Erasmus+ EQAC layihəsi\nErasmus+ PICASP layihəsi\nErasmus+ ECAR layihəsi\nCreative Spark Proqramı\nTədqiqat üfüqlərinizi genişləndirin\nLayihənin tam adı: Azərbaycan Universitetlərində Keyfiyyətə Nəzarət Mərkəzlərinin Yaradılması və İnkişaf Etdirilməsi, EQAC\nLayihənin başlama tarixi: 1 mart 2018-ci il\nLayihənin bitmə tarixi: 1 dekabr 2021-ci il\nLayihənin ümumi büdcəsi: 893.137 avro\nATMU-ya ayrılmış qrant: 43.672 avro\nAzərbaycan Turizm və Menecment Universiteti (ATMU) 2017-ci ildən bəri Bakı Biznes Universitetinin koordinatorluğu ilə həyata keçirilən və Avropa Birliyi tərəfindən maliyyələşdirilən “Azərbaycan Universitetlərində Keyfiyyət Nəzarət Mərkəzlərinin Yaradılması və İnkişaf Etdirilməsi, EQAC” adlı Erasmus+ layihəsininin fəal üzvlərindən biridir.\nLayihənin məqsədi: Azərbaycan ali təhsil müəssisələrində Keyfiyyətə Nəzarət Mərkəzlərinin yaradılması ilə yanaşı ali təhsil müəssisələrin fəaliyyəti ilə əlaqədar keyfiyyət prinsiplərinin beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılmasıdır.\nLayihə çərçivəsində konsorsium qurmuş universitetlər:\nMiddlesex Universiteti (Birləşmiş Krallıq)\nAlikante Universiteti (İspaniya)\nKTH Kral Texnoloqiya İnstitutu (İsveç)\nSMK Tətbiqi Sosial Elmlər Universiteti (Litva)\nLayihə çərçivəsində əldə olunmuş mühüm nailiyyətlərimiz:\nKeyfiyyət Təminatı Mərkəzinin yaradılması ilə əlaqədar fəaliyyət planının hazırlanması;\n“Turizm işi” ixtisası üzrə pilot proqramının hazırlanılması və qiymətləndirilməsi;\n10 nəfərdən ibarət pilot müəllim qrupuna və 30 yaxın tələbənin iştirakı ilə təlimlərin keçirilməsi;\nATMU inzibati və akademik heyət üzvlərinin Bakı Biznes Universitetində keçirilmiş keyfiyyətin artırılmasına həsr olunmuş tədbir və təlimlərdə iştirakı;\nYeni silabus nümunələrinin hazırlanması;\nAçıq dərslərin monitorinq qaydalırının hazırlanması.\nƏlavə olaraq, universitetdə Keyfiyyətin İdarəedilməsinin Mərkəzləşdirilmiş Elektron Sisteminin formalaşdırılması məqsədi ilə QPR Software proqram təminatının tətbiq olunması və Keyfiyyət Təminatı Nizamnaməsinin hazırlanması da nəzərdə tutulur.\nATMU EQAC layihəsində 3 nəfərdən ibarət işçi qrupla təmsil olunur. Layihə komandasının tərkibi aşağıda adları qeyd olunmuş şəxslərdən ibarətdir:\nQaçabəyova Faina Adil qızı\nElmi innovasiyalar bölməsinin rəhbəri\nKeyfiyyət siyasəti üzrə məsul şəxs\nMamedov Simnar Tanırverdi oğlu\nTədris-metodiki şöbəsinin müdiri\nLayihənin tam adı: Xəzər regionunun inkişafını dəstəkləmək məqsədilə universitet-sənaye əməkdaşlığını həyata keçirən Təcrübə Müəssisələri pilot kursları, PICASP\nLayihənin başlama tarixi: 15 yanvar 2021-ci il\nLayihənin bitmə tarixi: 14 yanvar 2024-cü il\nLayihənin ümumi büdcəsi: 882.359,00 avro\nATMU-ya ayrılmış qrant: 72.130,00 avro\nLayihənin məqsədi biznes cəmiyyətinin və xüsusən də kiçik və orta biznes fəaliyyəti ilə məşqul olan sahibkarların iştirakı ilə universitet-senayə əməkdaşlığının icrası və əlaqələndirilməsidir. Layihə biznes idarəçiliyi sahəsində fəaliyyətinin inkişafını; Avropa Birliyini təmsil edən tərəfdaşları ilə ən yaxşı təcrübələrin mübadiləsinin gücləndirilməsini, kurrikulumların hazırlanması və məzunların işlə təmin edilməsi məqsədilə maraqlı tərəflərin iştirakını; standartların qurulmasını; davamlı keyfiyyətin təminatı kimi vəzifələri cəmləşdirir.\nLayihə çərçivəsində konsorsium qurmuş tərəfdaşların sihahısı:\nAzərbaycan Turizm və Menecment Unviersiteti\nAstraxan Dövlət Təhsil Universiteti (Rusiya)\nBeynəlxalq Biznes Universiteti (Qazaxıstan)\nDegli Studi Gabriele D'annunzion Di Chieti-Pescara Universiteti (İtaliya) - koordinator universitet\nGediminas adına Vilnüs Texniki Universiteti (Litva)\nSer.In.Ar. Forlì-Cesena ScpA təşkilatı (İtaliya)\nŞ. Yesenov adına Xəzər Dövlət Texnoloji və Mühəndislik Universitet (Qazaxıstan)\nVarşava Universiteti (Polşa)\nVolgograd Dövlət Texniki Universiteti (Rusiya)\nLayihənin tam adı: Xəzər regionunun inkişafını dəstəkləmək məqsədilə universitet-sənaye əməkdaşlığını həyata keçirən Təcrübə Müəssisələri pilot kursları, PICASP Layihənin başlama tarixi: 15 yanvar 2021-ci il Layihənin bitmə tarixi: 14 yanvar 2024-cü il Layihənin ümumi büdcəsi: 882.359,00 avro ATMU-ya ayrılmış qrant: 72.130,00 avro Layihənin məqsədi biznes cəmiyyətinin və xüsusən də kiçik və orta biznes fəaliyyəti ilə məşqul olan sahibkarların iştirakı ilə universitet-senayə əməkdaşlığının icrası və əlaqələndirilməsidir. Layihə biznes idarəçiliyi sahəsində fəaliyyətinin inkişafını; Avropa Birliyini təmsil edən tərəfdaşları ilə ən yaxşı təcrübələrin mübadiləsinin gücləndirilməsini, kurrikulumların hazırlanması və məzunların işlə təmin edilməsi məqsədilə maraqlı tərəflərin iştirakını; standartların qurulmasını; davamlı keyfiyyətin təminatı kimi vəzifələri cəmləşdirir. Layihə çərçivəsində konsorsium qurmuş tərəfdaşların sihahısı: Yerli tərəfdaşlar: Azərbaycan Turizm və Menecment Unviersiteti Xəzər Universiteti Miras - Mədəni İrsin Öyrənilməsinə Kömək İctimai Birliyi Xarici tərəfdaşlar: Astraxan Dövlət Təhsil Universiteti (Rusiya) Beynəlxalq Biznes Universiteti (Qazaxıstan) Degli Studi Gabriele D'annunzion Di Chieti-Pescara Universiteti (İtaliya) - koordinator universitet Gediminas adına Vilnüs Texniki Universiteti (Litva) Ser.In.Ar. Forlì-Cesena ScpA təşkilatı (İtaliya) Ş. Yesenov adına Xəzər Dövlət Texnoloji və Mühəndislik Universitet (Qazaxıstan) Varşava Universiteti (Polşa) Volgograd Dövlət Texniki Universiteti (Rusiya)\nLayihənin tam adı: Rektorlar Konfransının (Şurasının) yaradılması, ECAR\nLayihənin ümumi büdcəsi: 937.797,00 avro\nTəhsil Nazirliyinin bilavasitə iştiraki ilə təhsil müəssisələrinin, ali və ali təhsildən sonrakı təhsilin inkişafı, tədris prosesinin, elmi işin, elmi-pedaqoji və digər işçilərin ixtisasının artırılmasının və yenidən hazırlanmasının təşkili müsbət təcrübənin ümumiləşdirilib yayılması, Respublikada təhsil sistemini təkmilləşdirilməsi, habelə ali təhsil müəssisələri kollektivləri üzvlərinin sosial müdafiəsi, ali məktəbin Respublikanın sosial iqtisadi və mədəni inkişafına təsirinin gücləndirilməsi istiqamətlərində fəaliyyətlərini əlaqələndirmək məqsədilə Rektorlar Konfransını yaratmaqdır. Konfransın təşkili Təhsil Nazirliyi – ali təhsil müəssisələri – sənaye arasında şəbəkənin yaradılmasına maraqlı tərəfdaşların mütəmadi görüşərək fikir mübadiləsi aparması və yeni qərarlar qəbul etməsini təmin edəcəkdir.\nAzərbaycan ali təhsil müəssisələri arasında elmi, təhsil, mədəni və iqtisadi əməkdaşlığı təşviq etmək və digər milli və beynəlxalq təşkilatlarla dialoqa kömək etmək.\nAli təhsil sistemində prinsip və standartların inkişafı. Azərbaycan Respublikasında qəbul edilmiş Təhsil Qanunu, Təhsil Standartı, təhsil strategiyalarının bütün ali məktəblərdə bərabər icrasına dəstək olmaq məqsədi ilə, dövlət orqanları, təhsil müəssisələri və iş dünyası arasında intensive görüş və dialoqların keçirilməsini təmin etmək.\nMilli Təhsil şəbəkəsi yaratmaq.\nBütün növ ali təhsil müəssisələrindən ibarət olan ali təhsil sisteminin tarazlı inkişafını dəstəkləmək.\nAzərbaycan elminin, mədəniyyətinin və təhsilinin inkişafı üçün vacib olan məsələlər barədə rəylər formalaşdırmaq və təqdim etmək.\nƏsas fəaliyyətlər aşağıdakıları əhatə edəcəkdir:\nRektorlar konfransının yaradılması\nKonfransın nizamnaməsini hazırlanması\nKonfransın strukturu, idarəetmə və büdcə, üzvlük qaydalarının müəyyənləşdirilməsi\nBeş illik strateji planın hazırlanması\nFəaliyyət planını hazırlaması\nKonfransın administrative idarə heyəti üçün təlimlər\nKonfransın bir illik fəaliyyət planının icrası\nBakı Biznes Universiteti – koordinator universitet\nMikolas Romeris Universiteti (Litva)\nKral Texnologiya Universiteti, KTH (İsveç)\nBeynəlxalq Pedaqoji Tədqiqatlar Mərkəzi (Fransa)\nUniversitet Prezidentlərinin (Rektorların) konfransı (Fransa)\nBelçika Beynəlxalq Şəbəkəsi (EFMD)\nAkademik Məktəblər Rektorlarının Konfransı (Polşa)\nLayihənin tam adı: Creative Spark: Ali Təhsil Müəssisəsi Proqramı\nLayihənin başlama tarixi: Yanvar 2021-ci il\nLayihənin bitmə tarixi: Dekabr 2021-ci il\nLayihənin ümumi büdcəsi: £24,703\nProqramın əsas məqsədləri təşkilati bacarıqları inkişaf etdirmək və yaradıcı sənayenin inkişafına töhfə vermək üçün yeni layihə ideyalarını dəstəkləməkdir. Proqram, həmçinin gənclərin böyük potenisalının olmasına baxmayaraq işsizlik problemi ilə üzləşdiyi ölkələrdə yaradıcı iqtisadiyyatı inkişaf etdirmək üçün yeni əməkdaşlıq imkanlarının dəstəkləməsini hədəfləyir. Birləşmiş Krallığın dəstəyi ilə “British Council” tərəfindən maliyyələşdirilən bu proqram 2018-ci ildən fəaliyyətə başlayıb və yarandığı tarixdən Cənubi Qafqaz, Mərkəzi Asiya, Ukrayna və Birləşmiş Krallıq arasında əməkdaşlıq şəbəkəsinin genişləndirilməsini nəzərdə saxlayır.\nAzərbaycan Turizm və Menecment Universiteti Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin(UNEC) tərəfdaşlığı və Böyük Britaniyanın Grinviç Universitetinin koordinasiyası altında “Creative Spark: Ali Təhsil Müəssisəsi Proqramı”-na 2021-ci ildən qatılıb. Layihə çərçivəsindəali təhsil müəssələrində gənc sahibkarların yetişdirilməsi məqsədilə tələbə və müəllimlərin səriştələrinin inkişafı üçün imkanların artırılması, sahibkarlıq mərkəzlərinin yaradılmasına töhfə verilməsi, yerli sənaye ekosistemlərinin inteqrasiyası kimi prioritetlər müəyyənləşdirilmişdir.\nMəlumat üçün qeyd edilməlidir ki, proqram çərçivəsində universitetimizin 20 nəfər tələbəsi və 5 nəfər heyət üzvü “Learn English Select” onlayn ingilis dili kursundan yararlanmaq və Ümumdünya Əqli Mülkiyyət Təşkilatının (WIPO) “Əqli mülkiyyət əsasları” seminarına ödənişsiz qatılmaq imkanı əldə etmişdir.\nLayihənin tam adı: Tədqiqat üfüqlərinizi genişləndirin\nLayihənin başlama tarixi: Aprel 2019-cu il\n“Tədqiqat üfüqlərinizi genişləndirin” layihəsi Azərbaycan Turizm və Menecment Universiteti (ATMU) və Azərbaycan Respublikasının Dövlət Turizm Agentliyi arasında mövcud olan birgə səmərəli əməkdaşlıq əsasında ATMU-da tədqiqat mühitinin inkişaf etdirilməsi məqsədilə həyata keçirilir. Layihənin ilkin mərhələsində 9 tədqiqatçı ilə birgə turizm sahəsinin müxtəlif istiqamətlərini əhatə edən tədqiqatlar aparılır.\nLayihənin tədqiqat mövzuları:\nf.e.n., dos. Ağaverdi Xəlilov: “Şəki-Balakən turizm marşurutu üzrə əfsanələr”\nAzərbaycanda dağın, qayanın, meşənin, çayın, bulağın, şəlalənin, şəhərin, qalanın, qüllənin, qəsrin, sarayın, dini abidələrin, müqəddəs məzarların mif, əfsanə və rəvayəti vardır. Şəki-Balakən bölgəsi də əfsanə və rəvayətlərlə zəngin bölgədir. Bu bölgədə folklor-etnoqrafik nümunələr özünün müxtəlifliyi ilə seçilir. Təqdim edilən tədqiqat qarşısına bölgənin əfsanə və rəvayətlərinin toplanmasını nəzərdə tutur. Bu nümunələr arxiv materialları içərisindən, kitabxanalardan və bölgədə yaşayan insanların yaddaşından toplanılır. Nümunələr turistik yerlərlə bağlı qruplaşdırılacaqdır. Belə yerlərlə bağlı olmayanlar da toplama materialına daxil ediləcəkdir. Bundan sonra nümunələr turizm aspektindən təhlil olunacaq və müvafiq nəşrlər şəklində hazırlanacaqdır.\na.e.ü.e.d., dos. Çingiz Gülaliyev: "İvanovkada aqroturizmin inkişafı"\nBu tədqiqatın məqsədi İvanovkada aqroturizm resurs potensialını müəyyənləşdirməkdir. Tədqiqat potensial aqroturizm istiqamətli təsərrüfatların reystrlərini hazırlamaq; kəndin davamlı inkişafı və rekreasiya potensialını ən effektiv üsulla aqroturizmin inkişafı ilə üzə çıxarmaq; potensial aqroturizm sahələri üzrə fokus qurupların xüsusiyyətlərini öyrənmək; əhalini, xüsusən də gəncləri aqroturizm işinə cəlb etmək üçün maarifləndirmə vasitələrini müəyyənləşdirmək; xalq sənətkarlığını (xüsusilə suvenirlər istehsalı) və şəxsi yardımçı təsərrüfat məhsullarının turizm potensialının artırılması kimi vəzifələrini özündə ehtiva edir.\nElsəvər Fərzəliyev: "Masallıda bal turizmi marşrutu"\nTədqiqat işinin əsas məqsədi əsasən yaz çiçəklərindən toplanaraq tədarük edilən bal məhsulunun “orqanik” olmasına dəlalət edən pətəklərin yerləşdiyi ərazilərin öyrənilməsidir. Tədqiqat məqsədinə çatmaq üçün müvafiq olaraq Masallı rayonunun müxtəlif kəndlərində yerləşən bir neçə arıçılıq təsərrüfatları və onların rəhbərləri ilə müzakirələrin aparılması nəzərdə tutulur. Balın tədarük edilməsi zamanı (yəni yeşiklərin açılması, pətəklərin yeşiklərdən çıxarılması, balın şandan süzülməsi və s.) həyata keçirilən tədbirlərlə regiona təşrif buyuran turistlərin tanış olması mümkünlüyünü aydınlaşdırmaq da layihə vəzifələrindən biridir. Tədqiqat çərçivəsində gələn turistlərə bal satışını təşkil etmək məqsədi ilə hədiyyə taralarının əldə edilməsi və ya hazırlanması işlərinin təşkili məsələlərinin araşdırılmasını planlaşdırılır.\ni.ü.f.d. Yasəmən Abasova: "Kənd turizm yaşayış vasitələrinin təsnifatı"\nKənd turizminin praktiki təşkili və inkişafının idarəolunması nöqtəyi nəzərindən bu gün dünyada müxtəlif milli inkişaf nümunələri (modelləri) mövcuddur. Tədqiqatçı Fransa, Almaniya, İtaliya, Polşa, Bolqariya kimi ölkələrdə kənd turizminin inkişafını araşdırmışdır. Azərbaycanda kənd turizm yaşayış vasitələrinin təsnifatı və bu sahənin inkişafına dair müəllif tərəfindən irəli sürülən təkliflər məhz bu araşdırmanın nəticələrinə əsaslanacaq.\nElnarə İsmayılova: “Gəncə-Qazax turizm bölgəsində arxeolji mərkəzlər, Şəmkir şəhəri timsalında”\nTədqiqat işi çərçivəsində Şəmkir şəhəri ərazisində aparılan arxeoloji qazıntıların hazırki vəziyyəti və onlardan turizmdə istifadə nəzərdən keçiriləcəkdir. Həmçinin ərazidə arxeoloji turizmin inkişafına maneə olan bir sıra amillər təhlil edilərək, problemin yaranma səbəbləri göstəriləcəkdir. Xüsusən Şəmkir şəhərindəki arxeoloji ərazilərin gələcək nəsillərə çatdırılması üçün aparılan mühafizə və təmir bərpa işlərinin də təhlili nəzərdə tutulmuşdur.\ns.ü.f.d. Günay Qafarova: "Abşeron kəndlərində qeyri-maddi mədəni irs, Abşeron toy adətləri timsalında"\nTədqiqat işinin məqsədi Abşeron toyları timsalında Azərbaycan toylarının xüsusiyyətlərini, eləcə də tarixi araşdırmaq, müasir dövrdə Azərbaycan toyları və toylarla bağlı adət-ənənələri müqayisə etməkdir. Tədqiqat nəticəsində əldə olunmuş məlumatlar, o cümlədən şəkillər ölkəyə gələn əcnəbi turistlər üçün xalq toy təcrübəsini yaşatmaq üçün istifadə olunacaq.\nHəlilə Məmmədova: "Şəki-Balakən bölgəsində mürəbbə mədəniyyətinin turizmin inkişafında rolu"\nTədqiqat çərçivəsində Azərbaycanın mürəbbə mədəniyyəti tədqiq olunur, hazırlanan mürəbbələrin müalicəvi əhəmiyyəti və xalq təbabətində rolu haqqında məlumat toplanılır və Şəki-Balakən bölgəsində mürəbbələrin hazırlanma qaydası araşdırılır. Tədqiqat prosesində müxtəlif ədəbiyyat mənbələrindən məlumatları əldə etməklə yanaşı bölgədə yaşayan yerli sakinlərdən bilavasitə toplanılacaq məlumatları təhlil etməklə istehsal texnologiyası haqqında məlumat da yekun tədqiqat hesabatında öz əksini tapacaq.\nf.e.n.,dos. Hafiz Hüseynov: “Quba-Xaçmaz zonasında mineral və termal bulaqlar”\nQuba-Xaçmaz turizm bölgəsində eyni anda bir sıra turizm növlərinin inkişafı mümkündür. Ərazidə çoxsaylı mineral suların və dərman bitkilərinin olması turizmin inkişafına zəmin yaradır. Bu nöqtəyi nəzərdən bu bölgədə sağlamlıq turizminin və mineral suların tarixinin nəzəri öyrənilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Tədqiqat nəticəsində bölgədə sağlamlıq mərkəzlərinin yaradılması, suların mineral tərkibinin öyrənilməsi, istifadə metodlarının hazırlanması mümkün olacaq. Həmçinin mövcud komplekslərin tərkibində müxtəlif təbabət üsullarından istifadə edərək (yerli bitkilər və təbiəti) alternativ sağlamlıq istiqamətlərinin təşviqi və yeni turist seqmentlərinin əraziyə cəlb olunması üçün zəmin yaradacaq.\nRuslan Quliyev: “Naftalanda SPA və termalizm təcrübələri”\nTədqiqat çərçivəsində Naftalanda fəaliyyət göstərən tibb və sağlamlıq turizm müəssisələrində innovativ xidmətlərin müqayisəli təhlili və tibb-sağlamlıq kompleksində infrastrukturun təkmilləşdirilməsi imkanlarının tədqiq edilməsi nəzərdə tutulur. Tədqiqat işinin nəticəsi olaraq Naftalan tibb və sağlamlıq turizm müəssisələrində turistlərə təklif edilə biləcək SPA və termalizm təcrübələri öz əksini tapacaq.


Abscess - Ağciyər - X - ray\nİltihab prosesinin hər tərəfdən ayrılması faktının bədənin qoruyucu reaksiyasını göstərməsi, diaqnostikanın olmaması, məsələn, ağciyərin gangrenası halında, interlökinlərin və digər iltihabi mediatorların immunitet sisteminin qeyri-düzgün nəzarətinin təsiri altında nekrozun nəticəsidir. Ciddi bir infeksiya halında, sepsisin (qan infeksiyası) və çoxlu orqan çatışmazlığının inkişafına gətirib çıxaran antiinflamatuar və antiinflamatuar interleukinlərin (iltihabi mediatorların) artıq olduğu bir immunoloji reaksiyanı müşahidə edə bilərik.\nAğciyər absesi olan insanlar arasında 30-35 yaşlı kişilər üstünlük təşkil edir, qadınlarda isə 5-6 dəfə azdır. Bu vəziyyət, kişi əhalisinin istehsal fəaliyyətinin xüsusiyyətləri və kişi populyasiyasında daha çox yayılmış alkoqol istifadəsi və siqareti ilə əlaqəli olur və bu da bronxit və bronxial drenaj funksiyasının pozulmasına gətirib çıxarır.\nAğciyərlərdə infeksiyanın bir neçə yolu var:\n- Aspirasiya (bronxopulmoner) yol,\n- Hematogen-embolik yol,\n- Lenfogen yol,\n- Travmatik yol.\nAspirasiya yolu .\nBu vəziyyətdə xəstə şüursuz, məstedici və ya anesteziyadan sonra ağız boşluğundan və farenksdən mucus və qusmağın bir aspirasiyası var. Böyük miqdarda anaerob və aerob mikroorqanizmləri olan infeksiya maddəsi (qida hissəcikləri, tüpürcək, tartar, qusma), şişkinlik və iltihablanmağa, bronxun lümeninin daralmasına və ya tıxanmasına səbəb ola bilər. Nəticədə obstruksiya yerindən kənarda yerləşən ağciyər sahəsinin atelektazi (hava) və iltihab inkişaf edə bilər. Bir qayda olaraq, bu cür hallarda abortlar posterior seqmentlərdə, tez-tez sağ ağciyərdə meydana gəlir.\nLakin infeksion agentlərin daxil olması xəstəliyə səbəb olan yeganə amildir. Bənzər bir vəziyyət, bronxun bir şiş, xarici bədən və ya yara tərəfindən bloklandığında baş verir. Ancaq bu vəziyyətdə, xarici bir bədəndən və ya qorxudan çıxarılmaq tez-tez xəstənin təcili bərpasına gətirib çıxarır.\nBu infeksiyanın yolları bədənin digər iltihab odurlarından (osteomyelit, septicopyemiya, tromboflebit) qanı olan bir infeksion agentin daxil olması ilə xarakterizə olunur. Bu səbəblə abses sayı% 6-9 təşkil edir. Qan axını ilə əlaqədar infeksiya halında, ağciyərin kiçik gəmiləri trombatsız olur və oksigen olmaması səbəbiylə, qidalanan bölgənin nekrozu inkişaf edir. Bundan əlavə, ağciyər toxumasının ölümündən sonra, təməlin püskürən füzyonu meydana gəlir. Qan damarlarının səbəb olduğu abseslər tez-tez ağciyərin alt loblarında lokallaşdırılır və çoxdur.\nLenfojen yol. Bu yol ağciyərə infeksiyanı limf axını ilə aparmaqla xarakterizə olunur. Bir qayda olaraq, bu inkişaf yolu çox nadirdir və səbəb ağrık boğaz, mediastinit, subfrenik absesdir.\nTravmatik yol. Bu vəziyyətdə bir absesi bir nüfuz edən zədə və ya qapalı göğüs yaralanmasına səbəb ola bilər.\nGənclərdə aspirasiya pnevmoniyası\nkişilər intoksikasiya etdikdən sonra\nKlassik bir tək ağciyər xərçəngi halında, klinik mərhələdə iki mərhələdən fərqlənə bilər: atılımdan və apse tərkibindəki bronxun içərisindən sonra.\nXəstəlik ümumiyyətlə kəskin pnevmoniyaya xas olan əlamətlərdən başlayır. Dərinliyi 38-40 ° C-yə qədər yüksəlir, yan tərəfində dərin nəfəs, öskürək, taxikardiya (tez ürək döyüntüsü), takypnea (tez nəfəs) alaraq ağırlaşır və qan ümumi analizində lökositlərin sayı artır. Bütün bu simptomlar, ya xəsarət və ya pnevmoniyaya xüsusi deyil, çünki onlar geniş iltihaba qarşı bədənin normal bir reaksiyasıdır. Buna görə də, bu simptomlar təcili diaqnoz və müalicəyə ehtiyac duyulduğu üçün həkimə bir siqnal kimi xidmət edir.\nFiziki müayinədə, təsirlənmiş ağciyər tərəfində sinə nəfəsliyində bir gecikmə ortaya çıxdı. Fokus sahəsində palpasiya ağrı, zərb vurma səsi və hırıltılılığın mövcudluğunu qeyd edir. İkinci dövrün klinik görünüşü, bronxda olan absesin sıçrayışına bağlıdır. Absinin məzmununun boşalması böyük bir bronxdan meydana gəlirsə, xəstələrdə sıxışan və tez-tez qanla qarışan xoşagəlməz bəlğəmin böyük bir boşalması vardır. Bu dövrdə, bir qayda olaraq, bədən istiliyində azalma və ümumi vəziyyəti yaxşılaşdırır.\nAbse həmişə böyük bir bronx vasitəsilə boşa çıxmır və buna görə də boşalma prosesi gecikdirilə bilər, əgər pus kiçik və şişkin bronxdan azad olunsa, bu da abses boşluğunun yuxarı hissəsində yerləşdirilə bilər. Xəstənin vəziyyəti bu vəziyyətdə uzun müddət çətinləşir və uzun müddətli tənəffüsün boşalması bəlğəmin yaranmasına səbəb ola bilən böyrək bronxitinə səbəb ola bilər.\nAğciyər absesi ilə ağciyər bir anaerobik infeksiya varlığını birbaşa göstərir ki, xoşagəlməz bir qoxuya malikdir. Bəzən balgamda qan təzyiqləri və ya dəyişdirilmiş ağciyər toxumalarının izləri vardır.\nAbsin boşluğunun boşaldığına görə klinik semptomlar da dəyişir. Zərbə zamanı, "timsik səs" adlı boş bir boşluğun xüsusi səsi olacaq. Həm də müxtəlif ölçülü nəmli ralesləri və amfora nəfəslərini eşitdim.\nDaha şiddətli klinik görünüşdə bir çox akciğer absesi var. Onlar adətən dağıdıcı pnevmoniya fonunda baş verir. Tənəffüs agenti ən çox Staphylococcus aureus və ya Gram-mənfi bacillusdur. Bu vəziyyətdə inflamatuar proses ağciyər toxumasının geniş bir sahəsi üzərində yayılır. Ən çox bu xəstəlik uşaq və yeniyetmələrə təsir göstərir. Xəstəliyin klinik görünüşü hər gün pisləşir və olduqca rəngarəng görünür. Zaten ilk günlərdə vücudun iltihabına qarşı sistematik bir reaksiyası görünür, bədənin yüksək temperaturu, ümumi zəiflik, iştahsızlıq, taşikardi (sürətli ürək döyüntüsü), takypnea (sürətli nəfəs) ilə xarakterizə olunur. Bu bütün klinik görünüş tez-tez sepsisin (qan zəhərlənməsi) bir müəllifidir və buna görə xəstəni tanı və müalicə etmək üçün təcili tədbirlər tələb edir.\nBöyük bir bronxda olan bir boşluğun birdən çox sıçrayışına baxmayaraq, bir xəndəkdən fərqli olaraq xəstənin vəziyyəti yaxşılaşmır və çətin vəziyyətdədir. Nekroz hələ zədələnməmiş ağciyər toxumalarının bölgələrinə yayılmağa davam edir. Yağın axması səbəbi ilə, püxtəran bronxit xoşagəlməz qoxu yağılı balgamın çox axıdılması ilə inkişaf edir. Zəhərlənmənin simptomları artır, ümumi vəziyyət pisləşir, su elektroliti balansı pozulur və çoxlu orqan çatışmazlığı əlamətləri var.\nMüayinədə, təsirlənmiş ağciyər üzərində göğüsün nəfəs alması, yalvarıcı odunlar üzərində dartılmış perkussiya səsi və müxtəlif rallerin bir gecikmə olduğu ortaya çıxdı. Şiddətli çoxlu absesi olan bir qayda olaraq asan bir qurtarma baş vermir. Xəstəlik davam edir. Ağciyər dövranı, pulmonar ürək çatışmazlığı və parenkimal orqanların distrofiyası ilə bağlı durğunluq inkişaf edir. Tez-tez cərrahiyyə müalicəsinin təmin edilməməsi halında xəstəlik ölümcül olur.\nAğciyər absesinin xörək şəkli.\nBir ağciyər absesi ilə, cavitrətdən əvvəl mərhələdə bronxusa daxil olur : təsirlənmiş ağciyərdə uyğun akciğer lobunda nisbətən homojen bir qarışıqlıq müşahidə edilir.\nBronxda abses boşluğunun sıçrayışından sonra mərhələdə : abzasın mərkəzində aydınlıq üfüqi səviyyədə olan qaz və maye olan abses boşluğunun ölçüsünə uyğun bir mafiya görünür. Boşluqda nekrotik ağciyər toxuması qalıqları varsa, onlar mayenin üfüqi səviyyəsindən yuxarı görünür. İltihabi prosesin şiddətinin azalması fonunda bir pyogen (püskürən) kapsul görünür.\nAbsin boşluğunun natamam boşalmasından sonra radioqrafiya olduqda: üfüqi bir üfüqi səviyyədə olan aydın görünür boşluq. Kapsülün xarici hissəsi, bir qayda olaraq, perifokal inflamasyona görə qeyri-müəyyən konturlara malikdir. Kapsül boşaldıldığı və perifokal iltihabın azaldığına görə, kapsulun divarları düzəldilir. Nəticədə x-ray şəkli ağciyərin adi yaxşı draining apseində olduğu kimi davam edir.\nBöyrək çatışmazlığından əvvəl çoxlu akciğer absesi vəziyyətində: tez-tez ikitərəfli fokal bronxopnömoniyanın əlamətləri müəyyən edilir. Daha sonra pürevi boşluqlar, plevral efüzyon, pyopnematoks çox görünür. Staphylococcus səbəb olduğu bir vəziyyətdə, ağciyərlərin stafilokok məhvi meydana gəlir.\nKavitanın sıçrayışından sonra: ağciyərdə geniş qaranlıq olur Qarışıqlıq fonunda abzelerinin boşalması kimi, boş boşluqlar qaz və maye səviyyəsini ehtiva edən boşluğun ölçülərinə uyğun olan aydınlanma şəklində görünür.\nXroniki ağciyər absesi.\nXroniki ağciyər absesi, pulmonar absesi, patoloji prosesi 2 ay ərzində tamamlanmayan, vaxtında müalicə ilə olduqca nadir hallarda aparılır.\nKəskin prosesin xroniki bir vəziyyətə axının bir neçə səbəbi var. Bu səbəblər iki qrupa ayrılır:\n1. Patoloji prosesinin xüsusiyyətlərinə görə:\n- abses boşluğunun diametri 6 sm-dən çoxdur,\n- boşluğunda sekreserlərin (nekrotik ağciyər parçaları) olması,\n- boşluğun drenaj üçün qeyri-kafi şərtlər (dar, kobud drenaj bronxusu),\n- alt lobda bir absesi yerləşdirmə,\n- bədənin iltihab prosesinə qeyri-adekvat reaksiyası.\n2. Bir xəstənin müalicə taktikası ilə bağlı səhvlər:\n- gec başlayan və yanlış antibiotik müalicəsi,\n- absesin kifayət qədər drenajı,\n- möhkəmləndirici vasitələrin düzgün və ya qeyri-kafi şəkildə istifadəsi.\nAğciyər xroniki absesi, qabaqcıl yaşlı insanlar üçün və diabet xəstəsi olan xəstələr üçün tipikdir.\nXroniki absesi klinik görünüşü.\nXroniki ağciyər absesinin gedişatının iki əsas növünü fərqləndirmək adətdir.\nBirinci növdə, xəyanətin kəskin mərhələsi tam bərpa ilə başa çatır və ya xəstənin vəziyyətində əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşır və o, xəstəxanadan boşaldılır. Bir müddətdir xəstənin vəziyyəti qənaətbəxşdir, lakin bir müddətdən sonra onun bədəninin temperaturu yüksəlir, öskürək artır. Təxminən bir həftə - bir yarımda, abse yenidən boşaldılır, bədən temperaturu yenidən normallaşdırılır. Sonradan alovlanmalarda daha tez-tez və uzadılır. Püskürən bronxitin mümkün inkişafı. Daxili orqanlarda intoksikasiya əlamətləri və əlaqədar dəyişikliklər artır.\nİkinci növdə isə kəskin proses heç bir dəqiq tənzimlənmədən xeyli xroniki olur. Xəstəlik olduqca çox sayda temperatur və bol pudralı balgamla davam edir. Belə xəstələr gündə 500 ml balgam qədər ayıra bilirlər. Belə bir vəziyyətdə intoksikasiya əlamətləri, parenkimal orqanların distrofiyası, tükənmə tez böyüyür. Tez-tez ikinci axın növü çox xəsarətlərə xasdır. Belə xəstələrin fərqli bir görünüşü var: bunlar solğun, selikli membranlar cyanotikdir və dəri dünyəvi olur. Üz şişkinliyi, şişkinlik nəticəsində, böyrək funksiyasının pozulması ilə əlaqədar olan ayaq və aşağı geri görünür.\nXroniki ağciyər xərçənginin xəndək şəkli .\nXroniki şəkər xəstəliyin mərhələsinə görə kəskin akciğer abseğinin təsvirinə tamamilə eynidır.\nXroniki mərhələdə akciğer absesinin konservativ müalicəsi təsirsizdir. Buna görə də, kontrendikasyon olmaması halında cərrahi müalicə edilməlidir.\nCerrahi müalicə üçün mütləq göstəricilər:\n- təkrarlayan pulmoner hemorrhage,\n- bədənin sürətlə artması.\nAğciyər qanaxması üçün təcili qayğı , zəruri hallarda tam şəkildə həyata keçirilməlidir.\nXroniki bir prosesdə radikal cərrahi müalicə effektivdir və bu, lobun və ya bütün ağciyərin çıxarılmasından ibarətdir.


Elxan Şahinoğlu: "Moskva onu da anlamalıdır ki, Türkiyə sərhədini pozmaq olmaz” » Karabakhmedia.Az\nElxan Şahinoğlu: "Moskva onu da anlamalıdır ki, Türkiyə sərhədini pozmaq olmaz”\nTarix:25-11-2015, 09:15 Kateqoriya:Manşet / Siyasət\nBir neçə gündən sonra hər iki prezident daha soyuqqanlı addımlara üstünlük vermək məcburiyyətində qalacaqlar.\nKarabakhmedia.az xəbər verir ki, bu sözləri politoloq Elxan Şahinoğlu gərginləşən Türkiyə-Rusiya münasibətlərini şərh edərkən deyib. Ekspertin sözlərinə görə, liderlərin geriyə addım atması siyasi zəiflik əlaməti olar:\n“Putin deyir ki, bizi arxadan vurdular, cavab verəcəyik. Ərdoğan isə bildirir ki, sərhədimizi pozanlar vurulacaq. Bu liderlərdən hər hansı biri “səhv etdik” deyə bilməz, bu cəmiyyətləri qarşısında zəifliyin əlaməti olar. Ancaq hər ikisi onu da anlayır ki, bu hadisədən çıxış edərək münasibətləri gərginləşdirmək, iqtsadi və ticarət əlaqələrinə son qoymaq da olmaz. Hər ikisinin bu əlaqələrə ehtiyacı var. Ona görə bir neçə gündən sonra hər iki prezident daha soyuqqanlı addımlara üstünlük vermək məcburiyyətində qalacaq. Doğrudur, indi Rusiyada isti başlar “PKK-ya silah verək”, “Türkiyəni içəridən dağıdaq” və s. kimi təkliflər verir. Putin bu yolu seçərsə, nəticələri heç bir dövlət, o cümlədən Rusiyanın özü üçün də yaxşı olmayacaq”.\nPolitoloqun fikrincə, hadisənin araşdırılması üçün komissiya qurulmalıdır:\n“Birinci növbədə sağ qalan pilotlardan birini Rusiyaya təhvil vermək lazım gələcək. İkinci addım kimi Türkiyə ilə Rusiya son hadisəni araşdırmaq məqsədilə ortaq komissiya quracaqlar. Bu komissiyanın təsis olunmasının özü gərginliyi azaldacaq amilə çevrilə bilər. Ancaq bu hadisədən sonra Moskva onu da anlamalıdır ki, Türkiyə sərhədini pozmaq və türkmanlara hava zərbəsi endirmək olmaz”.(Axar.az)


Hindistanın quru qoşunları nümayəndələri Çin hərbçiləri ilə keçirdiyi danışıqların 5-ci mərhələsində Şərqi Ladaxda faktiki nəzarət xəttindən tamamilə və tez bir müddətdə hərbçilərin çəkilməsini tələb edib.\nBu barədə bu gün “Hindustan Times” qəzeti hərbi mənbələrə istinadən məlumat verib.\nQoşunların çəkilməsindən sonra Hindistan və Çinin bu mübahisəli ərazidə status-kvonu bərpa etməyə başlayacağı, Hindistan və Çin qoşunları tərəfindən patrul hərəkətinə dair protokolun imzalana biləcəyi qeyd edilib.\n"Qoşunların tam çıxması, Ladaxda Çin ordusunun yollarının çəkilməsi, orada Çin fiber-optik rabitə xətlərinin çəkilməsi və hərbi mövqelərin təchiz edilməsi prosesinin sürətlə getməsi ilə əlaqədar olaraq gələcəkdə Hindistan və Çin arasında ikitərəfli danışıqların yüksək siyasi və diplomatik səviyyədə aparılması zəruri ola bilər", - deyə mənbə qeyd edib. /eastnews.org/\nTeqlər : #Hindistan,#Çindən,#ordusunu,#çəkməsini,#tələb,#etdi,


07/07/2020 [17:24] - Cəmiyyət - ( 1219 dəfə baxılıb)\nİnstitutun Ədəbi tənqid şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru Vaqif Yusifli “Ədəbi proses-2019” Yaradıcılıq müşavirəsinin məruzələrinin hazırlıq vəziyyəti barədə çıxış edib. O bildirib ki, bir çox məruzələr hazırdır, digərləri isə yaxın günlərdə təhvil veriləcək.\nFilologiya elmləri doktoru Almaz Ülvi Binnətova “Müqayisəli ədəbiyyatşünaslıq” jurnalının Azərbaycan-özbək ədəbi əlaqələrinə həsr olunmuş xüsusi buraxılışının çapa hazır olduğunu bildirib. Türk xalqları ədəbiyyatı şöbəsinin hazırladığı “Müqayisəli ədəbiyyatşünaslıq” jurnalının görkəmli qazax şairi Abay Kunanbayevə həsr olunmuş Xüsusi buraxılışı üzərində işlər aparıldığı qeyd edilib.\nİnstitutun Türk xalqları ədəbiyyatı şöbəsində hazırlanmış “Muxtar Auezov: Həyatı və yaradıcılığı” kollektiv monoqrafiyasının, Uşaq ədəbiyyatı şöbəsində hazırlanmış “Uşaq ədəbiyyatında Xanımana Əlibəyli imzası”, fil.e.d. Almaz Ülvi Binnətovanın Əlişir Nəvainin əsri və nəsri (elmi-filoloji və dini-təsəvvüfi əsərləri) və İnstitutun elmi katibi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Mehman Həsənlinin “Çingiz Aytmatov fenomemi və Azərbaycan” monoqrafiyaları çapa tövsiyə olunub.


27 noyabr 1870 – Məşhur şərqşünas, maarifçi Mirzə Kazım bəy (Mirzə Məhəmməd Əli Hacı Qasım oğlu; 22.6.1802 – 1870) vəfat edib. Peterburq Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinin dekanı, Rusiya Elmlər Akademiyasının ilk azərbaycanlı üzvü olub.\n27 noyabr 1912 – Xalq artisti, aktyor və rejissor İsa Həsən oğlu Musayev (1912 – 8.2.1976) anadan olub. Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrında fəaliyyət göstərib.\n27 noyabr 1919 – Əməkdar incəsənət xadimi, aktyor, ssenarist, rejissor Cahangir Aslanoğlu (Məmmədov; 1919 – 16.1.1998) anadan olub. “Gülmək cana faydadır”, “Qarğa, məndə qoz var” və s. komediyaların, yumoristik hekayə və səhnəciklərin müəllifidir.\n27 noyabr 1945 – Əməkdar rəssam, heykəltəraş Namiq Əbdülxaliq oğlu Dadaşov (1945 – 7.10.2021) Bakıda anadan olub. Üzeyir Hacıbəyli və Bülbülün Şuşa şəhərindəki büstlərinin, Bakıda Fikrət Əmirovun heykəlinin müəllifidir.\n27 noyabr 2015 – Görkəmli dilçi alim, akademik Tofiq İsmayıl oğlu Hacıyev (1.5.1936 – 2015) vəfat edib. AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun direktoru olub.\n28 noyabr 1852 – Şair, mütəfəkkir Mirzə Şəfi Vazeh (14.6.1794 – 1852) vəfat edib. Gəncədə doğulub, 1840-cı ildən Tiflisdə yaşayıb, müəllim işləyib, “Divani-hikmət” ədəbi məclisinə rəhbərlik edib.\n28 noyabr 1907 – Maarifçi, təbiətşünas alim, publisist Həsən bəy Zərdabi (Məlikov; 1842–1907) vəfat edib. 1875-ci il iyulun 22-də “Əkinçi” qəzeti ilə Azərbaycanda milli mətbuatın əsasını qoyub. Moskva Universitetini namizədlik diplomu ilə bitirən ilk müsəlman, Bakı gimnaziyasının ilk müsəlman müəllimi olub.\n28 noyabr 1933 – Əməkdar artist, vokal ifaçısı Adil İbrahim oğlu Məlikov (1933 – 19.5.2009) Astara rayonunda doğulub. Akademik Opera və Balet Teatrının solisti olub.\n28 noyabr 1940 – Tanınmış şair, aşıq Alqayıt Bayram oğlu Xəlilov (1940 – 12.1.2013) Qərbi Azərbaycanda (Ermənistan SSR) – Göyçə mahalının Daşkənd kəndində anadan olub.\n28 noyabr 1943 – Əməkdar rəssam Rafael Abbas oğlu Abbasov (1943 – 3.12.2020) Bakıda anadan olub. Portretlər, süjetli tablolar, natürmortlar, Abşeron və Naxçıvanın təbiətini tərənnüm edən mənzərələrin müəllifidir.\n28 noyabr 2009 – Xalq rəssamı Rafiq Mahmud oğlu Mehdiyev (10.6.1933 – 2009) vəfat edib. Kitab və dəzgah qrafikası sahəsində çalışıb, həmçinin rəngkarlıq əsərlərinin müəllifidir.\n29 noyabr 1920 – Əməkdar rəssam Güllü Hacağa qızı Mustafayeva (1920-1993) Türkmənistanın Cərco şəhərində anadan olub. Əsərləri: “Leyli və Məcnun məktəbdə”, “Şairə Məhsətinin portreti” və s. Yaradıcılığında uşaq portretləri xüsusi silsilə təşkil edir.\n29 noyabr 1928 – Azərbaycanın, SSRİ-nin və Rusiya Federasiyasının Xalq rəssamı Tahir Teymur oğlu Salahov (1928 – 21.5.2021) Bakıda doğulub. SSRİ Dövlət mükafatına, Azərbaycanın və Rusiyanın Dövlət mükafatlarına, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülüb. Rusiya Rəssamlıq Akademiyasının vitse-prezidenti, Moskva Rəssamlıq Akademiyasının professoru olub. Məşhur əsərləri: “Bəstəkar Qara Qarayevin portreti”, “Təmirçilər”, “Şəhər eşelonu” və s. Azərbaycanın ən ali təltifi olan “Heydər Əliyev” ordeninə (2008) layiq görülüb.\n29 noyabr 1994 – Əməkdar incəsənət xadimi, rəssam Kamal Əhməd oğlu Əhmədov (28.2.1940 – 1994) vəfat edib.\n29 noyabr 2009 – Əməkdar artist Firdovsi Qiyas oğlu Naibov (22.4.1935 – 2009) vəfat edib. Akademik Milli Dram, Gənc Tamaşaçılar teatrlarının aktyor olub.\n29 noyabr 2010 – Xalq artisti, diktor Fatma Ağacabbar qızı Cabbarova (7.11.1920 – 2010) vəfat edib. Azərbaycanın ilk radio diktorlarından olub.\n30 noyabr 1934 – Şair, tərcüməçi İlyas Oruc oğlu Tapdıq (1934 – 25.12.2016) Gədəbəy rayonunun Əli İsmayıllı kəndində anadan olub. “Meşənin mahnısı”, “Məhəbbət yolları” və s. kitabların müəllifidir. Rus dilindən ədəbi tərcümələr edib.\n30 noyabr 1973 – Əməkdar artist Cabbar Əli oğlu Əliyev (15.1.1904 – 1973) vəfat edib. Akademik Dram Teatrının aktyoru olub, filmlərdə çəkilib.\n30 noyabr 1973 – Əməkdar incəsənət xadimi, rəssam İzzət Əli qızı Seyidova (20.10.1910 – 1973) vəfat edib. İlk azərbaycanlı qadın teatr rəssamlarından olub, 1938-ci ildən Opera və Balet Teatrında fəaliyyət göstərib.\n30 noyabr 2012 – Əməkdar artist, skripkaçı, pedaqoq Tahir İsrafil oğlu Atakişiyev (21.8.1927 – 30.11.2012) vəfat edib.\n27 noyabr 1940 – Çin (Honkonq) aktyoru, rejissor, Şərq əlbəyaxa döyüş növlərinin ustası Brüs Li (Bruce Lee; 1940–1973) anadan olub.\n27 noyabr 1942 – Amerikalı rok-musiqiçisi, gitaraçı Cimi Hendriks (Jimi Hendrix – James Marshall Hendrix; 1942–1970) anadan olub.\n27 noyabr 1953 - Amerika dramaturqu, ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı (1936) laureatı Yudjin O’Nil (Eugene Gladstone O’Neill; 16.10.1888 – 1953) vəfat edib.\n28 noyabr 1757 – İngilis şairi və rəssamı Vilyam Bleyk (William Blake; 1757–1827) anadan olub.\n28 noyabr 1820 – Alman filosofu, kommunist ideologiyasının banilərindən biri Fridrix Engels (Friedrich Engels; 1820–1895) anadan olub.\n28 noyabr 1829 – Bəstəkar və dirijor, Rusiyada ilk konservatoriyanın yaradıcısı Anton Qriqoryeviç Rubinşteyn (1829–1894) anadan olub.\n28 noyabr 1881 – Avstriya yazıçısı, ədəbiyyatşünas Stefan Sveyq (Stefan Zweig; 1881–1942) anadan olub. Əsərləri: “Naməlum qadının məktubu”, “Maria Stüart”, “Şahmat novellası”, “Dünənki dünya” və s.\n29 noyabr 1906 – Məşhur kinooperator, sənədli filmlər rejissoru Roman Lazareviç Karmen (1906–1978) Odessada anadan olub. “Xəzər neftçiləri haqqında povest” sənədli filminə görə Azərbaycanın Əməkdar incəsənət xadimi adına layiq görülüb.\n30 noyabr 1667 – İngilis (irland) yazıçısı, “Qulliverin səyahəti” əsərinin müəllifi Conatan Svift (Jonathan Swift; 1667–1745) anadan olub.\n30 noyabr 1817 – Alman filoloqu və tarixçisi, ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı (1902, “Roma tarixi” əsərinə görə) laureatı Teodor Momzen (Theodor Mommsen; 1817–1903) anadan olub.\n30 noyabr 1835 – Amerika yazıçısı Mark Tven (Mark Twain – əsl adı Samuel Langhorne Clemens; 1835–1910) anadan olub. “Heklberri Finnin macəraları”, “Tom Soyerin macəraları” və s. romanların müəllifidir.


12 Sentyabr 2020 17:48\n#MƏDƏNİYYƏT #KİNO #AZƏRBAYCANIN KİNO İNCİLƏRİNDƏN\nMilli.Az Kulis.az-a istinadən "Fransız" bədii filminin təhlilini təqdim edir.\n"Fransız" yazıçı Əmir Pəhləvanın "Əhlikef" povestinin motivləri əsasında ekranlaşdırılıb. Vaqif Mustafayev 1995-ci ildə çəkdiyi bu filmi absurd, dram, komediya janrlarının elementləri ilə işləyib.\n"Azərbaycan filmlərinin yaranma tarixi" kitabında Vaqif Mustafayev "Fransız"ın yaranma səbəbini 1980-ci illərin axırı 90-cı illərin əvvəllərində bir qrup azərbaycanlıda fransızlara, ingilislərə və digər millətlərə güclü meyl ilə izah edir: "...fransız, ingilis, bir sözlə azərbaycanlıdan başqa digər millətlərə məxsus olmaq istəyi onda irəli gəlir ki, bizlərdə kökümüzdən ayrılmaq kimi xoşagəlməyən bir meyl var".\nMaraqlı paradoks meydana çıxır. Əvvəla rejissorun dediyi həmin illər ölkəmizdə milli oyanma, özünəqayıdış, milli identifikasiya axtarışı dövrü idi. İkincisi, "Fransız" filmindən heç də rejissorun dediyi nəticə çıxmır. Əlibala bir qədər Çingiz Aytmatovun "Gün var əsrə bərabər" romanının "Manqurt əfsanəsi" hissəsində təsvir olunan manqurt obrazının fərqli redaktələrlə interpretasiyasıdır. Sadəcə, Əlibala öz keçmişini, milli, mədəni kimliyini unutmur, şüurlu olaraq ondan və doğmalarından imtina edir. Burda qəhrəmanın "manqurtlaşması" protestdir, düşünülmüş aksiyadır. Bundan başqa - Əlibala obrazının, onun durumunun nisbətən dramatik-faciəvi qatda işlənməsi, digər personajların isə onunla müqayisədə son dərəcə karikaturalaşdırılması, titrlərdə guya millətin dilindən yazılan "Bizi qınayanın atasına lənət" sarkastik epiqrafı, xüsusən finalda sünnət olması ilə qəhrəmanın özünə qayıtması, "Millətimə qurban olum ay ana, amma siz də millət olun da nə olar. Yoxsa buna da baxmaram" ifadələri rejissorun səsləndiridyi fikirləri təkzib edir.\nnunla belə ayrı-ayrı epizodlarda absurd teatrı estetikasında, buffonada manerasında maraqlı epizodlar yer alıb. Atabalanın əsas motivlə məntiqi ziddiyyətdə olan "hər bir qadın tutduğu vəzifədən asılı olmayaraq, özlərini yandırmaq üçün yanında benzin gəzdirməlidir ki, istənilən vaxt yüksək ideya və millət uğrunda həyatına qəsd edə bilsin" - fikri didaktik bəyanatdır. Və elə həmin səhnədə bu didaktik bəyanatla ziddiyyətdə olan digər vəziyyət - dərzidən yeni qırmızı libasda gələn Zərnigarın "özümü yandıracam" deməsi müqabilində gəlininin "Anjela tikdi paltarını? Parçası "barxatdır"?" sual-replikası normallıqdan sapmadır və dövrün absurdluğunun əla düşünülmüş bədii traktovkasıdır.\nYaxud Əlibalanın "Bu basabasda Zərnigar da "portnixaya getdi, indi biz neyləyəcəyik" müraciətindən sonra rejissor başda olmaqla çəkiliş heyətinin ekranda görünməsi və aralarındakı dialoq həm də Vaqif Mustafayevin yaradıcılığındakı postmodern diskursu üzə çıxarır. O, bədii hadisənin davamlılıq illüziyasını dağıdaraq, nəqldə kəsintilər yaradır və bununla da tamaşaçıya baş verənlərin fiksiya olduğunu xatırladır. Eyni zamanda janrdan janra, emosional vəziyyətdən soyuqqanlı, statik vəziyyətə qəfil, amma rahat keçidlər edir.\nBütün film əsasən teatr tamaşası kimi qurur. Demək olar ki, bütün epizodlarda daim izləyicilər və aktyorlar var. Epizodlardan birində əli zəncirlənmiş Əlibalanın vəziyyəti Jak Lui Davidin "Maratın ölümü" tablosundakı mizana uyğun qurulur. Digər personajlar isə onu laqeyidcə seyr edir. Atabalanın yuxuda Dədə Qorqudla qarşılaşması, bədəninin ruhundan ayrılması, vaxtaşırı personajların çöldən süzülən işıqda vücudlarının bir hissəsini görünməməsi əhvalatı mistik sürreal istiqamətə də yönəldir.\nYeri gəlmişkən, filmdəki meyxana səhnəsi ilə bağlı Elmir Mirzəyev "Meyxananın deqradasiyası" məqaləsində maraqlı bir fikrini bölüşür: "Meyxananın müstəqillik dövrü kinosunda ilk, artıq "ütülənməmiş", lakin belə demək olarsa, "istiqamətləndirilmiş" istifadəsi Vaqif Mustafayevin 1996-cı ildə kəskin satirik üslubda lentə aldığı "Fransız" filmində baş verdi. Vacib xətlərdən biri meyxanaçının gəlişidir - Ağasəlim Çıldağ bunun üçün xüsusi "Niyə müsəlman olmaq istəmirsən" (maraqlıdır ki, burada da milli identifikasiya ünvanı kimi müsəlman sözü istifadə edilir) qafiyəsini açır, öz meyxanası ilə qəhrəmanı milli olmağa, yenidən bizlərdən birinə çevrilməyə dəvət edir, lakin bunun xeyri olmur. Sonda məlum olur ki, baş qəhrəman hələ sünnət olunmayıb və məcburi sünnətdən sonra məsələ həllini tapır. Bunlar meyxananın cəmiyyətə aşkarlanması, legitimləşməsi prosesinin mərhələləri idi, sonra isə janrda əvvəllər heç zaman olmamış mutasiya baş verir".\n"VM və Oqtay" Kinostudiyasının "İlham" qəzeti ilə birlikdə istehsal etdiyi "Fransız" on-on iki gün ərzində lentə alınıb. "Fransız"ın ssenaristləri Əmir Pəhləvan və Vaqif Mustafayev, operatoru Rafiq Quliyevdir.\n"Fransız" 2016-cı ildə Fransada "Xaos və harmoniya" şüarı altında keçirilən "Avropa ətrafında Avropa" Film Festivalı (fr. L'Europe autour de l'Europe - 2016) çərçivəsində Parisin İncəsənət Mərkəzində filmin nümayiş olunub.\n18 Sentyabr 10:49 9 047 Daşqın Nəsirov kimdir? - Oğlunun Aygün Kazımovanın qızıyla videosu yayılmışdı\n18 Sentyabr 10:27 6 197 Pensiya alanlara ŞAD XƏBƏR: davamlı artım olacaq - VİDEO\n18 Sentyabr 17:03 6 189 İntihar edən Naidə İsayevanın atası və qardaşı ŞOK FAKTLAR AÇIQLADILAR\n18 Sentyabr 13:45 6 164 Hava şəraiti ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ edildi\n18 Sentyabr 14:06 5 682 İntihar edən gənc müəllimə barədə məktəbin direktoru DANIŞDI: "Bu xəbərlər əsassızdır"\n18 Sentyabr 12:54 5 110 Bir ay sonra MƏKTƏBLƏR BAĞLANA BİLƏR - Həkim\n15 Sentyabr 15:08 18 740 Nofəl Süleymanovun oğlu haqqında dediyi son sözlər - VİDEO


T.Qlok müqavilə təklifini gözləyir – Formula1 Azərbaycanda\nT.Qlok müqavilə təklifini gözləyir\n07:49 - 28 Avqust, 2009\nTimo Qlok hələ də gələn ilə Toyota-dan müqavilə təklifi almadığı üçün narahatdır. Yapon komandanın gələn mövsüm çempionatda iştirakı barədə son […]\nTimo Qlok hələ də gələn ilə Toyota-dan müqavilə təklifi almadığı üçün narahatdır. Yapon komandanın gələn mövsüm çempionatda iştirakı barədə son günlərdə yaranmış tərəddüdləri nəzərə alsaq, alman sürücü Formula1-də öz gələcəyini tezlikə təmin etmək istəyir…\nTimo Qlok: “Müqavilənin hələ də uzadılmaması məni bir qədər narahat edir – BMW-nin vəziyyətinə baxın: bütün avtoistehsalçılar çətin vəziyyətdədirlər və qərar qəbul etməyə tələsmirlər – biz isə səlində nə baş verdiyindən xəbərsizik. Mənim üçün bu asan günlər deyil – əgər nəsə alınmasa, başqa variantlara baxmaq lazım gələcək, amma mən Toyota-da qalmağa ümid edirəm.”\nÇox güman ki, Timonun komanda yoldaşı Yarno Trulli mövsümün sonunda komandanı tərk edəcək, hərçənd italiyalı sürücü əmək haqqını 50% azaltmağa da razı idi. Qlokun Formula1 miqyasında kiçik əmək haqqını nəzərə alsaq, Toyota ilə danışıqlarda əmək haqqı həlledici faktor olmayacaq.”


Sputnik Azərbaycan müharibə veteranını 8 mart münasibəti ilə təbrik etdi\n15:44 08.03.2020 (Yenilənib 14:54 08.03.2020)\nBeynəlxalq qadınlar günü ərəfəsində Sputnik Azərbaycan qadın veterangilə qonaq gedib və onu baharın ilk bayramı münasibətilə təbrik etmək qərarına gəlib. Bunun necə baş verdiyini isə videomuzda izləyin.\nBu il Sputnik Azərbaycan Böyük Vətən Müharibəsində kişilərlə bir cərgədə döyüşmüş qadın veteranlarını Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə təbrik etmək qərarına gəlib.\nİlk təbrik etdiyimiz veteranlardan biri “Hərbi xidmətlərinə görə” medalı ilə təltif edilimş Klavdiya İvanovna Kuvayeva olub. Klavdiya İvanovna 1942-ci ildə anadan olub və Bakıdan birinci Ukrayna cəbhəsinə yola düşüb. Sahə xəstəxanasında çalışan Klavdiya xanım çox vaxt öz həmyerlilərini müalicə etməli olub. Gənc qadın Qafqaz və Ukraynanın azad edilməsində iştirak edib, Drezdenə isə artıq baş çavuş qismində çatıb. Vətənə qayıdandan sonra “Hərbi xidmələrə görə” medalı ilə təltif edilib.\nBiz onu Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə təbrik etdik, ona can sağlığı və uzun ömür arzuladıq. Veteran xanım bayram ərəfəsində bu cür diqqətə görə çox sevindiyini bildirib. Səmimi süfrə arxasında isə Klavdiya xanım ötən müharibə günlərini xatırlayıb.\nBiz isə qələbə uğrunda verdiyi bütün qurbanlar və qəhrəmanlığı üçün ona bir daha təşəkkürümüzü bildirmək istəyirik.