ЎзА - Ҳарбий хизматга чақирилиш ёки кириш муносабати билан фуқароларга қандай кафолатлар берилади?\nҲарбий хизматга чақирилиш ёки кириш муносабати билан фуқароларга қандай кафолатлар берилади?\nЎтган қарийб ўттиз йиллик тарихий тараққиёт шуни кўрсатмоқдаки, мамлакатимизда Ватанни ҳимоя қилиш масъулиятли, айни пайтда шарафли ишга айланди. Аслида ҳам юрт ҳимояси азал-азалдан юксак тафаккур, Ватан учун жавобгарликнинг амалдаги ифодаси, юрак амри, виждон иши бўлиб келган. Ўзбек давлатчилиги ривожи, ижтимоий ҳаёт ва ҳуқуқ-тартиботнинг бугунги шакли ва мазмуни ушбу шарафли ишни муайян қонунлар таъсири остига олди. Таъкидлаш керакки, бугун Ўзбекистонда соҳани тартибга солувчи ва мустаҳкамловчи қатор қонунлар яратилди.\n“Умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисида”ги Қонун шу соҳадаги махсус қонунлардан бири бўлиб, у дастлаб 1992 йил 3 июлда қабул қилинди. Соҳада амалга оширилган сифат ўзгаришлари-ислоҳотлар ўлароқ, 2002 йил 12 декабрда Қонун айнан ўша номда янгидан қабул қилинди. Қонун 51 моддадан иборат.\nУмумий ҳарбий мажбурият қонунга кўра, фуқароларнинг Ўзбекистон Республикасини ҳимоя қилишга мажбурий, ҳарбий тайёргарлигидан иборат ҳамда Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари сафини тўлдиришни ва уларнинг резервини тайёрлашни таъминлаш мақсадида жорий этилади. Умумий ҳарбий мажбурият Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий ёки вақтинча яшаётган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга нисбатан татбиқ этилмайди.\nИшга кираётганимизда тўлдириладиган “Шахсий сўровнома”да “ҳарбийга алоқадорлиги” банди мавжуд. Ҳарбийга алоқадорлик мақомига жавобан қонун нормалайдики:\n- ҳарбий хизматга чақириладиган ва туман (шаҳар) чақирув участкаларида қайд этилган шахслар – чақирилувчилар;\n- ҳақиқий ҳарбий хизматдаги шахслар – ҳарбий хизматчилар;\n- Қуролли Кучларнинг резерви ёки захирасидаги шахслар – ҳарбий хизматга мажбурлар;\n- турли сабабларга кўра ҳарбий рўйхатга олинмаган ёки ҳарбий рўйхатдан чиқарилган, шу жумладан истеъфодаги шахслар – ҳарбий хизматга мажбур бўлмаган шахслар ҳисобланади.\nҚонунга кўра, ҳарбий хизматга биринчи марта чақирилган ёки ихтиёрий равишда (контракт бўйича) кирган фуқаролар Ўзбекистон Республикасининг халқи ва Президентига содиқлик тўғрисида Ҳарбий қасамёд қабул қиладилар.\nЎзбекистон Республикасида ҳарбий хизматнинг қуйидаги турлари жорий этилади:\n- муддатли ҳарбий хизмат;\n- сафарбарлик чақируви резервидаги ҳарбий хизмат;\n- контракт бўйича ҳарбий хизмат;\n- Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари сафида ҳарбий хизматни ўтаган резервчилар хизмати.\nМуддатли ҳарбий хизмат чақирилиш ёшидаги фуқароларнинг оддий аскарлар ва сержантлар таркиби лавозимларида, шунингдек муқаддам ҳарбий хизматни ўтамаган офицерларнинг қонун ҳужжатларида белгиланган муддат мобайнида Қуролли Кучлар сафидаги мажбурий хизмати бўлиб, унинг муддати календарь ҳисобида ўн икки ой этиб белгиланган.\nҚонунга кўра, муддатли ҳарбий хизматни ўташга яроқли ҳамда чақирилиш муддатини кечиктириш ва чақирилишдан озод этилиш ҳуқуқига эга бўлмаган, бироқ Қуролли Кучлар сафига навбатдаги муддатга чақирилмаган шахслар сафарбарлик чақируви резерви сафига олинадилар.\nСафарбарлик чақируви резервидаги ҳарбий хизмат ҳудудий принцип асосида ойлик йиғинлар тарзида ташкил этилади ҳамда чақирилувчилар томонидан Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлигининг “Сафарбарлик чақируви резерви маблағлари” махсус ҳисобрақамига пул бадаллари киритилишини назарда тутади. Ушбу хизмат сафига шахслар йигирма етти ёшга тўлгунга қадар олинадилар ва ҳар йилги ҳарбий йиғинларга жалб этилишлари мумкин, фавқулодда вазиятлар ёки Ўзбекистон Республикасига қарши ҳарбий тажовуз рўй берган тақдирда эса ҳақиқий ҳарбий хизматга чақириладилар.\nФуқароларнинг муддатли ҳарбий хизматга ҳамда сафарбарлик чақируви резервидаги хизматга чақирилиши Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорига асосан йилига бир марта – март-апрель ойларида ўтказилади. Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларига фуқароларни навбатдаги чақирув ҳамда муддатли ҳарбий хизматнинг белгиланган муддатларини ўтаб бўлган ҳарбий хизматчиларни хизматдан бўшатиш тўғрисида”ги Қарори чақирув бошланишига камида бир ой қолганида оммавий ахборот воситаларида эълон қилинади.\nУмумтаълим мактабларида, академик лицей ва касб-ҳунар коллежларида таҳсил олаётган чақирилувчилар, шунингдек олий таълим муассасаларида кундузги ўқишда таҳсил олаётган талабалар ўқишни давом эттиришлари учун уларнинг чақирилиш муддати ўқишни тамомлагунларига қадар кечиктирилади. Таълим муассасаларидан ўқишдан чиқарилган шахслар чақирилиш муддатини кечиктириш ҳуқуқидан маҳрум бўладилар.\nМуддатли ҳарбий хизматга ҳамда сафарбарлик чақируви резервидаги хизматга чақирилишдан озод этилиш мумкинми?\nТинчлик даврида муддатли ҳарбий хизматга ҳамда сафарбарлик чақируви резервидаги хизматга чақирилишдан қуйидагилар озод этиладилар: саломатлигига кўра ҳарбий хизматга яроқсиз деб топилган чақирилувчилар; яқин қариндошларидан бири (ака-укаси, опа-синглиси) ҳарбий хизматни ўташ вақтида ҳалок бўлган ёки вафот этган чақирилувчилар. Ушбу шахслар ўз розиликлари билан ҳарбий хизматга чақирилишлари мумкин; рўйхатдан ўтган диний ташкилотлардан бирида диний рутба эгаси бўлган чақирилувчилар.\nШунингдек, жиноий жавобгарликка тортилган, шунингдек судланганлик ҳолати тугалланмаган ёки судланганлиги олиб ташланмаган фуқаролар ҳарбий хизматга чақирилмайдилар.\nКонтракт бўйича ҳарбий хизмат – Қуролли Кучлар сафидаги ҳақиқий ҳарбий хизматга ихтиёрийлик асосида, ҳарбий хизмат назарда тутилган вазирликлар, давлат қўмиталари ва идоралар орқали давлат билан тузиладиган контрактга биноан кирган фуқаролар бажарадиган ҳарбий хизмат туридир. Ҳарбий хизматни касб тариқасида танлаган фуқаролар контракт бўйича ҳарбий хизматни оддий аскарлар, сержантлар ва офицерлар таркиби лавозимларида ўтайдилар. Хизмат ўташ муддатлари ва асосий шартлари контрактда белгиланади. Айни пайтда ҳақиқий ҳарбий хизматга контракт бўйича кираётган шахслар билан дастлабки контракт беш йилга тузилади; контракт бўйича ҳарбий хизматчилар (резервдаги ҳарбий хизматга мажбурлар) билан янги контракт\nбеш йилга ёки агар ҳарбий хизматда бўлиш ёшининг чегарасига етишига беш йилдан кам қолган бўлса, камроқ муддатга тузилади.\nКонтрактда назарда тутилган муддат тугаганидан кейин тарафларнинг келишуви билан бу муддат янги контракт тузиш орқали узайтирилиши мумкин.\nҚуролли Кучлар сафида ҳарбий хизматни ўтаган резервчилар хизмати – ҳақиқий ҳарбий хизматни, шунингдек сафарбарлик чақируви резервидаги хизматни ўтаган ҳарбий хизматга мажбурлар учун Қуролли Кучларнинг қўшилмалари, қисмлари ва бўлинмалари сафини уруш даврида тақозо этиладиган штатлар даражасига қадар тўлдириш, шунингдек уруш даври тақозо этадиган тузилмаларни кучайтириш мақсадида умумий ҳарбий мажбурият асосида жорий этиладиган ҳарбий хизмат туридир. Резервчилардан уруш даврида ҳам, тинчлик даврида ҳам Ўзбекистон Республикасига қарши ҳарбий тажовуз таҳдиди ва мамлакат хавфсизлигига таҳдид туғилганида, табиий офатлар ҳамда фавқулодда вазиятлар оқибатларини бартараф этишда Ўзбекистон Республикаси Президенти фармонига биноан қўшилмалар ва қисмлар таркибида жанговар мақсадлар бўйича фойдаланилиши мумкин.\nЧақирилувчиларни ҳарбий хизматга тайёрлаш тартиби қандай?\nЧақирилувчилар билан олиб бориладиган ҳарбий хизматга тайёргарлик ишлари қуйидагиларни қамраб олади: чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик; чақирилувчиларнинг ҳарбий-техника мутахассисликлари бўйича тайёргарлиги; ҳарбий таълим муассасаларига ўқишга киришга тайёргарлик, жисмоний тайёргарлик, даволаш-соғломлаштириш ишлари, умумтаълим тайёргарлиги, ватанпарварлик руҳида тарбиялаш. Шуни айтиш керакки, Чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик, шу жумладан фуқаро муҳофазаси бўйича тайёргарлик ўқув дастуридаги мажбурий фан бўлиб, умумтаълим мактабларида ва ўрта махсус таълим муассасаларида чақирувга қадар тайёргарлик ўқитувчилари томонидан битириш йили арафасидаги курслардан ёки синфлардан бошлаб ўтилади. Чақирилувчиларнинг ҳарбий-техника мутахассисликлари бўйича тайёргарлиги мудофаа ишлари бошқармалари ҳузуридаги чақирилувчиларни ҳарбий-техника мутахассисликлари бўйича тайёрлаш марказларида амалга оширилади.\nЎсиб келаётган ёш авлод бизнинг эртамиз эгаларидир. Бинобарин, уларнинг соғ тан ва соғлом ақлда бўлиши муҳимдир. Бинобарин, уларнинг саломатлигини тиббий кўрикдан ўтказиш чақирилувчиларни мудофаа ишлари органлари томонидан жалб этиладиган мутахассис врачлар томонидан ҳар йили амалга оширилади. Халқ таълими органлари чақирилувчиларнинг умумтаълим тайёргарлик даражасини ошириш юзасидан зарур чора-тадбирлар кўришлари шарт. Ёшларни ватанпарварлик руҳида тарбиялаш вазирликлар, давлат қўмиталари, идоралар, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва таълим муассасалари томонидан амалга оширилади. Бу хайрли ишда нафақат давлат органлари, балки нодавлат тузилмалари ҳам фаол иштирок этмоқда. Айнан шу жабҳада ижтимоий шериклик яққол кўзга ташланади. Зеро, барчамизни ватан манфаати бирлаштиради.\nЮртимизда олий ўқув юртлари талабаларининг ҳарбийга алоқадорлиги, уларни ҳарбий кўникмаларга тайёрлаш тизими қандай?\nОлий таълим муассасаларининг талабалари орасидан резервдаги ва захирадаги офицерларни тайёрлаш мазкур муассасаларда ташкил этиладиган ҳарбий тайёргарлик ўқув бўлинмаларида (ҳарбий кафедралар, цикллар ва факультетларда) амалга оширилади. Олий таълим муассасаларининг кундузги бўлимида ўқиётган эркак талабалари, шунингдек тиббий олий таълим муассасаларининг талабалари жинсидан қатъи назар, ҳарбий тайёргарликдан ўтадилар. Ҳарбий тайёргарликка йигирма етти ёшгача бўлган саломатлигига кўра ҳарбий хизматга яроқли талабалар жалб қилинадилар. Қонунга кўра, талабаларни ҳарбий тайёргарликдан ўтишга қабул қилиш уларнинг шахсий аризаларига биноан ихтиёрийлик асосида амалга оширилади. Ҳарбий хизматни ўтаб келган талабалар ҳам резервдаги ва захирадаги офицерлар таълими дастури бўйича ҳарбий тайёргарликдан ўтишлари мумкин. Олий таълим муассасаларининг ўқув бўлинмаларида ҳарбий тайёргарликдан ўтган, таълим дастурини ўзлаштирган ва белгиланган давлат имтиҳонларини топширган талабалар уларга лейтенант унвони берилганидан кейин ҳақиқий ҳарбий хизматга чақириладилар ёки резерв ёхуд захирага ўтказиладилар. Олий таълим муассасаларининг ўқув бўлинмаларида ҳарбий тайёргарлик таълимидан ўтмаган талабалар таълим муассасасини тамомлаганларидан кейин муддатли ҳарбий хизматни ўташ учун чақириладилар.\nҚонунга кўра, ҳарбий хизматга чақирилган ёки кирган фуқароларга ишдан бўшатиш нафақаси қонун ҳужжатларига мувофиқ иш жойида тўланади. Фуқаролар ҳарбий рўйхатдан ўтиш, ҳарбий хизматга чақирилиши ёки кириш билан боғлиқ вазифаларни бажариш учун зарур вақт давомида ишдан (ўқишдан) озод этилади, уларнинг иш (ўқиш) жойидаги ўртача иш ҳақи (стипендияси) сақланиб қолади. Ҳарбий таълим муассасаларига ўқишга кираётган фуқаролар кириш имтиҳонларини топшириш учун зарур вақт давомида ишдан озод этилади, иш жойидаги лавозими ва ўртача иш ҳақи сақланиб қолади. Ҳарбий хизматга резервдан ёки захирадан ихтиёрий равишда (контракт бўйича) кирган офицерларга олий таълим муассасасидаги ўқиш ҳамда ҳарбий ҳисобдаги ихтисосликка мувофиқ келадиган лавозимлардаги иш стажи ҳарбий хизмат муддатига қўшиб ҳисобланади.\nМуқобил хизмат нима?\nМуқобил хизмат фуқароларнинг умумий ҳарбий мажбуриятни бажаришининг чақирув бўйича ҳарбий хизмат ўрнига иқтисодиёт, ижтимоий соҳанинг турли тармоқларида кам малака талаб этиладиган (ёрдамчи) ишларни, шунингдек фалокатлар, ҳалокатлар, табиий офатлар ва бошқа фавқулодда вазиятлар оқибатларини бартараф этиш ишларини бажариш билан боғлиқ бўлган алоҳида туридир. Ўн саккиз ёшдан йигирма етти ёшгача бўлган, ҳарбий рўйхатда турувчи ва хизматга чақирилиши лозим бўлган фуқаролар, агар улар диний таълимоти қурол-яроғдан фойдаланиш ва Қуролли Кучларда хизмат қилишга йўл қўймайдиган, рўйхатга олинган диний ташкилотлар ҳисобида турсалар, муқобил хизмат ҳуқуқига эга. Муқобил хизматнинг муддати – йигирма тўрт ойни, олий маълумотли фуқаролар учун эса – ўн саккиз ойни ташкил этади. Муқобил хизматни ўтаётган фуқароларга иш ҳақининг саксон фоизи тўланади, уларнинг иш ҳақидан ушлаб қолинаётган суммалар республика бюджетига ўтказилади. Эътиборлиси, муқобил хизмат муддати меҳнат стажига қўшилади. Шунингдек, муқобил хизматдан бўшатилган фуқаролар Қуролли Кучлар захирасига ўтказилади. Айни вақтда муқобил хизматни ўтаётган фуқаро раҳбарлик ва сайлаб қўйиладиган лавозимларни эгаллаши, тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиши, таълим муассасаларига ўқишга кириши мумкин эмас.\nЮртбошимиз ўз вақтида “... келажакда ҳарбий бўлишни орзу қиладиган ботир фарзандларимиз миллий руҳни, муқаддас Ватан тақдири учун масъулият туйғусини қаердан олади? Ватанимиз бой тарихидан, Амир Темур каби буюк аждодларимиз жасоратидан олади. Ўз оиласи, меҳрибон ота-онаси ҳамда эл-юртимизнинг ишончи, ғамхўрлиги ва эътиборидан олади. Ёшларга ҳамиша ўрнак ва намуна бўлиб келаётган сиз каби чинакам фидойи ҳарбийлардан олади” – дегандилар. Ҳа, Қуролли Кучларимиз Олий Бош қўмондонининг шундай юксак ҳурмат-эҳтиром, даъватига бизлар – шу Ватан эгалари муносиб бўлишимиз шарт. Зеро, тинчлик ўз-ўзидан бўладиган воқелик эмас. Уни асраш, унинг учун курашмоқ керак.\nЎзбекистон Республикасига хизмат қиламиз!\nюридик фанлар доктори, ТДЮУ профессори


ИСЛОМ ТИКЛАНИШ ПАРТИЯСИ: ФИЛМНИНГ ЯКУНИ – Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Турсунзода\nБир ќатор ички ва хорижий экспертлар 2018 йилга якун ясаш чоѓида, уни минтаќанинг энг мудњиш экстремистик ва террорчи њаракати, яъни Ислом тикланиш партиясининг хотима ё завол топиши, дея аташди. Ўтган йил њодисалари, њаќиќатдан њам, ИТП террорчи ташкилоти ушбу йил мобайнида мавжудлигини исботлаш учун охирги њаракатларини кўрсатиб, ќадамма-ќадам орадан кетганини кўрсатади. Хожаларининг кўп уринишларига ќарамасдан, бу экстремистик ташкилот тарихнинг чуќур ахлатхонасига ташланди.\nБу воќеийлик, яъни ИТП террорчи ташкилотининг сиёсий ва тузилмавий йўќлик сари юз берганини сиёсий амалий жараёнлар ва аниќ факту раќамларни њар таќќослаган њолда, њар томонлама ўрганиб чиќиш орќали мушоњада ќилиш мумкин.\n2018 йилда ИТП террорчи ташкилотининг ѓоявий синиши\n2018 йилда ИТПнинг энг катта синиши унинг ѓоявий ва маънавий синиши бўлди. Зеро, ушбу йил мобайнида бу партиянинг тажрибали ва нуфузли аъзоларининг катта гуруњи нањзатнинг экстремистик аќидалари хато эканлигини расман эътироф этиб, уни ошкора мањкум этишди. Жумладан, ИТП террорчи ташкилоти олий бошќармаси аъзолари Саид Ќиёмиддини Ѓозий (Эшони Ќиёмиддин), Аёмиддин Сатторов (Мавлавий Аёмиддин), Рањим Каримов (Мавлавий Абдурањим) Саидиброњими Назар, Мирзомуњаммади Нави два Зарафо Рањмоний ушбу экстремистик ташкилот таълимоти ва фаолияти нотўѓрилигини англаб етишган ва эътироф этишган бўлиб, ундан ќўл тортишди ва мамлакат халќини бу ташкилотдан йироќ юришга њидоят ќилишди.\nЎз навбатида, ИТП террорчи ташкилоти Олий бошќармаси аъзоси, ИТП асосчиси С.А.Нурийнинг катта фарзанди – Муњаммаджони Нурий, ИТП террорчи ташкилоти бошќармаси аъзоси, А.С.Нурийнинг ќизи – Руќия Нурий ва умуман, С.А.Нурийнинг оила аъзолари ўзларини ИТП террорчи ташкилотининг бугунги рањбарияти фаолиятидан тўлиќ ажратиб, уларнинг Европа мамлакатларидаги иѓвогарона тадбирларида иштирок этишдан воз кечишди. ИТП террорчи ташкилоти рањбариятининг аксарият аъзолари ќамоќхонада њам мамлакат органларидан бу миллатга ќарши йўлнинг хато эканликларини англаб етишгани, уларни ошкора мањкум этишни сўрашди. Бу ташкилотнинг юзлаб нафар собиќ фаоллари ва аъзолари њам бу нотўѓри йўлдан пушаймон бўлишиб, нањзатнинг террорчи ѓояларини мањкум этган њолда, тинч њаётга ќайтишди. Уларнинг њар бири њаќидаги маълумот билан оммавий ахборот воситаларида танишиш мумкин.\nБуларнинг устига, партиянинг ќочќиндаги раиси М.Кабирий 2018 йилнинг сентябр ойида Варшавадаги маърузасида нањзатчиларни расмий тарзда «босмачилар њаракати давомчилари» ва «босмачиларнинг учинчи насли», дея атаб, нањзатчиларнинг ИТП террорчи ташкилотининг миллий ва демократик њаракат бўлгани њаќида тўќиган барча афсоналарини тўлиќ парчалади. М.Кабирийнинг бу эълони бу партияда идеологик бўњронни янада чуќурлаштирди.\nШу тарзда, ИТП террорчи ташкилотининг идеология, руњия ва маќсадлари, энг аввало, ўз ичида тўлиќ парчаланиш билан рўпара келиб, бу партияни нг аксарият собиќ рањбарияти томонидан мањкум ва рад этилди. Бу ИТП террорчи ташкилотининг сиёсат сањнаси ва тарихда ѓоявий ва маънавий парчаланганининг жиддий аломати саналади.\nИТП террорчи ташкилотининг тўлиќ ахборот парчаланиши\nИТП террорчи ташкилотининг ахборот фазосида фаолиятининг тўлиќ сусайиши унинг иши охирига етганининг бошќа аломатидир. Албатта, Тожикистон ахборот фазосида бу террорчи ташкилотнинг неча йиллардан буён ўз ўрни ва нуфузи йўќ. Аммо 2018 йили у интернет ва хорижий ахборот фазосида њам тўлиќ парчаланди. Бундай фазиятни икки йўналишда мушоњада ќилиш мумкин:\nБиринчидан, 2018 йилда ИТП террорчи ташкилоти рањбарияти ва уларнинг сайту агентликлари фаолияти бирваракайига сусайиб, уларда таклиф этилган материаллар њажми ўнлаб баравар камайган. Масалан, ИТП террорчи ташкилотининг «Паём», «Востокнюс», «Кимиёи саодат», «Нањзат», «Озодандешон» ва бошќа экстремистик сайтлари маќолаларини њатто 2017 йил материаллари билан солиштирсангиз, у њам мазмун ва њам њажм жињатдан буткул ночиз бўлиб ќолганини кўрасиз. Иѓвогар «Паём» сайти энди њафтада фаќатгина бир ёки икки марта янгиланиб, «Востокнюс» нањзат эксремистик сайти бўлса, сўнгги бир неча ойда умуман янгиланмаган. Шояд кимдир нањзатчиларнинг пули тамом бўлган, дея гумон ќилиши мумкин. Аммо бундай эмас. Эњтимол, гап нањзатчиларнинг айтиш учун гаплари ќолмаганидадир. Улар мамлакату миллат ривожи, тараќќиёти, осойишталиги ва жипслиги њаќида нима дейишларини билишмайди.\nИккинчидан, бу жараёнда муштарийларнинг нањзат сайтлари материаллари ва уларнинг эълону изњоротларига эътибори 80 фоизгача камайган. Статистик таќќослашларнинг кўрсатишича, агар 2015 йили ИТП раиси М.Кабирийнинг интернетдаги битта видеомурожаатини 35 000 киши (асосан, мамлакат ташќарисида) томоша ќилган бўлса, 2018 йилнинг ўртаси ва охиридаги унинг сўнгги иккита мурожаатини њаммаси бўлиб 4,3 ва 2,1 минг киши томоша ќилган. Бу раќамлар ИТП рањбарининг интернет фазосида томошабинлари сони 10-15 баравар камайганини кўрсатади. Бундай жараённи ИТП террорчи ташкилоти сайтлари ўќувчиларининг буткул камайиб кетишида њам кўриш мумкин. Масалан, 2016 йилга нисбатан «Паём» сайти ўќувчилари сони 20 баравар ва «Востокнюс» сайти муштарийлари 34 баравар камайган. Ушбу йилда фаќат «Ахбор» ахборот сайти муштарийлари кўпайган бўлиб, у њам бу сайт ИТП террорчи ташкилоти мавќе ва сиёсатларидан узоќлашгани њисобидан шундай натижага эришган.\nШу тариќа, хориж ахборот фазосида њам ислом тикланиш партияси экстремистик гуруњининг номи унутилган бўлиб, бошќа њеч ким уларни изламайди. Огоњ муштарий энди бу фитначи ва экстремистик гуруњдан узоќлашиб, уларнинг бир хил ва бузѓунчи сўлари њамда тарѓиботларини бошќа ўќишу эшитишни истамайди.\n3.Россия ва Европада тожик муњожирлари ораситда ИТП таъсир кучининг йўќолиши\nРоссияда тожик муњожирлари муњити ИТП террорчи ташкилоти фаолиятининг майдонларидан бири њисобланарди. Зеро, Тожикистон фазосидан узоќ бўлиш шароитида нањзатчилар муњожирлардан ўзларининг асосий ўлжаси сифатида фойдаланишарди. Аммо 2018 йилда вазият тањлилининг кўрсатишича, энди Россиядаги тожик муњожирлари орасида нањзатчиларнинг ўрни тўлиќ камайган. Зеро, агар 2015-2016 йиларда нањзатчилар юзлаб мењнат муњожирларини ўз домларига тортишнинг уддасидан чиќишган бўлишса, 2018 йилда бу раќам њатто ўн нафарни ташкил ќилмаган. Агар бу вазиятга бир томондан Россия Федерацияси тартибот органларининг ќолган нањзатчилар билан жиддий кураши сабаб бўлган бўлса, унинг бошќа сабаби эса, тожик муњожирларига ИТП террорчи ташкилотининг террористик ва миллатга ќарши моњиятининг ошкор бўлиши билан боѓлиќ. Аксинча, Эшони Ќиёмиддин, Мавлавий Аёмиддин, Наимжон Самиев ва бошќалар 2018 йили Россия давлат органлари њамкорлиги билан Тожикистонга ќайтарилган ИТП террорчи ташкилотининг нуфузли шахсиятлари саналади.\nИТПнинг «Берлинда тожиклар буюк митинги» номли лойињаси татбиќида шармандаларча синиши ИТП террорчи ташкилотининг Европа мамлакатларидаги тожик муњожирлари ораисда таъсир ва обрўси тўлиќ йўќолганининг бошќа мисолидир. 2018 йилнинг 10 декабрида ўтказилиши керак бўлган ушбу тадбирда нањзатчиларнинг ойлаб тайёргарлик кўришлари ва тарѓибот ишларига ќарамасдан, Европада муќим тожиклардан ИТПнинг аъзоси бўлган, ундан маош олувчи атиги 35-40 нафари иштирок этди, холос.\nТурли статистик маълумотларга кўра, бугун Европа мамлакатларида 20 000 нафарга яќин Тожикистон фуќаролари ишлаб фаолият юритади ва ё тањсил олади. Фаќатгина БМТнинг 2018 йилдаги рўйхатига биноан, њозир Европада 10 000 нафарга яќин тожикистонлик мењнат муњожирлигида юрибди. Демак, нањзат митингида улардан 30-40 нафарининг иштирок этиши бу ташкилотни Европа мамлакатларида муќим яшовчи тожикларнинг атиги 0,0001 фоизи њам ќўллаб-ќувватламаслигини кўрсатади! Шу тарзда, «буюк митинг» режаси нањзатчиларнинг буюк синиши ё катта шармандагарчилигига айланди.\nШу тарзда, нањзатчиларнинг охирги умиди, яъни турли мамлакатлардаги тожик мењнат муњожирлари бу ташкилотнинг иѓвогарона ва террористик моњиятини англаб етиб, ИТП террорчи ташкилоти уларнинг номи ва уларнинг њисобидан фойда олишларига бошќа йўл ќўйишмайди. Дунёнинг турли минтаќаларида студентлар ва тожик муњожирларининг ўнлаб анжуманларида тожик муњожирларининг ИТП террорчи ташкилотидан безорликлари ва ќочишга интилаётганликлари њаќидаги изњоротларининг ахборот агентликларида ёритилишининг ўзи бу воќеийликнинг бошќа кўрсаткичи њисобланади.\nИТП террорчи-экстремист ташкилотининг «Европа лойињалари»нинг парчаланиши\nИТП террорчи ташкилотининг фаолияти Тожикистон ва минтаќа мамлакатларида ман этилганидан кейин, унинг рањбарлари Европа мамлакатларидан бошпана топиб, ўзларини ѓарбликлар кўзига демократия яратувчи кучлар сифатида кўрсатиш учун њаракат ќилишди. Нањзатчиларнинг бу режаси бир мунча муддат иш берди ва 2016-2017 йиллар нањзатнинг ќочоќ рањбарлари ўзлари-ю ќариндош-уруѓларини Европага жойлаштиришди. Аммо ИТП террорчи ташкилотининг экстремистик-террористик моњияти тўлиќ ошкор бўлиши билан 2018 йилда ѓарб мамлакатлари ва ташкилотларининг ушбу террорчи ташкилотга нисбатан муносабати њам бутунлай ўзгарди.\nБиринчидан, аниќ маълумотларга кўра, бир неча марталик сўровномалар ва бир нечта халќаро ташкилотларнинг орага тушишларига ќарамасдан, Америка Ќўшма Штатлари Њукумати 2016 йилдан буён ИТП раиси М.Кабирийга АЌШ визасини беришдан бош тортиб келмоќда. Яъни, АЌШ органлари шу йўл билан М.Кабирийнинг АЌШга сафари олдини олишмоќда.\nИккинчидан, бошќа ѓарб мамлакатлари њам ИТП раиси ва намояндалари билан ошкора суњбату мулоќотлардан ќочишади. Масалан, агар 2016 йилда М.Кабирийнинг Европа давлатлари элчилари, парламент вакиллари, партия рањбарлари ва ташќи ишлар вазирликлари ходимлари билан 20та мулоќоти ўтказилган бўлса, 2018 йили уни бу мамлакатларнинг атиги 3 намояндаси ва Европада Хавфсизлик ва Њамкорлик Ташкилоти (ЕХЊТ)нинг икки намояндаси ќабул ќилди. Албатта, М.Кабирийнинг бу мамлакатлар махсус хизматлари ќуйи зиналари намояндалари билан алоќаси давом этмоќда, аммо бу алоќалар энди ёлланма алоќалар бўлиб, сиёсий ањамиятга эга эмас.\nУчинчидан, 2018 йил бошидан ЕХЊТ халќаро нуфузли ташкилотининг њам ИТП террорчи ташкилотига муносабати тўлиќ ўзгарди. ЕХЊТ бундан кейин Тожикистон Њукуматини ўзининг шериги њисоблаб, у билан њар томонлама њамкорликларни йўлга ќўйишини расмий тарзда эълон ќилди. Хусусан, 2018 йилнинг 10-21 сентябр кунлари ЕХЊТнинг Варшавадаги йиллик мажлисида ЕХЊТнинг ИТП террорчи ташкилотига муносабати ўзгарганини кўрсатди. Агар 2016 ва 2017 йилларда нањзатчилар ЕХЊТнинг йиллик мажлисларида фаол ќатнашган бўлишса, 2018 йилда мажлис бошланиши чоѓида 10 сентябр куни мезбонлар ИТП террорчи ташкилоти намояндаларини конференция ишига халал беришса, улар бундан кейин иштирок этишдан тўлиќ мањрум бўлишлари њаќида огоњлантиришди. Конференция ишида рањбарлик ќилувчи ИТП террорчи ташкилоти раиси М.Кабирийнинг сўзини бўлиб, мажлис мавзуси доирасида сўз юритишини таъкидлади. Умуман, ИТП террорчи ташкилоти намояндалари чиќишларидан кейин модератор уларнинг чиќишларида аниќ далиллар мавжуд эмаслигини таъкидлашди.\nШу тарзда, ЕХЊТнинг Варшавадаги йиллик мажлиси ИТП террорчи ташкилотининг шармандалик сањнасига айланиб, бу экстремистик-террорчи ташкилотни яна бир ќадам тарих њошиясига кузатди.\n5.ИТП террорчи-экстремист ташкилоти ќолган аъзоларининг террористик оќимларга ќайтиши\n2018 йил мобайнида ИТП террорчи ташкилотининг террорчилик моњиятини яна бир марта якуний ва асосли тарзда фош бўлиб, ошкор этилган факту раќамлар бу ташкилотни сиёсий ташкилотлар рўйхатидан тўлиќ њарбий террорчи ташкилотлар рўйхатига ўтказди. Албатта, ИТП террорчи ташкилотининг экстремистик-террористик моњиятига бирон бир соѓлом фикрли ва огоњ мутахассис шубња ќилмасди. Фуќаролик уруши даврида 150 000дан зиёд ватандошлар ќатлиоми ва Тожикистондаги фаолияти даврида минглаб мудњиш жиноятлар содир этиш бу партиянинг террористик моњиятини тўлиќ исботлади. Лекин 2018 йили фош этилган факту раќамлар ва мисоллар ИТП террорчи ташкилоти террористик моњиятидан ќўл тортиш бир ёќда турсин, балки давлату миллатимиз хавфсизлигу барќарорлигитга ќарши янгидан-янги душманона режаларга эга эканлигини яна бир марта кўрсатди.\nЖумладан, ИТП террорчи ташкилоти бошќармаси раиси Аёмиддин Сатторов Тожикистонга ќайтганидан кейин нањзат партияси бугуне Эрон ва Афѓонистон Ислом Республикаларида янги террорчи гуруњларни тайёрлаётганини кенг тарзда кўрсатиб берди. ИТПнинг ушбу собиќ рањбарининг бевосита шоњидлигига кўра, њозир Арок, Ќум, Бумењан ва Мозандарон террористик лагерларида ўнлаб нафар нањзат жангчилари эронлик инструкторларидан террористик таълим олишмоќда. Ушбу лагерларда 1 йилу 8 ой ИТП террорчи ташкилоти жангчиларига диний таълим берган А.Сатторов бевосита шоњид сифатида нањзатчилар ва унинг хожаларининг шум режасини фош ќилди.\n2018 йилда, шунингдек, ИТП террорчи ташкилотининг тожикистонлик ёшларни жалб этиш ва Эрон Ислом Республикаси террористик лагетларига жўнатишга оид мувофиќлаштирувчиси ё «военком»и ќўлга олиниб, унинг кўрсатмаларидан нањзатчиларни Тожикистон ва Россия њудудидан йиѓиб, террористик таълим олиш учун Эронга жўнатиш тўѓрисидаги кўп маълумотлар фош бўлди. Умуман, бугунги кунгача ИТП янги террорчи гуруњлари жангариларидан 20 нафарга яќини ошкор этилган ва ќўлга олинган бўлиб, уларнинг њар бири аниќ маќсад билан Тожикистон њудудига жўнатилганди.\nБундай воќеий ва сонсиз факту раќамлар ИТП террорчи ташкилотининг сиёсий потенциали тўлиќ охирига етиб, уларнинг ќолганлари кичкина террорчи гуруњларга айланаётганини кўрсатди. Шу сабабли, ИТП террорчи ташкилоти террорчи гуруњчалар мажмуи сифатида яна бир муддат тањдид солиши мумкин, аммо ўзининг сиёсий ва идеологик ташкилот сифатидаги моњиятини тўлиќ бой берди.\nИТП террорчи ташкилотининг халќаро мањкумлиги\n2017-2018 йиллар ИТП террорчи ташкилотининг халќаро ќатъий мањкумлиги йиллари бўлди. Бу даврда нуфузли минтаќавий ва халќаро ташкилотлар, дунёнинг буюк давлатлари, диний анжуманлару бирлашмалар, Исломнинг буюк уламолари ва дунёнинг таниќли тадќиќотчилари бу партияни расман экстремистик-террористик ташкилот сифатида эътироф этиб, уни расмий тарзда мањкум этишди.\nИТП террорчи ташкилоти, энг аввало, энг нуфузли халќаро ташкилот, яъни Шанхай Њамкорлик Ташкилоти томонидан экстремистик-террористик ташкилот сифатида эътироф этилиб, унинг фаоляти ушбу ташкилотга аъзо давлатлар њудудида ман ќилинди. Шанхай Њамкорлик Ташкилоти ички тартиботига биноан, барча ќарорлар фаќат барча аъзо давлатлар розилиги ё консенсус усули билан амалга оширилади.\nУстига-устак, ИТП террорчи ташкилоти Коллектив Хавфсизлик Шартномаси Ташкилоти томонидан њам экстремистик-террористик ташкилот сифатида эътироф этилиб, фаолияти ушбу ташкилотга аъзо мамлакатлар, яъни Россия, Беларус, Ќозоѓистон ва Ќирѓизистонда ман ќилинди. Ушбу террористик партия кенг њайъат (Беларус, Россия, Озарбайжон, Арманистон, Ќозоѓистон, Ќирѓизистон, Молдавия, Тожикистон, Туркманистон, Ўзбекистон)ни ќамраб олувчи Мустаќил Давлатлар Њамдўстлигининг террорчиликка ќарши маркази умумий маълумоти рўйхатига њам расман киритилган.\nИТП террорчи ташкилотининг Тожикистонда фаолияти ман этилиши Ислом дунёсининг нуфузли диний ва сиёсий доиралари томонидан њам жиддий ќўллаб-ќувватланди. Жумладан, дунё Ислом уламолари энг нуфузли ташкилотларидан бири бўлган Халќаро исломий уламолар мажмуи ИТП террорчи ташкилотини экстремистик-террористик ташкилот сифатида эълон ќилиб, мусулмонларни бу партиядан узоќ юришга њидоят ќилди. Ислом дунёсининг мўътабир илмий-диний маркази, яъни Мисрнинг Ал-Азњар университети њам ИТП террорчи ташкилотини экстремистик-террористик ташкилот сифатида эътироф этиб, унинг фаолиятини мусулмонлар учун зарарли, дея эълон ќилди. Ушбу халќаро фатво маркази томонидан ИТП террорчи ташкилотининг террористик деб эълон ќилиниши фатво ё шаръий њукм содир этилиши, яъни унинг исломий шариат назаридан ноисломий гуруњ ва террорчи ташкилот, дея эътироф этилиши билан боѓлиќ.\nШунинглек, ИТП террорчи ташкилоти фаолияти Миср, Туркия, Њиндистон, Саудия Арабистони ва Форс кўрфази аксарият мамлакатларида њам мањкум ва ман этилди.\nХуллас, ушбу йилда ИТП террорчи ташкилоти халќаро мањкумликка рўпара келиб, халќаро террористик тармоќлар таркибий ќисми сифатида ман этилди.\nИТП террорчи ташкилоти номининг сиёсат сањнасидан йўќотилиши\nШу тариќа, 2018 йили ИТП террорчи ташкилотининг ќора йилномаси, сиёсий йўќлик сари юз бериш ва бошќа њеч ќандай келажакка эга эмаслигини унинг ќочоќ рањбарлари ва партиянинг хорижий хожалари яхши англаб етишди. Шунинг учун, ушбу йилда улар бу ташкилот номини яшириш ва алмаштириш орќали ўзларининг шум фаолияту маќсадларини бошќа ниќоб остида давом эттириш учун њаракат ќилиб кўришди. «Ислом тикланиш партияси» номи энди унинг раиси М.Кабирийнинг миллионлик тижоратлари ва «европача» сиёсий ўйинлари учун њам нафаќат халал, балки бир жиддий хатарга айланган эди. Зеро, бу ном тожикистонликлар ва жањон ањолиси зењнида жањолат, сотилган, ватанфурушлик, экстремизи ва терроризм каби тушунчаларга маънодош бўлди.\nМ.Кабирий буни яхши англаб етиб, навбатдаги сиёсий њийлага ќўл урди. У ИТП террорчи ташкилоти аъзоларининг њисобидан «Тожикистон њур фикрлилари анжумани» ва «Европада тожик муњожирлари бирлашмаси» номли иккита сунъий ташкилотни таъсис этиб, улар билан «Тожикистон миллий паймони» номли сунъий коалицияни имзолади. Яъни «нањзат партияси» номидан ќутулиш учун ўзи билан ўзи келишувга эришиб, энди ўзини «ИТП раиси» эмас, балки «Тожикистон миллий паймони раиси», дея атай бошлади! Варшавадаги ЕХЊТ анжумани (2018 йилнинг сентябри), Берлиндаги нањзатчиларнинг муваффаќиятсиз норозилик намойишлари (2018 йилнинг ноябри) ва њатто, 2019 йил муносабати билан янги йил табригида М.Кабирий ўзини энди «ИТП раиси», деб аташдан њазар ќилиб, ўзини «ТМП раиси» ќалбаки номи билан таништирди.\nАёмиддин Сатторов айтганидек, «аввалдан аќидавий нањзатчи эмас, балки тижоратчи бўлган» М.Кабирийнинг бу рафтори ИТП террорчи ташкилоти мавжудлигига охирги ўлим келтирувчи зарбани берди. Шу тарзда, М.Кабирий ўз тижорати ва шахсий фаолиятини ќутќариш учун нафаќат нањзат партиясининг ўзи, балки унинг номини њам расмий тарзда тарихнинг сањифасидан йўќотди.\nЊар бири мутлаќ њаќиќат ва бањс талаб ќилмайдиган ушбу еттита аломат Ислом тикланиш партияси экстремистик-террорчи ташкилоти энди тўлиќ парчаланиб, бир таълимот, идеология ва ташкилот сифатида йўќ бўлиб кетганини кўрсатади. Бу ташкилот ижтимоий асосини њам тўлиќ ќўлдан бериб, ќайта тикланиш учун њеч ќандай имконга эга эмас. Шунинг учун, ушбу партия хожалари ва унинг ќолган бир неча нафар фаол аъзоларининг ИТП террорчи ташкилотини ќайта тиклашу ќутќариш йўлидаги њаракатлари бењуда иш бўлиб, бу сиёсий жасадга энди њеч нарса таъсир ўтказа олмайди. Зеро, филм охирига етди!


Юлий Юсупов: Жаҳон банкининг статистика маълумотлари устидаги мулоҳазалар – UFQ\nTOPICS:ислоҳатлариқтисодиётИқтисодий тахлил 2018Юлий Юсупов\n12.02.2018 | 225\nЮлий Юсупов 30 та энг камбағал мамлакатларни нима бирлаштириши ва 30 та энг бой мамлакатлар орасида қандай умумийлик борлигини таҳлил қилади.\nАҳоли жон бошига ЯИМ бўйича маълумотлар излаб туриб, мулоҳаза учун фойдали аҳборотни топиб олдим.\nХарид қобилияти паритетида (ХҚП) ҳисоб-китоб қилинганлиги бўйича ЯИМ хақидаги маълумотларни олмаётганлигим тўғрисида олдиндан айтиб қўймоқчиман. Уларни ҳисоблаш учун инфляция индекслари, хусусан, дефлятор ишлатилади. Мен илгари кўп марта ёзганимдек, бизнинг инфляция кўрсаткичларимизга (ҳар ҳолда ўтган йиллар мобайнида) ишониш мумкин эмас бўлиб, уларнинг амалдаги хақиқий холатга умуман алоқаси йўқ. Шу боис, харид қобилияти паритети (ХҚП) бўйича Ўзбекистоннинг ялпи ички маҳсулоти (ЯИМ) хақидаги сўзлар кўп нарса беролмайди.\n2017 йил учун ҳеч қандай маълумотлар йўқ. 2016 йил учун 190 давлат ҳақида маълумотлар мавжуд.\nДунёнинг энг бой 30 мамлакати\nКелинг, дастлабки ўттиз мамлакатга эътибор қаратамиз. Улар дунёдаги энг бой мамлакатлардир.\nУнга қуйидаги мамлакатлар киради:\nбарча (!!!) саккизта Шимолий Европа мамлакатлари:: Норвегия, Исландия, Ирландия, Дания, Швеция, Нидерландия, Финляндия, Буюк Британия;\nМарказий ва Жанубий Европадаги тўққизта мамлакат, шу жумладан, Швейцария, Австрия, Германия, Бельгия, Франция ва Италия;\nтўққизта собиқ Европа (асосан Британия) колониялари, Макао, АҚШ, Сингапур, Австралия, Ҳонг Конг, Канада, Янги Зеландия, шулар жумласидан;\nИккита нефт-ишлаб чиқарувчи араб мамлакатлари: Қатар ва Бирлашган Араб Амирликлари;\nбошқа икки мамлакатлар: Япония ва Исроил.\nМен шунингдек, “Ўттизта рўйхат” иштирокчилар сонига қараб, гоҳида қаторига кириб ва гоҳида қаторидан чиқиб турган Жанубий Кореяни (31-ўринга) ҳам киритган бўлар эдим.\nБу ерда нимага эътибор бериш керак бўлади?\nҒарбий Европа давлатлари ва Европа маданиятига эга бўлган мамлакатлар (АҚШ, Австралия, Канада, Янги Зеландия) устунлик (илғорлик) қилиши тасодифий эмас. Айнан Ғарбий Европада дастлаб илмий инқилоб бўлиб ўтиб (XVI-XVIII асрларда), сўнгра (XVIII-XIX асрларда) саноат инқилоби рўй берганди. Дунёимизни ҳар сонияда ўзгартирадиган даражада илмий ва технологик инқилобларнинг авангардияси бошида ҳам бугунги айнан Ғарб мамлакатлари турибди. Интеллектуал ва технологик жиҳатдан етакчилик Ғарб мамлакатларига иқтисодий ривожланишдаги устунликларни бермоқда.\nҚиммат баҳо табиий ресурсларга эгалик қиладиган ва бу жиҳати орқали асосий рақобатбардош устунликка эга бўлган мамлакатлар жуда озчиликни ташкил этади. Бу эса шуни англатадики, бугунги кунда асосий ресурс ер, нефт ва бошқа табиий ресурслар эмас, ҳатто жисмоний капитал (ускуналар, ишлаб чиқариш ва транспорт инфратузилмаси ва бошқалар) эмас, балки билим, инновациялар, малакатлардир.\nДунёдаги энг камбағал 30 мамлакат\nЭнди, дунёдаги энг камбағал 30 мамлакатнинг рўйхати ҳақида:\nДастлаб бу Зимбабведан (яқинда нафақага чиққан Роберт Мугабе томонидан бошқарилган) бошланиб, дунёдаги энг камбағал мамлакат сифатида Бурунди (узоқ йиллар фуқаролар уруши ва миллатлараро низоларда яшовчи) билан якунланадиган Африка мамлакатларидаги 25 та мамлакат;\n4 та Осиё мамлакатлари: Яман, Тожикистон, Непал ва Афғонистон;\n1 та Лотин Америкаси мамлакати: Гаити.\nБарча камбағал мамлакатларнинг умумийлиги қандай?\nСамарасиз давлат бошқаруви. Ва бу самарасизлиги икки хил кўринишда намоён бўлади.\nФуқароларини (уларнинг ҳаёти, эркинлиги, мол-мулкини) ҳимоя қилишнинг энг оддий функцияларини бажаришга қодир бўлмаган заиф давлат. Табиийки, бундай шароитларда иқтисодиёт одатдагидек ривожлана олмайди. Яхши намуна бу- Сомалия бўлиб, давлат институтлар мажмуаси сифатида аслида мавжудлигини йўқотиб қўйган.\nАгрессивлик кўпчиликни ташкил этувчи давлат бўлиб, бозор рақобатини ва мулкий ҳуқуқларни ўзбошимчалик билан бузади. Масалан, бунга Зимбабве давлати мисол бўла олади.\nРивожланаётган давлатлар ҳукуматларини, бир томондан, аҳоли ва тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қиладиган самарали “ўйин қоидалари”ни яратиш ва қўллаб-қувватлаш борасидаги масала ташвишлантириши керак, иккинчи томондан, тор доирадаги гуруҳлар учун тенг бўлмаган шароитлардан фойдаланиб қолишларига йўл қўймаслик (сунъий монополиялар, рақобатдаги маъмурий ресурслардан фойдаланиш орқали, шахсий имтиёзларни олиш, бюджетни талон-тарож қилишда иштирок этиш ва бошқалар).\nВа Ўзбекистон ҳақида\nБизнинг мамлакатимиз 2110,6 долларлик кўрсаткич билан 190 та мамлакат орасида 141-ўринда. Бироқ мен сизнинг эътиборингизни киши бошига тўғри келадиган ялпи ички маҳсулот расмий курс бўйича ҳисоблаб чиқилганлигига қаратмоқчиман. Яъни, 2016-йилгача бўлган даврда. Валюта бозорини эркинлаштириш 2017 йилда мувозанат (яъни, валюта бозорида талаб ва таклифларнинг тенглигини таъминловчи) курсининг расмий курсдан икки баробар миқдор билан фарқ қилганлигини кўрсатди. Агар мувозанат ставкасида ҳисобласак (тахминан: ЯИМни иккига бўлиб, АҚШ долларда кўрсатилса), натижада биз охиридан 32-ўринни эгаллаймиз.\nЎйлаб кўриладиган жиҳатлар бор.\nДунёнинг энг қашшоқ давлатлари билан бир қаторда бўлиб қолишимизгача тушиб қолиш холатига қандай келиб қолдик?\nМулкий ҳуқуқларни ҳимоя қилиш, бизнеснинг ягона қоидаларини таъминлаш, самарали рақобат муҳитини яратиш, инвестицияларни жалб қилиш ва инновацияларни жорий қилиш борасида қаеримиз ёмон аҳволда?\nҚаеримиз ёмон эканлигини биламиз. Шунинг учун ислоҳотларни бошландик. Ҳали ҳам бажарилиши керак бўлган ишлар кўп, жуда кўп … Энг муҳими, орқага ёки ён томонга буриб юбормаслик.\n2018 йил ҳал қилувчи рол ўйнайди.\nМатн: Юлий Юсупов\nОригинал манбаси: https://www.spot.uz/ru/2018/02/10/stats/\nХалқ кутубхонаси қурилишига ўз ҳиссангизни қўшинг!


Бош саҳифа Ҳикматнома Ибратли ҳикоятлар (8)\nҚиш куни. Кеч бўла бошлаганди. Бир йигит йўлда кетаркан, унга катта бир ўрмон ичидан ўтишга тўғри келиб қолди. Ўрмон қоронғи, қалин дарахтлар билан қопланганди. Йигит ўрмон ичида юра-юра йўлни йўқотиб қўйди, адашди.Ҳушдан кетиб йиқилди. Бир оздан кейин очлик ва совуқ давоми…\nБир подшоҳнинг жуда ҳам чиройли оти бор эди, Подшоҳ отини жуда севарди. Кунлардан бир кун унинг ана шу гўзал ва чопқир оти касалланиб ўлди. Ғазаб отига минган подшоҳ отбоқарини ўлдириш қасдида ҳузурига чақиртирди. Унинг доно вазири бор эди. Вазир орага давоми…\nБир шоир хотинлардан кулиб шеър ёзганди. Подшоҳ саройидаги хотинлар, вазир, ҳаким ва бойларнинг хотинлари жуда ҳам аччиқланиб, ўз қўллари билан у бечора шоирга жазо бермоқчи бўлдилар. Бу ниятларини подшоҳга арз қилиб, шоирни дарҳол саройга келтиришни талаб қилдилар.Подшоҳ қабул қилиб, шоирни давоми…\nБоболаримиз: «Яхшиликка яхшилик ҳар кишининг ишидир, ёмонликка яхшилик эр кишининг ишидир», деб жуда тўғри айтганлар.Қадим замонда бир вилоятнинг бошлиғи олим, фозил бир одамни туҳмат орқасидан қамоққа олди. Бир йилгача ўз ҳузурига келтириб юз марта калтаклаб азобларди. Бир йилдан кейин аҳвол давоми…\nБир табиб қаттиқ касал бўлиб ётиб қолди. Унинг шогирдлари йиғилиб устодларини даволашга киришдилар. Касал устод уларга:— Севимли шогирдларим, мени даволаш учун беҳуда заҳмат чекманг, тузалишдан умид узганман, ўлимим яқин қолганга ўхшайди. Вафот топганимдан кейин жуда қайғуриб оҳ-воҳ қилманг, чунки, ўрнимга давоми…\nБир киши араб подшоҳининг қариндош-уруғларидан бир нечтасини ўлдириб қочиб кетди. Бир қанча вақт ўтгандан кейин подшоҳнинг ёнига қайтиб келди, Подшоҳ таажжубланиб:— Ажаб довюрак, қўрқмас, жасоратли киши экансан, қариндошларимдан бир нечтасини ўлдириб буюк гуноҳ қилсанг ҳам қаҳр-ғазабимдан қўрқмай яна ёнимга қайтиб давоми…\nБир диёнатли фозил одамнинг уйида сичқонлар кўпайиб кетди. Одамлар унга:— Нега уйингизда мушук асрамайсиз? Мушук сичқонлар кушандаси эканини биласиз-ку. Агар битта мушук асрасангиз, сичқонлар ҳужумидан қутуласиз,— дедилар.Диёнатли фозил одам уларга:— Тўғри айтасизлар, лекин бу маслаҳатингизни виждоним қабул қилмайди. Агар мушук давоми…\nКунлардан бир кун бир киши ўралган, муҳрланган бир халтачани дўстининг ҳузурига келтириб:— Дўстим, мен сафарга чиқиб кетаётибман, ичида минг олтин бўлган шу халтачани сенга омонат топшираман, сафардан қайтиб келганимдан сўнг ола-ман,—деб халтачани топширди ва ўша кун сафарга чиқиб кетди. Сафари давоми…\nФазл номли мўътабар бир одамнинг икки яқин одами бор эди. Бирининг оти Назар, яна бирининг оти Соқиб эди. Бир кун Фазлнинг ҳузурида Назар билан Соқиб бир-бирлари билан ҳазиллашдилар, аскиябозликка киришдилар, охир ҳазиллари зилга айланди, ҳар иккиси қизишиб бир-бирини ҳақорат қилишга, давоми…\nХорун ар-Рашид ўз вазири Жаъфар, яна ўзининг энг яқин хизматчиси билан суҳбатлашиб ўтирганди. Гапдан гап чиқиб Жаъфар Хорундан:— Нимадан энг кўп завқланасиз?— деб сўради, Хорун ар-Рашид шундай жавоб берди:— Мен энг нафис кийимлар кийдим, лаззатли овқатлар едим, энг нодир шарбатлар давоми…\n8-саҳифа. Жами: 31Боши«45678910111213»Охири


Россия ФХХ Қрим ва Татаристонда ИД* молиячиларини қўлга олди - видео - 16.02.2021, Sputnik Ўзбекистон\nРоссия ФХХ Қрим ва Татаристонда ИД* молиячиларини қўлга олди - видео\nЖиноий гуруҳ аъзолари бир неча йил давомида хайрия мақсадлар ниқоби остида пул тўплаб, ИД* жангариларига юбориб турган. 16.02.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 16 фев — Sputnik. Россия Федерал Хавфсизлик хизмати ва Росфинмониторинг ходимлари Қрим ярим ороли ва Татаристонда Исломий давлат* (Россияда таъқиқланган)га маблағ жўнатиб турган жиноий гуруҳ аъзоларини қўлга олди. Хабарда айтилишига кўра, жиноий гуруҳ аъзолари 2015 2019 йиллар орасида интернет орқали "хайрия мақсадларига" дея маблағ жамлаб, уни хорижга жангариларни таъминлаш учун йўналтирган. Ҳуқуқни сақлаш органлари жиноий гуруҳ аъзоларидан алоқа воситалари, компьютер техникаси ва ахборот ташувчи воситаларни олишган. Жиноий гуруҳ аъзоларига қарши террорчилик фаолиятига ёрдам бериш айбномаси билан жиноий иш қўзғатилган. Айни дамда тергов ишлари олиб борилмоқда.\nКадры задержания "финансистов" ИГ*\nЖиноий гуруҳ аъзолари бир неча йил давомида хайрия мақсадлар ниқоби остида пул тўплаб, ИД* жангариларига юбориб турган.\nТОШКЕНТ, 16 фев — Sputnik. Россия Федерал Хавфсизлик хизмати ва Росфинмониторинг ходимлари Қрим ярим ороли ва Татаристонда Исломий давлат* (Россияда таъқиқланган)га маблағ жўнатиб турган жиноий гуруҳ аъзоларини қўлга олди.\nХабарда айтилишига кўра, жиноий гуруҳ аъзолари 2015 2019 йиллар орасида интернет орқали "хайрия мақсадларига" дея маблағ жамлаб, уни хорижга жангариларни таъминлаш учун йўналтирган. Ҳуқуқни сақлаш органлари жиноий гуруҳ аъзоларидан алоқа воситалари, компьютер техникаси ва ахборот ташувчи воситаларни олишган.\nЖиноий гуруҳ аъзоларига қарши террорчилик фаолиятига ёрдам бериш айбномаси билан жиноий иш қўзғатилган. Айни дамда тергов ишлари олиб борилмоқда.


Шоиргина йигит эди\n24 май 2022, Тошкент вақти: 04:41\nҲар гал раҳматли Алишерни эслаганимда “шу йигитдан яхшигина шоир чиқарди” деган ўй ўтади хаёлимдан.\n1996 йили Ўшда ташкил қилганимиз “Мезон” газетасида Алишернинг дастлабки шеърлари босилди.\nСирасини айтганда, газетага мактаб ўқувчиларидан поэзия дейишга, чоп этишга арзигулик битикнинг ўзи кам келарди. Аммо Ўшдаги 29-мактабнинг 10-синф ўқувчиси Алишер Соипов юборган “Сурур” ва “Ёлғизлик фалсафаси” шеърлари таҳририятдаги йигитларга “Ой ватаним, бой ватаним” қабилидаги чучмал қофиябозликдан кўра самимийроқ кўринди.\n“Куртакларни ёзиб бодомлар аста/Ҳарир ғунчалардан ёпинар рўмол” (“Сурур” шеъри) каби мисраларда фавқулодда оригиналлик бўлмаса-да, бу битикдан муаллиф хаёлотининг кенглигини, унинг мусаввирона таъб эгасилигини илғаш қийин эмасди. Балким 16 ёшли болакайдан бундан ортиғини талаб қилишнинг ўзи ноўриндир...\n“Ёлғизлик фалсафаси”даги тоғлар қиёси эса беихтиёр марҳум шоиримиз Шавкат Раҳмоннинг рамзларини эсга туширарди. Ўқувчилигидан муҳаббати бор эди бу шоирга Алишернинг...\nУмуман, ўзим билган зиёли ёшлар орасида Алишерчалик шеърсевар ўзбек йигитларини кам учратдим. Навоию Бобур, Огаҳию Фурқат, Увайсию Нодира шунчаки адабий фигура эмасди унинг учун. Бир сўз билан айтганда, у салафлар “май”и таъмини тотабилган, Жамшид жомини тутабилган орифгина йигит эди.\nШарқу Ғарбда неки муқтадир нозим ё носир бўлса, ҳамма улфат эди Алишерга. Замондош шоирларимизнинг айримларига ҳам мухлислиги бор эди. Рауф Парфини ўқиб, завқланишдан зерикмасди, Муҳаммад Солиҳнинг ўнлаб, балки юзлаб шеърларини ёддан ўқиб бериши мумкин эди, Абдували Қутбиддин шеърларида илғаган “хоса маъни”ни оғайниларига илиниб турарди доим.\n“Ёвга терс қараган мусулмон эмас” дея сўз орасида иқтибос келтирарди Шавкат Раҳмондан.\nАрслон-чи қани, ўша арслон,\nНаъра тортмайди?!” дея Муҳаммад Солиҳ шеърини ёддан айтаркан, ўзи билан лирик қаҳрамон ўртасида фарқ кўрмасди.\nШунақа романтиккина, ҳақпарастгина йигит эди, аммо ҳақпарастлиги устунроқ эди. Шунинг учунми шеър учун ғамлаган қоғозларига мақолалар бита бошлади. Ўткир мақолалари ҳақида гапирмайман – у ҳақда ўзингиз биласиз. Фақат уларда шоирона бир ҳассослик борлигини айтмоқчиман. Ана шу ҳассосият-ла эзгулик соғинарди инсон зотига. Бировлар хўрланганини кўрса, чинакамига жаҳли чиқарди, лекин бунақа пайтда уни жоҳилликда айблаб бўлмасди.\nУ дўстларидан ҳам шунақа фидойиликни талаб қиларди. “Судралиб юрувчилар”ни жини суймасди, буни очиқ айтишдан ҳам истиҳола қилмасди. Мард кишиларни ҳурмат қиларди, ўзининг ҳам феъли мардона эди.\n“Мард йигит тик қарар,\nТик қарар ўлимнинг юзига\nМард йигит йиғлайди бир бола каби,\nБир аёл мисоли йиғлар мард йигит,\nЎзганинг ўлими устида.\nМард йигит тик қарар,\nЎзининг ўлими юзига”. (“Мард йигит”, 1978)\nМуҳаммад Солиҳ томонидан ҳали Алишер туғилмасидан туриб ёзилган бу шеър худди у ҳақида битилгандек туюлади менга. Алишер шу шеър қаҳрамонига ҳавас қиларди. У шу шеър қаҳрамонидай, балки ундан-да устунроқ бўлолди – у ўз ўлими юзига тик қарай олди.\nАслида бугун Алишер ҳалок бўлган кун эмас. Бугун бир шери марднинг туғилган куни. Туғилган кунинг муборак бўлсин, шоиргина укам...


Айни пишиқчиликда мева-сабзавот экспорти тақиқидан ким манфаатдор? - BBC O'zbek\nАйни пишиқчиликда мева-сабзавот экспорти тақиқидан ким манфаатдор?\nImage caption Ўзбекистон Россиядаги ўзининг мева-сабзавот, полиз маҳсулотлари бозорларини йўқотган\nЎзбекистондан олинган хабарларга кўра, айни ҳўл мева ҳамда полиз маҳсулотлари пишганда ва уни хорижга олиб чиқиб сотиш вақти келганда расмий Тошкент тез бузиладиган юкларни олиб чиқишга яна чеклов киритган.\nЎзбекистондаги "Йўлрефтранс" акционерлик жамияти ходимлари юзага келган ҳолатдан шикоят қилишган.\nШиркат ходимларининг айтишича, Россияга йўл олиши кутилган қатор вагонлар ҳозирда турли чегара нуқталарида туриб қолган ва уларга мева ҳали ортилмаган ҳам.\nАммо айни дамда ноқонуний йўллар билан мева олиб чиқаётган юк машиналар ҳаракати авж олган, қонуний йўл билан маҳсулот олиб чиқувчи давлат корхонаси ишчилари эса тўсиқнинг тугашини кутиб ўтираверамиз дейишмоқда.\nЎзбекистон ҳукумати қатор йиллардан буён ёз ойларида мамлакат далалари ва боғларида пишган мева-сабзавот, полиз маҳсулотларини четга олиб чиқишга тақиқ киритади.\nБу айни пишиқчилик пайти Ўзбекистон аҳолисининг бундай маҳсулотларга бўлган эҳтиёжини тўла қондириш, бу пайтда бозордаги нарх-навонинг пасайишига эришиш мақсадида амалга оширилаётгани хабар қилинади.\nБироқ Ўзбекистон раҳбариятининг бу мақсаддаги амаллари кўпинча Шўролар давридан қолган маъмурий-буйруқбозлик усулига асосланган бўлади, одатда туман ҳокимлиги ўз ҳудудидаги бозорларда савдо қилаётган инсонлардан маҳсулот баҳосини пасайтиришни талаб қиладилар.\nЎзбекистон мустақиллигининг навбатдаги санаси арафасида "тўкин-сочинлик" ва "арзончилик"ка ана шундай сунъий йўллар билан эришилади.\nОқибатда ҳали қиш ойлари далада меҳнат қилишни бошлайдиган, ёзга бориб эса бутун ҳосилидан оладиган даромади транспорт нархини қоплашга ҳам етмай қолганидан қовун-тарвузининг даланинг ўзида чириб кетишини афзал билиб, "куйиб қолган" деҳқонлар мисолини Ўзбекистоннинг ҳар бир вилоятидан топиш мумкин.\nАммо Ўзбекистоннинг шимолий қўшниси Қозоғистонга туташ чегаралардаги вазиятни яхши биладиганларга кўра, ҳукуматнинг Ўзбекистоннинг ўзида пишган қовун-тарвуз, меваю-сабзавотларнинг ўзбекистонликлар учун арзон бўлишига эришиш мақсадидаги саъй-ҳаракатлари самарасини "чиппакка чиқарадиганлар" кўплаб топилади.\nБундай "ишбилармонлар"нинг "соябони" давлатнинг катта мансабдорлари, шериклари эса ўнлаб юк автомобиллари чегарадан ноқонуний ўтаётганини "кўрмаётган" Ўзбекистоннинг божхона ва чегара хизмати мулозимлари экани сир бўлмай қолган.\nШўролар Иттифоқи даврида Ўзбекистоннинг шимолдаги қўшнилари, бутун Россиянинг совуқ ўлкаларини яшил кўкату-карам билан, олма-узуму, қовун-тарвуз билан Ўзбекистон таъминлаб келган.\nБугунга келиб россияликларнинг ўзлари эътироф этишларича, Ўзбекистон ана шундай катта бозорларини йўқотди.\nЎзбекистондаги "Йўлрефтранс" акционерлик жамияти ходимларидан бири билан суҳбат


«Ўзбекистон темир йўллари» 2020 йилда қанча зарар кўргани маълум бўлди\n14.12.2020 | 15:49\n«Ўзбекистон темир йўллари» акциядорлик жамияти 2020 йил январь–ноябрь ойларида 352 миллиард сўм зарар кўргани маълум бўлди. Бу ҳақда Корпоратив ахборот ягона порталининг йиллик ҳисоботида маълум қилинди.\nОлинган маълумотларга кўра, компаниянинг соф даромади 8,1 триллион сўмни, ялпи фойда 2,8 триллион сўмни, операцион фаолиятдан олинган фойда эса 2,1 триллион сўмни ташкил этган. Шунингдек, молиявий фаолият бўйича харажатлар 2,9 триллион сўмни, валюта курси фарқларидаги зарарлар 2,6 триллион сўмни ташкил этган.\nМаълум қилинишича, компания 2019 йилнинг шу даврида 850 миллиард сўм соф фойда билан ишини якунлаган эди. Ўша пайтда умумий иқтисодий фаолиятдан олинган фойда 912 миллиард сўмни ташкил этган бўлса, 2020 йилда 352 миллиард сўм зарарни ташкил этган.\nМаълумот ўрнида, ҳисобот 2020 йилнинг 30 ноябрида тасдиқланган, аммо у 13 декабрда эълон қилинган.\nМавзуга доир: «Ўзбекистон темир йўллари» АЖ хизматлар сифатини оширишдан манфаатдор эмас — Сенат мажлиси\nAввалроқ «Ўзбекистон темир йўллари» вагонларининг 80 фоиздан ортиғи эскиргани ҳақда хабар қилинган эди.


HUMO ва Mastercard HUMO-Mastercard-International карталарини чиқаради - Платежная система HUMO Национального межбанковского процессингового центра\nHUMO ва Mastercard HUMO-Mastercard-International карталарини чиқаради\nМБПМ ва Mastercard HUMO International лойиҳасини ишга тушириш бўйича келишувга имзо чекди. Мазкур ҳужжат HUMO-Mastercard-International қўшма карталарининг чиқарилишини кўзда тутади. Янги карта эгалари Mastercard тармоғида тўловларни амалга оширишлари мумкин бўлади.\n2020 йил, 12-июнь, Тошкент – Жорий йилнинг 12-июнида Миллий банклараро процессинг маркази (МБПМ) ва Mastercard халқаро тўлов тизими ўзаро Келишувга имзо чекканлари ҳақида эълон қилдилар. Унга кўра, HUMO-Mastercard-International қўшма карталарини чиқариш ишлари бошланади.\nHUMO-Mastercard-International карталари эгалари Ўзбекистон ва бутун дунёда Mastercard тармоғидаги барча нуқталарда харидларни амалга оширишлари мумкин бўлади. Халқаро карталар билан харидларни амалга ошириш, нақдсиз пул ўтказмаларини олиш, меҳмонхоналарда хоналарни брон қилиш, интернет орқали чипталарни харид қилиш, онлайн-дўконларда харидларни, шу жумладан хорижда онлайн-тўловларни амалга ошириш учун қулай. Карталар контактсиз технологиялар бириктирилган ҳолда чиқарилади – бу харидни амалга оширишнинг осон, қулай ва хавфсиз усули бўлиб, картани терминалга солиш шарт эмас ва тўловни амалга ошириш учун тўлов қурилмасига картани бир марта теккизишнинг ўзи етарли.\n“Биз ҳозирги пандемия билан боғлиқ шароитга қарамасдан, Mastercard билан яқин ҳамкорлигимиз янада ривожланиб бораётганидан хурсандмиз. Дунёдаги ҳолат яхшиланиб, мамлакатлар ўртасидаги авиақатновлар қайта тикланиши билан HUMO-Mastercard-International карталари эгалари осонлик билан, ўз уйларидан туриб, чипталарни харид қилишлари, меҳмонхонани брон қилишлари, бошқа мамлакатда эса такси ва деярли исталган дўконда карта билан тўловларни амалга оширишлари мумкин. Умид қиламизки, тез кунлар ичида, мазкур лойиҳа туфайли карта эгалари нақд пулсиз тўлов технологияси билан боғлиқ барча қулайликларни ўзлари ҳис қила оладилар” – дея, изоҳ берди Шуҳратбек Қурбонов, МБПМ директори.\n«Компаниямизнинг устувор мақсади – замонавий тўлов индустриясини ривожлантириш. Шунинг учун биз ушбу лойиҳани муваффақиятли ҳамкорлигимизнинг давоми сифатида баҳолаяпмиз ва аминманки, у фақат кенгайиб боради. Нақд пулсиз тўловлар туризмни ривожлантириш ҳамда Ўзбекистон иқтисодиётининг мустаҳкамланишига қўшимча рағбат бўлиб хизмат қилади, чунки у бозорнинг барча иштирокчилари учун очиқ, хавфсиз, самарали ва шаффоф муҳит шаклланишига олиб келади. Замонавий тўлов технологияларининг кенгайиши фуқаролар, тадбиркорлар, молия муассасалари ва давлат учун янги имкониятларни яратади», — дея, таъкидлади Mastercardнинг Ўзбекистон, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон ва Туркманистондаги бош директории Рафал Трэпка.\nҲамкорлар HUMO-Mastercard-International карталарини бевосита чиқаришига оид қўшимча хабарларни бериб борадилар.\nМиллий банклараро процессинг маркази (МБПМ) ҳақида:\n2019 йил 1 майдан Тошкентда HUMO янги тўлов тизими карталарининг эмиссияси бошланди. 2019 йилнинг июлида МБПМ текширишлардан муваффақиятли ўтди ва PCI DSS халқаро хавфсизлик стандарти талабларига мувофиқлик сертификатини олди. Стандарт талаблари Visa ва MasterCard халқаро тўлов тизимлари билан ишлайдиган барча компанияларга тааллуқлидир. 2019 йилнинг декабрь ойидаёқ тизимга MasterCard ва Visa тўлов тизимлари қўшилди, шу ойнинг ўзидаёқ Ўзбекистонда биринчи марта метрополитеннинг барча станцияларида йўл ҳақини HUMO карталари билан контактсиз тўлаш ишга туширилди. 2020 йилнинг майида бутун республика бўйича 2800 та банкомат ва 183 759 та терминал ўрнатилди.\nKарта эгалари ўз шаҳарларидаги карталарга хизмат кўрсатиш нуқталари тўғрисидаги ахборотни https://humocard.uz сайтида, ”Карта эгаларига” бўлимидан олиши мумкин. Бунинг учун https://humocard.uz/uz/card-holders/service-points/ иловаси бўйича бориш, ўз шаҳрини танлаш керак ва бунда HUMO терминали қаерда ўрнатилганлиги ҳақидаги ахборот пайдо бўлади. Шунингдек, HUMO тўлов тизими карталарига хизмат кўрсатадиган банкоматларнинг қаерда жойлашганлиги тўғрисида http://bit.ly/2JiRSaF ссилкаси бўйича танишиш мумкин.\nМБПМни ташкил этишнинг асосий мақсади– тўловларни амалга ошириш узлуксизлигини таъминлаш, инновацион маҳсулотларни илгари суриш, банк хизматларининг оммабоплигини таъминлаш ҳамда тўлов хизматлари бозорида рақобат муҳитини ривожлантиришHUMO тўлов тизимининг мақсади:\n- тўлов инфратузилмасини яхшилаш;\n- халқаро тизимлар билан интеграция қилиш;\n- ягона тўлов майдонини яратиш.\nМастеркард (NYSE: MA) – тўлов индустриясида ишлайдиган, глобал технологик компания. Компаниянинг бош мақсади – хавфсиз, осон, технологик ва қулай транзакцияларни таъминлаган ҳолда, барча жабҳада устунлик берувчи рақамли иқтисодиётни ривожлантириш ҳамда мустаҳкамлаш. Ҳимояланган маълумот ва тармоқлардан фойдаланиб, ҳамкорликлар тузиб ҳамда илҳомлантирувчи ғояга таяниб биз инсонлар, молия институтлари, ҳукуматлар ҳамда бизнесга ўзининг энг юқори имкониятларини амалга оширишда ёрдам берувчи инновация ва ечимларни тақдим қилиш. Компания маданияти ҳамда компания ичида ва ундан ташқарида қиладиган барча ишлар ахлоқ коэффициентига (decency quotient, DQ) мувофиқ аниқланади. 210 дан ортиқ мамлакат ва ҳудудларда иш олиб боради ва ҳар бир киши учун бебаҳо имкониятларни очадиган барқарор дунёни яратишга интилади.\nАвтор: кўрсатилмаган / Манба: кўрсатилмаган / Кўришлар: 223\nОхирги янгиланиш: 3 Декабр 2020, 14:27 (GMT+5)


Дональд Трамп Владимир Путин билан келишиб олишга умид қилмоқда » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n12 январь 2017, 12:30\n11 январь куни миллиардер тадбиркор ва республикачилар партиясидан АҚШ президентлигига сайланган Дональд Трамп ўзининг илк расмий матбуот анжуманини ўтказди. Оқ уйнинг бўлғуси хўжайини ташқи ва ички сиёсатга доир саволларга жавоб қайтарган, танқидчилари ҳамда ўзига нисбатан "фош қилувчи" ҳужжатларнинг эълон қилинишига муносабатини билдирган. Бу ҳақда РИА "Новости"га асосланиб Кун.уз хабар қилмоқда.\nТрамп бу фикрини яна бир бор такрорлаган. "Билмайман, Путин билан келиша оламанми, йўқми, аммо шунга умид қиламан", — деган Трамп. Унинг таъкидлашича, Москва ИШИД гуруҳига қарши курашда ёрдам бера олади.\nШу билан бирга, у "reboot" (қайта кучайтириш) сўзини Америка-Россия муносабатларига қўллашни истамаган. "Бундай тугма йўқ. Биз ё келишамиз ёки йўқ", — деган сайланган президент.\nТрампнинг қўшимча қилишича, у Россияга нисбатан қатъиятлироқ сиёсат юрита олади. "Ҳиллари Клинтон Трампга қараганда Путин билан қатъийроқ бўлганига ким ишонади?" — дея ўзининг қаттиққўл бўлишига ишора қилган Трамп.\n"Аммо, Путинга Трамп ёқса, бу устунлик дейилади", — деб таъкидлаган сайланган президент.\nУ, шунингдек, киберҳужумлар муаммоси ва унинг атрофида бўлаётган машмашаларга ҳам ўз фикрини билдирган. Трампнинг таъкидлашича, АҚШ киберхавфсизлик рейтингида сўнгги 17-ўринни эгаллайди. Шу билан бирга, унинг айтишича, АҚШдаги сайловолди кампанияси чоғида амалга оширилган киберҳужумларни Россиядан бошқа мамлакат ҳам амалга оширган бўлиши мумкин.\nТрампнинг ёдга олишича, 2015 йилда хакерлар Америка давлат идораларининг тизимларига ҳужум қилиб, 22 млн кишининг шахсий маълумотларини ўғирлаган эди. "Ўшанда, 22 миллион маълумотни ўғирлатдик, аммо ундан катта шов-шув ясалмади. Балки, бунинг ортида Хитой тургандир", — деган Трамп.\nТеглар: муносабатларига анжуманини ортида муаммони сайланган ўзига\nЯнгиликлар » Дунё » Дональд Трамп Владимир Путин билан келишиб олишга умид қилмоқда\n09:02 Путин ва Трамп ўртасида мулоқот бўлиб ўтди\n19:12 Путин Трамп билан телефон мулоқоти тафсилотларини айтиб ўтди


Уч нафар ўзбек боксчиси IBF рейтингидан...\n16.03.2020 10:20 0 1921\nХалқаро бокс федерацияси (IBF) боксчиларнинг янгиланган рейтингини эълон қилди. Унга кўра, ўзбекистонлик уч нафар боксчи кучли 15 таликда қайд этилди.\nИккинчи ярим енгил (-55,34 кг) вазн тоифаси вакили Муроджон Аҳмадалиев IBF рейтингида чемпион сифатида эътироф этилган. Ярим ўрта вазндаги ҳамюртимиз Қудратулло Абдуқаҳҳоров эса 1-ўринда кўрсатилган. Қолаверса, Абдуқаҳҳоров WBC да 8 ва WBO да 9-поғонадан ўрин олган.\nБиринчи ярим ўрта (-63,5 кг) вазнда ўз жангларини ўтказадиган Шоҳжаҳон Эргашев олтинчи поғонада қайд этилган. Шоҳжаҳон WBA йўналишида ҳам олтинчи, WBOда эса 12-ўринда бормоқда. Ушбу вазн тоифасининг яна бир вакили Шаҳрам Ғиёсов эса кучли 15таликни тарк этган.\nРейтингдан бошқа ўзбекистонлик боксчилар ўрин олмаган.


«Анзибел» шимиш учун таблеткалар №10, №30. «Анзибел» ментол таъмли шимиш учун таблеткалар №10, №30. «Анзибел» асал ва лимон таъмли шимиш учун таблеткалар №10, №30.\nNobel Pharmsanoat ЧЭК\nХлоргексидин гидрохлориди, бензокаин, эноксолон\nТаблеткаларни чайнамасдан оғизда секин шимиш лозим. Катталар ва 12 ёшдан ошган болалар учун тавсия қилинадиган доза - 1 таблеткадан: Қабуллар ўртасидаги оралиқ 2-3 соат. Максимал суткалик доза 8 таблетка. 6 дан 12 ёшгача бўлган болаларга: 1 таблеткадан: Қабуллар ўртасидаги оралиқ 4-5 соат. Максимал суткалик доза 6 таблетка. Тавсия қилинадиган даволаш курси 7 кун.\nЖуда кам - аллергик реакциялар (тери тошмаси) ва овқат ҳазм қилинишининг бузилишлари (кўнгил айнаши, эпигастрияда оғриқ) кузатилади. Пациентларнинг тишларида доғлар пайдо бўлиши мумкин. Кам - даволашни давом эттирилганида ўтиб кетувчи таъмнинг бузилиши пайдо бўлиши мумкин.\nПрепаратнинг компонентларига ва бошқа маҳаллий анестезияловчи препаратларга юқори сезувчанлик, фенилкетонурияли, фруктозани наслий ўзлаштираолмайдиган пациентларда қўллаш мумкин эмас.\nСпортчиларда қўлланганида препаратнинг таркибига бензокаин киришини ҳисобга олиш керак, унинг бўлиши допинг - назоратда ижобий натижа бериши мумкин. Препаратни самарадорлиги органик субстанцияларни (қон плазмаси) ва фосфолипидлар иштирокида қисман пасайиши мумкин. Препаратни болаларга эҳтиёткорлик билан буюриш лозим. Ҳар бир таблетка ширин таъм берувчи сифатида сорбитол сақлайди. Сорбитол айрим холларда меъданинг таъсирланишини ва диареяни чақириши мумкин.\nҚуруқ, ёруғликдан ҳимояланган жойда, 25°С юқори бўлмаган ҳароратда


Махсус сиртқи бўлимлар қайси ОТМларда ташкил этилиши маълум бўлди | O'zLiDeP\nМахсус сиртқи бўлимлар қайси ОТМларда ташкил этилиши маълум бўлди\n"Ҳуқуқий ахборот" каналида махсус сиртқи бўлимлар ташкил этилганлиги ҳақида қуйида маълумот берилди.\nПрезидентниг 2018 йил 4 июндаги қарорига асосан бу йил 22 та олий таълим муассасасида махсус сиртқи бўлимлар ташкил этилиб, уларга қабул квотаси 11 765 та этиб белгиланди.\n- Тошкент давлат техника университети Олмалиқ филиали — 100;\n- Тошкент давлат педагогика университети — 1 120 (Тошкент шаҳар — 810, Термиз филали — 310);\n- Андижон давлат университети — 750;\n- Бухоро давлат университети — 720;\n- Гулистон давлат университети — 600;\n- Қарши давлат университети — 690;\n- Наманган давлат университети — 750;\n- Самарқанд давлат университети — 750;\n- Термиз давлат университети — 960 (Термиз шаҳар — 660, Денов филиали — 300);\n- Фарғона давлат университети — 690;\n- Урганч давлат университети — 690;\n- Навоий давлат педагогика институти — 600;\n- Нукус давлат педагогика институти — 750;\n- Жиззах давлат педагогика институти — 750;\n- Қўқон давлат педагогика институти — 750;\n- Чирчиқ давлат педагогика институти — 690;\n- Тошкент давлат аграр университети — 25;\n- Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институти — 50;\n- Тошкент ахборот технологиялари университети — 100 (15 таси давлат гранти асосида);\n- Тошкент темир йўл муҳандислари институти — 90;\n- Навоий давлат кончилик институти — 90;\n- Миллий рақс ва хореография олий мактаби — 50.\nмен 13 йилдан буён корхонада ходимлар масаласи буйича инспектор вазифасида ишлайман. узи банк коллежини хисобот булимини тугатганман. лекин хисоб китоб хисобчиси вазифаси юкланган. иккаласини тенг олиб бораман. дипломим урта махсус. кайси сиртки булимда укисам булади. контракт тулови канча булиши мумкин.\nквоталар купайгани менга жуда екди саволим бор 10йиллик пед стажим бор 2015йил бушаганман 1 ойдан бери мтбда дворникликка ишга кирдим махус сирткига укишга топшира оламанми\nОлий энергоэтикага сиртки укишлар борми ? илтимос малумот берсангиз.\nУрта маьлумотим хукукшунослик Олий маьлумотим кутубхонашунослик педагогик кайта тайерловдан утганман хозирда хукукшунослик фанларидан дарс беришим учун хукукшунос педагог йуналишида олий маьлумот олишим учун кайси олий таьлим муассасасида сиртки еки кечки таьлим очилган. Илтимос маьлумот берсангиз\nУсмонова Нигора2018-10-07 15:39:43\nАссалому алайкум. Мен наманган давлат университети биология факултетига топширган едим 77.4балл бн кабул килинмадим. Укишни жудаям истайман. Шу балл бн бошка факултетга утказиб укисам буладими?\nМахсус сиртки психология факультетининг талабаси психолог булиб ишлаши мумкинми\nЧирчик давлат педагогика институтининг Махсус сиртки таьлимга бош таьлимга укишга топширганман 48 балл тупладим укишни жудаям хохлиман камро супер контракт тулаб укишни иложи борми ёки буш колган квота уринлари берилсин укимокчи буганлар жудаям куп 2-3 баровар тулаб кидиганлархам бор купчиликни шароити кутармиди 10 бароваргача\nЯна кайси билим юртларда сиртки булим очилди янгиси топширмокчимиз укишни хохлаймиз


ХОРИЖ КИНО ОЛАМИДА: АНЖЕЛИНА ЖОЛИНИНГ РАШКИ, КРИШТИАНУ РОНАЛДУНИ НИМА УЧУН ФИЛЬМГА ОЛИШМАДИ? 19.10.2015 04:07\nАНЖЕЛИНА ЖОЛИ БРЕД ПИТТНИ РАШК ҚИЛМОҚДА!\nАнжелина Жоли ва Бред Питт нинг оилавий муаммолари кўпайиб бормоқда.\nТашқи тарафлама бахтиёр кўринган оила, аслида ичидан емирилаётганга ўхшайди. Чунки, авваллари турмуш ўртоғига 100 фоиз ишонган ва ҳеч қайси аёлни ўзига рақиба деб билмайдиган Анжелина Жоли, шу кунларда Бред Питтни қаттиқ рашк қилмоқда!\nБунинг сабаби эса, актёр янги фильмдаги партнёри 33 ёшли Сиенна Миллер билан иноқлашиб қолганлигидир! Бундан Анжелина Жоли қаттиқ ташвишда! Сабаби, ўз ҳам бир пайтлар айнан бир фильмда суратга тушиб, Бред Питтни унинг аввалги рафиқаси актриса Женифер Энистондан “тортиб” олган эди! Эндиликда эса, бу ҳолат қайтарилиши мумкинлиги уни қўрқитмоқда! Ўз навбатида Женифер Энистон ҳам, Бред Питтни бир вақтлар ўз дугонаси актриса Гвинет Пелтроудан “олиб” қўйган эди! “Қайтар дунё” деб, шуни айтишса керак!\nМадонна ҳозирда “Rebel Heart” турнеси доирасида гастролда бўлганлиги учун ҳам, дам олиш учун бўш вақти кўпроқ бўлмоқда, ҳамда бундан унумли фойдаланмоқда. 2 боланинг онаси бўлган Мадонна бўш вақтини Ванкувер парки атрофида велосипедда сайр қилиб ўтказмоқда. Мадонна ташқи кўриниши ёш кўринишининг сири ҳам, уни доим спорт билан шуғулланиши ва соғлом турмуш тарзида экан! Мадонна ичиш ва чекишни мутлақо ташлаган, ҳамда доимий равишда, сузиш, гимнастика ва велосипедда сайр билан шуғулланиб, ҳаттоки баъзида 3 соатлаб спорт залдан чиқмаслигини тан олган.\nРЕЖИССЁР МАРТИН СКОРСЕЗЕ ФУТБОЛЧИ КРИШТИАНУ РОНАЛДУНИ ЯНГИ ФИЛЬМИДА СУРАТГА ОЛИШДАН БОШ ТОРТДИ!\nРежиссёр Мартин Скорсезе ўзининг янги «Манипулятор» фильмида машҳур “Реал” футболчиси Криштиану Роналдуни ролга олишдан бош тортди! Янги фильм италиялик миллионер Алессандро Прото ҳаётига бағишланган бўлиб, фильмнинг Нью-Йоркда суратга олинадиган объектлардан бири, Криштиану Роналдунинг уйи эди!\nБунинг учун, Криштиану Роналдуга фильмдан роль ваъда қилинган экан! Аммо, Мартин Скорсезе, Криштиану Роналдуни фильмда суратга олиш ўрнига, объект учун пул тўлашни маъқул топди!\nЖЕЙМС БОНДНИНГ 6 ҲАЙКАЛИ!\nМадам Тюссо музейи ва ундаги жаҳон машҳурларининг ҳайкаллари ҳақида эшитмаган одам бўлмаса керак. Оламга машҳур бу ҳайкаллар сафидан эндиликда, Жеймс Бонд ҳақида йигирма тўртинчи фильмнинг катта экранларга чиқиши муносабати, Жеймс Бонднинг 6та ҳайкали ҳам ўрин олди! Жеймс Бонд ролини турли йилларда ижро қилган Шон Коннери, Жорж Лазенби, Рожер Мур, Тимоти Далтон, Пирс Броснан, Дэниел Крейгларнинг ҳайкаллари, ҳақиқий Жеймс Бондни эслатади. Ҳар ҳил кўринишларда, аммо барчалари смокингда бўлган бу ҳайкаллар, устида 20 та ҳайкалтарош меҳнат қилган. Бу ҳайкаллар махсус кўргазмада 6 ҳафта давомида намойиш қилингач, декабрдан сўнг халқаро турнирга жўнатилади.\n“МИЛЛИОН АЛЫХ РОЗ” 32 ЁШЛИ ҚЎШИҚ ЭНДИ КОРЕЙСЧА!\nКореяликлар Алла Пугачеванинг машҳур “Миллион алых роз” қўшиғини ўз чолғу созларида, ўз тилида куйлашди! Бу қўшиқ илк бор Алла Пугачева томонидан 1983 йил 2 январь куни ижро қилинган.\nВИДЕОНИ КЎРИШ УЧУН!\nМАЙКЛ ЖЕКСОН ҲАЁТИГА БАҒИШЛАНГАН СЕРИАЛ?\n«Warner Bros» компанияси Трэвис Смайлининг «Прежде, чем вы меня осудите: триумф и трагедия последних дней Майкла Джексона» китоби асосида, Майкл Жексон ҳаётининг 16 ҳафтасига бағишланган сериал суратга олишга киришди. Ким бош ролни ижро қилиши ва сериални қачон тайёр бўлиши ҳозирча сир сақланмоқда!\nСТЕФАНИ МАЙЕРДАН “СУМЕРКИ”НИНГ ДАВОМИ?\nСтефани Майер ўзининг “Сумерки” асари муваффақиятидан илҳомланиб, яна бир вампирлар ҳақидаги асарга қўл урди! Бу асарда ҳаммаси аксинча бўлади! Яъни, “Сумерки”да бош қаҳрамон Эдвард Каллен вампир, Белла Свон эса, оддий қиз эди! Энди янги “Жизнь и Смерть: Переосмысленные” асарида эса, Бо исмли қаҳрамон қиз вампир бўлиб, Эдит исмли оддий инсонни севиб қолади! “Бу муҳаббат қиссаси холос, ким вампир бўлиши муҳим эмас” дейди ёзувчининг ўзи.\n“МУМИЯ” ФИЛЬМИНИНГ ДАВОМИ СУРАТГА ОЛИНАДИ! АММО, БОШ ҚАҲРАМОН ЭНДИ АЁЛ!\nUniversal компанияси машҳур “Мумия” фильмининг давомини суратга олиш ҳаракатида! Аммо, эндиликда бош қаҳрамон Мисрлик мумиё аёл бўлади! Фильм 2017 йил тайёр бўлиши кутилмоқда! Шуниси маълумки, янги фильм шу кунгача Мисрлик мўмиё ҳақидаги барча фильмлардан фарқ қилган ҳолда, унда комедик ҳолатлар бўлмайди!\nВИКТОРИЯ БЕКХЕМ BRITISH FASHION AWARDS ГА НОМЗОД!\nВиктория Бекхем British Fashion Awards га, энг яхши аёллар либослари дизайнери сифатида номзод бўлмоқда! Бунинг сабаби, ҳозирги кунда у яратган либослар яхши оммалашмоқда! Бу уни мазкур йўналиш бўйича, бу совринга илк бор номзод бўлиши, лекин бунгача Виктория 2011 ва 2014 йилларда «Бренд года» йўналиши бўйича, совринни қўлга киритиб улгурган.\nБАРАК ОБАМАНИНГ ХИТОЙЛИК КОПИЯСИ!\nБарак Обаманинг Хитойлик ўхшаши актёр Сяо Цзиго ҳар бир 10 минутлик чиқишига 1500 доллардан хизмат ҳақи олмоқда. 29 ёшли актёрнинг айтишича, у сочларини калталатганда, ҳамкасбларидан бири унга “Сен Обамага жуда ўхшаб қолибсан!” дегач, у АҚШ Президентига ўхшашлигини билган. Актёр 2012 йил Хитойдаги «Chinese Dream Show» шоусида иштирок этгач, машҳурликка эришган.


Наманган вилояти Чуст тумани ва Термиз шаҳрида фуқаронинг ўқишини кўчириб беришни айтиб пул олганлар ушланган. Бу ҳақда Бош прокуратура ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти хабар бермоқда.\nМаълум қилинишича, Бош прокуратура ҳузуридаги департаментнинг Чуст тумани бўлими томонидан фуқароларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш юзасидан тезкор тадбир ўтказилган.\nТадбирда, “S.E.” МЧЖ раҳбари И.М. фуқаро Д.нинг Ўш давлат университетидаги ўқишини 2700 доллар эвазига танишлари ёрдамида Ўзбекистондаги олий ўқув юртларидан бирига кўчириш ҳақида буйруқ чиқартириб беришни ваъда қилиб, келишилган пулдан 1100 доллар ва 4,6 миллион сўм олган вақтида ашёвий далиллар билан ушланган.\nБундан ташқари, департаментнинг Термиз шаҳар бўлими томонидан терговга қадар текширув ўтказилган. Унда, Тошкент тиббиёт академияси Термиз филиали талабаси Ш.Н. ва бошқалар фуқаро О.нинг ишончига кириб, унинг укаси Харьков миллий тиббиёт университети талабаси Ж.нинг ўқишини танишлари ёрдамида Бухоро Давлат тиббиёт институтига кўчириб бериши эвазига 4000 АҚШ доллари олгани аниқланган.\nТекширув давомида, Ш.Н. томонидан ихтиёрий қайтарилган 100 АҚШ доллари ва 400 минг сўм ашёвий далил сифатида олинган.\nҚайд этилишича, мазкур ҳолатлар юзасидан Жиноят кодексининг 168-моддаси (фирибгарлик) ва 28, 211-моддаси (пора олиш) билан жиноят ишлари қўзғатилиб, тергов ҳаракатлари ўтказилмоқда.\nСурхондарёда Кореяга ўқишга юборишини айтиб фуқаронинг пулини ўзлаштирган шахсга жиноят иши қўзғатилди


3. Ўзбекистоннинг жанубида жуда кам тарқалган тур.\nБўйи 20 см га етадиган кўп йиллик пиёзли ўт. Пиёзи йирик, деярли юмалоқ, эни 4 см га, узунлиги эса 5 см га етади. Барглари кенг наштарсимон, тўмтоқ, тарновсимон, четлари ўткир майда тишчали. Барги гули билан бир вақтда – кузда ўсиб чиқади. Гуллари бандсиз, сариқ рангли. Гулпояси найзасимон, чўзиқроқ. Сентябрь–октябрь ойларида гуллайди.\nСурхондарё вилояти: Ҳисор тизмаси ёнбағирларида жойлашган Шарғун қишлоғи атрофида тарқалган. Тожикистонда, Туркманистонда ва Кавказда ҳам учрайди.\nТоғларнинг ўрта қисмидаги қояларда ва тошли ёнбағирларда ўсади.\nАниқланмаган. Эҳтимол, манзарали бўлганлиги учун пиёзи қазиб олинса керак.\nЎзР ФА Ботаника боғида ўстирилади.\nТабиатда ўсиб турган жойлари назорат остига олиниши ва маданий шароитда экиб ўрганилиши лозим.


ФИРИБГАРЛАРДАН ЭҲТИЁТ БЎЛИНГ! - AUZ.UZ\nИММУНИТЕТ МУСТАҲКАМЛИГИ ТЎҒРИ ОВҚАТЛАНИШГА БОҒЛИҚ(МИ)?!\nСўнгги пайтларда юз бераётган жиноятларнинг асосий қисмини фирибгарлик, алдаш ва ишончни суиистеъмол қилиш каби жиноятлар эгалламоқда. Минг афсуски содда ва ишонувчан халқимиз фирибгарларнинг гапларига дарров чув тушиб, алданиб қолмоқдалар.\nФирибгарлик, алдаш ёки ишончни суиистеъмол қилиш йўли билан ўзганинг мулкини ёки ўзганинг мулкига бўлган ҳуқуқини қўлга киритишдир.\nДемак, ўзганинг мулкини ёки мулкка бўлган ҳуқуқини юқорида кўрсатилган икки усулни қўллаб, текин қўлга киритган, 16 ёшга тўлган ақли расо ҳар қандай шахс фирибгарлик жиноятини содир этган шахс сифатида ҳуқуқни мухофаза қилувчи идоралар томонидан жиноий таъқибга учраши мумкин.\nБунда, жиноят иши қўзғатиш учун асос бўлувчи зарар суммаси оз миқдордан, яъни энг кам ойлик иш ҳақининг 30 баробаридан кўп бўлиши керак. Бугунги кунда бу 6 миллион сўмдар ортиқ миқдорни ташкил этади.\nАгар фирибгардан жисмоний шахс жабрланган бўлса, жиноят иши қўзғатиш учун талон-торож қилинган мулк суммаси аҳамиятга эга эмас.\nЭнди алдаш ва ишончни суистеъмол қилиш тушунчаларига келсак.\nАлдаш деганда айбдор томонидан жабрланувчининг мулкини ёки мулкка бўлган ҳуқуқларини қўлга киритиш мақсадида ҳақиқатга тўғри келмайдиган ёлғон маълумотлардан фойдаланиш ёки мулк эгаси билиши лозим бўлган ҳақиқий фактларни яшириш тушунилади. Масалан, айбдор автосалонда ишламаса-да, машина олиб беришни ваъда беради, жабрланувчини ўзининг гапларига ишонтириш мақсадида сохта шартнома ёки бошқа ҳужжатларни кўрсатади.\nИшончни суиистеъмол қилиш — айбдорнинг мулк эгаси билан ўртасидаги ишончли муносабатларидан ғаразли мақсадларда фойдаланишдир. Ишончга турли ҳолатлар, масалан, айбдор шахснинг хизмат мавқеи ёки унинг шахсий ёки қариндошлик муносабатлари сабаб бўлиши мумкин. Масалан, қўшнисини меҳнат миграцияси билан шуғулланувчи ташкилотда ишлашини билган фуқаро чет элга ишга юборишга ёрдам сўраб мурожаат қилади. Гарчи қўшнисида бундай ваколат бўлмаса-да, у ишончни суиистеъмол қилиб, чет элга юбора олишини айтиб, унинг пул маблағларини қўлга киритади.\nШу сабабли юртдошларимиздан ўзига эҳтиёт бўлиб, ҳар кимга ҳам ишонмасликларини сўраб қоламиз!\nБулоқбоши тумани ИИБ\nҳузуридаги тергов бўлинмаси\nбошлиғи вазифасини бажарувчи, капитан.


Ноябрь ойида жанг қиладиган боксчиларимиз (Анонс ва таҳлил)\n30 октябрь, 2019, 18:03\nТеглар:Профессионал бокс | Ҳасанбой Дўсматов | Бектемир Мелиқўзиев\nНоябрь ойингинг биринчи 10 кунлигида қуйидаги боксчиларимиз рингга кўтарилади.\nХабарингиз бор, ноябрь ойининг бошида уч нафар профессионал боксчимиз навбатдаги жангларини ўтказади. Жумладан, 2 ноябрда Бектемир Мелиқўзиев супер ўрта (-76,2 кг) вазн тоифасида украиналик тажрибали боксчи Исмаил Силлах га қарши рингга кўтарилса, Рио Олимпиадаси чемпиони Ҳасанбой Дўсматов профи рингда дебют қилади.\nУ 10 ноябрь куни Хитойнинг Фужоу шаҳрида ташкил этиладиган профессионал бокс кечасида, биринчи ўта енгил (-48,99 кг) вазн тоифасида хитойлик Де Бин Жу га қарши жанг олиб боради. Яна бир юртдошимиз ўта енгил (-50,8 кг)да ўз жангларини ўтказадиган, “Кичик Тайсон” номи билан машҳур Олимжон Назаров 3 ноябрь куни Вьетнамнинг Хо Ши Мин шаҳрида ташкил этиладиган бокс кечасида WBO Oriental камари ҳимояси учун таиландлик Чаиват Буадкратокка қарши жанг қилади.\nХуллас, юртдошларимизни жуда муҳим баҳслар кутиб турибди. Бугун, биз ушбу боксчиларимизнинг рақиблари ҳақида маълумот бериш баробарида имкониятлар ҳақида бироз фикр юритдик.\nБектемир Мелиқўзиев - Исмаил Силлах\nИсмаил Силлах 1985 йил 9 февралда Украинанинг Мариуполь шаҳрида таваллуд топган. У ҳаваскор боксда бир қатор муваффақиятларни қўлга киритган. Жумладан, 2005 йил жаҳон чемпионатида -75 кг вазн тоифасида кумуш медаль соҳибига айланган. 2006 йил Бокуда ўтган Жаҳон Кубогида бронзани қўлга киритади. 2006 йил Европа чемпионатида -81 кгда ҳам кумуш медалга сазовор бўлади.\nУмуман олганда, ҳаваскорда жами, 318 маротаба рингга кўтарилиб, уларнинг 302 тасида ғалаба қозонган. 16 маротаба мағлубиятни тан олади.\nУ профессионал фаолиятини 2008 йил бошлаган. У супер ўрта (-76,2 кг) ва ярим оғир вазн (-79,4 кг)да фаолият олиб боради. Профи рингдаги дебютини 2008 йил 18 июлда Метт Халворсенга қарши ўтказиб, уни нокаутга учратади.\nПрофессионал фаолияти мобайнида 33 маротаба жанг ўтказиб, уларнинг 27 тасида ғалаба қозонган. Уларнинг 21 тасида рақибларини нокаутга учратади. Олти бора мағлубиятга учраган.\nУкраиналик боксчига ушбу жангда қандай омиллар устунлик бериши мумкин? Албатта, унинг бўй жиҳатидан баландлиги у сал кам икки метр келади. Яъни, 191 см бўйга эга. Бу Бектемирдан 14 см баланд дегани. Қолаверса, унда профи рингда улкан тажриба бор. Жуда кучли боксчилар билан ўзаро тўқнаш келган. Мисол учун, Сергей Ковалёвни айтиб ўтишимиз мумкин. Гарчи, ўша тўқнашувда нокаутга учраган бўлсада, ҳар ҳолда шундай савиядаги рақиблардан ўзига ҳос тажриба олганлиги шубҳасиз.\nЛекин, биз Бектемирга ишонамиз. Унинг кучли зарбалари, рақибига нисбатан тезкорлиги, ёшига боғлиқ иштиёқ, ҳар қандай рақибни таслим этишга қодир. Мухлисларнинг “BEK Bully” дан умидлари катта. Ўйлаймизки, юртдошимиз ғалаба қозониб, барчани хурсанд қилади.\nОлға ўзбек ўғлони!\nҲасанбой Дўсматов - Де Бин Жу\nУ 1998 йил 19 январда Хитойнинг Кунминг шаҳрида таваллуд топган. Айни вақтда 21 ёшда. Бин Жу ҳаваскор боксда деярли катта натижаларга эриша олмаган. У 19 ёшида профессионал боксда дебют қилади. Яъни, 2017 йил 1 июлда ҳамюрти Жан Фу Танга қарши профи рингда дебют қилади ва уни мағлубиятга учратади.\nХитойлик чармқўлқоп устаси шу кунга қадар, профида 5 маротаба жанг ўтказиб, уларнинг 3 тасида ғалаба қозонади. Икки бор нокаут билан зафар қучади. Бир мағлубият ва бир дуранг қайд этган. У барча жангини хитойликларга қарши ўтказади. Ҳасанбойга қарши жанги фаолиятидаги энг катта таваккал десак муболаға бўлмайди.\nУнинг биргина устунлик жиҳати мавжуд. У ҳам бўлса, мезбонлик фактори. Лекин Ҳасанбойни қандай имкониятга эга эканлигини яхши биламиз. Унинг тезкорлиги, ҳаваскор боксдаги тажрибаси мазкур тўқнашувда ўз сўзини айтади.\nҚолаверса, унинг нияти жиддий. Чунки, ўз вазн тоифасида профессионал боксда ҳам бутун дунёни забт этишга қаътий бел боғлаган. Яна бир омилга тўхталиб ўтиш лозим. Гарчи, юртдошимиз профи рингда дебют қилсада, ушбу йўналиш унга мутлақо бегона деб бўлмайди. Сабаби, у ярим профессионал, WSB турнирида “Украина атаманлари” ва “Ўзбек йўлбарслари” билан ажойиб натижаларни қайд эта олган. Айнан ушбу омил ҳам унга қўл келади деган умиддамиз. Бутун ўзбек халқи ғалаба истайди.\nОлим Назаров - Чаиват Буадкраток\nТаиландлик ушбу боксчи 1992 йил 1 апрелда Накхон Ратчасима шаҳрида таваллуд топган. Ҳаваскор боксда у қадар юксак натижаларни қайд этган деб айта олмаймиз. Лекин профессионал йўналишда унда улкан тажриба мавжуд. У профи рингдаги дебютини 2010 йил 28 июлда қилади. Ўшанда Чаиват ҳамюрти Сомсанг Сунга қарши рингга кўтарилиб, техник нокаут эвазига ғалаба қозонади.\nҲозирги кунга қадар, Таиланд вакили 33 та жанг ўтказиб, уларнинг 32 тасида ғалаба қозонади. Уларнинг 20 тасини муддатидан аввал якунлаган. Бир бора эса мағлубият қайд этади. Эътиборлиси, у барча жангларини ўз ватанида ўтказган. Ҳамюртимиз билан бўладиган тўқнашув, унинг фаолиятидаги илк ҳорижда ўтказадиган жанги бўлади.\nУндаги ягона устунлик WBO Oriental камарини қўлга киритиш йўлидаги мотивация бўлиши мумкин. Лекин ёш борасида ҳам ҳамюртимиздан 6 ёш кичик ҳисобланади. Лекин бу жиҳат нисбий тушунча. Чунки Олимжон Назаровнинг жисмоний ҳолати таҳсинга сазовор. “Кичик Тайсон” ўз устида жуда кўп ишлайди ва доимий тарзда жисмоний ҳолатини идеал даражада сақлаб келади.\nПрофи рингдаги тажриба борасида ҳам рақибидан устун бўлса устундирки, лекин кам эмас. Қолаверса, юртдошимиз АҚШ рингларида ҳам маҳоратини сайқаллаган. Бироқ, таиландлик чармқўлқоп устаси ҳам ўз-ўзидан 31 та ғалабани қўлга киритмаган бўлса керак. Шундай экан у ҳам оддий рақиб эмас.\nШундай бўлсада, Олим Назаровнинг ушбу қарама-қаршиликда имкониятини юқори баҳолаган бўлардик. Ўйлаймизки, у ўз унвонини муносиб ҳимоя қилади.\nБиз сен билан Олимжон!


Ўзбекистон ҲРУ вакилини ҳайдаб чиқарди\nhttp://tbn0.google.com/images?q=tbn:Z14OG0GPPQsUwM:http://www.hrw.org/iff/2004/images/logoCMYK_small.gif Мустақил Ўзбекистон тарихида илк бор расмий Тошкент жаҳон бўйлаб инсон ҳуқуқлари вазиятини кузатиш билан шуғулланувчи нуфузли “Ҳьюман райтс уотч” ташкилоти вакилини мамлакатдан ҳайдаб чиқарди ва унинг Ўзбекистонга киришини тақиқлади.\nҲРУнинг Ўзбекистондаги вакили, Россия фуқароси Игорь Воронцов бир неча ойлардан бери Адлия вазирлигидан ўзига аккредитация берилишини кутаётган эди. Жорий ой бошида ҲРУ ижрочи директори Кеннет Росс Тошкентга бориб, айни масалада Ўзбекистон ташқи ишлар ва адлия вазирлари билан учрашиб, ортга умидворлик билан қайтганди.\nАммо К.Росс билан музокаралардан икки ҳафтача ўтиб расмий Тошкент Игорь Воронцовга нафақат аккредетация бериш сўровини рад этди, балки уни зудлик билан мамлакат ҳудудидан ҳайдаб чиқарди ва унинг Ўзбекистонга киришини ҳам тақиқлади.\n“Ўзбекистон ҳукуматининг бизнинг нообъективлигимиз, бизнинг мамлакатдаги вазиятни нотўғри акс эттиришимиз ҳақидаги одатий эътирозлари ëнига бу гал аксилрус элементи ҳам қўшилди. Менинг расман аккредитациядан ўтказилмаслигим ва бундан сўнг Ўзбекистон ҳудудларига киритилмаслигимни билдирган расмийлар ҲРУнинг Ўзбекистонда ишловчи ходими рус бўлмаслиги лозимлигини ҳам уқтирган. Бу гапдан ҳаммамиз донг қотиб қолдик. Бундай талаб Ўзбекистон-Россия муносабатларида қай шаклдадир акс этадими, деган саволга эндиликда мен фуқароси бўлган Россия ҳукумати, Россиянинг Ўзбекистондаги элчихонаси муносабат билдириши лозим. Аммо Ўзбекистондаги вакили қайси миллат, қайси дин, қайси ирққа мансуб бўлишидан қатъи назар, ҲРУ ўз ишини бундан сўнг ҳам ўз мезонлари асосида давом эттираверади”,- деди Игорь Воронцов.\nҲРУ расмийларидан бири Вероника Санта-Голдстон ҲРУ раҳбарияти Ўзбекистон ҳукуматининг И.Воронцовни ҳайдаб чиқариш ва бунинг учун келтирган таҳқирловчи изоҳидан ҳайратга тушганини яширмайди.\n“Бу Ўзбекистон ҳукумати томонидан қилинган ўта агрессив ва ҳайратланарли ҳаракат бўлди ва бу биз учун мутлақ кутилмаган бўлди. Эндиликда биз халқаро ҳамжамият, биринчи галда ЕИ ва АҚШ каби нуфузли ҳукуматлардан Ўзбекистон ҳукуматининг бундай қилиғи мутлақ қабул қилинмаслиги ва шубҳасиз, муайян сиëсий оқибатларга эга бўлиши борасида расмий Тошкентга аниқ мужда йўллашларини кутмоқдамиз”,- деди Вероника Санта-Голдстон.\nУ И.Воронцовнинг ҳайдалиши ва умуман Ўзбекистондаги мустақил ҳуқуқ ҳимоячиларига нисбатан зўравонликлар учун бирламчи масъулият Тошкент зиммасига тушишини таъкидласа-да, Каримов ҳукуматининг Ғарб ҳамжамияти устидан бунчалик очиқчасига кулиш даражасига боришида ЕИ ва АҚШ ҳукуматлари ҳам айбдор, деган ишончда.\n“ЕИ Ўзбекистонга инсон ҳуқуқлари борасида босимни сақлаб туриш ва қўйилган талаблар тўлиғича бажарилишини талаб қилишда давом этиш ўрнига Тошкентга мутлақ нотўғри сигнал беришга ўтди. Бу сигнал инсон ҳуқуқлари аҳволини яхшилаяпмиз, дейиш учун номигагина нималардир қилиб, санкциялар муддати тугашини кутсангиз, ҳаммаси яхши бўлади, деган мазмунда эди. ЕИ босими сусайиши билан Ўзбекистондаги инсон ҳуқуқлари вазияти яна кескин ëмонлашишга ўтди ва биз бу ерда бевосита алоқадорлик кўрамиз”,- дейди Вероника Санта-Голдстон.\nУнинг таъкидича, Тошкент ҳукумати каби мустабид режимлар билан фақат кескин оҳангда, кучли босим воситасида мулоқот қилиш керак ва мулоқот қилар экан, Ғарб, биринчи галда, ЕИ ва АҚШ қатъий талабларни илгари суришда давом этиши лозим.\n“Ҳозирги вазиятда ЕИ Ўзбекистонга агар санкциялар бекор қилиниши учун қўйилган талаблар бажарилмаса, санкцияларнинг октябрь ойида янгиланиши ҳақида мутлақ очиқ билдириши лозим. Бунинг учун ЕИ октябргача кутиши керак эмас, балки келаси ҳафта Тошкентга борадиган юқори даражали дипломатлари орқали бу эҳтимолни кескин равишда кун тартибига қўймоғи шарт. Ўзбекистон ҳукумати ҲРУ вакилига ҳеч қандай шартларсиз аккредитация бермас экан, қамоқдаги ҳуқуқ фаолларини озод қилмас ва қолган саноқли ҳимоячиларни қамоққа олишни тўхтамас экан, БМТнинг қийноқлар бўйича махсус маърузачисининг мамлакат қамоқхоналарига киришига рухсат бермас, қамоқхоналардаги қийноқларни тўхтамас, Андижондаги қирғин учун масъулиятни зиммасига олмас, эркин матбуотни тинч қўймас экан, расмий Тошкентга нисбатан ЕИнинг октябрь ойида муддати тугайдиган санкциялари мутлақ қайта янгиланиши лозим”,- дейди Вероника Санта-Голдстон.\nУнинг билдиришича, ҲРУ тарихида бирор ҳукумат бу ташкилотга нисбатан расмий Тошкент каби ҳаракат қўлламаган ва шу боис, ҲРУ Ўзбекистон билан бундан кейин қандай ишлашнинг бир неча йўлларини муҳокама қилмоқда.\n“Биз ҳозирча Тошкентдаги идорамизни ëпганимиз йўқ ва у ерда қолиш қарорида қатъиймиз. Биз Ўзбекистонда 12 йилдан бери фаолият юритяпмиз ва Ўзбекистон ҳукумати яратаëтган тўсиқлар боис, ҳозирча бу идорамизда доимий вакилимиз йўқ. Аммо ҳозирча Тошкент идорамизни ëпиш ниятимиз йўқ. Юзага келган шароитда бир неча имконни муҳокама қилмоқдамиз, аммо ҳалиям Тошкент ҳукумати халқаро босим остида ўз қарорини ўзгартиради, деган умиддан воз кечганимиз йўқ”,- дейди Вероника Санта-Голдстон.\nТашкилотнинг Ўзбекистон бўйича тадқиқотчиси Игорь Воронцов ўз олдида, ҳозирги мураккаб вазиятга қарамай, нима қилмоқ керак, деган савол йўқлигини айтди.\n“Биз бундан сўнг ҳам ўз ишимизни давом эттираверамиз. Афтидан, менинг бундан буëн Ўзбекистон ҳудудларини кесиб ўтишим ҳам тақиқланди ва бундай вазиятда менинг объективроқ бўлишим ниҳоятда қийинлашади. Биз Ўзбекистон ҳукуматига мулоқот таклиф қилдик, афсуски, Тошкент мулоқотга тайëр эмас экан. Шахсан мен Ўзбекистонда кечаëтган жараëнларни ҳар жиҳатдан имкон қадар аниқ ëритиш борасида самимий истакда эдим. Афсуски, мени мамлакатдан ҳайдаб чиқариш орқали улар вазиятнинг объектив баҳосини топишга ëрдам берганлари йўқ, балки аксинча. Бундан кейин мен Ўзбекистондаги инсон ҳуқуқларини хориждан туриб қанчалик объектив ëритиш мумкин бўлса, шунга интиламан”,- дейди Игорь Воронцов.


Урушда енгилган арманистон товон тўлайдими? — Sof.uz\nУрушда енгилган арманистон товон тўлайдими?\nБахтиёр Шоҳназар 1.12 10:52 775 Колумнистлар\nСовет даврида Тоғли Қорабоғ мухтор вилояти Озарбайжон ССР таркибида эди. 1988 йили Озарбайжоннинг Сумгаит шаҳрида арманилар билан жанжал келиб чиқиши занжирли реакцияга олиб келди. Натижада, Арманистонда яшаётгани сабабли, ҳаёти таҳлика остида қолган озарий миллатига мансуб 300 минг киши тезлик билан ўз она-юртини ташлаб, Озарбайжонга кўчиб ўтишга мажбур қилинди.\nБундан олдинги мақолаларимда 1828 йилдаги Қажар турклари бошқарган Эрон ва Ўрусия ўртасида имзоланган Туркманчай тинчлик келишувига биноан, Тоғли Қорабоғ ва Ереван хонликлари Ўрусия бошқарувига ўтгани, ўн минглаб арманилар Эрон ва, хатто, Ҳиндистондан хонликлар ҳудудига кўчириб келингани, натижада, озарийларнинг бир қисми ҳозирги Туркия ҳудудига кўчиб кетиши оқибатида аҳоли умумий нисбатида озарийлар сони озайиб кетгани ҳақида ёзгандим.\nХIХ аср иккинчи ярмидан бери арманилар озарийларни она-ватанларидан сиқиб чиқариш сиёсатини олиб боришди. 1920-йилларда Арманистон ССР ташкил топгач, кўплаб озарийлар Озарбайжон ва Туркияга кўчиб кетди. Бундан ташқари, 1947 йили Арманистон ҳукумати 50 минг озарбайжонни мамлакатдан чиқариб юборди. Уларнинг ўрнига Яқин Шарқ ва бошқа мамлакатларда яшаётган арманилар кўчириб келтирилди.\n1988 йили Тоғли Қорабоғ арманилари мухтор вилоятни Арманистонга қўшишни талаб қилиб, йирик намойишлар ўтказишди. Ўшанда, совет ҳукумати турли республикаларда кўплаб бошқа миллатларга мансуб аҳоли яшаши, агар улар ҳам бўлгинчилик-сепаратизм талаби билан чиқадиган бўлса, ҳеч қайси республика ўз ҳудудини бериб юборишга рози бўлмаслигини билдириб, арманилар талабини рад қилганди.\nШунга қарамай, арманилар "миллатларнинг ўз тақдирини ўзи белгилаши" тамойили асосида Тоғли Қорабоғ бир тарафлама Озарбайжондан ажралиб чиққанини эълон қилди. Ҳолбуки, арманилар Арманистон мисолида аллақачон "ўз тақдири”ни белгилаб бўлганди. Қолаверса, "мухтор вилоят" мақоми оддий вилоятга нисбатан айрим имтиёзларга эга бўлгани сабабли, ҳуқуқий жиҳатдан ҳам ажралиб чиқиши мумкин эмас.\nАслида, мухтор вилоятни бир четга қўятуринг, сепаратизм ҳуқуқи мухтор республикаларга ҳам берилган эмас. Шунинг учун, 1991 йил сентябрда эълон қилинган уйдирма "Тоғли Қорабоғ республикаси" бир парча қоғоз бўлиб, ҳеч қандай кучга эга эмас. Ўтган салкам ўттиз йил давомида дунёдаги бирорта давлатни қўятуринг, хатто Арманистоннинг ўзи ҳам уни тан олмади.\nОзарбайжон бўлгинчи ҳудудини қайтариб олиш учун ҳарбий кучларини Қорабоққа олиб киргач, Арманистон очиқдан-очиқ озарийларга қарши жангга киришди. Совет иттифоқи эндигина парчаланиб, кўп масалалар мавҳумлигидан фойдаланган арманиларга ўрис ҳарбий кучлари катта ёрдам бергани ҳозир сир эмас. Оқибатда, Тоғли Қорабоғ ва Арманистон ишғол қилган еттита туманидан айрилган Озарбайжон 1994-йили Бишкекда оташкесим шартномаси имзолашга мажбур бўлди.\nБМТнинг тўртта резолюциясида Арманистон агрессор давлат эканлиги ва ишғол қилинган тупроқлардан ўз қўшинларини тезлик билан олиб чиқиб кетиши талаб қилинган. Лекин, чет эллардаги кучли армани диаспораси лоббичилик фаолиятлари ва диний яқинлик сабаб, ғарб давлатлари Арманистонга қарши санксиялар киритишининг олди олинди.\nМасалани дипломатик йўлдан ҳал қилиш учун Ўрусия, Америка Бирлашган Давлатлари ва Франca ҳамраислигида Минск гуруҳи тузилди. Афсуски, ўтган давр ичида бу гуруҳ ҳеч нарсага эришолмагани етмаганидек, Франca очиқчасига, Ўрусия эса зимдан Арманистонни қўллаб келди.\nШу йил 28 сентябрда Арманистоннинг иғвогарона ҳужумидан кейин қарши ҳужумга ўтган Озарбайжон озодлик урушига киришди. Қирқ тўрт кун давом этган уруш пайтида 140 минг киши яшаган Тоғли Қорабоғ маркази Ханкенди шаҳри аҳолисининг юз мингдан ортиғи Арманистонга қочиб кетди. (Изоҳ: ўзбекчаси -- Хонкенти, арманилар "Степанакерт" деб ўзгартирган). Бомбалардан сақланиш учун ертўлаларда бир неча тинч аҳолини пана қилиб, аслида юзларча армани аскар жон сақлагани маълум бўлиб қолди.\nУрушда енгилаётган арманилар аламини тинч аҳолидан олиб, фронтдан анча узоқдаги Ганжа ва бошқа шаҳарларни бомбардимон қилиши оқибатида юзга яқин озарбайжон ўлди, тўрт юздан ортиғи яраланди. Бир неча минг турар жой зарар кўриб, улардан бир қанчаси қўлланиб бўлмайдиган ҳолга тушди. Халқаро қонунчиликка кўра, тинч аҳолини ўлдириш уруш жинояти саналади.\nУрушда арманилар ҳеч қандай жиддий далил кўрсатмасдан, гўёки Озарбайжон тарафида Суриядан келган бир неча минг пуллик жангари урушаётганини ғарб давлатларига "едирди". Аслида, бунинг том тескари юз берганлиги, Арманистон Озарбайжон ҳудуди ҳисобланган Тоғли Қорабоғ ва теварагидаги еттита туманга армиясидан ташқари, ўз аҳолисини сафарбар қилиб юборгани, бир қанча давлатлардан келган чет элликлар озарбайжонларга қарши урушгани ҳужжатлар билан тасдиқланди.\n2020 йил 9 ноябрда президентлар Илҳом Алиев ва Владимир Путин, бош вазир Никол Пашинян тарафидан имзоланган келишув урушга нуқта қўйди. Келишувгача Арманистон шунча йиллардан бери ишғол қилинган еттита туманни қайтариб беришни рад қилаётганди. Уруш натижасида озарий қўшинлари улардан тўрттаси ва Тоғли Қорабоғнинг бир қисмини озод қилди.\nКелишувга кўра, қолган ҳудудлар битта ҳам ўқ отилмасдан Озарбайжонга қадамма-қадам қайтариляпти. Бундан ташқари, озарий қўшинлари Тоғли Қорабоғнинг муҳим шаҳри Шушани қўлга киритиб, мухтор вилоятнинг катта қисмини ҳам ишғолдан озод қилди.\nҲозирча арманилар "Артсах" деб ўзгартириб олган Тоғли Қорабоғ мақоми нима бўлиши аниқ эмас. Лекин, Озарбайжоннинг бу бўлгасини Арманистон билан улаб туриш учун эни беш километрлик Лочин йўлаги ажратиб берилди. Бу йўлак ўрусиялик тинчликни сақловчи кучлар томонидан қўриқланяпти. Ҳозиргача 20 мингга яқин қочқин армани Тоғли Қорабоққа қайтиб келган.\nЭнди Нахичеван Мухтор Республикасига келсак.\nОрадаги Арманистонга тегишли 45 километрлик ҳудуд билан Нахичеван Озарбайжондан ажратиб қўйилганди. Бу эса нафақат Нахичеван, балки Туркия ҳамда бошқа туркий республикалар ҳам бир-биридан узилиб қолишига олиб келганди.\nКелишув моддасига кўра, Арманистон ҳудудидан ўтадиган ана шу йўлак ҳам эркин ҳаракат учун очилиши жуда катта тарихий аҳамиятга эгадир. Айниқса, денгизларга тўғридан-тўғри чиқиш йўли бўлмаган Ўзбекистон ўз экспорт маҳсулларини мазкур йўлак орқали Оврўпага етказиб бериши ҳам тезлашади, ҳамда қулайлашиб, арзонлашади.\nЭнди, уруш қонунларига кўра, ютқазган босқинчи тараф ютган давлатга келтирилган зарарлар учун товон тўлаши кўзда тутилади. Масалан, фашист Олмонияси собиқ Советлар Бирлигига товон ўлароқ Кўнинсберг шаҳри ва вилоятини берган. Ҳозирда Ўрусияга тегишли бўлган шаҳар номи Калининград деб аталади. Яҳудийларга келтирилган зарар эса ҳалигача уларнинг авлодларига тўланяпти.\nАрманистон босиб олинган тупроқларга чет элларда яшаган минглаб арманиларни кўчириб келтирди. Эгасиз қолган озарий шаҳар ва қишлоқлари таланиб, отлари арманича қилиб ўзгартирилиб, сохта арман тарихи янада бўрттирилди. Табиий бойликлар Арманистонга ташиб кетилди. Ислом маданиятига оид тарихий ёдгорлик ва бинолар йўқ қилинди.\nМасалан, 300 та масжиддан фақат бир нечтасигина сақлаб қолинган, холос. Муқаддас бинолар таҳқирланиб, ичида чўчқа боқилган, молхонага айлантирилган. Урушдан олдин 40 минг киши яшаган Ағдам (Оқтом) шаҳри шунчалик вайрон бўлган-ки, чет эллик журналистлар уни "Кавказ Хиросимаси, руҳлар шаҳри" деб аташди.\nЎрусия ҳимояси остига ўтган арманилар 1830 йилгача мавжуд бўлган албан черковларини ўзлаштириб, ўзлариники деб эълон қилишдан уялишмади. Реставрация қилиш баҳонасида черковларга арманича ёзувлар ёпиштирилди, армани хочлари ўрнатилиб, тарих сохталаштирилди. Шу тариқа, арманилар бутун дунёга ўзларини "қадимий маданият эгаси" қилиб кўрсатишга уринишяпти.\nИшғол остида қолган қайнар булоқли, тоғ-у тошли, жаннатмакон ерлардаги ўрмонлар кесилди, олтин ва бошқа қимматбаҳо метал конлари қарийб ўттиз йил Арманистон бюджетига пул тушириш мақсадида фойдаланилди. Озарбайжон билан Арманистон чегарасида жойлашган олтин кони шулар жумласидан бўлиб, мазкур кон босқинчи ўлка мамлакати бюджетига энг йирик солиқ тўлайдиган тўртинчи ишхона мақомига эга эди.\nСалкам ўттиз йиллик ишғол оқибати ўлароқ, Озарбайжон катта иқтисодий зарарга учради. Мамлакат ҳукумати зарарни қоплашни талаб қилиш учун тегишли халқаро судларга даъво аризаси тайёрламоқди. Ҳозирча, кўрилган зарар миқдори юз миллиард доллар деб баҳоланди.\nБундай катта миқдордаги зарарни тўлаш учун ўнлаб йиллар керак бўлиши шубҳасиздир. Чунки, агар Арманистоннинг бир йиллик ялпи ички маҳсули 12 миллиард доллар бўлса, Озарбайжонники ундан деярли тўрт баравар кўпдир.\nКелажакда ишғолдан озод қилинган ерлардан фойда ололмаслик оқибатида Арманистон ЙИМси янада озаядиган бўлса, Озарбайжонники эса аксинча – қайтариб олинган ҳудудлар иқтисоди юксалиши ҳисобига анча миқдорда ортади.\nМамлакатда ҳозирдан-оқ хароб қилинган шаҳар ва қишлоқларни қайта қуриш лойиҳалари ҳозирланиб, йўл ва коммуникация қурилиши ишлари авж олдириб юборилди. Бундай улкан яратувчилик ишларини амалга ошириш учун қардош ўлка – Озарбайжон вакиллари етарли куч ва салоҳиятга эгадирлар.\n22:37 160 Жамият\nБугун, 22:24 110 Ўзбекистон\nБугун, 22:21 123 Жаҳон


Васвасалар замони: Мен касалманми? - BBC News O'zbek\nВасвасалар замони: Мен касалманми?\nҲозирда жаҳондаги ҳар тўрт кишидан биттаси ўз ҳаёти мобайнида турли руҳий муаммоларга юз тутмоқда.\nХалқаро ташкилотлар атиги бир неча йилдан кейин руҳий касалликлар соғлиқ тизими учун энг йирик муаммога айланишини башорат қилишган.\nБунга сабаб нима? Инсонлар тобора кўпроқ руҳий касалликларга чалинмоқдаларми, ё-да тиббиёт уларнинг кўпроқ турини аниқлаб, касаллик сифатида тан ола бошладими?\nНью Йоркдаги One World Counselling психологик ёрдам маркази мутахасиси Гулшода Остерга кўра, яқин орада руҳий муаммолар ҳозирда энг кўп тарқалган, дея ҳисобланадиган юрак ҳасталикларидан сўнг иккинчи ўринга чиқиши ҳақидаги башоратларга қўшилади.\nСтатистик маълумотларга кўра, ҳозирда ўртача ҳар 4 инсондан биттаси руҳий муаммога юза тутади. Бу ҳолат кенг тарқалганлигига қарамай, унга чалинганларни камситиш ёда уларга ёвқараш ҳануз сақланиб қолган. Тушкунликка тушганлар "заиф инсон" сифатида кўрилади.\nИнсонлар тобора кўп чалинаётган руҳий ҳолатлар орасида эса ҳозирда энг кўп тарқалаётгани - депрессия, руҳий тушкунлик. Инсон борки, ҳаётида кайфияти тушиб, қайғуга ботган вақтлари бўлади. Лекин шифокорлар бонг ураётган депрессия билан шунчаки қайғуга ботиш орасида фарқ нима ва қандай аниқланади?\nРуҳий вазият қачон муаммога айланади?\nЎз ҳаёти мобайнида ҳар қандай инсон баъзи ҳодисаларга жавобан қайғуга тушиши нормал ҳолат. Лекин қайғули руҳият салоамтлик муаммосига айланган вақти ҳам бўлади.\nКлиник руҳий тушкунлик - депрессия нима?\nИнсон нормал ҳолатда ҳаётнинг паст-баландликларига бардош бериб, ўзи ва яқинлари ғамини ейишни давом эттирадиган, ўз мавжуд потенциалларидан фойдаланиш ва жамиятга фойда келтира оладиган вазиятда бўлади.\nҲар қандай инсон қайғуга ботган ё-да асабийлашиш ҳолатини бошдан кечиради. Лекин бу аломатларнинг руҳий касалликка айланганлигининг дастлабки белгиси - бу ҳолатнинг узоқ, мутассил давом этиши ва туртки сифатида бирон ҳодиса юз бермаган вақтда ҳам рўй беришидир.\nБу аломатлар шахснинг кундалик ҳаётига салбий таъсир кўрсатадиган даражага етган вақти жиддий психологик ёда руҳий муаммога айланган ҳисобланади.\nМасалан, клиник тушкунликка дучор бўлган одам ўта чуқур ва узоқ муддатли қайғуга тушади, одамови бўлиб, ғайратдан қолади.\nОдатда бу аломатлар аста-секинлик билан бир неча ҳафта ё-да ойлаб ривожланиб келади, лекин баъзида бирданига шиддат билан пайдо бўлиши ҳам мумкин.\nКлиник руҳий тушкунлик муаммоси билан самарали йўлда курашиш учун улар классификация қилинади. Касаллик асосан икки кенг гуруҳга бўлинади - асабий ва психологик.\nАсабий гуруҳга инсон нормал ҳолатининг анчайин сезиларли турлари киради, масалан депрессия, кучли мутассил хавотир ё-да бирон ҳаракатни қайта-қайта қилавериш. (масалан, қўлни қайта-қайта ювавериш, ҳамма нарсанинг ҳамиша ўз ўрнида бўлишига интилиш каби). Бу каби аломатларни ўз ҳаёти мобайнида тахминан ҳар 10 кишидан биттаси бошдан кечиради.\nПсихологик турдаги тушкунликни эса тахминан ҳар 100 кишидан бири бошдан кечириб, улар шахснинг воқеликни қабул қилиши, ва шу асосда фикрлаши, қарорлар қабул қилишига таъсир кўрсатади. Уларга шизофрения ва биполяр касалликлари киради.\nРуҳий касалликлар кенг тарқалган бўлса ҳам, кўплар ундан ҳалос бўла оладилар ё-да у билан қандай яшаш йўлларини ўрганадилар.\nРуҳий тушкунликни нима келтириб чиқаради?\nРуҳий тушкунлик, депрессияни айнан нима келтириб чиқариши номаълум. Аммо жисмоний, психологик ва атроф-яқиндаги ҳолатлар биргаликда омил бўлиши айтилади.\nКўплаб руҳий касалликлар авлодлар оша қайталагани учун ирсий боғлиқлик бор деган тахминлар ҳам бор.\nМутахассиларнинг ишонишларича, аксар руҳий касалликлар бир қатор генлардаги ўзгаришларга боғлиқдир ва бу каби генга эга бўлганлар руҳий касалликка чалинишга мойил бўладилар. Аммо бу геннинг ўзи касалликни келтириб чиқармайди. Демак, инсон бу каби ирсий меросга эга бўлиши мумкин лекин бу дегани албатта касаллик ривожланади деганини англатмайди.\nБу каби генга эга бўлган инсонлар қайғу-азоб, бировдан ажраб қолиш, ўзларига нисбатан ҳақорат ва тазйиқ каби омиллар, ё-да "турткилар"га берилувчанроқ бўладилар.\nҲаётдаги оғриқли ҳодисалар бу каби берилувчан шахсларда касаликка туртки бериши мумкин. Бу омилларга касаллик, ажрашиш, яқинлардан ажраб қолиш, иш жойини йўқотиш ва ҳоказолар киради.\nРуҳий касалликни қон текшируви ёки шунга ўхшаш текширув билан аниқлаб бўлмайди.\nФақатгина мутахассис барча аломатларни ўрганиб чиқиб, узоқ вақт кузатувлардан кейингина ташхис қўйиши мумкин.\nКўплаб руҳий касалликларнинг аломатлари эса бир-бирига ўхшаш, шу сабабли аниқ ташхис қўйиш мушкул иш.\nБаъзи мутахассиларга кўра, руҳий касалликларни аниқлашнинг жорий мавжуд усуллари ўта тиббий ёндошувга асосланган.\nЯъни руҳий тушкунликни инсон танасидаги безлар томонидан ишлаб чиқариладиган серотонин моддасининг миядаги етишмовчилиги келтириб чиқаради, деган ғоя бор.\nБу ёндошув руҳий касалликларни асосан миядаги кимёвий ўзгаришларга боғлайди.\nТанқидчиларга кўра, бу ёндошув руҳий касалликнинг ҳиссий омилларини назардан қочиради.\nБу ёндошувдан келиб чиқиб ҳозирда руҳий тушунликка учраганларга анти-депрессант дори-дармонларни белгилаш кенг тарқалган. Бу дорилар эса талайгина нохуш оқибатларни келтириб чиқариши маълум. Ижобий натижаси эса кўпда савол остида.\nҚуйида Гулшода Остер ва бошқа руҳшунос мутахассисларнинг тушкунлик ва унга қарши курашиш хусусидаги маслаҳатларини тингланг.


“Лайли ва Мажнун” асари яна саҳнада\n11:27 / 10.02.2016\nМуқимий номидаги ўзбек давлат мусиқали театрида “Лайли ва Мажнун” спектаклининг премьераси бўлиб ўтди.\nХуршид драмаси асосида Шуҳрат Ризаев томонидан қайта ишланган асарни Ўзбекистон халқ артисти Мирза Азизов саҳнага олиб чиқди. Безак ва декорациялар муаллифи – Бахтиёр Тўраев. Лайли ролини Дилором Абдуолимова, Қайс ролини Равшан Иброҳимов талқин этган.\nСпектаклда, шунингдек, Ўзбекистон халқ артисти Мариям Ихтиёрова, Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган артистлар Александр Бекжонов, Турғун Бекназаров, Дилором Сафоева турли даражадаги образларни яратишган.\nСаҳна асарида меҳр-муҳаббат, садоқат, соф севги, Қайс ва Лайлининг ўз аҳду вафоси йўлидаги кураши, чеккан заҳмат ва изтироблари таъсирчан воқеалар воситасида очиб берилган. Айниқса, асарда гавдалантирилган Навоий сиймоси муайян воқеа ва ҳодисаларга шоир муносабатини баён этишда ўзига хос янгилик бўлган.