtu Ma Maryland Lang Za Hnin, 2nd ngahtu Ma Thazin Khaing Win, 3rd ngahtu Ma Dawtte, (lailak level) ah 1st ngahtu Mg Jason Lal Mal Sawm, 2nd ngahtu Ma Ni Tin Mawi, 3rd ngahtu Ma Lanna Van Ro Sung tepawl, Numi thisen hlu tam pawl ah voi 25 hlu zotu Pi Van Nei Iang, voi 22 hlu zotu Pi Bawi Peng le voi 20 a hlo zotu Pi Hniang Par pawl hnen ah sunloihnak an pekmi a si.\nFalam DC U Moe Zaw Soe in, “sunloih phu hrimhrim pawl kan ti thei tawk in kan sunloihmi a si. Sumpai in a tam thei hrih lo hman ah an hlawhtlin nak le an thil ti theinak, an pekhlannak pawl cu mipi hmai ah upat kan pek lang ternak in zuam sin duhnak an nei dingah kan tumtahmi a si” tiah a sim.#\nChin Ramkulh Phun 10 Ongtu Nikum Hnakin Zatek 10% Zik In Tam


Ukraine kah nak ih an hman mi vek Russia raldo vanzam 6 Naypyidaw ah a thleng ding - Falam Online Media\nUkraine kah nak ih an hman mi vek Russia raldo vanzam 6 Naypyidaw ah a thleng ding\nRussia ralkap in Ukraine kah nak ih an hman mi vek, an ramsuak raldo vanzam, SU-30SME fighter Jet cu tuikaar ah Naypyidaw ah a thleng ding tiah theih a si.\nSAC ralhraang in 2018 ah US dollar 200 million luan cem liam in Kawlram hrang lei dingih an rak biak cia mi a si ih, Russia ramsuak raldo vanzam 6 pawl cu zarhkhat sungah Naypyidaw ah a thleng ding tiah ralhraang sunglamthu pholangtu “Hram” pakhat cun a rel.\n“Russia ram, Begovoy hrambun JSC Sukhoi company tuah SU-30SME fighter jet 6 cu March 10, 12 le 14 pawl ah Naypyidaw ah a thleng ding.”\n“Kum 2018 lam ah biakremawknak an nei cia ih vanzam 1 ah US dollar 30 million luan man a si. Spearpart pawl thawn Naypyidaw ah a thleng ding” tiah hmin tarlang lomi “Hram” pakhat cun ramsung media hnen ah a sim.\nNATO in Flanker-C tiih an koh mi Sukhoi Su-30SME fighter jet cu Russia in atufang Ukraine kah nak ih a hman mi raldo vanzam pawl ah a tel ve ih, Russia cozah ta Fighter jet ṭhabik top 5 ih tling ban ve a si.\nRocket le ralthuam phunphun bun theih mi Sukhoi Su-30 cu mipahnih to cii a si ih leipar kahnak ah siseh, vanpar doawknak khalih an hmang ṭheu mi Russia suak raldo vanzam a si.\nMarch 6 : Ukraine ralkap in Russia Fighter Jet Sukhoi-30 an kah thlak mi video ….\n**Hminsin : Su-30 Raldo vanzam 6 kuat ding thu cu Russian News Agency khalin January 22 ah a nemhnget zo nan, atufang an ram boruak thawn a ni an ṭhawn saal thei a si.\n← Russia ralkap\nRussia Embassy hmai ah mawṭaw thawn Lungmeihol pung sak →\nJune 11, 2021 June 11, 2021 Ni Hnem Sung 0


Pa Ih Rinsan Tlaknak - Chinland Today Media\nPa Ih Rinsan Tlaknak\nApril 24, 2009 7:23 am·0 comments\nSaam 107: 1-16\nA hmunmi Bawipa ih duhdawtnak cu ziangtik hman ah a cat dah lo; A zaangfahnak cu net ni a nei lo. Zinglam khawvang bangin a thar ringring. Rintlak a sinak cu a nasa a si. -Tahhla 3:22-23\n– 2 Samuel 19-20\n– Luka 18:1-23\nTaluk ram ih missionary ttuantu Hudson Taylor in Pathian ih rintlak sinak ahleice in a langter. A journal ah hiti’n a ngan:\n“Vancung ih kan Pa cu hmuh tonmi a nei tamzettu a si. A faa le pawl zingtinte rawl duh theinak thawn an tho a si ti a thei. Israel mipi million 3 nelrawn ram ah kum 40 sung a cawm. Taluk ram ah missionary million 3 a kuat ding kan zum lo, kuat sehla khal an zate’n a cawm ttheh ding….rinsan aw. Pathian hnattuan cu Pathian ih lamzin vekin a feh ih bomnak an tlasam lo ding.”\nKannih cu kan cau thei, asinan van ih kan Pa cu cahnak huham a nei. Kan ruahnak cu a ttumsuk in a kaiso thei men na’n Amah cu danglam dah lo a si. A sersiammi hi a rin-umnak hminsinnak an si. Hih thu cu Thomas Chisholm ih hla in kan sak thei: “Tthaal caan le thlatang caan, sersiammi pawl in rinsan tlak zaangfahnak le duhdawtnak Pathian a sizia an phuang.”\nA hrangih nun ding tha a tho. Atu ih kan cahnak le hmailam hrang ruahsannak kan neihmi cu kanmah te tuah theimi le zuamnak parah a si lo. Pathian ih rin tlak sinak parah a si. Ziangvek ttulnak khal kan Pa ih rintlak sinak parah a tthum aw.\nRin tlak a sinak cu a nasa! Rin tlak a sinak cu a nasa!\nZingtinte Na zaangfahnak thar ka hmu;\nKa ttulmi hmuahhmuah Na kut in i pek,\nRinsan tlak na sinak cu ka parah a nasa.\nPathian hnenah mah le mah a taan awtu cu,\nPathian in ziangtik hman ah a taansan lo ding.\nSal vek Rualpi sinak


Kan Falam A Rop Maw, Ziangruangah? - Prof. Dr. Cumkheng - Chinland Today Media\nKan Falam A Rop Maw, Ziangruangah? – Prof. Dr. Cumkheng\nKan Falam khawpi a rop maw?\nKei cun rop ka ti ding. Ziangruangah ti le?\nKan thlawh nawn lo mi kan lo thlam te khi kum hnihthum a rung rei cun a rop mai. A umzia cu, cuih kan lo hlun te cu kan thlo nawn loih, kan lo thlam te khal remtu nei nawn lo’n a rung rop supso mai. A hlumtu milai um in, hnawmbal phiat faitu um in, remthatu um ringring sehla ol-ai ten a rop mai ding maw? Sunhrul in a ei hluahhlo thei mai ding maw? Leiram tha hawl in lo ramtha va thlawh le a tul ringring.\nTui sun, Falam khaw sungih a piang mi Falam mi a ti-awtu Chinmi khawvel huap in mi paziat kan um? Falam khaw sungah mi paziat kan tanglai? Santiluan an timi, upa pawl ih khihhmuh mi lamzin dawi le thlun in mi paziat in an suahsan hrih ding? Hlumtu nei lo khua pakhat cu zo in a duh vekin a remtha thei ding? Nitin zalen lo takin laihlumtu pawl khin ziangtik tiangso an kilkhawi in an remthat thei nawn ding?\nAsile, ziangruangbik ah kan laicin semnak kan khua kan ram suahsan in hmun dang le ram dang ah maw, asilole kawl rawn lam ah maw, lai hlumtu um nawn lo ding khawp ih kan tlanhloh thluh, kan vakvai thluh? Kawl rawn, Mizoram, Malaysia le Amerika tiangih Chin khawpi kan din tum rero hi teh Cung Pathian in Isreal miphun vekin RAM ka lo pe ding ti’n in tiamkam ruangah maw?\nMilai cu kan suahthlak le veten, nui’ hnawiti kan hal. Cucu, kan tulmi Basic Needs a si. Kan lei tisa nunnak ah milai in kan tulbik mi pawl cu:(1) Ei-in (2) Sinfen (3) Inn cuisin fimthiannak, nunnomnak le leitlun thansohnak phunphun kan tul vivo. A pakhatnak a thupibik ih kan mamawh mi ei-in khopkham kan neih lo ruangah ei-in hawl in kan vak kan vai rero a si lo maw?\nZiangruangah ei-in khopkham kan nei lo? Kan ram rori ah leisung thil mankhung kan nei ve lo nan, kawlrampi ih natural resources liangluang kan tep ban ve maw? Hi tawk zawn ah, kan theih dingih ka duhmi cu Pathian in, in pekmi kan ram neihsun cu chinram lawng hi a si.\nCui ram cu kan pupa pawl in fei le nam thawn an ralthiamnak thawn an rak kilkhawi ruangah tui sun ah ram nei miphun pakhat si’n khawvel miphun pakhat kan si theinak a si ti hi a si. Cun, in uktu cu kawl cozah an siih, an si ringring lai fawn. Hnangam daihnak neih hmaisa lo’n taimak suah ih mahte tohdelh awk teh a theih maw?\nCozahpi ih ngaihsak lo mi ram le miphun cun ziangtin a thangso thei ding? Zalennak neih lo’n mi kuthnuai ah ziangtin kan ram cu kan kilkhawi thei ding? Kan unau Chin pawl thawn teh cozah ih thansohnak Project in tuahsak mi parah kan lungrual in kan tuan tlang derhdo dah maw?Ei-in khopkham a tumaw thei lo mi khua pakhat in ziangruangah a rop lo ding?\nRam cangkang ah duhduh ih khawsa thei kan upa hmaisa pawl teh Falam ah kirsal in kampani tivek teh paziat in dinsak zo? Kan mithiamsang pawl ih fimthiamnak teh Falam sehvel khawte ih um kan unau pawl hnen thlen tiang kan zirhsal dah maw?\nCozah siannak tello in mi paziat kan tlung kirsal thei ding? Miphunpi sinak cuh in miphun tenau cimit thluh dingih miuk cozah kuthnuai ah kannih miphun, mipum titham lo te cun, ziangtin kan khua rop lo dingin kan kilkhawi thei ding? Kan chin miphun huap in Plan tumpi nei in kaihruaitu paziat kan nei zo? Ziangruangah Falam a rop lo sapbai ding?


64th Anniversary Chin National Day Delhi Ah - Chinland Today Media\nFebruary 20, 2012 3:58 pm·16 comments\nNew Delhi CT News | February 20\nLaimi in kan ngaihlut zetmi le kan hngahhlap zetmi 64th Anniversary Chin Natioanla Day cu tu’ini, February 20, tlawngkainikhat ah Laimi beunak hawl tam zet umkhawmnak India khawpi, New Delhi ah Chin Students Union (CSU) pawl ih hohanak in hlunghlai zet in hman a si.\nChin mi pawl ih kan ngaipawimawh zetmi le kan hlut zetmi 64th Anniversary Chin National Day cu Chin Students Union (CSU) hohanak in New Delhi ih hmun pakhat, Bindapur Community Hall ah zinglam nazi 11:00am ihsin tlailam nazi 4:00pm tiang ropi zet in hman asi ih a hmun ah mipi 500 lenglo fehkhawm in hi puai cu hlunghlai zet in le ropi zet ih hman a si thu a hmun ih telpivetu, CT tuanvoneitu Salai Zilthli hnen ihsin thu kan dawng.\nHi puai hrangih Chief Guest ah Pu H.T Sang Lainnna cu sawm asi ih commmunity hruaitu pawl le UN lam ih mi thupi dang dang pawl khal guest of honor ih sawm an si thu salai zilthli in a rel. Puai ih fehkhawmtu mipi cu hlasakthiam pawl in Lai hla thawn thiam zet in an rak awi ih cuhleiah Lai nunphung le pipu ro cun kan neih mi lakih ropi bik Hnam lam khal hnam phunphun hnen ihsin neih a si bet.\nChief Guest hnenihsin thusimnak tawi ngai asi hnuah guest of honor pawl hnen ihsin thu cah tawi le fawrhfialnak tawi ngai a si. Caan hman a si vivo ih thangthar hlasakthiam Mai Lal Hlim Mawi le Mai Jennifer Sang Hlei Tial cun Lai hla thawn mipi fehkhawmtu pawl awihnak an nei ve ih zaihla mawi ngai asi hnuah hnam lam a phunphun in caan a rawn peh. Hnamlam a phunphun :The Beauty of Khumiland/Chinland, Eidoh Lah(House CircleDance), Sawmtlang Ah Engawih Pui Ngang, Riselaw, Ruk Tuh Lam le Saar Lam pawl thawm mipi fehkhawmtu cu mit tleizet in lam thiam pawl in an awi bet.\nKum tin hman asi theumi Chin National Day hman a si theinak ding ih ticu/caan le thanzang a sentu Chin Student Union(CSU) parah mipi cun lungawinak tampi an neih thu le tawlreltu committee member pawl hneah mipi cu lungawinak tampi an neih thu khal CT tuanvoneitu salai zilthli hnen ihsin theih a si.\nNew Delhi ah Chin Phunpi Ni Avei(66)nak Hmang\non February 20, 2012 at 7:25 pm\nA ve 64-nak kan Lai Phunpi Ni thu tawifamkim thansuaktu Salai Zilthli parah kan lungawi.\n* Pakhatte ka bet duhmi cu a rakhawmtu mipi hi a tohkheng lawng 500 order a siih a daih lo ruangah 100 lenglo cah ber a si. Culawng si lo… innleng tualrawn ah an khat ih.. nauhak tlawmngai thei deuh pawl inn tlun ah tla an khattheh a si.\nCuruangah mipi a suakkhawmtu hi 1000 ihsin 1500 karlak a kim ding.\nKum dang ahcun zuri buainak a tam ruangah puai theh ah Police hnen tiangah buainak rapthlakzet in a um ?heu nan Pathian lamhruainak thawngin Zuuri tihvek hmuh ding hi a um lo, ka nam menmen ti lo cu. Mipi, ahleice in kan Chin ?halai pawl an felzet zo.\nPathian lamhruainak thawng leuleu in a si.\nChief Guest le Guest Honor pawl tla program ?heh zik tiang in telpi thei ih a phur um nasa..\nPathian hmin sunglawi sin seh…\non February 21, 2012 at 1:43 am\nFalam Community an tel lo tivek kan rak thei.\nKhaw Za Hnin says:\non February 21, 2012 at 8:22 am\nChin National Day timi cu Chin Phunsuah Ni kan ti thei ke maw?\nHmun khat le hmuh khat ah Thantar kan hman mi hi an bangaw thei dah lo.\nChin mi in Thantar kan nei lo. Hmang lo lawlaw sehla a thasawn.\nKhaw Za Hnin.\non February 21, 2012 at 12:13 pm\nFalam kawmiti an tel lo cu an fim zo tinak a si cu. Hmun tampi ah an tuah vekin hmun tampi ah a hmangtu hnakin a hmang lotu an tam sawn. Asancu, hrekkhat in kan duhzet nan, hrekkhat in kan mai pulepipawl parih kan rak ninghannak le an parih lungawilonak cu nehnak an rak ngah tikah an lungawi tukah mipi ih theih ringring dingih tuahmi a si ti an thei fiang. Ralttha zet in tuah dingih au an um vekin, daiten tuah lo a ttha ngai rak ti tu an tamzet thlang. Ahleice in Pathian hnatuantupawl tla cu an tel a mawi lo sinsin.\nke mah hi Lal le Bawi thawn ka sengaw lo zet ko nan, himi thuahcun ka pi kum 87 in i rak sim dah. An vanglai, an sanlai a siih thuhla a theizet, asancu Falam kiangih ummi kan si. Tawngpa do in miuk le lal hi an rak do, an that lonak um vekin an thatnak tampi cu a um ve ko tiah i sim. Kanmah tiangin in rak vote ter thluh tiah ka pi nih i sim ual. Cuvek ih tuahawk ciamco cu tuisun ah zohman in nan/kan tuah ngam ka zumlo, an rak raltha taktak, cucu nei ngan zi cu a si ko.\nTui kum Chin National Day ih Falam Union ( Community a si lo),New Delhi a tel lonak san cu ni kum lam ah thuanthu mawi lo a rak um ruangah an ti.\nCipciar deuh ih thei duh tu cun…\nFalam Union, New Delhi President Salai Van Lal Thlan hnenah nan suthlam thei.Lailun thuthangca ahcun cipciar deuh in suah a si zo.\nA rak suahsemdan thuanthu khalin ka lung i len ve lo e!!!!!\nChin National Day hi kan Chin Phun suahni kan ti thei lo ke!!!!!\nDelhi lam ih Chinmi pawl cu an lungrual lo.\nAn thu a nawi tuk ti ka rak thei dah..\non February 24, 2012 at 5:31 am\nThuhla na thei fiang lo a si cu. Delhi CND ah Falam Union ziangruangah an tel duh lo ti hi san tampi a nei. Nikum lam ih buainak a rak um ruangah khal a si thluh lo. San tam pi a um. Hithu i Falam Union in thlatin thuthang a suah mi Lailun Thuthang khalah ziang maw tawk a tar lang ih. Lailun thuthang Editor le Falam Union President Salai Van Lal Thlan le Secertary in an thei fiang tawk in ka zum.\nCDN kum dang ih tuanto la theutu Chin Student Union ( CSU ) pawl thawn tithiamawl lonak a um. CSU pawl an tawngsual mi a um ruangah Community pawl zaten zohman an tel duh lo. An lungawi lo ti lawng in a deuh nawn lo. Asinan an mipi cu feh lo ding in an kham lo. A duhduh feh theih asinan CSU in CND tuahnak dingah Community pawl hnenah tangka a dilmi khal a hrek lawng pe le pe lo lawlaw an um.\nCuruangah Tedim pawl khal Delhi ah Chin National Day a dangten an hmang ve.\nCuruangah CND Delhi ah Falam Union a tel duh lonak san hi thudang a si lo. Ngai sual ding zianghman a tul lo ti thuthang ka thei rori. Keimah rori in ka rak ziangzawi ih tuanvoneitu lam in in sim mi a si.\nHi mi thuhla ah khawruah har nan um a sile ph 9971602788 Delhi ah thuhla suhfiang theih.\non February 24, 2012 at 4:41 pm\nIndia Khawpi ah CND hi kumtin CSU in Initiate a tuah ih Community tinkim thawn lungrualzet ten hlunghlaizet ih tuah a si ringring.\nMipi au-aw kan theihmi cu “Tukum Chin National Day” cu kumdang vek a si lo.\nBuainak tla a um lo…\non February 24, 2012 at 8:17 pm\nSalai Biak Mawi says:\non February 25, 2012 at 2:34 pm\nThu na thei sual cu a si lo ti aw. Ziangruangah CND ah Falam Union an tel duh lo ti hi ka rak ngaihven na sa. Asinan thuhla a rak hnawk deuh hmang e. Falam Union an tel duh lo hi an mawh lo. Thuhla ka thei dan le upa lam le Community hruaitu pawl ka sut dan ah cun Falam lawng an tel lo ti si ual lo. Delhi CND ah Community ih fel mi cu Hakha pawl lawng an si tin ka thei fawn. Burmese Mizo Comm;unity pawl la cu CSU pawl in tangka bawmnak an dil mi a hrek lawng in an pe ih Community hmin in an tel lo tin ka thei. Cun Tedim pawl in le a dang ten an hmang ti a si fawn. Cun Community dangdang pawl tla Community hmin in an tel lo ti a si. Falam Union an tel lo nan a mipi Falam mi le sa pawl feh lo ding in an kham fawn lo. Tukum hi CND ah buainak a um lo hi na ngan dan ah cun Falam Union an tel lo ruangah si vek in na ngan ih Falam Union an tel lo ruangah buainak a lo zawng ih na ruat ah cun na ruat sual deuh ding ka zum.\nZiangruangah Community in CRC kut ih an pek zo mi CSU in lungawi lo in an long sal.\nCRC in CND tuah ding ih an rel lai ah CSU pawl tla banphar tu ah an um nan a tikcu kim zawngah an lungawi lo.\nNikum ah CND tuahnak ah buainak a um ih CSU pawl in tuanvo an la duh lo. Hmin that lawng an duh deuh a bang.\non March 5, 2012 at 7:44 pm\nDear unau Salai Biak Mawi\nHminhtat lawng duh ti cu a si lo deuh ding.\nCSU member ah 2010 ihsin tuni tiang hi ka man caan te ah a cangtheitawk in cangvaihnak ah ka telve ih cutivek thinlungpu hi ka hmu lo…\nHminthat lawng a duhtu pawl sawn cu CSU hmin phaw ah hmang ih $ ka ngah ahcun tawk tiih tlawngkai duh taktak lo pawl sawn an si ding…\nTulaifang DU le University dangdang ih Fimnak duh taktaktu Tlawngkai rero CSU member pawl cun a titheitawkten amai titheinak zawnte ah hna a tuan rero…\nTheih ding tha pakhat a ummi cu… CSU in Community pawl vekin a tithei lo mi a um vek thotho in Community ih ti thei lo mi CSU in mawhphurhnak a lakmi tampi a um a si. Curuangah India khawpi dinhmun ahcun Community le CSU hi then a theih lo.\n… huiha…. CT hi FakSelnak hmunpi a si hi maw….\nummm….. tu ihsin zozo khal… ziangtin kan ram hrangah lungrualten hna kan tuan tlang ding ti sawn ah … kan buai thlang pei uh…\non March 5, 2012 at 11:48 pm\nhmmm Tu kum cu buainak tla a um lo ti khin thu in ruat sau ter nasa.\nZiangvekin falam hi rel mawi awk tum khal seh la, kan mawi tak tak thei theu lo. Diplomatic deuh ih dawrawk tla kan zir a cu zo a bang.\nCND neih loh a tha ti rel tu pawl khi Chin miphun kan tanrual a poimoh zia le kan mipi zate ih kan hlawk pi zia ding theiban tu an si pei maw?\nCulawng silo, CND neih loh ding a tihnung um zia cu Manipur ih unau an rak thah awk theh si khan kan theih ve a cu.\nComputer fimnak san asi zo. Ramdang, hnam dang fimnak ah an zuamawk rero. Zianghman unau lakah relfel thei lo a um kel lo. KAN TUM LE TUM LO thu asi. Halkha a tap asi le Falam le Tedim tap ve seh. Tedim in cawimawinak a ngah asi le Falam le Hakha in ee kan Chin Unau ti in lungawi in Mirang le Midum hmaiah au ve seh. Culawngah kan Market a kau thei ding. Cucu kan leitlun fa lei hrang ih nawmnak le lungawinak RO tha bik kan tan thei mi umsun asi.\n*** Pitar Dawithiam vekin misualnak thei ring ring hlah uh si.\nCND hi in tawmkhawm tu asi.\non March 6, 2012 at 11:40 am\nTusan ah cun mah personal ih lungawi lonak ruang ah mipi hrang ah thuktak kautak ih thuruah lo in thilti san a si nawn lo.\nCun online khal ah siseh a leng khal ah siseh thuruah nak kau tak le fimnak thawn thu a ruat lo ih kan laitlaang ih inn 100 hrang hrawng lawng thu kan rak ruah vek in thu ruat pawl cu rak au kio in thu rak rel ve rero san hi a si nawn lo in ka thei. Online ah cun duh duh au kio a ol zet, ziang thei lem lo le sau tak le kautak in thuruat thiam lo pawl khal in. Daite um men ding kan thluak a kau tuk lo ah cun.\nMisoisel rero le tlawngta group mah tawk te in thil an tuahmi tla khi an kimlonak a bawm lam le a tuamhlawm lam si lo in mah tu le fate (tlawngta) pawl khal soisel peih rero tu khal hi mi in ziangtin in hmu ti zoh awk a cu. Mah tule fa an kimlonak rak bawm lam le thuzirh lam um lo ih dirhthlak ring2 hicu…….\nA thei lo tu nan um pangle, tukum CND ah Falam lawng si a community zawng ih a tel lo tu cu. A sinan individual in a tel tu an tampi. Zanniat khal an zaten an tel. Community dang an tel theh. Tedim cu anmah Zomi National Day ti in an hmang mi a si. Tedim cun anmah ten hmun dang ramdang ah tla hitihin an hmang theu. A poi ah ruat ding a si cuang lo. Thil hi control theih le theih lo a um ruang ah.Tha kan ti daan in tuah cio a si. An upa hruaitu pakhat kha zate tuah tlaang mi 64th CND ah cun Guest of Honour a tuan ih an President khal in reception ih toding fala tlangval tiang hmang bawm ding in in hawl sak rero.\nThuruah daan tampi a um. CND ziang a siar lotu tla kan um thei. A poi lo. Nan hmang peih lo khal le nanmah ruahdaan cio a si. A tha ko. A hmang duhtu belte kha va soisel a tulnak a um lo.\nMino pawl hmailam ah thiltampi an ti sinsin theinak ding in bawm hai uhsih. midang pawl an mino an cawm an hlawm ih hmailam hrang ah thusau ruat in thil an tuah rero san ah aa tak tak in dirhthlak leh soisel lawng lawng tum nawn hlah uhsi.\nSalai June Lian says:\nDear Salai Biak Mawi,\nCa na ngan dan ahcun miphun ngeihventu pakhat na si ve in a lang. A sinain, Na ca nganmi siar tik ah na rak theihmi hi a dikmi pakhat hman um ual lo.\nkan zoh ke na ca nganmi ah;\n1. tukum CND cu Hakha Community lawng an tel ti thu…\n2. Falam Union an tel lo nak san na theimi thu….\n3. Burmese Mizo Community nih paisa a zaten an pek lo thu….\n4. Zomi(Tidim) pawl an mah ten CND an hmangmi thu…\n5. CRC kut ah CND tuah ding pek zomi CSU nih an long sal ti thu…\nThu hi tampi cu na rak thei ve a si hi. Sinan khimi pa 5 sungah pakhat hman a dik lo. A poi khawp mei. Hi vek thu hmanlo na rak thei ngahmi cu zaangfak na um nasa. Hi tawk ih lo explain ding ah cun a tam tuk ding. Midang a thei deuhmi na kiangkap hnen ah thaten va sut kual leh sal hnik aw. Na miphun tthatnak na ruat taktak a si le a dikmi thu na thei le tha bik ding. Midang sut ding na thei nawn lo le CSU tla in tong thei. Ready kan si. csu_delhi@yahoo.com ah na duhduh na rak sut thei.


Thianhlimnak - Hre Mang\n"Thianhlimnak um loin zohman Lalpa an hmu lo ding"\nKan thuhmahruaiih kan tarlangmi hin thu pawimawh zet le thuk zet in sim. Cui thu cu a takin nunram thinhlimnak asi. Khrihfa ti aw pawl hmuahhmuah in himi thusutnak hi ngai pawimawh in sang thei cio ding ah ruat an si: Kan thianghlim mw? Lalpa kan hmu pei maw?\nHimi thusutnak hi vawihnihkhat hrang lawng asilo, Mifim pa in in simmi cu, "Tahcan a umih hnihcan a um, daihcan a umih tongcan a um: (Thusimtu 3:4,7). Asinan vanram kai dingmi mi pakhat cu a thianhlim lo nak ding can, tikcu le hmun a um lo. Cutin kan si maw?\nHi thusutnak hin zovek minungkhal a huap thluh. Milian, mifarah, bawi, sal, kawhhran upa le rawngbawltu, zumtu mi piangthar le kawhhran member menmen pawl zo ti um loin a huap thluh. Asinan, ziangvek dinhmun khalah mi pakhat hi a thianhlim lo nak ding can um lo. Cu tin kan si maw?\nTuisunah himi thusutnak hi mah le mah cek fel ih sang cio ding ah ka sut nak asi. Kan thlarau le Pathian karlak ih kan dinhmun hi ziangvek ha asi? Hmanhmawh le buainak Leitlun ah thildang cu vun ret tha hrih in reilote sung thianhlimnak thu hi vun ruat tha sal hnik uhsi. Thular deuh le duh um deuh tla rak thlang ding na si nan, in ti men ding. Kei khal in cuvek cu tawlrel le sim tla a awl in a nuam deuh ding ti ka zum. Asinan, kan thlarau hrangah hlawknak umsawnmi le tui tikcu canah kan tul hleice mi thildang hril ding ka nei lo a si ti ka thei. Ziangruangah tile Pathian thu in "Thianhlimnak um loin zohman Lalpa an hmu lo ding" a ti (Heb.12:14). Himi thu kan theih fiang ih kan tim kan tuah ve ding hi a thupi.\nPathian bawmnak in 'thianhlimnak taktak cu ziang a si' ti le 'ziangruangah thianhlimnak cu kan tul' ti ka thei tawk suah in fiang zet ih tarlang ka tum ding. Cun a cemnak lamah ziangtin thianhlimnak cu kan co thei ve ding ti thu ka run sim ding. Himi cabu sungih thutlang pahnih nakah hi thu hi zirhnak vekin malte ka tarlang zo. Tucu ka casiartu pawl hnenah fiang deuh le a tak ih nunpi ding lampang thupi ter in run tarlang ka tum ding.\n1. A tak ih thianhlimnak dik ih umzia le mizia.\nCuti asile, a pakhatnakah, a takih thianhlimnak dikih umzia le mizia cu ziangvek asi ti run lo hmuhter ka tum ding. Pathian in ziangvek minung pawl hi 'mi thianghlim' tiah a kawh?\nThianhlimnak taktak thleng loin mipakhat cu a sakhuanakah hlapi tiang a rak thleng thei. Thianhlimnak cu Balaam ih neihmi vek theihnak asilo. Judas Iscariot ih rak neihmi vek sakhua lam dinhmun sang asilo. Heroh ih rak neihmi vek thiltha tuahnak tampi neih asilo. Jehu ih neihmi vek sakhua lam phurnak asilo. Mi uktu mino pa ih neihmi vek-leilam upattlak nuntudan le pawnlang felnak asilo. Ezkiel san lai ih Jews pawl ih neihmi vek-thusimtu pawl ih thusimmi ngai nuam tinak asilo. Cun Joab, Gehazi le Demas ih neihmi vek-Pathian minung pawl thawi rualpi that awk nak asilo. Himi pawl lakah pakhat tal a thianghlim lo maw si? Himi pawl lawng hi thianhlimnak asilo.\na. Thianhlimnak cu, thuthiang sungah kan hmuh vekin, Pathian thawi ruahnak pakhat neihnak mizia asi. Hihi Pathian ih thuthennak thawi lungrual ringring theinak mizia asi, a huatmi cu hua ve ih a duhmi cu duhve theinak le leitlun ih ziangkim hi a thu vekih bukton theinak asi.Pathian thawn a lungrual thei ringring tucu mi thianghlim bik asi.\nb. Mi thianghlim cun sual ti a fiang mi hmuahhmuah cu tuah lo dingin a zuam ding. Thukam hmuahhmuah a zawm tum ding. Pathian hmaiah thinlung thianhlimnak, Pathian duhmi tuah duhnak thinlung, leitlun thawn huat awk nak hnakin Pathian thinhengnak tihnak, le Pathian ih lamzin hmuahhmuah ngainatnak a nei ding. Paul ih tongmi "Ka sungmuril in Pathian ih danah ka lung a awi" a ti vek hin a tong suak thei ve ding (Rom 7:22). Cun David ih tongmi, " Na thuzirhmi hmuahhmuah cu ka thlun ih, umdan diklo pawl cu ka hua asi" a ti vek hin a tong thei ve ding. (Sam 119:128).\nc. Mi thianghlim cun Lal Zesu ih hmuihmel keng dingah a zuam aw ding. Nitin nunnakah daihnak le thazang a hnen ihsin la in, amah zumnak ih nitin nun khawsak men lawng si loin a hmuihmel kengin thuam aw sisin thei dingin le amai ruahnak vek nei thei dingah thei patawk suah in a zuam ding (Rom 8:9). Khrih in a ngaidam vekin midang zawiawi le ngaidam a tum ringring ding; Khrih in amah le amah ti lungawi awk a tum lo bangin a mai duhnak lawng a ruat lo ding; Khrih in in duhdawt vekin duhdawtnak in a nung ding; Khrih in amah le amah a cawisang aw lo ih tang a dawr sawn vekin thinnem le ruahnak tangdawr a nei ding. Khrih cu mi rinum thutak theihpi tu asi ti a thei ringring ding: amai duhnak tuan ding asilo ih apai duhnak tuahding cu a ti-le-rawl asi sawn; midang rian theihnak dingah amai duhnak cu a tanta ringring ding; a mawi lo ih hmuhsuamnakah a nun a nem ding ih a tuar a fai ding; leitlun siangpahrang can ding hnakin Pathian fa mi farah te si hman a thlang sawn ding; misual pawl parah duhdawtnak le zangfahnak in a khat ding; sual tuah lo ding ahcun ziang hman cawhpawlh nun nei lo dingin a ral a tha ding; cantha a um hmanah milai cawisannak a hawl lo ding; thilthatuahnak ah a feh ringring ding; leitlun mi pawl lak ihsin a la hran aw ding; caatbangloin thla acam ringring ding; Pathian hna a tuan tikah a sungkhat nai bik hman hnaihnawk nak a pe lo ding. Hi thil pawl hi mi thianghlim cun a theih hngilh dah lo ding. Hi pawl vek hin a nunnak hma khua a sial tum sawn ding John ih a simmi ah hin a thinlung a tuhlut aw ding, "Zokhal Pathian peh zawmnak a nei tu cu Zesu Khrih bang in a nung ding" (I John 2:6). Piter ih simmi, "Khrih amah rori in harsatnak nan hrangah a tuar ih a keneh nan thlun theinak dingah zohthim ding a lo tanta" (I Pit.2:21). Khrih cun rundamtu, a nun zohthim ding le a ziangkimah a nei tu cu mi lung awi an si! Mi thianghlim cun Zesu hi ka dinhmunah ding sehla ziang a tuah in a ruat ding ti a ruat ringih sual tampi cu hrialin, sual tampi lak ihsin a luat ding.\nd. Mithianghlim cun nunnemnak, tuartheinak, ngilnei zaidamnak, thinsuanak, mi zawiawi theinak le lei (tongkam) kilkhawi theinak pawl a nei ding. Tampi a zawi aw ding, a ngaidam ding, tampi a zoh men dingih a mai canpual hrangah a tong rang lo ding. Hi vek nuncan dan hi David kha Shimei in a camsiat tikah le Moses kha Aron le Miriam in an dodal tikah kan hmu (II Sam.16:10; Sansiarnak 12:3).\ne. Mi thianghlim cun amah le amah a kil him aw dingih, Khrih hmin ih midang thatnak tuahnak dingah amai duhnak sawn kha a tanta ding. A taksa duhnak thihternak, a tisa duhnak le hiarnak khenbehnak le a tisa caaknak pawl cu kaihhrem thei nak dingah a zuam dingih a nunnakah a tisa sinak a lalter lo ding. Aw, Lal Zesu in a tirhmi pawl hnen ih a zirhmi hi ziangvek tongkam saw an si: "Ralring in um uh! Puaituah ih zu in le sa ei in siseh, nun khawsaknak helhkam in siseh va um hlah un" (Lk. 21:34). Paul ih simmi: "Zumnak hmunah tel cio uh tiah midang ka sawm rero hnu ah keimah riangri hnon mi ka si pangding ti phangah ka taksa cu ka hrem ih felten ka kilkawi" (I Kor. 9:27) timi pawl hi mi thianghlimpa cun a ngai pawimawh dingih a nupi ding.\nf. Mithianghlim cun duhdawtnak le unau lainatnak a nunpi ding. "miin na parah tuah hai seh ti na duh vekin tuah aw" timi dan tlangpi hi a thlun dingih, mi in a parah tuah hai seh ti a duhmi vekin mi parah a tuah dingih, a parah tong haiseh ti a duh vekin a tong ding. A unau pawl taksa, neihmi, nuntudan, tonmi, le an thlarau hrangah lainatnak hlirin a khat ding. Paul in a simmi cu, "Midang parah duhdawtnak a nei tu cu dan a tuah famkim asi" (Rom 13:18) ti a si. Thil fate bik hmanah thuphan pernak, relsiatnak, dunglam ih mi siatsuahnak, bumnak, rinumlonak, le a mawi lo ih midang thawn pawlkomnak pawl a hrial ringring ding. A sakhua nun cu a langih a nun hin a tuam mawi zet ding a nuntudan ziangkim in a sakhua cu duhnung zetah tuah a tum ding. Khrihfa ti aw pawl nuntudan a diklo ih a ciangkunglo tikah I Kor.bung 13 nak le Zesui tlangparih a thu simmi pawl hi ziang thluk mawhsiatnak tongkam saw an si.\ng. Mi thianghlim cun midang hrangih zawnruahnak le thatnak thlarau a nunpi ding. Nitin ze le daithlang men in a nung lo ding. Langpangih siatnak tuah lo men ah a lung a awi tawk lo dingih thiltha tuah a tum ringring ding. A tikcu a tangkai thei bik ih hman le cantawi te sungah a tha bik tuahsuak thei dingah a zuam aw ringring dingih a kiangkap ih ummi pawl hrangah thlarau lam ih zir ding tuah sak a tum ringring ding. Dorcas vek pawl: thiltha tuahnak le farah bawmnak dingah thinlung in ruahman le tongkam in sim lawng men si loin tuahnak le tuannak a nunpi ding. Paul vekin: Nanmah bawmnak ah hin ka neihmi hmuahhmuah le ka taksa pumpi hman hi hman theh ka duh. Hi bangtuk ih ka lo duhdawt tuk ruangah in ngaih lo sawn ding maw si?" (Dungthluntu 9:36 ; II Kor.12:15).\nh. Mithianghlim cun thinlung thianghlim a nunpi ding. Thlarau ten-um le bawrhhlawh pawl cu a hlawnhlo dingih cuvek sungih hrui lut sal theitu hmuahhmuah cu a hrial ding. A kang awl zet mi vek asi ti a thei aw dingih ralring zet in thlemnak meici tek lak ihsin a kilhim aw ding. David a tluksan hmuh tikah zosaw thazang a suang ngam ding?\ni. Mithianghlim cun Pathian tihnak a nunpi ding. Sal pai tihnak, hrem tih ruang lawngih hnatuan, mi hmuh lo ahcun daithlang men, cuvek tihnak kha ka simmi asilo. Asinan, nauhak pa te in a pa a duhdawtih ziangtik lai khalah a pai hmai ih um vekin a duh zawngih nun le cangvaih duhnak thinlung a neihmi vek kha asi sawn. Nehemiah hin ziangvek upat tlak zohthim ding saw in tanta! Jerusalem ah uktu asi lai ah khan amai hrangah Jews pawl hnen ihsin sum a khawng thei tuk ko nan, a hlan ih mi uk vek khan a tuah duh ve lo. Tuah sehla zohman mawhthluk tu ding an um lo. Asinan hitin a sim, "Pathian ka tih ruangah ka tuah lo," a ti.\nj. Mithianghlim cun tangdawrnak a nunpi ding. Thinlung niamte ih ret a duh dingih midang pawl cu amah hnakih mi tha sawn in a ruat hai ding. Letlunih midang pakhatkhat par hnakin amai thinlung sungah sual tamsawn a hmu ding. Abraham ih ruahnak "Leivut le vutcam men ka si" a timi le Jacob ih simm, "Na zangfahmi lakah a te bik hnakih te bik ka si," le John ih "Tenumza ka si" a timi, le Paul ih "Misual khawnbawl ka si" a timi pawl hi a nunah theihthiamnak a nei ding. Khrih hrangih martar tuar Bradford vek khan a cancan cu hivek tongkam thawn thu a rel ve thei ding, "Misual luhlul bik, Bradford" a tivekin amah le amah cu misual bik vekin a thei aw ding. M .Grim Shaw in a (tar) thihzawngih a ihkun par ihsin a simta mi cu: "Tucu tangkainak neilo siahhlawh pa a feh thlang ding" ti asi. Cuvek cu mithianghlin pa maw nu cun thinlungput a nei ding.\nk. Mithianghlim cun a ttuanvo le a nunnak thawn a pehpar mi hmuahhmuah ah rinumnak a nunpi ding. Thlarau hrang zianghman ruahnak neilo pawl tuahdan le leitlun mi pawl nundan vek men si loin a tha le thianghlim bikin ziangkim a tuah sawn ding. Ziangah tile bawmtu tha a nei ih tumtah tha khal a nei asi. Paul ih tongkam pawl hi theihhngilh hrimhrim hlah uhsi, "Ziang hmuahhmuah nan tuah tinkimah milai hrangah si loin Lalpai hrangah kan tuah ti thinlung nei in nan thinlung takten tuah uh : zangzel hlah uh, napin hnatuan uh. Nan thinlung zaten pa in Lalpai hna cu tuan uh" (Kol. 3:23 ; Rom 12:11).\nA thianghlimmi cun ziangkim a tuahnakah a tha bik in tuah a tum ringring dingih tuah thei na cingin felfai lo hnatuan nakah a ning a zak ding. Daniel vek in Pathian dan lo cu a nunnak hnaihnawk tu zianghman a sunglam nunramah hmun a luahter lo ding (Dan.6:5). Pasal tha, nupi tha, pu tha, siahhlawh tha, in hnen tha, rualpi tha, mimal sinak ah tha, nu le pa tha, fate tha, hnatuannak hmun khalah tha, tappi kawm ih mei ai nak hmun khal h tha, cuticu ziangvek hmun le ziangvek dinhmun khal h that hi a zuam ringring ding. Lal Zesu in a mipi pawl hnenah mah le mah ngaihtuah aw ciang dingah thu a sut hai, "Mi dang hnakin ziang si nan tuahthat cuangmi a um?" ( Math.5:47)\n1. A netabikah, a nepbik si cuangloin, mithianghlim cun thlarau thinlungput a nunpi ding. Leitlun thil pawl cu kaihnget tuk loin vanlam thil sawn ah a duhnak a hngat aw ding. Tulai leitlun nunnakih a hnatuanmi ah a daithlang lo ding; asinan a thinlung ten hmailam ih a ra thleng lai dingmi thil sawnah a ruahsannak a ret ding. vancung ramah ro thil neitu vek in nun a tum dingih hi leitlunah cun mikhual vekin le a innlam panih khual tlawng vekin a hmang aw ding. Bible siarnak, thlacamnak, Pathian minung pawl thawi pawlkawm awknak neih cu a nawmnak bik asi ding. Ziangthil, ziangvek hmun, le ziangvek rualpi khal siseh la Pathian lamih hma a sawn ter zatin a hlut, man a neihter ding. David in a hmuhtonmi a simmi vekah hin a thinlung a rem aw ve ding, "Maw Lalpa, ka duhmi cu nangmah lawng na si". (Sam 63:8, 119:57).\nHi pawl hi thianhlimnak thutlangpi ka tarlang mi cu an si. Hi pawl hi 'mithianghlim' ti ih kawh mi pawl ih nuntudan pawl an si. Hi pawl hi mithianghlim pai nun khawsak dan tlangpi cu an si. A sinan zohman in in theisual lo ding asi ti ka zum ti ka sim duh. Sia-le-tha-theinak a tawntai tu hrekkhat pawl hrangah cun thianhlimnak ti ka ngan mi hi an riahsiatnak siin, in thei sual ding tihi phang lo ka silo. Thinlung a dikmi mi pakhat hi riahsiat ter le zumtu mi pakhat ih lamzin ah bahnak a suah ter tu lungkham cu lungawi zet ih kham rero ding ka silo.\nThianhlimnakk hin sual ih cencilhnak cu a khap thluh ka tinak asilo. Lamlam, cuti a silo. Himi sual tisa ih cencilh nak ruangah mithianghlim pa pakhat cun a mai taksa kha 'A thimi taksa' tiah tapsuakin a auh ruangro nak asi. Cuticun thiltha a tuah tum theu tikah a sunglam ih sual tisa cun a cangvaihnak tinah a rak thlaih aw ve ringring ih a kephah hnuai tinah rak phah awkringring a tum. (Rom 7:24) Asinan mithianghlim pa cun mi dang vekin a sunglamih sual tisa thawn daiziar ih a um theilonak hi a ropitnak asi. Cucu a hua ih cumi ruangah a riah khal a sia ih cui a thi mi taksa ihsin luat ding cu a cak dohdoh. A sugnlam ih thianternak hnatuan cu Jerusalem phar an dawl lai vek asi. 'Can khirhkhan, buainak lak khalah' innsak cu a thang dutdo vivo. (Dan.9:25)\nThianhlimnak thu ah zumtu pakhat cu vawi le khatah a tawp tiang famkim dinhmun a thleng thei ka tinak khal asilo. A dang zawng in ka sim le, tui ka sim rero mi zangfahnak pawl hi mi pakhat cu mithianghlim tiah kawh a si hlanah a famkim zetin a nunah a tong lai ding ka tinak khal a silo. Si lamlam hlah khaw, cucu a hla tuk. Thianternak cu zumtui nunah ziang tik lai khalah thang rero mi hnatuan asi. A hrekkhat pawlih dinhmun cu vainim vui vek an si ih, adang hrek khat pawl cu vainim pum vek, cun a dang hrekkhat pawl cu vainim hawlcu vek an si. Asinan an zaten a hram thawk an neih a tul. "Thil fate ton can nah" daithlang ding asilo. Thianternak ih a hnatuan mi tha bik cu a famkim hrih lo mi asi. Leitlunih a rak nung dah lakah mithianghlim bik pawl khalin a tawpnak an thlen hlanah "asinan" "ziang titha" ti ding an nei ringring. vancung Jerusalem kan thlen hlanlo cu khawdur um loin a kumkhua in ni a sa dah lo ding. Sui khal hi thildang zianghman kawpkang um loin a suak dah lo ding. Ni hman hi a hmai ah hnawm kai a um asi. Mi thianghlimbik hman hi hmun thianghlim thawn tahthim tikah cun hmai balhnak le famkim lonak a nei a si. Mithianghlim pawl nun cu hi leitlunah cun sual ral-Satan, leitlun le tisa ral thawn do awk ringring asi. A lenglamih an lang dan ahcun a nehlo zikzuakzo tla a bang men ding nan, a taktak ahcun a nehtu ringring an si. Tisa cun thlarau kalh in a hiar ringring ih, thlarau in tisa cu a kalh, vawitampi cu kan zate in kan palh pang theu. (Kal. 5:17; James 3:2)\nA sinan, hi hmuahhmuah lakah famkim lo zetih ka tarlang mi vek nuntudan hi khrihfa taktak pawl ih thinlung duhthusam le thlacam mi asi. Cui dinhmun an thlen hlan lo an nawr rero. Cui dinhmun cu an thleng taktak lo men ding, asinan cucu an tumtah ringring mi asi. Cuvek thianhlimnak dinhmun cu an thleng hrih lo asi ahcun, cucu an tumtahmi asi.\nHihi raltha zet le thlaphang lo zetin ka sim, a takih thianghlim nunram hi a um taktak mi asi. Hivek thianghlim nun a neitu cu a kiangih um pawl hmuhtheih, hminsintheih, theihtheih, asi. Cui thianhlimnak cu a um asi ahcun eng asi ih a mahte a lang aw ding. Cui thianhlimnak cu a um taktak asi ahcun cite asi ih a alnak cu theih asi ding. Cucu a um taktak asi ahcun vunsi hnihmi vek asi ih a umnak thuh theih asilo ding. Asinan, Khrih ah kan unau pawl hi a cancan cu thihnak sungih an thluksiat tikah bawmnak rak pe thei tu si dingah kan ralrin cio a tul ti hi a fiang. A cancan cu an thlarau lamzin an zawhnakah zin khatlam ihsin khatlam zawhsuak in tihnak thawn an ra thlun sal can a um ding. A can cu thianhlimnak lamzin kapah llungawi zetih um an um ding. Suihi thildang rawitu a neih ruangah sui nauta asi cuang lo ih, eng hi a ennat lo ruangah eng nauta asi cuang lo. Cuvek thotho in zumtu mi pakhatkhat hi thianhlimnak lamah a hma a sawn cak lo ruangah hmasawnnak lem asi cuang lo. Asinan amai duhthlannak liolio in sual thawn buahcih aw in sete hman ningzahnak anei lo tu pa cu, ziangvek mawhnak thaw khal in, mithianghlim tiih kawh a phut theinak ziang ti hman in ka thei lo. Pathian in 'tuah uh' a timi lakh tahratin. mai duhthlannak lungsung suak in tuah duhlo tu le, 'tuah hla uh' a timi mai pa lungsuak ih nuam ti zet in a tuah thotho tu cu mithianghlim tiah kawh ka ngam lo. Owen in hitin asim, "Sual hi phurrit bik riahsiatnak, doral tiah a ruat lo tu cu ziangtin zumtu taktak asi thei ding, ti ka thei lo". Hi pawl hi a tak ramih thianhlimnak mizia hma hruaitu pawl an si.\nHi pawl ahhin kan ciang maw ciang lo kan mahle kanmah cek aw fel uhsi.\n2 A tak nunram nun thianhlim a thupitnak\nA tak nunramih thianhlim a thipitnak ka run tarlang hrih ke.\nThianhlimnak in mi a rundam thei maw? Thianhlimnak in sual a hlawnlo maw, thatlonak a khuh maw, dan pahbal tu pawl hrangah Pathian ti lungawi theinak a nei maw, Pathian hnen ih kan leiba pawl a pe famkim thei maw? Asilo, sete hman asi lo. Hitin simlo dingin Pathian in a khap. Thianhlimnak in a thlunih thusutnak pawl pakhat hma tuah theimi a nei lo. A engbik mithianghlim pawl cu 'Tangkailo siahhlawh pawl' an si. Pathian dan thianghlim eng thawn vun tahthim tikah a thianghlim bik kan tuahmi cu puanse hnawphnawl vekfang asi. Jesui in pekmi puanrang thawi kan thuam awk naklawng hin dik tiih pawm kan si. Jesui in pekmi puanrang thawi kan thuam awk naklawng hin dik tiih pawk kan si, ih Khrih hmin lawng hi kan hmai hngalnak le vancung ramih tufano cabu sungah kan hmin nganih a umnak lamzin umsun asi. Kan thianghlimnak thaw khalin misual pawl hnakin kan that deuh nak a um cuang lo. Kan thiltha bik pawl cu famkim lonak sual tlapkai an si. Kan zaten a tam le a mal ti men, famkim lo hlir kan si ih cangvaihdan diklo le tuahnak diklo lawng ih khat mi kan si. Dan thlunak in Abraham ih cithah zohman thiamcoter an si lo ding. "Nannih tla cu Pathian zangfahnak in runmi nan si ih cui runnak cu amah nan zumnak thawng in nan ngahmi a si. "Hi runnak nan ngan ruangah zohman porh aw ding nan si lo. Ziangruangah tile nan tuan le nan tuahnak ruangih nan ngahmi asilo, Pathian laksawng asi sawn (Eph.2:8,9).\nCuti asile ziangruangah thianhlimnak cu a thupi tuk? Ziangruangah a tirhmi pa in hitin a sim, "Thianhlimnak um loin zohman Lalpa an hmu lo ding." Thutlang malte a thlar in ka run tarlang ding.\na. A pakhatnakah, thianghlim hrimhrim ding kan si, ziangah tile thuthianghlim sungah Pathian tongkam in phutmi kan si. Lal Zesu in a milai pawl hnenah hitin a sim : "Fiangten ka lo sim-nan diknak in danthiam pawl le Farasi pawl diknak a lanlo ahcun vancung ramah nan lut thei lo ding" (Math.5:20). Vancung ih um nanpa a famkim vekin nan nih khal nan famkim ve pei (Math. 5:48). Paul in Thesalonika pawl hnenah hitin a sim, "Thianter nan sinak hi Pathian duhmi asi" (I The. 4:3). Piter in hitin a sim, "A lo ko tu Pathian cu Pathian thianghlim asi bang tukin nitin nan nunnak ah thianghlim in nung ve uh," ca thianghlim dungah "Keimah ka thianhlim vekin nannih khal thianghlim ve uh" ( I Pet.1:15, 16). Lighton in hitin a sim, 'Dan le thuthangtha cu an thu a rual aw".\nb. Thianghlim hrimhrim ding kan si, ziangruangah tile, hihi Zesu Khrih leitlun a ratsan le a pek awknak in a tumtah tawpnak asi. Paul in hitin a ngan, "Khrih cu mi zate hrangih a thih ruangah zozo khal mai bul hrang lawngah nung ding an si nawn lo; an ai ih a thi ih thosal tu hrang lawngah nung ding an si sawn" (II Kor. 5:15). Cun Ephesian pawl hnenah, "Khrih in a kawhhran a duhdawt ih a hrangah a nunnak tiang a pek ..., cuticun a thianter ih a kholhfai hnu ah amai thu in Pathian hnenah ap dingah asi (Eph. 5:25,26). Cun Titus hnenah "Amai nunnak rori kha kan nih pawl thatlonak ihsin runsuak dingah le thiltha tuahtu si ter dingah le amai bulta mithiang ih in canternak dingah a pe zo" (Titus 2:14). A tawizangin, mi pakhat cu sualih mawhsiatnak ihsin runsuak asi kan ti tikah a thinlung cu sual thuneihnak hnuai ihsin runsuak asilo ahcun thuthiang ih a simmi hmuahhmuah thawn a kalh aw asi. Zumtu pawl cu hrilcia an si tin sim asilo maw? Cucu 'thlarau ih thianternak' sungin asi. Ruatcia an si lo maw? Pathian fapa hmuihmel pu dingih thuam awdingah asi. Hrilcia an si lo maw si? Cucu an thianhlimnak ding asi. Kawh an si lo maw si? Cucu a thianghlimmi kawhnak asi. Hliam in an um maw? Cucu a thianhlimnak an tawm ve theinak ding ah asi. Jesu cu a famkim mi rundam tu asi. Zumtu pawl kha sual mawhsiatnak ihsin runsuak lawng si loin, cu hnakih tam a tuah sak hai mi cu sual thilti theinak a siatsuah sak (I Pit. 1:2; Rom 8:29; Eph. 1:4; Heb 12:10).\nc. Thianghlim hrimhrim dingmi kan si. Ziangah tile, himi hin Jesu Khrih ah zumnak nung kan nei ti kan theihtheinak umsun asi. England kawhhran thusuah 12th nak in dikzet in a sim, “tuahthatnak pawl hin Pathian thinhengnak thuthennak rapthlak cu a ti kiang thei lo ih kan sual pawl khal a hlawnlo thei lo nan Khrih sungin Pathian hmai ah Pai lungawinak le pomtlakmi an si ih zumnak nung le dik cun a thianghlimmi tuahnak cu a irhsuak hrimhrim dingmi asi.” Thingkung cu a rah in theihtheih asi bang tukin zumnak nung cu tuahnakin theihthei asive. James in zumnak thi a um asi tiah ralrinnak in pe. Hmurphun hnakih hla a thleng lo mi zumnak le nuntudan ih zianghman langnak nei lo mi zumnak pawl hi a sim duhsan asi. (James 2:17). Zumnak dik le nung cu ziang tik lai khalah a rah in a lang ding; cucun a tuanter dingih duhdawtnak in a tuan ding. Cuticun leitlun a neh dingih a thinlung a kholhfai ding. Mi hrekkhat cu ihkhun par ih mingawr pai cangvai vek fang cangvaihnak thu sim hi an hmang zet. Tihnak, natnak, le natnak thu pawl an sim mi ah an hngat awaw. Asinan, cuvek theihtheinak cu zaah sawmkua pakua ka ringhlel ih rinngam ding an silo. Khrih thawn pumkhat kan si ih Khrih cu kan sungah a um ti kan sim theinak ding cu thianghlim nun lawng asi. Khrih thawi nungmi pawl cu a tlangpi thu in Khrih ah a thi mi pawl lawng an si. Midik thih ih thi ding kan si ahcun daithlang zet in duhthusam men ah hngat aw loin Khrih ih nunnak cu nunpi dingah hawl uhsi. Trial ih a simmi hi a dik asi, "A nunnak le a thinlung thianhlim aw lo in hmailam cawimawinak ruahsan ding nei lo tu milaipa’i dinhmun cu zianghman lo a si ih, zumnak khal zianghman a tak umlo le a tawntai tuk mi asi".\nd. Thianghlim hrimhrim ding kan si. Ziangah tile hihi thinlung thiangten Lal Jesu kan duhdawt ti kan langter theinak umsun asi. Himi thu hi John bung 14,15 nakah fiangten asim: " Keimah in duhdawt ahcun ka thukam pawl nan thlun ding." "Zokhal ka thukam pawl a pawm ih a thlun tu cu I duhdaw tu an si (John 14:15,21,23; 15:14). Hi hnak ih tongfiang cu a har ding, curuangah himi thu ah daithlangin ngaihthat tu cu unse dawng an si! Zokhal Khrih in sual hrangih a rak tuarnak pawl cu ruat thei na cingin cumi sual sungih a tang lai thotho tu cu athlarau in natnak harsa a tuar ding. Kan Lalpa Jesu Khrih hling lukhum a khum tertu, Gethsemane hmuanah thlan thisen a suaktertu, Kalvary tlang parah rakruairo ko a na rak tuar tertu, le khros le thlanmual tiang a rak thlentertu cu sual asi. Curuangah Khrih ka duhdaw tisi cui sual thawn a rualpi aw ih sual a tuah rero lai tucu amah le amah a bum aw asi. Kan kut vawrhlam tan maw, kan keh lam mit phorh a tul men ding nan, sual hi kan huat ih a sung ihsin suah kan tum lo ahcun kan thinlung cu a thi asi ding.\ne. Thianghlim hrimhrim ding kan si. Ziangah tele hihi Pathian fa taktak kan sinak kan lengter theinak umsun asi. Leitlun ih nauhak tambik cu an nu le pa vek an si. Rinhlelh ding um loin a hrek cu an bang aw zet ih a hrek cu an bang aw lo deuh. Asinan innsang sungsuak pawl tisa bang awk dan pawl hi kan hliakhlai thei lo. Hihi Pathian fa le pawl khal ah asi ve. Lal Jesu in a simmi cu, "Abraham ih tefa nan si ahcun Abraham ih tuahmi nan tuah ve ding ". "Pathian cu nan pa asi ahcun keimah in dudawt ding. (John 8:39,42). Zokhal vancung ih a ummi Pa bangnak nei si loin a ta ka si tiaw ve tucu a simmi a thei fiang lo asi. Thianhlimnak thu hi kan theih lo ahcun kan mai thu hla cu kan duhduh in kan rel men thei nan Thlarau Thianghlim cencilhnak kan nei lo: a thi mi kan si, nunter dingmi kan si; a hlomi kan si, ih sar lai dingmi kan si. Pathian Thlarau ih a hruaimi (An mah lawng), Pathian ih fate an si" (Rom 8:14). Kan nundan hin khuitawk le ziangvek insang ih um kan si ti kan langter hrimhrim a tul. A thianghlimmi ih fale kan si tihi kan tongkam le kan nun hin langter hrimhrim ding kan si. Cuti asilo ahcun Pathian “fa” kan si kan ti rero mi cu zianghman lo, sunglam kawrawng le a hmin men lawng asi. Gurnau in hitin a sim, "Na nun tumtahnak cu thianhlimnak in na langter thei lo ahcun, ka thisen hin lal cithlah ka siih, Pathian ih hrinmi ka si, ti hlah u".\nf. Thianghlim hrimhrim ding kan si. Ziangah tile hihi midang hrangah thiltha kan tuah theinak lamzin umsun asi. Leitlun ah minung mahte lawngih nun theih asilo. Kan nunnak hi a hmutu pawl hrangah thiltha asilole siatsuahtu asi ringring. Kan nunnak cu a hmutu zo pohpoh khalih siar thei mi tonglo ih thu kan simnak asi. Pathian thu kan sim lole Satan ih thusim kan si ih riahsiat thlak zet asi. Mi tampi ruahnak hnakin zumtu mithianghlim pawl ih nun hin Khrih lalram hrangah tampi thu asim ringring asi ti ka zum. Nunthianghlim cun a hmu tu pawl nunah thiltha tuah duhnak, thianhlim duhnak thinlung a suahter asi. Thildang zianghman ih pek thei lo mi mi thatho ter tu a um asi. Hlaral ihsin thimlak ih mei vanmi hi kan hmuh vekin sakhuanak hi a ti mawi in mi a hip ih ngaihtuahnak a neihter. Thuthennak ni ah mi tampi cu tongkam tel loin mi thianghlim pawl nun in a kaihhruai mi hmuh an si lai ding ( I Pit. 3:1). Thuthangtha mi na zirh tikah mi malte lawng in an ngai ding ih cu hnakih malsawn in an thei fiang ding. A sinan, nuntudan cu zohman ih hrial theih lo ih thusimnak asi sawn. Nunthianghlim ahhin ca thiam lo bik hmanih hlawkpi thei mi a um asi. Thiamcoternak cu an theithei lo men ding, asinan duhdawtnak cu awl ten an theithei ding.\nA thianghlim lo le dinhmun hnget nei lo khrihfa ti aw pawl hin kan ruahnak hnakin siatnak tam sawn an suahpi asi ti ka zum. Cuvek pawl cu Satan ih tanpi thabik pawl an si. Rawngbawl tu pawlih an hmurka thawi an dinmi cu an nunnak thawn an namthlak sak. Thuthangtha-phurtu rangleng ke cu her thei loin an kham theu asi. Leitlunmi pawl hi an dinhmun kelah ding ringring dingin a cem dahlo mi milai puhmawhnak pawl in an kulh theh. Sakhua lam ngaihsak lotak mi pakhat pa in hitin asim dah, "sakhuanak hi a hman tangkainak taktak ka thei lo, in dawrtu pawl hi ka zoh ringring theu ih catbanglo in thuthangtha, zumnak, hrilcianak, thlawsuah thukam le Bible thu pawl an rel ring ring ka thei. Asinan cu pawl lala cun a remcang an hmuh piangin thu pakhatkhat a um tikah mi bum an pawisat lo zia, thuphan per an hreh lozia, a langhngan sual rori hman tuah an hreh lozia ka hmu. Sakhua mi ti aw zet pawlin cuvek tthiltha lo tuah hrehnak an neih lo ahcun sakhua ih thatnak ka hmu theilo" a ti. Cuvek ngan dingih mawhphurhnak ka neih hi ka riah a sia, asinan khrihfa ti aw pawlih nuncan pawl hin vawitampi Khrih hmin a ti se theu asi ti hin ka riah i siat ter deuh. Mitampi thisen mawh kan kutah a kai lo nak dingah hmai nawr sinsin uhsi. Daithlang nun le dinhmun hnget lo nun ruangih thlarau thattu dinhmun ihsin in run aw Lalpa! Thildang a silo hmanah midang hrang talah thianghlim ding ah tanla cio uhsi!\nf. Thianghlim hrimhrim ding kan si. Ziangah tile, a tu ih kan hnangamnak hi a tamsawn cu thianhlimnak ah a thuam aw asi. Cawp le cawp ah hihi theihter leuhleuh kan si lo ding. Sual le riahsiatnak, thianhlimnak le lungawinak, thianternak le hnangamnak pawl an pehzawm awk nak hi kan theihhngilh awl tuk theu. Kan nun hngetkhohnak le kan tuahnak hnget khohnak pawl hi Pathian in pakhat le pakhat pehtlai aw dingin fimzetih a rak remcia mi asi. Hi leitlun hmanah minung ih duhnak cu thianhlimnak si dingah a zangfahnak in a rak pek cia zo mi asi. Kan thiamconak cu tuahnak in asilo. Pathian in in hril cianak khal milai tuahnakin asilo. Asinan mipakhatkhatin thiltha tuah ding cu a ngaihthah ih thianghlim nunih nung dingah a zuam lo asi ahcun kawh asinak cu ciang dingah le thiamcoternak cu nunpi dingah a ruat awk nak cu a lak men asi. Hinahhin ka theih mi cu, a thu khammi kan thlun asi ahcun amah kan thei asi. "Hinahhin kan theihmi cu, thutak ih ta kan si ih kan thinlungah thlaphannak um loin kan fiang asi" (I John 2:3; 3:19). Nikhua a sia ih khua a thim cerhcerh tikah ni eng cu hmuh a cak um zet theu vekin, zumtu pakhatin Khrih cu famkim ten a thlun thei lo tikah riahsiatnak a tong dingih cutikah Khrih hnen ihsin thlakamnak beisei lohli sal ding asi. A dungthlun tu pawl khan Khrih an phatsan ih an tlansan tikah tihnung lak ihsin an luat nan riahsia le anhai in an um. Asinan reilote ah mipi hmaiah raltha zetin an phuansuah awk tikah thawngthlak ih vuak le velh an tuar. Sikhal sehla, “Khrih hmin ruangih ningzahnak tuar ding tlakah telh an si ruangah an lung a awi" ti kan hmu (Dung. 5:41). Aw, thildang rak umlo hman rak si bang sehla kan mai hrang cio ah thianghlim dingah hma nawr cio uh si! Khrih a thluntu cun ziang tik lai khalah thlaphang lo ten a thlun ringring ding asi.\nh. A netabikah, thianghlim hrimhrim ding kan si. Ziangah tile, hi leitlunah thianhlimnak um loin vanramah nuam aw dingin rak timtuah cianak ding lamzin dang a um thei lo. Vanram cu hmunthianghlim asi. Vancungmi pawl cu thianghlim zetin sersiammi an si. Thianhlimnak cu vancung ih thil hmuahhmuah parah ngan thluh asi. Thupuan sungah ciangzet in a lang, "Cui khawpi sungah a thianglomi ziang hman a lut lo ding; ningzakza thil a tuah tu le thuphan pertu khal an lut lo ding" (Thu.21:27).\nHimi casiartu pawl hmuahhmuah hnenah thungai thlak ten ka ngen hai a si. Thianghlim loin kan thih asi ahcun ziangtin vanram cu kan inn ah hmang in kan lung a aw thei ding? Thihnak in zianghman mi a danglamter lo. Thlanmual in zianghman mi a rem lo. Zokhal a hnuk a cah lai ih a nuntudan vekin a thosal ding. Tu ah thianhlimnak hrangah mikhual kan si ahcun khuitawk saw kan umnak ding hmun asi leh ding?\nThuthimnakah, thianhlimnak um loin reilote sung vanramah luh bang sehla, ziangha na tuah ding? Cutawkah ziangvek nawmnak na nei ve ding? Zovek mithiang pawl kiangah na nuam aw ve dingih, zovek kiangah saw thinnuam zetin na to ve ding? An nuntudan cu na nuntudan vek asilo. Thaw an timi cu thaw na timi thawn an bang aw lo. An nawmnak cu na nawmnak thawn a bang aw lo. Leitlun na nunlai ah na thianhlim lo ahcun vanramahziangtin saw na thianhlim ve ding ?\nA tu ahcun nun daithlang le pawisak neilo, leitlun thinlung put nei le duham temtem, tisa nawmnak hawl le puaituah nak ih nuam aw pawl. Cupawl thawi um hi na duh zawng tak asi men ding. Vanramah cuvek minung zohman an um lo ti na theih a tul.\nA tu ahcun mithianghlim pawl cu an ti fekfek tuk, an feh zimtuk, an kulmuk tuk, na ti men ding. An nih pawl cu na hrial ih an lakah um nuam na ti lo. A sinan vanram ahcun mibur dang zohman an um lo ding.\nA tu ahcun Bible siar, thlacam, thangthatnak hla saknak pawl hi nawmawk-i-hlah khaw atthlak, mumal lo hna, le umze nei lo thil ti in le thil tuar har tiin na ruat men ding. Cawlhni cu phurrit zet ah na ruat ih reilote sung tilo Pathian biaknak ah na hmang thei lo. Asinan vanram cu a cem dahlo mi vanram asi ti thei aw. Cutawkih hmun a luahtu pawl cu sun le zan ti um loin an cawl ih, "Thianghlim, Thianghlim, Thianghlim, Ropitnak Pathian ti ah an au" ih tufa no thangthatnak hla an sak. Hivek hnatuannak lakah mithianghlim lo pa in ziangvek nawmawknak a nei ve ding?\nRuathnik! An nunnak thap in an rak simmi le ausuahpi mi thutak do kalh in na nung asi ahcun David, Paul le John pawl thawi um tlang ding cu nuam na ti thei ding maw si? Nan ton awk ih an tonak hmunah to in thu nan rel khawm tikah an tuah mi le na tuah mi a bang aw mi tampi hmuhding a um pei maw? Khrih ih thihnak a rak tuarnak san 'sual' cu nunpi in, Arualpi pawl cu hua in, le a ral pawl thawn rualpi tha aw in khenbeh a rak tuar tu Khrih cu hmatonah hmuh nuam na ti pei maw? Ruat hnik he? A hmaiah thlaphang lole lungawi zetih dingin, " Hihi ka Pathian asi, Amah cu kan hngak ih, in humhimnak ruangah kan lung a awi ih kan hna a ngam." na ti thei ke maw (Isai.25:9). Mithianghlim lo pa cu vanram ah mithiang pawl lakah a um vek tikah a lei cu a sangkhar parah ningzahnak thawn a bet dingih a thinlung in a duhsawn mi cu vanram insang ihsin dawi hloh lawng asi ding tihi na ruat sawn lo maw? Khrih ih tuu rual lakah kelpa dum vekin a theih lo mi ramah a phuhrung aw phetphet ding. Cherubim le Seraphim, vancungmi le Archangel ih au aw, le vancungmi pawl ih au thawm a theih tikah a theithiam thei lo mi tongkam an si ding. A thli hrimhrim a thawt thei lomi thli a si ding.\nMidang in ziangtin an ruat ti kan thei lo. Asinan kei ka ruatdan ahcun vanram cu mi thianghlim lo hrang ahcun hmun hreh um lutuk asi ding. Thildang asi thei lo. Mi hrekkhat pawlin zianghman ruat loin 'vanram kai an beisei' thu an sim theu, a sinan 'ziang an sim' ti an thei lo. Kumkhua vanram insang sungtel si in roco tu ding pawl cu a kumkhua ih a mit dah lo mi eng thawn a mil aw mi mizia nei dingin timtuah cia an si. Kan thinlung thawn ziangtilam talin si maw vanram thawn mil awk cia nak kan neih a tul. Ropitnak ni sunglawi thleng thei dingah zangfahnak lawng ih zirhmi kan si a tul. Tui leitlun kan dam sungah hin vancung ih thaw timi cu thaw kan ti thei ve a tul. Cuti a si lo ahcun a ra thleng lai ding mi nunnakah vanramah um in kan mah le kan mah cu lungawi takin tlangleng in kan hmu aw dah lo ding.\nHla deuh ka feh vivo hlanah nun ah lakluh ding zawng in malte ka run sim ding.\n1. Thil pakhatnak ahcun, himi casiartu hmuahhmuah thu lo sut hnik keng: Na thianghlim maw? Ngai hnik! Tu thu ka sut mi hrangah hin thla ka lo cam sak. Tui thianhlimnak ka sim rero mi ahhin pakhat tal cucu ka si ve si timi na nei maw?\nKhrihfa na si maw silo maw; Lalpai zanriah na kil theu maw, kil theu lo maw ti na pil zo maw, pil lo maw; na khawm theu maw, theu lo maw ka lo sut lo. Hi hmuahhmuah hnakih ka sut mi cu, na thianghlim maw, thianghlim lo? ti asi.\nMidangin thianghlim an lo ti maw, ti lo maw; mithianghlim pawl canganmi siar na paih maw, paih lo maw; thil thianghlim thurel na paih maw, paih lo maw; cabu thianghlim na cabuai parah na nei maw, nei lo maw; cun nikhat nini ah thianhlim na beisei maw, beisei lo maw, thusiam na thiam maw, thiam lo maw; kawhhran ah na hmang aw maw, hmang aw lo maw, cu pawl ka lo sutmi asilo. Cu hnak ih thuk deuh ka lo sut: tui ni ah nangmah kha na thianghlim maw thianghlim lo?\nZiangruangah dingzet in ka lo sut ih, ka thusutnak cu khohzet in ka nambet? Ziangruangah tile thuthianghlim in hitin a sim, "Thianhlimnak um loin zohman in Lalpa an tong lo ding." Hi hi ka salawmtlak zawngtak asi ruangah asilo, ca thiang sungah nganmi asi. Keimai ruahnak men asilo, Bible ih simmi asi. Nangcun 'piangthar na ti aw maw; mi hmai ah na phuang aw dah maw?' tiih thusut nak tla san na cak sawn men ding. Asinan hihi minung tongkam asilo, Pathian tongkam asi sawn, "Thianhlimnak um loin, zohman in Lalpa an tong lo ding" (Heb.12:14).\nAla! ziangvek ngaihtuahnak thu saw asi! Himi ka ngan tikah ziangvek ngaihtuahnak saw ka thinlung sungah rung lang! Ka kiangkapah leitlun ka zoh tikah mi tamsawn cu sualnak sal ah an tang asi. Khrihfa ti aw pawl ka zoh tikah a tamsawn cu a hmin men Khrihfa si in khrihfa sinak taktak an neih lo zia ka hmu. Bible lamah ka her ih Thlarau in isimmi cu, "Thianhlimnak um loin zohmam Lalpa an tong lo ding" a ti ka thei.\nHimi bungcang hi kan thinlung le kan nunnak cawpcilh in in ngaihtuah tertu ding Pathian tongkam asi. Hihi kan thinlung sungah ruahnak thukpi nei in Pathain hmai ah khukbilin thla in cam tertu ding asi.\nHimi thu hi na ruat tamtuk, na sim tamtuk tiah in cawl ter tum men ding. Mitampi ih hmuhtonmi hnakin na sim tamtuk tiah in ti men ding. Ka lo san nak cu, nang in ziangtin na ruat tihi a thupi mi asilo. Minung tampi in hitivek hin an thlarau an hloh asi. Thusutnak a thupi sawnmi cu, 'ziang na ruat' tile 'ziang na tong' ti asilo ih, 'ziang na tuah' ti asi sawn.\nHi thianhlimnak ka sim rero mi pawl hi 'khrihfa zapi hrangah asilo, thlarau laksawng a hleice ih cotu mithiang ropi pawl hrang lawngah asi' na ti men ding. Ka lo sim, cuvek thuthiang sungah ka hmu dah lo. Ka siarmi sawn cu, "Mi zokhal Khrih ah ruahsannak anei tu cun anmah le anmah thianhlim aw hai seh" (I John 3:3). "Thianhlimnak um loin zohman Lalpa an hmu lo ding".\n'Hi leitlun nunnak ah hin kan hna pawl tuan dingin cun thianhlim theih asilo, cu ruangah thil cangthei asilo' na ti men ding. Ka lo sim, 'Thil na ti sual asi', cucu thil cangthei mi asi. Khrih na lam ih a tan ahcun zianghman thil cang thei lo a um lo. Minung tampiin ah tuah zomi asi. David, Obadiah, Daniel le Neru pawl kha himi hnatuan zohthim ding langtertu an si.\n'Na thianhlim tuk ahcun midang thawn nan bang aw lo ding' na ti thei men. Ka lo sim, cucu ka thei fiang tuk. Cutivek cu na si dingmi asi. Khrih ih dungthluntu taktak cu leitlunah kiangkap ih leitlunmi pawl thawn an bang aw dah lo-lakhranmi, miphun hlece, tiih kawh an siih rundam na si ding taktak ahcun cucu na dinhmun ve ding asi! Hivek dinhmun cun mimal te lawng rundam an si ding' na ti men ding. Ka lo sim, cucu ka thei. Tlang parih Lalpai in zirhmi hi man khung tuk asi. Lal Zesu in kum thawngkhat rei ah a rak sim zo. "Nunnak sungih lutnak kawtka cu a fiak ih fehnak lamzin khal a har. Curuangah a thleng a suak theitu cu mi malte lawng an si. (Mt.7:14). Mi malte lawng rundam an si ding, ziangruangah tile mi malte lawngin rundammi pawl ih tuar ding mi harsatnak cu an tuar ding. Reilo te sung cu letlun mi pawlin an tisa nuamcennak an thlun ding. A hlo theilo dingmi zin, a siat thei lo ding ro thil, le hnawm a kai lo mi rothil thuhruk cu an dung tun ding. Zesu in 'Nunnak ngah ding ah ka hnenah nan ra duh lo' a ti (John 5:40).\n'Hivek thusimmi hi thil harsa asi, an lamzin a bituk' na ti meng ding. Ka lo sim, cucu ka thei. Tlang par ih thu a simnak ah Lal Zesu in a dungthluntu si dingah cun nitin ih mai khros pu phah in sualnak ih a hruai tu pawl cu a kut le a ke hman va si seh la a tan ngam a tul. Thildang vekin sakhuanak ah khal hin asive, tuarnak um loin ngahnak a um lo. Sakhuanak zianghman phutmi nei lo cu zianghman man nei lo asi.\nZiangvek puhmawh ding kan neih khal asile, Lalpa tongding ka si ahcun kan thianhlim hrimhrim a tul. Kan thianghlim lo ahcun kan khrifa sinak cu khuitawkah saw a um? A hmin men khrihfa si ding kan si lo ih, khristian sakhuanak cu a theih lawng thei nal dekdek ding kan si lo. Khrihfa nuntudan nei hrimhrim ding kan si. Vanramah mithiang si kan duh ahcun hi leitlunah ti thianhlim kan si a tul. Pathian in a sim zo ih a hnukdawk sal nawn lo ding. "Thainhlimnak um loin zohman Lalpa an tong lo ding". Tenkyn in hitin a sim, "Pope ih calendar in mithi thianhlimnak lawng a tuah ih ca thianghlim cun nunlai ih thianhlimnak a phut". Owen in hitin a sim, "Mi zohman anmah le anmah bum aw hai hlah seh. Khrih sungih rundammi pawl nuntudan ah thianternak hi a lotheihlo ih a tulmi a sinak pakhat asi. "Leitlun ih thianter lomi zoham vanramah hruai soh an si lo ding. A nungmi Pathian in a thi lak ih telmi zohman a cohlang lo ding.\nCathianghlim in "Na piangthar ding asi" a timi ah hin zianghman mangbang ding kan silo. Tulai khrihfa ti aw pawl lakah mitampi cu vanram kai ding an si ahcun thinlungthar, umtudan thar thawn an pumhlum in an thleng awk a tul asi. Thilhlun hmuahhmuah cu hlo thluh ko in sersiam thar an si a tul. Thianhlimnak um loin ziangvek minung hman sisehla Lalpa an tong thei lo ding.\n2. Thildang pakhat zumtu pawl hnenah ka sim hrih ding. Hitin ka lo sut duh thianhlimnak hi na ngai pawimawh ding thlukin an ngai pawimawh in na zuam maw?\nThu ka sum tikah zianghman phannak nei loin ka simmi asi. Pathian fale pawl ruahnak ah thianhlimnak hin hmun a luah ding tlukin a luah lo asi tiah ka ruat. Hmasawnnak le thansohnak pawl hi ka ngaihthat theu asi ti ka run tarlang duh. Pathian mithmuh ah a thi sicing in mi pakhat cu leitlun sakhuami sinak in hlapi a feh thei asi ti hi kan ruat tha lo theu. Judas Iscariot kha a dungthlun tu dang pawl thawn an rak bang aw zet ding ti ka zum. Lal Jesu in 'Nan lakah mi pakhatin i zuar thlai tu ding nan um a si' a ti tikah, 'Judas a si maw?' tiah an ti lo. Sardis le Laodicea kawhhran pawl kha kan ngaihtuah that a tul.\nThianhlimnak lem tuah ka duh lo. Thianhlimnak hin Khrih ih tohkham luah ter ka duh fawn lo. Cuhnakin thlum zetih ka sim duhmi sawn cu, thianhlimnak hi tuihlan hnakin ngai pawimawh lo deuhdeuh asi, ti asi. Cuiruangah cantha la in hi thu hi zumtu pawl kut thleng dingin ka rak thun lut nak asi. Thiamcoternak le thianternak hi then aw thei loin Pathian ih kommi asi ti hi kan theihngilh pang ding ti ka phang. Pakhat le pakhat a bang aw lo mi an si nan pakhatkhat hi a dang pakhat tel loin a um thei lo. Thiamcotermi hmuahhmuah cu theinter an si ih thiantermi hmuahhmuah cu thiamcoter an si. Pathian in a kom zo mi cu zohman in then hlah hai seh. Na nunah thiantermi ka si ti theih awk theinak na neih lo ahcun thiamtermi ka si tiah sim duh aw hlah. Na nunah Thlarauthianghlim hnatuannak theihtheinak na neih lo ahcun na hrangah Khrih in tuansuakmi pawl kha porh aw rero aw hlah. Khrih le Thlarau cu thentheih asi tiah ruat dah aw hlah. Zumtu tam sawn in hi thutak hi an thei lo ding ti ka zum, asinan kan theih nal zet zo mi khal hi kan nunpi dingah kan sim sal ringring a tul theu. Hi pawl hi kan thei kan ti asi ahcun kan nunah langter tum uhsi. Hi bungcang hi catbang loin kan mit hmuh ah ret ringring uhsi : A tello ih zohman Lalpa an ton thei lonak 'Thianhlimnak' hi nunpi aw. Fiangten ka lo sim, zumtu pawl hi thianhlimnak thu kan simtikah thinlung te ih a lung awi lemlo an um asi. Zumtu ti aw vemi pakhatkhat in hi thu cu 'tihnung' a ti men ding. Thianhlimnak thu hin a thinlung a khawih tuk maw zianglehlam' Khrih cu nunnak, thutak, le lamzin asi tiih kan cawisan ahcun, a minung pawl ziangvek ih nung ding an si ti kan sim tikah kan sim sual lo ding. (Tulai thuthangtha simtu pawl lakah thu ngai tu pawl ih duhzawng in, mifakmi si duh ah thianhlimnak thutak hi hmai ah retin kan ngai pawimawh lo theu mi hi riahsiat thlak zet asi). Curuangah Rutherford cun "Mawhphurhnak tuanvo le thianternak duh lo ih tahhnawh tu cu Pathian zangfahnak lamzin ih um asilo. Zumnak le tuahnak cu thisen hi nunnak hrangah kan mamawh vekin pakhat le pakhat mamawh aw tonmi an si," a ti.\nHi thu hi ka sim tengteng a tul ruangah upatnak thawn ka sim ding. Khrih Jesu hi tulai fangah kan hnenah thu sim bang sehla, a thusimmi pawl hi dan-pa-ngai asi, sakhua tongfang menmen an si ti tu ding le Paul hi tu ah leitlunah um bang sehla, a cakuat nganmi neta lam pawl hi a ngan lole a tha sawn ding titu tampi an um ding ti ka phang theu. Ziangkhallen, zovek minung maw kan si, miin ziangvekin in upatzek tla asi men ding nan Lal Jesu in tlangparih a thusimmi le Paul in Ephesian pawl hnenah ca a kuat tikah bungnga tiang lawng si loin bungruk tiang a ngan mi pawl hi theihhngilh hlah uhsi. Hivek ngan rero dingah mawhphurhnak pek ka si hi ka riah ase zet. Asinan ziangruangah ti ka thei asi.\nTuihlan kum zahnih rei ah Pathian mihman mi ropi Owen in hitin a rak sim dah, "mi tampi cu an sakhuanak ih thatlonak lawng lawng an sim theu lai ah anmah cun zianghman tuah thei mi an nei lo". Owen in cumi a simhnu kum zahnih rei ah hin cuvek minung tla kan um ve kei maw ti ka phang theu. Cuvek sawiselnak cu cathiang sungah a um ih a rak simcia mi asi. Paul vekin nungih thiltha hrangah do, thiltha tuah, sual cu dokalh, satan le leitlun cu do ih nung pawl an si ahcun ka sawisel lo. Asinan, vawitampi kan hmuh theu vekin, cui sawisel ding an hmuh mi le an lungawi tawk lonak pawl cu thlaraulam daithlannak, zetnak pawl khuhih an tisa sinak ih duhmi pawl tuah dingah puhmawhnak kawrpi vekah hmangin a nungtu pawl cu ka sawiselih an puhmawhnak pawl kha satan in hmanrua talhtum asi ti ka sim duh hai. Paul vekin, "Aw, ziangvek unsedawng milai saw ka si" kan ti asi ahcun, "Ka hmuisel lamah ka nawr vivo a si" khal ti ve uhsi. A tongkam pakhat lawng cu lain a dang pawl kha tanta hlah uhsi. (Rom 7:24; Phi. 3:14).\nMi pakhatkhat in 'Ziangvek minung saw na si, hivek ih ca na ngan?' tiah i sut ahcun ka sannak cu 'keimah cu midang hnakih tha deuh ah ka ret aw lo, kei cu sersiammi santlai lo te ka si' ti asi. Asinan Bible ka siar tikah zumtu mi tampi in thalrau lamah hma an sawn deuhdeuh nak ding; an thianhlim sinsinnak ding; dinhmun hnget an neih sinsinnak sing; vancung thinlungput an neih sinsin nak ding; thinlung pakhat ten an Pathian an duhdawt sinsin nak ding; thinlung nei ih tuhlan kum zabi 19 laiih zumtu pawl hnakih hma an sawn sinsin nak ding; khrihfa ti aw pawl nuntu hi kan Lalpa Jesu Khrih hmin se tertu si loin an nitin nun in Khrih an cawimawi sinsin thei nak ding pawl ruat lo le hi pawl ka ruahnak ruangah kan thinlung sung murilah tuarnak um loin Bible ka siar thei lo asi. Zumtu thlaraulam khualtlawng tam sinsin, leitlun ihsin thenhnih aw sinsin, tongkam le umtudan in vancung um ding ti theihtheih deuhdeuh, Pathian thawi neih aw deuhdeuh in nun, le Pathian duhnak cu a fale pawl nitin nunah tuak suak ih a hmin cu sunlawih sinsin asi theinak dingah, hivek thu pawl hi ruatin hi ca hi ka nganmi asi.\nTulai zumtu ti aw pawl lakah bulpak ih nun thianhlimnak kan mamawh ti cu a dik lo maw? Ziangsaw kan tuarfainak cu asi? Khui ah saw kan taimak nak cu? Khui ahsaw kan duhdawtnak cu? Khui ah saw zumnakih kan tuahnak cu? Tikcu a her vivo vekin khui ahsaw kan sakhua sinak ih huham cahnak cu asi? Khui ah saw leitlun hngawr dupdo ih au thawm, theihpalh rual lo ih tuihlan mi mithianghlim pawl thiantertu cu asi? Hi vek hi mi tampi kan dinhmun asi lo maw? kan silver pawl cu thir ek pawl in a cawhpawlh thluh; kan sabit ti pawl cu tidai thawn an cawhpawlh aw thluh; kan cite pawl cu an alnak a dal thluh taktak thlang a si hi; kan zaten kan taksa hrek khat cu a itthat asi; zan reipi kan hmang zo ih sun kan hmai te ah a um. Itthat nawn loin thangharh thlang uhsi. Kan fehnak lamzin in khamtu le in daltu thil pawl kha hlawn in in tawntemtu kan sual hngawngkawl cu tlansan tahrat in kan hmai ih a ummi tlan zuamnakah taimak suah in tlan uhsi. Taksa pum siseh thlarau siseh a bal tertu pohpoh cu hlawn in thianghlim ten um uhsi. Pathian upat tihzahnak thawn nung uhsi. (Heb.12:1; II Kor.1:1). Owen in hitin a sim, Khrih cu a thi dingih sual cu a nung ding maw? Leitlunah Khrih cu khenbet ih um in leitlun cu kan ngaina zet dingih leitlun thilah kan phur zet ding maw si?" (Kan duhdawtzetmi le in duhdawtzet tu kan Lalpai thihnak cu phutih a thi ter tu sual cu kan duhzet in kan cen ringring lai ding maw si?\n3. Thianhlim a duhtu pawl hmuahhmuah hrangah forhfialnak tongkam malte ka sim ding.\nNa thianghlim ding maw? Sersiam thar ah na cang ding maw? Cuti asi ahcun Jesu Khrih ihsin na thawh a tul. Na sualnak le na tlinlonak na thei ih a hnenah na tlan hlan lo cu thianhlimnak lamzinah ziang na tuah khal len na thangso thei lo ding. A mahcu thianhlimnak hrampi le a thawknak asi ih thianhlimnak lamzin cu zumnak in a mai hnenah ra in amah zawm hi asi. Zesu cu a minung pawl hrangah diknak le fimnak lawng asilo ih thiantertu khal asi. Vawitampi cu mi tampi in mithianghlim ding an tum in an zuam aw hmaisa theu nan an rak tuahnak le zuamnak pawl cu an riahsiatnakah a cang theu. An tuan, an zuam, thil tharthar an thleng rero, theitawp suah in thianhlimnak lam hruai tu dingih an ruah mi pohpoh cu an tuah, kum hleihnih sung thi put nunau nu kha Jesu hnenah a rat hlan bangin, zianghman that hnemnak an neih lo lawng si loin an tha lo deuhdeuh (Mk.5:26). A diklo mi thilah a hram an thawkih an tuahmi pawl cu an tha a bang lak men lawng si loin phurnak le an taimaknak in a daih nawn loih an siat lak men. Vunnel parah inn a sak ih an sak theh veten a siat lohli ih an innsak mi lawng si loin anmah tiang an siat phah. Ti thawl pop in ti an khai ih an ti khai mi in anmah a tawihciar thluh. Lal Jesu siar lo, khui hmanah hram an toh thei lo. Khrih tel loin zianghman kan tuah thei lo. (John 15:15). Trial ih simmi hi a hro a thak zet nan a dikmi asi. "Khrih tello ih diknak cu a sual mi le mawhsiatnak lawng asi, Khrih tello ih thianternak cu a sual le tenumza mawhsiatnak lawng asi; Khrih tello ih hlan awknak cu saltannak le hrengsutnak lawng asi."\nThianhlimnak cu co ve na duh maw? Tui ni ah thianhlimnak cu na thinlung takten neih ve na duh maw? Pathian mizia nunpi tu si na duh maw? Cuti asile Khrih hnenah feh aw, zianghman hngak aw hlah. Zohman hngak aw hlah. Thukthun aw hlah. Na man le man lo kha ruat aw hlah. A hnenah va feh aw la, hi a hnuai ih hla mawi zet vekin ve sim aw.\n"Ka kut ah ziang hman ken mi ka nei lo;\nNa khros lawng hi ka phur;\nNa hnenah taklawng in ka ra;\nBawmtu nei loin na hnen ah bawmnak dilin ka ra".\nKhrih ah kan rat hlan lo cu kan thianternak ding hrangah, tlakrawh maw, lungto maw zianghman hram toh theinak a um lo. Thianhlimnak cu Pathian in a mi le fa pawl hnenah a pekmi asi. Thianhlimnak cu zumtu sungah hnatuantu Thlarau Thianghlim hnatuan suahmi asi. Amah cu sualsirnak le sual ngaidamnak pe dingah " Rundamtu le Siangpahrang Fapa" dinhmunah a ding. Amah co tu hmuahhmuah hnenah Pathian fa sinak a pek hai (Dung. 5:31; John 9:12,13). Thianhlimnak cu thisen in a ra mi asilo: nu le pa in an fa lei hnenah an pek thei mi asilo; milai duhthlannak in asi fawn lo; rawng bawltu khalin tihnim peknak ih thianhlimnak cu a pe thei lo. Hihi Grape hri taktak peh zawmnak ih rah suakmi asi. Cuticun Khrih hnenah va pan aw la hitin va sim aw, "Lalpa, sualih mawhsiatnak sung ihsin in run suak men lawng si loin, na kamcia mi Thlarau Thianghlim cu ka nunnak sungah ruang lalin sualih thiltihtheihnak ihsin in run aw. I thianghlim ter aw. Na duh mi tuah ding i zirh aw".\nNa thianghlim sunzawm vivo ding maw? Cutin si na duh le Khrih ah bet feofeo aw. Zesu in hitin a sim, "Keimah ah nung uhla nan sungah ka nung ding". Ka sungah a nungih a sungah ka nun asi ahcun rah tampi a rah ding (John 15:4,5). Cucun Pai lung a ti awi, amah ah ziangkim a famkim ih zumtu pawl tulmi hmuahhmuah dar theitu asi. Na hriselnak dingah amah cu na zibawi thiam a siin nitin te a hnenah na feh a tul. Amah cu nitin ih na ei ding Mana a si ih nitin ih na in dingmi Lungpi a si. Hi leitlun turual lak ihsin na tlan suak theinak dingah na vawk ringring dingmi Banthacak asi. Amah ah hram bun awk lawng si loin nitin amah ah thanglian ding na si. Paul kha mi thianghlim, a thangso rero mi khrihfa, Pathian mi asi ih ziangvek nunnak thuruk saw a neih? Paul kha Khrih lawng hi a ziangkim ih rak neitu asi. Zesu Khrih lawng kha catbang loin zoh ringring ih "Khrih i cakter tu thawngin ziang hmuahhmuah ka tuah thei" a ti."Ka nung, asinan, tui ka nun hi keimah ka silo, Khrih ka sungah a nung: cuticun tui ka nun hi Pathian Fapa zumnak ih nungmi ka si" a ti. Zumtu kan zaten cuvek in tuah ih nung ding kan si. (Heb.12:2; Phi.4:13; Kal.2:20)\nHimi casiartu hmuahhmuah in an hna lawngih theih men si loin an nunnakih an hmuhtonmi rori ah theihnak nei hram hai seh! Tui hlan ih an ruahnak hnakin thianhlimnak hi thupi ah ruatin titak zetin an nunah sang sinsin in nunpi hram hai seh! Kan kum le can hi kan thlarau thawn a thianghlim kum le can si hram hai seh! Cuticun lungawi kumah an cang thei ding; kan nun khal len Khrih ah nung in, kan thih khal len Khrih ah thi in kan um ahcun a ratsal tikah hnawmbal kai lole mawhsiatnak um lo ten daihnak thawn kan tong thei ding.