Ermənistan Türkiyəyə qarşı ikinci “təzyiq cəbhəsi” açmaq istəyir | Voice Press\nHome Dünya Ermənistan Türkiyəyə qarşı ikinci “təzyiq cəbhəsi” açmaq istəyir\nErmənistan Türkiyəyə qarşı ikinci “təzyiq cəbhəsi” açmaq istəyir\nƏgər Ermənistan öz iddiasından əl çəkməsə, onda gərək Azərbaycan da Rusiyanın qarşısına “Türkmənçay müqaviləsi”nin ləğvi məsələsini qoysun…\nBütün dünya yaxşı bilir ki, ermənilərin özlərindən uydurduqları “erməni soyqırımı” bir mifdir. Ancaq nəzərə alsaq ki, dövlətlərin əbədi dostu yox, əbədi maraqları olur, o zaman bu mifin yeri gələndə əldə bayraq edilərək Türkiyəyə qarşı siyasi “təzyiq aləti” kimi istifadəyə “yararlı” olması, bir çox dövlətlərin ondan açıq şəkildə imtina etməsinə əngəl yaradır.\nSözsüz ki, 12 dekabrda ABŞ Konqresinin Türkiyəyə qarşı bu “təzyiq aləti”ni işə salıb qondarma “erməni soyqırımı”nın tanınması barədə qətnamə qəbul etməsinin səbəbləri heç kimə sirr deyil. Yəni Türkiyənin ABŞ-ın yaxın şərq siyasətinə əks getməsi, xüsusən də Suriyada terrorçuların kimlər tərəfindən dəstəkləndiklərini ifşa etməsi, bu üzdən də öz dövlət maraqlarını qorumaq məqsədi ilə ora qoşun yeritməsi, həmçinin Rusiyadan S-400 raket kompleksini alması ABŞ-ın əlindəki “erməni soyqırım” kartını yenidən “qarışdırdı”.\nDoğrudur, mahiyyət etibarı ilə milçək vızıltısına bənzəyən bu son 159 saylı “qətnamə” öhdəlik baxımından heç bir hüquqi qüvvəyə malik olmasa da, amma haqsız olduğundan hələki ürək bulandırır. Əlbəttə, erməni politoloqu Narek Minasyan da qeyd edir ki, ermənilər bu “qətnamə”nin hüquqi gücünün olmadığını yaxşı anlayırlar. Çünki indiyədək bir çox ölkələr, həmçinin Rusiya da bu qondarma “oyunu” tanıyıb, amma bu, Türkiyənin siyasətinə heç bir təsir etməyib. Ancaq haylar bunu işin çox vacib olan ilk mərhələsi kimi dəyərləndirirlər və növbəti mərhələdə qarşıya Konqres, həmçinin dünyanı qara günə qoyan “Ağ ev”lə mütəmadi olaraq “iş” apararaq hüquqi gücə malik olan yeni bir qətnamə qəbul etdirmək vəzifəsi qoyurlar.\nDiqqət edin, “Sputnik Armeniya”-ya müsahibə verən Ermənistan Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq institutunun direktoru Ruben Safrastyan ABŞ Konqresinin son qətnaməsindən ruhlanaraq – “Ölkə diplomatiyası Dağlıq Qarabağın müstəqilliyinin tanınmasını təbliğ etmək üçün dünyada erməni amilinin güclənməsindən yararlanmalıdır…” – deyir. Yeri gəlmişkən, “Sputnik Armeniya” bu yazını – “Dünyada erməni faktorunun güclənməsi: növbəti dayanacaq Qarabağın müstəqilliyi olacaq?” başlığı ilə təqdim edib.\nBu arada onu qeyd edək ki, əgər ermənilər 1915-ci ildə soylarının qırılıb ya qırılmadığını həqiqətən də hüquqi baxımdan təsdiq etdirmək istəyirlərsə, o zaman Türkiyənin illərdir təklif etdiyi – “tarixçilərdən ibarət komissiya yaradılsın və arxivlər açılsın” çağırışına razılıq verməlidirlər. Əgər tarixi arxiv sənədlərində ermənilərin soylarının qırılmış olduğu sübut olunsa, bundan sonra onlar beynəlxalq məhkəməyə müraciət edib öz təzminatlarını tələb edə bilərlər. Sadəcə ermənilər özləri də yaxşı bilirlər ki, arxivlər açılsa tarixi sənədlərin “tozu” ilk növbədə elə onların öz gözlərinə dolacaq və milli ideologiya kimi qəbul etdikləri – “Böyük Ermənistan” 1988-ci ildə baş verən zəlzələdə batan Spitak kimi batacaq. Bu üzdən də ermənilər uydurduqları bu mifin bəzi dünya ölkələri tərəfindən Türkiyəyə qarşı əlverişli “təzyiq aləti” olduğunu da yaxşı anladıqlarından istəyirlər ki, “soyqırıqlıqlarını” tarixi sənəd-sübut olmadan hüquqi qüvvəyə mindirsinlər və təzminat kimi hazırda Türkiyəyə məxsus olan, ancaq ermənilərin “Qərbi Ermənistan” adlandırdıqları əraziləri ələ keçirsinlər. Əlbəttə, onların bu mifi heç bir hüquqa, heç bir fakta söykənmədiyindən onun hüquqi qüvvəyə malik olub həyata keçəcəyinə heç kim, həmçinin elə ermənilərin özləri də inammırlar.\nYuxarıda qeyd etdiyimiz erməni politoloqu Narek Minasyanın fikrindən fərqli olaraq, indi bir çox “ermənibaşlar” ABŞ qarşısında qoyduqları “soyqırım” məsələsinin tanıdılması işinin artıq sona çatdığını deyirlər. Məhz bu üzdən də Ermənistan Türkiyəyə qarşı ikinci “təzyiq cəbhəsi” açmaq istəyir. Onlar bu dəfə ABŞ tərəfindən “şulercəsinə” qarışdırılmış “soyqırım kartı”nı ələ götürüb Rusiya ilə “21” oyunu oynamaq fikrindədirlər.\nBaxın, ermənilər hesab edirlər ki, ABŞ senatının qəbul etdiyi son qətnamə artıq öz-özlüyündə Rusiyadan 1915-1923-cü illərdə baş verən erməni məsələləri ilə bağlı son qərar verməsini tələb edir. Onlar burada, Rusiyanın ABŞ-la dost olmadığından, amma Türkiyə ilə isti münasibətləri olduğunu əsas gətirərək, Rusiya mediasında əsaslı faktlarla “erməni soyqırımı”nın təkzib edilməsini qəbul etmirlər və bu təbliğatın auditoriyaya “erməni soyqırımı”nın birmənalı olaraq yalan olduğunu göstərdiyinə görə narahatlıqlarını bildirirlər.\nErmənilər indiki halda Ermənistanın Rusiya tərəfindən təbii qazla “boğulduğunu”, həmçinin, güya Qarabağın Azərbaycana təslim edilməsinə məcbur edilməsini 1917-1923-cü illərdə Sovet Rusiyasının onlarla eyni cür davrandıqları kimi səciyyələndirirlər. Beləliklə, baş verən olaylardan çıxarış edən ermənilər siyasi spekulyasiyaya əl ataraq Rusiyanın qarşısına – “Ermənistan Rusiyanın, yoxsa ABŞ-ın yanında olmalıdır?” sualını qoyurlar.\nSözsüz ki, həmişə olduğu kimi öz istəklərinə çatmaq üçün “məzlum” qiyafədə “qaragözlük” edən hayların bu dəfəki hay-həşir salmalarında əsas məqsəd Rusiya Sovet Sosialist Respublikası ilə Türkiyə Böyük Millət Məclisi (1923-cü ildə qurulacaq Türkiyə Cümhuriyyətinin sələfi) arasında 16 mart 1921-ci ildə bağlanmış Moskva sülh müqavilənin ləğv olunmasına nail olmaqdır. Bu arada onu da qeyd edək ki, Moskva müqaviləsinin tələblərinin yerinə yetirilməsi çərçivəsində həmin ilin 13 oktyabrında Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan SSR-nin daxil olduğu Zaqafqaziya Sovet Federativ Sosialist Respublikası ilə Türkiyə arasında Qars şəhərində imzalanan bu müqavilə Qars müqaviləsi adlanır. Bitmə müddəti müəyyənləşdirilməmiş müqavilə 11 sentyabr 1922-ci ildən qüvvəyə minmişdir. Bu əsnada bir məqam da maraqlıdır ki, hələ 1995-ci ildə Rusiya qondarma “erməni soyqırımı”nı tanıdıqdan dərhal sonra Türkiyəyə – “Bu, hüquqi əhəmiyyətə malik deyil və 1921-ci ildə bağlanmış müqavilələr öz qüvvəsində qalacaqdır” deyə, olayla bağlı şifahi arayış versə də, ancaq ermənilər Rusiya ilə “21 oyunu” oynamaqda görünür israrlıdırlar.\nAncaq ötən illərdə ermənilər bu müqavilənin ləğvinə bir neçə dəfə cəhd etsələr də nail ola bilməyiblər. Ermənilər Moskva və Qars müqavilələrinə məhəl qoymayaraq öz qonşularına, o cümlədən də Azərbaycana və onun Naxçıvan bölgəsinə həmişə ərazi iddialarını müdafiə ediblər. Qars konfransından sonra qaldırılan “erməni məsələsi” ilə bağlı Mustafa Kamal Atatürk 1 mart 1922-ci ildə çıxışı zamanı – “Bizim Şərqdəki faktiki vəziyyətimiz Qars müqaviləsilə hüquqi forma almışdır və bu müqavilə Serv müqaviləsinin tətbiqolunmazlığını sübut edən amillərdən biridir, “erməni məsələsi” deyilən bu məsələ isə özünün ən düzgün həllini Qars müqaviləsində tapmışdır” deyə, bu məsələni o zaman birdəfəlik bağlamışdır.\n1945-ci ilin iyununda isə SSRİ-nin Xarici işlər naziri V.Molotov Moskvadakı Türkiyə səfirinə Türkiyəyə verilmiş ərazilərin geri qaytarılması tələbi ilə müraciət etmişdi. Hətta bu ilin payızında Qafqazdakı Sovet qoşunları Türkiyəyə hücuma başlamaq üçün əmr gözləyirdilər. SSRİ-nin bu iddiası ermənilər tərəfindən II Dünya Müharibəsinin qalib dövlətlərinin liderlərinə də çatdırılmışdı. Amma müharibədən sonra nüfuzunu artırmış SSRİ-nin öz təsirini daha da artırmasını qəbul etməyən İngiltərənin baş naziri U.Çörçill buna qarşı çıxış etdi. ABŞ Prezidenti H.Truman isə məsələnin başqa tərəflərə aidiyyəti olmamasına əsaslanaraq bitərəflik nümayiş etdirməyi üstün tutdu və nəticədə SSRİ Türkiyəyə qarşı olan ərazi iddialarından əl çəkdi. 2016-cı ildə də ermənipərəst bəzi rus deputatların bu müqavilənin ləğvi ilə bağlı tələbləri mediada gündəmə gəlmişdir.\nAydın məsələdir ki, qondarma “soyqırım”la öz istəklərinə nail ola bilməyəcəklərini anlayan ermənilər Rusiyadan bu müqavilənin ləğv olunmasını istəməklə, Türkiyəyə qarşı yeni “təzyiq aləti” düzəldib Qarabağı de-yure təsdiqlətmək, Naxçıvana və Türkiyənin bir çox ərazilərinə olan torpaq iddialarını isə aktiv fazaya keçirmək istəyirlər.\nNaxçıvan demişkən, Türk ordusunun Suriya ərazisində apardığı antiterror əməliyyatları zamanı erməni mediası – “Türk ordusunun başının Suriyada qatıldığı bir zamanda Ermənistan aktivlik sərgiləməli, fürsətdən istifadə edərək Naxçıvan ərazisinə daxil olmalı, habelə Azərbaycana qarşı yeni hücumlar təşkil etməlidir” – yazıb, çağırışlar edirdi.\nƏslində ermənilərin “21 oyununa” tarixçilər və siyasətşünaslar fikir bildirsələr, bu daha doğru olardı, ancaq son olaraq belə qənaətə gəlmək olar ki, əgər Ermənistan öz yersiz iddiasından əl çəkməsə, onda gərək Azərbaycan da Rusiyanın qarşısına “Türkmənçay müqaviləsi”nin ləğvi məsələsini qoysun. Bundan əlavə, 1918-ci ildə ermənilərə dövlət yaratmaları üçün verilmiş İrəvan, həmçinin bolşeviklərin Qafqazı işğal edərkən ermənilərə təslim etdiyi Zəngəzur mahalı geri istənilsin.\nAncaq müasir dünyada onu da unutmaq olmaz ki, 1975-ci ildə qəbul olunmuş “Helsinski yekun aktı”nda qəbul edilmiş – sərhədlərinin toxunulmazlığı, suveren bərabərlik, dövlətlərin ərazi bütövlüyü, bir-birinin daxili işlərinə qarışmamaq, beynəlxalq müqavilə öhdəliklərinin vicdanla yerinə yetirilməsi və digər prinsiplər təsdiqlənib və hər bir ölkənin bu aktın qəbul olunduğu tarixədək yaşadığı ərazilər onun hüquqi ərazisi hesab olunub. Bu prinsiplərin hansısa formada pozulması sözsüz ki, beynəlxalq qanunlara ziddir. Ermənistanın beynəlxalq qanunlara “barmaqarası” baxdığını Qarabağ münaqişəsi fonunda Azərbaycan xalqı yaxşı bildiyindən, onun Naxçıvanla bağlı səsləndirdiyi iddialara qarşı rəsmi Bakı gərək birdəfəlik sərt mövqe ortaya qoysun!\nPrevious articleRauf Arifoğlu da deputat olmağa qərar verdi – O, iki tanınmışla yarışacaq\nNext articleİraqda 4 polis İŞİD-in qurbanı oldu


Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti iki sualtı boru kəməri çəkib\nEnergetika 27 Aprel 2007 15:15 (UTC+04:00)\nAzərbaycan,Bakı/müxbir Trend /Azərbaycan Dövlət Neft Şikətinin (ADNŞ) "Neftqaztikinti" tikinti tresti "Neft Daşları" Neft-qaz Hasili İdarəsi üçün iki sualtı boru kəmərinin tikintisini başa çatdırıb. Bu barədə ADNŞ-dən məlumat verilib.\n8217 metr uzunluqda olan boru kəmərlərindən biri "Palçıq təpəliyi" yatağında çəkilib. O, qaz-lift metodu ilə qapalı şəkildə qazın istifadəsi üçün nəzərdə tutulub. Boru kəmərinin tikintisi nəticəsində qazın sutkalıq hasilatı 100 min kub metr artıb.\n11,5 km uzunluqda olan ikinci boru kəməri "Palçıq təpəliyi" və "Neft Daşları" yataqları arasında çəkilib. Sualtı boru kəmərləri suyun 26 metr dərinliyində "Süleyman Vəzirov" adlı borudüzən gəmi vasitəsilə çəkilib.\nProqnozlara əsasən, bu il "Neft Daşları" Neft-qaz Hasili İdarəsində 920 min ton neft hasil olunacaq.


Yermak prezident administrasiyasının rəhbəri olur\nUkrayna Prezidenti Volodymyr Zelenskiy administrasiyasının rəhbəri Andriy Bohdanı vəzifədən kənarlaşdırıb, onu köməkçisi Andriy Yermakla əvəzləyib. Yermakın adı ABŞ Prezidenti Donald Trump-ın şəxsi vəkili Rudolph Giuliani ilə yanaşı çəkilir.\nPrezidentin müvafiq sərəncamları fevralın 11-də onun vebsaytında yerləşdirilib.\nTrump-ın impiçment dinləməsi zamanı toplanan dəlil və ifadələr Giuliani-nin Yermak-la görüşdüyünü, ondan “təkidlə” təhqiqatın başladılmasını istədiyini üzə çıxarıb. Trump Kiyevdən demokrat rəqibi Joe Biden və oğlunun Ukraynanın Burisma enerji şirkətilə əlaqələrinin araşdırılmasını istəyib.\nDekabrda demokratların liderlik etdiyi Nümayəndələr Palatası Trump-ı bu tələblərin də əhatələndiyi korrupsiya iddiaları üzrə impiç edib. Ancaq senat prezidentə bəraət verdi.\nBohdan ötən ilin mayında, Zelenskiy prezident seçkisini udandan sonra vəzifəyə təyin olunmuşdu. Bu, qalmaqal yaratmışdı, çünki Bohdan nüfuzlu maqnat Ihor Kolomoyskiy-nin vəkili olub. Oliqarx iki il Cenevrə və Təl Əvivdə mühacirətdə yaşayandan sonra, Zelenskiy-nin andiçmə mərasimindən qabaq Kiyevə qayıdıb.\nKolomoyskiy cinayət ittihamları ilə üzləşməmək üçün Ukraynadan gedib. Əvvəlki prezident Petro Poroshenko dövründə hökumət onun vaxtilə həmtəsisçisi olduğu PrivatBank-ı milliləşdirib. Oliqarx özü isə ölkədə müharibə getdiyi bir vaxtda 5,5 milyard dolları mənimsəməkdə ittiham olunub.\nO zaman çoxlarının düşüncəsinə görə, Kolomoyskiy Bohdan vasitəsilə Zelenskiy-nin siyasətinə təsir göstərməkdən ötrü qayıtdı.\nKolomoyskiy-nin 1+1 telekanalı Zelenskiy-in aktyor olan zaman rol aldığı komediyaları yayımlayıb, həmçinin seçki kampaniyasını geniş işıqlandırmaqla onu seçkidə dəstəkləyib.


Milli Kitabxanada “Mitolojinin elçisi: Kamal Abdulla armağanı” kitabının təqdimatı keçirilib - sim-sim\n03/02/2021 - 22:24\nR.Rövşən əlavə edib ki, Kamal Abdulla harda olubsa, orda doğma və sağlam mühit yaradıb: “İdarəçilikdən söhbət gedirsə, burada birinci şəxsin kimliyi təbii ki, çox önəmli, mühüm məqamdır. Kamal Abdulla böyük sevgi qazana bilmiş insandır, onun haqqında yazılanlar, deyilənlər hamısı sevgidən irəli gəlir. Kamalın yaradıcılığında da insana, vətənə sevgi çox əhəmiyyəti yer tutur”.\nAMEA-nın Dilçilik İnstitutunun direktoru, akademik Möhsün Nağısoylu deyib ki, Kamal Abdulla elmdə qazandığı zirvəni həm də yazıçılıqda qazanıb. Necə ki elmdə yeniliklər, gələcək araşdırmalar üçün cığırlar açıb, eləcə də bədii yaradıcılığında postmodernizmin ilk dəyərli nümayəndəsi kimi gələcək üçün yol açıb. “Mitolojinin elçisi, Kamal Abdulla armağanı” kitabı nadir kitablardandır: “Kamal müəllim də nadir insandır. Nadir nəfəs sahibidir. Bizim ədəbiyyatımızın ən yüksək zirvəsi “Kitabi-Dədə Qorqud”dur. Tərəzinin bir gözünə Dədə Qorqudu, bir gözünə başqa yazılı abidələri qoysaq, Dədə Qorqud ağır gələr. Kamal Abdullanın həyatında Dədə Qorqud qırmızı xətlə keçir. Hələ 1977-ci ildə Moskvada müdafiə etdiyi namizədlik işi məhz Dədə Qorquda həsr olunub və sintaktik paralelizm yeni sahə idi. Və 1984-cü ildə müdafiə etdiyi “Azərbaycan dili sintaksisinin nəzəri problemləri” adlı doktorluq dissertasiyası. O kitab bu gün də Azərbaycanın ali təhsil ocaqlarında öyrənilir və yeni çığırlar açır. Bunun əsasında onlarla dissertasiya yazılıb. Doğrudan da Dədə Qorqud Kamal müəllimin həyatında, yaradıcılığında mühüm yer tutur, “Gizli Dədə Qorqud”, “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanının poetikasına giriş” kitabları müstəsna əhəmiyyətlidir. “”Kitabi-Dədə Qorqud” dastanının poetikasına giriş” tamam başqa, bizim ədəbiyyatın tarixini qədimlərə aparan əsərdir”.\nSonda Kamal Abdulla çıxış edərək öncə ona yubiley münasibətilə “Şərəf” ordeninin verilməsinə görə, ölkə Prezidenti İlham Əliyevə və bu tədbirin keçirilməsində təşkilatçılığa görə Mədəniyyət Nazirliyinə, Milli Kitabxanaya, tədbirin iştirakçılarına öz təşəkkürünü bildirib: “Özümü xoşbəxt hesab edirəm ki, həyatda yaxşı müəllimlərim olub. Mənim bir devizim var: “Docendo discimus – öyrədərək öyrənirəm”. Tələbəmdən başlamış ünsiyyətdə olduğum hər adamdan öyrənməyə çalışıram. O adamların ən ümdələri burada toplaşan insanlardır. 70 yaşı, gənclik dövrünü xatırladıq. Görünür, hamımız bir-birimizi sevə-sevə, dəstək ola-ola ömrü hədər yaşamamışıq. Bu kitabın ərsəyə gəlməsində əziyyəti keçən hər kəsə təşəkkür edirəm. Mənə verdiyiniz dəyərə görə, xoş sözlərə görə sizə təşəkkür edirəm”.


AHİK sədri qazi ailəsini ziyarət edib - Veteninfo.Az\nAzərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının (AHİK) sədri, Milli Məclisin deputatı Səttar Möhbalıyev və sədrin müavini, Dövlət İdarələri və İctimai Xidmət İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Respublika Komitəsinin (DİİXİHİ RK) sədri Hikmət Osmanov Birinci Qarabağ müharibəsi qazisi, “Azərbaycan Bayrağı” ordeni ilə təltif edilmiş Fikrət İsayevi ziyarət ediblər.\nGörüş zamanı S.Möhbalıyev bildirib ki, müharibə iştirakçılarının sosial məsələlərinin həlli istiqamətində görülmüş işlər sübut edir ki, dövlət hər zaman öz əsgərinin yanındadır. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan xalqı mübariz oğul və qızlarının şücaətini hər zaman yüksək qiymətləndirir, bütün şəhidlərimizin ruhuna ehtiram göstərir, xatirəsini uca tutur. Qeyd edib ki, həm Birinci, həm də İkinci Qarabağ müharibəsi şəhidlərinin ailələrinə, qazilərə mənzillər, avtomobillər verilir, onlar üçün davamlı olaraq hər cür şərait yaradılır.\n21.04.2022 - 06:30\nAna dilimiz mənəvi dünyamızın beşiyidir.


Paytaxtın hüquq mühafizə orqanlarının birgə həyata keçirdiyi təxirəsalınmaz istintaq-əməliyyat tədbirləri nəticəsində Xəzər rayonu ərazisində qeyri-aşkar şəraitdə törədilmiş qətlin üstü “isti izlər”lə açılmışdır.\nBelə ki, okyabrın 4-də saat 19 radələrində Binə qəsəbə sakini, əvvəllər məhkum olunmuş, 1969-cu il təvəllüdlü Zakir Məcidovun yaşadığı qəsəbədəki icarəyə götürdüyü mağazada odlu silahdan açılmış atəş nəticəsində aldığı xəsarətdən hadisə yerində ölməsi faktına görə rayon prokurorluğunda Cinayət Məcəlləsinin 120.1-ci (qəsdən adam öldürmə) maddəsi ilə cinayət işi başlanmışdır.\nRayon prokurorluğu və polis idarəsi əməkdaşları tərəfindən məhkəmə-tibb ekspertin iştirakı ilə hadisə yerinə və meyitə baxış keçirilmiş, iş üzrə əhəmiyyət kəsb edən maddi sübutlar götürülmüş, müvafiq ekspertizalar təyin edilmiş və digər zəruri istintaq hərəkətləri aparılmışdır.\nPeşəkarlıqla həyata keçirilmiş təxirəsalınmaz istintaq-əməliyyat tədbirləri nəticəsində cinayətin qəsəbə sakini, 1978-ci il təvəllüdlü Rauf Cəbrayılov tərəfindən törədilməsində kifayət qədər əsaslı şübhələr müəyyən edildiyindən o, tutularaq istintaqa cəlb olunmuşdur. R.Cəbrayılov cinayətin aləti olan tüfəngi könüllü olaraq istintaqa təhvil vermişdir.


Poroşenko və Obama “tribunal”da ittiham olundu\n13 Sentyabr 2014 21:36\nBu gün İtaliyanın Venesiya şəhərində Ukrayna prezidenti Pyotr Poroşenko və ABŞ prezidenti Barak Obama, o cümlədən, Avropa Birliyinin rəsmiləri və NATO baş katibinin "Donbassdakı hərbi cinayətlər"ə görə qiyabi olaraq mühakimə edildiyi qeyri-formal "Rassel tribunalı" keçirilib.\nPublika.az-ın xarici mətbuata istinadən verdiyi məlumata görə, P.Poroşenko, B.Obama, həmçinin Avropa Komissiyasının prezidenti Joze Manuel Barrozu NATO baş katibi Anders Foq Rasmussen Donbas hövzəsindəki hərbi cinayətlərdə ittiham edilib.\nQeyd edək ki, “Rassela tribunalı” ilk dəfə 1967-ci ildə keçirilib. Vyetnamda müharibə zamanı törədilmiş hərbi cinayətlərin araşdırılması tribunalın əsas məqsədi idi. "Rassela tribunalı" hüquq gücə malik deyil, əsas hədəf ictimai rəyə təsir etməkdir.


GünazTV: Amerika prezidentinin müavini Mayk Pens fevralın 16-da Münhen Təhlükəsizlik Konfransında çıxış edərək, Avropa ölkələrinin nüvə sazişindən çıxması barədəki istəyini yenidən təkrar edib.\nÖz çıxışında İran İslam Respublikasını beynəlxalq terrorizmə dəstək verməkdə günahlandıran Pens deyib ki, Avropa ölkələri Amerikanın İrana qarşı tətbiq etdiyi sanksiyaların təsirini zəiflətmək siyasətindən əl çəkməlidirlər: “Hesab edirəm ki, Bizim avropalı tərəfdaşlarımızın Amerika ilə yanaşı İran millətinin yanında durmasının vaxtı gəlib çatıb. Daha doğrusu, Avropanın nüvə sazişindən (“Bərcam”dan) çıxaraq, İran rejiminə maksimum təzyiq göstərmək məqsədilə Amerikaya qoşulmasının vaxtı çatıb”.\nPens həmçinin “Sepah”ın baş komandanının canişini Hüseyn Səlaminin yanvarın 28-də Tehranda keçirilən bir toplantıda səsləndirdiyi “Bizim strategiyamız, İsraili dünyanın siyasi coğrafiyasından silib məhv etməkdir” bəyanatını xatırladaraq, rəsmi Tehranı “anti-semitizm”ə rəvac verməkdə günahlandırıb: “Bu sözlər mənim üçün anti-semitizmin sadə nişanələridir. Bu sözlər mənə deyir ki, İran qarşısında dayanıb müqavimət göstərməliyəm. Düşünürəm ki, İran İslam Respublikası İsraillə düşmənçilik etməklə yeni bir Xolokost yaratmaq niyyətindədir”.\nXatırladaq ki, Pens fevralın 14-də Varşava konfransında çıxışı zamanı Avropa ölkələrini dünyada sülhün və təhlükəsizliyin bərqərar olması üçün nüvə razılşmasından çıxmağa çağırıb. O, İranı Yaxın Şərqdə sülh və təhlükəsizliyə qarşı ən böyük təhdid adlandıraraq, bildirib ki, dünya İran xalqına və qlobal sülhə dəstək vermək şansını əldən verməməlidir.


"British Airways" ilə ingilis üslubunda Milad bayramı\nBiznes və iqtisadiyyat xəbərləri 14 Dekabr 2015 15:15 (UTC+04:00)\nMilad bayramı doğma insanlara sevinc bəxş etmək və onlarla xoşbəxtliyi paylaşmaq üçün ən uyğun zamandır. Bayram mövsümündə səyahətdə olanlar üçün "British Airways" aviaşirkətinin evi sayılan Hitrou hava limanının 5-ci Terminalında çoxsaylı mağazalar geniş çeşidlər təqdim edir.\n5-ci Terminalda "Harrods", "Tiffany & Co.", "Fortnum & Mason", "Mulberry", "Rolex", "Dixons" və "World Duty Free" kimi tanınmış brendlərin mağazaları xidmət göstərir ki, bu da uçuş öncəsi özünüzə və ya sevdiyiniz insana özəl hədiyyə almaq üçün ideal bir məkandır. Cari ildə Londonun Hitrou hava limanının bütün terminallarında hədiyyənin seçimi, qablaşdırılması və daşınması məsələlərində səyahətçilərə yardımçı olan xüsusi "Gift Angels" ("Hədiyyə mələkləri"ni) görmək olar.\nƏgər sizə bayram günlərini Böyük Britaniyada keçirmək xoşbəxtliyi nəsib olubsa, o zaman bu dövrün Londona səyahət etmək üçün ən möhtəşəm bir vaxt olduğuna əmin olacaqsınız. Burada Harri Potterin sehrli dünyasından Temza çayı sahilində buz meydançasınadək ailənizlə birgə maraqlı vaxt keçirməyinizə şərait yaradacaq saysız əyləncələr mövcuddur.\n"British Airways"in kiçik yardımçıları dekabr ayında Londonda turistlərin baş çəkə biləcəyi yerlərin və əyləncələrin siyahısını tərtib edib:\n"Coca-Cola London Eye" çarxının yanında konkisürmə\nLondonun ən məşhur əyləncə yerlərindən biri sayılan "London Eye" çarxına baş çəkməklə "Eyeskate" açıq hava meydançasında da bir neçə dövrə həyata keçirə bilərsiniz. Sözügedən attraksion xüsusi olaraq bayram ərəfəsində təqdim olunub və burada qonaqlar 45 dəqiqəlik sessiya sifariş edə bilərlər. 2016-cı il yanvarın 3-dək fəaliyyət göstərəcək buz meydançası saat 10:00-dan 21:00-dək xidmət göstərəcək və https://www.londoneye.com saytında öncədən sifariş etmək mümkündür.\nQarlı Hoqvartsda möcüzəli anlar yaşayın\n"Warner Bros. Studio Tour London - The Making of Harry Potter" komandası sehrli çubuğu hərəkət etdirməklə Harri Potterin möcüzəli dünyasını əsl qış ab-havasına qərq edib. Burada siz Harri Potter haqqında filmlərin səhnəarxası məqamları, rekvizitləri və dekorasiyaları, o cümlədən Milad süfrəsi ilə bəzədilmiş Böyük zalı canlı olaraq görə bilərsiniz. Filmdən bizə tanış olan qəsrin tam modeli bütünlüklə qara bürünüb. Sifarişinizi britishairways.com saytı vasitəsilə və ya buradan edə bilərsiniz.\nƏnənəvi Milad pantomimasını qaçırmayın\nPantomima tamaşaları əsrlər boyu Britaniyanın Milad və Yeni il bayramlarının ənənələrinin mühüm hissəsini təşkil edib. Londonda olarkən belə bir tamaşaya bilet almaq imkanınız olarsa bu fürsəti əldən verməyin. Pantomima adətən məşhurların iştirakı ilə ölkəboyu keçirilən komediya janrında olan musiqili tamaşalardı. Londonda siz "Hackney Empire" ziyarət edərək 2016-cı il yanvarın 3-dək nümayiş olunacaq "Jack and the Bean Stalk" tamaşasını izləyə bilərsiniz.\nTemza üzərində Milad süfrəsindən zövq alın\nDünyaca məşhur Temza çayı ilə dəbdəbəli kruiz səfərində gözəl mənzərələri izləyərək ənənəvi Britaniya Milad hindtoyuğunun dadından zövq ala bilərsiniz. Qrinviç istiqamətində və geriyə 3 saat 15 dəqiqə davam edən səfər ərzində ləziz təamlar və içkilərdən dada bilərsiniz.\nSerpantin gölündə üzmək fürsəti!\n1864-cü ildən etibarən hər Milad günü hava durumundan asılı olmayaraq Serpantin Üzgüçülük Klubunun üzvləri Hayd-parkda yerləşən Serpantin gölünün buzlu sularına baş vuraraq ənənəvi 100 yardlıq məsafədə yarışda iştirak edirlər. Yarış Piter Pen kuboku adını daşıyır. Mülayim şəraitdə iştirakçıların mübarizəsini kənardan izləmək daha əyləncəlidir.\nTrafalqard meydanında Milad yolkasının ətrafında möcüzə\n1947-ci ildən etibarən Trafalqard meydanındakı Milad ağacı Norveçin Oslo şəhərinin sakinlərinin britaniyalılara İkinci Dünya Müharibəsində dəstəyə görə ənənəvi hədiyyəsidir. Yolka Norveç stilində 500 çıl-çiraqla bəzədilib və məhz bu ağacın yanında dekabr və yanvar ayının əvvəlində bayram mahnıları oxunur və xeyriyyəçilik məqsədilə vəsait toplanılır.\n"Royal Opera House"da "Şelkunçik"\n"Şelkunçik" - cavan bir qızın sehrli hədiyyəsi onun macərasını nə cür cəzb etməsini əks etdirən klassik Milad baletidir. Çaykovskinin musiqisi sədaları ilə müşayiət olunan bu Milad nağılı heç kimi laqeyd qoymayacaq. Biletləri öncədən sifariş etmək lazımdır: http://www.roh.org.uk/\nZiyarətçilər həmçinin "The Langham"da nahar sonrası "ənənəvi Şelkunçik" çayının dadına da baxa bilərlər - xüsusi bayram təklifi ilə internet səhifəsində tanış olmaq mümkündür: http://www.langhamhotels.com\nBayram zamanı İngiltərə paytaxtının sehrinin hiss etmək üçün bu il Santa Klausla havaya qalxın və "British Airways"in aviareyslərindən yararlanın.\nSərnişinlər "British Airways" vasitəsilə reysləri, hotelləri və avtomobil icarəsini sifariş edərək və ya Böyük Britaniyaya səfər zamanı birdən artıq yeri ziyarət edərək "fly-drive" səyahətini təşkil edərək əlavə pul məbləğini qənaət etmiş olarlar. Hava limanı şəhərin mərkəzindən, o cümlədən tanınmış dükanlar və məşhur ziyarət yerlərindən qatarla bir neçə dəqiqəlik məsafədə yerləşir ki, sözügedən dükan və ziyarət yerlərində "British Airways"in sərnişinlərinə xüsusi endirimlər təklif edir.\nDaha ətraflı məlumat üçün aviaşirkətin internet səhifəsinə daxil olun: http://www.britishairways.com/en-ch/destinations/london/london-discounts


Ömürlük mehbuslar apellyasiya şikayeti verib - Azadliq Xeber\nÖmürlük məhbuslar apellyasiya şikayəti verib\n20.10.2016 / 13:01 xeber –\nÖmürlük həbs cəzası almış keçmiş "OMON"çular Elçin Əmiraslanov, Arif Kazımov və Səfa Poladov apellyasiya şikayəti verib.\nVəkilin sözlərinə görə, ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzası çəkən Elçin Əmiraslanov, Arif Kazımov və Səfa Poladov barəsində təyin edilmiş ölüm cəzasının qanunsuz olaraq ömürlük azadlıqdan məhrum etmə ilə əvəz edilməsi, onların barəsində olan ölüm hökmünün 2000-ci ilədək qüvvədə olan Cinayət Məcəlləsinin 23-cü maddəsinə əsasən bağışlanma ilə 20 ilədək azadlıqdan məhrum etmə cəzası ilə əvəz edilməsi barədə ərizə vermişdi. Qaradağ rayon Məhkəməsi şikayəti təmin etməyib. Məhz bu qərardan şikayət verilib. Şikayət Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin hakimi Əflatun Qasımov icraatına verilib. Məhkəmənin baxış iclası oktyabrın 21-də keçiriləcək.


NATO-nun şərqə “YÜRÜŞ”Ü: “Rusiyanı narahat edən əsas məsələ nüvə silahlarının…” – Tofiq Zülfüqarov - Xəbər Xətti\nHome»Manşet»NATO-nun şərqə “YÜRÜŞ”Ü: “Rusiyanı narahat edən əsas məsələ nüvə silahlarının…” – Tofiq Zülfüqarov\nNATO-nun şərqə “YÜRÜŞ”Ü: “Rusiyanı narahat edən əsas məsələ nüvə silahlarının…” – Tofiq Zülfüqarov\n“Rusiya bu məsələyə həssas yanaşaraq, NATO-nun şərqə doğru genişlənməsinə imkan verməməyə çalışır”.\nBu fikirləri NATO-nun baş katibi Yens Stoltenberqin Ukrayna ilə Gürcüstanın alyansa üzvlüyünün zaman məsələsi olduğu və Rusiyanın bu məsələyə qarışa bilməyəcəyi haqda fikirlərini şərh edən keçmiş xarici işlər naziri Tofiq Zülfüqarov “Xəbər Xətti”-a açıqlamasında deyib.\nSabiq nazirin fikrincə, NATO-Rusiya danışıqlarının gərgin keçməsinə baxmayaraq, tərəflərin müəyyən məsələlərdə anlaşacağı istisna deyil:\n“Stoltenberqin Ukrayna və Gürcüstanın NATO-ya üzvlüyü barəsində dediklərinə gəldikdə, bir məqam mütləq nəzərə alınmalıdır. Bu da ondan ibarətdir ki, NATO-ya götürüləcək yeni üzvlərin heç də hamısı əməkdaşlığın bütün istiqamətlərində iştirak etməyə bilər. Burada sözsüz ki, ilk növbədə o ölkələrdə nüvə başlıqlarının yerləşdirilməməsi şərti önə çıxır.\nYəni Rusiya çox ehtiyatlanır ki, NATO-nun şərqə doğru genişlənməsi nüvə silahının məsafəsini xeyli qısaltmış olacaq. Bu isə Moskvanın maraqlarına uyğun deyil. Ona görə də Rusiya bu məsələyə belə həssas yanaşaraq, NATO-nun şərqə doğru genişlənməsinə imkan verməməyə çalışır. Amma yuxarıda vurğuladığım detal əsasında NATO-ya yeni üzvlər götürülə bilər.\nStotltenberqin mətbuat konfransında səsləndirdiyi bəzi fikirlərə əsasən deyə bilərəm ki, NATO-Rusiya danışıqlarının gərgin keçməsinə baxmayaraq, tərəflərin müəyyən məsələlərdə anlaşacağı istisna deyil”.


10:00 31 Dekabr 2015 394 dəfə oxunub\nİndi başlayacaqlar "hoppanmağa, qışqırmağa". Müğənnilərimizi və aparıcılarımızı deyirəm. Hərəsi boynuna bir zərli lent atıb bir-biri ilə həmr(s)əy olub bizi də həmrəyliyə səsləyəcəklər. Səviyyə yox, zövq yox, söz ehtiyatı yox, vicdan yox, senzura yox, dünyadan xəbərləri yox.\nBəlkə də artıq başlayıblar. Neçə ildi, yerli telekanallarımızın ucbatından nəinki televizora baxmıram, hətta televizor olan otağa keçməyə üşənirəm, elə bilirəm bu "qutu"nun qaranlıq ekranından indicə bir Elariz, ya bir Elgiz çıxacaq.\nMəcbur olub görürəm ki, o əttökən şoulara necə diqqətlə tamaşa edirlər. Bu qədər müzakirə eləməyə mövzu olduğu vaxtda xalqımız necə həvəslə öz manıslarının geyimini, "priçoska"sını, silikonunu, özəl həyatını çək-çevir edir. Deməli, xalq öz manıslarıyla xoşbəxtdir, yəni, "bibi Yusifi sevir, Yusif də bibini".\nBəs onda biz kimik, orda-burda deyinən bir ovuc başıdaşlı, bəs onda biz nə məqsədlə yaranmışıq?! Sualı bir də Füzuliyanə verək:\nHər səfeh mahnının arxasında bir mənasız trio - şair, bəstəçi və müğənni üçlüyü düşünün. Düşündükcə düşünün. Bu bayram günlərində elə ən yaxşı variant, bütün problemləri unudub manıscasına düşünməkdi və bir-birinizi verilişlərimizin qarşıdan gələn həmsəylik günü münasibətilə təbrik etmək.


Təqaüdə göndərilən Vaqif Əsədovdan ilk AÇIQLAMA\nTəqaüdə göndərilən Vaqif Əsədovdan ilk AÇIQLAMA\nOnun BAKU.WS-ə göndərdiyi açıqlamada deyilir:\nBəli, təqaüdə çıxmaq üçün “xidmətdə olmanın son yaş həddinə çatdığına görə” əmr imzalanıb və şəxsi heyətə elan edildi.\nBununla əlaqədər rəhbərlik səviyyəsində şəxsi heyətlə birgə tədbir təşkil edildi və xüsusi olaraq mənim xidməti fəaliyyətim yüksək qiymətləndirildi. Düşünürəm ki, daim təmasda olduğum hərəkət iştirakçıları da öz fikirlərini paylaşarlar.\nƏlbəttə, Tanrıya şükürlər olsun ki, qismət oldu xidmətimi başa vurub təqaüdə çıxa bildim. Təbii ki, buna çox sevinirəm və bu sevinci mənə, ailəmə yaşadan DİN-in bütün rəhbərliyinə təşəkkürümü bildirirəm.\nBu gün, Azərbaycan Respublikasının ən xoşbəxt vətəndaşlarından biriyəm desəm heç də yanılmaram. Çünki DİN rəhbərliyinin bundan sonra da mənə, həyat tərzimə olan diqqət və qayğısı, hətta ailə üzvlərimin belə nəzarətində olması bir daha DİN-nin əsgəri olduğumu, dövlətə və dövlətçiliyə daim vətəndaş kimi xidmət etməyimi qarşımda bir vəzifə olduğunu təsdiq etdi.\nKirayə evlər “Boğazı qopub, üstümə düşmüşdü...” – Qadın zabitin DƏHŞƏT DOLU MÜHARİBƏ XATİRƏLƏRİ Telman İsmayılov müflis olması xəbərinə aydınlıq gətirdi (EKSKLÜZİV MÜSAHİBƏ) Aytən Səfərova:"ANS-də hamilə olduğumu bilə-bilə mənə elə əsəb yaşatdılar ki..." Nitq qüsurlu aparıcıların SİYAHIsı açıqlandı Nitq qüsuru olan aparacıların siyahısı açıqlanıb\nТеги: Vaqif Əsədov DİN polis


Özünüz olun! - BƏDƏN DİLİ » wWw.Qadinlar.Biz ~ Qadınlar Bir Incidir! Populyar Qadın Saytı\nSəs ver: Bəli hər gün şəxsi inkişafla bağlı yüzlərcə kitab işıq üzü görür. Çoxu da digərlərindən kopyalaraq. Bu yazını bəzi kitablara söykənərək günlük davranışlarını və xasiyətini dəyişənlərə ünvanlamaq istəyirəm. Ünvanlamaq istədiyim kəslər bunu oxuyanlar, dostlarımız, tanıdıqlarımız və mən də ola bilərəm. Bir il əvvəl mən də `Dip` deyə bir kitab aldım, doğrusu öyrənməyə dəyəcək bir şeylər yox idi. Bəzi dibə bənzər grafiklərdən bəhs edirdi. İnsan nəyə görə necə hərəkət etməlidir, problemlə qarşılaşanda nə etməlidir, qısacası həyatımıza yön verirdi. Bu yaxınlarda isə tanıdığım və keçən il seminarında olduğum bir Türk yazarın 3 ədəd ard-arda kitabını oxudum. Sizə bəhs edəcəyim kitabın adı isə `Dikkat Vücudunuz Konuşuyor!`dır. Bu yazar isə bəlkə bir çoxunuzun bildiyi Ahmet Şerif İzgörendir. Kitabda bədən dilini və incəliklərini, qarşıdakına müəyyən şeyləri çatdırmaq(mən səndən güclüyəm, səndən çəkinirəm, özümü qoruyuram, amma, savaşa hazıram və s.), əgər təlim verən birisəniz , tətbiq edəbilcəyniz bəzi ipucları və siyasətdə istifadə olunan bədən dili və b. Amma, belə ki bu adam kitabın başında, sonunda və yalnış xatırlamıramsa ortalarında hər dəfə vurğulayır ki, mən bunları sadəcə bilin deyə yazıram, siz hər zaman özünüz olun. Birisi sizə tətbiq etməyə çalışarsa xəbərdar olun və qarşı müdafiəyə keçin. Diqqət etdim adam heç bir kitabında bunu edin , belə edin demir. Əslində olan da budur, sadəcə özümüz olmalıyıq. Kiməsə necəsə görünmək üçün və ya mən beləyəm mesajını vermək üçün oxumaq o cümlədən özümüzü dəyişdirməyə çalışmaq və bu yöndə inkişaf etmək zənnimcə yalnışdır. Bu inkişaf deyil, bu təqlidçilikdi və iki şeydən əmin olun ki, insanlar sizi olduğunuz kimi qəbul etməyi , yalan pərdələr arxasına gizlənməkdən daha üstün tuturlar və nə qədər təqlid bacarığınız yüksək olsa da dünyadakı ən yaxşı təqlidçi ola bilməzsiniz. Zatən tam olaraq sizin xasiyyətinizi , davranışlarınızı köklü dəyişməyiniz demək olar ki mümkün deyil. Ehtimal var, David Kolbun teoreminə görə sadəcə insanların %12`i davranışlarını dəyişdirə bilir.\nŞərif bəydən əsinlənib toxunmaq istədiyim son nöqtə isə müxtəlif yazarların kitablarında bəzi hərəkətlərin bizim mədəniyyət və kültürümüzlə uyğun olmamasıdır. Başqa bir misal olaraq mənim bildiyim meydan oxuma oturuşudur: Bədən tam rahat və bir ayaq digərinin üstünə tam açılacaq şəkildə qoyulur(normal ayaq ayaq üstünə deyil). Bu oturuşu qarşıdakına meydan oxuma, rəqabətə hazır kimi yorumlaya bilərik. Əsasən satış menecerləri istifadə edir. Misal üçün siz bir həmkarınızın , iş yoldaşınızın qarşısında belə otursanız, qarşınızdakı şəxs tərəfindən sözlə olmasa da, baxışlarla ağır təyziqlərə məruz qalacaqsınız. Çünki belə bir hərəkət bizdə mədəniyyətin çatmaması kimi şərh edilir . Bildiyiniz kimi bəzi şeylər bizim kültürümüzdə yoxdur, fikrimcə olmasına da ehtiyac yoxdur. Başqa bir misal , qızın biri Şərif bəyə məktub göndərib ki, siz kitabda yazmısız qarşıdakı ayaqlarını çarpazlaşanda qarşıdakı narahatdır və ya deyəcəyi bir şey var (məhbusları sorğulayanlar da bəzən ayaqlara baxır çarpazsa hər halda anlatacaq bir şeylər vardır) kimi anlaşılır amma, bizim böglədə elə oturmaq mədəniyyətdəndir , əsasən də böyüklərin qarşısında. Buna açıqlama gətirməyə ehtiyac yoxdur hərhalda anlatmaq istədiymi siz çoxdan anladınız və əminəm hər kəs burda yazılanı bilirdi. Yenə bir yazara ehtiyac yox idi, sizi yönləndirmək yerinə vəziyyəti kənardan şərh etmək üçün əlimdən gələni etdim, özünüz olun dostlar. Nazlı_qız\n# 14 Don't trust anyone ∆ teri meri\n# 13 Şüşə kimi olacaqsan həyatda səni qıranı kəsəcəksən Dosta_inam


Şarples BOS-da çalışan şirkətlərə məsləhət verəcək » Football-plus.az\n10 sen 18:36olke\nŞarples BOS-da çalışan şirkətlərə məsləhət verəcək\n“Roma” ilə oyunda durum qənaətbəxş olacaq\nBu gedişlə ya Azərbaycandakı futbol meydançalarının hamısı ağ günə çıxacaq, ya da Fil Şarplesin ürəyi dayanacaq. İllər öncə Qəbələdəki meydançaların salınmasına və məqsədyönlü inkişafına görə Azərbaycana dəvət olunan ingilis mütəxəssis bu gün həm də paytaxtdakı qazonları “xəstəlik”dən qurtarmaqdadı. Son bir ildə Tofiq Bəhramov adına Respublika stadionunun və “Azərsun Arena”nın örtüklərinə nəzarət edən Şarples həm də hər həftə Qəbələyə gedib gəlir. Bu azmış kimi, bundan sonra Bakı Olimpiya Stadionunun (BOS) bərbad qazonunu da ideal duruma gətirməlidi. Hər halda, “Qarabağ”la müqaviləsi var və ağdamlılar Çempionlar Liqasının qrup mərhələsində rəqiblərini ölkənin bir nömrəli arenasında qəbul etməlidi. Şarplesin işi isə qonaqların qarşısına “dadlı məhsul” qoymaqdı. Artıq işlərə start verilib. Sentyabrın 27-nə, yəni “Roma” ilə matça qədər BOS-un əsas meydançası ideal durumda olmalıdı. Alınacaqmı? Bu və digər sualların cavabını səbəbkarla söhbətdə eşitmək istədik.\n- Bildiyimə görə, Respublika stadionunun ardınca indi də BOS-dakı çatışmazlıqları aradan qaldırmalısız.\n- Nə etməli, işimiz bundan ibarətdi. Əvvəlkilərdən fərqli, bu dəfə məsləhətçi rolunda olacam. Savad və təcrübəmi həmkarlarımla bölüşməliyəm.\n- BOS-da olmusuz? Hansısa məlumatlara sahibsiz?\n- Təbii ki, olmuşam və lazım olan bilgiləri toplamışam. Belə deyim, qazonun durumu ölümcül dərəcədə bərbad deyil. Amma ideal saymaq da olmaz. Təcili surətdə görülməli işlər, aradan qaldırılmalı olan nöqsanlar var. Artıq bu yöndə əməli fəaliyyətə başlamışıq. Qarşıda üç həftəyə yaxın vaxtımız var.\n- İşə nə vaxt başlamısız?\n- İşlər xeyli vaxtdı davam edir. Yəni buranın öz işçi qrupu, qazonun sağlamlığına cavabdehlik daşıyan şirkəti var. Sadəcə, mən yeni gəlmişəm. Yoldaşlara kömək etmək üçün məsləhətlər verəcəm. Belə deyim, digər stadionlardakı kimi qollarımı çırmalayıb meydançada tər axıtmayacam. Bir-birimizə diqqətlə qulaq assaq, deyilənləri olduğu kimi və vaxtında yerinə yetirsək, heç bir problem olmayacaq. Dediyim kimi, otun durumu ölümcül dərəcədə pis deyil.\n- BOS-un meydançalarına SİS şirkəti cavabdehlik daşıyır. Onlarla birgə çalışacaqsız?\n- Bəli, həmçinin “Aqrosport” şirkəti də var.\n- Fürsət düşmüşkən, bir suala cavab tapmaq istəyirəm.\n- Bu yay BOS-da futbol oyunları keçirilməsə də, qazon bərbad durumdadı. Bu nəylə bağlıdı?\n- Cavabdehlik daşıyan şəxs olsaydım, hansısa mənada cavab verərdim. Amma bu mənə aid sual deyil. Yəqin mənim bilmədiyim hansısa səbəblər var.\n- Sentyabrın 27-dək qazon istənilən səviyyədə olacaq?\n- “Roma” ilə oyunda durum qənaətbəxş olacaq. Amma “Çelsi” və “Atletiko” ilə qarşılaşmalarda mükəmməl meydança görəcəksiz. Həmişə dediyim kimi, otun yerinə “oturmasına” vaxt lazımdı. “Kopenhagen”lə matçda “Tofiq Bəhramov”dakı qaqzon xoşunuza gəldi?\n- Avqust ayı üçün mükəmməl idi.\n- Sağlıq olsun, BOS-dakı vəziyyəti də o cür yaxşıya doğru dəyişəcəyik. Martın sonlarında keçirilən Azərbayca – Almaniya oyunundan sonra almanların rəsmisi “bu meydança Avropada ən yaxşılardandı” demişdi. Həmin vaxt qazon hələ tam hazır deyildi, yəni mən istəyən səviyyəyə çatmamışdı. İyul və avqust aylarında isə istədiyimin 70-80 faizini ala bilmişdim.\n- “Roma” ilə oyunun BOS-da keçiriləcəyini eşidəndə təəssüfləndiz?\n- Xeyr, əksinə sevindim. Niyə təəssüflənim ki?\n- Hər halda, Respublika stadionunda o qədər iş görmüşdüz. Avropanın aparıcı komandaları əməyinizdən yararlanacaqdı.\n- İş görmək mənim borcumdu. Bunu havayı etmirəm, əvəzində pul alıram. Ona görə də ilk növbədə özümü yox, azarkeşləri düşünürəm. “Çelsi”, “Roma”, “Atletiko” kimi komandaların oyunlarını canlı izləmək istəyənlərin sayı həddən artıq çoxdu. O qədər insan “Tofiq Bəhramov”a yerləşməzdi. Ona görə də BOS ən ideal variant idi. Biri var “Qarabağ”ı 30 min tərəfdar dəstəkləsin, biri də var 60-70 min.\n- Gəncədəki stadionun yeni meydançasını da SİS şirkəti döşəyir.\n- Bilirəm, xəbərim var. Hazırda Gəncədə çalışan qrupda mənim yanımda yetişmiş azərbaycanlı yoldaş yer alıb. Uzun illər Qəbələdə yanımda olub. SİS öz işini görüb qurtarandan sonra həmin yoldaş Gəncədə qalıb qazona nəzarət edəcək. Bacarıqlıdı, ümid edirəm ki, problem olmayacaq.\n- SİS-dən sizinlə əlaqə saxlayıb, məsləhətləşirlər?\n- Xeyr. Özləri nə etmək lazım olduğunu yaxşı bilir. Fikrimcə, Gəncədə mükəmməl örtük olacaq.\nBOS-u “Roma” ilə oyuna Şarples hazırlayır “Qarabağ” rəqiblərini “Tofiq Bəhramov”da qəbul edəcək Şarples mərkəzi arenada gördüyü işin sirrini açıqladı “Qarabağ” rəsmisi qazondakı problemləri problem saymır


BMT-nin ali komissarından İsrailə ittiham\nBMT-nin ali komissarından İsrailə sərt ittiham\n"Bütün bu həqiqətlərə baxmayaraq, İsrail hələ də məsuliyyətdən qaçır"\nBAKI, 20 dekabr — Sputnik. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) İnsan haqları üzrə ali komissarı Zeyd Raad Hüseyn, fələstinli İbrahim Əbu Sürəyyanın həlak olması ilə bağlı İsrailin hüquq-mühafizə orqanlarına müstəqil və tərəfsiz istintaq başladılması tapşırığını verib. Sputnik Azərbaycan bu barədə AA-ya istinadən xəbər verir.\nİsraildən Azərbaycana möhtəşəm dəstək\nFiziki məhdudiyyətli bir insanın həlak edilməsinin "çox alçaq bir hərəkət" olduğunu deyən BMT-nin İnsan haqları üzrə ali komissarı, Əbu Sürəyyanın İsrailin 2008-ci ildə Qəzzaya endirdiyi hava zərbələri nəticəsində iki ayağını itirdiyini və dekabrın 15-də ABŞ-ın Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıma qərarına etiraz edən yüzlərlə fələstinlidən biri olduğunu xatırladıb.\n"Bütün bu həqiqətlərə baxmayaraq, İsrail hələ də məsuliyyətdən qaçır" — Zeyd Raad Hüseyn bildirib.\nQeyd edək ki, İsrail ordusu keçən cümə 95 fələstinlini yaralayıb. BMT Təhlükəsizlik Şurasının Qüdslə bağlı təcili toplantısında, ABŞ-ın veto qoyması səbəbilə İsrail əleyhinə qərar qəbul olunmayıb.\nİbrahim Əbu Sürəyya, Zeyd Raad Hüseyn, İnsan haqları üzrə ali komissar, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Fələstin, BMT\nİsrail vətəndaşları küçələrə axışdı\nİsrail əsgərləri fələstinlilərlə belə davranırlar - VİDEO\nİsraildən qorxunc açıqlama: "Onları daş dövrünə qaytaracağıq"\nİsrailin "Dəmir Günbəz"i hərəkətə keçdi


Bioloji müharibə olarsa, dünya liderləri harda gizlənə bilər? - Gizli bunker və dağlarda sığınacaqlar - xanimlar ucun qadin xeberleri\nBioloji müharibə olarsa, dünya liderləri harda gizlənə bilər? - Gizli bunker və dağlarda sığınacaqlar\nDünya liderləri pandemiyadan maksimum qorunmaq üçün hazırda özünütəcrid şəraitində çalışır. Artıq Britaniyanın və Kanadanın baş nazirləri virusa yoluxub sağalıblar.\nHazırkı pandemiya qlobal dünya müharibəsi ilə eyniləşdirilir. Əgər gələcəkdə virus apokalipsisi baş verərsə və vəziyyət nəzarətdən çıxarsa, liderlər harda gizlənib qorunmağa ümid edir? Filmlərdə bəhs edilən gicli bunkerlər həqiqətən varmı?\nMilli.Az medicina.az-a istinadən liderlərin fəlakətlərdən sığınacağı yerləri təqdim edir.\n- Koreya liderinin bronoqatarı\nŞimali Koreyanın lideri Kim Çenin şəxsi bronlaşmış qatarı var. Bu bir qatar deyil, təkərlər üzərində bir şəhərdir sanki. Onun öz elektrik stansiyası, ambarları, generatorları, iri mətbəxi, çoxlu kupeləri, zalı, iş otağı var.\nLazım gəlsə Kim Çen ailəsi, arvadları, qohumları, çoxsaylı mühafizəçiləri ilə bu qatarda günlərlə qala bilər. Bakterioloji və kimyəvi zəhərlənmə zamanı bu qatarın havası filtr olunur və tam təhlükəsizdir.\nBu qatarla Kim istədiyi yerə gedə və işləyə də bilər. Ölkə daxilində istədiyi təhlükəsiz yerə getmək üçün uyğundur.\n- Çin liderinin yeraltı səltənəti\nNəhəng Çin imperiyasının Çin səddi hər kəsə tanışdır. Amma yeraltı divar barədə çox az adam bilir. Bu gizli obyekt barədə az çox informasiya sızıb. Pekin şəhəri altında soyuq müharibə dövründə Çin öz liderləri üçün tunel və sığınacaqlardan ibarət nəhəng sistem qurub. Ölkə rəhbərliyi üçün əsas bunker Milli Parkın altında, Pekinin şimalında olan dağlarda yerləşir.\nObyektin dizaynı retro stildə və saray üslubundadır.\n- Ağ evin "situasiyalar otağı"\nBu komandaverici otaq hər hansı müharibə vəziyyətində ölkə rəhbərliyinin istifadəsi üçün 1960-cı illərdə yaradılıb. Otağın kod adı Kennedidir. Bu qorunma obyekti üzərində Barak Obama dəyişiklik edərək, müasir və böyük bunker tikintisinə başlamışdı. Ora Ağ evin bütün aparat heyəti yerləşə bilərdi. O, AĞ evin sol hissəsində 5 mərtəbə yerin dərinliyindədir. 376 milyona başa gələn bu obyekt Trampın diqqətini çəkmədi və ora vəsait ayırmadı. Ona görə indi ora kif və toz basmış haldadır.\nBu tikilidə kif və göbələyin əmələ gəlməsi o deməkdir ki, hava təhlükəsizliyi yaxşı düşünülməyib və ora istənilən mikrob, virus keçə bilər.\nBioloji apokalipsis və müharibə olarsa Tramp hara gedə bilər? ABŞ ərazisinə daxil olan, Sakit Okeanda yerləşən Samoada adasında hazırda heç bir yoluxma yoxdur. Bu ərazidə cəmi 50.000 sakin yaşayır. Əgər bir şey baş verərsə, Tramp ətrafı ilə amerika dəniz flotunun nəzarəti ilə bu adaya keçəcək.\n- Almaniya kansleri Alp dağlarına çəkilir\nAlmaniyanın kansleri virus müharibəsi olarsa, ölkənin cənubunda Alp dağlarında Qarmiş - Partenkirxen kurortunda xüsusi otellərə çəkiləcək. Burda otellər PBO mobil sistemləri ilə təchiz olunub. Aşağı təzyiq və soyuq hava rejimi bakteriya və virusların aktivliyini azaldır.\n- Fransa prezidenti arxipelaqa gedəcək\nEmmanuel Makron Hind okeanında Fransaya məxsus Kerqelen arxipelaqındakı departamentə sığına bilər. Bu arxipelağın cəmi 70 sakini var, quru ilə məsafəsi 2 min kilometrdir. Virus çətin ki, ora düşə.\n- Britaniya kral ailəsi və baş nazir məxfi bazalara gedəcək\nBritaniya rəsmiləri Britaniya üçün ən təhlükəli dönəmlərdə tarix boyu Kanadaya evakuasiya planını seçiblər. Burda meşə massivlərində onların məxfi bazası var. 1940-cı ildə faşistlər tərəfindən Britaniyanın işğalı təhlükəsi olanda, belə bir plan işə yaramışdı və sınanmışdı.\n-Rusiyanın planı sirdir\nRusiyanın birinci rəhbərinin bioloji təhlükə zamanı hara gedəcəyi ciddi dövlət sirridir. Amma prezident limuzininin nəinki güllə, həmçinin virus keçirməz olması barədə fikirlər var. Prezident elə bir əleyhqazla təmin olunacaq ki, hermetiklik pozulmadan bu əleyhqazdan maye qidanı qəbul etmək mümkündür. Eləcə də prezidenti 2 sutka qoruyacaq kimyəvi qoruyucu kostyum var. Bu müddətdə təhlükəli ərazini tərk etmək üçün kifayətdir.\nƏn yaxın təhlükəsiz baza isə Pleseçk kosmodromundadır.\nXəbərlər Baxılıb: 831 Tarix: 23 aprel 2020\nAzərbaycanda uşaqlara hansı peyvəndlər və neçə yaşda vurulur? - CƏDVƏL\nAprelin 24-dən 30-dək Azərbaycanda immunlaşdırma həftəsi keçirilir. İmmunlaşdırma həftəsi dövründə Milli Peyvəndlər (planlaşdırılan immunlaşdırma) Təqvimi əsasında Azərbaycanın bütün tibb müəssisələrində immunlaşdırma tədbirlər\nAğciyər xəstəlikləri və pnevmoniyaya qarşı pəhriz - Menyu və qidalar\nAğciyərlərin iltihabı olan, xüsusən koronavirusun ağırlaşması kimi xəstələri öldürən pnevmoniyanı pnevmokokk bakteriyaları yaradır. Onlar dərmanlara alışır, onlardan güclü çıxır, müalicələrə asanlıqla təslim olmur. Amma ağciyərləri\nHər səhər sirkə və bal qəbul etdi, 5 xəstəliyi sağaldı - EKSPERİMENT\nAlma sirkəsi ilə bal sağlamlığa çox faydalar verir. Bu ikisi birlikdə qəbul olunmalıdır. -a istinadən bildirir ki, rusiyalı sağlam qidalanma mütəxəssisi bu iki vasitədən 1 ay istifadə edərək öz üzərində eksperiment keçirib\nQanda şəkəri normada saxlayan yumurta metodu - SINAYIN\nAzərbaycanda II tip diabet xəstəliyi geniş yayılıb. Qanda şəkəri normada saxlamaq üçün dərman və insulin təyin olunur. Əgər acqarına qanda şəkər miqdarı 126 mq-ı keçirsə, artıq diabetdən şübhələnmək lazımdır. -a istinadə\nABŞ-ın Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzi koronavirusun ikinci dalğasının birincisindən daha çox ölümcül ola biləcəyini açıqlayıb. Növbəti qış aylarının əvvəlki aylara nisbətən daha çətin olacağı ehtimal olunur\nAlimlər bu vitaminin COVID-19-un gedişatını yüngülləşdirdiyini bildirir\nİrlandiyanın Dublin Universitetinin alimləri D vitamini qəbulunun koronavirus xəstəliyinin gedişatını asanlaşdırması qənaətinə gəliblər. -a istinadən bildirir ki, araşdırma zəmanı məlum olub ki, vitamin D qəbul edən xəstələrd\nParasetamol, dimedrol kimi dərmanlar yoxa çıxa bilər - Farmakoloji şirkətlər etiraz edir\nHəyati vacib parasetamol, dimedrol kimi dərmanların istehsalı dayana bilər. Artıq bu dərmanları indiki satış qiymətləri ilə buraxmaq rentabelli deyil. -a istinadən bildirir ki, Rusiyanın nəhəng farmaseptik kompaniyaları 5\nƏlləri tez-tez spirtləmək mikrob və bakteriyaları daha da gücləndirəcək - ALİMLƏR\nKoronavirusla bağlı indi əllərini saatlarla yumayan belə sabunu, spirti, dezinfeksiyaedici məhlulu bol istifadə edir. Hər yerdə insanların ovuclarına spirt sıxırlar. Alimlər antiseptiklərdən həddən artıq istifadənin xeyrində\nBaş ağrısı və yüksək təzyiqin dərmanı - Duzlu sarğı metodu\nBaşı günlərlə ağrayan, eyni zamanda baş damarlarının spazmını keçirənlər, yüksək təzyiqdən əziyyət çəkənlər üçün az qala havayı başa gələcək qədim metodu araşdırdıq. Əgər vaxtlı-vaxtında duzlu sarğıları qoysaz baş ağrısı\nKörpələrdə qızdırma və öskürək həlli! Davranış pozğunluğunun səbəbləri nədir və necə müalicə olunur? Silikon qəliblərdən istifadə etmək zərərlidirmi? Yenidoğulmuşlarda boğaz ağrısı müalicəsi Dil bağlamaq körpələrdə danışmağı maneə törədirmi? Körpələrdə diş çıxarmaq qaydası nədir? Bulantı nədir? Bulantı üçün nə yaxşıdır? Öskürək necə keçir? Öskürək üçün təbii vasitələr hansılardır? Quru göz nədir? Gözlərin qurumasına səbəb olur! atom karisimi\nsonxeber.az qaşların formalari hamiləlik makiyaj instagram çantalar 2021 qadın ayaqqabı modelləri kosmetoloq pehriz saxlamaq qaydalari kosmetika kekliyem nar yemek


İyun 2018 – A24.Az\nAvstriya da artıq “üçüncü cins”i TANIDI\nAvstriya Konstitusiya Məhkəməsi “üçüncü cins” bəndinin əlavə olunması barədə müsbət qərar verib. A24.Az xəbər verir ki, bu barədə “Associated Press” xəbər verir. Mövcud qanun məhkəmə qərarına uyğun olaraq dəyişdirilməyəcək, çünki orada konkret olaraq kişi və ya qadın cinsinin göstərilməsi tələb olunmur. Ancaq indi interseks insanları ifadə etmək üçün digər sözlərdən istifadə etmək mümkün olacaq. Avstriya […]\nAlbalı bu xəstəliklərə faydalıdır – MƏSLƏHƏTLƏR\nAlbalı ən faydalı giləmeyvələrdən biri sayılır. Həqiqətən bu giləmeyvə çox zəngin kimyəvi tərkibə sahibdir. Albalı A, C, B qrupu, PP vitaminlər, dəmir, mis, maqnezium minerallar, antosianlar, kumarinlər, bioflavonoidlər, orqanik turşularla zəngindir. A24.Az albalının faydalı xüsusiyyətlərini təqdim edir: 1. Albalı artrit və podaqradan əziyyət çəkənlər üçün çox faydalıdır. 2. Tərkibində C vitamini, maqnezium, antosian və kumarinlər olduğuna […]\n“Boeing” kompaniyası saatda 6 min kilometr sürətlə uçan səsdən sürətli sərnişin təyyarəsi istehsal etmək barədə planlarının olduğunu bəyan edib. A24.Az Interfax informasiya agentliyinə istinadla xəbər verir ki, yeni təyyarə Atlantik okeanı üzərindən təxminən 2 saata uça biləcək. İndiyədək bu marşrut üzrə qeydə alınan uçuş sürəti rekordu (2 saat 52 dəqiqə) İngiltərə və Fransanın birgə istehsalı olan […]\n“Samsung” istifadəşiləri şirkətin bu ADDIMINA etiraz etdilər\n“Reddit” portalının istifadəçiləri iddia edirlər ki, “Samsung”un istehsalı olan smartfonlar istifadəçidən icazəsiz onun albomundakı şəkli göndərə bilər. A24.Az “ria.ru” saytına istinadən xəbər verir ki, müzakirə iştirakçılarından birinin sözlərinə görə, ona məxsus “Galaxy S9+” smartfonu bütün şəkil qalereyasını SMS ilə onun sevgilisinə göndərib. Eyni problemlə üzləşmiş başqa istifadəçi qeyd edib ki, mesajların göndərilməsi mobil operatorun loq […]\nYapon texnologiyası bu dəfə uğursuzluğa düçar oldu\nİyunun 30-da Yaponiyanın “Interstellar Technologies” startapının çox da böyük olmayan raketi kosmosa çıxarmaq cəhdi uğursuzluqla nəticələnib. A24.Az NHK telekanalına istinadla xəbər verir ki, raket buraxılışdan bir neçə saniyə sonra partlayaraq yerə düşüb. “Interstellar Technologies” startapı Yaponiyanın şimalındakı Hokkaydo adasında yerləşir. Onun inşa etdiyi raket cəmi 10 metr hündürlükdədir. Raketin yerli vaxtla səhər saat 5:30-da Çaiki şəhərindəki […]\n30.06.2018 - 17:47\nOvuc içində müəyyən nöqtələr var ki, onlar qeyri-ixtiyari olaraq orqanlarımızla birbaşa bağlıdır. A24.Az xəbər verir ki, Bu baxımdan həmin nöqtələrə masaj müvafiq orqanların işinə təsir göstərir. Publika.az xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, bu qədim texnika akupunkturaya bənzəyir. Ovcunuzda olan müxtəlif nöqtələrin hansı orqanlarla əlaqəli olduğunu öyrənməklə onların sağlamlığını yaxşılaşdıra bilərsiniz! Bunun üçün 5 dəqiqə […]\nMarisa Papenin çılpaq fotoları Matias Lambrextin “Qurtuluş yolu” sərgisində nümayiş etdiriləcək Daha əvvəl Misirdə “Karnak Müqəddəs Məbədi”ndə çılpaq şəkillər çəkdirən belçikalı model Marisa Papen bu dəfə yəhudilər üçün müqəddəs olan “Karnak Müqəddəs Məbədi” qarşısında obyektivlər qarşısına keçib. A24.Az Sputnik-ə istinadla xəbər verir ki, Papen İsrailin qurulmasının 70-ci ildönümü mərasimi zamanı “Ağlama Divarı” qarşısında fotoqraf Matias […]\nƏfqanıstan “Taliban” arasındakı atəşkəs bitti: Qan su yerinə axacaq\nƏfqanıstanda hökumət qüvvələri ilə “Taliban” arasındakı atəşkəs iyunun 11-dən başlamışdı Əfqanıstan prezidenti Əşrəf Qəni “Taliban” hərəkatı ilə atəşkəsin başa çatdığını elan edib. A24.Az bu barədə Sputnik-ə istinadən məlumat verir. Prezident bildirib ki, artıq hökumət qüvvələri qruplaşmaya qarşı əməliyyatlarını davam etdirəcəklər. Qəni qeyd edib ki, “Taliban”ın bir çox üzvləri sülh istəyirlər və atəşkəs hərəkatın müharibədən yorulduğunu sübut edib”. […]\nAzərbaycan Polisinin 100 illik yubileyi ərəfəsində Daxili İşlər Nazirliyinin Polis Akademiyasında 2017-2018-ci tədris ilinin buraxılışına həsr olunan təntənəli mərasim keçirilib. Nazirlikdən verilən məlumata görə, respublikanın daxili işlər naziri, general-polkovnik Ramil Usubov tədbirdə iştirak edib. Polis Akademiyasının rəisi, polis general-mayoru Nazim Əliyev şəxsi heyətin təntənəli mərasimə hazır olması barədə general-polkovnik Ramil Usubova raport verib. Nazir Polis Akademiyasının müəllim və […]\n30.06.2018 - 15:59\nBu yolda məhdudiyyət olacaq\nBakı-Quba yolunda rənglənmə və təmir işlərinə start verilib. Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyindən A24.Az-a verilən məlumata görə, avtonəqliyyat vasitələrinin təhlükəsiz hərəkətinin tənzimlənməsi məqsədi ilə Bakı-Quba-Rusiya Federasiyası ilə dövlət sərhədi avtomobil yolunun Saray postundan Sumqayıt şəhəri istiqamətində üfüqi nişanlanma xətlərinin yenidən rənglənməsi işləri aparılacaq. Rənglənmə işləri axşam saatlarınadək davam etdiriləcək. Bu məqsədlə avtonəqliyyat vasitələrinin hərəkəti iş aparılan […]


“Ayı Adam” erməni vəhşiliyinə qarşı... | AzPolitika — onlayn siyasi-ictimai qəzet\n“Ayı Adam” erməni vəhşiliyinə qarşı...\nDərc olunub: 03/08/2018 - 01:12\nAlqış MUSAYEV (HƏSƏNOĞLU)\nBir neçə gün qabaq tarixçi olmaq istəyən və bu istəyin davamı kimi qəbul imtahanında yüksək bal toplamış gənclərlə söhbətləşirdik.\nMövzu ələnib-dolanıb Azıx mağarasının üstünə çıxır. Duruxub bir-birlərinə baxırlar. Mağara harada yerləşir, bilmirlər.\nİbtidai insana məxsus, təxminən 300 min il yaşı olan alt çənə sümüyünü hansı alimimiz tədqiq edib? Məmmədəli Hüseynov kimdir?\nÇiyinlərini çəkirlər. Niyə? İzah edirlər ki, testlərə Azıx mağarasına dair suallar salınmayıb.\n- Bəs Qobustan qayaları? – soruşub, eyni cavabı alıram.\nGörünür, DİM-in və testləri tərtib edən heyətin öz arqumenti və əsasları var. Mübahisə etmirəm...\nYarı tragik, yarı komik bir əhvalat yadıma düşür. Səhv etmirəmsə, 90-cı illərin sonlarıydı. Dünyaca tanınmış norveçli səyyah Tur Heyerdal Bakıya səfər etmişdi.\nGörüşlərdən, qəbuldan sonra səyyah Qobustan qayalarını ziyarət etmək arzusunu bildirir.\nRəsmi səviyyədə tapşırıq verilir, hazırlıq görülür. Qaradağ Rayon İcra Hakimiyyətinin nümayəndələri qonağı gözləyir.\nYarım saat keçir. Bir saat ötür. Saat yarım tamamlanır. Səyyah alim gəlib çıxmır. Narahat olub maraqlanırlar.\nAydınlaşır ki, əcnəbi alimi müşayiət edən yerli məsul şəxslər onu Qobustan rayonuna aparıblar.\nAxı Qobustan qayaları, Azıx mağarası sivilizasiyaya məxsus abidələrdir. Tarixin açarlarıdır. Bəşər tarixi üçün əvəzsiz və qiymətsiz materialdır.\nTəkcə səlahiyyət sahibləri, tədqiqatçı alimlər, tarixçilər yox, hər bir azərbaycanlı bu haqda bilməlidir.\nErməni ən adi fürsəti belə fövtə verməz: heç nədən bər-bəzəkli kağızlara bükülmüş konfet düzəldər.\nViktor Ambarsumyan vardı. Türkün düşməniydi. İxtisasca astrofizik olan alim uzun müddət - 50 ilə yaxın Ermənistan Elmlər Akademiyasına prezidentlik etdi.\nO, astronomiya elminə hansı töhfələri verib? Mütəxəssislər deyə bilər. Mənim fikir söyləməyim düzgün sayılmaz.\nAncaq onu bilirəm ki, Ambarsumyanı tanıtdıran və ona kütləvi şöhrət qazandıran elmi nailiyyətləri və alimliyi deyildi.\nDahi ingilis fiziki İsaak Nyutonun plaşı onu məşhuri-cahan eləmişdi.\nHər şey ondan başlayır ki... Bir dəfə erməni alim İngiltərənin Kral Akademiyasında çıxış edərkən İsaak Nyutonun muzeydə saxlanılan plaşını gətirib onun (bir neçə saniyəlik) çiyninə salırlar (Yəqin ki, erməni lobbisinin barmağı-filanı olmamış deyil).\nKiçikdən böyüyə - bütün ermənilər Viktor Ambarsumyanın adı çəkiləndə, dəxli oldu-olmadı, plaş məsələsini mütləq qabardırdılar.\nBir sözlə, dünya erməniliyi Viktor Amazaspoviçin millətçi, kin-küdurət yağan, qaramat simasından saxta düha görkəmi yaratmışdılar. Bir muzey eksponatının sayəsində.\nVə yeri gəlirkən bu saxta düha görkəmindən tribuna kimi gen-bol istifadə edirdilər...\nDeyim ki, onun erməni millətçilərinə, o cümlədən Ermənistan SSR-in liderlərinə böyük təsiri vardı.\n70-ci illərdə bizim rayona (Meğriyə) gəlmişdi. Atam danışırdı ki, rayon strukturlarında azərbaycanlıların təmsil edilməsini görüb çox məyus olubmuş. Rayon rəhbərliyinə iradını bildirir:\n“Bu rayonun strateji əhəmiyyətini dərk edə bilmirlər. Meğri Azərbaycan dövlətçiliyinin kürəyinə sancılmış iti xəncərdir. İrəvana qayıdan kimi fikrimi yuxarılara çatdıracağam...”\nVə çox çəkmir ki, onun etirazı öz nəticəsini büruzə verməyə başlayır: Azərbaycanlı kadrlar proseslərdən və məsul vəzifələrdən uzaqlaşdırılır...\n50 il əvvəl Füzuli rayonun 14 kilometrliyində (Dağlıq Qarabağa aid ərazidə) baş verən bir hadisə bütün dünyaya səs sala bilmişdi.\n1968-ci ildə tarixçi alim Məmmədəli Hüseynovun başçılıq etdiyi elmi tədqiqat ekspedisiyası Azıx mağarasında qədim insanın alt çənə sümüyünü aşkar edir.\n“Azıx Adam”ının çənə sümüyü qədimliyinə görə postsovet məkanında birinci, dünyada üçüncü yerdə sıralanır.\nBu gün Azıx mağarası işğal altındadır.\n“Azix Adam” erməni əsirliyindədir: əsirlik həyatını və iztirabını yaşayır. Dilqəm Əsgərovla, Şahbaz Quliyevlə və yüzlərlə azərbyacanlı əsir və qəbirlərlə birlikdə...\nTəsdiqlənmiş xəbərlər gəlir ki, mağarada qazıntı işləri aparılır. Bu vandalizmdir. Sivilizasiyaya, bəşəriyyətə qarşı törədilən açiq-aşkar bir cinayətdir.\nNüfuzlu elmi mərkəzlərin marağını çəkmiş “Azix Adam”ı yenidən xatırlamağın və diqqət mərkəzinə gətirməyin zamanıdır. “Azıx Adam”ı danışdırmaq, ona tribuna vermək lazımdır.\nElmi-praktik konfranslar, simpoziumlar və sair formatlı tədbirlərlə erməni vəhşiliyinin yalnız Azərbyacan türklərinə qarşı yönəlmədiyini nümayiş etdirmək olar.\n“Azıx adam”ın çənəsi ilə erməninin çənəsindən (erməni təbliğat maşınını nəzərdə tuturam ) vurmaq imkanı yaranıb...\nHəm də tarix sahəsində yeni elmi məktəbin bünövrəsini qoymuş bir alimin (Çox təəsüf ki, Məmmədəli müəllim ömrünün son illərini maddi sıxıntılar və çətinliklər icərisində yaşayırmış) xatirəsinə haqq etdiyi ehtiramı göstərmiş olardıq.\nİstənilən təqdimatda Azıx mağarasının çılpaq sakini – Ayı Adam (azıx - əski türk dilində ayı deməkdir) ingilis dahisinin şinelinə bürünmüş erməni alimindən (və millətçisindən), millətçi cildinə girmiş sarkisyan, köçəryan kimi canilərdən müdrik və insanpərvər görünəcək...\nАли 2018-08-03 01:12:38\nYazı üçün sağ olun! Ancaq 1 sual. Bütün yazılı ədəbiyyatda bu rayonun dilimizdə adı Mehri verilir. Onda siz niyə Meğri yazırsınız? 2.Azıx sadəcə ayı deyil.Bu qış yuxusundan narahat edilib durğuzulmuş, qışın soyuğunda ora bura vurnuxub, çarəsiz, ac qalmış ayıdır. Və ya yatmaq üçün lazımınca piy yığa bilməməsi səbəbindən yuxuya gedə bilməyən, bioloji rezimi pozularaq təcili yem axtaran ayıdır.3.Azıx adamı homo sapiens deyil, onun əcdadı idi. Çünki bizim aid olduğumuz H sapiens isə 150 min il əvvəl yaranıb.\nSamir 2018-08-03 01:12:38\nAlqış müəllim! Belə gərəkli və vətənpərvər ruhda yazdığınız yazıya görə təşəkkür edirəm.Bəlkə, bundan sonra oyanarlar.Bəlkə də!!!\nyusif 2018-08-03 01:12:38


Şəkər Qədirli: Sınaq imtahanlarında da 700 bal toplayırdım\nArtıq ali təhsil müəssisələrinə ixtisas seçimi başa çatıb. 2018-2019-cu tədris ili üçün I-IV ixtisas qrupları üzrə öz bilik səviyyəsini sınaqdan keçirmiş və müsabiqədə yüksək bal toplayaraq ali məktəblərə qəbul olunmuş abituriyentlər səbirsizliklə ilk dərs gününü gözləyirlər. Xatırladaq ki, bu dəfə imtahanda I ixtisas qrupu üzrə 13, II ixtisas qrupu üzrə 3, III ixtisas qrupu üzrə 8, IV ixtisas qrupu üzrə isə 5 nəfər olmaqla, ümumilikdə 29 abituriyent onlara təqdim olunmuş bütün test tapşırıqlarına düzgün cavab verib və maksimum nəticə - 700 bal toplayıb. Bu da əvvəlki illərlə müqayisədə rekord göstəricidir.\nBeləliklə, ənənəyə sadiq qalaraq, bu il də 700 bal toplayan abituriyentləri oxucularımızla tanış edirik. Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən respublikanın ali məktəblərinə keçirilən qəbul imtahanlarında 700 bal, yəni maksimum nəticə göstərən abituriyentlərdən biri də Göyçay rayon Ləkçıplaq kənd 1 saylı tam orta məktəbinin məzunu Şəkər Qədirlidir. Məlumat üçün bildirək ki, məktəbin builki 60 məzunundan 26 nəfəri imtahanlarda uğurla iştirak edərək tələbə adını qazanıb. Məktəbin məzunu Qədirli Şəkər Nail qızı isə I ixtisas qrupu üzrə 700 bal toplayıb. Şəkər rayon üzrə ilk dəfə ən yüksək nəticəni göstərib. O, öz ailəsinə, doğulub boya-başa çatdığı rayona böyük sevinc bəxş etdiyinə görə xoşbəxt olduğunu və qürur hissi keçirdiyini deyir: “700 bal toplamaq gözəl hissdir, hər zaman belə nəticə olmasını arzulamışam və arzuma çatdım. Sınaq imtahanlarında da 700 bal toplamışdım. Birinci imtahanda diqqətsizlik ucbatından 685 bal toplamışdım. İkinci dəfə özümü sınamaq istəyirdim və bu nəticəni əldə edəcəyimə inanırdım. Təhsilimi isə Bakı Ali Neft Məktəbinin informasiya təhlükəsizliyi fakültəsində davam etdirmək istəyirəm”.\nBu nəticə heç də təsadüfi deyil. Belə ki, Ş.Qədirlinin sözlərinə görə, onun bacısı da bir neçə il öncə yüksək balla (677 bal) ali məktəbə qəbul olub, hazırda BANM-da təhsil alır. Şəkər rayon üzrə öz bacısının rekordunu yeniləyib.


Qənirə Paşayeva qazi Musa Hüseynovla görüşüb | İctimai.Az\n06.12.2020 - 17:14 706\nQənirə Paşayeva qazi Musa Hüseynovla görüşüb\nMədəniyyət Komitəsinin sədri Qənirə Paşayeva Azərbaycan Böyük Vətən Müharibəsinin qazisi Musa Hüseynovla görüşüb, yaralı qazinin səhhəti və qayğıları ilə maraqlanıb.\n“Siz əsgər və zabitlərimiz müqəddəs bayrağımızı azad edilmiş şəhər və kəndlərimizdə dalğalandıraraq tarixi hadisənin iştirakçısı və şahidi oldunuz. Sizlər başda Ali Baş Komandanımız olmaqla Ordumuzun qüdrətini, xalqımızın birliyini, ləyaqətini dünyaya göstərdiniz.\nMənsub olduğunuz Silahlı Qüvvələrimizin xilaskarlıq missiyası mədəniyyət beşiyimiz Şuşa şəhərinin, tapdaq altında qalmış, dağıdılmış, təyinatı dəyişdirilmiş yüzlərlə mədəniyyət müəssisəsinin, ibadətgahın, abidənin də bərpası, təmiri üçün imkanlar açdı.\nMüharibə günlərində şəhid olan hərbçilərimizin ruhu qarşısında bir daha ehtiramla baş əyir, onların müqəddəs işinin yarımçıq qalmadığı üçün qürur hissi keçiririk.\nSizi, Sizin timsalınızda çiyin-çiyinə döyüşdüyünüz bütün əsgər və zabitlərimizi bir daha tarixi Zəfər və xilaskarlıq missiyasının uğurla sonuclanması münasibəti ilə ürəkdən təbrik edirəm!” – xanım Paşayeva deyib.\nCənab Prezidentin, Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevanın yaralı hərbçilərimizə xüsusi diqqət və qayğısını minnətdarlıqla qeyd edən Komitə sədri, bu diqqət və qayğının hər bir məmur, millət vəkili, işadamı üçün örnək təşkil etdiyini bildirib.\nMusa Hüseynov səmimi görüş üçün təşəkkür edib.\n15.01.2021 - 20:33


Aktinedidlər — Vikipediya\nAktinedid gənələr— Bostan-tərəvəz bitkilərinin zərərvericisi olan aktinedid gənələrinin növ tərkibi, qidalanması, yayılması və bioekoloji xüsusiyyətləri haqqında ətraflı məlumat verilir. 4 fəsilə, 9 cinsə aid olan 24 növ gənə tədqiq etmişik ki, onlardan da 3 növü – Cecidophyes collegiatus, Trimeroptes rubi, Bryobia rustavensis Azərbaycan faunası üçün ilk dəfə verilir. Eyni zamanda bu gənələrin yırtıcıları olan 1 növ fitoseid gənəsi – Amblyseius finlandicus və fauna üçün yeni olan 1 pərbüzən növü – Scumnus subvillosus da tərəfimizdən aşkarlanmışdır. Müxtəlif coğrafi və iqlim şəraitindən asılı olaraq respublikamızda becərilən bostan-tərəvəz bitkilərinin məhsuldarlığının artırılması həmişə diqqət mərkəzində olmuşdur. Müəyyən illərdə bu bitkilərin məhsuldarlığının 30-40 faizi geniş yayılma arealına malik olan zərərvericilər, xüsusən də aktinedid gənələri tərəfindən məhv edilir. Nəticədə məhsul itkisi çoxalır, keyfiyyət aşağı düşür. Belə ciddi zərəri törədən növlərin fəaliyyət dairəsini zəiflətmək üçün mütləq onların bioekoloji xüsusiyyətlərini ətraflı surətdə öyrənmək lazımdır. Bu gənələrdən bəziləri bostan-tərəvəz bitkilərindən otlara, ağac, kol və yarımkol bitkilərinə və ya əksinə miqrasiya edərək həyat fəaliyyətlərini davam etdirirlər.\n1 Cins: Vasates Shimer, 1889\n2 Cins: Aceria Keifer, 1944\n2.1 Aceria Keifer\n2.2 Aceria tristriata\n2.3 Aceria erinea\n2.4 Aceria avanensis\n2.5 Aceria brachitarsa\n2.6 Aceria amicula\n2.7 Eriophys armeniacus\n2.8 Tegonotus juqlandis\n3 Cins: Aceria Keifer, 1944\n3.1 Anthocoptes cornicola\n3.2 Epitremus trilobus Nalepa\n4 Cins : Phyllocoptes\n5 Cins: Phytoptus Dujardin\n6 Rhyncaphytoptus sanahinensis\n7 Fəsilə: Anystidae Oudemans\n7.1 Cins: Anystis\n7.2 Cins: Bechsteinia Oudemans, 1936\n8 Fəsilə: Bryoriidae Berlese, 1913\n8.1 Cins: Bryobia Koch, 1836\n9 Fəsilə: Eriophyidae Nalepa, 1898\n9.1 Cins: Eriophyes Siebold, 1850\n10 Fəsilə: Tetranychidae Donnadieu, 1875\n10.1 Cins: Tetranychus Dufour, 1832\n10.2 Tetranychus crataegi\n10.3 Tetranychus urticae\n10.4 Tetranychus sambuci\n10.5 Tetranychus viennensis\n11 Cins: Panonychus Yokoyama, 1929\n12 Cins: Schizotetranychus Traqardh, 1915\n12.1 Schizotetranychus rubiphilus\n12.2 Schizotetranychus pruni\n12.3 Schizotetranuchus carpini\n13 Fəsilə: Tydeidae Kramer, 1877\n13.1 Cins: Tydeus Koch, 1836\n13.2 Cins: Lorryia Oudemans, 1925\n14 Fəsilə Rhyllocoptide\n14.1 Anthocoptes striatus Ponomareva, 1967\n14.2 Vasates unguiculatus\n14.3 Vasates erineovarqans\n14.4 Vasates nigrus\n14.5 Vasates arzakanensis\n14.6 Oxypleurites juglandis\nCins: Vasates Shimer, 1889[redaktə | mənbəni redaktə et]\nVasates lucopersici Massei 1929 və ya pomidorun qonur gənəsi – 4 ayaqlı gənələr (Eriophyidae) fəsiləsinə daxildir. İyvari bədən quruluşuna malik olmaqla uzunluğu 0.14-0.21 mikrometrdir. Rəngi solğun sarımtıldan qəhvəyi – qırmızıya qədərdir. Ayağı 2 cütdür. Sürfələr yetkinlərdən bədən ölçülərinin kiçik olmalarıyla fərqlənirlər. Qonur gənə pomidordan başqa digər mədəni və yabanı badımcan-kimilərlə də qidalanır. Pomidorun bütün yerüstü hissələrini yoluxdurub zədələyir. Gümüşü rəngdə olan bu zədələrin izləri əvvəlcə gövdə üzərində və yarpağın alt səthində müşahidə olunur. Sonra yavaş-yavaş gövdə boyunca yuxarıya tərəf yayılaraq qonur-qəhvəyi rəngli ləkəyə çevrilir. Yoluxmuş gövdənin üzərində olan tükcüklər töküldüyündən onun rəngi də dəyişilərək dumanlı görünür, yuxarıya tərəf (gövdə boyunca) dayaz çatlar əmələ gəlir. Yarpaqlar burulur, quruyur və tökülür(Şəkil 1). Yoluxmuş bitkilər böyümədən qalır, meyvələri xırdalanır, yığılır və üzəri qırış-qırış olur. Zərərvericinin miqdarından asılı olaraq zədələnmə çox olduqda meyvənin qabığı kobudlaşır, çatlayır, qonur-boz rəng alır, dadını itirir. Bitki bu zaman 30-50% məhsul itirir, çox vaxt da tələf olur. Yüksək nəmlik, yüksək temperatur gənənin inkişafını ləngidir. Bunun əksinə olaraq aşağı temperatur inkişafa kömək edir. Deməli, qışlamış gənə optimal şərait olarsa il boyu arta bilər. Belə olan halda nəslin inkişafı 12-15 gün çəkir. Bir dişi fərd təxminən 50-yə qədər yumurta qoyur və 40-45 gün yaşayır. Qonur gənənin inkişaf tsiklini müşahidə edəndə məlum olur ki, bu zərərverici ancaq badımcankimilər fəsiləsinə xas olan çox illik otlar və bitki qalıqları üzərində qışlayır. Heç vaxt torpaqda qışlamayan bu gənənin inkişafının orta davamlılığı yumurta mərhələsindən imaqoya qədər 25 o S temperaturda 7,5 gün, 15 o S isə 14 gün çəkir. Temperatur onların böyümələrinə təsir göstərən əsas amildir.\nCins: Aceria Keifer, 1944[redaktə | mənbəni redaktə et]\nAceria Keifer[redaktə | mənbəni redaktə et]\nAceria macrochella  – Bostan – tərəvəz bitkiləri, otlardansa yonca olan hər yerdə rast gəlir. Yarpaqların səthində kisəyə bənzər fırlar əmələ gətirir. Fırların sayı o qədər də çox olmur. Müəyyən müddətdən sonra tədricən artaraq, 50-60-a çatır. Rəngləri qırmızımtıl və ya sarımtıl olur. Material Ağstafanın Köçəsgər, Aşağı Kəsəmən, Həsənsu, Qaçaq Kərəm kəndlərində və Səməd Vurğun qəsəbəsində əkilmiş bostan – tərəvəz bitkiləri üzərindən yığılmışdır. Tədqiqat zamanı fır gənələrindən başqa tetranixid gənələri də toplanmışdır.\nAceria tristriata[redaktə | mənbəni redaktə et]\nAceria tristriata – Qoz ziyilli gənəsinin yetkin fərdləri mikroskopik canlılardır. Qeyd edildiyi kimi ayaqları 2 cütdür. Bu əlamətinə görə tor gənəsindən asanlıqla fərqlənir. Bu növün deytogen, yəni qış dişilərinin təsvirini ilk dəfə A.Nalepa (Nalepa, 1889, 19 10) vermişdir. Daha sonra bu təsvirə H.Farkaş (Farkas, 1960) əlavələr etmişdir. Növün morfologiyası haqqında daha dolğun və ətraflı məlumatlara A.S. Hassanın (Hassan, 1928) işlərində rast gəlirik. Qoz ziyilli gənəsi yarpaqların üst səthində düzgün olmayan konusvari, kobud ziyilli fırlar əmələ gətirir və gənələr də həmin fırların içərisində qışlayırlar. Bu fırların diametri 1,0-1,5, hərdən də 2,0 mm olur. Rəngləri yaşlarından və işıqlanma dərəcəsindən asılı olaraq dəyişilir. Yazda işıq düşən yarpaqların üzərindəki fırların rəngi çəhrayı və ya sarımtıl, yayın ortalarında qırmızı, payızda- vegetasiyanın sonunda isə tünd albalı rəngində olur. Kölgə düşən yarpaqlarda olan fırların rəngi sarı qalır və yarpaq damarlarının yanında yerləşir. Payızda isə tumurcuqlarda paslı ərp tipində görsənir . Qoz meyvəsinin əmələ gəlməsinə yaxın görünməyə başlayan bu gənələr, həm də qozun mətli hissəsində məskən salır. Orada yarpaqlarda əmələ gələn fırlara nisbətən iri, açıq yaşıl rəngli (qozaların rəngində) fırlar əmələ gətirirlər (şəkil 3, 4).Qoz ziyilli gənəsinin inkişaf mərhələsi belədir: yumurta – nimfa I – nimfa II – yetkin fərd. Dişilər cavan zoğlarda tumurcuqların əsasında, catlarda və digər bu kimi yerlərdə qışlayır. Yaz miqrasiyası aprel ayından başlayır və tumurcuqların açılması dövrünə təsadüf edir. Tam formalaşmış fırlar may ayının ortalarında əmələ gəlir. Elə bu zaman da dişilər kürəyə bənzər formada yumurtalar qoymağa başlayır. Birinci generasiya iyunun axırında başa çatır və şəraitdən asılı olaraq 3-5 nəslə başlanğıc verir. Birinci nəslin inkişafı təxminən bir ay çəkir. Gənələrin sayının artması iyun ayından başlayır və iyul ayının ikinci yarısında maksimuma çatır . Bir fırda ən azı 50-ə qədər fərd olur. Bu vaxtdan payız miqrasiyası başlayır. Qeyd etdiyimiz bu gənə növünün yayda qoz yarpağı üzərində yaratdığı yeni fırlar həmin yarpağı möhkəm deformasiya etməklə, bütöv yarpaqların inkişafını ləngidir. Ən çox rütubətli yerlərdə bitən cavan ağacları yoluxdurub, onların uc yarpaqlarını zədələyən, Aralıq dənizi – Orta Asiya növü olan bu gənə Azərbaycanda ilk dəfə S.H.Xəlilova  tərəfindən (Qəbələ, Oğuz, Şamaxı, Quba, Qusar, Xaçmaz, Dəvəçi, İmişli rayonlarında) öyrənilmişdir. Biz isə bu növə aid materialı Qazax rayonunun Xılxına kəndindən (N41.173249, E45.414101) yığmışıq.\nAceria erinea[redaktə | mənbəni redaktə et]\nAceria erinea  – Qoz keçəli gənəsi ancaq qoz ağaclarına ziyan vurur. İlk dəfə A.Nalepa tərəfindən (Nalepa,1891) qeyd edilən bu növün klassik təsvirini Q.Kifer (Keifer 1938, 1952) vermişdir. Sorucu ağız aparatına malik olan sarımtıl rəngli keçəli qoz gənəsi Ağstafa rayonunun Poylu kəndində (N41.15422, E45.45339) becərilən və meşədə (N41.152798, E45.41718) rast gələn qoz ağaclarının yarpaqlarından yığılmışdır. Azərbaycan faunası üçün ilk dəfə qeyd olunan bu növ sorucu ağız aparatı vasitəsilə yarpaqların hüceyrə şirəsini sorur və nəticədə həmin yerdə yarpaqların üst səthində qalın divarlı, iri, girdə qabarıqlar və ya şişkinliklər əmələ gəlir. Yarpaqların alt səthiıdə isə həmin qabarıqlara uyğun müxtəlif ölçülü çökəkliklər yaranır. Çökəkliklərin daxili divarı isə sarımtıl rəngli sıx tükcüklərlə (erineum) örtülmüş olur. Bu mənzərə keçəni xatırladır (adı da buradan götürülüb) və gənələr orada açıq halda yaşayır (şəkil 5). Tükcuk və ya keçə ilə əhatə olunmuş ərazinin ölçüsü 0,25 – 4,50 mikrometr təşkil edir.A.erinea gənəsinin biologiyası bir çox cəhətdən A. tristriata ilə oxşardır. Bu növ də öz inkişafını yumurta – nimfa I – nimfa II – yetkin fərd mərhələsində başa vurur. Dişilər cavan zoğlarda, tumurcuğun əsasında, catlarda və s. bu kimi yerlərdə qışlayır. Aprel ayından başlayan və təxminən 15-20 gün davam edən yaz miqrasiyası tumurcuqların açılmasına təsadüf edir. May ayının ortalarında dişilər yumurta qoymağa başlayır. Qoz keçəli gənəsinin nəslinin inkişafı 1ay çəkir və iyun ayının axırında bitir. Ancaq sonrakı nəsillər daha tez inkişaf edir. Gənə generasiya zamanı 4 nəslə başlanğıc verir. Bu növün əmələ gətirdiyi keçələrin daxilindəki gənələrin sayı o qədər də çox olmur. Bunu belə izah etmək olar ki, keçəli gənələr açıq yaşayan növlər olub, fır əmələ gətirmirlər. Burada yırtıcı gənələr də az olmur və onların fəaliyyətinin nəticəsində qeyd edilən 4 ayaqlı gənənin sayı da az olur. Onların sayı ən çox iyul ayında artır. Yazda əmələ gələn keçələr yarpaqları möhkəm deformasiya edərək, onların inkişafını ləngidir. Avropa növü olan bu gənə az rütubətli yerlərdə bitən qoz ağaclarını yoluxdurmaqla zoğların əsasında yerləşən yarpaq və zoğlara ciddi ziyan vurur. Nəticədə həmin zoğ və yarpaqlar böyümədən qalaraq məhv olur. Çox maraqlıdır ki, A.tristriata və A.erinea növləri heç vaxt eyni yarpağı yoluxdurmurlar. Ancaq kütləvi çoxalma zamanı hərdən belə hallara past gəlmək olar. Holarktik növdür.\nAceria avanensis[redaktə | mənbəni redaktə et]\nAceria avanensis  – Bu gənə uzunsov,qurdvari bədəni olan ağımtıl və ya qırmızımtıl rəngdədir. Yarpağın səthində ziyilli fırlar əmələ gətirir. Həmin fırlar Aceria tristriata növünün əmələ gətirdiyi fırlardan bir az iri olması ilə fərqlənir. Ön Asiya növüdür .\nAceria brachitarsa[redaktə | mənbəni redaktə et]\nAceria brachitarsa – Növün kaliforniya (Juglans californica Wats.) və hind qozunun yarpaqlarında yaşaması və zərər vurması aşkar edilmişdir. Bu növ kisəvari fır əmələ gətirən sərbəst yaşayan növdür. Fır əmələ gətirən qış dişilərinin rəngi qırmızı, narıncı və ya çəhrayı, yay dişilərininki isə şəffaf ağdır. Təəssüf ki, nəzəri və əməli əhəmiyyəti böyük maraq doğuran bu növün qidalanması və çoxalması tam öyrənilməyib.\nAceria amicula[redaktə | mənbəni redaktə et]\nAceria amicula  Bu növün Aceria brachitarsa gənəsinin əmələ gətirdiyi fırların daxilində onunla simbioz halında yaşadığı aşkarlanmışdır. Onun haqqında olan məlumatlar da Q. Kifer  tərəfindən verilmişdir. Belə ehtimal olunur ki, A.amicula A.brachitarsa növünün yay dişisidir.\nEriophys armeniacus[redaktə | mənbəni redaktə et]\nEriophys armeniacus . – Uzun, qurdabənzər bədəni var. Qoz yarpaqlarının mərkəzi damarı boyunca iki tərəfli konusa bənzər fırlar əmələ gətirir. Fırlar yazda açıq yaşıl rəngdə olur, yayda isə yavaş-yavaş qızarır. Tumurcuq pulcuqlarının arasında qışlayırlar. Yazda qış dişiləri sakitlik dövründən çıxır, tumurcuqlardan yarpaqlara keçir və orada fırlar əmələ gətirirlər. Yoluxmuş yarpaqlarda fırların miqdarı çoxalmır, başqa yoluxmamış yarpaqlarda isə görünmürlər. Deməli, fır əmələ gəlmə prosesi ancaq müəyyən olunmuş vaxtda baş verir. Qış dişiləri qış sığınacağından çıxandan 15 gün sonra yumurta qoymağa başlayırlar. Yoluxmuş yarpaqlar böyümədən qalır, meyvələri xırdalanır. Aralıq dənizi – Orta Asiya növüdür.\nTegonotus juqlandis[redaktə | mənbəni redaktə et]\nTegonotus juqlandis  – Qoz yarpaqlarının alt və üst hissəsində hüceyrə şirəsi ilə qidalanır. Yoluxmuş yarpaqlar sarımtıl yaşıl rəng alır. Zoğların gizlin yerində açıq halda qışlayırlar. Holarktik növdür.\nAnthocoptes cornicola[redaktə | mənbəni redaktə et]\nAnthocoptes cornicola  – Zoğal ağacının yarpaq və zoğlarından toplanıb.Yarpağın alt səthində yaşamağa uyğunlaşan növ açıq yaşayandır. Fəaliyyəti dövründə yarpağın kənarlarının yuxarıya tərəf burulmasına səbəb olur. Deytogin dişilər tumurcuqlarda qışlayırlar.\nEpitremus trilobus Nalepa[redaktə | mənbəni redaktə et]\nEpitremus trilobus – Kəndəlaş yarpaqlarından yığılmışdır. Yoluxmuş yarpaqların kənarları yuxarıya tərəf burulmuş olur.Yarpağın zədəli yerləri tez-tez rəngini itirir, rəngsizləşir və qırışıqlı forma alır. Növ Azərbaycan faunası üçün ilk dəfə qeyd edilir.\nCins : Phyllocoptes[redaktə | mənbəni redaktə et]\nPhyllocoptes[redaktə | mənbəni redaktə et]\n – Bədəni enli iy şəkilli, rəngi ağımtıl, uzunluğu 160-180, eni 55-70 mikrometrdir. Qara murdarçanın və qarağacın yarpaqlarında aşkar etmişik. Səthində əyilmə və deşilmə müşahidə olunan bu zədəlı yarpaqların qıraqları çox və ya az dərəcədə dalğalı, demək olar ki, kəsilmiş, yuxarıya tərəf burulmuş (bükülmüş) olur.\nCins: Phytoptus Dujardin[redaktə | mənbəni redaktə et]\nPhytoptis avellanae – Fındıq və yemişan bitən hər yerdə bu gənə növünə rast gəlmək olur. Əsas yarpaq tumurcuqlarına ziyan vurur. Zədələnmiş tumurcuqlar diametri 10-14mm olana qədər böyüyür, yəni yarpaq tumurcuqları anormal inkişaf edir. Bu növ gənələr girdə formalı olub, zədələnmiş tumurcuqların pulcuqlarının alt səthində qabarıqlı çıxıntılar əmələ gətirirlər (3). Bütün həyatı boyu tumurcuqların içərisində yaşayaraq orada postembrional (rüşeymdən sonrakı inkişaf) fazasında qışlayır.Yazda sakitlik dövründə olan gənələr zədələnmiş tumurcuqlardan çıxırlar. Qış dişilərindən (deytogin) başqa hamısı qidalanma və çoxalma proseslərini davam etdirirlər. Qış dışıləri isə bu zaman zədələnmiş tumurcuqları tərk edərək cavan tumurcuqlara keçirlər. Yay dişiləri (protoginlər) köhnə tumurcuqlarda fırlar quruyanacan qidalanır və çoxalırlar. Bu gənənin fır əmələ gətirməsi apreldən başlayıb may ayının axırlarına qədər davam edir. Tumurcuqlar yazın əvvəlində oyandığı üçün onların daxilində olan fərdlərin əksəriyyəti fir əmələ gətirib çatdıra bilmirlər və nətiçədə məhv olurlar (1). Eriophyes filiformes – Monofaqdır. Qarağac yarpaqlarında müşahidə edilib. Yarpağın alt səthində zəif tükcüklü ziyillər əmələ gətirir. Belə yarpaqlar qırışlı olur, mərkəzi damar boyunca əyilmiş, qısalmış formada qeyri – normal inkişaf edir. Nəticədə ağac zəifləyir, boyatmadan qalır.\nRhyncaphytoptus sanahinensis[redaktə | mənbəni redaktə et]\nRhyncaphytoptus sanahinensis Enli iyvari bədənə malikdir. Dorsal qılçıqda xətt aydın görünür. Tergit iri, sternitlər isə xırdadır və üzəri mikroqabarıqlarla örtülüdür. Qoz ağacının yarpaqlarının alt səthində yaşayaraq onları yoluxdurur və nəticədə həmin yarpaqlar burulur, quruyub tökülür. Bu növ haqqında məlumat ilk dəfə 1968- ci ildə qeyd olunub. Holarktik növdür. Maraqlıdır ki, gənələrin normal qidalanması və çoxalması cavan yarpaqlarda mümkündür. Yoluxma dövründə yarpaqlar quruyur, vaxtından əvvəl tökülür, yaşıl meyvələr məhsuldarlığını itirir. Beləliklə, qeyd edilən gənələrin fəaliyyəti dövründə qoz ağacının vegetativ və generativ orqanları yoluxaraq zədələnir. Nəticədə ağac inkişafdan qalır, vaxtından əvvəl quruyur və məhsuldarlıq aşağı düşür. Ona görə də gələcəkdə əldə edilən nəticələr və ədəbiyyat məlumatları əsasında bu gənələrin faunasını dərindən öyrənmək, geniş müşahidələr aparmaq və imkan daxilində bioloji mübarizədən istifadə etmək zəruridir.\nFəsilə: Anystidae Oudemans[redaktə | mənbəni redaktə et]\nAnystidae Oudemans, 1902-Azərbaycan faunasında 5 cinsə aid 7 növ aşkar edilib.\nCins: Anystis[redaktə | mənbəni redaktə et]\n Anystis baccarum  – Giləmeyvəli anistis Azərbaycanda geniş yayılıb. Evribiont növdür. Ovalıqlardan yüksək dağlıq ərazilərə qədər rast gəlinir. Gəncə - Qazax bölgəsində Şəmkir (Aşağı Seyfəli kəndinin ətrafları) və Göygöldə (Hacıkənd qəsəbəsinin və Mixaylovka kəndinin ətrafları) tapılıb. Şəmkir rayonunda (Aşağı Seyfəli kəndi) üzümlüklərdən,daşların altından tapılıb(Aslanov 2008). Əsasən partenogenetik yolla çoxalır. Erkəkləri az rast gəlir. Daşların və döşəmənin altına qoyulan yumurtaları qışlayır. İldə 3 nəsil verir. Xırda buğumayaqlılarla, o cümlədən, ayaqquyruqlularla qidalanır. Kannibalizmdə müşahidə edilr. Kosmopolit növdür.\nCins: Bechsteinia Oudemans, 1936[redaktə | mənbəni redaktə et]\nBechsteina schneideri  – Azərbaycanın üzümlüklərindən, Şəmkir rayonunda (Aşağı Seyfəli kəndi) daşların altından tapılıb. Azərbaycanda geniş yayılıb. Evribiont növdür. Meşələrdə, arid seyrək meşələrdə, səhralarda, quru çöllərdə, dağ çəmənli bozqırlarda, üzümlüklərdə, meyvə bağlarında və süni meşə massivlərində rast gəlinir. Bəzən evlərə daxil olur. Abşeron yarımadasında il boyu fəaldır. Cənubi (İtaliya) və Şərqi (Ukrayna: Krım) Avropa; Qafqaz (Şimali Osetiya); Orta Asiya (Асланов, 2008). Beləliklə, qeyd olunanlara əsaslanaraq demək olar ki, tədqiq olunan ərazinin üzümlüklərindən toplanan akarifaqlar zərərverici gənələri, mənənə və yastıcaları həm qabıqdəyişmə dövründə, həm də yumurta mərhələsində intensiv surətdə məhv etməklə, onların kütləvi çoxalmalarına mane olur, artımlarının qarşısını aktiv surətdə alırlar.\nFəsilə: Bryoriidae Berlese, 1913[redaktə | mənbəni redaktə et]\nCins: Bryobia Koch, 1836[redaktə | mənbəni redaktə et]\nBryobiia redikorzevi - Bu gənə əksər ədəbiyyatlarda meyvə ağaclarının zərərvericisi kimi verilir, lakin həmin gənənin meşədə bitən cır meyvə ağaclarının yarpaqlarına zərər verməsi də aşkar edilmişdir (1). Deməli, belə məlum olur ki, meşə ağacları gənələrin yayılma mənbəyini təşkil edir. Biz də materialı əzgil, itburnu, cır tənək yarpaqlarının alt səthindən yığmışıq. Müşahidə apardığımız yerlərdə digər bitkiyeyən gənələrə nisbətən geniş yayılmış ciddi zərərvericilərdəndir. Tetranixoid gənələrindən alın çıxıntısının olması və tor əmələ gətirməməsi ilə fərqlənən bu gənənin yarpaq, zoğ, meyvə və budaq üzərində yerləşməsi əl lupası ilə də təyin edilə bilir. Külli miqdarda çoxaldığı zaman yarpaqda olan dəyişiklik və özünün tünd yaşıl və bəzən qonur rəngi onun başqa gənələrdən tez fərqlənməsinə səbəb olur. B.redikorzevi gənəsinin yarpaqlara yoluxub artmasına səbəb gənənin növ tərkibinin və vurduğu zərərin indiyə qədər tam öyrənilməməsi və həm də ona qarşı mütəşəkkil mübarizə tədbirlərinin aparılmaması olmuşdur. Müşahidələr zamanı zərəverici gənələrin təbii düşmənlərinə də təsadüf edilmişdir. Ümumiyyətlə, bitkiyeyən gənələrin biosenozu çox zəngindir. Bura onun təbii düşmənlərindən başqa ciddi zərərverici olan yastıcalar, mənənələr, cücülər və s. də daxildir. Bunları nəzərə alaraq onlara qarşı kompleks mübarizə tədbirlərindən istifadə edilməsi diqqət mərkəzində olmalıdır.\nFəsilə: Eriophyidae Nalepa, 1898[redaktə | mənbəni redaktə et]\nCins: Eriophyes Siebold, 1850[redaktə | mənbəni redaktə et]\nEriophyes gracilis  – Polifaqdır. Böyürtkən və çiyələk yarpaqlarında fırlar əmələ gətirərək yarpağı zədələyir. Zədələnmiş bitkinin meyvəsi kiçilir, dadını itirir, bitki özü isə zəifləyir. Xarici amillərin təsirinə az dözümlü olur. Eriophyes ilicis– Silindrik bədəninin uzunluğu 140 -160, eni isə 40-55 mikrometr olan bu növə palıd ağacının yarpaqlarında rast gəlmişik. Yarpaqların alt səthində yaşayır, kərpici qonur rəngli keçə əmələ gətirir və yarpağın spiral kimi burulmasına səbəb olur . Eriophyes tiliae  – Bədəni uzunsov, silindrikdir. Cökə yarpaqlarının üzərindən yığılıb. Yarpağın üst səthində səpələnmiş halda olan buynuzvari fırlar əmələ gətirir. Fırlar hamar və tükcüklü, sarımtıl ağ, açıq qonur, al qırmızı rəngdə olmaqla, sayları yarpaq üzərində 50-80 ədədə çatır. Alt səthdə isə sivri, silindrik tükcüklər dəstəsi müşahidə edilir. Bunlarla bərabər, həm də yarpaqlarda (damarlar üzərində) çox da böyük olmayan girdə qabarıqlar görünür. Eriophyes tamaricis  – Yulğun kolunun cavan zoğlarını yoluxdurur. Onların üzərində düzgün olmayan formada inkişaf edərək kürə şəklində tüklü, nahamar səth yaradır, kobud qabarıqlar əmələ gətirir. Yarpağın alt səthi isə gümüşü rəngli tükcüklərlə örtülərək qabarıqlı olması ilə diqqəti cəlb edir. Eriophyes vermiformes  – Ağımtıl rəngli bu gənə növü fındıq ağacindan yıgılmışdır. Əsasən zoğ və yarpaqları, tumurcuqları yoluxdurur. Yoluxmuş tumurcuqlar normal böyümür, zoğların möhkəm qısalmasına səbəb olur. Zoğların üzərində, yarpaqların alt səthində qeyri normal formada sıx tüklü, qırışlı fırlar əmələ gətirir. Əvvəlcə yaşıl, sonra isə qonur rəngdə olan bu fırların ölçüsü kiçik, 2 mm-ə qədər olmaqla, yarpağın alt səthində çıxıntılar əmələ gətirir. Nəticədə zoğlar inkişafdan qalır, üzərindəki yarpaqlar qat şəklində bükülərək, üzəri tüklərlə örtülür və saralaraq quruyub tökülür. Ən ciddi zərərvericilərdən hesab olunur. Bu gənələrə fındıq bitən hər yerdə rast gəlinir. Ən aktiv dövrləri may – oktyabr aylarıdır (5). Eriophyes pyri  – Bədəni qurdvari, uzunsov; uzunluğu 220-270, eni 45-60 mikrometrdir. Aprel – sentyabr aylarında çox olur. Yoluxmuş yarpağın hər 2 səthində aydın görünən fırlar əmələ gətirir. Əzgil və heyva yarpaqlarından toplamışıq. Yoluxmuş yarpaqları güclü zədələyirlər. Fırların rəngi yazda açıq yaşıl, payızda tünd qəhvəyi və ya qara rəngli olmaqla ən çox yaz-yay aylarında cavan yarpaqlarda əmələ gəlir. Gənələrin dişi fərdləri tumurcuq pulcuqları arasında qışlayır və oradan tumurcuqlar açılanda çıxırlar. Birinci 8-10 gündə gənələr açıq halda yarpaqların üzərində yaşadıqları üçün çox zəif olurlar. Bu xüsusiyyəti kimyəvi dərmanlama zamanı nəzərə almaq lazımdır. Birinci nəslin inkişafı 25 gün davam edir. Bu geniş yayılmış zərərverici gənələrin disi fərdləri iyul ayının axırlarında qışlamağa gedirlər. Eriophyes ulmicola  – Qarağac yarpaqlarında müşahidə edilib. Fır əmələ gətirmir. Yoluxmuş yarpaqlarda 1 mm diametri olan xırda, zəif tükcüklü ziyillər əmələ gətirir. Ziyillər əvvəlcə sarımtıl, sonra isə qonur rəngdə olur. Onlar yarpaqların hər 2 tərəfində görünür və belə yarpaqlar qırışlı olur, mərkəzi damar əyilmiş, qısalmış olmaqla qeyri-normal inkişaf edir. Eriophyes stenaspis – Əzgil və böyürtkən yarpaqları üzərindən yığılmışdır. Zədələnmiş yarpaqların kənarları nazik, alt və üst tərəfləri qatlanmış olur. Həmin hissə içəridən sərt və sivri, qısa tükcuklü olur və qırmızımtıl rəng alır. Bəzən elə hal olur ki, yarpaq inkişaf edir, ancaq qırılmış vəziyyətdə qalır.\nFəsilə: Tetranychidae Donnadieu, 1875[redaktə | mənbəni redaktə et]\nCins: Tetranychus Dufour, 1832[redaktə | mənbəni redaktə et]\nTetranychus turkestani  – Polifaqdır, ən çox badımcan, xiyar, pomidor, kartof, lobya, kök, kələm, günəbaxanda rast gəlir. Bəzən meyvə ağacları və qarğıdalıda da müşahidə olunur (4). Yarpağın zədələnən yerində sıx tor əmələ gətirir. Yayın birinci yarısında gənələrin miqdarı az olduğundan yoluxma da az olur. Ancaq uyul ayından başlayaraq gənələrlə intensiv yoluxma başlayır ki, buna akaroz yoluxma da deyilir. Ən çox akaroz yoluxma badımcan, kələm və xiyarda baş verir. Yayın sonunda badımcanın yarpaqlarının 50 % -dən çoxu gənələrlə yoluxmuş olur. Hər yoluxmuş yarpaqda təxminən 150-155 ədəd yetkin fərd olur. Xiyarda və kələmdə bu vaxtlar gənələrlə yoluxma 100%-ə çatır. Gəncə, Ağstafada ispanaq və çuğundur yarpaqları üzərində müşahidə olunmuşdur. Dişi fərdlər çox da böyük olmayan kaloniya halında yaşayırlar. Alaq otları, tökülmüş yarpaqlar və başqa bitki qalıqları arasında qışlayan gənələrin əksəriyyəti temperatur aşağı düşəndə məhv olur. Yazda isə müxtəlif yem və bostan-tərəvəz bitkilərinə miqrasiya edərək qidalanır, çoxalır və iri kaloniyalar əmələ gətirirlər. Təxminən 250-300 yumurta qoyan dişilər orta hesabla 30 günə qədər yaşayır. İl ərzində 8-15 nəsil verən gənələr avqust-oktyabr aylarında qırmızımtıl rəng alır və qış sığınacaqlarına çəkilirlər (5). Sadalanan bu növlərdən başqa aşağıdakı cədvəldə göstərilən digər aktinedid gənələri də tədqiq edilmişdir. Tədqiqatlar zamanı bostan-tərəvəz bitkilərini yoluxduran aktinedid gənələrinin bütün fazalarının Phytoseiidae və Tydeidae, eləcə də Coccinellidae fəsilələrinin bəzi növləri tərəfindən aktiv sürətdə (gizli həyat tərzi keçirənlər yaz-yay-payız miqrasiyası zamanı, açıq yaşayanlar isə vegetasiya zamanı) məhv edilməsi də müşahidə olunmuşdur. Yoluxmuş pomidor və badımcan yarpaqlarında güclü fırlar əmələ gətirən Vasates lycopersici gənəsinin bioekoloji xüsusiyyətlərinin öyrənilməsi zamanı onunla qidalanan bir növ fitoseid gənəsi – Amblyseius finlandicus (Oudemans, 1915) və 1 növ pərbüzən – Scumnus subvillosus Goeze tədqiq edilmişdir. Qeyd olunan fitoseid gənəsi ancaq yarpaqların alt səthində yaşayır, yay-payız zamanı fırlara daxil olaraq onlarla qidalanır və miqdarlarını müəyyən qədər aşağı salır. Qış mövsümündə onların kütləvi məhvinə səbəb olur (6). Bundan başqa ən çox tərəvəzlərdə olan mənənə və gənələrlə qidalanan Scumnus subvillosus (Goeze1777) pərbüzən növü də tərəfimizdən aşkarlanmışdır. Başı enli, ayaqları yaşılımtıl rəngdə olan bu növ də Azərbaycan faunası üçün ilk dəfə qeyd olunur.\nTetranychus crataegi[redaktə | mənbəni redaktə et]\n – polifaqdır, geniş yayılmış növdür. Qarağac, cır armud, əzgil, palıd, yemişan yarpaqları üzərindən yığılmışdır. Aktiv həyat fəaliyyəti may – iyun aylarından başlayıir, ciddi ziyanverici hesab edilir.\nTetranychus urticae[redaktə | mənbəni redaktə et]\n – Geniş yayılma arealına malik olub, yarpaqlar üzərində yaşayaraq onlara ciddi zərər vuran bu növ kosmopolit olmaqla bərabər, həm də polifaqdır. Palıd, böyürtkən, əzgil, itburnu, heyva yarpaqlarının alt səthində məskunlaşır.Yoluxdurduğu yarpağın üzərində qəhvəyi rəngli nöqtə şəklində ləkələr əmələ gətirir. Bir müddətdən sonra bu ləkələr birləşərək yarpağın bütün səthini tutaraq, tədricən onun məhvinə səbəb olur. Gənənin sayı iyun- iyul aylarında artıb maksimum həddə çatır. Bu isə o deməkdir ki, vurulan zərərin miqdarı da maksimum olur (2).\nTetranychus sambuci[redaktə | mənbəni redaktə et]\n – Kəndəlaş yarpaqlarının alt səthindən yığılmışdır. Yarpağın burulmasına və bükülməsinə səbəb olur. Azərbaycan faunası üçün ilk dəfə qeyd edilir.\nTetranychus viennensis[redaktə | mənbəni redaktə et]\n Qida əlaqəsi: göyəm, yemişan, əzgil, böyürtkən, çiyələk, qoz.\nCins: Panonychus Yokoyama, 1929[redaktə | mənbəni redaktə et]\n===Panonychus ulmi ===  Qida əlaqəsi: əzgil, böyürtkən, itburnu, yemişan.\nCins: Schizotetranychus Traqardh, 1915[redaktə | mənbəni redaktə et]\nSchizotetranychus rubiphilus[redaktə | mənbəni redaktə et]\n Qida əlaqəsi: böyürtkən, zoğal, yemişan\nSchizotetranychus pruni[redaktə | mənbəni redaktə et]\n Qida əlaqəsi: böyürtkən, itburnu, çiyələk.\nSchizotetranuchus carpini[redaktə | mənbəni redaktə et]\n Qida əlaqəsi: qarağac, palıd.\nFəsilə: Tydeidae Kramer, 1877[redaktə | mənbəni redaktə et]\nBu fəsilə Azərbaycan faunasında 2 cinsə aid 14 növlə təmsil olunub.\nCins: Tydeus Koch, 1836[redaktə | mənbəni redaktə et]\nTydeus californicus  – Geniş yayılmışdır. Azərbaycanda, Gürcüstanda, Krım və Latviyada müxtəlif ağac və kollarda, meşələrdə, çəmənliklərdə, üzümlüklərdə və s. rast gəlir. Çox saylıdır. Tor gənələrinin effektli yırtıcısı olan bu növə aid material Qazax, Şəmkir, Göygöl rayonlarındakı üzüm bağlarından, Gəncə şəhərində isə həyətyanı sahələrdə olan üzüm bitkisi üzərindən yığılmışdır . Bağlarda, parklarda, meşələrdə, çəmənliklərdə, üzümlüklərdə yaşayaraq il boyu rast gələn bu kosmopolit növ tor və fır gənələri ilə qidalanaraq onların sayının biotənzimlənməsində xüsusi rol oynayır. Yumurta- diri doğandır. Eyni zamanda dişilərdə 10-12 yumurta inkişaf edir.Yetkin dişilər fır və yastıbədən gənələrlə, sürfələri və protonimfaları isə mənənələrin şehəbənzər bal ətirli ifrazatı ilə qidalanır. Kosmopolitdir . Tydeus longisetosus . Parklarda, üzümlüklərdə, sənaye bağlarında rast gələn bu növ Şəmkir və Ağstafa üzümlüklərindən yığılıb. Az tapılan növdür. Tor gənələrilə qidalanır. Şərqi Avropa; Ukrayna\nCins: Lorryia Oudemans, 1925[redaktə | mənbəni redaktə et]\nLorryia Oudemans, 1925 Tədqiqat yerində 2 növ aşkar etmişik. Lorryia ferulus Baker , 1944 ; Lorryia mali  – Azərbaycan faunası üçün ilk dəfə şimali-şərqi Azərbaycanda (Quba, Xaçmaz) Z.Y.Musayeva tərəfindən qeyd edilən bu növlər Ağstafadan, Qazax rayonunun Musaköy, Qarapapaq və Alpout kəndlərindən, eləcə də Şəmkir, Tovuz rayonlarının kəndlərindən və həyətyanı sahələrində olan tənəklərin yarpaqları üzərindən yığılmışdır. Eriofiid gənələrinin bütün inkişaf mərhələlərilə qidalanan gənələr kütləvi halda tənək gövdəsinin qabığı altında qışlayırlar. Avropa; Qafqaz: Krasnodar diyarı; Şimali Afrika; Şimali Amerika.\nFəsilə Rhyllocoptide[redaktə | mənbəni redaktə et]\nAnthocoptes striatus Ponomareva, 1967[redaktə | mənbəni redaktə et]\nAnthocoptes striatus – Qozun zolaqlı gənəsinin bədəni qəhvəyidir. Çiyinlərində açıq rəngli köndələn zolaqlar olan bu növAzərbaycan faunası üçün ilk dəfə qeyd olunur. Bədəni oraq şəklində əyilmiş və sferik formadadır. Uzunluğu 123, eni 42 mkm-r. Qoz ağacının tumurcuqlarının ucundan tapılmışdır. Açıq yaşayan növdür. Material Qazax rayonunun “Nohurlu”meşəsindən (N41.079542, E45.354658) yığılmışdır. Gənələr yarpaqlarn alt səthinin yuxarı hissəsində yaşayır. Kütləvi yoluxma nəticəsində yarpaqlar burulur (Şəkil 4). Adi növdür.\nVasates unguiculatus[redaktə | mənbəni redaktə et]\nVasates unguiculatus  – Bədəni enli iyvari, rəngi yaşılımtıl ləkəli ağımtıldır. Dorsal qılcıqlar şəbəkə şəkillidir. Empodi (hərəkət aparatı) 5 şüalıdır. Tergit (kürəkcik) iri və hamar, sternit isə xırdadır, üzəri mikroqabarcıqlarla örtülmüşdür. Qoz ağacını yoluxduran bu növ Aceria erinea gənəsi ilə birlikdə qoz yarpaqlarının alt səthində simbioz halında yaşayır. Dişiləri 1 illik zoğlarda açıq şəkildə qışlayır. Azərbaycan faunası üçün yenidir və material Şəmkir rayonu Qapanlı kəndində (40. 864649, 46.210942) rast gələn qoz ağaclarının yarpaqlarından, qoz ziyilli gənəsinin əmələ gətirdiyi keçələrin arasından yığılıb. Avropa – Ön Asiya növüdür.\nVasates erineovarqans[redaktə | mənbəni redaktə et]\nVasates erineovarqans . - Bədəni açıq-qəhvəyi, arxa qurtaracağı sivriləşmiş formada uzunsovdur. Dorsal qılcıqlar şəbəkə şəkillidir. Bu növ Vasates cinsinin qoz ağacında qidalanan digər növlərindən taksonomik əhəmiyyətə malik olan əlamətlərinin və özünün ölçüsünün böyük olması ilə fərqlənir . Sərbəst növdür, qoz ağacının yarpaqlarının alt səthində qoz keçəli gənəsinin əmələ gətirdiyi keçələrin içərisində yaşayır. İlk dəfə Qırğızıstanda Ponomaryova tərəfindən Oş vilayətinin AK – Terek qəsəbəsində 1967-ci ildə qeyd olunub.\nVasates nigrus[redaktə | mənbəni redaktə et]\nVasates nigrus . – Bədəni iyvari quruluşdadır. Dorsal qılçıqları hamar, frontal (ön) hissə dardır. Xeliserlər (bığcıqlar) və rostrum (qabaqdakı sərhəd) qısa, empodii (hərəkət aparatı) 4 şüalıdır. Tergit və sternitlər hamardır, rəngi açıq qəhvəyidir. Qoz yarpaqlarının alt səthində yaşayır, tez-tez A.erinea gənəsi tərəfindən əmələ gələn erineumda, yəni keçələrdə rast gəlir. Əgər yarpaq üzərində fərdlərin sayı 50 – dən çox olarsa, onda onların rəngi bozarır. Bitkinin budağının gizlin yerində yuxarı hissədə açıq şəkildə qışlayır. İlk dəfə şimali America və Macarıstanda qara qozda – Juglans nigra (Keifer, 1959; Farkas, 1965) – da qeyd edilib. Holarktik növdür.\nVasates arzakanensis[redaktə | mənbəni redaktə et]\nVasates arzakanensis  – Yarpaqların alt səthində Aceria erinea növü tərəfindən əmələ gələn keçələrdə (erineumda) yaşayır. Qoz ağacının budaqlarının gizlin yerlərində az və ya çox dərəcədə açiq şəkildə rast gəlir. Dağ İran – Orta Asiya növüdür. Elə orada Vasates meghriensis, Baqdasarian, 1975 – növü də rast gəlir. Bu 2 növ morfoloji quruluşca çox yaxındırlar. Ola bilər ki, Vasates arzakanensis növü Vasates meghriensis – in dişisidir və ya onlar eyni növün yay və qış dişiləridir. Yaxud da biri digərinin sinonimidir. Hələlik heç bir ədəbiyyatda bu növlər haqqında dəqiq məlumat yoxdur.\nOxypleurites juglandis[redaktə | mənbəni redaktə et]\nOxypleurites juglandis  – Qoz yarpaqlarında yaşayır, tez-tez rast gəlir. Ağımtıl və ya sarımtıl – qəhvəyi rəngli gənədir.Bədəni enli iy şəklindədir. İlk dəfə Q.Kifer , Q. Farkaş , A.T.Baqdasarian  tərəfindən təsvir edilib. Qoz yarpaqlarının alt səthinin yuxarı hissəsində yaşayır. Güclü yoluxma nəticəsində yarpaqlar bozarır. Dişilər zoğlar üzərində və uc hissədə qışlayır. Holarktik növdür.\n↑ (Nalepa, 1910)\n↑ 1 2 3 (Nalepa, 1889)\n↑ (Məmmədova, Xəlilov 1966)\n↑ (Xəlilova, 1957,1965)\n↑ (Nalepa, 1891)\n↑ (Musayeva 2004, 2006, 2013)\n↑ 1 2 Baqdasarian, 1970\n↑ (Багдасарян, 1970)\n↑ 1 2 (Keifer, 1939, 1951, 1959)\n↑ (Keifer, 1940)\n↑ Keifer, 1951\n↑ Farkas, 1965\n↑ Nalepa, 1924\n↑ Nalepa, 1889\n↑ (Canestrini, 1890)\n↑ 1 2 (Nalepa, 1890)\n↑ 1 2 Bagdasarian, 1970\n↑ v. Heyden, 1826\n↑ (Linnaeus, 1758)\n↑ Oudemans, 1936\n↑ Reck, 1917\n↑ 1 2 (Nalepa, 1898)\n↑ (Canestrini, 1892)\n↑ Trotter, 1901\n↑ (Pagenstecher, 1857)\n↑ Ugarov et Nikolski, 1937\n↑ Hirst 1920\n↑ Koch 1836\n↑ Schrank, 1939\n↑ Zacher, 1920\n↑ (Koch, 1836)\n↑ Resk, 1948\n↑ Oudemans, 1931\n↑ (Oudemans, 1905)\n↑ (Banks, 1904)\n↑ (Верещагина, 1958; Ливщиц и др., 1990)\n↑ (Мусаева, 2011)\n↑ Kuznetsov et Zapletina, 1972\n↑ (Oudemans, 1929)\n↑ 1 2 Ponomareva, 1967\n↑ (Nalepa, 1897)\n↑ (Дe – Mиллo, 1968)\n↑ (Дe –Милло,1968; Пономарева, 1978)\n↑ (Keifer, 1959)\n↑ 1 2 (Багдасарян, 1971)\n↑ 1 2 (Keifer, 1951)\n↑ (Farkas, 1965)\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Aktinedidlər&oldid=4941710"\nBu səhifə sonuncu dəfə 19 noyabr 2019 13:45 tarixində redaktə edilib.


Bloq » Səhifə 9 » HR Azərbaycan - Azərbaycanın ilk HR portalı\nHR Azərbaycan - HR Azerbaijan » Bloq » Səhifə 9\nSirr deyil ki, Azərbaycanda hamı bitirdiyi ixtisas üzrə çalışmır. Ali məktəblərin elə ixtisasları var ki, plandakı say qədər heç tələbat belə yoxdur, məsələn beynəlxalq iqtisadi münasibətlər. Bəs...\n04 noyabr, 2018 0 277\nMarketinq və kommunikasiya dünyasının gündəmində yer tutan “İnfluencer” strategiyaları Bakıda...\n30 oktyabr, 2018 0 103\nSiz şəxsi böyümə təlimindən keçdiniz və daha çox şeyə layiq olduğunuzu başa düşdünüz. Amma bu parlaq fikir hələ də rəhbərliyin yadına düşmür....\n24 oktyabr, 2018 0 267\n20 yaşlarında olanların yoluna işıq salacaq 10 karyera tövsiyəsi\n20-30 yaş arası karyera planlaşdırmasını etmək üçün ən ideal dövrdür. Bu dövrü əvəzsiz edən müəyyən bir yetkinliyə çatmağınız və hədəflərinizin də yavaş-yavaş formalaşmağa başlamasıdır. Dolayısı ilə,...\n21 oktyabr, 2018 0 265\nSaat 11:00-dan etibarən tədbir iki paralel panellərdə işini davam etdirəcək. Birinci paneldə İnfluenser Marketinqlə maraqlananlar Google təmsilçisi Nina Levçuk, kontent marketinq influenseri, Forbes...\n19 oktyabr, 2018 0 241\nMütəxəssis: İşə qəbul zamanı əlavə dil bilgisi tələb etmək qanuna ziddir\nSentyabr ayında övladlarının rus bölməsində təhsil almasını istəyən valideynlər həddindən çox idi. Maraqlısı isə budur ki, bu tendensiya getdikcə daha da artır....\n16 oktyabr, 2018 0 566\nBakı sakinləri işini itirməkdən qorxurmu?\nBakı sakinləri işini itirməkdən qorxurmu? Bəs son 3 ildə əmək haqqıları nə qədər artırılıb?...\n10 oktyabr, 2018 0 245\n06 oktyabr, 2018 0 447\nÖlkəmizdə tez-tez rast gəlinməsə də referans məktubları dünyada ən çox istifadə olunun sənədlərdən biridir. Belə ki, bu məktubun əsas özəlliyi onu verən şəxsin nüfuzu, sizin haqqınızda düşüncələri,...\n06 oktyabr, 2018 0 287\nABŞ-ın Kaliforniya ştatında qeydiyyatda olan korporasiyaların direktorlar şurasında qadınların yer alması mütləq olacaq....