Мурувват ойининг эҳсонлари\nсавоб ишлари, хайрли тадбирлари билан санъаткорлар ҳам фаолликни қўлдан бой беришмаяпти. Мурувват кўрсатадиган, эзгу ишларнинг ҳиссалари баланд мунаввар ой поёнида Шимкент шаҳар Енбекши тумани Тўғиз мавзесидаги «Париж» тўйхонасида мурғак ва ўксик қалбларга шодлик улашилди. Мазкур кошонанинг соҳиби, таниқли тадбиркор Абдубакир Норбеков таваллуд айёмини Тўлебий болалар уйи тарбияланувчилари билан бирга нишонлади.\nТўйхонага ушбу санани нишонлаш учун болалар муассасасининг 70га яқин тарбияланувчилари келишди.\nТўкин дастурхон, бетакрор ва жозибали қўшиқлар, рақслар байрамга ўзгача шукуҳ берди.\n– Тадбиркорларимиз, қалби кенг ҳамда сахий ишбилармонларга катта раҳмат. Уларнинг шундай ташаббуслари билан кўнгли ярим, ота-она меҳридан жудо болаларни қувонтиришяпти. – Муассасамизда 7 ёшдан 19 ёшгача болалар тарбияланишади. Улар кўпи ота-онасидан айрилган, ярим етимлар ҳам анчагина. Болаларнинг бошини қўшадиган мазкур даргоҳнинг ташкил этилганига ҳам яқинда 96 йил тўлди. Истеъдодли тарбияланувчиларимиз ҳам анчагина, улар билан фахрланамиз. Улар орасида ёш оқинлар, созанда ҳамда қўшиқчиларимизнинг борлиги ғуруримиз. Ишбилармонларимиз эса уларнинг истеъдодлари янада серқирра бўлиши учун моддий ёрдамини аяшмаяпти.\nМуборак Рамазон ойида ушбу савобли тадбир ташкилотчиси, таниқли санъаткор, вилоят ўзбек этномаданият бирлашмаси қошидаги санъаткорлар уюшмаси фаоли Хайруллоҳ Қулабдуллаев тадбирни очиб, болалар учун байрам ташаббусини қўллаб-қувватлаган «Париж» тўйхонаси соҳиби А. Норбеков ҳамда кечада иштирок этадиган барча санъаткорларга миннатдорчилик изҳор этди:\n– Савоб умидида қилинаётган амалларимизни Яратганнинг ўзи қабул айласин. Шундай савоблари мўл кунда хайрли тадбирдан четда қолмаётган санъаткорларимиздан рози бўлсин. Ўйлайманки, бундай эзгу ишларимиз анъанага айланиб, бардавом бўлади ҳамда бу соҳада савоб амалларда беллашадиган санъаткорларимиз сафини кенгайтиради.\nБайрам муносабати билан Шимкентнинг «Париж»ида ҳақиқий Эйфель минорасининг 16 марта кичрайтирилган ва ўз навбатида жуда муносиб ўрнни эгаллаб, унга улуғворлик бахш этаётган кошона муаллифи билан танишиш насиб этди.\nАсли касби муҳандис-механик бўлиб, тадбиркорликда ишбилармон доираларда анчагина танилган\nА. Норбеков «Париж»ни 2016 йилда расман очиб, хайрия ишлари билан халқимизга танилиб улгурди. Нафақат хизмат кўрсатиш, савдо соҳаси, ишлаб чиқариш, машинасозлик соҳаларида ҳам 100дан зиёд одамни иш билан таъминлаяпти. Ўз оиласи билан бирга тадбирни кўтаринки руҳда нишонлади. Болалар ҳам ҳомийларини қутлаб, уларга раҳмат айтиб, шеърлар ўқишди.\nИстеъдодли ёш санъаткор Д. Қулабдуллаев, Ф. Норматов, раққоса Р. Йўлдошева ижросидаги куй-қўшиқлар кечага файз киритди.\nА. Норбеков каби ҳомийлар, Х. Қулабдуллаев каби ташкилотчилар сафи кенгайиб, савобли ишлари бардавом бўлаверсин, деб ният қилдим.\nМ. САЪДУЛЛАЕВА, 2018-06-23, 21:27 183


Ҳеч ким «бир думалаб» судья бўлиб...\n06.05.2021 22:31 0 2002\nБошқа касб эгаларига ҳурмат бажо келтирган ҳолда айтиш керакки, судьялик – ўзгача лавозим. Инсон тақдири билан бевосита боғлиқ лавозимнинг талаби ҳам шунга яраша бўлиши табиий. Зеро, айтадиларки, судья – жамиятнинг юзи. Таъбир жоиз бўлса, суд идоралари жамиятнинг маънавий-ҳуқуқий қиёфасини белгиловчи барометр ҳисобланади. Жамиятда ижтимоий адолатнинг барқарорлиги эса судьяларнинг профессионал салоҳияти ва профессионал лаёқатига боғлиқ экани маълум.\nМамлакатимизда амалга оширилаётган суд-ҳуқуқ ислоҳотларининг ҳозирги босиқичида судлар мустақиллиги ва дахлсизлигига алоҳида эътибор қаратилмоқда. Шунингдек, судьялик лавозимларига номзодларни танлов асосида танлаш, энг малакали ва масъулиятли мутахассислар орасидан судьялар корпусини шакллантириш масаласи тобора долзарб аҳамият касб этмоқда. Судьяларнинг одоб-ахлоқ кодекси 10-моддасида судья ўз мажбуриятларини лозим даражада бажариши учун ўз малакаси ва касбий билимларини мунтазам ошириб бориши, амалий кўникмаларини ва шахсий фазилатларини такомиллаштириб бориши шартлиги қайд этилган.\nМаълумки, Судьялар олий кенгаши ҳузуридаги Судьялар олий мактаби судьялик лавозимларига номзодларни тайёрлаш, судьялар ва судлар аппарати ходимларини қайта тайёрлаш, уларнинг малакасини оширишни амалга оширувчи давлат таълим ва илмий-тадқиқот муассасаси ҳисобланади.\nАйни пайтда мазкур даргоҳда 73 нафар судьяликка номзодлар таҳсил олиш боробарида туман ва туманлараро судларида амалиёт ўтамоқда. Таҳсил – ёш кадрларни назарий билимларини оширишга хизмат қилса, амалиёт уларда касбга кўникмалар шакллантириш ва руҳий тайёргарлик вазифасини ўтайди.\nКуни кеча Судьялар олий кенгаши аъзолари номзодлар билан улар амалиёт ўтказаётган судларда учрашди. Самимий ўтган жонли мулоқотда амалиёт ўташ дастури, унинг самарадорлиги билан яқиндан танишдилар. Зарур тавсиялар бердилар. Шунингдек, номзодларга бириктирилган устоз судьялар билан суҳбатлашилди. Зотан, судьяларни касбий тайёрлаш, уларнинг малакасини оширишни ташкил этиш, фаолияти самарадорлигини ошириш ва рағбатлантириш Кенгашнинг асосий вазифаси сифатида қонун билан мустаҳкамлаб қўйилган экан, бу ўз-ўзидан ёш кадрларга ҳам жиддий эътибор қаратишни тақозо қилади.\nБунда «Устоз-шогирд» анъаналари самарадорлигини ошириш ҳам фойдадан холи бўлмаслиги тажрибалардан аён.\nСудьяликка номзодлар билан учрашув ниҳоясида жойларга чиқиб, номзодларнинг амалиёт ўташ жараёнларни яқиндан кузатиб бориш, жонли мулоқотларни доимий амалга ошириш ва мониторингини олиб боришга келишиб олинди.\nсудья Судьялар олий кенгаши\nҲуқуқ 07/06, 12:47\nИкки нафар судья вазифасидан озод этилди - Судьялар олий кенгаши\nҲуқуқ 31/05, 19:07\nСудьялар фаолиятидаги коррупцион ҳолатлар бўйича расмий маълумот берилди


“Экрандаги кирларни тозалаш керак": Нурмагомедов Моргенштерн ҳақида\nҲабиб Нурмагомедов аввалроқ рэппер Моргенштерн ҳақида фикр билдирди 25.03.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 25 мар — Sputnik. Енгил вазн тоифасида UFC собиқ чемпиони Ҳабиб Нурмагомедов аввалроқ рэппер Моргенштерн (Алишер Моргенштерн) концертларини тақиқлаш керак, деб фикр билдирган жангчи Александр Шлеменкони қўллаб-қувватлади.Аввалроқ, IBF бўйича собиқ жаҳон чемпиони Денис Лебедев ижрочини "жамият чиқиндиси" деб атаганди.Яқинда Альфа-банки Моргенштернни Россиядаги "энг мунозарали креатив маркетолог" деб ҳисоблади ва уни ишга олди. Банк таркибида унга алоҳида лавозим - "ёшлар билан ишлаш бўйича директор" очилди.\n14:56 25.03.2021 (янгиланди: 15:03 25.03.2021)\n© Sputnik / Екатерина Чеснокова / Фотобанкка ўтишПремия "Человек года – 2020" по версии журнала GQ\nҲабиб Нурмагомедов аввалроқ рэппер Моргенштерн ҳақида фикр билдирди\nТОШКЕНТ, 25 мар — Sputnik. Енгил вазн тоифасида UFC собиқ чемпиони Ҳабиб Нурмагомедов аввалроқ рэппер Моргенштерн (Алишер Моргенштерн) концертларини тақиқлаш керак, деб фикр билдирган жангчи Александр Шлеменкони қўллаб-қувватлади.\n"Ҳаммаси тўғри, Саша, қадриятлар энди ўзгарди. Бу ерда энг ёмони - болалар. Бегона болалар бўлмайди. Умид қиламанки, мамлакатимизда бу барча ифлосликларни назорат қиладиган ва экранлардан тозалайдиган орган пайдо бўлади", - деб ёзди Нурмагомедов Instagramда.\nАввалроқ, IBF бўйича собиқ жаҳон чемпиони Денис Лебедев ижрочини "жамият чиқиндиси" деб атаганди.\nЯқинда Альфа-банки Моргенштернни Россиядаги "энг мунозарали креатив маркетолог" деб ҳисоблади ва уни ишга олди. Банк таркибида унга алоҳида лавозим - "ёшлар билан ишлаш бўйича директор" очилди.


Мамлакатимизда Президентимиз раҳномолигида соғлиқни сақлаш тизимида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар оддий одамларнинг энг муҳим ҳаётий муаммоларини ҳал этаётгани, дардларини аритиб, ҳаётга, бунёдкорликка иштиёқини ошираётгани билан аҳамиятлидир.\nБундай эзгу ишларда Юртбошимизга камарбаста бўлаётганингизни, шубҳасиз, кенг жамоатчилик кўриб-билиб турибди. Ушбу жараёнда оддий юртдошларимиз билан суҳбатлашиш, уларнинг ташвишларини ҳал этишда олиму мутахассислар, оммавий ахборот воситалари вакиллари билан яқин ҳамкорлик қилиш иш фаолиятингиз асосига айланганидан беҳад қувонамиз. Шу билан бирга, биз, Жиззах вилояти Бахмал туманидаги Новқа қишлоғи аҳли яна бир масалани ҳал этишда амалий ёрдам беришингизни сўраймиз.\nМасала шуки, қишлоғимиздаги қишлоқ врачлик пункти аҳолининг истак-хоҳишлари, шарт-шароитларини инобатга олмаган ҳолда ёпилди. Шу сабаб одамлар оддий тиббий ёрдам учун ҳам 13 километрдан ошиқ йўл босиб туман марказига қатнашига тўғри келмоқда. Қишлоқ шароитини тўғри тушунасиз: бунинг учун автоулов бирда топилади, бирда йўқ. Оғриб турган жонга эса ҳар лаҳза ғанимат. Қишлоғимизда 10 мингдан ортиқ аҳоли истиқомат қилади. Айни пайтда туғриқ ёшидаги аёллар уч мингга яқин, 60 ёшдан ошганлар 534 нафар, ногиронлиги бўлган шахслар 40 дан ортиқ. Кунда-кунора улар тиббий хизматга эҳтиёж сезади.\nҚишлоқ аҳли бир неча бор ҚВПни тиклаш масаласи билан Бахмал туман тиббиёт бирлашмасига мурожаат қилишган. Президентимиз бот-бот йиғилиш ўтказиб, соғлиқни сақлаш соҳасида кўр-кўрона ва юзаки ёндашувларга асло йўл қўйиб бўлмаслигини такрорлаётган, мутасаддиларни одамларнинг талабларидан келиб чиққан ҳолда ишни ташкил этишга ундаётган, ўзи ўрнак бўлиб шифохоналарда беморлар ҳолидан хабар олаётган бир пайтда новқаликларнинг бу борадаги муаммоаси етти-саккиз ойдирки ўз ечимини топмаётганини қандай тушуниш мумкин?!\nСоғломлик — бахтли ва фаровон ҳаёт дегани. Агар шароит яратилса, ҳамма унга интилади. Халқимизнинг саломатлигини асраш йўлида олиб борилаётган беқиёс ишлар жараёнида новқаликларнинг ҳам орзу-умидлари ушалишига ёрдам беринг!\nЖиззах вилояти Бахмал туманидаги\nНовқа қишлоғи фуқаролари\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Ижтимоий дорихонанинг афзаллиги нимада?\t«Энди хорижга бориб даволанишга зарурат қолмайди» »


Главная / Наша продукция / ВСЕ ПРЕПАРАТЫ / ОФТАЛЬРОН\nОФТАЛЬРОН - раствор в виде капель\nнатрия гиалуронат - 2,0 mg/ml,\nдинатрия эдетат - 1,0 mg/ml,\nполисорбат 80 - 0,015 mg/ml,\nнатрия хлорид - 6,8 mg/ml,\nнатрия дигидрофосфата моногидрат - 0,04 mg/ml,\nнатрия дигидрофосфата додекагидрат - 0,56 mg/ml.\nРаствор в виде капель по 10 мл во флаконах\nОФТАЛЬРОН - томчи кўринишидаги эритма.\nнатрий гиалуронат - 2,0 mg/ml,\nдинатрий эдетат - 1,0 mg/ml,\nнатрий хлориди - 6,8 mg/ml,\nнатрий дигидрофосфат моногидрат - 0,04 mg/ml,\nнатрий дигидрофосфат додекагидрат - 0,56 mg/ml.\n· Қўлларни обдон ювинг.\n· Линзаларни сақловчи махсус контейнердан кўп мақсадли эритмада ишлов бериб бўлинган линзаларни олинг.\n· Контакт линзаларни тақишдан аввал уларга Офтальрондан 2-3 томчи томчилатинг.\n· Линзаларни тақинг.\n· Линзаларга, уларни тақиб бўлгандан кейин Офтальрондан бир ёки икки томчи томчилатиш мумкин.\nҲозирги вақтгача ҳеч қандай қўлланилиши мумкин бўлмаган ҳолат аниқланмаган, фақат ҳар қандай компонентга махсус аллергиядан ташқари.\n· Офтальрон эритмасидан флакон очилганидан кейин 60 кун давомида фойдаланилиши керак.\n· Қадоғи шикастланган ҳолатда фойдаланманг.\n· Тюбик – томизгич учини бирон бир юзага тегишига йўл қўйманг.\n· Маҳсулотдан фойдалангандан кейинг флаконни зич ва мустаҳкам ёпинг.\n· Флаконни иссиқлик манбаидан узоқда, +30°C ҳароратдан ошмаган шароитда сақланг.\n· Яроқлилик муддати ўтгандан сўнг фойдаланманг.\n· Ичманг, фақат томчилатинг.\n· Таркибий қисмларидан бирига юқори таъсирчанлик аниқланса эритмадан фойдаланманг.


Олий Мажлис Сенатининг 21 июнь куни бўлиб ўтган 20-ялпи мажлиси вақтида чиқиш қилган Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев собиқ бош прокурор Отабек Муродов катта миқдорда пора олганликда айбланиб, устидан жиноят иши очилганини таъкидлади:\n«Бу нима деган гап? Мансаб берса, дарров ўзгариб қолади. Вилоят прокурорларидан 100 минг, 50 минг долларлаб олинади. Прокуратура ва солиқ тизимидагиларнинг ҳаммаси порахўр. Мен буни яхши биламан. Мен Муродовга ишонч билдиргандим. Прокуратурада коррупция бўлаверадиган бўлса, мен қандай қилиб инвесторларни жалб қиламан? Инвестор депутат ёки ҳукумат одамидан эмас, тадбиркордан сўрайди давлатдаги ҳолат ҳақида. Тадбиркор нима дейди? Прокурор ҳам, вазир ҳам пул олади дейди-да!”\nСенат мажлисида қатнашаëтган “Элтуз” манбасининг айтишича, президент Мирзиëев “порахўр бош прокурор максимум катта муддатга қамалади”, дея таъкидлаган.\n“Элтуз”нинг ҳукуматдаги манбасига кўра, 44 яшар Отабек Муродов 17 июндан бери Мустақиллик майдонидаги собиқ МХХ биноси ертўласида сўроқ қилинмоқда.\nСуҳбатдошнинг таъкидича, Муродов кейинги икки ой ичида кузатувда («наружное наблюдение»да) бўлган.\nПрезидент дағдасидан олти ой ўтиб\ndata-title="Мирзиëев: Отабек Муродов катта миқдорда пора олган" data-description="<!-- wp:paragraph --> <p>Олий Мажлис Сенатининг 21 июнь куни бўлиб ўтган 20-ялпи мажлиси вақтида чиқиш қилган Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2019/06/rasm42589.jpg" data-url="https://eltuz.com/asosiy-mavzular/210791/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">


Пахта - BBC News O'zbek\n...да чоп этилган 7:02 16 декабр 20207:02 16 декабр 2020\nХитойнинг ‘булғанган’ пахтаси – Хитой, уйғурлар ва мусулмонлар (видео)\nХитойнинг ‘булғанган’ пахтаси – Хитой Шинжонда уйғурлар илова миллий озчилик бўлган юз минглаб одамни мажбурий пахта йиғим-теримига жалб қилган. Бунга Би-би-си кўришга муваффақ бўлган маълумотлар далолат қилмоқда. Янги тафсилотлар.\n...да чоп этилган 12:33 8 октябр 202012:33 8 октябр 2020\nЎзбекистон: Киракашликка рухсат берилмоқда, портлаш ва президент ҳам ўз даромадини очиқлайдими? (видео)\n...да чоп этилган 12:59 18 сентябр 202012:59 18 сентябр 2020\nЎзбекистон ва минтақада нима гап?: Масжидлар ерларигача картошка экилмоқда, янгилари сони ортмоқда – Ўзбекистонда масжидлар яна биттага кўпайган. Тожикистонда эса, масжидларнинг ерлари экинзорларга айлантирилган. Картошка, маккажўхори экилган. Бунақаси минтақанинг бу яқин тарихида кузатилмаган.\n...да чоп этилган 14:33 10 сентябр 202014:33 10 сентябр 2020\nЎзбекистон: Пахта пайти коронавирус нега кучаяди? – Ўзбекистонда кундалик коронавирус ҳоллари яна орта бошлаган. Бу йилги пахта мавсуми эса, бошланиш арафасида. Пахта Ўзбекистон учун стратегик аҳамиятга эга маҳсулот бўлади. Ҳар йил пахтани катта сондаги ҳашарчилар кўмагида териб олади. Аммо бу йилги пахта мавсуми глобал коронавирус пандемияси билан бир пайтга тўғри келмоқда. Бунақаси мамлакат тарихида бўлмаган. Буёғи нима бўлади?


Адҳам Икромов: кўп йўналишларда ҳали протекционизмдан воз кеча олмаймиз – КУН УЗ\nГлавная / Жамият / Адҳам Икромов: кўп йўналишларда ҳали протекционизмдан воз кеча олмаймиз\nAnonymous 26.06.2019\tЖамият Comments Off on Адҳам Икромов: кўп йўналишларда ҳали протекционизмдан воз кеча олмаймиз 14 Показы\nБугун, 26 июнь куни Президент Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлигида Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси раҳбари Адҳам Икромов ва палата мутасаддилари иштирокида матбуот анжумани бўлиб ўтди.\nАдҳам Икромов Республика бўйлаб йўлга қўйилаётган Бош вазир қабулхоналарига оид маълумотлар берди. Бош вазирга мурожаатлар жойлардаги қабулхоналар, интернет саҳифа (buziness.gov.uz), шунингдек Савдо-саноат палатасининг 1100 қисқа рақамлари орқали қабул қилиниши йўлга қўйилган. Мурожаатлар қисқа (2 кун) ва ўрта (7 кун) муддатларда кўриб чиқилмоқда.\nСавдо-саноат палатаси бюджетдан маблағ олмайди, фаолият олиб бораётган 630 мингдан ортиқ тадбиркорларнинг фақат 1,5 фоизигина палатага аъзо бўлишган. Аммо бу ҳам ўсишни англатади – ихтиёри аъзолар сони 2 мингдан 16 минггача ошди.\nАйрим соҳаларда, хусусан «Ўзбекчармпойабзали» уюшмаси томонидан импорт пойабзалларга нисбатан божхона тўловини ошириш таклифи юзасидан ўз фикрини билдираркан Адҳам Икромов шундай деди:\n– Бу ҳали бир таклиф, қабул қилингани йўқ, аммо жуда кўп танқидга учрагани рост. Лекин протекционизмни ҳамма давлатлар қўллайди. Бу биринчи навбатда маҳаллий ишлаб чиқарувчиларни қўллаб-қувватлаш, қўшимча иш ўринлари ва солиқлар демакдир. Масалан, ҳозир озиқ-овқат соҳасида етарли даражада ривожланиб бўлдик. Импорт учун очиб қўйиш айтарли зарар келтирмайди. Лекин ҳали ривожланиш босқичида турган соҳалар ҳам бор ва протекционизм қўлланмаса, у соҳалар нафақат ривожланмайди, балки хорижий компаниялар демпинги туфайли бутунлай барбод бўлади. Лекин маҳаллий ишлаб чиқарувчиларни ҳаддан зиёд кўп қўллаш ҳам ривожланишни ортга суради, акс таъсир кўрсатади. Шахсан ўзим истеъмолчилар давлати услубини эмас, ишлаб чиқарувчилар давлатини қўллаган бўлардим. Чунки 33 миллиондан ортиқ аҳолига эга бўлган Ўзбекистон ҳамиша хорижий ишлаб чиқарувчилар учун мафтункор давлатлигича қолади.\nХулоса қилиб айтганда маҳаллий ишлаб чиқарувчиларни қўллаб-қувватлаш керак, лекин ҳаммаси меъёрида бўлиши лозим.\nПред. Сартепа йўлидаги ағдарилган «Дамас» учун таъмир пулини қурувчилар тўлаб беришадими?\nСледующая 2018 йилда 1126 киши гиёҳвандлик бўйича диспансер рўйхатига олинган


Покистонда собиқ президент Мушарраф ўлим жазосига ҳукм қилинди\nПарвиз Мушарраф. 2014 йили олинган сурат.\nПокистон суди собиқ президент генерал Парвиз Мушаррафни давлатга хиёнатда айбдор деб топиб, ўлим жазосига ҳукм қилди.\n17 декабрь куни махсус суднинг икки аъзоси Мушаррафни ўлим жазосига ҳукм қилишни қўллади, бир аъзоси эса қарши чиқди.\nПокистонга 1999-2008 йилларда етакчилик қилган Мушарраф 12 йил олдин мамлакат конституциясини четлаб ўтишда айбланаётган расмийларнинг биридир. Айни дамда Мушарраф Дубайда яшамоқда.\n1999 йил Мушарраф ҳарбий тўнтариш уюштириб, ўша пайтдаги бош вазир Навоз Шарифни ҳокимиятдан ағдарган эди. Бунинг ортидан 2001-2008 йилларда Покистон бош вазири лавозимида ишлади. Мушарраф 2007 йили мамлакатда фавқулодда ҳолат жорий қилиб, Покистон конституциясини вақтинча тўхтатиб қўйган эди. 2008 йилнинг августида эса импичмент жараёнининг олдини олиш учун истеъфо берган.\nМушаррафга 2013 йил хоинлик айблови қўйилган. 2016 йилда унга хорижда даволаниш учун мамлакатни тарк этишга изн берилди. Унга чиқарилган суд ҳукми тафсилотлари кейинроқ эълон қилинади.


ИМОМИ АЪЗАМ ҲАЁТИ - Форум\nШанба, 20.04.2019, 7:33:27\nБош сахифа | ИМОМИ АЪЗАМ ҲАЁТИ - Форум | Мой профиль | Регистрация | Выход | Вход\nФорум » Islomiy Bo'lim / Исломий булим » Ислом Уламолари (Олимлар) ,Таникли одамлар » ИМОМИ АЪЗАМ ҲАЁТИ (Аъзам Абу Ханифа Нўъмон ибн Собит ҳазратлар)\nИМОМИ АЪЗАМ ҲАЁТИ\nAbdulaziz Дата: Пайшанба, 24.04.2014, 8:54:45 | Сообщение # 1\nИмом Абу Ҳанифанинг исми Нўъмон ибн Собитдир. Ҳижрий 80-йилда (699 м.й)\nКуфада туғилдилар. Ҳижрий 150-йилда (767 м.й)Бағдодда вафот этдилар. Ислом оламида кенг тарқалган Ҳанафий\nмазҳабининг асосчисидирлар. Имом Аъзам шундай дердилар: «Биз бу\nмасалада фақат зарурат бўлгандагина қиёсга ўтамиз. Бу шундай: Китоб ва\nҳукмларида далил тополмасак, саҳобалар иттифоқ бўлган масалага амал\nқиламиз. Агар саҳобалар ихтилоф қилишган бўлса, иллати муштарак бўлган\nикки ҳукмни бир-бирига қиёслаймиз. Саҳобалардан бошқалар эса бизлар кабидир».\n«Сен динда кўп қиёс қилмоқдасан. Илк қиёс этган иблисдир», деган кишиларга Имоми Аъзам жума куни Куфа масжидида мазҳабининг моҳиятини тушунтириб бундай дедилар: «Мен Аллоҳнинг китоби билан, сўнг\nРасулуллоҳнинг (с.а.в.) суннатлари билан, ундан кейин эса саҳобаларнинг\nқарашлари билан амал қиламан, агар улар ихтилоф қилишган бўлсагина\nШунда жамоат Имомнинг қўлини ўпиб: «Сиз олимлар сарварисиз, сиз ҳақингиздаги\nолдинги ёмон гумон гап-сўзларимиз учун бизни афв этинг», дедилар. Имоми Аъзам: «Аллоҳ таоло бизни ва сизни кечирсин!» дейишди. («Уқудул жавоҳирул-мунифа», 1-5-бетлар).\nИмом Аъзам жуда кўп ибодат қилар эдилар. Таҳажжуд намозини қолдирмасдилар, Қуръони каримни кўп тиловат этар эдилар. Ҳалол ишлаб, ҳалол пул топардилар. Куфа ва Бағдод уламоларига дарс берганлар. 55 марта ҳажга борганлар.\nИМОМ АЪЗАМНИНГ ЭНГ МАШҲУР ТАЛАБАЛАРИ\nМуҳаммад ибн ал-Ҳасан, Имом Абу Юсуф, Зуфар, Рабиа, Вакеъ ибн Жарроҳлар.\nИмом Аъзамдан талабалари ривоят қилган қуйидаги: «Фиқҳи акбар», «Ал-олим ва мутааллим», «Қадариййага раъддия», ҳадис борасида «Муснад» номли асарлари мавжуд.\nИмом Суютий айтадики: «Бу ҳадиснинг асли саҳиҳдир. Унда Абу Ҳанифага ишора\nбор. Ҳадиснинг саҳиҳлиги муттафақун алайҳдир» («Зужожатул масобиҳ», 1- жилд, 62-бет)\nИмоми Аъзам қамоқхонада вафот этдилар. Қозиликни қабул қилмаганлари учун\nқамалган эдилар. Имом Аъзам вафот қилган куни Имом Шофеъий туғилдилар.\nИмом Аъзамнинг жасадларини Бағдод қозиси Ҳасан ибн Аммора ювди. Ислом\nдинига, унинг усулига ва фиқҳда катта хизматлар қилган Имом Аъзамдан\nАллоҳ таоло рози бўлсин.\nИмоми Аъзамнинг: «Улар ҳам, биз ҳам одам», деган сўзларининг моҳиятини\nангламай мужтаҳидликни даъво қилувчилар учун барча уламолар якдиллик ила\nэътироф этган мужтаҳид даражасининг шартларини келтирамиз. Улар\n1. Мужтаҳид араб тилини барча лаҳжалари билан билиши.\n2. Ўзидан олдин ўтган уламо ва фуқаҳолар ихтилоф қилган масалаларни жуда яхши билиши.\n3. Қуръони каримни тўла ёд олиб уни яхши тушуниши. Унинг турли қироатларини билиши, тафсир илмини ўрганиб, муҳкам, муташобиҳ, носиҳ ва мансуҳ оятларни ажрата олиши, Қуръон қиссаларини батафсил билиши.\n4. Ҳадис илмини эгаллаб, саҳиҳ, саҳиҳбўлмаган,муттасил, мунқотеъ, мурсал, муснад, машҳур ва мутавотир ҳадисларни билиши.\n5.Тақводор бўлиб ўз равшини Қуръони Карим ва суннати набавияга асослаган бўлиши лозим.\nБу фазилатларга эга кишининг ижтиҳод қилиши ва унга кишиларнинг эргашиши дурустдир.\nИбн Қайим Жавзия айтадилар: Ижтиҳод шартлари бўлмаган кишига Қуръони Кариим\nва ҳадислардан тўғридан тўғри масала чиқариши мумкин эмас\nИмоми Аъзам ҳазратлари муснадларида ривоят қилган ҳадислар келтирилган\nманбалар таржимага илова қилинди. Унда ҳадис истилоҳлари ҳақида қисқа\nмаълумот бердик. Мазҳабимиз\nмасалалари манбаасини билишга муваффақ этган Аллоҳ таолога беадад\nшукрлар айтамиз. Имоми Аъзамнинг жойлари жаннат бўлсин. Омийн.\nАбу Ҳанифа (р.а.), Яҳёдан, у Муҳаммад ибн Иброҳим ат-Таймийдан у Алқама ибн Ваққос ал-Лайсийдан у Умар ибн Хаттобдан (р.а.) ривоят қилади: Ҳазрати Пайғамбаримиз (с.а.в.)\nайтдилар: «Амаллар фақат ниятларга боғлиқдир. Ҳар кимга ният қилгани\nбўлади. Аллоҳ ва Расули (с.а.в.) учун ҳижрат қилган кишининг ҳижрати\nАллоҳ ва Расулигадир. Дунё учун ҳижрат қилган киши дунёга эришади, аёл\nучун ҳидрат қилган киши унга уйланади, демак, кишининг ҳижрати ҳижрат\nқилган нарсаси учун бўлади\nAbdulaziz Дата: Пайшанба, 24.04.2014, 8:58:06 | Сообщение # 2\n“Аллоҳ кимга яхшиликни ирода қилса\nуни динда фақиҳ қилиб қўяди”. Ҳадисдан\nёҳуд Имом Аъзам ҳаётидан ибратли ҳикоялар\nУлуғ имом, мужтаҳидлар султони, зоҳид, ориф зот бўлмиш Имом Аъзам Абу Ханифа\nНўъмон ибн Собит ҳазратларининг фазлу-фазоиллари тўғрисида ҳар қанча\nгапирилса шунча оз. Барча мужтаҳидлар, фақиҳлар у зотнинг исмини ҳурмат\nва эҳтиром билан тилга оладилар. Шофеъий мазҳаби асосчиси Имом\nаш-Шофеъий раҳматуллоҳи алайҳ у зот ҳақида айтган гапларининг ўзиёқ улуғ\nимомнинг нафадар юксак илм ва тақво соҳиби эканликларига яққол\nШофеъий ҳазратлари айтадилар: “Фиқҳ илмида барча одамлар Абу Ханифанинг боқимандаларидир”. Бу тавсиф улуғ имомнинг фиқҳий\nсалоҳиятларига берилган юксак баҳодир.\nИмом Аъзам Абу Ханифа ўрта бўйли, келишган қоматли, катта бошли, пешоналари кенг, буғдой ранг, очиқ\nчеҳрали, мулойим бир зот эдилар. Хушхулқли, одамларга меҳр-муҳаббат,\nматонат бахш этувчи оҳангдор сўзли эдилар.\nМўътабар манбаларда у зотнинг шаклу-шамоиллари, фазилатлари, ҳаёт ва илм йўллари зиёда таъриф\nэтилган. Бу таъриф ва тавсифларни бир неча саҳифаларни қоралаб ҳам адо\nАбдуллоҳ ибн Муборак раҳматуллоҳи алайҳ айтадилар: “Абу Ханифа мурувватли эди, кўп намоз ўқирди”.\nИбн Журайж: “Менга сизларнинг Куфангиздаги Нўъмон ибн Собитнинг Аллоҳ таолодан қаттиқ қўрқувчи экани хабари келди”, деганлар.\nШарик ан-Нахаий: “Абу Ханифа узоқ сукунатли, доимий тафаккурда бўлган ва\nодамлар билан кам сўзлашувчи киши эди”, деганлар. Ушбу сифатлар у\nкишининг ботиний илмга ва дин ҳикматлари билан машғул бўлганларига\nИмом Аъзамни уламоларимиз ана шундай фахр билан тилга олишган. Қолган уч мазҳаб соҳиблари раҳматуллоҳи алайҳимлар ҳам у\nзотни ўзларига устоз билиб, ҳурмат билан ёдга олишар эди.\nҲозирда айрим дин номидан гапириб, ўзларини Қуръон ва Суннат аҳлиданмиз деб бонг\nураётган тоифалар томонидан муҳтарам зот, улуғ имом таърифларида ислом\nаҳлига тўғри келмайдиган, ниҳоятда хақоратли сўзларнинг айтилаётганлиги\nМўътабар китобларда келтирилган улуғ имомнинг ҳаёт йўллари, фазилатлари, айтган панд-насиҳатлари ҳақидаги ривоятларни\nўрганиш билан оз бўлсада у зотнинг нақадар юксак фазилат соҳиби\nэканликларини билиб олсак бўлади. У зотга нисбатан айтилган таҳқиромуз\nсўзларнинг нафратга сазовор даражада катта туҳмат эканлиги барчага\nмаълум бўлмоғи лозим. Ислом душманларининг бу каби фитна қўзғовчи\nбўҳтонлари, улуғ мазҳаббоши имомга таҳқир назари билан айтган\nхақоратлари уларнинг нақадар улкан ва халок қилувчи хатар остида\nБиз тубанда улуғ мужтаҳид, фазилатли имом ҳақларидаги ибратли ҳикояларни келтиришни лозим топганлигимизнинг сабаби\nҳам у зотнинг шахсиятларига яна бир бор разм солиш, ҳаётлари билан\nяқиндан танишиш, ҳамда ўрни келса у зот ҳақларида бўҳтон сўзларни\nайтишга жазм этганларга ўз раддиямизни билдиришдир.\nУлуғ имом Абу Ханифа ҳазратларининг фазилатлари, ҳаёт йўллари ва айтган\nпанд-насиҳатлари ҳақида кўплаб ривоятлар ворид бўлган. Қуйида\nкелтириладиган ривоятларни ўқиш асносида у зотнинг улуғ шахсияти оламига\n“ДУНЁГА БЕРИЛИШ ЭМАС, МЕҲМОНДЎСТЛИК ХИСЛАТИ”\nИмом Аъзамнинг Куфадаги уйлари баланд қилиб қурилган эди. Бу билан у\nмуҳташам саройларни эсга соларди. Кунлардан бир кун бир киши у зотнинг\n- Эй имом, ўзингиз олим бўла туриб яна дунё дабдабасига мойил бўлибсиз, бу қандай бўларкин? – деди.\n- Биномнинг кўркам ва муҳташам бўлишининг сабаби Куфага ташриф буюрган\nфақир кишилар энг аввал менинг уйимга кўзлари тушиб, шаҳарнинг бой одами\nэкан деб ўйлашлари ва тўғри менинг уйимга меҳмон бўлишлари учундир, -\nдедилар улуғ имом.\nСавол сўраб келган киши имомнинг доноликларига тан берди. Ҳурмат ва эҳтиром билан қўлларини ўпиб, у зотга талаб бўлди.\nБу ривоятдан кўриниб турибдики, Абу Ханифа ҳазратлари ғоятда очиқ кўнгил,\nмеҳмондўст ва камбағалпарвар зот бўлганлар. Бу шундан далолатки, у зот\nумрлари давомида пайғамбаримиз (с.а.в)нинг “Ким Аллоҳга ва охират кунига\nимой келтирган бўлса меҳмонини икром қилсин” деган муборак ҳадисларига\nоғишмай амал қилганлар.\n“БОЛАЛАР ГАПИНИНГ РИОЯСИ ЁҲУД ТУНГИ ИБОДАТЛАРИ”\nБолалар Имом Аъзамни кўчада кўришлари билан бир-бирларига:\n- Анови келаётган зот тонггача ухламасдан Аллоҳга ибодат қилади, келинглар у кишини ҳурмат билан қаршилайлик,- дейишди.\nИмом ўша кунгача кечанинг маълум бир қисминигина ибодат қилиб ўтказардилар,\nболаларнинг бу сўзларини эшитгач, гўёки юракларига ўт тушди, кўзлари\nбеихтиёр намланди, сўнг шундай дедилар:\n- Эй Аллоҳим! Болаларнинг кўнглига бу илҳомни солган ўзингсан! Сенга аҳд бераманки, умрим\nсўнгигача ухламасман ва Ўзингга ибодат қиламан!\nИмом Аъзам бу ҳодисадан сўнг тунлари ухламадилар. Баъзи ривоятларда қирқ йил хуфтон\nнамози учун қилинган таҳорат билан бомдод намозини ўқидилар.\nДарҳақиқат тунлари бедор бўлиб ибодат қилиш солиҳлар одати, Расулуллох (с.а.в)нинг\nмуборак суннатларидир. Аллоҳ таоло Қуръони Карим “Сажда” сурасининг\n16-оятида: “Уларнинг ёнбошлари ётар жойларидан йироқ бўлур”-деган.\nҲазрат Абу Ханифа Аллоҳнинг бу оятига ва Расулининг суннатларига лаббай\nдеб жавоб берганлар.\n“СУННАТГА РИОЯ ЁҲУД ҲАДЯ БЕРГАННИ МУКОФОТЛАШ”\nИмом Аъзам ҳадя берган кишига ҳадя беришни жуда хуш кўрардилар. Қандай ҳам\nхуш кўрмасинлар, ахир бу суюкли пайғамбаримизнинг одати шарифлари эди.\nБир кун бир киши гўзал ҳадя билан у зотнинг ҳузурларига келди. Имом ҳам\nунга ҳадя бериб, уни иззат-икромини ўрнига қўйдилар. Ҳадя билан келган\nкиши бундан хижолат бўлди. Таъсирланиб шундай деди:\n- Агар бундай қилишингизни билганимда сизга ҳадя келтирмаган бўлардим.\nИмом унга лутфан:\n- Эй биродар, сиз мендан олдин хадя бериб, менга фазилатингизни намоён\nэтдингиз. Пайғамбар (с.а.в): “Сизга яхшилик қилганни мукофотланг!” деб\nмарҳамат қилганлар. Мен ҳам бу амрга амал қилароқ сизга ҳадя тортиқ\nқилдим, буни қабул қилгайсиз, - дедилар.\nУ киши бу сўздан ғоятда хушнуд бўлди.\nИмом Аъзам бир куни от устида султонлардек дабдаба билан кетиб борардилар.\nЎзлари ҳам чиройли зийнатланиб олган эдилар. У кишининг зийнатланишлари\nфахр ва кибр учун эмасди. У зот уламоларга қарата: “Саллаларингизни\nкаттароқ қилинглар, токи кўрганлар сизларнинг олим эканлигингизни\nбилишсин”- деб айтардилар. Бу билан у зот илм ва илм аҳлини\nЙўл четида бир насроний чуқурда ахлат тозалар экан, кўзи имомга тушиши билан тезда чуқурдан чиқиб, отнинг жиловидан\nушлаганча имомни саволга тутди:\n- Эй мусулмонларнинг имоми, шошманг, сизда саволим бор, - деб бақирди.\nАбу Ханифа отларини тўхтатиб:\n- Сўрачи, кўрамиз,- дедилар.\n- Эй имом! Сизларнинг пайғамбарингиз “Бу дунё кофирларга жаннат, мўминларга зиндон” деган, шу тўғрими?- деди насроний.\n- Ҳа, тўғри, - дедилар Имом Аъзам.\n- Энди инсоф билан айтинг, бир менга ва бир ўзингизнинг аҳволингизга\nбоқинг, қайсимиз жаннатда-ю, қайсимиз зиндонда? – деди насроний.\n- Эй кофир! Агарда сен жаҳаннамни кўрганингда эди, бу ҳолингга кўп шукр\nэтардинг, агар мўминлар ҳам жаннатни кўрсалар эди, бу безаклар,\nзебу-зийнатлар уларга ортиқча юк, дунё уларга зиндондай бўларди –\nНасроний бу сўзларни эшитгач ҳеч нарса дея олмай қолди. Маюс ва мулзам бўлиб, отнинг жиловини қўйиб юборди.\nAbdulaziz Дата: Пайшанба, 24.04.2014, 8:58:25 | Сообщение # 3\n“АҚЛ ВА ФАРОСАТ БИЛАН БЕРИЛГАН ЖАВОБ”\nБир киши имом ҳузурларига ўз мушкулотини баён қилиш учун келиб, деди:\n- Мен аёлим гапирмагунича унга гапирмайман, деб қасам ичдим. Аёлим ҳам\nтоки ўзингиз сўзламагунингизча сўзлашмайман, деб қасам ичди. Бу масалага\nчора излаб сизнинг ҳузурингизга келдим. Нима қилишни буюрасиз?\n- Борингда, аёлингиз билан гаплашаверинг, ҳеч қандай чора лозим эмас сизларга, - дедилар имом.\nБундай ҳукмни эшитган Суфён Саврий:\n- Нимага асосланиб бундай ҳукмни чиқардингиз? – дея сўрадилар.\nИмом Аъзам сўзларини шундай изоҳладилар:\n- Аввал эр қасам ичган, унинг қасамидан сўнг аёли сўз бошлаб қасам ичган.\nБу ҳолатда эрнинг қасами ўрнига тушган, яъни аёл эрининг ичган\nқасамидан кейин гапириб қўйган. Шундай қилиб каффоротни лозим қиладиган\nҳолат содир бўлмаган.\nБу изоҳни эшитган Суфён Саврий ҳазратлари:\n- Илмда сиз эришган кашфлардан бизлар ғафлатдамиз – деб имомни мақтадилар.\nИмом Аъзам юксак ақл ва фаросат соҳиби эдилар. Бу зотга Аллоҳ таоло кўпгина яхшиликларни ато қилган эди.\nНабий (с.а.в) ўз ҳадисларида: “Аллоҳ кимга яхшиликни ирода қилса, уни динни\nтеран тушунадиган қилиб қўяди” – деб марҳамат қилганлар.\n“БИЗЛАРНИНГ ҚИЁСИМИЗ ҚУРЪОН ВА СУННАТ АСОСИДАДИР”\nБир дарсда “қиёс” мавзусида музокара ва мунозара этиларди. Бир киши туриб шундай деди:\n- Ҳаммадан олдин Иблис қиёс қилган эди. Аллоҳ таоло малоикаларга Одамга\nсажда қилинглар, деб буюрганда Иблис ўзнинг оловдан яратилганини,\nтупроқдан яратилган махлуқдан афзал эканлигини қиёс қилиб Аллоҳнинг\nамрига қарши чиқди.\nҲазрат Абу Ханифа унга қараб:\n- Эй Аллоҳнинг бандаси, ўринсиз сўзни сўзладингиз. Иблис Роббисининг амрига қарши\nчиқди. Биз эса Китоб ва Суннатга бир масалани мувофиқ келтириш учун\nқиёслаймиз. Худонинг амрига буйсуниш учун! – дедилар.\nУлкан илм соҳиби бўлмиш имом Абу Ханифа диний масалаларда ҳукм чиқаришда Қуръони\nкарим, Расулуллоҳнинг суннатлари, ижмоъ, қиёс ва саҳобаларнинг\nқавлларига таянар эдилар.\nИмом Абу Ханифа шундай дердилар:\n“Аллоҳга қасам ичиб айтаманки, ким бизни қиёсни ҳадисдан устун қўяди, деса,\nёлғон гапирибди ва бизга туҳмат қилибди. Ҳадис бўла туриб, қиёсга ўрин\nАбу Ханифа фақат ўз раъйи билан ҳукм чиқаради, деганлар катта хато қиладилар.\nФаридиддин Атторнинг “Тазкиратул авлиё” асарида Имом Аъзам хақларида айрим ривоятлар келтирилган.\nРивоятларда келишича, бир кеча имом тушларида ҳазрати Пайғамбар (с.а.в)\nсуннатларидан яхши кўрганларини тўплаб, бир-бир саралаб, танлар эдилар.\nБу тушларининг таъбирини Ибн Сийрин шогирдларидан сўрадилар. Айтилдики,\n“Илм ва амал бобида Пайғамбар суннатларини сақлаб, мухофаза этишда юксак\nДарҳақиқат Абу Ханифа ҳазратларини барча аҳли илмлар, бутун ислом уммати “Имом Аъзам” – “Улуғ имом” деб\nаташганлиги бежизга эмас.\nДовуд Тойи ҳазратлари ҳикоя қилишларича у зот йигирма йил Абу Ханифа ҳазратларига\nшогирд бўлдилар. Шу вақт давомида бирор марта имомнинг оёқларини узатиб\nўтирганларини кўрмаган эканлар. Бир куни хилватда у киши устозларига\n- Эй мусулмонларнинг имоми! Бу ер хилват экан, оёқларингизни узатиб, дам олсангиз нима бўлади?\nУ зот эса шундай жавоб бердилар:\n- Адаб Аллоҳ таоло учун мақбулдир.\nҲазрати Абу Ханифа нафақат илмда балки тақво ва ҳусни хулқда ҳам беназир зот\nбўлганлар. “Ҳаё иймондандир” ҳадисига эҳтимом билан амал қилганликлари\nяққол кўриниб турибди.\nБир куни имом ирмоқ ёқасида ўтириб олиб бир зарра миқдоридаги нажосатни тозалар эканлар, ногаҳон бир одам у кишига сўз қотди:\n- Эй имом! Нажосат дирҳам миқдорида бўлса, намозни бузмайди.\nИмом эса унга жавобан:\n- Албатта у – фатво, бу эса – тақводандир, - деб жавоб бердилар.\nБу муҳтарам зот шундай азимат билан амал қилар эдилар. У зотнинг чиқарган\nфатво ва ҳукмларида ҳам эҳтиётли жиҳатлари кўзга ташланади.\n“СОФ ТУШЛАР СОҲИБИ”\nИмом Аъзам ҳазратлари марҳамат қиладиларки: “Роббул иззатни тушимда тўқсон\nтўққиз марта кўрдим. Яна бир бор кўришим билан юз мартага етди”.\nАбу Ханифа ҳазратлари авлиёуллоҳлардан эдилар. Уламоларимиз\nтаъкидлайдиларки, мужтаҳид бўлиш учун аввало Аллоҳнинг дўсти бўлиш\nкерак. Олимда бу сифат мавжуд бўлса, ижтиҳод қуввати унга Аллоҳ таоло\nтомонидан ато этилади.\nУлуғ имомимиз ҳам шундай сифат соҳиби эдилар. Муболаға билан айтилган бўлсада айрим уламолар шундай нақлни келтиришган экан:\n“Эртага Исо алайҳиссалом ҳазратлари нозил бўлурлар. Абу Ҳанифа мазҳабига амал\nқилсалар керак. Чунончи, Хожа Муҳаммад Порсо қуддиса сирруҳу “Фусули\nситта” асарида шундай деганлар. У зотнинг (Имоми Аъзамнинг) улуғлигига\nмана шу кифоя қилурки, улул азм бўлган бу Пайғамбар унинг мазҳабига амал\nқиладилар. Бошқа юзлаб улуғлик ушбу улуғликка тенг ва баробар\nАлбатта бу нақл муболаға билан айтилган бўлсада, Абу Ханифа ҳазратларининг мазҳаблари тўғри ва мўътадил мазҳаб эканлиги\nтаъкидланади. Бу ҳам бўлса ислом умматининг у зотга бўлган ишончлари,\nчексиз эҳтиромлари натижасидир.\nҲар бир у зотга эргашувчи олим бўлсин, талаба бўлсин ёҳуд оддий мусулмон бўлсин ўзида фиқҳ илмини\nмужассам қилиш билан бир қаторда тақво ва парҳезкорликда ҳамда\nхулқу-одобда улуғ мазҳаббоши имомга иқтидо қилишлари лозимдир.\nРивоятлардан чиқарадиган хулосамиз шуки, улуғ имомнинг сийрати – Қуръон ва Суннатни\nмаҳкам ушлаган, мусулмонларга исломга қандай амал қилиш йўлларини таълим\nберган, ҳаёти давомида барчага ўрнак кўрсата олган, тақво ва ҳусни хулқ\nсоҳиби бўлган, ўзидан кейин ислом умматига улкан маънавий мерос\nқолдирган муҳтарам зот сифатида кўз ўнгимизда гавдаланади.\nЎрни келганда улуғ имомнинг ҳикматли панду-насиҳатларини келтиришни лозим топдик.\nҲазрат Абу Ханифа айтардилар: “Дунё учун илм ўрганувчи кишининг қалбига илм\nўрнашмайди ва ундан фойда олмайди, у илмнинг барокатини ҳам кўрмайди.\nИслом муҳофазаси ва уни ёйиш учун илм ўрганувчиларнинг илмларидан ўзлари\nҳам ўзгалар ҳам фойда топадилар”\n“Инсон билган нарсасини гапирса, зарар бўлмайди. Гуноҳ қатъий билмаганини гапиришдадир”.\n“”Вақти-соатидан олдин илмда бош бўлишни истовчи киши умрининг қолганини доимий хато билан кечиради”.\n“Фиқҳ аҳлининг ва фиқҳнинг қадрини билмаганлар мажлисида ўтириш инсонга оғирлик қилади”.\n“Агар уламолар бу дунёда ва охиратда авлиёи киромдан саналмайдиган бўлса, Аллоҳнинг валий қуллари бўлмас эди”.\n“Инсонларнинг энг билувчиси – инсонларнинг диндаги эҳтиёжларини энг яхши билувчи кишидир”\n“Мусибатларнинг энг каттаси – вақтни беҳуда ўтказмоқдир”.\n“Менинг сўзим Китоб ва Суннатга мувофиқ бўлса қабул қилинг, агар мухолиф бўлса қабул қилманг”.\n“Далилимни билмаган одамнинг менинг номимдан фатво бериши ҳалол бўлмайди”.\nҲазрат Абу Ханифа шоирнинг икки мисрасини тез-тез такрорлардилар:\n“На сафо узра тўла яшолдик, на Аллоҳ рози бўлажак амал қилолдик. Шунинг ўзи ғам чекмоққа кифоя”\nАллоҳ таоло фақиҳлар қуёши, олими раббоний Абу Ханифа Нўъмон ибн Собит\nҳазратларини Ўз раҳмати соясида қилсин! Аллоҳ бизларга ҳам улуғ\nмазҳаббоши имомимизга эргашган ҳолда Китоб ва Суннатга оғишмай амал\nқилиш неъматини зиёда айласин!\nУмиджон Турсинов, Наманган вилояти


Гаровдаги уй эгасида қоладиган бўлди…\nБюронинг Яшнабод тумани бўлими иш юритувида Фуқаролик ишлари бўйича Миробод туманлараро судининг 04.02.2020 йилдаги ҳал қилув қарори асосида берилган 2-1002-1921/33514-сонли ижро варақасига кўра, қарздорлар М.Ф. ва С.Х.дан ундирувчи АТИБ “Ипотека банк” фойдасига жами 138.812.950 сўм ундириш ҳақидаги ижро ҳужжати мавжуд.\nМазкур ундирув эса 26.02.2020 йилда қўзғатилган 101120008163-сонли ижро ҳужжати 16.01.2019 йилдаги ипотека шартномасига кўра, гаровдаги Тошкент шаҳар Яшнобод тумани, Паркент кўчасида жойлашган баҳоси 171.963.750 сўм қилиб белгиланган уйга қаратилган.\nБўлим давлат ижрочиси Х.Қосимов томонидан қарздорларга нисабатн ижро ҳужжати талабини ихтиёрий бажариш учун 15 кунлик муддат берилган. Бундан ташқари, давлат ижрочиси томонидан юқоридаги қарздорга тегишли бўлган хонадон белгиланган тартибда кўздан кечирилиб, банд солинган. Лекин ундирувчи АТИБ “Ипотека банк”нинг 11.06.2020 йилдаги хатига кўра, қарздор ва ундирувчи ўзаро келишувига асосан Ўзбекистон Республикасининг “Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида”ги Қонунининг 40-моддаси 1-қисмига асосан тамомланди.


ИнтерФУТБОЛ :: Футбол қайтмоқда: Бугун «Боруссия Д»-«Шальке-04» ва «Лейпциг»-«Фрайбург» учрашувларини кузатамиз...\nФутбол қайтмоқда: Бугун «Боруссия Д»-«Шальке-04» ва «Лейпциг»-«Фрайбург» учрашувларини кузатамиз...\nФутболсиз ўтган икки ойдан сўнг Германия Бундеслигаси Европа топ-5 лигалари орасида биринчи бўлиб мавсумни қайта бошлайди. 16 май, шанба кунидан чемпионатнинг 26-турига старт берилади. Учрашувларнинг барчаси томошабинларсиз ўтади. Футболчилар, мураббийлар, ходимлар ва ҳакамлар қатъий қоидаларга риоя қилишга мажбур бўлади.\n«Боруссия Д» — «Шальке-04»\nРур дербиси турнинг марказий ўйини сифатида эътироф этилмоқда. Жамоаларнинг мусобақа жадвалидаги ўрнига қарамасдан, мазкур дерби ўзининг кескинлиги ва курашларга бойлиги билан ажралиб туради.\n«Боруссия» Бундеслига иккинчи даврасидаги саккиз ўйиннинг еттитасида ғалабага эришди. «Шалк-04» эса лигада кетма-кет етти ўйиндан буён ғалаба нималигини билмай келмоқда — уч дуранг, тўрт мағлубият. Дортмундликлар «Шальке-04»га қарши сўнгги 29 уй учрашувининг фақатгина биттасида мағлуб бўлган, ўтган мавсум гелзенкирхенликлар «Сигнал Идуна Парк»да 4:2 ҳисобидаги ғалабани қўлга киритганди. «Шальке-04» 2020 йилни қониқарли бошлай олмади, жамоа жорий йилда умумий миқдорда 4 та гол уришга эришган. Солиштириш учун 2020 йилда «Боруссия» ҳужумчилари Эрлинг Ҳоланд 9 та ва Жейдон Санчо 5 та гол уришга муваффақ бўлди.\n«Буқалар» иккинчи даврани кўнгилдагидек ўтказа олмаяпти. Жамоа Бунделигадаги сўнгги олти ўйиннинг фақат иккитасида ғалаба қозонди, қолган тўрттасида эса дуранг натижа қайд этилди. Биринчи даврада сермаҳсуллик кўрсатган Тимо Вернер ҳам сўнгги ўйинларда мунтазам гол урмай қўйганди. «Фрайбург» эса 25-турдан сўнг 36 очко тўплаган ҳолда сўнгги етти йил ичидаги энг яхши натижасини қайд этди. Шунингдек, жамоа стандарт вазиятлардан унумли фойдаланиш бўйича яхши статистикага эга. Бундеслигадаги сўнгги 14 голнинг ўнтаси стандарт вазиятдан сўнг киритилган.\n«Айнтрахт» — «Боруссия М»\nЎтган мавсумни кўтаринки руҳда ўтказган «Айнтрахт»нинг жорий мавсумда омади юришмаяпти. Мюнхенгладбахликлар эса аксинча чемпионлик учун кураш олиб бормоқда, жамоани пешқадамдан олти очко, иккинчи ўриндан эса икки очко ажратиб турибди. Ўтган мавсумда жамоалар бир очко фарқ билан мусобақа жадвалидан ўрин олганди, ҳозирда очколар орасидаги фарқ 21 тага етган.\n«Боруссия М» сафардаги сўнгги учта ўйинда мағлубиятга учрамади. Шунингдек, жамоа кетма-кет учта ўйиндан буён Бундеслига доирасида франкфуртликларга ютқазмай келмоқда. Ўз навбатида гладбахликлар «Айнтрахт» учун қулай рақиб ҳисобланди. Жамоа Бундеслигада жами 34 бор «Боруссия М»ни таслим этган, «бургутлар» фақатгина «Вердер»ни бундан кўп мағлубиятга учратган (35 марта).\nМусобақа пешқадами «Бавария» Берлинга сафар қилади ва лига дебютанти билан куч синашади. Мюнхенликлар Бундеслиганинг сўнгги 11 туридан бери мағлубият нималигини билмай келмоқда, мазкур серияда жамоа фақатгина бир бор дуранг ўйнади. Бироқ «Бавария»да пойтахт клублари билан боғлиқ нохуш анъана бор: жамоа Бундеслига тарихидаги сафар ўйинларида фақатгина учта клубни таслим эта олмаган, уларнинг иккитаси Берлин жамоалари ҳисобланади.\n16 май, шанба\n«Боруссия Д» — «Шальке-04» 18:30 «Лейпциг» — «Фрайбург» 18:30 «Ҳоффенҳайм» — «Ҳерта» 18:30 «Фортуна» — «Падерборн» 18:30 «Аугсбург» — «Вольфсбург» 18:30 «Айнтрахт» — «Боруссия М» 21:30\n17 май, якшанба\n«Кёльн» — «Майнц» 18:30 «Унион» — «Бавария» 21:00\n18 май, душанба\n«Вердер» — «Байер» 23:30


Huawei смартфонларининг Terashop.uz’даги нархлари (2019 йил 28 февраль) – акцияси ҳам бор! - Terabayt.Uz\nHuawei смартфонларининг Terashop.uz’даги нархлари (2019 йил 28 февраль) – акцияси ҳам бор!\nКейинги йилларда смартфонсозликда Apple ва Samsung даражасига чиқиб олган хитойлик техногигант – Huawei брендининг маҳсулотлари Ўзбекистонда ҳам оммалашган. Шуни ҳисобга олиб, бугун унинг айрим смартфонлари нархлари билан таништирмоқдамиз. Уларнинг барчасига бир йиллик муддатли расмий кафолат берилади ва Ўзбекистон бўйлаб барча вилоятлар марказларига етказиб бериш бепул!\nHuawei Honor 6A 16GB, Grey – 825 000 сўм – Сотиб олиш\nHuawei Y5 Prime Gold – 899 000 сўм – Сотиб олиш\nHuawei Y5 Prime Black – 899 000 сўм – Сотиб олиш\nHuawei Y6 Prime Black – 1 026 000 сўм – Сотиб олиш\nHuawei Y6 Prime Gold – 1 026 000 сўм – Сотиб олиш\nHuawei P Smart 32GB, Black – 1 399 000 сўм – Сотиб олиш\nHuawei P Smart 2019 32 GB, Black – 1 739 000 сўм – Сотиб олиш\nHuawei P Smart 2019 32 GB, Blue – 1 739 000 сўм – Сотиб олиш\nHuawei P Smart 2019 64GB, Blue – 1 959 000 сўм – Сотиб олиш\nHuawei P20 Lite 64GB, Blue – 1 970 000 сўм – Сотиб олиш\nHuawei P20 Lite, 64GB, Black – 1 970 000 сўм – Сотиб олиш\nHuawei P20 128GB, Black – 3 989 000 сўм – Сотиб олиш\nHuawei P20 128GB, Blue – 3 989 000 сўм – Сотиб олиш\nHuawei P20 Pro Twilight – 5 299 000 сўм – Сотиб олиш\nЎҚИНГ: Huawei «ҳар жиҳатдан энг зўр» Mate X буклама смартфонини тақдим этди! Айниқса, нархи... (+«жонли» видео)\nЎҚИНГ: Huawei P Smart 2019 қандай смартфон: таҳлил ва тавсиф\n#Huawei #Android смартфон #нархлар #Huawei P20 Pro #Aksiyalar


Ўзбекистон: ишcизлик бўйича маҳкама жараёни яна кечиктирилди - BBC O'zbek\nЎзбекистон: ишcизлик бўйича маҳкама жараёни яна кечиктирилди\nImage caption Ўзбекистонда расман ишсизлик 5 фоиз атрофида\nТошкентнинг Шайхонтоҳур туманлараро маҳкамасида кўриб чиқилиши кутилаётган ишсизлик бўйича даъво аризаси тўртинчи марта кечиктирилган.\nСабаб жавобгар - Олмазор туман Бандлик хизмати вакилларининг 13 июн кунига белгиланган суд жараёнига келмагани бўлган.\nДаъвогар Абдураззоқ Содиқовнинг Би-би-сига айтишича, маҳкама "Бандликка кўмаклашиш маркази"ни маъмурий жавобгарлик борасида огоҳлантирган.\nДаъво аризаси юзасидан маҳкама жараёни 21 июн кунига қолдирилган.\nОлмазор туманидаги "Бешқўрғон" маҳалласи фаоли Абдураззоқ Содиқов Бандликка кўмаклашиш маркази раҳбариятини ишсиз фуқароларни рўйхатга олишдан бош тортиш ва ишсизликка доир статистик маълумотларни қалбакилаштиришда айблаб, маҳкамага мурожаат этган.\n'Ҳамма ишсиз бўлса...'\n47 ёшли Абдураззоқ Содиқов 2012 йил декабрига қадар Мирзо Улуғбек номидаги Миллий Университетнинг Ботаника боғида боғбон ва қоровул бўлиб ишлаб келган.\nШу йилнинг 31 декабрида ишсиз сифатида рўйхатга олишни сўраб, мурожаат этган фуқарога Олмазор туман "Бандлик маркази" ходимлари "ҳамма ишсиз бўлса, ҳаммани рўйхатга олишимиз керакми?" дея рад жавоби беришганини айтади Абдураззоқ Содиқов.\nImage caption Абдураззоқ Содиқов маҳкама орқали Ўзбекистондаги ишсизликка эътибор қаратмоқчи\nУнинг сўзларига кўра, фақат туман прокурорига шикоятидан кейингина ишсиз сифатида рўйхатга олинган.\n"Иш излаб, уч-тўрт жойга бордим, олишмади. Ҳар гал "Бандлик маркази"га қайтиб бориб, ишга олишмаганини айтдим. Қонун бўйича бир ойдан кейин нафақа тўлашни бошлашлари керак. Ишсиз фуқаро 25 ҳафта давомида нафақа олиш ҳаққига эга. Аммо менга бир тийин ҳам тўлашмади", - дейди у.\nДаъвогарнинг айтишича, у Президент девонига шикоят қилиши ортидан Бандлик маркази Меҳнат ва аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш вазирлигига "фуқаро Абдураззоқ Содиқовга ишсизлик нафақаси тўланаётгани" ҳақидаги ҳисоботни тақдим этган.\nШундан сўнг Абдураззоқ Содиқов "Бандлик маркази" раҳбариятини ўзи ва бошқа ишсиз фуқаролар ҳақидаги маълумотларни қалбакилаштиришда айблаб, маҳкамага берган.\nШу йил мартида "Бандлик маркази" раҳбари ва унинг муовини лавозимдан четлатилган.\nАбдураззоқ Содиқов бунинг ўз шикоятлари билан алоқаси бор ёки йўқлигини билмайди.\nАммо у "Бандликка кўмаклашиш маркази"ни маҳкамага тортиш фикрида қатъий.\nШу йўл билан у Ўзбекистондаги ишсизлик муаммосига эътибор қаратмоқчи.\nImage caption Маҳкама "Бандлик маркази"ни маъмурий жавобгарлик тўғрисида огоҳлантирган\nМаҳалла фаолининг айтишича, мажлисларда ҳокимият вакиллари Тошкент шаҳрининг ўзида ишсизлик 40 фоизни ташкил этиши ҳақида гапиришади, аммо бу рақамлар ҳеч қаерда эълон қилинмайди.\n"Аҳвол жуда ёмон. Ҳукумат одамларнинг кўчага чиқишларини истамаса, бирон чора кўриши керак", - дейди Абдураззоқ Содиқов.\nБиргина менинг маҳалламда камида 50 нафар ишсиз бор. Агар Тошкентда аҳвол шундай бўлса, вилоятлардаги аҳволни тасаввур қилаверинг", - дейди у.\nОлмазор туман "Бандликка кўмаклашиш маркази" раиси вазифасини бажарувчи Миродил Йўлдошев Би-би-си билан суҳбатда Абдураззоқ Содиқовнинг даъволарини рад этди.\nУнинг айтишича, фуқаро Содиқовга иш таклиф қилинган, аммо у "бирон ишнинг бошини тутишни истамайди".\n"Биз қанча иш таклиф қилдик, истамади, ўзи тўполончи одам", - деб айтди мулозим.\nЖаноб Йўлдошев "Бандлик маркази" фуқароларни ишсиз сифатида рўйхатга олишни асоссиз рад этаётгани ҳақидаги даъволарни ҳам инкор қилади.\nАйни пайтда у Би-би-сига Олмазор туманида қанча ишсиз борлиги ҳақида маълумот беришдан бош тортди.\nМулозим шунингдек, "Бандлик маркази" жаноб Содиқовнинг даъво аризаси юзасидан маҳкамада жавоб беришга тайёрлиги ва 21 июн кунига белгиланган суд мажлисига ўз юристини юборишини маълум қилди.\nАйни пайтда у нима учун суднинг олдинги мажлисларини эътиборсиз қолдирганликлари ҳақида саволга жавоб бермади.\nЎзбекистонда ишсизлик даражаси расман 5% атрофида.\nАммо аслида ишсизлик ўта юқори экани айтилади.\nҲар йили юз минглаб ўзбекистонликлар Россия ва Қозоғистонга иш излаб боришади.\nШу йил бошида Президент Ислом Каримов биринчи марта мамлакатда ишсизлик муаммоси мавжудлигини эътироф этган.\n18 январ куни ўтган ҳукумат йиғинида жаноб Каримовиқтисодий ўсишга доир кўплаб рақамларни келтириш билан бирга, жойларда ёшларнинг иш тополмай, сарсон бўлаётганликлари ва меҳнат муҳожирлигини эътироф этган.\nУ коллежларни битираётган ёшларнинг ишсиз қолиб кетаётганини айтган.\nМосквада ўлдирилган ўзбекистонлик меҳнат муҳожирининг тақдирига ҳам тўхталган жаноб Каримов "Нима учун у Россияга борган?. Нима, бу одам ўз уйида Москвадаги фаррош топган пулни тополмайдими?", дея савол қўйган.\nАйни пайтда у ишсизлик муаммоси билан шуғулланишни Меҳнат вазирлигига эмас, балки Бош Прокуратура ва Ички ишлар вазирлигига топширган.\nКузатувчиларга кўра, Президентнинг баёнотидан буён ўтган вақт мобайнида мамлакатда ишсизлик билан боғлиқ вазият яхши томонга ўзгармаган.


“Бақара” сурасининг 28-29-оятлари тафсири\nҚандай қилиб Аллоҳга куфр келтирасизлар? Ҳолбуки, ўлик эдингиз, У сизни тирилтирди, сўнгра сизни ўлдирадир ва яна тирилтирадир,кейин сизлар Унга қайтариласизлар.\nУшбу оятда кофирлик нақадар ёмон нарса экани очиқ-ойдин далиллар билан исбот қилинмоқдаки, заррача ақли бўлган одам бу далиллардан сўнг мўмин бўлмай иложи йўқ. Ҳар бир инсон ўйлаб кўрса, бир вақтлар жонсиз эди, унда ҳаётнинг асари йўқ эди, ўлик ҳукмида эди. Бир вақт келиб, унда жон пайдо бўлди, ҳаёт асари кирди. Хўш, бу жонни унга ким берди? Жавоб битта: унга жонни Аллоҳ берди. Аллоҳ берган жон билан тирик туриб, Аллоҳни қандай инкор этасан? Қандай қилиб Унга куфр келтирасан?!\nБалки инсон унга жон қаердан келганини ўйлашга кўп ҳам рағбат қилмас, лекин оятда эсга солинаётган ишга – “сўнгра сизни ўлдирадир”га тан бермай илож йўқ. Дунёнинг энг ақллисиман, деган кофир ҳам ўлим олдида ноилождир. У абадий яшаб қолмаслигини билади, ўлимга бош эгади. Хўш, барибир бир кун келиб, Аллоҳ жонингни олар экан, қандай қилиб У Зотни инкор этасан, қандай қилиб Унга куфр келтирасан?!\nСўнгра Аллоҳ яна инсонни қайта тирилтиради. Бу иш қиёмат кунида амалга оширилади. Кофирлар бу босқичга ишонмай, тортишадилар. Лекин ҳужжат-далиллар уларнинг бу қайсарликлари ҳам беҳуда эканини кўрсатади. Жумладан, инсонни йўқдан бор қилиб, жон ато этган Аллоҳ учун барчанинг жонини яна ўзига қайтариш жуда ҳам осондир. Шундай экан, қандай қилиб улар Аллоҳни инкор этадилар, Унга куфр келтирадилар?!\n“…кейин сизлар Унга қайтариласизлар”, – дейилади.\nАллоҳга қайтиш ҳақ экан, қандай қилиб улар Аллоҳни инкор этадилар, Унга куфр келтирадилар?!\n“Ва У ҳар бир нарсани ўта билувчидир”, дея таъкидланмоқда. Ҳақиқатан шундай. У кофирларнинг ишларини ҳам билиб турибди. Улар У Зотдан қўрқмайдиларми?! Нималарига ёки кимларига ишониб, Аллоҳни инкор этадилар ва Унга куфр келтирадилар?!\nКиритилган вақти: 26/09/2019 15:25; Кўрилганлиги: 507\nМатериал манзили: http://www.sammuslim.uz/islam/ayahs/baqara-surasining-28-29-oyati-tafsiri\nЧоп этилган вақт: 20/09/2020 03:32


Донли экинларни ўғитлаш – Tadbirkor-Fermer\nДонли экинларни ўғитлаш\nДонли экинлар – улардан дон олиш учун етиштирилиб, инсонлар учун зарур бўлган нон маҳсулотлари тайёрланади. Унинг сомони ва бошқа қолдиқлари чорва моллари учун ем-хашак ҳисобланади.\nРеспубликамизда 1,23 млн гектар майдонган ғалла дон экинлари экилиб дехқончилик қилинади. Ҳосилдорлик суғориладиган шароитларда 44-65 с/га, Тошкент, Жизза, Самарқанд, Қашқадарё, Сурхондарё вилоятларида 700 минг гектарга яқин лалми ҳайдаладиган майдон бўлиб, ўртача ҳосилдорлиги 8-23 с/га ни ташкил этади.\nДонли экинларни таркибини асосини азотсиз бирикмалар, яъни 2/3 қисми крахмал ва кам миқдорда эрийдиган қанд моддалари ташкил этади. Азотли бирикмалардан дон экинлари учун энг муҳими бу оқсилдир. Жанубий раёнларда етиштирилган қаттиқ буғдой таркибидаги оқсил миқдори 24 фоизгача етади. Оқсиллардан энг муҳими – бу сувда эримайдиган глютенин ва глиадин бўлиб, улар клейковинани асосини ташкил этади. Бу нон маҳсулотлари тайёрлашда жуда муҳимдир.\nҚишлоқ хўжалигини ривожлантиришни асосий тармоғи – бу дон етиштириш ва халқимизни дон маҳсулотларига бўлган эҳтиёжини қондиришдир. Дон ишлаб чиқаришни кўпайтириш – бу қишлоқ хўжалигини барча тармоқларини ривожланишини таъминлайди. Дон етиштиришни ортиши билан инсонларни яшаш тарзи ва бу маҳсулотга бўлган талаби қондирилади. Шунинг учун ҳам мустақил Республикамиз Президенти И.А.Каримов ўзининг бир қатор асарларида ўзбекистон ўзини-ўзи дон билан таъминлаши жуда муҳим масала эканлигини кўрсатиб ўтган.\nБунинг учун донли экинлар ҳосилдорлигини ошириш, маҳсулот сифатини яхшилашда, барча агротехник ишлар билан бир қаторда ушбу экинларни ўғитлаш тизимини яхши йўлга қўйиши зарур.\nДонли экинлар учун умумий бўлган хусусиятлардан бири, бу уларнинг илдиз тизимининг попуксимонлиги бўлиб, у ён-атрофга 80-150 см кенгликда ва 150-200 см чуқурликда жойлашади.\nДонли экинлар бир-бирига биологик жиҳатдан ўхшаш бўлсада кузги дон экини ўзининг ўсув даври узоқлиги билан яъни, озиқ моддаларни узоқ вақт ўзлаштирилиши билан ажралиб туради. Чунки, кузнинг бошланишидан кейинги йилнинг май-июн ойларигача давом этади. Кузги дон экинлари тўла қишки ва бахорги тупроқ намлигидан фойдаланилади. Кузги жавдар ва буғдой бошқа дон экинларига нисбатан биологик жиҳатдан озиқ моддаларга – ўғитларга талабчандир. Кузги дон экинлари кузда кўп миқдорда фосфорли ва калийли ўғитга талаби ошади. Кучли тўпланиш даражаси ва илдиз тизимини ҳосил қилиб ўсимликда углеводларни тўплаб совуққа чидамлигини оширади. Тупроқ, ҳаво исиши билан ўсимликнинг азотга бўлган талаби оша боради. Кузда ортиқча берилган азот ўсимликни совуққа чидамлигини пасайтиради. Кўп ҳолатда қишки-баҳорги даврда ўсимлик совуқдан зарарланишига ҳосили пасайишига олиб келади. Кузги буғдой, арпа жавдарга нисбатан совуққа чидамли ҳисобланади. Кузги жавдар тупроқ ва ўғит таркибидан фосфаридларни, калий озиқасини кучли истеъмол қилади. Кам унумдор тупроқда ҳам ўса олади. Бу экин учун енгил қумоқ, қумлоқ механиқ таркибли тупроқларга экиш яхши натижа беради.\nДонли экинларни ўғитлаш тизимини тузишда уларниинг ривожланиш даврларини ва ҳар\nбир даврда ўсимликни озиқ моддаларга бўлган талабини билиш жуда муҳим ҳисобланади.\n1. Донли экинларда қўйидаги ривожланиш даврларини фарқлаш мумкин:\n2. Уруғни униб чиқиши ва майса ҳосил бўлиш даври;\n3. Илдиз отиши ва ўсимликни шаклланиш даври;\n4. Найча ҳосил қилиш даври;\n5. Бошоқланиш даври;\n6. Гуллаш даври;\nДонни шаклланиши ва пишиши (сут, мум ва тўлиқ).\nЎсимликни ривожланиш даврларини билган ҳолда унинг бутун ўсув даврида озиқ моддаларга бўлган талабини қондириш имконияти пайдо бўлади.\n2. Донли экинлар 2 гуруҳга – кузги ва баҳорги донли экинларга ажратилади. Кузги донли экинлар (буғдой, жавдар, арпа). Ушбу экинларга хос хусусиятлардан бири, – бу улар қишлаб кейинги йилда ҳосил беради.\nКузги донли экинлар умуман юқори ҳосилдорликка эга ва ўғитларга жуда талабчандир.\nКузги буғдой тупроқ унумдорлигига жуда талабчан бўлиб, тупроқ эритмасини пҳ муҳити нейтралга яқин ва нейтрал бўлганда яхши ривожланиб юқори ҳосил беради. Ўтмишдаш экинга жуда талабчан. Паст ҳароратга чидамсиз. Тупроқдаги қийин эрийдиган бирикмаларни кам ўзлаштиради. Кузги буғдой 10 с дон ва шунга мос келадиган сомон билан ўртача 35 кг азот, 12 кг фосфор ва 26 кг калийни ўзлаштириб кетади ёки 25 с дон ва 60 с сомон шакллантириши учун 105 кг азот, 35 кг фосфор ва 70 кг калий сарфлайди.\nКузги буғдой тўпланиши давригача озиқ моддаларини унчалик кўп талаб қилмайди, лекин уларнинг, айниқса фосфорнинг танқислигига жуда сезгир. Найчалашдан бошоқ тортишгача ўтадиган даврда ва гуллаш олдидан озиқ моддаларни кўп миқдорда талаб қилади (жадвал). Уруғ униб чиққандан токи ниҳоллар қишлашга киргунча энг масъулиятли давр ҳисобланиб, бу даврда тупроқда етарли миқдорда озиқ моддалар бўлишини тақоза этади.\nКУЗГИ БУҒДОЙНИ ОЗИҚ МОДДАЛАРГА ТАЛАБИ, ФОИЗ\n(ЭНГ ЮҚОРИ ТАЛАБГА НИСБАТАН ФОИЗ)\nЎсув даври Азот Фосфор Калий\nКузда ва эрта баҳорда 47 30 48\nБошоқланиш 71 68 88\nГуллаш 97 100 100\nТўлиқ пишиш 100 93 100\nКузги буғдойни яхши ўсиб ривожланиши, қишлаши учун кузда фосфорли-калийли ўғитларни кўпроқ, азотли ўғитларни эса камроқ қўллаш керак. Кузги буғдойни асосий ўғитлаш кўп жиҳатдан ўтмишдош экин турига, ўғитмеёри ва тупроқунумдорлигига боғлиқ. Ушбу экин эрта баҳордан жадал ўса бошлайди. Шу боис уларнинг азотли ўғитларга бўлган талаби бу даврда кучаяди, маълумки, эрта баҳорда тупроқда азотнинг минерал шаклдаги бирикмалари жуда кам бўлади, чунки кузги-кишки даврларда тупроқҳарорати паст бўлганлиги сабабли аммонификатсия ва нитрификатсия жараёнлари суст кетади, мавжуд нитратлар ювилиб ва денитрификатсияланиб кетганлиги сабабли ўсимлик илдизлари ўсган қатламда деярли қолмайди. Фосфорли-калийли ўғитлар билан қўшимча озиқлантиришнинг самараси уларни кузги шудгор остига қўллагандагига нисбатан жуда кам бўлади.\nКузги буғдой маҳаллий ўғитларга жуда талабчан бўлиб, ҳар бир гектар ҳисобига 20 т гўнг қўлланилганда олинадиган қўшимча дон ҳосили 3-6 центнерни ташкил этади.\nМинерал ўғитларни кузги буғдой ҳосилига таъсири кўпинча тупроқ-иқлим шароитига боғлиқ бўлади. Фосфорли ва калийли ўғитларни шудгор остига ёки тасма усулида ўғитлашга мослаштирилган СЗ-3,6 ва СЗС-2,1 сеялкалари билан қўллаш керак. Фақат кам миқдордаги фосфорни (10-15 кг) қатор ораларига бериш учун сақлаб қолиш керак. Фосфор ва калий ўғитларини тўғри миқдорини танлаш, ўсимликда кўплаб қанд моддаларини тўплашни таъминлайди, бу эса ўсимликни совуққа чидамлигини ошириб, уларни ётиб қолишдан сақлайди.\nАзотли ўғитлар самародорлиги тупроқунумдорлиги паст бўлган ерларда юқори бўлади. Асосий ўғитлашда азотли ўғитлар плуг остига, култиваторлар билан берилади. Кузда берилган ортиқча миқдордаги азот ўсимликда қанд моддалари тўпланишини камайтириб юборади ва ўсимлик қишдан яхши чикмайди. Аксинча, азот етишмаслиги ҳам ўсимликка салий таъсир кўрсатади. Шунинг учун ҳам кузги буғдойни экишдан олдин тавсия этилган азот миқдорини 1/3 қисми берилиши керак. Лекин, бунда ҳар бир гектар ҳисобига бериладиган азот миқдори 60-70 кг дан ошиб кетамаслиги керак.\nАзотли ўғитлар меёрини белгилашда режалаштирилган ҳосил миқдорини, ўсимликда кузда тўпланадиган азот миқдорини, ўтмишдош экин турини ва уни ўғитланганлигини билиш зарур.\nҚатор ораларига ўғит бериш – бу муҳим агрокимёвий тадбир бўлиб, бунда асосий рол фосфор, камроқ азотга таълуқли, калийнинг таъсири сезилмайди. Ҳатор ораларига бериладиган озиқ элемент миқдори Н10Р10 комплекс ўғитҳолида берилади. Бу даврда юқори меёрда азот ва калий қўлланилса уруғларни униб чиқиши камайиб кетади (тузлар концентрацияси ошиб кетиши натижасида).\nТурли тупроқ-иқлим шароитида кузги буғдойни эрта баҳорда азотли озиқлантириш юқори самара бериши аниқланган. Фосфор ва калий самарасиз ҳисобланади. Азотли озиқлантириш самарадорлиги шимолдан жанубга қараб камайиб боради. Умуман, кузги буғдойни баҳорда 30 кг/га азот билан озиқлантириш, ўртача 3-5 с/га қўшимча ҳосил олишни таъминлайди.\nКузги донли экинларни озиқлантиришда НҲ4НО3, СО(НҲ2)2, (НҲ4)2СО4, ишлатилади. Энг самаралиси НҲ4НО3.\nКузги буғдойни ҳар хил навлари озиқ элементларига турлича талабчан бўлади. Бу унинг ҳосилдорлигига ва пояларини ётиб қолишга чидамлигига боғлиқ. Юқори ҳосилли навлар озиқ моддага кўплаб талабчан бўлади.\nЎғитларни қўллашни тўғри тизимини жорий этиш, нафақат кузги буғдой ҳосилдорлигини оширади, балким уни сифатини ҳам яхшилайди.\nДон сифатига ўсимликни гуллаш ёки сут пишиш даврларида илдиздан ташқари азотли озиқлантириш яхши самара беради. Бунда ҳосилдорлик сезиларли ошмайди, лекин дон таркибидаги оқсил 0,5-2,0 фоизга ортади. Илдиздан ташқари озиқлантиришда мочевинани қўллаш яхши самара беради. Бу вақтда илдиздан ташқари сепиладиган эритма концентрацияси 20-30 ёки 40-фоизли бўлиши керак.\nСуғорилиб деҳқончилик қилинадиган ерларда кузги буғдой етиштириш, ерлар шудгорлангандан кейин нам тўпловчи суғориш билан бошланади. Ушбу агротехник жараён таъсирида ҳосилдорлик 1,5-2 марта ортади. Кейинги ривожланиш даврларида 2-3 марта суғориш ўтказилади.\nСуғорилиб кузги буғдой эқиладиган ерларда гектарига 15-20 т. Гўнг ўтмишдош экин остига берилади. Фосфорли ва калийли ўғитлар ҳам кузги шудгорлашдан олдин берилади. Фосфорли ўғитларни кам миқдори 10-15 кг/га қатор ораларига бериш учун олиб колинади. Азотли ўғитларни 1/3 миқдори экишдан олдин, асосий қисми баҳорги озиқлантиришда, фақат 30-40 килограмми илдиздан ташқари озиқлантиришда берилади.\nСуғорилиб деҳқончилик қилинадиган шароитларда кузги буғдойга қўлланиладиган ўғитларнинг самарадорлиги янада юқори бўлади. Карбонатли тупроқларда азотли, фосфорли ва калийли ўғитларни ўртача меёрда қўллаш гектаридан 4-7,0 центнергача қўшимча ҳосил етиштиришни таъминлайди. Бундай ерларда қўлланиладиган ҳар бир кг нпк ҳисобига 7-8 кг дон етиштирилади. Суғориладиган шароитларда донли экинлардан юқори ҳосил етиштиришда биринчи ўринда азот, ундан кейин фосфор туради. Кузги буғдойнинг турли навларига минерал ўғитлар турлича таъсир қилади Муқобил ўғит меёри берилганда буғдойнинг барг юзаси,ва ҳосилдорлик турлича бўлади.\nМинерал ўғит меёрларини кузги буғдой ҳосилдорлиги ва барг юзасига таъсири, с\_га , м² (Ж..Б.Худойқулов маълумоти ,ТДАУ)\nНАВ Ўғитлаш мэъёри БАРГ ЮЗАСИ Ҳосиллҳдорлик с\_га\nкг\_га 1та ўсимликдаги ,см2 1 м2 даги,м2 1га даги, м2\_гa\nСанзар -8 N 50P 50К25 305,1 5,38 53,7 56,5\nN 50P 50К25 300,0 5,54 55,4 59,0\nN 100P 75К50 368,5 6,22 62,2 63,1\nАвесто N 50P 50К25 335,0 5,31 53,1 57,1\nN 50P 50К25 344,1 5,83 58,3 60,5\nN 100P 75К50 355,5 6,11 61,1 65,3\nТурон N 50P 50К25 370,5 6,.15 61,5 65,9\nN 50P 50К25 402,5 7,09 70,9 72,8\nN 100P 75К50 375,4 6,80 68,0 70,1\nКузги буғдой экинига бериладиган ўгит меёрлари турли усулларда берилганда олинадиган ҳосилдорлик турлича бўлади.\nЎғит меъёри ва бериш усулининг буғдой дони таркибидаги клейкавина ва макаронлик хусусиятига таъсири\nВариант 1983 й 1984 й 1985 й 1986 й 1988 й Ўртача Макаронлик хусусияти ва клейковина, гр\nЎғитсиз 30,9 30,9 30,5 31,2 35,2 31,7 +0,52\nN 60 P60 K60 сочма 29,8 34,3 30,7 32,0 34,5 32,2 -0,74\nN60 P60 K60 локал 31,0 35,7 28,1 31,2 31,9 31,6 +0,01\nN30 озиқлантиришда 34,1 32,2 29,7 33,1 38,0 33,4 -0,45\nN60P60K60 сочма+N30 озиқлантиришда 34,4 35,0 29,9 33,5 38,7 34,4 -0,65\nN60P60K60 локал+N30 озиқлантиришда 35,1 34,9 30,6 32,8 33,2 33,3 -0,06\nСуғориладиган тупроқларда донли экинларнинг калийга бўлган талаби, асосан тупроқдаги калий заҳираси ҳисобига қондирилади. Лекин, кузги буғдойдан имкон қадар юқори ҳосил етиштириш учун азот ва фосфор билан бир қаторда калийли ўғитларни қўллашга ҳам эҳтиёж сезилади.\nСамарқанд қишлоқ хўжалик институт олимлари Н.Ҳалилов ва П.Бобомирзаевлар суғориладиган типик бўз тупроқлар шароитида турли азотли ўғит меёрларининг қаттиқ буғдой технологик кўрсаткичларига таъсири ўрганилмоқда.\nҚаттиқ буғдой дон ҳосили ва сифатига азотли ўғит меёрларининг таъсири\n(Истиқлол нави, 2004-2005 йил маълумоти)\n№ Вариантлар Дон хосили, гa/с 1000 та дон вазни Шишасимонлиги, % Натура оғирлиги г/l Дондаги оқсил миқдори, % 1 гектардан оқсил чиқиши, гa/с Дондаги клейка-вина миқдори, % Бир гектардан клей-кавина чиқиши гa/с\n1 P90K фон назорат 35 45 73 290 13,5 4,72 27 9,45\n2. Фон+N60 40,9 45,3 80 792 14,1 5,76 29 17,86\n3 Фон+N90 44,3 44,1 82 789 14,5 6,42 20 13,29\n4 Фон+N120 50,1 43,0 84 786 14,9 7,46 31 15,53\n5 Фон+N150 55,2 42,3 85 783 15,4 80,0 31 17,66\n6 St Фон+N180 59,5 42,0 88 780 15,8 9,40 33 19,63\n7 Фон+N210 60,2 41,5 89 779 16,2 9,75 34 20,46\n8 Фон+N240 58 41,1 90 777 16,2 9,33 34 19,72\nБошқа кузги донли экинлар қатори кузги жавдар ва арпани ҳам илдиз тизими попуксимондир. Жавдар асосан кузда барча пояларини ҳосил қилса, арпада эса кузда ва баҳорда поялар тўлиқ шаклланиб бўлади. Кузги жавдар ва арпа тупроқунумдорлигига жуда талабчан эмас. Ушбу экинларни механикавий таркиби енгил тупроқларда, ҳатто пҳ муҳити бирмунча нордон бўлган шароитдаги тупроқларда ҳам етиштириш мумкин.\nКузги жавдар 10 с ҳосили ва шунга мос келадиган сомони билан ўртача 31 кг азот, 14 кг фосфор ва 26 кг калийни, арпа эса 29 кг азот, 13 кг фосфор ва 25 кг калийни ўзлаштириб кетади.\nКузги жавдар томонидан озиқ моддаларни ўзлаштириш динамикаси\n(энг кўп ўзлаштириладиган миқдорга нисбатан фоиз)\nКузга жавдар Арпа\nБошоқлаш 76 58 82 71 56 73\nГуллаш 93 78 99 96 74 100\nМум пишиш 100 100 100 100 100 64\nКузги жавдар ва арпанинг яхши ўсиб ривожланиши ва қишловни яхши ўтказиши учун кузда уларга фосфор-калийли ўғитларни кўпроқ, азотли ўғитларни эса камроқ қўллаш зарур. Ушбу экинларни кузда фосфор ва калий ўғити билан қондириб озиқлантириш ўсимликларнинг яхши тўплашига ва бакувват илдиз отишига, кўп миқдорда углеводлар (шакар) тўплашига ҳамда қишга чидамлигини оширишга шароит яратади. Кузда азотли ўғитларни кўп миқдорда қўллаш ўсимликларнинг қишлаш шароитини ёмонлаштиради.\nКузги жавдар ва арпани асосий ўғитлаш кўп жиҳатдан ўтмишдош экин ҳарактерига, ўғитланишига ва тупроқунумдорлигига боғлиқ бўлади. Ушбу экинлардан юқори ҳосил етиштиришда баҳорда уларни азотли ўғитлар билан озиқлантиришнинг аҳамияти бениҳоя катта.\nБаҳорда кузги жавдар ва арпа барвақт ўса бошлайди ва азотли ўғитга талаби кўпроқ ортади. Бу вақтда тупроқда азотнинг минерал бирикмалари жуда кам бўлади, чунки куз-қиш ойларида ҳароратнинг паст бўлганлиги туфайли тупроққа азотни ўтиш жараёни суст боради, мавжуд нитратлар эса ювилиб ва денитрификатсияланиб кетгани учун илдиз озиқланадиган қатламда қолмайди.\nЎсимликларнинг дастлабки ўсув даврида уларни озиқ моддалар билан таълиминланишини яхшилаш мақсадида асосий ўғитга оз миқдорда фосфор (гектарига 10-15 кг Р2О5 ҳисобида) ёки азот-фосфорли мураккаб ўғитқўшиш керак. Азот-фосфорли мураккаб ўғитқўшиш экишга қадар ўғитланмаган кузги жавдар ва арпа учун айниқса муҳимдир.\nКузги жавдар ва арпа эқиладиган бўз тупроқларда НПКни ўртача меъёрда қўллаш гектаридан 4-6,5 с гача қўшимча дон ҳосили олишни таъминлайди. Намгарчилик етарли бўлган ҳудудларда ва суғориб деҳқончилик қилинадиган раёнларда ушбу экинларга солинган ўғитларнинг самарадорлиги айниқса юқори бўлади. 1 кг солинган нпк ҳисобига 7-10 кг дон олинади.\nКузги донли экинлар учун ўғитлаш меёрини белгилашда кузги экинлардан олинадиган ҳосил даражаси, алмашлаб эқиладиган экин, тупроқ-иқлим шароитлари ҳисобга олинади. Суғориладиган ерларда қўлланиладиган минерал ўғитлар меёри бир мунча оширилади.\nТупроғи тез қурийдиган шароитларда 50% азотли ўғит биринчи озиқлантиришда селялка ўғитлагич ёрдамида тупроқ қатламига берилади. Қолган 50% эса нам тупроққа найчалаш фазасига бериш керак. Буғдой дони таркибидаги оқсил ва бошқа технологик ҳусусиятлари яхшиланиши учун илдиздан ташқари озиқлантириш мақсадга мувофиқ бўлади. Бунинг учун 30 % ли азот эритмаси учун 1 гектарга 60 кг карбомит ва 150 литр сув олинади. Кейин 150 – 300 гр намлатгич аралаштириб сепилади. Ишлов беришда кечқурун ёки ҳаво булутли бўлганда ёмғир ёғмаётганда ҳаво ҳарорати 200С бўлганда қўлланилади. Бундан ташқари илдиздан ташқари озиқлантиришга молибдат аммоний – 6600 гр, магний сулфат – 220 гр, барат кислотаси – 110 гр, мис купароси – 330 гр бир гектарга азотли ўғит ёки гербитсит билан қўллаш яхши натижа беради.\n1.Дуккакли дон экинларининг халқ хўжалигидаги аҳамияти унинг уруғидаги ва вигетатив органларидаги оқсилнинг атмосфера азоти эвазига тўпланишидир. Уларнинг илдизларидаги туганак бактериялар ҳаводаги азотни ўзлаштириб тупроқни азот билан бойитади. Ушбу экинларнинг бундай ҳусусияти барча экинлар учун яхши йўлдош экин бўла олишини кўрсатади. У ўзидан кейинги экинга 2-3 йилгача ижобий таъсир кўрсатади.\nАйрим дуккакли экинлар тупроқдаги қийин ўзлаштириладиган формадаги минерал моддаларни ҳам ўзлаштира олади. Ўзи қуриб қолиб таркибидаги анашу моддаларни осон ўзлаштириладиган ҳолатга айлантиради. Шу тариқа дуккакли экинлар тупроқ унумдорлигини оширади.\nДуккакли дон экинлари ортиқча намлик, ер ости суви яқин ва енгил қумоқ ерлардан бошқа барча ерларда яхши ўсади. Қумоқ тупроқларда фосфорли ва калийли ўғитларнинг етарлича бўлган шароитида ем-ҳашак учун ишлатиладиган кўк нўхат ўса олади.\nАйрим дуккаклилар тупроқда азотни кўп бўлишини талаб қилади. Соя гўнг солинмаган ерларда ҳам камроқ бўлсада, ҳосил беради. Кўк нўхатга эса азотли ўғит берилса, вегетация даври чўзилиб, кўп миқдорда кўк масса тўплайди.\nДуккакли экинларга айниқса, улар биринчи марта экилаётган ерларга нетрагенни қўллаш яхши натижа беради. Дуккакли дон экинлари ердан кўп миқдорда кальцийни ўзлаштиради ва тупроқни нейтрал реакциясини ёқтиради. Улар микроэлементлар таъсирида жуда яхши ўсади. Айниқса, молиптин уруғини кўпайтиради ва оқсил миқдорини оширади. Микроэлементлар таъсирида дон ҳосили 5 с/га ошиши мумкин.