Тошкент шаҳар ИИББ интернетда тарқалган аудиога изоҳ берди. Тизимда «план» белгилаш амалиёти йўқлиги айтилди\n00:35 / 31.07.2020\n28 июль куни интернетда сўзларидан ички ишлар тизимида ишлаши тахмин қилинадиган номаълум шахснинг аудиоси тарқалди. Аудиоёзувда ички ишлар ходимларининг ойликлари камлиги, иш ҳақининг маълум қисми ушлаб қолиниши, иш вақтининг узоқлиги, ходимларга мажбурий «план» белгилангани ҳақида сўз боради.\nТошкент шаҳар ички ишлар бош бошқармаси Kun.uz мухбирининг мазкур аудиоёзув юзасидан саволларига жавоб қайтарди.\n– Аудиода ички ишлар ходимлари 12-14 соат хизмат қилиши айтилган. Ички ишлар тизимида ходимлар учун иш вақти белгиланганми?\n– «Ички ишлар органлари тўғрисида»ги қонуни ҳамда 2017 йил 29 ноябрдаги президент қарорига мувофиқ, ходимларнинг ҳафталик иш вақти 40 соатдан ошмаслиги белгиланган. Зарур ҳолларда улар кучайтирилган ёки суткалик режимда хизмат ўташга жалб этилишлари мумкин.\nШунингдек, кучайтирилган режимда кунига белгиланган иш вақтидан ташқари (одатий 8 соатлик) давомийлиги 4 соатдан ошмайдиган хизматга жалб этилишлари назарда тутилган.\nМаълумки, 2020 йил 16 март кунидан мамлакатимизда коронавирус пандемияси тарқалиши муносабати билан карантин чекловлари ўрнатилган бўлиб, касалликни кенг тарқалиб кетишини олдини олиш мақсадида, ички ишлар органлари ҳам тиббиёт, мудофаа, миллий гвардия ва бошқа мутасадди ташкилотлар қатори аҳоли орасида тарғибот ишларини олиб боришга, улар томонидан карантин қоидаларига риоя этилишини таъминланишига жалб этилганлар.\nҲақиқатан ҳам бугунги кунда ходимларимиз кучайтирилган тартибда хизмат олиб бормоқдалар ва уларнинг кунлик ўртача иш вақтлари 12 соатга тўғри келмоқда.\n– Аудиода ходимларга «план» қўйилиши айтилган. Қайси ҳужжатлар билан ИИО ходимларига нисбатан бундай режа белгиланган? Бу режани бажармаган ходимларга қандай чора кўрилади?\n– Ички ишлар органлари тизимида бундай режалар мавжуд эмас. Бунинг устига Патруль-пост хизмати ходимлари маъмурий ҳуқубузарлик ҳолати бўйича баённома расмийлаштириш ваколатига эга эмас.\n– 12-14 соатлик хизматдан сўнг ИИО ходимлари ишда олиб қолиниши ходимларнинг оилавий хотиржамлигига путур етказмайдими? Муттасил ишлаш унинг руҳиятига салбий таъсир қилиши, у ҳам ўз вақтида дам олишга ҳақли экани ҳисобга олинмаяптими?\n– Бугунги кунда Ички ишлар вазири томонидан ички ишлар органлари ходимларини казарма ҳолатида хизмат олиб бориш бўйича бирор бир норматив-ҳуқуқий ҳужжат қабул қилинмаган.\nҲозир ички ишлар органлари кучайтирилган тартибда хизмат олиб борилмоқдалар, ходим иш вақти тугагандан сўнг ҳеч қандай тўсиқларсиз уйига кетади. Казармада қолмайди.\nБундан ташқари, ички ишлар органларининг айрим хизматлари суткалик наряд асосида хизмат олиб бориб, уларнинг хизмати 24 соатга мўлжаллаб ташкил этилган.\nНавбатчилик вақтида ички ишлар органлари ходимларига навбатма-навбат овқатланиши ва қисқа муддатли дам олиш учун умумий давомийлиги уч сменалик режимда — 6 соат, тўрт сменалик режимда — 4 соат давом этадиган танаффуслар берилади.\nСмена тугагач, ички ишлар органларида хизмат вазифаларини суткалик навбатчилик режимида бажарувчи ходимларга белгиланган тартибда дам олиш берилади (камида 24 соат этиб белгиланган).\nҚолаверса, постда турган ходимлар иш вақти тугаганидан сўнг бошқа ишларга ёки тадбирларга жалб этилмайди. Тунги рейдларда фақатгина тунги хизматга жалб этилган ходимлар хизмат олиб борадилар, улар постда турмайди.\n– ИИО органларининг ойлигидан 15 фоиз COVID-19га қарши курашиш учун, 35 фоиз Сардобадаги талафотларни бартараф этиш учун ушлаб қолинаётгани ростми?\n– 2020 йилнинг 15 апрель куни «Коронавирус пандемияси даврида Ўзбекистон Республикаси давлат бюджетининг барқарорлигини таъминлаш ва биринчи навбатдаги тадбирларни ўз вақтида молиялаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги президент қарори қабул қилинди. Мазкур қарор талаблари асосида Вазирлар Маҳкамасининг жорий йил 16 апрелдаги қарори тасдиқланди.\nЮқоридаги қарорлар ижросини таъминлаш мақсадида бюджет ташкилотларида фаолият олиб борадиган ходимларга моддий рағбатлантириш махсус жамғармасининг тўловлари 2020 йилнинг 16 апрелидан 1 октябрига қадар вақтинча тўхтатилди.\nУшбу тўловнинг миқдори ички ишлар органлари ходимларининг ойлик маошларининг 15 фоизини ташкил этади.\nБундан ташқари, қарор билан алоҳида намунавий хизмат кўрсатган ходимларга ИИББ раҳбарияти томонидан тайинланган қўшимча 35 фоизли устама ҳақи ҳам пандемия даврида вақтинча тўхтатилган. Мазкур тўловларнинг вақтинча тўхтатилиши Сардоба фожиасига алоқадор эмас.\nБундан ташкари, Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 22 апрелдаги фармойиши талаблари асосида, коронавирус пандемияси тарқатилишига қарши курашиш ва бошқа глобал хавф-хатарлар даврида халқимизнинг тарихий ва маънавий қадриятларини, меҳр-саховат, оқибат ва ҳиммат каби юксак фазилатларини инобатга олган ҳолда ижтимоий ёрдамга муҳтож, кам таъминланган, бемор ва ногирон оилаларни қўллаб-қувватлаш, коронавирус касаллигини юқтириб даволанаётган ходимлар ва уларнинг оила аъзоларини қўллаб-қувватлаш, озиқ-овқат, дори-дармон ва зарур воситалар билан ўз вақтида таъминлаш мақсадида Тошкент шаҳар ИИББ шахсий таркиби ва Бош бошқарма бирлашган касаба уюшма қўмитаси ташаббуси билан жорий йилнинг май ойида хайрия акцияси ўтказилиб, келиб тушаётган маблағлар ва озиқ-овқат ва маҳсулотларини бир жойда жамлаш мақсадида ИИББ қошида «Саховат ва кўмак» жамғармаси ташкил этилди.\nХодимларимиз ушбу ташаббусларда четда турмасдан фақатгина май ойи ойлик маошидан ихтиёрий равишда (шахсий таркибнинг 89 фоизи) ўзи белгиланган ҳолда ушбу хайрия акциясида иштирок этдилар.\n– Постда хизмат вазифасини ўтаётганларга фуқаролар сув ташлаб кетишса, уй шароитида изоляцияларни назорат қилиб ўтирганларга аҳоли овқат олиб чиқиб берса, уларни олиш тақиқланганми? Нима учун?\n– Постларда хизмат вазифасини ўтаётган ходимларга фуқаролар томонидан беғараз равишда ёрдам кўрсатиш (масалан, сув ташлаб кетиш, овқат бериш) тақиқланмаган, лекин ушбу ходимлар томонидан тамагирлик ёки бошқа кўринишдаги ноқонуний хатти-ҳаракатлар билан бирор нарса талаб қилишлари қатъиян ман этилади.\nШунингдек, уй шароитида изоляцияланганларни назорат қилувчи ходимларга ушбу хонадон эгалари томонидан берилаётган озиқ-овқат ёки бошқа бирор нарса олиш тақиқланади. Ушбу тақиқ касаллик тарқалиб кетишини олдини олиш мақсадида ўрнатилган.\nШуни алоҳида таъкидлаш жоизки, Тошкент шаҳар ҳокимиятининг ташаббуси билан постларда хизмат олиб бораётган ходимлар учун кунлик икки маҳал иссиқ овқат ва ичимлик сувлари тарқатилмоқда.\n– 12 соатлаб ишлаган ходимлар тунда фоҳишаларни, карантин тартибини бузганларни ушлашга қаратилган рейдларга олиб чиқилаётгани ростми?\n– Йўқ. Постда турган ходимлар иш вақти тугаганидан сўнг уйига кетишига рухсат берилади, бошқа ишларга ёки тадбирларга жалб этилмайди. Тунги рейдларда фақатгина тунги хизматга жалб этилган ходимлар хизмат олиб борадилар (улар постда турмайди).\n– Аудиода кечки маҳал турли йиғинлар ўтказилиши айтилган. Бу тадбирлар нима учун ўтказилади? Уларда қатнашмаса, нима бўлади?\n– Ички ишлар органларида амалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга асосан ходим хизматга жалб этилишидан аввал унинг хизматга тайёрлиги, руҳий ва жисмоний ҳолати, соғлиғи ва оилавий аҳволи ўрганилиб, шундан сўнг хизмат олди йўриқномаси ўтказилади.\nЙўриқномада хизматга оид тегишли кўрсатма ва тавсиялар берилади. Бугунги кунда Тошкент шаҳар ИИББ ва унинг тизимларида йўриқномалар ходим хизматга жалб этилишидан аввал бир маротаба ўтказилади. Ходимнинг хизматига салбий таъсир қилмаслиги ва унинг ортиқча вақтини олмаслиги учун бошқа йўриқнома ўтказилишига йўл қўйилмайди.\nМазкур масала жойлардаги ички ишлар органлари раҳбарларининг доимий назоратида.\n– Аудиода ходим тартиб рақамига «-инчи» қўшимчасини қўшмай гапирган, масалан, ўнинчи, йигирманчи деб гапирмаганларга ҳайфсан берилиши ҳақида сўз борган, шу гап ростми?\n– Йўқ. Бундай тартиб ва ҳолатнинг ўзи йўқ. 2017 йил 29 ноябрдаги президент қарорига мувофиқ, ходимларга интизомий жазо чораларини қўллаш асослари ва тартиби белгиланган.\nФақатгина мазкур норматив ҳужжатга асосан ходимларнинг содир этган салбий хатти-ҳаракатлари учун жазо чоралари тайинланиши мумкин. Тартиб рақамига «-инчи» қўшимчасини қўшмасдан гапирганлик учун ҳайфсан ёки бошқа интизомий жазо чоралари берилмайди. Бундай амалиёт мавжуд эмас.\n– Аудиода ИИО ходимлари меҳнат таътилига чиқиши учун масъуллар изидан югуриб юриши, ялиниб-ёлвориб таътилга чиқишга рухсат олиши айтилган. Бунга қандай изоҳ берилади?\n– Ходимларнинг меҳнат таътилига чиқиши юзасидан йилнинг бошида йиллик режа асосида тақсимланади. Ходим қайси ойда меҳнат таътилига чиқишни ўзи белгилайди ва белгиланган муддати келганида меҳнат таътилига чиқади.\nАйрим ҳолларда, истисно тариқасида, яъни оиласида тўй, марака ва бошқа фавқулодда ҳолатлар бўлганда, ходимнинг таътилга чиқиш вақти ўрнатилган тартибда ишга таъсир этмаган ҳолда ўзгартирилиши мумкин.\n– ИИО ходимлари ўз хоҳиши билан бўшаб кета олмайдими? Нима учун бундай тартиб ўрнатилган? Ёки бу қуйи тизимдаги масъулларнинг ходимларга тушуниб-тушунмай айтган гапларими?\n– 2017 йил 29 ноябрдаги президент қарори билан тасдиқланган Ички ишлар органларида хизматни ўташ тартиби тўғрисидаги низомнинг 144-бандига мувофиқ, ходимнинг билдиргисига асосан ходим ўзининг хоҳиши билан ишдан бўшатилиши мумкин.\nЖорий йилнинг 6 ойи давомида жами 163 нафар ходим (шундан\n31 нафари – пенсия олиш ҳуқуқини берадиган хизмат муддатини ўтамаганлар) Тошкент шаҳар ИИББ тизимидан ўз хоҳишига кўра бўшатилган.\nТошкент шаҳар ИИББ бошлиғига генерал-майор унвони берилди\nТошкент ИИББ дўконлар раҳбарларига илтимос билан чиқди\nЎзбекистонда қаҳратон қиш: бошпанасиз кишиларга қандай ёрдам берилади?\n08:01 / 14.12.2020\nЮнусобод туманида ИИББ ходимлари ва фуқаролар иштирокида зиддият юзага келди


ҚАНДЛИ ДИАБЕТ - ХАВФЛИ КАСАЛЛИК » "Оқдарё овози" газетаси\nҚАНДЛИ ДИАБЕТ - ХАВФЛИ КАСАЛЛИК\nҚандли диабет касаллигининг кейинги йилларда аҳоли ўртасида кенг тарқалиб кетганлиги ва ушбу хасталик билан касалланган беморларнинг кечикиб мурожаат қилаётганлиги аҳолининг кўпчилик қисми бу касаллик ҳақида етарли маълумотга эга эмаслигини кўрсатади.\nҚандли диабет қандай касаллик? Унинг келиб чиқиш сабаблари ва дастлабки белгилари нималарда намоён бўлади?\nҚандли диабет инсон организмида сурункали кечувчи, модда алмашинув жараёнларининг деярли барча турлари биринчи навбатда қанд алмашинувининг издан чиқиши билан тавсифланувчи ҳамда инсон ҳаёти учун катта хавф туғдирувчи, унинг ҳаёти сифатини пасайтиришга олиб келувчи хасталикдир.\nИнсон организмида қанд алмашинуви жараёнини тартибга солиб боришда асосий вазифани меъда ости безининг махсус оролчаларида жойлашган ва инсулин моддасини ишлаб чиқувчи ҳужайралар (Б ҳужайралар) ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Шунга кўра, қандли диабет касаллигининг замирида организмда инсулин моддаси етишмаслиги ётади. Инсулинни кам ишлаб чиқиши турлича ташқи ва ички сабаблар билан воситаланган. Қандли диабетнинг ривожланишида қуйидаги асосий омиллар ҳал қилувчи роль ўйнайди.\nБиринчи омил - қандли диабет касаллигига нисбатан ирсий мойиллик бўлиб, ота-оналарнинг ҳар иккаласининг қандли диабет билан касал бўлиши туғилган болаларда 65-70 фоиз ҳолатларда қанд касаллиги ривожланишига сабаб бўлади.\nИккинчи омил - тана вазнининг ошиб кетиши - семириш бўлиб бу омил катта ёшдаги одамларда қандли диабет касаллигини келтириб чиқаради. Маълумки, инсон организми 25 ёшга етганда асосан ўсишдан тўхтайди. Шу сабабли инсон тана вазни 25 ёшдаги тана вазни меъёрий вазн деб қабул қилинган. Ҳар бир инсон ушбу ёшдаги вазн миқдорини то умрининг охиригача сақлаб қолишга эришиши лозим. Зотан, шу ёшдаги вазнга инсулин моддасини етказиб беришга мослашган меъда ости бези табиийки, ундан ортиқчасини етказиб беролмайди. Натижада қанд алмашинуви издан чиқади. Инсулин етишмаслиги сабаблари организмда эҳтиёжлари фойдаланилмаётган ёки ўзлаштирил-маётган ортиқча қанд энг аввало қонда тўпланади. Қондаги қанд миқдори ошади, ўзининг меъёрий чегарасидан чиқади ва сийдик орқали чиқарила бошлайди. Қонда қанча кўп қанд тўпланса уни чиқариб ташлаш учун шунча кўп суюқлик ичиш, чанқаш ва шунингдек, кўп пешоб чиқариш талаб қилинади. Шу тариқа қандли диабетнинг асосий белгилари кўп сув ичиш (чанқаш) ва кўп пешоб чиқариш каби белгиларда намоён бўлади.\nАйни пайтда қанд моддасининг инсулин кам ишлаб чиқариши натижасидаги етишмовчилиги оқибатида организмда яхши ўзлаштирилмаслиги беморда очлик ҳиссини ҳам уйғотади. Бемор кўп овқат истеъмол қилади. Бироқ бу овқатлар инсулин етишмаслиги оқибатида ҳазм бўлмайди, бемор озиб кета бошлайди. Кўриниб турибдики, қандли диабет касаллигининг барча белгилари ўзаро ягона потофизиологик занжир билан боғланган ва воситаланган.\nҚандли диабет нима сабабдан хавфли касаллик деб ҳисобланади? Сурункали узоқ йиллар давом этадиган ушбу касаллик муҳим тана аъзоларини, тўқима ва қон томирларини зарарлайди. Уларга ўзининг асоратларини кўрсатади, энг аввало бу асаб тизими фаолиятида кўринади. Оёқ-қўллар қақшаб оғрийди, яхлайди ёки қизийди, оғриқни сезиш пасаяди. Полинейропатия деб аталувчи касаллик асорати ривожланади ва буйрак фаолиятини издан чиқаради. Натижада буйраклар ўз вазифасини бажара олмай қолади. Кўзнинг кўриш қобилияти ва организм иммун ҳолати пасайиши оқибатида терида йирингли яралар, жиддий касалликлар (оғриқсиз кечувчи миокард инфаркти ва бошқалар), оёқларда эса қорасон ривожланади. Кўриниб турибдики, қандли диабет ўзининг асоратлари билан хавфли.\nКасалликнинг аёлларда кечиши ўзига хос хусусиятларга эга бўлиб, бунда ҳомиладор аёллар одатдагидан катта вазндаги (4.0-4.5 кг) чақалоқларни дунёга келтиради. Бундай ҳолларда қандли диа-бетга шубҳа туғилиши ва аёллар махсус текширувдан ўтиши лозим бўлади.\nҚандли диабет ва унинг асоратларини олдини олиш учун:\n1. Касалликни дастлабки белгилари: чанқоқлик (кўп сув ичиш), кўп пешоб чиқариш, кўп овқат ейиш кабилар пайдо бўлганда дарҳол шифокорга мурожаат қилиш.\n2. Ҳар ким ўзининг тана вазнини назорат қилиб бориши, унинг меъёрий кўрсаткичлардан ошиб кетишига йўл қўймаслик.\n3. Тиббиёт ходимлари томонидан аҳолининг кенг қатламлари орасида қандли диабет касаллиги бўйича уларнинг билимларини ошириб бориши лозим.\nҚандли диабет асоратларини олдини олиш учун:\n-ҳар бир инсон мунтазам шифокор назоратида бўлиши ва унинг тавсияларига қатъий амал қилиши;\n- қандли диабет касаллиги билан келишиб яшаш тарзини ўрганиши, бунинг учун эндокринология диспансерида, поликлиникалардаги эндокринолог шифокорлар томонидан ўтказиладиган қандли диабет беморлари мактабида ўқиши лозим.\nвилоят ихтисослаштирилган эндокринология марказининг\n04 мар, 13:37


Аҳоли даромадлари «яшаш минимуми» ва «истеъмол саватчаси»га мос бўлиши таъминланади\n13:00 / 10.01.2018\n2018 йил 1 июлидан аҳолининг реал даромадлари, иш ҳақи, пенсиялар, нафақалар ва бошқа тўловлар миқдорининг, шу жумладан, ҳудудлар кесимида «яшаш минимуми» ва «истеъмол саватчаси»га мутаносиблиги таъминланади. Бу муҳокама учун эълон қилинган 2017−2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини «Фаол тадбиркорлик, инновацион ғоялар ва технологияларни қўллаб-қувватлаш йили»да амалга оширишга оид давлат дастури лойиҳасида кўзда тутилган.\nИстеъмол минимуми – инсон танасининг нормал ишлашини таъминлаш ва унинг соғлиғини, озиқ-овқат маҳсулотлари тўпламини, шунингдек, озиқ-овқат маҳсулотларининг энг кам миқдорини ва инсоннинг асосий ижтимоий ва маданий эҳтиёжларини қондириш учун зарур бўлган минимал хизматлар тўпламини таъминлаш учун етарли бўлган қиймат ҳисобланади (ufq.uz маълумоти).\nИстеъмол минимуми ҳажми икки элементдан иборат – физиологик ва ижтимоий. Физиологик минимум – инсон яшаши учун зарур бўлган моддий қадриятлар қиймати ифодасидир. Дунё амалиётида физиологик минимум умумий истеъмол минимумнинг ўртача 85-87 фоизини ташкил этади, қолганлари ижтимоий қисмига – яъни, минимал даражада мақбул турмуш тарзига мувофиқ маънавий қадриятлар тўпламига тўғри келади.\nСтатистик усул, маълум бир мамлакатнинг энг бадавлат фуқароларининг даромадлари даражасида, истеъмол минимумини белгилашни назарда тутади. Бу усул даромад даражаси жуда юқори бўлган давлатларда қўлланилиши мумкин.\nМисол учун, Болгарияда бундай саватчаларнинг олтитаси таклиф қилинган бўлиб, бу уларнинг хусусиятларига кўра, оилаларнинг таркиби бўйича бир қатор бирикмаларни беради. Саватнинг озиқ-овқат қисми ишлайдиганлар, нафақадагилар ва болалар учун градацияни ўз ичига олиб, қўшимча равишда 149та озиқ-овқат маҳсулоти бор.\nТурли мамлакатларда, масалан, Литва, Беларусь ва Эстониядаги каби ижтимоий ёки масалан, Россияда ёки Қозоғистонда каби физиологик истеъмол минимумлари қўлланилади.\nЛитвада истеъмол минимуми оиланинг 4 нафар аъзосининг эҳтиёжлари асосида аниқланади. Яъни, 14 ёш атрофидаги ўғил, 6-8 ёшлардаги қиз ва ота-она. Бошқа оилалар учун махсус коэффициентлар қўлланади. Товарларнинг озиқ-овқат улуши 50дан ортиқ товарни ўз ичига олади ва истеъмол минимуми бюджетининг 45-50 фоизини ташкил этади.\nИстеъмол минимумини шакллантиришнинг яна бир усули мавжуд бўлиб, у нисбий усул деб аталади. Нисбий усул ёки ўртача даромадни ҳисоблаш усули асосан ривожланган бозор иқтисодиётига эга мамлакатларда қўлланади. Ўртача даромад деганда шундай даромадни тушуниш лозимки, унда аҳолининг ярми белгиланган устундан юқори ва ярми камроқ даромадга эга бўлади. Худди шундай АҚШ, Буюк Британия, Германияда истеъмол минимуми миқдори ўртача даромаднинг 40 фоизини, Финляндия, Италия, Греция, Испанияда – 50 фоизни, Португалия ва Ирландияда – 60 фоизни ташкил этади.\nҲуқуқий: меҳнат қилиш ҳуқуқи, шахснинг мустақил равишда ҳаёт кечириш учун ишга лаёқатлилиги тушуниладиган «Иқтисодий, ижтимоий ва маданий ҳуқуқлар тўғрисида»ги Халқаро Пактга мувофиқ, ҳамма эътироф этган инсон ҳуқуқларига риоя қилиш;\n12:06 / 20.02.2018


ФАРҒОНА – “Ёшларга шароит яратиш дегани фақат футболка-кепка тарқатишдан иборат эмас!”\n16 май 2021, Тошкент вақти: 23:37\nҚЎҚОН. “Фарғона вилояти Қўқон шаҳри ёшлари номидан ёзмоқдамиз. Вилоятларда 2-3 қаватли Ëшлар марказлари фойдаланишга топширилмоқда. Масалан, куни-кеча Тошкент вилоятида ана шундай марказлардан бири очилди. Аммо Ўзбекистоннинг маданият ўчоқларидан бири ҳисобланган Қўқонда Ëшлар маркази йўқ. 2018 йилнинг ўзида шаҳар кенгаши тўрт марта кўчирилди.\nМамлакатимизда ёшларга эътибор ҳақида кўп гапирилади. Лекин амалда-чи?! Қўқон аҳолиси 400 мингдан зиёд, уларни 60 фоиздан кўпроғини ёшлар ташкил этади. Уларнинг тайинли жой олишга ҳаққи йўқми?! Шаҳар ҳокими жой берамиз¸ деб ваъда қилади. Бир йилда икки марта келган Марказий кенгаш раиси Қаҳрамон Қуронбоевнинг ҳам, вилоят мутасаддиларининг ҳам вазиятдан хабари бор. Ёшларга шароит яратиш дегани бир йилда икки марта футболка-кепка тарқатиш ёки оромгоҳга жўнатиш дегани эмас-да. Қўқон шаҳри ёшлари бирлашишлари, ўқиб-изланишлари, фикр алмашишлари ва маданий ҳордиқ чиқаришлари учун марказ жуда ҳам зарур!”\n(Бу хабар Озодликка 1 июль куни келди)


Ёшлар – Ватан келажаги - Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети\nЁшлар – Ватан келажаги\n1299 марта ўқилди.\nЁшлар ҳамма замонларда миллат суянчи халқнинг таянчи бўлиб келган. Ҳар қандай давлат ўзининг бугунини келажагини ўйласа ўзининг бағрида ўсаётган ёшларга алоҳида эътибор қаратади. Ёшларга берилаётган шарт шароитлар мактаб, коллеж, олий ўқув юртларида яратилаётган имкониятлар бунинг яққол аксидир.\nКамол топишимизда ўзимизни кўрсатишимизга ижтимоий тизимлар ишлаб чиқилган. Булардан бири кадрлар таёрлаш таълим тўғрисидаги қонунлар ҳисобланади. Университетимизда талаба ёшларга қаратилган эътибор алоҳида ўрин тутади. Яқинда янги таъмирдан чиққан кутубхонамиз ҳам алоҳида ўрин тутади. Кадрлар таёрлаш бугунга келиб ўз аксини топмоқда. Ёш-авлодга қаратилган юксак эътибор бунинг яққол аксидир.\nЎзбекистон Республикасининг Биринчи Призиденти Ислом Каримов ёшлар тўғрисида шундай деб айтиб ўтганлар: Менинг энг катта ишончим ёш авлоддир. Замонавий билимга эга одобли, кўрсанг ҳавасинг келадиган баркамол ва шижоатли фарзандларимиздир. Мен ўз тақдиримни ҳам мамлакатимиз ва мустақиллигимиз тақдирини ҳам ана шуларнинг қиёфасида кўраман деб айтиб ўтган.\nБунга амал қилишимиз керак бу оддий сўзлар эмас бу биз ёшларга қаратилган, уни оқлашимиз лозим. Бизлардан битта нарса талаб қилинади ўқиб ўрганишимиз юртимизга муносиб фарзанд бўлиш лозим. Одамзот учун туғилиб ўсган ери қанчалик улуғ бўлса, унинг келажаги йўлида ўз ҳиссамизни қўшиш шунчалик бахт ҳисобланади.\nҚҚДУ журналистика таълим йўналиш 1-босқич талабаси


Минерал богловчи моддалар » Arxitektura » Referat » Referat | Haqida\nAsosiy / ReferatArxitektura Минерал богловчи моддалар\nМинерал богловчи моддалар\nFayl hajmi 15,05 kB\n1. Минерал боғловчи моддалар ҳақида умумий маҳлумотлар.\n2. Минерал боғловчи моддаларнинг турлари.\nМинерал боғловчи моддалар ҳақида умумий маҳлумотлар\nМинерал боғловчи моддалар деб кукун ҳолидаги шундай материалларга айтиладики, бундай материаллар сув билан қориштирилганда қоришма аста-секин қота бошлайди ва қаттиқ ҳолатга ўтади.\nБоғловчи моддаларнинг бундан 4-5 минг йил аввал су]ний йўл билан ҳосил килинган ма]лум. Миср, Греция, Рим ва Вавилонда оҳак қоришмаси ва гидравлик кўшимчалардан тайёрланган бетон иншоотлар қадимги вақтлардан ҳозирги давргача сақланиб келмоқда.\nЭрамиздан олдинги тўртинчи асрда курилган қадмги Хоразм чор атрофи ҳалик деворлар билан ураб чиқилган тўртта цилиндрсимон минорадан иборат. Минораларнинг усти текис қилиб ишланган. Бундай иншоотларни қуришда қўшилмалар билан ганч қоришмаси ва гил тупроқдан пиширилган япалоқ ғиштлар ҳамда табиий тошлар ишлатилган.\nҚоришма тайёрлашда ўзбек қурувчилари хилма-хил қўшилмалардан кенг фойдаланганлар. Жумладан, вулкан шишаси, оқ гил (каолин); ҳайвон кони, тухум сариғи, суяк аклми, ширали моддалар қоришманинг мустаҳкамлиги ва чидамлилигини оширувчи модда вазифасини ўтади.\nСамарқанддаги Улуғбек мадрасаси, Қўқондаги Худоёрхон саройини қуришда бундай қоришмалар билан бирга чанг-ғишт қоришмасидан ва оҳак-ғишт қоришмасидан иборат бетонлар кўп ишлатилган.\nХ1Х асрнинг охири ва ХХ асрнинг бошларидан эса цемент саноати тез тараққий эта бошлади.\nЦементнинг ихтиро қилиниши бетон хоссаларининг яхшиланишига, қурилиш техникасида янги давр очилишига олиб келди. Гидротехник иншоотлар қуриш зарурати сувга чидамли боғловчи моддалар изланишни талаб этса, темир-бетон конструкцияларнинг қурилишда кенг ишлатилиши портландцементнинг янги, тез қотувчи, мустаҳкам турларини яратиш эхтиёжини туғдирди. Цементнинг денгиз суви таҳсирида бузилиши аниқлангач, бу борадаги тадқиқотлар натижасида янги цемент тури-сулфатга чидамли портландцемент ихтиро қилинди.\nҲозирги вақтда гидротехник ва транспорт иншоотларида, темир-бетон буюмлар саноатида, денгиз ва океанда олиб бориладиган қурилишларда, автомобиль йўллари ва аэродром қурилишларида, нефть ва газ қудуқларини бурғулашда, асбестцемент махсулотлари, ўтга чидамли бетон ва бошқалар ишлаб чиқаришда махсус цементлар ишлатилмоқда. Булардан ташқари, улар ҳар қандай об-ҳаво шароитида, йилнинг турли фаслида ишлатилиши мумкин.\nЎзбекистонда, цемент саноатининг биринчи тунгич Бекобод цемент заводи қурилган 1926 йилдан ҳозиргача ўтган вақт ичида бир қанча замонавий ва тўла автоматлаштирилган цемент заводлари ва қурилиш материаллари комбинатлари қўрилди. Республикамизда қурилиш материаллари, айниқса цемент ишлаб чиқарувчи заводлар юқори унумли машина ва агрегатлар билан жиҳозланган. Қурилиш материалларининг “нони” бўлган портландцементнинг салмоғи кун сайин ортиб бормокда.\nМинерал боғловчи моддаларнинг турлари\nКотиш шароитига кўра минерал боғловчи моддалар куйидаги 2 турга бўлинадилар:\n1. Ҳавода қотадиган боғловчи моддалар.\n2. Ҳавода ва сувда қотадиган боғловчи моддалар.\n1-гурухга сув билан қориштирилгандан кейин фақатгина ҳавода қотадиган боғловчи моддалар киради. Бундай боғловчи моддаларга ҳавода қотадиган оҳақ ва гипс боғловчилар мисол бўлади.\n2-гуруҳга мансуб боғловчи моддалар эса сув билан қориштирилгандан сўнг фақатгина ҳавода эмас, балки сувда ҳам қотиш хусусиятига эга. Шунинг учун ҳам бу гуруҳдаги боғловчи моддалар гидравлик боғловчи моддалар деб аталади. Буларга гидравлик оҳак ва цементлар киради.\nҲавода қотадиган оҳак оҳактош, бор доломитларни ҳамда таркибида СаСО3 бўлган ва кўпи билан 5% миқдорда гил моддалар аралашган саноат чиқиндиларини куйдириб тайёрланади.\nОҳак сундирилмаган йирик бўлаклар, сундириланган оҳак, сундирилган оҳак буткаси ва оҳак сути тарзида ишлаб чиқарилади.\nҲавода қотадиган оҳак химиявий таркибига кўра кальцийли, магнийли ва доломитли оҳакка бўлиниб, 1,2,3 навларда ишлаб чиқарилади. Булар бир-биридан актив СаО+МgО, сунмай қолган зарралар миқдорига, туйилиш майинлиги ҳамда суниш тузлигига қараб фарқ қилади.\nҲавода қотадиган оҳақ Ўузбекистонда асосан Жиззахдаги оҳақ заводида, Қувасойдаги оҳақ комбинатида, Бекободдаги цемент комбинатида ва Қуқондаги қурилиш материаллари заводида ишлаб чиқарилади. Булардан ташқари, кўпгина вилоятларда ҳам оҳак тайёрлайдиган маҳаллий корхоналар бўлиб, улар ҳудудидаги қурилиш ташкилотларини оҳак таъминлайди.\nГидравлик оҳак таркибида 6 процентдан купроқ миқдорда гил бўлган мергелли оҳактошни куйдириш йўли билан тайёрланади. Куйдирилганда ҳосил бўладиган кальций силикат ва кальций алюминатлар материалга боғловчи хоссаларини беради. Гидравлик оҳакнинг мустаҳкамлик чегараси 2,5 МП гача. У зах хоналарни сувашда сувоқ қоришмаларини тайёрлаш учун ишлатилади.\nБуш ҳолдаги ўртача зичлиги 0,7...0,8, зичланган ҳолатдагиси 2,1 т/м3 гача Ўзбекистонда ишлаб чиқарилмайди.\nГипс боғловчилар икки молекула сувли гипс СаSО4 . 2 Н2О ёки ангидрид СаSО4 ни термик усулда ишлаш ва туйиш йўли билан олинади. Паст температура ва юқори температурада қуйидирилган гипс боғловчилар бўлади.\nПаст температурада йуйдирилган гипслар\nЮқори айтилган хом ашёга 110-180о С температурада иссиқлик билан ишлов бериш орқали олинади. Охирги маҳсулот таркибида асосан ярим молекула сувли гипс СаSО4. 0,5Н2О бўлади.\nПаст температурада куйдирилган гипслар жумласига қурилиш гипси, қолипбоп ва ўта мустаҳкам гипслар киради.\nҚурилиш гипси Ўзбекистон заводларида чиқариладиган оқ ёки оч кулранг модда бўлиб, ранги гипс тошдаги аралашмалар миқдорига ва пишириш сифатига боғлиқ.\nҚурилиш гипси тез қотадиган ўзига хос ботловчидир. Қотиш муддатига кура гипс боғловчилар 3 гуруҳга бўлинади:\nА - тез (2-15 минутда) қотадиган гипс;\nБ - нормал (6-30 минутда) қотадиган гипс;\nВ - секин (30 минутдан кейин) қотадиган гипс.\nМустахкамлигига кура барча гипслар 12 маркага ажратилади (Г-2...Г-25). Қурилиш гипсидан ташқари, ўта мустаҳкам ва қолипбоп гипслар ҳам ишлаб чиқарилади.\nЮқори температурада куйдирилган гипслар\nБундай гипслар сувсиз гипслар деб ҳам аталади. Улар гипс тоши СаSО4. 2Н2О га 600-900оС температурада иссиқлик билан ишлов бериб олинади.\nЮқори температурада куйдирилган гипс қурилиш гипсидан секинроқ қотади: қорилгандан сўнг 30 минутдан кейин қота бошлаб, узори билан 24 соатда қотиб бўлади. Сув таъсирига анча чидамроқ. Сиқилишдаги мустаҳкамлик чегараси 1-20 Мпа. Сувоқ қоришмалари ва сунъий мармар тайёрлаш учун ишлатилади.\nГипснинг бўш ҳолатдаги ўртача зичлиги ҳолатдагиси 1,5 т/м3 гача. Ўзбекистонда Кувасойдаги цемент комбинатида, Когон шахридаги график-гипс комбинатида ишлаб чиқарилади. Ўта мустаҳкам гипс Ангрендаги керамика комбинатида ишлаб чиқарилади.\nЦементлар ҳавода ҳам, сувда ҳам қота оладиган гидравлик боғловчилар гуруҳига киради. Қурилишда цементларнинг куйидаги турлари кўпроқ қулланилади:\nПортландцемент (кўкимтир кулранг кукун)\nПортландцемент гидравлик боғловчиларнинг асосий тури бўлиб, боғловчиларнинг бошқа турлари ана шу портландцемент асосида тайёрланади. У оҳактош ва гилни бирга 1450оС температурада куйдириш йўли билан олинади. Портландцемент клинкерини куйиб солиштирма юзаси 3000 см2/г бўлган кукун ҳосил қилинади. Бунда цементнинг қотиш муддатларини ростлаш ва уни сувга чидамли қилиш учун 10% гача миқдорда актив минерал моддалар кўшилади. Портландцемент 400,500,55) ва 600 маркаларда ишлаб чиқврилади.\nПортландцементнинг маркасини аниқлаш учун 1 нисбат цементга 3 нисбат қум қушиб тайёрланган қоришмадан ўлчамлари 40х40х160 мм бўлган балкачалар тайёрланади. Кейин бу балкачалар 28 сутка давомида температураси 20о С  2о С бўлган сувда сақланади. Шундан сўнг улар сувдан чиқарилиб артилади ва Михаилис асбоби ёрдамида ёки МИИ-100 машинасида эгилишга синаб кўрилади.\nЭгилишга синаб кўриш натижасида ҳосил бўлган яримталик белкачалардан олтитаси гидравлик пресс ёрдамида сиқилишга синаб кўрилади.\nПортландцементнинг мустаҳкамлигига нисбатан кўйиладиган талаблар куйидаги жадвалда келтирилган.\nЦемент маркалари\t40х40х160 мм ўлчамли намуналарнинг 28 кундан кейинги мустаҳкамлик чегараси, МПа\nПортландцементнинг қотиши қоришма тайёрлангандан сўнг 45 минутдан кейин бошланиб, узоғи билан 10 соатда қотиб бўлади. Ўзбекистонда портландцемент Кувасой цемент комбинатида, Бекобод цемент комбинатида, Охангарон ва Навоий цемент комбинатларида ишлаб чиқарилади.\nОқ портландцемент таркибида темир ва марганец оксидлар деярли бўлмаган оқ гил ва соф оҳактошларни куйдириш билан олинади. Цемент массасига нисбатан кўпи билан 10% миқдорда оқ минерал қўшилма қўшишга рухсат этилади.\nОқ портландцемент М 400 ва М 500 маркаларда ишлаб чиқарилади. Сақлаш пайтида уни ифлосланишдан асраш зарур.\nҚимматли декоратив материал бўлиб, саноат ва граждан қурилишида биноларнинг ичини ва сиртини пардозлаш учун ишлатилади. Сувоқ қоришмалари тайёрлашда оқ ёки керакли рангдаги қумдан фойдаланиш даркор.\nЎзбекистонда Ангрендаги қурилиш материаллари комбинатида ишлаб чиқарилади.\nРангли портландцементлар оқ клинкерни 20-25% минерал буёвчи моддалар билан бирга туйиш йўли билан тайёрланади. Буёвчи моддалар ёруғлик ва ишқорлар таҳсирига чидамли бўлиши керак.\nЎзбекистонда Оҳангарон қурилиш материаллари комбинатида ишлаб чиқарилади.\nПуццоланли портландцемент клинкери ва нормалайдиган миқдордаги қўшилмаларни биргаликда туйиш йўли билан ёки уларнинг ҳар бирини алохида-алохида туйиб, кейин аралаштириш йўли билан тайёрланади.\nҚўшилманинг активлиги қанча юқори бўлса, у шунчалик кам миқдорда қушилади.\nТуйилган ҳолатда кальций оксид гидрати билан ўзаро реакцияга киришиб эримайдиган бирикмалар ҳосил қила оладиган табиий ёки суъний қўшилмалар актив минерал қўшилмалар деб аталади.\nПуццоланли цементларда актив минерал қўшилмалар миқдори 20-30% атрофида бўлиши керак.\nПуццоланли портландцементлар оддий портландцементларга нисбатан секинрок қотади. 300,400 маркаларда ишлаб чиқарилади. Пуццоланли портландцемент сувни кўп шимади, шунинг учун у қотаётган пайтда, айниқса, бошланғич даврда қоришмани тез-тез намлаб туриш керак бўлади. Шу сабабли гидротехник иншоотлар қуришда кўпрок ишлатилади.\nГидравлик боғловчи бўлиб, клинкер, гипс гранулланган домна шлагини биргаликда майдалаш йўли билан олинади. Шлак масса бўйича 21-60% миқдорда қўшилади. 300,400,500 маркаларда чиқарилади.\nНамлик катта жойларда ва ер ости иншоотларида ишлатилади. Ўзбекистонда ишлаб чиқарилмайди.\n1. В.К. Синяков, А.Ю.Николский, Н.Н.Фролов. Строителне материал и работ. Москва, Стройиздат, 1986.\n2. Э.Қосимов, Т.Отакузиев. Минерал ботловчилар ва улардан тайёрланадиган буюмлар. Тошкент, Укитувчи, 1984.\n3. Л.Н.Попов. Қурилиш материаллари ва деталлари. Тошкент, Ўқитувчи, 1991.\n4. Г.Ступаков, Л.Кондратева. Бетончилар учун қўлланма. Тошкент, Мехнат. - 1988.\nTeglar: билан бо1171ловчи моддалар ишлаб чи1179арилади цемент 1179отадиган о1203ак Минерал портландцемент 1179урилиш комбинатида гипслар температурада Ўзбекистонда 1203ам бўлган минерал материаллари гидравлик\nМинерал боғловчи моддалар\nЎсимликларни тупроқдан озиқланиши\nБалиқ гўштининг кимёвий таркиби\nНефт таркибидаги минерал моддалар\nОвқатланишнинг қўшимча омиллари\nЭргаштирувчи богловчи сузлар\nЗахарли моддалар ва улардан химояланиш чоралари\nОддий, аралаш ва мураккаб минерал угитлар. Комбинацияланган ва суюк муракка ...\nМинерал хом ашё ресурсларидан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қил ...


Мурод Исмоилов: “Ҳоким кубоги” турнири қизғин кечмоқда" » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nМурод Исмоилов: “Ҳоким кубоги” турнири қизғин кечмоқда"\nКомментариев: 0 Просмотров: 208 Дата: 3-02-2016, 04:32 Куни кеча “Қўқон-1912” жамоаси бош мураббийи Мурод Исмоилов Фарғонадаги “Рухсор” ФМ радиосига “Ҳоким кубоги-2016” турнири борасида интервью берди. Суҳбатни “Нефтчи” расмий сайти орқали ҳам ўқишингиз мумкин. - “Ҳоким кубоги” турнири азалдан катта қизиқишларга сабаб бўлиб келган, - деб гап бошлади Мурод Музаффарович. Бироқ айтиш керакки, сўнгги йилларда турнирнинг савияси бироз тушганди. 2016-йилга келиб мусобақа ташкилотчилари биринчи ўринда “Ҳоким кубоги”нинг савиясини ошириш борасида кенг кўламдаги ишларни олиб боришди ва бу ўз самарасини бермоқда. Жорий йилдаги турнирда Олий лиганинг бир қатор кучли клублари ўзларининг асосий таркиблари билан иштирок этишмоқда. Биз ҳам ПФЛ кубогидан кўра, “Ҳоким кубоги”да иштирок этишни афзал билдик. Мен мусобақа ташкилотчиларидан кейинги йиллари турнирни янада кенг кўламда ўтказишларини, кўпроқ Олий лиганинг кучли клубларини Фарғонага таклиф қилишларини сўраган бўлардим. Фарғона шаҳрида бир-биридан замонавий меҳмонхоналар фаолият кўрсатиб турибди. Барча шароитлар бор. Тошкентда ёки хориж мамлакатларидаги 10-15 кунлик йиғинларни мана шу Фарғонада ўтказиб, “Ҳоким кубоги”да иштирок этишса мусобақанинг савиясида янада ошарди. Бу менинг шахсий фикрим. Биласизми, хар йили “Ҳоким кубоги” ўйинлари пайтида об-ҳаво бироз ноқулай келар эди. Ўйинлар асосан қор босган майдонларда ўтарди. Қувонарли томони, бу йили футбол ўйнаш учун ажойиб қуёшли об-ҳаво бўлмоқда ва ўйинчилар ҳам роҳатланиб майдонда тўп тепишяпти. Шунингдек, ўйиндан-ўйинга мухлисларнинг стадионга ташрифи ортаётгани мени қувонтирмоқда. Мусобақа ташкилотчиларига катта раҳмат. - “Ҳоким кубоги-2016”нинг финал босқичига йўл олиш учун қайси жамоанинг имкониятлари кўпроқ деб ҳисоблайсиз ? - Ҳамма жамоанинг имкониятларини юқори баҳолайман. “Қўқон-1912” “Андижон”, “Қизилқум” ва албатта “Нефтчи” жамоасида финалга чиқиш учун яхши имконият бор. Қўқон жамоаси ПФЛ кубогида ҳам иштирок этса бўларди. Лекин биз “Ҳоким кубоги”ни танладик. Чунки турнирдаги ўйинларнинг кўплиги, учрашувларнинг зич жойлашуви биз учун жуда қулай бўлди. - “Нефтчи” жамоасининг шу даражага етишишида сизнинг хиссангиз катта. Жамоанинг ўйинларини кузатиб боряпсизми? Албатта. “Нефтчи” хар доим юқори натижаларга эришиб келган жамоадир. Фақат сўнгги йиллардаги муваффақиятларда бироз хиссамиз қўшилди холос деб ўйлайман. Ха, “Нефтчи”нинг ўйинларини кузатиб боряпман. “Ёзёвон-Лочинлари”га қарши ўйинни ҳам кўрдим. Йигитлар яхши ўйин кўрсатишди. Айниқса “Нефтчи” ёшлари жамоаси ҳам яхши шаклланмоқда. Бахром Ҳайдаров ўз шогирдлари билан самарали ишлаётгани билиниб турибди. “Нефтчи” ёшлари Қўқон жамоасининг асосий таркибига қарши баҳсда ҳам жиддий қаршилик кўрсатишди. - Балки кунлар келиб “Нефтчи”га яна қайтасизми ? - Насиб қилса, яна “Нефтчи”га қайтаман. Мана қаранг, хозир ҳам суҳбатга “Нефтчи” либосида келдим. Ниятим, “Қўқон-1912”да ҳам ўз билимларимни ишга солиб Қўқон футболининг ривожига ўз хиссамни қўшишдир. Агар вазият шуни тақозо этса, хар доим “Нефтчи”га келиб меҳнат қилишга ва Фарғона футболи истиқболи йўлида меҳнат қилишга тайёрман. - Мухлисларга тилакларингиз... - Мухлисларга доим соғлиқ тилайман. Оилалари тинч бўлсин. Хар доим стадионларни тўлдириб бир-биридан қизиқарли ўйинларни томоша қилишларини тилаб қоламан. Мухлислар хамиша ўз севимли жамоаларининг ўйинларига келиб, футболчиларни юксак даражада қўллашларини сўраб қоламан. Ҳожиакбар Жабборов суҳбатлашди. - деб хабар бермоқда Stadion.uz нашри.


Audi учун иккита электр юк машиналар лойиҳаси яратилди\n08:15 / 07.07.2016\nБеларуслик дизайнер Артем Смирнов ва унинг украиналик ҳамкасби Владимир Панченко Audi компанияси учун электр двигатель билан жиҳозланган иккита келажак юк машинаси лойиҳасини тайёрладилар. Дизайнерлар иши Behance сайтида жойлаштирилди.\nКўринишича, лойиҳа Смирнов ва Панченконинг ўз ташаббуслари билан яратилган. Дизайнерлар бир юк машинасини чизишга қарор қилишган, бироқ натижада улар иккинчи вариантни ҳам тайёрлашган ва улардан бирини танлашга қийналишган. Рассомлар А ва В деб номланган лойиҳалардан қай бирини танлашни ижтимоий тармоқлар фойдаланувчиларига таклиф қилишди.\nА лойиҳа ўзидан электр двигатель билан жиҳозланган ҳайдовчисиз тиркамали юк машинасини намоён қилади. Моделнинг ўзига хос жиҳати йиғилувчи спойлер бўлиб, бироқ у қаерда жойлашгани тушунарсиз. Фура шунингдек катта ўлчамдаги алмаштирилувчи аккумуляторлар блокини олди, у олд ва орқа ўқлар орасида жойлашган.\nА лойиҳа автопилотсиз электр юк машинаси бўлиб, унинг ҳайдовчилари юк машинаси томида очиқ кабинада жойлашадилар. Ҳайдовчилар махсус костюмлар, шлемлар ва кислород маскалари билан жиҳозланадилар, машина эса пойга рули ёрдамида бошқарилади.\nAudi’да дизайнерларнинг иши қандай баҳолангани, бу лойиҳанинг концепт-кар кўринишида яратилиши истиқболи маълум қилинмаган.\n13:30 / 10.10.2017\n14:43 / 04.09.2017


“Гендер-мадад” - аёллар учун ҳуқуқий маслаҳат платформаси ишга тушди - 29.04.2022, Sputnik Ўзбекистон\n“Гендер-мадад” - аёллар учун ҳуқуқий маслаҳат платформаси ишга тушди\nОнлайн-маслаҳатчи хизмати ҳафтанинг душанба кунидан жума кунигача соат 09.00 дан 18.00 гача ишлайди 29.04.2022, Sputnik Ўзбекистон\nаёллар ҳуқуқлари ҳимояси\nТОШКЕНТ, 29 апр — Sputnik. Ўзбекистонда бепул онлайн ёрдам кўрсатувчи “Гендер-мадад” ҳуқуқий маслаҳат платформаси ишга туширилди. Адлия вазири матбуот котиби Севара Ўринбоеванинг Sputnik мухбирига хабар беришича, энди аёллар махсус онлайн-маслаҳатчи хизматига ўзларини қизиқтирган ҳуқуқий масалалар бўйича мурожаат этишлари мумкин.Порталнинг асосий мақсади жамиятда аёллар ва эркакларнинг тенг ҳуқуқлилигини таъминлаш, аёлларга нисбатан тазйиқ ва зўравонликнинг олдини олишдан иборат.“Келиб тушган мурожаатлар “Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисида”ги қонунга мувофиқ кўриб чиқилмайди. Мурожаатларга реал вақт режимида онлайн тарзда жавоб берилади. Ушбу портал орқали юридик шахслар фаолияти, хусусан тадбиркорлик масаласида ҳукуқий маслаҳатлар ҳам берилмайди”, дейди Севара Ўринбоева.Платформа орқали қуйидаги йўналишларда ҳуқуқий ёрдам олиши мумкин: Ҳуқуқий маслаҳатлар ҳафтанинг душанба кунидан жума кунигача соат 09.00 дан 13.00 гача ва 14.00 дан 18.00 гача малакали ҳуқуқшунослар томонидан берилади.Маслаҳатчилар томонидан берилган жавоблар тавсиявий аҳамиятга эга бўлиб, масаланинг ҳуқуқий ечимини тез топиш мумкин. Платформада қайта алоқа йўлга қўйилган.Маълумот учун, ўтган йили 87 фоиз оилада аёлларга нисбатан зўравонлик содир этилган. ИИВ томонидан ташкил этилган “Ишонч маркази”нинг 1259 қисқа рақамига шу йилнинг 1-чораги давомида оилавий зўравонлик ва тазйиқ ҳолатлари ва бошқа масалалар бўйича 2457 та хабар келиб тушган.\nаёллар ҳуқуқлари ҳимояси, аёллар ҳуқуқлари, аёллар\nОнлайн-маслаҳатчи хизмати ҳафтанинг душанба кунидан жума кунигача соат 09.00 дан 18.00 гача ишлайди\nТОШКЕНТ, 29 апр — Sputnik. Ўзбекистонда бепул онлайн ёрдам кўрсатувчи “Гендер-мадад” ҳуқуқий маслаҳат платформаси ишга туширилди. Адлия вазири матбуот котиби Севара Ўринбоеванинг Sputnik мухбирига хабар беришича, энди аёллар махсус онлайн-маслаҳатчи хизматига ўзларини қизиқтирган ҳуқуқий масалалар бўйича мурожаат этишлари мумкин.\nПорталнинг асосий мақсади жамиятда аёллар ва эркакларнинг тенг ҳуқуқлилигини таъминлаш, аёлларга нисбатан тазйиқ ва зўравонликнинг олдини олишдан иборат.\n“Келиб тушган мурожаатлар “Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисида”ги қонунга мувофиқ кўриб чиқилмайди. Мурожаатларга реал вақт режимида онлайн тарзда жавоб берилади. Ушбу портал орқали юридик шахслар фаолияти, хусусан тадбиркорлик масаласида ҳукуқий маслаҳатлар ҳам берилмайди”, дейди Севара Ўринбоева.\nПлатформа орқали қуйидаги йўналишларда ҳуқуқий ёрдам олиши мумкин:\nАёллар ҳуқуқий ҳимояси;\nГендер тенглигига эришиш стратегияси;\nАёллар учун ижтимоий ҳимоя дафтарлари;\nОна ва бола саломатлигини муҳофаза қилиш.\nҲуқуқий маслаҳатлар ҳафтанинг душанба кунидан жума кунигача соат 09.00 дан 13.00 гача ва 14.00 дан 18.00 гача малакали ҳуқуқшунослар томонидан берилади.\nМаслаҳатчилар томонидан берилган жавоблар тавсиявий аҳамиятга эга бўлиб, масаланинг ҳуқуқий ечимини тез топиш мумкин. Платформада қайта алоқа йўлга қўйилган.\nМаълумот учун, ўтган йили 87 фоиз оилада аёлларга нисбатан зўравонлик содир этилган. ИИВ томонидан ташкил этилган “Ишонч маркази”нинг 1259 қисқа рақамига шу йилнинг 1-чораги давомида оилавий зўравонлик ва тазйиқ ҳолатлари ва бошқа масалалар бўйича 2457 та хабар келиб тушган.


Буйракларни қандай соғлом асраш мумкин?\nНефролог Вернер Ригель Германинг “Focus.de ”нашрига буйраклар саломатлигини асрайдиган энг оддий тавсиялари билан бўлишди.Қандли диабет, юқори қон босими ва сийдик тизимидаги инфекциялар буйраклар саломатлигига зарар етказиши мумкин. Шу сабабли шифокор қон босими ва унда шакар миқдорини назорат қилишни тавсия қилди. Сийдик тизимининг касалликлари оғриқ, тез-тез чиқариш билан белги беради.Мутахассис буйраклар учун 30 дақиқадан кам бўлмаган сайр ёки бир кунда 10 000 қадам юришни тавсия қилган. Бу мушакларни озиқ моддалар билан таъминлашни яхшилайди ва метаболизмни тезлаштиради.Жумладан, мувозанатлаштирилган овқатланиш ҳам буйраклар саломатлигида жуда катта аҳамиятга эга. Шифокор–нефролог кунлик рационга мева-сабзавотларни қўшишни, энг камида ҳафтада бир маротаба балиқ истеъмол қилиш ва организмда туз ва оқсиллар миқдорини назорат қилишни тавсия қилди.Шунингдек, бир кунда икки литр сув, мевали чой ва бир бокал вино истеъмол қилиш ҳам саломатлик учун яхши самара беради.\nНефролог мутахассиснинг таъкидлашича, мунтазам пиёда юриш ва тўғри овқатланиш буйраклар саломатлигида катта аҳамиятга эга.\nНефролог Вернер Ригель Германинг “Focus.de ”нашрига буйраклар саломатлигини асрайдиган энг оддий тавсиялари билан бўлишди.\nҚандли диабет, юқори қон босими ва сийдик тизимидаги инфекциялар буйраклар саломатлигига зарар етказиши мумкин. Шу сабабли шифокор қон босими ва унда шакар миқдорини назорат қилишни тавсия қилди. Сийдик тизимининг касалликлари оғриқ, тез-тез чиқариш билан белги беради.\nМутахассис буйраклар учун 30 дақиқадан кам бўлмаган сайр ёки бир кунда 10 000 қадам юришни тавсия қилган. Бу мушакларни озиқ моддалар билан таъминлашни яхшилайди ва метаболизмни тезлаштиради.\nЖумладан, мувозанатлаштирилган овқатланиш ҳам буйраклар саломатлигида жуда катта аҳамиятга эга. Шифокор–нефролог кунлик рационга мева-сабзавотларни қўшишни, энг камида ҳафтада бир маротаба балиқ истеъмол қилиш ва организмда туз ва оқсиллар миқдорини назорат қилишни тавсия қилди.\nШунингдек, бир кунда икки литр сув, мевали чой ва бир бокал вино истеъмол қилиш ҳам саломатлик учун яхши самара беради.


Хитойнинг Хубэй провинцияси Ухань шаҳрида коронавирусни юқтирган гўдак 17 кунда дорисиз соғайиб кетди. Бу ҳақда «The Mirror» нашри хабар берди. Сяо ... 27,8 мингдан зиёд бемор тузалди. Вирус биринчи бўлиб аниқланган Хитойдан ташқари COVID-19 касаллиги дунёнинг 30 дан ортиқ мамлакатида қайд ...\nХитойнинг Чжэцзян шарқий провинциясидаги Нинбо шаҳар халқ суди асли келиб чиқиши Хитойлик бўлган Швеция фуқароси Гуй Миньхайни 10 йилга озодликдан ... айбига иқрор бўлган ва апелляция бериш нияти йўқ. Асли келиб чиқиши Хитойлик бўлган Гуй Миньхай Швеция фуқаролигини қабул қилган. У Гонконгда ...\nкуни олинган расмий маълумотларга кўра дунё бўйича 79 363 нафар, Хитой Халқ Республикасида 77 262 нафар шахслар коронавирус «COVID-19» инфекцияси ... аҳволда бўлиб, 2 595 нафари ушбу касалликдан вафот этган. Касаллик Хитой Халқ Республикасидан ташқари дунёнинг 28 давлатида 2 101 нафар фуқарода ...\nХитойда коронавирусни юқтирганлар сони 77150 кишидан ошиб кетди, улардан 2592 нафари ҳаётдан кўз юмган бўлса, 24734 нафари шифохонадан тузалиб ... юқтирганликда гумон қилинаётгани қайд этилди. Айни вақтда Хитойда жами 3434 киши коронавирусни юқтирганликда гумон қилинмоқда. Қарийб ...\nХитойда янги типдаги коронавирус сабаб вафот этганлар сони 2442 нафарга етди. Бу ҳақда Соғлиқни сақлаш давлат қўмитаси сайти хабар қилди. Қўмита ...\nХитой коронавирусни енга олади, бу ҳақда ХХРнинг Россиядаги элчиси Чжан Ханьхуэй РФ Давлат думаси вице-спикери Иван Мельников билан учрашувда ... тутиляпти — таҳр.) эса — ундан кейинги ойда», — деди Чжан Ханьхуэй. Хитойда бугунга келиб касалликдан тузалган 18 минг киши касалхонадан чиққан, ...\nХитойда янги типдаги коронавирусга қарши вакцина апрелнинг охиригача клиник синовдан ўтказилмайди, дейди ХХР Фан ва технология вазир ўринбосари ... бўлган ўтган матбуот анжуманида. Унинг сўзларига кўра, айни вақтда Хитойда вакцина ишлаб чиқариш асосан бошқа давлатлар билан бир вақтда олиб ...\nХитой шарқидаги Шаньдун провинциясида жойлашган «Жэньчэн» турмасида янги типдаги коронавирусни оммавий юқтириш қайд этилди. 20 февраль ҳолатига ...\nИспания, Буюк Британия, Нидерландия, Малайзия, Италия, Австралия ва Хитой. Жумладан, Британиянинг тиббий-биологик тадқиқотларни молиялаштирувчи ...\nХитойда коронавирусни юқтирганлар сони 74,57 минг кишидан ошиб кетди, улардан 2118 нафари ҳаётдан кўз юмган бўлса, 16552 нафари шифохонадан тузалиб ...


ИНВЕСТИЦИЯ ЛОЙИҲАЛАРИНИ АМАЛГА ОШИРИШДА ШАФФОФЛИК, ҲАЛОЛЛИК ТАЪМИНЛАНАДИ - Ўзбекистон овози газетаси\nКуни кеча Президентимиз Шавкат Мирзиёев 2019 йилда Тошкент шаҳрида амалга ошириладиган инвестиция лойиҳаларига оид маълумотлар билан танишар экан, уларни амалга оширишни мониторинг ва назорат қилиш юзасидан Тошкент шаҳар прокуратураси олдига муҳим вазифалар қўйди.\nЭндиликда шаҳар прокуратураси инвесторларга ер ажратилишидан бошлаб, лойиҳа фойдаланишга топширилгунча бўлган барча босқичларни назоратга олади, яъни лойиҳаларни расмийлаштириш ва амалга ошириш жараёнида шаффофликни, ҳалолликни таъминлайди, коррупцияга йўл қўймайди.\nИнвесторларни қўллаб-қувватлаш, рағбатлантиришнинг янги тизими ҳақида Тошкент шаҳар прокурори Шерзод ОБЛОҚУЛОВ ЎзА мухбирига қуйидагиларни сўзлаб берди.\n— Президентимизнинг топшириқлари, 2019-2020 йилларда Тошкент шаҳрини комплекс ривожлантириш дастури доирасида 270 дан зиёд инвестиция лойиҳасини татбиқ этиш кўзда тутилган. Уларнинг тўлиқ ишга туширилиши 37 мингга яқин иш ўрни яратиш имконини беради.\nБизнинг вазифамиз эса, бу лойиҳаларни амалга ошириш истагида бўлган тадбиркорларнинг, хусусан, чет эллик инвесторларнинг қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, шаффофликни таъминлаш, ортиқча қоғозбозлик, коррупциянинг олдини олиш. Бир сўз билан айтганда, инвестор билан бирга нафас олиб, уларнинг муаммоларини ўз вақтида тезкор ҳал қилишга кўмаклашишдир.\nШу мақсадда пойтахтимизда инвестиция муҳитини яхшилаш бўйича ишларни ташкиллаштириш ва мониторинг қилиш юзасидан Тошкент шаҳар ҳокими ва прокурорининг қўшма фармойиши қабул қилинди.\nФармойиш билан инвестиция лойиҳаларининг ўз вақтида бажарилишини мониторинг қилиб борувчи шаҳар ва туман ишчи гуруҳлари тузилди. Бу ишчи гуруҳлар лойиҳаларни амалга ошириш жараёнида юзага келадиган муаммоларни бартараф этиш бўйича чоралар кўради, инвесторларга ҳуқуқий жиҳатдан кўмаклашади. Туман ишчи гуруҳлари инвестиция лойиҳалари амалга оширилиши ҳақида ҳар 15 кунда шаҳар ишчи гуруҳига ҳисобот бериб боради. Бу жараён иш самарадорлигига тўсқинлик қилаётган ҳолатларнинг олдини олишга хизмат қилади.\nЎз навбатида, инвесторларга кўмаклашиш, мавжуд муаммоларни тезкор ҳал қилишга туман ҳокимлари, сектор раҳбарлари ҳам жавобгар ҳисобланади.\nТошкент шаҳар прокуратураси инвесторларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлашга алоҳида эътибор қаратиб келмоқда. Жумладан, лойиҳаларнинг белгиланган муддатда бажарилишини таъминлаш, ишчи гуруҳлар фаолияти устидан тизимли прокурор назоратини ўрнатиш, уларнинг ҳисоботини эшитиш, инвесторлар фаолиятидаги муаммоларни тезкор ҳал қилиш мақсадида шаҳар прокурорининг туманларда инвесторлар билан учрашув жадвали тасдиқланган.\nШу асосда ҳафтанинг белгиланган кунларида туманларда инвесторлар билан учрашамиз. Уларнинг ҳар бири билан алоҳида-алоҳида суҳбатлашиб, таклиф-мулоҳазаларини эшитамиз. Муаммолари бўлса, ваколатимиз доирасида тезда ҳал қилишга киришамиз.\nБир мисол. Яқинда Мирзо Улуғбек туманида инвесторлар билан учрашдик. Қори Ниёзий ва Лашкарбеги кўчалари чорраҳасида қиймати 15 миллион долларлик замонавий уй-жой қуриш лойиҳасини амалга ошираётган “Uzakay Inshaat” МЧЖ раҳбари Айжан Думан қурилиш ишлари учун электр тармоғига уланишда муаммоларга дуч келаётганини айтди. Шаҳар прокуратураси томонидан кўрилган чоралар натижасида қурилиш участкаси тегишли тартибда электр тармоғига уланди.\nШу тариқа биз ҳар бир лойиҳа тасдиқлангандан то ишга тушгунига қадар бўлган жараённи кузатиб борамиз. Мақсадимиз битта – инвестор ҳеч кимдан ноҳақлик кўрмасин, инвестиция жалб қилиш тизимида коррупция, сунъий тўсиқлар учрамасин. Давлатимиз раҳбарининг топшириғига кўра, биз бунга йўл қўймаймиз.\nПрезидентимиз Олий Мажлисга Мурожаатномасида таъкидлаганидек, жаҳон тажрибаси шуни кўрсатадики, қайси давлат фаол инвестиция сиёсатини юритган бўлса, ўз иқтисодиётининг барқарор ўсишига эришган. Шу маънода, инвестиция бизга фаровон ҳаёт тақдим этади.\nУлуғбек АСРОРОВ ёзиб олди.


“Сўғдиёна” матбуот котибаси Дилдора Холбоеванинг тахмини тўғри чиқди / CHAMPIONAT.asia\n16:53«Динамо» - «Қизилқум» учрашувида «Саратондан соябон бўл» хайрия акцияси ўтказилади! 0 16:45Суперлига: 11-турнинг икки учрашуви санаси ўзгарди. Сабаби нима? 4 16:43Футбол-кроссворд 12 16:22Туркиянинг Ўзбекистон билан ўйин учун таркиби маълум. Рўйхатда Эмре Белозоғлу бор 26 16:10Генрих Мхитарян Гамлетга берган ваъдасини бажарди 4 15:51Аурелио Де Лаурентис "Наполи"ни 900 миллион еврога сотмади 1 15:45Жаҳон футболидаги такрорланмас тандем — "Роббери" 9 15:40Косьелни "Арсенал"дан кетиши мумкин, лондонликлар унинг ўрнига "Барселона" футболчисини олиб келмоқчи 1 15:37"Бу менинг мавсумдаги 53-ўйиним". "Челси"нинг ота-бола мухлислари 5571 кмли саёхатга отланишди 6 15:1819 ёшидаёқ "Улкан тож" совринини ютган афсона - Рафаэль Надаль ҳақида 4 15:11Леонарду Жардим "Милан"ни қабул қилиши мумкин 3 15:01Olamsport: Россиялик хоккейчилар принципиал рақибни мағлуб этишди, ўзбек автомобили Россияда ғалаба келтирди 1 14:58Роббен: "Реал"дан кетишимга сабаб фақатгина Роналду эмас" 10 14:49"Бавария" "Сити"га Сане учун 70 миллион фунт таклиф қилди 5 14:15Осиё футболи. Вильмотс барибир шартнома имзолади 11\n“Сўғдиёна” матбуот котибаси Дилдора Холбоеванинг тахмини тўғри чиқди\n04 фев 2018 15:36\nТеглар : СўғдиёнаДилдора Холбоева\nМаълумки, кеча 2018 йилги супер лига ўйинларига қуръа ташлаш маросими бўлиб ўтди.\nУнда Жиззахнинг “Сўғдиёна” жамоаси матбуот хизмати вакили ҳам иштирок этди. Маросим якунига етгач, Дилдора Холбоева ўз таассуротлари билан ўртоқлашди.\n- Қуръа ташлаш маросими жуда ажойиб тарзда ташкил этилгани алоҳида таъкидлаш лозим. Мухлислар ҳам бевосита тўғридан-тўғри эфирда кузатиб боргани эътиборга моликдир. Илгари бундай бўлмаганди. Ҳар доимгидек оддий йиғилиш эмас Европа ва Осиё чемпионатларига қуръа ташлаш маросими сингари аъло даражада ташкил этилгани мени жуда хурсанд қилди.\n- Албатта, “Сўғдиёна” жамоасининг супер лига 2018 да иштирок этиши ва кучлилар қаторида эканлигидан хурсандмиз. Жиззах вилоятидаги футбол ишқибозлари табиийки ушбу хушхабарни хурсандчилик ва шу билан бирга кўтаринки кайфиятда қабул қилди.\n- Қуръага келадиган бўлсак, жамоамиз 1-турда сафарда “Пахтакор” жамоасига қарши баҳс олиб борадиган бўлди. Ўтган йили ҳам сафарда ўтказгандик. Шунинг учун бу ҳол янгилик эмас. Тўғри қийин бўлади чунки "Пахтакор" жиддий рақиб. Ўткан йилги қуръага кўр, жамоамиз дастлабки 4 турни ҳам чемпионатимизнинг гранд жамоаларига қарши ўтказган. Бу йилги мавсумга қуръа натижаси анча яхши бўлди деб ўйлайман.\n- Жорий мавсум биринчи турни ўз майдонимизда ўтказишимизни кутгандим. Лекин дастлабки турда мамлакатимизнинг гранд жамоаларнинг бири билан ўйнашимизни тахмин қилган эдим. Якунда тахминим тўғри чиқди.\n- Супер лигада 12та жамоа бўлгач назаримда бундан-буён ҳамма ўйинларга марказий учрашув сифатида қаралади. Бу эса мухлисларни стадионга қайтишига, чемпионатда “интрига” пайдо бўлишига сабаб бўлади. Бунинг баробарида ҳар бир очко олтинга тенг бўлади деб ўйлайман. Ишқибозларда қизиқиш ортади.\n- Ўйлайманки, бўлажак мавсум жуда чиройли ва қизиқарли бўлиб ўтади. Шу ўринда барчани янги мавсум бошланиши билан табриклайман ва барча жамоаларга омад тилайман!


Мийнет ҳақының ең кем муғдары орнына жаңа муғдарлар белгиленди. Енди контракт баҳасы көтериле ме? » KarInform\nӘдиллик министрлигиниң «Ҳуқуқий ахборот» каналында хабар берилиўинше, 2019-жыл 1-сентябрьден баслап мийнет ҳақының ең кем муғдары орнына төмендеги муғдарлар белгиленди:\nМийнетке ҳақы төлеўдиң ең кем муғдары – 577 170 сум;\nБазалық есаплаў – 202 730 сум;\nПенсияны есаплаўдың базалық муғдары – 202 730 сум.\nБул хабардан соң көпшиликте, әсиресе, студентлер арасында төлемли контракт муғдарының көбейгени бойынша көплеген түсинбеўшиликлер пайда болмақта. Хош, усы өзгерис себепли контракт суммасы муғдары да көбейе ме?\nҲуқықтаныўшы-блогер Хушнудбек Худайбердиевтиң мәлим етиўинше, бул пәрманның контракт баҳасының көтерилиўине байланысы жоқ.\nОның түсиндириўинше, тилимизде қолланылып жүрген «ең кем мийнет ҳақы» түсинигиниң орнына «мийнетке ҳақы төлеўдиң ең кем муғдары» деген атама пайда болды ҳәм оның муғдары 577 170 сумды қурайды. Бул көрсеткиш бурын да усындай муғдарда еди.\nДемек, 1-сентябрьден баслап мийнет ҳақы, үстеме ҳақы, қосымша ҳақы, гонорарлар ҳәм т.б. «мийнетке ҳақы төлеўдиң ең кем муғдары» менен есапланады.\n«Базалық есаплаў» атамасы да пайда болып, бул усы күнге шекемги «ең кем мийнет ҳақы» муғдары менен бирдей – 202 730 сум етип белгиленди. Бул салықлар, жыйымлар, жәриймалар, мәмлекетлик бажылар ҳәм т.б. қолланылады.\n«Пенсияны есаплаўдың базалық муғдары» деген атама да пайда болып, оның муғдары да 202 730 сум етип белгиленди. Бул атама пенсиялар, үстеме ҳакылары, қосымша ҳақылар ҳәм компенсациялық төлемлер, сондай-ақ, хызметкерлердиң денсаўлығына жеткерилген зыянды қаплаўда қолланылады.\nӨзбекстанда ең кем мийнет ҳақының муғда ...


Cуперлига 32-тур ўйинларининг вақти ўзгарди\nБироқ ҳаво ҳароратининг анча совиганини, қолаверса, клублардан келиб тушган сўровларни инобатга олганда ҳолда, Профессионал Футбол Лигаси охирги тур ўйинлари вақтини бироз эртароқ – 16:00га қилиб белгилади.\n“Локомотив” - Суперлига чемпиони!\nPepsi Суперлига баҳслари якунланишига бир тур қолганида жорий мавсумдаги Ўзбекистон чемпиони номи маълум бўлди. 31-тур доирасидаги ўйинда ўз майдонида “Пахтакор” клубини қабул қилган “Локомотив” 3:2 ҳисобида ғалаба қозониб, ўз очколарини сонини 43 тага етказди ва муддатидан олтин олтин медалларни расмийлаштирди.\nТаъкидлаш жоизки, “темирйўлчилар” қаторасига учинчи марта чемпионлик унвонини қўлга киритишди. Энди “Локомотив” 32-турдан ўрин олган “Навбаҳор”га қарши кечадиган учрашувда Наманганга чемпион сифатида ташриф буюради.\n“Навбаҳор” ПФК чемпионлик унвони билан “Локомотив” жамоасини табриклайди ва Осиё Чемпионлар Лигаси мусобақасида Ватанимиз шарафини муносиб ҳимоя қилишларида омад ёр бўлишини тилайди!\nВилоятимиз футболчилари 3-ўрин соҳиби!\nШу ҳафтада пойтахтимиз Тошкентда 2005 йилда туғилган академия футболчилари ўртасида ўтказилган “ЎФА кубоги” мусобақасининг совриндорлари аниқланди. Унга кўра, андижонликлар турнир ғолибига айланишди. Сирдарёликлар 2-ўринни, вилоятимиз академияси футболчилари эса 3-ўринни қўлга киритишди.\nНоминациялар бўйича эса Тошкент вилоятилик Исроил Турсунбоев энг яхши дарвозабон, сирдарёлик Авазбек Абдураҳмонов энг яхши футболчи, наманганлик Исроил Турсунбоев энг яхши тўпурар деб топилишди.\nБиз мазкур муваффақият билан Наманган вилоят академияси вакилларини табриклаймиз ва уларга кейинги мусобақаларда ҳам омад ёр бўлишини тилаймиз.\n31-тур баҳсларининг бошланиш вақтлари\nБугун Pepsi Суперлигасида 13 кунлик танаффусдан кейин навбатдаги – 31-тур баҳслари старт олади. 23, 24, 25 ва 26 ноябрь кунлари мазкур тур доирасидаги учрашувлар бўлиб ўтади. Бугун “Қизилқум” – “Нефтчи” ўйини соат 18:00 да бошланади.\nPepsi Суперлига. 31-тур


ЭЙ ШОМ ХАЛҚИ... МИЛЛИЙ КЕНГАШ ДЕГАН САРОБГА АЛДАНМАНГ!! - | Hizb-Uzbekiston.info\nHome›МАҚОЛАЛАР›ЭЙ ШОМ ХАЛҚИ… МИЛЛИЙ КЕНГАШ ДЕГАН САРОБГА АЛДАНМАНГ!!\nЭЙ ШОМ ХАЛҚИ… МИЛЛИЙ КЕНГАШ ДЕГАН САРОБГА АЛДАНМАНГ!!\nЭЙ ШОМ ХАЛҚИ…\nМИЛЛИЙ КЕНГАШ ДЕГАН САРОБГА АЛДАНМАНГ!!\nАбу Мўътасим – Байтул Мақдис\nБундан бир неча кун олдин Американинг Туркиядаги малай сиёсатчилари раҳнамолиги остида Сурия миллий кенгашини ташкил қилиш эълонқилинди. Бундай театр саҳнасига бизнинг Шомдаги халқимиздан айримлари алданишиб, айни кенгашни қўллаб-қувватлашга, Сурия шаҳарларидаги қўзғолонлар учун халқаро ҳимояни талаб қилишга киришишди!!\nХўш, аслида бу кенгаш нима ўзи? Нима учун у айнан Туркиядан келиб чиқди? У қандай фикрга таянмоқда? Америка каби кофир давлатларга нисбатан унинг позицияси қандай? Ҳақиқатдан ҳам бу кенгаш қўлида Суриянинг эзилган мазлум халқи учун бирор озодлик лойиҳаси борми? Сурия халқи ҳамда исломий юртларда зулм ва зўравонлик остида яшаётган бошқа исломий халқлар учун ҳақиқий халос бўлиш йўли қандай?\nБу саволларга жавоб беришдан олдин яқин тарихдан, яъни кофир давлатларнинг озодлик, революция, миллат каби жимжимадор, алдамчи, ёлғон номлар остида кенгашлар, ташкилотлар ва ҳайъатларни қандай тузиб, бир қолипга солиб олганидан ибратланмоғимиз лозим.\nБиз араб миллатчилигининг етакчилик ролларидан бошлаймиз. Бу етакчилик революция, озодлик, араб бирдамлиги… каби шиорлар остида юртларни хонавайронқилди, мустамлакага айлантирди. Ҳолбуки, бу шиорлар ҳаводаги ғовак кўпик бўлиб, ёлғон ва алдовдан ўзга нарса эмас. Бунга Жамол Абдунносир ёрқин мисол бўлади. У ўтган асрнинг эллигинчи, етмишинчи йилларида араб бирлиги, яҳудийларни йўққилиш, Фаластин озодлиги каби шиорларни сайрар, ўзи бўлса яҳудийлар олдида мағлуб қолаверар, уларга Синодаги Миср ерларининг аксарини осонгина бериб юборар эди. Ёлғончилик ва сиёсий фирибгарликда Ҳофиз Асад ҳам унданқолишмади. У ҳам бошқа рангда, яъни Баас партияси тусида миллатчилик байроғини кўтариб чиқди. У Фаластин, Жўлонни озод қилишга чақирар, ўзи эса Ливанда яҳудларнинг ҳар бир душманини ўлдирар, Суриянинг узун чегаралари бўйлаб яҳуд давлатини ҳимоя қилар, Сурия ичкарисидаги Исломни татбиқ қилишга чақираётганҳар бир кишини ўзининг тарихда кўз кўриб қулоқ эшитмаган аянчли қассобхонасидақатл қилар эди!!\nБунга яна биз бугунги кунда гувоҳи бўлаётган учинчи мисол бор. У Фаластин Озодлик Ташкилоти бўлиб, у яҳудийлар томонидан Фаластиннинг аксар ерини босиб олиниши ортидан ўша пайтдаги Миср режими раҳнамолиги остида ташкил топди. Кейин бу ташкилот яҳуд давлатининг қўриқчиси бўлмиш Араб давлатлари Лигаси раҳнамолиги остида ҳаракат қилди. Унинг Фаластин ерларининг барчасини яҳудлардан озод қилиш ва унинг бир зарра қумидан ҳам воз кечмаслик каби шиорлари бўлиб, «тан олиш йўқ», «битим тузиш йўқ», «воз кечиш йўқ», «босқинчи сионистлардан Фаластиннинг бутун тупроғини озод этгунча курашамиз», каби сўзларни тинмай такрорларди!!\nБу ташкилот кўп ўтмай Байрутдаги саҳналаштирилган чиқишларидан сўнг ўзининг буюк принципларидан аста секин воз кеча бошлади. Ва ниҳоят, бу ташкилот бошқа араб режимлари қатори яҳуд давлатини ҳимоя қилувчи бир қуролга айланди-қолди. Кейин Араб давлатлари Лигаси томонидан 2002 йилдаги Байрут саммитида яҳуд давлати тан олинди!!\nШуни ҳеч қачон хотирамиздан қочирмаслигимиз лозимки, арабий ва ғайриарабий юртлар дохил барча исломий юртларимиздаги ҳокимларнинг ҳаммаси XIX аср ўрталаридан то XX аср ўрталарига қадар бутун олам гувоҳи бўлган озодликқўзғолонларининг маҳсулларидир. Бу қўзғолонларда мустамлакачи кофир одамлардаги миллий озодлик эҳтиросидан фойдаланиб, кенг кўламли қўзғолонлар саҳнида ўзининг ҳарбий мустамлакачилигини сиёсий мустамлакачиликка айлантиришга муваффақ бўлди!!\nБиз яқиндагина бўлиб ўтган Тунис, Ливия ва Миср қўзғолонларини унутганимиз йўқ. Мустамлакачи кучлар ҳали қўзғолончилар қони қуримасдан туриб, ўз устамонликлари билан ҳарбийлар орасидан ўз малайлари ва уларнинг югурдакларини олиб келишнинг уддасидан чиқишиб, ағдарилган раҳбарлар ўрнини эгаллашлари учун гўё уларни қўзғолон ва қўзғолончиларни қўллаб-қувватловчи кимсаларга айлантиришди. Ливия мисоли бу уч давлат ичида энг хатарлиси бўлиб, бугунги кунда Сурияда бўлаётган ҳодисаларга бир оз ўхшашиб кетади. Бироқ унинг шакли бошқача бўлиб, ундан мустамлакачилар малайлари томонидан жиҳод ва халоскорлик тўни кийиб олиниб, уни НАТО давлатлари фойдасига ишлатиш мақсадқилинган. Бироқ биз Аллоҳ Таолодан бундай ниятни амалга оширишларига йўлқўймасликни, мужоҳидлар ўз юртларини зулмдан озод қилганларидан сўнг уларнинг дилларига тўғрилик ва мулоҳазакорлик йўлини жо қилишини сўраймиз. Минг афсуски, мустамлакачи давлатлар Ливия халқи бошига тушган зулм ва зўравонликдан ўз манфаатлари йўлида фойдаланишга, собиқ режим қолдиқларидан айрим кишиларга озодлик қўзғолончилари тўнини кийдиришга, бу «қўзғолончилар» расмий ва норасмий тарзда халқаро ҳимоя талаб қилишлари, НАТО кучларининг Ливияга киритилиб, ҳамма ёқни вайрон қилишига рози бўлишлари учун уларга ўзларининг малай ахборот ходимлари орқали ватанпарварлар тусини беришга муваффақ бўлишди. НАТО Ливия сиёсатини ўзи истагандек олиб бориш мақсадида яқин келажакда ўша малай раҳбарлар раҳнамолиги остида холис мужоҳидқўмондонлар ва бригада бошлиқларини, уларнинг ҳарбий қисмларини тозалаш амалиёти ўтказиши эҳтимолдан узоқ эмас. Улар бунинг учун терроризмга ҳамда ўтиш даври кенгашига қарши чиққанларга қарши курашни баҳона қилишади!!\nБугун Сурияда Туркия қўли билан миллий кенгаш ташкил қилиш ишлари Америка сценарийси остидаги бир саҳна ўйинидир. Бу ўйин Эрдоган раҳнамолиги остидаги муфаккир малайлар ёрдамида тўқиб чиқарилмоқда. Мақсад, Суриядаги мусулмон халқ фарзандларининг ҳақиқий озодлик қўзғолони тўлқинини жиловлаб олиш ҳамда мусулмонларнинг ҳар бир суриялик ўз ҳиссасини қўшадиган исломий ҳокимият барпо этиш орқали қонлар, шаҳидлар ва ихлослар мевасини териб олишларига йўлқўймасликдир. Энди, бу ишнинг Туркиядан бошланишига келсак, Америка айни иш учун бир неча муқаддималар ишлаб чиқди. Жумладан, Эрдоганнинг Сурия режими ва унинг қўзғолонни бостиришдаги ваҳшиёна услубларига қарши ёлғон баёнотлари, Туркия ичкарисида бошпана учун ҳарбий казармалар барпо этиши, Сурия армиясидан бўлиниб чиққан айрим ҳарбийларга бошпана бериб, уларни ўзҳомийлигига олиши… Бу ҳарбийларнинг Туркия томонидан моддий ва сиёсийқўллаб-қувватланишлари ҳам эҳтимолдан холи эмас. Албатта, бу ишлардан олдин халқаро сиёсий қадамлар ташланиб, асосан, мазкур Сурия миллий кенгаши халқаро миқёсда ёки аксар давлатлар томонидан эътироф этилади, кейин БМТ ва Хавфсизлик Кенгаши томонидан сиёсий қарор чиқарилади. Мақсад, Сурия миллий кенгашинингҒарб фикрига тўла мойиллиги ҳамда яҳуд давлатига душманлик қилмаслиги эълонқилингандан сўнг уни қўллаб-қувватлаш ва унга ҳимоя тақдим этишдир. Ушбуқадамлар Сурия қўзғолонининг кучайиши, ловуллаб алангаланиши, Сурия режимига иқтисодий ва сиёсий санкциялар кучайтирилиб, унинг халқаро майдондаги мавқеи бекор қилиниши билан бир вақтда ташланади. Бу иш унчалик узоққа чўзилмайди ва ниҳоят армиядан бўлиниб чиққан ҳарбийларнинг зарба беришлари, ичкаридақўзғолон оловининг кучайиши ва халқаро ёрдаму босимлар орқали Сурия режими ағдарилади!!\nУшбу миллий кенгаш ўзининг келажак йўналишида фикрий жиҳатга эътиборқаратмасликка қасддан уринди. Ихвонул Муслимин каби исломий жамоаларни ўзига жалб қилиш мақсадида қўзғолон, озодлик ва зулмдан халос бўлиш каби шиорларни кўтариб чиқди. Ҳам Ғарбнинг, ҳам Сурия халқининг ишончини қозониш мақсадидаҚўшма Штатлар ва унинг сиёсий ишларига ҳамда яҳуд давлатига нисбатан позициясини номаълум қолдирди!!\nШубҳасиз, ушбу миллий кенгашнинг асл башараси халқларни бўйсундириш ва уларнинг Суриядаги буюк қўзғолон мақсадларини жиловлаб олиш учун бир восита бўлишдан ўзга нарса эмас. Бу миллий кенгаш Сурия халқининг шафқатсиз зулмлар,қон тўкишлар, номуслар топталиши, айбсиз жазоланишу аянчли қамоққа олишлардан халос бўлиш эҳтиёжидан ўз манфаати йўлида фойдаланяпти. У шундай бир ёлғон саробдирки, Тунис ёки Мисрдаги янги ҳокимлардан унчалик фарққилмайди. Ғарб бу миллий кенгаш воситасида Умматнинг ташналигини соғлом суратда қондирувчи ўзининг мусаффо булоғидан ва зилол сувидан буриб адаштиришга уринмоқда.\nАлбатта, ҳар қандай халқнинг ҳақиқий озодликка эришиши муайян асосда фикрий жиҳатдан бошланмоғи, мустамлакачилар воситалари ва сиёсатчи малайларидан батамом узоқ бўлмоғи лозим. Бу сиёсатчи малайлар Ғарб юртларида яшовчи муфаккирлар ёки Туркия каби ёлғончи малай давлатлар бўлишининг фарқи йўқ. Шунингдек, ҳақиқий озодликка эришиш Ғарбнинг ҳуррият, эркинлик, демократия, инсон ҳуқуқлари… каби адаштирувчи ёлғон фикрларидан ҳам батамом узоқ бўлмоғи лозим.\nҲақиқатдан олганда, Ғарб дунёсидаги халқлар, шу жумладан Сурия халқи сиёсатчиҳокимларнинг миллатичилик, ватанпарварлик каби нарсаларни ниқоб қилишиб, озодлик қўзғолонлари воситасида қудратга келишларини ўз тажрибасида синаб кўрди. Мана, бугун айрим халқлар – барча халқлар демаймиз, чунки ҳозирда халқлар орасида онгли кишилар кўп – ўз бармоқларини аввал чақтирган тешикка яна тиқишяпти, Роббилари Азза ва Жалланинг ушбу каломига қулоқ солишмаяпти:\n«Зулм йўлини тутган кимсаларга берилиб кетманглар, акс ҳолда, сизга дўзах ўти етади, сиз учун Аллоҳдан ўзга бирон дўст йўқ, кейин сизга нусрат-ёрдам берилмайди» [Ҳуд 103]\n«Эй мўминлар, агар аҳли китобларнинг баъзи бир гуруҳларига бўйсунсангиз, улар сизни имонга келганингиздан кейин яна кофирликкақайтаришади. Аллоҳнинг оятлари сизларга тиловат қилинаётган, Унинг Росули орангизда бўлган бир пайтда қандай қилиб динданқайтасиз?! Ким Аллоҳга боғланса, бас, тўғри йўлга ҳидоят қилинганлиги аниқ. Эй мўминлар, Аллоҳдан ҳақ-рост қўрқиш билан қўрқинг ва фақат мусулмон бўлган ҳолларингда дунёдан ўтинг! Ва барчангиз Аллоҳнинг арқонига боғланинг ва бўлинманг! Ҳамда Аллоҳнинг сизларга берган неъматини эсланг: бир-бирингизга душман бўлган пайтларингизда дилларингизни ошно қилиб қўйди-ю, сизлар Унинг неъмати сабаб биродарларга айландингиз. Ва дўзах чоҳининг ёқасида турган эдингиз, сизларни ундан халос қилди. Ҳақ йўлни топишингиз учун Аллоҳ сизларга ўз оятларини мана шундай баён қилади» [Оли Имрон 100-103]\nШунингдек, улар Росул Aнинг ушбу сўзларига ҳам қулоқ солмаяптилар:\n«Мўмин киши бир тешикдан икки марта чақилмайди»\n«إِنِّي قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ شَيْئِيْنِ لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُمَا: كِتَابَ اللهِ وَسُنَّتِي»\n«Мен сизларга икки нарсани қолдирдим, улар билан ҳаргиз адашмайсиз: Аллоҳнинг Китоби ва Росулининг Суннати».\nИсломий юртлардаги мусулмон халқлар, хусусан, Сурия халқи – мусулмонларнинг шаҳидлари, дарё бўлиб оқаётган қонлари, узоқ вақтдан буён давом этаётган машаққатлари, қамоқларда ётган юз минглаб асирлари… янада кўпайишини истаётган – бирор доирани ёки шахсларни қабул қилиш ёки инкор қилишда ўз динларига ёндашиб, уни ҳакам қилишлари лозим.\nАлбатта, Сурия халқининг ҳақиқий халоскори фақат ўз дини, Ислом динидир. Буни на Туркия раҳбарлари, на миллий кенгаш ва на улар ортида турган Ғарб давлатлари хоҳлашмайди. Бунинг учун Сурияда холисона ва ҳақиқий қадамни ташлаган ва ташлаётган бирдан-бир ҳизб Ҳизбут Таҳрирдир. У Сурияда Ислом давлатини барпоқилишга чақирди ва ҳамон чақирмоқда, огоҳлантирди ва ҳамон огоҳлантирмоқда, насиҳат қилди ва ҳамон насиҳат қилмоқда, бунинг учун қурбонлар берди ва ҳамон бермоқда. Ушбу Ислом давлати аввало қўшни исломий юртларни ўзига қўшиб олади, яҳуд давлатини вайрон қилади, муқаддас Ақсо масжидини уларнинг ифлослигидан озод қилади, Умматни аввалда бўлган ва Аллоҳ Азза ва Жалла истаган улуғлиги,қудрати, мақомига қайтаради.\nБиз Суриядаги мусулмон халққа чин дилдан холисона мурожаат қилиб шундай деймиз: Туркиядан туриб сизга йўналтирилган, ёлланган анави малайлардан эҳтиёт бўлинг, эҳтиёт бўлинг ва яна эҳтиёт бўлинг. Халос бўлишингиз учун ягона тўғри йўлдан юринг, у динингизга таянувчи Ислом давлатини барпо этиш йўлидир. Динингиз эса ишингиз тўғрилигининг кафолатидир, рушду ҳидоятингиз йўлидир.\nАрмия сафидаги холис кишиларга, айниқса, улар орасида ҳарбий нуфузга эга бўлган кишиларга мурожаат қилиб шундай деймиз: Сурия қўзғолони ва у ерда тўкилган покиза қонлар беҳуда кетмаслиги учун фарзандларингизни, динингиз фарзандларини ушбу улкан фитнадан қутқаринг, тўғри йўлни тутувчи Халифалик давлатини барпо қилиш учун Ҳизбут Таҳрирдаги холис қондошларингиз биланҳамкорлик қилинг. Зеро, тўғри йўлни тутувчи Халифалик давлати билан бахтга эришасизлар, дунё ва охиратда нажот топасизлар, давлатларнинг ёвуз фитналаридан халос бўласизлар, қудрат, дахлсизлик ва олийликка эришасизлар. Роббингиз Азза ва Жалланинг ушбу каломларини – ваҳоланки, У сизга нидо қилмоқда – қабул қилинг:\n«Эй мўминлар, Аллоҳ ва Унинг Росули сизни абадий ҳаёт берадиган нарсага даъват қилган чоғда уни қабул қилинг ва билингки, шубҳасиз, Аллоҳ ҳар бир киши билан унинг қалби ўртасини эгаллаб туради ва шубҳасиз, Унинг ҳузурига тўпланасиз. Ҳамда сизлардан фақат золим кимсаларнинг ўзигагина етмай (балки барчага етадиган) фитнадан сақланинг! Ва билингки, албатта Аллоҳнинг азоби қаттиқдир» [Анфол 24-25]\n«Имон келтирганлар, ҳижрат қилганлар, Аллоҳ йўлида моллари ва жонлари билан жиҳод қилганлар, шунингдек, (уларга) бошпана бериб, нусрат-ёрдам берганлар, ана ўшалар бир-бирларига дўстдирлар» [Анфол 72]\n«Кофирлар бир-бирларига дўстдирлар» [Анфол 73]\n«Албатта, Биз золим—кофирлар учун алангалари дўзахиларни ўраб-чирмаб оладиган дўзахни тайёрлаб қўйганмиз. Агар улар (ташналик шиддатига чидамай) сув сўрасалар, эритилган (доғланган) ёғ каби юзларни куйдирувчи сув берилур. Нақадар ёмон ичимлик у, нақадар ёмон жой у! Имон келтирган ва яхши амаллар қилган зотлар эса, шак-шубҳасиз –Биз (улар каби) чиройли амаллар қилган кишиларнинг ажр-мукофотини зое қилмаймиз» [Каҳф 29-30]\nАллоҳ Таолодан дуо қилиб сўраймиз, Парвардигоро, Суриядаги холислик ва эзгулик аҳлига (армиядаги) холислик ва эзгулик аҳли билан ёрдам бергин, ушбу буюк иш устида турганларни Ғарбнинг ва унинг малайларининг макрларидан, ёмонликларидан қутқаргин, уларнинг макрларини ўзларига қайтаргин, Ўзингнинг макрингни Ғарбнинг макрларидан илдам қилгин, чунки Сенинг макринг бу жинояткорлар макрларидан тезроқдир. Аллоҳ Таоло айтади:\n«Қачон бу одамларга етган балодан кейин раҳматни тотдирсак, улар Бизнинг оятларимиз ҳақида макр (ишлатиб, масхара) қилишади. Айтинг: «Аллоҳнинг макри» (азоби) жуда тездир. Албатта, Бизнинг малоикаларимиз қилаётган макрларингизни ёзиб қўюрлар» [Юнус 21]\n«Улар (ўз) макрларини қилдилар. Биз ҳам улар сезмаган ҳолларида бир «макр» қилдик. Энди, уларнинг қилган макрлари оқибати қандай бўлганини кўринг – Биз уларни ва барча қавмларини ҳалок қилдик. Мана, улар золим бўлганликлари сабабли уйлари ҳувиллаб қолди! Албатта, бунда биладиган қавм учун оят-ибрат бор. Имон келтирган ва тақводор бўлган зотларга эса нажот бердик» [Намл 50-53]\nБуюк Аллоҳ ҳақ-рост сўзлади.\nҒАРБДАГИ МУСУЛМОНЛАРГА НАСИҲАТ ХАЛҚАРО СТРАТЕГИЯ (2)\nTagsАмерикаМИЛЛИЙ КЕНГАШШОМ ХАЛҚИ\nҲизб ут-Таҳрир марказий матбуот бўлими раиси муҳандис Усмон Баххош билан Роя газетаси ҳақида суҳбат


Эргаш МЎМИНОВ: “Мени ҳануз “Масхарабоз” деб чақиришади - Darakchi\nМАДАНИЯТ 18.10.2019, 16:41\n1970 йилда суратга олинган “Ҳинд киноси отаси” Раж Капурнинг “Менинг исмим — Масхарабоз фильми” ва масхарабозРажу образи кўп йиллар ўзбек томошабинларининг қалбини эгаллаб келди. Мустақилликнинг дастлабки йилларида ўзимизда ҳам Масхарабоз қаҳрамони пайдо бўлди. Таниқли драматург Шароф Бошбеков “Масхарабоз” пьесасини экранлаштирди. Мана, 20 йилдан зиёд вақт давомида ушбу фильм ўз томошабинларига эга.\nСаҳифамизнинг бу галги қаҳрамони ана шу масхарабоз роли билан сизга таниш Эргаш Мўминовдир. У бугунги кунда режиссёр, телеканалларимизда намойиш этилиб, катта қизиқиш билан кутиб олинган бир қанча сериалларни суратга олган. Эргаш Мўминов нега актёрлик касбини давом эттирмади? Режиссёрликка уни нима ундади?\n“Бозорбой ўғли Болтабой...”\n— 1991 йил режиссёр Зулфиқор Мусоқовнинг ўша машҳур “Абдуллажон” фильмида Бозорбойнинг ўғли Болтабой ролини ижро этдим. Бундан аввал, яъни 14 ёшимда (1988 йил) ўзбек киноси дарғаларидан бири Шуҳрат Аббосовнинг “Кичкина бола катта урушда” фильмида эпизодик роль ўйнаганман. Ўша вақтда актёрликка қизиқиб, киносиновларда қатнашиб юрардим, “Ўзбектелефильм” киностудиясида суратларим қолганди. Зулфиқор ака ана шу суратлардан мени Болтабой ролига танлаб олган экан.\n“Абдуллажон” фильми Тошкент вилоятидаги Ўртасарой деган қишлоқда суратга олинган. Ўша менинг уйим, яъни отам Бозорбой (Ражаб Адашев), онам (Тўти Юсупова) ва ўзга сайёралик меҳмон Абдуллажон (Шуҳрат Қаюмов) яшаган уй ҳалиям бор.\nЛекин бу фильмдаги ролимдан кўра менга режиссёрга ассистентлик қилганим кўпроқ қизиқ бўлган, асосан, камера ортида ишлаганман. Чунки бу пайтда мен режиссёрликка қизиқа бошлагандим. Бунда менга Шуҳрат Аббосов туртки бўлган. Унинг суратга олиш майдончасида ишлаши, ўзини тутиши, хатти-ҳаракатлари – бари менга таъсир ўтказган. Мен ҳам режиссёр бўламан, деб дилимга тугиб қўйгандим. Устозга ҳавас қилганман.\nАссистентлик менга мактаб вазифасини ўтаган. Кино тилида “махсус эффект” дейиладиган мураккаб кадрлар қандай олинганини илк бора кўрганман. Ҳозир бу ишлар осонгина компьютерда бажарилади, аввал эса қийин эди. Масалан, “Абдуллажон”да менинг армия ётоқхонасидан тунда бирданига ўз уйимда пайдо бўлиб қолишим, аксинча, уйимдан армияда пайдо бўлиб қолишим, кетмонлар учиши ва ҳоказо саҳналар кино тасмаларда монтаж жараёнида бажариларди, “комбинированний съемка” деб айтиларди. Ўзбек киносида бу ишлар биринчи марта қилингани албатта, томошабинларни ҳайратлантирмай қолмаган.\nШундан кейин аввалги Тошкент театр ва рассомлик институтининг режиссёрлик таълим йўналишига ўқишга кирдим.\nКўпгина йигитларнинг дарди акс этган фильм\n— “Масхарабоз” фильми 1994 йил Наманган вилоятининг Чортоқ туманидаги қишлоқда суратга олинган. У пайтда мен институтнинг 2-босқичида ўқирдим. Фильмнинг киносиновлари аввалроқ бўлиб ўтганди. Лекин нима сабабдандир суратга олиш ишлари бошланавермади. Орадан икки йилча вақт ўтиб, ишга киришилди. Ўшанда фильм сценарий муаллифи ва режиссёри Шароф Бошбеков мени бош роль — Масхарабозга тасдиқлаб қўйган экан. Билишимча, бу ролга ўша вақтда номи чиққан, таниқли актёрлар ҳам таклиф этилган, синаб кўрилган. Аммо тақдир экан, менга насиб қилди.\n“Масхарабоз”да ўйнаш мен учун осон бўлган, деб айтолмайман. Қийин ва қизиқ бўлган, деса тўғри бўлар. Шароф ака фильм сценарий муаллифи ва режиссёри сифатида ўта қаттиққўл эди. Чунки ўзи ёзган асар воқеаларини-ю қаҳрамонларини хаёлида обдон пишитиб олган. Шундан актёрлардан ҳам ўша ўзи ўйлаган образни чиқариб беришни талаб қиларди. Бундай вақтда менга Раъно Зокирова, Шафоат Раҳматуллаева, Машраб Кимсанов ёрдам беришган.\nБир қанча қизиқ воқеаларга ҳам дуч келганмиз. Бир куни мени сигир судраб кетгани ҳеч ёдимдан чиқмайди. Эсингизда бўлса, фильм Тешанинг:\n“Исмим Теша, лекин масхарабоз, дейди ҳамма.\nЎз исмимни айтолмасдан, масхарабоз, дейди ҳамма.\nОдамлар бор — замонасоз,\nНимам менинг масхарабоз?”, дея қўшиқ айтиб, сигир етаклаб юриши билан бошланади. Ўша сигир кун бўйи роса чарчаганди. Биз уни 3-4 соатлаб тепаликлардан судраб-судраб юрганмиз, оч қолганди ҳам. Охири кўзига ёмон кўриниб кетдим шекилли, аламини олиб мени судраб кетган. Арқони қўлимда эди-да (кулади). Хайриятки, жароҳат олмаганман.\nФильм томошабинлар ҳукмига ҳавола этилганидан сўнг, кўпчилик, айниқса ёш йигитларнинг “бу кино менинг ҳаётимдан олинибди, тақдиримиз ўхшаш экан”, дейишганини эшитгандим. Нима учун? Чунки, йигитлик чоғида севган қизига етолмаслик, қизлар бошқасига турмушга чиқиб кетиш ҳолатлари кўп учрайди. Фильмда шундай йигитларнинг дарди ҳам акс этганди.\n— Бу фильмдан кейин мени кўча-кўйда “Масхарабоз”, деб чақирганлар кўп бўлди. Ҳалигача ҳам баъзида қулоғимга чалинади. Мен бундан хафа бўлмайман. Аксинча, хурсанд бўламан. Актёр учун, умуман, ижодкор учун қилган меҳнатини одамлар эътироф этса, кўп йиллар эслаб юрса бахт!\n“Атиргуллар очди чирой...”\n— “Масхарабоз” фильми мусиқали комедия жанрида бўлгани боис, албатта, унга қўшиқлар ҳам ёзилган. Жумладан, “Атиргуллар очди чирой” деб куйланувчи қўшиқ ўз даврида оммалашганди. Кейинчалик ва ҳозирда ҳам баъзи хонандалар қайта куйлаб келишади.\nФильмда эса бу қўшиқни эркак овозида Козим Қаюмов, аёл овозида Зайнаб Ниғматуллаева ижро этишган.\n“Олдингда оққан сувнинг қадри йўқ” — сериаллар ҳақида...\n— 1994 йил телевидениега ишга келдим. Бугунги кунгача Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбектелефильм” киностудияси саҳналаштирувчи режиссёр бўлиб ишлаб келяпман. Дастлабки иш фаолиятимни кичик видеофильмлар суратга олишдан бошлаганман: “Роҳила”, “Оққуш”, “Олис осмон...” ва “Денгиздан томчи” теленовеллалари...\nКейин сериалларга қўл урдим. Дастлаб 10 қисмли “Вақт қадри” сериалини суратга олдим. Сўнг “Таваллуд”, “Бедор туйғулар”, “Зурриёт”, “Зурриёт-2” сериалларини ишладим. Айни кунларда эса 30 қисмли “Чегарадаги қишлоқ” деб номланган янги сериал “Ёшлар” телеканалида намойиш этилмоқда.\nСериаллар ишлаган режиссёр бўлганим учун мендан сўнгги вақтларда телеэкранларимизни эгаллаб олган хориж сериаллари ҳақида фикримни сўрашади. Албатта, бу ҳолат дилимни ранжитиши рост. Яширмайман, баъзида телевизорни ёқиб, бирортасидан ўзбек чеҳраларини тополмай қоламан. “Олдингда оққан сувни қадри йўқ”, деб куюниб ҳам қўяман. Чунки ўзимизнинг қанча-қанча сериалларимиз бор. Сериаллар ишлаб чиқарадиган базамиз ҳам, имкониятларимиз ҳам, маҳоратли режиссёрларимиз ҳам бор. Фақат бунда катта меҳнат, кучли тарғибот ишлари қилиниши керак. Томошабинларимизни ўзимизнинг сериаллар билан зангори экранга “михлаш”имиз, жалб қилишимиз керак.\nХориж сериалларида барибир, бошқа миллат, бошқа менталитет, бошқа ҳаёт, бошқа жамият... Биз ўзимизга ўзимиз ойна бўлишимиз лозим. Мен бу билан хориж сериалларини бутунлай тақиқлаш керак, деган гапдан буткул йироқман. Тақиқлаш билан мақсадга етиб бўлмайди. Бизнинг вазифамиз – хорижникининг ўрнини ўзимизнинг яхши, сифатли маҳсулотлар билан тўлдириш.\nКоронавирус: Ўзбекистонда касалланиш ва ўлим сони ортди


Фото: Александр Суров/ТАСС\nРоссиянинг Камчатка ўлкасида йўловчи самолётининг қулаб тушгани, Тожикистоннинг Aфғонистон билан чегараларида хавфсизликни кучайтириш мақсадида 20 минг аскарни сафарбар қилаётгани, Токиодаги Олимпиаданинг очилиш маросимига фақат VIP-меҳмонларнинг киритилиши ва бошқа янгиликлар — «Газета.uz»нинг жаҳон янгиликлари дайжестида.\nLotinchada 6 июл 2021, 21:17 Жаҳон\nРоссиянинг Камчатка ўлкасида йўловчи самолёти қулаб тушди\n6 июль куни Aн-26 йўловчи самолёти Камчатка ўлкасида қулаб тушди. Самолёт Петропавловск-Камчатский — Палана қишлоғи йўналиши бўйича парвозни амалга ошираётган пайтида алоқага чиқмай қўйиб, радарлардан ғойиб бўлди. Ҳаво кемаси тегишли компанияда 1982 йилдаги Aн-26 самолёти яхши ҳолатда бўлганлиги таъкидланди. Кема бортида 28 киши бўлган: олти нафар экипаж аъзоси ва 22 нафар йўловчи, шу жумладан икки нафар бола. Дастлабки маълумотларга кўра, барча йўловчилар ва экипаж аъзолари ҳалок бўлган.\nAн-26 самолётининг парчалари Палана қишлоғидан 3,8 километр узоқликда топилди. Айтилишича, фюзеляжнинг бир қисми Пятибратка тепалиги ёнида, иккинчиси денгизда топилган.\nНоқулай об-ҳаво шароити, техник носозлик ёки учувчилар томонидан қўйилган хато ҳалокатнинг асосий версиялари сифатида кўриб чиқилмоқда. — Meduza.\nТожикистон Aфғонистон билан чегараларни ҳимоя қилиш учун 20 минг аскарни сафарбар қилади\nТожикистон Мудофаа вазирлиги Aфғонистоннинг шимолий вилоятларидаги вазиятнинг кескинлашуви муносабати билан тожик-афғон чегарасида хавфсизликни кучайтириш мақсадида 20 минг аскарни сафарбар қилади. Бундай буйруқ Тожикистон президенти Эмомали Раҳмон томонидан Хавфсизлик Кенгаши йиғилишида берилди. Тожикистон раҳбари давлат чегарасида трансмиллий жиноятчилик, терроризм, экстремизм ва гиёҳванд моддалар савдоси билан боғлиқ қонунбузарликларнинг олдини олишга ҳам алоҳида эътибор қаратди. — Тожикистон Республикаси президентининг матбуот хизмати.\nАввалроқ Тожикистон қўшни давлат ҳудудига чекинган Афғонистон ҳукумат қўшинларининг 1000 дан ортиқ ҳарбий хизматчиларини қабул қилгани ҳақида ёзган эдик.\nБеларус президенти Германиядан юк ташиш транзитини чеклашни буюрди\nБеларус президенти Aлександр Лукашенко ҳукуматга Европа Иттифоқининг санкцияларига жавобан Германиядан Россия ва Хитойга юк ташиш транзитларни чеклашни буюрди. «Биз биламизки, AҚШ, Германия ва бошқа мамлакатларда, хусусан Европада, бизнинг корхоналаримиз учун бутловчи қисмларни етказиб беришга ким қарши бўлган. Биз уларни биламиз. Бизнинг тажрибамиз бор. Skoda, Nivea ва бошқаларни эслайсизми? Биз уларга (компанияларга — таҳр.): дўстлар, раҳмат, хайр. Биринчидан, Беларус бозорига қадам босма, иккинчидан, Беларус орқали ҳам қадам босма. Немислар билан айнан шу нарсани қилиш керак. Улар ўз маҳсулотларини Финляндия орқали Хитой ва Россияга етказиб беришсин. Ёки Украина орқали, уларнинг яхши йўллари бор», — деди Лукашенко ҳукумат билан учрашувда. Беларус раҳбари, шунингдек, ҳукуматга ва Миллий банкка мамлакатда фаолият юритаётган Ғарб компаниялари ортидан кузатиб юришни буюрди. — БелТА.\nИюнь ойи охирида Европа Иттифоқи Беларусга қарши тўртинчи санкциялар тўпламини, шунингдек, мамлакат иқтисодиётининг еттита тармоғига қарши иқтисодий санкцияларни жорий этган эди.\nТокиодаги Олимпиаданинг очилиш маросимида фақат VIP-меҳмонлар қатнаша олади\nЯпония ҳукумати очилиш маросимига фақат юқори лавозимли амалдорларни, шу жумладан юқори мартабали хорижий меҳмонларни, ўйинлар ҳомийлари ва дипломатларни қабул қилиш масаласини кўриб чиқмоқда. Очилиш маросимида VIP-меҳмонлар сони олдиндан тахмин қилинганидек 10 минг кишидан кам бўлади. Бундан ташқари, коронавирус инфекцияси тарқалишининг олдини олиш мақсадида соат 21.00 дан кейин тадбирлар томошабинларсиз ўтказилади, қолган вақтларда Олимпия спорт майдонлари 50 фоизгача томошабин билан тўлдирилади. 8 июль куни бўлиб ўтадиган музокараларда Олимпиада билан боғлиқ барча ташкилий масалалар муҳокама қилинади. Уларда Токио губернатори ва ХОҚ президенти Томас Бах иштирок этади. Олимпиаданинг очилиш маросими 23 июлга режалаштирилган. — Интерфакс.\nAҚШда дам олиш кунларидаги отишмалар пайтида 150 киши ҳалок бўлди\nAҚШда Мустақиллик куни (4 июль) муносабати билан 2−4 июль кунлари таътил берилган. Ушбу дам олиш кунларида 400 дан ортиқ отишма қайд этилиб, уларда камида 150 киши ҳалок бўлган. Нью-Йоркда 2−4 июль кунлари 21 та қуролли можаро қайд этилган бўлиб, отишма қурбонлари сони 26 кишини ташкил этди. Иллинойс штатининг Чикаго шаҳрида, шаҳар полиция бошқармаси бош комиссарининг сўзларига кўра, дам олиш кунлари «йилнинг энг қийин даври» бўлди — 83 та тан жароҳати (ўқ отиш сабали), улардан 14 таси ўлимга олиб келди. Уларнинг орасида беш ва олти ёшли икки қиз ҳам бор. Сўнгги бир ярим йил ичида Aмериканинг аксарият шаҳарларида зўравонлик билан боғлиқ жиноятлар, қуролли можаролар кўпайгани айтилмоқда. — ТАСС.\nСкандинавия ва Финляндияда рекорд даражадаги об-ҳаво қайд этилди\nФинляндия, Норвегия ва Швецияда метеорологлар сўнгги кунларда рекорд даражадаги юқори ҳароратни қайд этишди. Ўтган ҳафта охирида Лапландиядаги Финляндиянинг Кево қўриқхонасида ҳаво ҳарорати 33,5 даражани ташкил этди, бу 1914 йилдан бери энг юқори кўрсаткич бўлди. Норвегиядаги Aрктика доираси яқинидаги Салтдал коммунасида ҳаво ҳарорати 34 даражагача кўтарилди. Бу мамлакатда қайд этилган энг юқори кўрсаткичдан атиги 1,6 даражага паст. — Интерфакс.\nБундан аввал Канадада ҳам рекорд даражадаги иссиқлик қайд этилган эди.\nCOVID-19 пандемияси туфайли Англияда жорий этилган барча чекловлар 19 июлдан бутунлай бекор қилиниши режалаштирилмоқда. «Биз қонуний чекловлардан воз кечамиз ва одамларга вирус билан қандай курашиш тўғрисида ўзлари асосли қарорлар қабул қилишларига имкон берамиз» — деди Буюк Британия бош вазири Борис Жонсон. Сентябрга қадар мамлакатнинг барча вояга етган фуқаролари икки дозали вакциналар билан тўлиқ эмланиши кўзда тутилган.\n«У билан келишиш жуда қийин бўлган». Нурсултон Назарбоев — Ислом Каримов ҳақида 6 июл 2021, 17:32


Аҳмад ас-Сулаймоний ал-Пайкандий\nАҳмад ас-Сулаймоний ал-Пайкандий -\nАбул Фазл Аҳмад ибн Али ас-Сулаймоний ал-Пайкандий кўп ҳадисни ёддан билувчи эдилар. Илм талабида Ироқ, Шом ва Мисрда бўлиб, тўрт юздан ортиқ кичик ҳажмли китоб ёзганлар. Ҳар ҳафта бир китоб битиб, жума куни Бухородаги Масжиди Калон жомеъ масжидига олиб келиб, у ерда ҳозир бўлган кишиларга ўқиб берганлар. Ҳижрий 412 (милодий 1022) йилда вафот этганлар.\nваллоҳу аълам 4098


Мансурхон Тоиров. Инсоннинг сўнгги сўзи - у ҳали айтилгани йўқ | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотҲозирги давр матбуотиМансурхон Тоиров. Инсоннинг сўнгги сўзи — у ҳали айтилгани йўқ\nМансурхон Тоиров. Инсоннинг сўнгги сўзи — у ҳали айтилгани йўқ\nТўхта, эй дақиқа, гўзалсан ғоят!\nАбдулла Кодирий «Ўтган кунлар»ни йигирма тўрт ёшида ёзганига ҳамманинг ҳам ишонгиси келавермайди. Кўпгина физик олимларнинг Нобел мукофотига сазовор бўлган буюк кашфиётлари ҳам шу ёшлар атрофида яратилган. Алберт Эйнштейн, Луи де Броил, Дирак, Гейзенберг, Шредингер шулар жумласидандир. Уларнинг ҳар бирини, миллатидан қатъи назар, барча халқларнинг улуғ фарзандлари, дегим келади. Ер юзида бу алломалар рўёбга чиқарган кашфиётлар бир бурда нон, бир чимдим туз каби кириб бормаган хонадон топилмаса керак.\nУлар вақтнинг қадрини билишган. Ғафур Ғулом айтмоқчи умр дафтарининг ҳар саҳифасини шоҳ сатрлар билан безаш моҳиятини жуда ёшликларидан идрок этишган. Биз бугун ёшларимизга ана шундай ақл-идрок туйғусидан сабоқ бераётирмизми? Ёшларимиз инсониятнинг улуғ фарзандлари яратган кашфиётларни кўпроқ билса, улар каби илмга муҳаббати ошишига шубҳа қолмасди, деб ўйлайман. Бу борада радио, телевидение, мабуот ёшлар юрагига чўғ ташлайдиган асосий минбардир. Ушбу тарғибот воситалари, айниқса, телевидение ёшлар онгида илм ва ижодга ҳавас уйғотишга эришса, фаннинг оғир ва шарафли йўлларини босиб ўтган алломалар бутун инсоният учун нечоғли керакли шахслар бўлиб етишганлари моҳиятини англата олса чинакам миллий тараққиётга ҳисса қўшган бўлур эди.\nҲозир ойнаи жаҳоннинг бутун тарғибот кучи, мақсади бизда асосан ашулачи етиштиришга қаратилгандай таассурот қолдиради. Бу ўринда мувозанат бузилмаяптимикин, деган ўй келади хаёлимга.\nНавоийнинг буюк ибрати\nЎқувчилик йилларим адам раҳматли билан маҳалламиз кўчасидан ўтаётиб кетмон кўтариб олган хушбичим, ёши мендан каттароқ йигитни учратдик. Отам у билан жуда самимий, ихлос ва эътибор билан гаплашдилар. Сўнг «Сен бу йигитни танийсанми?» деб сўрадилар. «Йўқ» деган жавобни олгач, «У фалончининг ўғли, сени адашинг, қара, қандай олижаноб, камтар. Кетмон кўтариб экинига сув очиб келяпти, ўзи аспирант!» — деганлари ҳануз қулоғим остида жаранглаб туради. Илм аҳлига бўлган ана шу бир оғиз самимий сўз менинг бутун умр илм йўлидан боришимга сабаб бўлди. Афсуски, аспирант бўлганимни кўриш адамларга насиб қилмаган экан, олтмишга етиб-етмай оламдан ўтиб кетдилар…\nТошкентдаги кўпгина олий ўқув юртлари ўқитувчиларига нанотехнология мавзуида маърузалар қилаётиб, «Ўзбекистондан нечта Нобел мукофоти лауреати чиққан» деган саволни бир неча бор ўртага ташлаб, бирор марта ҳам қониқарли жавоб ололмаганман. Халқимиз орасидан чиққан истеъдодлар не-не халқларни ҳайратга солган даврлар кўп бўлган. Ҳозир юртимиз ўз бошидан ўтказган барча даврларга нисбатан истеъдод равнақи учун ҳамма шароит яратилган замонага етиб келди. Шундай экан, бугунги ёшларимиз қайси соҳага кўпроқ қизиқса, ўша соҳа бизнинг келажагимиздан дарак беради, деб ўйлайман. Агар юрт бой бўлса, унинг деҳқонию ашулачиси, адибию шоири, барчаси бой-бадавлат бўлади. Бундай фаровонликка эришмоқ учун эса авваламбор ёшларимиз қалбида улуғ кашфиётлар, улуғ олимлар ҳаёти ва ижодига қизиқишни, илмий тафаккурдан завқланиш туйғусини рағбатлантириш керак.\nСир эмаски, ҳатто номи унчалик маълум бўлмаган ашулачи ҳам бирор тўй-ҳашамда уч-тўрт соат хиргойи қилса, энг зўр тадбиркордан ҳам кўп пул топади. Бунинг устига ойнаи жаҳонимиз уларнинг ҳашаматли уй-жойларини, йиққан-терганларини кунда-кунора кўз-кўз қилиб турса, албатта ёшлар илм йўлини танлаб, миллий бойлик орттиришни эмас, қандай қилиб бўлса ҳам шахсий бойлик тўплашни кўзлайди-да. Бу ҳол қўшиқчилик санъатимиз ривожига салбий таъсир этганидан ташқари ёш авлод онгини бутунлай бошқа ўзанга буриб юбораётганини наҳотки ўзларини маърифатчи деб атовчи мутахассислар тушунмаса?! Ўша машҳур хонандалар ҳашаматли уй-жойларини элга кўз-кўз қилмоқчи бўлишса, ойнаи жаҳонни овора қилиб ўтирмасдан урф-одатимизга риоя этиб, кетма-кет халққа уй тўйи қилиб бераверсинлар.\nТарихчи Хондамирнинг ёзишича, Мир Алишер Навоийнинг уйлари олдидаги боғда йиллар давомида ҳар куни бир неча дош қозонда овқат пиширилиб, элга тортиқ қилинар экан. Мана, сизга ибрат, агар керак бўлса. Бизнинг миллий ойнаи жаҳонимиз халққа ибрат қилиб кўрсатаман деса ғўр ашулачининг уй-жойидан кўра ҳазрат Навоий бобомизнинг саховати минг чандон катта акс садо бермасмиди?!\nҲукуматимиз иқтидорли ёшларни қўллаб-қувватлаш учун ҳеч нарсани аяётгани йўқ. Улар учун махсус теле ва радиоканаллар, газета ва журналлар, нашриётлар очиб қўйилган. Фақат бу имкониятдан самарасиз фойдаланиляпти, деб ўйлайман.\nДавлатнинг салоҳияти, табиийки, унинг олий маълумотли ёки олим одамлари сони билан белгиланмайди. Балки чинакам билим эгалари ва ҳақиқий олимлар яратган кашфиётлар ҳамда уларнинг ҳаётга нечоғлик тадбиқ этилгани билан белгиланади. Фарзандимизни ўн-ўн беш йиллаб ўқитишимизда маъно борми? Аксарият ходимлар бажараётган ишларини узоқ йиллар ўқиб олган билимларисиз ҳам қойилмақом қилиб бажарган бўлишлари мумкин эди. Лекин инсоният ушбу сермашаққат йўлни танлашининг асосий сабабларидан бири таълим олаётганлар ичидан ўзининг кейинги тараққиёт замини учун танлаб-танлаб, бир нечта иқтидорли ўғил ёки қизни ажратиб олишдир. Ҳар бир миллат ўз истеъдодларини кўз қорачиғидек асраб-авайлашининг асл сабаби ҳам шунда.\nНега Япония неча ўн йиллардан бери бутун оламни лол қолдириб келяпти? Япония эмас, унинг илм-фан, техника тараққиёти лол қолдираяпти. Қўшиқ, ашула, рақс, ўйин-кулгига нима етсин! Лекин буларнинг барчаси инсонни асосий мақсаддан чалғитувчи кучга айланиши керак эмас. Балки асосий мақсадга эришиш йўлидаги маънавий эҳтиёжимизни қондириши керак.\nКўп нарсани ёшларнинг ўқишига бўлган талаб белгилайди. Ёшлар билимни асосан талабчан ўқитувчидан олади. Мен бир пайтлар жавобимдан қаноатланмай бир-икки марта имтиҳондан қайтариб юборган ўқитувчиларим фанини ҳанузгача яхши эслайман. Машҳур олим Д.И.Менделеев институтда ўқиган йиллари химиядан имтиҳон топширолмай 13 марта икки баҳо олган. Ундан шунча имтиҳон олиш учун ўқитувчи ўзининг шахсий вақтидан жуда кўпини қурбон қилган. Д.И.Менделеев бугун химиянинг «отаси» ҳисобаланади. Бизда ҳам қимматли вақтини шундай «Менделеевлар»ни кашф этиш учун қурбон қилишга тайёр профессор-ўқитувчилар кўп. Лекин уларни рағбатлантириш, иложи бўлса ҳимоялаш ҳам керак бўлади.\nМулзам бўлган даъвогар\nАтоқли олимамиз Фозила Сулаймонова «Шарқ ва Ғарб» монографиясида ёзганидек «Расмий ислом Қуръон, ҳадислар илмини, унга интилишни тарғиб этиш билан бир қаторда дунёвий, ҳақиқий илмни ривожлантириш, уни эгаллашни ҳам ман этмайди». Америкалик шарқшунос Ф.Роузентал эса «Билим тантанаси» рисоласида: «Улар (ислом пешволари) расмий илмни рад этмайдилар, аммо унга алтернатив бўлган илм аввалгисидан моҳияти кам эмаслигини исботлашни истайдилар. Бу давр илм-фан даври эди. Қуръондан бошлаб то шеъриятгача ҳаммаси махсус илмий фанлар методикаси билан суғорилган эди», деб таъкидлайди. Дарҳақиқат, Араб дунёсида илмий изланишлар жуда эрта — Уммавийлар давридаёқ бошланган. Аббосийлар сулоласи ҳукмронлик қилган давр эса Ислом маданияти, илм-фан ривожида Ғарб оламининг ҳаваси ва ҳасадини келтирадиган даражада буюк чўққиларга эришилган олтин давр бўлди. Жамият ҳаёти бу даврда шундай даражага кўтариладики, табиат ва ижтимоий ҳаётдаги у ёки-бу ҳодисани диний ёки адабий афсоналар ёрдамида изоҳлашга ҳожат қолмайди. Натижада диний муаммоларда ҳам ислом ақидаларига сўзсиз буйсуниш ўрнига баъзи масалаларни ёритиш бўйича рационал жавоб топиш учун ислом, исавия, яҳудийлик, зардуштийлик динлари қарашларига мурожаат қилинади. Ушбу динлар хақида илмий баҳслар уюштириб турилади.\nРивоятлардан бирида айтилишича, Ал-Маъмун даргоҳида бир дунёвий олим «Бутун олам, оламдаги борки нарса, у жонлими ёки жонсизми, қатъи назар, табиат томонидан яратилган, ислом дини айтаётган Яратгувчи йўқ», деб барча олиму фузалоларни мулзам қилади. Шунда Ал-Маъмун Имом Бухорийни чақириб келишга одам юборибди. Бу пайтларда йигирма ёшларда бўлган Имом Бухорий хабарчидан масаланинг нималигини сўраб билгач: «Эртага фалон вақтда бораман», — дейди. Имом Бухорий Ал-Маъмун саройига боришда айтилган вақтдан бир фурсат кечикиб қолади. Унинг кечикканидан даъвогар хурсанд бўлиб: «Ана, машҳур имомингиз ҳам менинг хақлигимни билади. Шунинг учун бу ёққа келишдан қўрқяпти», — деб турганида Имом Бухорий кириб боради ва: «Келаётиб йўлимдаги сувдан солга ўтириб ўтаман деб турганимда бир шамол кўтарилиб, унинг барча ёғочларини сочиб юборди. Энди нима қиламан, деб ҳайрон бўлиб турувдим, бирданига барча ёғочлар яна тўдаланиб сол бўлиб қолишдию мен эсон-омон ҳузурингизга етиб келдим», — дея узрини айтибди. Шунда Имом Бухорийнинг сўзини эшитган даъвогар: «Ёлғонниям хўпам эшар экансиз-да, имом, ҳеч замонда сол ҳам ўз-ўзидан йиғилиб қоладими», деганида Имом Бухорий: «Бутун олам ўз-ўзидан пайдо бўлганига даъво қиласизу кичкина бир солнинг ўз-ўзидан йиғилганига ишонгиз келмайдими?», деб даъвогарни мулзам қилган экан.\nЭҳтимоллар назариясига кўра: «Геркулес Юлдуз туркумидаги шарсимон юлдуз тўдасининг фалон юлдузи атрофида Ер сайёра бўлиб айланиши эҳтимоли бор», — деган ҳисобларни келтириш мумкин. Лекин биргина шу ҳисоб-китобнинг ўзи ҳақиқатдан нақадар йироқлигини англашимиз унчалик қийин эмас. Олам ўз-ўзидан, Яратгувчисиз пайдо бўлганини даъво қилиб ёзилган кўп асарларни ўқиганман ва уларнинг муаллифлари ёзган нарсаларининг кўп жойига ўзлари ҳам ишонмасликларига аминман. Чалкашлик баъзи замонавий фан намояндалари фантазиясини шу даражада ҳаддан ошириб юборганки, айрим чаласавод диндорларнинг лофлари улар олдида ҳеч нарса бўлмай қолади. Ақл бовар қилмайдиган лофу фаразлар ҳеч қачон динга ҳам, фанга ҳам обру келтирмаган. Диалектик материализмга кўра, инсоният ривожининг асоси деб қаралган бундай ашаддий қарама-қаршилик тараққиётга қанчалар ғов солгани, инсониятни не-не улуғ фарзандларидан жудо этганини унутмаслигимиз керак.\nЭнергиянинг сақланиш қонуни ёпиқ система учун ўринли. Коинот эса чексиз. Демак энергиянинг сақланиш қонуни, агар уни А.Эйнштейн таъриф қилганидек, «масса ва энергиянинг сақланиш қонуни», деб атаган тақдиримизда ҳам унинг очиқ система деб тан олинган коинотга дахлдорлиги гумон бўлиб қолади. Замонавий фан эндиликда «коинот ёпиқ система бўлса керак», дейишга мажбур бўляпти. Янги замон олимлари бирор табиат ҳодисаси моҳиятини тушуниб олишса, кетидан яна бир талай фанга номаълум табиат ҳодисалари кўриниб қоляпти. Яъни дунёвий илм биз ҳамма нарсани билиб олдик, дея мақтанишига ҳали талай вақт бор. Масалан, астрономлар ҳанузгача нега Ой доимо Ерга бир томонини ўгириб туришининг физик моҳияти ва нима учун Ер 23,5 градусга оғиши сабабларини билишмайди… Буюк А.Эйнштейн бутун дунёга машҳур бўлган йиллари «Баъзан ўзимни улкан океан соҳилида бир тошни иккинчисига уриб, ўйнаб ўтирган ёш боладек сезаман», деган экан. Биз олимлар камтарликни устоз А.Эйнштейндан ўрганишимиз зарур…\nКоперникнинг ўз замонаси учун буюк ҳисобланган кашфиёти, ҳозирги ўлчовлар билан қаралганда, арзимас бир кашфиёт бўлиб кўринади. Ўзларини материалист деб юрган айрим файласуфлар бу кашфиётдан «О, биз қандай буюкмиз», дея мағрурланиб ўз дунёқарашлари фойдаси учун «тўн бичган» ҳолда биринчи ҳужумни Яратгувчидан бошлашди. Ҳолбуки, ҳали илмий изланишлар давом этмоқда, инсон ўзининг охирги сўзини айтиб улгургани йўқ!\nФанда бирор кашфиёт юзага чиқса, Европадагилар бу кашфиёт бизнинг илоҳимиз мавжудлигини исботлади деб унда ўзларининг хақлигини кўрсалар, Шарқдаги бошқа халқлар эса: йўқ, бу кашфиёт бизнинг илоҳимизни тасдиқ этмоқда дейишса, Африкадагилар ҳам бунда сон-саноқсиз илоҳлари хақлигини кўргандай бўлсалар, қани айтингчи, ҳозирги замон олими учун муҳим нарса нима ўзи? «Яратгувчи борми ёки йўқми» деган масалани аниқлашми ёхуд «Ушбу оламнинг Яратгувчиси Ким?» — деган саволга ойдинлик киритишми?!\nНафис санъатлар бўйича тадқиқотчи ва файласуф Хорун Яҳё ўз изланишларини асосан Яратгувчининг мавжудлиги тасдиғига қаратган. Лекин унинг барча мисолларида асосан Ғарб олимларининг табиат сирларини ўрганишга доир кашфиётларига суянилган. Ғарб бу ўринда ўзи сиғинаётган илоҳга доир Яратгувчини кўришга ҳаракат қилаётганини назардан қочирмаслик керак. Хорун Яҳё ўз изланишларини Яратгувчининг айнан Аллоҳ эканлигини ойдинлаштиришга қаратганида айни муддао бўлур эди. Аллоҳга сўзсиз имон келтирганлар учун бунинг ҳожати йўқ, албатта. Лекин инсон барибир инсон-да, турфа тарғиботлар таъсирида ўз динидан кечиб, бошқа динларга ҳам ўтиб кетиши мумкин. У динда ҳам, бу динда ҳам Худо бор-ку, деган янглиш тасаввур уларни чалғитиши мумкинлигини ҳисобга олмасдан бўлмайди. Сўнгги пайтда азалдан ислом динига эътиқод қўйган юртимизда ёшларни, айрим оми одамларни турли йўллар билан тўғри йўлдан чалғитиб, ўзга динларни қабул қилдиришга уринишлар бу борада янада ҳушёрроқ бўлишга даъват этади. Ўзга динларнинг ҳомийлари «Яратгувчи Аллоҳ эмас, ўзга илоҳдир» дейишганда фарзандларимиз бунга фаҳми етадиган бўлишлари керак.\nМуҳаммад алайҳисалом даврларида ҳам ҳеч ким Яратгувчи бор эканлигини инкор қилмаган. Ўша даврларда Каъба ичига жойлаштирилган 365 бутнинг барчасини «яратгувчи» деб сиғинишган. Муҳаммад алайҳисаломнинг пайғамбарлик вазифалари Яратгувчининг борлигини исботлаш эмас, балки Яратгувчи яккаю ёлғиз Аллоҳ эканлиги ва Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқлигини инсониятга етказишдан иборат бўлган. «Аллоҳга ширк келтирманглар, фақат Унгагина сиғининглар, Муҳаммад ҳам Аллоҳнинг бандаси ва шу билан бирга у башарият учун Аллоҳ юборган пайғамбардир», деган мазмун Қуръони каримнинг асосий моҳиятини ифода этади.\nИслом дини, Аллоҳ Қуръони оятлари, ҳадиси шариф ривоятлари мусулмон олами мисли кўрилмаган даражада тарақиётга эришиши учун очган катта имкониятлар Аббосийлар даврида ўзини тўкис намоён этган. Шундан сўнг ислом руҳонийлари баъзи ўринларда хато йўл тутгани боис таназзулга учради. Ўша даврдаги ислом олимлари дунёвий илм эгаларида ўзларига нисбатан дўстни эмас, душманни кўриб, мутаассиблик қилганлари тараққиёт учун хатарли кечди. Илм аҳли Бобурдек, Улуғбекдек шоҳ бўлишса ҳам мутаассиб шайхларнинг чаласаводлигини енга олмадилар. Аббосийлар даври мусулмон оламида илмнинг ҳам диний, ҳам дунёвий қанотлари бирдек қадрланар эди. Аббосийлардан сўнг илмнинг дунёвий қаноти ўн асрдан кўпроқ вақт «боғлаб» қўйилди. Натижа эса маълум… Агар ўтмишдаги боболар зийракликни бой беришмай ислом дини таълимотини тўғри йўлга қўйишганида инсоният тарақиётида мусулмонлар катта ғалабаларга эришган бўлур эди. Автомобилни, самолётни, компютерни ихтиро қилганлар, космосга ўз ракетасини илк бор учирганлар, Ойни забт этганлар балки бизлар бўлармидик? Ҳали ҳам кеч эмас. Олдинда нанотехнология даври турибди. У инсоният тарихида илм-фаннинг мисли кўрилмаган тараққиёт даври бўлади. Балки энди бизнинг фарзандларимиз етакчиликни қўлларига олишар. Интилганга толе ёр.\n«Ўзбекистон адабиёти ва санъати» газетасининг 2007 йил 4-сонидан олинди.\n← Аввалги Аввалги Муҳаммад Сиддиқ. Тухумнинг фойдаси (ҳажвиялар)\nКейинги → Кейинги: Тилини ҳакка чўқиганлар