06.05.2019 20:35 0 3995\nМаданият вазирлиги биринчи ўринбосари Озодбек Назарбеков рус тилига расмий мақом беришни талаб қилиб чиққан бир гуруҳ «ўзбек зиёлилари» ҳақида ўз фикр-мулоҳазаларини билдириб ўтди.\n«Шу кунларда шууримни қамраб олган оғриқли бир ўй менга тинчлик бермай қўйди. Мулоҳазаларимни изҳор этиш истагига туртки бўлган воқеа — айрим «ўзбек зиёли»ларининг рус тилига расмий тил мақомини бериш таклифи билан чиқиши бўлди. Тилимиз 1989-йил, мустақилликдан икки йил муқаддам ҳурлик даражасига эришди. Бу осон кечмаган буюк бурилиш эди. Орадан ўттиз йил ўтиб, кутилмаганда давлат тилига шерик сифатида бошқа бир тилни расмий тил даражасига қайтариш таклифи мени ниҳоятда ҳайрон қолдирди. Балки бу ижтимоий тармоқларда учровчи сафсатадир, иғво тарқатишни истаганларнинг яна бир уйдирмасидир ҳам, деб ўйладим. Афсуски, рост хабар экан.\nЎйланиб қолдим, биз йиллар давомида тилимизга лоқайд бўлиб келдикми? Она тилимиз учун етарлича жон куйдирмадикми? Тилимиз истиқлолимиз гарови эканини бот-бот таъкидламадикми? Балки кимларгадир уни эгасиздек кўрсатиб қўйганимиз учун ҳеч иккиланмасдан бошқа бир тилнинг унга шерик бўлишини таклиф этишаётгандир? Ахир давлатимиз истиқлолга эришгач, тилимизга эътибор кучайди. Ўзбек тилини юртимизда нафақат давлат тили ва расмий тил сифатида, балки фан тили даражасига кўтариш учун қанча меҳнат, қанча ижод, қанча вақт кераклиги ҳеч биримизга сир эмас. Бугунги кунда орзуимиз ҳам, мақсадимиз ҳам — шу.\nТўғри, жамиятимизда фикр ва сўз эркинлиги мавжуд, аммо «расмий тил» ҳақидаги таклиф халқимизнинг нозик ҳислари, қудратли миллий ғурурига тегишини чуқурроқ ўйлаб кўриш керак эди. Мамлакатимизда ҳеч бир миллат камситилмайди ёки ўз тилида сўзлашишига монелик қилинмайди. Аксинча, бошқа миллатларнинг тили ўрганилади, куй-қўшиқлари тингланади, адабиёти ўқилади, фильмлари томоша қилинади, миллий маданият марказларига эътибор қаратилади. Зеро, тилни она каби севиш кераклигини халқимиз жуда яхши тушунади. Тилини қадрлаган, бошқа тиллардан ҳеч ками йўқлигини исботлаган Навоий бобомиз олти асрдирки, бежиз улуғланмайди. Ваҳоланки, Навоий яшаган даврда тилимиз ҳозиргидек юксак мақомда эмасди. Мир Алишер Навоийдек шоир ва амир, сўфий ва донишманднинг саъй-ҳаракатлари мангуликка татийдиган буюк хизматга айланганини наҳотки кўрмаяпмиз? «Араб тили — илм-фан учун, форс тили — ижод учун, туркий (ўзбек) тили — кўчадаги муомала ёки ҳарбий қўшин тили» деган тушунчаларга барҳам берилганига неча асрлар ўтибдики, яна шунга ўхшаш муаммога дуч келингани одамни оғир ўйга толдиради. Шу ўринда яқин тарихдаги жадидлар жасоратини эслаб ўтайлик. Ўша қалтис даврларда она тили ва миллий маданият учун улар ҳал қилувчи аҳамиятга молик қаҳрамонликлар кўрсатишиб, бугунги тилимиз ва маданиятимиз ривожига ҳисса қўшишди. Агар улар ҳам ҳозирги айрим «зиёлилар» каби иш тутишганида, қанчалар катта зарар кўрган бўлишимизни тасаввур этишнинг ўзи даҳшат. Ўша даврнинг асорати сифатида яқин-яқин йилларда ҳам одамларнинг тилимизни бузиб гапириши сезилиб турарди, «Областга бориб, председателга звонок қилдим, у студентларнинг обшежитида экан», деб чала тилда гапирувчилар ҳар қадамда учрарди.\nМиллий ғурури бор одамдан ҳеч қачон бундай таклиф чиқмаслигини ўйлаб юрак-бағри куяди кишининг. Паспортидагина ўзбек бўлиб қолган ва ҳамон руҳан мустақил бўла олмаётган, реал ҳаётда эса бегона тилда сўзлашувчи кишиларнинг мақсади, эҳтимол, ўзлари учун қулай тилни расмий тил даражасига олиб чиқиш, ўзлари каби тилини унутган авлодларни вояга етказиш бўлса бордир, аммо Темурийлар, Навоийлар, Бобурийлар авлодлари учун бу ҳақорат эканлигини ёддан чиқармайлик. «Рус тили бизга бегона эмас» дейишди. Нафақат рус тили, форс тили ҳам, динимиз тили бўлмиш араб тили ҳам бегона эмас! Миллионлаб одамларимизнинг исмлари аслида арабча ёки форсча. Балки рус тилдаги манбаларнинг кўплиги, бу тилни билиш кўплаб бошқа халқлар билан мулоқот қилишга восита экани, собиқ шўролар даврида — етмиш йил бир мамлакат бўлиб, битта давлат тилида иш юритилгани шундай таклифга доялик қилгандир? Аммо бугун ҳар бир давлат ўзи мустақил мақомга эга ва иш юритишда ҳам ўз тилидан фойдаланади. Аслида собиқ иттифоқ даврида ҳам айрим республикаларда ўзга бир тил эмас, ўз она тилининг мақоми устун қўйилгани бугун ҳеч кимга сир эмас. Эҳтимол, собиқ тузум даврида рус тилини билиш кўплаб манбаларга йўл очгандир, у даврларда интернет бўлмагани учун кутубхонадаги китоблар асосан рус тилида бўлгандир, ҳозир-чи? Бутун дунёдаги исталган манбани уйда ўтирган ҳолда ўқишнинг имкони бор. Балки етмиш йил тугул, ундан анча кўп муддатдаги араб ҳукмронлиги давридан сўнг ҳам халқимиз ўз тилига кўпроқ эътибор бергани, форс, араб тилларига ҳам ҳурмат сақлаб қолганини эслаш керакдир? Биз исломни абадий севамиз, чунки, алҳамдулиллаҳ, мусулмонмиз, аммо араб халифаликларининг неча юз йиллик ҳукмронлигидан сўнг ҳам ўз тилимизни миллатимиз тили дея сақлай олдик-ку!\nЯнгиланаётган Ўзбекистон даврида хоҳ давлат тили шаклида, хоҳ расмий тил шаклида ўзга бир тилга мамлакатнинг асосий аҳолиси сўзлашадиган тил билан баравар мақом (аслида устунлик!) беришни таклиф этиш қалтис қадамдир. Яъни бу таклиф тилимиз тараққиётига аксинча таъсир ўтказиши турган гап. Бунда ҳар бир давлатнинг, халқнинг мавжуд шарт-шароит ва ижтимоий-психологик ҳолатидан келиб чиқиб, қарор қабул қилиш тўғрироқ бўлади назаримизда. Дунёнинг иккита давлат тили, бир нечта расмий тиллари мавжуд мамлакатларига қолип асосида кўр-кўрона ёндашишнинг ўзи нотўғри. Ўз тилини менсимаслик, бошқаларнинг тилини устун деб ҳисоблаш, машаққат билан эришилган давлат тили мақомига раҳна солиш, бу – миллий ғурури сустлашган инсонларга хос бўлган иллат эмасми?\nЯқинда Термизда ўтказилган I Халқаро бахшичилик санъати фестивали, ўтган йили ўтказилган мақом фестивали, «Бойсун баҳори», булардан ташқари тилшунос ва адабиётшуносларнинг қанчадан-қанча дастурлари, тадбирлари аслида она тилимиз ва миллий маданиятимиз равнақи йўлида ташкил этилган эмасмиди? Умуман олганда, тил ва миллий маданиятни бир-биридан айро тасаввур қилиб бўладими? Ачинарлиси, Ўзбекистонда рус тили расмий тил бўлиши керак, дейилган таклифга айнан маданият арбоблари ҳам имзо чеккани...\nСўзим охирида шуни айтмоқчиманки, ўзбек тилига давлат тили мақоми берилиши худди давлат рамзлари каби ўзининг мустаҳкам ўрнига эга бўлиб улгурган. Бу бизга берилган улуғ неъматдир. Уни энди ҳеч ким ўзгартиролмайди, бунга ҳақли ҳам эмас!»\nМаданият 16/06, 14:04\nОзодбек Назарбеков яна бир лавозимни эгаллади


Google'нинг 4 ва 2 оёқли роботлари Toyota'га насиб этиши мумкин\n14:56 / 30.05.2016\nAlphabet холдинги таркибига кирувчи Google компанияси Boston Dynamics роботлар ишлаб чиқарувчисини сотмоқчи эканлиги икки ҳафта илгари маълум бўлган эди. Энди унинг харидори ҳам аниқланди - бу Япониянинг автомобиль ишлаб чиқарувчи Toyota компанияси.\nBoston Dynamics компанияси зооморф ва антроморф роботларнинг турли имкониятларини намойиш этувчи видеотасмалар ҳисобига кенг оммага танилди. Ижтимоий тармоқларда бу ҳатто "механик укаларимиз"га нисбатан ғайриахлоқий муносабатларда айбловларни юзага келтирди.\nTech Insider нашрининг маълум қилишича, Boston Dynamics харидори сифатида Toyota Research Institute автогигантининг бўлими иштирок этди. Келишув суммаси ошкор қилинмади, сотувнинг ўзи эса деярли ҳал қилиб бўлинган.\nTRI 2015 йилнинг ноябрида сунъий интеллект ва робот техникаси соҳасидаги ишланмалар учун яратилган. Boston Dynamics собиқ ходимининг айтишича, аслида ишлаб чиқарувчи Toyota муҳандислари билан яқиндан ҳамкорлик қилишга аллақачон тайёрлиги боис "дўстона харид" амалга оширилади.\nШунингдек, Toyota Research Institute бош директори Гилл Пратт аввал Boston Dynamics бош директори Марк Рэйберт билан Массачусетс технология институтида бирга ишлаган. Уларнинг Рэйберт томонидан 1968 йилда асос солинган лабараторияси юрувчи механизмлар яратиш билан шуғулланар эди. Бундан ташқари, охирги пайтларда Boston Dynamics'нинг бир неча ходимлари TRI'га ишга ўтишган.


Қирғизистонда Сталинга ҳайкал ўрнатишмоқчи\nБишкекда Сталинга ҳайкал ўрнатмоқчи бўлган ёш коммунистлардан бири.\nҚирғизистон Комунистлар партияси Иосиф Сталинга ёдгорлик ўрнатиш учун аҳолидан имзо ва пул йиғишни бошлади. Сталин ҳайкалини ўрнатиш ташаббуси Қирғизистон Коммунистлар партиясининг ёшлар қаноти томонидан кўтарилган. Улар ёлгорлик макетини тайёрлаб, ҳайкални пойтахт Бишкекдаги “Ёш гвардия” боғкўчасида ўрнатишни режалаштирган.\nЁш “сталинчилардан” бири Жалил Жапиев Сталинга ёдгорлик ўрнатиш ташаббусини бир неча минг одам қўллаганини айтди:\n- Ҳозир имзо йиғаяпмиз. Одамлар келишаяпти.Уч - тўртмингга яқин имзо йиғдик. Кўпроқ оддий нафақахўрлар 50-100 сўмдан беришаяпти. 500 сўмдан 1000 сўмгача берганлар ҳам бор. Худо хоҳласа ҳайкални Сталиннинг туғилган кунида,яъни 21-декабрда очишни режалаяпмиз, -деди Жалил Жапиев.\nКоммунистлар ташаббуси жамоатчилик орасида баҳсларни пайдо қилди. Интернет фойдаланувчиларининг кўпчилиги ўн минглаб қирғизистонликларни репрессия қилган режим раҳбари Сталинга ёдгорлик ўрнатишни манқуртлик сифатида баҳолади. Шундай фикрдаги қирғизистонликлардан бири таниқли жамоат арбоби Эдил Байсаловдир.\n- Сталинга ҳайкал ўрнатамиз дейиш – қирғиз халқига хиёнат қилишдир. Бу миллий, давлат ғоясининг йўқлиги сабабли бўлаяпти. Бир сўз билан айтганда бу манқуртликдир. Сталин репрессиялари бизда катта масштабда бўлган. Ҳар бир қишлоқ, ҳар бир бригададан одамлар отилган. Ўн минглаб одамлар сургун қилинган, ўлдирилган. Биз бунинг барчасини унутиб, 138 кишинигина эслаяпмиз, -дейди Эдил Байсалов.\nБайсалов постсовет мамлакатларида Ленин ҳайкаллари бузилиб, совет-тоталитаррежимини ҳалқ аллақачон эсидан чиқарганини қўшимча қилди.\nАйни пайтда, Қирғизистон парламенти депутати, коммунист Исҳак Масалиев ёш "сталинчилар" ташаббусини қўллайди. У ёдгорлик учун ўз ҳисобидан маблағ ажратишга ҳам тайёр. Масалиев Сталинга ҳайкал ўрнатиш зарурати сабабини қуйдагича изоҳлайди.\n- СССР ташкил этилаётганида Қирғизистон ССРнинг пайдо бўлишида Сталиннинг хизмати жуда катта бўлган. Қозоғистон ва Ўзбекистоннинг ўша даврдаги ерларини Туркистон давлатига айлантириш ҳаракатлари бўлган. Бироқ Сталин шахсан ўзи “Мана бу ер Қирғизистон бўлсин”, деб ҳаритага қизил қалам билан чизиб, қарор чиқарган. Коммунисттик партия репрессияни тўла тан олиб, айрим одамларни оқлаган. Уларнинг номлари кўчаларга берилган. Бу манқуртлик эмас, -дейди Исҳак Масалиев.\nМасалиев раҳбарлигидаги коммунистлар иддаоларини тарихчи Дўўлўтбек Сапаралиев тўла инкор қилади. Унга кўра, Сталин СССРни башқараётганда “халқ душмани” деган иддао билан биргина Қирғизистонада 40 минга яқин одам репрессия қилинган.\n- Сталинга ҳайкал ўрнатиш ноўрин ташаббус. У аксинча қирғиз халқи мустақиллиги учун курашган зиёлилар вакилларини репрессия қилган, оттирган.Жами 40 минга яқин қирғиз Сталин репрессияси қурбони бўлган. Тарихни ўзгартириб бўлмайди. Асосан ёш авлодга тарихимизни эслатиб, репрессия қурбонларини эслаб туришимиз керак, -дейди Дўўлўтбек Сапаралиев.\nСталин ҳукумронлиги даврида СССРда жами 20 миллионга яқин одам аёвсиз қийноқларга солиниб, репрессия қилинган. Юз минглаб бегуноҳ одам отилган.\n8 ноябрь Қирғизистонда Респрессия қурбонларини хотирлаш куни деб эълон қилинган.


Адлия вазирлигида қонун ҳужжатлари мазмун-моҳияти ва аҳамиятини аҳолига етказиш бўйича ишлар самарадорлигини ошириш мақсадида “Қонунчиликдаги янгиликлар” номли матбуот анжумани ташкил этилди.\nKun.uz мухбирининг хабар беришича, соҳа мутахассислари иштирокида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 4 июндаги “Йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги 460-сон қарори бўйича матбуот анжумани ўтказилмоқда.\nТадбирда маълум қилинишича, сўнгги кунларда кузатилган автомобилларнинг ёниб кетиши чироқлар билан боғлиқ бўлмаслиги мумкин.\n“Ёнғин хавфсизлиги бош бошқармаси маълумотига кўра, автомобилларимиз ёниб кетиши чироқлар билан боғлиқ эмас”, - деди ИИВ Йўл ҳаракати хавфсизлиги бош бошқармаси ходими, майор Азизхон Муродов.\nВазирлар Маҳкамасининг қарорида айтилишича, 2020 йил 1 январдан мамлакатда ишлаб чиқариладиган барча автомототранспорт воситалари ички бозорга ишлаб чиқарувчи томонидан автоматик ёниб турувчи кундузги сигнал чироқлари билан жиҳозланган ҳолда чиқарилади.\n«Ҳайдовчига 40 миллион сўмгача суғурта пули тўлаб берилади». Мажбурий суғурта тизими ва ундаги янгилик ҳақида\nЯнварь ойида UzAuto Motors'нинг автомобиль ишлаб чиқариши 4 баробарга қисқарди


Qalampir.uz - Давлат солиқ қўмитаси раиси Ботир Парпиев Президентдан истеъфо сўрадими?\nДавлат солиқ қўмитаси раиси Ботир Парпиев Президентдан истеъфо сўрадими?\n12:20, 30.12.2017 Жамият\nХабарларда айтилишича, генерал-лейтенант Ботир Парпиев истеъфо тўғрисидаги аризани икки ой аввал тақдим этган, бироқ Президент ушбу аризани имзоламаган.\nХорижий сайтларда Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитасининг раиси Ботир Парпиев Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевга истеъфо сўраб ариза билан мурожаат қилгани ҳақидаги хабарлар тарқалмоқда.\nТарқатилаётган хабарларда Парпиев соғлиғи ёмонлашгани учун ариза ёзгани айтилади.\nИнтернет тармоғида тарқалган хабарларга асосланиб, Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси Матбуот хизматига мурожаат қилдик. Матбуот хизмати тарқалган хабарларни буткул рад этиб, раҳбар ўз иш ўрнида эканини, ҳеч қандай ариза ёзилмаганини айтди.\nШу ўринда масалага янада ойдинлик киритсак. Ўзбекистон Республикаси Президенти номенклатурасидаги раҳбарлар фақатгина Президент фармони билан тайинланади ва лавозимидан озод этилади.\n“Давлат солиқ хизмати тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни 10-моддасида шундай дейилади:\nТеглар:Ботир Парпиев Давлат солиқ қўмитаси\n18:31, 17.11.2018 4 537\n11:20, 15.11.2018 6 045\n08:32, 13.11.2018 4 204\n11:50, 11.09.2018 5 522\n13:36, 16.08.2018 2 378


Qalampir.uz - Содиқ Хон: "Дональд Трамп Лондонга келмасин"\nСодиқ Хон: "Дональд Трамп Лондонга келмасин"\n16:55, 07.12.2017 Олам\nЛондон шаҳри мэри Содиқ Хон, АҚШ президенти Дональд Трампни Лондонга ташриф буюришни режалаштирмасликка чақирди\nАмерика президенти Дональд Трамп Қуддус шаҳрини Исроил давлатининг пойтахти деб эълон қилгани ҳақида хабар берган эдик. Ушбу хабар эълон қилинганидан сўнг, дунёнинг турли бурчакларидан сиёсатчилар, машҳур шахслар бу қарорга нисбатан ўз фикрларини билдиришмоқда.\nЛондон шаҳри мэри Содиқ Хон ҳам бу жараёндан четда қолмади. У АҚШ президенти Дональд Трампни, Лондонга ташриф буюришни режалаштирмасликка чақирди. Содиқ Хон ўз сўзида, “Мен анча тушунарли тарзда баён қилдим: у Лондонга давлат ташрифини режалаштирмасин.\nЛондон шаҳрининг аҳолиси унинг мухлислари эмас. Менинг эшитишимча, у февраль ойида Лондонга келмоқчи, бу расмий ташриф бўлмайди. Кутайликчи, кўрамиз”, деган. Бундан олдин ҳам, Дональд Трамп ўз Twitter ида мусулмонларга қарши руҳдаги ролик жойлаштирганда, Содиқ Хон унинг Буюк Британияга расмий ташриф билан келишига қарши эканини билдирган.\nТеглар:Дональд Трамп Лондон Содиқ Хон\nApple компанияси арзон нархдаги iPhone ишлаб чиқариш устида иш олиб боряпти


Унда подшоҳ, ё улуғ, ё олим учун махсус ўрин бўлмайди - Hidoyat.uz\nАсосий саҳифа Мақолалар Унда подшоҳ, ё улуғ, ё олим учун махсус ўрин бўлмайди\nЧоп этилди Yanvar 23, 2020 Унда подшоҳ, ё улуғ, ё олим учун махсус ўрин бўлмайдиda fikr bildirishni o'chirish\nНамоз ибодатида одамларнинг барчаси Аллоҳнинг олдида баробар сафда туради. Унда подшоҳ, ё улуғ, ё олим учун махсус ўрин ажратилмайди. Рўзада одамлар бир хил даражада очликни бошдан кечиради. Уларнинг ораларидан амир, ё бой, ё шариф истисно қилинмайди. Ҳажда одамлар бир хил кийим кияди. Бир хил жойда туришади. Бир хил ибодатни адо этишади. Бу борада ҳамма баробар, кучли ва заиф, аслзода ва омманинг фарқи йўқ.


Депутат сўровига мутасаддиларнинг ёлғони | "Адолат" СДП\nДепутат сўровига мутасаддиларнинг ёлғони\nФуқаролар олдидаги долзарб муаммоларни ҳал этиб бериш барча мутасадди ташкилот раҳбарларидан тортиб, то депутатларгача - уларнинг олдида турган муҳим вазифалардан бири ҳисобланади. Чунки бугун замоннинг ўзи ҳам шуни талаб этмоқда. Шунчаки эмас, балки ҳар қандай камчиликка эътибор билан ёндашилса, муаммолар бартараф этилиб, аҳоли манфаатлари йўлида қилинадиган ишлар самарали бўлади. Қарс икки қўлдан чиқади, деганларидек, муаммолар ҳам ҳар бир ташкилот раҳбарлари, депутатлар бирлашсагина ҳал этилади.\nЎзбекистон “Адолат” СДП Бухоро шаҳар Кенгаши ходими ва депутатларидан иборат ишчи гуруҳ аъзолари шаҳардаги “Фурқат” МФЙда бўлиб, муаммоларни ўрганди. Ўрганишлар давомида эса “Низомий” кўчасида истиқомат қилувчи фуқаролар Марина Белоозерова ва Санобар Файзуллаевалар уйи яқинидаги сув қувурларининг носоз ҳолга келиб қолганлиги, бу эса уларнинг яшаш шароитида бир қатор муаммоларни келтириб чиқараётганлигини билдиришган эди. Халқ депутатлари Бухоро шаҳар Кенгаши депутати Ориф Эгамов муаммо юзасидан жорий йилнинг 3 октябрь санасида Вилоят “Сувоқава” ДУК шаҳар филиали мутасаддиларига депутатлик сўровини киритди.\nМаълумки, “Халқ депутатлари вилоят, туман ва шаҳар Кенгаши депутатининг мақоми тўғрисида”ги қонуннинг 8-моддасига кўра ҳар бир ташкилот мутасадди-раҳбарларидан депутат йўллаган сўровга ўн кун муддатга жавоб қайтарилиши талаб этилади. Вилоят “Сувоқава” ДУК шаҳар филиали раҳбарлари қонунга тўлақонли риоя этишибди-ю, лекин...\nСўровда оқава тизимидаги носозлик бартараф этилганлиги, махсус автомашиналар билан босим остида ювилиб, қудуқлар тозаланганлиги, оқава тизимининг бир меъёрда ишлашининг таъминланганлиги айтилган. Жавоб асосида партия шаҳар Кенгаши ҳамда депутат бориб ҳудудни қайта кўргач, минг афсус, сўровга берилган жавобнинг ҳақиқатдан узоқлигининг гувоҳи бўлишди. Депутат сўровига ёлғон жавоб йўлланган.\n-Бир неча маротаба масъул раҳбарларга мурожаат қилдик. Келиб кўриб, ҳал этамиз, дейишадию, муаммони жойида қолдириб кетишади. Ёз кунлари умуман ўз хонадонимизда истиқомат қилишнинг иложи йўқ, 2019 йилнинг январь ойидан буён аҳвол шу, марказий қувур умуман носоз ҳолга келиб қолган, - дейди фуқаро Санобар Файзуллаева.\nДарҳақиқат, ҳудуд жуда абгор ҳолатда. Сув қувурининг ер устига тошиб кетишига бир баҳя қолган холос. Муаммога эътиборсизлик қилган мутасаддилар наҳотки қонунга қарши иш кўраётганлигини англамаган. “Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс”нинг 26 - “Бошқарувнинг белгиланган тартибига тажовуз қилувчи ҳуқуқбузарликлар учун маъмурий жавобгарлик” деб номланган бобининг 193-моддасида “Давлат органларининг, фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг, мулкчилик шаклидан қатъи назар корхоналар, муассасалар ва ташкилотларнинг мансабдор шахслари томонидан депутатлар ҳамда сенаторлар олдидаги ўз вазифаларини бажармаслик, уларнинг ишига тўсқинлик қилиш, уларга атайлаб сохта маълумот бериш, депутатлик ва сенаторлик фаолиятининг кафолатларини бузиш, худди шунингдек мансабдор шахслар томонидан парламент сўровини, депутат, сенатор сўровини кўриб чиқмасдан қолдириш ёки уларни кўриб чиқиш муддатларини узрли сабабларсиз бузиш ёхуд улар юзасидан била туриб нотўғри маълумотларни қасддан тақдим этиш мансабдор шахсларга энг кам иш ҳақининг уч бараваридан етти бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади” – дея қайд этилган экан, вилоят “Сувоқава” ДУК шаҳар филиали мутасаддилари модда моҳиятидан бехабар қолганми, халқ билан бирга депутатни ҳам рўйи-рост алдашди. Улар томонидан тақдим этилган ёлғон маълумот ўз тасдиғини топмади.\n“Низомий” кўчасининг бошқа бир қисмида эса сув қувури батамом бузилган, пиёдалар ўтишида эса имкониятнинг ўзи йўқ. 10/2-ҳовлида истиқомат қилувчи фуқаро Холбозор Нормўминов ташкилотга мурожаат қилгач, ходимларидан бири ишига кўз остидан қараб, “муаммонинг ечими декабрь ойидан кейин ҳал этилади”, - деб қўл силтаб кетган. Энди фуқаролар мактаб, боғча ёхуд ишхонасига бориш учун бошқа ўтиш йўлини излаб топишлари керак, чоғи...\nМамлакатимиз раҳбари “Халқ давлат идораларига эмас, давлат идоралари халқимизга хизмат қилиши керак” дея доим такрорлайди. Айни мана шу жумланинг амалда очиб берилиши миллионлаб муаммоларнинг ечимини ҳал этади. Аҳоли ўз ҳаётидан мамнун яшайди. Лекин биргина ташкилотнинг халқ муаммоси туширилган депутат сўровига қўл силтаб, ёлғон маълумот бераётган чоғида улардан яна қандай кўмакни кутиш мумкин?! У депутатни эмас, аслида, халқни алдади. Зеро, депутат сўрови бу халқ сўровидир.


Гиёҳвандлик балоси ёнига энди заҳарвандлик ҳам қўшилдими?\nБармоққа кирган кичик зирапча ҳам бутун танани зирқиратади. Маълум муддат ситам чекасиз. Ана шу биргина зирапчанинг азоби шунча бўлса, инсон баданига кираётган заҳарнинг қанчалик салбий таъсир кўрсатиши ҳақида гапирмаса ҳам бўлади. Айниқса, ҳалокатга етакловчи гиёҳвандлик балоси инсоният тақдиридаги энг катта қора доғдир. Афсуски, бугун ёшларимиз орасида гиёҳвандликнинг оғир асоратларидан азият чекаётганлар ҳам йўқ эмас. Бу офатдан сақланиш, кириб қолганларга қандай ёрдам кўрсатиш ҳақида Тошкент шаҳар наркология диспансери олий тоифали шифокори, психотерапевт ва нарколог Абдужамшид ПЎЛАТОВ қуйидаги тавсияларини беради.\n— Ҳеч ким ўз-ўзидан гиёҳванд бўлиб қолмайди, — дейди шифокор. — Бунинг асосли ва етарлича сабаблари мавжуд. Биринчи навбатда, оиладаги муҳит катта аҳамиятга эга. Ота-онаси тўғри тарбиялаган, муаммолар гирдобидан чиқиб кета оладиган ёшлар орасида бу дарддан азият чекадиганлар сони жуда кам. Беморларнинг асосий қисмини гиёҳвандликка мойиллиги бўлган шахслар билан кўпроқ мулоқот қиладиган, яқинларининг эътибори ва меҳридан четда қолган, ўйин-кулги билан енгил ҳаёт кечиришга ўрганиб қолганлар ташкил этади. Кўпчиликнинг бу йўлга билиб-билмай кириб қолишига ўз моддий манфаатни кўзлаган шахслар сабабчи бўлади.\nФикрлашдан тўхтатиб, одамийликдан чиқаради\nГиёҳванд моддани бир марта истеъмол қилган одамнинг руҳиятида унга мойиллик пайдо бўла бошлайди. Қарабсизки, ўз-ўзидан шундай гуруҳлар орасига қўшилиб қолади. Шу жараёнда гиёҳванд моддага қизиқиш уйғонади. Енгил-елпи ҳаёт, кайф-сафога берилиш, қандай вазиятга тушиб қолганини тўлақонли идрок эта олмаслик, муаммолардан қочишга уриниш кучаяди. Оғу эса, биринчи навбатда инсоннинг руҳиятига зарба бериб, секин-аста уни ўзгартиради. Аниқроғи, онгни бузади. Гиёҳванд фойда билан зарарнинг фарқига бормай қолади. Фикрлашдан тўхтаб, инсонийлигини йўқотади. Ундаги жавобгарлик ҳисси бора-бора ўтмаслашади. Агар бирор жойда таҳсил олса, ўқишга нисбатан лоқайдлик пайдо бўлади. Энг ачинарлиси, ота-онасига ҳурматсизлик кўрсатишгача боради. Гиёҳванд модда уни истеъмол қилаётган кишини бутунлай бошқа одамга айлантиради.\nДард устига дард\nИнсон танасига кирган ҳар қандай заҳарли модда унинг қайсидир аъзосига салбий таъсир кўрсатади, албатта. Кучли заҳарлаш хусусиятига эга гиёҳвандликнинг ҳар қандай кўриниши вақт ўтиши билан ўзининг нохуш оқибатини намоён қила бошлайди. Руҳият ва онгдаги ўзгаришлар билан бирга ҳар хил хасталиклар юзага келади. Гиёҳвандлар орасида иммун тизимининг сусайиб кетиши, оғир жигар хасталиклари, айниқса, гепатит, ҳатто, ОИТСга чалинганлар жуда кўп.\nЗаҳарвандлик ортиб бормоқда\nБугунги кунда юртимизда гиёҳвандликка қарши олиб борилаётган кескин курашлар самараси ўлароқ, бу дарддан азият чекаётганлар сони сезиларли камайган. Аммо масаланинг дилни хира қиладиган яна бир жиҳати шундаки, унинг ўрнини заҳарвандлик, деб аталадиган бошқа дард эгалламоқда. Бунда ҳам айрим хасталикларда фақатгина шифокор назорати билан ичиш мумкин бўлган дори воситаларини қабул қилишдан маълум вақтгача карахтлик юз беради. Афсуски, бу моддаларнинг ҳам салбий таъсири гиёҳвандликнидан қолишмайди. Улар ҳам инсон танасини зарарлаб, онгини ишдан чиқаради. Гиёҳванлик ёки заҳарвандлик йўлига кириб қолаётганларнинг 70-75 фоизини 15-16 ёшдан 30-35 ёшгача бўлганлар ташкил этмоқда. Улар энди катта ҳаётга қадам қўйганда, дуч келган арзимасгина муаммолардан ҳам фожиа ясаб, тезроқ қутулиш йўлини излайди. Таҳликада ўзига йўл қидираётган ёшлар эса, хоҳлаб-хоҳламай кимнингдир манфаатлари қурбонига айланиб қолмоқда.\nДаволашда энг муҳими — ички хоҳиш\nКимнингдир адашиб бу кўчага кириб қолиши ҳаётнинг якуний нуқтаси эмас, албатта. Шундай вақтда ҳам офатдан халос бўлиш имконини топиш мумкин. Гиёҳвандликни даволашда унинг даражаларидан келиб чиқиш зарур. Бу ишга қанча эрта киришилса, самараси шунча ижобий бўлади. Агар инсонинг ўзида ички интилиш кучли бўлса, даволашнинг биринчи босқичи 25-30 кун давом этади. Шундан кейин бемор уч йил давомида психологлар кўрсатмасига риоя қилиб, соғлом турмуш тарзини давом эттирса, соғайган ҳисобланади.\nМажбурий даволанадиганлар билан ишлаш эса, анча мураккаб кечади. Аввалига улар билан гаплашиб, касалликка қарши курашишга хоҳиш уйғотишга ҳаракат қилиб кўрамиз. Бу уриниш натижа бермаса, бемор 6-9 ой давомида ёпиқ муассасада даволанади.\nФарзандингизга дардкаш бўлинг\nАнглаганингиздек, гиёҳвандлик жуда оғир дард. Уни даволашдан кўра, олдини олган маъқул экани кундек равшан. Бу ишни, аввало, оиладан бошлаш зарур. Ота-она доим фарзанди билан ҳамфикр бўлиши, муаммоларига ечим топишга ёрдам бериши, йўл-йўриқ кўрсатиши лозим. Шундагина энди катта ҳаётга қадам қўяётган ўсмир ўзига кўчадан дардкаш қидириб, кимларнингдир алдови қурбонига айланмайди. Фарзандининг атрофидаги дўстлари ким экани, қизиқишларини назардан четда қодирмаслик жуда муҳим. Агар тарбия тўғри йўлга қўйилса, ҳеч қандай муаммо юзага келмайди.\nБаъзан ота-оналар фарзандининг ўзини тутиши, унинг руҳиятидаги ўзгаришларга эътиборсиз бўлади. Бу энг катта хато. Шундай вақтда оилавий поликлиника шифокорига ёки психологга мурожаат қилиш зарур. Агар болани бирор хасталик қийнаётган бўлса, уни ўз вақтида даволаш имкони туғилади. Гиёҳвандлик кўчасига билмай кириб қолган бўлса, уни бу офатга бутунлай қарам, қул бўлиб қолмасидан қутқариш чораларини кўриш лозим.


ҲАЁТ МАЗМУНИ — САМИМИЯТ – Jurnalist\nR S2022-01-19T13:59:40+05:0019 Yanvar, 2022|Журналист ижодидан, Умумий янгиликлар, Ҳафта мақоласи|\nҚўлда қалам тутганча қанчадан-қанча инсонларга нафи теккан, кўнгилларни ошуфта этиб, сўзлари ила одамларнинг ёруғ дунёга бўлган муҳаббатини оширган, янги мақсадлар, катта марралар сари одимлашлари учун не-не ёшларга маънавий далда бўлган оловқалб соҳибларидан бири, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси, “Меҳнат шуҳрати” ордени, 1-даражали “Меҳнат фахрийси” кўкрак нишони, “Олтин қалам” халқаро миллий мукофоти совриндори, адабиётшунос олим, филология фанлари номзоди, доцент, етук журналист, кўплаб шогирдларнинг устози Сайди Умировдир бугун ҳаёт бўлганида 84 ёшни қаршилаган бўлар эди.\nСайди Умиров илмий, ижодий фаолияти давомида ўнлаб ёзувчи, шоир, танқидчи, адабиётшунос, журналист, таржимонларнинг ҳаёти ва ижоди ҳақида мақолалар, хотира-очерклар, рисолалар, эсселар, тақризлар ёзди. Уларда халқимиз орасида танилган кишиларнинг портрет-образлари, шахс сифатида кўриниб турадиган индивидуал хусусиятларини маҳорат билан чизиб берди. Мана шу илмий-ижодий фаолияти давомида “Солланиб оқаётган дарё”, “Дорулфунунлар тақдиримда”, “Маънавият мулкига саёҳат”, “Толибнома”, “Санъатнинг сеҳрли калити”, “Сеҳрли ва меҳрли сўз” каби ўнлаб китобларга муаллифлик қилди.\nУстоз журналистика соҳасига нафақат амалий жиҳатдан, балки назарий нуқтаи назардан ҳам қўшган ҳиссасини алоҳида таъкидлаб ўтиш жоиз. Унинг мақоланавислик, ОАВ муаммоларига бағишланган кўплаб мақолаларида соҳанинг сир-синоатлари ва нозик жиҳатлари чуқур таҳлил этилган. “Публицистика таҳлили”, “Очерк – ўгай жанр эмас”, “Жанговар жанр”, “Ёшликнинг публицистик мавжлари”, “Тарҳи тоза публицистика”, “Самарқанд журналистика мактаби”, “Узайтирилган ҳаёт”, “Чанги ва донғи чиққан ёлғиз от” каби мақолаларида ўзбек публицистикасининг амалий ва назарий муаммолари жўшқинлик билан таҳлил этилади.\nСайди Умиров тиниб-тинчимас ижодкор, журналист бўлиш билан бир қаторда қанчадан-қанча эл суйган журналистларнинг камол топиши йўлида ўзидан кечиб меҳнат қилган фидоий устоз ҳам эди. Университетларнинг гуманитар йўналишдаги аксар домлалари каби илмий ижод, тадқиқотчилик, журналистлик фаолияти билан қизғин шуғулланди. Ҳаётда меҳнаткаш, ҳассос ижодкор сифатида танилди: долзарб масалаларни ўртага қўйди, уларни ечиш йўлларини қидирди. Чингиз Айтматовга, Аграновскийга, Абдулла Қаҳҳорга, давр фузалоларига мурожаат қилди, публицистиканинг назарий масалаларини уларга таяниб, таҳлил қилиб, таълим олиб ечишга уринди. Олимнинг жамиятдаги ўрни шундаки, у ҳеч қачон масала қўймай ва масала ечмай туролмайди. Масала қўйиши ва масала ечиши билан олим жамият томонидан тан олинади ва ўз наздида ҳам, ўз вазифасини оқлайди.\nСайди Умиров Тошкент давлат университети – ҳозирги ЎзМУда узоқ йиллар меҳнат қилди. Оддий ўқитувчи, доцент, факультет декани вазифаларида ишлади. Лекин у кишини яқиндан билганларнинг бари айтишади: домла ҳеч қачон бошқаларга ўхшаб, мавқе, вазифаси ўзгарганда “ўзргариб” қолган эмас, ҳамиша бир хил эди: самимий, хазилкаш, қувноқ, эътиборли… Дорилфунунда эса Бегали Қосимов, Омонулла Мадаев, Абдуғафур Расулов, Бойбўта Дўстқораев, Талъат Солиҳонов каби тенгдошларидан, Асил Рашидов, Ғайбулла Саломовдек устоз ижодкорлар билан ҳамнафас, ҳаммаслак бўлди. Ёшларга журналистика ва публицистика сир-синоатларини ўқитди, ўргатди, мингларча соатлар маърузалар ўқиди.\nСайди Умиров – бир неча авлод журналистларининг устози, мураббийси. Ҳозир газета-журнал ёки телевидениеда хизмат қиладиган қайси қаламкашни сўраманг, шу кишидан таълим олган, шу кишидан кўп яхшиликлар кўрган бўлиб чиқади. Барча-барчаси миннатдор. Устоз деганлари, Одам деганлари шундай яшаб ўтса-да! – дейди “Куюнчак домламиз” мақоласида Ўзбекистон халқ ёзувчиси Эркин Аъзам.\nХа, шундай Сайди Умиров бугун жисман орамизда бўлмасада кўплаб шогирдлари ва замондошлари хотирасида, ёзган китоблари, эл-юртига қилган хизматлари, хайрли амаллари билан ўзидан яхши ном қолдирди.\nДомла билан устоз-шогирдлигимизга қирқ беш йилдан ошди. Шогирдларга мўлжалланган китобларим қўлёзмасини, масалан, “Қирқ бешинчи бекат”ни биринчи бўлиб Сайди ака ўқидилар. Бир-биримиздан маслаҳат сўраб турдик, ҳамкасбларимиз ижодини биргаликда кузатдик, биргаликда баҳо бердик, ижодий сафарлардаги ҳазил-мутойибада жўровозлик қилдик, қўйин-қўнжимизни янги ғоялар, янги мавзулар, оҳорли иборалар ва яна бошқа кўп ижодий топилдиқлар билан тўлдириб қайтган пайтларимиз кўп бўлди. Сайди ака билан бирга юрт кезишнинг завқи бошқача эди – деб ёзади “Жаҳон адабиёти” журнали бош муҳаррири Аҳмаджон Мелибоев.\nУстознинг ҳаёти ва ижодига бағишлаб қаламкаш дўстлари, шогирдлари томонидан «Сайди Умиров замондошлари хотирасида» номли китоб чоп этилди. Китобнинг тақдимот маросими эса яқинда пойтахтимиздаги Миллий матбуот марказида бўлиб ўтди. Китоб тақдимоти билан биргаликда «Соғинч» деб номланган маърифий анжуман ташкил этилди. Бу тадбир чин маънода Сайди Умировдек устозлар орқали соҳанинг катта-кичик ижодкорларини бирлаштирган қизғин ва ибратли тадбирга айланди десак хато бўлмайди.\nУнда Ўзбекистон Журналистлари ижодий уюшмаси раиси Олимжон Ўсаров, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси депутати, филология фанлари доктори Хуршид Дўстмуҳаммад, “Дунё ўзбеклари” интернет нашри раҳбари Исмат Хушев, ЎзЖОКУ проректори Нозима Муротова, ЎзДЖТУ халқаро журналистика факультети декани Амрулла Каримов, Навоий кон-металлургия комбинати масъул ходими Азамат Зарипов, профессор Ёқутхон Маматова ҳамда С.Умиров билан кўп ҳамсуҳбат бўлган, бирга ишлаган, футбол майдонларида тўп суришган, шахмат тахтасида куч синашган кўплаб яқинлари, дўстлари ва оила аъзолари ўз хотиралари билан устозни ёдга олишди:\nСайди ака ниҳоятда хушчақчақ-қувноқ инсон эдилар, улар билан ҳамсуҳбат бўлган хўмрайган-тўрсайганлар ҳам бетига табассум югуртиришга мажбур бўларди. Домланинг “Ўзим ҳақимда” мақоласини ўқиганлар у кишининг таржимаи ҳолини атрофлича билиб оладилар. “Камина, – деб ёзадилар мақолада, – мақтанишга йўймангу, нолувчилар, зорланувчилар эмас, шукрона қилувчилар, борига ҳам, йўғига ҳам қаноат қилувчилар сирасига кирсам керак”.\nАйни ҳақиқат сўзлар булар. Сайди Умиров бу ўткинчи ҳаётдан ўйнаб-кулиб, қувнаб-яшнаб яшаб ўтишни маъқул кўрди – шундай яшади, шундай позицияни маъқул деб билди, маслагидан чекинмади. “Яхшиликшунос” деган янгича ибора Сайди Умиров туфайли тилимизга кириб келди, деди таниқли адиб Хуршид Дўстмуҳаммад.\nСайди Умиров умрининг сўнгги дамларига қадар фаол яшади, ҳаракатда бўлди. Фикрий фаоллик, амалий фаоллик лаҳза бўлсин, у кишини тарк этмади. Фаоллигининг ўзи улкан ибрат мактаби эди.\nХотира кечасида Сайди Умиров ҳаёти ва ижодига бағишлаб тайёрланган видео-ролик намойиш этилди. Уни диққат билан тамошо қилаётганлар бу орқали қаҳрамонимизнинг ҳаёт йўли билан танишиш асносида ўзларига андоза олгандек бўлдилар.\nСайди Умиров. Бу инсонни эсимни танибман-ки биламан. Оилавий жуда яқин эдик. Қизлари билан онам, набиралари билан эса мен дугона бўлдик. Дадам (марҳум шоир Аъзам Ўктам)ни ўқитгандилар. Вақтлар ўтиб бизга ҳам сабоқ бердилар. Набираларни ўқитиш насиб этсин дердилар, чиройли жилмайиб. Халқаро журналистика факултетига киришимга сабабчи бўлдилар. Куёвлари эса имтиҳондан олдин дугонам Гули иккаламизга оталарча дуо қилиб олиб бордилар. Орадан ўн беш йил ўтганига қарамай бу кунларни кечагидек эслайман. Ич-ичимдан ҳамон миннатдорман – дейди журналист Тўмарис Аъзам.\nМазкур хотира кечаси орқали йиғилганлар С.Умиров ҳақида яна жуда кўплаб маълумотларга эга бўлдилар. Буни ушбу кечани диққат ва қизиқиш билан кузатганларидан билиш қийин эмасди.\nЎтганларни ёд этиш, хотирлаш азалий қадриятларимиздан бири. Биз ҳам Отамизнинг руҳларини шод этиш, ўсиб келаётган ёш авлодга ибрат қилиб кўрсатиш мақсадида ушбу китобни тўплашга киришдик. Отам ҳақидаги хотираларини биз билан ўртоқлашган, уларни тўплашда ёрдам берган ҳамда бугунги хотира тадбиримизга қимматли вақтларини аямай келган барча қадрдонларимизга чуқур миннатдорчилигимизни билдирамиз – деди Сайди Умировнинг ўғли Абдувоҳид Умиров.\nСайди Умиров ҳақида ёзилган, ёзилаётган китоблар шу билан тўхтаб қолгани йўқ. Ҳали бу инсоннинг одамийлик фазилатлари, амалга оширган эзгу ишларини ўзида жамлаган кўплаб китоблар яратилади. Негаки ҳамма ҳам С.Умировдек ҳаёт кечиравермайди.\nСайди ака дарёга ўхшар\nГоҳо сокин, гоҳо мавж урган.\nКўзи бола кўзидай яшнар,\nО, бу кўзлар неларни кўрган.\nҲар кун кўнгли гулдай куртаклаб,\nБу дунёга саломлар айтар.\nУйдан чиқар тонгни етаклаб,\nУйга шомни етаклаб қайтар.\nСаксон ёзи, саксон баҳори\nГуллаб ётар яхши ниятдан.\nЗарур бўлса самимиятга\nДарс берар у самимитдан…\nБу сатрлар Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими Эшқобил Шукурнинг Сайди Умировнинг 80 ёшга тўлиши муносабати билан ёзган “Завқ” шеъридан.\nМана шундай ҳар бир сўзидан, нигоҳидан самимият уфуриб турадиган, ким билан суҳбатдош бўлса, кўнглини авайлаб гаплашадиган ҳамда барчага эътибор билан қараб, қадрлаган инсонни элдошлари ҳам қадрлар экан.


Латифа (Тилингиз борми?…) — QWERT.UZ\nЛатифа (Тилингиз борми?…)\nОпубликовано Апрель 11, 2020 автором qwertuz\nБир харидор савдо дўконига кириб, анчагина нарсани харид қилибди. Сотувчи эса унинг бунчалик кўп нарса олганига шубха қилиб, эхтиёт шарт, «Пули етармикин, тағин насия қиламан десачи» деган ўй-хаёллар билан, ундан «пулингиз борми?» деб сўрабди.\nХаридор бечоранинг эса қулоғи анчагина оғир экан. Хуллас, у сотувчининг «пулингиз борми?» деганини «тилингиз борми?» деб эшитиб, олдинига бир оз хайрон бўлибди-ю, лекин барибир қулоғига чалинган гапга таяниб, сотувчига тилини чиқариб кўрсатибди. Сотувчи эса, вахимачироқ экан-ми, харидорни рухий хаста бўлса керак деб ўйлаб, рухий хасталиклар шифохонасидан шифокорларни чақиртирибди. Улар етиб келишгач, харидорни алдаб-сулдаб, ўзлари билан олиб кетишибди.\nЛекин шифохонада унга бирон-бир ташхисни қўйишолмабди. Сўнгра, уни хар эхтимолга қарши вақтинчалик рўйхатга олиб, шартли равишда уйига рухсат беришибди. Уни олиб кетгани ўғиллари келишибди. Фарзандлари хам оталарининг соппа-соғ эканлигини тасдиқлаш мақсадида, шифокорлар хузурида оталаридан атайлаб «пулингиз бормиди?» деб сўраб кўришибди.\nОта шўрлик эса шифокорлар хузурида ўғилларига хам тилини кўрсатибди…\nLatifa (Sichqon dorisi)\nLatifa (Tilingiz bormi?…)


25.08.2018 16:50 0 314\n«Ўзбекистон24» телеканалида «Қарама-қарши» кўрсатуви эфирга узатилди. Кўрсатувда тунги клублар фаолияти таҳлил қилинди.\nТошкент шаҳар давлат солиқ бошқармаси камерал-назорат бўлими бошлиғи ўринбосари Нуриддин Эркабоевнинг айтишича, тунги клубларнинг тушуми таҳлил этилганда, амалдагисидан тўрт баробар камайтириб кўрсатилгани аниқланган. Бу — катта миқдордаги солиқдан қочиш демакдир.\nТошкент шаҳар прокуратураси ўта оғир жиноятларни тергов қилиш бўлими бошлиғи Ойбек Маннонов эса тергов жараёнида аниқланган ҳолатлар ҳақида сўзлаб берган.\nКўрсатувда ҳуқуқни ҳимоя қилиш органлари, спортчилар, маҳалла фаоллари, мутахассислар томонидан тунги клублар фаолияти ва уларнинг салбий оқибатларини бартараф этиш ҳақида сўз юритилган. Иштирокчилар тунги клублар фаолиятини тартибга солиш, ёшларнинг маданиятини юксалтириш борасидаги таклиф ва мулоҳазаларни ўртага ташлаган. Уни қуйидаги видео орқали ўзингиз ҳам томоша қилиб, хулоса қилишингиз мумкин.\nтунги клуб қарама-қарши\nҲодиса 30/10, 22:22\nЖамият 28/03, 11:01\nҲодиса 26/03, 11:28


Тадбиркордан қўй, мол ва пул талаб қилишди — Huquq\nHome / Департамент фаолиятидан / Тадбиркордан қўй, мол ва пул талаб қилишди\n14.02.2020\tДепартамент фаолиятидан 102\nДепартаментнинг Тошкент шаҳар бошқармаси фаолиятида асосий эътиборни иқтисодий жиноятларни аниқлаш, профилактика қилиш, тадбиркорлар ва истеъмол бозорини ҳимоя қилиш, дори-дармон ва тиббий буюмларнинг ноқонуний савдосига қарши курашиш, коррупцияни фош этиш ва қонунчилик тарғиботига қаратмоқда.\nТадбиркорларни ҳуқуқий ҳимоя қилиш бўйича 4606 та профилактик тадбир ўтказилди, 182 та жиноят иши қўзғатилди. Мисол учун, «Asl chorva» МЧЖ раҳбари ўринбосари О.Сафаровнинг мурожаатига асосан ўтказилган тадбирда аниқланишича, фуқаро А.Абдуллаев О.Сафаровнинг ишончига кириб, ўзининг юқори лавозимда ишловчи танишлари орқали захирадаги ердан 430 гектарини чорвачилик учун жамият номига расмийлаштириб беришни ваъда қилади. Эвазига 14 та қўй, 2 та қорамол ва 20 минг АҚШ доллари сўрайди. А.Абдуллаев дастлаб 14 та қўйни олади. Кейинчалик пулни талаб қилиб, тадбиркорни ҳол-жонига қўймайди. Департамент ходимлари томонидан ўтказилган тадбирда А.Абдуллаев О.Сафаровдан 20 минг долларни олган вақтда ашёвий далиллар билан ушланди ва унга нисбатан жиноят иши қўзғатилди.\nҚонунда тақиқланмаган фаолият билан яширинча шуғулланаётган шахсларга ёрдам кўрсатилиб, 554 та тадбиркорлик субъекти солиқ тўловчи сифатида рўйхатга олиниб, 610 та янги иш ўрни яратилди.\n2019 йили жами 740 та жиноят иши қўзғатилиб, ноқонуний равишда муомалага киритилган 19,4 млрд. сўмлик товарлар олиб қўйилди. Давлат бюджетига жами 352 млрд. сўм қўшимча солиқ ҳисобланиб, етказилган зарарлар аниқланди. Шундан 118,7 млрд. сўм қўшимча солиқ ва 64,5 млрд. сўмдан ортиқ зарарнинг ундирилиши таъминланди.\nСолиқ ёки бошқа мажбурий тўловларни тўлашдан бўйин товлаш билан боғлиқ 86 та жиноят фош этилди. Шунингдек, жиноят иши қўзғатмасдан камерал текширув ўтказиш учун давлат солиқ хизмати органларига 174 та субъект бўйича маълумот юборилиб, давлат бюджетига 15,5 млрд. сўмдан ортиқ солиқ ва бошқа мажбурий тўловлар ихтиёрий тўланиши таъминланди.\nЎтказилган тадбирларда валютага оид 711 та ҳуқуқбузарлик аниқланиб, шундан 187 таси бўйича жиноят иши қўзғатилди ва 524 та маъмурий иш юритилди. Ҳуқуқбузарлардан 925 669 АҚШ доллари, 545 210 Россия рубли, 2,1 млн. қозоқ тенгеси ашёвий далил сифатида олиб қўйилди.\nКоррупцияга оид ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш учун аҳоли билан мулоқот ўтказиб келинмоқда. Натижада 133 нафар мансабдор шахснинг порахўрлиги ва тамагирлиги билан боғлиқ 191 та жиноят фош этилди. Шу билан бирга жиноий даромадга қонуний тус берилган ҳолатлар бўйича 5 та жиноят иши қўзғатилди.\nДори ва тиббий буюмларни ноқонуний муомалага киритиш билан боғлиқ 57 та ҳуқуқбузарлик аниқланиб, 719 млн. сўмдан ортиқ дори-дармон ва тиббий буюмлар олиб қўйилди. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни такомиллаштириш юзасидан берилган таклифлардан учтаси бўйича қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилди. Ходимларимизнинг иқтисодий жиноятлар, коррупция ва жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга қарши курашиш борасидаги ўнта тажрибаси оммалаштирилди.\nдепартаментнинг Тошкент шаҳар бошқармаси бўлим бошлиғи


Тарихга назар ташлайдиган бўлсак, биринчи Олимпия ўйинлари милоддан аввалги 776 йилда ўтказилган. Мусобақалар Олимпия худоларига бағишланган ва Олимпия қишлоғи ҳудудида бўлиб ўтган. Орадан деярли ўн икки аср вақт ўтгач, милодий 393 йилда император Феодосий мусобақаларни бекор қилишга қарор қилган.\nҚадимий олимпия ўйинлари Олимпия қишлоғида ўтказилган.\nXII аср давомида Олимпия қишлоғида жойлашган стадион ва ипподромда жуда кўплаб спортчилар мусобақаларда иштирок этишган. Улар ўзларнинг ҳайратомуз натижалари орқали минглаб томошабинлар олқишига сазовор бўлганлар. Олимпия ўйинлари ғолибларининг исми тарихда қолган.\nУшбу қадимий ўйинларда Грецияда яшовчи барча эркаклар иштирок этиши мумкин бўлган. Магара Орсиплик генерал, чўпон Полимпинист, Родос Диагор қироллик оиласи вакили, Македония қироли Александр I, файласуф Демокритлар шулар жумласидандир.\nТурмуш қурган аёллар мусобақаларда томошабин сифатида ҳам иштирок эта олмаганлар. Турмушга чиқмаган қизлар эса ўйинларни бевосита кузатиш имкониятига эга бўлганлар.\nҒолиблар мусобақалар якунланиши билан тақдирланган. Ғалаба қозонган спортчи номи эълон қилинганидан сўнг Эллланодикес (юнон ҳаками) спортчига пальма япроғини тақдим этган. Ўз ўрнида томошабинлар янги қаҳрамонга гуллар туҳфа этишган. Ғолибнинг боши ва қўлига қизил ленталар тақишган. Бу унинг ғолиб эканлигини билдирарди.\nРасмий тақдирлаш маросимида эса ўйинларнинг охирги куни Зевс ибодатхонасида ўтказилган. Олимпия ўйинлари ғолиблари исми, отасининг исми ва туғилган жойи маълум қилинган.\nАввалига Олимпия ўйинлари бир кунда ўтказилган. Милоддан аввалги 684 йилда ўйинлар уч кунга узайтирилган. V асрдан бошлаб эса беш кунга чўзилган.\nҚадимий Олимпия ўйинлари дастурида яккакурашнинг уч ҳил тури – бокс, кураш ва панкратион бўлган. Шунингдек, югуриш, узунликка сакраш, диск ва найза улоқтириш, чавандозлар беллашуви ўтказилган.\nЮгуриш мусобақалари қуйидаги йўналишлар бўйича ташкил қилинган:\n«маррагача югуриш» – стадионнинг охиридан бошлаб маълум бир масофагача югуриш (200 метр).\n«икки марта югуриш» – спортчилар маррагача югуриб яна ортга қайтиб келишган (400 метр).\n«узоқ масофага югуриш» – 7 босқичдан 24 босқичгача беллашувлар. Спортчилар маррани бир неча марта босиб ўтадилар.\nБоксчилар бармоқларни жамлаб олиш учун (ҳозирги қўлқоплар ўрнига) махсус камарлар ўраб олишган. Аввалига улар юмшоқ эди, бироқ вақт ўтгани сайин улар қаттиқлашиб борди. Рақибдан зарба ўтказмай ғалаба қозона олган боксчилар алоҳида эътирофга сазовор бўлганлар. Қоидага кўра, рақибни ушлаб олиш, оёғидан чалиш ва оёқда зарба бериш тақиқланган. Улар чарчаган вақтида дам олиш учун вақт ҳам берилган. Дам олишдан сўнг ҳам ғолиблар аниқланмаса, боксчилар бир-бирларига зарба берганлар. У вақтда рақиб ўзини ҳимоя қилмасдан турган. Ана шу зарбалардан сўнг жавоб қайтара олмаган боксчи мағлубиятга учраган.\nЗарба бериш тақиқланган. Курашнинг икки йўналиши мавжуд бўлган. Беллашувлар икки ҳил йўналишда олиб борилган: турган ҳолатда ва юмшоқ тупроқларда. Кураш ҳарбий тайёргарлик сифатида ҳам қаралган. Жанглар спортчилардан бири мағлубиятга учраганини тан олганидан сўнггина якунига етган.\nБокс ва кураш қоидаларини ўзида акс эттирган яккакураш тури. Панкратион қийин спорт турларидан бири ҳисобланган. Спортнинг ушбу турини ўйинлар дастурига улкан шерни ер тишлата олган Геракл шарафига киритишган. Қадимий юнон ёзувчиси Филострат шундай деганди: «Панкратиондаги идеал жангчи бу боксчидан зўр курашадиган ва курашчидан зўр бокс тушадиган спортчидир».\nАтлетлар сакраш вақтида қўлларига тош ёки махсус нарса ушлаб олганлар. Бу орқали улар сакраш масофасини янада узайтириш мумкин деб ҳисоблашган.\nДиск улоқтириш спортнинг қадимий турларидан бири ҳисобланади. Дисклар тош ва бронзадан ясалган. Вазни 2 килограммдан 6 килограммгача бўлган. Диаметри эса 21-34 сантиметрни ташкил этган.\nБеллашувлар ипподромда ташкил этилган. Беллашувлар катталар ва ёшлар ўртасида алоҳида ташкил қилинган. Шунингдек, катта отлар ва кичик отлар бўйича ҳам сараланган. Югуриш ва яккакурашлардан фарқли равишда ушбу мусобақада фақатгина бой грецияликлар ва от боқишга қурби етган қироллик оиласи вакиллари иштирок эта олганлар. Айнан от эгалари мусобақа ғолиби деб топилган.\nБешкураш югуриш, диск улоқтириш, найза улоқтириш, узунликка сакраш ва кураш бўйича баҳсларда иборат бўлган. Барча спорт турлари бир кунда, тартиб асосида ташкил қилинган.


Сайловлар уюшқоқлик билан ўтказилди - Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича Бухоро вилояти кенгаши\nСайловлар уюшқоқлик билан ўтказилди\nРомитан туманидаги Қизилравот маҳалла фуқаролар йиғини Бухоро шаҳар марказидан 300 километр узоқликда жойлашган. Фуқаролар йиғини раиси (оқсоқоли) сайлови ушбу ҳудудда истиқомат қилувчи аҳоли учун ўзига хос байрамона кайфиятни тақдим этди. Эрта тонданоқ эшитилган карнай-сурнай овози барчани бу ерга чорлади. Тадбир бошлангунга қадар намойиш этилган турли тилларда янграган куй-қўшиқлар, миллий кийимлардаги қизларнинг меҳмонларни қарши олиши кичиккина ҳудудда турли элат вакилларининг тинч ва аҳил умргузаронлик қилаётганлигининг ўзига хос инъикоси бўлди.\nБино ёнида эса салқин ичимликлар, миллий ширинликлар расталари тартиб берилди.\nТўйга тўёна билан деганларидек, туман ҳокимлиги, “Маҳалла” хайрия жамоат фонди вилоят бўлими раҳбарлари шунча узоқ масофага қуруқ қўл билан боришмади.\nМаҳалла маъмуриятига фонд томонидан компьютер жамланмаси, эҳтиёжманд оила вакилларига рўзғор анжомлари тўпламлари тақдим этилди. Туман ҳокимлиги эса ҳудуддаги кам таъминланган оилалар вакилларининг ҳар бирига озиқ-овқат ҳамда қимматбаҳо маиший техника жиҳозлари топширди.\nБино кираверишида фуқаролар йиғини раиси сайловига чорловчи банер илинмаганда барча бу ерда бирор байрамми, сайилми бўляпти дея ўйлаши тайин эди.\nНиҳоят белгиланган муддатда маҳалла фуқаролар йиғини раиси (оқсоқоли) сайлови бошланди. Айтиш жоизки, маҳалла ҳудудида 663 нафар аҳоли истиқомат қилиб, уларнинг 416 нафари сайлаш ҳуқуқига эга фуқаролардир. Туман кўмаклашувчи комиссияси томонидан ушбу маҳалла фуқаролар йиғинига 52 нафар миқдорида вакиллик нормаси белгиланган.\nДастлаб йиғилиш раёсати ҳамда овоз бериш ваколатига эга вакиллар орасидан саноқ комиссияси аъзолари сайлаб олингач, номзодлар номи эълон қилиниб, тўпланганлар улар таржимаи ҳоли билан таништирди. Шундан сўнг, раисликка номзодлар ўз сайловолди дастурларини ўқиб эшиттиришди.\nЖараённинг энг қизғин палласи эса шубҳасиз, яширин тартибда овоз бериш палласи бўлди. Жараён ниҳоясида саноқ комиссияси сайлов қутисини ҳамманинг кўз ўнгида очди ва бюллетенларни санади. Саноқ натижаларига кўра, Елдор Акбанбетов номзоди маҳалла раислигига сайланганлиги эълон қилинди. Янги раисга ваколатлар топширилиши баробарида маҳаллада ўн етти йил давомида раислик қилган Козимбой оға Абуевга кўп йиллик хизматлари учун миннатдорлик билдирилиб, қимматбаҳо совғалар топширилди.\n- Фуқаролар йиғини раиси сайловида вакил сифатида иштирок этиш бошқача бўларкан, - дейди Козимбой Абуев. – Янги раис - Елдорга маҳалладошлар ишонч билдиргани бежиз эмас. Ёш бўлса ҳам маҳалла ҳаётини, бу ердаги ҳар бир хонадон ичини яхши билади. Дунёқараши ҳам баланд. Маҳалладошлар ишончи ва меҳрини қозонгани боис ушбу вазифага сайланди. Шу ўринда янги раиснинг ҳали қиладиган ишлари кўплигини ҳам айтишимиз керак. Маҳалла ички йўллари абгор ҳолатда. Энди жамоатчилик назорати орқали ҳудуд ободончилигини яхшилаш, ишсизликни бартараф этишда маҳалла фаол бўлиши керак. Янги сайланган маҳалла фуқаролар йиғини раиси ушбу масалаларга ҳам алоҳида эътибор қаратиши талаб этилади.\nТаъкидлаш жоизки, вилоятда 5-18 май кунлари ўтказилган 544 та фуқаролар йиғинлари сайловларида 129058 нафар фуқаролар вакиллари 1309 нафар тавсия этилган номзодларга овоз беришди.\n232 нафар раис биринчи маротаба сайланган бўлса, 312 нафар номзодга қайта ишонч билдирилди. Вакиллар томонидан сайловолди дастури қўллаб қувватланган номзодларнинг 81 нафари аёллар ташкил этиши жамият ҳаётида хотин-қизлар роли ва мавқеи тобора ошаётганлигининг амалий тасдиғидир.\nТаҳлилларга кўра сайланган раисларнинг 341 нафарини олий, 202 нафарини ўрта-махсус, 1 нафарини ўрта маълумотли кадрлар ташкил этмоқда.\nУларнинг 89 нафари 45 ёшгача, 178 нафари 45-55 ёшгача, 257 нафари 55-65 ҳамда 20 нафари 65-75 ёшгача бўлган шахслар ҳисобланади.\nРаислар таркибига бевосита мутахассислик нуқтаи назаридан эътибор қаратадиган бўлсак, энг кўп (139 нафар) ўқитувчиларга ишонч билдирилганлигини кузатиш мумкин. Шунингдек, раисларнинг 114 нафари иқтисодчи, 71 нафари муҳандис, 45 нафари агроном, 25 нафари ҳуқуқшунос, 10 нафари шифокор, 14 нафари қурувчи, 20 нафари товаршунос,\n1 нафардан санъаткор ва спортчи ҳамда 105 нафар бошқа соҳалардаги мутахассислардир.\nВилоятдаги барча маҳалла фуқаролар йиғинларида раис (оқсоқол) сайлови ниҳоясига етди. Эндиликда барча ҳудудларда фуқаролар йиғини раисининг жамоатчилик асосида фаолият юритувчи 4 нафар ўринбосари, маслаҳатчиларини сайлаш, масъул котибни тасдиқлаш, доимий комиссияларни шакллантириш мақсадида вакиллар йиғилишларини ўтказишга тайёргарлик кўрилмоқда. Мазкур вакиллар йиғилишлари 27-31 май кунлари ўтказилиши режалаштирилмоқда.\nАвтор: кўрсатилмаган / Манба: Бухоро вилоят Маҳаллалар кенгаши / Кўришлар: 206\nБухорода "Обод юрт” умумхалқ хайрия хашари ташкил этилди\n16 Март 2020, 17:26 (GMT+5)


Ўзим йўлдаманку хаёлим хамон унда, нималар бўляпти ўзи менга, нималар хақида ўйлаяпман билмайман. Сой бўйидан борар эканман, бошимга келган фикрларни тарқатиб юборишга харакат қиляпману хеч уддалай олмаяпман. Қишлоғимиздан сой оқиб ўтган, манашу сойдан бутун қишлоқ ахолиси сув ичади. Мен уни доим сой бўйида, маюс ўтирганини кўраман. Сой бўйига келиб сув ташийверади, ташийверади. Базида мен томонга қараб турганини сезаман, сойнинг у томони уларнинг уйи. У сохибжамол эса қўшнимни бева келини. Бева деганимга сабаб, эри ўлган, келин эса бир бола билан ёлғиз қолиб кетти. Нима хам қилсин, тағдир. Пешонага ёзилгани бўлмай қолмайди. Қайнотаси вафот этган. Уйда ўзи ва қайнонаси бор халос. Аммо мени доим қийнайдиган нарса уни маюс боқиши. Уйланганман гулдай хотиним ва болаларим бор. Лекин негадир ўша сой бўйидаги гўзални бир кун кўрмасам билмадим, ухлай олмайман, асабий бўлиб қоламан. Аёлимни хар бир ишидан, гохида менга қилган қилиқлари, эркаликлари, соғиндим деб туриб олишлари барча-барчасидан розиман. Лекин яна ўша сой тарафга юриб, сойни у тарафидаги, хаёлларим ўғриси бўлган ўша парини чиқишини ва мен тарафга боқишини кутаман. Доимгидай қўлида челак билан чиқиб аста ўтирадида сувни тўлдириб менга маюс, лекин маънога тўла боқиб яна ортга равона бўлади. Хар куни шу ахвол, хар куни ўтли қарашлар.\n-Дадаси, хой дадаси... Хотинимнинг овозидан бирдан ўзимга келдим\n-Ха онажонисини, нима дейсиз?\n-Дадажониси бугун пайшанба хадеб сой бўйида тураверманг, кейин мени айблайсиз.\nХотинимнинг майин жилмайиб сўзлашлари мени юзларимга кулгу олиб келди.\nЛом лим демадим, аёлим хам индамай жилмайиб уй ичига равона бўлди. Уйга кирдим, доим ўқиб ўтирадиган китобларимдан бирини олдимда мутоала қилишга тушдим. Билмайман қанча ўтирдим. Бирдан эшик очилиб ширин қизалоғим кириб келдида\n-Дадажон овқат пишибти, онам чақийяпти,- деб чиқиб кетти.\nАсал қизим онасига ўхшайдида. Аста ўрнимдан кўтарилиб ошхонага чиқтим. Оилавий овқалиб хам бўлдик, сухбат хам қўрдик. Секин туриб ётоқхонага кириб кетдим. Кириб сохибжамол парини ўйлаб ухлаб қолибман. Яна ўша сой бўйи, пари сой бўйига чиқтида менга келинг дегандай қўлларини силтади. Хайронман, яна бир бор шундай қилди. Мени хаёлларим ўғриси бўлган сохибжамол парини уйи томон кўприк оралаб аста ўтиб бордим. Эшик аста очилиб менга боши билан имлади. Кўчада турган холатимда биринчи чап тарафга, кейин ўнг тарафга боқдим. Хеч ким ёқлигига амин бўлгач секин бориб уйига кирдим. Во ажаб мен доим узоқдан кузатиб, чиқишини интизор бўлиб кутадиган инсоним хозир рўпарамда турар эди.\nУнинг кўзларига боқиб турар экан ман. Менга бир қараб биринчи келинлик уйи томон, кейин эса қайнонаси уйи томон боқди. Аста қайноқ қўлларини муздек қўлимдан ушладида келинлик уйи тарафга қараб мени бошлаб борди. Аста уйига кирдик. Хали хам ўзимга ишонмас эдим. Нахотки мени хиссиётларимни доим жумбушга келтирадиган инсонни ўзи мени қўлларимдан тутиб ўз келинлик уйига олиб кирдия. Қўллари бирам иссиқ, бирам қайноқ. Кўзларимга боқиб жим қараб турарди халос. Вазиятни қўлга олдим, секин ёнига бориб белларидан қўлимни охиста ўтказдимда ўзимга тортим. Сал юзларини буриб мендан уялгандай бўлди, юзларини буриб олганди. Аста сохибжамолимга разм солар эканман нозик, хифча бел бошида қизил рўмоли, эгнида ўзи ярашган адрас кўйлаги қараб тўймас эдим. Юзлари бурилган бўйи хали хам лом-лум демаган парини аста бўйин қисмидан ўптим. Сесканиб кетти, кўзларимга қаради, кўзларимиз тўқнашиб ичим қизиб лабидан аста бўса ола бошладим жуда қайноқ лаблаб.\nБирдан уйғониб кеттим рўпарамда сочлари ёйилган гўзал хотиним менга кулиб боқиб турар эди. Пари билан бўлган иш хаммаси туш экан, мени ўпган қайноқ лаблар суюклигим, хотинимни мехрга тўла лаблари экан.\n-Мени кутмай ухлаб олдингизми\nМендан хафадай суюклигим нозланди\n-Суюклигим бироз мизғиб қолибман, мени қайноқ бўсалариз билан, бор мехризни бериб уйғоттизми кўзларим хам ланг очилди,- дедим.\nМенга боқиб жилмайиб турган суюклигимни аста ўзимга тортим.\n-секинроқ, бунча шошқалоқсиз\nдеган майин овоз чиқти. Доим аёлим, менга бор мехризни берасиз, сизни бутун вужудим билан севаман Бобур ака, деб такрор-такрор қайтаради. Мен хам суюклигимни боримни бериб севардим, аммо хиссиётга тўла қалбим пинхона сой бўйига чиқиб сув олиб кириб кетадиган парида эди. Шу туришда анча ўйланиб қолибман, аёлим аста қайноқ лабларини лабимга босган вақтда этим жимирлаб кетти. Лабларимдан ўпар экан суюклигим менга марварид кўзлари билан боқиб турганини кўрдим ва аста пастга олиб ётқиздим. Юзларидан силаб жоним жуда хам гўзалсан, ой юзлигим деб аста лабларидан бўса ола бошладим....\nТунни жуда мароқли ўтказиб аста уйқуга кеттик.\nТонг ёришиб хўрозни қичқириғи мени ўрнимдан қўзғатар экан ёнимга қарадим, суюклигим жойида ширин бўлиб ухларди. Ташқарига чиқтим, керакли жойга бориб қайттим ва юз қўлимни ювиб ўша менга одатий холга айланиб қолган яна сой бўйига чиқтим.\nТонг сахардан сохибжамол пари, яна сув олгани ташқарига чиқти. Пастга тушиб, челакни сувга тўлдирдида менга қараб майин жилмайди. Мен хам ўзимда йўқ хурсанд бўлиб унга табассум хадя эттим. Тушимми ўнгимми, хаёлларим олган малика менга хар кунгиданда илиқроқ жилмайишини қилди. Яна ортга равона бўлди. Уйга қайтиб кириб ювиниб, тараниб кўчага чиқтим ва колхозимиз томон йўл олдим. Кенг дала, даладаги барча агрономга юклатилган ишлар мени бўйнимда. Техникумни тугатиб ўзимизни жонажон қишлоғимизга\n← Сохибжамол 2Qo'shni kenayila4 (hayolot) →\nSalom.ismim shohruh.meni bitta g'uncha ismli qo'shnim bor.karoche u jalab har kimga bir siktiradi.pul ishlaydi.u bilan gaplashsam senlab sex haqida gaplashardim.shu shu xirsim uyg'onib


Ўринбой Усмон. Қорачиқ тубидаги мунг (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиЎринбой Усмон (1951)Ўринбой Усмон. Қорачиқ тубидаги мунг (ҳикоя)\nЎринбой Усмон. Қорачиқ тубидаги мунг (ҳикоя)\nАгар яна бир зум, бор-йўғи бир зумгина суратга қараб турса, кўксини чангаллаб йиқилишига унинг кўзи етди. Кулги деганиям шунчалик ўткир, шафқатсиз бўладими! Кўзлардан отилаётган ханжар Эркиннинг ўнг-сўлида ялтирар, ханжардан узилган сиртмоқ томоғига ёпишар, бўйнини аёвсиз қитиқлаб, бироз чекингандай бўларди-ю, «а» дейишлик вақт ўтмасдан яна қайтадан ҳужумга ўтарди. Эркин хонанинг қайси томонига кўзини олиб қочмасин, ханжар яшиндек қувиб етарди. Тўрт томон девор, шифт, эшик, дераза, хонадаги катта-кичик нарсаларнинг ҳаммасига ёпишиб олган, кулаётган кўзлар таъқиб этарди. Сассиз-овозсиз кулги шунчалик даҳшатли бўладими-я? Бундан кўра қулоқларини қоматга келтириб, узиб-узиб олгудайин бақириб кулса яхши эмасми?\nЭркиннинг қўлидаги бўёқ чўтка титрай-титрай ердан нажот излади. Тезроқ иложини топмаса бўлмайди, яна бир лаҳзагина кечикса, ханжар ва сиртмоқ шериклашиб олиб, уни ерпарчин қилишади. Тезроқ! Эркин қўлига илашган матони сурат устига ёпди. Сиртмоқни йиғиштириб олган ханжар қоп-қора мато ортига яширинар экан, Эркин ҳолсизланиб, лиқилдоқ курсига чўкди.\nНорози ғижирлаётган курсида беш дақиқа ўтирдими, ўн дақиқами, ўзининг афтода ҳолидан ғаши келган Эркин пешонасига устма-уст шапатилаб урди-да, қора мато ёпилган расмга қарамасдан ўтишга уриниб, хона бурчагида қапишиб ётган суратлар томон етиб олди. Қидирган расмини осонгина топди. Бошдан-оёқ ярми қоронғуликка кириб бўлган одам ортидан соч-соқоли ўсиб кетган, узун чопони ерда судралиб бораётган йигитнинг илтижо тўла нигоҳи қувларди. Йигитнинг ортида ям-яшил майсалар қоплаган йўл, икки қадам ортда тошлар туртиб чиққан ўнқир-чўнқирлик, олдинда тарам-тарам ёрилган чўл, бир қадам нарида қумлоқ саҳро йўли… Эркин баъзан бу расмни ўзи чизганини ҳам унутган ҳолда унга соатлаб термулиб ўтирарди. «Вақти келиб бу сурат сени дунёга танитади. Йигитнинг кўзидаги илтижонинг ўзи бир олам. Ҳар гал томоша қилганимда бир ўйланаман: бу беғубор нигоҳдаги илтижо нима учун? У қоронғуликка сингиб бораётган инсонни тўхтатмоқчими? Ё йигит ўзидан анча олдинда бораётган инсонга й\nэтиб олиш, у каби зулмат қўйнидан нур, ҳақиқат қидириш учун илтижо қиляптими? Балки… йўқ, бу расмни шарҳлаш оғир. Мен инсон кўзларини, ундаги маъно, ифодани бунчалик усталик, маҳорат билан чиза олмасдим. Эсингдами, кўп рассомлар айнан инсон кўзини тасвирлашдан чўчишади, деганларим?!»\nУстозининг ҳайрат тўла кӯзлари Эркиннинг елкасидан тортиб, ерда мунғайиб ётган бўёқ чўтка томон етаклади. Эркин бундан уч кун олдин, ташқарида ёмғир сим-сим ёғиб турган маҳал бошлаб қўйган сурати нусхасини қўлига олди. Осмонни қора булут қоплаган, оқ рўмолини томоғидан айлантириб танғиб олган олтмиш ёшлардаги аёл қўлида бир тутам ям-яшил кўкат, кўзлари кулиб қараётгандай туюлса-да, қорачиқларининг туб-тубида оғир бир мунг яширинган…\nЭркин сурат нусхасини чизиб бўлар экан, қорачиқлардаги мунг сўроғи нигоҳига қадалиб олди. Қаерда кўрган эди бу мунгни? Балким, ҳеч қаерда, ҳеч қачон кўрмагандир. Шунчаки хаёл маҳсулидир? Хаёлига келгач, чизди-қўйди-да. Мунг яширинган қорачиқни ўзи ифодалаб, ўзи ундан қочишга паноҳ излайдими? Эркин кўзини қаттиқ юмган кўйи бор нарсани унутишга уринар экан, тўсатдан ғира-шира манзара бостириб келди-ю, ҳалигача ёлғон тасалли излаб, ўз-ўзини алдаётганини тан олди…\n… Шаҳар ўртасидаги дарёга туташиб кетган хиёбон. Ҳали барг ёзишни хаёлига ҳам келтирмаган атиргул кўчатлари атрофини ям-яшил майсалар қоплаган. Осмонни эгаллаб олган қоп-қора булутлар қийтиғидан сизаётган бир тутам нур майсалар бетини эркалаб силайди. Қўлида жимит пичоқча тутган, оқ рўмолини томоғидан ўраб танғиб олган аёл майсаларга озор беришдан чўчигандайин оҳиста қадам қўйиб, жағжағ териб, ипини елкасига ташлаб олган халтачасига авайлаб соларди. Майсалар узра энгашганича зўрға зарур гиёҳни излаётган аёл беш-ўн қадам нарида тўхтаган қоп-қора «Мерседес»га, ундан тушиб, ўзи томон яқинлашиб келаётган йигитга ва икки қадам ташлар-ташламас, лабини бурганча тўхтаган жувонга эътибор ҳам бермади.\n— Ойи, ойижоним-эй, изламаган жойим қолмади-я. Бир оғизгина айтиб кетсангиз бўлмайдими-я! Уйқудан туриб хонангиздан чиқиб қоларсиз, деб қанча пойладим. Йўқсиз. Тонг саҳарлаб нима қилиб юрибсиз бу ерда? Ие-ие, елкангизга нима осиб олибсиз? Ойижоним-эй, — ўғил хотиржам, ширин гапиришга уринаётган бўлса-да, овоз оҳангида билинар-билинмас ранжиш сезиларди.\nАёл ўзи излаётган навбатдаги майсани пичоқчаси билан оҳиста қирқиб олгач, елкасидаги халтачасига солди-да, ўғлига юзланди:\n— Болам, кўнглим жағ-жағ сомса тусаб қолди. Кўкка етказганига шукр, деб…\n— Оббо, ойижоним-эй, — ўғил онанинг кулимсираган кўзларидаги ўтинчга эътибор ҳам бермасдан, сўзини шартта бўлди. – Кўксомса егингиз келган бўлса, менга айтмайсизми! Ҳозир бозорда одамнинг жонини ҳам топса бўлади.\n— Мен, мен… ўз қўлинг билан терганинг бошқача-да, болам. Невараларимга ўзим пишириб берайин деб…\n— Невараларингиз… болаларим шу сассиқ ўтга қараб қолишган эмас, — бу гал аёлнинг сўзини юпқа лаблари тўхтовсиз очилиб-юмилаётган жувоннинг шанғиллаши бўлди. – Еганингиз олдингизда бўлса, одамларнинг қозони ойлаб гўшт кўрмаётган маҳал кунига уч марта сергўшт овқат пиширсак! Сизнинг мақсадингиз бошқа – ўғлингизни, мени ёмонотлиқ қилиш! Одамлар анов кампирнинг қорни нонга тўймасдан ўт териб юрибди, деб айтишсин-да, кимсан Ўткирбекнинг онаси-я, дейишсин-да…\n— Хоним, ўзингизни босинг, уйимизда эмасмиз, — ўғил онасининг қўлидан авайлаб етаклар экан, хотинига ўқрайди.\n— Менга кўзингизни олайтирманг! Сиз учун одамларнинг гап-сўзи бир тийин бўлса, ана, боринг, онангиз билан бирга-бирга сассиқ ўт теринг!\nЖувон шартта бурилиб, чопганича машинага ўтириб олди. Қарсиллаб ёпилган эшик инграганча оғир хўрсинди…\nЭркиннинг ярим соатча илгари ўксиниб турган хотираси енгил нафас олди-да, бундан беш йил бурунги манзарани бор бўйича тасвирлади. Ўнг қўлида жимит пичоқча, чап елкасида халтача, оқ рўмоли томоғидан танғиб ўралган аёлнинг кулимсираган кўзлари қорачиқлари тубида мунг. Юракларни тешиб юборувчи мунг!\nҲали тайёр бўлмаган суратнинг нусхаси ўз номи билан нусха. Эркин нусхага қарамасликка уриниб, хотираси араз қилмасдан бурун янги расм чизишга тутинди. Кўпинча янги асарни бошлашдан олдин инжиқлик билан ранг танлар, танлаган рангларидан кўнгли тўлмасдан, бошқасини излар, қайта-қайта алмаштирарди. Бу гал зарур ранглар осонгина топилганидан ўзи ҳам ҳайрон, фақат кўзларига қадалганча нари кетмаётган мунгли қорачиқларни аслидайин тасвирлай олишни ўйлаб хавотир тортар эди.\nИкки соат ишладими, уч соатми, эшик оҳиста тақиллади. Эркиннинг норози нигоҳи остонада чойнак тутган хотинининг ҳуркак кўзларига тўқнашди.\n— Эшикни ёп! Мен сендан чой сўрадимми? – Эркин бақириб айтиши зарур бўлган гапни пичирлаётганидан ҳайрон эди.\n— Дадаси… анов… буюртмачилар келишувди. Сизни кўрамиз деб… икки оёқни бир этикка… ҳа, бир этикка…\n— Чайналма бунча. Чойнакни қўйгин-да, эшикни ёп!\nАёл кичик хонтахта устига чойнакни қўяркан, ичкарига ҳеч қандай такаллуфсиз икки йигит кириб келди.\n— Ассалому алайкум, акажон! Бу сизнинг олдингизга кириш хўжайиннинг ҳузурига киришдан ўн баравар қийин эканми…\nЭркин қўшқўллаб кўришган биринчи йигитга худди Азроилни кўргандай олайганди, иккинчи йигит садақа узатаётгандай қўл чўзди.\n— Бизни хўжайин юбордилар, — Эркиннинг тилига кўчаётган аламли нафратини қўшқўллаб сўрашган йигит тўхтатиб қолди. — Бориб, бир хабар олингларчи, сурат битдимикан, дедилар. Энди, акажон, эрта ўтиб, индин юбилей. Онахонимиз ҳаёт бўлганларида етмишга кирардилар. Ким ўлган онасининг юбилейини қилиб, одам тўплайди, айтинг. Хўжайиннинг валломатликларини бутун шаҳар билади. Агар сиз ҳам онахоннинг суратларини кўнгилларидагидай чизган бўлсангиз, агар тўйга келганлар қойил қолиб кетишса, биласизми, хўжайин сизни зарга кўмиб ташлайдилар…\n« Э, келинг, келинг, нима дейдилар, шаҳримизнинг, нима дейдилар, Беҳзоди, йўқ, Монийси сиз экансиз-да…»\nҲали эшикдан кирмасдан олдин ҳам Эркин ўзи ўзидан ўпкалаб келаётган эди. Аввалига шаҳарда Ўткирбек деб ном чиқарган, қўли узоқ-узоқларга етадиган одам юборган вакилни қуруқ қайтармоқчи бўлди. Иши бўлса, ўзи келсин эди, манови вакил кўзини лўқ қилганча, агар хўжайин ўта муҳим ишлар билан банд бўлмаганларида , ўзлари келардилар, деганда, шартта нима мен бекорчиликдан пашша қўриб ўтирибманми, дея тарсакилашга чоғланди-ю, остонасига биринчи марта қадам босган меҳмон ҳурмати шаштига сув сепди. «Борганингизда ўзлари айтарлар, лекин менинг эшитишимча, онахонимизнинг суратларини чиздирмоқчилар. Хўжайиннинг таъблари нозик, унча-мунча нарсани ёқтирмайдилар. Манаман деган рассомларнинг суратларини кўриб, сизни маъқул топдилар», вакил негадир чўчинқираётгандайин сўзларди.\nПўрим кийинган, салобатидан от ҳуркадиган одам бозор оралаб мол танламоқда. Атрофдаги хилма-хил молларга нописандлик билан кўз қирини ташлаб ўтди, ниҳоят, биттасига қўлини бигиз қилди: менга мана шу маъқул, нархи қанча?\nБормайди! Шаҳарни сўраб турган бой бўлса, ўзига!\nВакил титраб-қақшаб қўлидаги телефон рақамини териб, пичирлайди:\n— Ака, хўжайин сиз билан гаплашмоқчилар. – Вакил телефонни Эркинга узатгач, титраётган қўлларини орқасига яширди.\n— Ассалому алайкум. Эркин ака, безовта қилганим учун узр, — Эркин телефонда гапираётган одамнинг фақат шаҳарга эмас, бутун музофотга номи кетган Ўткирбек эканлигига ўзини ишонтиришга уринди. – Агар ўта серташвиш бўлмаганимда, ўзим бош уриб борган бўлардим. Биламан, ижодкор одамнинг ортиқча вақти бўлмайди, бўш юрганларингда ҳам хаёлларинг янги мавзу билан банд. Шу… онажонимизнинг ҳурматлари учун бирров келиб-кетсангиз, сиздан миннатдор бўлардим…\nЭркин «майли, вақт топиб борарман», деганини сезмай қолди.Ўткирбекка «борарман», деб айтган бўлса-да, Эркиннинг ҳеч оёғи тортмади. Агар ўша куни уйидаги қадимий араби гиламига харидор келмаганида ва қайнисининг аччиқ-тизиқ маслаҳатларини эшитмаганда эди, Ўткирбекка сим қоқиб, узрини айтиб, юрагида олишаётган итларни қувиб чиқарган бўларди.\nЛекин ўша куни аввалига кун оралаб эшик қоқадиган, эски буюмларни қидириб юрадиган қўшниси келди ва яна ўн марта такрорлаган эски гапини бошлади: «Бозори келганда сотиб қолинг бу эски матоҳингизни, ўрнига ўнта янги гилам олиб ташлайсиз. Эрта-индин ҳеч ким сўрамаса, пушаймон ич-этингизни еб қўймасин, қўшни. Қиёмат қўшнидан деганларидек, бир ярим баравар нархини айтяпман. Ўйлаб ўтирманг.» Қўшнининг гапларидан ғаши келса-да, Эркин ғазабини ичига ютди. «Қўшни, қочиб кетаётганингиз йўқ-ку, сотадиган бўлсам, ўзим уйингизга чиқаман» — Эркин бу сўзларнинг тилига қандай келганлигига таажжубда эди.\nҚўшнининг ортидан қайниси кириб келди. Дарров қаердан хабар топа қолибди, опасидан эшитганми ё, бир пиёла чой ичар-ичмас, Ўткирбекнинг таклифидан гап очиб қолди. «Почча, дангалига кўчай, бунақа имкониятни фақатгина ғирт аҳмоқ одамгина қўлдан чиқаради. Ўткирбекнинг марҳаматини истаб унинг эшигида сарғайиб ўтирадагин рассому шоирлар, ҳофизу ёзувчилар сон мингта. Ана, ҳамкасбларингиз майда-чуйда бойвачча-ю, амалдорларнинг расмини чизиб, кун кечиришяпти. Почча, агар ўзимдан орттира олганимда, жиянларимдан топган-тутганимни аямасдим. Эрта-индин ўғлингизни уйлантиришингиз керак. Нима, келинни шу каталакдек икки хонали уйингизга туширасизми? Келин-куёв опам билан бир хонада яшашадими ёки устахонангизда расмлар билан гаплашиб ётишадими? Агар Ўткирбекнинг этагидан тутсангиз, кўргазмаям қиласиз, кейин, — қайни иккита нон, тақсимчадаги қанд ва чойнак-пиёладан бошқа ҳеч нарса йўқ, бир четида нўхатдек тешик қорайиб турган дастурхонда кўз айлантирди, — кейин р\nўзғорингизни бутлаб оларсиз.»\nКўнгли оғриб, юраги атрофи сим-симлаётган бўлса-да, Эркин тилини тишлади. Опа-сининг ўн йилдан буён эски палтосини алмаштирмаганини, жиянларининг йўлкира топа олмай, ўқишга яёв боришларини, кунда бир маҳал аранг қайнайдиган қозонларининг гўшт нималигини унутиб юборганлигини яхши билса-да, қайниси ҳеч қачон оғиз очган эмас. Хотини-ку, нолиш деганларидан етти чақирим наридан ўтади. Ўтган ой ўғлини университет йўлида ҳамсабоқлари билан учратганда ўзининг ночорлигидан биринчи марта ошкора ўкинди: қимматбаҳо кийимлари ўзларига ярашган йигитлар орасидаги ўғли эгнидаги ранги унниқиб кетган кўйлак-шимидан бўйин қисиб жимгина бораётгандай эди… Агар… агар Ўткирбекнинг кўнглига йўл топса, унинг ўғлиям бошқа тенгдошлари қатори бошини баланд кўтариб, ҳеч кимга гап бермай юрарди, рўзғори яхшиланарди, балки икки азалий орзусига етарди ҳам: алоҳида устахона очиб оларди ва суратларининг кўргазмасини ташкил этарди. Ўткирбекнинг олдига борса-борибди, устига қа\nйниси айтмоқчи бошқалар эшигида сарғайиб ўтирадиган одамнинг ўзи йўқлаётган бўлса, у ялинаётган бўлмаса…\n… Беҳзод деяпти бу, Моний деяпти… Ўзини билимдон кўрсатиш учун китоб варақлаганми? Аслида қўлига китоб олишга вақти бормикан? Бир ишорага маҳтал шогирдлари сўраб-суриштиришгандир балким…\n— Эркин ака, ўтган йили мен шаҳар рассомлари кўргазмасида сизни бир кўргандим. Ўшанда, кўнглингизга келмасин, ҳамма суратлар олдида йўқ деганда беш-олтитадан одам, фақат энг чеккадаги расм олдида биттагина йигитча турарди. Бошқа суратларни томоша қилаётганлар алмашар, йигитча эса, жойидан жилмасди. Мен йигитчани мафтун этган сурат томон юрдим. Унда бир одам қоронғулик қўйнига кириб борар, ундан анчагина ортда келаётган узун чопонли инсон изма-из борар эди. Бирпасда мен ҳалиги йигитча ҳолига тушдим. Ана шунда шаҳримизда шунчалик зўр расм чизадиган рассом борлигини билмаслигимни ўйладим…\n«Кўнгил топишга устаси фаранг экан. Бир зумда ўзига ром этди-қўйди-я». Эркин ҳали дабдабали уйга қадам қўйганида кўкрагидан итарган ётсирашнинг бегона бўлганини тан олди.\n— Хуллас, Эркин ака, раҳматли онамизнинг етмиш ёшларига ош бериш ниятидамиз. Шунга иккию-уч ҳажмда портретларини чизиб берсангиз. Миннатдор бўлардим. Истаган пайтингизда хизматингиздаман. Эшитдим, портрет ишлашни унчалик хуш кўрмас экансиз. Лекин «Жоконда – Мона Лиза», «Мадонна Конестабилс», гарчи бола билан бўлса-да, «Номаълум аёл» каби буюк асарлар ҳам бор-ку…\nБарибир Эркин Ўткирбекнинг онаси расмини чизишга истар-истамас кириш-ди. Ўткирбек мана шу суратга қараб чизсангиз, яхши бўларди, дея ўз қўли билан берган фотосуратни ўрганаётган пайтда устахона эшиги тақиллади. «Онахоннинг бошқа суратларини бериб юборишди. Бунисига қараб ишларкансиз», — дея фотосурат узатди қўшқўллаб сўрашадиган йигит. – Манови пулга бўёқ, мато, бошқа керакли нарсаларни сотиб оларкансиз!» Йигит Эркиннинг қўлига юз долларлик тутқазди. «Суратни хўжайиннинг кўнгилларига ёқадиган қилиб чиза олсангиз, мингта кўкидан оласиз. Агар вақтида ва хўжайин айтганларидай қилиб чизмасангиз, сиз мингта берасиз! – Садақа узатаётгандай қўл чўзадиган йигит беўхшов ишшайди, — ўн кун етиб-ортса керак битта сурат чизишга! Нима ўн кунда минг долларлик бўлиб қолсангиз ёмонми?..»\n«Ўткирбек онасининг қиёфасини бахтиёр тасвирлашимни истабди-да». Эркин «югурдаклар» ташлаб кетган фотосуратни кўздан кечирар экан, миясида шу фикр чақнади. Бу сурат Ўткирбек олдин бериб юборган суратдан бутунлай фарқ қиларди. Олдинги суратда чеҳрасидан нур ёғилиб турган олтмиш ёшлардаги онахон маъюсгина турарди. Янги суратда суратчи «кулинг», деган чамаси, эллик ёшлардаги аёлнинг зўраки табассумдан кўзлари қисилган.Эркин яхшироқ қараб, фотосуратнинг кейинчалик қайта тайёрланганини сезиб қолди. Аёлнинг бўйни ва ундаги тилла занжир, атиргулли қора барқут кўйлак ўзиники эмас эди…\n«Онасини бахтиёр тасвирлашимни истабдими, истагини юз фоиз бажарганим бўлсин. Жоконда, номаълум аёл ҳақида сафсата сотган эканда. Мен лақма… лаққа тушаверибман-чи. Йўқ, чизмайман бунақа расмни! Ана, эшигида сарғайган рассомлар камми, кимга истаса чиздираверсин!» Эркин сурат ва пулни чўнтагига солиб, эшик очганида, йўлакда пастак курсида ўтирганча пошнаси ейилган туфлисини ечаётган ўғлига кўзи тушди. Ўғлига ортиқ қарамасликка тиришиб, оёғига поябзалини илди. Сурат учун зарур ашёлар олишга аҳд қилиб бозорга йўл олди…\nҚўшқўллаб сўрашадиган йигит Эркин чизаётган расмга оғзини очганча тикилиб қолди.\n— Ё қудратингдан, онахон тирилиб қолибдиларми?\n— Нажот, сурат тайёр бўптими? Қани қоч, мен ҳам бир кўрай, — садақа бераётгандай қўл узатадиган йигит суратга қараб афтини буриштирди. – Ким бу кафанга ўралган кампир? Ҳой, акахон, биз буюрган сурат қани? Ё фотосуратни йўқотиб қўй-дингизми? Қулоқларингизга пахта тиқилмаганми? Агар эртага кечгача суратни тай-ёрламасангиз, минг долларни санаб қўяверинг.\nЭркин устига қора мато ташланган сурат томон юрди. Мато ортидан ўқдек отилган кулги чўзилган қўлини қайтариб ташлади.\n— Қулоқдан пахтани олдингизми? Эртага бошқача гаплашамиз! Биз сизга ўхшаб сўзимизни ҳавога учириб, бош қашиб ўтирадиган эмасмиз! Нажот, нега анқаясан? Кетдик!\nҚарсиллаб ёпилган эшик «менда нима айб», дегандай ғижирлаб Эркиннинг тилига кўчаётган ғазаб йўлини тўсиб, бўғзига қайтарди.Мадорсиз оёқлар шалвираб эгасини бўёғи қуримаган сурат қаршисидаги лиқилдоқ курсига бошлади. Эркиннинг юраги симиллаб оғрир, умидвор нигоҳи ёпиқ эшик ортидан нажот изларди. Хотинининг рухсатсиз киришга юраги бетламаслигини яхши билса-да, ҳозир унинг бир пиёла сув ва юракдори кўтариб киришини истарди. Эшик очилавермагач, ўрнидан тураётганди, мунгли нигоҳ илтижоси елкасидан босди. «Она сутини унутган бир югурдак йигитчанинг гапларига аза очяпсанми, ўғлим? Ёруғ дунёнинг ғалвалари кўп, лекин бош қотиришга арзийдиганлари оз». Қорачиқлар тубидаги мунг юракдаги сим-сим оғриқни суғуриб олди.\nЙўқ, бир дунё зар берса-да, кўксига замбарак тираса-да, бу суратни ўша Ўткирбек деганларига бермайди. Агар, борди-ю, Ўткирбек онасининг суратини кўр-са, қорачиқлардаги мунгга чидай олармикан? Ғалати хаёлларга боради-я! Шаҳарда фақат ўзидан бошқанинг номини тилга олмасликлари учун чиранадиган Ўткирбек деганлари суратдаги ифодани қандай ҳис қилсин? Унга онасининг асил қиёфаси эмас. ҳаётидан мамнун, қўли осмонларга етгувчи ўғлининг тўкин-сочин хонадонидаги бахтиёр тасвири керак! Йўқ, ҳеч қачон қорачиқдаги мунгни кўр юракка топшириб қўймайди. Минг доллармиш-а?! Қорачиқдаги мунгни бозорга солиб бўларканми? Бериб бўпти! Бирпас тўхта, Ўткирбек бу суратга эмас. бошқа бахтиёр қиёфага харидор-ку!\nЭркин устига қора мато ўралган суратни авайлаб кўтариб, яширишга жой излади. Хонанинг тўрт томонида анча кезинди, охири нусха суратлар ортига жойлади. Ўн-ўн беш дақиқадан сўнг уйга эски буюмларни сотиб олувчи қўшнисини бошлаб келди…\n— Дадаси, сизни сўрашяпти…\n— Ким? — Эркин остонада қимтиниб турган хотинига норози боқди.\n— Чиқсангиз кўрасиз…\nХотини ортга буриларкан, ноилож эргашган Эркин йўлакдаги араби гиламни кўриб тўхтади.\n— Қўшни айнаб қолибдими, хотин? Пулини… ҳалиги югурдаклар олиб кетишгандими? Энди…\n— Дадаси ташқарига қаранг, кутиб қолишди, — хотини пичирлар, лекин шундай бўлса-да, овозидаги титроқ сезиларди.\n— Намунча ичимдагини топ, бўлмасанг?! – Эркин ғудранганча эшик очди.\n— Ассалому алайкум, Эркин ака…\nЭркин кулимсираганча қўл узатган Ўткирбекка бақрайиб қолди.\n— Уйингизга кирсам бўладими, Эркин ака…\n— Э, майли, майли…марҳамат, — Эркин Ўткирбекни устахонага бошлади. – Айбга буюрмайсиз, ҳаммаёқ ивирсиб ётибди. Биз сизни…\n«Нимага киритди уни? Нега ўғирлик қилган ёш бола мисол титраб-қақшаяпти?»\n— Мен… мен онажонимни соғиндим, — Ўткирбек Эркиннинг норози, алғов-далғов хаёлларини титкилаб ташлади. – Онажонимнинг қорачиқларидаги мунгни кўргани келдим…\nдекабр, 2003 йил.\n← Аввалги Аввалги Ўринбой Усмон. Санжоб (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Ўринбой Усмон. Катта дада (ҳикоя)


Тошкентда “Ҳизб ут-Таҳрир” диний-экстремистик ташкилотининг 10 нафар тарафдори ушланган Ўзбекистон янгиликлари\n16 September 2021, 15:15\nЎзбекистон, Тошкент – Batafsil.uz. ИИВ маълумотлари асосида мухбиримиз хабар беришича, Тошкентда “Ҳизб ут-Таҳрир” диний-экстремистик ташкилотининг 10 нафар тарафдори ушланган. Барча қўлга олинганлар пойтахтнинг Олмазор туманида яшаган. ИИВнинг маълум қилишича, барча ушланганлар шу ташкилот сафида бўла туриб содир этган жиноятлари учун муқаддам судланган.\nТергов маълумотларига кўра, қўлга олинганлар хориждаги "Ҳизб ут-Таҳрир" аъзолари билан Интернет орқали мулоқот қилган ва уларнинг кўрсатмасига кўра аҳоли орасида экстремистик ғоялар тарғиботи ва янги тарафдорларни жалб қилиш билан шуғулланган.\nҲибсга олинганларнинг хонадон ва телефонларидан "Ҳизб ут-Таҳрир" ташкилотига тегишли диний адабиётлар ва материаллар топилган. Айни пайтда қўлга олинганларнинг ҳаракатларига ҳуқуқий баҳо бериш, уларни жавобгарликка тортиш юзасидан тергов ишлари олиб борилмоқда.\nЭслатиб ўтамизки, бундан бир неча кун аввал Тошкент шаҳри ва вилоятида "Ҳизб ут-Таҳрир" экстремистик ташкилотининг аёллар қанотига аъзо бўлган 29 нафар қиз қўлга олинган эди.\n"Ҳизб ут-Таҳрир" диний экстремистик ташкилоти 1953 йилда Фаластинда Такиюддин Набиҳоний томонидан мусулмон мамлакатларида, сўнгра бутун дунёда ягона халифалик ўрнатиш мақсадида ташкил этилган.\nБугунги кунда ушбу ташкилот фаолияти Россия Федерацияси, Германия, Хитой Халқ Республикаси, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон Республикаси ва бошқа бир қатор давлатлар ҳудудида тақиқланган.\nЎзбекистон Олий судининг 2016 йил 26 сентябрдаги қарори билан "Ҳизб ут-Таҳрир" диний экстремистик ташкилоти республика ҳудудида фаолияти тақиқланган ташкилотлар рўйхатига киритилган.\nМарғилондаги “Хўжа Порсо” масжидининг бузилишига рухсат берилмаган. Тарихий объектнинг вайрона қилингани учун ким жавоб беради?\n18 ёшли Ўзбекистон фуқароси инспекторни уриб кетиб, бир соат ичида 20дан ортиқ йўл ҳаракати қоидаларини бузган\nБозор ва супермаркетларда банан, цитрус мевалар ва олманинг нархи пасаяди. Ушбу маҳсулот турлари божхона тўловидан озод қилинди\nСупермаркетлардаги гўшт нархи 12-13 фоизга арзонлашди


Равшан Ҳайдаров: «Водийдаги Кения билан ўйинлар...\n21.03.2018 22:55 0 273\nЎзбекистон олимпия терма жамоаси бош мураббийи Равшан Ҳайдаров йиғин ҳақида «Сhampionat.asia» нашрига ўз фикрларини билдириб ўтди.\n«Кения билан ўйинга тайёргарликни бошладик. Бу йиғиндан мақсад иккита: 18 августдан 2 сентябрга қадар Индонезияда бўлиб ўтадиган Осиё ўйинларига тайёргарлик ҳамда олимпия ёшидаги футболчиларни жалб қилиб, ўртоқлик учрашувларида ўйинни шакллантириш. Йиғинга чақирилган деярли барча футболчилар соғ-саломат қўл остимизга келиб қўшилди. Фақат Достон Ибрагимов клубида жароҳат олгани учун бу йиғинни ўтказиб юборадиган бўлди. Аббос Отахоновда ҳам кичик жароҳати бор экан, шу боис индивидуал тарзда шуғулланди. Ўйлайманки, у Кения билан ўйинларда бизга ёрдам бера олади», — дейди Ҳайдаров.\n— Осиё ўйинларида 1995 эмас 1993 йилдан кейин туғилган футболчилар иштирок этиши мумкинлиги ҳақида миш-мишлар тарқалди. Бу қанчалик рост?\n— Йўқ, йўқ. Бу миш-миш. Индонезиядаги Осиё ўйинларига 1995 ва ундан кейин туғилган ўйинчилар боради. Таркибда 3 нафар ёши катта ўйинчи ҳам бўлиши мумкин.\n— Демак, 1994 йилда туғилган Азизбек Турғунбоев айнан мана шу ёши катта футболчилардан бўлиши мумкин?\n— Ҳа, мумкин. У ўз клубидаги ўйинлари орқали эътиборимизга тушди. Турғунбоевдан ташқари кенгайтирилган рўйхатимизда яна ёши катта футболчилар бор. Бу жамоамизга қўшилиб кета оладиган ўйинчиларни Осиё ўйинларига олиб борамиз.\n— Достонбек Ҳамдамовнинг ҳолати қандай?\n— Яхши. Ўзига келди. Унда мана шу трансфер туфайли бироз зўриқиш бўлганми билмайман, ҳолати яхши эмас эди. Барча масала ҳал бўлгач, ўзига келди. «Анжид»а битта ўйин ўтказишга ҳам улгурди. Айни пайтда унинг руҳий ва жисмоний ҳолати яхши даражада. Энди ундан талаб қилинадигани майдонга тушиб футбол ўйнаш.\n— Кения билан ўйинлар Андижон ва Фарғонада бўлади. Бунга муносабатингиз қандай?\n— Албатта ижобий. Водийда футболни қанчалик севишларини жуда яхши биламиз. Вилоятларда ўйин ўтказиш тажрибамизда бор. Ёдингизда бўлса, 2015 йилда ҳам Фарғонада Янги Зеландия ёшлар терма жамоасига қарши ўртоқлик учрашуви ўтказгандик. Ўшанда мухлислар терма жамоамизни ажойиб тарзда қўллаб-қувватлаб туришганди. Шу боис, Кения билан ўйинлар футбол байрамига айланиб кетади деб ўйлайман. Барча мухлисларни стадионга чорлайман.\n— Миллий терма жамоамизда ҳам бир қанча шогирдларингиз бор...\n— Ҳақиқатдан ҳам, миллий жамоага олимпия терма жамоасидан 6 нафар футболчи жалб этилди. Миллий терма жамоамиз янги мураббийлар штаби, кўплаб янги футболчилар билан Африкага учиб кетди. Сенегал ва Марокаш жиддий рақиблар, улар бежизга Жаҳон чемпионатига чиқишмаган. Бироқ терма жамоамизга ишонамиз ва улар кучли рақибларга қарши муносиб ўйин кўрсатишларига тилакдошмиз.\nРавшан Ҳайдаров Ўзбекистон олимпия терма жамоаси Кения\nКоронавирус 02/04, 18:19


Покликнинг ҳикмати ҳақида - Hidoyat.uz\nАсосий саҳифа Мақолалар Покликнинг ҳикмати ҳақида\nЧоп этилди Oktabr 26, 2019 Покликнинг ҳикмати ҳақидаda fikr bildirishni o'chirish\nУмар ибн Абу Умар (розияллоҳу анҳу) Иброҳим ибн Ало Зубайдий (розияллоҳу анҳу)дан, у Умар ибн Билол Фаззорий (розияллоҳу анҳу)дан шундай ривоят қилади: «Абдуллоҳ ибн Башр Мозаний (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: “Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: “Тирноқларингизни қисқартиринглар, (танангиздан) кесилган нарсаларни кўминглар, бўғинларингизни тозаланглар, милкларингизни таомдан покланглар ва тишларингизни озода тутинглар. Менинг ҳузуримга тишларингиз сарғайган ва оғзингиздан ёқимсиз ҳид анқиб турган ҳолда кирманглар!”»\nАбу Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу) айтади: «Ҳадисдаги “тирноқларингизни қисқартиринглар” жумласининг ҳикмати шундаки, тирноқлар тирнаб, жароҳат етказиши мумкин, шунингдек, тирноқлар кир тўпланадиган аъзо саналади. Баъзан кирлар сабабли тирноқ остидаги танага сув етмай қолиши мумкин. Зеро, ғусл қилганда танадаги игначалик жойга сув етмай, ювилмай қолса ҳам, инсон жунуб ҳолида қолади. Инсоннинг бутун аъзосига тўлиқ сув етган тақдирдагина ғусл мукаммал бўлади. Шунинг учун ҳам Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) тирноқларни қисқартиришни тавсия қилганлар. Тирноқ араб тилида “ظفر” (зуфрун) ва “أظفور” (азфурун) шаклида талаффуз қилиниб, “ظفر”нинг\nкўплиги “أظفار” (азфорун), “أظفور”нинг кўплиги эса “أظافير” (азофийру) тарзда ифодаланади. Мазкур ҳадисда “أظافير” (тирноқлар) шакли қўлланилган».\nАбу Довуд Мусоҳифий (розияллоҳу анҳу)нинг Назр ибн Шамил (розияллоҳу анҳу)дан, у эса Халил ибн Аҳмад (розияллоҳу анҳу)дан қуйидагиларни ривоят қилганини эшитганман: «“أظافير”нинг бирлиги “أظفور” бўлиши лозим». Назр (розияллоҳу анҳу) шундай деган: «Абу Саҳл Атакий (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитганман: “أظافير”нинг бирлиги “أظفور”дир».\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)дан ривоят қилинган ҳадисда шундай дейилади: «Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) намозда саҳв қилдилар ва: “Нима бўлди?! Сизлардан бирингиз тирноқ ва бармоқлари орасини (қўлларини дуога) кўтариб, тирноқларида жанобат ва кир бўлган ҳолда Мендан осмон хабари ҳақида сўрамоқда!”, дедилар» (ушбу ҳадисда ҳам “أظافير” шакли қўлланилган).\nҲадисдаги “кесилган нарсаларни кўминглар” жумласига келсак, мўминнинг танаси ҳурмат-эҳтиромга лойиқ бўлиб, ундан тушган ёки зоил бўлган нарсаларга ҳам ҳурмат билан муносабатда бўлиш талаб этилади. Инсон ўлгандан сўнг кўмилгани каби унинг тана\nаъзоларидан тушган нарсаларни ҳам кўмиб қўйиш мақсадга мувофиқдир. Шунингдек, тананинг бир қисмига талофат етиб (узилиб тушса), унга ҳам ҳурмат бажо келтириб, уни кўмиш лозим. Шунда мазкур кесилган ёки тушган аъзоларнинг оловга ёки ахлатга тушиб, парчаланиб кетишининг олди олинади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳам қон олдирганларида қонларини итлар пайҳон қилмаслиги учун уни кўмиб қўйишга буюрганлар.\nБу ҳақда отам (розияллоҳу анҳу) Мусо ибн Исмоил (розияллоҳу анҳу)дан, у Ҳунайд ибн Қосим ибн Абдураҳмон ибн Моъиз (розияллоҳу анҳу)дан шундай ривоят қилади: «Мен Омир ибн Абдуллоҳ ибн Зубайр (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: “Отам менга шундай ривоят қилди: “Мен Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳузурларига келдим. У зот қон олдираётган эканлар. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) қон олдиришдан фориғ бўлгач: “Эй Абдуллоҳ ибн Зубайр! Бу қонни ҳеч ким кўрмайдиган жойга олиб бориб тўкиб кел”, дедилар. Мен четроққа бориб, қонни олдим ва уни ичиб юбордим. Мен қайтиб келганимда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Эй Абдуллоҳ! Қонни нима қилдинг?”, деб сўрадилар. Мен: “Қонни инсонларга энг махфий деб билган жойга қўйдим”, дедим. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Балки ичиб қўйгандирсан?!”, дедилар. Мен: “Ҳа”, дедим. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Нега қонни ичдинг?! Сендан инсонларнинг ҳолига вой бўлсин! Инсонлардан сенинг ҳолингга вой бўлсин!”, дедилар”».\nШунингдек, бу мавзуда отам (розияллоҳу анҳу) Молик ибн Сулаймон Ҳаравий (розияллоҳу анҳу)дан шундай ривоят қилган: «Довуд ибн Абдураҳмон (розияллоҳу анҳу) Ҳишом ибн Урва (розияллоҳу анҳу)дан, у эса Ойша (розияллоҳу анҳо)дан шундай ривоят қилади: “Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) инсоннинг етти нарсасини кўмишга буюрар эдилар: соч, тирноқ, қон, ҳайз қони, тиш, қалфа (эркаклар олатининг учи) ва йўлдош”».\nҲадисдаги “бўғинларингизни тозаланглар” жумласи танадаги ўзаро бириккан жойлар ва уларнинг юза қисмини тозалаш лозимлигини англатади. Чунки бу жойларда кир тўпланади. Араб тилида бўғинлар “برجمة” (баржама) тарзида талаффуз этилиб, унинг кўплик шакли “براجم” (барожим) бўлади. Тананинг бириккан жойларининг юза қисми “برجمة” деб аталади. Бирлашган жойлар орасидаги қисми эса “راجبة” (рожиба) деб номланиб, унинг кўплик шакли “رواجب” (равожиб) тарзда ифодаланади. Рожиба бўғинларнинг юза қисмига туташган бўлиб, бармоқларнинг бўғинида яққол намоён бўлади. Яъни, бош бармоқдан ташқари ҳар бир бармоқда иккита баржама ва учта рожиба бўлади. Бош бармоқда эса битта баржама ва иккита рожиба бор. Бўғинлар орасида кир тўпланиб, сув билан тананинг орасини тўсиб қўймаслиги (яъни танага тўлиқ сув етиши) ва жанобатдан буткул халос бўлишга тўсқинлик қилмаслиги учун Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бўғинларни ювишга буюрдилар.\nҲадисдаги “милкларингизни таомдан покланглар” жумласида милк сўзи арабча “لثة” (лисатун) сўзи билан ифодаланган бўлиб, унинг кўплик шакли “لثات” (лисотун) тарзда қўлланилади. Бу сўзнинг маъноси эса, тишларнинг тепа ва патки қисми, яъни тишларнинг ўсиб чиқадиган жойи демакдир. Тишлар орасидаги оз миқдордаги гўштлар эса “عمر” (амр) деб аталиб, унинг кўплик шакли “عمور” (умур) тарзда қўлланилади. Таом ёғлари милкда қолиб, оғиз ҳиди ўзгаради ва бадбўй ҳид пайдо бўлиб, икки фаришта (номаи аъмолни ёзиб борувчи фаришталар)га озор беради. Чунки оғиз Қуръон йўли бўлиб, икки фариштанинг ўтирадиган жойи ҳисобланади. Зеро, мазкур фаришталар инсоннинг икки тарафидаги қозиқ тишлари атрофида ўтирадилар.\nҚуйидаги оятнинг тафсирида шундай ривоят келтирилган: “У бирор сўзни талаффуз қилса, албатта, унинг олдида ҳозиру нозир бўлган бир кузатувчи (сўзни ёзиб олувчи фаришта) бордир” (Қоф, 18). Яъни, икки қозиқ тишининг олдида ҳозиру нозир бўладиган фаришталардир.\nМуҳаммад ибн Али Шақиқий (розияллоҳу анҳу) шундай ривоят қилади: «Мен отамнинг Суфён ибн Уяйна (розияллоҳу анҳу)дан шундай ривоят қилганини эшитганман: “Жуда ҳам яхши айтилган сўз! Бунинг сабаби шундаки, лафз (сўз) лабларнинг амали бўлиб, сўзни тилдан фазо (ҳаво)га кўчиради”».\nМазкур оятдаги “олдида” сўзи арабча “لديه” (ладайҳи) лафзи билан ифодаланган. “لد” (ладун) ва “عند” (ъинда) сўзлари араб тилида “олдида, ҳузурида” каби бир хил маънони англатди. Шунингдек, “لدن” (ладун) сўзи ҳам шу маънодадир. Бу сўздаги “нун” ҳарфи зоида ҳарф ҳисобланади. Гўё мазкур оятларда шу нарса баён қилинганки, кузатувчи фаришта сўз талаффуз қилинган вақтда қозиқ тишлар олдида ҳозиру нозир бўлиб туради.\nҲадисдаги “тишларингизни озода тутинглар” жумласига келсак, бу ерда мисвок ишлатиш назарда тутилган бўлиб, тишларни тозалаш тавсия қилинмоқда.\n“Менинг ҳузуримга тишларингиз сарғайган ва оғзингиздан ёқимсиз ҳид анқиб турган ҳолда кирманглар!” жумласидаги “тишларингиз сарғайган” ибораси “قخرا” (қахран) сўзи билан, “оғзингиздан ёқимсиз ҳид анқиб турган” ибораси эса, “بخرا” (бахран) ўзи билан ифодаланган. Аммо мен ёдлаган ҳадисда мазкур маънолар “قحلا” (қаҳлан) ва “قلحا” (қалҳан) лафзлари билан ифодаланган.\nЖоруд (розияллоҳу анҳу) Назр (розияллоҳу анҳу)дан шундай ривоят қилганини эшитганман: “الأقلح” (ақлаҳ) сўзи тишлари сарғайиб, оғзидан ёқимсиз ҳид келиб турадиган киши манъносини англатади. “قخر” (қахрун) ва “بخر” (бахрун) сўзлари бадбўй ҳидли инсонни англатишинигина биламиз. “بخر” (бахрун) сўзи “أبخر” (абахру) тарзида сифат шаклида ҳам қўлланилиб, унинг кўплиги “بخر” (бухрун) бўлади.\nЖоруд (розияллоҳу анҳу) Жарир (розияллоҳу анҳу)дан, у Мансур (розияллоҳу анҳу)дан, у Абу Али (розияллоҳу анҳу)дан, у Жаъфар ибн Таммом ибн Аббос (розияллоҳу анҳу)дан, у эса ўз отасидан шундай ривоят қилган: «Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: “Мисвок ишлатинглар (тишларингизни тозаланглар) ва ҳузуримга оғзингиздан ёқимсиз ҳид келиб турган ҳолда кирманглар!”»\n Имом Суютий (алайҳиссалом) “Ад-дуррул мансур” асаридаги “Бақара” сурасининг 124-оятининг тафсирида ушбу ҳадисни келтирган ва ҳадиснинг санадида мажҳуллик борлигини таъкидлаган.\nИнтернет луғати – Home page