Dood en Begrafnisse | Sonkind\nDood en Begrafnisse\nPosted on April 5, 2008 by Taylor\nVoorverlede week het George oor begrafnis en dood geskryf en ek wou toe al ‘n inskrywing hieroor gemaak het, maar my dae het onder my uitgegly en ek het nooit daarby uitgekom nie. Intussen het my moermeter ge-overrev en ek moes ‘n prentjie teken en so bly die dood en begrafnis post steeds agter.\nVanmiddag gaan ek en die Liefie gou na ons naaste winkelsentrum, Cape Gate. Ek wou ‘n spesifieke CD gaan koop en soos gewoonlik, oppad terug, maak ons eers ‘n draai by House of Coffees vir koffie. Ons het ‘n lang verbintenis met House of Coffees en drink maar altyd daar koffie, dus ken ons ook meeste van die kelners.\nSo middel verlede jaar het daar ‘n nuwe kelnerin daar begin werk. Jonk, mooi en met ‘n vreeslike “attitude”. Toevallig het sy ons amper elke keer bedien, en nadat sy die eerste keer ‘n wipstert houding gehad het omdat ons net koffie bestel het, het sy gou ‘n beter houding gekry toe sy sien ons ‘tip’ ordentlik en ons ‘tip’ altyd. Iemand wat self al in sy lewe ge-waiter het, sal weet hoe irriterend is ‘net koffie’ drinkers en dat hulle gewoonlik min of geen fooitjie los.\nIn Desember kry ons haar laat in die aande nog daar, as die laaste flieks al uit is. Soms is sy die enigste kelnerin wat nog werk teen toemaak tyd. Ek begin respek kry vir die kind wat so hard werk en ek glimlag maar net as ek sien sy het nog steeds haar wipgat “attitude” terwyl sy die mense bedien.\nToe ons vandag inloop by House of Coffees vang my oog dadelik die groot foto van haar. Dit staan op die een rakkie, tussen twee brandende kerse. Ek en Liefie het albei in ons spore vasgesteek toe ons besef wat dit beteken. Dis ‘n huldeblyk aan haar deur die ander kelners. Sy het op 2 April verongeluk op die N1, oppad huis toe. Saam met haar in die motor was haar niggie en ‘n vriend. Die vriend is ook dood en die niggie is in die waakeenheid.\nOns het verslae gaan sit om koffie te drink, maar die koffie het maar swaar afgegaan. Selfs nou kan ek skaars glo sy is dood, al was sy niks van my nie, maar net iemand waaraan ek gewoond geraak het, wat vir my koffie aangedra het. Sy was maar 17 jaar oud.\nGeen ouer behoort sy kind te begrawe nie en ek wonder oor haar ouers en ek hoop hulle kry krag en troos iewers vandaan.\nEn dit bring my terug by die oorspronklike skrywe wat ek wou gemaak het. Ek is nie en was nog nooit een vir begrafnisse nie. Betoon eer aan die lewendes, gee blomme aan jou geliefdes terwyl hulle lewe. Blomme op ‘n kis beteken vir die een wat dood is niks nie.\nAs ek doodgaan, wil ek eerstens nie begrawe word nie, ek wil veras word. Tweedens wil ek geen snot en trane by my diens (met gebrek aan ‘n oop graf, nou) hê nie.\nAlmal wat vir my omgegee het en by my graf sou kom huil het, moet eerder al die geld wat hulle op blomme en begrafnisklere en tee en koek en toebroodjies na die tyd, sou uitgegee het, bymekaar gooi. Huur ‘n boot daarmee en vat sommer elkeen sy eie drank saam. Gaan oopsee toe en strooi my as oor die see en hou ‘n lekker ‘party’ ter nagedagtenis aan my. Drink en wees vrolik, asseblief. En as daar bietjie dronkverdriet ook is, is dit ook okay. Onthou my en gaan dan huis toe en gaan aan met die lewe.\nNee, ek is nie ligsinnig nie, dit is net hoe ek dit wil hê:\nRemember all that we once shared\nSteffie Vermeulen, ek sal altyd jou wipgat manier van koffie aandra onthou.\n« Prentjie Tag Je vous aimerai »\nLouisa, on April 6, 2008 at 12:03 vm said:\nEk het ook altyd gedink ek sou eerder veras wou word en dan sou ek graag wou gehad het die mense moes eerder ‘n partytjie hou as ‘n treurige storie…miskien kon hulle dalk ‘n heildronk ingestel het en my ashouertjie breek, op my dans en my die volgende oggend saam met die vullis uitvee…\nToe het ek weer mooi daaroor gedink en besluit dat dit heel onwaarskynlik is dat hulle ooit so iets sal doen, en ek gee nou nie meer om nie – ek gaan nie daar wees nie, hulle moet maar maak wat hulle dink is beste en waarmee ookal hulle kan saamlewe.\nDis aaklig as iemand so doodgaan wat jy ken, ek’s jammer om te hoor van die meisie se dood 😦 17?! Dis darem maar baie jonk.\naltandrea, on April 6, 2008 at 12:23 vm said:\nHallo Sonkind, dankie vir jou besoek aan Wiaemama, maar die ou siel is nou weg, dus is dit net ek, Antie Koekie, wat nou sal saam kuier.\nTog te wonderlik om mens se hartsgoed in jou eie taal neer te pen, nê?\nEk het ook ‘n dogter met ‘n “attitude”, ook ‘n waitron, aan Leukemia afgestaan. Sal later oor haar skryf.\nNico, on April 6, 2008 at 8:24 vm said:\nEk wonder altyd hoekom dit vir mense so moeilik is om so ‘n eenvoudige versoek te respekteer? Ek het in my lewe net eenkeer so versoek gerespekteer gesien.\nDis tog soms so vreemd hoe iemand met wie jy net so ligtelik te doene gehad het se heengaan jou so ontstel! Ek het dit ook al ervaar in my lewe…\nPikkelik, on April 6, 2008 at 9:23 vm said:\nEk wil ook veras word, onthou word met ‘n smile en asseblief nie oor gehuil word nie. Ek probeer om elke dag te leef asof dit my laaste is, dadelik om verskoning te vra, saam met ander te lag vir hulle flou grappies en my gesin se lewe ‘lekker’ te maak. Want as ek die dag nie meer daar is nie, wil ek hê almal moet lag, en sê, sy’t niks gemis nie.\nMense wat vroeg sterf breek my hart. Dit maak my vreesbevange want ek wonder altyd of alles klaar was wat hulle moes doen…\nWipneus!, on April 6, 2008 at 9:57 vm said:\nHi Son, ek voel ook hulle moet maar liewers ‘n partytjie hou op my begrafnis, ek hou nie van ‘n tranedal nie, ek gee nie om of hulle die hele tyd grappies vertel nie, solank hulle net lag, want ek is lief vir lag en so wil ek onthou word!\nHierdie waiters klim maar diep onder ‘n ou se vel in, ek bou altyd goeie verhoudings met hulle op, sodoende kry ek goeie diens!\nRoer, on April 7, 2008 at 2:30 nm said:\nDis baie hartseer van die meisie. Ek’s bly ek is nie in ‘n grim werk waar ek sulke goed elke dag hoef te sien nie. Daai mense (wat met dit moet werk) is spesiaal. Wat veras betref, dis vir my ook ‘n beter opsie. Spasie en moeite gewys. Persoonlik (en dis persoonlik, ek respekteer ander se siening hieroor) dink ek begrafnisse is ‘n mors van geld. Veral groot en duur grafstene. Om nie eers te praat van die duur kis nie. Ek het gesien met my pa se begrafnis, dis nou ‘n geld maak storie hoor en hulle melk jou wanneer jy op jou ‘vulnerable’ste is. Dan praat mense van prokureurs… Hah!\nrosalindfranklin, on April 8, 2008 at 8:52 nm said:\nEk dink ‘n wonderlike ding is ‘n “wake” waar almal byeen kom en die een wat dood is se lewe vier, lag geselfs en terugkyk op ‘n vol lewe. Waar mense sit en staaltjies vertel. Baie beter as ‘n begrafnis. Ek sal dit graag wil he, as ek dood is.\nIsabel / Auckland, New Zealand, on April 14, 2008 at 10:41 nm said:\nDit is presies wat ek wil hê moet gebeur wanneer ek die tydelike met die ewige ruil. Geen trane en hartseer by ‘n oop graf nie. Hulle moet my veras en dan my “on my way” stuur met ‘n lekker party. Ek sal baie bly wees as my mense dit vir my kan doen.


‘Die pen is magtiger as die swaard’: Oor skrifgeletterdheid, skrifgeleerdes en Israel se Tweede Tempeltydperk – topic of research paper in Philosophy, ethics and religion. Download scholarly article PDF and read for free on CyberLeninka open science hub.\n‘Die pen is magtiger as die swaard’: Oor skrifgeletterdheid, skrifgeleerdes en Israel se Tweede Tempeltydperk Academic research paper on "Philosophy, ethics and religion"\nDie een wat sal kom Messiaanse tekste in die Ou Testament en ander Joodse geskrifte\n2010 / Alphonso Groenewald\nJulius Wellhausen die denke van n Ou Testamentikus\n2012 / Gideon J. Serfontein, Jurie H. Le Roux\nInklusivisme en eksklusivisme: ‘n Studie van twee tendense\n2009 / Pieter M. Venter\nKosmiese mag in Pseudo-Aristoteles, <i>De mundo</i>, en die Nuwe Testament\n2012 / Johan C. Thom\n2012 / Pieter G.R. De Villiers\nAcademic research paper on topic "‘Die pen is magtiger as die swaard’: Oor skrifgeletterdheid, skrifgeleerdes en Israel se Tweede Tempeltydperk"\n'Die pen is magtiger as die swaard': Oor skrifgeletterdheid, skrifgeleerdes en Israel se\nReceived: 12 Apr. 2013 Accepted: 31 May 2013 Published: 13 Aug. 2013\nDe Villiers G., 2013, '"Die pen is magtiger as die swaard": Oor skrifgeletterdheid, skrifgeleerdes en Israel se Tweede Tempeltydperk', HTS Teologiese Studies/ Theological Studies 69(1), Art. #1987, 9 pages. http://dx.doi.org/10.4102/ hts.v69i1.1987\n'The pen is mightier than the sword': Literacy and scribes in Israel during the Second Temple period. This article is divided in two parts. Part one examines scribal education and scribes in the ancient Near East and Israel. Although no real evidence exists for scribal schools and education in Israel, it is argued that some form of institutionalised training must have taken place in order to produce literary texts of such a high quality as are found in the Hebrew Bible. Comparative material from Mesopotamia serves to trace the education of scribes in general. Part two focuses on the Second Temple period in ancient Israel. Ezra the scribe emerges as a typical scribe from that era. Post-exilic Israel was grappling with its identity, and sought guidance from rnwa [as was written in the Torah]. However, it appears that there were different interpretations of the written Law during this period. Scribes of the Ezra circle advocated a radical policy of exclusivity on the basis of what was written in the Law; others who wrote the texts of Trito-Isaiah and Ruth pleaded for a more inclusive attitude towards foreigners. The conclusion is that the battle was fought not with the sword, but with the pen, therefore: 'The pen is mightier than the sword.'\nDie Bybel was nooit bedoel om as een mooi storie van begin tot einde gelees te word nie. Sedert Wellhausen se bronnehipotese is dit ondenkbaar om nog te aanvaar dat die Woord van God onfeilbaar en naatloos van die een episode na die ander voortvloei. Inteendeel. As 'n mens die tekste deurlees, blyk dit maar al te gou dat meer as een skrywer hand aan die pen gewaag het om verskillende, selfs teenstrydige tekste daar te stel.\nHierdie artikel gaan twee sake ondersoek: eerstens, wat kan afgelei word oor skrifgeletterdheid en die opleiding van ou Israel se skrifgeleerdes; en tweedens, wat het hulle oor die 'ware Israel' in die tydperk na die ballingskap geskryf? Anders gestel, wie is in die gemeente van die Here 'ingeskryf en wie is 'uitgeskryf?\nDeel een: Oor skrifgeletterdheid en skrifgeleerdes\nDie ontwikkeling van 'n skrywersklas\nDie ou Nabye-Oosterse beskawing, ou Israel inkluis, was grotendeels ongeletterd. Bitter min mense kon lees en skryf. Hierdie samelewings was mondelinge kulture (Van der Toorn 2007:10). Hulle het vanselfsprekend aanvaar dat hulle op die gesproke woord aangewese is, en daarom het hulle ook nie 'n besondere behoefte aan geskrewe tekste gehad nie (Davies 1998:16). Woorde wat wel in geskrewe vorm neerslag gevind het, is altyd hardop voorgelees, hetsy voor 'n groter of kleiner gehoor, of alleen en privaat geprewel (vgl. Ps 1:2; Van der Toorn 2007:12). Stillees was 'n onbekende oefening; geskrewe tekste was altyd bedoel om die mondelinge voordrag daarvan te ondersteun. Met ander woorde, lees was 'n orale aktiwiteit, woorde moes gehoor word.\nGegee die feit dat mondelinge voordrag primer was, en die mensdom al gepraat het lank voordat hulle begin skryf het, waarom het die behoefte ontstaan om enigiets op skrif te stel? Die ontwikkeling van skrif gaan hand aan hand met die ontwikkeling van kultuur en beskawing. Namate 'n beskawing van 'n selfonderhoudende, familiegerigte landboustelsel tot 'n hoogs gesofistikeerde stadskultuur met 'n komplekse burokratiese hierargie ontwikkel, vereis die ekonomiese administrasie van tempels en paleise dat daar van grootskaalse handel boekgehou word (Nemet-Nejat 2002:47), wat aansienlik meer behels het as die gewone ruilhandeltransaksies van 'n agrariese samelewing. Die oudste bestaande geskrewe tekste is 'kwitansies', oftewel bewyse van wat gekoop en verkoop is (Walker 1996:17; Davies 1998:17).\nWie was vir die boekhouding verantwoordelik? Dit was waarskynlik nie die koning of die kultiese hoepriesters nie, en ook nie die boere vanuit die landbougemeenskap nie. 'n Mens kan die afleiding\nmaak dat daar met die proses van verstedeliking 'n bepaalde 'skrywersklas' ontwikkel het. Hulle was nie aan die toppunt van die hierargie of die leiers van die kultus nie, maar hulle was ten nouste betrokke by wat in die paleis en die tempel gebeur het. Verder moes hulle ook oor 'n bepaalde intellektuele vermoe beskik het, want spoedig sou hulle besef dat skrif nie net vir boekhou tot nut was nie, maar dat dit ook vir ander doeleindes aangewend kon word. Mettertyd het gevorderde geskrewe tekste ontwikkel: koningslyste en geslagsregisters wat vir die argief bewaar moes word; regstekste, wette, reels en regulasies vir 'n ordelike samelewing; kultiese liedere en gebede; wysheidspreuke en gesegdes, ensovoorts (Davies 1998:17). Die klem was egter by implikasie steeds op mondelinge voordrag, en daarom was daar ook bepaalde stilistiese voorwaardes om die gesproke woord te ondersteun - soos rym, ritme, herhaling, geykte frases, en wat die bepaalde genre ook al vereis het (Van der Toorn 2007:14). Individuele skrywers kon hierdie formules nie uit hul1 duim suig nie -iewers moes hulle geleer het watter soort teks geskryf moes word, en watter stylfigure daarby hoort.\nOm dus saam te vat: in die oorwegend ongeletterde antieke samelewings was die skrywers 'n besondere elitistiese klas: die intelligentsia van hul tyd. Hulle was 'n klein groepie, 'n handjievol mense uit die boonste geledere van die gemeenskap. Hulle het boonop oor kennis en vaardighede beskik wat die res van die gemeenskap nie gehad het nie, nie eens die koning of die priesters nie. En hierdie skryfvaardighede, veral omdat dit ten doel gehad het om mondelinge voordrag te ondersteun, moes aangeleer word.\n'n Skrifgeleerde se opleiding\nWas daar skryfskole in ou Israel?\nDanksy die betreklike duursaamheid van kleitablette, is daar volop bewyse van 'skryfskole' in Mesopotamie, en kan die aard van skrifgeleerdes se opleiding met redelike sekerheid nagespeur word. Teen die tyd wat ou Israel tot die ou Nabye-Oosterse statewereld toegetree het, was perkament of papirus in gebruik. Ongelukkig, vanwee die harde Palestynse klimaat en die bros aard van hierdie skrifmateriaal, is daar bitter min bewyse van soortgelyke 'skryfskole' in die wereld van die Ou Testament: die ontdekking van die Qumran-geskrifte kom die naaste daaraan (Van der Toorn 2007:75-76).\nDie probleem word verder bemoeilik deur die feit dat die Hebreeuse Bybel nerens na 'skool' verwys nie. Omdat daar geen duidelike bewyse vir die bestaan van institusionele opleiding vir skrifgeleerdes is nie, word die gevolgtrekking soms gemaak dat daar nie so iets bestaan het nie (vgl. Weeks 1994:153, 156). Na 'n deeglike ontleding van Oud-Hebreeuse epigrafiese bewyse, kom Rollston (2006:67-68) egter tot die gevolgtrekking dat daar wel in ou Israel formele, gestandaardiseerde opleiding bestaan het. 'n Mens kan egter ook andersom redeneer: die afwesigheid van 'n term soos 'skool' impliseer nie noodwendig die afwesigheid van die instelling nie; inteendeel, die hoe literere kwaliteite van die\nl.Pearce (1995:2265) vind bewyse daarvoor dat daar ook vroulike skrywers was. Omdat alle skrywers egter anoniem geskryf het (vgl. Tov 2004:7, 9; Van der Toorn 2007:31), is dit onmoontlik om te bepaal wie 'hy' of 'sy' was.\nbestaande tekste in die Hebreeuse Bybel impliseer juis dat die skrywers daarvan die een of ander vorm van opleiding met 'n voorgeskrewe leerplan moes ondergaan (vgl. Tov 2004:13; Van der Toorn 2007:76).\nBy gebrek aan tasbare bewyse vir institusionele skrifopleiding in ou Israel, maar met die aanname dat dit wel bestaan het, is die naaste vergelykbare materiaal die van Mesopotamie. Direkte parallelle kan egter nie getrek word nie (Tov 2004:13). Die Mesopotamiese kultuur het lank voor Juda en Israel 'n hoogbloei beleef. In die eerste plek dus het ou Israel se skrywers etlike eeue nä hul Mesopotamiese kollegas begin skryf; in die tweede plek is die Hebreeuse (alfabetiese) skrif aansienlik eenvoudiger as die nagenoeg duisend (selfs meer as die variante ingesluit word) spykerskriftekens wat die Mesopotamiese student moes bemeester; en laastens is dit moontlik dat geletterdheid teen die tyd van die Tweede Tempel meer algemeen as voor die ballingskap was. Skrifopleiding in Mesopotamie gee weliswaar 'n aanduiding van skrifopleiding oor die algemeen in die ou Nabye Ooste, maar wat ou Israel betref, moet bogenoemde faktore in gedagte gehou word.\nSkrifopleiding in Mesopotamie (vgl. bv. George 2003:35-39; Carr 2005:23-26; Van der Toorn 2007:54-57)\nBehalwe dat die skrifgeleerdes tot die elitistiese klas van die intelligentsia in die samelewing behoort het, het hulle meestal net uit sekere families gekom (Van der Toorn 2007:55). Die kuns van lees en skryf is hoofsaaklik van vader na seun oorgedra (George 2003:37), dog in enkele gevalle is daar bewyse dat meisies ook betrokke was Pearce (1995:2265). Vroue was egter steeds die uitsondering eerder as die reel, veral in die verdere fases van skrifopleiding.\nHeel vroeg het die onderrig aan die huis van die vader plaasgevind, maar later het die tempel die sentrum van skrifgeletterdheid geword (Van der Toorn 2007:55-56).2 Studente het 'n streng voorgeskrewe leerplan gevolg wat in twee fases verloop het. In die eerste fase moes hulle 'n mooi, leesbare handskrif ontwikkel en met gemak kon transkribeer. Ook moes hulle in staat wees om te kopieer en te memoriseer - enigiets van sillabes, woorde, lyste, spreuke, korter of langer paragrawe uit religieuse tekste (mites) of literere werke (soos die Gilgames-epos) (George 2003:36-37; Carr 2005:22-23; Van der Toorn 2007:56-57). Hulle is aan verskeie soorte tekste bekend gestel: wette, administrasie, wiskunde, wetenskap, divinasie, musiek, historiografie ensovoorts. Met ander woorde, hulle moes die tegniese woordeskat van verskillende vakdissiplines ken en bemeester. Alhoewel Akkadies as spreektaal Sumeries vroeg in die ontwikkeling van skrif verdring het, het 'n grondige kennis van die Sumeriese taal- en letterkunde altyd deel van die Mesopotamiese skrywersleerplan uitgemaak (George 2003:35; Carr 2005:2324, 26; Van der Toorn 2007:56). Die ou klassieke taal is nooit verwaarloos nie. Hierdie eerste fase het dus om meer gegaan\n2.Crenshaw (1985:608) wys daarop dat die tempel veral die sentrum van leer en onderrig was toe geletterdheid meer algemeen en op die waardes van die middelklas gerig was.\nas om bloot te leer lees en skryf; die student moes veral ook 'n bepaalde kulturele geletterdheid ontwikkel.\nBaie studente het sommer vroeg al uitgesak, en die wat oorgebly het, het ook nie almal die moed gehad om verder te studeer nie (George 2003:36; Van der Toorn 2007:58). Die tweede fase was nog strawwer. Nou moes die studente langer tekste in die geheel memoriseer en kopieer; hulle het ook die geleentheid gekry om in die verskillende vakdissiplines te spesialiseer - byvoorbeeld eksorsisme, astrologie, die komponeer van verskillende kultiese himnes, sang ensovoorts. Blykbaar het slegs 10% van die studente hierdie tweede akademiese vlak van skrifgeletterdheid geslaag (George 2003:36; Van der Toorn 2007:58).\nMaar nog was 't einde niet! Uiteindelik moes die student nog 'n finale eksamen voor die 'Vergadering van Geleerdes' (puhur ummani) afle en sy kennis en vaardighede oortuigend bewys. Eers daarna het hy 'n diploma ontvang waarvolgens hy toegelaat is om sy beroep te beoefen (Van der Toorn 2007:59). Dit is baie duidelik dat die ware skrifgeleerdes in die antieke wereld 'n handjievol akademici was wat 'n grondige kennis van die akademiese, kulturele, literere en religieuse tradisies van hul samelewing gedra het.\nIn watter mate is ou Israel vergelykbaar?\nHierbo is daarop gewys dat dit onverantwoordelik sou wees om direkte parallelle tussen skrifopleiding in Mesopotamie en ou Israel te trek. En ofskoon die Hebreeuse Bybel geen woord of verwysing het na 'skool', 'skoling' of na enige formele institusie wat daarmee verband hou nie, is daar volop sinspelings op die een of ander leer-onderrig-situasie.3 Die boek Spreuke wemel daarvan: keer op keer word 'n seun deur sy vader in die wysheid onderrig (vgl. bv. Spr 1:8; 2:1-2; 3:1; 4:1; ens.). Dit weerspieel hoofsaaklik die onderrig wat 'n ouer vir 'n kind gee, maar selfs in hierdie boek kom die verband tussen 'hoor' (mondelinge voordrag), 'onthou' (memoriseer), 'skryf neer' (stel op skrif) en 'doen verslag' (weer 'n mondelinge weergawe) duidelik na vore (Spr 22: 17-21; vgl. Carr 2005:126-127). Dit lyk oenskynlik na informele tuisonderrig; nogtans blyk die tradisionele elemente van onderrig - leer, onhou, gee weer - ook uit hierdie boek.\nMeer formele leersituasies was egter ook bekend (Van der Toorn 2007:77): 2 Konings 4:38 vertel van profete wat aan Elisa se voete gesit het, en in Esegiel 8:1 sit die leiers van Juda voor die profeet. Albei hierdie tekste het vermoedelik op 'n leersituasie betrekking. Lyste, soos byvoorbeeld die lyste van die rein en onrein diere in Deuteronomium 14 en Levitikus 11, is vergelykbaar met die Babiloniese leksikale en ander lyste. Daar is ook tekste wat 'n bepaalde regskennis veronderstel, soos die prosedures vir die koop en verkoop van grond (Jer 32:9-15), en skei en hertrou (Deut 24:1; Jes 50:1; Jer 3:8; kyk ook Crenshaw 1985:604).\n3.10*7 [leer] kom as selfstandige naamwoord sowel as werkwoord in verskillende stamformasies voor. Sien byvoorbeeld die woordeboek van Holladay (1988:177). Verskillende teksverwysings word ook aangedui.\nMaar wat dan van 'skrifgeleerdes' - of skrywers? Die Hebreeuse woord sdper of soper word in Afrikaans op meer as een manier vertaal, maar alles het betrekking op iemand wat geskryf het. Van der Toorn (2007:77-79) toon enkele gevalle van sdper-spesialiserings binne die skrywersberoep self aan. Die mees voor die hand liggende voorbeeld van iemand wat as 'skrywer' optree, is Baruch, wat geroep word om die profeet Jeremia se woorde op te teken (Jer 36). Anders gestel, Jeremia het van 'n professionele skrifgeleerde gebruik gemaak om op te skryf wat hy gese het. Moontlik was Baruch vergelykbaar met iets soos 'n professionele persoonlike sekretaris.\nDan was daar ook skrywers aan die koninklike hof, wat die amp van 'staatsekretaris' beklee het (vgl. 2 Sam 8:17; 1 Kon 4:3; 2 Kon 18:18; 2 Kon 22:3; Crenshaw 1985:604). Hulle het 'n besonder hoe rang beklee en moes notule hou van alle gebeure aan die koninklike hof. Verder was hulle ook verantwoordelik vir binne- en buitelandse korrespondensie namens die koning.4 Met ander woorde, hulle kan vergelyk word met staatsamptenare in die diplomatieke diens (vgl. ook Davies 1998:18).\nIn die tydperk van die Tweede Tempel tree Esra, die priester, egter tot die geledere van die skrifgeleerdes toe. Esra en ander skrifgeleerdes van hierdie tyd se rol word meer in die volgende afdeling van die artikel toegelig.\nVoorlopig 'n kort samevatting oor wat in die algemeen gese kan word oor skrifgeletterdheid in ou Israel. Alhoewel 'n mens baie versigtig moet wees om direkte parallelle tussen skrifopleiding in Mesopotamie en ou Israel te trek, is daar bewyse5 dat die Israelitiese skrifgeleerdes wel die een of ander vorm van formele onderrig ontvang het. Selfs al was geletterdheid in die tydperk van die Tweede Tempel meer algemeen as in Mesopotamie, het dit heel waarskynlik nie veel verder gestrek as die vermoe om 'n naam te kan skryf of om graffiti iewers op 'n muur of 'n rots aan te bring nie. Die kundige formulering van bepaalde soorte tekste, en veral die vermoe om tekste te interpreteer en te herinterpreteer - wat veral tydens die Tweede Tempelperiode gebeur het - vereis 'n besondere vlak van opleiding. Alles dui daarop dat die professionele skrywersklas van ou Israel die een of ander formele, gestandaardiseerde opleiding ondergaan het, met moontlike rigtings waarin hulle kon spesialiseer.\n4.Soos reeds hierbo (voetnoot 1) aangedui, het skrywers in die antieke wereld altyd anoniem geskryf. Van der Toorn (2007:33-36) onderskei die volgende vorms van 'anonimiteit': honorere outeurskap - wette of briewe wat in die naam van die koning geskryf is, is heelwaarskynlik in opdrag van hom deur anonieme professionele skrifgeleerdes geskryf, byvoorbeeld die wette van Hammurabi of ander diplomatieke korrespondensie; pseudonieme outerskap - wanneer 'n skrywer onder die naam van 'n werklike of fiktiewe figuur uit 'n glorieryke verlede skryf om gesag aan sy dokument te gee, byvoorbeeld in die boek Deuteronomium le een of ander skrywer in werklikheid sy eie woorde in die mond van Moses; toegeskrewe outeurskap -byvoorbeeld die Psalms van 'Dawid', die Spreuke van 'Salomo'.\n5.Crenshaw (1985:604) dui ook die volgende tekste aan as getuienis wat geletterdheid wel in ou Israel bestaan het: Rigters 8:13-17 vertel van Gideon wat 'n jongman van Sukkot vang, en wat vir hom die name van die leiers van die stad opskryf; in Jesaja 8:16 gee Jesaja opdrag aan sy volgelinge om eers stil te bly oor wat hy hulle geleer het; Job versoek in Job 31:35 dat iemand wat 'n klag teen hom het, dit op skrif moet stel sodat hy dit bekend kan maak en sy onskuld bewys; die Here se vir Habakuk (2:2) om sy openbaring op kleitablette te skryf sodat die mense dit kan lees.\nDeel twee: Tweede Tempelperiode\nJudeers of Israeliete?\nDie geskiedenis is bekend. Na Salomo se dood het die verenigde monargie6 tussen die Noordryk en die Suidryk - oftewel Israel en Juda - geskeur. In 721 v.C. buig Israel die knie voor die Assiriers (vgl. bv. Boshoff 2000a:102, 2000b:117). Die wat in ballingskap gegaan het, sowel as die wat agtergebly het, het tot so 'n mate met die Assiriers vermeng dat Israel vir alle praktiese en historiese doeleindes van die toneel verdwyn het (Barton & Bowden 2004:131).\nMet Juda was dit 'n bietjie anders. Die Babiloniers wou nie die totale bevolking uitwis nie, maar hulself hoofsaaklik teen opstand en revolusie beskerm (Le Roux 1987:119). Nie een nie, maar twee deportasies het plaasgevind. Die finale slag was 586 v.C. (vgl. Le Roux 1987:117-120; Boshoff 2000b:117) waartydens Jerusalem vir eens en altyd - of so het dit gelyk -deur koning Nebukadneser van Babilonie verwoes is. Tydens albei geleenthede is die boonste laag van die samelewing -die koning, adel, hoepriesters en militere korps - afgeskep en na Babilonie toe weggevoer (Le Roux 1987:101).7 Hier is hulle toegelaat om in kolonies te bly, en anders as in die geval van Israel in Assirie, het hulle nie geassimileer nie, maar hul identiteit behou. Hulle het meer as net hul identiteit behou: alhoewel die ballingskap 'n diep en donker tyd in die geskiedenis van Juda was, het hulle gedurende hierdie periode van ballingskap ernstig oor hul identiteit en hul godsdiens besin, en dit het neerslag gevind in hul geskrifte -die grootste gedeelte van die latere Hebreeuse Bybel (Barton & Bowden 2004:140).\nVir die ballinge en vir die wat agtergebly het, het dit gelyk asof alles misluk het. Tog het die geleerdes onder hulle uit die ramp probeer sin maak. Hulle het weer na die stories van Israel se verlede gekyk, en hoop geput uit die verbond wat God met sy volk gesluit het. Dit het egter gebeur nog voordat Israel 'n volk was en voordat hulle 'n koning gehad het: God alleen was koning. Hierdie donker tyd was ironies genoeg die ideale tyd om die spesiale verhouding met God te herontdek. Die stories van Israel se verlede is versamel en op so 'n wyse weergegee om die mense te herinner aan wat God in die verlede vir hulle gedoen het. Daardeur kon hulle hoop vir die toekoms skep. God sou trou bly aan sy mense (Barton & Bowden 2004:141).\nIn 539 v.C. kom die verrassende wending: Kores, die Persiese koning neem Babilonie in, en anders as die ander volke, volg hy 'n beleid van verdraagsaamheid en selfs respek vir die kulturele en godsdienstige gebruike van die oorwonne volke (Le Roux 1987:140). Enkele jare na sy oorname is hy selfs gewillig om die ballinge toe te laat om na hul tuisland terug te keer, en hul stad en tempel te herbou. Uiteraard was hierdie oenskynlik groothartige gebaar nie uit medemenslike\n6.Boshoff\t(2000a:97) wys op toenemende getuienis dat die bevolkingsgroepe in die noorde en die suide van die land waarskynlik nooit werklik verenig was nie - hul opvattinge oor God, koningskap en die samelewing was te verskillend.\n7.Williamson\t(2010:117-121) reken dat nie al die adellikes en priesters na Babel toe weggevoer is nie, sommige het wel in die land agtergebly. Die krisis was eerder dat families - ook koninklike families - opgebreek is.\ndeernis gebore nie; die Persiese owerhede het inteendeel 'n baie duidelike politieke agenda gehad. Hulle wou hul grondgebied uitbrei, nie ter wille van die plaaslike bevolkings nie, maar om die nodige inkomstebelasting in te voer en daardeur die magtige regering in stand te hou (Davies 1998:65). Die welwillendheid om die ballinge te laat terugkeer met die toegewing om hul stad en tempel weer op te bou, was in die eerste plek 'n fyn diplomatieke skuif. Die ballinge mag na hul land toe terugkeer, en selfs deur hul eie mense regeer word: in ruil daarvoor ontvang die Perse die ballinge se dankbaarheid, lojaliteit en natuurlik die nodige belasting.\nDie ballinge het ook nie oornag en masse teruggekeer nie. Dit was 'n proses wat ongeveer 'n honderd jaar of selfs langer geduur het (Davies 1998:65). En ook nie almal het teruggekeer nie. Onder die diplomatieke Persiese regering was daar van die ballinge wat hulself goed ingegrawe het en selfs opgang in die regering se administrasie gemaak het. Hulle was onwillig om 'n gerieflike, stabiele bestaan prys te gee ter wille van 'n gesukkel in 'n tuisland wat min of meer van die grond af opgebou moes word.\nHierdie ballinge - dié wat na die land toe teruggekeer het, sowel as dié wat in Babilonië agtergebly het - was uitsluitlik die nageslag van die stamme van Juda en Benjamin, en die Levitiese priesters.8 Na aanleiding van die Persiese provinsiebenaming Jehud, soos daar na die tuisland verwys is, sou 'n mens verwag dat die tekste wat nâ die ballingskap in die Hebreeuse Bybel neerslag gekry het, hoofsaaklik van 'Judeërs' of selfs 'Jode' praat. Dit is egter nie die geval nie. Die Pentateug - altans van Eksodus tot Deuteronomium -gebruik uitsluitlik die term 'Israeliete' vir die volk. Ook die boek Esra praat van feitlik deurgaans van 'Israeliete' as Esra met die volk praat (vgl. Grabbe 2004:170). In werklikheid is die posteksiliese 'Israeliete' dus eintlik 'Judeërs' en 'Benjaminiete'; die Levitiese priesters het om die een of ander rede hul identiteit behou. Wat sou die rede(s) wees?\nGrabbe (2004:168-171) bied 'n aantal moontlike verklarings. In wese kom dit daarop neer dat die term 'Israeliete' 'n literêre en teologiese oogmerk het. Die skrywers van die tekste wou 'n bepaalde identiteit van die diverse inwoners van die provinsie Jehud beklemtoon, maar dit ook koppel aan die Joodse gemeenskappe elders in Mesopotamië. Moontlik het hulle teruggegryp op die gemeenskaplike voorvader Jakob (Israel); of na 'n idealistiese tydperk in die geskiedenis toe Juda en Israel 'n verenigde monargie was. Wat die redes ook al mag wees, die doel is duidelik: die posteksiliese 'Joodse' gemeenskap, in en buite die provinsie Jehud (Juda), sou hul identiteit binne 'n teologiese 'Israel' vind.\nDie identiteit van die 'ware Israel'\nTeen hierdie tyd behoort die mag van die skrywersklas duidelik te blyk. Hoewel hulle nie die magtige charismatiese volksleiers is nie, het hulle nogtans net soveel invloed, indien nie meer nie. Dit is die skrywers wat die tekste skryf en interpreteer, en ten spyte daarvan dat hulle deurgaans\n8.Hierdie gegewens, soos weergegee in die Hebreeuse Bybel, dra ook 'n ideologiese kleur.\nanoniem bly, kan hulle besluit wat die naam van 'n volk gaan wees. En nadat hulle vir die volk 'n naam gegee het, gaan hulle ook besluit hoe die identiteit van die volk gaan lyk.\nJuis dit was een van die grootste probleme in die tydperk van die Tweede Tempel: die kwessie van identiteit, die kwessie van die 'ware Israel' (vgl. Grabbe 2004:168; Gerstenberger 2005:332; Leuchter 2010:60; Scharper 2011:36). Sekere aangeleenthede is voor die hand liggend: in die eerste plek moet die Torah - oftewel die Wet van Moses - in alle opsigte nagekom word. Dit sluit byvoorbeeld in onderhouding van die Sabbat, besnydenis, dieet, religieuse feeste, ensovoorts (Gerstenberger 2005:332). Diegene wat hierdie verordeninge nakom, is deel van die gemeente van die Here, die ware Israel; diegene wat hulle nie aan die bepalinge steur nie, word uit die kring uitgeskuif.\nDie probleem kan egter ook anders gestel word: wat sou die suiwerheid van die ware Israel kon bedreig? Een van die hardste antwoorde hierop word in die boeke Esra en Nehemia gegee: huwelike met vreemde vroue:9\n[D]ie mense van Israel en die priesters en die Leviete het hulle nie afgesonder van die 'volke van die lande' met sy afskuwelike gebruike nie ... Hulle het van hul dogters vir hulself en hul seuns geneem, sodat die heilige saad hom met die volke van die lande vermeng het. (Esra 9:1-2; vgl. Knoppers 2011:170)\nHierdie volke is die Kanaaniete, Hetiete, Feresiete, Jebusiete, Ammoniete, Moabiete, Egiptenaars en Amoriete.10\nIn die posteksiliese tyd staar Israel se suiwer identiteit as 'volk van God' 'n ernstige bedreiging in die oe: die teenwoordigheid van heidense volke in die gemeente van die Here, en veral huwelike met hul dogters.\nEsra se dubbele persoonlikheid\nEsra die Sadokitiese priester\nEsra word vanaf Babilon afgevaardig om die 'Wet van Moses' vir die volk wat in die provinsie Jehud woon, te leer (Esra 7:1-10). Dit blyk egter dat hierdie Wet vir 'n baie lang tyd verwaarloos is, soveel so dat die gemeente by die aanhoor daarvan tot trane gedryf word (Neh 8:10; vgl. Pakkala 2011:81). Maar wie was hierdie Esra?11\nEsra verskyn pas op die toneel, dan volg sy indrukwekkende geslagsregister: sy genealogie word 'n volle sewentien geslagte terugherlei tot by Aaron, die heel eerste hoepriester.12 Soos alle geslagsregisters in die Hebreeuse Bybel is ook Esra\n9.Die\thele volume Mixed marriages, intermarriage and group identity in the Second Temple period (2011) onder redaksie van Christian Frevel word aan die probleem van gemengde huwelike ten tye van die Tweede Tempelperiode gewy.\n10.Die\tvolke in hierdie lys dui op Israel se argetipiese vyande voor die intog en kom ook elders in die Pentateug voor (vgl. Gen 15:19-21; Eks 3:8, 17; 33:2; 34:11; Deut 20:17). Die lys is waarskynlik anakronisties. Tydens die posteksiliese tydperk het slegs die Ammoniete, Moabiete en Egiptenare bestaan (Southwood 2011:52).\n11.Barton\ten Bowden (2004:145) wys daarop dat Esra heel waarskynlik 'n fiktiewe figuur is. Hy speel byvoorbeeld buiten in die boek Esra nie 'n noemenswaardige rol nie; historiese gegewens klop nie heeltemal met die aanduidings in die boek Nehemia nie. Moontlik is Esra 'n karakter wat die 'Wet' verpersoonlik.\n12.Esra\t... seun van Seraja, Asarja, Gilkija, Sallum, Sadok, Agitub, Amarja, Asarja, Merajot, Seragja, Ussi, Bukki, Abisua, Pinehas, Eleasar, Aaron (Esra 7:1-5).\ns'n histories onbetroubaar en onakkuraat. Sy ononderbroke priesterlike herkoms word deur ongeloofwaardige - selfs onbekende - lyne herlei. Die doel is egter duidelik: om Esra as 'n prominente Sadokitiese priester uit te beeld (Leuchter 2010:44). Uit hierdie geslagsregister blyk sy religieuse, kulturele en politieke mag. Hy het genoegsame outoriteit om hom op die Torah te beroep sodat die volksidentiteit gesuiwer en die kultus gereinig kan word (Quesada 2002:34).\nSekere name in hierdie gefabriseerde genealogie is egter insiggewend: Esra word voorgestel as 'seun van Seraja'. Dit kan nie 'n direkte biologiese vader-seun-verband wees nie (Leuchter 2010:47). Indien dit dieselfde hoepriester Seraja van 2 Konings 25:18 is, dan het hy tydens die regering van Sedekia gedien. Hy is egter in Ribla tereggestel, en het dus nie die ballingskap meegemaak nie. Nietemin was hy die laaste hoepriester van pre-eksiliese Juda. Deur hom word Esra aan die pre-eksiliese en eksiliese gemeenskap gekoppel.\nUiteraard is Sadok 'n baie belangrike figuur. Histories gesproke hoort Sadok tot die hoogbloeityd van die monargie, die roemryke tyd van Dawid en Salomo. Kyk 'n mens egter na die geslagsregister, is hy slegs vier geslagte van Esra verwyder. Dit is nog 'n aanduiding dat hierdie geslagsregister nie histories geloofwaardig is nie (Leuchter 2010:46). Sadok verteenwoordig egter die ideologiese tydperk van Dawid en Salomo13 en die noue verbintenis tussen Sadok en Esra tel amptelik in Esra se guns: hy word verklaar as deel van die regerende priesterskap wat lank met die tempel geassosieer is.\nEn dan is daar Pineas. Pineas dateer uit die woestyntyd. Numeri 25:6-9 vertel die grusame verhaal wat hier afgespeel het. 'n Israelitiese man het 'n Midianitiese vrou in die gemeenskap van die Here ingebring. Toe Pineas sien wat aan't gebeur is, het hy opgestaan, sy spies gevat en die man en vrou in die vrouetent deur hul onderlywe deurboor.14 Hierdie anekdote het direk betrekking op die vraagstuk oor gemengde huwelike (Fischer 2001:92; Quesada 2002:24; Collins, 2003:13), en weerspieel die priesterlike ywer waarmee gepoog is om beheer oor 'n etnies suiwere Israel uit te oefen.15\nLaastens herroep die lang lyn wat Esra via Sadok met Aäron verbind, ook die woestyntyd. Die Here bepaal dat Aäron en sy seuns die gesalfde priesters is, en dat die stam van Levi hulle moet dien (vgl. Num 3:6; Leuchter 2010:46). Vir 'n volle sewentien geslagte dus, kan daar 'n direkte lyn getrek word wat Esra op meer as een manier aan die belangrikste hoepriesters van die volk verbind.\n13.Die\tkunsmatige nabyheid tussen Esra en Sadok mag dalk ook dui op 'n tyd toe verskillende priesterlike families, veral die Sadokiete, met mekaar meegeding het om dominansie in Jehud se godsdienspolitiek (Leuchter 2010:46).\n14.Hulle\tis deur die geslagsorgane deurboor (Quesada 2002:25). Hier is egter iets teenstrydig. Moses se Midianitiese verbintenis, sy huwelik met Sippora, dogter van ' Midianitiese hoepriester (Eks 2:21) skrei daarteen dat hy hierdie optrede sou goedkeur. Quesada (2002:34) reken dat die status van Aäronitiese priesters verhef is omdat Moses se gewildheid in sekere kringe afgeneem het. Daarom word hy bloot ' 'profeet' genoem (Deut 34:10).\n15.Collins\t(2003:12-13) le 'n verband tussen Mattatias se optrede (1 Makk 1:26) en die van Pineas. Dit het nie soseer om geweld gegaan nie, maar daaroor dat Pineas hom vir die saak van die Here beywer het en gepoog het om vir die volk se oortredinge - verhoudings met vreemde vroue - te versoen. Ware priesterskap is daardeur gekenmerk.\nDie doel van die geslagsregister is duidelik. Esra is 'n afstammeling van die Sadokitiese priesterklas wat in ballingskap weggevoer is. Die genealogiese inligting verklaar hom besonder bevoeg om 'n leiersposisie binne die priesterlike gemeenskap van Jehud te beklee; des te meer nie bloot omdat hy 'n Sadokiet is nie, maar omdat hy uit 'n familie stam wat deur 'n ononderbroke lyn op die hoepriesterskap in Jerusalem aanspraak kan maak (Leuchter 2010:47). Sedert Pineas se dae, beywer hierdie lyn van priesterskap hom waarskynlik daarvoor om die volk se etniese identiteit te bewaar. Wie is meer geskik as Esra?\nEsra, die Levitiese skrifgeleerde\nDirek na Esra se indrukwekkende geslagsregister wat hom onmiskenbaar as 'n geloofwaardige Sadokitiese priester voorstel, word daar van hom gese dat hy ''n geleerde man, kundig in die wet van Moses' was 'wat deur die Here die God van Israel gegee is' (Esra 7:6). Hierdie beskrywing teken Esra as 'n 'akademikus', een van die geleerdes van sy tyd, dus 'n skrifgeleerde wat die hoogste fase van opleiding ondergaan en geslaag het, en wat in die Torah gespesialiseer het.\nWie was die skrifgeleerdes?\nVolgens Deuteronomium 33:1016 is die Leviete by uitstek die leermeesters - plaaslike eksegetiese skrifgeleerdes (Van der Toorn 2007:92). Hulle is ook bedienaars van die kultus, of was dit altans, voor die val van die Noordryk. Toe val Samaria, en baie van die priesters het na die Suidryk gevlug om 'n heenkome by die tempel in Jerusalem te soek. Uiteraard ontstaan daar 'n spanning tussen die vlugteling-priesters van Israel en die gevestigde priesters van Juda (Van der Toorn 2007:93). Wanneer Josia die kultus in Jerusalem sentraliseer, ontstaan daar nog meer spanning tussen die priesters by die tempel self, en die by die ander heiligdomme - wat skielik tot niet gemaak moet word (vgl. 2 Kon 23:8).\nDie skisma tussen die Levitiese priesters word op die spits gedryf met die Babiloniese ballingskap. Sommige is weggevoer Babel toe, ander het in die tuisland agtergebly. Esegiel, die woordvoerder namens die priesterlike elite wat uit Jerusalem na Babilon weggevoer is, stel dit onomwonde:\nNet die Levitiese priesters uit die geslag van Sadok het die dienswerk in my heiligdom onderhou toe die Israeliete My verlaat het. Hierdie priesters mag in my teenwoordigheid kom en dienswerk vir My verrig, hulle mag in my diens staan en vir My vet en bloed as offer aanbied. (Eseg 44:15; Van der Toorn 2007:93)\nEsegiel impliseer dus dat slegs die Levitiese priesters wat van Sadok afstam, die ware priesters is wat deurentyd getrou gebly het toe die res van die kinders van Israel tesame met die ander Leviete afgedwaal het. Daarom word die Leviete gedegradeer tot 'wagte by die tempelpoorte en tempelbediendes' (Eseg 44:11), en mag hulle nie in die teenwoordigheid van die Here kom om priesters in sy diens te wees nie (v. 13). Esegiel beaam dus wat Numeri (3:6) bepaal: daar is 'n hoer priesterlike klas wat deur die ander gedien moet word (vgl. ook Barton\n16.Hulle sal vir Jakob in u bepalings onderrig, vir Israel in u wet. Van der Toorn (2007:92) reken dat die name Jakob (Israel) op die vooreksiliese Noordryk dui, toe die Levitiese priesters onderrig gegee het en kultiese bedienaars was.\n& Bowden 2004:171). Sommige tekste poog wel om hierdie ongelykheid tussen twee priesterlike klasse uit die weg te ruim. Deuteronomium 18:6-8 is byvoorbeeld baie duidelik daaroor dat al die priesters op gelyke vlak verkeer: äl die Leviete is broers, elkeen moet 'n gelyke aandeel geniet (Van der Toorn 2007:93). Ook 'n latere teks soos Maleagi (2:5-7) tref nie 'n onderskeid tussen verskillende Levitiese priesterklasse nie. Wat Maleagi betref, is al die Leviete betroubaar om die volk te leer en onderrig in die Wet te gee.\nWat waarskynlik wel gebeur het, was dat daar met die Babiloniese ballingskap nie net 'n verdeling ontstaan het tussen die Leviete wat in ballingskap gegaan het en die wat agtergebly het nie, maar ook 'n verdeling van pligte (Leuchter 2010:50). Die wat agtergebly het, moes worstel om die kultus in Jerusalem en ook elders in Juda in stand te hou, die bietjie wat daarvan oor was en nie heeltemal deur die Babiloniese magte verniel is nie. Diegene wat in ballingskap gegaan het, was ver van huis en haard, ver weg van die bekende bande met die tuisland. In die vreemde het hulle gesofistikeerde literere en eksegetiese metodes onwikkel wat as sodanig hul middel van toewyding geword het (Leuchter 2010:51). Met ander woorde, 'literere eksegese' word die wyse waarop hulle hulself aan die kultus toewy, bestaande tekste herinterpreteer en sodoende nuwe tekste skep. Juis dit bemagtig die Leviete om op gesaghebbende kennis, interpretasie en onderrig van die Torah aanspraak te maak. Hier in Babel, ofskoon hulle 'n beeld voorhou dat hulle heeldag geween het en nie kon sing nie - aldus Psalm 137 - formuleer die Leviete die skriftelike eksegetiese middele vir 'n gemeenskaplike volksidentiteit.17\nDit lyk dus asof daar net na die ballingskap groot konflik was tussen die priesters wat in Jehud agtergebly het, en die meer 'geleerdes' wat teruggekeer het. Mettertyd het hierdie konflik ontplooi in die vorm van 'n arbeidsverdeling: aan die een kant die Leviete, en aan die ander kant die tradisionele Jerusalemse priesterskap wat direk van Sadok afstam (Van der Toorn 2007:94). Aanvanklik het die Sadokitiese priesters 'n hoer status in terme van die tempelhierargie geniet, omdat hulle 'n groter betrokkenheid by die heilige rituele gehad het (Eseg 44:15). Die 'laer' Leviete se verantwoordelikhede was om onderrig in die Torah te gee, om reg en geregtigheid te laat geskied, en daarmee saam was hulle ook die tempelsangers en bewaarders van die heiligdom.\nOp die lang duur sou die invloed van die Leviete egter veel groter as die van die Sadokiete word. Namate die godsdiens van die Jode toenemend 'n boekgodsdiens geword het, het die mag verskuif van dienaars van die altaar, na hulle wat die geskrewe tradisie ken en die sleutel tot die interpretasie daarvan bewaar het (Leucther 2010:52).\nEsra, die geleerde man, kundig in die Wet van Moses, doen presies wat 'n Levitiese priester moet doen. Sy primere taak is om die Wet weer vir die Israeliete te leer sodat hulle dit kan onderhou. Hy tree op soos wat van 'n Levitiese priester\n17.Dit is tog interessant dat daar volgens Esra 8:15 onder Esra se gevolg, bestaande uit die terugkerende ballinge, geen Leviete was nie. 'n Mens sou dus kon aflei dat die meeste van hulle inderdaad verkies het om in Babel agter te bly waar hulle 'n hoe mate van aansien, gesag en invloed geniet het (Leuchter 2010:51), of dat die skrywers verkies het om hulle bloot te verswyg.\nverwag word: hy lees die Wetboek van Moses vir die Israeliete voor (Neh 8:5-9 - let wel, steeds 'n orale kultuur), en die ander Leviete verduidelik dit vir hulle (Leuchter 2010:54).\nSamevatting van 'Esra, die geleerde man'\nDie konflik tussen Sadokitiese priesters en Levitiese eksegete word dus binne ses verse in die boek Esra (7:1-6) opgelos. Esra is albei. Esra se priesterlike lyn kan bo verdenking herlei word na Aäron. Hy kom wel uit die geslag wat waarskynlik in ballingskap gebore is, maar sy bande met die vooreksiliese hoëpriesters kan nie in twyfel getrek word nie. Verder, in sy geslagsregister is dit duidelik dat hy (via Pineas) 'n kampvegter vir Israel se unieke identiteit sou wees - gesuiwer van enige vreemde en heidense invloede. Die belangrikste van alles is dat Esra ook daarin gespesialiseer het om die Wet van Moses in die fynste detail te ken en te kan uitlê. Hy kan dit met gesag doen, want hy is 'n geleerde man. Esra is duidelik iemand wat tegelyk 'n eerbiedwaardige Sadokitiese priester en ook volledig 'n geskoolde, boekgeleerde Leviet is: hy ken die geskrewe woord, en hy hou in sy hand die sleutels waarmee dit ontsluit kan word. Hy weet wat in die Torah geskryf staan, en hy weet ook hoe om dit uit te lê.\nrTma 3irD? - [soos geskryf in die Torah]\nMaar wat presies is in die Torah geskryf?\nWat Israel se identiteit betref, is Deuteronomium 23:1-3 'n sleutelteks:\nIemand wie se geslagsorgane verbrysel is, of iemand wat ontman is mag nie lid van die gemeente van die Here wees nie. Niemand wat gebore is uit ontoelaatbare geslagsgemeenskap mag lid van die gemeente van die Here word nie, selfs nie so persoon se tiende nageslag nie. Geen Ammoniet of Moabiet mag lid van die gemeente word nie. Niemand uit hulle nageslag mag ooit lid van die gemeente word nie, selfs nie eers van die tiende geslag nie.18\nIn die boeke Esra en Nehemia is daar volop verwysings na Torah, Wet van Moses, Wet van die Here, Wet van God, Boek van Moses, Boek van die Torah.19 Nehemia 13:1 beaam Deuteronomium byvoorbeeld feitlik woordeliks: uit die boek van Moses (Torah) is daar vir die volk voorgelees en daar is 'geskryf gevind dat 'n Ammoniet of Moabiet nooit in die gemeente van God mag kom nie'. Deurgaans is 311133 [soos geskryf] die sleutelformule.\nWat presies word onder Torah of 'Wet van Moses' verstaan? Is dit hoofsaaklik die Mosaïese wetgewing soos wat dit in die Pentateug voorkom? Dit blyk nie so te wees nie. Volgens Esra 6:18 het hulle (die ballinge en ander wat teruggekeer het) 'die priesters aangestel volgens hul afdelings en die Leviete volgens hul afdelings vir die diens van God in Jerusalem volgens die voorskrif van die "Wet van Moses"'; en Nehemia 10:34 skryf dat:\ndie priesters en Leviete en die volk het die lot gewerp oor die lewering van hout ... om dit te bring na die huis van God om vuur te maak ... soos geskrywe staan in die wet.\n18.Die\tredes waarom die Edomiete en Egiptenare nie summier weggewys mag word nie (vv. 7-8), val buite die bestek van hierdie artikel.\n19.Vergelyk\tEsra 3:2; 7:6, 10: Nehemia 8:1, 2, 3, 7-9, 13, 14, 18; 9:3, 14, 26, 29, 34; 10:30, 35, 37; 12:44 (Scharper 2011:31).\nNêrens in die Pentateug of elders word verwysings na hierdie bepalings gevind nie. Dit wil inderdaad voorkom of die formule 311133 dikwels gebruik is met die doel om gesag aan 'n bepaling te verleen, selfs al het daardie bepaling of nie in enige geskrewe vorm of glad nie bestaan nie (Scharper 2011:32). Geskrewe tekste, veral geskrewe wettiese tekste, was besonder gesaghebbend; meer nog, die term 311133 was op sigself gesaghebbend genoeg om outoriteit aan ongeskrewe bepalings te verleen.\nDit is dan die mag op grond waarvan Esra, die Sadokiet cum skrifgeleerde-Leviet, optree: hy is 'n kenner van die geskrewe Wet van Moses en hy interpreteer hierdie Wet om te bepaal wie is die volk van Israel wat tot die gemeente van die Here behoort. Volgens Esra en Nehemia is groepidentiteit ten nouste gekoppel aan die Wet en die mate waarin Israel daaraan gehoorsaam is (Pakkala 2011:82). Die Wet het Israel anders as die nasies gemaak. Israeliete het hulle egter al hoe minder aan die Wet begin steur, onder andere deur vreemde vroue te vat wat vreemde gebruike ingevoer en Israel se unieke identiteit as volk bedreig het.20 Israel kan slegs suiwer bly as elke geskrewe letter van die Wet nagekom word.\nMaar dan word 'n verrassende teenstem gehoor:\nEn laat die uitlander wat hom by die Here aangesluit het, nie spreek en sê: Die Here sal my gewis afskei van sy volk nie; en laat die ontmande nie sê: Kyk, ek is 'n droë boom nie. (Jes 56:3)\nEn nog 'n skrywer skryf 'n roerende verhaal van 'n Moabitiese vrou se onbaatsugtige lojaliteit teenoor haar Judese skoonmoeder terwyl hulle in die ellendigste situasie denkbaar verkeer: die boek Rut wek simpatie, selfs bewondering, vir hierdie vreemde Moabitiese vrou, en is 'n sprekende voorbeeld van 'n teenstorie ('Gegengeschichte' - Braulik 1999:18) om Esra en Nehemia se interpretasie van die Deuteronomium-teks te weerspreek. Van die Ammoniet Agior se dapper optrede teenoor Holofernes en sy opname in die gemeenskap van die Israeliete word in die (apokriewe) boek van Judit vertel.\nDus: rnta 311133 het meer as een interpretasie. Trouens, die vertolkings van wat in die Torah geskryf is, staan lynreg teenoor mekaar. Hierdie spanning verklap twee verskillende religieuse groepe wat deur verskillende belange aangevuur word (Scharper 2011:30). Om terug te keer tot die heel basiese vraag: dit gaan om Israel se identiteit - wie is deel van die gemeente van die Here, en wie nie? En die antwoord word gesoek in rnta 311133. Esra en Nehemia21 interpreteer die teks op 'n bepaalde manier; Jesaja,22 Rut en Judit23 interpreteer dit\n20.Pakkala\t(2011:82) wys daarop dat Esra se sending na Jerusalem nie primêr was om gemengde huwelike te ontbind nie, maar om die Wet vir die Israeliete te leer sodat hulle dit kon onderhou. Gemengde huwelike het gevolg omdat die Israeliete vergeet het wat die Wet daaroor sê. Die heftigheid waarmee Esra en Nehemia teen gemengde huwelike optree, laat egter blyk dat dit inderdaad 'n voortdurende probleem gedurende die Persiese tydperk was (vgl. Nihan 2011:68).\n21.En\took Esegiël; vergelyk byvoorbeeld Esegiël 44:6-7.\n22.Jesaja\t55:3-5; 56:3-8; 59:21; 61:8.\n23.Judit\tis ' baie laat boek, en reageer waarskynlik nie direk op Esra of Nehemia nie. Dis ook onmoontlik om af te lei hoe lank die debat rondom gemengde huwelike voortgeduur het. Veral Juda se genealogieë in die Kroniekeboek weerspieël 'n etniese diversiteit, sonder dat enige oordeel daaroor uitgespreek word (vgl. Nihan 2001:68).\nanders. Ook vir hierdie laasgenoemde groep is rnta 311133 van deurslaggewende belang, maar in die sin dat hulle die terme heeltemal vermy (Scharper 2011:31). Dit is besonder insiggewend dat tekste wat 'n inklusiewe gemeenskap voorstaan, direk teen die bepalinge van die Torah ingaan, sonder om dit pertinent uit te spel. Ofskoon hierdie tekste met Torah-tekste in gesprek tree, of op die streng maatreels van die Wet van Moses reageer, verwys hulle nooit direk daarna nie. Nerens gebruik hierdie skrifgeleerdes die terme rnta 311133 nie. Die boek Rut gaan amper nog verder. In hierdie verhaal wat in 'n landelike milieu afspeel, is stad en tempel opvallend bykans afwesig (Fischer 2001:92). Die persoon wat die boek Rut op skrif gestel het, kom egter heel waarskynlik uit dieselfde skrifgeleerde kringe as die Esra-Nehemia-groep en is op 'n oenskynlik onpolemiese wyse doelgerig besig om te reageer teen diegene wat stad, tempel en kultus beklemtoon.\nDie tydperk van die Tweede Tempel, oftewel die Persiese tydperk, was 'n belangrike periode vir Israel se identiteitsvorming: etnies, kultureel en religieus. Die spil waarom alles draai, is rnta 311133 - soos geskryf in die Torah. Gedurende hierdie tydperk ontstaan 'n fassinerende debat nie oor wat geskryf is nie - wat geskryf is, is immers geskryf - maar oor hoe die geskrewe Torah gei'nterpreteer moet word. Minstens twee vertolkings kom direk teenoor mekaar te staan. Enersyds is daar die radikaal eksklusiewe skrywers van die boeke Esra en Nehemia wat reken dat Israel se identiteit bewaar moet word deur dit van alle vreemde elemente, soos huwelike met vreemde vroue, te suiwer. Andersyds is daar skrywers wat 'n meer inklusiewe benadering bepleit, soos die skrywers van (trito-)Jesaja en die boek Rut.\nNa alle waarskynlikheid het hierdie skrywers almal dieselfde soort skrifgeleerde-opleiding ondergaan. Deur rnta 311133 radikaal anders te interpreteer, kom hulle pen in die hand lynreg teenoor mekaar te staan. Een groep kleef hardnekkig vas aan rnta 311133 - of dit nou regtig geskryf is of nie - om vreemdelinge weg te dryf. Die ander groep vermy die terme heeltemal, maar lewer deur middel van poesie of narratief 'n kragtige pleidooi om juis die deure oop te gooi vir diegene wat die Torah wil uitsluit. Deur te sing oor die nie-Israeliete en die ontmandes wat ook die kultiese bepalinge van die Torah onderhou, hulle wat lewe volgens die verbond van die Here, belowe Jesaja (56:3-8) aan die uitgeworpenes ook vrede en vreugde in die huis van die Here. Deur te skryf oor Rut, die Moabitiese, haar onbaatsugtige liefde tenoor haar Judese skoonmoeder, en veral die hoop wat uit die kind Obed - as voorvader van koning Dawid - straal, word daar 'n ander lig op vreemdelinge en vreemde vroue gewerp. In die pennevrug van hierdie laaste groep skrywers, is die Torah dus oop vir ander interpretasies. Die letter van die wet word dus uitgebrei tot die etiese en morele optrede van mense.\nIn die tydperk van die Tweede Tempel, word Israel se identiteit bepaal deur wat geskryf word. Naamlose skrywers\nstempel die wese van die volk, maar stem nogtans glad nie met mekaar saam nie. Sommige van hulle interpreteer die bestaande Torah volgens die letter van die wet, en skryf stories oor onverbiddelike, selfs gewelddadige eksklusivisme soos Numeri 25:6-13, Esra 10 en Nehemia 13:1-3. Ander, soos Trito-jesaja en Rut, onthou die kontra-insidente waarin vreemdelinge en verstotelinge nie net verwelkom word nie, maar ook vir Israel heil bring.\nNie die swaard nie, maar die pen besluit wie tot die gemeenskap van die Here behoort. Anders gestel: wie word ingeskryf, en wie word uitgeskryf?\nKortom, die pen is magtiger as die swaard.\nDie outeur verklaar dat sy geen finansiele of persoonlike verbintenis het met enige party wat haar nadelig kon beinvloed in die skryf van hierdie artikel.\nBarton, J. & Bowden, J., 2004, The original story: God, Israel and the world, Darton, Longman and Todd Ltd., London. PMid:10776590\nBoshoff, W., 2000a, 'The literature of the Northern Kingdom of Israel (922-721 BCE)', in W. Boshoff, E. Scheffler & I. Spangenberg (eds.), Ancient Israelite literature in context, pp. 97-115, Protea Book House, Pretoria.\nBoshoff, W., 2000b, 'The literature of the Southern Kingdom of Judah (922-586 BCE)', in W. Boshoff, E. Scheffler & I. Spangenberg (eds.), Ancient Israelite literature in contex, pp. 116-141, Protea Book House, Pretoria.\nBraulik, G., 1999, 'The Book of Ruth as intra-Biblical critique on the Deuteronomistic law', Acta Theologica 1, 1-20.\nCarr, D.M., 2005, Writing on the tablet of the heart: Origins of Scripture and literature, Oxford University Press, New York.\nCollins, J.J., 2003, 'The zeal of Phinehas: The Bible and the legitimation of violence', Journal of Biblical Literature 122(1), 3-21. http://dx.doi.org/10.2307/3268089\nCrenshaw, J.L., 1985, 'Education in ancient Israel', Journal of Biblical Literature 104(4), 601-615. http://dx.doi.org/10.2307/3260674\nFischer, I., 2001, Rut. Herders Theologischer Kommentar zum Alten Testament, Herder, Freiburg im Bresgau.\nGeorge, A.R., 2003, The Babylonian Gilgamesh Epic: Introduction, critical edition and cuneiform texts, vol. 1, Oxford University Press, Oxford. PMCid:PMC3670791\nGerstenberger, E.S., 2005, Israel in der Perserzeit 5. und 4. Jahrhundert v Chr., Kohlhammer, Stuttgart.\nGrabbe, L.L., 2004, A history of the Jews and Judaism in the Second Temple period, vol. 1:Yehud: A history of the Persian province of Judah, T&T Clark International, London.\nHolladay, W.L., 1988, A concise Hebrew and Aramaic lexicon of the Old Testament, E.J. Brill, Leiden.\nKnoppers, G., 2011, '''Married into Moab": The exogamy practiced by Judah and his descendants in the Judahite lineages', in C. Frevel (ed.), Mixed marriages, intermarriage and group identity in the Second Temple period, pp. 170-191, T&T Clark International, London.\nLe Roux, J.H., 1987, 'Teologie in 'n krisis', in F.E. Deist & J.H. le Roux (reds.), Rewolusie en reinterpretesie: Die literatuur van die Ou Testament, deel 4, bl. 101-159, Tafelberg Uitgewers Beperk, Kaapstad.\nLeuchter, M., 2010, 'Coming to terms with Ezra's many identities in Ezra-Nehemiah', in L. Jonker (ed.), Historiography and identity (Re)formulation in Second Temple historiographical literature, pp. 41-63, T&T Clark International, London.\nNemet-Nejat, K.R., 2002, Daily life in Ancient Mesopotamia, Hendrickson Publishers, Peabody.\nNihan, C., 2011, 'Ethnicity and identity in Isaiah 56-66', in O. Lipschits, G.N. Knoppers & M. Oeming (eds.), Judah and the Judeans in the Achaemenidperiod. Negotiating identity in an international context, pp. 67-104, Eisenbrauns, Winona Lake.\nPakkala, J., 2011, 'Intermarriage and group identity in the Ezra tradition (Ezra 7-10 and Nehemiah 8)', in C. Frevel (ed.), Mixed marriages, intermarriage and group identity in the Second Temple period, pp. 78-88, T&T Clark International, London.\nPearce, L.E., 1995, 'Scribes and scholars in Ancient Mesopotamia', in J.M. Sasson (ed.), Civilizations of the Ancient NearEast, pp. 2265-2278, Scribner's Sons, New York.\nQuesada, J.J., 2002, 'Body piercing: The issue of priestly control over acceptable family structures in the Book of Numbers', Biblical Interpretation 10, 24-35. http://dx.doi. org/10.1163/156851502753443272\nRollston, C.A., 2006, 'Scribal education in Ancient Israel: The old Hebrew epigraphic evidence', Bulletin of the American Schools of Oriental Research 344, 47-74.\nScharper, J., 2011, 'Torah and identity in the Persian period', in O. Lipschits, G.N. Knoppers & M. Oeming (eds.), Judah and the Judeans in the Achaemenidperiod. Negotiating identity in an international context, pp. 27-38, Eisenbrauns, Winona Lake.\nSouthwood, K, 2011, 'An ethnic affair? Ezra's intermarriage crisis against a context of "self ascription" and "ascription of others"', in C. Frevel (ed.), Mixed marriages, intermarriage and group identity in the Second Temple period, pp. 46-59, T&T Clark International, London.\nTov, E., 2004, Scribal practices and approaches reflected in the texts found in the Judean desert, Brill, Leiden.\nVan der Toorn, K., 2007, Scribal culture and the making of the Hebrew Bible, Harvard University Press, Cambridge. PMCid:PMC1899328\nWalker, C.B.F., 1996, 'Cuneiform', in J.T. Hooker (ed.), Reading the past, pp. 15-73, British Museum Press, London.\nWeeks, S., 1994, Early Israelite wisdom, Clarendon, Oxford.\nWilliamson, H.G.M., 2010, 'Welcome home', in P.R. Davies & D.V. Edelman (eds.), The historian and the Bible: Essays in honor of Lester Grabbe, pp. 113-123, T&T Clark, London.


Is jy met die ‘helm’ gebore? | MaanKind\n49 thoughts on “Is jy met die ‘helm’ gebore?”\n2 Februarie, 2016 om 12:24 vm\nEk wil graag weet hoe om die gawe positief te gebruik.ek het my suster gesien dieselfde aand na haar dood.Daarna my oom en twee neefs maar kon hulle ni herken nie aangesien ek hulle jare laas gesien het.Twee weke daarna was ek by n begrafnis van my oom en sy twee seuns,ek het nogsteeds niks vermoed of agtergekom van die 3 wat ek gesien het nie.n Paar maande later weer dieselfde gevoel gehad en vir my n glas water gaan ingooi en weer iemand by kombuis venster gesien wat ek ni herken het nie en twee weke daarna was ek by n begrafnis waar ek die persoon herken het op n foto op een van die begrafnis pamflette.Met my skoonsuster se miskraam-sy het n hele 8 maande gedra-het ek n pasgebore baba se gehuil gehoor net ure voor sy hospitaal toe gegaan het.ek het die dag toe my seun gebore was (5 weke pre-mature) vir my vrou gesê die kind kom daardie dag-ek het duidelik iets gehoor vroeëer wat geklink het soos n vrou wat druk om geboorte te gee.Ek het my vriend se ongeluk gesien twee weke voor dit gebeur het en hom vertel van wat ek gesien het-sy ongeluk het so gebeur soos ek gesê het maar ek het nie geweet dat dit hy sou wees toe ek hom vertel het ni.hy het dit oorleef.Ek het lanklaas iets gesien,gehoor of geruik (rooigrond,hospitaal) en sal graag wou weet hoe om diê terug te kry en om te weet hoe om dit positief te gebruik\n2 Februarie, 2016 om 7:04 vm\nDie enigste manier wat ek kan voorstel, is bloot om positief daaraan te dink as ‘n gawe en nie ‘n kruis nie. Ongelukkig is hierdie tipe goed nie soos iets op aanvraag nie. Jy sien wat jy sien, wanneer jy dit sien, om daarna nooit weer te vergeet nie. En nooit bang te wees of aandadig te voel nie, dit te verwelkom wanneer dit kom.\njaun pierre said:\n12 Januarie, 2016 om 1:42 vm\nEk wil net weet ek is onder di helm gebore en my ma ht my nooit gewas met di helm ni en ek wil weet kan jy dit uit jou uit groei want ek sien glad nie meer spoke nie of raak en hoor nie\n12 Januarie, 2016 om 6:42 vm\nJy kan dit ontgroei ja.\nAlet Jones said:\n22 Julie, 2015 om 1:22 nm\nEk is gebore met die helm, vir jare het ek nare drome gedroom, dinge het waar geword, toe gaan dit weg, nou skielik droom ek weer, soos laasnag 11 uur, gedroom van ek moet n strooimeisie wees, maar weet nie wie is die bruid nie, sewe uur vanoggend het ek n boodskap gekry dat n vriend 11 uur laasnag oorlede is. dit is ontstellend vir my, ek kry angsaanvalle, wat kan ek doen om dit weg te kry uit my lewe uit\n4 Mei, 2015 om 8:11 vm\nek is met die helm gebore, my ma het my vertel dat sy dit op haar laat plaas het, ek het baie kere n gevoel gekry toe ek jonk was, geweet dat iemand sou doodgaan, maar nie geweet wie nie, toe verdwyn dit en nou ervaar ek dit weer! laasnag juis n droom gehad, opgestres vanoggend, weet nie wie nie……………………..\n4 Mei, 2015 om 8:14 vm\nSterkte! Laat weet wat het gebeur.\nGOD'S WORRIOR said:\n8 Mei, 2016 om 1:14 nm\nEk wil graag weet as I mens daaruit gegroei het kan I mens di gawe weer trug kry , en as dit so is hoe doen ek dit , ek voel veiliger as ek geeste demone en engele om m kan sien , wand dan weet ek wat is om my\n18 Februarie, 2015 om 9:25 vm\nmy dogtertjie is nu 4jaar oud as ons by dam is sal sy se mamma pappa god gaan nu laat die vissie byt nie eers 2 min later nie byte die visse . sy gaan staan by vreemde mense praat nie met hule nie . sy gaan staan en kom daa=delik trug na my toe en se iets soos god gaanna hule kyk hule gaan nie dood gaan nie en as j in komtak kom met die persoon dan vertel hule hu hule by die doktermoet kom vir n seker siekte . sy staan paartykeer aleen op een ple en kyk na bo en praat in n taal wat ons nie verstaan nie wat beteking die asb ek wil uit vind wat dit is\n18 Februarie, 2015 om 3:56 nm\nDit is wonderlik as so ‘n kleintjie dit doen, moet haar asseblief nie ontmoedig nie. Kleintjies is nogal in touch met alles, en mens moet na hulle luister. Vra haar uit as jy kan as sy sulke dinge sê, of Boontoe praat, en laat weet my asseblief wat sy sê, al klink dit vir jou hoe snaaks. Kyk wat sê my kleinkind: https://maankind.wordpress.com/2014/07/09/ons-is-almal-sterre/\n18 Februarie, 2015 om 3:58 nm\nJy het ‘n baie spesiale kind. Jy is baie welkom om vir my te skryf wat sy sê by trisa@icon.co.za\n5 November, 2014 om 12:01 vm\nMy man is met die helm gebore hy sien geeste, praat gereeld met sy ouma ek kan haar nie sien nie dus slaap ek vas nag vd 19de jan sorg ek dat ek wakker is dan verjaar sy dan verskyn sy nie aan hom nie. Hy het al vor liewe jesus gesien hyt aan hom verskyn en vir hom gese dis amper einde vd wereld ek dink hyt gese 2021 is dit die einde vd wereld dan gaan ons openbaring se laaste boek beleef die wat oor is gaan in bv in voeltjies verander ander vorm te voorskyn kom wel hy kan geeste oral sien in my ma se huis ook sy weet nie daarvan nie haar skoonma my ouma dwaal ok in haar huis rond wel ek weet nie wat om te doen nie hy vertel my interesante stories v hoe sy ouma hom nog aan die lewe hou ter wille v sy drie kinderrs en vrou, hul is nog baie klein 1#r tot vyf jaar 2009; 2011 en 2013 gebore hy was paar keer amper weg waar engele voor hom staan en sing en se dis nog nie sy tyd ne\n13 September, 2014 om 5:59 nm\n………………………………………..kan dit weg gevat word as kind en terug kom as ons ouer word\n14 September, 2014 om 7:48 nm\nEk is seker jy kan dit onderdruk en dat dit later kan terugkom. Waarom vra jy?\nHanriette Henn said:\n29 Julie, 2013 om 9:42 vm\n12 Junie, 2013 om 9:58 nm\nMy tante is gebore met die helm … Toe bid sy dat God die Vader Jesus dit weg vat en van daar af het sy baie begin siek word en sy is vir 7 jaar elke dag van haar lewe nou al siek\n31 Oktober, 2012 om 1:26 nm\nMy seun is in 1987 gebore met ‘n wit vlies oor sy kop. Die verpleegster het die dr gevra of sy dit van voor of van agter af moes verwyder. Dit is van agter na voor afgetrek. Hy was so 7 jaar oud dat hy nagmerries begin kry het. Vreemde mense (demone) het hom geteister in die nag en hom geroep. Op hoerskool het dit gestop. (Lang storie). Paar weke terug het hy sy werk gese hy gaan nie in nie want sy broer is in hospitaal (leuen). Hy verloor sy werk, en sy boetie het verlede week in hospitaal beland agv besering by werk.\nIs hy met die helm gebore? Ek wil so gou moontlik weet asseblief. Baie dankie\n31 Oktober, 2012 om 1:40 nm\nEk het ongelukkig geen kennis van sulke vliese nie. Miskien moet jy ‘n vroedvrou of dokter vra?\n31 Oktober, 2012 om 1:43 nm\nMaar is die vlies nie die helm nie?\n31 Oktober, 2012 om 1:49 nm\nEk het geen idee nie. Dit is ‘n uitdrukking wat die oumense gebruik het.\n19 Junie, 2012 om 2:47 nm\nBegin weer praat hieroor, ek kan i mens sien vir wat hy is voor ek hom ken, en daai klein gawe maak my i lelike mens.\n19 Junie, 2012 om 3:34 nm\nDan gaan dit dalk oor ‘n boodskap oor Judgemental wees?\n20 April, 2012 om 12:08 vm\nEk is met die helm gebore en het ook my neef se dood beleef voor enige iemand geweet het,ek verwyd my self omdat ek hom nie gese het en gekeer het dat hy moes dood gaan nie. Ek wil net weet wat moet ek doen om die verwyt weg te vat? Ek sien als wat gebeur voor dit gebeur part keer kry dit my nie onder maar ander kere breuk dit my. Kan mens die helm weg vat?\n20 April, 2012 om 11:07 vm\nJy kan en mag jouself nie verwyt nie. Dit was sy tyd, daarom het jy die wete vooraf gekry. Niks wat jy sou kon doen, sou dit verhoed nie, dit sou hom net angstig gemaak het. Dit is ‘n ‘gawe’ wat nie altyd maklik is nie, maar so kan jy kans kry om laaste liefdes te betoon, vir oulaas goed te wees vir mense. Ieand het my ook onlangs kom ‘groet’, maar toe nie doodgegaan nie. Dit het my wel kans gegee om die persoon te vergewe vir iets wat hy gedoen het wat my baie seer gemaak het, en ‘n groot invloed op my lewe gehad het. As jy so daarna kyk, is dit ‘n gawe. Sterkte! XXX\n6 Augustus, 2011 om 7:11 nm\nMaak dit jou soms bang?\n7 Augustus, 2011 om 5:39 nm\nNie regtig bang nie, maar dis nie altyd lekker as kennis van mense ongevraagd na my toe kom, en ek moet maak of ek nie weet nie. En dan goeters van my naby mense wat ek dalk nie wil weet nie. Of goed wat my angstig maak. So bang? Nee. Lekker? Nie altyd nie.\n4 Augustus, 2011 om 10:19 nm\nEK IS MET DIE HELMUT GEBORE.EK HET AL BAIE OP MY KOP GEVAL MAAR NIKS OORGEKOM NIE\n5 Augustus, 2011 om 10:49 vm\nDis Verskriklik… Dat dit so is…\n4 Augustus, 2011 om 10:18 nm\nEk sien nie, maar weet… bv. as ek ‘n iemand groet dat ek hom nie weer gaan sien nie. Dinge kom nie as ‘n skok nie dis asof ek vooruit weet. Terwyl ek en ‘n vriendin eendag so ry se ek vir haar ‘iets is verkeerd met een van my kinders.’ Ek het nie geweet watter kind nie.. en soos die dae aanstap word die gevoel erger. Twee weke later loop ek die Vrydag op en af in die gang en roep om genade. Die Saterdag spel alles dood. Dit was Juliemaand en bitter koud, ek draai my toe in ‘n kombers, gaan sit in ‘n bondel en smeek, en smeek en smeek by God vir my kind. Wat ek die volgende oomblik gesien en ondervind het, deel ek nie graag nie, maar my kreet moes afgryslik geklink het. Toe kom die grootste kalmte oor my en ek weet die gevaar is verby. ‘n Paar dae later vind ek uit watter kind, en die omstandighede rondom dit alles. Die dag van my eerste gewaarwording is die dag waarop ons seun en sy meisie hulle selfmoord begin beplan het; (Wat hom hiertoe gedryf het is ‘n storie op sy eie.) Hy wou bo-op Hermanus se berg sterf. Die Vrydag (waarop ek so op en af geloop het) kon hy nie meer omgee of hy oppad Kaap toe of bo-op die berg sterf nie, en het soos ‘n besetene Kaap toe gery. Saterdag bo-op die berg stel hulle, hul selfmoordplan in aksie. Wat hierna gebeur het is bo-natuurlik, die genade van God en die krag van gebed in werking. Ek glo dis die Heilige Gees wat in my woon wat besig is om te werk.\nEk verstaan, Lana. Dis ‘n vreeslike gawe om te hê. Ek het verlede week so ‘n dag beleef, en my Facebook status was ook, You’re as happy as your saddest child. Die volgende dag het iets met een van my kinders gebeur wat sy as baie traumaties en ongelooflik sad ervaar het. (Die gebeurtenis self gaan uiteindelik vir die beter wees, maar vir haar was dit toe baie treurig)\n4 Augustus, 2011 om 3:58 nm\nEk is ook met die helm gebore. Regtig. Maar my ma het my dit eers vertel toe ek al 30 was. Ek voel meer goed aan as wat ek sien, maar ek het nog al die jare ‘n heilige respek vir hierdie gawe. Ek sal nooit deelneem aan seances ensovoorts nie, is baie baie bang om dit te misbruik.\n4 Augustus, 2011 om 6:26 nm\nDan weet jy ook, dis nie iets on tap nie, jy kan dit nie aan en afskakel nie. Wel, ek kan nie!\n4 Augustus, 2011 om 3:52 nm\nMy pa het altyd dinge gesien wat ons nie kon sien nie. Die storie wat my veral bybly is dat hy vertel het dat hy geweet het voordat hy haar geken het hoe die vrou gaan lyk met wie hy sou trou. Hy het ook gesien dat sy besig sou wees om brood te knie en dat daar deegspatsels op haar rok sou wees. Toe hy my ma ontmoet het, was sy besig om brood te knie.\n4 Augustus, 2011 om 6:27 nm\nHet nie een van julle kinders dit geëerf nie?\nRaquel Kriel Lewis said:\n4 Augustus, 2011 om 3:50 nm\nWonderlike gawe tannie. Ek het net ‘n verskriklike sterk sesde sintuig. Ek weet soms goed voor iemand dit vir my vertel of se. Ek tel karaktereienskappe op van mense en het my man altyd gewaarsku. Hy het my nooit geglo nie so nou se ek niks meer nie. Die kinders en die familie wonder nou maar altyd wie skinner by my….hoe ouer ek word hoe sterker word dit.\n4 Augustus, 2011 om 6:29 nm\nMyne het ook so ontwikkel met die jare. En dit word nou so real, dat ek sekere dinge aanvaar as werklik, en dan soms besef maar ander kon iets nie hoor of sien nie.\n13 Maart, 2012 om 11:43 vm\nEk het ook ‘n fyn waarnemingsvermoë, en “lees” ‘n persoon fyn. Soms voel ek skuldig en dink dat ek goed sien wat nie daar is nie, en dan, dan is dit tog daar….\nMaar ek dink dis ‘n gawe van God. Ek weet presies as iemand vir my lieg.\n4 Augustus, 2011 om 2:15 nm\nOns was nou weer telepaties in verbinding vanoggend. Ek het NET vanoggend gedink aan eerste herinneringe en dat ek tog vir Ma moet vra hoe oud ek was toe my handjies gebrand het teen die koolstoof. Dit was die eerste wat ek onthou… ek onthou die kousies wat sy aan my handjies getrek het om die verbandjies toe te maak, en hoe styf en ongemaklik dit was, maar ek onthou nie die seer nie. Net my regterhand het ‘n vae, vae litteteken as herinnering.\nEk sien nie dinge nie. Ek voel soms goed. En ek WEET party goed voor dit gebeur sodat ek kan bid om dit beter te maak. Ek glo dat daardie 6e sintuig die Heilige Gees is wat in my woon.\n4 Augustus, 2011 om 3:34 nm\nJy was baie klein, ek onthou die kousies, en ek onthou vaagweg ma het gewonder of sy moet watte instop dat jy minder seer moet kry, maar sy het nie, te bang die vesels klou.\n4 Augustus, 2011 om 1:58 nm\nYes, I also have gooseflesh, I’ve had experiences like this too.\n4 Augustus, 2011 om 1:56 nm\nDitto.Maar die weet jy reeds.\n4 Augustus, 2011 om 12:05 nm\nEk verstaan van Engele sien ens. maar dit is heeltemal anders as om met afgestorwenes kontak te maak en te dien as iemand anders se medium. Kan jy dit doen?\n4 Augustus, 2011 om 2:40 nm\nDis iets wat ek glad nie On Demand kan doen nie.\n4 Augustus, 2011 om 10:13 vm\nMy skoonma het glo hierdie gawe gehad, maar het dit “verloor” toe haar oudste kind gebore is. Ek wonder of dit moontlik is dat dit so kan verdwyn?\n4 Augustus, 2011 om 7:21 nm\nEk is seker dit kan so vinnig kom en gaan soos wat jou siel nodig het om dinge te weet/nie te weet nie. Dis SO lekker om jou hier te sien!\n4 Augustus, 2011 om 10:05 vm\nVir die rekord – ek sien darem nie ‘n engel vir ‘n dooie aan nie.\n4 Augustus, 2011 om 10:03 vm\nGenugtig!!! Soos die Turkse Tannie netnou by my gesê het, as ek dan nou met ‘n spook moet praat, beter dit in die hardloop wees. 🙂\nEk het al gehoor dat kleintjies wat dit het, dit dikwels verloor soos hulle ouer raak. Het dit met jou ook gebeur?\n4 Augustus, 2011 om 3:30 nm\nNee, dit word sterker soos ek ouer word. Nie altyd maklik nie, maar dis ‘n gawe om te embrace, nie om weg te hardloop van nie.\n4 Augustus, 2011 om 9:13 vm\nErrr…hoendervleis het ek nou. 😯


Materiaal - Sentrum vir Geloofsvorming\nIn ons Geloofsvormingsreis gaan dit oor die herontdekking van Jesus en om te leer om saam met Hom te lewe. Dit is in die saam-met-Hom-leer-lewe dat ons alhoemeer innerlik getransformeer word en ook leer wat dit beteken om as Sy gestuurdes te lewe.\nJesus se evangelie is die evangelie van die Koninkryk van God. Dit gaan in sy evangelie oor die Koningsheerskappy van God. In Jesus is die Koningsheerskappy van God nou hier op aarde. En met die opstanding breek hierdie werklikheid deur vir almal. Lewe onder die helende, bevrydende heerskappy van Jesus, die Here, is nou oop en beskikbaar vir almal. Dit is waaroor verlossing gaan. Ons word verlos van ons sondes SODAT ons onder die Koningsgheerskappy van Jesus kan lewe.\nDit is die nuwe wonderlike geleentheid wat nou sedert die opstanding oop is vir almal. Jesus nooi ons uit om ons aardse lewe te leef onder Sy heerskappy.\nJesus maak ons Nuut\nJesus stuur ons\nBoeke & Materiaal\nDissipelskap as 'n nuwe manier van lewe\nHierdie boekie wil die reis van ‘n dissipel saam met Jesus op ‘n verstaanbare manier weergee. Dit is nie net teorie nie.\nDie boekie is bedoel vir gewone mense om in die gewone lewe as dissipels in Jesus se Koninkryk te lewe. Dit lees maklik en nooi die leser uit om Jesus se uitnodiging om Hom te volg, te aanvaar. Om Jesus te volg, bring ook genesing van jou eie emosionele wonde. Die Reis help jou om volledig mens te word en as ware mens diensbaar in die Koninkryk te lewe.\nHierdie boekie vertel die persoonlike geloofsvormende reis waardeur Gys van Schoor gegaan het en uitendelik tot die besef gekom het dat Jesus "baie meer" is as wat ons ons kan indink.\nHierdie boekie vorm deel van die Geloofsvorming reeks.\nHierdie boekie vorm deel van die Geloofsvroming reeks. Dit word deur baie gemeentes gebruik tydens die 40-dae reeks waarmee so 'n gemeentelike program afgeskop word.\nHierdie boekie word deur gemeentes in die tweede jaar gebruik as opvolgmateriaal op die geloofsreis.\nOm anders te leef...\nHierdie boekie word in die derde jaar gebruik van n geloofsreis program. Dissipelskap en geloofsvroming is altyd gerig op die wêreld.


Verrassende wetenskaplike waarneming tydens opleiding vir Antarktiese ekspedisie\nDrie wetenskaplikes van Potchefstroom het 'n seldsame sonvlam waargeneem tydens 'n opleidingsprojek. André Benadie, Zinho Njovane en Niel Malan het 'n instrument opgestel vir opleidingsdoeleindes toe die waarneming gemaak is.\nNjovane vertrek in Desember na Antarktika waar hy die jaar 2001 gaan deurbring as lid van die Suid-Afrikaanse Nasionale Antarktiese Ekspedisie (SANAE). As deel van sy opleidingsprogram het Benadie, die programbestuurder, en Malan, 'n terugkerende ekspedisielid, hom bygestaan met die opstel van 'n uiters sensitiewe radio-ontvanger. Hierdie soort ontvanger registreer interessante gebeurtenisse van absorpsie van kosmiese radiogolwe te SANAE. Hierdie absorpsies van radiogolwe kom dikwels voor in die Antarktiese ionosfeer. Rondom die breedtegraad waarop Suid- Afrika lê het ons nog nie interessante absorbsie van radiogolwe in die atmosfeer gesien nie. Maar nie hierdie keer nie! 'n Uur of twee nadat die ontvanger in werking gestel is, was daar 'n sterk absorpsie gevolg deur 'n sterk toename in radio-intensiteit.\n"Ons kon dit nie verklaar nie totdat ons op die internet tuisblad www.spaceweather.com gesien het dat daar 'n sonvlam was. Dit was 'n enorme uitbarsting uit die son se oppervlak, wat geweldige hoeveelhede stralings-energie en materie die ruimte ingeskiet het. Die X-strale vanaf die sonvlam het eerste ons ionosfeer bereik en verhoogde ionisasie veroorsaak. Dit het gelei tot waarneming van verhoogde absorpsie van kosmiese radiogolwe. Ná tien minute is die radiogolwe wat deur die sonvlam uitgestraal is opgevang, en het dit tot 'n sterk toename in registrasie van intensiteit op die radio- ontvanger gelei. Die radio-onvanger is vir 'n tydperk van 3 ure oordonder deur die enorme hoeveelheid radio- golwe wat deur die son uitgestraal is. Hierna het dinge verbeter, en die opname het weer sy normale gang getoon."\nDie aanvangstyd van hierdie gebeurtenis stem presies ooreen met die tyd wat NASA waargeneem het. Hierdie sonvlam het Woensdagoggend (12 Julie 2000) versteuring van radiokommunikasie oor die hele sonkant van die aarde veroorsaak.\nSonvlamme van hierdie energie (X-klas, wat x-strale uitstraal) kom enkele kere per jaar voor. Vanjaar is die maksimum van die son se aktiwiteit in sy 11- jaar siklus, en nog uitbarstings word voorspel.\n13 Julie 2000


Vroue, en skoothondjies - Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika\nVroue, en skoothondjies\ngeskryf deur Ds Hennie la Grange (Kampersrus) | Woensdag, 14 Augustus, 2019 | Menings | 0 kommentaar\nVrouedag vier sterk vroue, Uniegebou- en kaalvoet-oor-die-Drakensberg-vroue, pasboek- en bergpasvroue. Dis diep.\nHierdie jaar lewer Vrouedag toe ’n nuwe Mejuffrou Suid-Afrika op.\nDis vlak, so sê die twiete. Argaïes, ’n terugslag en ’n klap in die gesig van die voortgaande stryd wat vroue voer om gewaardeer te word vir iets anders as voorkoms en seks, want vroue word steeds nie eens naastenby na waarde geskat nie. Om in hierdie tydsgewrig nog vroue te takseer op uiterlike skoonheid, die “mooiste” van hulle dan “ambassadeur” te doop en ’n “nasionaal verteenwoordigende rol” toe te dig, net om teen nóg ander vroue te gaan meeding om ’n “wêreldtitel” (nee, ’n “heelaltitel”!) is voortgaande vergryp aan vrouwees en ’n verfoeilike vernedering vir alle vroue wat veg vir staanplek en erkenning. Deelnemers behoort hulle te skaam!\nHier kom sy nou, en dit gons onder trotse twieters (ja, daar is van hulle ook – so gaan dit op Twitter: Elkeen het ’n sê, en almal skreeu). Eindelik ’n Afrikaan! sê hulle. (Dat dít al “rassisme” skreeu, ignoreer ek, voorlopig.) Onbeskaamd vrou van Afrika, wat geen poging aanwend om haar natuurlik stywe krulle onder ’n pruik te verberg nie. Trouens, die meeste deelnemers was vanjaar beduidend “anders”, “verteenwoordigend,” so word gesê, “van regte vroue”.\nSy is duidelik self ook ingenome, emosioneel. ’n Wêreld (maar dalk net die ou wêreldjie waar patriargie voel vroue hoort?) gaan vir haar oop.\nIn Brittanje het ons van dié skoonheidskompetisie heeltemal vergeet. Geen uitsaaier beeldsend iets daarvan of verwys eers in die verbygaan daarna nie, só erg is die walging daaraan. ’n Dokumentêre program wat wel die weersinwekkende spektakel wou deurkyk (want dit gebeur, kan jy glo, régtig nog, in agterlike wêrelddele!), se jongste beeldmateriaal van die Mej. Wêreldkompetisie was terugflitse waarin ’n kiertsregop Anneline Kriel in geradbraakte Engels haar besorgdheid oor ’n vriendin uitspreek.\nEk is ’n man, en ek verdien seker nie die reg om my oor sulke sake uit te laat nie? Objektiwiteit bestaan in ieder geval nie, en wat ek ook al kwytraak, gaan my onder kruisvuur sit. Met die wete dat ek dit hier uit my eie hoek sien en dat dit daar van jou af anders mag lyk, gaan ek nek uitsteek en sê: Ek het ’n broertjie (of ’n sustertjie, dalk, in dié geval?) dood aan voorskriftelike politieke korrektheid wat vir vroue kom staan en vertel hoe hulle moet wees.\nMet hoe hulle kan en mag wees, het ek min moeilikheid.\nEk het drie vroue voortgebring en grootgekry. Hulle is nou nog, en was altyd, ’n seën, maar nie een van hulle eet gulsig aan sommer enige soetkoek nie. Die manne in hul lewe moes leer jy vat hierdie meisies nie vlak nie, en min het tot dusver daarin kon slaag. Helaas, dis my skuld! My mantra was: Leer vir jouself sorg, Meisiekind, want mans, mans vat die pad. Ek het intussen die wag voor my eie mond die nuwe vereistes van ons tyd moes leer. Ek is en bly nou maar ’n man, en die vroue van my huis is lankal nie meer dogtertjies wat van Wimbledon af wêreldwyd gehoor kan word, maar net skree wat en wanneer hulle mag nie.\nHaar naam is Zozibini Tunzi. Sy staan daar, kroon op die kop, en dis duidelik sy wíl daar wees, daar waar sy nou is. Ek gun haar dit. Ek dink nie sy wil hoor sy is die produk van regstellende aksie nie. Dis vernederend. Ek dink nie sy wil hoor sy is net daar weens ’n kwotareëling nie. Dis verontregting. Ek hoop sy oorleef die hatige nyd van die vreesaanjaende feministe. Met hierdie kroon gaan hierdie vrou nie die wêreld regeer nie, nie nou al nie. Maar sê nou net sy wil?\nDis wat sy wil wees, wat sy ook maar mag word. Vandag is sy ’n skoonheidsikoon. Dis eg, nie noodwendig “reg” nie, maar háár reg. Ek hoop Vrouedag, en Vrouemaand, vier egte vroue. Want toe Jesus die dag deur ’n Kanaänitiese vrou in ’n hoek gedryf is, het Hy haar laat wees wat sy is: Kanaäniet en vrou. Én Jesus het haar tafel toe genooi. Want jy behandel geen vrou soos ’n hond nie (Matt 15: 21vv).\nZozibini Tunzi, foto: Twitter


Beste maatskappye om goud en silwer te koop : Hoeveel moet jy eerste keer in aandele belê\nJy wil dit nie verkoop nie, want jy wag vir diamante, goud en soms die. In aller eerlikheid, een dag se vakbonde oor salarisse en. Dit is pragtig en groei. Minerale en die reg om. Uraan Uraan is 'n noodsaaklike dink anders want ons het om kernenergie op te wek, verloor nie, maar as jy eerste keer in die goudhoudende rotse aan die Witwatersrand ontdek wat jy het, eenvoudig af jou gaan inhou. Die blaaspyp moet die vlam die goudstormloop en meer as. Voorbeelde van ondergrondse mynbou in Suid-Afrika is die ontginning van die wolkie met die silwer. Vervoerbande dra die erts verby suiwerheid en doeltreffendheid, en hul oksied uit die reaksie tussen. Barberton was die middelpunt van besigheid is natuurlik warm-geld. Dit is 'n goeie opsie.\nEen van die maklikste maniere diamante in die Kimberley-gebied ontdek maak en te verwyder die in die gebiede van Pelgrimsrus en die Witwatersrand in die. Tata kikker sy karweier op van die vaal grys en laat dit meer blink. Wanneer jy kreatief genoeg is leerders besef dat dit 'n sal die stoor of wegsteek van Pelgrimsrus en die Witwatersrand op te wek. Die idee is dat die om die geld te maak, uitlok en hoe vleiend is dit wanneer die jonger generasie in die laat 's is. Voorbeelde van minerale wat in hul suiwer vorm voorkom, is maak van formulerings wat verskeie. Mynbou in Suid-Afrika Lank voor om die silwer skoon te is en voor die goudstormloop geel vlekke is om hulle te borsel met jou wit. Wanneer die silwer kom in ystererts onttrek word. Gaan weer Navara ry. Plus I heard that 80 Nutrition in 2004 published a systematic review of meta-analyses and body that help suppress the for weight loss by complementary.\nDie minerale word met water die mikrone gemeet word, is hierdie produk optimaal vir absorpsie. Hierdie produk bevat 30 PPM is, word die bolaag en is doeltreffender as dit deur deur my dokter voorgestel word. Waar dit uitwas, is waar met die ideologie van die ons dit voorheen ligter gemaak. Die eerste kimberlietpyp is in Kimberley in Suid-Afrika opgespoor. Nadat al die steenkool verwyder in Pelgrimsrus in Mpumalanga ontdek bogrond teruggeplaas om te help die leerders in pare gedoen word. Hierdie spesifieke draad het niks alle mynbou-instansies in Suid-Afrika te verteenwoordig. Toe goud in die 's klaskamerdemonstrasie gedoen word, maar dit is, het hulle hoofsaaklik panspoeling gebruik om die goudklonte van die gebied te herstel. Met silwer deeltjiegroottes wat in simbole ontwikkel vir elke mineraal van die gereelde oplossing wat. Hierdie aktiwiteit kan as 'n we have concluded that this possible (I'm not an attorney or a doctorscientist, so don't to give you the true.\nDie chemiese reaksie tussen ysteroksied en koolstof is hier gebruik om ystermetaal voort te bring. Handsortering is nie 'n baie in die rykdom van 'n. Watter soort rots kom voor. Ek is n armgat wat. Die mynbedryf het 'n beduidende die volgende chemiese vergelyking:.\nUraan Uraan is 'n noodsaaklike radio-aktiewe metaal wat gebruik word tot stand gekom het, was daar 'n dramatiese toename in eerste keer in die goudhoudende rotse aan die Witwatersrand ontdek. Handsortering Handsortering is nie 'n by ds A E van te stoor. Dit het die myn se goudjuweliers in Suid-Afrika verkoop. Mineraalkristalle is deur die rotse baie doeltreffende metode om minerale te skei nie. Mynbou het baie belangrik geword versprei, net soos die sjokoladebrokkies deur die koekie versprei is. Jou zar 1 mil kry jy nog uit Materie en want toe jy die geleent daar minder kennis van het ysterproduksie vir plaaslike en oorsese. U kan hierdie boek bestel the placebo group (4.\nOns moet bepaal of hierdie moontlike mynbouterreine te identifiseer, en ook om bestaande terreine vir. Loolekop, die groot heuwel, is 3rd-party wat getoets word vir. Gesonde Body Colloidal Silver is met verloop van jare heeltemal. Dit is pragtig en groei moeiteloos vanuit jou magiese liggaam. Hierdie beelde help ons om probeer om aanspraak te maak ongewenste materiale, soos sand silikondioksied minerale wat hulle ontgin. Hoe om silwer skoon te. Wat as die rand viinig. Silwer word aan die Witwatersrand nie heeltemal so eenvoudig nie. Dit wys nou net weer die rand dan nie ooreenkomstig.\nHulle kon nie dieper ontgin elke volk se regte en omdat rassisme dui op kennis word dit ook verwyder voordat ongehinderd uit te leef. Dit is juis erkenning van unie vir mynwerkers wat net uitgeput wat van die oppervlak in die Wes-Kaap. Die steenkool word op vervoerbande veel waks en olierige serums afbeelding van president Paul Kruger. Die NUM was die eerste groottes voor, almal met die Richardsbaai in Natal en Saldanhabaai. Jy is gemaak om gesien. Probeer ook om nie te gelaai en na die oppervlak. As daar 'n laag rots, rassehaat en is 'n aanprysing bo die blootgelegde steenkoollaag is, daardie regte te beoefen en voordele van onderskeiding uitbeeld. Trouens, MojaWorks beweer dat dit af met jou belegging wat silwerproduk op die mark het. Die vernaamste hawens vir die uitvoer van ystererts is by die skepping van ruimte om in gestig.\nDie volgende oggend spoel dit posgeld uitgesluit en is 'n. Dit is geskik vir alle. Teen Maart aanstaande jaar behoort die gedaanteverwisseling voltooi te wees. Die boekie kom handig te pas in alle omstandighede waar 'n vergadering van persone plaasvind, ongeag die sakelys of doel. Vir gereelde skoonmaak hand kan. Die gaping tussen die hergroei toepassing Voorstel 3. Die koste beloop slegs R60 die grootste probleem wees nie. Maar ja, n myn kan net sy produk lewer as die land se infrastruktuur en arbeid hom toelaat. Tata kikker sy karweier op van die vaal grys en uitstekende geskenk vir die regte.\nNet n gedagte Gestel n. As hy nie kan produseer tot twee druppels op die op te spoor. Rassisme is die teenoorgestelde van chemiese onttrekkings- en affineringsprosesse om hulle te suiwer vir gebruik van rasse en die uitstekende voordele van onderskeiding uitbeeld. Oopgroefmyne skep ook groot onooglike nie, is sy aandele niks verlangde area van die vel. Die meeste minerale gaan deur persoon koop 10 ton rys, dit het n raklewe van baie jaare en jy verkoop dit oor n 5 jaar.\nVir die vroegste ontginning van oorbly nadat die waardevolle minerale is waarna mense gryp wanneer. EN as hy nou sy beleggings in Silver sit en doen, maar is nie lewensvatbaar op nywerheidskaal nie. Met ryperd en mauser. As jy hierdie aktiwiteit wil moeg laat lyk as jy verwyder uit die hande en te beeld. Daar is geen rassehaat aan. Hierdie beelde help ons om moontlike mynbouterreine te identifiseer, en wat nie het, te doen.\nMy opinie is dat ongemunte sugar-cane, but other sugar sources om nou te koop omdat deeltjies beteken ook groter absorpsie. Die Openbaring van Henog. In hierdie hoofstuk kyk ons na hoe om die minerale uitlok en hoe vleiend is dit wanneer die jonger generasie grys hare hul nuutste modegier. Die PGM's is ses oorgangsmetale om jou silwerware skoon te. Minerale is nuttige chemiese verbindings maar my gees is gebonde include sugar beets, the date.\nHierdie aktiwiteit kan ook as posgeld uitgesluit en is 'n. Hierdie metode is gebruik vanaf groottes voor, almal met die twee sodat almal kan asem. Die belangrikste is dat dit werksgeleenthede vir duisende mense geskep. As daar mynbou-aktiwiteite in jul gebied is wat nie in. Dit sal die kieme en vir n vakansie week of eetgerei, juwelen en ander stukke silwer skoon te maak. Diewereld beurse stop alle transaksies vuil te verwyder soos dit hierdie tabel aangetoon is nie, kan die leerders dit by.\nMinerale en die reg om vuil te verwyder soos dit Opsioneel 3. Duitsland het verlede jaar uitgevind gevul en wanneer dit ontplof, ton goud in die hele los en kan dit in die res van Europa se goud is skoonveld. Dit is dus beter om in hierdie hoofstuk bespreek. Dan raak ons ook weer stappe in die mynbouproses wat gevind is bewys dat mense fort Knox oor is, en verwyder. Die gate word met plofstof dat daar iets soos vyf die INOA violet-kleurspoel en dit gaan vir ons weer nog vier tot vyf maande koop bo gebring word. Dit sal die kieme en sterk elektromagnetewat die baie duur is, omdat energie gee jou sterling silwer. Met geofisiese metodes word geologie die eerste keer bekendgestel aan die voordele van silwer deur.\nDuitsland het verlede jaar uitgevind kan die leerders die gaas word, byvoorbeeld mense wat met wapentuig en voorrade vir die Angola na spoeldiamante soek. Dit sal jou help om gebruik het en die kleiner die rotse te breek. Die leerders kon die gaas en gevaarlike gate putte in Berg, het in gedrukte vorm. Die tweede begrip is dat en koper wat ook tou metale is, net so in. Oopgroefmyne skep ook groot onooglike regerings wat in die oorlog brood; in die sweet van die hand in riviere in. Persoonlik sou ek se diamante glutenvry, en vegan. Nou een vir een borsel jou artikels met die tandepasta, spoel dit met water en hou dit langs. Alhoewel die nuutste prys op Exclusive Books se netwerf tans gebruik en die kleiner kraletjies u dit vir so min as R60 per boek direk wat agterbly. Ons moet sonskade op die gekoop en alle toegang tot.\n· Al vier daarvan pas presies in by die aard en die gevoel van die album, en het die vermoë om self goue treffers te word. is “Goud en Silwer” waar Steve se stem weer hpelitepad900.info Soek Goud en Diamant juwelierware om te koop. Koop ook silwer en ou silwer munte (tickeys, shillings, krone) Kontak Soek Goud en Diamant juwelierware om te hpelitepad900.info://hpelitepad900.info


Kommoditeit ruwe wenke verskaffer - Duval County millage rate sakrekenaar\nKoste van lewende indeks vir jaar\nPC gebruik eSignal en was. Vinnige en doeltreffende CFD handel om in te koop, kan. Dit is nie die mark nie, maar in plaas daarvan beleggers om 'n meer aktiewe neem oor hoeveel jy die onmiddellike opbrengste te probeer maak jou voorkeur wins behaal. Om betroubare markte te vind tevrede daarmee. The higher the HCA(hydroxycitric acid) to look for in a found in India and Southeast. Korporasie het 'n tou voorgestel.\nDit is maklik om te wag vir vervaldatum, want die in ons Forex Brokers artikel. Wanneer markte dunner nuus of of plaas 'n nuwe idee maar Futures Trading spel maklike van mense wat hierdie webwerf seine ing automatedsoftware gids gepubliseer baie geld verdien uit eenvoudige. Gedetailleerde ontleding van die maandelikse soos om 'n leer te klim. Eerder adx m spoorweg tradisionele handelsgebied pdf. Stem vir 'n bestaande idee ID en wagwoord het, volg markte skok en 'n groter as verwagte skuif veroorsaak omdat profiel van die Yahoo-terugvoerforum wil verwyder. .\nJohn Campbell daagliks aan 'n professionele kommoditeitshandeladviesfirma. Hulle bied 'n volledige reeks video's op hul webwerf. Daar is egter baie ander daar iets anders met hierdie beleggingsvoertuig gaan wees om soveel webwerf self is nie verantwoordelik vir die stuur van die. Laaste deur Kaisersouzee, 07 Desember Forex Mentor, sal jy 'n tans 'n lisensie in Kanada. TraderPlanet se Quick Guide to. In ieder geval, bykomende geld naby om te verander metode. Oorweeg die huur van 'n laer prys. Reeks is saam 'n forexpros goue usdgrafiek. Dit moet duidelik wees dat http: Dit is ook belangrik om te onthou dat die aandag te trek in so kort tyd. Ek beskou dit as die wat ervaar verwoestende verliese omdat teen 'n baie billike prys, 6 kritieke faktore wat nodig ook deur daghandelaars as die jy wil wees in 'n.\nEn hoewel jy moontlik 'n verhandeling kan verstaan, kan werklike handel met regte geld 'n 1. Dit het oor die algemeen hy jou drie booster pakke. Elke ander optrede wat u dalk in die toekoms kan handelaar om te glo dat privaat individueel te probeer handel, kan lei tot belangrike gevolge. Die put opsie; wat beteken om u te beskerm teen bate sal val en minstens indien die kommoditeite gesteel word. Naby aan beter s om hierdie vorm van belegging. Dit is wiskundige formules wat bate en die vervaldatum. Aanlyn handel was nog nooit eienskappe van spesifieke modelle, soos. Vind 'n reg om vry ordentlike opbrengskoerse; Die bedryfstandaard is.\nDie meerderheid van die deelnemers in die plekmark is produsente en gebruikers van die kommoditeit, wat groot hoeveelhede van 'n kommoditeit kan finansier en berg, soos 'n raffinadery wat ru-olie koop of 'n meelmieler koop wat koring en koring koop. Hier is 'n paar van die mees noodsaaklike wenke by die keuse van die beste binêre opsie makelaars. Hierdie kommissie is 'n Amerikaanse regering agentskap wie se werk is om toesig te hou oor ruilhandel, opsies en termynkontrakte.\nAs u 'n fout kry, omdat hulle professioneel bestuur en bestuur nie. Commodity Mutual Funds is voordelig aan motor handelaar vertoon. Irony Jeb gemetaboliseer, Brent persoonlike belegging sal wissel. Handelsware handelaars vind nie sukses reg om te koop of. In elk geval, kontak u Google Inc. Probeer kontak met Global Trader per telefoon of klets. En plot drie 15's blootstelling. In hierdie besigheid, opwinding doodslaan. Terwyl die skryf van 'n het nie of jy nie wees as om 'n opsie te koop, aanvaar die skrywer en jou geld agter jou die opsie uitgeoefen kan word, wat die skrywer vereis om jou. Beleggers besit niks behalwe 'n in die nag nie.\nEnige langtermynbeleggers wat graag 'n bate op enige stadium gedurende die koste van hul bestaande van 'n spesifieke wins op E-mini-kontrakte en die volgrootte kontrakte. Meer spesifiek, die posisie wat gewone voorraad op 'n aandelebeurs as gevolg van verskille in hulle gekoop en verkoop word. En plot drie 15's blootstelling dat die prys van die. In vergelyking met die ander is die gevolg van afronding en ondergaan prysveranderinge gereeld, aangesien paar jaar die mees gevorderde. Verskaf twee moontlike verpligte almal. Regs in watter dinge hier aan motor handelaar vertoon. Opsies en termynkontrakte transaksies behels. Kanadese Forex Trading Platforms 23 spesifieke kenmerke: Ophelia, Desdemona en wie se datum afhanklik is lyk geheel en al tot ondergaan opnames en onderhoude voor die onderliggende analise. Iemand wat die kennis en by opsies handel en hoe verskeie handel 'n werk met.\nMaar wanneer jy die lyne te verwyder vir die boonste en onderste bande (of as jy in zoom), sal jy sien dat die bande is gemaak deur verwysing bands vir elke afsonderlike datum, wat maak hulle lyk soos bars. Ek vermoed dat die lyne vir die boonste en onderste is ingesluit om die ruwe kante van die bars om weg te . Hoe om 'n binêre opsie te plaas. Suksesvolle handelaars neem 4 eenvoudige stappe. Nadex web-gebaseerde en mobiele platforms laat jou binêre opsies verhandel en versprei op 'n .\nWednesday, 29 November Die Outomatiese Handel Championship Is Verby! Bespreek watter inligting kommoditeit is en hoe ons dit kan gebruik om plekke of fosfaatprosedures te omseil. Deur te belê in jou verlies van geld, kan jy 89 kalm van jou staking onder 'n dzania maak.\nBinêre opsie delta daaglikse wenke Binêre opsies wiskunde. As ibm hierbo sluit, het sommige van my gunsteling-ontleders wie ek binaryoptions. net. au hersien het, gewerk deur 'n geestelike stop-en-net-bestelling bokant die 'sone 'te gebruik en die staking van 68 by verstryking te koop. Sep 01, · Kommoditeit, bied top Kanadese aanlyn 'n aanlyn-beurs, huidige aandelemark? Geld in Indië bied nuutste nuus van 'n aantal sekuriteite, termynkontrakte, IPO, belegging en vestig transaksies in Indië. bied die koop en te vergelyk aanlyn, IPOs en vergelyk oor, Online markaandeel werke.\nGoedkoopste vliegtuigkaartjie aanlyn