Делегациямиз Интерпол Бош Ассамблеясининг 87-сессиясида иштирок этди\nЖорий йилнинг 18–21 ноябрь кунлари Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирининг биринчи ўринбосари, генерал-майор Д. Назармухамедов бошчилигидаги делегация Бирлашган Араб Амирликларининг Дубай шаҳрида бўлиб ўтган Интерпол Бош Ассамблеясининг 87-сессиясида қатнашди.\nТадбирда Интерполга аъзо давлатлардан ташриф буюрган 1000 дан ортиқ делегат, жумладан, полиция органларининг 85 нафар раҳбари ва 40 дан ортиқ ички ишлар вазирлари қатнашди.\nУнда Жиноят қидирув полициясининг халқаро ташкилоти (Интерпол)нинг Бош котиби Юрген Шток сўзга чиқиб, турли таҳдидлар ва хавфлар мавжуд бўлган ҳозирги пайтда мазкур ташкилотнинг роли тобора ортиб бораётганини айтиб ўтди.\nШунингдек, Ю. Шток Бош Ассамблеянинг 87-сессияси жараёнида Интерпол Ижроия қўмитасига, жумладан, Президент лавозимига сайловлар ўтказилишини қайд этди. Ушбу лавозимга Корея Республикаси, ЖАР ва Россия Федерациясидан номзодлар кўрсатилган. Овоз бориш натижаларига кўра Корея Республикаси вакили Ким Чон Ян Интерпол Президенти этиб сайланди.\nТадбир давомида Интерполнинг Президенти Ким Чон Ян нутқ сўзлади. У Интерпол доирасидаги полиция ҳамкорлиги ҳақида сўз юритди. Жумладан, Интерпол ўзаро ахборот алмашинуви учун холис, коммуникатив майдон билан таъминлаётганини қайд этди.\nБош Ассамблея иштирокчилари кун тартиби лойиҳасини тасдиқлагач, тадбир ўз фаолиятини бошлади. Даставвал режалаштирилган жадвалга мувофиқ, 18 ноябрь куни ассамблея доирасида Бирлашган Араб Амирликлари (БАА) Ички ишлар вазири, Бош инспектор шайх Саиф бин Заед ал-Нахйан билан икки томонлама учрашув бўлиб ўтди. Учрашув давомида ал-Нахйан Ўзбекистон Республикаси БАА учун дўст ва қардош мамлакат эканини бир неча бор такрорлади. У Ўзбекистонга тез-тез ташриф буюришини ва мазкур давлат халқи анъана, маданият ва дин борасида БАА халқига яқин эканини айтди.\nБАА ИИВ раҳбарининг сўзларига қараганда, ушбу мамлакат халқи Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевни чуқур ҳурмат қилиб, уни тажрибали давлат раҳбари ва сиёсий арбоб сифатида қадрлайди, унинг БААга ташрифини интиқлик билан кутмоқда.\nЎзбекистон Республикаси делегацияси раҳбари, генерал-майор Д. Назармухамедов, ўз навбатида, жаҳон тараққиётининг замонавий босқичида ички хавфсизликни таъминлаш, мамлакатда тинчлик ва барқарорликни сақлашда давлатнинг асосий таянчларидан бири ҳисобланган ички ишлар органлари барча давлатларда муҳим ўринни эгаллашини қайд этди. Шундан сўнг Ўзбекистон Республикасида, жумладан, республика ҳуқуқ-тартибот органларида амалга оширилаётган ислоҳотлар, шунингдек, мамлакатда жиноятлар сонини камайтириш тенденциялари ҳақида маълумотлар БАА ИИВ вакиллари эътиборига ҳавола этилди. Делегациямиз раҳбари Ўзбекистон Республикаси ИИВ хизмат фаолиятига оид барча масалалар юзасидан БААдаги ҳамкасблари билан очиқ мулоқотга тайёр эканини билдирди.\nТомонларнинг фикрича, мазкур учрашув идоралараро ҳамкорлик даражасини янада юқори поғонага кўтаришга ҳисса қўшиши аниқ. Чунки бугунги кунда жиноятчиликнинг турли кўринишларига қарши курашишда самарали чораларни кўришга қаратилган ҳамкорликдаги фаолият ўта зарур. Тадбир чоғида Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирининг биринчи ўринбосари, генерал-майор\nД. Назармухамедов республика ИИВ томонидан давлатларимиз ички ишлар органлари ўртасидаги тўғридан-тўғри ҳамкорлик асоси сифатида Ўзбекистон Республикаси ИИВ ва БАА ИИВ ўртасидаги ҳамжиҳатлик тўғрисидаги Меморандум лойиҳаси тайёрланиб, шайх ал-Нахйан томонидан маъқуллангандан сўнг, БАА ИИВ протокол хизмати раҳбари Саид Ал Найимига топширилганини қайд этди. Учрашув якунига кўра, томонлар ҳамкорлик борасида бир қатор келишувларни қабул қилишди.\nШу куни Ўзбекистон Республикаси делегацияси БАА ИИВ делегацияси раҳбари, Бош инспектор, генерал-майор Аҳмад Носир ал-Раис билан учрашди. БАА делегацияси раҳбари Интерпол Ижроия қўмитаси сайловларида унинг номзодини қўллаб-қувватлагани учун Ўзбекистон ИИВга миннатдорлик билдирди ҳамда Интерпол Ижроия қўмитасидаги фаолияти давомида Ўзбекистоннинг барча таклифлари ва келгусидаги ташаббусларини қўллаб-қувватлашини билдирди. Ўз ўрнида,\nД. Назармухамедов жиноятчиликка қарши курашиш ва шахсларни қидиришда мамлакатнинг ички ишлар органлари томонидан кўрсатилаётган кўмак учун ташаккур билдирди.\nСўнгра делегациямиз раҳбари Ўзбекистон Республикаси ва БАА ўртасида бир қатор икки томонлама битимлар мавжудлигини қайд этди. Мамлакатимиз алоҳида халқаро ҳужжат лойиҳаси БАА Ички ишлар вазири, шайх Саиф бин Заед ал-Нахйанга топширилган Ҳамжиҳатлик тўғрисидаги Меморандумни имзолаш йўли билан бундан кейин ҳам икки давлат идоралари ўртасидаги ҳамкорликни ривожлантириш ниятида эканини қўшимча қилди.\nЎзбекистон Республикаси ва БАА Ички ишлар вазирликлари ўртасидаги икки томонлама форматда, шунингдек, Интерпол шафелигида кўпқиррали форматда ўзаро ҳамкорлик қилиш зарур эканига аҳамият қаратилди.\nТаъкидлаш жоизки, делегациямиз аъзолари бир қатор яқин ҳамда узоқ хориж мамлакатларидаги ҳамкасблари билан учрашиб, ўзаро ишчан ва самарали музокаралар олиб боришди.\nШунингдек, делегациямиз ташаббуси ва таклифи билан Интерпол Бош котиби Юрген Шток билан икки томонлама учрашув ташкил этилди.\nИнтерпол Бош котиби давлатимиз делегацияси аъзоларини Интерполнинг бир қатор тадбирларни, жумладан, семинар ва тренингларни ўтказишга оид ташаббусларини қўллаб-қувватлагани учун миннатдорлик билдирди. У вакилларимизни Интерполнинг айни дамдаги вазифалари билан таништирди.\nЎз ўрнида, Ўзбекистон Республикаси ИИВ делегацияси раҳбари, генерал-майор\nД. Назармухамедов келгусида яқин ва самарали халқаро ҳамкорлик янада ривожланишига ишонч билдирди. Интерполга аъзо давлатларнинг полиция органлари ўртасидаги келгусидаги самарали ҳамкорлиги асоси бўлиб хизмат қилган мазкур учрашувнинг юксак аҳамияти қайд этилди.\nБугунги кунда Интерпол каналларидан фойдаланган ҳолда амалга оширилган ҳамкорлик деярли барча муҳим йўналишларда олиб борилмоқда ҳамда ўзининиг самарадорлиги, профессионаллиги ва юқори даражада мувофиқлаштирилгани билан ажралиб турибди, дея таъкидланди делегациямиз раҳбари томонидан.\nЎзбекистон Ҳукумати, республика ИИВ ва Интерполнинг Ўзбекистондаги ММБ Интерпол Бош котибиятининг учрашувлар ўтказиш, илғор тажриба ва амалий кўникмаларга эга бўлиш мақсадида экспертларни тайёрлаш курсларини ташкил этиш бўйича ташаббусини қўллаб-қувватлайди.


Англия терма жамоаси футболчилари Болгарияга қарши ўйинда майдонни тарк этишлари мумкин. Агар...\n13 сентябрь, 2019, 10:15 639\nТеглар:Англия | Евро-2020\nУлар шу тариқа ирқчиликка қарши курашишмоқчи.\nАнглия терма жамоаси футболчилари Евро-2020 саралашидан ўрин олган Болгарияга қарши ўйин пайтида агар мухлислар томонидан ирқчилик кайфиятидаги ҳақоратлар янграса ўша захоти майдонни тарк этишлари мумкин.\nАнглиялик футболчилар ушбу масалани муҳокама қилиш учун "Сент-Жорж Парк"даги терма жамоа қароргоҳига йиғилишади. Қайд этиш лозимки, улар бу масалада ЖЧ-2018 дан аввал ҳам гаплашишган.\nЭслатиб ўтамиз, Англия – Болгария ўртасидаги жавоб баҳси 14 апрель куни бўлиб ўтади. Улар ўртасидаги дастлабки ўйинда бир мухлис Англия терма жамоаси ҳужумчиси Рахим Стерлингни ирқчилик билан ҳақорат қилган эди. Ушбу мухлис ўша захоти полиция томонидан қўлга олинган.\nАнглия - Косово 5:3 (видео)\n19 ёшли Санчо Англия термасида "дубль" қайд этди. Ундан кичикроқ ёшда фақат Руни 2 та гол урган\nЕвро-2020 саралаш босқиҳcи Англия ва Косово учрашувида 8 та гол бўлди


Ана, оташарава ҳам лопиллаб, фишқириб келди-ку! Энди бу ёғи бахтингизга қарайдир. Агар Худо ёрлақағон бахтлик кишилардан бўлсангиз, чўнтагингиз кесилса ва хуржинингиз тешилса ҳам, ўзингиз бир нав қилиб поезднинг томиға чиқасиз ёки юк қўятурғон катакчаларнинг бирида диққат бўлиб жойланасиз. Булар муяссар бўлмаған тақдирда, албатта, йўлаклардаги халқнинг «пойандози» бўлишқа ёки зиналардан бирида ўлтиришқа рози бўласиз. Булар ҳам сизга насиб бўлмағонда, вогуннинг бўйнига миниб олиб, «хайт!» деб кетаберасиз...


Россияда Сурияга кетишга чоғланган икки ўзбекистонлик 9 ва 5 йилга қамалди\n22 май 2022, Тошкент вақти: 08:59\nЖанубий округ ҳарбий суди Россияда террор ташкилоти ўлароқ тақиқланган “Жабҳатун-Нусра” сафига қўшилишга урингани учун ўзбекистонлик Феруз Ҳабибовни 9 йилга, Жасур Маҳмудовни эса 5 йилга озодликдан маҳрум қилиш ҳақида ҳукм чиқарди. Бу ҳақда “Интерфакс” агентлиги суд матбуот хизматидан олинган маълумотларга таянган ҳолда хабар қилди.\n“Судланувчилар 2019 йили Симферополда бўлган пайтларида “Жабҳатун-Нусра” сафига қўшилиб, Сурия ҳудудида ташкилот фаолиятида иштирок этиш ҳақида келишиб олишгани аниқланди”, дейилган суд хабарномасида.\nЖиноят иши материалларига кўра, 2019 йил августидан 2020 йил мартигача Ҳабибов ўз танишини “Жабҳатун-Нусра” фаолиятида иштирок этиш учун Сурияга чиқиб кетишга даъват қилган. 2020 йилнинг март ойида Симферополда шериклар ҳарбий кийим-бош ва дори-дармонлар, Краснодардан Тбилисигача (Грузия) автобус чиптаси ҳамда кейинчалик Сурияга чиқиб кетиш учун Тбилисидан Истанбулгача бўлган учоқ чиптасини сотиб олганлар.\nЎзбекистонликлар 2020 йил 26 мартида Қримда ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимлари томонидан қўлга олинган.\nСуд Маҳмудовга 5 йиллик, Ҳабибовга эса 9 йиллик қамоқ жазоси тайинлаган. Қайд этилишича, ҳукм ҳали қонуний кучга кирмаган ва томонлар Апелляция ҳарбий судига шикоят аризаси билан мурожаат қилишлари мумкин.


Миллий ва умуминсоний мансублик\nHome icon Бош саҳифа»Адабиётшунослик»Адабий суҳбатлар»Миллий ва умуминсоний мансублик\nМиллий ўзига хосликлар ҳеч бир халқда бирданига пайдо бўлмаган ва бундай бўлиши мумкин эмас эди. Миллийликнинг тараққиёт йўли халқнинг босиб ўтган турмуш йўли билан тенгдош, яъни у асрлар давомида шаклланиб келган. Унинг шаклланиши текис, равон эмас, мураккаб, зиддиятли кечган. Миллий белги хусусиятларда ўсиш, емирилиш, кучайиш, камситилиш, таҳқирланиш, янгиланиш ва улуғланишлар содир бўлган. Халқ мавжуд ва доим ҳаракатда, меҳнатда, курашда, бошқа эл-юртлар билан қандайдир муносабатда экан, унинг ўзигагина оид хислатлар, одатлар, туйғулар, хулқ-атвор ҳам кўникмалар тўхтовсиз ривож топа боради. Худди шу узундан-узоқ кечмишга миллат-элатларни биродарлаштирувчи халқчилликнинг, умумбашарий эзгуликларнинг тарихи ҳам деб қарамоқ даркор. Зероки, халқ характеридаги илғор жиҳатлар нечоғлик миллий тарзда ифодаланишларидан қатъи назар, барча замонларда беғаразлигича қолиб, эллар ҳамдўстлигига хизмат қилади.\nХалқнинг асл кўрки саналмиш хусусиятларни фақат унинг ўз ичида юз бераётган ҳодисалар деб тушуниш кўп вазиятларда тўғри, аммо бу дунё ҳамжамияти тараққиёти қонунларига хилофроқ ўйлаш ва масалани бирёкдама идрок этиш бўлиб чиқади. Демак, таъбир жоиз бўлса, ўзига хослик ривожининг «ташқи» томонлари ҳам бор. Ҳеч бир халқ ўзича биқиқ ва бошқалардан ажралган ҳолда яшай олмайди. Аксинча, улар билан иқтисодий-маданий алоқага киришади. Хилма-хил алоқа ва муносабатлар миллатларнинг турмуши, онги, ҳатто урф-одатларига маълум таъсир қилади. Миллий характерда умуминсоний хислатлар, хусусиятлар вужудга келади. Илғор миллий туйғулар ўзга халқлар кўнгли ва манфаатларига мос келувчи фазилатлар билан бойийди. Ўзбек халқи ҳам асрлар давомида жуда кўп халқлар билан, биринчи навбатда, Ўрта Осиёнинг бошқа халқлари, Қозоғистон, Яқин-Ўрта Шарқ ҳамда Россия халқлари билан иқтисодий-маданий алоқада бўлди. Бу алоқалар халқларнинг санъат ва адабиётида ҳам из қолдирди.\nХалқлар миллий спецификасининг (демакки, умуминсонийликнинг ҳам) қандай намоён бўлиши ҳар тузумнинг иқтисодий, социал-сиёсий, маданий ҳаёт тарзига боғлиқ. Давр ва шарт-шароитнинг амалдаги тенденциялари, қонун-қоидалари миллийликка таъсирини кўрсатмасдан қолмайди. Оқибатда унинг таркибида, ўсиш, кенгайиш, чекланиш, турғунлашиш, равнақ топиш, хуллас, ҳар турли ўзгаришлар рўй беради. Бошқачароқ айтганда, замонлар унда ўзининг яхши-ёмон белгиларини, изларини қолдиради. Ўз ўрнида миллийликнинг кўринишларига қараб, бирор давр ва муҳитни тарихан аниқ билиш, аниқлаш, баҳолаш мумкин бўлади.\nҲар хил зқадиятли жамиятларда мазкур жараён элу юрт бошқарувининг қандай йўлга қўйилганлигига қараб, шу шароитига мос давом этди. Меҳнаткашларнинг олижаноб ҳислари, фазилатлари, пок ниятлари, курашчанлик туйғуси ҳукмдорларнинг қаттиқ зулми ва қаршилигига дуч келган замонлар бўлган. Кенг халқ оммасини иқтисодий қолоқликда, руҳан пассивликда, жаҳолат ичида, онгсизлик асорати доирасида сақлашга тиришган мустамлакачиликлар бўлган.\nМиллатчиликни ва реакцион ғояларни миллий ифтихор ҳисси деб тарғиб қилиб, халқни чалғитишга, бемалол эзишга, миллатлар ўртасида келишмовчиликлар туғдиришга ҳаракат қилган сиёсатлар ҳам кўп ўтган. Шундай экан, дунёнинг миллий турмуши, маданияти, идеологиясига курашлар нуқтаи назаридан қаралсагина, тарихан объектив манзаралар кўзга ташланади.\nШу маънода халқларнинг ҳозирги кунгача етиб келган бутун олижаноб анъаналари, маънавий-маданий бойликлари мураккаб ва машаққатли тарихни бошдан кечирганлар. Прогрессив кишилик ҳамма вақт ота-боболарининг яхши ишлари, дард-ўйлари, умидларини асраш-аввайлаш йўлидан борган. Мозийнинг модаий-маънавий мероси, эзгу ниятлари, улуғвор анъаналарини тан олмаслик илғор дунёқарашга мутлақо бегонадир.\nИнсониятнинг тарихий тараққиётига катта-кичик ҳар миллат ўзининг фан ва маданият бобидаги ютуқлари билан улуш қўшади. Уларнинг жаҳон маданиятига қўшган ҳиссалари жуғрофий жиҳатдан чегара билмайди. Гап шундаки, айрим миллат тафаккурининг, ижодининг асл намуналари барча халқларни бирдай баҳраманд қилади, бошқаларнинг ҳам маънавий бойлигига айланиб боради. Мафкуравий жиҳатдан эса маданий мерос мамлакатлардаги синф ва гуруҳларнинг ҳаммасига хизмат қилавермайди. У ўзи кашф қилинган юртдаги ҳар қандай миллатчи элементларга номувофиқ ва ҳатго қарама-қарши бўлганидек, ўзга миллатларнинг нохолис тоифалари манфаатига ҳам номувофиқ ва зид келади.\nЎрта Осиё ҳудудида турли-туман уруғлар, қабилалар яшашган. Улар бир-бири билан, бошқа халқлар билан иқтисодий-маданий муносабатда бўлганлар. Бизнинг давримизга етиб келган обидалар, топилмалар, битиглар, адабий ёдгорликлар қадим элат-уруғлар авлодлари бўлмиш бугунги миллатларнинг барчасига баробар меросдир.\nМаҳмуд Қошғарийнинг «Девону Луғотит турк» асари, Юсуф Хос Ҳожибнинг «Қутадғу билиг», Аҳмад Югнакийнинг «Ҳибат ул-ҳақойиқ» достонларидаги қўшиқлар ва шеърлар жуда кўп ибратли ғоялар, етук фикрлар билан йўғрилган. Биз бу китобларнинг маърифий-эстетик томонларини қадрлаган ҳолда, улар ўша жамиятнинг маҳсули эканини, уларга муҳитнинг таъсири бўлганини ҳам унутмаймиз. Шунингдек, бу мероснинг ҳамон фойдали эканини, ғоялари умумбашарий қадриятлар эканини эътироф этамиз.\nЎтмишдаги туркийларнинг, ўзбекларнинг катта маданий мероси юксак умуминсоний ғоялари туфайли мўътабардир. Ватанимизнинг кўп миллатли, ягона оиладаги адабиётлари ана шундай зайинларда шаклланиб келганлар.\nҚадимда ўз яшаш табиатига, маданиятига, адабиётига эга бўлган турлий халқларнинг катга бир авлоди — ўзбеклар. X — XI асрларга келиб ўзбек элатининг этник чегараси аниқлашди, туркий адабий тил асосида унинг тили барқарорлашиб, маданияти беқиёс ривожланди.\nИнсониятга бебаҳо маънавий манфаат бағишловчи фазилатлари Алишер Навоий ижодиётини жаҳон миқёсига кўтарди. Улуғ ўзбек мутафаккири ўзининг тинимсиз ижтимоий-сиёсий фаолиятида, серкирра ижодининг ғоявий-бадиий юксак даражада битилган дурдоналарида кишиларни одамийлик, ақлий камолот, тинч-тотув яшаш, биродарлашиш сари чақирди. Адолат, халқпарварлик ва ватанпарварликни улуғлади. Халқларнинг тенг, аҳил, тўқ-фаровон ҳаёт кечирадиган замонлар ҳақидаги орзуларини тараннум этди. У тузумнинг тож-тахт курашларини, беҳуда қон тўкишларни, бой-амалдорларнинг кирдикорларини аёвсиз қоралади.\nНавоий халқлар дўстлигининг оташин куйчиси эди. Иккитагина фактни тилга олиш билан чекланамиз. Шоирнинг «Хамса»си—беш достонига кирган «Садди Искандарий» ҳамда «Фарҳод ва Ширин» достонларида эл-юртлар қардошлиги ғояси XV аср ўзбек халқининг идеалини мукаммал ифода қилади. Навоий Садди Искандарийга — адолатли шоҳ Искандар қурдирган деворга катга рамзий, ҳаётий-эстетик маъно юклайди. Бу девор—душман ҳужумини тўсувчи, осойишталик истаган халқни ўз паноҳида асровчи девор. Уни дунёнинг турли бурчакларидан келганлар: Европа, Франция, Рум, Шом, Хитой, Рус мамлакатларининг вакиллари қурадилар. «Фарҳод ва Ширин» асарида халқлар дўстлиги руҳи хитойлик йигит (Фарҳод)нинг, арман қизи (Ширин)нинг, уларга садоқатли эронлик қаҳрамон (Шопир)нинг хаёли, орзуси, муносабатлари, саъй-ҳаракатлари моҳиятини белгилайди.\nКўплаб ёрқин мисолларни ўзбек адабиётининг Алишер Навоийдан кейинги йирик намояндалари асарларидан ҳам келтириш мумкин. Бобур, Увайсий, Нодира ва бошқа талант соҳиблари ижоди халқ тарихининг маълум саҳифаларини кўз ўнгимизда бутун мураккаблиги билан гавдалантиради. Муқимий, Фурқат, Завқий, Аваз Ўтар сингари демократик адабиёт арбобларининг ижодлари эса янада янгича даврнинг характерли белгиларини ўзларида бадиий мужассамлаштирган. Уларнинг асарларида маърифатни, ватанпарварликни, халқлар ўртасидаги маданий алоқаларни шарафлаш ғояси замонасининг илғор кайфиятига монанд янгради. Улар эскилик сарқитларини, миллатни ўстирмовчи иллатларни, реакцион мафкурани, инсонни маънавий қашшоқликка маҳкум этувчи жоҳилиятни ҳажв қилдилар. Демократик адабиётнинг қаҳрамони ўз даврининг социал-сиёсий фаол кишиси, илғор турмуш томон интилаётган ва рус меҳнаткашлари билан дўстликка хайрихоҳ ўзбеклар бўлди.\nМиллатдаги тафаккур, дард-фазилат, ўзгариш, ирода, янгилик, курашчанлик ва яратувчанлик, аввало, унинг адабиётида акс этади. Фақат кенг меҳнаткаш омма манфаатини кўзловчи адабиёт халқ тарихи ҳамда тимсолини чуқур миллий, чуқур умуминсоний ғоялар негизида ёритиб бериш мумкин. Шундай сўз санъатигина ўз маҳсули билан асрлар оша халқларга, элатларга йўлдош бўлиб яшайди. Маданий ва маънавий ҳаёт келажаги учун мустаҳкам пойдевор вазифасини бажаради, тараққиётга хизмат қилади.\nБуюк ёзувчи Гоголнинг қуйидаги фикрлари характерлидир:\n«Ҳақиқий миллийлик рус кийимини тасвирлашдан иборат эмас, балки халқ руҳидан иборат. Ҳатто тамом бошқа бир дунёни тасвирловчи шоир ҳам миллий шоир ҳисоблана олади. Бунинг учун у ана шу дунёга ўз миллий ҳислари назаридан, ўз халқининг кўзлари билан қараши керак, у шундай ҳис этиши ва гапириши керакки, унинг ватандошлари худди ўзлари ҳис этаётган ва гапираётгандек ҳис этсинлар».\nМиллий спецификанинг шаклланиши, ўзгаришлари ва янгиланиши аввало миллий характерда чуқур мужассамлашади. Миллий характер миллийлик таркибида ҳамма вақт муҳим ва салмоқдор ўрин эгаллайди. Шунинг учун у миллийлик категорияси билан баравар тасаввурга келади, ҳис қилинади, Г. И. Ломидзе ўзининг «Миллий характер проблемаси» номли мақоласини «Миллий характер тушунчаси миллий спецификанинг таркибий алементи саналади» деган фикр билан бошлаганида жуда ҳақли эди.\nХарактер миллийликни диалектик изчил, тарихан аниқ, психологик ҳаққоний ва тараққиётда намоён қилади.\nМиллий характер кўп асрлар мобайнида бетўхтов шаклланади. Унинг яралиш ва ривожланиш даражасини жамиятнинг модаий-ижтимоий, сиёсий-маданий, ахлоқий-эстетик тарзи белгилайди. Ҳар бир даврнинг ва муҳитнинг шундай белгиларига қараб, унинг тарихи турлича мураккабликда кечади. Мунтазам ўсиш жараёнида айрим сифатлар миллий характерга мустаҳкам сингишади, илғор жиҳатлар билан маҳдуд туйғу ва тасаввурлар курашади.\nЧинакам миллий характер ҳар доим халқчил ва замонавий бўлади. Унинг халқчиллиги ўз миллати манфаатига мослик даражаси билангина эмас, кишилик тараққиётига тескари келмаслиги, қардош халқлар кўнглига монандлиги, улар ҳаёти ва тафаккурига баҳра бериши билан ҳам баҳоланади. Миллий характернинг замонавийлиги миллат спецификасида «йўлбошчилик» қилишидагина эмас, балки ўз халқи ифтихорини самимий намоён этиши орқали юксакликка кўтарилган байналмилаллигида ҳам кўринади. Шундай фазилатлари туфайли характернинг миллий ва халқаро доирада мавқеи, яшовчанлик руҳи ортади. Миллий характер шароитга тобе элемент бўлиб қолмайди, уни яратади ва ўзгартади.\nМиллий характернинг даврда тутган ўрни, ижтимоий, сиёсий, ахлоқий-эстетик қиммати унинг умумбашарий аҳамияти билан ўлчанади. Буларсиз характер ҳатто ўз миллатининг такомили учун ҳам хизмат қила олмайди, махдуд, пассив ва келажакдан маҳрум нарсага айланиб қолади. Айни пайтда муштараклик пафоси миллий ўзига хослик ва характерсиз мавжуд бўла олмайди. Байналмилал характер ҳамиша миллийдир. Маълум халқ илғор характерининг белгиларини миллий ва умуминсоний деб, арифметик равишда ажратиш мумкин эмас. Ҳаракат ва дунёқарашнинг баъзи кўринишларини миллий, баъзиларини эса ўзгача деб қатъий чегараловчи классификация тузиб бўлмайди. Ҳақиқат шундаки, уларни бир-биридан йирокдаштириб ёки 5жка-якка ҳолда тасаввур қилиб бўлмайди. Улар биргаликда яхлит жараённи ташкил этади.\nЮқоридаги фикрлардан аён бўладики, ўзига хос анъаналар билан умуминсонийликнинг қонуний бирлигини, миллий характернинг ижтимоий шароитга боғлиқ тараққиёти билан унинг кишилик тарихидаги ролини адолатли идрок қилмай туриб, сўз санъати фазилатларини, ижодкор ёки бадиий асар қаҳрамонлари туйғуларини анализ қилиш ўринсиз.\nАдабиёт халқнииг ҳаёти, тафаккури, фаолияти, мақсадларини, жамиятнинг социал-сиёсий масалаларини бадиий зуҳур этади. Унинг тасвир объектида миллийлик ва байналмилаллик диалектикаси энг асосий категориялар бўлиб саналади. Адабиётда ҳам улар доимо бирга ривожланиб борувчи, бирини иккинчисидан устун қўйиб бўлмайдиган, бир-бирини бойигувчи жараён.\nАдабий қаҳрамон бирон жамиятда яшовчи халқнинг зеҳни, дунёқараши ва қиёфасини белгиловчи миллий характерни ғоявий-бадиий инъикос этади. Жамиятда айнан бир шахс индивидуаллиги баробарида миллий характернинг кўриниши бўлгани каби, бадиий образ ҳам индивидуал ва ўз ўрнида миллий характер бўлиб гавдаланмоғи керак.\nМиллийлик ва байналмилаллик адабиёт кашф этадиган қаҳрамонларнинг характерида ёрқин ифодасига эга бўлади. Адабий қаҳрамон бу ҳақиқатни тарихий, ижтимоий, маҳаллий жиҳатдан конкретлаштирувчи ўзак элементлардан. Миллийлик қаҳрамоннинг ҳаракат, дунёқараш тарзида, психологияси, одатлари, хулқ-атвори ва бошқа томонларида вужудга келиб, иккинчи жиҳат шу асосдан униб чиқади. Миллийлик бадиий образнинг асоси ва манбаидир. Образнинг бадиий эстетик баҳоси, инсониятга тегишли пафоси унинг ўқувчини маънавий озиқлантирувчи, руҳлантирувчи ва ишонтирувчи миллий қиёфасига боғлиқ.\nҚаҳрамон характерининг миллийлик даражаси унинг халқ руҳига, ҳаёт ҳақиқатига, тараққиётнинг етакчи тенденцияларига мос келишидан ва замонавийлигидан қидирилади. Бундай хусусиятлар санъаткорона сингдирилган бадиий асаргина умуминсоний фазилатлар билан тўлиқ бўлади. В. Г. Белинский Лермонтовнинг «Замонамиз қаҳрамони» романига шу номли мақола бағишлаб, воқеликнинг, жамият кишилари характерининг унда қандай тасвирланганини ана шу жиҳатдан чуқур анализ қилган эди. Белинский фикрича, романдаги Максим Максимич образи «соф рус типи» экани, юксак бадиий тарзда яратилганлиги билан Вальтер Скотт, Фенимор Купер яратган энг яхши характерларни эсга солса-да, янги кашфиётлиги, соф рус руҳидалиги ва хусусиятлари билан такрорланмасдир. Буюк танқидчи табиат берган характерни унинг ўз замонасидаги мавжуд шароитда тўла гавдалантиришни ёзувчи зиммасида турувчи катга вазифа деб кўрсатади, «Азамат билаи Казбичнинг характерлари, — деб ёзади у романдаги черкес хадқи вакиллари ҳақида, — шундай типлардирки, улар русга қандай тушунарли бўлса, инглизга ҳам, немисга ҳам, французга ҳам шундай тушунарлидир. Фигураларни ўз миллий қиёфасида ва миллий либосида тўла гавдалантириб чизиб бериш деб ана шуни айтадилар!...».\nТурли мамлакат халқлари миллий характерлари улар адабиётининг том маънодаги реал қаҳрамонларидир. Дунё адабиётининг қаҳрамонлари — хилма-хил миллат ва элатларга мансуб кишилар. Улар адабиёт саҳифаларига бетакрор ва юксалишда бўлган ўз миллий қиёфалари, дард-изтироби, ишқ ва шодлиги, руҳияти, тафаккур тарзи, ҳаракатлари билан кириб келадилар. Ҳар қайси миллий қахрамон ўзида қадим замонлардан бери алоҳидалашиб келган, у ёки бу даражада ривожланаётган халқининг қиёфасини, мамлакатда тутган мавқеини намойиш қилади.\nШундай экан, миллатлар адабиёти қаҳрамонларининг умуминсоний туйғуси ранг-баранг миллий характерлар орқали юзага чиқади. Ҳар бир қаҳрамон характер илдизлари тўппа-тўғри унинг ўз миллийлигига бориб тақалади ҳамда ўзига хос кўринишларда таркиб топади. Унинг белги-хислатлари ифодаси миллий қаҳрамон табиатида бошқаларнинг такрори ёхуд нусхаси бўлиб қолмайди, балки ўзлигининг мавжуд тасвиридан иборат бўлади. Унда байналмилаллик билан миллийликнинг зич диалектикаси ўзаро тўла-тўкис сингишган ҳолда аниқ кўринишлар беради.\nКўп ҳолларда қаҳрамон характерининг миллийлиги сифатида барча халқлар табиатида мавжуд туйғулар, фазилатлар (масалан, саховат, ватанпарварлик, бурч, садоқат, меҳмондўстлик, болажонлик каби) тадқиқ қилинар экан, бир хил йўналишдаги қуйидагича саволлар пайдо бўлади: бу тушунчалар бошқа миллат кишиларига бегонами? Булар образнинг умуминсонийлиги бўлса, унинг миллийлигини қандай тушуниш керак?... Бундай саволларнинг қўйилиши таҳлил қилинаётган қаҳрамон характерининг оригиналлиги ёки, умуман, миллийликка шубҳа билан қараш оқибатида туғилган бўлса, тўғри бўлмайди. Чунки масалани шу хилда тасаввур этиш миллийлик ва байналмилаллик диалектикасини космополитик англашга, миллий фаркдарни ғаразлй баҳолашга олиб келади. Агар саволлар ўша умумий тушунчаларнинг аниқ миллий белгиларини, уларнинг ўзга миллатлардаги кўринишларига қиёсни, ёзувчининг шу томонламй кўрсатган маҳоратини кўзда тутса, уларни объектив ҳисоблкш мумкин. Гап бутун инсониятга хос туйғу, фазилат ва тасаввурларнинг қайси халқ характерида, қай ҳолда ва қандай намоёй бўлишида. Миллатнинг ўта алоҳида белгилари қаторйда унинг умуминсоний жиҳатлари ҳам ҳамма вақт миллийдир. Миллийлик байналмилал аҳамияти билан барқарор бўлгани каби, байналмилаллик ҳам конкрет миллий заминдан қувват олади. Жуда умумий тушунчаларни маълум миллатнинг бутунлай ўзиники қилиб кўрсатиш ҳам жиддий хатодир. Фақат унутмаслик керакки, улар ҳар миллийликда ҳар хил кўринишларига, ифода тарзларига эга бўлади. Миллий замин уларга қўшимча маънолар беради, уларнинг мантишни бойитади ва кенгайтиради. В. Г. Белинский биз юқорида тўхталган мақоласида Максим Максимич характерининг хислатларини унинг ҳарбийча хитобларида, ароқ ичишларида, тамаки чекишларида эмас, «балки муҳитдаги нарсаларга ўз малакасидан ва турмуш тарзидан ҳосил бўлган назари билан қарашида ва муҳитдаги нарсаларга қарашининг ҳамда одатининг муқаррар натижаси бўлган шу тарздаги ҳаракат ва сўзларида» кўрадики, бу ўринда ҳам гап умуминсонийликнинг миллий намоён бўлиши тўғрисида боради.\nКишилик тарихининг муайян ижтимоий, иқтисодий, сиёсий шароитлари муштараклик туйғусини ўзига хос, бетакрор намоён қилади. Бу туйғу муҳитлари, манфаатлари, ҳаракатлари бир-бирига мос келаётган халқларнинг маънавий савияси ифодаси сифатида жилоланади. Унинг бутун моҳият-эътибори чегара билмайди. Ватаннинг қардошлик оиласи доирасида қолиб кетмайди. Зеро, бир мамлакат халқлари ўз миллий заминларида мустаҳкам тургани ҳолда муаммолари, ташвиш-дардлари, интилиш самараларига кўра ҳамжиҳатликни бошларидан кечирар эканлар, бу нарса дунёдаги биронта халқ меҳнаткашларининг манфаатига зид бўлиб тушмайди. Аксинча, бу жараён замирида жаҳондаги ҳамма халқларнинг прогрессив интилишларига, истиқболига самимий хайрихоҳлик, ҳурмат ва эъзоз ётади. Бошқаларни билмоққа қизиқиш, уларга ҳавас билан қараш, яқинлашишга эҳтиёж сезиш миллий ифтихордан узоқлашиш, айрилиш ёки уни умумлаштириб юборишни англатмайди. Муштараклик туйғуси миллий ўзига хосликлар, характерлар негизида қад кўтаради.\nМуштараклик туйғуси миллий адабиётлар учун айрича мавзу ёки муаммо, образлар тасвири учун бадиий восита ёки қўшимча белги эмас. Шунингдек, у миллат характеридан тасодифий ҳолатлар, вазиятлар танлаш ва қаҳрамонни ўзга халқлар вакиллари орасида кўриш деган маънога ҳам олиб келмайди. Характернинг миллийлигидан, миллий ғурур ифтихоридан бироз бўлсин чеккада ифодаланиш муштараклик туйғусига бутунлай ёт. Унинг манбаи — миллий қаҳрамон характерининг руҳи, виждони, эркин гражданлик масъулияти, қилган ва қилмоқчи бўлган эзгу ишлари... Бутуйғу («Очилган қўриқ», М. Шолохов)ни қишлоқда одилона турмуш қуриш ишига бошлайди. У Дон бўйидаги Гремячий Лог хуторига келади. Меҳнаткашларнинг оромини ва янги ҳаёт барпо этиш режаларини бузаётган душманларнинг тор-мор қилиниши йўлида жонини аямайди. Курашиш ва меҳнат қилишнинг рус характерига хос ҳақиқий намунасини кўрсатади. Кондрат Майданников, Нагульнов ва бошқа казаклар Давидов таъсирида руҳан ўсадилар. Ч. Айтматов қаҳрамонлари қирғиз миллий заминида ҳаракат қиладилар. Улар ўз муҳити, психологияси, ҳаракати, ўй-хаёли, ўтмиши ва бугуни билан қанчалик миллий бўлсалар, шу даражада мамлакат кишиси, ватанпарвари бўлиб гавдаланишади.\nР. Файзийнинг «Ҳазрати инсон» романида муштараклик туйғуси ўзбек халқи вакилларининг фронт ортидаги фидокорона ҳаёти ифодасидан, меҳнатсеварлик, инсонпарварлик, болажонлик каби умумбашарий фазилатларнинг халқимиз кўрсатган тарихан машҳур намунаси тасвиридан балқиб чиқади. Маҳкам ака билан Меҳринисо етим қолган ўн беш болага ота ва она бўлишади. Турли миллат фарзандларини чексиз меҳр, чексиз самимият билан ўз паноҳларига олишади. Ҳамма миллат боласи —одам боласи, одамни одамдан ажратмаслик керак, дейди Маҳкам ака. Улар болаларининг омонлиги, келажаги ташвишида тиним билмайдилар. Ўзларида чинакам гуманизмни, халқлар дўстлиги камоли ва қудратини намойиш қиладилар. Романнинг байналмилал туйғулари бош қаҳрамонлар теграсидаги Абдуҳафиз, Исмоилжон, Қодирхўжа, Муборак, Иван Тимофеевич каби образлар туфайли янада тўлишади. Тасвирланган воқеа ва қаҳрамонларнинг тарихий асосга эгалиги, асарда Йўлдош Охунбобоев ҳамда Усмон Юсупов сиймоларининг гавдаланиши даврнинг моҳиятини ўқувчи кўз олдида тағин ҳам реаллаштиради.\nМуштараклик туйғуси навқирон грузин йигити Автандил Жакели («Қўрқманг, онагинам», Н. Думбадзе) характерининг бутун борлиғини қуршаган. Яқинларига, грузинларига ва диёрига бўлган меҳр унда Ватанга муҳаббат билан табиий пайвандлашиб кетган. Ватан чегаралари унинг иштирокисиз ҳам ҳимоясиз қолмаслиги Автандилга тушунарли. Лекин у ўзининг такдирини, ҳаётда мавжудлигини шу бурчсиз тасаввур қила олмайди. У енгил-елпи яшаб, ватанпарварликни юзаки фаолиятда, қуруқ романтикада ва сохта нутқларда ифода қилмоқчи бўлганларга қарши. Мамлакат сарҳадларини қўриқлаш шу маънода Автандил учун асл грузинлигини, ота-боболарнинг эзгу одатларига содиқлигини, қалбдаги она-Ватан туйғусининг муқаддаслигини ҳам ҳимоя қилмоқ демакдир. У биладики, мамлакатларнинг чегараси бор, қардошлик ва меҳр-оқибатнинг эса чегараси йўқ. Туркия территориясида бошланган кучли ёнғинни ўчиришда ўз чегарачиларининг мардона ёрдами, икки Ватан кишиларининг оғир дамлардаги аҳиллиги Автандил қалбига ажиб туйғулар олиб киради. Унда бу мамлакатларни бир-биридан ажратиб турган нарса қолмагандек туюлади.\nШундай қилиб, қаҳрамон характерида миллий ва байналмилал асослар бир-бири билан ижтимоий-психологик жиҳатдан ниҳоятда жипслашиб, уйғунлашиб кетган бўлади. Чинакам миллий қаҳрамон табиатида бу бирлик етакчи роль ўйнайди ва образнинг аҳамиятини таъминлайди. Бундай хусусиятлардан маҳрум бўлган, ўткинчи, зарарли маҳаллий элементлар атрофида маҳдудлашган қаҳрамон ҳатто миллий доиранинг ўз ичида ҳам узоқ яшамайди.\nМиллий ва муштарак асосларнинг белгиларини аниқлаш, ўзига хослигини тасаввур қилиш мумкин бўлса-да, уларни мазмунлари йироқ икки категорияга ажратиб юбориш, рўйхатлаштириш мумкин эмас. Умуминсоний тушунчаларнинг миллий воқе бўлиши, ўта миллий белгиларнинг умуминсонийлиги, анъанавий қарашларнинг янгилик билан қўшилиб кетиш ҳодисалари миллий қаҳрамон характерида ҳаёт мантиғи ва оқимига мос мураккаб бўлишини унутмаслик керак.\nВоқелиқнинг бор ҳақиқатини ўз миллийлигида реалистцк намойиш этганлиги туфайли адабиётлар, уларнинг қаҳрамондари бир-биридан фарқланиб туради, ҳар қайсиси ўзича оригинал бадиий-эстетик қиммат олади. М. Шолохов, Ч. Айтматов, М. Авезов, Ў. Сулаймон, М. Жумабоев, С. Сайфулин, В. Лацис, О. Гончар, Р. Ҳамзатов, М. Турсунзода, М. Иброҳимов, Б. Кербобоев, Н. Думбадзе, А. Қодирий, Чўлпон, Ҳамза, У. Носир, Ойбек, Э. Воҳидов ва А. Орипов каби турли миллат адибларининг ижодлари шундай хислатларга конлиги учун бири иккинчисини такрорламайди ва айни пайтда умумбашарийлик мезонлари талабларига мос келади.\nАдабиёт қаҳрамони миллийлиги тушунчаси характернинг маънавий дунёсида, ҳаётга қараш тарзида, ҳаракатида миллий хусусиятларнинг шунчаки мавжудлиги ва сақланиб қолаётганини билдирмай, уларнинг бетиним ўсиш жараёнини ҳам ўз ичига олади. Миллий прогресснинг характерда қанчалик акс этиши эса адабиётнинг воқелик, халқ ҳаёти ва долзарб проблемалар билан муносабат ҳамда ҳамнафаслик даражасига боғлиқ, албатта. Айтиш керакки, миллийликнинг халқчил, замонбоп чизилишида ёзувчининг истеъдоди ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Санъаткор асарида миллий руҳ сюжет ва ғоялар воқе бўлишининг табиий шарти, бош заруратидир.\nХулласки, қаҳрамон характерининг барча қирраларини тарихан конкрет тадқиқ қилмоқ лозим. Инсонда ўй, хислат, туйғу, кураш, меҳнат, неки ҳаракат бўлса, ҳаммаси ҳар хил шароит ва вазиятда турлича ҳаётий кўринишга эга бўлади. Бадиий асар образи —биринчи навбатда, ўз жамиятининг, даврининг, муҳитининг қаҳрамони. Унинг яшовчанлик даражаси, ғоявий-эстетик аҳамияти ҳам, аввало, ўзи мансуб бўлган замон кишилари характерини типик кўрсата олиши, даврий ишончли масалаларни дадил кўтариб чиқиши билан ўлчанади. Ва шундагина бундай қаҳрамон турли миллат-элат авлоддарининг иззат-эҳтиромини қозонади.


Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сирларини ишонган зот — KUKALDOSH.UZ\n21.11.2018 / - Ислом тарихи, Мақолалар, Янгиликлар\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сирларини ишонган зот\nАбдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳу ёшлик чоғларида Исломга кириб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни доим лозим тутган саҳобалардандир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам у кишига ҳоҳлаган пайт ҳузурларига киришга рухсат берган эдилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам у кишига сирларини ишониб айтар эдилар. Шу сабабдан ҳам у киши “соҳибу сирри Росулиллаҳ” (Расулуллоҳнинг сиридан бохабар киши) деб номланган эдилар.\nУ киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қўл остиларида катта бўлиб, Қуръон илмларини мукаммал ўргандилар. Фақиҳ саҳобалардан бўлиб етишдилар.\nСизга у киши ҳақида бўлиб ўтган ажойиб қиссани келтирсак:\nБир куни Умар розияллоҳу анҳунинг ҳузурларига бир киши келиб: “Эй мўминларнинг амири! Мен Куфадан келдим. У ерда бир киши Қуръонни ўзидан айтиб имло қилаяпти” деди. Шунда Умар розияллоҳу анҳу жуда қаттиқ ғазабландилар. Олдин ҳеч ҳам бунақа ғазаб қилмаган эдилар. “Ким экан у?” дедилар. Ҳалиги киши: “Абдуллоҳ ибн Масъуд” деди. Шунда Умар розияллоҳу анҳу аста-секин ўзларига келиб, “Эй Аллоҳ раҳм қилгур! Мен бу ўринга ундан муносиб одамни билмайман. Эшит! Сенга бу ҳақида айтиб бераман:\nБир куни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам, Абу Бакр розияллоҳу анҳу ва мен мусулмонларни иши бўйича кечаси юрган эдик. Масжидда бир киши тик туриб намоз ўқиётган эди. Биз уни таний олмадик. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам у кишини тинглаб туриб, сўнг бизга ўгирилдилар ва шундай дедилар: “Кимки Қуръонни айни нозил бўлганидек, хўшбўй ҳолатда ўқишни ҳоҳласа, Ибн Умму Абднинг (Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳунинг кунялари) қироатида ўқисин!”.\nСўнг, Абдуллоҳ ибн Масъуд ўтириб дуо қила бошлади. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам “Сўра! Ижобат бўлади… Сўра! Ижобат бўлади…” деб турдилар.\nШунда ўзимга ўзим айтдим: “Эртага Абдуллоҳнинг олдига бориб, Расулуллоҳнинг унинг дуосига омин деб турганларини хушхабарини етказаман” дедим. Эртаси куни унга хушхабарни етказсам, Абу Бакр розияллоҳу анҳу мендан олдин хушхабарни айтган эканлар. Аллоҳга қасамки, Абу Бакр билан бирор яхшиликда мусобақалашсам, у киши ҳар доим ўзиб кетар эдилар”.\nАбдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳу айтадилар: “Ундан бошқа илоҳ йўқ бўлган зотга қасамки, Аллоҳнинг китобидан нозил бўлган оятларнинг қаерда нозил бўлгани, ким ҳақида нозил бўлгани, ҳаммасини биламан. Агар мендан билувчироқ одамни эшитсам, имкони бўлса унинг олдига (ўрганиш учун) борар эдим”.\nБу кишини ўзлари ҳақида айтган гаплари муболаға ёки мақтаниш эмас. Барча саҳобалар худди юқоридаги гапларни у кишига нисбатини берадилар.\nАбдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳу Усмон розияллоҳу анҳунинг даврларигача яшадилар. Касал бўлиб ётиб қолганларида Усмон розияллоҳу анҳу у кишини зиёрат қилиб келдилар. Қуйида у кишининг тавозеъли ва тақводор зот эканликларини билиб оламиз.\nУсмон розияллоҳу анҳу у кишига шундай дедилар:\n— Шикоятингиз нима?\n— Нима ҳоҳлайсиз?\n— Роббимнинг раҳматини!\n— Бир неча йил илгари олишни ҳоҳламаган нарсаларингизни беришликни буюрайинми?\n— Менинг уларга эҳтиёжим йўқ.\n— Сиздан кейин қизларингизга қолади.\n— Қизларимни фақир бўлиб қолишларидан хавфсираяпсизми? Мен уларга ҳар куни кечаси Воқеа сурасини ўқишликни буйирганман. Чунки, мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни шундай деб айтганларини эшитганман: “Кимки, Воқеа сурасини ҳар кеча ўқийдиган бўлса, унга ҳеч қачон фақирлик етмайди”.\nАллоҳ барча саҳобалардан, шу қатори бизлардан ҳам рози бўлсин!\n“Устоз ва мураббийларга эҳтиром”\nИсломда оилага бўлган аҳамият


ЎзА - Жиззахда янги қўшма корхона қурилмоқда\nЖиззахда янги қўшма корхона қурилмоқда\n22.09.2017 19:39 Чоп этиш версияси\nЖиззах шаҳрида "Silk Expert prcessing” ипак етиштириш ва қайта ишлашга ихтисослашган Ўзбекистон – Буюк Британия қўшма корхонаси пойдеворига тамал тоши қўйилди.\nШу муносабат билан ўтказилган маросимда “Ўзбекипаксаноат” уюшмаси ходимлари, Буюк британиялик инвесторлар, давлат ва жамоат ташкилотлари вакиллари иштирок этди. Мамлакатимизда ипакчилик тармоғи ва тўқимачилик саноатини янада ривожлантириш, соҳага илғор технологияларни жалб қилиш, илм-фан соҳасидаги инновацион ишланмаларни амалиётга татбиқ этишга қаратилаётган доимий эътибор юксак самаралар бераётгани таъкидланди.\nПрезидентимизнинг жорий йил 29 мартдаги “Ўзбекипаксаноат” уюшмаси фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори бу борада муҳим аҳамият касб этмоқда. Қарорда тармоқ нуфузини ошириш учун озуқа базасини жадал ривожлантириш, сифатли ипак қурти уруғи етиштириш тизимини кенг йўлга қўйиш, саноатбоп пилла хомашёси етиштириш ва пиллани қайта ишлаш корхоналарининг тўлиқ қувват билан ишлашини таъминлаш баробарида тайёр рақобатбардош маҳсулот ишлаб чиқариш ва соҳанинг экспорт салоҳиятини юксалтириш бўйича аниқ тадбирлар белгиланган. Бунинг натижасида 2021 йилга бориб умумий етиштирилган пилла ҳажмида пиллани қайта ишлаш улуши 50 фоизгача оширилади, янги иш ўринлари яратилади, маҳсулот экспорти ҳисобидан валюта маблағи тушуми кўпаяди.\nЖиззах шаҳри Сайилжойи маҳалласида барпо этилаётган қўшма корхонанинг лойиҳа қиймати 5 миллион долларга тенг. Корхона биринчи босқичда йилига 144 тонна қуруқ пиллани қайта ишлаш қувватига эга бўлади. Бу кўрсаткични 2021 йилга бориб 576 тоннага етказиш режалаштирилган. Шунингдек, йилига 374 тонна хом пилла қайта ишланади. 2021 йилга бориб бу қувват 1 минг 498 тоннага етказилади.\nКорхонада пиллани қайта ишлаш баробарида хомашёни шу ернинг ўзида етиштириш режалаштирилган. 2017-2018 йилларда 48 тонна, 2021-2022 йилларга бориб йилига 192 тонна пилла етиштириш йўлга қўйилади, ипак қурти боқиш 25 минг қутига етказилади.\nМамлакатимиз ипакчилик саноати ривожида яна бир муҳим қадам бўладиган янги қўшма корхона аҳоли бандлигини таъминлашга ҳам салмоқли ҳисса бўлиб қўшилади. Янги корхонада 240 янги иш ўрни яратилади.\n– Янги корхонада пиллага ишлов беришдан тортиб экспорт учун мато, кийим-кечак ва гилам ишлаб чиқариш жараёнлари тўлиқ амалга оширилиши режалаштирилган, – дейди корхона раҳбари Умиджон Икромов. – Тайёр маҳсулотнинг асосий қисми хорижга экспорт қилинади.\nКорхонани қуриш ишлари бошлаб юборилди. Анъанага кўра, тадбирда давлат ва жамоат ташкилотлари вакиллари, қурувчилар, хорижлик меҳмонлар, оммавий ахборот воситалари ходимлари иштирокида заводнинг асосий иншооти пойдеворига келажакка битилган мактуб солинган капсула жойлаштирилди.


Давлат бюджети ижроси таҳлили: ижтимоий соҳа устувор / ADOLAT ижтимоий-сиесий газетаси\nОлий Мажлис Қонунчилик палатасидаги Ўзбекистон “Адолат” СДП фракциясининг навбатдаги йиғилиши бўлиб ўтди. Унда Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети ижросининг 2017 йил 9 ойлик якунлари кўриб чиқилди.\nҲисоботда қайд этилишича, 2017 йилнинг 9 ойи давомида иқтисодиётни барқарор, мувозанатлаштирилган ҳолда ривожлантириш ва иқтисодий ўсишнинг юқори суръатлари таъминланди. Натижада жорий йилнинг 9 ойи давомида мамлакатнинг ялпи ички маҳсулоти 5,3 фоизга, саноат ҳажми – 4,1 фоизга, қишлоқ хўжалиги ҳажми – 3,5 фоизга, хизматлар ҳажми – 6,4 фоизга, қурилиш ҳажми – 5,3 фоизга ўсди.\nФракция аъзолари Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг ижроси муҳокамасида ҳисобот даврида харажатларнинг ижтимоий йўналтирилганлиги сақлаб қолинганини эътироф этган ҳолда асосий эътиборни ижтимоий соҳаларда амалга оширилган ишларга қаратдилар.\nТаъкидланганидек, ҳисобот даврида ижтимоий харажатларни молиялаштириш учун Давлат бюджетидан 19 410,0 миллиард сўм ёки умумий харажатларнинг 54,8 фоизи миқдорида маблағ сарфланди. Бу харажатлар ЯИМга нисбатан 11,4 фоизни ташкил этади.\n2017 йилнинг 9 ойлигида таълим тизимидаги ислоҳотларни янада чуқурлаштириш, таълим жараёни даражаси ҳамда сифатини такомиллаштиришга қаратилган таълим стандартлари ва дастурларини мукаммаллаштириш, шунингдек, таълим муассасаларининг моддий-техника базасини мустаҳкамлашни давом эттириш масалаларига биринчи даражали эътибор берилганлиги қайд этилди.\nХусусан, ижтимоий харажатларнинг асосий қисмини ёки 59,5 фоизини ташкил этган таълим тизими муассасаларини сақлаш ва уларни ривожлантириш харажатларига Давлат бюджетидан ажратилган 11 555,1 миллиард сўм маблағларнинг мақсадли ишлатилишига доир депутатлар таҳлилий фикр билдиришди.\nАйтиш жоизки, мактабгача таълим тизимини янада такомиллаштиришга қаратилган чора-тадбирлар ижросини таъминлаш мақсадида ҳисобот даврида Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан 23,7 миллиард сўм маблағ ажратилди.\nМуҳокамалар жараёнида Ўзбекистон “Адолат” СДПнинг Сайловолди дастуридан ўрин олган соғлиқни сақлаш секторини ривожлантириш, моддий-техника базасини мустаҳкамлашга йўналтирилган маблағлар ижроси ҳам фракция аъзолари диққат марказида бўлди.\nҚайд этилганидек, соғлиқни сақлаш соҳасига Давлат бюджетидан йўналтирилган маблағлар миқдори 5 224,3 миллиард сўмни (ёки ижтимоий харажатларга ажратилган маблағларнинг 26,9 фоизини) ташкил этди.\nФракция аъзолари томонидан соғлиқни сақлаш муассасаларини замонавий тиббий жиҳозлар билан таъминлаш масаласи баробарида касалликларнинг профилактикасига доир чора-тадбирларни кучайтиришга йўналтирилган маблағлар таҳлил этилди.\nХусусан, 2017 йилнинг ўтган 9 ойида профилактика хизматларига соҳага ажратилган маблағларнинг 31,1 фоизи йўналтирилганини эътироф этар экан, депутатлар ушбу маблағларнинг мақсадли сарфланишига алоҳида эътибор қаратдилар.\nБундан ташқари, фракция аъзолари соҳани янада ривожлантириш, тиббий хизматлар кўлами ва сифатини оширишга қаратилган қарор ва фармонлар натижасида 9 ой мобайнида хусусий тиббиёт муассасалари яна 400 дан зиёдга кўпайиб, уларнинг сони 3860 дан ошгани, 2016 йилда 806 тез тиббий ёрдам станцияси ва кичик станцияси фаолият кўрсатган бўлса, 2017 йилда бу кўрсаткич 2100 тани ташкил этаётгани аҳолига кўрсатилаётган тиббий хизмат сифати ва кўламини яна оширишга хизмат қилаётгани хусусида сўз юритдилар. Шу билан бирга, соҳага ажратилаётган маблағларнинг мақсадли ижро этилиши устидан самарали парламент назоратини ўрнатиш зарурлигини таъкидладилар.\nҚизғин муҳокамалардан сўнг фракция аъзолари Ўзбекистон “Адолат” СДПнинг дастурий мақсадлари нуқтаи назаридан келиб чиқиб, ўз таклиф ва тавсияларини билдирдилар. Йиғилиш якунида фракциянинг тегишли қарори қабул қилинди.


Ҳар куни пиёда юрилса инсон организмида қандай ўзгариш кузатилади? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n, 13 2020, 02:44\n29 июн, 19:03 3 350 Ҳаёт тарзи\nИнсон организми жисмонан фаол бўлишга мослашган. Лекин ривожланиш ва шарт-шароитлар кўпайгани сари инсон дангасалашиб боради, бунинг оқибатида эса саломатлигида бир қанча салбий муаммолар кузатилиши мумкин.\nСоғлом бўлиш деганда кўпинча спорт залга бориб, тренер кўрсатмасига биноан машқ бажариш тушунилади, аслида эса саломатлик учун тоза ҳавода бир соат кўчада сайр қилишдан яхшиси йўқ. Гап айнан қандай фойда ҳақида кетмоқда? Қуйида ушбу саволга жавоб берамиз.\nОчликсиз ҳам организмни кераксиз моддалардан тозаласа бўладими? 28 мая, 10:27\nКунига ҳеч бўлмаганда 15 дақиқа пиёда юришингиз учун 15 та сабаб... 29 июн, 12:50\nЕрда оёқяланг: бу вақтда тана билан нима содир бўлади? 15 сен, 19:11\nОлимлар "узоқ умр қўриш сири"ни очишди 10 июл, 09:16\nПиёда юришнинг 7 та давоси 05 окт, 16:11\nШифокорлар саёҳат қилиш инсон миясини қандай ўзгартиришига ойдинлик киритишди 20 июн, 22:57


Россия мева ва сабзавотларни Ўзбекистондан етказиб бериш тарафдори\n19:57 / 12.07.2016\nЎзбекистон билан қишлоқ хўжалик соҳасида ҳамкорлик қилиш Россия учун устувор ва узоқ муддатли стратегик вазифалардан бири ҳисобланади. Бу ҳақида Тошкентда бўлиб ўтаётган Халқаро мева ва сабзавот кўргазмасида Россия Федерацияси қишлоқ хўжалик вазирининг ўринбосари Сергей Левин маълум қилди.\nУнинг сўзларига кўра, Россия Ўзбекистондан мева ва сабзавотларни етказиб беришни оширишга алоҳида эътибор қаратади.\nРФ президенти Владимир Путин ҳукуматга бу йўналишда Ўзбекистон билан алоқаларни фаоллаштириш ҳақида тўғридан-тўғри вазифа берган.\nЛевиннинг таъкидлашича, Россия Ўзбекистон билан ҳар томонлама ҳамкорлик қилишга тайёр. Шунингдек у Халқаро мева ва сабзавот ярмаркаси Ўзбекистон ва Россия ўртасидаги аграр ҳамкорликни янада ривожлантиришда янги имкониятларни очади. Бундан ташқари ярмарка қишлоқ хўжалиги соҳаси вакилларининг бошқа мамлакатлардаги ҳамкасблари билан мулоқот қилишига имкон яратади, деб ҳисоблайди вазир ўринбосари.\n"Ишончим комилки, мазкур ярмарка Ўзбекистон ва Россия ўртасидаги иқтисодий ва сиёсий муносабатларга янгича тус беради", - дея қўшимча қилди Левин.


Уюмларга таъсир этишнинг замонавий усуллари » Geologiya » Referat » Referat | Haqida\nAsosiy / ReferatGeologiya Уюмларга таъсир этишнинг замонавий усуллари\nFayl hajmi 9,64 kB\nЯкуний нефт бераолишликни оширишга йўналтирилган уюмларга таъсир этишнинг замонавий усулларини учта гуруҳга бўлиш мумкин.\n1. Қатламга ҳайдаладиган сувнинг нефтни ювиш хоссаларини яхшилаш;\n2. Нефт қатламларига иссиқлик усуллари билан таъсир этиш;\n3. Нефтни у билан аралашувчи суюкликлар ёки газлар билан сиқиб чикариш;\nБу гуруҳларга қисқача тўхталиб ўтамиз.\nТоғ жинслари заррачаларининг юзаси нефтга нисбатан сув билан яхши щўлланса, улар «гидрофил тоғ жинслари», сувга нисбатан нефтбилан яхши щўлланса «гидрофоб тоғ жинслари» дейилади.\nҚатлам ғовакларидан нефтни сув билан сиқиб чикариш жараёнида сув нефт ўрнини эгаллайди. Лекин ғовакларда ва тоғ жинслари заррачаларида юза кучлари таъсирида нефт томчилари ва пленкалари қолиб кетади. қолдиқ нефтни эса нефт- сув туташ юзасидаги сирт - таранглик кучини пасайтириш натижасида ювиш мумкин.\nШунинг учун нефт-сув туташ юзасидаги сирт - таранглик кучини камайтириш мақсадида бир қатор сирт фаол моддалари қўлланилади. Сирт - фаол моддалари сифатида сульфанол, каустик сода, ОП реагенти ва бир қатор ишқорий ювувчи моддалар ишлатилади.\nУюмларга иссиқлик усуллари билан таъсир этиш натижасида уюм тоғ жинслари ва уларга жойлашган суюклик иситилиши натижасида нефт қовушқоқлиги пасаяди ва нефт тоғ жинси юзасида сирт таранглик кучи, ҳамда адсорбцион кучлар камаяди. Натижада ғоваклардан нефтни сиқиб чикариш анча енгиллашади.\nИссиқлик усулларини иккига бўлиш мумкин.\n1. Қатлам ичра ёнувчан силжувчи ычоқ уюштириш\n2. Қатламга иссиқ сув, буғ ва бошқа иссиқлик етказувчи моддалар ҳайдаш.\nБиринчи ҳолатда чуқурлик иситкич ускунаси ёрдамида қудуқ туби киздирилиб юқори ҳароратли зона тузилади. Ёниш ўчоғини ҳосил қилиш учун турли чуқурлик (электр ёки газ) иситкичлари қўлланилади.\nҚудуқ туби иситилгач, нефт алангаланиши учун қудуққа ожизланган агент берилади ва бошлангич ёниш ычоги қўзгатилади. Ожизланган агент сифатида ҳаво, ҳаво ва табиий газ аралашмаси, кислородга бойитилган ҳаво ва бошқалар ишлатилади.\nОксидланувчи агентнинг мунтазам берилиши натижасида ёнувчан ычоқнинг оксидланувчи оқим йўналишига қараб ҳаракати бошланади. Ёнувчан ўчоқ эксплуатацион қудуққа нисбатан ҳаракатланганидан сўнг ёндирувчи қудуқ фақат хайдовчи сифатида хизмат қилади.\nҚатламда ёниш натижасида катта иссиқлик ажралиб нефт иситилади ва хайдаладиган ҳаво босими таъсирида эксплуатацион қудуққа нисбатан ҳаракат кила бошлайди.\nҚатламга катта ҳажмда иссиқ сув ҳайдалса, иситилиш зонаси анча масофага тарқалади.\nҲарорат ортиши нефт қовушқоқлигини камайтириш, молекуляр-юза кучларининг ўзгариши ва қатлам суюкликларининг ҳажмини оширишга олиб келади.\nБу омилларнинг ҳаммаси умумий натижада қатлам нефт бераолишилигини оширишга сабаб бўлади.\nНефтни у билан аралашувчи эритмалар ёрдамида сиқиб чикаришда улар орасида чегара ҳосил бўлмайди.\nШу асосда ғовакли муҳитдан нефтни сиқиб чикаришнинг қуйидаги янги усуллари ишлаб чикилган.\n1. Нефтни суюлтирилган газлар билан сиқиб чикариш (8 Мпа дан юқори босимда).\n2. Нефтни бойитилган ёки ё\_ли йўлдош газ билан сиқиб чикариш (14 МПа дан юқори босимда).\n3. Нефтни юқори босимли қуруқ газ билан сиқиб чикариш (21 МПа дан юқори босимда).\nTeglar: билан си1179иб чикариш нефтни Нефтни таъсир усуллари исси1179лик ю1179ори то1171 натижасида 1178атламга 1203аво нисбатан оширишга мумкин таранглик сифатида газлар жинслари\nНефт ва газ бераолишлик тугрисида тушунча\nДори воситаларини турғунлаштиришнинг замонавий аспектлари\nПедиатрик дори турларини технологиясини такомиллаштириш\nMehnat ta’limi darslarini innovatsion texnologiyalar asosida tashkil etishn ...\nДори воситаларини микробиологик тозалиги замонавий стериллаш усуллари\nЗамонавий халкаро сиёсат ва халкаро муносабатларни геосиёсий тахлил етиш му ...


Аллоҳ таоло еру осмонни ва ундаги нарсаларни яратди. Булар орасида инсонни барча яратган нарсалари ичида энг азизи ва улуғи қилишни ихтиёр этди.\nАллох таоло “Исро сураси” нинг 70 оятида марҳамат қилади: «Биз батаҳқиқ, инсон боласини азиз ва мукаррам қилдик». Яъни биз одам болаларини бошқа ҳар қайси мавжудоту махлуқотларнинг азизи ва мукаррами эканмиз демакдир.\nАллоҳ таоло Тийн сурасининг 4 оятида айтади: «Биз инсонни энг гўзал шаклу шамоилда яратдик». Яралишимизнинг гўзаллиги, ақл неъматини бизга берилганлиги, одоб ва маданият ва ҳар ишимиз ҳамда амалимизни одоб ахлоққа мос равишда бажаришимиз, фақат ўзимизни эмас бошқаларни ҳам уйлаб иш тутишимиз, гўзал сифатларимиз билан азиз ва мукаррам бўлдик.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламдан Абу Ҳурайра ривоят қилган ҳадисда шундай дейилади: “Инсонларни кўпроқ қайси иши жаннатга киргизади?” Расулуллоҳ: «Аллоҳдан қўрқиш ва гўзал одоб» дедилар.\nҲоким ва Табароний ривоят қилган бошқа ҳадисда эса Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: «Аллоҳ таоло энг яхши кўрган банда – одоби гўзал кишидир».\nПайғамбаримиз алайҳиссалом дедилар: «Умматимнинг ичида менга маҳбуби ва қиёмат кунида менга энгяқин бўладигани – хулқи гўзалидир» (Термизий ривояти).\nУшбу ҳадислардан кўриниб турибдики, одоб-ахлоқ инсонни икки дунёда азиз ва мукаррам қилар экан. Аллоҳ таоло Пайғамбаримиз алайҳиссаломни Қалам сурасидаги оят ила «Албатта, Сиз буюк хулқ эгасидирсиз” дея мадҳ этган.\nМазкур ояту ҳадислардан яна бир хулоса аён бўладики, бир сўз билан айтганда Ислом – одоб ва маданият динидир.\nАна шундай мусаффоликни шиор қилган динимиз таълимотлари одам боласининг ҳар бир ишидаги одоб ва маданиятини белгилаб берган. Чиройли одоб оила маҳалла ва юртларни обод, гўзал бўлишига энг асосий омиллардан биридир. Чунки уйдами кўчада, бозордами мозорда, ёлғизлигу жамият ичида ҳар биримиз мусулмончилик одобларига амал қилсак, орамизда норозилик ва келишмовчиликлар чиқмайди. Ҳозирги таҳликали бир замонда ёшларимизни ўз миллий ва диний одоб ахлоқлар билан тарбия килмасак, бу ёшларимизни қўлдан бой берган бўламиз.\nХулоса ўрнида, муҳтарам юртбошимиз Шавкат Мирзиёев “Ўз болангни ўзинг асра” дея куюнчаклик ила гапирдилар. Мазкур шиорни қанчалик муҳим ва долзарб эканини юқорида тилга олинган динимиз таълимотлари, қолаверса, замоннинг ўзи ҳам кўрсатиб турибди. Азиз ватандошлар, келинг, айни фурсатда Президентимизнинг ушбу кўрсатмалари асосида бирлашиб, ўз келажагимиз тақдирига бефарқ бўлмайлик!\nPrevious Post:УСТОЗ КЎРМАГАН ШОГИРТ ХАР МАҚОМГА ЙЎРҒАЛАР\nNext Post:Ёш авлод тарбиясида Маҳмуд Замахшарий асарларининг тутган ўрни


Ўзбекистон Қирғизистон билан газ нархи бўйича музокараларни давом эттирмоқда\n05 декабр 2020, Тошкент вақти: 05:26\nЎзбекистон ва Қозоғистон 2013 йилда Қирғизистонга сотиладиган газ нархига оид масалани кўриб чиқмоқда. Бу ҳақда “Қирғизгаз” ширкати бош директори Евгений Орленкога таянган ҳолда Tazabek Интернет нашри хабар қилди.\nОрленконинг сўзларига кўра, Қирғизистон қўшнилардан газ учун ўзаро манфаатли нарх белгилашни сўраган.\nАйтилишича, нархларга оид музокаралар давом этмоқда. “Қирғизгаз” матбуот хизмати 29 декабр куни Ўзбекистон ва Қозоғистон билан 2013 йилда етказиладиган газ ҳажми бўйича келишиб олинганини маълум қилган эди. Бу келишувга кўра, “Ўзтрансгаз” янги йилда Қирғизистонга 100 миллион куб метр миқдорида газ етказиб бериши кўзда тутилган.\nАйни пайтда, “КазТрансГаз” ширкатининг Қирғизистонга 300 миллион куб метр газ етказиб бериши кутилмоқда.\nҚўшни республикаларнинг Ўзбекистон билан газ нархи устидаги музокаралари шу кунларда долзарб бўлиб турибди. Газ нархи бўйича муроса қилинмагани боис 31 декабр куни Ўзбекистон Тожикистонга газ етказиб беришни тўхтатган эди.\nЎзбекистон йилига 60 миллиард куб метр табиий газ қазиб олади. Шундан 20 миллиард куб метрига яқини ташқарига сотилиши айтилади.


Гекодез® – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Гекодез®\nПрепаратнинг савдо номи: Гекодез®\nфаол модда: 200 000 ўртача молекуляр массали гидроксиэтилкрахмал ва ўртача молекуляр алмашинган (МА) 0,5 (гидроксиэтилкрахмал (200/0,5)) – 60 мг;\nёрдамчи моддалар: натрий хлориди; инъекция учун сув.\nТаърифи: бироз товланувчи, рангсиз ёки оч сариқ рангли суюқлик.\nФармакотерапевтик гуруҳи: Қон ўрнини босувчи ва перфузион эритмалар. Гидроксиэтил крахмали препаратлари.\nГидроксиэтилкрахмал (ГЭК) амилопектиндан олинади ва молекуляр массаси ва алмашиниш даражаси бўйича тавсифланади. Гекодез® учун ГЭК ўртача молекуляр массаси 200 000 Да, моляр алмашиниш даражаси эса деярли 0,5 ни ташкил қилади. Тузилиши бўйича ГЭК гликогенга ўхшаш, бу унинг юқори толерантлиги ва анафилактик реакциялар пайдо бўлишини хавфи пастлигини тушунтиради.\nГекодез® изоонкотик эритма ҳисобланади, яъни уни инфузиясида плазманинг томир ички ҳажми юборилган ҳажмга эквивалент равишда ошади.\nВолемик самаранинг давомийлиги биринчи навбатда моляр алмашиниш даражасига, шунингдек камроқ даражада ўртача молекуляр массасига боғлиқ.\nГидроксиэтилкрахмал (ГЭК) узоқ муддатли гидролизга учрайди, бу буйраклар орқали чиқариладиган турли молекуляр массали онкотик фаол олиго- ва полисахаридлар ҳосил бўлишига олиб келади.\nГекодез® қон плазмаси қовушқоқлигини, хусусан гематокрит кўрсаткичларини пасайтириши мумкин.\nГекодез® изоволемик юборилиши натижасида волемик самара камида 6 соат давом этади.\nГЭК турли даражадаги моляр алмашиниш ва молекуляр массали молекулалар аралашмасидир, бу икки кўрсаткич чиқарилиш тезлигига таъсир кўрсатади. Унча катта бўлмаган молекулалар калавалар фильтрацияси ёрдамида чиқарилади, йириклари эса α-амилаза томонидан ферментатив гидролизга учрайди ва кейинчалик буйраклар орқали чиқарилади. Молекула алмашинишини даражаси қанча юқори бўлса, гидролиз тезлиги шунча кам бўлади. 24 соат давомида тахминан 50% сийдик билан чиқарилади.\n1000 мл Гекодез® бир марта юборилганидан сўнг плазма клиренси минутига 19 мл ни, дори воситасининг умумий сўрилиши соатига 58 мг/мл ни ташкил қилади. Зардобдан ярим чиқарилиш даври 12 соат.\nФақат кристаллоидларни қўллаш етарли ҳисобланмаган ҳолларда, Ўткир қон йўқотиш билан юзага келган гиповолемияда қўлланади.\nГЭК ни кичик самарали дозаларда қисқа муддатли вақт давомида қўллаш мумкин.\nДаволаш гемодинамикани узлуксиз кузатуви остида олиб борилиши ва гемодинамиканинг керакли кўрсаткичларига эришилган заҳоти тўхтатилиши зарур. Препарат вена ичига юбориш учун мўлжалланган. Суткалик дозаси ва юбориш тезлиги қон йўқотиш ҳажми ва гемодинамика кўрсаткичларига боғлиқ.\nАнафилактиод реакция кузатилиши мумкинлиги сабабли, бошланғич 10-20 мл Гекодез® ни соатига 500 мл дан оширмасдан (минутига 0,1 мл/кг тўғри келади), доимо врач назорати остида, секин юбориш керак.\nГекодез® нинг максимал суткалик дозаси 1 кг тана вазнига 50 мл/кг дан ошиб кетмаслиги керак, бу суткада 3 г ГЭК/кг тўғри келади (70 кг вазнли беморга суткада 3500 мл/суткага яқин).\nЮборишнинг максимал тезлиги клиник вазиятга боғлиқ. Шок даврида тавсия этилган юбориш тезлиги 1 кг тана вазнига соатига 20 мл/кг, бу 1 кг тана вазнига минутига 0,33 мл/кг тўғри келади (1 кг тана вазнига соатига 1,2 г ГЭК). Критик вазиятларда 500 мл эритмани тез юбориш мумкин (босим остида). Препарат босим остида юборилганида пластик контейнерлардаги Гекодез® ишлатилган ҳолда эмболия ривожланишини олдини олиш учун олдиндан контейнердан ва юбориладиган системадан ҳамма ҳаво чиқариб юборилиши керак. Даволаш давомийлиги, гиповелемиянинг давомийлиги ва яққоллиги, даволашнинг гемодинамик самараси ва гемодилюцияга боғлиқ.\nЭнг кўп учрайдиган ножўя таъсирлари ГЭК эритмаларининг асосий таъсири ва препаратнинг дозасига тўғридан тўғри боғлиқ. Ҳар хил оғирлик даражасидаги юқори сезувчанлик реакциялари, хусусан анафилактоид реакциялар (гриппсимон симптомлар (бош оғриғи, мушак оғриғи, бел оғриғи), брадикардия, тахикардия, бронхоспазм, ўпкаларнинг нокардиал шиши), эшакеми, гипотензия, кўнгил айниши, қусиш кузатилиши мумкин. Тана ҳароратини кўтарилиши, қалтираш, оёқларнинг шиши, сўлак безларини катталашиши, анафилактик шок. Параллел қон компонентларини юборишсиз ГЭК эритмаларини юбориш натижасида гемодилюция оқибатида коагуляция омилларининг сусайиши кузатилиши мумкин.\nАллергик реакциялар кам ҳолларда кузатилади ва препаратнинг юборилган дозасига боғлиқ бўлмайди. Узоқ муддат юқори дозада юборилганида гидроксиэтилкрахмалнинг маълум бўлган ножўя самараси терининг қичиши ҳисобланади.\nҚон ва лимфатик тизимга таъсири.\nКўпинча гемодилюция натижасида гематокритни пасайиши ва қон плазмасида оқсилларнинг концентрациясини камайиши кузатилади. ГЭК эритмалари юборилган дозага қараб коагуляция омилларининг концентрациясини камайишини чақириши ва шундай қилиб қон ивиш тизимига таъсир қилиши мумкин. Қон кетиш ва ФПТВ индекси (Фаоллаштирилган парциал тромбопластин вақти) ошиши мумкин, FVIII ва WFF (Виллебранд VIII омили) фаоллиги эса камайиши мумкин.\nБиокимёвий кўрсаткичларга таъсири.\nГЭК эритмаларини юбориш плазмада α-амилаза миқдорини ошишига олиб келиши мумкин, бу α-амилазани крахмал билан комплексини шаклланиши билан боғлиқ, у аста-секин буйрак ва буйракдан ташқари йўллар билан чиқарилади, бу ўз навбатида панкреатитнинг биокимёвий хуружи сифатида нотўғри баҳоланиши мумкин.\nГЭК эритмалари юборилганида турли оғирликдаги анафилактик реакциялар кузатилиши мумкин. Шунинг учун ГЭК эритмалари юборилаётган ҳамма беморлар доимо тиббиёт ходимлари назоратида бўлишлари керак. Ҳар қандай анафилактик реакцияларнинг бошланғич белгилари пайдо бўлганида, дарҳол инфузияни тўхтатиш ва шошилинч ёрдам кўрсатишни бошлаш керак.\nКортикостероидларни профилактик қўллашнинг самарадорлиги тасдиқланмаган.\nБир неча кун давомида такрорий инфузиялар терининг қичишини пайдо бўлишига олиб келиши мумкин.\nПрепаратнинг таркибий қисмларига ўта юқори сезувчанлик, гипергидратация, гиперволемия, яққол гипернатриемия, сурункали юрак етишмовчилиги, қон ивиш тизимини оғир бузилишлари, оғир гиперхлоремия, бош мия ички ёки церебрал қон қуйилиши, яққол жигар етшмовчилиги, сув-электролит мувозанатини мувофиқлаштиришни талаб этадигане дегидратация ҳолати, ГЭКга юқори сенсибилизация аниқланганида, буйрак етишмовчилиги ёки буйрак ўринбосар даволашлари, оғир коагулопатиялар. Ўпкани шишиши. Препарат сепсис, куйиш, аъзолари кўчириб ўтказилган ва критик оғир пациентларга буйракнинг шикастланиш хавфи ва ўлим билан якунланиш хавфи бўлгани сабабли қўллаш мумкин эмас.\nНомутаносибликни олдини олиш учун, Гекодез® ни бошқа препаратлар билан аралаштириш тавсия этилмайди. Препарат аминогликозид антибиотикларининг нефротоксиклигини оширади.\nГидроксиэтилкрахмални юбориш зардоб амилазасининг даражасини ошишига олиб келиши мумкин. Бу самараси меъда ости бези фаолиятини бузилиши эмас, балки гидроксиэтилкрахмалнинг амилаза билан боғланиши, натижада унинг буйраклар ва буйракдан ташқари йўллар билан чиқарилишининг кечикиши деб қаралиши керак.\nБошқа дори воситаларининг эритмалари билан фармацевтик номутаносиб.\nҲозирги вақтда ГЭК ни жарроҳлик аралашувлардан сўнг ва травмали пациентларда узоқ муддат қўллашнинг хавфсизлиги ҳақида ишонарли маълумотлар йўқ. ГЭК ни бундай беморларда қўллашдан олдин кутилаётган фойда ва нисбий узоқ муддатли хавфсизлигини ноаниқлигини ҳисобга олиш керак, шунингдек даволашнинг муқобил имкониятларини кўриб чиқиш зарур.\nГекодез® қон ивишининг бузилишларида, айниқса гемофилияда ва аниқланган ёки шубҳа қилинган Виллебранд касаллигида алҳида эҳтиёткорлик билан қўлланади.\nБуйрак шикастланишининг биринчи белгилари пайдо бўлгандаёқ, ГЭК ни қўллашни дархол тўхтатиш зарур. Буйрак ўрин босар касаллигини даволаш ўтказиш ГЭК инфузиясидан кейин 90 кун давомида ўтказиш зарурлиги ҳақида маълумот берилган. Шунинг учун ГЭК ни қўллагандан сўнг беморларни буйрак фаолиятини қатъий назорат қилиш зарур. Коагулопатиянинг биринчи белгилари пайдо бўлгандаёқ ГЭК юборишни дархол тўхтатиш зарур. Такрор қўлланилганда қон ивиш тизими кўрсаткичларини қатъий назорат қилиш талаб этилади.\nГекодез® нинг дозаси ошириб юборилганида пайдо бўлиши мумкин бўлган ҳажмли юкламани олдини олиш керак, у айниқса кекса ёшдаги беморлар, буйрак етишмовчилиги, ёндош юрак етишмовчилиги бўлган беморлар учун хавфли.\nҚон зардобида электорлитларни, сув мувозанатини, буйраклар фаолиятини назорат қилиш керак. Сувни адекват юборилишини таъминлаш керак (адекват гидратация).\nЯққол дегидратация ҳолида биринчи навбатда сув-электролит мувозанатини тиклаш керак.\nҚонда Гекодез® нинг мавжудлиги, бемор қон гуруҳини аниқлашда адашишга олиб келиши мумкин. Қон гуруҳини тўғри аниқлаш учун синама Гекодез® ни юборишдан олдин олиниши керак.\nАнафилактоид реакциялар ривожланиш хавфини максимал эрта аниқлаш учун, биринчи 10-20 мл Гекодез® ни секин, тиббий ходим доимий назорати остида юбориш керак.\nАллергик (анафилактоид) реакциялар хавфи сабабли бемор ҳолатини қатъий назорат қилиш, инфузияникичик тезликда юбориш зарур.\nҲар доим дозани ошириб юбориш ёки тез юборишдан юзага келадиган ҳажмли юкламани ошириб юборишдан сақланиш керак. Дозага синчковлик билан тузатиш киритиш керак, айниқса ўпка касалликлари бор беморлар учун. Сунъий экстракорпорал қон айланиши билан биргаликда юракда очиқ ўтказилаётган жарроҳлик амалиётларида ГЭК препаратларини кўп қон кетиш хавфи бўлганлиги сабабли тавсия этилмайди.\nПрепарат қуйидаги клиник ва биокимёвий тахлиллар натижасига таъсир қилиши мумкин, қонда глюкоза миқдори, қонда оқсил миқдори, ЭЧТ, биурет синама, қонда холестерин ва сорбит-дегидрогеназа, ёғ кислоталари даражаси, сийдикнинг нисбий зичлиги каби.\nАгар эритма хира бўлса ёки кўринадиган заррачалар сақласа, агар бутилка ёки контейнер шикастланган ёки олдиндан очилган бўлса препаратни қўллаш мумкин эмас.\nДавомли ҳар кунли ўртача (суткада 500 мл) ёки юқори (суткада 1 000 мл) дозаларда қўллашда даволаш қийин бўлган терининг қичишиши пайдо бўлиши мумкин. Қичиш даволаш тугатганидан кейин бир неча ҳафта ўтгач бошланиши ва ойлаб давом этиши мумкин.\nҲомиладорлик даврида Гекодез® ни қўллаш бўйича клиник маълумотлар йўқ.\nҲайвонларда олиб борилган тадқиқотларда ҳомиладорликнинг кечишига эмбрион/ҳомилани ривожланишига, туғруқ ва постнатал ривожланишига бевосита ёки билвосита нохуш таъсири аниқланмаган. Тератогенлик белгилари ҳам аниқланмаган.\nҲомиладорликда Гекодез® ни даволашдан кутилаётган фойда ҳомила учун мумкин бўлган хавфидан юқори бўлсагина қўллаш мумкин.\nЭмизиш даврида Гекодез®ни қўллаш бўйича клиник маълумотлар йўқ.\nБолаларда Гекодез® ни қўллашни самарадорлиги ва хавфсизлигини текшириш ўтқазилмаган, шунинг учун уни болаларда қўллашга эҳтиёт бўлиш керак ва фақат уни қўллашдан кутилаётган фойда юзага келиши мумкин бўлган хавфдан устун бўлсагина қўллаш мумкин.\nДозани ошириб юборилиши ёки препаратни жуда тез юбориш ҳажмли юкланишга ёки гипернатриемияга олиб келиши мумкин, у периферик, интерстициал ёки ўпка шиши ва ўткир юрак етишмовчилиги билан бирга кечади. Хлоридни ошиқча юбориш гиперхлоремик метаболик ацидозга олиб келиши мумкин. Анафилактик реакцияларнинг бошланғич белгилари ёки гиперволемик юкланиш белгилари пайдо бўлганида Гекодез® юборишни тўхтатиш, зарурати бўлганида диуретикларни буюриш керак.\n200 мл ёки 250 мл ёки 400 мл ёки 500 мл, дан шиша бутилкаларда; 250 мл ёки 500 мл дан контейнерларда.\n250С дан юқори булмаган ҳароратда, ҳақиқий ўрамида сақлансин. Музлатилмасин.\nИчки юзасининг ҳўлланмаслиги қўллаш учун қарши кўрсатма ҳисобланмайди.


"Боламнинг туришга ҳам ҳоли йўқ"\n“Эзгулик” жамияти маълум қилишича, ўғирликда гумон қилиниб ҳисбга олинмиш олти нафар тошкентлик йигитга нисбатан тергов жараёнида милиция ходимлари томонидан қийноқлар қўлланилган.\nЙигитлар қийноққа солинганини маҳкамада иштирок қилаётган прокурор ҳам тан олган ва суд ҳайъатидан милиция ходимларига нисбатан жиноий иш қўзғатилишини талаб қилган.\nТошкент шаҳри Юнусобод тумани 9-даҳасида яшовчи 19 ёшли Ҳожиакбар Зоиров жорий йилнинг феврал ойида ҳарбий хизматга чақирилиши лозим эди. Ҳожиакбар бир йилдан буён армияга кетишни орзу қилаётганди.\nБироқ феврал ойида уни армияга эмас, балки милиция бўлимига олиб кетишди.\n“Эзгулик” жамияти маълумотига қараганда, жорий йилнинг феврал ойида Ҳожиакбар ва яна унинг маҳалласида яшовчи беш йигит ўғирликда айбланиб, ҳисбга олинган.\nАйблов хулосасида ёзилишича, йигитлар маҳалла ҳудудида жойлашган мактаб биносига босқинчилик, талончилик, ўғирлик йўли билан кириб, мактаб ошхонасидан эски музлатгич, алюмин кастрюлка, хамир қорадиган тоғора, бир неча кило ширинлик ва 4 дона кетчупни ўмаришган.\nҲожиакбарнинг онаси Маъмура Зоированинг Озодликка билдиришича, ўғлини Тошкент шаҳар Юнусобод туман ИИБга олиб кетишганидан икки кун ўтиб, у Ҳожиакбар билан учрашишга муваффақ бўлган.\n- Ўғлимнинг олдига кирганимда уни ҳатто танимадим. Ит ғажиб ташлагандай аҳволда эди.\nТанасида соғ жойи қолмаган. Қараб бўлмайди. Кўкариб, шишиб, кетган. Ҳамма жойи моматалоқ. Бўйни, юзи осилиб қолган, қорайиб, ёрилиб кетган.\nБоламнинг ҳатто ўтиришга ҳам ҳоли йўқ. Чўккалатиб қўйишган. Туришга ҳам ҳоли йўқ.\nБолам мени кирганимни кўриб, бошини ушлаб бир амаллаб ўрнидан турди-да, келиб тиззаларимдан қучоқлаб роса йиғлади.\n“Она мени кечиринг, мен бу ишларни қилмаганман, лекин мени роса уришаяпти, мен бошқа чидай олмайман, нимани сўрашса, ўшанга қўл қўйиб бераман, мени кечиринг”, деди болам бечора, дейди йиғлаб онахон.\nМаъмура Зоировага кўра, ўғли билан бирга ушланган бошқа йигитларга нисбатан ҳам қийноқлар қўлланилган.\n- Боламни суткалаб подвалда бир эмас, тўққизта одам урибди. Противогаз кийдириб қўйиб, оёқ-қўлини занжирга боғлаб қўйиб, уриб-тепиб, дабдала қилишган. Уч-тўрт суткалаб нон ҳам, сув ҳам беришмаган.\nБошқа болаларни ҳам шундай уришибди. Битта болани кўзи қийшиқ бўлиб қолган. Кўзига тепганми, мана, бешинчи ой бўлаяпти - кўзи қийшиқ ҳолда.\nБиттасининг миясида қон босими ошган, ўпкаси, жигари оғрияпти. Мени боламда ҳам қон босими бор ва ўпка, жигари лат еган.\nУларни опер-милиционерлар урган. Терговчи ҳам урган. Терговчи солдатларни камари билан болаларни ечинтириб қўйиб урган.\nМен шу пайтгача милицонерларни халқнинг, одамларнинг ҳимоячиси, деб тушунардим... (йиғлаб) Ҳозир формали одамларни кўрсам, кўчада ўзимни ташлаб юборадиган аҳволга келиб қолдим, дейди Маъмура Зоирова.\n“Эзгулик” жамияти тошкентлик олти йигитнинг маҳкама жараёнини кузатиб келаяпти. Жамият раҳбари Васила Иноятова ҳам йигитларга нисбатан тергов жараёнида қийноқлар қўлланилганини айтади.\n- Мен Ҳожиакбар Зоиров билан гаплашганимда, шундай бир даҳшатли нарсаларни айтиб бердики, мен ҳозир буларни гапиришга тилим ожизлик қилади.\nМен жуда кўп қийноқлар қўлланилган ҳолатларга дуч келганман. Лекин бунақасини биринчи кўришим.\nМенимча, милиция ходимларининг бу даражада ноинсоний бўлишига сабаб изласак, иккита хулоса келиб чиқади.\nБиринчидан, милиция ходимлари қандайдир бир катта рағбатга эга ёки бўлмаса булар жинни. Нормал инсон бунақа ишларни қилиши мумкин эмас.\nЙигитлар билан гаплашганимда айтиб беришди, милиция ходимлари уларни иккита қўлини деворга кишанлаб, дубинка билан уларнинг йигитлик ғурурига тегишга ҳаракат қилишган.\nШу пайтда йигитлар номуснинг зўридан “қилмаган бўлсам ҳам тан оламан”, деб уларнинг ҳар бир қўйган айбларини сўзсиз тан олиб, қўл қўйиб беришган, дейди Васила Иноятова.\nМаъмура Зоированинг айтишича, қийноқлардан кейин ўғлининг аҳволи оғирлиги боис уни на Тоштурма, на Тошкент шаҳар ИИБ тергов изолятори қабул қилмаган. Шундан кейин уни Тошкент Тиббиёт академияси клиникасига олиб боришган, ўша ерда Ҳожиакабар Зоировга биринчи тиббий ёрдам кўрсатилган.\nМаъмура Зоирова клиникадан бу ҳақдаги маълумотномани олиб, маҳкама ҳайъатига тақдим қилган.\nВасила Иноятова кўра, суд ҳайъати бу каби далилларнинг бирортасини инобатга оламаяпти.\n- Қонуний тасдиқланган, ҳаттоки прокурор тасдиқлаган Ҳожиакбар Зоировнинг тиббий маълумотномаси суд томонидан эътиборга олинмади.\nСудланувчиларнинг қийноқлар қўлланилгани ҳақидаги кўрсатмалари ҳам инобатга олинмаяпти. Ҳаттоки бу борадаги ҳимоячилар тмонидан берилган илтимосномаларнинг бирортаси ҳам қаноатлантирилмади.\nДавлат айбловчиси Юнусобод туман ва Тошкент шаҳар ИИБ ходимлари “Ҳожиакбар Зоировга етказган тан жароҳати учун жиноий жавобгарликка тортилсин” дея талаб қилди, дейди Васила Иноятова.\nҲозирча прокурорнинг бу талабининг натижалари маълум эмас. Тошкент шаҳар Юнусобод туман ИИБдан ҳам бирор маълумот олиш имкони бўлмади.\n“Эзгулик” жамияти Ўзбекистон Бош прокуратураси, Ўзбекистон Ички ишлар вазирлиги раҳбариятини Юнусобод тумани ИИБ ходимларининг зўровонлиги, айбланувчига нисбатан шафқатсиз қийноқ қўллагани юзасидан изоҳ беришга чақиради.\nМаълумки, Ўзбекистонда милиция ходимларининг айбланувчи шахсларга нисбатан қийноқ қўллаши тез-тез кузатиладиган ҳолат.\nЖорий йилнинг май ойида қирғизистонлик Нозим Мамадалиев жасади Ўзбекистоннинг Фарғона шаҳридан уйига қайтарилди. Марҳумнинг қариндошлари унинг ўзбекистонлик терговчилар қийноғидан ўлганини таъкидлаган эдилар.\nЎтган йилнинг декабр ойида эса гумон қилиниб ҳибсга олинган Музаффар Тўйчиевни қийнаб ўлдирганликда айбдор деб топилган тўрт нафар милиция ходими саккиз йилдан ўн етти йилгача бўлган қамоқ жазосига ҳукм қилинган эди.


Ўзбекистон Марказий банки собиқ раиси Файзулла Муллажоновнинг ўғли, Тошкент шаҳрининг Олмазор тумани ҳокими Абдумажид Муллажонов 51 ёшида ўз уйида вафот этди.\nАбдумажид Муллажонов узоқ йиллар давомида давлат идораларида самарали меҳнат қилиб, юртимиз ривожига муносиб ҳисса қўшган ташаббускор раҳбар, самимий инсон эди. Абдумажид Муллажоновнинг ёрқин хотираси қалбимизда абадий қолади», дейилади Тошкент шаҳри ҳокимлиги матбуот хизмати хабарида.\nАбдумажид Файзуллаевич Муллажонов 1970 йилда Сирдарё вилоятида туғилган. 1996 йилда Тошкент давлат юридик институтини тамомлаган. Кўп йиллар давомида қатор раҳбарлик лавозимларида самарали фаолият юритган.\nУ 2019 йилдан Тошкент шаҳар Олмазор тумани бўйича Ички ишлар органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бошқармаси бошлиғи сифатида ишлаган, 2021 йилнинг январидан туман ҳокими лавозимида ишлаб келаётган эди.\nМаълумот учун, Абдумажид Муллажонов Ўзбекистон Марказий банки собиқ раиси, марҳум Файзулла Муллажоновнинг ўғли эди.\nАбдумажид Муллажонов ўлими сабаби расман маълум қилинмаган, Kun.uz манбаси маълумотига кўра, унинг ўлимига ўткир юрак миокард инфаркти сабаб бўлган.\nБунгача Қонунчилик палатаси депутати Абдураҳим Қурбонов, ёзувчи Дадахон Нурий, «Қоракўл мактаби» асосчиси Тўхтамурод Жумаев, Энергетика соҳасининг фахрий ходими, «Чирчиқ трансформатор заводи» AЖ бош директори Руслан Мубаракшин ҳамда АОКАда бўлим бошлиғи бўлган Жавоҳир Қудратов коронавирусдан вафот этгани хабар қилинганди.


Бишкекда мухолифатнинг учинчи қурилтойи бўлиб ўтди\n11 май 2021, Тошкент вақти: 19:32\nБишкекда мухолифатнинг учинчи халқ қурилтойи бўлиб ўтди.\nҚурултой делегатлари қирғиз мухолифатидан президентликка номзод қилиб кўрсатилган Алмазбек Атамбаев ва Исмоил Исақовларни қўллаб-қувватлашини билдирди.\nҚурилтойда сўзлаган делегатлар президент Қурмонбек Бакиев мамлакатни демократик ва иқтисодий жиҳатдан ривожлантириш борасидаги ўз ваъдаларининг уддасидан чиқа олмаганини таъкидлади.\nҚирғиз мухолифатининг учинчи халқ қурилтойига вилоятлардан ўн минг делегат келиши кутилган эди. Бироқ иштирокчилар сони етти мингдан ортмагани хабар қилинмоқда.


08:40 / 30.07.2017\nГрузиянинг собиқ президенти Михаил Саакашвили унинг Киевга қайтиши ортида Пётр Порошенконинг Украина президенти лавозимидан ағдарилиши юз беришини айтди.\nУкраинанинг миграция хизмати 26 июлда Порошенко Саакашвилини Украина фуқаролигидан маҳрум қилганини маълум қилганди. Саакашвилининг ўзи АҚШда эканлигини айтган. Украинанинг бир қатор ОАВлари у Украинага қайтиш истагидалигини маълум қилишган. Саакашвилининг адвокати унинг Украинага қачон қайтиши ҳақида билмаслигини айтган. Саакашвилининг айтишича, Порошенко 7-19 июль кунлари Грузияга ташрифи вақтида Грузиянинг собиқ бош вазири, миллиардер Бидзина Иванишвили билан махфий учрашув ўтказган. Саакашвилининг таъкидлашича, учрашув давомида улар грузиялик прокурорлар Киевга Саакашвилига қарши жиноятлар бўйича айбловларга асос бўладиган сохта исботларни тақдим қилишга келишиб олганлар.\n“Порошенкога мени Киевда ушлаб, Грузияга бериш нафлироқ бўларди, бироқ Иванишвили менинг Грузияда бўлишимни истамаяпти, бу унга муаммо бўларди. Барибир бу муаммо унинг олдида турадиган вақт келади, бироқ менинг келишим бошқача тарзда бўлади», деб айтди Саакашвили "Рустави 2" телекомпанияси эфирида ва бошланишига у ва унинг жамоаси “Киевда бир қатор тадбирларни амалга оширишни” режалаштираётганини қўшимча қилган.\n“Порошенко мендан ҳеч қанақасига қутулмади, аксинча унинг ҳаракатлари барча Украина мухолифатини бирлаштирди. Янги тарихда етакчи ўз рақибини мамлакатдан чиқариб ташлашни исташига, рақиб эса қайтиб, бу етакчини ағдариб ташлашига кўплаб мисоллар мавжуд. Айнан шу ҳодиса Украинада юз беради. Менинг келишим ортида Порошенконинг ағдарилиши юз беради, биз Украинага мутлақ бошқа лавозимларга қайтамиз», деб қўшимча қилган Саакашвили.\nПётр Порошенко Михаил Саакашвили


Европа Иттифоқи Украинага қилинган киберҳужумни кескин қоралади\n15 Yanvar 09:01 Жаҳон\nЕВРОПА ИТТИФОҚИ ЕИ КИБЕРҲУЖУМ УКРАИНА украина ҳукумати ҳукумати веб-сайтларига\nЕвропа Иттифоқи 14 январ куни Украина ҳукумати веб-сайтларига уюштирилган киберҳужумни кескин қоралади.\nБу ҳақда жума куни Европа Иттифоқининг ташқи сиёсат ва хавфсизлик сиёсати бўйича олий вакили Хосеп Боррел ЕИ номидан тегишли баёнот берди.\n«Украина ҳукумати веб-сайтларига қилинган ушбу киберҳужумни қабул қилиб бўлмайди. Бундай ҳаракатлар Украинадаги вазиятни беқарорлаштириш ва дезинформатсияни тарқатишга қаратилган ва у аллақачон таранг бўлган вазиятни янада кучайтириши мумкин», – деди у.\nБоррелнинг таъкидлашича, Украина «кибер чидамлилиги ошгани учун ҳужумларга тез ва қатъий жавоб берди».\n«Европа Иттифоқи ва унга аъзо давлатлар Украина билан алоқада ва ушбу ҳужумга қарши курашиш учун қўшимча тўғридан-тўғри техник ёрдам кўрсатишга ва ҳар қандай беқарорлаштирувчи ҳаракатларга, шу жумладан гибрид ва кибер таҳдидларга чидамлилигини ошириш орқали қўшимча ёрдам беришга тайёр», деди у.\nБоллеллнинг сўзларига кўра, Европа Иттифоқи “Украинанинг халқаро тан олинган чегаралари доирасида суверенитети ва ҳудудий яхлитлигини сўзсиз қўллаб-қувватлашини” тасдиқлайди.\nБуюк Британия, шунингдек, Украина ҳукумати веб-сайтларига қилинган киберҳужумни қоралади. Бу ҳақда Британия ташқи ишлар вазири Элизабет Трусс маълум қилди.\nУ, шунингдек, “НАТО Украина билан кибер ҳамкорликни кенгайтиради”, “Буюк Британия ва иттифоқчилар Украинани ердаги экспертлар билан қўллаб-қувватлашини” таъкидлади.\nАгар .... Қирғизистон Бош вазири президент сайловларида иштирок этади\nУкраина Ташқи ишлар вазирлиги матбуот котиби Олег Николенко вазирлик киберҳужумларга қарши курашиш ва киберхавфсизлик тизимини мустаҳкамлаш бўйича халқаро ҳамкорлар билан қўшимча алоқаларни бошлаганини таъкидлади. Унинг қўшимча қилишича, ТИВ веб-сайтлари ва хориждаги консулликларни ҳимоя қилиш чоралари ҳам кўрилмоқда.\nНиколенконинг таъкидлашича, хакерлик ҳужуми натижасида сайт мазмуни бузилмаган, ҳеч қандай расмий маълумот сизиб чиқмаган, ТИВ ички IT-тизимлари нормал ишламоқда.\nХабар берганимиздек, 14-январга ўтар кечаси Украина ҳукумати веб-сайтларига глобал хакерлик ҳужуми содир бўлди. Таълим ва фан вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар давлат хизмати, Вазирлар Маҳкамаси, Энергетика вазирлиги, “Дия” сайти ишламади. Улар энди ўз ишларини давом эттиришди.


5 йўқотишнинг сабаби – КУН УЗ\nГлавная / Маданият / 5 йўқотишнинг сабаби\n5 йўқотишнинг сабаби\nAnvar 08.04.2018\tМаданият Comments Off on 5 йўқотишнинг сабаби 27 Показы\nИслом шариатининг ажралмас қисми сифатида эътироф этилувчи, мусулмон инсоннинг зийнати ўлароқ намоён бўлувчи, унинг юксак мартабаларга кўтарилишига сабаб бўлувчи асосий омил – бу одоб ахлоқ масаласидир. Ушбу муҳим масалага Қуръон ва Суннатда алоҳида эътибор берилган. Жумладан, қуйида эътиборингизга ҳавола этиладиган ҳадис, ушбу масаланинг муҳим жиҳатларини ёритиб беради.\nПайғамбаримиз Муҳаммад мустафо соллаллоҳу алайҳи васаллам марҳамат қилиб айтадилар:\n“Ким беш нарсани хор қилса, беш нарсани йўқотади:\nКим уламоларга ҳурматсизлик қилса, динини йўқотади;\nКимки бошлиқларга ҳурматсизлик қилса, дунёсини йўқотади;\nКим дўстларига ҳурматсизлик қилса, манфаатларидан жудо бўлади;\nКим қариндошларини беҳурмат қилса, ришталаридан айрилади;\nКим ўз оила-аъзоларини ҳурмат қилмаса, ҳаёт қувончидан маҳрум бўлади”.\nДарҳақиқат, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг бу сўзлари нақадар ҳақ эканини ҳар ким ҳаёти давомида кўриши мумкин. Ушбу ҳадис бизларни нафақат динда, балки қўшничилик, қариндошчилик алоқалари каби ишларда ҳам ҳусну хулқли бўлишга чақиради. Зеро, У зотнинг сўзлари ҳикматларга бойдир. Чунки Муҳаммад Мустафо Соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳеч қачон беҳуда гап гапирмаганлар. Балки Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло томонидан ваҳий қилинган ҳикматларнигина сўзлаганлар. Шундай экан, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатларига эргашиш биз умматнинг зиммасига юкланган олий вазифадир.\nПред. Эрдўған Францияни террорчиликни қўллаб-қувватлашда айблади\nСледующая Муслима аёлнинг ҳаёси


Маҳмуд Аббос: “Исроилнинг ҳужумларини тўхтатинглар!” | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n1882 13:00 12.08.2019\nФаластин президенти Маҳмуд Аббос халқаро ҳамжамият ва араб давлатларига мурожаат қилиб, Исроилнинг ҳужумларини тўхтатишга чақирди. Бу ҳақда “Анадолу” агентлиги хабар бермоқда.\nФаластин раҳбари Масжиди Ақсога босқинлар ва мусулмонларга ҳужумлардан Исроил ҳукумати маъсул эканини таъкидлади, Исроил полициясининг Масжиди Ақсодаги ҳужумини қаттиқ қоралади.\n“Масжиди Ақсо биз учун қизил чизиқ ҳисобланади. Босқинчилар ва кўчиб келганларнинг такрорланаётган ҳужумларига жим туриш мумкин эмас”, – деди у.\nЭслатиб ўтамиз, кеча Қурбон ҳайити намозидан кейин Масжиди Ақсода фаластинликлар ва Исроил полицияси ўртасида тўқнашув юз берди. Бунинг оқибатида 37 фаластинлик яраланди, 14 нафари касалхонага ётқизилди. Тўқнашувга 700 дан зиёд мутаассиб яҳудийнинг “мотам ва рўза куни” муносабати билан Масжиди Ақсога киришга уриниши сабаб бўлди.\n1467 23:00 11.12.2019\n904 13:30 10.12.2019\nИсроил босқини Фаластинга қарийб 48 млрд долларга тушди\n331 13:30 03.12.2019\nТель-Авив Исроилни танқид қилган ташкилот вакилини ҳайдади\n657 10:02 26.11.2019\n701 10:00 21.11.2019\n865 11:00 19.11.2019


ЎзА - “Ижтимоий инновациялар лабораторияси” – бу нима?\n13.08.2019 17:26:42 Чоп этиш версияси\n“Ижтимоий инновациялар лабораторияси” – бу нима?\nБугун Ўзбекистонда “Инновациялар учун ҳамкорлик” дастури доирасида фуқаролик жамияти институтлари вакиллари учрашуви – “Ижтимоий инновациялар лабораторияси” бўлиб ўтди. Унда мамлакатимизнинг барча ҳудудлари ҳамда Марказий Осиё давлатларида фаолият юритаётган 80 га яқин соҳа мутахассислари, шунингдек жамоатчилик кенгаши экспертлари иштирок этди.\n“Ижтимоий инновациялар лабораторияси” – ННТлар ўз фаолиятида қўллаши мумкин бўлган, муҳим ижтимоий ўзгаришларга хизмат қилувчи инновацион услублар, инструмент ва ёндашувларни ўрганиш ҳамда тарғиб этишга хизмат қилувчи платформа ҳисобланади. Унда лаборатория иштирокчилари инновацион лойиҳаларни ишлаб чиқиш бўйича билим ва кўникмаларга эга бўлди, ижтимоий инновациялар бўйича илғор тажрибаларни муҳокама қилди ҳамда ўзларининг лойиҳавий ғояларини амалга ошириш юзасидан экспертлар фикри билан танишди.\nИжтимоий инновациялар лабораторияси очилишида «Инновациялар ўзи нима?» мавзусида мунозара бўлиб ўтди. Тадбирда иштирокчилар икки гуруҳга бўлинган ҳолда ўз фаолиятида жорий этилган инновацияларни намойиш этди. Хусусан, Қозоғистон, Тожикистон ва Ўзбекистонда муваффақиятли жорий этилган ишлар тақдимоти ўтказилди. Кун якунида эса гуруҳлар лойиҳа ғоялари тақдимотини ўтказиб, бошқа иштирокчилар ва мураббийлар томонидан муҳокама қилинди.\nЛаборатория иштирокчилари юзага келган муаммоларнинг янгича кўринишини ҳал этиш, аҳолини ижтимоий муаммоларга ечим топишга жалб қилиш ва замонавий ижтимоий ташаббусларни ишлаб чиқиш борасида кўникмаларга эга бўлишди.\n- Бугунги кунда ижтимоий тадбиркорлик жадал суръатлар билан ривожланиб бормоқда. Мулоқот жараёнида қозоғистонлик ҳамкасбларимиз томонидан амалга оширилган инновацион услубларни ижтимоий тадбиркорлик жараёнида қўллаш усуллари юзасидан фикр алмашдик. Гуруҳлар билан ишлаш жараёнида ўзимизда мавжуд ижтимоий лойиҳаларимизга оид тажрибаларнинг ўзига хос жиҳатларини дунё миқёси ва қўшни ҳудудларда қўлланилаётган ижтимоий лойиҳаларга қиёслаш имкониятига эга бўлдик ҳамда келгусида уларни қай даражада қўллаш мумкинлиги хусусида янги ғоялар пайдо бўлди, - Тошкент шаҳар ҳокимияти қошидаги жамоатчилик кенгаши эксперти Дилдор Алимбекова.\nЭслатиб ўтамиз, “Инновациялар учун ҳамкорлик” дастури “Юксалиш” умуммиллий ҳаракати, Қозоғистоннинг Фуқаролик жамиятини ривожлантириш ассоциацияси (АРГО) томонидан ҳамда АҚШнинг Халқаро тараққиёт агентлиги (ЮСАИД) кўмагида амалга оширилиб, Ўзбекистонда фуқаролик жамияти институтлари, давлат идоралари ва бизнес ҳамжамияти ўртасида самарали ва конструктив ҳамкорликни қўллаб-қувватлаш ва ривожлантириш орқали фуқаролик жамиятининг ролини янада оширишга қаратилган. Икки йилга мўлжалланган дастур мамлакатда фуқаролик жамияти ривожи ва жамоатчилик бошқарувига фуқароларни кенг жалб қилишда амалий механизмларни тадбиқ этишга қаратилган.


Эронлик генерал Теҳрон “Исломий Давлат” режаларини бузаётганини иддао қилди\n15 май 2021, Тошкент вақти: 22:45\nЭронлик генерал Муҳаммад Али Жаъфарий.\nЭрон Инқилоб посбонлари корпуси қўмондонларидан бири ўз мамлакати Ироқда “Исломий давлат” гуруҳи жангарилари устидан ғалаба қозонишда кўмаклашганини иддао қилиб чиқди.\n- Ироқда “Исломий давлат” гуруҳи бош кўтариб чиққан пайтда уни йўқ қилиш учун бирор-бир давлат ёрдам таклиф қилгани йўқ. Аммо Эрон “Исломий давлат”ни йўқ қилиш учун Ироқ халқига ёрдамга отилди, - дея билдирди генерал Муҳаммад Али Жаъфарий 14 февраль кунги баёнотида.\n“Эрон Ироқда “Исломий давлат”нинг барча режаларини барбод қилаяпти” деган Жаъфарий бу ҳол АҚШ президенти Барак Обама дохил жаҳон лидерларининг кўпчилигини танг қолдирганини қўшимча қилди.\nЭронлик генералнинг бу баёноти Теҳрон Ироқда ҳеч қанақа ҳарбий ҳаракатларни амалга оширмаётгани ҳақида бир-бирига зид бўлган иддаолар ўртага чиққан пайтда янгради.\nАввалроқ генерал Жаъфарий Эрон ироқлик зобитларни ҳарбий тайёргарликдан ўтказишга ҳозир эканини баён қилганди. Эрон ва Ироқ расмийлари ўтган йилнинг декабрь ойида хавфсизликка оид келишувга эришганлар. Мазкур битим, маълумотларга кўра, икки давлат ўртасидаги ҳарбий ҳамкорлик кўламини кенгайтириши лозим.


Кўз ожиз япон елканли кемада Тинч...\n21.04.2019 11:16 0 1244\nМицухиро Ивамото ва ёрдамчи-кузатувчи Даг Смит Иваки портида.\nЯпон денгизчиси Мицухиро Ивамото Тинч океанини яхтада мустақил сузиб ўтган биринчи кўзи ожиз инсон бўлди. Бу ҳақда «BBC» хабар берди.\nМицухиро Ивамото 14 минг километрни босиб ўтиш учун қарийб икки ой тинмай сузди.\n«Таслим бўлмадим, ниҳоят орзуим ушалди. Мен энг бахтли инсонман», — деди Мицухиро Ивамото.\nЯпониялик Сан-Диегодаги портдан 24 февраль куни старт олганди. Унга ёрдамчиси ва кузатувчиси Даг Смит шерик бўлди. «Japan Times» ёзишича, елканли кемани Ивамотонинг ўзи бошқарди, Смит эса штурман вазифасида унга йўл кўрсатиб турди.\nЎн икки метрли «Dream Weaver» елканли кемаси сўнгги манзил — Япониядаги Иваки порти (Фукусима префетураси)га шанба, 20 апрель куни етиб келди.\nЯпония кўзи ожизлар Мицухиро Ивамото\nХориж 07/02, 13:43\nКемада коронавирусни юқтирганлар сони уч баравар кўпайди


Песков: Рубль курси россияликларни хавотирга солмайди\n16:41 / 13.04.2016\nРоссия президенти матбуот котиби Дмитрий Песковнинг маълум қилишича, «Владимир Путин билан бевосита мулоқот»га саволлар юбораётган россияликларни миллий валюта курси ташвишга солмайди. Бу ҳақда ТАСС ахборот агентлиги хабарида айтилган.\n«Аҳолининг аксар қисми ушбу масала юзасидан хавотирланмайди, дейиш мумкин. Юзминглаб мурожаатлар бу фикримга исботдир. Бу масалани нарх-навонинг кўтарилиши, маошларнинг берилиши каби жиддий саволлар қаторига қўшиб бўлмайди», — деган Дмитрий Песков.\nХабар қилинишича, Москва биржасидаги савдоларда евро курси 2015 йил 4 декабридан бери биринчи марта пасайиб, 74 рублни ташкил этди.\nРоссия давлат раҳбари Владимир Путин 14 апрель куни бевосита мулоқоти чоғида мамлакат фуқаролари саволларига жавоб беради. Айни вақтда аҳоли мурожаатларини қабул қилиш ишлари давом этмоқда.


Коронавирусга қарши бурунга сепиладиган спрей яратилди — Teleradio.uz\nОлимлар сассиқўзан (хорка) ларда тажрибалар ўтказишди. Натижалар шуни кўрсатдики, INNA-051 бурун ва томоқдаги вирус репликациясини 96 фоизга сусайтириб, юқтириш хавфини камайтиради ва юқиш эҳтимолини пасайтиради.\n«Биз спрейнинг қанчалик самарали эканлигидан ҳайратда қолдик. Унинг жониворларнинг табиий иммунитетини ошириб, вирусни тезда йўқ қилинишини кўрдик», — дейди Ena Respiratory бошқарувчи директори доктор Кристоф Демезон.\nАввалги тадқиқотлар шуни кўрсатдики, у астма билан касалланган одамларда томоқ ҳужайраларининг вирусга қарши таъсирини тезлаштиради ва сичқонларда, одамларда шамоллашни келтириб чиқарадиган риновируслардан қарши узоқ муддатли ҳимоя қилади.\nEna Respiratory компаниясининг таъкидлашича, компания муваффақиятли тадқиқотлар ва меъёрий ҳужжатларни тасдиқлаш шарти билан INAA-051’ни одамларда тўрт ойдан камроқ вақт ичида синовдан ўтказишга тайёр бўлади.\n«Бизнинг дори воситасимиз билан вирусга дучор бўлган одамлар вирусни тезда йўқ қилишади ва даволаш касаллик енгил аломатлардан у ёғига ўтмаслигини таъминлайди. Бу, айниқса, жамиятнинг заиф аъзолари учун тўғри келади», — дейди Демезон.\nDunyo / Salomatlik / Xabarlar\t30.09.2020


Қирғизистонда миллий мотам куни\n13 апрел 2021, Тошкент вақти: 09:18\nРасмий маълумотларга кўра¸ 7 апрел куни камида 75 одам нобуд бўлган.\nҚирғизистонда ташкил этилган муваққат халқ ҳукумати 7 апрел кунги тўқнашувларда ўлдирилган 70 дан ошиқ қурбон хотирасига эҳтиром сифатида 9-10 апрелни мамлакат бўйлаб миллий мотам кунлари деб эълон қилди.\nБишкек марказий майдонида ҳалок бўлганларни хотирлашмоқда.\n9 ва 10 апрел Қирғизистонда миллий мотам кунлари сифатида эълон қилинди. Қирғизистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги тарқатган маълумотга кўра, Бишкекда содир бўлган икки кунлик халқ исёни пайтида 75 одам қурбон бўлган, 1500 дан ортиқроқ одам яраланган ва турли жароҳатлар олган.\nҚурбон бўлганлардан 12 нафарининг шахси аниқланмаган.\n- Шахси аниқланмаган жасадлар халққа қарши ўқ отган снайперлар ва махсус хизматлар ходимлари бўлиши мумкин, деган таҳмин мавжуд, - деди Озодлик мухбирига муваққат ҳукумат матбуот хизмати ходими Мелис Эржигитов.\nАйни соатларда Бишкекдаги Алатоо марказий майдонига минглаб одамлар йиғилган. Уларнинг оқими тўхтамаяпти. Майдонга келаётган одамлар қон излари қолган ерларга гул қўймоқдалар, Қуръон тиловат қилиб, ҳалок бўлганлар хотирасини ёдга олмоқдалар.\nМарҳумларни дафн этиш маросими 10 апрел куни бўлиб ўтади. Улар Қирғизистоннинг энг таниқли жамоат, давлат, фан ва маданият арбоблари дафн этилган “Ата Бейит” қабирстонига қўйиладилар.\nАйни пайтда Қирғизистон пойтахти ва вилоятларда вазият барқарорлашмоқда. Бишкекда милиция ва халқ дружинаси ишга тушди. 8 апрелдан 9 апрелга ўтар кечаси Бишкекни милиция ходимлари тўла таркибда ва 15 минг дружиначи назорат қилган.\n- Бишкекда тўла назорат ўрнатилди. Бироқ бизнинг олдимизда катта бир вазифа турибди. Тартибсизликлар пайтида аҳоли қўлига юздан ортиқ Калашников автоматлари, пулемёт ва ўқ-дорилар ўтиб кетган. Биз бир неча кун ичида уларни топиб, қуролларни мусодара қилишимиз керак, деди Бишкек шаҳар коменданти ТуратМадилбеков.\nҚирғизистон муваққат ҳукумати мамлакатдаги вазиятни барқарорлаштириш баробарида ўз таркибини ҳам аниқламоқда. Сўнгги хабарларга қараганда таниқли жамоат арбоби, 8 апрелгача хориж давлатларидан бирида сиёсий бошпана топган Эдил Байсалов муваққат ҳукумат маъмурияти бошлиғи қилиб тайинланган.


Миён Ҳазрат (Аҳад) мадрасаси (Қўқон)\nБўлим: Мовароуннаҳрдаги мадрасалар\t Сана: Шанба, 18 Март 2017 10:27\nМиён Ҳазрат (Аҳад) мадрасаси\nМИЁН ҲАЗРАТ (АҲАД) МАДРАСАСИ — Қўқондаги меъморий ёдгорлик (18-аср). Миён Аҳад асли Пешовар (Покистон)лик бўлиб, эвараси Абдураҳмоннинг ҳикоя қилишича, у Абдусамадбой деган савдогар билан танишиб, ўз оиласи билан Қўқонга кўчиб келган. Аҳад ўзининг ўткир зеҳни, диний билимларга бойлиги билан маҳаллий аҳоли ўртасида катта эътибор қозонган, ҳамда хон ҳузурида маслаҳатчи даражасига кўтарилган. У Покистондан олган мерос мулкига шу мадрасани қурдирган.\nМадраса тарҳига кўра, мураккаб, 3 ҳовлили; 2 ҳовли шарқ-ғарб ўқи бўйлаб, 3-ҳовли эса жанубдан ёндашган. Мадрасага кириладиган асосий йўл жанубий ҳовлининг ғарбидан пештоқ гумбазли дарвозахона орқали кирилади. Ёғочдан ишланган дарвозани маҳаллий уста Искандархўжа ўйма нақшлар билан безаган. Жанубий ҳовли (32х26) атрофида хужралар жойлашган, унинг жанубий томонидаги масжид кўп устунли, тарҳи тўғри тўртбурчак, текис томли. Мадраса ҳовлисининг жанубий шарқида унча катта бўлмаган минора сақланган. Шарқий ҳовли (35х20 м) ва ғарбий ҳовли (23 х 11 м) атрофида ҳам ҳужралар жойлашган. Шарқида айвон (сақланмаган), ғарбида эса дарсхона бор. Мадраса томлари кулоҳий, қуббали ва тўсинли усулларда қопланган. Ташқариси сиркор пишиқ ғиштдан ишланган, ичи эса ганч қоришмасида сувалган. Унинг бундай ҳовлилар тизимига ажратилиши ўқитиладиган фанларнинг гуруҳлантирилиши билан боғлиқ деб тахмин қилинади. Мадрасада диний билимлардан ташқари бошқа фанлар ҳам ўқитилган. Муқимий ҳам шу мадрасада таълим олган.\n1. Азимов И., Фарғона водийсининг архитектура ёдгорликлари, Т., 1986.\n2. Ўзбекистон миллий энциклопедияси, биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил.


Воронежда ўзбекистонлик ишчиларни алдашди\n19 январ 2021, Тошкент вақти: 17:10\nЎзбекистонлик муҳожирларга қурдириб, пули берилмаган бино.\nВоронежда 4 ой меҳнат қилган ўзбек муҳожирлари иш ҳақи берилмасдан кўчага қувилди. Озодлик билан боғланган ишчилар вакиллари маош “посредниклар” томонидан олиб кетилганини гапирмоқда. Айни пайтда, маҳаллий ўзбеклар жамияти аъзолари ишчиларни чув тушираётган ўртакаш фирмалар шаҳар маъмурияти томонидан қўллаб-қувватлаётганини даъво қилмоқда.\nWhatsApp орқали Озодликка мурожаат қилган бир гуруҳ ўзбекистонлик меҳнат муҳожири Воронеж шаҳридаги қурилишлардан бирида ўртакаш бригадирлар томонидан алданганини ёзди.\nЎзини Салимжон деб таништирган муҳожирлардан бири Озодлик билан суҳбатда қишнинг энг совуқ фаслида 18 қаватли бино қурилишида ишлаганини гапириб берди.\n- Биз январь-февраль-мартгача ишлаган пулларимизни ололмадик. Биз январь ойида келганмиз. Мен январнинг 20ларида келганман Воронежга. Московский проспект деган жойда “Выбор” деган фирмада. Олдиндан ҳар икки ҳафтада, яъни 15 кунда бир аванс беришига келишганмиз. Ана берамиз-мана берамиз, деб бизни алдади. Охири 21 март куни 25та болани ётоқдан қувиб чиқарди. У ерда кўп болалар Ўзбеккистондан ишлайди. Ўтган йили ҳам 100 та хоразмлик болани 6 ойлик иш ҳақини бермасдан қувиб чиқариб юборган. Шахсан менга 80 минг пул беришмади. У ерда декабрдан бери ишлаган болалар бор эди, - дейди иш берувчи бригадирлар товламачи экани тўғрисида хабар топганини айтган қашқадарёлик Салимжон.\n35 яшар чироқчилик муҳожир миграция қайди бўлгани, буюртма масаласида иш бажарилгани тўғрисида ҳужжатлари борлигини маълум қилди. У иш ҳақи берилмаслиги масаласи юзасидан маҳаллий ўзбеклар диаспорасига мурожаат қилиб кўргани, бироқ ҳанузгача натижа бўлмаганини айтди.\nВоронеждаги “Выбор” қурилиш ширкати бухгалтериясида Озодлик сўровига бу масала юзасидан ўзбекистонлик ишчилар ширкат раҳбариятига ариза билан мурожаат қилишлари кераклигини тушунтиришди.\n- Ҳақ берилмаслиги ҳолати бизда бўлиши мумкин эмас. Демак муаммо ўша посредникларда. Агарда бажарилган иш ҳақида акт имзоланган бўлса, бизга ариза билан келишсин: бундай ҳолатларда биздаги ички хавфсизлик хизмати махсус текширув ўтказади, - дея ишонтирди “Выбор” ширкати бухгалтерияси ҳисоб-китоб бўлими бошлиғи.\nВоронеждаги “Ватан” Ўзбеклар маданий маркази раҳбари Нишон Гулмирзоев ҳам Озодлик билан суҳбатда “Выбор” ширкатига қарашли кўп қаватли бино қурилишларидан бирида маош берилмасдан кўчага чиқариб юборилган ўзбекистонлик ишчилар ҳақида хабардор эканини гапиради.\nУ меҳнат муҳожирлари ҳануз минглаб ишчиларни алдаган ўртакаш фирибгар-фирмалар қурбони бўлмоқда, дейди.\n- Ҳамма иш тўғриланган эди. Улар бир марта келдию, шу билан кетворди. Уларнинг ўртача уч ойлик пулларини бермаган. Ўртада ўрис бир посредник қилмаган ишларни ҳам ёзиб, 300 минг рубль қўшиб, “Выбор” фирмасига олиб борибди. Улар бориб кўрса, иш қилинмаган. Посредник Игорь қочиб кетибди, - дейди Нишон Гулмирзоев.\nЎзбеклар жамияти раҳбари бу ширкатда ҳақ ололмаган 25 нафар ўзбекдан ташқари яна 300га яқин самарқандлик ишлашини айтди.\nУ охирги йилларда тез-тез такрорланиб турган бундай ҳодисаларга шаҳар маъмурияти кўз юмаётгани сабабларини ҳам изоҳлади.\n- Ҳаммасини сотиб олганлар, ҳаммаси коррупциялашган. Бу ерда “посредниклар” кўпайиб кетган. Улар ҳатто ўзлари ўзбеклар жамиятини очишга ҳаракат қиляпти. Улар ҳозир маҳаллий ҳокимият билан тил бириктириб ишламоқчи. Улар пул ишлаб, одамларни майдалаб юрибди-ку! 4 июль куни Ўзбекистон элчихонасидан вакиллар келган. Уларга “Учрашайлик, гаплашайлик” деб ёрдам сўраб мурожаат қилсам, ўзини ишини қилиб, кетворибди. Улар келиб нима иш қилган, Худо билади, - деб даъво қилди Нишон Гулмирзоев.\n36 йилдан буён Россиянинг Воронеж вилоятида фаолият юритаётган “Ватан” жамияти раҳбари Ўзбекистон элчихонаси вакиллари бирор маротаба бу ерда ишлаётган меҳнат муҳожирлари ҳолидан хабар олмаганидан шикоят қилди.\nУ Воронеж вилоятида фаолият юритаётган “Ватан”дан ташқари Воронеж шаҳар Ўзбеклар автономияси ташкилоти борлигига қарамасдан, элчихона бош-қошчилигида яна бир ўзбеклар диаспораси ташкилоти тузилаётганини маълум қилди.


Ўзбек мардикорлари Москвада қор курамоқда.\nЎзбекистон ҳукумати хориж мамлакатларига иш излаб кетаётганлар сонини 2030 йилгача 2018 йилга нисбатан 16,6 фоизга озайтирмоқчи. Бу ҳақда президентнинг республикани 2030 йилгача ижтимоий-иқтисодий комплекс ривожланиш концепцияси тўғрисдаги қарори лойиҳасида таъкидланди. Ҳужжатга асосан 2018 йилда Ўзбекистондан хорижга 1 миллион 960 минг одам ишлаш учун кетган.\nЛойиҳада айтилишича, 2030 йилда мамлакат аҳолисининг иқтисодий фаол қисми 17 фоизга кўпайиб, 17 миллион 707 минг кишини ташкил этиши кутилмоқда. Белгиланган режага асосан мигрантлар сони 2 миллион 355 мингдан 1 миллион 965 минг кишигача қисқаради ва пасайиш суръатлари 16,6 фоизни ташкил этади.\nҲужжат лойиҳасида 2030 йилга бориб Ўзбекистон аҳолиси сони 38 миллион 600 минг кишига етиши кутилаётгани ҳам билдирилди.\nҲукумат меҳнат муҳожирлари сонини камайтириш учун тадбиркорликни ривожлантириш, янги иш ўринлари яратаётган тадбиркорларга солиқларни камайтириш, вилоятларда янги корхоналарни барпо этиш, иш берувчиларни ишчи кучини ёллашга бўлган интилишини рағбатлантириш мақсадида Меҳнат кодексини қайта кўриб чиқиш каби чораларни кўрмоқчи.