Əsgər Zeynalov - O, könüllü getmişdi... - sim-sim\nƏsgər Zeynalov – O, könüllü getmişdi…\nAltay Məmmədov 1964-cü ildə Uluxanlının Zəngilər kəndində ən hörmətli, savadlı ziyalılardan sayılan Nəriman müəllimin (o, baş müəllimdir) ailəsində dünyaya göz açmışdı. Atası oğluna, xatirini çox istədiyi, Gəncə Pedaqoji İnstitutunda ona dərs demiş sevimli müəllimi, yazıçı Altay Məmmədovım adını qoymuşdu…\n1988-ci ildə onların da taleyində qaçqınlıq yazıldı, dədə-baba yurdlarını tərk etməli oldular. Bakının Əhmədli qəsəbəsində məskunlaşmışdılar. Altay H.Z.Tağıyev adına toxuculuq fabrikində işə düzəldi. Ancaq ermənilərin azğınlığı onu həmişə narahat edirdi… Bir neçə ay əvvəl Mingəçevirdə yaşayan qohumu Rüfət Abbasov ilə gedərkən, ona demişdi: “Cəbhəyə getmək istəyirəm”.\n1993-cü ilin yanvarında Ağdərə uğrunda qızğın döyüşlər getdiyi bir vaxtda Altay könüllü olaraq döyüşə yollanır. Bəli, bu onun çoxdankı arzusu idi.\nAltayın təxminən 20 günlük döyüş yolunun əvvəli də, sonu da Ağdərədə olur. Həmkəndlisi Fərman Dadaşov deyir ki, biz Ağdərədə yoldan keçərkən Altay postda durmuşdu.\nBu qeyrətli oğul 20 gün Ağdərədə qızğın döyüşlərdə iştirak etdi. О anlarda ki, həm torpaq, həm də oğul itkilərimiz olurdu. Fevralın əvvəllərində son döyüşlərini keçirən Altay da qəfildən düşmən gülləsinə tuş oldu… O, ölmədi, əbədiyyətə qoşuldu! Cənazəsi isə Müqəddəs Şəhidlər Xiyabanında torpağa tapşırıldı.\n1988-ci il Qarabağ hadisələri başlayandan Nəriman müəllim ağır itkilərə məruz qaldı; ev, gəlin, qardaş, oğul. İndi isə Şəhid ucalığı ilə zirvələrənən 2-ci oğul. Oğlunun şəhidliyindən bir neçə gün sonra Nəriman müəllim cərrahiyyə stolunun üstünə çıxmalı olur. Həkim soruşur: “Nəriman müəllim, qorxursunuz?” Nəriman isə məğrurluqla: “Həkim bu mənim üçün adi bir hadisədir”. Böyük Sabirin misrası sanki Nəriman üçün deyilib: “Bənzərəm bir qocaman dağa ki, dəryada durar”.\nBu günlərdə Nəriman müəllimlə görüşdük. Səhhəti yaxşılaşmaq-dadır. Söhbət oğlundan düşəndə dedi ki, hərbi komissarlıqdan heç kəs görünməyib, ancaq iş yoldaşları dəfələrlə baş çəkib.\nƏziz Nəriman müəllim! Tanrı səbrinizi versin. Yarımçıq qalmış igid ömrünün davamını sizin ömrünüzə calasın. Siz ağsaqqalımızsınız. Siz о Nəriman müəllimsiniz ki, kənddə ermənilər evinizə hücum edəndə, bir balta ilə yüz nəfərin qarşısına çıxdınız. Belə ailədə böyümüş vətənpərvər Altayın şəhidliyi isə təbiidir. Allah ona rəhmət eləsin!\nİrəvana lap yaxın olan – daha doğrusu İrəvanla Türkiyə arasında yerləşən Zəngibasar ərazisində 40-dan artıq azərbaycanlı kəndi vardı. Bir neçə müəllifin şərikli yazdığı “Ermənistan azərbaycanlılarının tarixi coğrafıyası” kitabında həmin kəndlərin adları – həm əvvəlki adları, həm də sonradan dəyişdirilmiş adları verilməklə aşağıdakı şəkildə edilmişdir: Ağhəmzəli (Marmaraşen), Ağjaqışlaq (Gedaniya), Arabat, Aşağı Necili (Sayat Nova), Aşağı Qulubəyli, Böyük Çobankərə, Qaraqışlaq (Dostluq), Qulujan, Dəmirçi, Şorlu, Kiçik Dəmirçi, Zəngilər (Donuzyeyon), Zəhmət (Xaçaparaq), Yengicə (Norabats), Yuxarı Necili (Nizami), Yuxarı Qulubəyli, Yuxarı Çarbax (Çaharbağ), Göy Künbət (Geganist), Mehmandar (Şorlu Mehşmandar, Hovtpaşad), Rəhimabad, Rənjbər (Şorlu-Kolanlı), Sarıjalaq, Seyidkənd, Sarvanlar (Ulya Sarvanlar), Uluxanlı, Xaraba Kolanlı, Şoıkənd, Rəncbər, Xaraba Sarvanlar (Nor Qoxb), Xarratlı (Arevbuyr), Hajı Elbz (darakert), Həbilkənd (Kalinino qəsəbəsi), Həsənli (Mirzə Hüseyn), Cəbəçili (Crahovid), Cəfərabad (Aıqavand), Şorlu-Dəmirçi (Daştavan).\nZəngibasar bölgəsində ən iri kəndlərdən biri Zəngi çayının sol, Qarasu çayının sağ sahilində yerləşən Zəngilər kəndi idi.\nKənd Yuxarı Necili, Aşağı Necili, Sarvanlar, Dəmirçi, Şorlu kəndlərinin əhatəsində yerləşirdi. Kəndin bir tərəfdən görünən Ağrı dağı, digər tərəfdən ajalan Alagöz dağları göz oxşayırdı.\nZəngilər kəndi haqqında “Erməni sovet ensiklopediyasının 3-cü cildinin 657-ci səhifəsində oxuyuruq: Zəngilər (1935-ci ilə qədər Donuzən adlanmışdır)”. Ermənistan SSR Masis rayonunda kənd, Hrazdan (Zəngi – Ə.Z.) çayının sol sahilində yerləşir, rayon mərkəzindən 4 km. aralıdır: 1712-ci ildə əsası qoyulmuşdur.\nYeri gəlmişkən burada diqqəti bir məsələyə yönəltmək lazım gəlir. Ermənilər bütün dünyada onların yaşadıqları kənd adlarını öz ensiklopediyalarında vermişlər. Bəllidir ki, keçmiş İttifaqın tərkibində olan respublikalar xüsusi süzgəcdən keçirilmişdir. Bu kəndlərdən danışarkən “ermənilər”in bu yerlərin əsas əhalisi olması və ya qarışıq yaşaması da ayrıca qeyd olunur. Məsələn, Erməni sovet ensiklopediyasının I cildinin 95-ci səhifəsində Azərbaycanın Ordubad rayonundakı Aza kəndi, Xanlar rayonundakı Azad kəndi, Gürcüstanın Axalkələk rayonundakı Azavret kəndi, Abxaziyanın Qulripşi rayonunun Azınta, Türkiyənin Qars vilayətinin Azad kəndi bu şəkildə təqdim olunmuşdur.\nAncaq ermənilərin “bu möhtəşəm” kitabında Qərbi Azərbaycanın (sonrakı qondarma Ermənistanın) Zəngibasar rayonunun (sonrakı Masis rayonu) Dəmirçi kəndi (səh. 347, III c.) yaxud ona qonşu olan Zəngilər (səh. 657, III c.) kəndləri haqqında danışılır, ancaq bu kəndlərin əhalisi barəsində bir kəlmə də olsun deyilmir. Sanki bunlar boş kəndlərdir. Ona görə deyilmirdi ki, bunlar sırf, heç bir qarışığı olmayan azərbaycanlı-türk kəndləri idi. Həmin söhbətlə bağlı bir məsələni də vurğulamaq lazım gəlir. Məsələn, Dəmirçi kəndi haqqında cəmi 4-5 cümlə verdiyi halda Ordubadın Aza kəndi haqqında təxminən 30 cümlə məlumat verilmişdir. Yaxud 3000-dən çox əhalisi olan Zəngilər kəndi barə¬sində 3-4 cümlə məlumat verildiyi halda həm ensiklopediyalarda Xanlar rayonunun cəmi 500 nəfər əhalisi olan Azad kəndi haqqında ondan xeyli geniş məlumat verilmişdir.\nYeri gəlmişkən, bununla bağlı digər bir məsələyə də münasibəti bildirmək lazım gəlir. Yəni yan ötmək də olmur: Azərbaycan sovet Ensiklopediyasında Qərbi Azərbaycandakı yer adları barədə bir kəlmə də olsun söhbət açılmır – nә rayonlardan (Basarkeçər, Vedibasar, Zəngibasar və s.) nə göllərdən, nә çaylardan, nә də kəndlərdən. Axı bunların hamısı azərbaycanlıların tarixən doğma məskənləri, yer yurdları idi. Necə olurdu ermənilər hər şeyi verə bilirdi. Biz yox.\nBu dövrün ab-havasından irəli gəlirdi, yaxud özümüzün laqeyidliyi, günahı idi?\nBir az deyəsən, mövzudan kənara çıxdıq. Burada bir el bayatısı yada düşür:\nSu gəlir lilləndirir,\nMən ki, dinən deyiləm\nDərd məni dilləndirir.\nŞübhəsiz ki, bu söhbət daxili yanğıdan, daxili ehtiyacdan və tələbatdan irəli gəlir.\n“Ermənistan azərbaycanlılarının tarixi coğrafiyası” kitabında kəndin əhalisi ilə bağlı göstərilir ki, Zəngilər kəndində 1831-ci ildə 335 nəfər, 1873-cü ildə 905 nəfər, 1886-cı ildə 1012 nəfər, 1897-ci ildə 1077 nəfər, 1908-ci ildə 1131 nəfər, 1914-cü ildə 1464 nəfər azərbaycanlı əhali olmuşdur. 1918-1919-cu illərdə erməni daşnak hökumətinin azərbaycanlılara qarşı apardığı soyqırım siyasəti nəticəsində silahlı quldur dəstələri iki min nəfər əhalisi olan bu azərbaycanlı kəndinin əhalisini qılıncdan keçirmiş, bir hissəsini qırmış, kəndi talan etmiş, dağıtmış, salamat qurtaranları isə öz doğma torpaqlarından silah zoruna qovmuşlar. “Zəngibasar talanı” adlanan bu qırğının qurbanlarından biri də elə Zəngilər kəndidir. Bir neçə il kənd xarabalığa çevrilmiş, orada yaşayış olmamışdır. 1922-ci ildə kəndin qaçqınlarının bir hissəsi yenidən öz kəndinə qayıda bildi. 1922-ci ildə kəndə 399 nəfər (kəndin bütün əhalisinin beşdə biri), 1926-cı ildə 493 nəfərə, 1931-ci ildə 518 nəfər azərbaycanlı əhali qayıdıb yenidən məskunlaşmışdır. Kəndin dağılmış binaları tikilmiş, təsərrüfat dirçəldilmişdir. 1930-cu illərdə kənddə kolxoz qurulmuş, kənd zəhmətkeşləri kolxozun deyil, öz həyatını sahələri hesabına özlərinə güzəran yaratmışlar (Ermənistan Azərbaycanlı¬ların tarixi coğrafiyası, Bakı, “Gənjlik”, 1995, səh. 249).\n1947-ci il dekabr ayının 23-də keçmiş SSRİ Nazirlər Sovetinin sədri İ.V.Stalinin qərarı ilə “Ermənistandan azərbaycanlıların köçürülməsi” barədə qərar verildi. Bu deportasiya Zəngilər kəndindən də yan örtmədi. 1950-ci ildə kənd əhalisinin bir hissəsi Ağcabədiyə, digər bir hissəsi Sabirabadın Qalaqayın kəndinə köçdü. Sonralar köçənlərin müəyyən bir hissəsi yenidən doğma Zəngilər kəndinə qayıtdı. Burada bir məsələni də vurğulamaq lazım gəlir. 1948-1953-cü ilin deportasiyası Qərbi Azərbaycan, о cümlədən onun bir hissəsi olan Zəngibasar azərbaycanlıları üçün ağır bir zərbə oldu. Bu deportasiyadan sonra Zəngibasar rayonunun Ağhəmzəli, Ağjaqışlaq, Yuxarı Çarbax (Çaharbağ), Göy Kümbət, Hajı Elləz kəndləri erməniləşdi, Mehmandar, Şorlu, Aşağı Necili, Arbat, Zəngibasarın özü beynəlmiləlləşdi. 1950-ci ilə kimi Zəngibasar rayonunun birinci katibi azərbaycanlı idi. Qəşəm Şahbazov 1947-1950-ci illərdə Zəngibasarın son birinci katibi oldu. Deportasiya ilə əlaqədar milli tərkibin dəyişməsilə bağlı 1950-ci ildən başlayaraq rayonun birinci katibi erməni təyin edildi.\nDeportasiya ilə baglı bir məsələni qeyd etmək lazım gəlir. 1950-ci ilə kimi Zəngibasar rayonunda Azərbaycan dili dövlət dili idi. Yəni sənədlər (əlimizdə olan faktlar bunu əsaslı surətdə təsdiq edir) əvvəlcə Azərbaycan dilində, sonra erməni dilində yazılırdı. Deportasiyadan sonra sənədlərin yazılışı da əksinə oldu.\nZəngilər kəndində köhnə qəbristanlıqda qoç heykəlləri var idi. Bu abidələr həmin ərazilərin azərbaycanlıların-türklərin əski yaşayış məskənlərindən olduğunu bir daha təsdiq edir.\n“Zəngilər” sözü “zəngi” türk tayfalarının adı ilə də əlaqələndiri¬lir. Zəngilər kəndinin layiqli ziyalılarından N.Məmmədov söyləyir ki, 1988-ci ilin iyul ayının 20-də Azərbaycandan ezam edilmiş nümayəndə heyətinə (heyətlə birlikdə erməni nümayəndələri də var idi) mərhum Y.Xəlilov və mən tariximizin о yerlərdə qədimliyinin şahidi olan Məhəmməd pəhləvanın uyuduğu daş kitabə timsalı olan qəbristanlığı qarış-qarış göstərdik. Bununla sanki Qərbi Azərbaycanda azərbaycanlıların çox qədimliyini təkiblə sübuta yetirməyə çalışırdıq. O zaman Azərbaycan nümayəndə heyətinin rəhbəri Musa Salam oğlu Məmmədov idi. Nümayəndə heyəti bizim fədakarlığımıza heyran kəsildi. Nümayəndələrdən hər iki tərəf bizi arxayın etdilər ki, guya bundan sonra hər şey qaydasında olacaqdır. Lakin heç də onlar deyən kimi olmadı.\nQəbristanlıqdakı qoç heykəllərlə bağlı Zəngilər kəndinin yaşlı nəsli maraqlı söhbətlər edirdilər. Onların söylədiyinə görə, qoç heykəlləri hər qəbirin üstünə deyil, pəhləvanların, hünər göstərmiş, igid adamların qəbirlərinin üstünə qoyulurdu.\nZəngilər kəndinin yaşlı ziyalılarından eşitmişdim ki, bu kənddə Məmmədəli adında bir pəhləvan olmuşdu. Əlbəttə, söhbət çox-çox əvvəllərdən gedirdi. Təxminən 100-200 il əvvəllərdən. Bir gün İrandan bir pəhləvan Məmmədəlinin adını eşidib onunla güləşməyə gəlir. Rəvayətə görə, İran pəhləvanı çox qüvvətli imiş. Ancaq Məmmədəli onu soyuqqanlılıqla qarşılayır və qalib gəlir. Nəriman müəllim deyil ki, yazıda qələmə alınmış pəhlivan haqqında anası Sürə belə danışardı: “Məhəmmədəli pəhləvanın bizə yaxın qohumluğu çatır. Onun nә qədər pəhləvanın kürəyini yerə vurması uzun illər ellərimizdə vurğulanırdı”. Görünür, qoç heykəllər belə pəhləvanların, igidləin qəbrləri üstündə qoyulurmuş.\nKənddə elmə də maraq həmişə güclü olmuşdu.\nƏvvəlcə kənddə mollaxana fəaliyyət göstərmişdi. 20-ci illərdən sonra yeni tipli məktəblər açılmağa başladı. 1928-1938-ci illər arasında məktəb ibtidai siniflərdən, 1938-1966-cı illərdə 7 illik (1964-cü ildən 8 illik). 1966-cı ildən sonra isə orta məktəbdən ibarət idi. Məşhur “Afət qara gözlər” gəzəlinin müəllifi “Vahid” təxəllüsüylə şeirlər yazan zəngibasarlı Məşhədi Heydər Zəngilər kəndinin ilk məktəb müdirlərindən idi. Məmməd Zülfüqarov, Məmmədbağır Qədiməliyev, Yunis Şadlinski, Məmməd Rzayev Sultanov Sadıq, Əkbər Məsimov, Qara Rəsulov, Qadir Məmmədov, Sadıq Sadıqov, Məmməd Məmmədov, Karaal Qasımov, Məmməd Məsimov, Nəriman Məmmədov, Əsəd Məmmədov, İbrahim Xəlilov, İslam Əliyev, Abbas Abbasov müxtəlif vaxtlarda Zəngilər kənd məktəbinin direktoru vəzifəsində çalışmışlar.\nKənd məktəbi fəaliyyət göstərdiyi müddətdə 100-dən artıq ali təhsilli məzun yetirdi. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, ətraf kəndlərdə maarifin inkişafında Zəngilər kənd müəllimlərinin əməyi də az deyildir.\nKəndin ilk ali təhsillilərindən İbrahim Xəlilov uzun müddət rayonun ən böyük orta məktəbinə – Zəngibasar beynəlmiləl orta məktəbinə başçılıq etmişdir. Aşağı Neclidə müəllim, Yuxarı Necili (Nizami) kənd orta məktəbinin direktoru olmuşdur. İ.Xəlilov barəsində onu da demək lazımdır ki, İrəvan Pedaqoji institutunda da işləmişdi. Gözəl şair, nasir idi. Qərbi Azərbaycanın (qondarma Ermənistanın) kəndlərini oymaq-oymaq gəzib atalar sözlərini toplamış. Onları “Ədəbi Ermənistan” almanaxında nəşr etdirmişdi. Şərikli yazdığı “Ermənicə-azərbaycanca lüğət” onun sağlığında özünə qoyduğu abidə idi. Ümumiyyətlə İ.Xəlilov rayonun hər tərəfindən görünən işıqlı bir sima idi.\nZəngilər kəndinin ilk ali təhsillərindən olan Qocayev Yusif rayonunun Dəmirçi kəndində fəaliyyətə başlamış, uzun illər əvvəlcə Yuxarı Necili kəndində, sonra isə 1988-ci ilə kimi doğma Zəngilər kəndində dərs hissə müdiri vəzifəsində çalışmışdır. Bir dəfə Yusif müəllim mənə zarafatyana onu da xatırlatdı ki, 1942-1943-cü ildə Dəmirçi məktəbində işləyərkən sənin qayınatana Cəlil Cabbarova dərs demişəm. O zaman о, təxminən 4-cü 5-ci sinifdə oxuyurdu.\nProfessor Maqsud Qasımov, Nəriman Məmmədov, Əbdül Süleymanov da kəndin ilk ali təhsillilərindən idi.\nBəs kəndin alimləri?\nKəndin yetirməsi, tibb elmləri doktoru, professor Maqsud Səfər oğlu Qasımov N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun bitirdikdən sonra bir müddət Orta Asiyada işləmiş, Bakı şəhər Səhiyyə şöbəsinin müdiri olmuş, uzun illər akademik M.Mirqasımov adına xəstəxananın baş həkimi, Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirinin müavini vəzifəsində çalışmışdır. Hal-hazırda Azərbaycan Tibb Universitetində dərs deyir.\nFilologiya elmləri doktoru, Şəfiqə Yusifli, fizika-riyaziyyat elmləri namizədi Cəmşid Abbasov, filologiya elmləri namizədi Abbas Rəhimov, tibb elmləri namizədi Əli Abbasov da bu kəndin yetirməsidir.\nKeçmiş SSRİ Jurnalistlər İttifaqının üzvü, şair, publisist Kərəm Həbibov da Zəngilər kəndinin ziyalılarından idi. O, Zəngilər kənd orta mərkəbində dərs hissə müdiri, “Sovet Ermənistanı” qəzetində ədəbi işçi, müxbir kimi fəaliyyət göstərmişdir.\nQeyd etmək lazımdır ki, Zəngilər kəndinin özünə məxsus ədəbi mühiti vardı. Sözə-söhbətə qiymət qoyulan kənd idi. Yusif müəllimin atası Qocayev Nəcəf ərəb və fars dillərini çox gözəl bilirdi. Hüzr məclislərində nəsihətamız hekayətlər oxuyub tərcümə edərdi. İbrahim Xəlilov çox maraqlı elmi, dini söhbətlər edərdi. Onu da etiraf etmək lazımdır ki, 70-80-ci illərdə Zəngilər kəndində olan nəzərə çarpacaq ziyalı qədər ətraf kəndlərin əksəriyyətində ziyalı yox idi. İ.Xəlilov, N.Məmmədov, Y.Qocayev, K.Həbibov, F.Süleymanov, S.Abbasov, M.Novruzov və başqaları rayon miqyasında tanınan ziyalılar idi.\nZəngilər kəndinin yaşlı nəslinin arasında da şeir “xiridarları” az deyildi. Həmişə fikrimdə xoş bir xatirə kimi qalmış bir hadisəni xatırlamaq istəyirəm.\nTəxminən 1977-ci ilin avqust ayı idi. Hava bərk tutqun idi. Uç nəfərlə taksiyə əyləşib İrəvandan kəndə gəlmək istəyirdik.\nBu zaman rayonun ən məşhur qəssabı Hatəm kişi bir yerin boş olduğunu görüb, yaşına nisbətən cəld addımlarla, daha doğrusu qaça-qaça gəlib arxa cərgədə yanımda əyləşdi. O, uca boylu, enli kürək, qalın, eşmə bığlı bir kişi idi. Həmişə köynəyi şalvarın üstün-dən salar və köynəyin üstündən iri bir kəmər bağlayardı. Havanın tutqunluğu, Hatəm kişinin görkəmi elə bil məni dilləndirdi və mən üzümü ona tərəf tutub Şövqinin bir qəzəlindən ilkin misranı dedim:\nEy dil, bu cahan cümləsi əfsanə deyilmi. Tamamilə gözləmədi¬yim halda Hatəm kişi qalın, gur, həm də çox ahəngdar səslə ikinci misranı söylədi:\nDünyaya uyanlar hamı biganə deyilmiş. Sonra mən üçüncü misranı söyləyəndə: zəhmət çəkilən хаnә bina etmə dünyada о, dedi ki, yox: Zəhmət çəkilən xanə bina etmə cahanda, Xana-binaların axırı viranə deyilmi – dedi.\n1988-ci il Qarabağ hadisələri… Erməni saqqallıları maşınlara dolub kəndlərə hücum edirlər. Zəngibasar rayonunda və onun bəzi kəndlərində ermənilərin törətdikləri vəhşiliklər. 17-18 iyun vəhşilikləri… 1988-ci il iyunun 17-də gündüz saat 12-də erməni saqqallıları Zəngibasarda azərbaycanlıların evlərinə hücum etdilər. Dinc əhalinin döyüb qovmağa başladılar. Əldə olan faktlar bunun əvvəlcədən planlı, düşünülmüş şəkildə olduğunu təsdiq edir. Azərbaycanlıların evləri talan edildi. Aşağı Necili kəndində Məmmədov Xalidin və Əliyev Sərvətin evini yandırdılar. Zəngilərdə İbrahimov Sudeyifin evini yandırdılar.\nMənim doğulub, boya-başa çatdığım Yuxarı Necli kəndi ilə Zəngiləri qarasu çayı ilə onun körpüsündən keçən yol ayırırdı.\n1988-ci il iyunun 17-si təxminən 22-23 radələrində bir neçə maşın erməni saqqallıları rayon mərkəzindən gələrək həmin körpüdən keçib Yuxarı Neçili (Nizami) və Zəngilər kəndinə hücum etmək istədilər. Elə bu andaca Zngilər və Yuxarı Necili kəndləri tərəfindən açılan atəş səsləri erməniləri dayanmağa, kəndlərə girməməyə məcbur etdi. Bu atəşləri açanlardan ikisi Yuxarı Necili kəndinin sakinləri idi. Uzun illər kəndin baş mühasibi işləmiş Adil Məşhədi İsmayıl oğlu Qasımov və Abbas Qasım oğlu Abbasov idi. Ertəsi gün İrəvanda nəşr olunan qəzetlərdə yolnan gedən dinc əhaliyə atəş açılması barədə məlumat verilirdi. Hətta bununla bağlı cinayət işinin qaldırdması da yaddan çıxarılmırdı.\nZəngibasar (Masis) rayon partiya komitəsinin orqanı olan, həm Azərbaycan, həm də erməni dillərində çıxan “Yeni yol” qəzetinin 22 iyun 1988-ci il tarixli nömrəsində bu barədə nisbətən daha ətraflı məlumat verilirdi. Orada göstərilirdi ki, dinc әhаli yolla gedərkən Zəngilər və Yuxarı Necili kəndlərində atəş açılmış, 8 nəfər erməni yaralanmışdı. Cinayət işi açılmışdı.\nAncaq soruşan yox idi ki, 4 ay əvvəl qaldırılan qondarma Qarabağ problemindən sonra, hadisələrin gərginləşdiyi bir vaxtda ermənilər bu azərbaycanlı kəndlərinin girəcəyində nә edirdilər? Xüsusilə də həmin gün gündüz Zəngibasarda nә qədər dinc əhalini döymüş, evlərini talan etmişdilər. Bu ermənilər də maşınlara dolub Zəngilər və Yuxarı Necili kəndindəki evləri yandırmağa gəlirdilər. Açılan atəşlər onları dayanmağa məcbur etdi.\nXatırladaq ki, 1918-1919-cu illərdə Uluxanlı Zəngibasar mahalı ermənilər tərəfindən talan edilmişdi – buna görə də aradan 60-70 il keçsə də zərb-məsələ çevrilmiş bu münasibətlə deyilmiş bir ifadə tez-tez işlənirdi: “Zəngibasar talanı deyil ki? İndi tarix yenidən təkrar olunurdu. Zaman bir tərəfli inkişaf edirdi. Azərbaycanlıların üstünə cinayət işi açılırdı, ancaq döyülən, evləri yandırılan, talan edilən azərbaycanlıların cavabdehliyin kim çəkəcəkdi, bilinmirdi”.\nBu hadisələrdən sonra rayonun əhalisi evlərini bir az sürətlə dəyişməyə başladı. Ümumiyyətlə, 1988-ci ilin fevralından sonra ermənilər Bakıdan, Sumqayıtdan, Gəncədən, Goranboydan, Tərtərdən, Mingəçevirdən bu rayonun mərkəzinə, eləcə də kəndlərinə gəlib evlərini dəyişdirməyə başladılar.\n17-18 iyun hadisələri Zəngibasar rayonunun azərbaycanlılarının məcburi köçməsi üçün əsas hәуәсаn işarəsi oldu.\nDaha doğrusu, 1-ci yüksək mərhələ idi. Çünki o vaxta kimi çoxları məsələlərin düzələcəyinə inanırdı: Kənd təsərrüfatı ilə məşğul olan bu əhali may ayından sonra öz məhsullarını İrəvanın bazarına çıxara bilmədi. Hər hansı bir iş üçün, yaxud sənəd almaq üçün rayonun özünə də getmək çox çətin idi. Deməli, əhali məcburi surətdə köçməli idi.\n1988-ci ilin noyabr ayının 20-dən sonra ermənilərin vəhşi, küt¬ləvi hücumları nəticəsində azərbaycanlılar yaşı bilinməyən tarixdən yaşadıqları dədə-baba torpaqlarından son nəfərinədək qovuldu.\nƏldə olan məlumatlara görə, 1988-ci ilin martından dekabr ayının sonuna kimi Qərbi Azərbaycanda (qondarma Ermənitanda) 214 azərbaycanlı Qarabağ hadisələrinin qurbanı olmuşdur ki, bunlardan 22 nəfəri Zəngibasar rayonundan idi.\nBəli, evi dəyişdirib köçmək də hər kəs nəsib olmadı. Məsələn, Yuxarı Necili kənd sakini Sabir Mehdiyev evini dəyişdirib gələrkən Göyçə gölünün (Sevan) yaxınlığında ermənilər tərəfindən vəhşicəsinə qətlə yetirilmişdi. Oğlu təsadüfən sağ qalmışdı.\nYaxud Zəngilər kəndində Məhərrəm Quliyev 1988-ci ilin noyabr ayının axırında baş verən hadisələrdən xəbəri olmadan qeydiyyatdan çıxmaq üçün kəndlərinə getmişdi. Hazır dayanmış ermənilər Мәhərrəmə hücum edir. Onu işgəncə ilə öldürüb, kəndin fermasının yanındakı kanala atmışdılar.\nBu bəlli hadisələrdən sonra Zəngilər camaatı evini Naxçıvana, Bakıya, Gəncəyə, Tərtərə və digər yerlərə dəyişməli oldu.\nRespublikanın müxtəlif bölgələrində yaşayan Zəngilər kəndinin vətənpərvər oğulları Azərbaycanın azadlığı və bütövlüyü uğrunda əsl qeyrət nümunəsi göstərdilər.\nAzərbaycanın azadlıq və müstəqilliyi uğrunda olan ilkin şəhidlərdən biri Zəngilər torpağının yetirməsi Ruhlan Novruz oğlu Əliyev idi.\nXalq şairi Bəxtiyar Vahabzadənin yazdığı kimi:\nMillət millət olur xeyri-şərilə,\nİnsan-insan olur əməlləriylə,\nTorpağın bağrına cəsədlərilə\nMüstəqillik uğrunda mübarizəyə qalxanlardan biri Ruhlan Əliyevi Gəncədə 1990-cı ilin yanvarında rus tankları altına salaraq məhv etmişdi. Zəngilər kəndinin övladlarından biri Əliyev Mehdi Rəşid oğlu Qarabağ döyüşlərində itkin düşmüşdü.\nQarabağ döyüşlərində şəhid olmuş Rəsulov Ələkbər Camal oğlu və Babayev Süleyman İnqilab oğlu da Zəngilər kəndində dünyaya göz açmışdılar.\nZəngibasar rayonu dörd Milli Qəhrəman yetirmişdir. Tale onlardan ikisini iki qonşu kəndə Yuxarı Neciliyə və Zəngilərə bəxş etmişdi. Yuxarı Necili kəndindən bu fəxri ada Sahil Ələmdar oğlu Məmmədov, Zəngilər kəndindən isə Eldar Xəlıl oğlu Xəlilov layiq görülmüşlər.\nQarabağ uğrunda gedən döyüşlərdə Zəngilər kəndinin verdiyi şəhidlərdən biri Altay Nəriman oğlu Məmmədov idi. Bu kitabın yazılmasının əsl səbəbkarı.\nŞəhidin kimliyini yaxşı aydınlaşdırmaqdan ötrü öncə onun atası Nəriman müəllim haqqında söhbət açmaq lazım gəlir.\nNəriman Əbülhəsən oğlu Məmmədov 1930-cu il 06 sentyabrda Uluxanlı mahalının – Zəngibasar rayonunun Zəngilər kəndində dünyaya göz açmışdı. O, ilk təhsilini doğma kəndi Zəngilərdə, orta təhsilini isə rayonun mərkəzindəki Zəngibasar orta məktəbində almışdı.\n1947-ci ildə İrəvan Pedaqoji məktəbini bitirən Nəriman Məmmədov Zəngilər, Sarvanlar kənd yeddillik məktəblərində müəllim kimi fəaliyyətə başlamış, sonra Zəngilər və Yuxarı Necili kəndlərində dərs hissə müdiri vəzifəsində çalışmışdır. Xatırladaq ki, 1942-ci ildə Smolensk uğrunda gedən döyüşlərdə ağır yaralanıb, geri göndərilmiş, elə həmin ildəcə Zəngilər məktəbinin direktoru təyin olunmuş, Nəriman müəllimə dərs demiş Qadir Məmmədov bu zaman Yuxarı Necili məktəbinə rəhbərlik edirdi. Demək lazımdır ki, o, bundan sonra da həmin məktəbin 20 il direktoru vəzifəsində çalışdı. 1953-cü ildə Nəriman Məmmədov öz müəllimi, müdiri Qadir müəllimin məsləhəti və xeyir-duası ilə ali təhsil almaq üçün Gəncə şəhərinə gəlir və burada fəaliyyət göstərən Həsən bəy Zərdabi adına Gəncə Pedaqoji institutunun dil-ədəbiyyat fakültəsinə daxil olur.\nNəriman müəllim həmişə həmkəndlisi Yusif Qocayev və qonşu Dəmirçi kəndindən İslam Abbasovla (onlar 1953-cü ildə həmin instituta daxil olmuşdular) keçirdiyi tələbəlik illərindən, xüsusilə ona dərs demiş professor Davud Hacıyevdən, alim, yazıçı dramaturq Altay Məmmədovdan böyük iftixarla söhbət açır.\n1957-ci ildə hәlә institutu qurtarmağa bir neçə ay qalmış o həm-yerlisi İbrahim Xəlilovdan məktub alır ki, təyinatını öz yerinə götü-rüb, gəlib məktəbə rəhbərlik etsin. Şübhəsiz ki, bu ilk növbədə Nəriman müəllimin savadına, qabiliyyətinə, bacarığına olan inamdan irəli gəlirdi. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, Nəriman müəllimlə dəfə-lərlə söhbət edərkən hər zaman onun iki ziyalıya pərəstiş etdiyinin şahidi olmuşam: Qadir Məmmədov və İbrahim Xəlilov, əlbəttə, söhbət Zəngibasar mahalındakı ziyalılardan gedir. Bir dəfə təxminən 1985-ci il idi, Nəriman müəllim Qadir müəllim haqqında bir oçerk yazmışdı. Orada deyilirdi ki, biz müharibədən yenicə qayıtmış, hələ əsgər şinelini soyunmamış bu müəllimə qibtə ilə baxırdıq.\nİllər keçdi, Nəriman müəllim müxtəlif vəzifələrdə çalışsa da, bu qibtə azalmadı. Əksinə daha da böyüdü.\nBəli, N.Məmmədov 1957-ci ildə Zərdabi adına Gəncə Pedaqoji İnstitutu bitirən kimi vaxtıyla qoynunda təhsil aldığı, sonra müəllim kimi fəaliyyət göstərdiyi Zəngilər məktəbinə direktor təyin olundu. Bu zaman məktəb о dövrün dili ilə desək “beynəlmiləl məktəb” idi.\nBundan sonra Nəriman Məmmədov müxtəlif illərdə gah müəl¬lim, gah yenidən Zəngilər orta məktəbinin direktoru, Zəngibasar (Masis) Rayon İcraiyyə Komitəsində təlimatçı, rayonun ən böyük kəndlərindən biri Qaraqışlaq (Dostluq) kənd orta məktəbinin direktoru işlədi. Bu illərdə Nəriman müəllim baş müəllim adına layiq görüldü.\n1984-cü ildə Nəriman Məmmədov Yuxarı Necili (Nizami) kənd orta məktəbinə dərs hissə müdiri təyin olundu. 32 il əvvəl bu məktəbdə işlədiyi həmin vəzifəyə! Bu yerdə deyirlər, su gələn arxdan güman var bir də gələ, yaxud tarix təkrar olunur.\nÖzünün səmimiliyi, qayğısı ilə bir neçə ay təxminən 2-3 ay sonra hiss olundu ki, Nəriman müəllim bizim məktəbə lazımdır. Bu Nəriman Məmmədovun doğulub, böyüyüb, təhsil aldığı, işlədiyi, bina ucaltdığı, tanındığı mahalda son iş yeri idi….\nDemək lazımdır ki, Yuxarı Necili kənd məktəbinin fəaliyyətində Zəngilər müəllimlərinin xidməti çoxdur. Müxtəlif vaxtlarda Yuxarı-Necili məktəbində Səftər Abbasov, İbrahim Xəlilov direktor, Nəriman Məmmədov, Yusif Qocayev dərs hissə müdiri, Fətullah Süleymanov kimya, Kərim Sadıqov riyaziyyat müəllimi kimi fəaliyyət göstərmişlər.\n1988-ci il Qarabağ hadisələri… Artıq imkan düşdükcə Zəngibasar rayonunun azərbaycanlıları evlərini Azərbaycanın müxtəlif bölgə yerlərinə dəyişdirdilər. Artıq biz evimizi Xırdalana dəyişmişdik. Ailə üzvlərinin hamısını gətirib Xırdalana qoymuşdum. Qeydiyyat¬dan çıxmaq üçün yenidən İrəvana qayıtdım. Bütün sənədləri düzəl-dəndən sonra 1988-ci il oktyabrın 11-də Bakıya yola düşməli idim. Artıq kəndin 80 faizindən çoxu evi dəyişmişdi. Bakı-İrəvan qatarı saat 6-da yola düşəcəkdi. Qatara Zəngibasar dayanacağından minə-cəydim. Kəndin beş müəllimi məni yola salmaq məqsədilə Yuxarı Necili, Zəngilər və Aşağı Necili kəndlərinin arası ilə axan Qara su çayının sahilinə gəlib bir süfrə açdılar. Göy çəmənin üstündə. Təxminən saat iki idi. Hava bərk tutulmuşdu. Sanki yaşı bilinməyən tarixdən yaşadıqları sakinlərdən ayrıldığı üçün təbiət də öz etirazını bildirirdi. Mən hey Ağrı dağına baxıb, tez-tez kövrəkliklə böyük Məmməd Arazın “Duman salamat qal, dağ salamat qal!” misrasını deyirdim. Məclis başlayandan təxminən bir saat vaxt keçirdi. Birdən Nəriman müəllim əllərini arxası tərəfdə çəmənliyə bərk basdı: qollarını söykənərək üstündə çox gözəl bir səslə ölməz Səməd Vurğunun məşhur “Dağlar” şeirini aşıq mahnısı üstündə oxudu.\nÇox keçmişəm özüm dağlar.\nQubrətini sizdən aldı,\nMənim sazım sözüm dağlar.\nMəclis qurtardı. Rayonun Mehmandar kəndindən olan fizika müəllimi Rəhimov Məhərrəmin “Cuqili” maşını ilə gəldik. İdman müəllimi Hüseynov Hüseyn Yuxarı Necilidə, Nəriman müəllim və Sadıqov Kərim Zəngilərdə, ədəbiyyat müəllimi Qafarov İbrahim və mən Dəmirçidə (evi dəyişdirdiyimiz üçün mən qayınatam Cəlil Cabbarovgildə qalırdım) düşdük. Мәhərrəm müəllim isə Mehman-dara evlərinə getdi. Hər kəs maşından düşdükcə çox kövrəkliklə ayrılırdıq. Çünki məndən başqa hələlik bilinmirdi kim hara gedəcək.\nМən Nəriman müəllimin ilk və hələlik son oxumağını onda gördüm. Yanıqlı oxumağını.\nBu yerdə professor Teymur Əhmədovla bərabər elmi rəhbərim olmuş görkəmli alim professor Mirəli Seyidovun bir deyimi yada düşür. Bir dəfə Mirəli müəllim hal-hazırda fəlsəfə elmləri doktoru olan Vəli Həbiboğlundan soruşur:\n-Sən heç Qu quşunun son nəğməsini eşitmisən?\nVəli müəllim “yox” cavabını verir.\nMirəli müəllim söyləyir ki, Qu quşu həyatında bir dəfə oxuyur. О da yurd-yuvalarından son dəfə köçmək ərəfəsində. Və sonra Mirəli müəllim əlavə edir ki, “Qam-şaman və onun qaynaqlarına ümumi baxış” kitabı mənim qu quşu kimi son nəğməmdir.\nBəli “Dağlar” mahnısı o zaman yaşı 60-a yaxınlaşmaqda olan Nəriman müəllimin doğma yerlərdə oxuduğu son nəğməsi idi…\n1988-ci ilin noyabr ayının 20-dən sonra vəziyyət lap kəskinləşdi. “Saqqallı” erməni dəstələri kəndlərdə seyrəlmiş azərbaycanlı evlərinə hücum edirdilər.\nBelə bir axın-dəstə Nəriman müəllimin də həyətinə gəlir. Nəriman müəllim bir balta ilə sayı bilinməyən bu quldur dəstələrinin qarşısına çıxır və deyir: “Probleminiz mənimlə həll olunacaqdısa, buyurun!” Ermənilərdən kimsə deyir ki, gedək sonra baxarıq. Sonra bir təsadüf nəticəsində Nəriman müəllim ailəni oradan çıxara bilir. O, oğlunun evini Bakıya dəyişə bildi. Ancaq onun bir neçə baş qaramalı, təxminən iki-üç il əvvəl aldığı “Jiquli” maşını, kəndin mərkəzində məscidin yanındakı gözəl, böyük evi, bağ-bağatlı 2300 kvm-dən artıq həyətyanı sahəsi orada qaldı, dəyişdirə bilmədi.\nBu yerdə görkəmü türk şairi Əhməd Qüdsi Teçərin “Orada bir kənd var, uzaqda” şeiri yada düşür:\nО kənd bizim kəndimizdir.\nOrda bir ev var, uzaqda\nYatmasaq da, qalxmasaq da\nО ev bizim evimizdir.\nOrda bir sas var, uzaqda\nО səs bizim sosimizdir\nEşitməsək, duymasaq da\nО səs bizim səsimizdir.\nOrda bir dağ var, uzaqda,\nО dağ bizim dağımızdır.\nEnməsək də, çıxmasaq da\nO yol bizim yolumuşdur.\nNəriman müəllimin orada kəndi, evi, səsi, dağı, yolu qalırdı…\nAncaq bu hadisələr Nəriman müəllimin sonra rastlaşacağı hadisələrlə müqayisədə bir neçə cildlik əsərin kiçik bir müqəddi¬məsi kimi müqayisə oluna bilər… öz doğma yurdunu tərk edəndən sonra Nəriman müəllim çox agir itkilərə məruz qaldı – gəlinini, qardaşını, iki oğlunu itirdi.\n1993-cü il fevral ayının 15-i idi… Nəriman müəllimin böyrəyində cərrahiyyə əməliyyatı aparılmalı idi. 3-4 günlüyə analizləri vermək üçün daha doğrusu hazırlıq mərhələsi keçmək üçün xəstəxanada yatırdı. Sankt-Peterburqda təhsil almış, orada yaşayan ortancıl oğlu Qoşqar yaranmış vəziyyətlə əlaqədar gəlib atasının yanında qalırdı. Böyük oğlu Qasımı itirmiş, kiçik oğlu Altay isə cəbhədə idi.\nBir gün sonra Nəriman müəllim cərrahiyyə kürsüsünün üstünə çıxmalı idi. Elə bu zaman qohumlardan biri gəlib Qoşqara deyir ki, səninlə işimiz var. Bir neçə saat sonra Qoşqar qayıdır. Nəriman müəllim oğlundan soruşur: “Oğul, dəfn etdiniz?”\nQoşqar suala sualla cavab verir: “Kimi?” Nəriman müəllim bir kəlmə deyir: “Oğul, mən sənin atanam axı, deyirəm, dəfn etdiniz?”\nQoşqar baxır ki, atanın sümüyü duyub, o, artıq hər şeyi hiss edib, naəlac qalıb həqiqəti deyir: “Bəli”.\nAltay cəbhədə həlak olmuşdu, ona görə Qoşqarı çağırmışdılar. Qoşqar isə qohum-əqrəba ilə qardaşını Fəxri Xiyabanda dəfn edib yenidən xəstəxanaya qayıtmışdı.\nBir gün sonra Nəriman müəllim cərrahiyyə kürsüsünün üstünə çıxarıldı. Həkim soruşur ki, Nəriman müəllim qorxursunuz? O, çox yığcam, tutarlı və mənalı cavab verir: “Həyatımda о qədər əzablı anlar olub ki, indi bu mənim üçün çox adi bir şey kimi görünür”.\nBir dəfə Nəriman müəllimin yanında bir bayatı dedim:\nƏziziyəm qəmdə gül\nQəmdə danış, qəmdə gül\nAğ gündə gülən könül\nHünərin var, qəmdə gul.\nNəriman müəllim bayatını o saat əzbərlədi. Bu bayatı sanki onun üçün deyilmişdi: hünərin var, qəmdə gül. İndi hər dəfə görüşəndə o, bu bayatını deyir.\nVaxtıyla Nəriman müəllimin dərs dediyi şagirdlər, sonra həm də bir yerdə işləmiş müəllimlər Sadıqov Kərim, Əzizov Teyyub, Rzayev Zahir, qabiliyyətli gənc Cəlal Allahverdiyev, bu müdrik ağsaqqalın bir sözünü tez-tez təkrar edirlər:“Gec-tez insan dünyasını dəyişir. Ancaq mən istəmirəm desinlər ki, Nəriman müəllimi dərd apardı”. Bax, Altay belə bir kişinin ocağında dünyaya gəlmişdi.\n1999-cu il iyun ayının 17-də öd kisəmdə cərrahiyyə aparılmalı idi. Gözəl, istiqanlı insan geniş qəlbə malik tibb elmləri namizədi Asiya xanım Məmmədəva ilə məsləhətləşdikdə o, cərrah professor Hidayət İsayevi məsləhət gördü. Xüsusi vurğulamaq lazımdır ki, professor H.İsayev yaxşı mütəxəssis olmaqla yanaşı, həm də ziyalıya və ziyalılığa qiymət verən xeyirxah insandır.\nİyunun 17-də cərrahiyyə kürsüsünün üstünə çıxarılarkən mənə də həkimlərdən biri eyni sualı verdi: “Zeynalov, qorxursan?”\nMən hörmətli müəllimimiz Nəriman Məmmədovun həyatında rastlaşdığı hadisələri yıgcam şəkildə danışıb, təxminən eyni cavabı verdim: “Həyat mənim üçün o qədər də asan keçməyibdir, ona görə də bu mənim üçün adi bir şeydir.\nCərrahiyyə əməliyyatından 3 gün sonra təxminən gecə saat 12-nin yarısı şöbə müdirinin otağından Nəriman müəllimə zəng vurdum, yanıma gəlməyi xahiş etdim. Səhərisi günü Nəriman müəllim yanıma gəldi və oradaca mən ona yenicə çapdan çıxmış “İrəvan ziyalıları” kitabımı bağışladım.\nŞair Nüsrət Kəsəmənlinin bir şeiri yada düşür.\nMənim bu şəhərdə kimim var axı,\nHər qapı döyməyə əlim gəlməir.\nÖzümü atıram taleyin üstə\nTale də hər zaman üzə gülməyir.\nMənim bu şəhərdə kimim var axı…\nYox, mənim Bakıda çoxlu qohumlarım, dostlarım, tanışlarım var. Ancaq mən yalnız Nəriman müəllimə zəng vurdum çünki о mənim üçün mərdlik nümunəsi idi. Elə zənn edirdim ki, о yanıma gələn kimi yaram sağalacaq …\nXalq şairi Səməd Vurğunun “Muğam” poemasında belə bir bənd var:\nEy könül, Kür ilə söhbəti qurtar,\nOnsuz da uzundur bu dastanımız\nSabah da Boz dağa səfərimiz var.\nOrda külüng çalır qəhrəmanımız.\nNəriman müəllim barəsində düşündüklərimizin çox az bir qismini söyləyib yekunlaşdırıb, indi isə əlimizdə olan məlumat əsasında şəhid Altay Məmmədovdan söhbət açmaq istəyirik.\nAltay Nəriman oğlu Məmmədov 1964-cü il avqust ayının 3-də tipik müsəlman şəhəri olmuş İrəvan yaxınlığında yerləşən Uluxanlı-Zəngibasar mahalının Zəngilər kəndində əvvəldə haqqında danışılan belə bir mərd insanın, belə bir mərd ziyalının ailəsində dünyaya göz açmışdı. O, ailənin beşinci ovladı idi.\nUşağa Altay adı qoyulmuşdu. Bu təsadüfdən doğmuşdu, yoxsa ki, bir səbəbi var idi?\nBu ad haradan gəlirdi?\nAltay qəbilələri Altay dilləri, Altaylılar, Altay ölkəsi, Altay dağları kimi söz və ifadələr elmə məlumdur. О da həqiqətdir ki, ayrı-ayrı şəxslər mənsub olduqları tayfanın adlarını daşımışlar: Ustaclı Məhəmməd, Bayat Abbas, Nadir Şah Əfşar, Ağa Məhəmməd şah Qacar, Bayandur və s. Qədim türk qəbilələrindən olan Altayların adı da şəxs adlarına qoyulmuşdu. Bizim görkəmli yazıçı və dramaturqumuz Altay Məmmədovun adı da həmin qədim türk qəbiləsinin adından irəli gəlirdi.\nNəriman müəllim isə oğluna vaxtıyla Gəncədə ona dərs demiş, həmişə haqqında həvəslə danışdığı öz sevimli müəllimınin xatirəsinə hörmət əlaməti olaraq Altay adını qoymuşdu.\nAltay təhsilini öz doğma kəndində Zəngilərdə almışdı. Zəngilər kəndində səkkizinci sinfi bitirdikdən sonra təhsilini Uluxanlıdakı (Zəngibasarda) peşə-texniki məktəbində davam etdirmişdi. 1980-ci ildə həmin texniki peşə məktəbinin sürücülük ixtisasına yiyələnən Altay rayon yanğınsöndürmə idarasində əmək fəaliyyətinə başlayır. Altay Məmmədov 1982-1984-cü illərdə Latviya Respublikasının paytaxtı Riqa şəhərindən 40 km aralıda yerləşən Yelqava şəhərində hərbi xidmətdə olmuşdu. Dəfələrlə komandanlıqdan onun valideyninə təşəkkür məktubu gəlmişdi. A.Məmmədovun hərbi xidməti, onun xidmət etdiyi hərbi hissədən göndərilmiş təşəkkür məktubu ilə bağlı “Sovet Ermənistanı” qəzetinin 23 fevral 1983-cü il tarixli nömrəsində məqalə dərc olunmuşdu.\n1984-cü ildə hərbi xidmətini ləyaqətlə başa vuran Altay doğma Zəngilər kəndinə qayıdır və yenidən rayon yanğınsöndürmə idarə-sində fəaliyyətini davam etdirir. 1988-ci il Qarabağ hadisələri başla-yana qədər o, bu idarədə çalışır. 1988-ci ildə Qarabağ hadisələri başlayandan sonra atasıgillə birlikdə məcburi surətdə öz doğma ocaqlarını tərk edib Bakının Əhmədli qəsəbəsində məskunlaşdılar.\nAltay H.Z.Tağıyev adına toxuculuq fabrikində işə düzəldi. Ancaq ermənilərin azğınlığı onu həmişə narahat edirdi… Bir neçə ay əvvəl Mingəçevirdə yaşayan qohumu Rüfət Abbasov ilə görüşərkən ona demişdi: “Cəbhəyə getmək istəyirəm”.\n1993-cü ilin yanvarında Ağdərə uğrunda qızğın döyüşlər getdiyi bir vaxtda Altay könüllü olaraq cəbhəyə yollanır. Bəli bu onun çoxdankı arzusu idi. Nə qədər qəribə görünsə də, o, döyüşə gedərkən heç evdəki əzizlərinə də deməmişdi. Bəlkə də ehtiyat edirdi ki, kimsə ona mane ola bilər.\nAltayın təxminən 20 günlük döyüş yolunun əvvəli də, sonu da Ağdərə olur. Həmkəndlisi Fərman Dadaşovun söylədiklərindən: “Təxminən 1992-ci il fevral ayının 5-6-sı idi. Мən sürdüyüm Qaz-31 maşını ilə komandirimlə Ağdərənin bir kəndinə dəyib qayıdırdıq. Postda bizi saxladılar. Maşından düşdüm. Altayı Ağdərədə gördüm. Mən onu tanımadım. O, məni tanıdı. Altay saqqallı idi. Görüşdük. Atalarımız qohum idi. Mən onu nə qədər gətirməyə çalışsam da о gəlmədi. Dedi ki, yoldaşlarla gəlmişəm, onları qoyub gedə bilmərəm. Sabah onların üzünə necə baxa bilərəm. Komandir dedi ki, о getmir daha nə etmək olar, biz gəldik. Bundan bir neçə gün sonra Altayın şəhid olduğunu eşitdim. Mənə çox pis təsir etdi”.\nBu qeyrətli oğul 20 gün Ağdərədə qızğın döyüşlərdə iştirak etdi. О anlarda ki, həm torpaq, həm də oğul itkilərimiz olurdu. Fevral ayının əvvəllərində son döyüşlərini keçirən Altay qəfildən düşmən gülləsinə tuş oldu… O, ölmədi, əbədiyyətə qovuşdu! Cənazəsi isə müqəddəs Şəhidlər Xiyabanında torpağa tapşırıldı.\nAzərbaycan Televiziya və Radio Şirkətinin operatoru Müşviq Qasımov öz uşaqlıq dostu haqqında belə deyir: “Altayla uşaqlığımız demək olar ki, bir yerdə keçmişdi. Kəndlərimizi bircə çay ayırırdı. Altay yaxşı idmançı idi, gözəl futbol oynayırdı. Çox ürəyi açıq oğlan idi, aramızda bir inciklik olanda, səhər özü gəlib barışardı”.\nAltay şəhid olandan təxminən ay yarım sonra Kərim Sadıqov və Cəlal Allahverdiyevlə birlikdə Nəriman müəllimə baş çəkdik. Səhhəti yavaş-yavaş yaxşılaşırdı. Söhbət Altaydan düşəndə söylədi ki, hərbi komissarlıqdan heç kəs görünməyib, ancaq iş yoldaşları dəfələrlə baş çəkib.\nNəriman müəllim söhbət etdikcə, fikrimdə böyük Sabirin “Bənzərəm bir qocaman dağa ki, dəryada durar” misrası səslənirdi. Bir də heç kəsə heç nə demədən məqalə üçün mənə lazım olan faktları toplayırdım.\n1993-cü ilin may ayının 14-də “Sərbəst düşüncə” qəzetində Altay haqqında “O könüllü getmişdi” məqaləm nəşr olundu. Az da olsa təsəlli vermək məqsədilə Nəriman müəllimə zəng edib, belə bir yazının nəşr olunduğunu xəbər verdim. O, sonra zəng edərək yazını alıb oxuduğunu bildirdi.\nMöhkəm iradəyə malik Nəriman müəllim, yox ki, oğlunun şəhid-liyindən sarsılmadı, əksinə özundə güc toplayıb, nə qədər maneə¬lərlə üzləşsə də geri çəkilmədi. Altayın adına torpaq sahəsi aldı.\nTarixdə nə qədər abidələr, məbədlər kiminsə şərəfinə tikilmişdir. Naxçıvandakı Mömünəxatun türbəsi Eldəgəzlərin ikinci hökmdarı Atabəy Məhəmmədin arvadı Mömünəxatının şərəfinə tikilmişdir. Hindistanın türk hökmdarı Cahan şah öz xanımının şərəfinə Dehlidəki məşhur Tac Mahal abidəsini, milyonçu Musa Nağıyev vaxtsız vəfat etmiş oğlu İsmayılın şərəfinə Bakının memarlıq incilərindən olan “İsmailiyyə” binasını tikdirmişdi.\nNəriman müəllim də belə bir tarixi addım atdı. O, şəhid ucalığı ilə zirvələnən oğlu Altayın şərəfinə üç mərtəbəli “Altay” şadlıq sarayını tikdirdi.\nBu günlərdə Nəriman müəllimlə görüşəndə, onu bu sarayın tikili-şinin başa çatmağı münasibətilə təbrik edib, sağlıqla, xeyir işlər üçün istifadə olunmasını arzuladıqdan sonra, “Daş üzərində poema” adlı hind filmindən bir sarayın tikilməsi münasibətilə deyilən ifadə¬ni ona şamil olunmasını istədim: “Nəriman müəllim, qoy dünyada uzun müddət bir-birindən ayrı düşən adamlar, məhz sizin böyük zəhmətlə tikdirdiyiniz bu möhtəşəm sarayda görüşsün, birləşsinlər”.\nAltay! Bu ulu qəbilə adını sevimli sənətkar tədqiqatçı, pedaqoq Altay müəllim inamla daşıyır. Tanrıdan ona can sağlığı arzu edirik. Altay müəllimin adını müqəddəs şəhid adıyla Altay ləyaqətlə davam etdirdi, şəhid Altayın adı isə tarixi abidəyə çevrildi. Buna görə də biz kilabı belə adlandırmağı məsləhət bildik: “Altaydan-Altaya!”\n2001-ci il dekabr ayının 17-də “Altay” şadlıq sarayının açılış mərasimi oldu. Açılış mərasimində 300-dən artıq dəvət olunmuş qonaq iştirak edirdi. Bunların arasında müxtəlif peşə sahibləri, respublikanın tanınmış ziyalıları el ağsaqqalları iştirak edirdi. Bir məqam xüsusilə kövrəldici idi. Uluxanlı mahalının demək olar ki, bütün kəndləri burada təmsil olunurdu. Onların arasında nә qədər adamlar var idi ki, 1988-ci ildə məcburi surətdə evlərini dəyişəndən sonra 13 ildən artıq idi ki, bir-birilərini görmürdülər. İndi onlar bu möhtəşəm sarayda bir-birilərini gördükdə sevinclərinin hədd-hüdudu yox idi. Bəziləri göz yaşlarını gizlədə bilmirdi. “Daş üzərində poema” adlı hind filmindəki sözlər beynimdə səslənirdi: “Мən gərək elə bir saray yaradım ki, uzun illər bir-birindən ayrı düşən adamlar bu sarayda görüşsünlər”.\nQurbanlıq quzu kəsiləndən və Nəriman müəllimin giriş sözündən sonra, Zəngibasar rayonunun keçmiş katibi Abbas Mustafayev, kənd təsərrüfatı elmləri namizədi, Dövlət mükafatı laureatı Şaban Elyasov, Zəngibasar orta məktəbinin keçmiş direktoru İsmayıl İsmayılov, “Qərbi Azərbaycan” qəzetinin baş redaktoru Yaşar Ələkbərov, filologiya elmləri namizədi, Azərbaycan Dillər Universitetində kafedra müdiri Əsgər Zeynalov, filologiya elmləri namizədi Əziz Ələkbərli və başqaları öz xeyir-dualarını verdilər. Bu mərasim böyük, xeyirxah məclislərə gedən yolun başlanğıcı idi…\nSon söz: Kitab necə yarandı?\nBir dəfə söhbət əsasında professor Mirəli Seyidovla bərabər elmi rəhbərim olmuş “Respublika” qəzetinin baş redaktoru, AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun şöbə müdiri, professor Teymur Əhmədova Nəriman müəllim haqqında bir xeyli söhbət etdim. Təxminən yuxarıda dediklərimdən bir az da geniş. Teymur müəllim hələ söhbət qurtarmamış – bəs nə durmusan, bu barədə bir kitab hazırla, elə mənə söylədiklərini – dedi.\nBelə bir xeyirxah ziyalının təklifilə kitab ərsəyə gəldi.


Axar.az xəbər verir ki, qurultay iştirakçıları Azərbaycanın ümummilli lideri Heydər Əliyevin xatirəsini bir dəqiqəlik sükutla yad ediblər.\nRus İcmasının qurultayında Azərbaycan Respublikası Prezident Administrasiyasının Humanitar siyasət məsələləri şöbəsinin müdir müavini Məhərrəm Əhmədov, Milli Məclisin deputatları Arif Rəhimzadə, Əli Hüseynli, Rusiyanın Azərbaycandakı səfiri Mixail Boçarnikov, RF Prezidentinin regionlararası və xarici ölkələrlə mədəni əlaqələr üzrə İdarəsi rəisinin müavini Anton Rıbakov, Dövlət Dumasının deputatı, Rusiya-Azərbaycan Parlamentlərarası dostluq qrupunun rəhbəri Dmitri Savelyev, Bakı və Azərbaycanın arxiyepiskopu Aleksandr və başqaları iştirak ediblər.\nAzərbaycanın Rus İcmasının sədri, Milli Məclisin deputatı Mixail Zabelin qurultayın açılışında çıxış edərək qeyd edib ki, tədbir Azərbaycanda iqtisadi, sosial və siyasi sabitlik şəraitində keçirilir. O əlavə edib: “Xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi siyasi kurs əsasında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən ölkəmizdə həyata keçirilən ardıcıl islahatlar bütün sahələrdə müsbət dəyişikliklərə gətirib çıxarıb. Müasir Azərbaycan əmin addımlarla irəliləyir, yerlərdə irimiqyaslı infrastruktur və regional layihələr həyata keçirilir”. M.Zabelin qeyd edib ki, bu gün Azərbaycanda Rus İcmasının üzvlərinin sayı 60 min nəfərdir.\nRusiyanın Azərbaycandakı səfiri Mixail Boçarnikov qurultay iştirakçılarını salamlayaraq qeyd edib ki, onların hər biri Azərbaycan və Rusiya arasında sız dostluq münasibətlərinə töhfə verir. O əlavə edib: “Bir səfir kimi məmnunluqla qeyd etmək istəyirəm ki, ölkələrimiz arasında münasibətlər olduqca sürətlə inkişaf edir. Deyərdim ki, bütün sahələr üzrə yüksəliş mərhələsindədir. Bu, ilk növbədə, Azərbaycan və Rusiyanın rəhbərlərinin böyük töhfəsi sayəsində baş verir. Onların keçirdikləri görüşlər, aralarında olan şəxsi ünsiyyət dövlət və ictimai təşkilatların fəaliyyətinə təkan verir”.\nRus İcmasının nəzdində bir neçə təşkilat – Rus Mədəniyyəti Mərkəzi, Rusiyalı Həmvətənlərə İnformasiya-Hüquq Dəstəyi Məşvərət Məntəqəsi, Rusdilli Təhsil Müəssisələrinin Müəllimlərinin Assosiasiyası, Leninqrad Blokadası İştirakçıları Assosiasiyası, “Russki mir” iş adamları birliyi və s. daxildirlər.\n2019.12.14 / 20:21\nBayramov Böyük Bəhmənli sakinləri ilə görüşdü - Foto


“Amnesty International”ın məsləhətçisi - » Yenixeber.org - Oxu xəbərin olsun\nYenixeber.org: D.Rovera tvitter səhifəsində Azərbaycan torpaqlarında erməni vandalizminin və xalqa qarşı təcavüzün daha bir sübutu olan fotoları paylaşıb.\n“Kəlbəcər rayonundakı qəbiristanlıqda 1993-cü ildəki işğala qədər olan dövrdə burada dəfn edilmiş azərbaycanlıların məzar daşları dağıdılıb. Qəbirlərin bir qismi bu yaxınlarda, görünür, 27 illik işğaldan sonra keçən həftə ərazini tərk edən ermənilər tərəfdən dağıdılıb”, - o yazıb.\n“O mənim yeganə övladım, hər şeyim idi”, - vəfat edən qızın anası ona deyib.\n“Qarabağın Kəlbəcər rayonundakı lüt qalmış evlər. 27 illik işğal ərzində hər şey talan edilib - 1993-cü ildə qaçan azərbaycanlıların evlərində nə qapı, nə pəncərə, nə də dam örtüyü qalıb”, - D.Rovera yazır.\nErmənilərin Gəncəni bombalamasının nəticəsində yaranmış dağıntıların miqyası “Amnesty International”ın məsləhətçisini məəttəl qoyub. Postlarının birində o yazır: “Anar, Nurçin və 8 qonşu oktyabrın 11-də Ermənistan silahlı birləşmələri tərəfindən endirilmiş növbəti ballistik raket zərbəsi nəticəsində evlərində yatarkən öldürülüb. “Anar və Nurçinin iki övladı yetim qaldı”, - kədərli halda Anarın atası mənə bildirdi”.\nErmənilərin Kəlbəcərdən miskin köçü: Çərçivələri, unitazları da aparırlar - Video\nPrezidentin köməkçisindən -“Human Right Watch” və “Amnesty International”a çağırış\nDeputat:“Amnesty International” əməkdaşlarının intihar etməsi heç də təsadüfi deyil\n““Amnesty International“ın bəyanatının heç bir əsası yoxdur“


Ana səhifə » Qəzetin pdf formatı\t» Bakcell Azərbaycanda ən sürətli mobil internet təqdim edir\nBakcell növbəti dəfə internetin sınaq və təhlili sahəsində dünya lideri olan Ookla(r) tərəfindən “Azərbaycanın ən sürətli mobil şəbəkəsi” kimi tanınıb.\nŞirkət 2019-cu ilin I və II rübü üzrə “Ən sürətli mobil şəbəkə üzrə Speedtest mükafatı”nın qalibi olub. Bu mükafatı qazanmaq üçün Bakcell ölkənin mobil rabitə bazarında fəaliyyət göstərən operatorlar arasında ən yüksək ortalama yükləmə sürəti, ən yüksək ortalama məlumat göndərmə sürəti və ən yüksək “Speed Score” (sürət balları) nəticəsini nümayiş etdirib.\n“Bakcell öz abunəçilərinə təqdim etdiyi xidmətlərin keyfiyyətini artırmaq üçün əlindən gələni edir, çünki abunəçilərimiz bizdən mükəmməl əhatə dairəsi və ən yaxşı mobil internet sürəti gözləyir. Mən şadam ki, bu istiqamətdə gördüyümüz işlər növbəti dəfə Ookla tərəfindən yüksək qiymətləndirilib və Bakcell şəbəkəsinin Azərbaycanda ən sürətli olması bir daha da təsdiq olunub. Bakcell öz abunəçilərini bütün ölkə ərazisində yüksək keyfiyyətli video izləmək və yaxud sosial şəbəkələrdən istifadə etmək kimi müasir mobil telekommunikasiya xidmətləri ilə təmin etməkdən məmnunluq duyur. Mən bu mükafatı Azərbaycanın ən üstün mobil şəbəkəsini abunəçilərimiz üçün daha da yaxşı etmək öhdəliyi kimi qəbul edirəm və söz verirəm ki, bu istiqamətdə daha böyük səylə çalışacağıq”, - deyə Bakcell şirkətinin Baş icraçı direktoru Rainer Ratgeber bildirib.


Zibilin içindən əl qumbarası və tapançalar tapıldı (FOTO)\n12:18 20 Fevral 2015\nBu həftə ərazində Bakıda məişət tullantıları arasından əl qumbarası, pnevmatik tapançalar, 200 ədədə yaxın patron aşkar edilib.\n“Təmiz Şəhər” ASC-dən Trend-ə verilən məlumata görə, ASC-nin tullantıların çeşidlənməsi zavodunda işçilər ümumi tullantı kütləsi arasında təhlükəli əşyalar olduğunu müəyyən ediblər. Şəhərdən yığılmış tullantılar çeşidlənərək həmin silahlar və silah hissələri tullantılardan ayırılıb.\nAşkarlanmış silah hissələri bunlar olub: 2 ədəd pnevmatik tapança, 1 ədəd F1 əl qumbarasının korpusu, 1 ədəd avtomat darağı, 7 ədəd 5.45 mm çaplı patron, 174 ədəd 7.62 mm çaplı patron. Zavoda polis dəvət olunub və fevralın 20-də tapıntılar təhvil verilib.\nQeyd edək ki, “Təmiz Şəhər” ASC-yə aid tullantıların çeşidlənməsi zavodu Bakıdan toplanmış tullantıları qəbul edib onları kağız, şüşə, plastik, əlvan metal, dəmir və s. formasında çeşidləmək işini həyata keçirir. Daha sonra çeşidlənmiş materiallar xammal kimi istifadə olunaraq yeni məhsullar hazırlanması üçün müxtəlif təkrar emal müəssisələrinə göndərilir. Xammal kimi yararlı olmayan hissələr isə tullantıların yandırılması zavodunda yandırılaraq elektrik enerjisi istehsal edilir.\nXəbərin orijinal ünvanı: http://az.trend.az/azerbaijan/society/2366393.html\nZibilin içindən əl qumbarası tapançalar tapıldı FOTO\nGələn aydan kirayə mənzillərin satışı başlayır\n22 Noyabr 2019 10:05\n21 Noyabr 2019 19:31\nKirayə qaldığı mənzili almaq istəyənlər üçün VACİB XƏBƏR\n21 Noyabr 2019 12:57


Tural Məmmədov (əsgər, 1990) — Vikipediya\n17 sentyabr 1990\n2008—2010 / 2016—2020\nTural Elxan oğlu Məmmədov (17 sentyabr 1990, Qazax rayonu – 27 sentyabr 2020, Kəlbəcər rayonu) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.\nTural Məmmədov 2008-2010-cu illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ağcabədi rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub. 2016-cı ildən isə müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu idi.\nAzərbaycan Ordusunun əsgəri olan Tural Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Tural Məmmədov sentyabrın 27-də Murovdağ döyüşləri zamanı şəhid olub. Uzun müddət nəşi tapıla bilməyib. 11.12.2020-ci il tarixində Qazax rayonunda dəfn olunub.\nAzərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tural Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.\nAzərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tural Məmmədov ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Tural_Məmmədov_(əsgər,_1990)&oldid=6402525"


MFL-in İntizam Komitəsinin V turun yekunuyla bağlı qərarları\nGeridə qalan 5-ci turun yekununda MFL-in İntizam Komitəsi aşağıdakı qərarları verib:\n- “Galaxy FK” – “Universal” oyununda “Galaxy FK” komandasının futbolçusu Akif Hümbətov birbaşa qırmızı vərəqə aldığı üçün oyundan kənarlaşdırılıb. Bu səbəbdən növbəti 2 oyunu buraxacaq.\n- “Leeds Baku” – “Chelsea Baku” oyununda “Leeds Baku” komandasının futbolçusu Fariz Nəcəfov iki sarı, ardınca isə qırmızı vərəqə aldığı üçün oyundan kənarlaşdırılıb. Bu səbəbdən növbəti oyunu buraxacaq.\n- “Army United” – “BOS Shelf” oyununda “Army United” komandasının futbolçusu Əsəd Ağayev sarı vərəqə almasına etiraz edərək hakimi təhqir etdiyi üçün birbaşa qırmızı vərəqə alaraq oyundan kənarlaşdırılıb. Bu səbəbdən o, növbəti 7 oyunu (2+5) buraxmaqla yanaşı, texniki zonadan da kənarlaşdırılır.\n- “Vodnik” – “Khazar FC” oyununda “Vodnik” komandasının futbolçusu Fərid Quliyev birbaşa qırmızı vərəqə aldığı üçün oyundan kənarlaşdırılıb. Meydançadan çıxdıqdan sonra isə hakimləri təhqir edib. Bu səbəbdən o, növbəti 7 oyunu (2+5) buraxmaqla yanaşı, texniki zonadan da kənarlaşdırılır.\n- “Ataman” – “Piramida SAYAD” oyunu başa çatandan sonra “Ataman” komandasının futbolçusu Ceyhun Mirzəyev görüşün hakiminə qarşı fiziki təzyiq göstərdiyi üçün qırmızı vərəqə ilə cəzalandırılıb. Bundan sonra isə hakimlərin ünvanına təhqiramiz ifadələr işlədib. Bu səbəbdən o, növbəti 7 oyunu (2+5) buraxmaqla yanaşı, texniki zonadan da kənarlaşdırılır.\n- “Ümid Üçtəpə” – “Bakı Abadlıq” oyununda “Bakı Abadlıq” komandasının futbolçusu Dostməmməd Quliyev hakimi təhqir etdiyi üçün birbaşa qırmızı vərəqə alaraq oyundan kənarlaşdırılıb. Daha sonra isə hakimə qarşı fiziki təzyiq göstərməyə cəhd edib. Bu səbəbdən o, növbəti 7 oyunu (2+5) buraxmaqla yanaşı, texniki zonadan da kənarlaşdırılır.\n- “Mübariz FK” komandasının futbolçusu Rövşən Heydərov 3 sarı vərəqə aldığı üçün növbəti oyunu buraxacaq.\n- 5-ci turda keçirilməli olan “AgroSport” – “Peçat Dönər” oyunu komandaların qarşılıqlı razılığı əsasında təxirə salınıb.


Vaxt.Az - Skleroz dostum vaxtlı-vaxtında oxuyun!\n16:22 | 18 iyun 2017 | Bazar\nMəqaləyə 421 dəfə baxılıb\nAdam yaşa dolduqca yaddaşı azalır, bəziləri lap skleroz olur. Bir şair dostum var, məndən bir neçə yaş böyükdü. Spirtli içkilərə çox aludə olduğundan əməllicə skleroz xəstəliyinə tutulub. Şəxsi müşahidəmdən deyə bilərəm ki, sklerozun xeyli növü var. Məsələn, adam var, keçmişi unutsa da, indini müvəqqəti olaraq yadında yaxşı saxlaya bilir. Adam var dünən olanı unudur. Eləsi var, məsəldəki kimi, səhər yediyini günorta yadından çıxarır. Adam var, Məşədi İbad demiş, hərdən öz adını da unudur. Mənim dostumunku bir başqadı. Bu danışanda ən elementar sözlər\ndə yadından çıxır. Söhbət eləyəndə sözünü kəsməyə icazə vermir, qorxur ki,\nmövzunu unutsun. Belə ağır durumda olsa da, hadisələri təfsilatı ilə danışmağı\nsevir. Həmişə də söhbətinin ana xəttini yeyib-içmək təşkil edir.Oturan kimi, mütləq dünənki araq mərasimindən, yaxud nə\nvaxtsa, hardasa, kiminləsə yeyib-içdiyi məclisdən danışacaq.Məsələn, demək istəyir ki, dünən dostum Şamillə Cavidin\nkafesində araq içmək istəyirdik, ucuz düşsün deyə arağı mağazadan alıb özümüzlə\naparası olduq.«Dünən, gör, nooldu? Bu, zadnan, adı nədəə, bunun? Hə,\nŞamilnən girdik mağazaya. Şamildə də, zaddı, pul yoxdu. Dedim, gedək, bu zadın\ntükanından, nədi bunun adı?» Bu yerdə biz ona kömək eləyəsi oluruq ki, tezcə\ndanışıb qurtarsın, yoxsa bezdirəcək. Mağazaçının adını tapmasa əl çəkməyəcək.\nAxırda birimiz yardım eləyirik: Hə dəə, Əkbərin dükanına girdiniz, arxasını\ndanış!«Hə, nədi bunun adı, Şamilə dedim, «yarım» bəs eləməyəcək, gəl,\nbir dənə «nol-sem» götürək. Mağazaçıya dedim, ordan mənə bir dənə, nədi bu\narağın adı? Əə, bu təzə çıxan araqlar yoxdumu, nəydi onun adı?»Yenə ilişdik ee, arağın adını tapa bilməsək, batdıq.\nBaşlayırıq onun üçün araq adı sadalamağa: «Xan» idimi? «Oazis» idimi? «Oxota»\nidimi? «Yox ey, yox! Bu təzə çıxanlar var ee, adı dilimin ucundadı!»Biz də deyirik: a kişi, adının nə dəxli var, söhbətini elə,\nqurtar! Dərhal etiraz eləyir: «Sən nə danışırsan? Mən içdiyim arağın, zadını,\nmarkasını bilməsəm, onu necə içərəm?»Ta, neyləyək, məşvərət eləyib buna araq adı axtarırıq.\nAxırda biri deyir, ayə, bəlkə «Zalatoy kalso»nu deyirsən? Dərhal sevinir, üzü\ngülür: «Ay sağ ol, «Zalatoy»!Biz də gərginlikdən qurtarıb sevinirik. Yoxsa yaxamızdan əl\nçəkməyəcəkdi.Arxasını danışır: «Hə, bir dənə göyçək «nol-sem» götürüb gəldik,\nnədi bunun adı?» Biz dərhal xorla: «Cavidin kafesinə!» deyib, ona yardım eləyirik.«Hə, gəldik Cavidin kafesinə! Uşağı çağırdım, dedim əə, yeməyə\nnəyiniz var? Nəydəə, o uşağın adı? Əə, orda işləyən o cavan uşağı deyirəm, ee,\nnəydi onun adı?»Biz də canımızı qurtarmaq üçün deyirik, Zakir-Zakir!«Hə, dedim, qaqa, yeməyə nə var? Dedi, yaxşı buğlama,\nxaşlama, kabab! Dedim kabablardan, nədi bunun adı? Zad, lülə varmı? Dedi, hə!\nDedim, ondan üç dənə gətir, ancaq yaxşı olsun, haa, özün bilirsən ki, biz həmişə\nbura gələn adamlarıq. Bir dənə turşu, bir dənə də, nədi onun adı, bu sular var\nee? Nəydəə, o suyun adı?»İlişdik dəə, di gəl, sən buna mineral su adı sadala! Neyləməliyik?\nMəcbur sadalayırıq: Olmaya, «Badamlı»dı? Ayə, yoxsa «Borjomi» olub? Düz gəlmədikcə\ndostumuz çiynini atıb-tutur. «Yox ey, yox! Nəydəə, bunun adı?» Deyirik, ayə,\nyoxsa Qax suyu olub? Çiyninin birini atıb: «Ay sağ ol, Qax suyu!»- deyir.\nSevinirik ki, nə yaxşı bunun içdiyi «Nataxtari» olmayıb, bu adı hardan tapıb təhvil\nverəcəkdik?«Hə, uşaq turşunu gətirən kimi zada, nədi bunun adı, Şamilə\ndedim, əə süz, hələ turşuynan bir yüz vuraq! Nə isə, zadın ağzını açıb yüz\niçdik. Bir də gördüm, ağrısın aldığım zaddı, kababı gətirdi. Dedim, əə, süz\ndana, bir kababgəldi eləyək. Bunu da içdik. Birdən, bu zad mənə zəng elədi, nəydəə,\nAha, yenə ilişdik! Gəl, indi bunun araq dostlarını bir-bir\nyada sal! Onun söhbətinin belə qəliz yerlərində dostlar həmişə mənim üzümə\nbaxır, yəni bunun öhdəsindən yalnız sən gələrsən. Mən də baxıram ki, dostlarını\nsadalamaq riyazi tənlikdən betərdi. Canımızı qurtarmaq üçün üstünə təpinirəm:\n[ 18/06/2017 ]Skleroz dostum[ 30/08/2013 ]«Əkrəm Ermənistana qaçdı»[ 20/07/2013 ]«Qarğalar şairin heykəlini qəsdən batırır?»[ 19/07/2013 ]«Ermənicə «Arkadaşım eşşək»»[ 18/07/2013 ]«Zirvələr insana məxsus olmalıdı»[ 07/07/2013 ]«Pozğun kimi baxdığımız qadınlar»[ 02/07/2013 ]«Adamdöyən müəllimdən şagirdin qisası»[ 01/07/2013 ]«Arvad məni özünə yaxın buraxmır»[ 27/06/2013 ]«Sevgi nədi, alə?!»[ 20/06/2013 ]«Eşşəkdən yıxılan aktyor» [ 18/06/2013 ]«Abırlı qadın dikdaban geyməz»[ 11/06/2013 ]«Mumiya ana»[ 02/05/2012 ]«Ana ürəyi» MÜƏLİFİN ƏN ÇOX ... OXUNAN\n«Əkrəm Ermənistana qaçdı»«Pozğun kimi baxdığımız qadınlar»«Ermənicə «Arkadaşım eşşək»»«Eşşəkdən yıxılan aktyor»«Abırlı qadın dikdaban geyməz» ŞƏRH OLUNAN


Antisovet şampan şərabı\n►"Sovet şampanı" yox oldu...\nUkraynada dekommunizasiya (kommunizmin qalıqlarından yaxa qurtarma) şəraba qədər gəlib çıxıb.\nKiyev zavodu özünün ənənəvi olaraq "Sovetskoye" adlanan şampan şərabının adını dəyişib.\nNəticəsə həm satış 40% artıb, həm də müəssisə totalitar rejimlərin tənqidi barədə qanunun normalarına əməl etmiş olub.\nKiyev Şampan Şərabları zavodu artıq 61 ildir ki, "Sovetsoye" şampan şərabını buraxır. Amma indi onun adı "Sovetovskoye" olacaq.\n2015-ci ilin mayında Ukraynada kommunist və nasional sosialist rejimlərin qınanması barədə qanun qüvvəyə minib. Bu qanuna görə ölkədə adı totalitarizmi xatırladan şəhər, küçə, müəssisə və ticarət markası qalmamalıdır.\nŞərabı istehsal edən zavodun direktoru deyir ki, əslində mövcud olmayan, fantaziya məhsulu olan "Sovetovskoye" sözünü "məsləhətli", "məsləhət görülmüş" kimi başa düşmək lazımdır.\nUkrayna Milli Yaddaş İnstitutunun işçiləri dekommunizasiya məqsədilə adların siyahısını tuturlar. Zavod rəhbərliyi də brendin yeni adını həmin bu instituta göndərib. İnstitutun rəhbərliyi yeni adın qanuna zidd olmadığını qeyd etsə də adı bəyənmədiyini də gizlətməyib.\nBuna da bax: Mərkəzi Bank dollar istəyənlərin işini çətinə saldı\nİnstitutun direktor müavini Vladimir Tılşik bu addımı "köhnədən bərk-bərk yapışmaq cəhdi" və "faktiki aldatma" adlandırıb. Heç zavodun direktoru da yeni adın köhnəyə maksimum yaxın olmasına çalışıdıqlarını gizlətmir.\nUkrayna - rusiyapərəst Ukrayna prezidenti Viktor Yanukovych (sağda) Avropa Komissiyasının prezidenti Jose Manuel Barroso ilə şampan içir, Kiyev, 2011\nİnternet istifadəçiləri şərabın "Svetskoye" ("kübar" mənasında) adlandırılmasını təklif ediblər, amma bu ad artıq başqa istifadəçi tərəfindən qeydiyyatdan keçirilib.\nZavodun direktoru deyir ki, addan tamamilə imtina etmək faktiki olaraq yeni marka yaratmaq deməkdir. Bu isə məhsulu tanıtmaq üçün daha çox marketinq xərcləri və müəyyən satış səviyyəsinə çatmaq üçün "üç, hətta beş illik" zəhmət tələb edir.\nDaha bir maraqlı məqam odur ki, AB-nin normativləri "şampan" adının yalnız Fransanın Şampan vilayətində istehsal olunan məhsullara şamil edilməsini nəzərdə tutur. Yəni on ildən sonra istehsalçılar məhsulun adındakı "şampan" sözündən də imtina etməli ola bilərlər.\nUkraynaya edilən kuberhücumda "Rusiya izi" yoxlanır


Maradona və Həcc ziyarəti - Ayna.az\nTəxminən eyni vaxtda iki xəbər oxudum: Həcc ziyarətinin qiyməti və 9 yaşlı Yusifin ölümü. Elə bu yerdə argentinalı futbol ulduzu Dieqo Maradonanın Roma Papası haqda fikri yada düşür. O, müsahibələrinin birində deyirdi:“Bəli, Roma Papasına qarşı çıxdım. Vatikana gəlib qızıldan damları gördüm. Sonra isə eşitdim ki, Roma Papası aclıq çəkən uşaqlara görə narahatdı. Lənət şeytana, qızıldan damı sat, uşaqları xilas elə — dedim”.\nYusif Bəşirzadə xroniki böyrək çatışmazlığından əziyyət çəkirdi. Dəfələrlə müalicə olunmuşdu. Əməliyyata ehtiyacı vardı. Zaman itirmək olmazdı, ailənin isə əməliyyat üçün tələb olunan vəsaiti yox idi. Azərbaycanda səhiyyə sözdə pulsuzdu, belə xəstəliyin müalicəsi çox böyük pullar hesabına başa gəlir. Yusifin əməliyyatına 30 min manat lazım idi. Yaxınları sosial şəbəkələrdə elan vermişdilər, amma qısa müddətdə həmin vəsaiti toplamaq mümkün olmadı. Uşağa nə dövlət sahib çıxdı, nə də valideynlərinin onu xilas eləməyə gücü çatdı. Yusif gözlərini əbədi yumdu…\nHəcc ziyarətinin qiymətləri açıqlanıb. Zəvvarlar müqəddəs yeri ziyarət eləyib, şeytana daş atmaq üçün 4150 dollarından keçməlidi. Yetərincə böyük rəqəmdi. Bu il Azərbaycana 1200 nəfərlik kvota ayrılıb. Yusifin həyatda qalması üçün isə cəmi 4-5 zəvvarın səfər xərci kifayət idi…\nİnsanların inancı ilə işimiz yox. Bilirəm, Həcc ziyarəti İslamda imkanı çatan üçün vacib buyurulan şərtlərdəndi. Amma din demir ki, qohum-qonşunun həmin səfər xərcinə əlahiddə ehtiyacı olduğu halda bunu görməzdən gəlib yola çıxasan. Burada ürəyinə daş bağlayıb şeytanı daşlamağın nə məntiqi ola bilər axı?\nƏlbəttə, bu ölkədə Yusif kimi müalicəyə ehtiyacı olan uşaqların sayı minlərlədi. Onların hamısını xilas eləyə bilmərik. Bu birbaşa hökumətdən asılı məsələdi. Amma hökumət öz işini görməyəndə vətəndaşların bir-birinin mərhəmətinə sığınmaqdan başqa çarəsi qalmır.\nDin təkcə Həcc ziyarətini vacib buyurmayıb. Din həm də onu deyir ki, zülm qarşısında susma, məzlumun ahına qulaqlarını tıxama. Keçmiş deputat Qalib Salahzadə 27 dəfə Həcc ziyarətində olduğunu deyir. Təsəvvür eləyirsiniz? Deputat olduğu illər ərzində bir dəfə ağzını açıb səfalət içində boğulan adamların dərdini dilə gətirməyib. Biz hələ mərhəmətdən danışmırıq. Guya Salahzadə bilmirdi ki, bu ölkədə nə qədər insan pulsuzluqdan xəstəlik qarşısında diz çökür, yoxsulluq üzündən intihar eləyir?\nHacı Qalib parlamentdə çıxış eləyirdi. Amma adamların boynuna kəndir keçirən məsələlərdən danışmırdı. Əksinə, bunları dilə gətirənlərə qarğış eləyirdi:“İnkişafı görməyənləri Allaha tapşırıram, onlar Allahın bəlasına gələcəklər. Anlaya bilmirəm, baş verənləri görməməkmi olar?! Danmaqmı olar?! Allah sizin bəlanızı versin!”\nHacı Qalib Qafqazın şeyxi Allahşükür Paşazadənin qudasıdı. Maradonanın Roma Papasına dedikləri aşağı-yuxarı elə Qafqazın “Roma Papasına” da aiddi. Şeyx də xeyli zəngindi. Qızıldan damları olmasa da, Bakıda özəl klinikası, Çexiyada mülkləri, böyük biznesi var. Söz-söhbət deyil, ortaya konkret sənədlər, sübutlar qoyulub.\nMaradona Roma Papası deyildi. Nə dini rütbəsi olub, nə də səlahiyyətləri. Amma onun yaxşılıq eləmək kimi bir missiyası vardı. Öhdəlik deyildi, insanlıq məsələsiydi…\nDieqo 1984-cü ilin qışında FİFA-ya və formasını geyinməyə başladığı “Napoli”yə xeyriyyə matçı üçün ağız açanda yeganə məqsədi klubun keçmiş futbolçusu, yoxsulluğun əldən saldığı Pyetro Puzoneyə oğlunu ağır xəstəlikdən xilas eləməyə kömək idi. Dieqoya rədd cavabı verdilər…\nMaradona çox sarsılmışdı. Amma dünyanın gəlib-getmiş ən böyük futbolçularından biri xəstə uşağa biganə qalmaq fikrində deyildi. Qərar verdi: Neapol yaxınlığındakı kiçik Açerra şəhərinin qəsəbə stadionunda meydana çıxacaq. Əsas odu, xeyriyyə məqsədilə keçirilən oyunda müalicə üçün vəsait yığılsın.\n1985-ci ilin yanvarında Maradona 4 min nəfər qəsəbə sakininin qarşısında həvəskarlar üçün nəzərdə tutulmuş torpaq meydançada palçıq içində oynamağa razılıq verdi. Açerralıların sevinci yerə-göyə sığmırdı. Maradonanın topa hər toxunuşu azarkeşləri riqqətə gətirirdi. Evlərin eyvanlarından “Dieqo, Dieqo” sədaları eşidilirdi. Maradona meydanda can qoyurdu. O, palçıqlı üz-gözünü əlinin arxasıyla silir, yenidən döyüşə atılırdı. Oyunun sonlarında vurduğu gözəl qolu görməyə dəyərdi. Azarkeşlər çılğına dönür, meydana yüyürürlər. Hamı xoşbəxtdi. Maradona da. Puzonenin oğlu köməksiz qalmadı…\nMaradona palçıqdan üzüağ çıxdı…\nOxunma sayı: 1847


“Qurd əfsanəsi” tamaşası təqdim olunub-FOTO\n04 İyun 2022, 14:31\nSƏHNƏ teatrının hazırladığı “Qurd əfsanəsi” monotamaşası Xırdalan bələdiyyəsinin təşkilatçılığı ilə təqdim olunub.\nTİA.AZ xəbər verir ki,Xırdalan bələdiyyəsinin Avropa Birliyinin Azərbaycandakı nümayəndəliyinin və Göte İnstitutunun birgə dəstəyi ilə həyata keçirdiyi “EU4Culture” – Şərq Tərəfdaşlığı ölkələrində Mədəni İnkişaf Strategiyalarının Hazırlanmasında qeyri-paytaxt şəhər və rayonlarına dəstək layihəsi çərçivəsində 3 iyun 2022-ci ildə Abşeron rayon Mədəniyyət Mərkəzində Türk-Oğuz əfsanələrinin motivləri əsasında SƏHNƏ teatrının hazırladığı “Qurd əfsanəsi” monotamaşası təqdim olundu.\nMinilliklər əvvəl yaşamış bütün xalqların şər qüvvələrdən onları qoruya biləcək, xilaskar kimi baxdıqları totemləri olmuşdur. Göy Qurd (Gökbörü) totemi Türk xalqları arasında daha çox yayılmışdır. Əfsanələrə görə Tanrı Qurdu şər qüvvələrə qarşı aparılan mübarizədə İnsana kömək etmək, yol göstərmək üçün səmadan yer üzünə göndərib.\nMusiqinin və ritualların müşayəti ilə bəhs edilən hadisələri tamaşaçılara Şaman söyləyir. Tamaşada Qurd totemi dilindən və dinindən asılı olmayaraq yer üzündə müəyyən sərhədlər daxilində yaşayan insanlara yardım edən, Tanrının göndərdiyi ilahi qüvvə kimi təqdim edilir.\nTamaşanın müəllifi Xaqani Əliyev, quruluşçu rejissoru Namiq Ağayev, quruluşçu rəssamı Rəşad Yaqubov, musiqi tərtibatı Tural Əzizdir.\nMono tamaşada Şaman obrazında aktyor Tural Əziz çıxış edir.\nTamaşa tamaşaçılar tərəfindən maraqla qarşılanmışdır.\n25, İyun - 00:14524


İcra başçıları üçün kritik son ay - hesabat vaxtıdır- koordinat.az\nİcra başçıları üçün kritik son ay - hesabat vaxtıdır\nKoordinat.az xəbər verir ki, “Yeni Müsavat”ın yazdığına görə, xüsusilə büdcəni rayonlara ayrılan dotasıyadan və “yeyintilərindən” azad etmək üçün kənardan investisiya cəlb edilməsinə xüsusi diqqət ayrıldı. Ötən müddətdə pambıqçılığın, üzümçülüyün, fındıqçılığın və digər kənd təsərrüfatı sahələrinin inkişafına dair xeyli işlər görülsə də, bu sahədə problemlər qalmaqdadır.\nPrezident İlham Əliyev bu ilin iyul ayının 12-də Nazirlər Kabinetinin geniş müşavirəsində ölkə iqtisadiyyatına özəl sərmayələrin artırılmasının vacibliyi haqda danışaraq icra başçıları qarşısında konkret müddət qoydu. Prezident çıxışında demişdi ki, özəl sərmayənin cəlb edilməsi üçün təkcə mərkəzi icra orqanları məsuliyyət daşımırlar: “Xüsusilə bölgələrdə investisiyaları cəlb etmək üçün icra başçıları gərək fəal olsunlar. Bəzi yerlərdə bu fəallıq, nəticələr var, amma bəzi yerlərdə bu fəallıq yoxdur, biganəlik var”.\nMəlumatlarda deyilir ki, Hesablama Palatası da büdcə vəsaitlərinin aidiyyəti üzrə xərclənməsi üçün apardığı yoxlamalarda 14 rayonun icra hakimiyyətində külli miqdarda yeyinti faktları aşkar edib ki, bunlar da ilin son ayında icra başçıları üçün həlledici olacaq. İddia olunur ki, həm prezidentin qətiyyətli tapşırığı, həm yaxınlaşmaqda olan seçki ili bu dəfə kimsəyə bağışlanılmaq şansı verməyəcək. O cümlədən oliqarxlar da özlərinə yaxın icra başçılarına “qoruna bilməyəcəyəkləri” barədə xəbərdarlıq edib. İcra başçıları üçün kritik ay başlayıb. Dekabrın 15-nə isə sayılı günlər qalır…\nOxuma sayı: 1697


Ev Cəmiyyət Rəsmi Paris: Fransa qondarma DQR-i tanımır\nFransa Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi noyabrın 26-da Fransa hökumətini qondarma Dağlıq Qarabağ respublikasını tanımağa çağıran Senatın qətnaməsi ilə bağlı brifinqdə bəyanatla çıxış edib.\nXİN-in bəyanatında bildirilir ki, səsvermədən əvvəlki debatlar zamanı Fransa və frankafoniyanın Turizm, Xarici ərazilər üzrə Dövlət Katibi cənab Jan-Batist Lemuan Fransa hökumətinin bu məsələ ilə bağlı mövqeyini təsdiqləyib: Fransa qondarma Dağlıq Qarabağ respublikasını tanımır.\nATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədri kimi bizim vəzifəmiz Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli, o cümlədən Dağlıq Qarabağın gələcək statusu məsələsi ilə bağlı danışıqlar üzərində işləməkdən ibarətdir və bu danışıqların nəticəsi əvvəlcədən və birtərəfli qaydada müəyyən edilə bilməz. Bu gün bizim prioritetimiz son həftələrdə münaqişə nəticəsində köçürülənlərin təhlükəsiz qaytarılmasının təmin edilməsi olmalıdır. Dövlət katibi də Senata müraciətində bildirib ki, indiyədək heç bir dövlət Dağlıq Qarabağı tanımayıb.\nFransa öz dəyərlərinə sadiq, sülhə sadiq olan məsuliyyətli ölkə olaraq, bu çərçivədə münaqişənin möhkəm həllinə nail olmaq, region xalqları üçün təhlükəsizliyin və ləyaqətin təmin olunmasını tələb etmək əzmindədir. Fransa Cənubi Qafqazda vəziyyətin sabitləşməsi üçün bundan sonra da səylərini əsirgəməyəcəkdir. O, hələ də Minsk qrupunun həmsədrliyinin müvafiq çərçivəsində atəşkəsin əldə edilməsindən sonra hələ də müzakirə edilməli olan bütün parametrlər üzrə irəliləyişə nail olmağa, o cümlədən münaqişə zamanı açılmış xarici muzdluların tərk edilməsinə və ya regionun tarixi və mədəni irsinin qorunmasına sadiq qalacaq.\nBiz, həmçinin Fransanın münaqişənin təsirinə məruz qalmış əhalinin mənafeyi naminə həyata keçirdiyi və noyabrın 22-dən Avropa və xarici işlər nazirliyinin kommünikasında təsvir etdiyi strukturlaşdırılmış humanitar yardımı xatırladırıq.\n“Azərbaycan parlamenti Fransanı Minsk qrupundan çıxarmağı təklif edib. Buna cavabınız nədir?” sualına XİN nümayəndəsi belə cavab verdi: “Mən sizi Dağlıq Qarabağa dair bugünkü bəyanatıma yönəldirəm”.\nƏvvəlki məqaləMeksikada prezidentin toxunulmazlığı ləğv edildi\nNövbəti məqalədəAlmaniyada ordudan qovulan geylərə kompensasiya ödəniləcək


Gələcəyi məhv edən keçmiş\nKeçən həftə işimlə əlaqədar olaraq bir orta məktəbdə ibtidai siniflərin birində 20 Yanvar mövzusuna həsr olunmuş açıq dərsdə iştirak etdim. Məktəbin adının, müəllimin adının qeyd olunmasını mənasız hesab edirəm. Çünki bu dünyada demək olar ki, hər şeydən çox əminəm ki, ölkədə bütün məktəblərdə eyni vəziyyət hakimdir. Vəziyyət deyərkən nəzərdə tutduğum şagirdlərə aşılanan vəhşilik, aqressivlik, uşaq hüquqlarının pozulmasıdır.\nDərs müəllimin elə youtube-dan tapdığı “Azeri wolves” “Войны Карабаха” yazıları, qurd ulamaları və avtomat səsləri ilə başlayan bir video ilə açıldı. Videonun təxminən 30-40 saniyəsi uşaqlara nümayiş olundu. Bu 30-40 saniyədə Qarabağ döyüşlərində atışan əsgərlər göstərilirdi. Həmin an sinifi müşahidə etdim. Uşaqların bəzisi qorxudan, bəzisi həyəcandan, bir qismi içində alışan aqressiyadan dil-dodaqlarını gəmirirdi, üz-gözləri, başları, çiyinləri onlardan asılı olmadan qeyri-təbii hərəkətlər edirdi. Bu videonun arxasınca uşaqlar adları “Xətai”, “Koroğlu” və “Mübariz” (?) olan komandalara bölündü və komandalar arasında viktorina keçirildi. Suallardan yadımda qalanlar: “Müharibə nədir?”, “Sülh nədir?”, “Dəbilqə nədir” və s. Daha sonra əlbəttə ki, uşaqlar yanıqlı şeirlər dedilər, qızlar “Silahları yandırın” şeirinə bəstələnmiş mahnı oxudular. Onlar bu mahnını oxuyanda məktəb vaxtı bu şeiri əzbərləməyim yadıma düşdü. Silah sözündən nə qədər qorxduğumu xatırladım. Dayım müharibədə şəhid olandan sonra elə bilirdim ki, hər an bir erməni gəlib yenə də bizlərdən birini öldürəcək. O şeiri əzbərləməsəm bu qorxum gerçəkləşəcəkmiş kimi qorxurdum. Elə bir anlıq dalmışdım ki, sülh quşu göyərçinə həsr olunmuş səhnəciyə başladılar uşaqlar. Daha sonra isə mətləbə qətiyyən dəxli olmayan bir rəqs etdi milli geyimdə olan qızlar (əvvəldə deməyi unutmuşdum ki, sinifdəki qızlar formada yox, milli geyimlərdə idilər).\nBütün dərs bəlkə də bir ay əvvəlcədə məşq olunurdu. Uşaqlara hər şey əzbərlətilmişdi bu açıq dərs üçün. Uşaqlar bu dərsdə nəinki 20 Yanvar hadisəsinin mahiyyətini başa düşmədilər, nəinki vətənpərvər olmadılar, nəinki lüzumsuz aqressiya və düşmənçilik hissləri ilə bəsləndilər, həm də üstəlik bir az daha əzbərçi, küt, bisavad oldular. Keçmişimizi qoruyaq, yaşadaq deyərkən gələcəyimiz olan uşaqları məhv etmiş olduq. Onsuz da düz-əməlli bir keçmişimiz olmayıb və onun keşikçiləri sayəsində heç vaxt yaxşı gələcəyimiz də olmayacaq. Mütəmadiən aztvvari təbliğatla məşğul olan təhsil müəssisələri hansı gələcəyi yetişdirə bilər axı? Mən axırıncı dəfə hər hansısa bir məktəbdə olanda təhsil naziri hələ Misir Mərdanov idi. Düzdür, yeni nazirin sayəsində təhsildə inqilab olacağına inanan sadəlöhvlərdən olmasam da lap bu qədər də daş dövrünə qayıdış olacağına inanmaq istəmirdim. Getdim gördüm ki, köhnə hamamdır, köhnə tas. Sonra da bu müəllimlər, valideynlər indiki uşaqların pis, aqressiv, dəcəl olmasından, bir-birləri ilə yola getməməsindən, bir-birilərini döyməsindən şikayət edir.\nHəmin günü ətrafımdakı insanları incitmədən fikirlərimi bir qədər izah etmək istədim. Alınmadı. Dedilər bu da lazımdı. Bilməlidilər tariximizi. Baxdım gördüm ki, mən girən kol deyil. Çoxdan lal olmaq qərarına gəlmişəm azərbaycanlılarla ünsiyyətdə. Ona görə də daha heç nə danışmadım. Getdik tortla çay içdik, meyvə yedik. Yeni nazirin dövründə daha bir köhnə adət qalır hələ də: açıq dərs verən müəllim dərsində iştirak edən digər müəllimlər və “zavuç” üçün şirniyyat stolu açır.


Türkiyə terrorçuların toplaşdığı Qəndilə hücuma hazırlaşır – GADTB\nTürkiyə terrorçuların toplaşdığı Qəndilə hücuma hazırlaşır\nAprel 27, 2019\t284 Baxış\nGADTB-nin Mətbuat Mərkəzinə daxil olan məlumata görə, Türkiyə PKK terror təşkilatının əsas yuvası olan Qəndilə girməyə hazırlaşır. Bu barədə Türkiyənin daxili işlər naziri Süleyman Soylu açıqlama verib.\nSoylu bildirib ki, yaxın zamanda Qəndilə əməliyyat keçiriləcək.\n“Konkret vaxtı açıqlamıram. Biz əvvəlcə gəlirik deyəndə terrorçular oradan qaçdılar. Qəndil bizim üçün bir həbdir, sadəcə zaman var. Orada PKK-çılar var və onları məhv etmək bizim işimizdir”, – deyə o bildirib.\nÖncəki İrqçi fars rejim daşqına qərq etdiyi Güney Türkmənistanı köməksiz qoydu-Video\nSonrakı Diktatorların himayədarı Rusiya ABŞ-ın İrana qarşı sanksiyalarından narahatdır


Teymur Rəcəbov qarət olunduğu turnirə yenidən qatılır\nFevralın 19-da İspaniyada şahmat üzrə ənənəvi “Linares” superturniri start götürəcək. Apasport.az saytının məlumatına görə, yarışda Azərbaycanın şərəfini Teymur Rəcəbov (2761) qoruyacaq. Onunla yanaşı, turnirə daha 7 qrossmeyster - dünya çempionu Vişvanatan Anand (Hindistan, 2791), Vasili İvançuk (Ukrayna, 2779), Maqnus Karlsen (Norveç, 2776), Levon Aronyan (Ermənistan, 2750), Van Yue (Çin, 2739), Aleksandr Qrişuk (Rusiya, 2733) və Lenyer Dominqes (Kuba, 2717) qatılacaq.\nYarışın ümumi mükafat fondu 314 min avroya bərabərdir. Birinci yeri tutacaq şahmatçıya 100 min avro veriləcək. Şahmatçılar iki dövrədə, 14 turda bir-birləri ilə oynayacaqlar. Turnirə martın 7-də yekun vurulacaq.\nQeyd edək ki, 2 il öncə Meksikanın Moreliya şəhərində keçirilmiş “Linares” superturnirində Teymur Rəcəbov xoşagəlməz halla üzləşmişdi. Onun Moreliyada məskunlaşdığı otel otağında soyğunluq olmuşdu. Oğrular şahmatçımıza və onun atasına məxsus bir neçə dəyərli əşyanı götürüb aradan çıxmışdılar. Nəticədə yarışdan imtina edən Rəcəbov dərhal Meksikanı tərk etmişdi.


“Əhməd Oruca heyvanları ilə fəaliyyətində uğurlar arzulayıram”\n16 Oktyabr 2014 16:46\n“Bildiyim qədər Əhməd Orucun fermer təsərrüfatı var, daima heyvanlarla məşğul olur. Heyvanlarla məşğul olan adamlara siyasət mövzusundan danışmaq alınmır”.\nBunu Publika.az-a açıqlamasında Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının (VHP) Məclis sədri, Milli Şura üzvü Rafiq Manaflı Azadlıq Partiyasının sədri Əhməd Orucun onun haqqında fikirlərinə münasibət bildirərkən deyib.\nR. Manaflı qeyd edib ki, Əhməd Oruc adlı siyasətçi tanımır: “ Ona fermer təsərrüfatı işində, heyvandarlıq sahəsindəki fəaliyyətində uğurlar arzu edirəm”.\nOnun sözlərinə görə, Milli Şura üzvlərinin Demokratiya və İnsan Hüquqları Mərkəzinin bəzi üzvləri tərəfindən tənqid və ittihamlarla qarşılaşması təsadüfi deyil: “Demokratiya və İnsan Hüquqları Mərkəzi adlı qurumun yaradılması bu ittihamlara bir təkan oldu. Əvvəl guya məhbusların hüquqlarının müdafiə komitəsi yaradırdılar, sonra mərkəzə çevrildilər. Biz çox gözəl bilirik ki, bu mərkəz Milli Şuraya qarşı yaradılan qurumdur. Orada yığılan bəzi adamlar son illərin siyasi gedişlərində bir-birini özləri üçün qırmızı xətt kimi qəbul ediblər. Deyirdilər ki, bu adamla müttəfiqlik etmək olmaz, bununla bir yerdə olmaq mümkün deyil və s. Özləri bilər. Ancaq Milli Şuraya qarşı mübarizədə bütün qırmızı xətlər tapdandı və yaşıllaşdı. Şəxsən bizim üçün müəyyən etdiyimiz qırmızı xətt var və onu heç bir situasiyada tapdalamırıq. Mənim üçün avrointeqrasiya ilə müqayisədə Rusiyaya yaxınlaşmaq qırmızı xətdir və onu heç vaxt tapdalaya bilmərəm.\nOnlar 10 partiyadır və özlərini qeydiyyatdan keçmiş elan edərək böyük güc olduqları görüntüsünü yaradırlar. Bu partiyalardan biri də Əhməd Orucun partiyasıdır. Vaxtilə VHP bizim istəyimizin əksinə olaraq Əhməd Orucla bələdiyyə seçkilərində müttəfiqlik edib. Onun özü və Kamal adda bir müavini var idi. Bu ikisindən başqa ortaya adam çıxara bilmədi. İndi, deyəsən, müavini də çıxıb gedib və Əhməd Orucla partiyası qalıb. Təsəvvür edin ki, bu partiya bir nəfərdən ibarətdir. Həmin mərkəzdə olan partiyaların da əksəriyyətinin kimdən və nədən ibarət olduğunu tanıyırıq. Hər kəs öz tərbiyəsinə və səviyyəsinə uyğun gülləsini atır. Mənim Əhməd Orucla heç salamım olmayıb. O, məndə antipatiya yaradan insandır”.\nQeyd edək ki, Ə. Oruc sosial şəbəkələrdə R. Manaflıya qarşı sərt ittihamlar səsləndirib.


Oxu.az - Ukrayna muzdlularının Azərbaycan tərəfindən vuruşmaları dezinformasiyadır\nBəzi xəbər agentliklərinin guya Ukrayna muzdlularının Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsində Azərbaycan tərəfindən vuruşduqları barədə xəbərlər heç bir əsası olmayan və tamamilə dezinformasiya xarakteri daşıyan məlumatdır.\nBu barədə Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat xidməti idarəsinin rəisi Leyla Abdullayeva bildirib.\n“Bu, heç bir əsası olmayan və tamamilə dezinformasiya xarakteri daşıyan məlumatdır. Azərbaycanın kifayət qədər güclü və peşəkar ordusu var və ölkəmizin düşmən qüvvələrinin hərbi təxribatlarının qarşısını almağa, eləcə də beynəlxalq tanınmış sərhədlərimiz çərçivəsində ölkəmizin ərazi bütövlüyünü bərpa etməyə heç bir kənar qüvvəyə ehtiyacı yoxdur.\nMəlum olduğu kimi, Ermənistan Azərbaycana qarşı yürütdüyü təcavüzkar siyasəti çərçivəsində Yaxın Şərq bölgəsindən muzdluları cəlb edib və görünür, mənfur düşmən qüvvələri öz əməllərindən diqqəti yayındırmaq məqsədilə bu kimi dezinformasiyaların yayılmasının arxasında dururlar”, - deyə məlumatda qeyd olunur.


Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzi “Həqiqətin onomastikası” kitabınıın onlayn təqdimat mərasimini keçirib. Kitab indiki Ermənistan Respublikası ərazisində tarixi-coğrafi adların dəyişdirilməsi və saxtalaşdırılması faktlarına həsr edilib. Tədbirdə ölkəmizdəki milli və dini icmaların rəhbərləri, millət vəkilləri, alimlər və ziyalılar iştirak edib. Tədbirin moderatoru BBMM-in icraçı direktoru Rəvan Həsənov təqdimat mərasimini açıq elan edərək, kitabın yaranma ideyası və hazırlanma prosesi haqda geniş məlumat verib. O bildirib ki, Prezident İlham Əliyev 2020-ci il iyun ayının 3-də Tərtər Olimpiya İdman Kompleksinin açılışı zamanı etdiyi çıxışda indiki Ermənistan Respublikası ərazisindəki coğrafi adların mütləq əksəriyyətinin Azərbaycan mənşəli olması vurğulanmışdı. Bu çıxışdan sonra mövzunun tədqiq və təbliğinə dair Azərbaycanın alim və mütəxəssislərinə verdiyi tövsiyəyə əsasən, Multikulturalizm Mərkəzinin təşkilatçılığı və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsinin Prezident Kitabxanasının, Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin, Azərbaycan Dillər Universitetinin tarixçi alimləri, tarixi toponimlər, dilçilik və xəritəçəkmə üzrə təcrübəli mütəxəssislərinin cəlb olunması ilə “Həqiqətin onomastikası” adlı kitabı hazırlanaraq nəşr edilib.\nTədbirdə çıxış edən BBMM-in Himayəçilik Şurasının sədri, akademik Kamal Abullayev Azərbaycan həqiqətlərinin üzə çıxarılmasında bu kitabın ciddi bir addım olduğunu vurğulayıb. O qeyd edib ki, kitabı vərəqlədikcə bu dərəcədə aparılan saxtalaşdırmaya insan heyrət etməyə bilmir. Tarixin saxtalaşadırılması isə dünya tarixində qəbul edilməz bir siyasi akt kimi qiymətləndirilir. K.Abdullayev çıxışını “Həqiqətin onomastikası” kitabı bizim vicdanımızın, əxlaqımızın kitabıdır” fikri ilə yekunlaşdırıb.\nSonra çıxış edən millət vəkili Ceyhun Məmmədov bildirib ki, yalanların ifşasına həmişə ehtiyac var. Bizim müharibəmiz bitsə də, mübarizəmiz hələ davam edir. Mübarizədə isə bu kimi ciddi faktlara əsaslanan ədəbiyyatların böyük rolu əvəzsizdir. C. Məmmədov çıxışı zamanı Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş ərazilərində, eləcə də, vaxtilə azərbaycanlıların yaşadığı Ermənistan Respublikası ərazisində dağıdılmış dini və mədəni abidələr mövzusuna da toxundu.


Universitetlərimiz digər mənbələrdən maliyyə əldə etməyə niyə maraq göstərmir?-ekspert rəyi » Sfera.az Azərbaycanda özəl xəbərlər, araşdırmalar, təhlillər və müsahibələrin tək ünvanı\nUniversitetlərimiz digər mənbələrdən maliyyə əldə etməyə niyə maraq göstərmir?-ekspert rəyi\n"Bu istiqamətdə ciddi iş aparılmır, istək yoxdur”\nSfera.az-a açıqlamasında bu sözləri Azərbaycanda Dövlət və ya özəl formada çoxsaylı universitetlərin fəaliyyət göstərmələrinə baxmayaraq, onların təhsil haqları istisna olmaqla digər mənbələrdən maddi dəstəklərinin olmamasına münasibət bildirərkən təhsil eksperti Məlahət Mürşüdlü deyib.\nDigər tərəfdən, həmsöhbətimizə görə, hökumət qurumları da universitetlərə sifarişlər verməkdə maraqlı olmalıdır. Ancaq bu istiqamətdə işlər müəyyən qədər axsayır:\n"Xaricdə, tələbənin ortalama semestr qiyməti yüksək olduqda onun ödənişi 25-30 faiz civarında azaldılır. Həmçinin, xaricdəki universitetlər həyata keçirdikləri müxtəlif tədqiqatlardan da gəlir əldə edirlər. Azərbaycana gəldikdə, ölkəmizdə artıq bir ildir fəaliyyət göstərən Maarifçi Kredit Təşkilatı var. Həmin təşklat banklarla birlikdə təhsilini davam etdirmək imkanında olmayan tələbələrə müəyyən şərtlər daxilində kredit ayırır. Düzdür, bu iş hələ ki, tam gücü ilə sistem halına düşməyib. Amma universitetlərə müxtəlif təşkilat və mənbələrdən buslar formasında yardımların edilməsinə gəldikdə, bu sahədə həqiqətən də problemlər yaşanır. Təhsil Haqqında qanunda bu məsələ öz yerini tapıb. Ona görə Azərbaycanda da bu istiqamətdə işlər aparılmalıdır.\nSadəcə məsələ ona görə irəli getmir ki, həmin istiqamətdə ciddi iş aparılmır. Ciddi işlərin aparılmasına ehtiyac var. Həmçinin, istək olmalıdır. Prosesin irəliləməsi universitetlərin professor-müəllim heyətindən, maddi texniki bazasının imkanlarından asılıdır. Tələbə tədqiqatçılığına geniş imkan verməliyik. Onun maddi-texniki və sosial bazası olmalıdır ki, tədqiqatlar apara bilsin. Düzdür, ölkəmizdə bəzi universitetlər nazirliklərdən sifarişlər alır və həmin tədqiqatlar sayəsində öz maliyyə imkanlarını genişləndirir. Məsələn,\nBildiyimə görə, Bakı Dövlət Universiteti və Dövlət İqtisad Universiteti həm daxili, həm də xarici təşkilatlardan belə sifarişlər alır və belədə öz maddi texniki bazalarını möhkəmləndirirlər. Lakin bu hal hələlik kütləvi xarakter daşımır. Həmçinin, əldə edilən bu maddi imkanlar birbaşa tələbə və müəllim heyətinin rifah halının yüksəldilməsinə sərf edilmir. Digər tərəfdən, hökumət qurumları da universitetlərə sifarişlər verməkdə maraqlı olmalıdır. Ancaq bu istiqamətdə işlər müəyyən qədər axsayır. Heç də bütün nazirliklər bunda maraqlı deyillər. Yəni qarşılıqlı əməkdaşlıq olarsa, prosesdə ciddi irəliləyiş də ola bilər”.\nQeyd edək ki, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən ali təhsil müəssisələrinin böyük əksəriyyəti ancaq tələbələrin təhsil haqqına göz dikib. Yəni onların maliyyəsinin əsas yükünü məhz tələbənin ödədiyi təhsil haqqı təşkil edir. Halbuki, xarici ölkələrdə universitetlər təhsil haqqından başqa digər mənbələr hesabına da öz gəlirlərini artırırlar. Belədə orada çalışan müəllimlər də daha yüksək əmək haqqı almağa nail olurlar.


"Toyota" satışda liderliyini qoruyur\nMaşınlarında texniki probmelərə görə qalmaqallara baxmayaraq, Yaponiyanın "Toyota" şirkəti hələ də dünyanın ən birinci avtomobil istehsalçısı mövqeyini saxlayır.\nŞirkətdən verilən məlumata görə 2010-cu ildə 6.42 milyon avtomobil satıb. Bu da satışını əvvəlki ildən 8 faiz artması deməkdir.\nHalbuki "Toyota" 2009-cu ilin sonu və 2010-cu ilin əvvəllərində dünya üzrə 10 milyon maşınını ortaya çıxan texniki problemin həlli üçün geri çağırmışdı. Əyləc pedalında və döşəməsində aşkar olunan bu problemlərə görə Toyotanın dünyanın ən təhlükəsiz və keyfiyyətli avtomobil istehsalçısı imcinə ciddi ziyan dəymişdi.


Xanımından şəhidimizlə bağlı tüklərinizi biz-biz edəcək sözlər: 17 il ərzində bir dəfə də olsun... - VİDEO - son xeberler\nAprel müharibəsində şəhid olan polkovnik-leytenant Raquf Orucovun həyat yoldaşı Sevinc Orucova Publika.az-ın qonağı olub. "Zəfər" Şəhid Ailələrinə Dəstək İctimai Birliyinin sədri S.Orucova həyat yoldaşı ilə tanışlıqlarından danışaraq, şəhidimizlə bağlı maraqlı faktları açıb. Eyni zamanda, hər kəsə örnək olacaq məqamlara toxunub.\nSosial Baxılıb: 2761 Tarix: 22 avqust 2019\nBu gün Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində qətl törətməkdə təqsirləndirilən Tuncay Vəliyev və Fərman Ocaqquliyevin cinayət işi üzrə məhkəmə iclası başa çatıb.. . Sonxeber.az unikal.org-a istinadən xəbər verir ki, hakim Azad Məcidovun sədrliyi ilə keçirilən prosesdə hökm oxunub.. . Məhkəmənin hökmü il


Fransa Minsk Qrupunun həmsədri kimi öz öhdəliklərini yerinə yetirə bilmir - Soltan Məmmədov\nSiyasət 23 Noyabr 2021 11:41 (UTC+04:00)\nÖtən il noyabrın 10-da Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan arasında imzalanan üçtərəfli bəyanat müharibəyə son qoymaqla regionda sülh və əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar açıb. Dağlıq Qarabağ münaqişəsi başa çatıb və bölgədə yeni mərhələnin başlanması üçün tarixi fürsət yaranıb. Təəssüf ki, bəzi dövlətlər heç bir sağlam məntiqə sığmayan addımları ilə bu tarixi fürsətə mane olmağa çalışır.\nTrend-in məlumatına görə, bunu deputat Soltan Məmmədov parlamentin bu gün keçirilən iclasında deyib.\nO qeyd edib ki, Rusiya slühməramlılarının müvəqqəti yerləşdirildiyi Azərbaycan ərazilərindəki separatçı rejimin nümayəndələrinin Fransa Senatında respublikaçılar fraksiyasının rəhbəri, Valans şəhərinin meri və Ron-Alp regionunun Qrenobl rayonunun rəsmiləri səviyyəsində qəbul edilməsi Cənubi Qafqazda yaranmış yeni reallıqları düzgün qiymətləndirə bilməməyin və ikili standartarın təzahürüdür:\n“Fransada yerli hökumət nümayəndələrinin xarici siyasət sahəsində atdıqları addımlar Fransa qanunvericiliyinə ziddir. ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədri olan Fransanın Vətən müharibəsi dövründə, müharibədən sonra və bu gün nümayiş etdirdiyi mövqe Azərbaycan cəmiyyətində və hökumətində haqlı suallara səbəb olub. Biz bu suallara indi də cavab ala bilməmişik. Fransa parlamentinin hər iki palatası qərəzli və beynəlxalq hüquqa zidd qətnamələr qəbul edib. Azərbaycan torpaqlarının işğal altında olduğu dövrdə Fransanın müxtəlif şəhər və bölgələri işğalda olan ərazilərlə 28 qeyri-qanuni “sənədlər” imzalayıb. Səfirliyimizin fəaliyyəti nəticəsində bunlardan 11-i məhkəmə qərarları ilə ləğv edilib, 2-si barədə isə məhkəmədə iddia qaldırılıb”, - deyə deputat bildirib.\nS.Məmmədov qeyd edib ki, Azərbaycan 44 günlük müharibə nəticəsində ərazi bütövlüyünü bərpa edib. İndiki mərhələdə ATƏT-in Minsk Qrupunun fəaliyyəti yalnız Azərbaycanla Ermənistan arasında sülhün əldə olunmasına xidmət edə bilər:\n“Hesab edirəm ki, Fransanın bəzi dövlət qurumları bu cür qərəzli addımlar atmaqdansa Fransa səfirinin işğaldan azad olunmuş Ağdama dünənki səfəri zamanı gördükləri dağıntılarla əlaqədar təəssüratlarını öyrənsəydilər, daha düzgün olardı.\nBu günlərdə Fransada Azərbaycana dost fransız deputatlarla birlikdə Azərbaycanın Zəfər gününə həsr olunmuş tədbirlərdə iştirak zamanı Fransa Senatında Ermənistan parlament nümayəndə heyətinin iştirakı ilə “Dağlıq Qarabağ Respublikasının tanınmasının zəruriliyinə dair” qərəzli qətnamənin qəbul edilməsinin ildönümünə həsr olunmuş tədbirin keçirilməsi məlumatını əldə etdik. Bu, bir daha Fransanın münasibətinin nə qədər qərəzli olduğunu və Minsk Qrupunun həmsədri kimi öz öhdəliklərini yerinə yetirə bilmədiyini göstərir”, - deyə deputat vurğulayıb.


17 iyun - səhiyyə işçilərinin peşə bayramı günüdür.\nİyunun 16-da Əziz Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda (ADHTİ) Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin, o cümlədən Azərbaycan səhiyyəsinin yaranmasının 100 illiyinə həsr olunmuş tədbir keçirilib.\nAzərbaycan Tibb Universitetinin dəstəyi ilə ilk Milli Səhiyyə Forumu keçirilib\n16 iyun 2018-ci il tarixində PROAKTİV şirkətinin təşkilatçılığı, Azərbaycan Tibb Universiteti və Milli Onkologiya Mərkəzinin dəstəyi ilə ölkəmizdə ilk Milli Səhiyyə Forumu təşkil olunub.\nForum Ulu Öndər Heydər Əliyevin 4 iyun 2001-ci il tarixli sərəncamına əsasən hər il qeyd olunan 17 iyun-Tibb işçilərinin Peşə Bayramına həsr edilib.\nQurtuluş Günü ATU-da qeyd olundu\nBu gün Azərbaycan Tibb Universitetində (ATU) 15 iyun Milli Qurtuluş Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib. Tədbirdə ATU-nun rektoru, professor Gəray Gəraybəyli çıxış edərək bu günün əhəmiyyətindən, bütövlükdə Azərbaycan xalqı üçün daşıdığı önəmdən söz açıb: “Tam səmimiyyətlə demək lazımdır ki, bu, tarixi bir gündür. Həmişə belə sual sıslənir ki, şəxsiyyətləri tarix formalaşdırır, yoxsa şəxsiyyətlər tarixə təsir edir?! Mən hesab edirəm ki, bu suala Azərbaycanın yaxın tarixində cavab tapmaq mümkün olacaq”.\nProfessor Vaqif Qələndər beynəlxalq konfransda çıxış edib\nBu günlərdə Türküyənin Ege Universitetində XI Rinoplastika və üz estetikası üzrə elmi konfransı keçirilib. Beynəlxalq miqyaslı toplantıda Azərbaycandan tanınmış plastik cərrah, ATU-nun ---- Vaqif Qələndər təmsil edib.\nRespublikada bu əməliyyat yalnız ATU-nun Tədris Cərrahiyyə Klinikasında icra olunur\nAzərbaycan Tibb Universitetinin mütəxəssisləri növbəti dəfə mürəkkəb hamiləliyin uğurla sonlandırılmasına nail olublar. Hamilə qadının bətnindəki körpəyə qan köçürülməsi sayəsində sağlam körpə dünyaya gəlib. Bu prosedur Avropada 1997-ci ildən, Türkiyədə 2009-cu ildən etibarən tətbiq edilir. Azərbaycanda isə yalnız ATU-nun Tədris Cərrahiyyə Klinikasında icra olunur.\nTədris Terapevtik Klinikasının pediatrı məcburi köçkün uşaqların pulsuz müayinəsində iştirak edib\n“Pediatrik Kardiologiya və Revmatologiya” İctimai Birliyi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyi ilə Masazır Məcburi Köçkün Qəsəbəsində valideynlər üçün təlim keçirib. “Məcburi köçkün uşaqlarda kardiorevmotoloji yönümlü xəstəliklərin aşkara çıxarılması və profilaktikası” layihəsi üzrə baş tutan təlimdə 30 nəfər iştirak edib.\nATU-da “Qlial beyin törəmələrinin müalicə yolları” mövzusunda tədbir keçirilib\nAzərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) Tədris Cərrahiyyə Klinikası (TCK) və Türkiyənin İstanbul Medipol Meqa Universitet Xəstəxanası ilə birgə “Qlial beyin törəmələrinin müalicə yolları” mövzusunda seminar keçirilib.\nATU mütəxəssisi Minskdə “Early Childhood İntervention” konfransında iştirak edib\nİyunun 4-6-da Belarusun Minsk şəhərində erkən yaşlarda müdaxilə sistemlərinin və ailələrin gücləndirilməsinə həsr edilmiş “Early Childhood İntervention” adlı konfrans keçirilib.\n“Klinik Laborator Diaqnostika” kitabı təqdim olundu\nAzərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) mikrobiologiya və immunologiya kafedrasının əməkdaşları dosent Ramin Bayramlı və baş müəllim Yavər Hacısoyun “Klinik Laborator Diaqnostika” adlı yeni kitabı çapdan çıxıb. Bu gün ATU-nun Tədris Cərrahiyyə Klinikasında kitabın təqdimatı keçirilib.\nRektor Gəray Gəraybəyli amerikalı professor Robert A.Jecklinlə görüşüb\nABŞ-ın Viskonsin ştatının La Crosse Universitetinin professoru Robert A. Jecklin Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) qonağı olub. Səfər zamanı professor Robert A. Jecklin ictimai səhiyyə fakültəsinin nəzdindəki kafedraların dərs proqramları ilə tanış olub. Amerikalı mütəxəssis İctimai səhiyyə fakültəsinin tibbi profilaktika ixtisasına aid olan kafedralarda dərsliklərinin yenilənməsi, dərs proqramlarının modernləşdirilməsi işinin təşkilinə yardım etmək məqsədilə geniş rəy hazırlayıb.


Türkiyə Cümhuriyyətinin zəfər günü - serqqapisi.az\nNəşr edilib 30.08.2019 09:26 |\nGörkəmli dövlət xadimi, istedadlı hərbçi Mustafa Kamal Atatürkün rəhbərliyi altında qurtuluş savaşı aparan türk ordusu düşmənə sarsıdıcı zərbə vuraraq 1922-ci il avqustun 30-da böyük zəfər qazandı. Həmin gün Türkiyə tarixinə Zəfər bayramı kimi daxil oldu. Bu zəfər türk xalqının 1919-cu ildə başladığı istiqlal mücadiləsinin hərb zirvəsi, minlərlə şəhid qanı ilə suvarılan Vətən torpağının düşmən tapdağından xilası idi. Qurtuluş savaşında Azərbaycan xalqı da qardaş Türkiyə xalqına dəstək oldu, döyüşlərdə iştirak edərək şəhidlər verdi.\nBöyük tarixi kökə malik olan Azərbaycan-Türkiyə əlaqələrinin əsasında möhkəm dostluq, qardaşlıq və etibarlı strateji tərəfdaşlıq münasibətləri dayanır. Hər iki dövlətin qurucularının – ümummilli lider Heydər Əliyevin və Mustafa Kamal Atatürkün çox güclü siyasi iradəsi, xalqı irəliyə aparmaq əzmi məxsus olduqları xalqı və dövləti yaşadıb, bu gün də yaşadır. Qarşılıqlı dostluq və inam xalqlarımızın rifahına, ölkələrimizin gələcək inkişafına xidmət edir. Azərbaycanla Türkiyənin birgə həyata keçirdiyi iqtisadi layihələr hər iki dövlətin dünyada nüfuzunu getdikcə artırmaqdadır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin dediyi kimi: “Dostluq və qardaşlıq üzərində qurulmuş Azərbaycan-Türkiyə əlaqələrinin bu gün dünyada bənzəri yoxdur. Bu əlaqələr tarixən qırılmaz tellərlə bir-birinə bağlı olan xalqlarımızın iradəsindən qaynaqlanır... Əminəm ki, Türkiyə-Azərbaycan həmrəyliyi və strateji müttəfiqliyi birgə səylərimizlə bundan sonra da xalqlarımızın mənafelərinə uyğun olaraq daha da möhkəmlənəcək və genişlənəcəkdir”.\nÖlkələrimiz və xalqlarımız arasındakı möhkəm tərəfdaşlığa Azərbaycanın Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə Türkiyənin yaxın bölgələri arasındakı uğurlu əməkdaşlıq da öz töhfəsini verməkdədir. Bu əlaqələrin əsası ümummilli lider Heydər Əliyevin Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri vəzifəsində çalışdığı dövrdə qoyulmuşdur. Ulu öndərin Ali Məclisin Sədri kimi 1992-ci il martın 24-də Türkiyəyə ilk rəsmi səfəri zamanı “Azərbaycana bağlı Naxçıvan Muxtar Respublikası və Türkiyə Respublikası arasında əməkdaşlıq protokolu” imzalanmışdır.\nHazırda Azərbaycanın Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə Türkiyə arasındakı əlaqələr bir çox istiqamətlər üzrə uğurla inkişaf etdirilir. Xüsusilə ordu quruculuğu, iqtisadi-ticarət, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət və digər sahələrdə əlaqələrin inkişafı məmnunluq doğurur. Görülən işlərin davamı kimi, bu il avqustun 15-dən etibarən Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatının qərarına əsasən Türkiyə üzərindən yeni hava dəhlizinin açılması da mühüm əhəmiyyətə malikdir.\nBu il iyun ayında Türkiyə Respublikasının Milli Müdafiə naziri Hulusi Akar Azərbaycan-Türkiyə birgə döyüş atışlı taktiki təlimlərində iştirak etmək üçün Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfərə gəlmişdir. Səfər zamanı Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Türkiyə Milli Müdafiə naziri ilə görüşmüş, qarşılıqlı maraqdoğuran məsələlər barədə müzakirələr aparılmışdır.\nNaxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov Azərbaycan-Türkiyə əlaqələrinin sarsılmaz olduğunu bildirərək demişdir: “Bu gün Azərbaycan-Türkiyə dostluq və qardaşlıq münasibətləri regionda əmin-amanlığın və sabitliyin qorunmasına mühüm töhfədir. Qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq, həyata keçirilən birgə layihələr strateji tərəfdaşlığımızı daha da möhkəmləndirir”.\nStrateji tərəfdaşlığa əsaslanan Azərbaycan-Türkiyə dövlətlərarası münasibətləri getdikcə daha da inkişaf edəcək, möhkəmlənəcək, ölkələrimiz daha böyük zəfərlər qazanacaqlar.


İran ilə bağlı SENSASİYON AÇIQLAMA: "Qarabağda tikinti layihələrində yer verilməməlidir"\n13:00 5 Mart 2021\n''İran Azərbaycan əlaqələri iyunda İranda keçiriləcək prezident seçkilərindən sonra, mühafizəkar qanadın hakimiyyətə gəlməsindən sonra pisləşə bilər''.\nBu açıqlamanı Metbuat.az-a politoloq Məhəmməd Əsədullazadə edərək qeyd etdi ki, islahataçılardan fərqli olaraq mühafizəkarlar daima Azərbaycana qarşı təzyiqlər etməyə çalışıblar.\n''Məhz Prezident Əhmədi Nicatın dövründə iki ölkə arasında münasibətlər Tehran tərəfindən daim sabotaj edilirdi. İranda "islahatçıların" hakimiyyəti İran-Azərbaycan əlaqələrində müəyyən dərəcədə inkişaf və dinamikaya səbəb olur.\nİyunda islahatçılar məğlub olacaqlarsa, Azərbaycan İran siyasətinə yenidən baxmalı olacaq. Ona görə də Azərbaycan bu ölkəyə hər hansı investisiya qoymamalı və Qarabağda tikinti layihələrində yer verməməlidir''.\nPolitoloq deyir ki, mühafizəkarların ABŞ-la münasibətləri gərginləşəcək, İsraillə müharibə vəziyyətinə gələ biləcək həddə çatacaqlar. Xəzər dənizinin hüquqi statusu ilə bağlı İran parlamenti də müsbət addım atmayacaqdır.\n''Azərbaycan, İsrail və ABŞ-la sıx siyasi əlaqələrə malikdir. Xüsusilə İsrail Azərbaycanın hərbi-texniki, strateji tərəfdaşıdır və rəsmi Tehran İsrail amilinə görə Azərbaycan ilə siyasəti mənfiyə doğru aparacaq.\nBundan əlavə, Türkiyənin Cənubi Qafqazda artan siyasi-hərbi mövqeyi mühafizəkarların ölkəmizə qarşı siyasi təzyiqlərinə yol aça bilər. Ona görə də Azərbaycan mühafizəkarların bu siyasətinə hazır olmalı, Türkiyə, Pakistan və İsraillə əlaqələri daha da gücləndirməlidir.\nQeyd edim ki, İran siyasətində dəyişikliklər edəcəksə, Cənubi Qafqazda öz mövqeyinə zərbə vuracaq. Mühafizakarlar Türkiyənin irəli sürdüyü " Altılıq platformasında" yer almaya bilərlər''.\nİran Azərbaycan ABŞ Məhəmməd Əsədullazadə