ƏTƏYİMDƏN NOĞUL DAĞILDIĞI YER - SİRLİ DÜnyam müəllifdən:əziz oxucum, əvvəlki kitablardan bir neçə şeiri təkmilləşdirib,...\nBir daş olardım\nƏTƏYİMDƏN NOĞUL DAĞILDIĞI YER\n( uşaqlığın bir xatirəsi...)\nXəyalımda canlanır doğma ocağım, kəndim,\nBir zamanlar qoynunda gəzən qızcığaz məndim.\nGözlərimin önündə noğul dağılan yerdir,\nMənə görə hələ də, o yer müqəddəs pirdir.\nDolaşdığım bağça-bağ, cığırıdır, yoludur,\nNənəm şəhərdən gəlir, zənbilləri doludur.\nAyağıyalın qaçdım, cəld onun qabağına,\nNənəm də noğul tökdü bir ovuc balağıma.\nBərk-bərk tutdum donumdan, dağıtmayım onları,\nXalq arasında bunun adı toy noğulları.\nRəngbərəng noğullara baxıb sevincək oldum,\nƏn əvvəl qırmızını çaparaq ələ aldım.\nElə bil ki, içimdən bir səs söylədi: - dayan,\nApar anan üçün də, bağda işləyir anan!\nTez tutub ətəyimi, sinəmə sarı əydim,\nBir azca böyük olan qaloşlarımı geydim.\nDonumdan möhkəm tutub gedirdim bağa sarı,\nBasa-basa keçirdim palçıq, dar cığırları.\nÇəpər dibində bitən, gicitkən mən boydadır,\nOndan qorxurdum yaman, cəmi beş yaşım vardır.\nƏvvəllər də görmüşəm, yandırıb əl-qolumu,\nBir azca yana saldım gicitkəndən yolumu.\nSürüşdü sağ ayağım, palçığa batıb qaldı,\nİstədim ki, dartınım noğullarım dağıldı.\nNənəmin zənbilindən pay aldığım noğullar,\nAnama sovqat üçün apardığım noğullar.\nQəlbimdəki arzunu yarı yolda saxladım,\nQışqırıb fəryad ilə “ana...” deyib ağladım.\nBaşqa bir çarə yolu, güc tapmadım özümdə,\nDamla-damla axan yaş, tüğyan oldu gözümdə.\nSəsimə qaçıb gələn, anam götürdü məni,\nÜz-gözümdə gəzdirdi mehriban əllərini.\nBir ayağım yalındır, qaloş tək birindədir,\nO bir tayı arxdakı palçığın içindədir.\nAnam çəkib çıxartdı, palçıqdan qaloşumu,\nMən də özümə gəlib, toplamışdım huşumu.\nUzatdım əllərimi palçıqlı noğullara,\nAnam xoş səslə dedi: bala, dəymə onlara.\nBax, nə gözəldir dünya, baharın xoş ayıdır,\nSənin o noğulların mələklərin payıdır.\nNəyi başa düşdümsə, razılaşıb, kiridim,\nAnamın əllərindən tutub qoşa yeridim.\nGətirdi ipək kimi yamyaşıl çəmənliyə,\nBaxdıqca heyran oldum burdakı gözəlliyə.\nMənə elə gəldi ki, müqəddəs iş görmüşəm,\nNoğulları anamdan böyük kəsə vermişəm.\nPalçıq üstə dağılmış o rəngbərəng noğullar,\nMənimçün dönüb oldu sirr-sehirli nağıllar.\nDüşünüb özlüyümdə bir az xəyala getdim,\nAnamın işlərinə durub tamaşa etdim.\nAnam iş görə-görə mənə nəzər yetirir,\nDeyir ki, lap az qalır işlərini bitirir...\nArxdakı suyu açır, cərgə-cərgə sulayır,\nSuladığı cərgədə lobyaları şaxlayır.\nBelindəki meyzara hərdən tərini silir,\nBir cərgəni bitirib başqa birinə gəlir.\nÇəmənlikdə açılıb sarı-sarı çiçəklər,\nBirdən qarşımda gördüm uçuşan kəpənəklər.\nKəpənəklər rəngbərəng zər tutub parlayırdı,\nDağılmış noğulların rənginə oxşayırdı.\nElə bildim noğullar kəpənəkdir uçurlar,\nMüqəddəs mələklərə çatmaq üçün qaçırlar.\nUzadırdım əlimi, uçurdu kəpənəklər,\nAncaq heç yerə qaçmır çəməndəki çiçəklər.\nSarı çiçəklər yığdım donumun ətəyinə,\nToplayırdım onları noğulların yerinə.\nİllər keçdi ömürdən, böyüyüb yaşa doldum,\nUşaqlığımla birgə özüm də nağıl oldum.\nƏtəyimdən noğullar dağıldığı o yerdi,\nMənə elə gəlir ki, o yer müqəddəs pirdi.\n“Ana” deyib ağlayan çöldə bir uşaq səsi,\nGülfirə yada salır uşaqlıq xatirəsi.\n6 yaşım olanda bir çox işlərdə anama kömək edərdim. Hətta özümdən kiçik bacı qardaşlarımın saxlanmasında, ev-eşik, həyət-baca,mal-qara həmçinin tütün işlərində də anama köməkçi olardım. Ailəmizin çörəyi ancaq tütün, barama qurdu ,bağ-bostan və mal-qaradan çıxardı. Işlər bir- birini elə qovardı ki, baş qaşımağa belə vaxtımız tapılmazdı. Tütünün dərim mövsümündə həftələrlə məktəbə buraxmazdılar. Bu kənddə yaşayan ailələrin çoxunda vəziyyət belə idi. Uşaqlıq çağlarıma nəzər salanda işin çoxluğundan bezikən,işləməkdən yorulan,hər şeydən narazı bir uşaq gözüm önündə canlanır. Doğrudan da həyatım belə gərgin zəhmətdə keçib. 1966-ci ildə kəndimizdəki məktəbə 1-ci sinifə getdim. Nənəm mənim əlimdən tutub xadimə işlədiyi məktəbdə Tağı müəllimin dərs dediyi sinifə gətirdi və ən qabaqdakı partada oturtdurdu. Yanımdakı qız da, yəni parta yoldaşım yolda oynadığım qonşunun qizı idi.\nTağı müəllim də, yaxın qonşumuz idi. Onlara “Alxaslar” deyərdilər. Bizim məhəllənin adı isə “Cıqaylar”adlanardı. Kənddə hər bir məhəllə beləcə öz adı ilə tanınardı. Tağı müəllim də ilk müəllimlik fəaliyyətinə bizimlə başladı. 1-ci sinifdə oxuyanda çətinliyim olmadı. Dərslərimdə 4 və 5 qiymətləri alardım. Onu da deyim ki, anadan olandan əmim mənim adımı Roza qoymuşdu. Kənd sovetində bu ad da əcnəbi ad olduğuna görə yazılmamışdı. Hamı məni Roza deyərək çağırdığından sinif jurnalına da adımı Quliyeva Roza Gülməmməd qızı yazmışdılar.Yəqin ki, nənəm belə yazdırıb. O vaxt yazımızı çernel qablarına ucunda pero olan qələmlə batırıb yazardıq. 1-ci sinifin axırıncı rübündə ən yaxşı xəttə görə Tağı müəllim mükafat olaraq içərisinə çernel çəkilən avtomat qələm hədiyyə etdi. Bütün uşaqlar mənim avtomat qələmimə həsədlə baxardılar. Içərisi çernellə dolu olan qələmə “avtomat ruçka” deyərdik. Bu mənim ilk uğurum idi. Özümü bütün uşaqlardan xoşbəxt sanırdım. 3-cü 4-cü siniflərdə oxuyanda artıq mağazalarda içərisinə çernel çəkilən qələmlər satılırdı. Uşaqların çoxunun da belə qələmləri oldu.\nMəni hərdən ana nənəm Nazilə nənəmin də yanında qalmağa göndərərdilər.O vaxt dayımgil Sumqayıta köçmüşdülər. Nənəm tək olurdu ona görə də dərs ləvazimatımı götürüb gecələr nənəmin yanında qalar,səhər məktəbə gedər,məktəbdən isə evimizə dönərdim. Nazilə nənəm mömin,dindar idi. Gündə 5 dəfə namaz qılar,quran oxuyardı. Mən nənəmgildə qalanda o mənə təzə dəftər ayırar quranı yazıb oxumağı öyrədər, Yasin, Təbarəkə, Amənti, Süfrə duası bir çox dualar yazdırıb avazla oxumağı,namaz qılmağı tələb edər və öyrədərdi.Bir gün məktəbdə tənəffüs vaxtı sakit bir tərəfə çəkilib,nənəm yazdıran dəftərimdəki “dərsimi” oxuyardım. Birdən başımın üstündən bir əl uzanıb, dəftəri əlimdən çəkib aldı. Çevriləndə gördüm ki, bu Tağı müəllimdir. Dəftərə bir xeyli nəzər saldısa da ərəb dilində heç nə anlamadı. Başını bulayıb direktorun otağına keçdi. Az keçmədi ki, məni də direktorun yanına çağırdılar və soruşdular:- bu nədir?, Bunu sənə kim yazdırıb? Kim öyrədir? Nənən?,... adətim üzrə susaraq, başımı aşağı dikib dayanmışdım. Məktəbin direktoru və Tağı müəllimim növbə ilə “boş cəfəngiyyata baş qoşma...” bir xeyli təbliğat xarakterli kinayəli çıxışlar etdilər. Məndən bir cavab ala bilmədiyinə görə bir az danlayıb, çölə buraxdılar. Gecə nənəmlə oturmuşdum. Pəncərədən gördüm ki, Tağı müəllim pilləkənləri qalxaraq evimizə gəlir. Mən qorxub -“nənə, mənim yerimi demə” deyib, – pərdənin arxasında, buxarının içində oturdum. Tağı müəllim qapını açaraq ay Nazilə xala, gəlmək olar?- deyib içəri keçd. Nənəmdə öz növbəsində - ay Tağı, xoş gəlmisən niyə olmur buyur gəl-dedi. Tağı müəllim içəri keçib pəncərədə oturdu və nənəmə dedi:- Nazilə xala sən Azərbaycan dilindən başqa hansı dili bilirsən? Nənəm:- ay oğul mən hansı dili bilərəm ki? Heç hansı. Tağı müəllim:- qoltuğudan dəftəri çıxarıb nənəmə göstərərək,əlavə etdi- o uşağın başını yalan, boş cəfəngiyyatla doldurma... və s. bir xeyli söhbətdən sonra Tağı müəllim getdi. Nənəm o gecədən sonra mənə quran surələri yazdırmadı.Nənəmin şkafında bir qarmon var idi. Şkafın üst gözündə olduğundan əlim çatmırdı. Nənəmə yalvardım ki, o qarmonu versin, baxım. Nənəm sözümü yerə salmadı. Qarmonu güc bəlayla alıb, qayğıyla tumarlayaraq-Eyyub dayının qarmonudu bala – deyərək qarmonun hər tərəfinə sığal çəkirdi. Illər uzunu görmədiyi, həsrətlə yoluna baxdığı, böyük ümidlə gözlədiyi oğlunun ətrini sanki bu qarmondan alırdı. Mən də bu qarmona ehtiyyatla yanaşardım. Nənəmin icazəsi ilə çalardım. Bu gecədən sonra hər gecə nənəmgilə tələsər, nənəmin bütün işlərinə can başla kömək edərdim ki, evə qalxaq,qarmonu alıb çalmağa vaxtım yetişsin. Öz evimizin qonşuluğunda məndən2-3 yaş böyük 2 qardaş musiqi məktəbinə gedirdilər, biri tara, o birisi isə nağaraya. Həmişə heyranlıqla onların çalğısına qulaq asardım. Müəllimlərinin yeni nə öyrətdikləri ilə maraqlanardı. Bir gün onlara dedim ki, mənim nənəmgildə qarmonum var. Dedilər ki, gətir baxaq. Yalvar-yaxarla 1 həftəlik nənəmdən qarmonu aldım. Nənəmdə - göz bəbəyi kimi qoru bala, dayının əmanətidir- demişdir. Yaxşı ay nənə, narahat olma. Atam anam evdə olmayanda qonşu qardaşlar və mən çalardıq, başqa uşaqlarda başımıza yığılardı. Bunu Tağı müəllim də eşitmişdi. Dərs zamanı mənə dedi ki, get qarmonunu götür gəl. Mən də qaça-qaça evə gəlib qarmonu sinifimizə gətirdim Tağı müəllim məni öz stulunda oturtdurdu və çal dedi. Nə çaldığımı bilmirdim daha doğrusu nə gəldi çalırdım. Qarmonu açıb-yığırdım əlimi də dillər üzərində gəzdirirdim. Səslərin ahəngindən xəyala dalırdım. Hamı diqqətlə baxardı Tağı müəllim soruşdu: çaldığın mahnının adı nədir? Mən çalarkən gözüm önündə məktəb formasında olan məktəbli qız canlanırdı. Qara don ağ önlükdə bu formanı şəhər məktəbliləri geyərdilər. Mən onları pioner qəzetindəki şəkillərdə və o vaxtkı ağ-qara televiziyamızda görərdim. Kəndimizdə belə geyinən yoxdu. Heç özüm bilmədən müəllim,Məktəbli qız mahnısıdır-dedim. Müəllimim isə davam et gözəldir deyərək, pəncərənin qabağına getdi. Başımı qaldırıb pəncərəyə baxanda çöl tərəfdən pəncərədən içəri baxan qonşumuzdakı qardaşları gördüm və onların baxışlarından nə demək istədiklərini hiss etdim.Birdən yadıma düşdü ki, atam işdən gələn vaxtdı, bunu bilsə məni öldürər. Mən getdim deyərək, qarmonumu götürüb sinifdən çıxdım. Kəsə yolla evimizə sarı qaçdım,arxın başındakı qoz ağacına bərkidilmiş aralı qapıdan həyətə girərkən, atamla üz-üzə gəldik. Əlimdə qarmon yerimdə donub qaldım. Qonşudakı musiqi çalan qardaşlar da yanımda dayandı. Atam qəzəblə üzümə baxdı və sonra yanımda dayanmış qonşu oğlanlara acıqlanaraq:- keçin həyətinizə dedi. Uşaqlarda bizim qapıya yaxın olan öz qapılarını açıb içəri keçdilər. Dayandığımız yer arxın başı adlanırdı. Atam cəld addımla mənə yaxınlaşdı və əlimdən qarmonu alıb qoz ağacına çırpdı,qarmon çilik-çilk olub ətrafa töküldü. Keç içəri-deyərək üstümə cumdu, mən qaça-qaça həyətə keçəndə səsə gələn Yasəmən nənəm məni ətəyinə bükdü dəymə uşağa, çıx get-dedi.\nÖldürəcəm onu deyib atam həyətdən çıxdı. Evə gəlib o qədər ağlamışdım ki, axı mən Nazilə nənəmə dayımın əmanətini necə qaytaracam...\n4-cü sinifi bitirdikdən sonra ilk müəllimimiz Tağı müəllimdən ayrıldıq və müəllimimə qarşı olan böyük hörmətim,ötən illərin hər anı xatirələrdə qaldı . İbtidai təhsilimizi başa vurdum. O vaxt kəndimizdə məktəb 8 illik idi. Ibtidai təhsil zamanı özümdə heç bir qüsur hiss etməmişəm. 5-ci sinifdən sonra hiss etdim ki, yazı lövhəsindəki müəllimin yazdıqlarını görmürəm. Yazıları arxamdakı sinif yoldaşımın dəftərindən köçürərdim,kitabı gözümə lap yaxın 5-6 sm ölçüdə tutub oxuyardım. Atam da bunun günahını məndə görərdi. Tez-tezdə üzümə vurardı ki, kitab oxumaqdan gözlərini kor etdi. Doğrusunu desəm bədii kitabları çox sevərdim. Həmişə atamgildən gizlincə məktəb kitabxanasına gəlib bədii kitablar alar,yastığımın altında gizlədərdim.Hamı yatandan sonra (yatdığımız evin işığını söndürərdilər) ehtiyyatla yerimin içindəcə oturub kitabları pəncərəyə qoyar, eyvandan düşən zəif işıqda oxuyardım. Səhərə yaxın yuxuya gedərdim. Səhər isə valideyinlərim tərəfindən danlana-danlana yerimdən qalxardım. Axı məktəbə gedənə qədər bir çox işlər görməli idik. Məlahət bacımla mən sübh tezdən tütün sarayındakı tütün ramkalarını boşaltmalı, qayıdıb evə gəlib səhər növbəsində dərsə çatmalı idik. Başqa bacım mal-qaranı sürər, başqası başqa iş görər və s. hamının işini axşamdan anam bölərdi.Belə gərgin işlər görsək də hərdən valideyinlərimizin gözündən yayınıb oynamağa da macal tapardıq.Mən əsasən oğlanlarla kilincağac,cızığagirmə buna bəzəndə işdi-işdi deyərdik,qaçdı-tutdu,ətdi-bətdi,qalaqurma,və s kimi oyunları oynayar oğlanlarla dostluq edərdim. Qızlarla oynamaqdan xoşum gəlməzdi,çünki onlar heçnə olmamışdan ağlayar,dəymə düşər olar və nazlanardılar.Bu da mənə xoş gəlməzdi. Dərs oxumağa vaxtımız olmazdı, verilən tapşırıqları tələsik məktəbdə tənəffüs zamanı yarı yarımçıq edərdik. Tütün düzən zaman əlimizdə tütün iynəsi yanımızda da kitab olardı. Fikrim kitabda olanda barmaqlarımı iynə yarardı və hamıdan az düzərdim, normamı yerinə yetirə bilmədiyim üçün gecə yarıya qədər tütünün qırağında qalardım. Hər gecə hərəmizin yaşda böyüklərin 10 təxminən 8 yaşdan aşağı olan uşaqların isə 5 ip norması var idi. Kim tez düzsə o da yatmağa gedə bilərdi. Beləliklə 8 illik məktəbi sıxıntılar içərsində bitirdim.Şəhadətnaməmi alarkən yaş kağızını məktəbə təqdim etdim. Jurnallarda adım Roza olsa da 8 illik şahadətnaməmdə İradə yazıldı. Orta təhsil almaq üçün qonşu Baş Küncüd kənd orta məktəbinə getdim. Burda artıq adım sinif jurnallarında Roza yox, İradə yazılırdı. Başqa uşaqlardan fərqim o idi ki, müəllim dərsi danışarkən, danışdığı kimi hafizəmdə qalardı və müəllim məndən dərs soruşanda onun danışdıqlarını söylərdim. O vaxt məktəblərdə həkimlər uşaqları müayinə edir, iynə peyvənd vurardılar. Məni müayinə edən həkim müəllimimizə dedi ki, bu qızın foto yaddaşı var.9-10-cu sinifdə oxuyarkən heç dərs kitablarım da olmayıb,bircə cəbr kitabım olub ki, onu da bu fənnən dərs tədris edən Daşdəmir müəllim vermiş,öz kitabımı sənə verirəm demişdir. O vaxt kitabları hamı mağazalardan pulla alardılar. Mən 9,10-cu siniflərdə oxuyanda ailəmizin ən kasıb dövrü olub. Bu illərdə anamgil məni sahəyə aparmazdılar, çünki, tütün şitillərinin (bizdə toxa döymək deyərlər) diblərini yumuşaldanda xırda şitilləri görmədiyim üçün kəsirdim, birazdan da şitillər solurdu. Bu becərmə işinə yaramadığım üçün evdə qoyurdular. Evdəki işlər də, sahədəki,qızmar günəş altındakı işlərdən çox və çətin idi. Əkin sahəsində bir işlə məşğul olurdunsa,evdə min bir cür iş var idi ki, hamısı da görülməli idi.Özüm üçün vaxt da axtarırdım ki, yarımçıq qalmış kitabımı oxuyub, yazılarımı yazım...\nBir gün həyətimizdə cücələri olan ana toyuğun (kürd) haray-həşirinə qaçdım, gördüm ki,cücənin biri pişiyin ağzında gedir. Yerdən daşı götürüb, necə atdımsa pişiyin başına dəydi. Pişik miyoldayarkən cücə ağzından yerə düşdü. Pişik çəpəri aşıb gözdən itdi. Zavallı cücə isə bağlanıb yığılmış çırpıların arasına girdi. Pişik qaçandan sonra ana toyuq qıqqıltı səsi ilə sanki balalarını gizləndikləri yerdən çağırırdı.\nBütün balaları gəlsə də, pişiyin ağzından düşən yaralı cücə gəlmədi. Zəif səslə çırpıların içindən civildəyirdi. Ana toyuq bir xeyli balasını səsləyib dayandı və o biri cücələri götürüb həyətin aşağı hissəsində eşələnməyə başladı, sanki yaralı balanı unutdu. Çörək bişirən təndiri yandırmaq üçün 50 bağdan çox çırpı var idi. Hərdən bu çırpıların içindən zəif civilti gəlirdi. Çırpılar ağır olsa da,mən bir- bir götürüb, başqa yerə yığdım. Ən axırıncı bağın altından yaralı cücəni tapdım. Yazıq heyvan son nəfəsində idi. Heç civildəməyə halı da qalmamışdı. Cücəni əlimə alıb evə gətirdim. Pişiyin dişi batan yerləri yodla sildim, sonra dimdiyini aralayaraq boğazına damcı damdıranla su damdırıb, içirtdim, dən yedirtdim və köhnə bir papağın içinə qoyub evdə çarpayımın altına qoydum.Təkrar olaraq 50 bağ çırpını yenidən bayaqkı qaydada yerinə yığdım. Vaxtımın çoxu beləcə getdi. O gün işlərimi görüb qurtara bilməmişdim. Atam, anam, uşaqlar axşamüstü sahədən qayıdanda yemək-içmək hazır deyildi. Nə etmisən? suallarına cavab verməyib susdum. Atamda acıqlı-acıqlı dedi ki, nə edəcək, oturub kitab oxuyub, ya da televizora baxıb, nəyinə lazımdı, nə vecinə biz günəşin altında yanırıq, yorğunuq. O gün çox töhmət alsamda içimdə sevinirdim ki, Cıpbılını (cücəmin adını Cıpbılı qoymuşdum) xilas etmişəm. Hər gün 4,5 dəfə beləcə Cıpbılını yedirib-içirib, papağın içində bəsləyirdim. Bu minvalla 2 həftədən sonra Cıpbılı ovucumun içində olan dənləri özü yeyirdi, qabağına qoyduğum suyu içirdi. Cıpbılım ağ, qonur qara xallı, gözəl görünüşlü cücəydi . 3-cü həftədən sonra Cıpbılının yaraları tamam sağaldı, ayağı axsamır, yeriyə bilirdi. Amma anasını unutmuşdu, anası da onu. Evdə eşikdə dalımca gəzirdi. Cücələrə qoşulmazdı,anasının da yanına getməzdi. O ancaq yeməyi dizimin üstə oturub ovcumun içindən yeyirdi. Mən Cıpbılıma dəndən başqa göyərti ən çoxda kəvər bitkisini doğrayıb verər, yeməklərdən hətta kotleti də xırda-xırda doğrayıb ona yedirərdim.Cıpbılımın əhvalatını 1 aydan sonra anama və atama danışdım. Onlar Cıpbılıya maraqla baxardılar, bu da məni çox sevindirərdi. Cıpbılı heç kimin verdiyini yeməzdi, ancaq mənim ovcumun içində nə olsa etiraz etməzdi. Bulağa suya gedəndə ayağımın dibi ilə dabanbasma mənimlə gedər və qayıdıb gələrdi. Bütün qonşular təəccüblə Cıpbılıya maraq göstərərdi. Cıpbılı 6 aylıq olanda öz yaşıdlarından böyük görünürdü. Onun gəzməyi, baxmağı, uçmağı da fərqli idi.Maraqlıdır ki, Cıpbılının başı da başqa toyuqlardan böyük idi. Artıq böyük toyuq olsa da yenə də axşam olanda papağın içində yatar,məndə papağı yastığımın yanında qoyardım. Hər gecə Cıpbılıya sığal çəkib oxşar, sonra yuxuya gedərdim. Mən hardansa gələndə qanadlarını çırpa-çırpa qabağıma gələr, uçub çiynimə qonardı. Onun mənə mənim də ona böyük bağlılığımız var idi ki,bunun sirrini hələ də düşünürəm. Bir gün Cıpbılı toyuq oldu, yatdığı papağın içərisinə yumurta qoydu. O gün elə sevinmişdim ki,elə bilirdim ki,Cıpbılıda böyuk hünərli işi ilə mənim kimi sevinir.\nCıpbılı cəmi 11 yumurta yumurtladı və kürt oturdu. Anam dedi ki, böyük qutunun içərisinə ot qoyaq, Cıpbılını da yumurtaları ilə birlikdə həmin qutunun içinə yerləşdirək. Papaqda bala çıxara bilməz. Gəl onu zala qoyaq. Bu zal hələ hazır olmamış, pəncərə-qapısı salınmamış, sonradan caladığımız yarı tikili ev idi. Mən də razılaşdım,belə də etdik. Hər gün Cıpbılıya qulluq edirdim,amma mene elə gelirdi ki,onu özümdən ayırdığım ücün,məndən bərk incimişdi,hətta onun üz- gözündə yaranmış kədər, peşmancılıq hissini acıqca duyurdum. 21 gündən sonra Cıpbılının özünün balacalığına oxşayan, hamısı eyni rəngdə 11 cücəsi çıxdı. Sevincimin həddi hüdudu yox idi. Baxmayaraq ki, həyətimizdə 100-ə yaxın toyuq-cücə var idi, amma hamının marağı Cıpbılının cücələrində idi ki,hətta atam da gəlib, Cıpbılıya və cücələrinə baxaraq gülümsəmişdi. Yeri gəlmişkən deyim ki, atam çox ciddi qaraqabaq adam idi.Onun güldüyünü görmək çətin olardı.\nCıpbılının cücələri 3 günlük idi. O sanki başqa toyuqlara nisbətən ağıllı və qayğıkeş görünürdü. Axşam dənini, suyunu verib, Cıpbılı ilə sağollaşdım. Səhər bütün toyuq-cücə həyətdə idi, amma, yarımçıq evimizdən Cıpbılının səsi gəlmirdi.O hər səhər tezdən yüksək səslə qot-qot edər,sanki deyərdiki, balalarım acıb ,yemək gətir.İndi isə səsi gəlmirdi. Tələsik ora qaçdım. Cıpbılı, Cıpbılı deyə-deyə ona yaxınlaşdım. Cıpbılı qutunun bir küncündə büzüşüb, qalmışdı. Başını qaldırıb kədərli-kədərli üzümə baxdı, sonra boynunu büküb birazda büzüşdü. Cıpbılıya yaxınlaşıb əlimə götürdüm. Vayyy onun balaları yox idi. Harayıma hamı bura qaçdı. Hamının üzündə məyusluq, kədər yarandı. Elə bil bir anlığa hamı donub qaldı. Sükutu anam pozdu. Cıpbılını sığallayaraq dedi:- hansı ciyarıyanmış daşıyıb balalarını.Məni ağlamaq tutdu,Cıpbılımın halına çox acıdım,sanki dünyam yox oldu. Onun balalarını mən başına daş vurduğum pişik aparmışdı. Bunu mənə gecə dirlik əkdiyi bağlarını sulayan qonşumuzun tar çalan oğlu dedi. Pişik bizim darvazanın dibindəki dəlikdən ağzında cücə qaçanda görüb. Yəqin ki, həmin pişik səhərə kimi cücələri daşıyıb.Cıpbılıya dən-su qoydum, yemədi. Əlimin içində uzatdım, yemədi. Fikirləşdim ki, yəqin onu bura qoyduğum üçün məndən inciyib. Bu əhvalatdan 3 gün sonra bulağa getmişdim. Bulaq başında hamı məndən Cıpbılını soruşurdu. Gəlib Cıpbılının yanına gedəndə daha dəhşətli mənzərə ilə rastlaşdım. Cıpbılı yuvadaca ölmüşdü. İçimdən bərk ağrı qopdu,tək tənha oturub hönkür-hönkür ağladım...Qonşu uşaqlarla birlikdə həyətimizin yuxarı başında, təndirxananın yanındakı heyva ağacının altında qəbir qazdıq. Məndən yaşca böyük olan qonşumuzun oğlu bu işi mən bacarıram, qəbirsanlıqda ölü basdıranda görmüşəm deyirdi. Cıpbılını qəbrə qoyduq, başının altına bir sıxım torpaqda töküb, məzarının üstünü örtüb başdaşı da qoyduq, Cıpbılının məzarını ortaya alaraq dairəvi xınagülü əkdim. Xınagüllər böyüyüb çiçəkləmişdi, cıpbılnın baş daşı da ortada görünürdü. Hər dəfə bu məzarın önündən keçəndə içimdən qəribə bir ağrı qopurdu,özümü günahkar hesab edirdim,üzümdəki qəm-qüssəni ağır kədəri başqaları da sezirdi,rəngim dəyişilib tutqunlaşardı. Bu halımı Yasəmən nənəm dəfələrlə görüb mənə təsəlli verər,fikrimdən yayındırardı. Bu hadisəni böyükdən kiçiyə kəndimizdə hamı bilirdi.Həyətimizə kim gəlsə atam Cıpbılıdan danışar, məzarını göstərərdi.\nİradə Gülfir 1975\nYazı lövhəsindəki müəllim yazanları görməsəm də Baş Küncüd kənd orta məktəbini 1976-cı ildə bitirib, orta təhsil haqqında attestat aldım. İçimdə bir arzu var idi. İncəsənət institutuna daxil olmaq.Ancaq bu əlçatmaz arzu idi. Çünki, mənim atam çox köhnəfikirli,el-oba qeyrəti çəkən bir adam kimi bu sahədə çalışan qadınlardan xoşu gəlməz və heç rəva bilməzdi ki, nəinki onun qızları,tanış bilişdən də olan qızlar bu sahəyə maraq göstərsin və belələrinə çox pis baxardı.\nİradə Gülfir 1976\nOrta mətəbdə oxuyarkən ədəbiyyat müəllimimiz atamdan nə qədər xahiş etdisə də, atam məni kluba dərnəyə gəlməyə buraxmadı. Orda müəllimimiz Vaqif dramını hazırlamışdı. Mən də, Xuraman rolunu əzbər bilirdim.Təkcə bu yox Xosrov və Şirində Şirin obrazını, Leyli və Məcnunda Leylinin bəzi səhnələrini dərs zamanı söylərdim. Bədii qirayət deməyi də çox sevirdim. Mikayıl Müşfiqin “Yenə o bağ olaydı” şeirini dərs zamanı müəllimimiz dəfələrlə mənə söylətmişdi. Yaxşı yadımdadır ,açıq dərs vaxtı, məktəbimizə yoxlamalar gələndə sinifdə müəllimimizin göstərişi ilə ana və poçtalyon şeirini demişdim. Amma neyləyəsən kluba,dərnəyə atam buraxmazdı.Aktrisalarada, müğənnilərədə yaxşı baxmazdı. Buna görə də, içimdəki arzumu heç dilimə belə gətirməyə cürət etməzdim. Ürəyim həmişə mikrofon, səhnə üçün uçunardı.\nOrta məktəbdən sonra atam məni kəndimizdə yaxın dostu olduğu bir ailənin oğluna vermək istəyirdi. Mən isə heç cür razılaşmırdım, yox, olmaz, getməyəcəm deyirdim. Oğlan evi toy üçün kəsiləcək öküzü 3 il tövlədə saxlasalar da, mən heç cür razı olmadım. Bir gün atam mən evdə olarkən yanıma gəldi və mehribanlıqla sığallayaraq yanında oturtdu. Doğrusu, bu nəvazişi və mehribanlığı birinci dəfə idi ki, görürdüm. Onun övladlarına qəlbində böyük sevgisi olsa da,üzə vurmazdı, dilinə gətirməzdi. Bu gün isə onun xoş sözlərindən,sığal-tumarından çaşıb qalmışdım. Sonuncu sözü bu oldu ki, mən atanam ürəyin istəyini mənə açmalısan. Mən də qorxa-qorxa dedim ki, oxumaq istəyirəm. Atam anamla məni şəhərə göndərdi. O vaxtkı Şəki Toxuculuq texnikumuna sənədlərimi verdim. Bu atamın göstərişi idi. Mənim fikrim yox, könülsüz imtahan versəm də, texnikuma qəbul olundum. Amma məni içimdəki arzu tərk etmir,hər yana çəkirdi. Şəkidə xalq teatrı fəaliyyət göstərirdi. Onun rejissoru Şərif müəllim də hərdənbir şeirlər yazardı. Texnikum uşaqları ilə birgə 2-ci dünya müharibəsində həlak olanların şərəfinə qoyulmuş ana abidəsinə ekskursiya edərkən rəy kitabına şeir yazmışdım.\n1979-cu il. İradə Gülfir dostları ilə ana abidəsinə gül qoyarkən.\nAltından da adımı,soyadımı və hansı texnikumda oxuduğumu. Şərif müəllim rəy kitabından bu ünvanı götürüb mənimlə görüşmüşdü. İlk tanışlığımız ürəyimcə oldu.Sanki, qəlbimdəki arzulara açılan qapı idi. Şərif müəllim məni işlədiyi xalq teatrına gətirdi, Qeybulla Rəsulovun söz yarasındakı əsərin ssenarisini verdi və Səhərgül rolunu-əsərdəki ana obrazını hazırlamağı, o obrazı əzbərləməyi tapşırdı. Səhərisi gün dərsdən sonra mən teatra gəldim. Şərif müəllim inanmırdı ki, mən ssenarini əzbər bilirəm. Məşqlərə başladıq. Təxminən 60-70 yaşı olan Şərif müəllim məşqdən sonra dedi ki, bu gündən sən mənim ən sevimli dostumsan. Biz məşqdən sonra parkda oturub bir xeyli söhbət etdik. Söhbətimizin ən çoxunu poeziya təşkil edirdi. Mən ilk dəfə hamıdan gizlətdiyim şeirlərimin 1,2-sini Şərif müəllimə oxudum ,Şərif müəllim o qədər səmimi və qayğıkeş idi ki, digər görüşlərimizdə də həyatımdakı çox şeyləri ona danışdım. Məsələn, bir gün 96 vərəqli şeir dəftərinin sonuncu vərəqinə şeirimi yazırdım. Başım elə qarışmışdı ki, atamın evə girməyini hiss etməmişdim və atam əlini uzadıb qabağımdan dəftəri çəkdi, bürmələyib alovla yanan sobanın içinə soxdu və stolun üstündəki şəkil albomunu da həmin sobaya ataraq, belə söylədi:-həyətdə tütün çürüyür, bütün işlər tökülüb qalıb, bu oturub mənasız şeylər yazır... Həyatda çox şeyə sevgi ilə yanaşırdım,möhkəm bağlanırdım, tezliklə də faciəli sonluqla ayrılırdım,sarsılırdım,sınıb məyus olurdum. Şərif müəllim bir dost kimi mənə təsəlli verərdi. Mən də hey dərdimi dilə gətirib şikayətlənərdim. Məni özü ilə aparıb şəhər mədəniyyət evinin müdiri işləyən Vaqif Kərimovla tanış etdi. Şəhər mədəniyyət evinin keçirdiyi tədbirlərdə də,konsertlərdə də vaxtım olanda bədii qiraət söyləyərək iştirak edirdim.Hətta bir dəfə mədəniyyət evinin xətti ilə qonşu Gürcüstan Respublikasına 1 həftəlik qastrol səfərinə də çıxmışdım.\n1980-ci ildə Şamaxı şəhərində xalq teatrlarının baxış müsabiqəsi keçirildi. Həmin müsabiqədə Şəki xalq teatrı Qeybulla Rəsulovun “söz yarası” əsəri ilə qalib oldu. Ana obrazına görə mən 1-ci dərəcəli diplom aldım. Amma nə şəkillərimi, nə diplomumu Şərif müəllimdən götürmədim. Dedim ki, sizdə qalsın, bizim evdəkilər bilməsin. Bu hadisəni nə bilərdim ki, qəzetlər yazacaq, mənim şəklim də ora düşəcək.bütün çəkdiyim əziyyətlər,sevincim alt-üst oldu.Şərif müəllimlə dostluğum uzun çəkmədi. Atam bütün hər şeydən xəbər tutdu və məni texnikumdan çıxardıb kəndə gətirdi. Mən ilk dəfə ata və anamın qabağında cürət edib belə demişdim:- bu kənddən heç kimə ərə getməyəcəm, yüz ildə qalsam...\nKəndimizdən tədarük konturuna meyvə daşıyan sürücülərdən biri məni gördü və evlərində bir qız bəyəndiyini bildirdi, şəhərdən elçilər gəldi. Gələnlər özlərini o qədər öyürdü ki, hamını sehirləmişdilər. Fikirləşərik cavabından sonra 2-ci dəfə bir avtobus gəldilər. Gələnlər arasında oğlan özü də var idi. Gözləri dola-dola deyirdi ki, bu gün qızı mənə verməsəniz özümü o qayanın (həyətimizin ortasında durub,əli ilə Qayalı dağın başındakı şiş qayanı göstərirdi)başından dərəyə atacağam. Çox çək-çevirdən sonra fikirləşib razılıq verdim.Ona görə ki, bəlkə şəhər yerində ürəyimdəki arzu istəyimə bir yol açılsın. Atamın isə fikri belə oldu, kənd istəmirsən, bu da şəhər. Beləliklə məni nişanladılar, 1 aydan sonra adəti üzrə bəlyə məclisi olub nişan üzüyü taxıldı. Nişanlımın kiçik qardaşı qız götürüb qaçdığından əvvəlcə onun toyu oldu. Bu ərəfədə kolxoz idarəsində dispetçir işləyirdim. Atam öz göy rəngli moskviç maşını ilə işə aparar və işdən gətirərdi. 3 il yarım nişanlı qaldıqdan sonra nəhayət ki, 1985-ci il mart ayının 4-də bizim də toyumuz oldu.Düşdüyüm ailədə də qəlbimdəki arzular haqqında söhbət edəsi adam və məqam görmürdüm. Arzularsa məni tərk etməzdi. Yazıb-yaradan, çalıb-oxuyan, səhnədə əlində mikrofon tutanlara həsrət ilə baxardım. 1986-cı il yanvar ayının 18-də Rəvanə adlı qızım dünyaya gəldi. Övlad sevgisinin dəyərini ana olanlar bilir. Bu anlar hamının qibtə etdiyi xoşbəxt ailə idik. 1987-ci il aprelin 18-də Murad adlı oğlumuz da oldu. Oğlumun 1 yaşı bitəndən sonra atam evinə ailəvi qonaq gəlmişdik. Atamın üzündəki sevincin həddi-hüdudu yox idi. Hər dəfə gələndə ayağımızın altında qoç kəsərdi, böyük qürur hissi keçirərdi, nəvələrinə fərəhlə baxardı. Fikirləşəndə torpaqda zülüm çəkən, ağır işlərdə əzab-əziyyətlə çörək qazanıb, bizi baxıb böyüdən ata anamın sevincini,fərəhini görmək necədə xoş olur. Onların sevincləri məni də bəxtəvər edirdi. Atam əvvəl Rəvanəni, sonra da Muradı qaldırıb yemək stolunun üstündə cüt ayaq üstə qoydu və məni yanına çağırdı-qızım, de görüm bunların hansını çox istəyirsən? Mən heçnə başa düşməyib tələsik dedim:- övladı da ayırmaq olar, ikisini də eyni. Sonra o mənim başımı köksünə sıxıb kövrəlmiş halda- bəs deyirdin sən məni o biri uşaqlardan seçib,az istəyirsən. Görürsən qızım, övladı seçmək olmur...\nBəlkə fələk bizim bəxtəvərliyimizi, xoşbəxtliyimizi,sevincimizi qısqanaraq qısa etdi kim bilir? Oğlum Murad 2 yaşına az qalmış gözlənilməz bir halda vəfat etdi. Bu ölüm mənim həyatımın ən ağır zərbəsi oldu. Bir zaman sevincin qanadlarında oğul deyib göylərə yüksəldiyim anda, o yüksək ucalıqdan, o ülvilikdən, o müqəddəs,şərəfli,şirin arzulardan məhrum olub, yerə çırpıldım. Amma bu zərbədən də ölmədim. Çevrilib geriyə baxanda, içimdə xaruqələr yaratdığım və bu xaruqələrin xarabalığında sonsuz arzularımın çiçək açdığı zamanda, qəfil xəzanın viranə qoyduğu bir dünyamdan, mənə acı xatirələr qaldı. Bunların bəzilərini bu gün xatırlamaq istəyirəm. Murad ölən günü mən adamların içində olsam da, o tərəf bu tərəfə getsəm də sanki heç bir hissiyyatım yox idi. Gələn gedənə baxsam da, elə bilirdim bütün bunlar yuxudur, tezliklə ayılacam, hər şey qaydasına düşəcək. Ağı deyib ağlayanların ağlar səsi, balaca cənazənin yanında oxunan azan səsi məni ağlatmırdı, elə hey olaylara tamaşa edirdim, sanki filmlərə baxırmış kimi...\nÇoxları qucaqlayıb nə isə deyirdi, bütün deyilənlərin fərqinə varmırdım. Ayıq ikən, gözü açıq, baxa-baxa, gəzə-gəzə yuxlayırdım. Muradın dəfnindən üç gün sonra hər kəs yığışıb,dağılışıb öz evinə getdi. Axşam üstü yaxınlaşırdı. Bərk külək əsdi, günəşin batıb ya batmadığı bilinmədi, qara buludlar göyün üzünə doldu, dünya da buludlar kimi qaraldı, vıyıltı ilə əsən külək məni ayıltdı. Külək yağışı ora bura çırpırdı. Qızım Rəvanənin balaca əlindən və bayaqdan baxışlarını bir nöqtəyə zilləyən Rəvanənin atası belə demək mümkünsə ailəmizin başçısı Qədirin əllərindən tutub, hər ikisini yaşadığımız evin pilləkənlərinə sarı dartaraq, - çıxın evə üstünüzə yağmasın, tələsin. Mən də uşağı tapıb gəlim. Bunları pilləkəndə buraxıb yağışın içinə sarı qaçdım. Qaçarkən Qədir məni sanki qucağına götürürmüş kimi pilləkənlərin yanına gətirdi- hara gedirsən dəli olmusan? Gəl çıxaq evə.\n-Yox çıxa bilmərəm bəs oğlumuz? O hardasa yağışın altında qalıb mən ona növbəti dəfə müqavimət göstərib getmək istəyəndə,o, məni var gücü ilə saxlayıb, - daha oğlumuz yoxdur, Muradımız ölüb deyəndə dəhşətlə, heyrətamiz bir tərzdə onun gözlərinə baxdım.\nGözlərindən yaş damcıları süzülüb burnunun ucuna gəldi. Indi üç gün qabaq ölmüş oğlum, bütün olanlar gözlərim önündə canlandı. Qışqırtıyla fəryad çəkərək ağlamağa başladım. Nə qədər çalışdısa Qədir məni nə evə apara bildi, nə də sakitləşdirə bildi. Bir xeyli ağlayıb boşalandan sonra, sanki toxtadım, biraz aralıda bir nəfərin addım-addım bizə sarı gəldiyini hiss etdim, başımı yuxarı qaldırıb baxanda qaynanam olduğunu gördüm. Müəmmalı səslə, oğluna xüsusi işarə ilə - köpəyin qızı dəlidir, yasda camaat yığılanda dili dinməyib, gözündən yaş çıxmayıb indi, yasdan sonra buna bax deyərək nəvəsini və oğlunu da götürüb özləri tərəfə keçdilər. Həmin gün mən bütün gecəni pilləkənin sonuncu pilləsində oturub ağlaya-ağlaya Muradı gözlədim... Elə bilirdim ki, oğlum amansız,zalım bir düşmənin əlindədir. O, bu qəddar düşmənin əlindən sivrilib çıxacaq, qaça-qaça gəlib, qucağıma atılacaq, toppuş balaca ağ yumuşaq qollarını boynuma sarıyacaq. Vıyıltıyla əsən küləklərə sinə gərərək diqqətlə baxırdım, gözləyirdim ki ,küləklər qanadında balamı mənə yetirəcək. Yağan-yağışların, axan gur suların axışına çox təlaşla, çox dəqiqliklə baxırdım ki, sular Muradı gətirəcək və mən suların içindən oğlumu çəkib götürəcəm. Ayağımın altındakı torpağa elə baxırdım ki, sanki torpaq yarılacaq, yerin altından qabağımdaca oğlum çıxacaq, mənə yetəcəkdir.\nGetdikcə yağış güclənirdi. İri yağış damlalarını külək fırlandıqca aram-aram üstümə çiləyirdi.Heç bilmirdim üzümdə olan əllərim aşağı dirsəyimdən tökülən yağış suyudur, yoxsa gözlərimin yaşı. Göyün üzündə nərilti ilə şimşək çartladı, ele bil harasa uzaq bir yerə ildırım düşdü. Bu an yol darvazasının tıqqıltı ilə döyülən səsi gəldi və bu tıqqıltı ilə qarışıq “ana, qapını aç” deyən Muradın səsini eşitdim. Balaca,toppuş əllərinə balaca daşları alıb, qapını tıqqıldadırdı .Yerimdən sıçrayıb,gəldim deyərək sürətlə yağan güclü yağışın altında yol qapısına getdim. Yol darvazasının balaca qapısının içəri üzdən bağlanmış dəmir siyirməsini açıb, yola çıxdım. Hardasan oğlum? deyərək darvazanın hər tərəfinə, bütün künc-bucağına yola baxaraq onu axtarırdım.Bu an yağışdan qorunmaq üçün başına polietilen torba keçirib mənə sarı gələn Qədiri gördüm. Nə axtarırsan? Əsəbi-əsəbi üzümə baxıb içəri keçməyimi gözü ilə işarə etdi. Bir həftə eyni ilə darvazanın dıqqıltısı və onun səsi qulağıma gəlirdi. Mən bunu Qədirə söylədim, o da, anasından nə isə məsləhətlər aldı. Bir gün yuxuda olarkən narahat şəkildə ayıldım. Bədənimdə torpaq qırıntılarının olduğunu görüb dəhşətə gəldim. Bu nədir? bu torpaq mənim bədənimə hardan tökülür? Yuxudan ayılandan sonra yata bilmədim, elə hey düşünürdüm. Səhər açılan kimi çarpayını sökdüm, ağları yudum. Onsuzda ağlar tərtəmiz idi. Gecə hamamdan çıxıb ütülü, təmiz köynəyimi geyinib yerimə keçdim. Yuxuya gedəndən sonra yenə bədənimə batışan torpaq qırıntılarından narahat olub ayıldım. Bu vəziyyət üç gün davam etdi. Qədirə dedikdə heç məni sanki eşitmir, dediklərimə əhəmiyyət vermirdi. Üzgün halda həyətdə oturub ağlayırdım. Eltim Məhəbbət yaxınlaşıb səbəbini soruşdu. Gecələr bədənimdəki torpaq məsələsini ona danışdım, o da mənə dedi ki, mənim söylədiklərimi heç kim bilməsin. Qaynanan Qədirə deyib ki, Muradın qəbrinin üstündən torpaq gətir, yuxuya gedəndən sonra köynəyinin içinə tök. Guya səni müalicə edirlər ki, Muradı unudasan. Gecə Qədir evə gələndə ona and verdim ki, birdə mənim bədənimə torpaq tökməsin. O isə bunu sənə kim xəbər verdi deyərək hay-həşir saldı. Guya bu müalicə üsulu mənim xəbərim olmadan bir həftə müddətində keçsə idi, mən Muradı unudacaqdım. Daha düşünmürlər ki, ana balanı unuda bilməz. Murad ölən 10-15 gün olardı. Qədir sürdüyü kamaz maşını ilə yük gətirmək üçün Bakıya getdi. Rəvanəni yanıma alıb çarpayıda uzandım, nə vaxt yuxuya getməyimi bilmədim. Yuxuda gördüm ki, Səlamət bacıma deyirəm ki, ay bacı mən Muraddan ötrü şişmişəm. Bir yol onun üzünü görsəm dərdim var demərəm. Mənə əlac et. O da kəndimizdəki molla ilə məsləhətləşdi. Molla da dedi ki, günah deyil, mən qəbri açıb göstərərəm amma, gərək səsi çıxmasın. Dedim ki, səsimi çıxarmaram, nəfəsimi belə çəkmərəm, təkcə onun üzünə baxım vəssalam. Razılaşıb qəbirsanlığa gəldik. Muradı şəhərdəki qışlaq qəbirsanlığında dəfn ediblər. Amma mən yuxumda kəndimizdəki qəbirsanlığa gəlirdim. Üçümüzdə, mən,bacım və molla kiçik bir qəbrin yanında dayandıq. Molla üzümə baxıb, dediyim kimi olacaqsa açım qəbri. Mən isə, açın,ağlamayacam səsimdə çıxmaz dedim. Molla qəbri sökdü. Ağappağ kəfənə bükülmüş Muradı qapqara torpağın üstə qoydu, kəfənin ayaq hissəsi və baş hissəsi bağlı idi. Mən ağappaq kəfənə baxıb düşündüm ki, torpağın altında heç nə yoxdu, hərşey bu ağ kimi tərtəmiz qalır. Molla kəfənin baş tərəfinin düynünü açdı, ağı kənara çəkib bax, bu da Murad dedi. Diqqətlə oğluma baxdım, Eyni ilə layla çalıb, yuxlatdığım kimi yuxlayırdı. Baxıb-baxıb:- asta səslə Murad, oğlum- dedim. Murad isə yavaş-yavaş gözlərinin qapağını araladı və kipriklər arasından görünən qara mərcan gözlərini böyük açıb üzümə baxdı . Toppuş qollarını yanlara açıb gərildi. Oğlum mənim-deyib, uşağı götürüb bağrıma basdım. Bir də gördüm k,i molla dala baxmadan sürətlə üzü aşağı qəbirsanlıqdan qaçıb görünməz oldu. Qollarım arasında uşaq tir-tir əsirdi. Nə edəcəyimi bir anlıq bilmədim. Bacım Səlamət dedi ki, sən burda dayan, mən qaça-qaça gedib, Əfqanın paltarlarından gətirim, geyindirək, sonra aparaq qollarım arasında titrəyən oğlumu bərk-bərk bağrıma basıb, öz evimizə sarı qaçdım. Tənginəfəs qapıdan keçib, çarpayının üsündəki yorğanı qaldırıb, Muradı çarpayıya qoydum. Yorğanı yanlarına yaxınlaşdırıb indi isinəcəksən mənim balam demişdim ki, pəncərənin şüşələri bərk bərk döyüldü. Qalxıb qapını açdım. Qədiri görüb, - Muradı qəbirdən çıxarıb gətirmişəm, dedim. Əvvəl gözlərini böyük açıb üzümə baxdı. Sonra isə rəngi avazıyıb, ağappaq ağardı. Mən isə hə, düz deyirəm, gətirmişəm evdədir demişdim ki, sol üzümə sağ əli ilə elə sillə vurdu ki, başı üstə fırlanıb yerə çırpıldım,gözlərimdən çırçıra töküldü. Heykəl kimi dayanmış Qədirin ayaqlarından tutub güc- bəla ilə ayağa qalxdım. Bütün müvazinətimi toplayıb dikəldim və cəsarətlə dedim:– niyə vurdun məni? Düz deyirəm o ölməyib bax, burdadı deyib ,çarpayının yanına qaçıb yorğanı qaldırdım.Orda heç kim yox idi.Əlim-qolum boşalıb yerə oturdum. Elə bil üstümə bir vedrə soyuq su tökdülər...\nTanrı məni yaradan gündən çox şeylər bəxş etdi, çox şey verdi,amma nə verdisə, tezliklə də vurub, əlimdən aldı. Mənə isə qalan acı xatirələr, acı göynərtilər oldu.\n1987-ci il. İradə Gülfir qızı Rəvanə və oğlu Murad\nGözümdən yaş ələnir,\nOğul, bağışla məni!\nNecə uçub getmisən,\nDönüb cənnət quşuna.\nMəni mağmun etmisən,\nBaxarkən tay – tuşuna.\nÜrkək yerişin qalıb.\nKövrək gülüşün qalıb.\nHələ də süd qoxulu,\nHəm ayıq, həm yuxulu,\nOxşayıram hələ də.\nƏtrin qalıb burnumda,\nQoxlayıram hələ də.\nHələ də qulağımda,\nO körpə, şirin səsi.\nBoynumda – boğazımda,\nToppuş əlin istisi.\nİşıqlı dünyam idin,\nCoşan arzumla getdin,\nSuyu qurumuş çayam.\nSən ölü, mən də diri,\nBir məzara qoyulduq.\nSənin, arzumun yeri,\nBalaca qəbr olduq.\nBöyük olarmı axı,\nKörpə, kiçik olmasa?\nSəninlə bir gecədə,\nÇoxdan olub əsgərdə,\nİndi də toy işidi.\n27 il keçibdir,\nBir yaş yarımdır hələ.\nGülfir, qadir olmadın,\nFələkdən kam almadın,\nNə fayda döyünməyə?\nAğlayıram hələ də,\nAxtarıram hələ də,\nHəyətimizdə bünövrə də qoymuşduq. Oğlumuz üçün ev tikirdik. Oğlumun ölümündən bir neçə gün sonra yağış yağarkən həyətdə tək idim. Ustanın kəsib qoyduğu qurumuş kərpicləri yağış islatmasın deyə daşıyıb, quraqlığa yığdım. Sonuncu yüküm çox ağır idi. Bir tərəfimə qaranlıq çökdü. Əl-üzümü yudum, sol gözümü əlimlə tutdum, sağ gözüm heç nə görmürdü. Yatdım durdum, gözümü çox ovdum, gözlədim amma sağ gözüm görmədi. Həftənin şənbə bazar günləri olduğundan 1-ci günü həkimə getdik. Həkim də,torlu qişanın qopduğunu söylədi. Sonra Bakıda, Moskvada həkimləri gəzdik, dedilər ki, gözünü çox ovduğundan tamam qopub, qırışıb, yığılıb. Bundan sonra tək bir görən gözüm qaldı. Uzaqları görmürdüm, eynəkdən istifadə edirdim. Hələ bu harasıdır, qabaqda məni nələr gözləyir. Bir gün gilas ağacına çıxıb gilas dərmək istəyərkən, ordan daşların üstünə yıxıldım. Başım zərbə aldı heç özüm bilmədim. 3,4 saatdan sonra “ayılır” sözünü eşidib ayıldım. Gözümün qabağında qara nöqtələr uçuşurdu. Bakı göz institutunda gözümü lazer etdilər. Dedilər ki, aşağı çox əyilmək, ağır götürmək olmaz. Bütün bunlar qaynanamın xoşuna gəlmədi:-mənim oğlumun nə yaşı var ki, kora baxsın, bir qızla adam ata olar?... hər gün bu mövzuda sözlər eşidirdim və bir gündə təsadüfən bizə qonaq gələn atam qaynanamdan bu sözləri özü eşitdi. Gözlərinin içində dərin kədər ,qüssə dolu baxışlarını üzümə zilləyib qəmli səslə astadan dedi:-oğul, mən elə bilirəm sənin çörəyin daha bu evdən kəsilib. Götür qızını da gedək evimizə... atam mənə, oğul, dedi. Açığı ona çox yazığım gəldi. Ürəyimin başı göynədi. Dedim yox mən birdə sənin yanına dönmərəm, tək yaşayaram...\nBeləliklə ailəmiz dağıldı, mən qızımı götürüb, o evdən çıxdım.\nİradə Gülfir və qızı Rəvanə\nKirayədə də qalmışam. Bir gözümlə ipək istehsalat birliyində işləmişəm ki, uşağımı öz qazancımla böyüdüm. Sonra yavaş-yavaş evdə aldım. Qəlbimdəki yaratmaq eşqi məni tərk etmirdi. 29-30 yaşımda olsam da ali təhsil almaq istəyirdim. Daha atam bütün dediklərimə razı olurdu. Amma əvvəlcə tək gözümün etibarlı olmağını, həyat boyu mənə nur verəcəyinə əmin olmalıydım. O vaxtlar Moskva Fyodrov adına institutun reklamı mətbuatda çox yayımlanırdı. Ora getmək fikrini atamgilə dedimA atamda mal-qarasını satıb ,pul tədarük edib, məni bacımın yoldaşı ilə yola saldı. Görə-görə Fyodrov adına institutda əməliyyat stoluna çıxsam da evə qaranlığın içində qayıtdım. 1992-ci ildə Qarabağda qızğın müharibə gedirdi.Moskvada televiziyalarda yersiz olaraq Azərbaycan ittiham olunurdu. Elə əməliyyat olunduğum institutun foyesində də televizorun başına yığışanlar bu barədə danışardı. Cərrah həkim Pavel Lışınskınin apardığı 3-cü əməliyyatdan sonra milliyyətcə ləzgi olan bir həkim mənə yaxınlaşdı ki, sən həkimini tanıyırsan? Sənin həkimin Pavel Lışınıski 1-ci mərtəbədə olan erməni qadın həkim Culyettanın doğmaca oğludur.\nŞəkimizdə yazıçı, jurnalist, şair olan Sabir Əfəndiyev öz yazılarında mənim haqqımda çox yazmışdı. Onun bir cümləsini xatırlatmaq istəyirəm: bir erməni həkim cib dəftərinə yazdı ki, mən bir türk qızının gözlərini kor etdim. Ancaq, o, kor olsa da ürəyinin gözü ilə görməyi bacardı...\nBəli təhsil almaq arzumda bu cür sonluqla bitdi.\nMoskvadan qayıdıb Şəkidəki öz evimə gəldim. Qızım Rəvanə kənddə atamgildə idi. Onlara xəbər göndərdim ki, uşağı gətirsinlər. Uşaqla birlikdə hamı yığışıb gəlmişdi. Atam içəri keçib qabağımda dayandı, mən isə divanda oturmuşdum. Atamın üzünə baxsam da, onu görmürdüm,heç qabağımda dayandığını belə bilmirdim. Uşaqlıqdan belə tərbiyyə almışdıq ki, atam evə girərkən tez ayağa qalxardıq. Amən üzü atama sarı,oturduğum yerdə qalmışdım. Atam kədərli səslə, pıçıltıyla bir ah çəkərək dedi: məni görmürsən oğul? Bu səsi eşidib yerimdən sıçradım, atamın boynuna sarıldım, bir də hiss etdim ki saçıma,qollarıma,çiynimə atamın gözlərindən yaş ələnir. Tələsik dedim bu nədir,sən aglayırsan ata? Yox,ağlamıram oğul, narahat olma otur deyərək-məni divanda oturdub,özü çölə çıxdı. Bu günə qədər atamın gözündə yaş görməmişdim. Qardaşım Bülbül öləndə də, Yasəmən nənəm öləndə də,nəvəsi Murad öləndə də ağlamamışdı. Rəngi qaralıb,boğulmuş,beli bükülmüş sanki bir günün içində 20-30 yaş qocaldığı hiss olunurdu,üzündə ağır, üzücü kədər oynayırdı. Amma gözlərində yaş görməmişdim. Sonralar qonşumuzdakı Minayə xala danışdı ki, atan gözlərini silib eyvana çıxdı. İki əlini də çiyni üstə qaldırıb, əllərini düyünləyərək, hər iki əlini eyni vaxtda zərbə ilə qulaqlarının dibindən vurmuşdu. Sonra cibindən bir qutu siqaret çıxarıb, qutudakı siqaretləri axıracan çəkmiş və düşüb maşınını sürətlə sürüb getmişdir. 1992-ci ilin fevral ayının sonları idi. Atam Rəvanə ilə məni evlərinə qonaq gətirmişdi, kənddə olurduq. Bu vaxtlar Xocalı hadisəsi baş vermiş,kəndimizdəki məktəb binasının bir neçə otağı,müəllimlər evi və məscidin yanında olan,palıdın altındakı sinif otaqları qaçqınlara verildi.Atam həmin gün evə tez qayıtdı. Cəmi bir kisə evimizdə un var idi. Həmin unu götürüb maşına qoydu, anam soruşdu:- hara aparırsan unu? Atam isə- qaçqınlara-dedi.-bəs uşaqlara çörəyi hardan verəcəyik? – Bir şey taparıq,biz öz evimizdəyik,onlar evsiz-eşiksiz müsibətə düçar olan adamlardı, hamının borcudur,onlara dayaq durmaq. Bunları deyərək moskviç maşını ilə həyətdən çıxdı. Bir azdan yenə qayıdıb gələrək, tövləyə girdi. Əvvəllər 10-15 baş mal-qaramız var idi. Mən gözlərimdən ötrü Moskva şəhərinə gedərkən bir inək və onun balasını saxlayıb,qalanını satıb, pula çevirərək,bizə vermişdi. İndi inəyin o balası böyüyüb,öküz olmuşdu. Atam həmin öküzün də başına kəndir bağlayıb tövlədən çıxartdı,yenə anam:- öküzü də? Bəs uşaqlar? Atam heçnə deməyib öküzü apardı. Məktəbin həyətində kəsdirib qaçqınlar arasında böldü. Mən anama baxanda gördüm ki, o da əllərini göyə açıb Allaha yalvarır, ilahi,hamının dadına çat,heç kimin balasını ac qoyma. Insanları ev-eşiyindən didərgin salan, torpaqlarını,var dövlətini əlindən alan,amansız erməni cəlladlarının bəlasını ver! Doğrusu anamın bu dualarını eşidib sevindim, bildim ki, atamla mübahisələri olmayacaqdı. Qarabağ böyükdən kiçiyə ailəmizdə hamını öz dərdimiz kimi,dərdə salmışdı. Bir payız günü öz evimizdə qızımla oturarkən,yoldan gedən traktorun səsi gəldi. Rəvanə dal otağa,pəncərənin qabağına qaçaraq babamın traktoruna oxşayır deyib, çölə baxdı. Elə də vardı. Atam traktorla bir qoşqusu dolu qarpız, bostan,pomidor gətirmişdi. Onları boşaldıb çarpayının altına doldurdu. Ətrafımızdakı qonşulara da pay olaraq vedrə-vedrə pomidor və çoxlu qarpız,yemiş payladı. Həmin traktorla ayrı- ayrı vaxtlarda beləcə ərik, alma-armud, göy lobya, qarğıdalı və s. kimi bostan-tərəvəz,meyvə məhsulları gətirərdi. Bizimlə birlikdə qonşuların bayramı olardı.... Hər dəfə məni görəndə qaranlıqda olduğumu böyük dərd edən atam günü-gündən qocalır, sanki kiçilir, səsinin tonu da dəyişilib nazilir, mülayimləşir, və mənimlə çox mehriban-mehriban,qayğıkeşliklə danışırdı. 1995-ci ildən isə atam günü gündən arıqlayıb, özünü pis hiss edirdi. Heç vaxt həkimə getməyən atam həkimə getdi. Müayinə vaxtı həkim anamı kənara çəkib xərçəng xəstəliyi olduğunu bildirmişdir. Beləliklə, atam yorğan-döşəyə düşdü Bir gün gecə saat 3-də qapının zəngi çalındı. Yerimdən qalxıb,qorxa-qorxa qapıya yaxınlaşdım. Qapının o biri üzündə Sünbül bacımın əri, Qüdrətin səsi gəlirdi:- qorxma mənəm,aç qapını. Qapını açıb nə xəbər var dedim. -Atan göndərib ki, get İradəni yanıma gətir.\nQızım Rəvanəni yuxudan oyadıb kəndə getdik. Atam çarpayının ortasında oturmuşdu. Onu qucaqladım və bi ixtiyar dedim:-ay ata niyə belə arıqlamısan? Atam isə- əli ilə bilib heç nə oğul (maraqlıdır ki, son illərdə mənə oğul deyirdi) səni görmək istədim,şükür gördüm. Sonra üzünü Qüdrətə tutub- indi apar bunları evlərinə qoy,- dedi ,-ay ata, 1-2 saatdan səhər olacaq səhər açılsın sonra gedərik – yox indi gedin – deyərək təkidlə, ciddi şəkildə Qüdrətə göstəriş verdi. Qüdrət maşının qabaq oturacağında sürücünün yanında, Rəvanə ilə mən arxada oturduq. Şəhərə sarı gəldik.Yolda Qüdrət danışırdı ki, məni çağırıb cibindən pul çıxarıb verdi və dedi ki, get İradəni gətir. Mən pulu götürməyəndə acığı tutdu və əlavə olaraq dedi ki, maşını mənim pulumla tut,gətir,indi də bunları evlərinə qaytarır,heç baş açmıram bu kişidən... səhərə yaxın evimizə çatdıq. Çaşqın halda qalmışdım,heç nə başa düşmürdüm,atam niyə belə etdi. Qızım Rəvanə yenidən yerinə keçib yatdı. Mən isə atamı düşünə-düşünə,gözlərimi yaş boğa-boğa belə şeir yazdım.\nAtam Gülməmməd Quliyev\nGəl bir də soruşma mənim halımı,\nAstaca yanıram mən öz içimdə.\nHiss edib duymazsan qeyrü-qalımı,\nSığmır ürəyimə dərd bu biçimdə.\nHəyat sıxır məni məngənəsində,\nBir daha danışıb gülən deyiləm.\nAmansız olmuşam, durub qəsdində,\nDon vurub qaralmış, solmuş bir güləm.\nSənə mən vermişəm, sağalmaz dərdi,\nGözümün yaşını üzə bilmirəm.\nUğursuz taleyim sarsıtdı,əydi,\nGünahkar özüməm,dözə bilmirəm.\nHanı dağ vüqarlı,şux addımların,\nBəxtsiz övlad səni,əritdi belə.\nNiyə üzgün düşüb polad qolların,\nNecə sığal çəkim bükülmüş belə?!\nQabarlı əlinlə,alın tərinlə,\nHalal çörəyinlə böyütdün bizi.\nIçində çəkirsən öz ürəyinlə,\nDilinə almırsan dərdlərimizi.\nYaxşı ki, gözlərim kor olub mənim,\nKədərli gözünə necə baxardım?!\nArıq bədənində gəzdikcə əlim,\nDüşünürəm sənə övlad olmadım...\nDilimdə kəlmələr,gözümdə yaşdı,\nSənsiz səsim-ünüm de hara çata?!\nBelə tez qocalma,hələ nə yaşdı?\nSənə qurban olum,ata,ay ata.\nÇəkə bilmirəm mən Allah, bu dərdi,\nDərdləri çəkməyi bacarana ver.\nSən məni yox elə,ona həyat ver.\nKaş mənim yerimdə daş yaranardı,\nBir dəfə ah çəkib qəmlənsəndə sən.\nBu daşın önündə ocaq yanardı,\nBəhrəsin görərdin gur şöləsindən.\n2 saat sonra səhər saat 8-də həmin maşın və Qüdrət yenidən gəldi – İradə,özünü ələ al uşaq qorxmasın sakit ol durun yığışın gedək,atan rəhmətə gedib... elə bil məni göydən yerə çırpdılar... Bu 1996-cı il may ayının 7-si idi.\nBaşımızın tacidarı,şöhrətim, vüqarım ata,\nMənə əvəzsiz gərəksən,solub növbaharım ata.\nNeçə vaxtdır gecə-gündüz ata deyə çox axtardıq,\nDemə yetim cücə kimi,biz təkləndik,başsız qaldıq.\nMənə əvəzsiz gərəksən, solub növbaharım, ata,\nQəlbimizi deşir niskil,əbədi kədərim ata.\nDərd-ələmdən üzülmüşük,ağlayan gözlərim ata,\nHanı mənim cavan atam, apardımı əsən külək.\nBəlkə bir quş olub uçdu,sinən yansın,zalım fələk,\nBalaların çox kövrəkdir,ovundurmaq olmur, ata,\nSəkkiz balan yetim qalıb,alışıb-qovrulur, ata.\nZülüm çəkdin, meyvə əkdin,bar yetirdin dərənmədin,\nƏlli qoqquz yaşa girdin,altmışına yetənmədin.\nSəkkiz balan yetim qalıb,alışıb-qovrulur, ata,\nArtıq sönüb ocağımız, əvvəlki tək yanmaz, ata.\nTalan olubdur varımız,səndən böyük var, yox ata,\nUlduzların arasında ən möhtəşəm ulduz soldu.\nArzuların donub qaldı,həyat sənə qatil oldu,\nBeləliklə itirə-itirə yaşadığım bir həyatda atamı da itirdimS söykəndiyim bir dağ da dalımdan uçdu. Bütün ümüdlərimlə gözümü anama dikdim. Səhər-axşam telefonuma zəng edən,ürək dirək verən, hər qayğımı çəkən zəhmətkeş,cəfakeş, nur üzlü, təmiz qəlbli,mehriban anam yeganə təsəlli yerim,pənah yerim,güvənc yerim 60 yaşı tamam olanda dostlarımla birgə anamgilə gəldim. Aynabəndimizdə gözəl süfrə açdıq. Bütün bacılarım,qardaşlarım ailələri ilə, uşaqları ilə bura toplaşmışdı\nAnam Firuzə Quliyeva\nDiz çöküb, qoy öpüm ayaqlarından,\nAyağın dəyən yer cənnətdir ana.\nTək sənsən ürəkdən halıma yanan,\nÖzgənin köməyi minnətdir ana.\nÜzündə Allahın nuru görünür,\nNarahat qəlbinin oduna qurban.\nNamuslu, qeyrətli, fədakar anam,\nTəmiz vicdanına, adına qurban.\nNə yaman kədərli, məyus olmusan,\nElə bil çiynində dünya olub yük.\nBu ağrı- acını, bu kədəri at,\nVəfan da böyükdür, cəfan da böyük.\nDemə qocalmışam, ürəyim əsir,\nAğrın mənə gəlsin, qocalma ana!\nYeganə təsəllim, son ümidimsən,\nƏyilib azara, dərd alma ana!\nHəmişə olmusan mətin, mübariz,\nDüşünüb- daşınma qocalmaq üçün.\nGülfirin üstündə böyük kimi qal,\nDiz çöküm önündə, ucalmaq üçün!\nMənim anam, hər anlıqsan,\nEşqi dəniz,bir varlıqsan.\nƏn möhtəşəm ucalıqsan.\nDərya cürətli anam.\nZəhmətin, cəfan çoxdur,\nKişi qeyrətli anam.\nAnam,mənim öz anam,\nVardır sənə söz anam.\nKipriyinlə köz anam.\nAnam, mənim öz anam,\nDilim açıb, söz anam.\nSənsiz qala bilmərəm,\nSən bizə ol göz, anam.\nAnam, sözü düz anam,\nDər güllərdən üz anam.\nDünya durduqca yaşa,\nYaşın olsun yüz anam.\nAnam günəşdən təmiz,\nMəhəbbəti bir dəniz.\nSənə tay olmarıq biz.\nAnam saf ürək anam,\nXoş arzu,dilək anam.\nAltmış yaşın mübarək,\nYüz yaş keçirək anam.\nАнама цряйим инъя сюз дцзя,\nЛайигдир ян эюзял тярифя, сюзя.\nОна щяср едирям мян бу шеирими,\nАнам да щяср едиб юмрцнц бизя.\nБир эцн эюрмямисян, билирик буну,\nШцкцрляр едяряк, ачдын голуну.\nТанрымдан разыйам, демисян ана,\nЗящмятдя эюрмцсян щяйат йолуну.\nНийя сачларына дцшцб беля дян?\nГоъалма, ай ана, истямирям мян.\nСяндян инъимяйиб щеч кяс дцнйада,\nКясиб сяня версин мяним юмрцмдян.\nЭюзцм ахтараъаг, эетсям щайана,\nЩеч кясин гайьысы чатанмаз она.\nГол-ганад ачмарыг сянсиз дцнйада,\nБизим ганадымыз сянсян, ай ана.\nЩяр чичяк верянмяз сянин ятрини,\nТорпаьа ахытдын алын тярини.\nГабарлы ялиня мян гурбан олум,\nЗящмятля бюйцтдцн кюрпялярини.\nЭцняш кими йаныб алышдын, ана,\nАьыр язаблара гарышдын, ана.\nДинълик билиб, истиращят эюрмядин,\nЭеъя дя, эцндцз дя чалышдын ана.\nЮвладларын ата, щям дя ки, ана,\nАта-аналарын анасы ана.\nЩямишя эяряксян доьма обана,\nБу елин, обанын анасы ана.\nГанындан, ъанындан пай вердин бизя,\nМинбир мяшяггятля эялдин цз-цзя.\nЩязин сясля ширин лайлай демисян,\nЛайландан гонубдур сюз дилимизя.\nЭцняш нур чилясин, чичякляр ачсын,\nИстярям дцнйада анам йашасын.\nЦряйимдян эялян бир нечя кялмя,\nГой Эцлфир гызындан йадиэар галсын.\nYenə hüzuruna gəlmişəm sənin,\nYerdəki izinə qurbanam ana!\nUzaqdan duymuşam o xoş ətrini,\nMən özüm özünə qurbanam ana!\nAbırdı başında, var örpək anam,\nAy ağır taxtalı, nur-ipək anam.\nİzin ver üzündən, bir öpək anam,\nÜzünə - gözünə qurbanam ana!\nBağrına basırsan gülə-sevinə,\nİsti nəfəsinlə qızındım yenə.\nSanki uşaqlığım qayıtdı mənə,\nOduna - közünə qurbanam ana!\nBilmir çay gətirsin, yeməyi çəksin,\nNəyi var istəyir, süfrəyə töksün.\nNə düşdü yadına ötəndə köksün?\nO halal ruzuna qurbanam ana!\nLəzzəti başqadır, bu od-ocağın,\nNə qoymuşdun, yedi, sənin qoçağın.\nRahat, sevimli yer isti qucağın,\nƏlinin duzuna qurbanam ana!\nBir gözü sevincli, biri qüssəli,\nSaçımda, üzümdə qayğıkeş əli.\nGülfirə bir layla oxudu dili,\nMehriban səsinə qurbanam ana!\nLaylana, sözünə qurbanam ana!\nAnama şeirlər qoşa-qoşa qaranlıq həyatımı sıxıntılar içərsində yaşasam da, çox vaxt çəkdiyim əzabları, sıxıntıları ona bildirməzdim. Anamın yanında deyib-gülər,özümü şən aparar,çalıb oynayardım. Guya ki, görməməyimi,həyatın gözəlliklərini görməkdən məhrum olmağımı,işığa həsrət qalmağımı,öz balamın üzünü görməkdən ötrü yanıb töküldüyümü gizlədərdim. Guya ki, həyat belə də yaxşıdır. Anam sevinsə də,üzümə gülsə də,məndən xəlvət,gizli yerə çəkilib ağladığını da hiss edərdim. Anama onlarla şeir həsr etsəm də, həmişə yenə də ürəyimdə bir nisgil qalırdı,ona hələ də layiq olan söz tapa bilməmişəm. Nazilə nənəm rəhmətə gedəndə onun yasında anamın necə bayatılar oxuduğunu,yanıqlı-yanıqlı ağı dediyini eşitdim. Demə, dərd insanı söz dənizinə salarmış,fırtınalı dalğalı,aşıb-daşan söz ümmanına apararmış. Anamın gözü önündə mənim bədbəxtçiliyim,kor olmağım onun dərdlərinin ən ağır ağrılı yeri olmuşdusa, sonra bu yaranın yanına buna bənzər ikinci bir yara da anamın qəlbini göynədirdi. Bacım Pərvanənin də gözlərində torlu qişanın qopması nəticəsində,dünya işığına həsrət qalması bu iki eyni ağrılı gözünün önündə bala dağını görmək,zavallı anama necə ağır olduğunu,necə əzab verdiyini,ürəyində dağdan ağır dərd daşıdığını duymaq çətin deyildi.bəlkə də bu dərdlərin ağırlığından xəstəlik tapdı...\n- Qulağımdan getmir anamın səsi,\n-Necə işləməyim, bəs onda ölüm?\n-Deşir ürəyimi belə cavabı,\n-Dedim daha bəsdir, işləmə ana,\nNə lazım de axı, ehiyacına.\nAh çəkib söylədi o, yana- yana,\n-Səkkiz uşağım var, on beşcə nəvəm,\nSağ olsunlar hələ, beşdir nəticəm.\nBir belə ailəyəm, çatan külfətəm,\n-Səni istəməyən, ölsün ay ana,\nYenə həzin layla mənə çalsana.\nOtur, daha bəsdir, dincin alsana,\n-Övladların ata, həm də anadır,\nBəziləri nənə, oğlun babadır.\nSəninsə gözündə körpə baladır,\n-Bu qoca çağında çox işləməyi,\nİstəyir hamıya dəysin köməyi.\nHamının üstündə olsun əməyi,\n-Torpağa bağlanıb, işlə qızınıb,\nAnam halal yeyib, halal qazanıb.\nDincəlmək istəməz, sakit uzanıb,\n-İşin çətinindən bərk-bərk yapışar,\nGecəli-gündüzlü elə çalışar.\nBu cür söyləyəndə, gözləri yaşar,\n-Bir yandan xəstəlik, nəfəsi gəlmir,\nAyağı dayanmır, əli dincəlmir.\nÖyrənib, zəhmətsiz yaşaya bilmir,\n-Həkim də tapşırıb, bunu bilməli,\nTorpağa dəyməsin ayağı, əli.\nAncaq belə deyir, anamın dili,\n-Bağla əllərini, qalmaz işindən,\nƏziyyətsiz tikə keçməz dişindən.\nÇətindi ayırmaq öz vərdişindən,\n-Hamının dərdini hər an çəkirsən,\nBu xəstə canınla bağa keçirsən.\nZülümlə, əzabla de, nə əkirsən?\n- Deyəsən qəlbinə dəymişəm ana,\nQeyrətin, hünərin sığmaz cahana.\nAxı qəsd edirsən o şirin cana,\n-Böyük dahilərdən sən çox qanırsan,\nZəhmətsiz həyatı ölüm sanırsan.\nƏriyib gözümdə şam tək yanırsan,\n-Gülfirin sözündən incimə ana,\nİstəmirəm xətər toxunsun sana.\nMəni də yandırdı o yana-yana,\n2015 -> Unit Head & sms checklist Parental Leave and return to work for Senior Medical Staff


Maliyyə bazarlarında son vəziyyət - 02.09.2019 | Analiz\nMaliyyə bazarlarında son vəziyyət - 02.09.2019\nBu həftə ABŞ-ın əmək bazarı və Avropanın iqtisadi inkişafı ilə bağlı yayımlanacaq önəmli göstəricilər, Breksit müzakirələri diqqət mərkəzində olacaqdır.\nCümə günü Bakı vaxtı ilə saat 13:00 və 16:30-da müvafiq olaraq dərc ediləcək Avrozonanın iqtisadi inkişaf və Amerikanın əmək bazarına dair önəmli fundamental məlumatlar da investorların diqqət mərkəzindədir.\nAvqust ayında 2.5% bahalaşan GBP/USD məzənnəsi, bu həftə İngiltərə parlamentində gözlənilən Breksit müzakirələri fonunda yenidən ucuzlaşmağa başlayıb. Baş nazirin rəqibləri ilə müzakirələri ləğv etməsi, ölkədə siyasi riskləri artırmaqla yanaşı, funt sterlinqin də 1.21$-a kimi ucuzlaşmasını proqnozlaşdırmağa əsas verir.\nÇərşənbə axşamı saat 11:00-da Türkiyədə inflyasiya ilə bağlı dərc ediləcək önəmli göstəricilər də böyük maraqla gözlənilir.\nCümə axşamı saat 19:00-da açıqlanacaq Amerikanın neft və benzin ehtiyatları ilə bağlı önəmli fundamental məlumatların da qiymətlərə güclü təsir edəcəyi gözlənilir.\nƏlvan metallar bazarlarında dünyanın mövcud siyasi və iqtisadi vəziyyətində liman maliyyə alət kimi qızıla olan tələbin yüksək qaldığı müşahidə edilir. Təhlillərə əsasən, bir unsiya üzrə qiymət 1540$-ı (49.5 $/qram) yuxarı istiqamətdə qırarsa, 1588$-a (51.1 $/qram) kimi də dəyər qazana bilər.


Ağdaş rayonunun icra başçısının istefası reallaşır? » Conflict.az\n31-10-2018, 15:32 189\nBelə məlumatlar var ki, Vaqif İbrahimovun atasının da "könüllü” istefa ərizəsi alınıb. Məlumatlı mənbə bildirir ki, 14 aprel 2012-ci ildən Ağdaş Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı olan Tofiq İbrahimovun "könüllü” istefa ərizəsi hələ aprel ayında alınıb. Məlumatlı mənbə bildirir ki, o zaman belə nəzərdə tutulmuşdu ki, növbədənkənar prezident seçkisindən sonra Kəmaləddin Heydərov yenidən fövqəladə hallar naziri təyin edilməyəcək və onun bütün kadrları da vəzifələri ilə vidalaşmaq məcburiyyətində qalacaqlar. Ancaq seçkidən sonra Kəmaləddin Heydərov vəzifəsini qoruyub saxlaya bildi və onun kadrlarının əksəriyyəti mövqelərində qaldılar. İndi isə artıq Kəmaləddin Heydərov tamamilə gücdən salınıb və o kimsəni himayə etmək gücündə deyil. Buna görə də Ağdaş rayonunun icra başçısının istefası nəhayət ki, reallaşır. Məlumata görə, bununla bağlı prezident sərəncamı yaxın iki həftə ərzində elan olunacaq. Onun yerinə isə Kənd təsərrüfatı naziri İman Kərimovun kadrının təyin olunacağı gözlənilir. Məlumatlı mənbə bildirir ki, Tofiq İbrahimovun vəzifədən azad olunması pambıq yığımının sonuna kimi təxirə salına da bilər. Ancaq onun ən geci bu ilin sonuna kimi vəzifəsindən kənarlaşdılacağına şübhə yoxdur.(Yeni Sözçü)\nMövzunu diqqətdə saxlamağa çalışacağıq və Tofiq İbrimovun mövqeyini dinləməyə hazırıq.\nNazim İbrahimovun komitədəki cinayəti\nİcra başçısının oğluna yeni vəzifə\nİbrahimovun ailəsində itki\nNazim İbrahimovun qardaşına dələduzluq


SAM «Azərbaycan və Belarus arasında ikitərəfli münasibətlər» mövzusunda dəyirmi masa keçirmişdir » Strateji Araşdırmalar Mərkəzi\nSAM «Azərbaycan və Belarus arasında ikitərəfli münasibətlər» mövzusunda dəyirmi masa keçirmişdir\n3 mart 2014-cü il tarixində SAM «Azərbaycan və Belarus arasında ikitərəfli münasibətlər» mövzusunda dəyirmi masa keçirmişdir.\nTədbiri Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin direktoru Fərhad Məmmədov və Belarus Respublikasının Prezident Administrasiyası yanında Məlumat-Analitik Mərkəzinin direktoru Aleksandr Bazanov salamlama nitqi ilə açmışlar.\nTədbirdə Milli Məclisin deputatı, Azərbaycan-Belarus parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri, İqtisadi siyasət komitəsinin sədri Ziyad Səmədzadə, Belarus Respublikasının Prezidentinin Administrasiyası yanında Məlumat-Analitik Mərkəzinin (MAM) direktor müavini Aleksey Matsevilo və MAM Konsultativ Şurasının eksperti Sergey Kizima məruzələrlə çıxış etmişlər.\nTərəflər Belarus və Azərbaycan arasında ikitərəfli münasibətlərin formalaşması və inkişaf mərhələləri, eləcə də Ermənistan – Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi və onun həlli yolları, Azərbaycanın Cənubi Qafqazda apardığı siyasət və s. mövzuları müzakirə etmişlər.\nSonda SAM və MAM arasında Anlaşma Memorandumu imzalanmışdır.


Semalt, yaxşı bir şəkil skreperinin hansı xüsusiyyətlərini izah edir\nBir görüntünün min sözə dəyər verdiyi vaxtlar var idi, indi şəkillər bir neçə yüz bəyənmə, tvit, baş barmağı və paylaşmağa dəyər. Bundan əlavə, şəkillər biznesin çiçəklənməsi üçün qırılır, paylaşılır, təkrar istifadə olunur və düzəldilir. İnsanlar ümumiyyətlə icazəsiz şəkilləri qırırlar və şəbəkələrini bütün dünyada genişləndirməyi hədəfləyirlər. Şəkil qırıntısı bu günlərdə ən çox diqqət edilməyən mövzulardan biridir, ancaq alət bacarığınız altında bu bacarığa sahib olmaq sizə müxtəlif üstünlüklər verəcəkdir. İşinizi böyütməyə və veb saytın ümumi fəaliyyətini yaxşılaşdırmağa kömək edə biləcək düzgün bir şəkil kazıyıcı seçmək vacibdir. Burada əla bir kazıyıcıya sahib olmalı olan bəzi xüsusiyyətləri müzakirə etdik:\nNöqtə və Klik Agentinin yaradılması:\nBir şəkil kazıyıcı Google və Bing şəkillərini qırmağa kömək edir. Ayrıca, asanlıqla çıxarış agentləri yarada və gəzən təcrübənizi daha gözəl edə bilərsiniz. Üstəlik, şəkil kazıyıcı sizdən proqramlaşdırma və ya kodlaşdırma bacarığınız tələb etmir.\nVizual məzmun etiketi:\nŞəkil kazıyıcı ilə dəqiq bir məzmun çıxara və çox sayda veb səhifəni asanlıqla hədəf ala bilərsiniz. Ayrıca, aşağı emal tələblərini azaltmağa kömək edir və bir neçə dəqiqə ərzində sizə yüksək keyfiyyətli görüntülər verir.\nİstifadəçi davranışlarını qeyd edir:\nAdi kazıma və məlumat çıxaranlar istifadəçilərin davranışlarını qeyd etmir. Ancaq görüntü kazıyıcı bir dərəcədə bir istifadəçi davranışını qeyd edə bilər və veb səhifələrdə gəzməyə kömək edir.\nMaşın Öyrənmə Texnologiyası:\nMaşın öyrənmə texnologiyasına sahib olan bir neçə veb qırıntısı və məlumat çıxarma vasitələri var. Şəkil kazıyıcı bu texnologiyaya sahibdir və şəkillərinizi və mətnlərini asanlıqla tanıyır. Təmir xərclərini 70% -dən çox azaldır və hədəflənmiş şəkillərdən istədiyiniz məlumatları əldə edir.\nŞəkil kazıyıcı, veb məzmununa daxil olmağı və çox sayda saytı hədəf almağı asanlaşdırır. Üstəlik, bir saytdan qorunan məzmuna daxil olmaq üçün xüsusi məlumatlarınıza ehtiyacınız yoxdur. Bunun əvəzinə, giriş məlumatlarına ehtiyac olmadan mətn və şəkillər daxil olmaqla bütöv bir veb saytına daxil ola bilərsiniz.\nAğıllı Sayt naviqasiyası:\nBu vasitə sizin üçün şəkillər və videoları qıra bilər, eyni zamanda vaxtınıza qənaət edir və tapşırıqlarını rahat yerinə yetirir. Bir sözlə, keyfiyyətli şəkillər çəkəcəyinizə və istədiyiniz qədər çox veb səhifədən dəqiq məlumat alacağınıza əmin ola bilərsiniz.\nVerilənlər bazasının çıxarılması:\nŞəkil kazıyıcı ilə veb məzmunu, verilənlər bazası məzmununu və çox sayda saytdan mətnləri silə bilərsiniz. Avtomatik olaraq şəkilləri ilə birlikdə hekayələr çıxaracaq və başlıqlarını sizin üçün yazacaqdır.\nƏgər şanslısınızsa, Google, Bing, Yahoo və ya digər onlayn verilənlər bazalarında müəllif hüququ olmayan şəkillər tapa bilərsiniz. Ən vacib hissəsi keyfiyyətə zərər vermədən istədiyiniz şəkilləri qıra biləcəyinizdir. Bütün ehtiyaclarımıza uyğun məlumat toplusu tapmaq çox çətindir. Şükürlər olsun ki, şəkil kazıyıcı işinizi asanlaşdırır və müəssisələrin və ən yaxşı markaların ön seçimidir. Müəllif hüququ qanunlarına hörmət etsəniz, bir şəkil qırma alətindən yaxşı bir şey əldə edəcəksiniz və şəbəkədə daha çox yol açacaqsınız.


Efirdə evlənən “nənə” və “babalar” – Tənqid - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Efirdə evlənən “nənə” və “babalar” – Tənqid\nEfirdə evlənən “nənə” və “babalar” – Tənqid\n“Kaspi” qəzeti son vaxtlar telekanallarda dəbdə olan yaşlı şou adamlarının toy mərasimlərinin təşkil olunması proqramlarını tənqid edən material hazırlayıb. “Qafqazinfo” həmin yazını təqdim edir:\nÖtən həftənin gündəmini tanınmış sənət nümayəndələrinin efir vasitəsilə toylarının keçiriləcəyi anonsları tutdu. Az keçmədi ki, mediada “Təranə və Musa cütlüyü illər sonra evləndi”, “Gitaraçı Rəmiş həyat yoldaşına gəlinlik geyindirdi” kimi başlıqlarla xəbərlər dərc olundu. Doğrudan da tanınmış cütlüklərə efirdə əməlli-başlı toy çalındı.\nANS telekanalında yayımlanan “A-dan Z-yə” verilişində Musa Musayev sevdiyi qadının, həyat yoldaşının qarşısında diz çökərək ona sevgi etirafını etdi. Özü də bəylik geyimində. Öz qızları və nəvələrinin gözləri qarşısında…\nDaha sonra digər televiziya kanalında, Nanə Ağamalıyevanın aparıcılıq etdiyi “Mənə bir az ondan danış” verilişində gitara ifaçısı Rəmiş həyat yoldaşı, ağbirçək xanım olan Güllüyə ağ gəlinlik geyindirdi. Gəlinin toybacısı xanəndə Elnarə Abdullayeva, bəyin sağdışı isə aşıq Əli oldu. Amma bu “gecikmiş” toy mərasimləri insanlar tərəfindən birmənalı qarşılanmadı.\nBəzən verilişlərə ekspert qismində dəvət olunan ağsaqqal və ağbirçəklərin efir vasitəsilə evlənməsi, onlara yenidən “Vağzalı” çalınması nə dərəcədə doğrudur? Televiziya verilişlərində gənclərə ağızdolusu mədəniyyət dərsi keçən ağsaqqallar efirə çıxıb evlənirlərsə, bu yaşlarında özəl həyatlarını gündəmə gətirərək nümayiş etdirirlərsə, gənc nəsil onlardan necə örnək götürəcək?…\nMətbuat nümayəndələri də veriliş efirə getdikdən sonra sosial şəbəkələrdə öz mövqelərini ortaya qoydular. Məsələn, tanınmış jurnalist Təranə Məhərrəmova bu məsələ ilə bağlı “Facebook”-da iradını bildirib: “Görəsən, ATV kanalı Xoşqədəmin layihəsini sosial və ya ciddi mədəniyyət yönümlü bir verilişlə əvəz edə bilməzdimi? Onsuz da günboyu şoudur. Əgər şoudursa belə, bir qədər fərqli formatda təqdim etmək olardı. Məsələn, Rəmişi bu yaşda qeyri-ciddiliyə sürükləməyin, ANS-dəki “Musa ilə Təranənin toyu” vəziyyətinə salmağın nə mənası?” Bu statusa şərh yazanların fikirləri də insanların bu verilişlərin əleyhinə olduğunu bir daha təsdiqlədi.\nDoğrudan da, bu gün şou tipli verilişlərin günü-gündən artdığı bir vaxtda ciddi mədəniyyətə köklənmiş verilişlərin azlıq təşkil etdiyinin şahidi oluruq. Fikirlərini öyrəndiyimiz ekspertlər isə bu tendensiyanı belə əsaslandırırlar ki, şou tipli verilişlər daha çox reytinq gətirir və reytinq də pul deməkdir. Pul verən ağacı kim kəsər ki?\n“Dəyərlərimizi gözdən salmağa xidmət edir”\nTelekanallarda ayrı-ayrı məşhur adamların “evləndirilməsi” səhnələrinə millət vəkili Sabir Rüstəmxanlının münasibəti müsbət deyil: “Telekanalda tanınmış ifaçı Rəmişlə həyat yoldaşı Güllüyə toy çalınması düzgün deyil. Bu, kimin üçünsə xoş ola bilər. Ancaq insanlar bunu düzgün qəbul eləmir. Rəmiş bizim tanınmış sənətçimizdir. Doğulduğu torpaqlar bu gün işğal altındadır. Bu gün ona bəy kostyumu və həyat yoldaşına gəlin paltarı geyindirib ekrana çıxarmağa məncə ehtiyac yoxdur. Bəlkə də onlar bu paltarları torpaqları azad olunanda geyinməlidirlər”.\nMillət vəkili hesab edir ki, televiziyalarda bu cür şou proqramların daha çox yer alması dünyada gedən proseslərlə bağlıdır. Camaatı ciddi düşüncələrdən ayırıb əyləncəli verilişlərə cəlb etmək, sonu görünməyən teleserialların izləyicisinə çevirmək baş qarışdıran şeylərdir: “Türkiyə televiziyalarında da şou çoxdur. Bununla belə, elə proqramlar var ki, dövlətin, millətin taleyini müzakirə edirlər. Amma bizdə bu cür düşüncə, fikir proqramları varmı? Haqqında danışdığımız proqramlar isə təəssüf ki, bizim dəyərlərimizi gözdən salmağa xidmət edir”.\n“Əgər qarşı tərəf özü istəyirsə…”\nSənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Elçin Əlibəyli yaşlı sənətkarların efir vasitəsilə yenidən özlərinə toy çaldırmalarının nə dərəcədə doğru olub-olmadığını anlaya bilmədiyini söylədi: “Evlilik məsələsi özəl həyatdır. Kimsə boşananda və televiziya o haqda xəbər verəndə, ifaçı buna öz etirazını bildirir. Bu bir çox sənətçilərimizin başına gəlib. Toylarında televiziyaları dəvət edib çəkdiriblər. Boşananda isə deyirlər ki, nə üçün çəkirsiniz və ya bu informasiyanı niyə verirsiniz? Bir şey ki özəl məsələdir, ailə arasında həll olunmalıdır. Yox əgər bu sizin reklamınız üçün lazımdırsa və onu ictimailəşdirmək istəyirsinizsə, bu tamam başqa məsələ. Dünya televiziya sistemində də evlilik və boşanmaq kimi şou verilişləri böyük önəm daşıyır. Bunu nə qadağan etmək, nə də məhdudiyyət qoymaq olar. Əgər qarşı tərəfin özü istəyirsə, onda digər insanlara söz düşmür”.\nE.Əlibəyli “bəs uzun illər ərzində sənətçinin topladığı nüfuzuna bu halda zərər gələ bilərmi” – sualımıza belə cavab verdi: “Baxır insanlar nüfuzu nədə görür. Sənətçi var ki nüfuzu şöhrətə, fəxri ada, dövlət tədbirlərində tutduğu mövqeyə görə dəyərləndirir. İfaçı da var ki toya getməklə nüfuz sahibi olduğunu hesab edir. Əslində onların heç birini qınamaq olmaz. Hərə özünə bir yol seçib. Bəzi ifaçılar üçün efirdə görünmək, reklam olunmaq birbaşa bazar üçün işlənilən bir mexanizmdir. Onlar həmin yolla reklam olunub toy tuturlar. Onları da qınamaq olmaz. Çünki bizdə şou-biznesin əsas yolları toylardan keçir. Amma onu da deyim ki, həmin verilişlərə də çox adam baxmır”.\n“Hər şey puldan asılıdır”\nSənətşünas şou tipli verilişlərin daha çox reytinq gətirdiyini də gizlətmir: “Gəlin, reytinq cədvəllərinə baxaq görək tamaşaçı ciddi mədəniyyət yönümlü verilişlərə baxırmı? Bizim də problemimiz ondadır. Biz bu gün ciddi mədəniyyət mövzularını tamaşaçılara qəbul etdirə bilmirik. İstəyirik ki, özümüzü daha ciddi göstərək, bu, bizdə alınmır. Əvvəllər Azərbaycanda olan şirkətlər mədəniyyət tipli verilişlərə sponsorluq edirdilər. Reytinq hesablayan şirkətlər Azərbaycana gələndən sonra daha çox maqazin verilişləri üstünlük təşkil etdi və şirkətlər də onlara maraq göstərdi. Hər şey puldan asılıdır. Biri var, siz maaşa işləyirsiniz, gündəlik işinizi görürsünüz, biri də var, sizə əlavə qonorar da verilir. Televiziya işçilərinin ən böyük günahı odur ki, bizim nə gildiyamız, nə də birliyimiz var”.\n“Mənə bir az ondan danış” verilişinin aparıcısı Nanə Ağamalıyeva isə yalnız layihənin uğurlu tərəflərindən danışdı: “Veriliş ilk dəfə nümayiş olunmasına baxmayaraq, gözəl sözlər söylənilir və böyük reytinq əldə etmişik. Düşünürəm ki, tamaşaçılar verilişi böyük maraqla izləyirlər. Yəqin ki, sizin də reytinqlərdən xəbəriniz var. Veriliş reytinqdə birinci yerdədir”.\nBelə, nə qədər iradlar olsa da, tənqidlər səslənsə də, yazılar yazılsa da, sonda bu tip verilişlərə baxıb-baxmamaq insanların özündən asılıdır. Amma unutmayaq ki, mənəviyyatı reytinqə dəyişmək, insanların zövqünü, həyata baxışını korlamaq da məsuliyyət yaradan bir işdir. Ən azı, mənəvi məsuliyyət…\nÖncəki “Rahat” marketdə faciə- Eskalatorun arasında qalıb öldü\nNövbəti Prezidentdən “Tərəqqi” medalı alan mühəndis hakimdən şikayətçidir


Yeni Günəşli kirayə ev verilir - BizimEmlak.Az\nKirayə / Ayliq kirayə, Baki, Yeni Günəşli, 200 ₼\nÜnvanYeni Günəşli qəsəbəsi\nYeni Günəşli qəsəbəsində- Q-yaşayış sahəsində- 285 nömrəli məktəbin yanında ,9 mərtəbəli binanın 4-cü mərtəbəsində, 1-otaqlı təmirli ev kirayə verilir.İsti və soyuq suyu,işıq,qaz,telefon və internet daimidir.Ev orta mənzildir.Məktəbə,bağçaya,mağazaya və avtobus dayanacağına yaxındır.\nBaki, Yeni Günəşli qəsəbəsi 200 ₼\nYeni Günəşli qəsəbəsində - 285 nömrəli məktəbin yanında ,9 mərtəbəli binanın 4-cü mərtəbəsində, 1-otaqlı təmirli ev kirayə verilir. İsti və soyuq suyu, işıq, qaz, telefon və internet daimidir. Ev orta mənzildir. Məktəbə, bağçaya, mağazaya və avtobus dayanacağına yaxındır.\nBaki, Bakı şəh.Suraxanı ray,Yeni Günəşli qəs,ev.125,m.95 240 ₼\nYeni Günəşli qəsəbəsi,Qartal Heykəlinin yaxınlığında ,AB massivində, 9 mərtəbəli binanın 3-cü mərtəbəsində, sahəsi 55 m² olan 2 otaqlı yeni təmir olunmuş mənzil kirayə verilir. Su-qaz-işıq daimi, istilik sistemi mərkəzidir. Ətrafında məktəb, baxça, avtobus dayanacağı və s. ticarət obyektləri yerləşir.Əlavə olaraq mənzildə su çəni və telefon xətti də mövcuddur.Aylıq kirayə haqqı 240 AZN.


Bütün şüşə və güzgü ehtiyacları üçün LYD GLASS One Stop Həll\nÇinin şimalındakı memarlıq şüşələrinin peşəkar istehsalçısı\nQinhuangdao LianYiDing Glass Co., LtdQinhuangdao gözəl sahil şəhərində yerləşir. Qinhuangdao Limanı və Tianjin Limanına yaxındır, rahat nəqliyyat və əla coğrafi mövqeyə malikdir.\nTəxminən 20 illik inkişafdan sonra, dünyanın aparıcı emal avadanlıqları dəstinə, sənayenin aparıcı texniki qrupuna və müasir idarəetmə anlayışlarına sahibik. Hal-hazırda 2 avtomatik İzolə Şüşə istehsal xətti, 2 Temperli Cam istehsal xətti, 4 avtomatik Laminat şüşə istehsal xətti, 2 Gümüş Güzgü Şüşə istehsal xətti, 2 Alüminium Güzgü Şüşə istehsal xətti, 1 Ekran Çapı Şüşə istehsal xətti, 1 Aşağı-e Şüşə istehsalı xətti, 8 ədəd kənar avadanlıq avadanlığı xətləri, 4 su jeti kəsmə avadanlığı, 2 avtomatik qazma maşını, 1 avtomatik pah açma istehsal xətti və 1 dəstlik İstiliklə isladılmış şüşə istehsal xətləri.\nİstehsal aralığına daxildir: Düz temperli şüşə (3mm-25mm), əyri temperli şüşə, laminat şüşə (6.38mm-80mm), izolyasiya şüşəsi, alüminium güzgü, gümüş güzgü, missiz güzgü, islanmış şüşə (4mm-19mm), qum püskürtmə Şüşə, Asitlə işlənmiş şüşə, Serigrafi şüşə, Mebel şüşəsi.\n"Dürüstlük və Səmimiyyət, Ən Yaxşı Keyfiyyət və Xidmət" prinsipinə əsaslanaraq, hər bir müştərinin hər növ şüşə istehsalına olan tələbatını ödəyə bilərik və məhsullarımız artıq CE-EN 12150 Avropadakı Standart, CAN CGSB 12.1-M90 vasitəsilə Kanadada standart, ABŞ -da ANSI Z97.1 və 16 CFR 1201 Standardı.\nKorporativ Mədəniyyət və Korporativ Vizyon\n"İstehsal səmərəliliyi, vicdanlı idarəetmə" prinsipinə və "müştərilərə səmimi olaraq xidmət göstərmək və müəssisə dəyəri yaratmaq" prinsipinə əsaslanaraq, bazarda işgüzar fəaliyyətlər həmişə müştərilərin maraqlarını birinci yerə qoyur və krediti də birinci yerə qoyur. Şirkətin özünəməxsus imicini qurmaq üçün çalışqan və təşəbbüskar bir müəssisə ruhu yaratmaq, detallara diqqət yetirmək və məhsulun vizyonunu və bütövlüyünü, ehtirasını və mükəmməl xidmət konsepsiyasını yaxşılaşdırmaq üçün səy göstərəcəyik. Səylərimizlə, addım -addım, bazarı tədricən inkişaf etdirin, məhsullar 20 -dən çox ölkəyə satıldı. Keyfiyyətdə yaşamaqda, yenilik üzərində inkişaf etməkdə və sizə birdəfəlik şüşə həllər təqdim etməkdə israr edirik.\nHər bir müştəriyə xidmət etmək üçün yüksək keyfiyyətli xidmət anlayışı və keyfiyyətli məhsullar təqdim etməkdə israr edirik. Müştəriləri ziyarət etməyə və danışıqlara dəvət edirik!


Qarabağda rus əsgərləri var? - Azadliq Xeber\nQarabağda rus əsgərləri var?\nNATO Parlament Assambleyasının Tiflisdə keçirilən yaz sessiyası zamanı Gürcüstanın barışıq və vətəndaş bərabərliyi məsələləri naziri Ketevan Tsixelaşvili postsovet məkanındakı bütün münaqişə zonalarında Rusiya qoşunlarının olduğunu bildirib. Nazir çıxışında Şərq Tərəfaşlığı ölkələrinin ərazilərindəki bütün münaqişələrin arxasında Rusiyanın dayandığını deyib.\nAzadliq.az Virtualaz.org-a istinadən xəbər verir ki, bu məlumatı Ermənistanın NATO PA-dakı nümayəndə heyətinin üzvü Edmon Manukyan İrəvanda keçirilən brifinqdə açıqlayıb. Bu gün təşkil edilən brifinq Ermənistan nümayəndə heyətinin Assambleyanın sessiyasında iştirakına həsr olunmuşdu.\n“Mən nazirə dedim ki, bütün münaqişələri ümumiləşdirməsin. Qeyd etdim ki, Qarabağ münaqişəsi Cənubi Osetiya, Abxaziya, Dnestrtanı, Krım, Donbass münaqişələrindən fərqlənir və bu münaqişəyə Rusiya qüvvələri qarışmayıb”-Manukyan bildirib.\n“Qarabağ münaqişəsi zonasında Rusiya qoşunları yerləşdirilməyib və ümumiləşdirmək lazım deyil”-erməni deputat gürcü nazirə cavab olaraq əlavə edib.\nManukyanın bildirdiyinə görə gürcü nazir bununla razılaşmayıb, deyib ki, Rusiya postsovet məkanındakı bütün münaqişələrə müxtəlif formatlarda qarışıb. Britaniya nümayəndə heyətinin üzvlərindən biri isə polemikaya müdaxilə edərək xatırladıb ki, Rusiya qoşunları Ermənistanda dislokasiya olunub və Qarabağ münaqişəsinə dəxli var.\n“Mən cavab verdim ki, Ermənistanda Rusiya bazası yerləşdirilib və onun Qarabağ münaqişəsinə aidiyyatı yoxdur”-Manukyan Tiflisdəki polemikalar barədə danışarkən bildirib.


Bunu heç kimə bağışlamayacağam- Həbsdə olan müsavatçı\nSiyasi mühacir statusuyla Litvada yaşayan, ötən il oktyabrın 11-də ağır vəziyyətdə olan atasına görə Bakıya gələndən dərhal sonra həbs olunan Müsavat fəalı Azad Həsənovun işi üzrə məhkəmə istintaqı başlayıb.\nMartın 11-də Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində hakim İradə Həsənzadənin sədrliyilə keçirilən məhkəmədə A.Həsənov bildirib ki, ona qarşı irəli sürülmüş ittiham tam yalandır, cibinə narkotiki Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinin əməkdaşları atıblar.\nÖncə prokuror Pərviz Rzayev ittiham aktını elan edib. İttihamda yazılıb ki, A.Həsənov atasının yaşadığı Hövsan qəsəbəsində 2018-ci il oktyabrın 11-də Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən saxlanılıb. Baxış zamanı onun üzərindən 3,5 qram heroin tapılıb.\nİttihamda yazılanların yalan olduğunu vurğulayan A.Həsənov Bakıya gələn kimi həbs olunmasından danışıb. Bildirib ki, 2014-cü ildən həyat yoldaşı və 6 yaşlı oğlu ilə Vilnüs şəhərində yaşayırdı: "2018-ci il oktyabrın 10-da "Skype” vasitəsilə evimizlə danışanda gördüm ki, atamın vəziyyəti çox pisdir. Atam onkoloji xəstədir, ayağını kəsiblər, sonra infarkt keçirib. Gördüm ki, ölüm ayağındadır. Anam öləndə də onun yasına gələ bilməmişdim. Fikirləşdim ki, atamı sağ ikən görməyə çatmasam da, heç olmasa, dəfnində iştirak edərəm. Dərhal qərar verib yola düşdüm, oktyabrın 11-də səhər tezdən saat 5-in yarısında təyyarə ilə Bakıya çatdım. Atamla görüşdüm, xəstə dayıma baş çəkdim, günorta namazına getdim, anamın qəbrini ziyarət etdim. Həmin gün günortadan sonra böyük qardaşım mənə zəng eləyib dedi ki, "səni axtarırlar, deyəsən, həbs eləmək istəyirlər, pasportunu götür, tez çıx get”. Az sonra bir maşın gəldi, içindən 4-5 nəfər düşüb məni tutdular, zorla maşına mindirdilər”.\nHövsandan birbaşa Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinə gətirildiyini, orada qandallı vəziyyətdə saxlandığını deyən A.Həsənov ehtimal edir ki, idarənin qarşısında onun əllərini burub, başını aşağı əyəndə cibinə narkotiki atıblar: "Mənim heç xəbərim olmayıb. Əgər məndə əvvəldən narkotik olsaydı, idarədə məni ayaqyoluna aparanda orada çıxarıb atardım”.\nA.Həsənov deyir ki, heç vaxt narkotik görməyib, heç siqaret də çəkə bilmir. Narkotiki qəbiristanlıqdan tapıb özündə saxlaması barədə ifadəsində yazılanlar da yalandır: "İdarədə mənə dedilər ki, narkotikin sənə məxsus olduğunu boynuna almalısan. Mənə psixoloji təzyiq etdilər. Döyülməmək üçün, xəstə atamın narahat olmaması üçün onların yazdığı izahatı imzaladım. Dedilər ki, "özün qol çəksən, cəzan yüngül olar”. Fikirləşdim ki, 30 sutka-zad verərlər, atam, ailəm də narahat olmaz. Həm də başımın üstündə dayananlar dedilər ki, burada izahata qol çəkməmək söhbəti olmur. Xətai məhkəməsində mənim haqqımda həbs qərarı veriləndə məhkəmədə də bunları demişdim, amma protokola salmayıblar. Bir balaca vicdan olsa, bu ittihamın yalan olduğunu sübut etmək 5 dəqiqəlik işdir. Amma mən 5 aydır həbsdəyəm. Bunu heç kimə bağışlamayacağam...”\nA.Həsənov bildirib ki, 19 yaşından Müsavat Partiyasının üzvüdür, həmişə müxalifətin keçirdiyi etiraz aksiyalarında iştirak edib. Onun sözlərinə görə, 2014-cü ildə cinayət təqibinə məruz qaldığına görə ailəsilə birlikdə ölkəni tərk etmək məcburiyyətində qalıb: "Yaşadığım Hövsan qəsəbəsində də sosial tələblərlə aksiyalarda iştirak etmişəm. Suraxanı Rayon İcra Hakimiyyətinin Hövsan qəsəbəsi üzrə icra nümayəndəsi mənim barəmdə xüsusi ittiham qaydasında məhkəməyə şikayət verib, həbsimi tələb edirdi. Səbəb də o idi ki, Hövsanda məktəb direktoruna qarşı valideynlərin aksiyası keçiriləndə valideynlərlə yanaşı, mən də jurnalistlərə müsahibə vermişdim. Demişdim ki, direktorun döyülməsi polisin özünün təxribatıdır. O vaxt direktor uşağı döymüşdü, valideynlər də buna etiraz etmək məqsədilə qəsəbənin mərkəzinə toplaşmışdılar. Həmin vaxt polislər direktoru qorumaq əvəzinə, onu gətirib valideynlərin arasına saldı. Hesab edirəm ki, bu da bilərəkdən, təxribat məqsədilə edilmişdi”. (edited)\nDaha sonra məhkəmədə Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinin Narkotiklərə Qarşı Mübarizə şöbəsinin baş leytenantı Elvin Kazımov ifadə verib. O bildirib ki, Azad adlı şəxsin narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsilə məşğul olması barədə əməliyyat məlumatı əsasında əməliyyat keçirib, A.Həsənovu həbs ediblər. Onun sözlərinə görə, idarəyə gətirəndən sonra A.Həsənov özü cibindəki üç büküm heroini çıxarıb stolun üstünə qoyub: "Cibindən telefonunu, pul kisəsini və bükümləri çıxartdı. Pul kisəsində avrolar vardı. Dedi ki, qəbiristanlıqdan tapmışam. Ona heç bir fiziki, psixoloji təzyiq olmayıb”.\nVəkil Osman Kazımov polisin nəzərinə çatdırıb ki, A.Həsənov həmin gün Azərbaycana gəlmişdi, onun narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsilə məşğul olması barədə məlumat inandırıcı deyil. Vəkil soruşub ki, əgər bu adamın narkotik dövriyyəsilə məşğul olması haqda məlumat vardısa, bəs niyə evlərində də axtarış aparılmayıb? Polis bu suala "ehtiyac görmədik” cavabını verib.\nA.Həsənov isə polis əməkdaşının bütün söylədiklərinin yalan olduğunu bildirib: "Gözünün işinə qədər yalan danışırsan. Yalan danışanın əzizləri, anası, bacısı, arvadı ən alçaq adamlardır, qane eləyir səni?”\nMəhkəmə prosesi martın 18-nə qədər təxirə salınıb.\nA.Həsənov 2018-ci il oktyabrın 11-də həbs olunub. O, Cinayət Məcəlləsinin 234.4.3-cü (külli miqdarda narkotik maddə əldə etmə, daşıma və ya saxlama satış məqsədilə olduqda) maddəsilə ittiham olunur.


Bir pişikə bir həb necə verilir - Məlumat - 2021\nBir pişikə bir həb necə verilir əlimizdən almaq niyyəti olmasa belə? Şübhəsiz ki, bir pişik daha yaxşılaşması lazım olduğunu və ona işgəncə verməyin azğın iradəmiz olmadığını izah etməyə başlaya bilmərik. Mövcüd olmaq müxtəlif texnika, nə işləyir, narahat olmayın, sadəcə pişiklərdən daha inadkar və ən azı onlar qədər ağıllı olun. Bir ömür boyu pişiyi olan birinin tövsiyəsinə əməl edərək, bir pişiyə cızılmadan necə bir həb verəcəyini öyrənə bilərsiniz. Ayrıca baytardan soruşa bilərsiniz Bir pişik necə bir həb verəcək, dostunuzu şəxsən tanıyanlardan müvəqqəti məsləhət almaq.\nBu bacarığı heç sınamamısınızsa, anlayış məsələsində problemin nə olduğunu merak edə bilərsiniz Bir pişikə bir həb necə verilir. Bu heyvanlar bizə pərəstiş etmək və cazibədar olmaq üçün görünür, mələkdir, lakin əmrlərə və ya reseptlərə uymaq məcburiyyətində qaldıqda deyil. Müalicə edən baytar həkimləri də daxil olmaqla.\nAncaq bəzi xəstəliklər və bəzi xəstəliklər bunu tələb edir ağızdan kapsulların qəbulu və onları müalicə etməyin başqa yolu yoxdur. Bunu pişiklərə izah etmək mümkün deyilhəqiqətən, onlara bir az dərman vermək istədiyimizi anlayan kimi, bizə əl verməməyə diqqət edirlər. Görək hədəfimizə necə zədələnmədən çataq.\nBir pişiyi gizlədərək bir həb necə veriləcək\nGəlin özləri də bilmədən onlara lağ edək - və bu asan deyil - yutmaq istədiklərimiz kapsulu yeməkdə gizlədirik. İlə əlaqəli ilk texnikadır Bir pişikə bir həb necə verilir sınamaq həmişə uğurlu olmur, amma keçmədən əvvəl yumşaq bir cəhd göstərməyə dəyər daha ağıllı və daha pis metodlar.\nPişik o qədər döyülməyib və xoşagəlməz olsaydı, kiçik bir qida rasionu hazırlayırıq, amma bu çox yaxşı və ətirlidir. Ağız boşluğundan birində həbi sarırıq, görməyimizə icazə vermədən. Bir variant tableti parçalamaq və sonra bir az su ilə qarışdırmaq və şprislə ağzına vurmaqdır, ancaq tablet tipinə və qabiliyyətimizə bağlıdır. iynə.\nBir pişiyi diqqətini yayındıraraq ona necə bir həb vermək olar\nHeç də asan deyil bir pişiyi yayındırmaq, bunu bir oyuncaqla və ya onun diqqətini cəlb edə biləcək sadə bir iplik və ya bezlə etməyə çalışaq. Əyləndikdən sonra başını yumşaq bir şəkildə götürək, sol əli, baş barmağı və şəhadət barmağı ilə çənəyə, burunun tavana tərəf yönəlməsi üçün.\nSağ əlimizlə ağzı açmaq üçün şəhadət barmağından istifadə edərək tableti dilə sürətlə yerləşdirərək alt kəsici dişlərə basırıq. Bütün pişiklər bundan asanlıqla imtina etmirlər, ikinizin tez-tez etdiyi kimi, sizinki tükürürsə, tableti ağzını möhkəm bağlayaraq uvula tərəf atmaq daha yaxşıdır. Bazarda var mexaniki həb atıcıları lakin bu şübhəli yardım proqramını istifadə etməkdənsə texnikanı dəyişdirmək daha yaxşıdır.\nBir pişik cızıqsız bir həb necə veriləcək\nTəcavüzkar pişiklərlə qarşılaşdığımızı artıq bilsək, dərhal başa düşərək aşağıdakı üsula keçin Çizilmədən bir pişikə bir həb necə verilir. Həbləri yayındırmaq və ya gizlətmək faydasızdır, onları üyütmək və yeməyi ilə bir xəmir qarışığı yaratmaq və sonra pəncə üzərinə yaymaq daha yaxşıdır ki, pişik çirkli hiss etsin və özünü yalasın.\nBu bir növ istehza, bu heyvanın gigiyena instinktindən istifadə etmək ancaq yaxşı bir məqsəd üçündür və biz xain kimi hiss etməməliyik. Bu texnikanın bir dəyişməsi xəmiri ağzın ətrafına yaymaq bığını yaladığına ümid edirəm.\nPişikin saç dəyişikliyi\nVideo: GEZEN CHICKEN FARM EGG COLLECTION (Iyul 2021).\nİt və pişikləri ağcaqanaddan necə qorumaq olar\nCopyright 2021 \_ Ətraf mühit və sosial ekologiya \_ Bir pişikə bir həb necə verilir


Ən böyük müsibət - iman müsibətidir » Ahlibeyt.ge\nAhlibeyt.ge » İslam elimləri » Ən böyük müsibət - iman müsibətidir\nTarix: 16-01-2016, 10:33\nBu dünyada insanların əsas vəzifəsi - hazırlaşmaqdır. Bu dünya - müvəqqəti dayanacaq yeridir. Müvəqqəti yerdə insanın başlıca vəzifəsi - gedəcəyi, daimi qalacağı yer üçün hazırlaşmaqdır. Bu dünya, böyük səfər öncəsi hazırlıq yerinə bənzəyir. Necə ki, Həcc ziyarətinə getməyi niyyət edən insan öncədən hazırlaşır, oranın qayda-qanunlarını öyrənir, orada edəcəyi işləri öyrənir.\nHəcc ziyarətinin mənasını öyrənir, Beytullahın məqamını bilir, təvafın nə olduğunu anlayır, “ləbbeyk” deyərkən nələri nəzərdə tutmalı olduğunu öyrənir, ehramlaşarkən nələri etməli və nələri etməməli olduğunun fərqinə varır. Çünki bunlara öncədən hazırlaşır. Hazırlıqlı halda gedən insanın artıq orada müəyyən çətinliyi olmur. Çünki artıq hazırlıqlarını görüb, ora üçün azuqə və lazımi yükünü toplayıb. Eləcə də insan axirəti üçün hər mənada hazırlaşmalıdır.\nBu dünyada ən vacib işimiz - özümüzü islah etməkdir\nAriflərdən birinin dediyi söz, ifadə insanlar üçün çox əhəmiyyətli ola bilər. Bu söz hamımız üçün önəmlidir. Bizim dildə bu söz tam olaraq oturuşmayıb. Gərək çox işlədək ki, dilimizdə otursun. Bu, “özünüdüzəltmə”, “özünüislah” kəlməsidir. Son illərdə din maarifçiliyi, İslam maarifçiliyi artdıqca dilimizdə bu ibarə oturmağa başlayır. Amma o cür ki, lazımdır, hələ qəbul olunmayıb. Böyük ariflərdən biri buyurur: “Bizim bu dünyada yaşayışımızda özünü düzəltmə və özünüislahdan daha vacib işimiz yoxdur”. Bizim mövcudiyyətimizin ən vacib işi - özünüdüzəltmə və özünüislahdır. Bu sözdə hər bir şey var. Bizim mövcudiyyətimizin, bu dünyada yaşamağımızın, olmaqlığımızın, həyatımızın içərisində ən vacib, ən önəmli, ən əhəmiyyətli məsələ - özünüdüzəltmə və özünüislahdır. Əgər bu varsa, digər məsələlər də var. Əgər bu yoxdursa, heç bir şey yoxdur. Əgər bu varsa, başqa hər bir şeyin mənası var. Bu yoxdursa, başqa heç nəyin mənası yoxdur.\nMübarək ayların, mübarək əyyamların yeganə və əsas hədəfi buna xidmət etməkdir. Bütün bu aylar, əyyamlar, günlər insan üçün özünüislah və özünüdüzəltmə baxımından fövqəl imkanlar yaradır. Dinimizin tövsiyə etdiyi mübarək əyyamlar başdan-ayağa bizə özümüzü düzəltməyə, özümüzü islah etməyə fürsət və imkanlar verir. Bu əyyam xüsusilə insanın özünüislahı üçün hazırlanmış mənəvi bir səfərdir. Necə ki, həccə gedənlər bu səfərdə özünüislah və özünüdüzəltmə ilə məşğul olur, rəhmli olan Allah gedə bilməyənlər üçün də bu fürsət və imkanları yaradır.\nRəbbimiz özümüzü islah üçün böyük fürsətlər verir\nİnsanın həyatında enerjisi özü ilə bağlı bir çox məsələlərə sərf olunur. Fiziki mənada özü, insan üçün çox önəmlidir. Fiziki anlamda özü ilə bağlı insan çox maraqlanır. Bir yeri ağrısa, gedib qaydasına salır. Gözü görməsə, gedib müalicə edir, düzəldir. Orqanizmində problem olanda onu həll etmək istəyir, bir yeri ağrayanda onu aradan aparmaq istəyir. İnsan fiziki anlamda özü ilə bağlı hər şeyə diqqət edir. Ümumiyyətlə, insan özü ilə bağlı çox mövzulara diqqət edir. Bunlar özlüyündə önəmli və çox mühümdür. Amma yetərli deyildir. İnsan tək fiziki bədəndən ibarət deyil. Odur ki, öz vücudi durumuna, mənəvi tərəfinə xüsusi diqqət etməlidir. Mübarək əyyamların xüsusi bir missiyası, xüsusi verdiyi imkan budur ki, bu zamanlarda insan özünü düzəldə, islah edə bilər. Mübarək əyyamları tanıma baxımından bu söz hər mənada bəs edə bilər. Bu əyyamlar bizlərin islahı üçün, hər birimizin özünü düzəltməsi üçün fövqəl dərəcədə şəraitlərə malikdir. Allahdan istəyimiz budur ki, bizlərə bu mövzularda diqqətli olmağı nəsib etsin.\nİnsanın müsibətləri, imtahanları, qarşılaşdığı çətinliklər zamanı davranışı onun kimliyini ortaya çıxarır. Həzrət Əli (ə) ən böyük müsibət barədə sualı cavablandırarkən, buyurur: “Ən böyük müsibət - dində faciə və müsibətdir”. Yəni ən böyük müsibət - insanın dinində olan faciə və müsibətidir. Ən böyük müsibət budur ki, insan dini baxımından, mənəviyyatı baxımından, özünü düzəltmə, özünü islah baxımından zay vəziyyətdə olsun. Bu mövzular onun həyatının mərkəzi mövzusu olmasın. Din məsələlərində itki versin. Namazında, orucunda, namazının keyfiyyətində itki versin. İnsanlar üçün nə zaman deyilər ki, ağır müsibətlə qarşılaşıb? O vaxt ki, insan olanından nəsə itirir və yaxud hansısa ağrılı məsələlər onun üzərinə gəlir. Bu zaman deyilir ki, bu vəziyyət çox ağırdır, çox çətindir, çox sınaqlıdır. Həzrət Əli (ə) bildirir ki, bu müsibətlərin, bu itkilərin, bu sınaqların, imtahanların içərisində ən ağrılısı, ən faciəlisi budur ki, insan dini ilə bağlı itki versin. Namazında, mənəviyyatında, ruhiyyəsində, təqvalılığında itki versin. Bu, çox böyük bir müsibətdir.\nİl boyu təqdim olunan əyyamlar - istət Zilhiccə ayının ongünlüyü olsun, istər məhərrəm-səfər əyyamı olsun, istər mübarək Ramazan ayı olsun, istər rəcəb-şəban əyyamı olsun, istər “Əyyami-Fatimə (s.ə)” olsun, istər “Kəramət günləri” olsun - ümumiyyətlə bütün mübarək aylar, əyyamlar - çox gözəl fürsətdir. Biz gərək halımıza nəzər salaq. Görək bizim bu kimi istiqamətlərdə nə itkilərimiz, nə müsibətlərimiz var. Bunlara diqqət etdikdən sonra bunları düzəltməyə çalışaq. Namazın yeri, əhəmiyyəti həyatımızda necədir? Namaza başladığımız vaxtdan indiyə qədər onun həyatımızda əhəmiyyəti artıb, ya azalıb? Əgər heç azalmayıb, amma artmayıbsa da - demək ki, itirmişik. Deməli, böyük müsibətlə qarşılaşmışıq. Bir-bir digər əməllərə, rəftar və davranışlarımıza da nəzər salaq. Görək, qeybət etməklə, yalan danışmaqla, pis sözlər deməklə, qəlb qırmaqla, paxıllıq, həsəd, başqalarının başına gələn müsibətlərə sevinməklə bağlı vəziyyətimiz necədir? Namaza başladığımız vaxtdan bəri bu istiqamətdə ciddi irəliləyişlərimiz olub, onları tərk etmişik, ya yox? Əgər durumumuz daha yaxşıya doğru dəyişməyibsə, demək ki, müsibət içərisindəyik, vəziyyətimizi düzəltməliyik. Ailədə münasibətlərimizi təftiş edək ki, nələr dəyişib? Valideynlərin övladlar qarşısında, övladların valideynlər qarşısında, həyat yoldaşlarının bir-birinin qarşısında müsbətə tərəf ciddi dəyişikliklər baş veribmi? İnsan gərək nəzər salsın ki, bu mövzularda mükəlləfiyyətlərini yerinə yetirməklə bağlı vəziyyəti necədir? Ən böyük müsibət bu deyil ki, insan fiziki, maddi anlamlarda itkilər versin, ya sınaqlara çəkilsin. Onlar onsuz da bir gün insanların əlindən çıxacaq. Ən böyük imtahan, sınaq və müsibət budur ki, insan dini ilə bağlı itki versin. Çünki, bunlar insanın aqibəti ilə bağlı olan məsələlərdir və bu dünyadan sonra da ona gərəkən məsələlərdir.\nİnsanın dünyaya baxışı nədirsə, həyatı da odur\nHəzrət Əmirəlmöminin (ə) yenə də ən böyük müsibətlə bağlı buyurur: “Ən böyük müsibət - qəlbi dünyaya bağlamaqdır”. Yenə də mərifət və bəsirət bəhslərinə qayıdır. İnsanın dünyaya baxışı, tanıması, mərifəti, bəsirəti necədirsə, həyatı da odur. Bir var ki, qəlbini dünyaya bağlayıb, bütün baş verənləri bu kontekstdən, bu bucaqdan dəyərləndirir. Bir də var ki, qəlbini aqibətlə bağlayıb. İnsanın qəlbi aqibətə yönəlik, axirətə yönəlik tənzimlənir. Onun baxış bucağı fərqli olacaq. Buna görə də, Həzrət Əli (ə) buyurur ki, ən böyük müsibət - qəlbi dünyaya bağlamaqdır. Əgər qəlb dünyaya bağlanmış olsa, artıq həmin qəlbin bütün durumu dünya məsələləri ilə bağlı olacaq.\nQəlbi dünyaya bağlamaq qeyri-adi bir məsələ deyil. Qəlbi dünyaya bağlamaq odur ki, insan bu dünyanın məsələləri, mövzuları ilə yaşasın. Bu gün ən geniş yayılmış məsələdir. Çox zaman biz dünyaya bağlanırıq, bizi ancaq dünya maraqlandırır, dünyanın mövzuları bizi maraqlandırır, başqa nə olursa da, bu baxımdan dəyərləndirir, nəzərdən keçiririk. Qəlbini dünyaya bağlayan insan bəzən namaz da qılar. Bunu sadəcə vacibat olduğu üçün, üzərindən götürülsün deyə qılar. Əgər qəlbimiz aqibətə, Qiyamətə bağlanmasa, həyatımızda bütün rəftar və davranışlarımız bu dünya ilə məhdudlaşar. Əgər qəlbimiz aqibətə bağlansa, hətta zahirdə fiziki və maddi kimi görünən məsələlərimizi də Allahın razılığını qazanmaq üçün görmüş olarıq. Baxış bucağı bu qədər fərqlidir.\nƏziz Məsumlarımız (ə) bu durumun həlli ilə bağlı da önəmli tövsiyələr verir. Həzrət Rəsulallah (s) buyurur: “Hər kim qəlbindən dünya məhəbbətini çıxarsa, müsibətlər ona asan gələr”. Əslində əziz Peyğəmbərimizin (s) buyurduğu məsələlər, yuxarıda buyurulanların bir cavabıdır. Bunlar bir-biri ilə sıx bağlı məsələdir. Əgər qəlbimiz dünyaya deyil, axirətə bağlı olsa, dünya müsibətləri bizim üçün bir o qədər də ağrılı olmaz. Bilərik ki, onsuz da bu dünyada nə varsa, hamısı müvəqqətidir. Ya bir gün onlar bizi tərk edəcək, əlimizdən çıxacaq, ya da bir gün biz onları tərk edəcəyik, itirəcəyik. Belə isə, bizim üçün əsl müsibət - daimi olan məsələlər, axirətimiz və aqibətimizlə bağlı olan məsələlər olar. Buradan aydın olur ki, qəlbin bağlanma ünvanı, insanın aqibətini müəyyən etmək baxımından paradiqmal müəyyənedicilik funksiyası daşıyır.\nAqibətimizi düşünsək, həqiqi müsibətin nə olduğunu dərk edərik\nHəzrət Əli (ə) buyurur: “Ölümü, qəbirdən qalxıb Allah qarşısında dayanacağınız günü çox yad edin ki, müsibətlər sizə asan olsun”. Çox nurani, bəlağətli və incə buyuruşdur. Əgər biz o günümüzü, sonumuzu, ölümümüzü və Allah qarşısında dayanacağımız günü yad edə bilsək, bizim üçün həqiqi müsibətin nə olduğunu dərk edərik. Anlayarıq ki, bu dünya ilə bağlı olan müsibətlər, dində verdiyimiz itkilərin, Qiyamət günü bizə lazım olan, amma onları bu dünyada qazana bilmədiyimiz, itirdiyimiz məsələlərin və bununla da yaşadığımız həqiqi müsibətin yanında heç nədir.\nDində müsibət nədir?\nHəzrət İmam Sadiq (ə) müsibət baş verən zaman buyurur: “Şükür olsun Allaha ki, o məni dinimdə müsibətə salmadı. Şükür olsun o Allaha ki, əgər istəsəydi, müsibətim bundan da böyük olardı. Şükür olsun o Allaha ki, bir işin baş verməsini istədi və o da baş verdi”. Dində müsibət budur ki, adam rahat şəkildə yalan danışır, rahat sui-zənn edir, söyüş söyür, rahat şəkildə insanların qəlbini qırır, ürəkləri yaralayır. Dində müsibət budur ki, insan mükəlləfiyyətlərini yerinə yetirmir, amma vecinə də deyil, namazına qarşı laqeyddir və s. Belə insan bütün günü ipəkqurdu kimi elə dünya işləri ilə, dünya məşğuliyyətləri ilə olur, özünü bunun içində məhv edir. Belə insan aqibəti ilə bağlı da heç bir şey etməz. Dində müsibət budur. Dində müsibət budur ki, insan ictimai həyatında təvəlla (Allah dostları ilə dost olmaq) və təbərra (Allah düşmənləri ilə düşmən olmaq) kimi anlayışlara önəm vermir. Onu bu vəziyyət narahat etmir. Dində müsibət budur ki, insan halal və haram sərhədlərinə önəm vermir. Dində müsibət budur ki, insanın yaşayışı, yediyi, içdiyi, mövcud olduğu məsələlər onun üçün aqibət baxımından önəm daşımır. Dində müsibət budur ki, bir zəhmətkeş, çalışan insan o iş əxlaqına ki, malik olmalıdır, onu yerinə yetirməsin. Bunlar hamısı bir-birinə bağlı məsələlərdir. Günlərini yola verir, beləcə ömrü başa çatır. Ən böyük müsibət budur. Əgər biz namazımızı tanısaq, namazımıza aqibətimiz baxımından yanaşsaq, onun üçün öncədən hazırlaşarıq, xüsusi durumla, təntənə ilə hazırlaşarıq.\nBütün bunları nəzərə alaraq, bir daha qeyd etməliyik ki, bizim mövcudiyyətimizdə, yaşayışımızda, olmağımızda özünüislahdan və özünüdüzəltmədən daha mühim işimiz yoxdur. Bu və bunun yanında digər məsələlər də olsa, bu zaman biz dinimizdə müsibət yaşadığımız anları duyacaq və onları dərhal aradan aparmağa çalışacağıq. Əks təqdirdə, ümumiyyətlə bu kimi mövzular bizləri narahat belə etməyəcək. Biz bütün məsələlərimizə özünüdüzəltmə baxımından yanaşmalıyıq. Biz ailəyə bu cür baxmalıyıq ki, ailə qurulur ki, Allah dərgahında iki bəndə birgə yaşasın və İlahi hüzurda mənəvi təkamüllərini daha sürətli keçsinlər. Ailəyə bu cür yanaşılmasa, təbii ki, orada dava-dalaş da, söz-söhbətlər də, digər Allahın bəyənmədiyi məsələlər də olacaq.\nAllahdan istəyimiz budur ki, bizləri bu məsələlərdə qəflətdə olmağa qoymasın.\nAllahım, bizlərin müsibətini dinimizdə qərar vermə!\nAllahım, bizlərə bu dünya həyatımızı özünüislah və özünüdüzəltmə üzərində yaşamağı nəsib et!\nİnsan bu üç müsibət haqqında düşünsə, maddi giriftarlıqları onların qarşısı ...


ADAU-da elmi sərgi təşkil olunub - GanjaNews\nCümə axşamı 18 Oktyabr 2018\nADAU-da elmi sərgi təşkil olunub\nSamirə Səmədova - 03/11/2017\nSon illər Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində tədris prosesi ilə yanaşı elmi-tədqiqat işlərinin də keyfiyyəti artıb və bunun üçün hərtərəfli şərait yaradılıb.\nBu baxımdan universitetin elmlər doktoru və professorlarının əldə etdiyi elmi nailiyyətləri nümayiş etdirilməsinə də ciddi ehtiyac var. Universitetdə yeni yaradılan lobarotoriyaların, tədris-təcrübə mərkəzlərinin və təcrübə sahələrinin potensial imkanlarından da səmərəli istifadə edilir.\nADAU-nun mətbuat xidmətinin məlumatına əsasən universitetin "Baytarlıq təbabəti və zoomühəndislik fakültəsində" təhsil müəssisəsində çalışan elmlər doktoru və professorların elmi nailiyyətlərini əks etdirən sərgi təşkil edilib. Sərgidə professor və elmlər doktorlarının kitabları, dərs vəsaitləri, müəlliflik şəhadətnamələri, patent və ixtiraları ayrıca nümayiş etdirilib. Sərgi iştirakçılarda böyük maraq yaradıb.\nSərgidə iştirak edən ADAU-nun rektoru İbrahim Cəfərov bu sərgidə ali təhsil ocağının alimlərinin bir ömür sərf etdiyi və Azərbaycan elminə bəxş etdiyi uğurlardan danışıb. Bildirib ki, bu cür sərgilər daha geniş miqyasda davamlı olaraq keçirilməlidir. Bu həm də universitetimizin professor və elmlər doktorlarının elmi naliyyətlərinin səviyyəsi, göstəricisi deməkdir.\nQeyd edək ki, sərginin təşkilində isə əsas məqsədi aqrar elmin bugünkü nailiyyətlərini tanıtmaq, müasir elmi bilikləri təbliğ etməkdir.\nGəncə Dövlət Dram Teatrı üçün yeni binanın tikintisinə başlanılıb\nGülnar Fazilqızı - 15/10/2018\nGəncə şəhər Səhiyyə idarəsinə yeni rəis təyin edilib\nSənubər Qocayeva - 13/10/2018\nNiyazi Bayramov məktəbəqədər və orta təhsil müəssisələrinin rəhbərləri ilə görüşüb\nGanjaNews - 18/10/2018\nÖlkəmizin inkişafının təməlində praqmatik daxili və xarici siyasət kursu dayanır\nSənubər Qocayeva - 16/10/2018\nMillət vəkili Naqif Həmzəyev seçiciləri qəbul edib\nGanjaNews - 16/10/2018\nGülnar Fazilqızı - 18/10/2018\nGülnar Fazilqızı - 20/09/2018\nGəncəli güləşçi Turan Bayramov Olimpiya çempionu olub\nSənubər Göyüşqızı - 15/10/2018\nGəncə: pauerliftinq idman növü üzrə respublika çempionatı\nGəncə idmançılarının növbəti uğuru\nGəncədə “Narkomaniya bəşəriyyətin bəlasıdır!” adlı maarifləndirici tədbir\nSənubər Qocayeva - 12/10/2018\nSənubər Qocayeva - 10/10/2018\nGanjaNews - 03/10/2018\nSənubər Göyüşqızı - 18/10/2018\nGülnar Fazilqızı - 17/10/2018\nGülnar Fazilqızı - 16/10/2018\nYAP Gəncə şəhər təşkilatında Dövlət Müstəqilliyi Gününü qeyd edilib\n'Agro Dairy' MMC-nin nümayəndələri növbəti dəfə ADAU-da olub\nGDU-da bakalavr və magistrlərə tələbə kartları paylanılıb\nSənubər Qocayeva - 18/10/2018\nUTECA-nın rektoru I kurs tələbələri ilə görüşüb\nSənubər Qocayeva - 17/10/2018\nPrezident İlham Əliyev X.N.Gəncəliyə “Əməkdar artist” fəxri adının verilməsi haqqında Sərəncam imzalayıb\nGanjaNews - 17/10/2018