Демократия сабоқлари, Муҳаррир минбари, МХХ ҳақидаги гапириш мумкин бўлмаган гаплар | 01/06/2018 8:06 PM 30118 марта ўқилди\nМана ниҳоят Тошкентда – “Усмон Ҳақназаров” деб айбланаётган Бобомурод Абдуллаев тергови ниҳоясига етиб, бу “Жиноий иш” судга оширилган экан, Ўзбекистондан олис – Канадада туриб ёзилаётган бу борадаги таҳлилий мақолага ҳам якун ясаш фурсати келганга ўхшайди.\nЎзбекистон Президенти Мирзиёевнинг ўтган йил 22 декабрь кунги Парламентда сўзлаган инқилобий нутқи “Усмон Ҳақназаров иши”га бевосита алоқадорлиги билан ҳам эътиборга молик эди.\nАгар давлат раҳбари СНБни ҳам танқид қилиб, уни ҳам ниҳоят ислоҳ қилиш ҳақида гапирмаганида эди – “Ҳақназаров масаласи” бу қадар тез якунланиб, судга оширилмаган бўларди. Ҳар қалай замон ўзгарди. Бўлмаса “Усмон Ҳақназаров иши”дан СНБ максимум фойдаланиб, яна қанчадан қанча ижодкорларнинг бурнини қонатарди.\nЭнди ҳамма гап Мирзиёевнинг хоҳиш иродасига боғлиқ. “Усмон Ҳақназаров иши” унга ва Ўзбекистонга обрў келтирмаслигини Президент аллақачон англаб етган.\nЛекин СНБ ва “Усмон Ҳақназаров” терговчилари буни ҳали тўлиқ англаб етмаганга ўхшайди…\nОлдин эълон қилган матнлар ва бўлимлар орасида бир оз танаффус пайдо бўлгани учун ҳам воқеалар ривожини тушуниш ва англаб олиш учун “Дунё ўзбеклари”да муқаддам чоп этилган қуйидаги мақола билан танишиб, сўнг бу борадаги таҳлилимизни давом эттирсак мақсадга мувофиқ бўлса керак.\nДемак, мақола билан танишамиз:\nИсмат Хушев: Ижодкорлар ови ёки СНБ нега жазавага тушди?\nБОШ МАҚОЛА, ДЕМОКРАТИЯ САБОҚЛАРИ, МУҲАРРИР МИНБАРИ | 09/30/2017 11:25 PM 30335 МАРТА ЎҚИЛДИ | ТАҲРИР ҚИЛИШ\n“Фаросатли арбоб”ни қанча кутишимиз керак?\nБугун адабиёт тақдири диний қўмитага қолдими?\nАдабиётга қачонгача носфурушлар баҳо беради?\nМиллий Хавфсизлик Хизмати Ўзбекистонда “Отин ови”дан кейин енг шимариб ижодкорлар овига киришган кўринади.\nУндан кейин Киевда ЎзТВ сиёсий кўрсатувлар редакциясининг собиқ ходими Нарзулла Охунжонов ҳибсга олинди. У оиласи ва олти нафар фарзанди билан шу пайтга қадар сиёсий бошпана олиш учун Туркияда яшаб келаётган эди. Амалга ошмаган давлат тўнтаришидан сўнг сиёсий муҳожирлик мақоми ҳам анча мураккаблашгани боис, Истанбалдан Украинага учиб келганида ўзбек расмийларининг талаби билан у ҳам аэропортда қўлга олинди.\nВа ниҳоят куни кеча яна бир таниқли ўзбек журналисти Бобомурод Абдуллаев Тошкентда МХХ ходимлари томонидан ҳибсга олинди ва “Гвардейский”даги махсус хизмат ертўласида занжирбанд қилинди…\nСобиқ Президентнинг собиқ матбуот котиби ёзганидек, Ўзбекистонда “Фаросатли арбоб” топилганига қадар бу рўйхат кўпайиб кетмаяптими?\nХўш, ўзбек махсус хизматлари нега бирданига жазавага тушиб қолишди?\nУларнинг бу бемаъни ва тутуриқсиз ҳатти ҳаракати Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг БМТ минбаридан айтган гапларига шубҳа-ю, гумон уйғотмайдими? Ёки бу амалиёт – Президент обрўсини тўкиш ва халқаро майдонда қисқа давр ичида ўсиб бораётган мавқеини тушириш учун атайлаб қилиняптими? Бунинг номини нима деб аташ мумкин? Саботажми, исёнми?\nУмуман, Ўзбекистонда Президент мавқеи ва нуфузи, ҳар бир айтган сўзи, давлат ва мамлакат юзи учун ким биринчи навбатда бош қотириши ва жон куйдириши керак? Миллий Хавфсизлик Хизматининг – Президент шаъни, ўзи ва ҳар бир сўзининг дахлсизлигини сақлашдан ҳам олийроқ вазифаси бўлиши мумкинми?\nЯна бир гап: Юқорида тилга олинган ижодкорларнинг ҳаммаси Ўзбекистон Миллий Хавфсизлик Хизмати ишораси билан қамаляпти. Буни афкор омма билмаслиги мумкин.\nЛекин биз яхши биламиз…\nМен кейин кунларда бирин кетин ҳибс этилган бу уч ижодкорни ҳам шахсан танийман ва жуда яхши биламан. Уларнинг учаласи ҳам ҳалол ва диёнатли, халқпарвар, ватанпарвар инсонлар. Учаласи ҳам истеъдодли ва истиқболли ижодкор эди. Лекин учаласини ҳам айнан мана шу фазилати учун ўз вақтида ноҳақ ишдан олишди, қувғин қилишди ва “қора рўйхат”га тиркаб қўйишди.\nНурулло Отахонов «Ҳидоят» журнали Бош муҳаррири ва «Мовароуннаҳр» нашриётида Бош директор бўлиб ишлаб келган таниқли давлат ва жамоат арбоби эди.\n“Оқ бино оқшомлари”дай бетакрор ишқ ва муҳаббат достонини яратган адибни, ўз ватани учун жонини ҳам қурбон қилишга тайёр бўлган ёзувчини Ўзбекистоннинг Конституциявий тузумига тажовуз қилишда айблаш мумкинми? Мен Жиноят Кодексининг 159 модда, 1 бандида кўзда тутилган айбни назарда тутяпман.\nМен Тошкент шаҳар Ички Ишлар Бошқармаси Бошлиғи ўринбосари Дониёр Тошхўжаевнинг сўзларини тинглаб, беихтиёр даҳшатга тушдим. Мен билган Нурулло Отахонов қайда-ю, Конституциявий тузумга тажовуз қилиш қайда? Уларнинг орасида ер билан осмонча фарқ бор-ку. Унда биз ўзимизга ёқмаган истаган одамни бу айблов билан айблашимиз мумкин экан-да.\nЎзбекистон Республикаси Жиноят процессуал Кодексларини ўз худбин ва чиркин манфаатимиз учун мослаштириш шунчалар осонми?\nМен буни билмаган эканман…\nЁзувчи Нурулло Отахоновни – унинг асарини экстримистик руҳда ёзилган деб баҳо берган Диний Қўмита тавсияси билан ҳибсга олингани эълон қилинди.\nШу ўринда таниқли ижодкор Алишер Назар фикри эътиборга молик:\n“Ёзувчилар ичида энг кўп Қўмита билан мулоқот қилган одам Нуруллоҳ ака бўлса керак. Бу дегани, Нуруллоҳ Муҳаммад Рауфхон ижодини, дунёқарашини Қўмита жуда яхши билади. Йўқ жойдан душман ясашнинг нима кераги бор? Президент одамларни ҳукуматга дўст қилишга уринаётган бир пайтда бунақа “томоша” уюштириш кимга керак? Ҳар қалай бу бир англашилмовчилик эканига умид қиламиз“, дея Файсбук орқали ўз фикрини билдирди Алишер Назар.\nБиз эса Алишерга қўшимча қилиб яна шуни айтмоқчимизки, ёзувчининг бадиий асарига қачондан бўён диний идора баҳо берадиган бўлиб қолди?\nНосвойчининг носига – нос чекмайдиган қандай баҳо беради? Диний ташкилотнинг адабиётга бўлган дунёқараши – носфурушдан нарига ўтмайди. Биз носфурушнинг меҳнатига баҳо бераётганимиз йўқ. Адабиётнинг ички дунёсини қачонгача носфурушлар ҳал қилади.\nБадиий асар моҳиятини бугун диний ташкилот ҳал қиладиган бўлдими? Бу асарга баҳо берган диний ташкилотдаги баҳо берган баҳочининг ўзи – экстремистлиги учун ҳали жавоб беради. У – Каримов тамғаси босилган экстермист. Уни ёзувчилар, журналист ва ижодкорлар биргалашиб фош қилиши керак.\nБугун бу ташкилот ўзбек адабиётига баҳо бераётган бўлса, эртага носвойчилар, сарторошлар, этикдўзлар ҳам бизнинг адабиётга баҳо берса, ажабланмаслик керак. Уларнинг қўлига Толстой, Достоевскийни бериб қўйинг ҳаммасини олиб бориб қамайди. Адабиётга баҳо берадиган расмий ташкилот – Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси. У қаерда бугун? Нега унинг овозини эшитмаяпмиз? Бир ҳафтадирки, таниқли ўзбек ёзувчиси қамоқда. Аадабиёт оламининг ҳазратлари қаерда? Улар бир комиссия тузиб, шу асар ҳақидаги хулосани эълон қилса нима бўлади?\nБугун ёзувчининг орқасида тоғ бор Мирзиёевдай.\nНега унга Ёзувчилар уюшмаси мурожаат қилиши мумкин эмас? Бу бизнинг ёзувчимиз, унга тўҳмат қилишди, бундай бўлиши мумкин эмас деб, нега ўз ҳамкасбини ҳимоя қилишни ўйламайди бу уюшма?\nШунинг учун бугун адабиётнинг бошига тушган жамики кулфат ва мусибатлар учун фақат махсус хизмат тизими ва куч ишлатар идоралари айбдор эмас. Биринчи навбатда бизнинг профессионал ижод ташкилоти органи айбдор.\nБу танқидни бугун ўзбек ёзувчиларига ҳам тўла тўкис тадбиқ қилиш мумкин. Бу союзнинг тепасига ким келиб, ким кетаяпти? Аксар ёзувчилар бунинг менга алоқаси йўқ деб ўйлашади. Ўз бошига қор ёғсагина – кейин ҳушёр бўлишади.\nБу фожеанинг илдизи юқоридаги муаммоларнинг ҳаммасига бориб бирма бир уланади. Ёзувчи бефарқ ва лоқайд бўлмаслиги керак. У бир тану бир жон бўлиб уюшмани ҳалол ва пок, холис ва адолатли минбарга айлантириши керак.\nБугун Ёзувчилар уюшмаси ижодкорларни фақат назорат қилиш билан шуғулланади. Бу идорани – ёзувчиларни ҳимоя қиладиган, ижодий таъсир ўтказа оладиган ташкилотга айлантириш ҳақида энг аввало ёзувчининг ўзи ўйламас экан, уни ҳам Нурулло Отахонов фожеаси ҳар қадамда кутиб туради.\nЎзбек ёзувчиларининг бу лоқайдлиги, тутуриқсиз ва принципсизлиги адабиётга, санъатга бора бора носфурушлар баҳо беришига олиб келади…\nНарзулло Охунжонов Ўзбекистон телевидениясидаги коррупция, ноҳақлик, фирибгарлик ва товламачиликка қарши бош кўтарган жасоратли, иймон эътиқодли журналист эди.\nУ – “Ўзбекистон” радиоканали “Янги жамият” студиясининг Сиёсий, ҳуқуқий ва маърифий эшиттиришлар бўлими собиқ мудири.\nНомардликни қарангки, уни Киев аэропортида қўлга олишганида, қидирувда бўлган халқаро интерпол рўйхатига уни айнан товламачилик учун изланаётганини киритиб қўйишгани маълум бўлди.\nЎзбекистон телевидениясидаги кенг миқёсли фирибгарлик ва товламачиликка қарши бош кўтарган ва уни фош қилишга киришган журналистни айнан фирибгарлик ва товламачилик учун қидирувга бериш – ўзбек махсус хизматларининг азалий ва синалган почерки эканини яхши биламиз.\nКим нимага қарши курашса, уни айнан ўша айб билан қидирувга бериш, шу йўл билан уни обрўсизлантириш ва Ўзбекистонда адолат ва диёнат учун курашиш бефойда деб бошқаларни ҳам огоҳлантириш – МХХнинг эски ва синалган усулидир…\nБобомурод Абдуллаев – Ўзбекистонда ижод қилаётган журналистлар орасидаги энг истеъдодли, қўрқмас, адолатпарвар ва миллатпарвар ижодкор.\nЎзбек сиёсий элитаси, адабиёт ва санъат вакиллари, давлат ва жамоат арбоблари орасида обрў эътиборли ижодкор эди. Журналистика, хусусан, спорт журналистикасида у айтган сўз нуфузи баланд эди.\nНазаримда у МХХ билан ҳамкорликка рози бўлмагани учун ҳибсга олинган.\nБу – МХХнинг талантли ва таниқли журналистларга бўлган ўта синчков ва қизиқувчанлигини яхши билган журналист сифатидаги шахсий фикр ва мулоҳазаларим, холос.\nЛекин аслида нима бўлганини, Бобомурод Абдуллаев МХХнинг йўлини қачон ва қаерда, нима сабабдан кесиб ўтганини эса вақт кўрсатади…\nКейинги пайтларда интернет ижтимоий тармоқларида махсус хизмат тизими ва салтанати ҳақида танқидий мақолалар жуда кўп чиқди.\nШуларни ҳисобга олиб, МХХ ўзбек ижодкорларини, ёзувчи ва журналистларни – улардан ўч олиш орқали қўрқитиб қўйишни ўз олдига мақсад қилиб қўйган кўринади.\nБугунга қадар – бир ҳафтанинг нари берисида уч таниқли ижодкор ҳибсга олинди. Бу рўйхат яна давом этмайди деб ҳеч ким кафолат беролмайди.\nАгар биз ўз ҳамкасбларимизни ноҳақ ҳибс ва тўҳматдан ҳимоя қилишни ўрганмасак, уларга қилинаётган адолатсизликка қарши бир ёқадан бош чиқариб, курашмасак – эртага бу адолатсизлик ҳар биримизнинг бошимизга келиши мумкин…\nБугун ижтимоий тармоқларда Мирзиёев ҳаммасини билади, унинг ўзига ҳам. сўзига ҳам ишонч қолмади деган гап сўзлар кўп айтилмоқда. Мен бундай фикрларга қўшилмайман.\nМирзиёевнинг қилаётган иши ва айтаётган сўзи – бу фикрларни инкор этади.\nМенинг назаримда, Мирзиёевнинг БМТ минбаридан айтган дадил гаплари, АҚШдаги учрашув ва музокаралардаги очиқлиги ва самимияти, мустақиллиги – Ўзбекистон махсус хизмат тизими раҳбарларига ёқмаган кўринади.\nШунинг учун ҳам улар Президентга – бу ҳибслар билан мамлакатда ҳақиқий раҳбар ким эканини кўрсатиб қўймоқчи бўлишган, шекилли. Айнан шунинг учун ҳам улар жазавага тушган кўринадилар. Кўрайликчи, улар яна қандай томоша кўрсатишаркин.\nСНБнинг жазавага тушиши қачонгача давом этаркин?\nТоронто шаҳри, Канада, 1 октябрь, 2017 йил…\n“Усмон Ҳақназар” иши бўйича бугунга қадар Бобомурод Абдуллаев дохил ёзувчи Нуруллоҳ Рауфхон Отахонов, журналистлар Назрулла Охунжонов ва Ҳаётхон Насриддинов, Ўзбекистон Фанлар академиясининг Қўлëзмалар институти тадқиқодчиси Акром Маликов, Гулноранинг боғбони бўлган Равшанбек Сoлаев ва СНБчилар овқатланадиган қимматбаҳо ресторанлар соҳиби Шавкатжон Оллоëровлар ҳибсга олинганини муқаддам айтиб ўтдик.\nБиз олдин эълон қилган мақолаларимизда улар ҳақида ўз фикр-мулоҳазамизни баҳоли қудрат билдирдик. Энди навбат “боғбон” ва “ресторанчи”га келди. Шу икки “касб соҳиби” ҳақида ҳам бир оз тўхталиб, сўнг яна таҳлилни давом эттирсак, яхши бўларди. Демак, и так…\nУлар ҳибсга олинганда ББС ўзбек хизмати эълон қилган бир мақола эътиборимизни тортган эди.\nКелиб чиқиши аслида махсус хизматларга алоқадор бўлган бу “ноёб” касб эгаларини биринчи бўлиб ББС ўзбек хизмати – уларнинг чекистлигини яшириб, негадир МХХ га алоқаси бўлмаган “боғбон” ва “ресторанчи” деб эълон қилди.\nБиз мақолани ўқиган заҳоти бундай бўлиши мумкин эмас, оддий боғбон ва ресторанчи “Усмон Ҳақназаров”га давлат аҳамиятига молик шов шувли маълумот етказувчи манба бўлолмайди, улар аслида махсус хизмат ходимлари бўлиши керак деб мақола ҳам ёзган эдик. Лекин уни эълон қилишга шошилмадик.\nМана бугун мавруди келган экан, ҳар икки мақола билан ҳам танишсак бўлади.\nАввал ББС эълон қилган ўша ажабтовур мақола билан танишиб, кейин унга жавоб тариқасида ёзилган мақолани биргалашиб ўқиймиз…\nББС – “Усмон Ҳақназаров” манбаларидан бири боғбон, иккинчиси ресторан бошқарувчиси бўлган\nШавкат Оллоёров Facebook да фаол бўлган\nУсмон Ҳақназаров номи билан ёзган журналист Бобомурод Абдуллаевга маълумот етказишда айбланаётганларнинг бири боғбон, иккинчиси Тошкентдаги обрўли ресторанларнинг бирида бош менежер бўлиб ишлаган.\nБи-би-си манбаларинг маълум қилишича, Бобомурод Абдуллаевга маълумот етказиб беришда айбланаётганлардан бири Шавкат Оллоёров Тошкент марказидаги Pelete ресторани бош менеждери бўлган.\nУ Ўзбекистон куч тизимларида ишламаган.\nБобомурод Абдуллаев ‘ҳокимиятни босиб олишга уриниш’да гумон қилинмоқда\nБи-би-си манбасинига кўра, Pelete ресторанида Ўзбекистоннинг казо-казолари овқатланган. МХХ нинг юқори лавозимли амалдорлари ҳам тамадди қилишга келиб турган.\nГумон қилинишича, Шавкат Оллоёров ресторанга келган СНБ ходимлари оғзидан чиққан гапларни журналист Бобомурод Абдуллаевга етказиб турган бўлиши мумкин.\nМаҳкама қарорида уларнинг “қўриқланадиган шахслар, йирик ишбилармонлар ва Ўзбекистон ҳуқуқ-тартибот идоралари раҳбариятига кириш имконига эга бўлган”лиги айтилган.\nМаълум бўлишича, ҳуқуқ-тартибот идоралари раҳбарияти Шавкат Оллоёров ишлайдиган ресторанга келиб турган. Унинг бирор жойга боришига ҳожат қолмаган.\nШавкат Оллоёровнинг Facebook да саҳифаси бор. Оллоёров сўнгги марта Facebookда 28 сентябр куни Тошкент вақти билан 16:44 да бошқа бир кишининг постини бўлишган.\nУ Facebook да Тошкентда иқтисод йўналиши бўйича таълим олганини билдирган.\nРавшанбек Салаев бир вақтлар Гулнора Каримованинг боғбони бўлган\nЖурналистнинг манбаси сифатида кўрилаётган Равшанбек Салаев ҳам куч тизимларида ишламаган.\nУ ҳозир ҳибсда қолаётган марҳум Президент Ислом Каримовнинг қизи Гулнора Каримова уйида боғбонлик қилганлиги айтилмоқда.\nАсли касби агроном бўлган Равшанбек Салаев кейинчалик Тошкентда савдо ширкатига асос солган. Тўқимачилик маҳсулотларини сотадиган дўкони бўлган.\nБи-би-си манбасининг айтишича, ушбу дўкондан ҳам юқори лавозимли амалдорлар кийинган.\nТошкентдан ҳуқуқ ҳимоячиси Суръат Икромовнинг Би-би-си Ўзбек хизматига айтишича, Шавкат Оллоёров ҳамда Равшанбек Салаевлар 29 сентябр куни куч тизимларининг қора ниқобли ходимлари томонидан уйидан олиб кетилган.\n“Бобомурод бедарак йўқолгандан сўнг, икки кун ўтиб уйига қора маскаларда, автоматларни кўтариб келиб ваҳима билан олиб чиқиб кетишган. Улар ҳеч нарсадан бехабар бўлган”, – дейди Суръат Икромов.\nМаҳкама Бобомурод Абдуллаевни “ЎХХ функционери” деб атаган.\n“Уч босқичли инқилоб режаси”\nМаҳкама қарорида Бобомурод Абдуллаевнинг манбалари бўлиб хизмат қилгани айтилган Салаев ва Оллоёровларнинг айнан қайси тизимда ишлаганларига аниқлик киритилмайди.\nШунингдек, уларнинг тақдири ҳақида ҳам ҳеч нарса дейилмайди.\nУнда айтилишича, Абдуллаев бу шахслардан “олинган маълумотлар ва Ўзбекистондаги ижтимоий-сиёсий вазиятни таҳлил қилган ҳолда Муҳаммад Солиҳнинг кўрсатмаси билан Ўзбекистонда инқилоб қилиш ва Ўзбекистон Республикасининг конституциявий тузумини ағдаришга қаратилган режа”ни ишлаб чиққан.\nТерговнинг даъво қилишича, “Йиғим-терим” (“Жатва”) номи берилган “лойиҳа”га мувофиқ, уч босқичда Ўзбекистоннинг амалдаги конституциявий тузумини ағдариш режаланган.\nУнда Ўзбекистон ҳукуматидаги “муҳим” мансабдор шахслар (МХХ, ИИВ ва Мудофаа вазирлиги) ва кенг халқ оммасини жалб этиш, шунингдек, шаҳар ва вилоят миқёсида (Тошкент, Фарғона, Навоий, Урганч) ҳарбий ҳаракатларни ўтказиш режалангани даъво қилинади.\nСуд аниқловига кўра, режага республиканинг турли вазирлик ва идоралари раҳбарларининг яшаш жойлари схемалари ва суратлари, шунингдек, уларни қўлга олиш учун зарур бўлган одамлар сони ҳамда кетадиган харажатларнинг сметалари ҳам илова қилинган.\nСуд Бобомурод Абдуллаев содир этишда гумонланаётган жиноятни “ўта оғир” дея малакалаган.\nББС ўзбек хизмати материаллари нашримизда мунтазам ёритиб борилади. Биз профессионалликни ҳамиша ББС ва Озодлик журналистларидан ўрганишга, улардек – ўз касбининг устаси бўлишга интилиб яшаймиз.\nЛекин куни кеча ББСда эълон қилинган бир мақола бизни ажиб ҳайратларга ошно этди. СНБ ва куч ишлатар тизимига яқин манбаларимиз ёрдамида унда келтирилган фактлар нечоғлик ҳақиқатга яқин эканини ўрганишга киришдик.\nНатижа эса бизни ростдан ҳам анча ажаблантириб қўйди…\nББС чоп этган: “Усмон Ҳақназаров” манбаларидан бири боғбон, иккинчиси ресторан бошқарувчиси бўлган” номли мақолада номи келтирилиб, сурати берилган йигитлар ростдан ҳам Каримов давридаги Президент хавфсизлик Хизматига алоқадор СНБ офицерлари бўлиб чиқди.\nББС нима мақсадда ва қандай асослар боис уларнинг асл касбини ўзгартириб бергани бизга қоронғу. Қолаверса, боғбон ва ресторан мулозими олдида СНБ ходимлари ҳеч қачон ўз сир-асрорини дастурхон қилишмайди. Бу чўпчакдан бошқа нарса эмас. Агар факт ва далилларни бирма бир, синчковлик билан жиддий таҳлил қилиб чиқсак ҳам уларнинг асл касби яна ўша Президент Хавфсизлик Хизматига бориб тақалади.\nМасалан, Гулноранинг боғбони Равшан Салаевни олиб кўрайлик. Гулнора ким? Президентнинг қизи. Унинг уйини ким қўриқлайди, ким унга боғбонлик қилиши мумкин? Албатта бегона эмас, балки Президент Хавфсизлик Хизмати ходимлари. Бу ёш болага ҳам тушунарли. Президент қизининг уйи ва ҳовлисини қўриқлайдиган ва унга боғбонлик қиладиган одамни кўчадан чақириб олишмайди ку…\nЭнди ББС Pelete ресторани бош менеждери деб даъво қилган Шавкат Оллоёровга келсак.\nББС уни СНБ га алоқаси йўқ деб ёзади. Бизнинг манбаларимиз эса уни бевосита Каримов даврида СНБ Марказий Аппаратидан Президент Хавфсизлик Хизматига ишга олинганини тасдиқлашди. “Оч сариқдан келган, узун бўйли, келишган йигит эди, – деб эслашди уни. Балки ресторан бизнеси бўлган бўлиши мумкин, лекин у ҳеч қачон ресторанда ишламаган.\nУмуман, кейинги пайтда аксар СНБ мулозимларининг ресторан бизнеси билан шуғуллангани ҳам бугун ҳеч кимга сир эмас. Масалан, ака ука Шарифхўжаевларнинг – Тошкентда, яқинда ҳибс этилган МХХ генерали Шуҳрат Ғуломовнинг – Самарқандда бир нечта ресторанлари бўлган. Лекин ҳеч ким уларни ресторанчи деб атамаган.\nСуднинг қарорида: “Бу икки шахс ҳукумат ва давлат мулозимларига тўлиқ доступи бўлган одамлар” деб аниқ тиниқ ёзиб қўйилган. СНБда ишламаса муҳим гап сўз ва маҳлумотларга қандай “доступи” бўлиши мумкин?\nРесторанда овқат ташиб ёки уйда боғбонлик қилиб, давлат сирларини билиш мумкин эмаслигини наҳот ББС ўзбек хизмати билмаса, тушунмаса?\nУмуман, кейинги пайтда СНБ ва унинг фаолиятига эътирозлар кўп бўлаяпти.\n“Дунё ўзбеклари” биринчилардан бўлиб СНБнинг ярамас иш услуби ҳақида бонг ура бошлади. Хусусан, Исмат Хушевнинг “МХХ раиси Иноятовнинг сиёсий портретига шарҳ” номли давомли тадқиқоти ҳали ўзбек журналистикасида учрамаган ажиб бир ҳол ва алоҳида сабоқ олса арзигулик ҳаёт мактаби сифатида мутахассислар эътиборини ўзига жалб этгани ҳам бежиз эмас.\nБу табиий, албатта. Мана энди Бобомурод Абдуллаев ва Усмон Ҳақназаров ҳақида кўп гап сўзлар бўляпти. Шу ерда бир нарсани аниқлаштириб олишимиз керак. Бу шармандали амалиёти билан СНБ нинг кўзлаган ўз худбин мақсадлари борлиги аниқ.\nМасалан, Бобомурод Абдуллаевни айнан Усмон Ҳақназаров бўлгани учун ҳибсга олиб, ваҳима кўтариб, шов шув қилиниши Ўзбекистон учун уят ва шармандагарчиликдан бошқа нарса эмас. Бу СНБ нинг энг сўнгги овларидан бири бўлиши ҳам мумкин. Лекин бу ов СНБ га обрў келтирмайди. Аксинча, шу ов боис бу идора эҳтимол, ўзининг чорак асрлик раҳбаридан қутилиб, балки реорганизация қилиниши ва тамомила қайта тузилиши ҳам мумкин.\nБуни энди вақт кўрсатади…\nЛекин нима бўлганда ҳам, СНБ бизнинг доимий танқид нишонимизда турганда ҳам, бу идора ҳақида, унинг диққат марказида бўлган Бобомурод Абдуллаев ва Усмон Ҳақназаров ҳақида биз ҳамиша рост ва тўғри гапларни сўзлашимиз ва ёзишимиз лозим.\nЁлғонни айтиш ва ишлатиш бу ерда мутлақо ўринсиз ва кераксиз нарса. Улар ҳеч қачон эътироз ва раддия бермайдилар деган ақидадан келиб чиқиб, СНБ ҳақида ёлғон маълумотларни тарқатиш, уларнинг бевосита кадровик офицери бўлиб хизмат қилган мулозимларни “боғбон” ва “ресторан менежери” деб эълон қилиш бизга ҳеч қачон обрў келтирмаслигини қўлига қалам тутган ҳар бир журналист яхши билиши ва тушуниши керак.\nБиз яқинда Усмон Ҳақназаров ҳақида ўзимиз билган ҳақиқатларни ошкор қилиш ниятидамиз. Лекин бугун ББС ёзган мақолага шарҳ берарканмиз, СНБ ходимлари ҳақида, майли улар Президент хавфсизлик хизматидаги учинчи ва тўртинчи даражали мулозимлар бўлса ҳам, бор ва рост гапни айтишимиз ва ёзишимиз керак деган фикрдамиз.\nУларни СНБ га мутлақо алоқаси бўлмаган одамлар қилиб кўрсатиш бизга, хусусан, ББС ўзбек хизматига нима беради?\nНаҳот шу провокация – одамларни чалғитиш ва алдов йўли билан биз Бобомурод Абдуллаевга ёрдам бера олсак?\nБу ерда мантиқ ва маъно кўринмаяпти…\nББС ходимлари бизни тўғри тушунадилар ва бу борада бизга изоҳ берадилар деб умид қиламиз.\nАгар биз ноҳақ бўлсак, улардан узр сўраймиз.\nАгар улар ноҳақ бўлишса, ўз ўқувчиларидан ўзлари узр сўрашлари керак деган фикрдамиз…\n10 октябрь, 2017 йил, Торонто шаҳри, Канада…\nБулар бугунга қадар “Усмон Ҳақназаров иши” бўйича Ўзбекистонда ҳибсга олинган “гумондорлар” рўйхати.\nЯқинда Тошкентда бошланажак маҳкама (суд) жараёни уларни “гумондор”дан “айбдор”га ўтказиш ва “қилмиш”ига яраша жазолаш масаласини ҳал қилади. Биз бу баҳсли масала бўлмиш – маҳкама жараёнига ҳали қайтамиз.\nЯна шуни айтиш керакки, ҳибсга олинганларнинг бу рўйхати – матбуотга чиққани ва элга маълум бўлгани. Мазкур жиноий иш бўйича ҳибсга олинганини биз билмаганлар ҳам бўлиши мумкин деган хавотирдаман.\n“Усмон Ҳақназаров иши” бўйича бугунга қадар жами қанча одам ҳибс этилгани – бу энди яқинда бошланажак судда ошкор бўлади…\nЭнди икки оғиз сўз “Усмон Ҳақназаров” иши бўйича қидирув эълон қилинган баъзи ҳамкасбларимиз хусусида.\nҲозирча бу борада Ўзбекистондаги қариндош уруғларига расмий билдирув берилганлардан – Туркияда истиқомат қилувчи таниқли ижодкор Ислом Холбой номини келтириш мумкин.\nУ ўзи ва ўғлига жиноий иш очилгани бўйича уйидан олган хабарни шарҳларкан, Файсбукдаги ўз саҳифасида қуйидагиларни ёзади:\n“Менга 159-модда билан жиноий иш очилгани аниқ бўлди.\nҚайси айбим учун буниси менга қоронғи.\nҲайрон қолаётганим, МХХ учун ўзбек фуқароларининг жони ва Ўзбекистон қонунлари ҳеч нимага арзимайдими? Улар токайгача кўнгилларига келганини амалга оширадилар.\nУларнинг ўзларига 159-модда билан айблов эълон қилинадиган кун қачон келади?\nҚачон Ўзбекистонда адолат қарор топади?\nБошқа миллатлар ва халқлар 10 йил, 20 йилда ҳақ-ҳуқуқларини қўлга киритса, нега ўзбек асрлар бўйи ҳурлигини ва озодлигини қўлга кирита олмайди?\nНима учун ўзбекларни босқинчилар эмас, ўзининг ичидан чиққан “йўлбошчилар” кўпроқ эзиб келади?\nНега Ўзбекистонни талон-тарож қилаётганлар, ҳукуматдагилар?\nНега, нега деган саволларнинг кети узилмайди. Аммо биттасига ҳам жавоб йўқ?”\nИслом Холбойнинг “Бўлган, бўлмаган”, “Ботаётган қуёш”, Турон Мусофирлари”, Берк кўчалар” ёки Тўрт юз тўқсон саккизинчи камерадаги маҳбуснинг хотиралари каби ўзбек адабиётида ҳали номаълум, лекин эрта бир кун катта воқеа бўлгулик бетакрор асарлари мавжуд.\nУларни ўқиркансиз, чорак асрлик ўтган кунларимизда тиканли сим ортидаги ваҳший ва ноинсоний ҳаёт фожеалари кўз ўнгингизда бир бир гавдаланаркан, сўнг улар шууру хотирангизда бир умрга ўчмас дард бўлиб абадий муҳрланиб қолади.\nМустақил Ўзбекистоннинг турма ва зиндонларидаги бу фоже аҳвол – шу пайтга қадар ўзбек журналистикаси ва адабиётида кузатилмаган ҳол – Ислом Холбой қаламига мансуб бу бетакрор асар – эрта бир кун ўзбек адабиётида – мустақиллик зиндонлари ҳақидаги энг реалистик руҳда ёзилган бебаҳо ва бетакрор асар сифатида юксак баҳоланишига мен бугун шубҳа қилмайман.\nАсарнинг баъзи боблари “Дунё ўзбеклари”да ҳам эълон қилинган. Ўқувчиларда асар ва унинг муаллифи ҳақида маълум тасаввур уйғониши учун нашримизда эълон қилинган қуйидаги матнларни Сизга ҳам тавсия қилишни лозим топдик…\nБОШ МАҚОЛА, МУҲАРРИР МИНБАРИ | 05/31/2017 12:21 PM 20145 МАРТА ЎҚИЛДИ| ТАҲРИР ҚИЛИШ\nТаҳририят почтасига келиб тушган “Тузоқ” номли исми шарифи нотаниш муаллиф асарини илк бор кўрганимда, ҳаваскор ёзувчилардан бўлса керак деб ўйлаб, ажабландим. Чунки, ҳар куни ўнлаб шеър ва мақола, хат ва хабарлар тинимсиз келиб турган бир пайтда роман эълон қилиш мутлақо имконсиз бир ҳол эди.\nШунинг учун ҳам дастлаб бу асарга эътибор бермадим. Ишим тиғиз, вақтим жуда кам. Ижодий ишларим бошимдан ҳам ошиб кетган бир пайтда роман ўқишга вақт топиб бўладими?\nҚолаверса, уни юборган муаллифнинг: “Ёқса берарсиз, бўлмаса шарт эмас…” деб ёзган икки қатор сўзини ўқиб, бу асарни бермаслигимизни ўзи ҳам яхши биларкан деб ўйладим ва хотиржам бўлдим.\nОрадан икки уч кун ўтиб, почтани кўздан кечираётиб, яна ўша икки сатрга кўзим тушди: “Ёқса берарсиз, бўлмаса шарт эмас…” Одатда бошқа биров аввал сайтни мақтаб, кейин мақсадга ўтарди. Бу йигит эса мулозаматни йиғиртириб қўйиб, тўғридан тўғри мақсадга ўтган. Ва негадир романини беришимга ишонмаган…\nХуллас, ўқий бошладим. Ўқий бошладиму, қандай қилиб тугатганимни ҳам сезмай қолдим. Тез тугаганига ачиндим ҳам.\nДиққатимни энг аввало қуйидаги сўзлар ўзига тортди: “(Роман муаллиф бевосита бошидан кечирган воқеа-ҳодисаларга асосланади)”, “Қўрқоқлик хорликка, мардлик олдинга бошлайди. Иккиланиш (ҳафсаласизлик) тақдир ҳукмидан олиб қололмайди…” (Муҳаммад пайғамбарнинг қиличига ўйиб ёзилган ҳикмат), “Хазина каби қўриқлайдилар, Чўчқа каби боқадилар, Ит каби таҳқирлайдилар…”, “Тўрт юз тўқсон саккизинчи камерадаги маҳбус хотиралари”…\nБу сатрлар хаёлимни ўзим қамалган СНБ ва МВД нинг тер ва қон ҳиди анқиб турган ер ости камераларига етаклаб кетди, тутқинликдаги маҳзун хотираларини ёдимга солди.\nИслом Холбой исмли муаллиф ёзган “Тузоқ” номли романнинг ўзи ҳақидаги мухтасар кириш сўзи ҳам эътиборли эди:\n“Мен 1961 йил 18-сентябрнинг якшанбаси кундуз соат ўн иккида Қоракўл туманининг Қораун қишлоғида дунёга келганман.\nМана, кўпчилик эътироф этаётгани каби золим Каримов ўлиб, Ўзбекистонда эркинлик шабадалари эса бошлаганга ўхшайди.\nЯнги президент Шавкат Мирзиёев ўлкани Каримов маҳдудлигидан қутқариб, тараққиёт манзилларига олиб чиқиш учун бел боғлаган кўринади. (Илоё, шу гаплар рост бўлсин).\nШу муносабат билан омма эътиборига “Таназзул” китобининг биринчи “Тузоқ” романини ҳавола қилишга жазм этдим. Китобни кўзим билан кўриб, жабрдийдаларнинг ўз оғизларидан эшитган воқеа-ҳодисаларга таянган ҳолда битдим.\nБалким менинг ёзганларим бир чақага арзимас. Буларнинг ўзимдан ўзгага қизиғи йўқ бўлиши ҳам мумкин. Аммо мен қалбимнинг буюрганини ёздим. Сохтакорлик ва ёлғончилик этмадим. Бировдан мукофот кутмадим. Мен учун идеалларим билан яшашдан кўра буюкроқ мукофот йўқ.\nАллоҳ менга дин, миллат ва тил насиб этган экан, мен бу улуғ йўлда то ўлгунча собитқадам бўламан. Ҳар бир миллатнинг фидойилари сингари Унинг розилигига интиламан…\nМен қамоқ ва у ердаги ҳаётнинг асл башарасини рўй рост кўрсатишга уринган, тутқинлик манзарасини баҳоли қудрат чизишга тиришган жуда кўп кишиларнинг асарларини ўқиганман.\nЛекин Ислом Холбой услуби – уларнинг ҳеч қайсига ўхшамасди. Унинг ёзганларида ёлғон йўқлиги, муаллифнинг самимий ва ростгўйлиги шундоққина кўриниб турарди.\nАсар қисқа, лўнда, содда ва тушунарли тилда ёзилган. Энг муҳими – асарда, биз журналистларда етишмайдиган маҳорат – бадиий тасвир кучли эди.\nБунга ўзингиз ҳам ишонч ҳосил қилишингиз учун асарнинг қисқагина муқаддимасини эътиборингизгн га ҳавола этишни лозим топдик:\nТуркистонда тўрт асрдан буён аҳвол танг… Тузумлар – кўҳна чархпалакка ўхшайдилар, қишин-ёзин бир хил айланадилар, тафаккурга суянмайдилар, ҳеч бир ишнинг уддасидан чиқа олмайдилар. Ўзларини таъмирлашни хоҳламайдилар, ёлғонни суядилар, тўғри сўзни ёмон кўрадилар. Улар оқар сув таъмини унутган қурбақаларга ўхшайдилар. Шунинг учун бир хилда валақлайдилар, бир хилда қўшиқ куйлайдилар. Уларнинг душмани – турфалик, улар ўзгаришлардан ажалдан қўрққандай қўрқадилар.\nХуллас, асар менга ёқди.\nУни эълон қила бошладим. Биринчи бобни нашр этган заҳоти муаллиф унинг давомини – бобма боб юбориб турди. Бизда асарни ҳар куни бериб бориш имкони йўқ эди, орадан уч-тўрт, баъзан беш олти кун ўтказиб бўлса-да, лекин мунтазам бериб бордик. 9 бобга қадар пайдар пай эълон қилдик.\nАжойиб кунларнинг бирида, кутилмаганда интернет тармоғида кириб, биз эълон қила бошлаган асарни негадир бошқа сайт ҳам қайтадан бера бошлагани диққатимизни тортди.\nОдатда асар бир манбада нашр этилиши лозим. Бошқалар эълон қилса, унинг дастлабки манбасини кўрсатиши керак бўлади. Муаллиф билан боғлансак, биз ҳар куни ва узлуксиз бериб боролмаганимиз учун бошқа нашрда эълон қила бошлаганини айтди. Лекин миннатдорчилик билдиришни унутмади.\nНима ҳам дердик. Бу дунёда ҳар кимнинг ўз мухлиси бўлгани каби, ҳар бир нашрнинг ҳам ўз ўқувчиси бор. Биз бугун муаллифнинг ўнинчи – “Дунё ўзбеклари”даги энг сўнгги бобини эълон қилар эканмиз, қадим Бухоронинг Қоракўлида туғилиб ўсган талантли адиб Ислом Холбойга улкан ижодий ютуқлар тилаб қоламиз…\n13 май, 2017 йил, Торонто шаҳри, Канада…\n(Роман) 10 – Бу ерни Мустақилистон – жаннатистон, тўрт фасли бут баҳористон дейдилар!\nБугунги кун ҳам туман ҳибсхонасида ўтди. Бу жойларда нималар рўй бермайди дейсиз. Кимларнидир олиб чиқиб кетадилар, кимларнидир олиб кирадилар. Кирди-чиқдининг кўплигини кўрган кимса бу ўлкада қамалмаган бирор одам қолмаган бўлса керак, деб ўйлайди. Ҳибсхонага кириб-чиқаётганларни ҳисобини олмоқчи бўлганлар икки соат ўтмасдан саноқдан адашиб кетадилар.\nБу ерлардаги муҳит ўзгарувчанлиги ҳисобга олинса, вазиятни чамалаб иш кўриб бўлмаслиги аён бўлади. Ҳар бир тутқуннинг ўзига хос феъл-атвори бўлгани каби, ҳар бир миршабнинг ҳам ўзига яраша инжиқликлари бор. Муҳит ҳавоси буқаламундай турланиб туради. Вазиятни бир қолипда ушлаб туришга мўлжалланган қонунлар, кайфият ҳукмбардор бўлгач, мутлақо иш бермайди. Барча хавфсизлик ташкилотлари тизимлари ҳукумат талаблари ҳудудларида фаолият кўрсатишга мослаштирилгани сингари, миршаблар ўзларидан юқорида турган бошлиқлари илгари сурган тамойиллардан келиб чиқиб, ёзилмаган қонунлар билан фаолиятларини изга солиб турадилар. Бу жараёнда уларнинг савия даражалари ҳал қилувчи ўринни эгаллайди. Улар учун қонунлар – театр деворларига ёпиштирилган шунчаки афишалар, ғафлат лойига ботган идроклари – панжара билан тўсилган театр чегаралари, холос. Уларнинг илинжлари елка нишонларини оширишдан ва ҳаром бойлик орттиришдан иборат бўлгач, нари ёғи қоп-қора тун бўлиб, мавҳумотлар олами қўрғонларидан нарида ҳад-ҳудудсиз саробликлар салтанати бошланади. У ёқларда нимани хоҳлашини билмайдиган тузум, жамият ичига суқилиб кириб, ҳаёт реалликларидан овлоқларда арвоҳ сингари изғиб юради. Чаласаводлар барча замонлар ва маконларда ёруғ олам кенгликларини бузуқ ақл тарозилари билан ўлчаганлари мисоли, бу деворлар орасидаги ишончли воситалар пул олди-берди муомаласи орқали вужудга келади. Хиралигидан одам-одамни зўрға кўрадиган қоронғи ва совуқ бурчакларда энг сеҳрли, энг ёқимтой ашё бўлган пул сўзга-сўзни қовуштириб, кўнгилларни илитиб туради.\nТаниш соқчи алмашиб, Баҳром қаноти қирқилган қушга ўхшаб қолди. У фурсат топиб янги соқчига икки минг сўм қистиришга муваффақ бўлганди, қақраб ётган даштга баҳор ёмғирлари шивалагандай, унга бўлган эътибор тубдан ўзгарди. Орқасидан овқат ва хат-хабарлар кела бошлади. У энди истаган пайтида ҳибсхонадан хат чиқара оларди.\nПрокуратурадан қайтгач, Азизни ўртадаги каталакка ташладилар. Участка нозирининг ундан хабар олмай қўйгани соқчиларнинг муносабатини ўзгартирган эди. Унинг кўкраги нақшли маҳбус ёнида ўзини қандай тутаётгани Баҳром учун қизиқ эди.\nКўп вақт ўтмади. Ўртадаги эшикни кимдир қаттиқ тепди. Шунда, ҳамма ёқ қаттиқ гумбурлаб, осмон ўпирилиб тушгандай бўлди. Чопиб келган соқчи эшикни очганда:\n– Ит билан бир каталакда нафас олиш эркакларга номус! – деган овоз янгради.\nБу кўкраги нақшли маҳбус эди. Баҳром уни дарров таниди. (Кимдир Азизнинг собиқ миршаблигини билиб қолган эди, шекилли.)\nСоқчи унинг сўзларидан ҳайратга тушиб:\n– Қанақа ит, эсинг жойидами? Каталакда ит нима қилади? – деб сўради.\n– Сенларга ўхшаган ит! – дея кўкраги нақшли маҳбус кимнингдир кетига тепиб, даҳлизга итариб юборди.\nТепки еган кимса деворга боши билан урилиб, вой, деб ингради.\nБу Азиз эди. У “мужик”лар орасидан шармандаларча қувиб солинганди. Гапнинг индаллосини англаган соқчилар шолкалтаклар билан ёпирилиб, кўкраги нақшли маҳбусни савалашга тушдилар. Орадан ярим дақиқа ўтмай кўмакчи кучлар ёрдамга етиб келди. Бечорани ўзлари урдилар, ўзлари қўйдилар.\nКўмак кучлари орасида таниш подполковник ҳам бор эди. У соқчига маҳбуснинг ҳужжатларини олиб келишни буюрди.\n– Кандратов Юрий Никалаевич. 1946 йил, Тошкент шаҳри, Октябр тумани, Генерал Узоқов кўчаси, 114-уйда туғилган. Русия фуқароси. 1999 йил Тошкент шаҳрида содир этган жинояти учун халқаро қидирувга берилган. 2005 йилнинг 16 октябрида Москвада қўлга олинган. Оилали. Хотини, икки фарзанди бор! – дея полковник маълумотларни ҳижжалаб, ўзидан қўшиб-чатиб зўрға ўқирди. – Беш марта судланган, уч мартасида жазо муддатини ўтаган, жувонмарг. Беш мартасида ҳам босқинчилик содир этган, муттаҳам. Тошкентда Политехника институтини тугатган…\nШу жойга келганда подполковник жимиб қолди. Ҳибсхонада пашша учса билинадиган даражада тинчлик ҳукм сурарди. Бор вужуди қулоққа айланган маҳбуслар нафасларини ичларига ютиб, ҳодисанинг нима билан якунига етишини кутардилар.\nЯрим дақиқадан сўнгра овоз янгради:\n– Эссиз сенга Совет ҳукумати сарфлаган пуллар! – деди у ачиниш ҳиссини ифодалашга уриниб. – Бир ўзбек пахтакори боласининг ризқини қийгансан, сассиқ ўрис бўлмай ҳар бало бўл, текинтомоқ очофат. Ўрнингга ўша меҳнаткаш болапақир ўқиганда, коммунистик партияга сидқидилдан хизмат этарди. Владимир Иличга муносиб ворис бўларди. Шунда жаҳондаги энг қудратли ва адолатли давлат СССР парчаланиб, сочилиб кетмасди. Сенга ўхшаганлар касридан шундай буюк давлат инқирозга юз тутти-я. Бир қадам олға боссанг, манглайинг Султонмуродбой Назарбоевнинг қовуғига урилади. Орқангга икки қадам ташласанг, Имомали Раҳмонали жўвачасининг каллакчаси билан кетингга туртади. Ўнг елкангга салом берсанг, автомат ўқталган туркманга кўзинг тушади. Бошингни чап елкангга буриб, назарингни бу балолардан олиб қочмоқчи бўлганингда, елкангга шайтондек чиқиб олган қирғизга кўзинг тушиб, дамингни ичингга ютасан. Ёсир Арофат ўлиб, Шариел Арўн ер юзини жин-ажиналар уясига айлантирди. Сабаби не эканлигини Саддам Ҳусайин билан Жўрж Бушнинг ўғли тушунмаса, Путин билан Лукашенканинг ақли ҳеч нарсага етаётгани йўқ. Дунёда зиғирча бўлсин адолат қолганми ўзи? Нима қилса бу балолардан қутулади одам? Нима қилса…\nБаҳром подполковник қўлларини гап оҳангига мослаб ўйнатаётганини кўрмаса ҳам, сўзларидан тасаввур этарди.\n– Ўзингни оссанг, барчасидан қутуласан! – деди унга полда думалаб ётган маҳбус.\nМиршаблардан кимдир пишқириб кулиб юборди.\nМаҳбуслар ҳам ўзларини зўрға тутиб турардилар. Баҳона сабаб, хохолашга тушдилар.\n– Фалонимга куласизларми? – деди турган жойида тўрт томонига аланглаган подполковник. – Онангни фалон қилайлар, шим-пимимни йиртилган жойи бор эканми?\nУнинг ғазабидан қўрқиб ҳамма жимиб қолди.\nБундан руҳланган подполковник полда инграб ётган кўкраги нақшли маҳбусга:\n– Юрий Никалаевич, бир нима деб гапирсангчи, олий маълумотли, туппа-тузук одам экансан! – деди озроқ шаштидан тушиб.\n– Нимани гапираман? – деди у инқиллаб.\n– Қонун ва тинчлик посбонлари бўлмиш беминнат ва шарафли касб эгалари – миршаблардан узр сўраш учун ўзингда бир оз куч тополмайсанми, қадрдонгинам? Ёки икки-уч оғиз сўз айтиш шунчалик қийинми?\n– Йўқ, бу унчалик ҳам қийин иш эмас!\n– Баракалла, баракалла, Юрий Никалаевич! – деди хурсанд бўлган подполковник. – Қани бўлмаса, бошла-чи, бўтам!\n– Сенинг онангни Екатиринанинг палахмонига бойлаб қўйиб фалон қилайин, ит! Энди кўнглинг жойига тушдими? – деди дабдурустдан у ҳам.\nҚолганлар, гўё ўзлари сўкиб қўйгандай, ичларидан зил кетдилар. Миршаблар унга ташланмоқчи бўлганларида, подполковник дарров қулочларини икки ёнга кериб:\n– Ўзим! – деди. – Ўзбек ўғлонлари жаннатдан қувилиб, ер юзига тушганларидан буён, ҳалига довур оналарини бировларга шунчаки сўктириб қўйган эмаслар. Энди ҳам меҳнат ва жабр-зулмдан рўшнолик кўрмай ўлиб кетган онажонлари қабрлари устига чанг қўндирмайдилар.\nУ шундай дея маҳбуснинг биқинига зарб билан тепган эди, у:\n– Ўлган онангни Екатиринанинг отни бойлаб қўйиб кайф қиладиган манжалақ дўконига солиб, беш марта фалон қилайин! – деди.\nБорҳо ғазаб отига минган подполковник ўзини босолмай, тутоқиб кетди. Маҳбусни тўйгунча тепалади. Миршаблардан кимдир:\n– Ўлдириб қўясиз, ўртоқ подполковник. Бир сассиқ ўрисни деб бошингизга ташвиш ортирмоқчимисиз? – деган эди, у сал бўлса ҳам ўзини босиб олди.\nСўнгра чўнтагидан машҳур рўмолчасини чиқариб, аввал юз-кўзлари, сўнгра ёғ босганидан дўппайиб чиққан энсасининг терини ишқаб артди. Ёқаси тугмаларини ечиб, шошмасдан кўкрагини, қўлтиқларини обдан сийирди. Дастрўмолини сиққан эди, ундан полга ёмғир томчилари сингари дона-дона бўлиб сув томчилади. Тутқунлар буни кўрмаётган бўлсалар ҳам, томчиларнинг чикиллашидан манзарани кўзлари олдига келтираётган эдилар.\nУ рўмолчасини чўнтагига тиқиб, қонига бўялган кўкраги нақшли маҳбусга:\n– Бу ер сенга Русия эмас. Бу ерни Мустақилистон – жаннатистон, тўрт фасли бут баҳористон дейдилар! – деди. – Шаҳар бедарвоза эмас, бу заминда ҳар бир нарсанинг эгаси бор. Энг асосийси, қонун-қоида бор. Яратганга шукр, бошимизда қатъиятли раҳбар бор. Кучли давлатдан – кучсиз фуқаролик жамиятига “хуш келибсиз” “Ўзбек – модели” деган демократик тамойилларимиз бор. Бу обод ва озод юртда ҳар ким истаганини қилиб кетавермайди. Ўзингни йиғиштириб ол, бўлмаса ит ўлимида ўлиб кетасан, бўтам. Ўлганингда ҳам сени биров йўқламайди. Йўқлагандаям, қўлидан ҳеч вақо келмайди. Бу ерни билганлар дўзахистон, билмаганлар боғи бўстон, гулистон дейдилар. Сенинг қилғилигинг тузни ичиб, тузлиққа тупирган кўрнамакнинг қилмишига ўхшайди…\nИстеъдодли ёзувчи Ислом Холбой ҳақидаги сўзларимизни якунлашдан олдин яна шуни айтмоқчимизки, унинг ягона айби – Туркияда яшагани ва Муҳаммад Солиҳга яқин бўлгани. Яна бир айби бор, бу – яхши ёза олиш фазилатига эгалиги. Шунинг учун ҳам уни “Усмон Ҳақназаров иши”га қўшиб, қидирув эълон қилишган – 159 модда билан айблашган.\nЎзбекистонда давлат тўнтариши уюштириш ва ҳокимиятни куч билан босиб олишга уриниш деган маънони англатади бу модда. “Усмон Ҳақназаров иши” бўйича ҳибсга олинганларнинг деярли ҳаммасига бошқа айблар билан бирга айни модда энг асосий айб қилиб қўйилган.\nБаъзан ўйлаб кетаман, наҳотки Ўзбекистонда шунчалар осон бўлса, бировни давлат тўнтаришида айблаш деб. Агар эътибор қилган бўлсангиз, юқорида номи келтирилган ва Сизга баҳоли қудрат таништирилганлар (“Боғбон ва ресторанчи”дан ташқари) нинг деярли ҳаммаси ижодкорлар.\nИжодкор бўлганда ҳам талантли ва истеъдодли ижодкорлар. Уларни давлат тўнтаришида айблаш Шавкат Мирзиёев даврида қанчалик тўғри бўларкин? Бу – дунёга очилаётган, дунё қайтадан кашф этаётган – Ўзбекистон учун уят ва мағлубият, қолаверса – шармандалик эмасми? Наҳотки эски СНБнинг янги қиёфа касб этган раҳбарлари буни ҳануз англаб етмаган бўлсалар?\nЁ буни англаб етиш учун СНБ раиси ўзгаришини кутиш керакми?\nТоронто шаҳри, Канада, 6 январь, 2018 йил…\nҲеч қандай бошқа йўл қолмади. Ўзбекистондаги СНБ ни жиноий ташкилот деб эълон қилиш керак. Ҳудди Германияда фашест бошлиқларини Нуюренбург шаҳрида суд қилгандек буларни ҳам жазолаш керак, йўқса ўзбеклар бошига кўп балоларни олиб келади.\n01/07/2018 at 7:55 AM\nИсмат ака СНБ даги аксарият хизматчилар ўлса ҳам ўзгармади. Сабаби улар учун инсон қадри йўқ, погонидаги юлдузчаларни кўпайтриш, жиғирдонини қондириш учун ҳар қандай ифлосчиликка таёор.


Таркибий бўлим ва лабораториялар Низоми |\nХ. Сулаймонова номидаги Республика суд экспертизаси марказининг таркибий бўлимлари ва лабораториялари хақидаги\n1. Ўзбексистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Х. Сулаймонова номидаги Республика суд экспертизаси марказида (кейинги ўринларда Марказ деб юритилади) қуйидаги таркибий бўлимлар ва лабораториялар (кейинги ўринларда бўлим деб юритилади) мавжуд:\nҳужжатлар криминалистик экспертизаси лабораторияси;\nсуд-баллистика ва тросология экспертизаси лабораторияси;\nсуд-фонография экспертизаси лабораторияси;\nматериаллар, ашёлар ва буюмлар криминалистик экспертизаси лабораторияси;\nсуд-автотехника экспертизаси лабораторияси;\nсуд-қурилиш-техник экспертизаси бўлими;\nсуд-иқтисодий экспертизаси бўлими;\nодам ДНКси суд-биологик экспертизаси лабораторияси.\n2. Бўлим ўзининг фаолиятида Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси ва қонунлари, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қарорлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишлари, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари, Адлия вазирлиги ҳайъатининг қарорлари, Адлия вазирининг буйруқлари, фармойишлари, Марказ тўғрисидаги низом, “Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг суд экспертиза муассасаларида суд экспертизасини ўтказиш тартиби тўғрисидаги Йўриқнома”, шунингдек мазкур Низомга амал қилади.\n3. Марказнинг бўлимларида суд экспертизасининг қуйидаги турлари ўтказилади:\nсуд-хатшунослик экспертизаси; ҳужжатлар техник-криминалистик экспертизаси; суд-сиёсатшунослик-лингвистик экспертизаси; суд-филологик экспертиза; трасология экспертизаси, қайта урилган маркировка белгиларини тиклаш; суд-баллистика экспертизаси, портловчи моддалар экспертизаси; материаллар, ашёлар ва буюмлар криминалистик экспертизаси, шу жумладан, толали материаллар ва улардан таёрланган буюмлар экспертизаси, лак-бўёқ материаллари ва қопламалари экспертизаси, нефть махсулотлари ва ёнилғи-мойлаш материаллари экспертизаси, наркотик воситалар, психотроп моддалар ва прекурсорлар экспертизаси, дори-дармон моддалари экспертизаси, таркибида спирт бўлган суюқликлар экспертизаси, металлар, қуйилмалар ва улардан тайёрланган буюмлар экспертизаси, шиша ва улардан тайёрланган буюмлар экспертизаси, пластмасса, резина ва улардан тайёрланган буюмлар экспертизаси, ёпишқоқ моддалар (клей) экспертизаси, махсус кукунлар ва махсус маркерлар эксперизаси, бошқа объектлар, шу жумладан, табиати номаълум бўлган объектларнинг криминалистик экспертизаси, суд-тупроқшунослик экспертизаси, озиқ-овқат маҳсулотлари экспертизаси, суд-биологик экспертизаси; одам ДНКси суд-биологик экспертизаси; суд-экологик экспертиза; суд-автотехника экспертизаси, транспорт-трасология экспертизаси, транспорт воситалари ва уларнинг қисмларини баҳолаш экспертизаси, ёнғин-техник экспертизаси; суд-иқтисодий экспертизаси; ташқи савдо фаолиятининг суд-иқтисодий экспертизаси; суд-товаршунослик экспертизаси; суд қурилиш-техник экспертизаси, суд ер экспертизаси, ер участкаларига бўлган эгалик ҳуқуқлари қийматини эксперт баҳолаш; суд видеофонография экспертизаси, рақамли технологиялар, шунингдек электроакустик монтаж белгилари асосида аудио ва видеоманбаларни комплекс тадқиқ қилиш.\nБўлимларда уларнинг ихтисоси бўйича бошқа турдаги суд экспертизалари ўтказилиши мумкин.\n4. Бўлимларнинг асосий мажбуриятлари қуйидагилар:\nфуқаролик, хўжалик, маъмурий ва жиноят ишлари, терговолди текширув ҳужжатлари бўйича суд экспертизаларини ўтказиш;\nюридик ва жисмоний шахсларнинг мурожаатига асосан, экспертлик мутахассислигига мувофиқ тадқиқотларни ўтказиш;\nсуд экспертиза соҳасида илмий-тадқиқот ишларини олиб бориш;\nэксперт амалиётига янги усул ва услубларни жорий этиш, илмий-тадқиқот ишлар натижаларини синовдан ўтказиш;\nсуд экспертиза соҳасида кадрларни тайёрлаш ва суд экспертларини малакасини оширишда иштирок этиш;\nжиноят ва ҳуқуқбузурлик содир этилишига сабаб бўлган шарт шароитларни аниқлашга қаратилган профилактик ишларни олиб бориш;\nаҳоли ўртасида хуқуқий тарғибот ишларини олиб бориш;\nМарказнинг қуйидаги бўлимлари:\nодам ДНКси суд биолигик экспертизаси лабораторияси;\nматериаллар, ашёлар ва буюмлар криминалистик экспертизаси лабораториялари четдан ҳарид қилинадиган реагентларнинг\nсарф-ҳаражатлари бўйича ҳар ой белгиланган тартибда Марказнинг бухгалтерия ҳисоби ва назорат бўлимига ҳисобот тақдим этади.\nбирламчи, қўшимча, қайта, комплекс ва комиссион экспертизаларни ўтказади;\nзамонавий илмий-техника ютуқларига асосланган экспертиза тадқиқоти услублари ва тавсияларни амалиётга тадбиқ этади;\nбўлимнинг моддий-техник базасини такомиллаштириш борасида тавсиялар тайёрлайди ва ундан самарали фойдаланишни назорат қилади;\n– ходимларнинг тайёргарлик режаларини муҳокама этади, шахсий режаларни бажарилиши ҳақидаги ҳисоботларни тинглайди ва\n– ўз ходимлари ва бошқа муассаса мутахассисларининг ишлаб чиқариш амалиётини ўташини ташкил этади;\n– экспертиза хулосалари юзасидан тақризлар ўтказади;\n– илмий-амалий семинарлар, суд экспертизасининг тегишли йўналишлари бўйича услубий тадбирларни ўтказади;\n– суд-тергов ходимлари ўртасида суд экспертизаларнинг имкониятлари, уларни тайинлаш қоидалари ва хулосаларга баҳо бериш бўйича услубий ишларни амалга оширади;\n– махсус билимлар доирасида ҳуқуқбузарликларни олдини олиш ва уларни содир этиш сабабаларини ва уларга сабаб бўлган шарт-шароитларни бартараф этиш услубларини ишлаб чиқади;\n– аҳоли ўртасида ҳуқуқий тарғибот ишларини олиб боради.\nIII. Бўлим хуқуқлари ва жавобгарлиги


Камхаржлик ўзбек журналистларини таъмагирликка ундамоқда - Фарғона.Ру ахборот агентлиги\nКамхаржлик ўзбек журналистларини таъмагирликка ундамоқда\n25.12.2006 12:24 msk\n2006 йил андижонлик журналист Тўрахон Ғофуров учун оғир йил бўлди. 24 йиллик тажрибали қаламкаш 30 минг сўм (тахминан 27 АҚШ доллари) пора эвазига қамалди. Маълумотларга кўра, у Избоскан деҳқон бозоридан тайёрлаётган мақоласи учун бозорқўмдан пул сўраган. Бозорқўм айтилган миқдордаги пулни узатгану, журналистни ҳуқуқ тартибот идоралари ходимларига ушлаб берган. Ҳамкасбларининг айтишларича, Тўрахон ака меҳнаткаш, ҳалол инсон эди.\n- Пул сўрагани тўғри, лекин бунинг нима ёмон томони бор? – дейди ҳамкасбларидан бири. - Меҳнат ҳақини сўраган-да. Мушук бекорга офтобга чиқмайди. Ҳозир ҳамма журналистлар пул олади-ку.\nБугунги кунда журналистлар корхона, ташкилотлардан тайёрлаётган мақолалари учун пул сўрашлари янгилик эмас. Аммо илгари бундай одат йўқ эди. Пул ёки совға-салом олган киши пора олган ҳисобланиб, жиноий жавобгарликка тортиларди. Ҳозир ҳам давлат қонунчилигида порахўрлик учун жиноий жазо белгиланган. Бироқ, кўп ҳолларда корхона, ташкилот, фирмалар раҳбарлари, яъни Ўзбекистондаги маҳаллий оммавий ахборот воситаларига иши тушаётган шахслар андиша қиладилар. Масаланинг иккинчи томони шундаки, кўпчилик журналистлардан қўрқади.\n- Телевизионлар ҳам бемаза қовуннинг уруғидек кўпайиб кетган, - дейди тадбиркор Ш. Раҳмонов. - Бирини кузатсанг, иккинчиси келади. Тасвирга тушириб бўлгандан кейин, энди мана бунча бўлади деб, катта пулни айтиб туриб олишади. Бермай десанг, баъзи бир сурбетлари бор-ки, камчилигингни билиб, танқид қиламан деб туриб олади. Шу сабаб муроса қиламиз-да, сўраганини бериб кузатамиз.\nЎзбекистонда журналистларнинг пора олишлари республикада хусусий, нодавлат оммавий ахборот воситалари пайдо булгандан сунг кучайган. Республикада биринчи нодавлат ТВ 1991 йилда Самарқандда (СТВ) очилган эди. Ундан сўнг водийда биринчи бўлиб Андижон Ёшлар телевизиони (ҳозирги “Водий садоси–Ёшлар” телерадиокомпанияси) ташкил этилган. Турли эълон, реклама, мусиқий табрик, буюртма кўрсатувлар ҳисобига кун кўрадиган телевизионларга ташкилот раҳбарлари билан муомалага уста, пул топиб кела оладиган мухбирлар ишга қабул қилинган. Шу тахлит нодавлат оммавий ахборот воситаларида ишлайдиган журналистларнинг корхонама-корхона, ташкилотма-ташкилот пул топиш илинжида изғишлари бошланган.\n- Бугунги журналистларни дипломли тиланчилар деб айтиш мумкин, - дейди Фарғонадаги нуфузли фирма раҳбарларидан бири Козимжон Ўлмасов. - Ҳар бир оммавий ахборот воситасида пуллик кўрсатувлар, реклама билан шуғулланадиган бўлим алоҳида бўлиши керак. Журналистлар биринчи навбатда ижод кишилари. Улар фақат ижод билан шуғулланишлари, пул топиб келиш ҳақида ўйламасликлари керак. Аммо водийдаги кўп журналистларнинг дарди хаёли - қайси ташкилот бойроқ ва қайси йўналишни ёритса, чўнтагига кўпроқ пул тушади, шуни ўйлайди.\n- Ўзбекистон каналларини умуман кўрмайман, - дейди шифокор Ғ. Абдуғаниев. - Чунки қизиқарли нарсанинг ўзи йўқ. Журналистлар изланмайди. Кўрсатувлар савияси жуда паст, бачкана. Россия каналларини нимага кўрамиз? Чунки қизиқарли, ранг-баранг кўрсатувлари бор. Бизнинг журналистлар ким кўпроқ пул берса ўшани экранга чиқараверади. Қўшиқчи бўладими ёки тадбиркорми, фарқи йўқ.\nГазетада ишловчи кекса бир журналистнинг маълум қилишича, Фарғона водийси оммавий ахборот воситаларида ишлайдиган ҳар бир журналистнинг ўз нархи бор. Энг катта нарх Ўзбекистон Телерадиокомпанияси “Ахборот" кўрсатувининг вилоят мухбирлари қўядиган нархлардир. Бу телерадиокомпания мухбирлари тайёрлаган кўрсатувлари учун 200 долларгача пул оладилар. Ундан кейинги ўринда “Ёшлар” телеканалининг “Давр" информацион дастури вилоят мухбирлари туради, улар кўрсатув учун 100 долларгача пул таъма қиладилар. Маҳаллий телевизионлар журналистларининг нархлари ўртача 50 минг сўм атрофида. Энг паст нарх газета мухбирлариники ҳисобланади (10-20 минг сўм).\n- Бир томондан журналистларни тўғри тушуниш керак. Чунки ҳозир ҳаммаёқда “ўзинг учун ўл етим” қабилида муомала қилинади, журналистларнинг ойлик маошлари ёки оладиган қалам ҳаққи ҳеч нарсага етмайди. Лекин журналистлар бепул тайёрланадиган кўрсатувлар ёки оддий хабар учун ҳам нақд пул олишлари инсоф чегарасидан чиқишдир, - дейди кекса журналист. - Янгилик, ахборот учун пул олганини қайси давлатда кўргансиз? Ҳозир Ўзбекистон телерадиокомпанияларининг кўрсатув ва эшиттиришларига буюртма бериб чиқаётганларнинг аксарияти ҳуқуқ-тартибот идоралари раҳбарларининг ўзлари.\nБугунги кунда Ўзбекистон телевизиони кўрсатувларини кўрган чет эллик меҳмон республика аҳолиси жаннатда яшаркан, деган тасаввурга эга бўлиши мумкин. Биронта ҳам танқидий, таҳлилий мақола бермайдиган, фақат ютуқларни ёритиш билан чекланадиган журналистлар эса бугунги кунда чўнтак тўлдириш билан оворалар. Айнан мана шу порахўрлик аҳолининг маҳаллий журналистлардан кўнгли совиб кетишига сабаб бўляпти. Шу ўринда “кўза кунда эмас, кунида синади" деган мақолини эслаш кифоя. Акс ҳолда 24 йиллик тажрибага эга журналист Тўрахон Ғофуров 30 минг сўм пора эвазига қамоқда ўтирмаган бўларди.


Жаҳонгир Ортиқхўжаев Юлдуз Усмонова ва Муниса Ризаеванинг бой бўлиш сабабини айтди — видео - 5 Июня 2022 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nГлавная » 2022 » Июнь » 5 » Жаҳонгир Ортиқхўжаев Юлдуз Усмонова ва Муниса Ризаеванинг бой бўлиш сабабини айтди — видео\n«Уларнинг қош-қовоғига қараш осонмас», — дейди шаҳар ҳокими\nТошкент шаҳар ҳокими Жаҳонгир Ортиқхўжаев хонандалар Юлдуз Усмонова ҳамда Муниса Ризаеванинг бой бўлиш сабабини айтди.\nУ Муниса Ризаевага ҳам Юлдуз Усмоновага ҳам осон эмаслигини билдирди. Шаҳар ҳокимининг сўзларига кўра, улар учун битта тўйдаги пул ҳам етарли, бироқ улар ўнта бўлса ҳам боради. Жаҳонгир Ортиқхўжаев 200-5000 меҳмоннинг қош-қовоғига қараб қўшиқ айтиш осон эмаслигини ҳам таъкидлади.\n«Мен Муниса Ризаева ва Юлдуз Усмоновага ҳам осон тутмайман. Улар нега бой? Чунки ўнта тўй бўлса ҳаммасига боради. Уларга бир хизматдаги пул ҳам етади. Кечирасиз, лекин 200-5000 меҳмоннинг қош-қовоғига қараб қўшиқ айтиш ҳам осон эмас», — дейди шаҳар ҳокими.


Банил Мусталиқ ғазоти « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nБанил Мусталиқ ғазоти\n11 August 2016 - 6:00\nТАРИХИ МУҲАММАДИЙ — 71\nБу воқеа шундоқ эрдиким, шу қабиланинг раиси Ҳорис ибн Заррор Уҳуд урушида Қурайш мушрикларига ёрдам бериб, Расулуллоҳга қарши урушган эди. Шундаги ғолибиятга мағрур бўлиб, ўз қабиласидан бошқа араблардан кучлик бир қўшин қуриб, Расулуллоҳга қарши уруш очмоқчи бўлди. Расулуллоҳ бу хабарни эшитгач, буни аниқлаш учун яширинча Бурайда саҳобани юбордилар. Аниқлиги маълум бўлгач, муҳожир ансорлардин етарлик аскар тузиб, йўлга чиқдилар. Бу сафарда мунофиқлар раиси Абдуллоҳ ибн Убай ибн Салул бошлиқ бир мунча кишилар ҳам бор эди. Бу сафардин ғаразлари эрса, агар мусулмонлар енгсалар, ўлжалик бўлиб, мол топиш, агар енгилур бўлсалар, Исломга қарши иш кўриш эди. Буларнинг мақсадлари Расулуллоҳга маълум бўлса ҳам, муроса учун сабр қилдилар. Кетаётганларида душман томонидан юборилган жосус қўлга тушди.\nДушман ҳолини андин Расулуллоҳ сўраб эдилар, очиқ айтгани унамай, сўзга келмади. Иймон арза қилсалар, қабул қилмади. Бошқа чораси бўлмагач, уни ўлимга буюрдилар. Иккинчи манзилда Абдул Қайс қабиласидан бир киши келиб, Расулуллоҳга салом берди.\n— Қайдин келдинг, қаён борурсан? — деб андин сўрадилар.\n— Жойим Руҳодадир, сиз келтирган ислом динини ҳақ билиб, иймон келтиргани келдим, — деди.\nБуни англаб, Расулуллоҳ Худога ҳамду-сано айтиб, бек суюндилар. Сўнгра ул одам:\n— Ё Расулаллоҳ, иймон келтиргандин кейин, мўмин кишига қайси иш қилиш ҳаммадан яхшироқдур? — деб сўради.\n— Намоз вақти кириши билан таъхир қилмай, (кечиктирмай), ўташдур. Бу сўзни англагач, ул одам умри борича намозни аввали вақтида ўқишни ўзига лозим тутди.\nСўнгра душманлар раиси Хорис ибн Заррорга хабар етдиким, анинг юборган жосуси ушланиб, ўлдирилмишдир. Бундин ёмон фол олиб, кўнглига қўрқинч тушди. Аскар ичида ҳам ҳар хил ваҳималик сўзлар пайдо бўлиб, шу баҳона билан бирмунчалари тарқалиб кетдилар.\n— Агар киши кўнгли бир ишдан чўчиб, ундан ёмон фол олса, шу дуони ўқиб, ўз ишида давом этсун:\n«Аллоҳумма ла яътий билхайри илла анта вала ядфаушшарра илла анта». Маъноси: «Эй бор Худоё, ҳар яхшиликни бергувчи ва ҳар ёмонликдан сақлагувчи Ўзингсан».\nБир нарсадан чўчиб, ёмон фол олиш, ирим-сирим қилиб ўлтириш Ислом динида йўқ ишдур. Шундоқ қилиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам учинчи манзилга келиб тушдилар. Бу ерни Мурайсиъ деб айтишур эди. Душманлар ҳам шу жойда йиғилишиб турган эдилар.\nРасулуллоҳ ҳам саф тузиб, уруш тайёргарлигини кўриб, ҳозир турдилар. Сўнгра иймонга таклиф қилиб:\n— Агар «Ла илаҳа иллаллоҳу, Муҳаммадур расулуллоҳ», деб таслим бўлсалар, ўлимдан омон топқайлар, — дедилар.\nУлар бу сўздан юз ўгиргач, уруш бошланди. Ҳар икки тарафдин бирор соат ўқлар отилди. Сўнгра саҳобалар ҳужумга ўтдилар. Кўп ўтмай, душманлар енгилди. Бир мунчалари қиличдан ўтказилгач, қолганлари бутунлай асир олинди. Беш минг қўй, икки юз туя ўлжа тушган эди. Бу моллар устига Расулуллоҳнинг озод бўлган қуллари Шақронни қоровул қўйдилар. Қўлга тушган асирларни ҳазрати Бурайдага топширдилар. Бу урушда олинган асирлар ичида шу қабиланинг раиси Ҳорис ибн Заррорнинг Барра исмли қизи ҳам бор эди. Бу қабиладан икки юз оила асир тушган эдилар. Булар эса араблар ичида атоқлик қабилалардан бўлиб, хотун-қизларини асоратда қолдириш ўзлари учун энг оғир номус саналур эди.\nШунинг учун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бу тўғрида бир яхши сиёсат қўллаб, асирлар ичида раисларининг қизи Баррани ўз никоҳларига олдилар. Буни саҳобалар кўргач:\n— Бу қабила раиси Расулуллоҳга қайнота бўлди, Расулуллоҳ аларга куёв бўлдилар, энди бунинг ҳурматидан биз ҳам қўлимиздаги асирларимизни озод қилишимиз керак, — дейишиб, ўз тақсимларига тушган барча асирларини озод қилдилар.\nШу иш сабаб бўлиб, бу қабиладан ҳеч ким қолмасдан, ҳаммаси мусулмон бўлди. Шу учун онамиз Оиша: «Бу хотуннинг шарофати ўз қабиласига бек улуғдур, улар асирликдан озод бўлишиб, икки дунё азобидан қутулишди. Ислом динига киришиб, абадий давлатга етдилар», дедилар. Онамиз Баррани никоҳларига олгандан кейин, исмини йўткаб (ўзгартириб) Жувайра қўйдилар. Барра яхшилик, Жувайра қизчоқ, деган бўлур. Буни йўткашнинг сабаби эса фаҳмлик кишиларга маълумдир.\nЯна шу сафарда бир воқеа ўтди. Аскарлардан икки киши сув талашиб, урушиб қолдилар. Бирлари Макка муҳожирларидан, яна бирлари Мадиналик ансорлардин эди. Муҳожир ансорни уриб, қон қилди. Бу таёқ етган киши араб одатича: «Ё лал Ҳазраж?» (яъни, «Эй Ҳазраж, бормисан?») деб ўз қабиласини ёрдамга чақирди. Буни кўриб, урган киши ҳам: «Ё лал, муҳожирийн?», деб қўрққанидан қичқирди.\nЖоҳилият араблари уруш вақтида ҳар қабиланинг юқориги оталарини атаб қичқирар эди. Мундоқ қичқиришларида ҳар қабила ўз уруғига ёрдам беришлари лозим бўлур эди. Бу товушни эшитгач, муҳожир, ансор саҳобаларидин икки фирқа одам югуриб келиб, ёрдам бериш учун ҳар қайсилари ўз кишилари устига тўпландилар. Қуролларига қўл солишиб, урушиб кетишларига оз қолди. Бу воқеа устида катта бир фитна чиқишига яқинлашди, муни англаб, Расулуллоҳ чодирларидан югурганларича келиб:\n— Эй, мўминлар, мундоқ сўзлар жоҳилият замонидан қолган ёмон сўзлардур. Бу қичқиришлар фитна қўзғаб, қон тўкилишига сабаб бўлур. Ислом динига кирган киши яна шундай сўзларни ташламас эрса, ундай одам тамуққа (дўзахга) ташланур, Мўминлар бир-бирига Худо қўшган биродардур. Биродари мазлум бўлсин ёки золим бўлсин, унга ёрдам бериш лозимдур,— дедилар.\nАнда бир киши:\n— Ё Расулуллоҳ, мазлумга ёрдам қилайлик, аммо золимга нечун ёрдам қилурмиз? — деди.\n— Агар золимни шу қилган зулмидан қайтарур бўлсанг, унга ёрдам қилган бўлурсан, — дедилар.\nСўнгра ҳар икки тарафни сўз билан қондириб, бу фитнани босдилар. Аммо мунофиқлар бўлса, бу иш баҳона бўлиб, ёмон сўзга оғизлари очилди. Айниқса, уларнинг раислари Абдуллоҳ ибн Убай ибн Салул қаттиқ ғазабланиб, ўзига қарашлик бир неча мунофиқлар билан бу ҳақда сўз қилишдилар. Мўминлардин Зайд ибн Арқам булар ичида ўлтирган эди. Абдуллоҳ ибн Убай айтди:\n— Бундай хўрликни ким кўргандур, нега бундай қиладилар? Қочқин эдилар, ерлик бўлдилар. Оз эдилар, кўпайдилар, ўтганларнинг мақоллари бек тўғридур: «Итингни кўп тўйғизма, оч бўлса, орқангдан эргашиб юргай, ит семирса, эгасин қопгай».\nМана шунга ўхшаш адабдин ташқари бир мунча сўзлар эшитиб ўтирган Зайд ибн Арқам буни кўнглига сиғдиролмай, Ҳазрати Умарга келиб айтди. У эса Пайғамбаримизга айтди. Ансор муҳожирларидин олдиларида ўлтирган саҳобалар кўп эди, бу сўзни англаб, муборак менгзалари (юзлар) ўзгарди, унга қараб:\n— Балким сен бу сўзни хато англагандурсан, ул шундай ёмон сўзни айтмаган бўлғай, — дедилар.\nАнсор саҳобалар Зайд ибн Арқамни қаттиқ ҳурмат қилишар эди, уни сўзи ёлғондек кўриниб ўзи хижолатга қолди. Сўнгра Ҳазрати Умар:\n— Ё, Расулаллоҳ, бу сўзни айтувчи мунофиқлар раиси Абдуллоҳ ибн Убайнинг, албатта, жазосини бериш лозимдур. Рухсат қилингиз, бошини кесгайман, ёки ансорларга рухсат қилгайсиз, ўзлари йўқ қилсунлар, — деди.\n— Эй Умар, бу ишга сабр қилмоқдин бошқа чора йўқдур. Агар унга жазо берур бўлсак, ўзаро кўнгилсиз ишлар чиқиб, ҳар хил сўз кўпайгай.\nСўнгра кишиларни алаҳситиб, бу фитнани босиш учун у жойдин кўчишга буюрдилар. Йўқ эса, мундоқ кун қизиғида йўл юриш Расулуллоҳга одат эмас эди. Ансор раисларидан Усайд ибн Ҳузайр келиб:\n— Ё Расулуллоҳ, мундоқ кун қизиғида йўлга чиқишнинг сабаби нимадур? — деб сўради.\n— Сен Абдуллоҳ ибн Убай сўзини эшитмадингми, у эса Мадинага борган сўнггида бизни ва бизга қарашли муҳожирларни Мадинадан ҳайдаб чиқармоқчи бўлибдур, — дедилар.\n— Ё Расулаллоҳ, сизни Аллоҳ азиз қилган, уни бўлса, хор қилмишдур. Агар сиз рухсат қилсангиз, ўзини Мадинадан биз ҳайдаб чиқарайлик. Сиз Мадинага келишингиз олдида уни подшоҳ қилмоқчи бўлиб, тахт қурган эдик. Инжу гавҳар билан зийнатлаб, бошига тож кийдирмоқчи эдик. Шу орада сиз келиб, Ислом дини ривожга кириши билан бу сўз унутилиб, ташлаб қўйилди. Бунинг подшоҳлигини сиз тортиб олгандек бўлиб қолдингиз. Мана шунга ҳасади қўзғалиб, чидай олмасдин айтган сўзидур, — деб унинг томонидан узр айтгандек бўлиб, афв ўтинди.\nШу билан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам кеча-кундуз тўхтамасдан йўл юриб, эртаси куни тушга яқинлашганда манзилга келиб тушдилар. Йўл узунлиги, яна уйқусизликдин бек чарчаб, туядан тушишлари билан ухладилар. Мундоқ узоқ юришларининг сабаби эрса, ўтган кунги мунофиқлар қўзғаган сўзларни бостирмоқ эди.\nЛекин бу мунофиқнинг ўғли Ҳубоб чин мусулмон бўлганидан, отаси Абдуллоҳ устида бўлган сўзларни англаб, бек хафа бўлиб Расулуллоҳ олдиларига келди ва:\n— Ё Расулаллоҳ, агар отамни ўлимга буюрмоқчи бўлсангиз, бу ишга ўзимни буюринг, ҳозир унинг бошини кесиб келтирайин. Сиз учун ани қурбон қилайин. Агар мендин бошқа бировни қўли билан отам ўлдирилса, мен учун бу иш яхшилик бўлмағай, негаким бутун Мадина халқи биладур, мен эсам отам-онамға энг ортиқ ҳурмат кўрсатган, энг кўп хизмат қилган эрурман. Агар отамни ўзимдан бошқа киши ўлдирур эрса, уни дунёда тирик қолдириб, мен чидолмагайман. Ё Расулаллоҳ, аҳлоқингиз улуғ, отам гуноҳини афв қилсангиз яхшироқдур, — деди.\n— Сен ўйлаган нарса менинг кўнглимда йўқдур. Бундин кейин ҳам отанг билан яхшилик ила муомалада бўлгаймиз, ўтган ишларини кечирдим, — дедилар.\nАммо ул мунофиқ айтган сўзидан тониб, қасамёд қилган бўлса ҳам Мунофиқун сураси бу ҳақда нозил бўлиб, унинг айтган сўзи исбот қилинди. Бўлиб ўтган воқеа, ушбу сурада тамомила айтилмишдур. Бу ҳақда Зайд ибн Арқамни ёлғончи қилган эдилар. Бу оятлар нозил бўлгач, анинг сўзи ростга чиқди. Шундоқ бўлса ҳам, Расулуллоҳ афв қилиб, фитнани босдилар. Лекин ул мунофиқнинг адабсизлигидан ва шумлигидан, шунча кўп мўжиза ва кароматларни кўра туриб, ўлгунга қадар заррачалик иймон нури анинг кўнглига кирмади.\nБу мунофиқлар бунинг билан ҳам қаноатланмасдан, шу сафарда онамиз Оишанинг устидан туҳмат сўзларини чиқардилар. Расулуллоҳ оилаларига ва ашоби киромларига шу сабабдан бир қанча хижолатлик, маломатлик сўзлар пайдо бўлди. Онамиз ҳазрати Оиша бошлиқ, оталари ҳазрати Абу Бакр Сиддиқ бошларига тоғ йиқилгандек, бутун оилалари билан бек ташвишда қолдилар.\nБу ҳол билан бирор ой ўтгандин сўнг онамиз Оишани оқлаб, Қуръони каримда ўттиз оят нозил бўлди. Бу ҳақда мунофиқлар қилган туҳматлари раддига Аллоҳ таолодин ваҳий келиши, Расулуллоҳ хонадонининг улуғ шарафга эга эканини исботлади. Мусулмонларнинг кўнглини ранжитган бу воқеа бутун ҳадис китобларида, тарих саҳифаларида ёзилмишдур, балки ҳатто Қуръони каримда ҳам очиқ баёни бордур. Мен бу китобимда бошқа кишилардек бошдин-оёқ қолдирмай ёзиб ўтиришни кўнглим кўтармади. Қисқаси шулки, Расулуллоҳ Ислом динини юзага чиқаришда тортмаган турлик жабр-жафолари, кўрмаган қаттиқ кунлари, эшитмаган ёмон сўзлари қолмаган эди. Бунинг ажрини Аллоҳ у зотга ўзи берсун.\nҲар бир умматман деган киши ушбу саловатни ўқиб, Пайғамбаримиз ҳақларига дуо қилиши албатта лозимдур:\n«Жазаллоҳу аънно саййидано Муҳаммадан ма ҳува аҳлуҳу». Яъни: «Аллоҳ таоло биз умматлар тарафидин Пайғамбаримизнинг ўзига лойиқ савоблар берсун», демакдур.


Инфоурок › Другое › Рабочие программы › Творческая работа "Синфдошлар учрашуви"\n20 йиллик учрашув сценарийси\nБугуннинг гулоби хуш келдинг\nДўстларга дийдор офтоби,\nДийдоринг муборак устоз шогирдлар\nОрзиқиб кутилган кунлар саломи\nҚайтган қалдирғочлар баҳор саломи\nКимни соғинтирмас айтинг бу дийдор\nСизга бахт келтирсин сиз кутган баҳор.\nАссалому алайкум даврамизнинг энг азиз ва қадрли меҳмонлари,меҳрибон мураббийлар, ассалому алайкум умр деб аталувчи шонли ва машаққатли йўлнинг 20 йилини ортга ташлаб,қалбларда ҳаяжон билан меҳрибон мактаб бағрида учрашаётган,мактабимизнинг 1995йилги олтин қанот битирувчилари. 11 йил таълим олган мактаб ҳовлисида,синфдошлар билан учрашиш нақадар ҳаяжонли, қувончли.Тўғри сиз бу кунни орзиқиб кутгансиз,аммо ушбу дамда,синфдошлар даврасида,устозлар бағрида, лоақал яна бир кун, бир кунгина қолгингиз келади.Лекин ҳаёт, вақт, олдинга интилаверади, интилаверади.Учрашувнинг сўнгги айрилиқ, айрилиқнинг сўнгида яна дийдор бор.\nБарчангиз бугунги дийдор кунига хуш келибсиз,азизлар!\nЭй дўст, анча йўлни юриб қўйдик биз,\nЯхши-ю ёмонни кўриб қўйдик биз.\nКелиб бу дунёга не қилдинг деса,\nОдамдек одамлик тўнин кийдик биз.\nАзизлар мен хозир микрафон олдига ҳурмат билан,мана шу бугунги файзли даврамизни очиб бериш учун бундан йигирма йил олдинги мактаб директори,мактабимиз физика фани ўқитувчиси, кўп йиллик меҳнатлари эвазига жамоат фидоийси медали соҳиби Абдурашид ака Қўзиметовни ва ҳозирги кундаги мактабимиз сарбони Сайдахмат ака Мирзаевни таклиф этаман.\nҲақиқатан бизга ўзининг қалб қўри билан,кўзининг нури билан билим берган устозларни ҳар қанча эъзозласак, мақтасак, олқишласак оз бўлади.\nҲозир сизларни мактабнинг 20 йил олдинги битирувчиларнинг 1 синф ўқитувчилари ва синф раҳбарлари билан таништираман.\n11- синфнинг биринчи ўқитувчилари: Оқсувкент қишлоғидаги 6-интернат мактабининг 1-тоифали ўқитувчиси Мирахмедова Сайёра опалар Мактабимизнинг бошланғич синф ўқитувчиси жамоатчи, сўз устаси Низомова Атира опалар.\nСинф раҳбарлари : Мактабимизда кўп йиллар математика фанидан дарс берган, ҳозирги кунда нафақадаги устоз Абдуллаева Болтажон опа ҳамда Юсубалиева Шохида опалар.\nСинф раҳбарларига сўз.\nСинф раҳбари Абдуллаева Болтажон опага навбатни берамиз.\n4. Қандай сеҳринг бор экан, мактаб,\nБизга меҳринг мўл экан мактаб.\nДилда орзу тўлиб-тошганда,\nДунёда энг улуғсан мактаб\nАрмонимсан қадрдон кунлар,\nДармонимсан беармон тунлар,\nҚўшиқ бўлди кўзларда ёшлар,\nБормисиз,бормисиз жон синфдошлар.\nУстозлардан сабоқ олдингиз\nГоҳ мактабга кечга қолдингиз\nМана энди ушбу онларда\nҲурматли азиз меҳмонлар мен сизларнинг диққатингизни 1995 йил ушбу масканда билим олиб мустақил ҳаётга йўлланма олган 55 ўқувчига қаратмоқчиман.Албатта бу битирвчиларнинг кўпчилиги ,жамиятимизнинг турли жабҳаларида ишлаб келаётган ука-сингилларимиздир.\n1. Шулардан 23 таси уй бекалари лавозимида ўтиришибди.\n2. 6 таси фермерлар . Ҳар бир фермернинг 6-7 тадан фермаси бор . Фермалари 40-50 талаб қорамол ва зотдор отлар билан лиқ тўла.\n3. 8 таси тадбиркорлар. 4 таси Қорабулоқ бозорида, 4 таси Қарағанда бозорида савдо –сотиқ билан банд.\n4. 4 таси олий маълумотли мутахассислардир.\n5. 9 таси жамиятимизга энг кўп фойда келтирадиган кўп болали оналардир\nУлар ҳақидаги бундай тўлиқ маълумот ҳозиргина интернет орқали менга етиб келди . Шу билан бирга уларга аталган ҳазил шерлар ҳам бир шоир акамиздан электрон почта орқали сюрприз тариқасида олдик. Бу шеърларни ҳукминингизга ҳавола этаман.\nИшинг битар бир паста\nПул олади бир даста\nҚўллаб қўйинг баралло\n2. Машинага миндириб\nСўз сўзласанг синдириб\nСавдолашма фойда йўқ\nАйлантириб қилар шод\nСупер таксист Шомурод\n3. Балиқ тутар қармоқда\nЭкин экар тармоқда\nКундан кунга ишлари\nБошдан ошиб бормоқда\nКеча кундуз тинмайдир\nАкмал ука шундайдир\n4. Ота касбин эъзозлаб\nЮксак чўққин у кўзлаб\nУнча мунча қилмас кор\nҲам ўқитувчи тадбиркор\nМақсад кўп лекин оғир\nБу Махаммедов Ғофур\n5. Уйни нолдан кўтарар\nИшин тезда битирар\nҚўлда белнинг дастаси\nЦемент ишнинг устаси\nҚутлуғ бўлсин яхши ном\nБу Асатов Ғулом\nҚачонгача ўқитувчиман билмайман\nКамазимни маза қилиб минмайман\nНега энди бир касбда турмайман\nИшимни ҳам камазни ҳам қиймайман.\nҚачонгача бозорларда оч наҳор ҳам юраман\nБу ишимни ўзимча кризис деб биламан\nПул топмадим энди уйга қандай қилиб кираман\n8. Том бекитар куз ёзда\nДам олади аёзда\nИшинг тушса бош чайқаб\nЛагандаю ҳар нозда\nПастга тушмас гап отар\nГаплашсанг бир оламдир\nБу Исраилов Ғуломдир\n9. Мактабда ҳам ишлайди\nЕвро ремонт бошлайди\nДеймиз унга омад ёр\nБу укамиз Дониёр\n10. Сувдан сузиб ўтади\nСувда камаз кемаси\nИкки камаз тинмайди\nХудди тошнинг эгаси\nОиласи учун бек\nУнинг исми Ойбек\n11. Излаб юрманг малада\nПресс қилар далада\nИши пухта хамки соз\nПул берсачи дерлар оз\nИш қилганда берар жон\nБу Солиев Рахимжон\n12. Оқсув кезар эрталаб\nБошлиқ қўяр кўп талаб\nТошни эзар майдалаб\nКарер унинг вохаси\nШовқин сурон соҳаси\nЧарчамасдан юрар тек\nБу Низамов Мадамбек\n13. Кўзда бор қувонч чақин\nТехникага бир яқин\nИшини қилар тортишиб\nБериб қўймас ўз ҳаққин\nТехникаси соз лекин\nБу Абобакиров Эркин\n14. Афсусланмас ишидан\nГапи чиқмас оғзидан\nБўлса соғлик имкони\nИзлаб борар бўлсангиз\nМеҳнат қилар ботиб тер\nБу Мавлонов Алишер\n15. Ҳамма ишда бир сабаб\nБекор юрмас гариллаб\nИш соҳаси оғирдир\nБу Жуманов Тохирдир\nҚачонгача шу синфда ишларканман\n5-синфгача бўлса қон қақшарканман\nБу синфни 2-синфдаёқ ташларканман\nЯнги устоз келмас экан қачонгача.\nҚачонгача мен улфатга бош бўламан,\nСўзим ўтмай мен уларга ёш бўламан\nШтрафсиз дўст қўшмайман тош бўламан\nБу ишларим давом этар қачонгача\nҚачонгача ювошману индамасман\nХолида иш айтса то кечгача тинчимасман\nШу туфайли ресдан уйга тез қайтмасман\nҚачонгача дўстга сиримни айтмасман\nҚачонгача оқсоқол айтса хеч қаердан қолмаймиз\nХотин гапин хеч қаерда қулоққа хам олмаймиз\nДеб ёлғондан дутор тамбур чалмаймиз\nҚачонгача рухсат олиб юрамиз .\nҚачонгача мен бир ишда юрмайман\nЁ камазни ё таксини қўймайман\nНима қилай оиламни ўйлайман\nҚачонгача бу ишимни қўймайман\nҚачонгача люмизинда юраман\nТун ухламай бозорларда тураман\nУлфатларга кассирчилик қиламан\nҚачонгача хижолатда юраман\nҚачонгача мен погрузчик хайдайман\nКлентларни хозир дейман алдайман\nТопган пулим оиламдан кизлайман\nҚачонгача ёлғон яшик сўзлайман\nҚачонгача мен бир сўздан қайтмайман\nХотин гапин мен улфатга айтмайман\nТаксидан хам мен уйга кеч қайтмайман\nҚачонгача сирларимни айтмайман\nҚачонгача картошкаю,сабзавотлар сотамиз\nУйга келмай онда- сонда ўзга юртда ётамиз\nУчрашувга чақиришди билингки вақт топамиз\nЭрта яна камаз миниб Россияга чопамиз.\nҚачонгача улфатларга таксичи бўламан\nУлфатларнинг чўнтагини шиламан\nМашинамда узоқларга тиламан\nЯрим тунда уйга зўрға кираман.\nҚачонгача томга чиқмай том ёпаман\nЕрда туриб хари бериб нон топаман\nТомга чиқсам оёқ қўлим қалтирайди\nХамкасбларим қўрқоқсан деб жиркирайди\nҚачонгача қўриқлайман толмайман\nЗиёфатни охирлатиб қолмайман\nЭрта кетсам ёмон ўйга бормайман\nОиламнинг тинчлигини ўйлайман\nҚачонгача районларда юраман\nҲужжатларни жуда яхши биламан\nШу фақтгача Депутат кличкаси\nАйтинг мен қачон депутат бўламан.\nҚачонгача мактабда эрта-ю кеч юраман\nКонцерт келса ўқувчидан алббата пул йиғаман\nЕтмаганга чўнтагимдан қўшиб ҳам бераман\nБайрамларга оиламдан ансабль ҳам тузаман.\nҚачонгача мен бозорда юраман\nСавдогарман савдо қилмай тураман\nСиз келсангиз савдонгизни бузаман\nСайдирахим ака билан қишлоқларни кезаман\nҚачонгача қишлоқ ахли машиналарини Ялтиратиб бераману ўз машинамга вақт\nҚачонгача Рустам акам такси бўлади\nЭрта кетиб ярим тунда келади.\nРустам акам қачон уйда бўлади\nТаксистларнинг иш вақти қачонгача\nҚачонгача пикарнийда ишлайман\nИшлайманда кунда шоколат печение тишлайман\nФарзандларим учун ўша ерда ишлайман\nИшласам иш вақтим қачонгача\n20-21 Нафиса ,Хабиба\nҚачонгача пазандамиз пиёзли сомса ёпамиз\nҲам ошпазу кулча ширмой нон ёпамиз\nШу иш билан оилада даромад топамиз\nКўряпсиз оилани биз шундай боқамиз.\nХам деҳқон ҳам устани\n10 сигир 10та бузоқ олиб\nОғзи бурнин мойладим.\nКапалакдей беғубор эдинг\nМинг бор аразлаб, минг бор ярашганман,\nТанаффусда кулгу гаплар улашганман.\nПарталар устида минг бор курашганман\nМен борман унутмангиз.\nКелар Зилола мактабга\n26. Саломатхон доим шундай жайдари\nИморат деб ўтар умр дафтари\nБу сафар ҳам оқлади ўз номини\nУнсиз қолиб ёпиб олди томини\n27. Моҳи чеҳра юзлари\nКулиб турар кўзлари\n5.Иккинчи соат дарс бошланди. Бу дарс “Дийдор “ деб номланади.\nҲозир ўқувчиларга 20 йил олдинги даврлари юзасидан саволлар берилади уларнинг эслаш қобилияти ва ҳозиржавобликлари текширилади.\n1.Эслайсизми синфингизда кросс югуришда ким ҳар доим биринчи келарди?\nЭнг охирида келадигани-чи? Ўрнидан турсин.\n2.11-синфда партадошингиз ким эди ?\n3. Синфингизнинг сочи узун қизи ким эди?\n4. Синфингизда биринчи нос чеккан ким ?\n5. Алифбе байрамида айтган шеърингизни айтиб бера оласизми?\n6. Синфингизнинг қўшиқчиси ва раққосаси ким ?\n7. Синфингизнинг рассоми ким эди?\n8. Дарсда ухлаб қоладиган ўқувчи ким эди?\n9. Ҳар доим дарсга кеч келадиган ўқувчи ким эди?\n10. Ашула дарсидаги энг севимли қўшиқни эслай оласизми?\n11. Охирги савол жавоб кутилмайди. Жавоб ҳар кимнинг ўзида. Менинг биринчи муҳаббатим ким эди?\n6. 3-соат дарсимизни “Тақлид” деб номладик. Ҳозир иккала синфдан бир бирдан ўқувчи чиқиб ҳоҳлаган бир дарсдаги эсда қолган қизиқарли воқеа ёки бирор ўқитувчининг дарсини ўхшатиб беришади.\nМарҳамат кимни чақирамиз?\n7. Тўкилмоқ йўқ тўлмай қолганга,\nГулзорлар бор сўлмай қолганга.\nБурилмоқ бор ўлмай қолганга,\nОсмон бугун паст келди Устоз\nКетганингиз рост бўлди синфдош.\nҚуёш бугун сизсиз юз очди.\nҚабрингизга баҳор нур сочди.\nСоғинч милт-милт мижжамдан тошди.\nЎлиб ўлмай яшайсиз Устоз .\nСиз тирикка ўхшайсиз синфдош.\n1. Махаммедов Хонтўра ака мактабнинг тўнғич жисмоний тарбия ўқитувчиси, кўп йиллар профком бўлиб ишлаган.\n2. Махаммедов Мухаммаджон ака мактабимизда дастлаб бошланғич ўқитувчи бўлиб иш фаолиятини бошлаган биринчи тарих ўқитувчиси ,1976-1981 йиллар илмий мудир бўлиб ишлаган.\n3. Омонов Аваз ака тарих ўқитувчиси 1986-1991 йиллар мактаб директори,2003 йилдан умрининг охиригача илмий мудир бўлиб ишлаган.\n4.Султонов Ҳасан ака дастлаб ҳарбий таълимдан дарс берган,кейин рус тили фанидан дарс бериш билан бирга, 1991 йилда илмий мудир ,2007-йилдан умрининг охиригача директор бўлиб ишлаган.\n5. Абдурасулов Ҳаётжон дастлаб пионер вожатий бўлган,қозоқ тили ва қозоқ адабиётидан дарс берган,6 йил тарбиявий ишлар бўйича директор ўринбосари бўлиб ишлаган.\n6. Ибрагимов Аваз ака 1985-1995 йилларда мактабимизда жисмоний тарбия ўқитувчиси бўлиб иш фаолит юритган.\n7. Байметова Меҳринсо опа 1989-1992 йиллар мактабимизда немис тилидан дарс берган.\n8.Собиқ ўқувчилардан Азимбаев Дониёр, Алланазарова Муяссар, Саидметова Муяссар, Имамханова Одилжон.\nСайдметова Муяссар қизига сўз берамиз.\nҲа азизлар! Умримиз оқар сув каби ўтиб бораверар экан,лекин ўтганларнинг сиймоси,ҳамиша инсон қалбидан ўчмайди.Шундай дамларда орамизда йўқ,ҳаётдан бевақт ўтган устозларимиз, укаларимизни эсга оламиз.Албатта, булар орамизда бўлганида қувончларимизнинг чеки йўқ эди,лекин биз ожиз бандалар оллоҳнинг қудрати олдида ҳамиша ожизмиз.Биз уларнинг охиритини обод бўлишини,ётган жойларининг жаннатлардан бир боғ бўлишини оллоҳдан сўраган ҳолда, қуръон тиловат қилиб қўяйлик,шояд оллоҳим уларнинг ётган жойларини ёруғ нурларга тўлдирсин.\nМарҳамат қуръон тиловат қилиш учун Юлдашев Қувашбек хожи отани чақирамиз.\n8. Саломингда саодат бўлсин,\nКаломингда каромат бўлсин.\nСени худо хушласин,\nХуш ниятинг ижобат бўлсин. дея\nСинфкомларга сўз навбатини берамиз.\n11-синфнинг йигит- қизларига сўз навбатини берамиз. Улар устозларга аталган дил сўзларини изхор этиб ўз совғаларини топширишади. Укамиз Дониёр бугунги 20 йиллик учрашув қатнашчиларига ўз байрам табригини йўлламоқчи. Марҳамат давра сизларга мунтазир.\n9. Устозлар кўкдаги дуогўй қуёш,\nДуога тўймаймиз,нурга тўймаймиз.\nДардларга дармонсиз, дилларга дилдош,\nУстозлар биз сизни ерга қўймаймиз.\nҚарилик дард бўлса дармони фарзанд.\nЖон деб пойингизга меҳр тўшаймиз,\nАхир жонинингизга жонимиз пайванд,\nСиз бизни деб,биз сизни деб яшаймиз.\nБугунги 20 йиллик учрашувга яна мактабимизнинг 10 йиллик собиқ ўқувчилари ташриф буюрган. Сўз навбатини шу ўқувчиларга берамиз.\n10.Эстафетани топшириш учун эстафетани қабуллаб олган ташкилотчи йигитларни ҳамда эстафета байроғини қабуллаб олувчи йигитларни даврага чақираман.\nЮзга ажин тушди,\nСочга қиров инди.\nБолаликда қолиб кетди шўх,\nҚолиб кетди қанча яхши кунларим ,\nОрқага қараш йўқ...\nҚилган хатоларим ўзимга аён.\nХотира - изимдан тушган дайди ўқ.\nМен кимни унутдим,\nКимлар мендан тонди...\nОрқага қараш йўқ.\nСўнди қанча яхши тилаклар.\nСўнди ҳайрат- юракдаги чўғ.\nАнови ким деб сўраш йўқ.\nМана азизлар ,ҳар бир нарсанинг ибтидоси бўлганидек интиҳоси ҳам бор , шунингдек бугунги дийдор онларининг ташкилий қисми ҳам ўз ниҳоясига етиб бормоқда,биз ,албатта,мана шу ширин дамларни қалбингизга муҳрланиб қолишини оллоҳдан сўраган ҳолда, тинчлик, омонлик, оилавий бахт тилаб қоламиз.40-50-йиллик учрашувларда ҳаммангиз бекаму кўст, мана шундай устозлар билан учрашиш насиб этаверсин.\n11. Хайрлашиш олдидан бугунги учрашувнинг ташкиллаштирган барча собиқ битирувчилардан мактаб маъмурити жуда миннатдор, сабаби улар мактабимизнинг спорт майдонини таъмирлаб беришди.Ҳозир ана шу спорт майдонининг очилиши маросими бўлади ,сўнгра бугунги учрашувнинг иккинчи қисми “Бахт” тўйхонасида давом этади.Хайр ! Соғ-омон бўлинг!\nМамасадикова Раъно Сиражитдиновна\nНомер материала: ДВ-310517


Бўлишиш ҳақида маълумот - BBC News O'zbek\n'Буни бўлишинг” хизмати Би-би-си Мобил саҳифасидаги материалларни ижтимоий тармоқ орқали бўлашиш имконини беради.\nСиз ўз телефонингизда электрон почта хизматини ўрнатишингиз керак. Шундан кейин “Буни бўлишинг” хизматидан фойдаланишингиз мумкин бўлади. Агар электрон почта қурилмасини қандай қилиб ўрнатишни билмасангиз, провайдерингизга ва ёки телефон йўриқномасига мурожаат қилинг.\n“Буни бўлишинг” хизмати Сизга исталган саҳифадаги материалларни Facebook, Twitter ва ё бошқа ижтимоий тармоқлар орқали бўлишиш имконини беради.\nСиз бўлишишни истаган саҳифалар ижтимоий тармоқдаги “деворингиз”да пайдо бўлади.\nЎзбекистон: Газ билан ток муаммоси яқин йилларда ҳал бўлмайдими? Видео\nРоссия: “Волга маньяги” ушланди – у 26 аёлни ўлдирганликда гумонланмоқда


Марказий банк: сўровда иштирок этган респондентларнинг 86 фоизи 7 млн. сўмгача топади — Review.uz\nБунда, иштирокчиларнинг қарийб 70 фоизи даромадларининг асосий манбаи ойлик иш хақи, 15 фоизга яқини эса тадбиркорлик фаолиятидан олинадиган даромадларга тўғри келади. Марказий банк томонидан аҳолининг турли гуруҳлари истеъмол кайфиятини ўрганиш бўйича ўтказилган сўровида иштирок этган респондентларнинг 14 фоизи 7 млн сўмдан кўп топади.\nМарказий банк томонидан аҳолининг турли гуруҳлари истеъмол кайфиятини ўрганиш бўйича сўров ўтказилди. Ушбу ўрганишга респондентларнинг даромадлари ва харажатлари таркиби, мавжуд пул-маблағларини жамғаришга бўлган мойиллиги, шунингдек, уларнинг келгусида кредитга бўлган эҳтиёжларини аниқлаш ва таҳлил қилиш бўйича саволлар киритилган.\nШарҳни тайёрлашдан кўзланган асосий мақсад, аҳолининг турли қатламлари орасида ўтказилган сўровлар натижасида респондентларнинг келгусида истеъмол кайфияти ва талабини шаклланиши ҳамда уларга таъсир кўрсатувчи омилларни, шу билан бирга, иқтисодиётда талаб томондан инфляцион босимларнинг юзага келиш эҳтимолларини ўрганишдан иборат.\nИстеъмол кайфияти индекси\n2021 йилнинг III чораги якунлари бўйича Истеъмол кайфияти индекси (ИКИ) 24,8 бандни ташкил этди. Ушбу кўрсаткич II чорак натижаларига нисбатан 1,2 бандга секинлашган бўлсада, I чоракка яқин даражада шаклланди.\nИндекснинг компонентлари бўйича таҳлиллар, жорий сўровларда харажат субиндекси ўтган чоракка нисбатан бироз пасайган бўлсада, даромад ва кредит субиндекси кўрсаткичининг яхшиланганини кўрсатмоқда. Жамғариш субиндексида ҳам ўтган чоракларга нисбатан сезиларли ўсиш қайд этилди.\nРеспондентларнинг келгусидаги даромадлари бўйича кутилмалари яхшиланиб бормоқда. 2021 йилнинг III чораги якуни бўйича ўтказилган сўровда респондентларнинг келгуси даромадлари бўйича кутилмалари II чоракдаги 7,3 банддан 8,8 бандгача юқорилади. Кузатувларга кўра, сўровда иштирок этган даромадлари 7 млн. сўмгача бўлган респондентлар улуши жамига нисбатан 86 фоизни ташкил этмоқда (II чорак якунлари бўйича - 83 фоизга тенг) (2-расм).\nБунда, иштирокчиларнинг қарийб 70 фоизи даромадларининг асосий манбаи ойлик иш хақи, 15 фоизга яқини эса тадбиркорлик фаолиятидан олинадиган даромадларга тўғри келишини таъкидлашган. Хориждан пул ўтказмаларни қайд этган респондентлар улуши эса 3,4 фоизга тенг. Шунингдек, ҳудудлар кесимида ҳам расмий ойлик иш ҳақи асосий даромад манбаи эканлигини кўриш мумкин. Хусусан, Тошкент шаҳри (68,8 фоиз), Бухоро (61 фоиз), Андижон (58,7 фоиз) ва Тошкент вилоятлари (58,1 фоиз) респондентлари жавобаларида ойлик моашнинг асосий даромад сифатида юқори улушлар қайд этилган.\nТадбиркорлик фаолияти билан шуғулланишини қайд этган респондентларнинг катта қисми Навоий, Қорақалпоғистон Республикаси, Жиззах, Наманган ва Хоразм вилоятлари ҳиссасига тўғри келди.\nРеспондентларнинг даромадлар бўйича кутилмаларининг яхшиланиши, хусусий сектор аксарият соҳаларида иқтисодий фаолликнинг ошиб бораётганлиги билан изоҳланади. Жумладан, январь-сентябрь ойларида чакана савдо товарларининг айланмаси ва хизматларнинг ўсиши ўтган йилга нисбатан мос равишда 9,8 ва 19,5 фоизга тенг бўлди. Аҳолининг реал даромадлари ўсиши эса 10,4 фоизни ташкил этди.\nШу ўринда таъкидлаш жоизки, кўпчилик респондентларнинг келгуси давр учун иқтисодий кутилмалари ҳам ижобий шаклланиб келмоқда. Таҳлилларга кўра, жами иштирокчиларнинг 50 фоизга яқини келгуси 12 ойда мамлакатимиз иқтисодиёти учун яхши давр бўлишини қайд этишди (II чорак якунлари бўйича 43 фоиз). Шунингдек, респондентларнинг 47 фоизи ҳозирги кунда амалга оширилаётган иқтисодий ўзгаришлар яқин 3 йилда ҳам давом этишини ҳамда ижобий натижалар беришини билдиришган (II чорак якунлари бўйича 42 фоиз).\nБундан ташқари, сентябрь ойида ойлик иш ҳақиларнинг оширилиши дастлаб бюджет ташкилотлари ходимларининг ойлигида акс этган бўлса, маълум даврдан сўнг хусусий сектор ходимларининг ҳам даромадлари ошишига таъсир кўрсатади. Юқоридаги ҳолатлар респондентларнинг келгуси даромадлари кўпайиши бўйича кутилмаларини яхшиланиб боришига хизмат қилади.\nКелгуси 12 ойда респондентлар янги кредитга бўлган талабнинг ортиб боришини кутишмоқда. Кредит субиндекс ўтган чоракка нисбатан 0,8 бандга яхшиланиб, 10 бандни ташкил этди. Буни, келгусида респондентларнинг микрокредитлар, микроқарзлар, шунингдек автокредит ва ипотека кредитларига талаби ошиб бориши билан изоҳланиши мумкин.\nСўров натижаларига кўра, жами респондентларнинг катта қисми, яъни 60 фоизи келгуси ойларда янги кредит олишга эҳтиёжлари мавжудлиги таъкидлаган. 2021 йилнинг II чорагида респондентларнинг даромади 1-3 млн. сўм ташкил этувчи қисми кредитга бўлган талаби юқорилиги қайд этишган бўлса, III чоракда 3-5 млн. сўм ва 5-7 млн. сўм даромадли респондентларда ҳам кредитларга бўлган эҳтиёжи сезиларли ортганлиги кузатилди. Айни пайтда, январь-сентябрь ойларида жисмоний шахсларга ажратилган кредитлар ҳажми 1,5 бараварга ошди. Бунда, микрокредитлар, микроқарзлар ва овердрафт кредитлари ўсиши мос равишда 2,3, 1,7 ва 2,7 баробарга тўғри келди.\nКўпчилик респондентлар келгусида харажатлари кўпайишини режалаштирганлар. Келгуси ойларда респондентларнинг харажатлари ўсиши бўйича кутилмалари ўтган чорак билан солиштирганда 7,9 бандгача пасайган бўлса-да, респондентларнинг катта қисми (71 фоизи) харажатларининг кўпайишини таъкидлашган.\nШу ўринда, харажатлар ўзгаришини кенгроқ таҳлил қилиш мақсадида, II ва III чоракдаги респондентларнинг келгуси давр учун йирик харажат/харидларни амалга ошириш бўйича режалари солиштирилди ва ушбу икки давр учун тафовут ҳисобланди.\nЎрганишларга кўра, жорий III чоракда келгуси ойлар учун даволаниш, автомобиль, уй-жой, мебеллар ва бошқа йирик харидларни режалаштираётган респондентлар улуши II чоракка нисбатан бироз кўпайган. Шу ўринда таъкидлаш жоизки, келгусида респондентларнинг йирик харид/харажатлари бўйича кутилмалари пандемия билан боғлиқ вазиятнинг барқарорлашуви ва иқтисодиётда соҳалар фаолиятининг тикланиб боришига мувофиқ тарзда яхшиланиб боради.\nКелгусида жамғаришни режалаштираётган респондентлар улуши ошиб бормоқда. Таҳлилларга кўра, аксарият респондентлар (жамига нисбатан 45 фоиз) ўз жамғармаларини 3 ойгача етиши мумкинлигини таъкидлашган. Жумладан, жамғармалари 1 ойгача етадиган респондентлар улуши 28 фоизни ташкил этгган бўлса, 1-3 ойгача бўлган давр учун ушбу кўрсаткич 16 фоизга тенг.\nБироқ, жамғармалари мавжуд бўлмаган респондентлар улуши (42 фоиз) юқорилигича қолмоқда. Шу ўринда, даромадлар кўпайган сари жамғармаларининг етарлилик муддати ҳам ошиб борган (9-расм).\nЎрганишларга кўра, 52 фоизга яқин респондентлар келгуси давр учун жамғармалари кўпайишини таъкидлашган. Ушбу кўрсаткич ўтган II чорак натижалари билан солиштирилганда, ижобий жавоблар ҳиссаси 6 фоиз бандга яхшиланган. Қайд этиш жоизки, тижорат банклари томонидан таклиф этилаётган жозибадор депозит турлари ва улардаги юқори даромадлилик, аҳолининг бўш пул маблағларини жамғариш ҳамда омонатга йўналтиришни қўллаб-қувватловчи асосий омиллардан бўлиб хизмат қилмоқда. Хусусан, жисмоний шахслар учун ўртача тортилган депозит фоиз ставкаларининг йил бошида 17 фоиздан сентябрь ойида 20,3 фоизгача ўсган бўлса, реал даромадлик даражаси 6-8 фоизни ташкил этди.\nШунингдек, аҳолининг инфляцион кутилмалари ва сезилган инфляциясини инобатга олган ҳолда ҳисобланган реал фоиз ставкалар 3-4 фоизлик даражада сақланиб қолмоқда. Мамлакатимизда вакцинация жараёнлари фаол амалга оширилаётганига қарамасдан касалланиш ҳолатлари ҳалигача учраб турибди. Бу ҳолат, келгусида даромадлари ва харажатлари ўзгариши бўйича ноаниқликларни маълум даражада сақлаб қолиб, респондентларнинг кўпроқ жамғаришга мойиллигини оширади.\nОптимистик ва пессимистик жавоблар индекси\nОптимистик ва пессимистик жавоблар индекси бу респондентларнинг ижобий ва салбий жавоблари ўртасидаги фарқдир. Ушбу кўрсаткич сўровда иштирок этган респондентларнинг истеъмол кайфияти трендини баҳолашга ёрдам беради.\nРеспондентларнинг келгуси 12 ой ва яқин 3 йилда мамлакатимиз иқтисодиёти ривожланиши бўйича кутилмалари сўралганда, оптимистик жавоблар кўрсаткичи мос равишда 29,8 ва 38 бандни ташкил этди. Шунингдек, респондентларнинг даромадлари, харажатлари ва жамғармалари ўзгариши борасидаги кутилмалари бўйича оптимистик ва пессимистик жавоблар тафовути мусбат кўрсаткичда сақланиб қолмоқда. Умуман олганда, III чорак якунлари бўйича респондентларнинг оптимистик ва пессимистик жавоблар фарқи 32,3 бандгача яхшиланди (II чорак якунлари бўйича 26,4 бандни ташкил этди).


15013 Ўқиш режими + -\nЕвропалик аёл ўзига ишонган, шахсий даромадга эга бўлган, зиёли, дўконлар, гўзаллик салонлари, фитнес-клубларга боришни канда қилмайдиган аёл тимсолидир. Аммо сайёрамиздаги аёлларнинг тенг ярми ҳали ҳам таҳқирланиш, зўрланиш, калтакланишга дучор бўляптилар. Қуйида мутахассисларнинг хулосаси бўйича аёлларнинг яшаш шароити ўта даҳшатли бўлган ўнта мамлакат рўйхатини келтириб ўтамиз:\nГватемала: оилада аёлларга нисбатан куч ишлатиш, зўрлаш турмушдаги одатий ҳол ҳисобланади\nИроқ: аёллар учун шаҳвоният дўзахидир. Бу ерда «Ислом давлати» жанговарлари шаҳвоний жиҳодни амалга киритганлар, яъни ёш аёлларнинг аскарларга жинсий хизмат кўрсатиши. Ўтган йилнинг охирларида бу каби хизмат кўрсатишдан бош тортган икки юздан ортиқ аёл қатл қилинган.\nПокистон: 90% аёл ўз оиласида зулмга учрайди. Ачинарлиси, уларнинг хуқуқларини ҳимоя қилувчи ҳеч қандай қонуннинг йўқлигидир. Айрим ерларда эса эрларининг қилган жинояти учун жазо сифатида аёллар жавобгарликка тортиладилар.\nЧад: аёлларнинг ҳеч қандай ҳақ-хуқуқлари йўқ. Уларни 10-12 ёшда узатиб юборишади.\nАфғонистон: аёллар умрларининиг ўртача давомийлиги 45 ёшни ташкил этади. Уларнинг асосий қисми хат-саводи йўқ, 85% эса фарзандларини тиббий ёрдамсиз дунёга келтиришга мажбур. Афғонистон туғиш жараёнида ўлим даражаси юқори бўлган мамлакатлардан биридир.\nКонго: демократик республикасининг шарқий қисмида аёллар уруш туфайли олдинги қаторларда туриб, жанг қилишга мажбур. Улар босқин пайтларида ҳалок бўладилар, асирга олинганлари эса зўрланадилар. Эрларининг рухсатисиз битта ҳам ҳужжатга қўл қўйишлари мумкин эмас.\nСудан: ҳокимият хотин-қизлар ҳуқуқларини ҳимояловчи қонунларни қабул қилиш ҳаракатида, лекин ҳамон натижалар йўқ. Охирги 10 йил ичида миллиондан ортиқ аёл ўғирлаб кетилган, қийноқларга дучор этилган ва ўлдирилган.\nМали: ҳали ҳам амалда аёлларни хатна қилиш қўлланади.\nСомали: фуқаролар уруши туфайли 90% дан ортиқ қиз 10-12 ёшида, айрим ҳолларда ундан ҳам эрта зўрланиш натижасида номусини йўқотади. Тиббий муассасаларда фақат 7% аёлнинг кўзи ёрийди.\nҲиндистон: 70% аёл ўз оиласида тазйиққа учрайди. Тахминан, ҳар ярим соатда ҳинд аёлининг номусига тажовуз қилинади. У ерда аёлларга талаб катта бўлгани учун одам савдоси ҳам учраб туради,. Қизларнинг деярли ярми 18 ёшгача турмушга чиқадилар.\n03:58 / 19.03.2019 954\n01:35 / 24.11.2016 2444\n05:35 / 01.04.2019 693\nВитаминлар алифбоси ВИТАМИНЛАР АЛИФБОСИ Боланинг соғлом ва гўзал бўлиб ривожланишида витаминларнинг аҳамияти катта. Биз, ҳаммамиз, витаминлар давоми...\n00:42 / 25.11.2016 2886


Божхона ходимига пора бераётган фуқаро жавобгарликка...\n12.02.2019 19:41 0 1691\nФуқаро Ж.Ф. республикамизга хорижий автотранспорт воситаси ҳисобланган «Ласетти» автомашинасини олиб кирар экан, бу жараёнда мамлакатимиз ҳудудидан қайта олиб чиқиб кетиш мажбуриятини зиммасига олганди. Лекин автомашинани эҳтиёт қисмларга бўлаклаган ҳолда 1700 АҚШ долларига сотиб юборади. Бу ҳақда Давлат божхона қўмитаси матбуот хизмати хабар берди.\nБундан бир неча йиллар муқаддам ёниб кетган бошқа бир «Ласетти» кузовини кўрсатган ҳолда давлат божхона хизмати органлари ходимларини ушбу автомашинанинг гўёки ёнғин оқибатида бутунлай ёниб кетганига ишонтиришга уринади.\nТекширишда унинг содир этган ҳуқуқбузарлиги фош бўлгач, ишни «босди-босди» қилиш учун божхона ходимига 400 АҚШ доллари пора таклиф қилади.\nФуқаро божхона ходимига таклиф қилинган поранинг 300 АҚШ долларини бераётган вақтида Сурхондарё вилояти божхона бошқармаси тезкор ходимлари ҳамда Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти Сурхондарё вилояти бошқармаси ходимлари билан ҳамкорликда ашёвий далиллар билан қўлга олинган.


Май ҳақида Таврот, Инжил ва Қуръонда баён этилган хусуслар\nТарихий манбаларга кўра май Эрон ҳукмдори Жамшид томонидан ўйлаб топилган ва дунёга ёйилган. Жамшиднинг яна бир исми Жам бўлиб, зардуштийлар жам деб аталадиган маросимларида май ичишни одат килишган. Давримизгача бўлган шоирлар ҳам «соқиё, сун жоми жам» тарзида ўз шеърларида фойдаланганлар. Эронда Наврўз кунини йилбоши деб эълон қилган ҳам Жамшид бўлади.\nРивоятга кўра, Жамшид бир куни овга чикади ва тоғда ишкомларга дуч келади. Унда узум шингиларини кўради. Унинг инсонга таъсир этувчи хусусиятини англагач, унинг сувидан маҳкумларга беради. Улар оғир уйқуга кетадилар. Уйғонганларида яна ичинглар деб буюради. Ўзи эса оз-моз ичиб уларни масхара қиларди. Сўнг унга мубтало бўлиб, бутун мамлакатга ичишни амр қилди.\nТавротдаги Таквин сафарининг 9-боби 20-25-ададида шароб ва май ҳақида сўз юритилади. Бундан Нуҳ тўфонидан илгарироқ май мавжуд бўлгани маълум бўлади.\nЯна Ашиё сафари 65-бобининг 8-ададида «Робб буюрадики, шингилда хамр (май) бўлгани учун уни бузма», дейилади. Яъни узумда май бўлгани учун ундан майни чиқариб, узумни бузма, деб буюрилади. Узум бир жойда турса бузилади. Унинг сувидан ичганлар маст бўлиб, хушларини йўқотадилар.\nТўфондан кейинги даврларда май бошқа мевалардан ҳам чиқарилган. Мисрликлар, ибронийлар, юнонлар аста-секин бу ичимликнинг ёмонлигини англаб етишади. Машҳур юнонлик Ликорк мастликнинг ёмон эканлиги ҳақида айтган эди. Бироқ инсонларни ёмонликка, шаҳватга чорловчи май тезлик билан бутун дунёни эгаллаб олди.\nТавротдаги Эмсал Сулаймония қисмининг 9-боб 5-ададида; Юханна Инжилининг 2-бобида ҳам май ҳақида сўз юритилади. Унда май қай тарзда ёйилгани ва у келтириб чиқарадиган оқибатлар ҳақида айтилган.\nТавротдаги Лавбин сафари 10-боб 8-9-ададида: «Ва Робб Хорунга хитоб қилиб айтдики: Сен ва сенинг ўғилларинг жамоат чодирига кирганингизда шароб, май ичманг». Мана шу тариқа Робб Хорун (алайҳиссалом)га шароб ичишга мубтало бўлганларнинг ҳузурига келганида май ичмасликни буюрган эди.\nСулаймон (алайҳиссалом) даврида ҳам май катта рағбат кўриб, инсоният ахлоқи тубанлашган.\nТавротдаги Эмсал Сулаймония қисми 20-боб 1-ададида: «Шароб масхараловчи ва жанжал кўтарувчи ичимликдир, унга мубтало бўлган кимса ақлли эмасдир», дейилади. Яна 23-боб 21-ададида: «Майхўрлар, жасадини ҳурмат қилмаганлар билан дўст бўлма. Зеро, майхўрлар мусриф ва фақир бўладилар. Яна шаробнинг қизиллигига, қадахда товланиб оқишига махлиё бўлиб қолманг. Чунки оқибатда илон каби чақади. Кўзларинг ғарибаларга қарайди, қалбинг ёмонлашади, тилинг эгри сўзлар сўзлай бошлайди, худди денгизнинг ўртасида қолиб кетган кемадек ва кема тиргагида ухлагандек бўласан», деб майнинг ёмон оқибатидан огоҳ этади.\nКўриниб турибдики, ўша даврларда ҳам ичкилик бутун дунё бўйлаб ёйилган бўлишига қарамасдан китобларда унинг ёмон оқибатлари ҳақида уктирилган. Уларнинг яхшиликка восил бўла олмасликлари билдирилган. Исломда бутун спиртли ичимликлар манъ этилган.\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) дунёга келган пайтларида Арабистоннинг ҳар бир уйи майхонага айланган эди. Ҳазрати Пайғамбар (соллаллоҳу алайҳи васаллам) ва Ҳазрати Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) сингари зотлар майга асло майл билдирмаганлар. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам): «Роббим энг аввал мени ичкиликдан, инсонлар билан мунозарадан, ғийбатдан манъ этган», деганлар.\nНасоий Абу Ҳурайрадан (розияллоҳу анҳу): «Роббим энг аввал мени ичкиликдан, инсонлар билан мунозарадан, ғийбатдан манъ этган», деганлар.\nНасоий Абу Ҳурайрадан (розияллоҳу анҳу) нақл қилади: «Меърож кечасида икки қадаҳ келтирилди. Бирида хамр, иккинчисида эса сут бор эди. Расулуллоҳ ҳар иккаласига ҳам боқиб, сутни олдилар. Жаброил (алайҳиссалом) айтди: «Сизни ҳидоят фитратига етказган Аллоҳга ҳамд бўлсин. Хамрли қадаҳни олганингизда умматингиз йўлдан озган бўларди».\nХамр ҳақида қуйидаги оятлар нозил бўлган:\nНаҳл сурасининг 67-оятида:\n«Хурмо ва узумларнинг меваларидан эса май ва гўзал ризқ олурсиз. Албатта, бунда ҳам англайдиган қавм учун аломат бордир», деб марҳамат қилинади.\nБақара сурасининг 219-оятида эса:\n«Сиздан май (маст килувчи ичимлик) ва қимор ҳақида сўрамоқдалар. Айтинг: «У иккисида катта гуноҳ ва одамлар учун (баъзи) фойдалар бор. Иккисининг гуноҳи фойдасидан каттароқдир», деб марҳамат қилинади.\nНисо сурасининг 43-ояти:\n«Эй, иймон келтирганлар! Токи гапираётган гапингизни (ўзингиз) биладиган бўлгунингизча, маст ҳолларингизда намозга яқинлашмангиз!» Ушбу оятда май қатъий ҳаром қилинмаган пайтда Мадинада нозил бўлган эди. Абдураҳмон ибн Афв кечки овқатда бир канча инсонлар билан май ичиб намозга туришган эди. «Қул йа аййуҳал кафирун»даги «лаа» харфини унутиб қолдирди. Бу билан маъно «Лаа аъбуду ма таъбудун», яъни «Мен сизлар ибодат килган нарсага ибодат қилувчи эмасман» эмас, «лаа» ҳарфи тушириб қолдирилгач, «Мен сизлар ибодат қилган нарсага ибодат қилувчиман» бўлиб қолади Расулуллоҳга (соллаллоҳу алайҳи васаллам) шикоят қилдилар. Сўнг мана шу оят нозил бўлди.\nАсл қатъий оят эса Моида сурасининг 90-91-оятлари орқали билдирилган:\n«Эй, иймон келтирганлар! Албатта, май (маст қилувчи ичимликлар), қимор, бут-санамлар ва (фол очадиган) чўплар шайтоннинг ишидан иборат ифлосликдирки, ундан четланингиз! Шояд, (шунда) нажот топсангиз. Шайтон май билан қимор (ёрдами)да ўрталарингизга адоват ва нафрат солишни ва сизларни Аллоҳнинг зикри ҳамда намоздан қайтаришни хоҳлайди. Бас, энди, сизлар (май ичишдан) тийилувчимисиз?»\nБу оят нозил бўлгандан сўнг май ичганлар тавба қилганлар, майни кўчага тўкишган. Майнинг даромади ҳам ҳаром экани ҳақида Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) билдирганлар.\nМуслим ва Бухорий Ҳазрати Умардан (розияллоҳу анҳу) нақл қилади: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) минбарга чиқиб:\n«Эй инсонлар! Майни ҳаром этувчи оят нозил бўлди. Май беш нарсадандир. Узум, хурмо, асал, буғдой ва арпадандир. Май ақлни тўсади», деб марҳамат қилдилар.\nНуъмон ибн Башир нақл қилган ҳадисда эса: «Муҳаққақдирки, узумдан, арпадан, тариқдан ва асалдан май чиқарилади. Мен сизни ҳар қандай маст этувчи ичкиликлардан ман этаман», деб марҳамат қилинади.\nМуслим ривоятига кўра, «Ҳар бир ақлни тўсувчи нарса май (маст қилувчи)дир. Май эса ҳаромдир», деб марҳамат қилинади.\nАбу Довуд, Термизий Ҳазрати Ойша онамиздан (розияллоҳу анҳо) нақл қилади: «Ақлни оладиган (бузадиган) нарса ҳаромдир. Бир қатраси ҳам, оғиз тўласи ҳам ҳаромдир».\nИбн Умар айтади, бир куни Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) хутбага чиқдилар. Май ҳақида оятлар ўқидилар. Тингловчилардан бири:\n— Ё Расулуллоҳ! Мизирни биласизми? − деб сўради.\n— У нима? − деб сўрадилар.\n— Яманда чиқарилади, − жавоб қилди.\n— Маст қиладими? − деб сўрадилар.\n— Ҳа, − деб жавоб қилгач:\n— Ҳар кандай маст килувчи нарса ҳаромдир, − деб марҳамат қилдилар.\nБошқа бир ҳадисда: «Маст қилувчи нарсанинг озидан ҳам сизни қайтараман», дейилади.\nЯна бир ҳадисда: «Ичкилик ҳаромдир. Бир томчиси ҳам» дейилади.\nҲазрати Жобир айтади: «Макка фатҳ этилган куни ичкиликни сотиш, ундан даромад қилиш, ўлган жасад ва чўчқа гўшти ейиш ҳамда бутларга топиниш ҳаром қилинган».\nБухорий ривоятига кўра: Хамрнинг тижорати ҳам ҳаромдир.\nМакка фатҳ этилган кун Сакиф қабиласидан бир киши ичкилик сотмоқда эди. Пайғамбаримизни (соллаллоҳу алайҳи васаллам) кўрган, бироқ унинг ҳаром қилинганидан бехабар эди. Расулуллоҳга (соллаллоҳу алайҳи васаллам) бир қадаҳ шароб такдим этди. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) ундан:\n— Шаробнинг ҳаром килинганини билмайсанми? − деб сўрадилар. У:\n— Йўқ, − деди. Шунда у кишининг ёнида турган бир киши қулоғига бир нарсани шивирлади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам):\n— У одамнинг қулоғига нима деб шивирладинг? − деб сўрадилар. У киши:\n— Сотаверишини айтдим, − деди. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам):\n— Майни ҳаром қилган Аллоҳ, уни сотишни ҳам ҳаром килган, − деб марҳамат қилдилар Шунда бояги киши дархол майни ерга тўкиб ташлади.


Сенат «Таълим тўғрисида"ги қонуннинг янги таҳририни маъқуллади – Газета.uz\nСенаторлар янги таҳрирдаги «Таълим тўғрисида"ги қонунни маъқулладилар. Унда давлат органлари ваколатларига аниқлик киритилиб, таълим шакллари, педагоглар, таълим олувчилар ва ота-оналарнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари белгиланди.\n7 август 2020, 22:03 Жамият\nОлий Мажлис Сенатининг видеоконференцалоқа тарзида бўлиб ўтаётган олтинчи ялпи мажлисида «Таълим тўғрисида"ги қонуннинг янги таҳририни маъқуллади. Бу ҳақда парламент юқори палатаси матбуот хизмати хабар қилди. Қонуннинг амалдаги таҳрири 1997 йилда қабул қилинган.\nҲужжатда давлат таълим муассасаси, давлат таълим стандартлари, нодавлат таълим ташкилоти, мутахассислик ва бошқа тушунчаларга аниқлик киритилди.\nҚонун билан мактабгача таълим узлуксиз таълимнинг тури ҳисобланиши, болаларни ўқитиш ва тарбиялаш, уларни интеллктуал, маънавий-маърифий, этик, эстетик ва жисмоний ривожлантириш, шунингдек, болаларни умумий ўрта таълимга тайёрлашга йўналгани белгиланди.\nҚонунда таълим шакллари сифатида дуал (касбий), масофавий ва инклюзив таълим, мустақил таълим, экстернат тартибида ўқитиш ва бошқалар санаб ўтилди.\nҲужжат билан таълим соҳасида Вазирлар Маҳкамаси, ҳукумат ҳузуридаги Таълим сифатини назорат давлат инспекцияси, Президент, ижод ва ихтисослаштирилган мактабларни ривожлантириш агентлиги, шунингдек, жойлардаги ваколатли органлари ва давлат ҳокимияти органлари ваколатларига аниқлик киритилди.\nҚонунда педагогик ходимларнинг ҳуқуқий мақоми, улар фаолияти кафолатлари ва мажбуриятлари белгилаб қўйилди. Бундан ташқари, унда ота-оналар ва таълим олувчиларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, таълим олувчилар ва педагогларни ижтимоий ҳимоя қилиш мезонлари ҳам мустаҳкамланди.\nҚонун кучга кириши учун президент томонидан имзоланиши керак.


Ўзбекистонда янги интернет телерадиоканал иш бошлади\nДобавлено: 28.07.2016, 10:30\nЮртимизда янги Teleradio.uz интернет телерадиоканали иш бошлади.\nЯнги лойиҳа теле ва FM станцияларидан ҳоли бўлган интернет тармоғидаги мустақил телерадиодастурлар лойиҳасидир.\nTeleradio.uz диёримиз милий интернет журналистикасининг навбатдаги ютуғи деб айтиш мумкин. On-line оммавий ахборот воситасининг асосий мақсади интернет тармоғида веб-сайт орқали тезкор ва холис ахборотларни 7 дан 70 ёшгача бўлган кенг жамоатчиликка ранг-баранг шаклда етказиб беришдан иборатдир.\nЯнги канал орқали кинофильмлар, мусиқий-кўнгилочар дастурлар, тезкор хабар ва воқеалар ва лойиҳалар намойиш этилади. Ушбу каналда шунингдек маънавий-маърифий, ижтимоий-иқтисодий, оммабоп- кўнгилочар йўналишдаги дастурлар билан фуқароларимиз айниқса ёшларнинг бўш вақтларини мазмунли ва фойдали ўтказишга кўмаклашади.\nTeleradio.uz интернет канали дастурларини ўзбек тилида кеча-ю-кундуз узлуксиз вақт режимида дунё бўйлаб томоша қилиш мумкин.\nСАМАРҚАНДДА ТАШКИЛ ЭТИЛГАН «ЭЛЕКТРОН ПОЛИКЛИНИКА»ДА Wi-Fi ИШГА ТУШДИ\nКвадроцикл ҳайдаган кампирлар ижтимоий тармоқ юлдузига айланди (Видео)\nFacebook’нинг тўғридан-тўғри эфирида одам ўлдирилди\nИнтернет тармоғида «Лицензия» ахборот тизимлари мажмуаси ишга тушди\nTelegram’да қўнғироқлар функциясини қандай ишга тушириш мумкин?\nАҚШга бориш истагида бўлганларнинг ижтимоий тармоқлардаги аккаунтлари текширилади