Тошкентликлар – Shosh.uz | Nafaqat Toshkent haqida…\nБош саҳифа » Тошкентликлар\nБАДРИДДИН ЧОЧИЙ (тахаллуслари: Чочий, Бадр, Шоший) (1285–1344) – шоир. Тошкентда туғилган. Мисрда ва Бағдод шаҳрида таҳсил олган. Туркий ва форс тилларида ижод этган. 1332 йилдан Деҳлида яшаб, Султон Муҳаммадшоҳ Туғлуқ саройида хизмат қилган. Асосан қасидалар ёзган. Қасидаларида ижтимоий турмушдаги камчиликларни ҳажв остига олган, ушбу жанрни юқори босқичга кўтарган. Қасидачиликда васфни қайта тиклаган. «Қиш қасидаси» («Қасидаи шитоия»), «Ёз қасидаси» («Қасидаи сайфия»), «Баҳор …\nҚози – мусулмон давлатларида ҳукмдор томонидан тайинланадиган, шариат асосида суд вазифасини бажарувчи, судъя, шаърий маҳкама раиси. Ўрта Осиё хонликлари даврида қозилар хозирги суд, прокурор, нотариус вазифаларини бажарганлар, яъни фиқҳ (шариат қонунлари) асосида фуқаролик ишлари, жиноий ишларни кўриб чиққанлар, хар қандай битим, шартнома, васиятномаларни тасдиқлаганлар. Тарихимизда муҳим ўрин тутадиган қозилар кўплаб учрайди. Жумладан, Туркистон жадидларининг йўлбошчиси, ўзбек миллий театрининг асосчиси, маърифатпарвар …\nФиқҳ илми исломшуносликнинг етакчи тармоқларидан бири. Айни пайтда кам ўрганилган соҳаси саналади. «Гарчи фиқҳ илми ҳақида К.Броккельман, О.Прицак, Ю.З.Кавакжи ва бошқа Ғарб олимлари ишларида бирмунча сўз юритилса-да, лекин улар Мовароуннаҳрда ўрта асрлардаги фиқҳ илми тарихи тараққиётини ўрганишда етарли манба бўла олмайди». Кейинги йилларда бир қатор ўзбек олимлари А.Саидов, А.Мўминов, М.Камилов, О.Қориев, А.Жўзжоний, С.Исҳоқов томонидан тадқиқотлар амалга оширилди. Шунингдек, буюк фақиҳ …\nМуҳаммад Ҳакимхўжа эшон вафотидан кейин қози калонлик мансабини у кишининг ўғиллари Муҳиддинхўжа эгаллади. Бу лавозимда у отасига нисбатан бошқача шароитда, мустамлакачилар ўлкада илдиз отиб, халқ ҳаётида жиддий ўзгаришлар рўй бераёган вазиятда фаолият кўрсатди. Унинг даврида Туркистонда матбуот-нашриёт ишлари йўлга қўйилди. Бир неча илмий-маданий муассасалар иш юритди, янги замон фан-техникасини, рус тили, адабиёти ва санъатини ўрганишни тарғиб этувчи янгича маърифатпарварлик йўли …\nШошлик муҳаддислар орасида тасаввуфда ҳам шуҳрат қозониб, «шайх», «солиҳ суфий» каби даражаларга эришган олимлар ҳам мавжуд. Ана шундайлардан бири Абу Бакр Умар ибн Абдураҳим Шоший бўлиб, у тах. 450/1058 йилда туғилиб, 518/1124 йилда вафот этган. У шайх, солиҳ суфий ва муҳаддис. Абу Бакр Умар ибн Абдураҳим Шоший Имом Абулмузаффар Самъоний, Абулқосим Ҳибатуллоҳ ибн Абдулворис Шерозий Ҳофиз, Абу Саъд Муҳаммад ибн …\nСАИД АҲМАД (тахаллуси; асл исм-шарифи Ҳусанхўжаев Саидаҳмад) (1920.10.6–2007.5.12) – Ўзбекистон халқ ёзувчиси (1980). Ўзбекистон Қаҳрамони (1999). Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими (1968). Тошкентда туғилган. Тасвирий санъат билим юртида, Тошкент педагогика институтида ўқиган (1940–43). «Муштум» журнали (1938–38; 1955–57), Ўзбекистон радиоқўмитаси (1941–43)да, «Қизил Ўзбекистон» газетаси (1943–47) ва «Шарқ юлдузи» (1948–50; 1957–59) журналида адабий ходим. «Эр юрак» (1942), «Фарғона ҳикоялари» (1948), «Чўл бургути» …\nМаҳмуд Усмонов (ганчкор уста)\nУСМОНОВ Маҳмуд (1910–1997.1.7) – ганчкор уста, Ўзбекистон Бадимий академияси академиги (1997), Ўзбекистон халқ рассоми (1977). Тошкентда туғилган. Ҳунарни отаси уста Усмон Икромовдан, кейинчалик Уста Ширин Муродовдан ўрганган. Маҳмуд Усмонов Тошкент ганчкорлиги санъати анъанъаларини ривожлантирди, уни янги мазмун билан бойитди; исломий ва гириҳ нақшларни маҳорат билан қўллаб жозибадор нақш мужассамотларини яратди; у ишлаган нақшлар нафис, аниқ ва лўнда, ўймалари мукаммаллиги билан …\nМуҳаммад Ҳакимхўжа қози калон (тарихий ҳужжатлар асосида)\nАзиз Тошкандимизни ўрус босқинчилари бемисл шафқатсизлигу қонхўрлик билан босиб олган 1865 йили июнь ойида бу шаҳри азимнинг қози калони Муҳаммад Ҳакимхўжа Норхўжа эшон ўғиллари эди. Совет даври тарих илми мустамлакачилик кайфиятига ва коммунистик мафкурага уйғун равишда бу инсон шаънини ҳам булғаб, шу йўл билан халқнинг кўзида улуғларини обрўсизлантириш, миллатнинг ўзига ишончини синдириш, ғурурини поймол этиш, ўз қаҳрамонларидан айириб бошқаларни қаҳрамон …\nШошлик муҳаддислар. Абдуллоҳ ибн Абу Авона Шоший\nАбу Саъд Самъоний ўзининг «Ансоб» асарида Шошни «Сайхун дарёси ортидаги турклар билан чегарадош шаҳар бўлиб, у «Шош» деб аталади» дея таърифлаган. Шунингдек, Самъоний бу ердан кўплаб имомлар етишиб чиққанлиги, Абдуллоҳ ибн Авона Шоший шулар жумласидан эканлигини биринчилар қаторида қайд этган. Имом Абдуллоҳ ибн Абу Авона Шошийдан буюк муҳаддис, Имом Муҳаммад ибн Исмоил Бухорий, Жаъфар ибн Муҳаммад Фирёбий ва бошқалар ҳадис …\nШошлик муҳаддислар. Абуллайс Наср ибн Ҳасан ибн Қосим Шоший Тункатий\nЎрта аср ислом мамлакатлари тарихи, маданияти ва жуғрофиясини ўрганишда машҳур тарихчи Абу Саъд Абдулкарим Самъонийнинг «Ансоб»асари муҳим аҳамият касб этади. Абу Саъд Самъоний «Тункатий» деб, Шош воҳасидаги шаҳарлардан бирининг нисбатини келтиради. Тункат шаҳри Сирдарё ортида жойлашган. Бу шаҳардан кўплаб илм аҳллари етишиб чиққан. Хусусан, Абуллайс Наср ибн Ҳасан ибн Қосим ибн Фазл Тункатий Тункат аҳлидан бўлиб, уни Абулфатҳ деб ҳам …\nШошлик муҳаддислар. Абу Бакр Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Одам ибн Абдуллоҳ Одамий Шоший\nАбу Бакр Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Одам ибн Абдуллоҳ Одамий Шоший — шошлик муҳаддис. Абу Саъд Самъонийнинг «Ансоб» асарида муҳаддис бобосининг исми Одам бўлганлиги учун бу кишига «Одамий» нисбати берилган. Абу Бакр Аҳмад Одамий Шоший дастлаб ҳадис илмини ўз юртида Ҳабиб Муғира Шоший, Ҳомид ибн Довуд Шошийлардан ўрганган. У илм-маърифат талабида Ироқ ва Ҳижоз ўлкаларига сафар қилган. Абу Бакр Аҳмад …\nШошлик муҳаддислар. Абу Али Ҳасан ибн Соҳиб ибн Ҳамид Ҳофиз Шоший\nАбу Али Ҳасан ибн Соҳиб ибн Ҳамид Ҳофиз Шоший (ваф. 314/926) — кўплаб ҳадисларни ёд билувчи ҳофиз, ишончли муҳаддисдир. Шошда туғилиб ўсган. Ҳасан ибн Соҳиб Шоший имом, ҳофиз, кўп юртларни кезган сайёҳ бўлиб, у илм талабида Хуросон, Ироқ, Шом, Ҳарамайн (Макка ва Мадина), Яман, Мисрдаги турли табақалардан ҳадислар эшитган. Ҳалимийнинг айтишича, Соҳиб Шоший катта ҳофиз бўлиб, Хуросон шайхларидан ҳадислар ёзиб …


Kesh / cookie – нима ва нима учун уларни тозалаш керак? – Ёрдам кўрсатиш хизмати | Служба поддержки\nKesh / cookie – нима ва нима учун уларни тозалаш керак?\nKesh нима бу\nKesh браузер ва интернет ўртасида фойдаланувчи томонидан ташриф буюрилган саҳифалар сақланадиган буфер. Уларни интернетдан юклаб олиш ўрнига, браузер Kesh’даги саҳифаларни “Олиши” мумкин, бу саҳифаларни юклаш тезлигини сезиларли даражада оширади. Саҳифа серверда янгиланса ва браузер Kesh’дан эски версияни юклашни давом этса, муаммо пайдо бўлиши мумкин.\nНима учун kesh’ни тозалаш керак?\nВэб - саҳифалар уларга киритилган ўзгартиришлар туфайли нотўғри кўриниши ва браузер эскирган kesh’ланган муълумотлардан фойдаланиши мумкин. Компьютерда kesh ҳажмини йиғиш билан бирга, бироз бўлса-да, лекин жой камаяди.\nТурли браузерларда kesh’ни ва cookie-файлларни қандай тозалаш мумкин?\nкейин очилган ойнада керакли параметрларни танланг (тарих, cookie, kesh, вақт оралиғи: «Барча вақт») ва «Маълумотларни ўчириш» тугмасини босинг:\nочилган ойнада керакли параметрларни (тарих, cookie, kesh, вақт оралиги: «Барча вақт») танланг ва «Тарихни ўчириш» тугмасини босинг:\nочилган ойнада керакли параметрларни (тарих, cookie, kesh, вақт оралиғи: «Барча вақт») танланг ва «Хозир ўчириш» тугмасини босинг:\nочилган ойнада керакли параметрларни (тарих, cookie, kesh, вақт оралиги: «Бошидан бошлаб») танланг ва «Ташрифларни тарихини тозалаш» тугмасини босинг:\nочилган ойнада керакли параметрларни (тарих, cookie, kesh, вақт оралиғи: «Бошидан бошлаб») танланг ва «Ташрифларни тарихини тозалаш» тугмасини босинг;


Ўзбекистонда қанча металлургия саноати маҳсулотлари ишлаб чиқарилди? — Review.uz\nЖорий йилнинг январь-октябрь ойларида 1 001,7 млн. долларлик металлургия саноати маҳсулотлари экспорти амалга оширилиб, бу кўрсаткич республика умумий экспорт ҳажмининг 7,5 % ни ташкил этади.\nЎзбекистон Республикасида 1 ноябрь ҳолатига кўра 974 та металлургия саноати корхоналари мавжуд бўлиб, улар томонидан 2020 йилнинг январь-октябрь ойларида 63,3 трлн. сўм қийматга тенг бўлган маҳсулотлар ишлаб чиқарилган. Бу ҳақда Давлат статистика қўмитаси матбуот хизмати хабар қилди. Тармоқнинг 2019 йил январь–октябрь ойларига нисбатан физик ҳажм индекси 104,3 % ни ташкил этган.\nМис сим ишлаб чиқариш 102,1 %;\nAлюминий сим ишлаб чиқариш 104,8%;\nПўлатдан ташқи диаметри 406,4 мм дан катта бўлмаган, думалоқ кесимли, пайвандланган, нефт ва газ қувурларини ишлаб чиқариш 124,9% га ошган.\nМеталлургия саноати корхоналари томонидан республика миқёсида ишлаб чиқарилган маҳсулотларнинг жами ҳажмидаги энг юқори улуш Навоий вилояти 56,5 % (30 та металлургия корхоналари томонидан), Тошкент вилояти 35,8 % (131 та), ҳамда Тошкент шаҳри 5,8 % (281 та) ҳиссасига тўғри келди.\nМаълумот учун, жорий йилнинг январь-октябрь ойларида 1 001,7 млн. долларлик металлургия саноати маҳсулотлари экспорти амалга оширилиб, бу кўрсаткич республика умумий экспорт ҳажмининг 7,5 % ни ташкил этади.


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - ОЛИЙ МАҚСАД САРИ\nОЛИЙ МАҚСАД САРИ\nМуҳтарам Президентимизнинг "Юксак маънавият – енгилмас куч" асарларида шундай пурмаъно сўзлар бор: "Бугун биз тарихий бир даврда – халқимиз ўз олдига эзгу ва улуғ мақсадлар қўйиб тинч-осойишта ҳаёт кечираётган, авваламбор, ўз куч ва имкониятларига таяниб, демократик давлат ва фуқаролик жамияти қуриш йўлида улкан натижаларни қўлга киритаётган бир замонда яшамоқдамиз".\nМустақилликнинг илк кунлариданоқ азалий урф-одат ва анъаналаримизни кўз қорачиғидек асраш, буюк аждодларимизнинг муборак зиёратгоҳларини обод қилишга киришилди: Имом Бухорий, Абу Исо Муҳаммад ибн Исо Термизий, Имом Мотуридий, Бурҳониддин Марғиноний, Аҳмад Фарғоний Баҳоуддин Нақшбанд, Абдулхолиқ Ғиждувоний, Абу Райҳон Беруний, Маҳмуд Замахшарий, Ҳазрати Имом каби алломаларнинг ёдгорлик мажмуалари қайта тикланиб, ободонлаштирилди.\nДиёримизда қад ростлаб турган улуғвор масжид ва мадрасалар, бобокалонларимиз хоки қўним топган мажмуалар, ноёб тарихий қўлёзмалар асраб-авайлаб келинмоқда. Бундай хайрли ишлар ёш авлодни ота-боболар мероси билан яқиндан таништириш, маънавий бойлигини ошириш ва миллий ўзлигини англаш руҳида тарбиялашга хизмат қилади.\nБобомнинг айтишларича, мустабид тузум даврида коммунистик мафкура юртимиз халқи онгидан Ислом ақидасини суриб чиқaришликка тиш-тирноғи билан ҳаракат қилган экан. Уламолар, элимиз дaрғалари қатағон қилиниб, масжид ва мадрасалар эшикларига қулф осилишига қарамай, Ислом дини халқимиз қалбида мустаҳкам сақланиб қолган.\nТарихга назар ташласак, барчa даврларда ҳам мамлакатнинг ривожланиши, тараққий топиши тинчлик-осойишталикка боғлиқ бўлган. Шунинг учун ҳам Пайғамбаримиз (с.a.в.) ҳадисларининг биридa тинчлик-oсойишталик улуғ неъматлигини таъкидлаб: "Икки неъмат борки, кўпчилик унинг қадрига етмайдилар. Улар – хотиржамлик ва сиҳат-саломатлик", деганлар.\nБугунги ёшлар аждодларимизнинг юртимиз эрки ва озодлиги, миллатимиз равнақи йўлида чеккан заҳматлари, кўрсатган жасоратларини ҳеч қачон унутмаслигимиз лозим.\nЎзбек шеъриятининг даҳоси буюк мутафаккир шоир Aлишер Нaвoий ҳазратларининг қаламига мансуб бўлган қуйидаги сатрлардa давлат aрбоби буюк астроном Мирзо Улуғбек бобомизга бўлган чуқур эҳтиром ифодаланган:\nКи олам кўрмади\nХақиқатан ҳам Мирзо Улуғбек фалакиёт ва риёзиёт фанлари соҳасида бутун дунёга маълум ва машҳур бўлган.\nБуюк саркарда Aмир Темур бобомиз ҳам биз авлодларни қўрқмас ва ботир бўлишга, илм-фанни чуқур ўрганишга, доимо адолатли бўлишга тарғиб этиб: "Куч – адолатдадир", деганлар.\nТенгдошлар! Шу азиз тупроқ ва она-Ватан барчамизники, келажакда халққа манфаат келтирадиган илм ёки ҳунарни эгаллашимиз керак. Бунинг учун унинг калити бўлмиш илм чашмасидан баҳраманд бўлишда устозларнинг ҳурматини жойига қўйиш лозимлигини унутмайлик. Аждодларимизнинг бой маданий-маърифий меросларини чуқур ўрганиб, ҳаётимизга татбиқ этиш ва уларга муносиб ворислар бўлиш олий мақсадимиздир.\nТошкент Ислом университети 1-босқич талабаси\n1076 марта ўқилган.


«ДОСТОНЛАР ОЛИМ БЎЛИШИМГА АСОС БЎЛГАН» - “Китоб дунёси” газетаси сайти\n«ДОСТОНЛАР ОЛИМ БЎЛИШИМГА АСОС БЎЛГАН»\n— Биз Косонсой шаҳридаги Корхонамасжид тор кўчасида яшар эдик. Қўшнимиз Инсофали Кўчаков Тельман номидаги мактабда ўқитувчилик қиларди. Бизнинг кўча билан мактаб жойлашган мавзе ўртасида катта «селхона» ўтган эди. У ерда қишин-ёзин сув оқиб турарди. Биринчи синфга борган илк куним устоз Кўчаков «селхона»дан ўтказиб қўйганлари ҳали-ҳануз эсимда. Устозим ана шу меҳрни, тўрт йил давомида ҳеч канда қилган эмас.\nЎнинчи синфни тугатиш арафасида интернатда устимга ёпиниб юрган хитойдан келтирилган «одеяло» ёпинғични кимдир ўғирлаб кетди. Шу туфайли битирув оқшоми тантаналарига ҳам киритилмадим, ҳатто аттестат ҳам беришмади.\nОта-онам эрта ўтиб кетган, мен тоғамнинг қарамоғида қолгандим. Бекор юрганим боис, тоғам қўшни Қирғизистондаги Сумсар, Шоҳкаптарларга Косонсойдан мева олиб борадиган савдогарларнинг эшагини ҳайдаб боришга қўшиб қўйди. Ҳар ҳафта Сумсар ё Шоҳкаптарга қатнаб юрдим. Бир куни сафардан кеч қайтганимиз учун, соат кундузги ўн бирларгача ухлаб қолибман. Янгам мажбуран турғизиб, нонушта тайёрлаб берди. Сўнг туман марказидаги сой соҳилига бориб, оёқларимни саланглатиб ўтирсам, биров «Ҳамидов, бақа кел», — деб чақирди. Овоз келган томонга қарасам, сойга киритиб қурилган ошхонанинг айвонида интернатимизнинг директори Миша ака Гейдаров мени чорлаяпти. Негадир чопқиллаб бордим ёнига.\n— «Одеяло»ни «списат» қилдик. — Ма, аттестатингни ол, — дея, ағдарма этигининг қўнжидан бир газетани олиб узатди. Газетанинг ичида иккига бўлинган аттестатим турарди. Қувончимдан ичимга сиғмай, оёғимни қўлимга олиб уйга югурдим. Келибоқ тоғамга кўрсатдим. Тоғам уни эҳтиётлаб, сирачлаб ёпиштирди. «Эртага буни исполком котиби, устозинг Абдуқодир Муродовга олиб бор. У сенга иш беради» — дея қайтиб қўлимга тутқазди. Устозим туман газетасининг бош муҳаррири Раҳим Отажоновга сим қоқди. 1953 йил 18 майдан бошлаб туман газета редакциясида кассир, босмахонада ҳарф терувчи шогирд бўлиб ишлай бошладим.\n«Сталин» номли туман газетасининг масъул котиби Муҳаммаджон Қосимов менга мақолаларни ўқиш, рўйхатга олиш ва қисқача мазмуни ёзиб қўйиш вазифасини юкларди. Баъзан мақолаларни қайта ишлашга ҳам мажбур қиларди. Бир куни таҳририят яқинида жойлашган «1-Май» артели ҳақида мақола ёзишни топширди. Атлас тўқиш цехининг ютуқлари ҳақида мақола ёзиб келдим. Устозим Муҳаммаджон Қосимовнинг жиддий таҳриридан сўнг, газетада «Атласчилар туҳфаси» деб номланган илк катта мақолам эълон қилинган.\nКунлардан бир куни мен ишлаётган газетанинг муҳаррири Раҳим Отажонов: «Кассадан олтмиш минг сўм пул олиб келиб бер» — деди. Бу гапни бош ҳисобчи Нина Волковага айтдим.\n— Бошлиқ айтгандан сўнг беравермайсизми, маошидан ушлаб қоласиз, деди. Пулни келтириб бердим. Маош тарқатиладиган куни бошлиққа олтмиш минг сўмни бермадим. Муҳаррир эса мен сендан ҳеч қандай пул олмаганман, дея тан олмади. Ҳисобчининг гувоҳлиги ҳам ўтмади.\n— Икковинг ҳам туҳматчи, аблаҳсанлар. Бошлиққа туҳмат қилди деб, ишдан ҳайдайман, деди.\nСўнг Нина опа: «Қўяверинг, ҳар ой маошимиздан оз-оздан чегириб, йил охиригача тўлаб қўямиз», деди. Бу воқеадан ҳанузгача ларзага тушаман.\nТўғрисини айтсам, бизнинг хонадонимизда замонавий китобларга қизиқадиган, сотиб оладиган одам йўқ эди. Лекин тоғам ҳар ўн беш кун, бир ойда дарвоза ёнидаги болохонада ё қиссахонлик, ё бахшилар гурунгини ташкил қилар эди.\n«Қаҳрамони қотил», «Аҳмади Замжи»«,Машраби девона», «Або Муслим», «Саид Баттоли Ғозий», «Қиссаи Жамшид», «Шоҳнома»ни илк бор ана шу қиссахонликда тинглаганман. «Алпомиш», «Гўрўғли Султон», «Рустам», «Зеби», «Равшан» достонларини уйимиздаги гурунгларда косонсойлик бахши Маллавой Ҳошимовдан эшитганман. Менинг адабиётшунос, шарқшунос олим бўлишимга ана шу маҳфил тамал тошини қўйган бўлса, ажаб эмас.\n— Халқимиз орасида «боладай беғубор» деган ибора юради. Беғуборлик болага ҳам, ижодга ҳам, ижтимоий муносабатларда ҳам жуда керакли фазилат. Нима деб ўйлайсиз, катталардай яшаб, боладай ёзиш ижодкорга муваффақият олиб келадими ёки бунинг иложи йўқми?\n— Ҳар бир инсон, доим болалигини қўмсаб, эслаб яшайди. Демак, боладай руҳият, боладай беғубор бўлишга интилиш, барчага бирдай муносабатда бўлиш, ҳар бир комил инсоннинг сувратида ҳам, сийратида ҳам зуҳур этади. Лекин қандай қоғозга тушириш, ижодкорнинг маҳоратига ва ниятига боғлиқ.\nСуҳбатдош Азимжон ДАВРОНОВ,\nRIMSAL она тили ва адабиёт фани ўқитувчиси


Ғазо қурбонлари сони мингдан ошди\nИсроил армияси Ғазо секторида ҳужум бошлаганидан бери 1010 нафар фаластинлик нобуд бўлди, 4600 дан ортиғи яраланди.\nҲарбий ҳаракатларни тўхтатиш йўлидаги дипломатик уринишлар давом этар экан, БМТ ўлган фаластинликларнинг 300 дан ортиғи, яраланганларнинг бир ярим мингдан кўпи болалар эканини билдирди. ЮНИСЕФ раҳбари Энн Венеман болалар ва уларнинг оилалари “тинимсиз зўравонлик” ўртасида қолганларини айтди.\nБМТ Бош котиби Бан Ки Мун Яқин Шарқ минтақасига сафарини Қоҳирадан бошлади. БМТ раҳбари зўравонликларни дарҳол тўхтатишга чақирди:\n- Мен БМТ Бош котиби сифатида биринчи галда зудлик билан ўт очишни тўхтатиш ва гуманитар ёрдамларни муҳтожларга етказиш учун бор имкониятимни ишга соламан, – дея баёнот берди Бан Ки Мун.\nАйни пайтда Исроил ва Хамас ўртасида отишмалар 19 кундан буён давом этмоқда. Исроил томони Хамас ракеталар отгани ва отишмалар пайтида 10 аскар ва уч исроиллик ўлганини билдирди.


Пахта режаси бажарилди, аммо талаба ва ўқувчи ҳамон далада\nЎзбекистонда пахта топшириш мажбурияти бажарилганига қарамасдан мактаб ўқувчилари ва олий ўқув юртлари талабалари ҳамон пахта далаларида қолмоқда.\nЎзбекистон Президентининг республика пахтакорларини 3,5 миллион тонналик пахта хирмони билан табриклаганига 6 кун бўлди. Бироқ, Озодлик манбаларининг айтишларича, пахта терими вилоятларда шиддат билан давом этмоқда.\nИсмини ошкор қилмаган Жиззах вилоятининг Дўстлик туманида яшовчи фермерлардан бирининг айтишича, гарчи республика бўйича пахта топшириш шартномаси бажарилган бўлса-да, айни кунларда тумандаги ҳашарчилардан бирортасига жавоб берилгани йўқ:\n- Пахтага келган болалар ҳали шу ерда йўқ нарсага юрибди эрталабдан кечгача. Таксист болалар ўтирибди. Остановкалар берк, бозорлар берк. Районнинг ҳўв бир бурчагига тиқиб ташлаган таксистларни. Даже касал бўлиш мумкин эмас экан. Болницалар ëпиқ. Яна нима эмиш, 5-ноябрда отбой берар эмиш. Ҳозир ўзи тергани ҳеч нарса йўқ. Битта одамга “Айланиб кечгача териб кел. Кўрайчи қанча терар экансан” десангиз, 5 кило ë тера олади ë тера олмайди. Йўқда йўқ. Пахтанинг ўзи йўқ. Тугади пахта. Телевизорда республикамиз бажарганига анча бўлди. Пахта планларимиз тўлиб кетган. Қаëқда тўлиб кетган? Қоғозда тўлиб кетган. Перпискада бу. Шунга бўш жойни тўлдирай деб, чираниб ётибд-да, булар,- дейди исми сир қолишини сўраган фермер.\nСурхондарё вилоятидаги мактаблардан бирининг директори ҳам хавфсизлик нуқтаи назаридан исми сир қолиши сўради. Директор ўз мактаби ўқувчилари яқин икки ойдан буён пахта теримида эканлигини таъкидлар экан, гарчи расман пахта теримига “отбой” берилмаган бўлса ҳам, у мустақил тарзда ўқувчиларини дарсга қайтарганини айтади:\n- Ҳали тугагани йўқ пахтамиз. Отбой беришгани йўқ. Лекин, икки кундан бери дарс қилаяпман. Дарсга чақириб олдим. Билмадим, ҳали ҳеч кимга айтганим йўқ. Ўзимизча дарс ўтиб ëтибмиз.\nМактаб директори ўқувчиларни дарсга қайтаргани учун жазоланиши мумкинлиги хавфи борлигига қарамасдан, бундай масъулиятни ўз бўйнига олганини қўшимча қилади.\n- Гап тегади. Гап тегса ҳам уч-тўрт кун қолгандир деб ўқитиб ўтирибмиз. Бу йил 5-синфни ҳам чиқарди. Ҳозиргача мана кунига 5 килодан норма қўйган ҳар бир ўқувчига. Далаларда ҳеч нарса қолмади, лекин шундай бўлса ҳам топасан дейдида. Ҳар кун йиғилиш. Биз обедгача дарс ўтсак, обеддан кейин айтамиз, болалар топганича 5-10 кило пахта олиб келишаяпти, - дейди мактаб директорларидан бири.\nСамарқанд вилоятининг Каттақўрғон туманидаги “Гулистон” қишлоқ-врачлик пункти шифокори Абдурайим Бозоров ҳам мактаб ўқувчилари ва ўқитувчилари ҳамон пахта далаларида қолаётганини айтади:\n- Йўқ, қайтгани йўқ. Докторхонада бир ўзим. Мактабларда юқори синфлар душанба кундан қайтади ўқишга деяпти, лекин ҳали ëрдамчилар қайтгани йўқ. Мактаблардаги синфхоналарда ëрдамчилар ëтибдида. Биласиз бирорта қарор билан мактаб болаларига жавоб берилгани йўқ. Лекин ўқитувчиларни ҳам мажбурлаб пахтага олиб кетган, - дейди Абдурайим Бозоров.\nЖиззах давлат педагогика институтининг талабаси Жаҳонгирга кўра, пахта теримидан қочган талабалар, институтдан ҳайдалиш билан қўрқитилмоқда:\n- 1-ноябргача деяпти, кимдир 5-ноябргача деяпти. “Бўлиб туринглар шу ерда. Кетманглар. Кетсаларинг, проблемаларинг кўпаяди” деган гап қилаяпти. Ҳозир унча қаттиқ бўлмай қўйди. 7да тураяпмиз. 8-8.30ларда поляга чиқамиз. Соат 1-1.30гача териб келамиз. Обедни қилиб, мана обедни ҳозир қилиб бўлдик, пахтага чиқамиз яна, - дейди талаба Жаҳонгир.\nЖиззахлик талаба айни кунларда пахтакор талабалар ҳақида бир қўшиқ тарқалганини ва у қўшиқ мазмуни уларнинг бугунги даладаги ҳаётига айнан мос тушганини айтди. Ким томонидан айтилгани номаълум бўлган бу қўшиқни биз қидириб топдик ва уни сизларга тақдим этамиз:


Фақатгина шифокор тавсияси билан сотилиши лозим бўлган дори воситалари Ўзбекистон аптекаларида эркин сотувга қўйилган.\nЎзбекистонда 2012 йилда дори воситалари сотилиши 35 фоиздан кўпроққа ошган. IMS Health халқаро таҳлил марказининг Россия бўлими эълон қилган ҳисоботда ана шундай рақам келтирилган. Бу рақамларга кўра, ўтган йили Ўзбекистонда 1,24 миллиард АҚШ долларига тенг дори-дармон сотилган. Мутахассисларга кўра, буни давлат тарафидан дори воситалари сотиб олиш учун ажратилган маблағнинг кўпайгани билан изоҳлаш мумкин.\n2012 йилда МДҲ мамлакатлари ва Грузияда дори воситаларининг сотилиши ундан аввалги йилга солиштирганда 16,5 фоизга ошиб, жами 25,76 миллиард АҚШ долларини ташкил қилганини ёзди IMS Health халқаро таҳлил марказининг Россия бўлими.\nЖаҳон тиббиётига оид маълумотларни ўрганиб таҳлил қилиш билан шуғулланадиган марказ мутахассисларига кўра, МДҲ ва Грузияда сотилган жами дори воситаларининг 4,8 фоизи Ўзбекистон ҳиссасига тўғри келади. 2012 йилда бу мамлакатда 1,24 миллиард долларга тенг дори сотилган ва бу 2011 йилга солиштирганда 35,5 фоизга кўпроқдир. Яъни Ўзбекистонда дори-дармон сотилиши суръати МДҲга доир ўртача кўрсаткичдан икки баробар кўпроқдир.\nДори-дармон сотилишининг ошиши, бир қарашда касаллик кўпаймоқда, деб талқин қилиниши мумкин. Лекин мутахассислар бунинг бошқа сабабларига эътибор қаратмоқда.\nЎзбекистонда фармакология соҳасини тадқиқ қилган қозоғистонлик олим, Остонадаги “Назарбоев Университети” қошидаги тиббиётни ташкил қилиш ва ривожлантириш маркази директори профессор Талгат Нургожин дори воситалари сотилишининг кескин ошишини бундай изоҳлайди.\n- Менимча, бунга давлат томонидан дори воситалари сотиб олиш учун ажратилаётган маблағнинг кўпайгани сабаб бўлиши мумкин. Дори савдоси сабабсиз бунчалик кескин ошиши мумкин эмас. Афтидан, давлат стационар ва беморларни дори билан таъминлашга каттароқ эътибор қарата бошлаган, дейди Талгат Нургожин.\nФармаколог профессорнинг фикрини Фарғонадаги аптекалардан бирининг хўжайини ҳам тасдиқлайди. Унинг айтишича, кейинги бир йил давомида савдо ошди дейишга асос йўқ.\n- Нархлар қиммат бўлиб қолди холос. Унақа кўп сотилгани йўқда ҳали. Қишда озгина кўпроқ сотилади. Грипплар, нималар кўпаядию. Шунинг ҳисобига қишда савдо яхши бўлади. А так яна жой-жойига қайтади. Унақа одамлар касал бўлиб қирилиб кетаëтгани йўқ, дейди фарғоналик дорифуруш.\nЎзбекистонда фармакология соҳасининг тартибга келтирилмагани, бунга оид меъёрий ҳужжатларнинг халқаро стандартларга мослаштирилмагани дори-дармон истеъмол бозорида турли муаммоларни келтириб чиқаради.\nМасалан, фақатгина шифокор тавсияси билан сотилиши лозим бўлган антибиотиклар ёки бошқа дори воситалари мамлакат аптекаларида эркин сотувга қўйилган. Бунинг оқибатида, ўзбекистонликлар дориларга ҳаддан ортиқ ружу қўйганини атйишади мутахассислар.\nХалқаро фармакологлар учинчи дунё мамлакатларида, жамиятлари тушкунликка тушган давлатларда ҳам дори воситалари суиистеъмоли кенг тарқалаганидан хавотир билдириб келади.\nЛекин профессор Талгат Нургожиннинг фикрича, бундай ҳолатни Ўзбекистонга мисол қилиб бўлмайди.\n- Ўзбекистон ижтимоий жиҳатдан барқарор минтақа ҳисобланади. У ерда ҳеч қандай кескин ўзгаришлар кузатилмайди, масалан уруш ёки бошқа офатлар йўқ. Шунинг учун дори савдоснинг ўсишини бундай омиллар билан изоҳлаб бўлмайди. Албатта, одамлар бошдан кечираётган иқтисодий иқийнчиликлар, тушкунлик бунга таъсир қилиши мумкин, лекин бу даражада эмас. Чунки бизнинг зеҳният Африка ёки Осиёнинг нисбатан қашшоқ мамлакатлариникидан фарқ қилади ва улар билан солштириш тўғри келмайди, дейди Остонадаги “Назарбоев Университети” қошидаги тиббиётни ташкил қилиш ва ривожлантириш маркази директори профессор Талгат Нургожин.\n“Ўзфармсаноат” Давлат ҳиссадорлик ширкати 2012-2013 йилларда фармацевтика соҳасини ривожлантириш учун 290,5 миллион АҚШ доллари сарфлашини эълон қилган.\n2011-2015 йилларда фармацевтика соҳасини 676,8 миллион долларлик замонавий ускуналар билан қайта жиҳозлаш орқали 100дан ортиқ янги тиббий дорилар ишлаб чиқариш режалангани маълум қилинган эди.\nIMS Health ташкилотига кўра, МДҲ мамлакатларида 2012 йилда сотилган дориларнинг 70 фоизи Россия ҳиссисга тўғри келган.


Светлаков Eshak ресторани атрофидаги можарога изоҳ берди\n16:13 / 13.12.2016\nТаниқли россиялик латифачи Сергей Светлаков унинг Екатеринбургда очилган Eshak ресторани билан боғлиқ можароларга изоҳ берди.\nСветлаковнинг сўзларига кўра, ресторанининг номланиши ва ёки рекламаси билан ўзбекларни хафа қилиш ёхуд ҳақоратлаш нияти бўлмаган.\n«Агар рекламамизда эшакнинг сурати бўлса, ҳамда «Ишак» - деб ёзилган бўлса, бундан фақат, ушбу ресторан номланган эшакнинг ўзи хафа бўлиши керак! Ресторанимизнинг барча реклама маҳсулотлари Шарққа, унинг анъана ва қадриятлари: меҳмондўстлик, ажойиб таъм, сўз ва ишларидаги донишмандликка катта ҳурмат билан тайёрланган. Мана шу ресторан меҳмонларига бизнинг демоқчи бўлганимиз!», – деган Светлаков «Ведомости Урала» нашрига берган интервьюсида.\n«Шурик ёки Насриддин афанди саргузаштларини эшаксиз тасаввур қила олмайман. Улар сўнгги нонини шу ҳайвон билан баҳам кўрган... Собиқ совет ҳудудида Шарқ ошхонасини илгари суришимиз аҳолининг барча қатлами орасида дўстлик ва тасдиқлаш билан кутиб олинди», – деб қайд этган юморчи.\nШу билан бирга, артист бу каби тортишувларни «ҳаммаёққа жар солмасдан» ўзаро ҳурмат қилган ҳолда ҳал этишга чақирган.\n«Нима бўлгандаям, бизнинг ресторанда бу одамларни безатилган дастурхон ва мулойим сўзлар билан қаршилашади. Мен бошқа нима ҳам дейман. Шунчаки, зериккан одамлар тарғиботига вақт сарфлашни истамаяпман», – деб қайд этган актёр.\nБундан аввалроқ, «Урал-Ўзбекистон дўстлик жамияти» Обид Туратов Екатеринбургда очилаётган Eshak ресторани номи ва рекламасидан ҳудуддаги ўзбек диаспораси ғазабланганини билдирган эди.\nЎзбекистонга парвоз қилган йўловчи самолёти Екатеринбургда фавқулодда қўнди\n14:57 / 16.05.2018\nҚорли Екатеринбургда 9 май парадига тайёргарлик (суратлар)\n23:42 / 25.04.2018\nРоссияда 22 йил давомида қидирувда бўлган серияли қотил-маньяк ушланди\n17:34 / 15.01.2018


ҚАРЗДОР КЛУБЛАР ТРАНСФЕР ОЙНАСИДА ЯНГИ ФУТБОЛЧИЛАРНИ РЎЙХАТДАН ЎТКАЗА ОЛМАЙДИ\nЎзбекистон профессионал футбол лигаси елкасида қарзи бор бўлган клубларга янги футболчиларни рўйхатдан ўтказиш имкониятини бермайди.Бу ҳақда ЎФА расмий сайти хабар берди.\n2018 йил 18 июнь куни ёзги трансфер ойнаси расман очилган. Бу вақтга келиб бир қатор клубларда катта ўзгаришлар бўлади. Яъни, айрим футболчи ва мураббийларга жавоб бериб юборилади. Шундан келиб чиқиб, ўз жамоасини тарк этаётган, аммо клубда пули қолиб кетаётган футболчилар кеч бўлмасидан ПФЛга мурожаат қилиши мумкин.\nЎз навбатида ПФЛ ҳам клуб билан хайрлашаётган футболчилар ҳақидаги ҳисоботни клублардан талаб қилиб олади. Яъни, қарздорлиги бор клубга трансфер ойнасидаги ўзгаришлар учун рухсат этилмайди. Шундан келиб чиқиб, янги футболчилар масаласида ПФЛга келишдан олдин, аввал эскилар билан ҳисоб-китоб қилингани борасидаги ҳужжатлар тақдим этилиши шарт.


Газета бўлими - Hidoyat.uz\nАсосий саҳифа Газета бўлими\n«Аллоҳ сизлардан иймон келтирган ва илм ато этилган зотларни (баланд) даража-мартабаларга кўтарур» (Мужодала сураси, 11-оят).\nҲар бир мўмин банда ана шу юксак даражага эришиш йўлида жидду жаҳд қилади. Зеро, қалбга Ислом маърифатини солиш ҳам савоби улуғ амал саналади. Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг диний-ижтимоий газетаси “Ислом нури” чорак асрдан зиёд ана шу хайрли йўлда фаолият юритиб келмоқда. Ана шу даврида эса ушбу нашр фаолияти асосида юртимизда диний журналистика ривожланди, десак муболаға бўлмайди.\nРаҳматли шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуфнинг жасорати ва саъй-ҳаракати билан 1990 йилнинг март ойида Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг диний-ижтимоий газетаси “Ислом нури”нинг нишона сони дунё юзини кўрди.\nГазета катта қизиқиш ва ҳурмат билан кутиб олингани сабабли 150 минг нусхада чиқарилди. Газетада “Бир оят тафсири”, “Бир ҳадис шарҳи”, “Ислом асослари”, “Имом минбари”, “Исломий одоб-ахлоқ”, “Динимизга ёт оқимлар”, “Яхшиликка чақириш”, “Аёллар саҳифаси”, каби рукнлар остида идора фатволари, Олий ҳайъат ва Уламолар кенгаши ҳужжатлари, Ислом арконлари ва тарихи, мамлакатимиз мусулмонлари ҳаётига доир мақолалар, суҳбатлар ва хабарлар эълон қилинади.\n2008 йилдан буён газетанинг қорақалпоқча иловаси – «Ислам нуры» ҳам чоп этилмоқда.\n“Мовароуннаҳр” нашриёти таркибида бўлган “Ислом нури” газетаси соф Ислом таълимотини ҳанафийлик мазҳабига кўра халқимизга ўргатишга хизмат қилмоқда.\nТаҳририят ижодкорлари халқимизнинг талаб-таклифидан келиб чиққан ҳолда “Бир ҳадис шарҳи”, “Қуръони карим қиссалари”, “Фазилатли суралар”, “Нубувват гулшани”, “Тарихда ўтган валийлар”, “Буюк аждодларимиз”, “Кун нафаси”, “Мутолаа завқи”, “Бизнинг мусоҳаба”, “Ҳаёт ибратлари” каби рукнлар остида бир-биридан қизиқарли ва мазмунли мақолалар тайёрламоқдалар.


Ибрагимович — журналистларнинг чинакам кушандаси\nЗлатан Ибрагимович — бу футболчи ҳар доим ўзига хос интервюлари-ю хатти-ҳаракатлари билан жамоатчилик эътиборини ўзига тортиб келади. Айниқса, унинг журналистлар билан муомаласи ҳар доим баҳс-мунозараларга сабаб бўлган. Хўш, у нега журналистларни ёмон кўради? Айб кимда, Златандами ёки журналистларда? Келинг, бу саволга жавоб топиш учун унинг айрим интервюларига мурожаат қиламиз.\n«ҲEЧ НАРСАНИ БИЛМАСАНГ, ГАПИРМА!»Златан Ибрагимович “ПСЖ”да ўйнаган кезларида миллий чемпионат доирасидаги ўйинлардан бирида жароҳат олиб, маълум муддат майдонга туша олмаганди. Ўшанда журналистлардан бири уни суҳбатга чорлади.Ибрагимович маълум муддатлик танаффусдан кейин «Лион»га қарши ўйинда майдонга тушган ва гол киритганди. Аммо журналист Златанга «Сент-Этьен» дарвозасини ишғол қилганлигини айтди. Бу факт шветсиялик юлдузни ғазаблантирди. Оқибатда интервю қуйидагича кўриниш касб этди:Журналист: — Мана, икки ойлик танаффусдан кейин яна майдонга қайтдингиз. Ўзингизни қандай ҳис қиляпсиз?Ибрагимович: — Икки ой?Журналист: — Ҳа.Ибрагимович: (ғалати жилмайиб): — «Сент-Этен»га гол урдимми?Ноқулай сукутИбрагимович: — Илтимос, ҳеч нарсани билмасанг, яхшиси, менга гапирмай қўя қол.САВОЛЛАР ЎРИНЛИ БЎЛМАСА...Яна бир интервюсида Златан журналистни яхшигина хижолат қилди. Таъкидлаш керакки, бунда ҳам Ибрагимовични айблаб бўлмайди. Чунки журналист шветсиялик футболчидан Эдинсон Кавани билан муносабатлари бузилгани ҳақида сўради, Златан эса бу савол ўзига ёқмаганини яшириб ўтирмади ва интервю йўналишини тамомила ўзгартириб юборди. Интервю эса қуйидагича кўриниш олди.Журналист: — Одамлар Эдинсон билан ўртангиздаги ёмон муносабат ҳақида кўп гапиряпти.Златан: — Одамларми ёки сиз?Журналист: — Матбуот билан алоқадаги кўплаб одамлар.Златан: — Одамларми ёки сиз?Журналист: — Мен кўпчилик билан ўртангиздаги муносабат ҳақида гаплашдим. Улар бу ҳақда салбий фикр билдиришди. Бу ёлғонми?Златан: — Унда сиз бу ҳақда мендан кўпроқ нарса билар экансиз-ку! Яна нега сўраяпсиз?Журналист: — Йўқ, мен билмайман...Златан: — Лекин бу ҳақда сиз гапиряпсиз, мен эмас.Журналист: — Мен шундай жавоб берасиз деб тахмин қилгандим.Златан: — Бу ҳақда фақат сиз гапиряпсиз. Мен қаердан биламан?Журналист: — Қаердан? Айни дамда биз бу ҳақда кўп эшитяпмиз. Майдонда ҳам бирга шуғулланмаяпсизлар. Ўки бош мураббийнинг аралашуви билан алоқаларингиз яхшиландими?Златан: — Сиз футболни мендан яхши биласизми?Журналист: — Йўқ.Златан: — Унда нега бу мавзуда суҳбатлашяпсиз?Журналист: — Мен сизга савол беряпман. Ўз ишимни қиляпман.Златан: — Сиз журналистмисиз ёки телеоператор?Журналист: — Журналистман.Златан: — Унда нега камера кўтариб олгансиз? Сизга алоҳида телеоператор керак эмасмиди?Журналист: — Менинг раҳбарим... Нима десам экан?Златан: — Демак, бунга унинг пули етмайди.Журналист: — Ҳа.Ибрагимович: — Кавани билан муносабатларимиз яхши. Бор гап шу.Бу жавобларда ҳам Ибрагимовичнинг ўзига хос характери кўриниб турибди. Бундай суҳбатдан кейин бошқа журналистлар футболчи билан ўйлаб гаплашишга мажбур бўладилар.«ОШХОНАГА КИРИНГ-ДА, ОВҚАТ ПИШИРИНГ»2012 йил баҳорида Ибрагимович билан Массимилиано Аллегри ўртасида унинг «Милан»дан кетиши билан боғлиқ можаро келиб чиқади. Шунда журналист Вера Спадини шведтсиялик футболчининг бош мураббийдан нега жаҳли чиққани билан қизиқади. Ибра эса унинг саволига «Мен Аллегридан ғазабланибманми? Агар одамлар ҳеч нимани билишмаса, умуман гапирмаганлари маъқул», — деб жавоб беради. Аммо Вера яна шу мавзуга қайтавергач, Ибрагимовичнинг ғазаби қўзийди ва хунук қилиб қилиб, «Овозингни ўчирасанми ёки йўқми? Ундан кўра, ошхонага бориб, кечки овқатингни тайёрла», деб бақиради. Бироқ кейинчалик қизишиб кетганини тан олиб, Спадинидан узр сўрайди ҳамда унга чиройли гулдаста совға қилади.МАШИНА ОСТИДА ҚОЛАЕЗГАН АЕЛ\nАпеннин ярим оролида Ибрагимович журналистлар билан умуман келишмаган. Жумладан, италиялик журналист аёллардан бири Златандан интервю олмоқчи бўлади ва у келаётган машина йўлини тўсиб чиқади. Афтидан, у ноодатийроқ репортаж тайёрламоқчи бўлган. Аммо аёл машина йўлидан зўрға қочиб қолади, боиси Ибрагимович машинасини тўхтатишни хаёлига ҳам келтирмаганди.\n«СИЗ ХУДОДАН СЎРАНГ»Ибрагимович кўп гапиришни ёқтирмайдиганлар сирасига киради. Шунинг учунми, журналистлар ундан интервю олишга ҳар доим қийналади. Давоми\tКиритилган сана: 2017-05-19 22:48. Ўқилди: 323 марта.


Колбаса харид қилаётганда нималарга эътибор бериш керак? / Ўзбекистон янгиликлари, энг сўнгги хабарлар\nШарҳлар 0 Шархлар 3168 кўрилди\nКолбаса харид қилаётганда нималарга эътибор бериш керак?\nфев 04 / 2016\nКолбаса сотиб олаётганда биринчи ўринда, дўконларда қандай сақланаётганига эътибор бериш лозим. Ишлаб чиқарилаётган колбаса маҳсулотлари ҳажмига ва турига қараб, савдо тармоқларида 0°С дан 6°С гача ҳароратда ҳамда ҳавонинг нисбий намлиги 70-80 фоиз бўлган шароитда сақланиши зарур.\nҚайнатилган колбаса маҳсулотларининг яроқлилик муддати олий нав учун 72 соат, биринчи ва иккинчи нав учун эса 48 соатдан ортмаслиги шарт. Полиамид плёнка қобиғидаги сосиска ва сарделкаларнинг яроқлилик муддати 10 кундан ошмаслиги керак.\nБугунги кунда озиқ-овқат дўконларининг деярли ҳаммасида “ҳалол” белгиси қўйилган маҳсулотларни учратиш мумкин. Гўшт ва колбаса маҳсулотларига бундай белги қўйилиши ушбу маҳсулотларни тайёрлашда шариат қоидаларига риоя қилинганлигини билдиради. Бироқ сотувдаги маҳсулотларнинг ҳаммаси ҳам харидор ишончини қозона олади, деб айтолмаймиз.\nКузатув-ўрганишлар ҳамда мазкур маҳсулотларни ишлаб чиқарувчиларнинг маълумотларига қараганда, Давлат техник шартларига асосан ўрта ҳисобда 100 кг. хом ашёдан 77-82 кг. тайёр маҳсулот ишлаб чиқарилади. Бунда 100 кг. колбаса маҳсулотлари учун турига қараб 25-50 кг. гўшт қўшилади.\nСир эмаски, колбаса маҳсулотларига турли ингредиентлар, ранг берувчи, таъм берувчиларнинг қўшилиши табиий ҳол. Қадоқланган озиқ-овқат маҳсулотларининг аксариятида, шунингдек, колбаса маҳсулотлари таркибида “Е” белгиси остидаги қўшимчалар мавжуд. Маҳсулот ёрлиғидаги “Е” ҳарфи ушбу озиқ-овқатнинг Европа стандартларига мос эканлигини билдирса, унинг ёнидаги рақамлар модданинг қайси гуруҳга тегишлилигини кўрсатади. Мисол учун, “Е” белгиси остидаги маҳсулотларнинг айримларида Е300 дан Е399 гача рақамларни учратиш мумкин. Бу тез айниб қолишдан сақлаш учун қўшилган кимёвий моддаларнинг белгисидир. Е900 дан Е999 гача эса шакар ўрнини босувчилар (сахарин) киради.\nМазкур кимёвий моддалар маҳсулотнинг асосини ташкил қилмаса-да, у ишлаб чиқарувчининг харажатларини камайтириш мақсадида табиий маҳсулотлар ўрнини қоплаш, яроқлилик муддатини узайтириш, одатдагидан кўра мазалироқ таъм бериш учун ишлатилади.\nРоссия соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан Е102, Е104, Е110, Е120- 124, Е127-129, Е131-133, Е142, Е151, Е153-155, Е173-175, Е180, Е214-217, Е219, Е226-227, Е230-231, Е233, Е236-240, Е249-252, Е296, Е320-321, Е620-621, Е627, Е631, Е635, E924a-b, Е926, Е951-952, Е954, Е957 рақами остидаги озуқа қўшимчалари инсон саломатлиги учун ўта хавфли деб топилган ҳамда 2005 йилдан буён озиқ-овқат саноатида ишлатиш тақиқланган.\nМаҳсулот харид қилаётганингизда ушбу қўшимчалардан фойдаланилмаганига ишонч ҳосил қилинг. Шунингдек, колбаса маҳсулотларини бозор ёки йўл четида туриб сотаётганлардан эмас, балки озиқ-овқат дўконларидан (сертификатини суриштирган ҳолда) харид қилганингиз маъқул.\nМанба: “Истеъмолчи” газетаси\nЭрон Ўзбекистон автомобилларини импорт қилмоқчи\nUzCard харидни бекор қилиб пулни картага қайтариш хизматини ишга туширди


Қирғиз ҳарбийлари Наримон қишлоғида босқин уюштирди\nНаримондаги ҳовлилардан бирида ўтказилган тинтув манзараси.\nДушанба саҳарда Ўш яқинидаги Наримон қишлоғида Қирғизистон Мудофаа ва Ички ишлар вазирлигининг қуролли гуруҳлари махсус амалиëт ўтказди. Аҳоли уйини талаш¸ қўрқитиш ва зўравонлик баробарида бу кучлар яна камида икки кишини ўлдирди.\n- Мен ҳозир аэропортга олиб борувчи йўл бўйида жойлашган Наримон қишлоғи ёнида турибман. Бундан бир неча соат олдин ҳарбийлар келиб амалиёт ўтказган ва уч кишини ўлдириб кетган. Мана мен битта жасадни кўриб турибман. Тан жароҳати олганлар ҳам жудаям кўп. Бу ердаги одамларнинг паспортларини ёқиб ташлаганлар. Бу даҳшат, дейди Озодлик радиосининг Наримондаги манзаранинг бевосита гувоҳи Брюс Паниэр.\nАйни дамларда Наримон қишлоғида юрган Озодлик мухбири Брюс Паниэр ҳам наримонликларнинг аянчли аҳволига гувоҳ бўлар экан, тинтувни ўтказаётган ҳарбийлар аҳолининг шахсини тасдиқловчи ҳужжатларни йўқ қилаётганига эътибор қаратди.\nҲюман Райтс Уотч ташкилоти тадқиқодчиси Анна Нейстат ҳам Наримонга ўша ердаги ўзбеклар ҳолидан ҳабар олиш учун борганида ҳарбийлар босқинига гувоҳ бўлди. Нейстатга кўра¸ қирғиз милицияси ва ҳарбийлари махсус амалиëт баҳонасида қотиллик¸ талончилик ва зўравонлик қилишган.\nОзодликка сим қоққан наримонликларнинг сўзларига кўра, аҳоли уйларига кириб келган ҳарбийлар қурол-яроғ излаган ва заррача эътироз билдиришга, қўпол муносабатга қарши муносабат билдиришга ҳаракат қилган аҳоли вакилларини дўппослашган, икки нафарини эса уриб ўлдирган.\nЎз уйида тинтув ўтказилган наримонликлардан бирининг сўзларига кўра, тонгги соат олтидан аҳоли эшигини қоққан ҳарбийлар ҳаммадан паспортини сўраган ва тўғридан-тўғри уйида сақлаётган қуролни олиб чиқишни талаб қилган.\n- Қорасув шаҳрининг РОВДсидан келган милиционерлар ҳам бор уларнинг ичида. Солдатлар бор комуфляжда. Ҳаммаси ҳарбий кийимда. Эрталаб кирганидан мақсад¸ одамлар уйқусираб туриб турмаган маҳалда кириб¸ облавага ўхшатиб ҳамма ерни босиб бўлар-бўлмас айбларни қўйиб¸ “Сизларга паспорт керак эмас” деб паспортларни йиғишиб¸ “Милтиғингни олиб чиқ. Гранатангни олиб чиқ” деб ҳаммани қийнаб¸ уриб бир чеккадан жуда кўп одам болницага мурожаат қилди.\nОзодлик: Кимсиз¸ нимасиз деб ҳам сўрамаяпти.\n- Паспортни кўрсатсак¸ йиртиб бетга отишаяпти.\nОзодлик: Шундай қилар экан бирор нарса деяптими?\n- Энди ўша кунларда оломон¸ кимдир отасидан айрилди¸ кимдир энасидан айрилди. Ўша тўполон маҳалларда Наримон қишлоғига қарашли милиция таянч пунктига ўт қўйиб юборишган. Уни бизнинг наримонлик аҳоли қилган эмас. Жабр кўрган¸ қочиб келаëтган аҳолилар Фурқат томондан¸ бошқа ердан “Ўзбекситонга ўтиб кетамиз” деб келаëтган одамлар қилиб ўтиб кетишган. Энди ҳозир булар “Бизнинг милицияхонага қарши чиқдинг сенлар. Милицияхонани ëқиб юбординг” деб элни қийнаб юбораяпти. “Икки-уч кун ичида йўқолмасанглар¸ биз штурм қиламиз. Ўлдирамиз¸ ҳаммангни сўямиз” деяпти.\nОзодлик: Сизларнинг уйингларда тинтув бўлганда қанақа бўлди?\n- Менинг уйимда Оллоҳга шукур¸ шундай намоз маҳали эшикка чиққанимда дарвозанинг тагида туришган экан. “Келинглар. Марҳамат¸ ҳамма ëқ очиқ. Мана паспортим” дедим. Агар дарвозани 40 ëшлардан паст бола очган бўлса¸ “Сен ўғрисан. Ўт қўйган сенсан” деб ҳамма ëшларни қириб ташлади қисқаси.\nОзодлик: Қириб ташлади деганингиз отиб ташладими ë урдими?\n- Ўрнидан тура олмайдиган қилиб уриб ташлашди. Тинч аҳоли ҳозир кўчага чиқа олмаяпти.\nОзодлик: Шу тинтувда нечта одам ўлди¸ нечта одам калтакланди? Бизнинг эшитишимизча¸ милиционерлар иккита ëши катта кишини уриб ўлдириб қўйишибди.\n- Иккита ўрта ëшдаги одам бўлди. Бир касал ëтган одам юрак хуружидан ўлди. 20 дан ошиқ одам болницада. Балки 100 тадир. Мен аниқ маълумот айта олмайман. Болницага кириб ўзим хабар олиб турибман. Ҳозир ëрдам кўрсатилгани 20 тадан ошиқ бўлди.\nОзодлик: Буларнинг ҳаммасини милиционерлар калтаклаган-а?\n- Ҳаммасини милиционерлар калтаклаган.\nОзодлик: Ўзингиз кўзингиз билан кўрдингизми?\n- Мен болницага кириб кетаëтсам¸ болницанинг эшигининг тагида комуфляжда солдат келиб “Нимага кириб кетаяпсан?” деди. “Мен врачман” деб кириб кетдим. Қирғизистондаги ўзбекларни қирғиз милицияси¸ қирғиз ҳарбийлари уришаяпти. Қирғиз милицияси ва қирғиз армияси ўзбекларга қарши жанг қилди.\nОзодлик: Наримонни оралаб юрганларнинг орасида ўзингларнинг маҳаллий милиционерлар борми?\n- Маҳаллий милиционерларимиз йўқ.\nОзодлик: Қаерда улар? Улардан ëрдам сўраса бўладими?\n- Менинг билишимча¸ таниб қолади деб бошқа жойларга қўйиб юборган бўлса керак.\nОзодлик: У одамлардан “ҳужжатинг қани¸ исминг нима” деб сўрашга имкон ҳам бўлмаëтгандир.\n- “Ҳужжатинг нима?” десангиз¸ ўша маҳалда ўлиб қоласиз. Отиб қўяди.\nОзодлик: Демак¸ мутлақо тартибсизлик бўлаяпти экан.\n- Ваҳшийлик бўлаяпти¸ ваҳшийлик. Оддий қилиб халқ тилида айтганда бизни сиқиб¸ чиқариб¸ ўлдириб Ўзбекистонга ўтказибми¸ бошқа жойга ўтказибми жойимизни эгаллаб қолиш бўлаяпти. Президентга чиқиш керак¸ бошқа қилиш керак. Бизга Исмоилова Тўлекан ва Азиза Абдурасулова келиб озгина информация берди. Милиция пунктига баҳона қилиб бизларнинг болаларни олиб чиқиб кетди. Чўнтагига битта патрон солиб қўйиб¸ ўзининг чўнтагидаги гранатани болаларнинг чўнтагига солиб акт тузиб олиб чиқиб кетаяпти. Менинг кўзимнинг олдида Тўлекан Исмоилова президентга¸ Роза Ўтунбаевага чиқди. Гаплашди. “Мирзакматовнинг берган информациялари тўғри эмас. Комендантники тўғри эмас. Бу ерда аҳвол бошқача. Элни ўлдираяпти” деб айтди.\nОзодлик: Нима жавоб олганини билолдингизми?\n- Айтиши бўйича¸ эртага ë индинга президент биз билан учрашар экан. Иложи борича шу ерга келтиришга ҳаракат қиламиз деди. Ўзбекча айтганда¸ емаган сомсага пул тўлаяпмиз ҳозир. Биз ўзбеклар тинчлик тарафдоримиз. Бизнинг элимиз тинчлик тарафдори. Бизнинг элимиз деҳқон эл. Мамлакатга барча солиқларни тўлаб¸ ўзимизни ўзимиз боқиб ҳам мамлакатни боқаëтган эл нима гуноҳ қилди? Қурол-яроғимиз бўлганида бизнинг аҳоли пунктимизга кирмаган бўларди булар¸ дейди наримонлик Иброҳим ака.\nШу тахлит олиб борилган тозалаш давомида, Озодлик билан суҳбатда бўлган наримонликларнинг сўзларига кўра, икки нафар ўрта ёшли киши ҳарбийлар ва милиционерлар томонидан дўппослаб ўлдирилган. Улардан бири Шаҳобиддин Дўстматов¸ яна бири Баҳодир Жўраев¸ иккаласи ҳам 60 ëшлар атрофидаги маҳаллий ўзбеклар. Яна бир кекса ёшли кишининг бошдан кечиргани даҳшатли шок оқибатида рўй берган юрак хуружидан вафот этгани айтилмоқда..\n- Шу соатларда қишлоқ касалхонасида 20 дан ортиқ оғир жароҳатлар билан ётибди. 100 га яқин одам эса оғир жароҳатлар билан ўз уйида, касалхонага боришга ҳам холи йўқ, дейди Озодлик билан суҳбатда бўлган наримонликлардан бири.\nАйни пайтда Наримон қишлоғида асосан эркаклар қолган. Кўпгина хонадонларнинг аёллари ва болалари қочқинликда. Қолган эркаклар ҳам ўз уйларидаги егулик заҳиралари тугаб битаётганини айтмоқда.\nОзодлик таҳририяти айни дамда Наримондан қўнғироқ қилаётган аҳоли ва у ердаги мухбирларимиздан келаётган хабарларни йиғишда давом этмоқда. Янги тафсилотларни кун давомида сайтимизда кузатиб боринг.


Аслонов Шоҳидбек Фарходович\n1986 йили Фарғона вилояти Сўх туманида туғилган.\nМаълумоти олий. 2008 йили Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университетини тамомлаган.\n2010 йилдан 2013 йилгача “Маънавият” газетасида бўлим мудири лавозимида ишлаган.\n2011 йилдан 2015 йилгача “Фарғона ҳақиқати”-“Ферганская правда” газеталари мухбири вазифасида фаолият олиб борган.\n2013 йилдан 2014 йилгача Аҳмад Фарғоний номидаги Фарғона вилояти ахборот-кутубхона маркази электрон ўқув зали сектори мудири, 2014-2015 йилларда АКМ ўлкашунослик сектори бош кутубхоначиси вазифасида ишлаган.\n2015 йил 25 мартдан Аҳмад Фарғоний номидаги Фарғона вилояти ахборот-кутубхона маркази директори лавозимида ишлаб келмоқда.\nШ.Аслонов оилали, бир ўғил ва икки қизнинг отаси.\nАКМ директори мажбуриятлари:\nАКМ директори ходимларни малакавий талабларга мувофиқ меҳнат шартномаси асосида Ўзбекистон Республикаси Меҳнат Кодексининг талаблари асосида ишга олишга;\nАКМ иш фаолияти сифатини ва самарадорлигини ҳамда ходимлар ишчанлигини оширган ҳолда ташкиллаштиришга, меҳнатни тўғри ташкил этиш мақсадида чора-тадбирлар ишлаб чиқишга ва уларни бажарилишини назорат қилишга;\nАКМ ходимларининг моддий жавобгарлигини назорат қилишга. АКМ фондини тўғри сақлаш учун шароит яратишга, АКМнинг ноёб фонди фаолиятини назорат қилиб боришга;\nАКМ фондини матбуот асарлари, электрон ресурслар билан бойитиш йўлларини қидиришга, нашриёт ва бошқа ахборот органлари билан ҳамкорлик юритишга;\nАКМ фондини электрон ресурслар ва маълумот базалари билан бойитиш мақсадида АКМ фондидан ва Интернетдан келиб чиққан ҳолда тўлиқ матнли электрон базаларни яратиш бўйича ишларни ташкиллаштиришга;\nАКМ фондини шакллантиришда аввало вилоятда ривожланган соҳа йўналишларига оид ҳужжатлар билан тўлдиришни ҳисобга олишга;\nФойдаланувчиларнинг адабиётларга бўлган талабларини ўз вақтида қондириш учун шароитлар яратишга, ахборот етказиш ишининг тезкорлигини ошириш ва электрон ҳужжатларни китобхонларга масофадан элтиб бериш бўйича чоралар кўришга;\nЎлкашунослик фаолиятини мақсадли ва талаб даражасида олиб боришга ва ўлкашуносликка оид ресурсларни (тўлиқ матнли) яратиш бўйича ишларни ташкиллаштиришга;\nАКМнинг электрон локал тармоғи ишларини ташкил қилишга ва узлуксиз фаолиятини таъминлашга;\nВеб тармоқларини узлуксиз ишлашини таъминлашга ва Веб сайтга малумотларни ўз вақтида жойлаштириш ишларини назорат қилишга;\nАКМ хизматига замонавий компьютер ва нусха олиш, кўпайтириш ва бошқа техникасининг жорий қилинишига;\n5 йиллик истиқболдаги АКМнинг ривожланиш режасини тузишга ва жорий этилишини таъминлашга;\nРАКМга АКМнинг йиллик иш режасини, ҳисоботларини тасдиқланган ва имзоланган ҳолда белгиланган муддатда тақдим этишга;\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг "Ижро интизомини мустаҳкамлаш тўғрисида"ги 1999 йил 12 январ 12-сонли қарори, 2006 йил 5 декабрдаги "Тарқатилиши чекланган махфий бўлмаган маълумотли ҳужжатлар, ишлар ва нашрларни ҳисобга олиш, муомалага чиқариш ва сақлаш тартиби тўғрисида"ги йўриқнома ва Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги томонидан қабул қилинган барча учун мажбурий бўлган йўриқномалар талабларига амал қилишга;\nАКМнинг тегишли расмий ҳужжатларини (Низом, АКМдан фойдаланиш қоидалари, лавозим йўриқномалари, кутубхоначиликка оид бошқа йўриқномалари, пешлавҳалар, АКМ рамзлари, муҳр ва штампи, ҳисоб рақамлари ва бошкалар)ни тайёрлаш устидан назорат қилишга, тасдиқлашга, тегишли муассасаларда расмийлаштиришга ва амалиётга жорий этилишини назорат килишга;\nАКМнинг ҳисоб-китоб ишларини, молиявий фаолиятини назорат қилишга;\nАКМдан чиқаётган ва кираётган барча ҳужжатларнинг ўз вақтида бажарилиши учун масъулдир ва уни назорат қилади;\nАКМни бошқарув сифатини, самарадорлигини ошириб боришга;\nАКМ фаолиятини такомиллаштиришга ва ривожланишига қаратилган инновацион лойиҳаларни РАКМга тақдим этишга;\nАКМ бўлинмаларининг раҳбар ходимларининг мажбуриятларини тақсимлашга;\nВилоятдаги юқори ташкилотлар, бошқа ҳамкор ташкилотлар, маънавият ва маърифат марказлари, таълим-тарбия муассасалари ва хорижий мамлакатлар вакиллари билан муносабатда бўлишга;\nАКМнинг вилоятдаги барча тизимлардаги ахборот-ресурс марказлари билан ўзаро ҳамкорликни ташкил этишга;\nВилоятдаги АРМлар фаолиятини мувофиқлаштириш ишларини олиб боришга;\nФойдаланувчиларга хизмат кўрсатишни кутубхоналараро абонемент орқали таъминлаб бошқа кутубхоналар билан алоқаларни амалга оширишга;\nАКМ фаолияти юзасидан РАКМга таклифлар ва фикр-мулоҳазалар билан чиқишга;\nХодимларни маънавий ва моддий рағбатлантиришга, ходимларни давлат мукофотларига ва турли даражада рағбатлантириш учун тавсия этишга;\nАКМга ходимларни лаёқати, маълумоти ва бошка хусусиятларига кўра ишга қабул килишга, меҳнат қонунчилигига асосан ишдан бўшатишга;\nКасаба уюшмаси билан биргаликда ходимларнинг шикоят ва аризаларини кўришга ва ҳал этишга;\nАКМ китобхонларига ахборот-кутубхона хизматининг тўғри ташкил этилишини назорат қилишга;\nАхборот-кутубхона маркази фаолиятига оид вилоят, республика ва халқаро миқёсида семинар, симпозиум, анжуманларда иштирок этишга;\nАКМ Ходимларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш бўйича ишларни назорат қилишга; фаолиятида мамлакатимиз ва хорижий грантлар билан ишлашни ташкил этишга;\nАКМ директори доимий равишда ўз малакасини ошириб боради;\nАКМ фаолиятига ҳомийлик қилувчи ташкилотлар билан ҳомийлик ишларини олиб боришга;\nАКМ директори марказ фаолиятига жавобгар шахс ҳисобланади.


Карантин талабларини бузиш – халқимизга, яқинларимизга хиёнатдир | O'zLiDeP\nИнсон учун энг зарур нарса, энг катта бойлик бу – саломатликдир. Чунки соғлик бўлса, бошқа ҳамма нарсани топиш мумкин. Аммо ҳеч бир нарса билан соғликни топиб бўлмайди. Демак, бутун дунё оғир кунларни бошидан кечираётган бир шароитда ҳар биримиз шифокорлар тавсиясига амал қилиб, ўз соғлигимизга эътиборли бўлишимиз лозим.\nЖорий йилнинг 26 март куни Президентимиз раислигида коронавирус инфекцияси тарқалишига қарши кураршишни кучайтириш масалаларига бағишлаб ўтказилган видеоселектор йиғилишида бу масалага алоҳида эътибор қаратилиб, аҳолини ижтимоий ва тиббий муҳофаза қилишни кучайтиришга қаратилган қўшимча чора-тадбирлар белгилаб берилди. Жумладан, Соғлиқни сақлаш ва молия вазирликларига 300 мингта экспресс-тест ва 500 та сунъий нафас олдириш аппарати харид қилиш, хавф юқори бўлган аҳоли пунктларида кўчма лабораториялар ташкил этиш вазифаси қўйилди. Айниқса, Ўзбекистонга олиб кирилаётган дори-дармонлар, субстанциялар, тиббий техника ва бошқа зарур товарларни божхона тўловларидан, шу жумладан, қўшилган қиймат солиғидан озод қилиш бўйича кўрсатма берилди.\nШунингдек, давлатимиз раҳбарининг “Ўзбекистон Республикасида коронавирус инфекцияси кенг тарқалишининг олдини олишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори билан нодавлат тиббиёт ташкилотлари ҳам пандемияга қарши курашишга жалб этилмоқда. Хусусан, шошилинч профилактика ва эпидемияга қарши чоралар кўрилишини талаб қилувчи юқумли касалликлар қаторига киритилган коронавирус инфекцияси билан касалланган беморларга, истисно тариқасида, 2020 йил 1 сентябрга қадар тиббий хизмат кўрсатишга рухсат берилмоқда. Умуман олганда, бугун республикамизда инфекциянинг кенг тарқалиб кетишига йўл қўймаслик ҳамда касалликни даволашга барча куч ва воситалар сафарбар қилинган. Эндиликда ҳар бир раҳбар, депутатлар ҳам ОАВ орқали фуқароларга мурожаат қилиб, юзага келган вазиятни аҳолига тўғри тушунтириши керак. Боиси вазият шахсан Президент назоратида турибди.\nДонишманд халқимиз оиласи, фарзандлари, эл-юрти тинчлиги, соғлиғини ҳамма нарсадан устун қўяди. Агар карантин даврида халқимиз жипслашиб, шифокорлар тавсиясига амал қилса, ҳаётий заруратсиз кўчага чиқмаса, у касалликни, албатта, енгамиз! Карантин талабларини бузиш эса халқимизга, яқинларимизга хиёнатдир.


11:24 / 11.10.2016\nВидеода телеканал бошловчиси Билл О'Райли шундай дейди: "АҚШда ўз ходимларига Трампни йўқ қилишни буюрган камида 3 медиаташкилот бор".\n"Агар сиз Трампни қўллаб-қувватласангиз, карьерангизга нуқта қўйилади", - дея қўшимча қилди О'Райли, лекин аниқ ОАВ номини тилга олмади. FOX News телеканали асосан республикачилар тарафдори ҳисобланади.\nДональд Трампнинг ОАВ билан муносабатлари осон кечмаяпти. Республикачилар номзоди уларнинг аксариятини ўзига нисбатан нохолис муносабатда айбламоқда.\nДушанба куни сиёсатчи яна бир бор CNN телеканалига ҳужум қилиб, унинг дебатлар натижасига доир сўровномасини "аянчли ва адолатсиз", деб атади. Телеканал Демократлар номзоди Ҳиллари Клинтоннинг ғолиб бўлганини таъкидлаган. CNN телеканали кўпроқ Демократик партия ва унинг номзодларини қўллаб-қувватлайди.


Хитойнинг энг бой кишисидан 10 маслаҳат - 3 Июня 2015 - WWW.MILLIONER.UZ (O`yla va Boy Bo`l )\nВ одноклассниках Из Facebooka Из Mail.ru От Vkontakte Я знаком с Админом\nГлавная » 2015 » Июнь » 3 » Хитойнинг энг бой кишисидан 10 маслаҳат\nХитойнинг энг бой кишисидан 10 маслаҳат\nКомпания раҳбари техник билимларини ходимлар савияси билан солиштирмаслиги даркор. Ходимларнинг техник салоҳияти ҳар доим раҳбарникидан юқори бўлиши лозим.\nРаҳбар компания ривожи билан боғлиқ омилларни бир неча йил олдиндан кўра олиши керак.\nРаҳбар қатъи феъл-атворга эга бўлиши шарт, бу оддий ходимлар бажара олмайдиган вазифаларни бажаришда қўл келади. Раҳбар тақдир зарбаларига тайёр бўлиши ва инқирозларни матонат билан енга олиш хусусиятига эга бўлиши керак.\nСиёсат ва пул камдан-кам ҳолларда бир кишининг қўлида бўлиши мумкин. Агар сиёсат оламига қадам қўйсангиз, бизнесни унутинг. Ва аксинча. Пул сиёсат билан тўқнаш келдими, бу гугуртнинг динамитга яқинлашиши билан баробар – портлашни кутаверинг.\nҲақиқий мағлубият нима? Ҳақиқий мағлубият бу курашишдан тўхташдир.\nМослашувчанлик нима? Омадсизликларга учраганингизда, ҳаётда оғир вазиятларга тушиб қолганингизда мослашувчанлик нима эканлигини тушунасиз.\nБурчингиз нималардан иборат? Сизнинг бурчингиз меҳнатсевар бўлиш ва бошқаларга нисбатан кўпроқ мақсадларни кўзлашдир. Фақат аҳмоқларгина гапириш учун оғзидан фойдаланишади. Ақлли инсон мияси билан, доно эса қалби билан гапиради.\nАҳмоқларгина рақобатчиларга ёмон кўз билан қарайди. Агар атрофингиздагиларга душмандек муносабатда бўлсангиз, улар ҳам сизга душман сифатида ёндашадилар.\nРақобатда нафратдан қочинг, бу сизни инқирозга етаклайди. Рақобат худди шахмат ўйинига ўхшайди. Ютқазсангиз, яна бир марта ўйнашингиз мумкин. Муштлашиш шарт эмас. Хақиқий тадбиркорнинг душмани бўлмайди. Буни англаб етганингиз заҳоти сизни ҳеч ким тўхтатолмайди.\nБаъзида ҳаётдан нолисангиз бунинг қўрқинчли жойи йўқ. Агарда тез-тез тушкунликка тушсангиз ва тинмай ҳаётдан нолийверсангиз, бу ичкиликбозликка ўхшаб қолади – қанча кўп ичсангиз, тўхташингиз шунчалик қийин бўлиб боради. Муваффақиятга эришган инсонлар ҳеч қачон шикоят қилишмайди.\nОдамларга сизнинг нима дейишингизнинг сариқ чақалик аҳамияти йўқ, сизнинг нима қилишингиз муҳимроқ.\nҲақиқий имкониятлар ҳеч ким кўрмайдиган жойда бўлади. Агар мажлисда бирор таклифни йиғилганларнинг 90 фоизи маъқулласа, ўша таклифдан воз кечаман. Сабаби оддий: агар бу имкониятни шунча одам кўриб турган бўлса, демак, бунинг устида бошқа кўплаб компаниялар иш олиб бормоқда ва бунда етакчилик қилишимиз қийин бўлади.\nХодимларингиз ишга жон-дили билан келишларига ҳаракат қилинг.\n2001 йили мен хатога йўл қўйганман. Компанияга мен билан биргаликда асос солган ходимларимга уларнинг энг юқори лавозими менежерлик эканлигини билдирдим. Вице-президент ва ундан юқори даражадаги лавозимлар учун ташқаридан етакчи инсонларни топиш керак, деб ўйладим.\nЙиллар ўтди, компанияга ёлланган ўша етакчиларнинг бирортаси ҳам бизда ишламаяпти, аммо мен ишонмаган ўша ҳамкасбларим вице-президентлик ва ундан катта лавозимларда ҳам моҳирлик билан иш юритишмоқда.\nМижозлар биринчи ўринда туришади. Иккинчи ўринда ходимлар. Ва ниҳоят, учинчи ўринда акциядорлар туришади.\nБошқалар сезишидан олдинроқ янги шароитларга мослашинг. Пул ҳақида, уни қандай топиш мумкинлиги ҳақида унутинг.\nМен қуйидаги тамойилга амал қиламан: сенинг қобилиятингдан кўра ишга бўлган муносабатинг ва қабул қиладиган қарорларинг муҳимроқ. Ҳаммани бир хилда ўйлашга мажбур қила олмайсиз, аммо барчани ягона мақсадга ишонтириш мумкин.\nХодимларингизни сиз билан бир хил ўйлашга мажбурлашга уринманг, бунинг имкони йўқ. Сиз билан бирга ишлаётганларнинг учдан бир қисми сизга ишонмайди. Уларнинг “шахс учун” ишлашига йўл қўйманг. Бунинг ўрнига, уларни бир умумий мақсад атрофида бирлаштиринг. Одамларни етакчи атрофида йиғишдан кўра умумий ғоя атрофида йиғиш осонроқ.\nҚанчалик узоққа боришингизни сизнинг муносабатингиз белгилаб беради.\nКўпинча яхши имкониятни тушунарли қилиб айтиб бериш қийин бўлади. Жуда осон тушунтириб бериладиган нарса эса яхши имконият бўлиб чиқмайди.\nҲамкор сифатида сизнинг қобилиятингизни тўлдирадиган инсонни танланг. Сизга, албатта, муваффақиятга эришган инсон бўлиши шарт эмас.\nЯхши одамларни эмас, тўғри одамларни танланг.\nДунёда энг мўрт нарса одамларнинг ўзаро муносабатидир.\n“Текин” – жудаям қимматбаҳо сўз.\nБугун осон бўлмайди, эртага қийин бўлади, аммо индинга ҳаммаси яхши бўлади.\nТадбиркор учун энг ёмон хусусиятлар: дангасалик, вазиятни тўғри баҳолай олмаслик, юқори суръатда иш бошлаш ва уни давом эттиришга имконият топа олмаслик, олдинга қарай олмаслик.\nАгар рақобатчиларингиз ҳақида ҳамма нарсани билмасангиз ёки уларни менсимасангиз ёхуд улардан келадиган хатарни кўрмасангиз, у ҳолда, албатта, мағлубиятга учрайсиз.\nРақобатчингиз сиздан кичикроқ ёки ўта заиф бўлса ҳам унга тенглардек муносабатда бўлинг. Агарда рақобатчингиз сизга нисбатан ўта йирик бўлса, ундан чўчиманг.\nКатегория: Бизнес уроки | Просмотров: 875 | Добавил: prezident | Теги: Pul, boy, деньги | Рейтинг: 5.0/1


19 май 2022, Тошкент вақти: 23:41\nҚирғизистон президенти Сўўрўнбай Жээнбеков Хитой раҳбари Си Цзиньпин Манас ордени билан тақдирламоқда. 2019, июнь\nЎта қашшоқлик ва коронавирус устидан ғалабани эълон қилган Си Цзиньпин мамлакатда ва хорижда Хитой иқтисодий мавқесини мустаҳкамлашга доир кўрсатмаларни ошкор қилди.\nПекинда Хитой Коммунистик партиясининг навбатдаги Миллий қурултойи бўлиб ўтди. Бир ҳафта давом этган йиғинда Хитойни жаҳон саҳнасида замонавий давлат ва ҳақиқий глобал қудрат сифатида ўрнини таъминлашга қаратилган янги иқтисодий режа қабул қилинган.\nБу режа мамлакатнинг кейинги 15 йилдаги тараққиёт моделини белгилайди. Қурултойда асосан ички мақсадлар муҳокама қилинган бўлса-да, бу мақсадлар Хитойнинг глобал амбициялари, хусусан, «Бир макон, бир йўл» (БМБЙ) ташаббуси билан чамбарчас боғлиқдир.\n"Йиллар давомида гувоҳ бўлиб келаётганимиз воқелик, яъни Хитой кучлироқ бўлаётгани, жаҳон саҳнасида шунга яраша ўзига муносиб ўринга интилаётгани ҳақидаги мужда қайта берилмоқда," дейди Лондондаги Royal United Services Institute тадқиқотчиси Рафаэлло Пантуччи Радио Озод Европа/Озодлик Радиоси билан суҳбатда.\nҚурултой ишида қатнашган Хитой ташқи ишлар вазири Ван И матбуот анжуманида БМБЙ ташаббуси пандемия шароитида ҳам давом этишини урғулаган.\n«БМБЙ муайян лойиҳадан кўра, кўпроқ кўзланган мақсаддир. Ва ҳар қандай мақсад қайта шакллантирилиши мумкин. Шунга биз ҳозирда гувоҳ бўляпмиз», дейди Пантуччи.\nБМБЙ ташаббуси мезбон давлатлардаги ўсиб бораётган ташқи қарз борасидаги хавотирлар деб муайян тўсиқларга учрамоқда. Африкадан тортиб Марказий Осиёгача бўлган мамлакатларнинг ҳукуматлари Хитойдан қарздан кечиш ҳамда уни реструктуризация қилишни сўраган. Пекин шунингдек Уханда коронавирусни жиловлаш сиёсатидаги муваффақиятсизлик натижасида тушиб кетган обрўсини тиклаш ҳамда Ғарб давлатлари унинг сиёсатига қарши қўллай бошлаган чоралар билан ҳисоблашишга дуч келмоқда. Мана шу аснода Пекин дунё мамлакатларига вакцина ва тиббий ускуналар етказиб бериш ҳамда иқлим ўзгариши масалаларини кўтариш орқали глобал етакчиликка даъвосини яна бир бор урғулашга имкониятлар қидирмоқда. Бу БМБЙ ташаббусига ҳам тааллуқли.\nМатбуот анжуманида Ван И ташаббуснинг анъанавий инфратузилмага бўлган урғуси ҳақида гапирган, лекин шу билан бирга тиббий дипломатия ҳамда технологик ва молиявий ёрдам каби янги сиёсий уфқларга ҳам тўхталиб ўтган. Хитой ҳозирда дунёнинг энг катта донорига айланган бўлсада, январда чоп этилган ҳисоботга кўра, Хитой ҳукумати халқаро ёрдам тизимда янада фаолроқ етакчилик қилмоқчи.\nЭкспертларнинг айтишича, Хитой дунё мамлакатлари билан алоқаларни янада мустаҳкамлаш йўлида “вакцина дипломатияси”дан ҳамда қашшоқликни енгиб ўтишдаги муваффақиятидан тобора фаолроқ фойдаланади.\n"Қашшоқликка қарши кураш ҳамда пандемия билан боғлиқ тиббий ёрдам Хитой дипломатиясининг асосий жиҳатига айланади. БМБЙ соябон ташаббус бўлиб, унинг ичига қолган барча йўналишлар кириб кетиши мумкин," дейди Шанхайдаги Шарқий Хитой давлат университетининг тадқиқотчиси Жанг Си.\nИмкониятлар билан бир қаторда Хитойнинг бу ташаббуси олдида пандемия талайгина муаммоларни ҳам гавдалантирди. Қарз борасидаги ҳадиклардан ташқари Хитойнинг Марказий ва Жанубий Осиёдаги қўшнилари билан чегараларининг ёпилиши тангликни вужудга келтирди ҳамда савдодаги узилишларга, тирбандликларга ва етказиб бериш нархларининг ошиб кетишига сабаб бўлмоқда. Пандемия даврида Хитойдан Европага темир йўл ташувининг ҳажми ўсган, лекин Марказий Осиё билан савдо секинлашган. Хитой чегарасидан Қирғизистонга чекланган миқдорда мол ўтказилади. Бу вазиятни ҳозирда Бишкекдаги янги ҳукумат ўзгартиришга уринмоқда. Қирғизистон Бош вазири Улуғбек Марипов Хитойнинг Бишкекдаги элчиси Ду Девен билан ёпиқ чегара ва савдо масаласини 3 март куни муҳокама қилган, лекин бу борада силжиш кузатилмаяпти.\nЁпиқ чегаралар асосий экспорт марказларидан узилиб қолган Тожикистондаги савдогарларга ҳам салбий таъсир қилган. Бу тадбиркорлар уларни хитойлик савдогарлар Тожикистоннинг ўзида сиқиб чиқараётганидан норози. Савдо статистикасига кўра, 2020 йилда Хитой билан Тожикистон ва Қирғизистон ўртасидаги савдо кўрсаткичлари 2019 йилга қараганда 45 фоизга тушиб кетган.\nПокистонда ҳам БМБЙ билан муаммолар кузатилмоқда. Ушбу ташаббуснинг асосий лойиҳаларидан бири бўлмиш 62 миллиард долларлик Хитой-Покистон Иқтисодий Коридори (CPEC) деярли тўхтаб қолган. Шунинг учун ҳам Хитой ушбу лойиҳа устидан назоратни Покистон ҳарбийлари қўлга олганини олқишлаган. Пекин ҳарбийларни Покистоннинг сиёсий синфидан кўра ишончлироқ ҳамкор деб билади.\nШу билан бирга, Россия билан савдо ва сиёсий алоқалар Хитой учун ўта манфаатли шаклланмоқда. Россия божхонасининг рақамларига кўра, Хитой Ғарб санкцияларига учраётган ва технологияларидан маҳрум этилаётган Россиянинг асосий савдо ҳамкорига айланган.\nМосква ва Пекин ўртасидаги сиёсий алоқалар ҳам мустаҳкамланмоқда. Хитой ташқи ишлар вазири бу алоқаларга алоҳида тўхталиб ўтган. У, жумладан икки мамлакат “рангли инқилобларнинг” олдини олишда, “сиёсий вирусга” қарши курашаётганини ҳамда глобал муаммоларни биргаликда ечишга интилаётганини таъкидлаган. Пекин учун мана шундай глобал муаммоларидан бири мамлакат иқтисодий ўсишини таъминлаш ҳамда АҚШ билан рақобатда эҳтиётлик билан ҳаракат қилишдир.\nАҚШ давлат котиби Антони Блинкен ва АҚШ президентининг Миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчиси Жейк Салливан 18 март куни Алясканинг Анкориж шаҳрида хитойлик ҳамкасблари билан учрашади. Бу Жо Байден президент бўлганидан бери дунёнинг икки қудратли мамлакати ўртасидаги илк йирик тўғридан-тўғри музокара бўлади.\nХитой шунингдек мамлакатда иш берган муваффақиятли чораларни хорижда, БМБЙ бренди остида қўлламоқчи. Хитой пандемия даврида ўсган ягона катта иқтисодий қудрат бўлгани учун Евроосиёдаги мамлакатлар ўз иқтисодиётини пандемиядан кейин тиклашда ундан андоза олмоқчи.\nЛекин аслида Хитойнинг ичкарисида ҳам муаммолар талайгина йиғилиб қолган. Жумладан, истеъмол қисқариб, уй-жой нархлари жуда ошиб кетган.\n"Хитой раҳбарияти олдида жуда кўп муаммолар турибди. Иқтисодий ўсишни таъминлаш шулардан энг муҳими. Си Цзиньпин ҳокимиятда бўлишни яхши кўради. Иқтисодий ўсишни таъминлаш ҳокимиятда қолишнинг энг қулай воситасидир," дейди Жон Хопкинс университетининг иқтисодиёт профессори Хо-фунг Хан Радио Озод Европа/Озодлик Радиоси билан суҳбатда.


Қирғизистон ИИВ ҳокимиятни қўлга олишга уриниш ҳолати бўйича сўроқ қилмоқда\n14 сентябрь куни ички ишлар вазирининг собиқ ўринбосари Курсан Асанов ҳокимиятни зўравонлик билан забт этишга тайёргарлик кўришда гумон қилиниб ҳибсга олинди. 15 сентябрь, чоршанба куни, бу иш доирасида бир қанча сиёсатчилар Ички ишлар вазирлигида сўроқ қилинди.\nХусусан, ўринбосар Жанар Акаев, собиқ мудофаа вазири Исмоил Исоқов ва МСК собиқ раҳбари Туйгунаали Абдраимов Ички ишлар вазирлигига гувоҳ сифатида сўроққа чақирилган.\nСиёсатчилар ҳокимиятни тортиб олишга тайёргарлик ишларига алоқаси йўқлигини инкор этиб, сиёсий таъқиблар эълон қилган. Уларнинг исмлари президентга маданият арбоблари номидан 17 сентябрь куни митинг ўтказишни режалаштиргани ҳақидаги мурожаатида эълон қилинди.\nҚирғизистон собиқ мудофаа вазири ва Қирғизистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси собиқ депутати Исмоил Исоқов Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси бошлиғи Қамчибек Ташиевга мурожаат қилиб, бу мурожаат ортида ким турганини ва у қандай мақсадларни кўзлаётганини аниқлаб берди.\n14 сентябрь куни ички ишлар вазирининг собиқ ўринбосари Курсан Асанов ҳибсга олинди. У Қирғизистон Республикаси Жиноят кодексининг 309 -моддаси («Ҳокимиятни мажбуран эгаллаб олиш») билан айбланмоқда.\nКурсан Асановнинг адвокати Таалайгул Токтакунованинг сўзларига кўра, собиқ амалдор «Интернетда тарқатилган сохта маълумотлар туфайли» сўроққа гувоҳ сифатида чақирилган. Аммо бир неча соатдан кейин унинг ҳибсга олинганлиги маълум бўлди.\n«У Қирғизистон Республикаси Жиноят кодексининг 309 -моддаси («Ҳокимиятни зўрлик билан эгаллаш “) билан айбланмоқда. Бугун Фейсбукнинг очиқ майдонларида Курсан Асановнинг кимдир билан музокаралар олиб боргани ҳақида маълумот пайдо бўлди. Бу асос бўлди. Бу ҳақда эрталаб билиб, мен Курсан Асановга полицияга ариза билан бориш кераклигини айтдим. Чунки ёзувнинг бўлаклари контекстдан чиқарилади. Лекин якунда унинг ўзи сўроққа чақирилган ва ҳибсга олинган», — деди адвокат.


Жеңимпазға Spark автомобили берилетуғын таңлаўда ҚМУдың 2 студенти жеңимпаз болды » KarInform\nЖеңимпазға Spark автомобили берилетуғын таңлаўда ҚМУдың 2 студенти жеңимпаз болды\nУсы жылдың 9-декабрь сәнесинде Өзбекистан жаслар аўқамы тәрепинен өткерилип атырған «Жас китапқумар» таңлаўының Қарақалпақстан Республикалық басқышында университетимиздиң қарақалпақ филологиясы факультети 1-курс студенти Бибихадиша Жолдасбаева ҳәм усы факультеттиң 4-курс студенти Гәўҳар Зинатдиновалар сыйлы 1-орынды жеңип алып, Ташкент қаласында болып өтетуғын финаллық басқышқа жоллама алғаны университетимиз жәмәәти ҳәм барлық студентлери ушын хош хабар болды.\nТаңлаўды шөлкемлестириўден гөзленген тийкарғы мақсет – балалар ҳәм жаслар арасында китап оқыў және китапқумарлық мәдениятын арттырыў, олардың интеллектуал дәрежеси ҳәм руўхый дүньясын жетилистириўден ибарат.\nТаңлаўда Бибихадиша Жолдасбаева 14-19 жаслылар, ал Гәўҳар Зинатдинова 20-30 жаслылар категориясы бойынша қатнасты. Таңлаў «Жәмийетлик-сиясий тараў билимданы», «Руўхый-ағартыўшылық бағдардағы китаплар билимданы», «Көркем шығармалар билимданы», «Мен жақсы көрген жазыўшы», «Поэзия» сыяқлы 5 шәрттен ибарат болды. Қатнасыўшылардың билимлерин тийисли тараў ўәкиллеринен дүзилген төрешилер қурамы әдил баҳалап барды. Таңлаўда 40 тан аслам газета-журналлар, руўхый-ағартыўшылық мазмундағы ҳәм көркем шығармалардан ҳәр қыйлы сораўлар түсти. Университетимиз студентлери жоқарыдағы 5 шәрт бойынша китап оқып ийелеген билим ҳәм көнликпелерин көрсетиўге ҳәрекет етти.\n- Таңлаўда биз сыяқлы китап оқыўға ықлас қойған билимли жаслардың көп екенлигин көрип, оғада қуўандым. Көплеген дослар арттырдым. Таңлаў жуўмағында жеңимпаз болғанымды еситип, шексиз қуўанышқа бөлендим. Табысқа ерисиўимде университетте билим берип атырған устазларым, бирге оқып атырған группалас досларым ҳәм мәлимлеме-ресурс орайы, онда жаратылған шараятлар баслы орынға ийе болды. Таңлаўдың Өзбекистан Республикалық басқышында да табыслы қатнасып, устазларымның исенимин ақлайман деп исеним билдиремен, - дейди жеңимпаз студентимиз Бибихадиша Жолдасбаева.\nҲәзирги ўақытта олар таңлаўдың республикалық басқышына қызғын таярлық көрмекте. Студентлеримиздиң усы басқышта да жеңимпаз болып, университетимиз жасларының китапқумарлық мәдениятын жоқары дәрежеде көрсете алыўына тилеклеспиз.\n«XXI әсир ҳаялы» таңлаўының Республика басқыш ...\nҚМУ китапханасында қанша китап бар?\nҚарақалпақстанлы жас архитекторлар республикалық та ...\nҚМУ студентлери «Тафаккур синовлари» таңлаўының финаллы&# ...


Тадқиқотчилар Бобур Кобулда бўлган чоғида унинг туманлари, халқи, урф-одатлари, ҳайвонотию ўсимлик дунёси ҳақида “Бобурнома”дан бошқа бирор манбада бунчалик муфассал маълумот учрамаслигини эътироф этишади. Масалан, “Андижоннинг ношпотисидан яхшироқ ношпоти бўлмас” ёки “...қирғовули беҳад семиз бўлур”, деб ўша давр деҳқончилиги ва табиатига оид воқеликни тасдиқлаб беришининг ўзиёқ жуда қимматли манба ҳисобланади.\nТарихий манбалардан аёнки, истилочилар бирон мамлакатни эгалласалар, маҳаллий аҳолига жабр етказиб, хонавайрон қилишган. Бобур эса аксинча фақат ободликни устувор вазифа деб билган. У 1526 йил апрелдаги Панипат жангида Деҳли Султони Иброҳим Лўдий устидан ғалаба қилгач, шаҳарда бу тарихий зафар шаънига катта боғ қуришни буюради. Боғ битгунча Панипатдан кетмайди. Бобур номидаги халқаро жамғарма уюштирган илмий экспедиция сафари чоғида Ҳиндистонда бўлиб, Панипат шаҳридаги боғни зиёрат қилдик. Дарвоза ёнига: “Панипат жанги Ҳиндистон тарихида буюк бурилиш ясади”, деган мазмунда ҳинд ва инглиз тилларида ёзув — панно ўрнатилган.\nБобур буюклигининг таърифи бениҳоя даражада. Истеъдодининг миқёси шунчалик улканки, чеку чегараси йўқдай туюлади. Қолаверса, шундай аждодимиз борлигидан чексиз фахру ифтихор туясиз.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Мутолаа маданияти ва интеллектуал салоҳият\tБашариятга дахлдор мерос »


Оддий бир мисолни келтираман. Раҳматли Мираброр Зуфарович даврида Андижонни Бўстон деган об-ҳавоси зўр жойида 4-5та стадион қуришга етарли жой олинган. Бемалол база қилиб шакллантирса бўлади. Яъни Андижон футболига бўйсунадиган ҳудуд. Андижон футболи келажагини ўйлайдиган мутасаддилар шу жойни янада обод қилиб, академияни ривожлантиришни ўйлаши керак. Водий футбол клуби эса Сирдарё вилоятида жойлашган Янгиердаги қароргоҳда истиқомат қилади. Андижон қайда-ю, Янгиер қаерда?! Охири вилоят раҳбарлари ҳам шуни тушуниб етяптики, маҳаллий футболчиларни етиштириш, академияга эътибор қаратиш лозим. Фақатгина пул мақсадида келиб, кейинчалик судга, ФИФАга ариза берадиган футболчиларни боқишдан маъно йўқ. Ундан кўра, янги Бахтиёр Ҳамидуллаев сингари маҳаллий кучли футболчиларни етиштириш учун сарфласа яхши.\n- Шу билан бирга иш тоза бўлиши керак. Хусусий фирма ёки МЧЖ қилиб эмас. Тўғри биз клубларнинг хусусийлаштиришдан манфаатдормиз, шуни тарафдоримиз, аммо хусусийлаштириш дегани хўжакўрсинга бўлиши керак эмас. Модомики, хусусий клуб бўлдими, ўз аравасини ўзи тортиши керак. Масалан, мен ҳам хусусий клуб бўлиб олиб, давлатдан ёки «GM-Uzbekistan»дан пулни олиб ишлашни биламан. Шунинг учун, «Андижон» футбол клубини банкрот бўлиши ёки Суперлигадан тушиб кетиши бу катта йўқотиш эмас. Бу ерда бир қадам орқага, икки қадам олдинга деган нарса бор. Ёш футболчиларни тарбияласа яхши натижа бўлиши мумкин. Яна қайтараман, клубнинг ҳозирги вазияти шу нарсага олиб келишини билиб турган эдик. Клубнинг янги юридик номланиши 2016 йилда очилган ва шунга қарамай, қарздорлик кўп ҳолатларда «Андижон» билан боғлиқ эди. Ҳали мураббий, ҳали футболчилар, ҳали қайсидир ташкилотдан клубнинг қарздорлиги устидан хатлар бизга келаётганди. Бунгача ҳам қийин аҳволда бўлган 2015 йилги «Андижон» ФКни банкрот деб ёпиб юборишган, қарздорликлар эса қолиб кетган. Клуб янги ном билан фаолият олиб борган бўлса ҳам, бунинг ҳам якуни шундай бўлди. Яна шунақа янги клуб қилинса, 3-4 йилдан кейин ўша жамоанинг бошига ҳозирги кунлар тушишига кафолат йўқ.


Kutubxona - Shukur Xolmirzayev. «Sholoxovning ashaddiy muxlisi edim» / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Shukur Xolmirzayev. «Sholoxovning ashaddiy muxlisi edim» / Kiril\nАсар номи «Шолоховнинг ашаддий мухлиси эдим»\n«Ўзбекистон адабиёти ва санъати» газетасининг 2003 йил 32-33-сонидан олинди\n«Шолоховнинг ашаддий мухлиси эдим»\n— Шукур ака, олдиндан узр сўрамоқчиман: мен ижодингиз билан батафсил таниш эмасман. «Шарқ»да танланган асарларингиз нашр қилинаётган экан, худо хоҳласа ўша жилдларни астойдил ўқиш ниятим бор. Мени ҳайратга солган нарса «Бойчечак ҳидланг, амаки!» эссеингиз бўлди. Бу ҳақда уч-тўрт йиллар муқаддам — илк танишганимизда — ўзингизга айтганман. Ўша вақтда Сиз билан суҳбатлашиш имконияти туғилган эди. Ҳайрон қолганим: эсседа схематизмнинг умуман кўзга чалинмаганлигидадир. Ҳозир аксарият ёзувчилар, ҳатто модернчилар ҳам схематизмдан батамом қутула олишмаяпти. Сиз бунга қандай эришгансиз?\n— Аттанг, менинг ёзганларим билан деярли танишмас экансиз. Таниш бўлганингизда, масалан, «Бойчечак ҳидланг, амаки!»ни ўқиб ҳайрон қолмас эдингиз. Ахир, менинг бутун онгли ҳаётим — ижод бобидаги изланишларим — мумкин қадар соддаликка етишиш, асар воқеаларининг мумкин қадар ҳаётга ва унинг табиий жараёнларига ўхшашлигига, қолаверса, асар ғояси — бадиий ниятнинг ҳам ана ўша воқеа-жараён тизимидан беихтиёр ситилиб чиқиши йўлида кечиб келаётир. Мақтаниш бўлса-да, дангал айтаман: бу изланишларни Синтезга эришиш, деб баҳоласангиз ҳам бўлади.\nКимдан мисол келтирсам экан? Келинг, рус адабиётининг отаси — раҳматли Пушкиндан тушайлик. Маълумингиз, Лев Толстой ҳам «Пушкиндек ёзиш керак», деб орзулаб ўтди. Xотирангизда бўлса, Пушкиннинг «Белкин қиссалари»да бир жўнгина жумла бор: «Ёзги таътил бошланди. Петербург бўшаб қолди. Шаҳарни сўраб турганлар дала-ҳовлиларига кўчиб чиқиб кетишди». «Ана шундай ёзиш керак, — деб хитоб қилган эди рус насрининг алломаси. — Нақадар содда ва жўн, ва айни ҳақиқатнинг ўзгинаси!» Xудди шундай.\nЭнди Александр Сергеевичнинг бу соддаликка қандай қилиб етишганини кузатар бўлсак, унинг проза ёзмасидан бурун проза-наср ҳақида ёзган айрим мақолалари ёдга тушади. Илкинчи мақоласида у шундай ёзади: «Масалан, тунда қабристонни тасвирлаш лозим бўлса, нега энди: «Осмонда ой кўринмас, булбуллар сайрамас эди», деб ёзиш керак? (Масалан, Карамзин ҳам шундай ёзар экан.) «Осмон булутли эди, қабристондан чигирткаларнинг чирриллаши эшитилади», деб борини ёзиш мумкин-ку? — Бу гапдан кейин Пушкин жаноблари чатнаб кетади: — Йўқ, албатта, булбулни, ойни эслатиш керак... — Кейин шундай хулоса чиқаради: Борни бордек қилиб ёзишни ёзувчиларимиз ҳали билишмайди. Энг даҳшати шундаки, рус китобхони ҳам бундай жўн-содда прозани («голая проза») тушунмайди...»\nПушкин ана шу изланишлардан кейин, хусусан, Михайловскийда бир-икки йил таъқибда яшаб, озод бўлгач, шу йиллар давомида ўқигани — икки арава китобни (бу китобларнинг аксари инглиз, француз ва немис тилларида бўлади) Масковга жўнатганидан кейин марказда «Литературная газета»ни ташкил этгач, ўз прозасини ёза бошлайди. Ҳа, Пушкиннинг прозаси — содда, жуда-жуда очиқ, қитмирлигу ортиқча психологизмдан (кавлаштиришлардан) холи прозадир. Ва бунга осонликча эришгани йўқ, албатта.\nЁхуд ўтган асрнинг дунё адабиётига метеордек кириб, деярли бутун олам адабиётларида тақлидчилари пайдо бўлган, ўқувчиларни эса дафъатан ҳайрон этган Эрнест Xемингуейнинг ўтакетган содда насрига назар ташлайлик. Тавба, бутун бошли асар фақат диалогга қурилган дейсиз. Тўғри-тўғри, одамлар одатда шундай гапиришади. Аммо бу гапларни деярли натурал ҳолда ўқиш — бора-бора одамни зериктирар экан. Ва ўқувчи: «Ахир, булар нега ўйламайди ҳеч?!» деб ҳам ҳайрон қола бошлар экан. («Хемингуей «айсберг кўринишига қиёсан ёзган», ҳар бир диалогининг тагида олам-олам маъно бор. Ёзувчи онгли равишда ўша маъноларни англашни ўқувчига ҳавола қилади!» деб кўпириб мақтаган танқидчи-олимларнинг сўзларини бир четга қўйиб турайлик.) Гап шундаки, бу хил — совуқ, диалогга қуриб асар ёзиш кейинчалик Xемингуейнинг ўзига ҳам ёқмай қолади. Ва: «Мен эксперимент қилган эдим-ку? Тақлидчилар бунча кўпайиб кетди!» дея, ўз камчилигини мана бу тарзда тан олади: «Мен туйғулар оқимини яхши билолмас эдим, шунинг учун уни ёзишдан қочардим. Масалан, ўлим олдидаги кимсанинг ҳолатини тасвирлаш керак бўлиб қолди. Бу нарсага ўша кимсанинг ички оламини тасвирламасдан эришиб бўлмайди. Испания урушига кетишимнинг бош сабаби ҳам шунда...»\nХемингуей «Чол ва Денгиз»дан кейин очилди. Айниқса, унинг вафотидан кейин чиққан — «Хемингуей — газетачи» деган мақолалар тўпламига кирган «Мисс Мерининг арслони» қиссасида (бу қисса ёзувчи ҳаётлигида босилиб чиқмаган) Эрнест Xемингуей — батамом бошқача, лирикага (лирикага!) йўғрилган, табиат тасвирларини қайта-қайта ўқигинг келадиган, аёлига беҳад меҳрибон ва камсуқум, ўта таъсирчан ва олижаноб бир Инсон-Ёзувчи бўлиб кўринади.\nМободо ўша қиссани ўқиган бўлсангиз, Баҳромжон, эсларсиз. Xемингуей Кения ҳукумат бошлиқлари билан келишиб, маҳаллий аҳолига кўпдан-кўп зиён етказаётган одамхўр арслон, қоплонларни ҳам отиш учун «сафар»га (қизиқ, ўзимиздаям сафар — сафар, а?) хотини Мери билан боради ва Мерига арслонни... оттиради. Аёл сезадики, ўқи йиртқичга тегмайди, «Йўқ, сенинг кейин отган ўқинг уни йиқитди», деб туриб олади. Xемингуей бояқиш тавалло қилади: «Йўқ, сенинг ўқинг теккан эди. Лекин қочиб қутилиши мумкин эди, кейинчалик ўлса ҳам. Ана шунинг учун мен ҳам ўқ бўшатдим», деб ялинади ҳам. Вой, қандай ширин асар. Xемингуейни бирам яхши кўриб кетасизки!.. Ахир, «Хемингуей — совуққон одам, шафқациз одам! Ёзувчи сифатида ҳам шундай...» дейилган ёрлиқлар ҳамон бор.\nХуллас, Xемингуей ҳам Ҳаётни ўзидек қилиб тасвирламоққа эришиш учун кўп заҳмат чеккан.\nМен бир замонлар Михаил Шолоховнинг ашаддий мухлиси эдим. «Тихий Дон»ни русчасида ялаб ўқиганман. Учинчими-тўртинчи ўқишимда ғалати ҳолга туша бошладим. Масалан, адиб ёзади: «Ғарбдан — булутлар орасидан шамол эсди...» Демак, Ғарбдан шамол эсибди. Қизиқ, нега Шарқдан эмас? Демак, бу ерда бир гап бор... Кузатиб борсам... ҳеч гап йўқ. Демак, шамолнинг йўналишини тасвирлаганда ҳам Асар воқеасига дахлдорлиги кўзда тутилиши керак, деган хулосага келдим. Кейинги кузатишлардан фаҳмлаб қолдимки, «Тинч Дон» романининг тахминан тўртдан бир қисми табиат тасвиридан иборат экан. Демак, Табиатни у ўзига хос образ даражасига кўтарган. Бу ҳол — ўз-ўзича яхши, албатта. Аммо асар мазмунига қанчалик дахлдорлиги — жумбоқ. Шу тобда устоз Абдулла Қаҳҳорнинг (у киши табиат тасвирига ўта хасис эдилар) мумтоз ҳикояларидан бири — «Минг бир жон»даги табиат тасвир(ча)и ҳақида айтганлари ёдимга тушиб кетди. Эсласангиз, асар қаҳрамони Саида касалхонада оғир ётибди. Ўликранг... Кеч куз. Деразадан булутли осмон кўриниб туради. Қуёш баъзан булутлар ортида кўринмай кетади. Қаҳҳор шу тасвир ҳақида гапириб: «Қуёш булутлар ортидан чиққани менга керак эди. Чунки ўша пайтда Саиданинг мурдаранг қиёфаси яққол кўринади...» Сиз қуёшу булутлар тасвирига шунчаки «куз ҳавоси-да», деб қарайсиз. Аммо оддий куз ҳавоси ҳам бежиз тасвирланмаган экан... Ёхуд Абдулла Қодирийнинг «Ўтган кунлар» романига материал жамғариш асноси эски қабристонда бир тунни ўтказганини эсланг. Бойқушлар... Асар сўнггида жуда керак бўларкан-да.\nАттангки, ёши биздан улуғ ёзувчиларимиз ижодидан бунақа мисолларни топиш маҳол. Чунки, назаримда, улар «ЙОЗИСҲ» ҳақида кам ўйлаганлар ва деярли изланмаганлар. Дарвоқе, Ҳамид ака (Ҳамид Ғулом) бир учрашувда шундай дегандилар: «Баъзан табиатнинг чиройли кўринишларини ёндафтарга ёзиб олиш керак. Чунки рўмонингизга бемалол киритиб юборишингиз мумкин...»\n— Умуман, шунақа саволларни беришимизга боис ёзувчи шахсияти ҳақида кўп ёзгансиз. Одил Ўқубов, Ўлмас Умарбеков, Учқун Назаровларнинг ҳам бошқаларга ўхшамаган жиҳатлари асарларингизда акс этган. Шу ўринда бир қизиқ ҳолат. Ўзбек менталитети бу янглиғ очиқликни қабул қилмасмикан ё? Ана ўша сабаб боис Абдулла Қодирий, Чўлпон, Фитрат, Ойбек, Ғафур Ғулом шахсияти жумбоқлари биз учун мавҳум. Ҳозирги катта авлод вакиллари ҳам сирли туюлади. Анчайин сипо. Лекин бундай ҳодисот қачонгача давом этмоғи мумкин? Қачон биз уларни ўзимизга ўхшаган росмана одам эканликларини, дейлик, ишқ-муҳаббат бобида ҳам барқарор эмаслигини ҳаётий фактлар асосида биламиз? Чингиз Айтматов «асрор дафтари»ни очди. Ўзбек ёзувчилари ҳам бир кунмас бир кун «очилармиканлар»?\n— Аввало, «ўзбек менталитети» ҳақида. Сиз унинг энг характерли жиҳатига тегиб ўтгансиз ва гапни ёзувчиларга бургансиз... Мен ана ўша «истисно» даражасидаги характерли жиҳат (балки сифат!) ҳақида икки оғиз сўзласам.\nБу «ўзбек» деганингиз юзлаб уруғу қабилалардан таркиб топган бўлса-да, шундай бир муштарак жиҳатга эгадирки, у ҳақда ўйлаб ўйингизга етолмайсиз.\nБу муштарак жиҳатнинг номи-атамаси — нима? Ор-номусми (бу туйғуларнинг беҳад кучли экани ва халқ уни маҳкам тутишимикан)? Ёки «ўзим кал бўлсам ҳам — кўнглим нозик» деганларидек Ғурурнинг (ор-номус ила боғлиқ, балки шу туйғулар замиридаги Ғурурнинг-да) ўта кучли эканидамикан? Ажаб, бу борада асрлар давомида ишланиб, қуйма ҳолга келган мақолу ҳикматлари ҳам сероб. Масалан, «Эр йигитнинг уялгани — ўлгани. Уят — ўлимдан қаттиқ. Уят-е, уят...» ёки «Номуссиз ҳаётдан номусли ўлим афзал. Номусларга ўлдим... Беномусда ҳаё нима қилсин? Оримни олиб келдинг, болам...» ва ҳоказолар.\n(Кечирасиз, «ешак эшакдан орқада қолса, қулоғини кес!» деган гап ҳам бор.)\nАгар ўша биқиқ ва теран туйғунинг номини «Ор-номус» деб дангал атайдиган бўлсак, бунинг шарҳига мисоллар тўлиб-тошиб ётибдики, ҳар қадамда учратамиз ва олимона фикр қилсак: «Ҳа, ўзбек менталитетининг асл белгиси шу-ёв!» деганимизни билмай қоламиз. Мана, Сизга бир неча мисоллар келтираман. Чунончи, бир фақир оилани кўз олдингизга келтиринг. Уйига меҳмон келди. Уй хўжасию бекаси нима қилади? Шошиб, ҳаяжонга тушиб, дастурхон тузаш тараддудини бошлайди. Уйида бир кафт уни йўғ-у, қўшнидан бир жуфт бўлса-да зоғора нон олиб чиқиб, дастурхонга қўяди. Агар бир ёвғон пиёва пишираётган бўлса, ўлганнинг кунидан қозонга ярим чойдиш обжуш қуйиб юборади. Ва меҳмон беражак одатдаги саволларга: «Яхши, жуда яхши...» деб жавоб беради. Ўзининг камбағаллигини билдирмайди, аниқроғи, йўқсиллигини яширади... «Вой, бу қандай оила бўлди?» деб ҳайрон қоласан киши. Нима, бир замонлар бу оила — бағоят бой, дастурхони ашир-нашир эди-ю, энди фақирликка тушиб қолибди ҳамки, оциз чавандоздек эгардан тушмас эканми? Бу ерда уят ҳисси ҳам бор: илло, камбағаллигини... уят қилиб кетмасликларини истайди. Во, ажаб!\nЭнди денг, тўйларни олиб кўрайлик. Тўй, тўй, тўй... Ўзбекнинг нимаси кўп — тўйи кўп: ўғил тўйи, қиз тўйи, бешик тўйи... Ҳатто бир замонлар ўсмирларнинг мўйлаби қирилиши-да маросим бўлиб, тўйчуқ берилган. Ҳатто бир кимсанинг ўғли бошқа бир кишининг ўғли билан дўст киришар экан, бу ҳам маросим тусини олиб, бўлажак жўраларга бошдан-оёқ сарупо кийгизилар, росмана тўйча берилар экан. Табиийки, ундай дўстлик том айлангунча эмас, абадий бўларкан. Навоий бобо билан Ҳусайн Бойқаронинг дўстликлари эсга тушиб кетди-е... э, нималар деяпман? Алпомиш билан қалмоқ фарзанди Қоражоннинг дўстлигини эсланг. Тушида Алпомишга ихлос қўйиб, у ила дўст киришган ва ўнгида ҳам шу ҳол содир бўлган Қоражон дўсти учун... ўз қалмоқларига қарши туради, ҳатто улар билан сўкишади. О, яна эсга тушди: ҳув ривоятдаги дўстни эслаб кўринг. Айбдорнинг — яъни, дорга тортилиши лозим бўлган йигитнинг ўрнига ким осилишга рози бўлади, деб пошшо савол ташлаганда, оқибат, ким ўртага чиқади? Айбдорнинг дўсти.\nҚизиқ, қадимги грек-юнонларнинг тилида «дўст» деган атама бўлмаган экан. Аммо шундай тушунча мавжуд бўлиб, у «қариндошлик» деган маънони ифодалар экан.\nҲа, гапимиз тўй ҳақида эди. Баҳромжон, гапни чўзмасдан айтиб қўя қолай: «Элга катта тўй бераман» деб бели майиб бўлган миллатдошларимиздан нечасини биласиз?.. Ҳа, биларкансиз. Тўғри, энди бугунги бозор иқтисоди шароитида, аниқроғи, «тежамлилик шарт ва зарур» бўлиб қолган шароитда катта тўйлар ортиқча сарф-харажатлари боис матбуотда, телевизорда танқид остига олиняпти. Маҳаллаларда «ўртача тўйлар қилиш» афтидан урфга кираяпти.\nМаъқул, дуруст... Аммо мени шу тобда бунақанги тўй-маъракаларга у ёки бу даражада муносабат билдириш эмас, балки... шу урфларнинг ижро этилиши ила боғлиқ Одат, унинг моҳияти, унинг миллий характердан келиб чиқаётгани, пироварди, бу ҳол – миллий менталитетнинг азалий белгиси экани қизиқтиради.\nЭнди, Баҳромжон ука, Сиз санаган мумтоз адибларимиз — Қодирий, Чўлпон, Фитрат, Ғафур Ғуломларнинг ўзлари ва ёр-дўстлари ҳақида деярли очиқ ёзиб қолдирмаганларига келсак, бу «жумбоқ»нинг сири ҳам ўша «менталитет»да эмасми, деб ўйлаб қолдим.\nҚолаверса, «очиқ-ошкор» эсселар битиш ўшанда расм бўлмаган. Аммо, биродари азиз, улар бу хусусда бошқача йўсинда ёзганлар. Масалан, Фитратнинг «Ҳинд сайёҳи саргузаштлари» асарига кўзингиз тушгандир. У ҳинд сайёҳи тилидан бор борлиғини, дарду ҳасратини очади. Xўш, Бобурни эсласангиз-чи? Балки Шарқда «очиқ ёзиш» мумкинлигини ул буюк ҳақиқатчи бошлагандир-у... Қаранг, Бобур ўзининг энг ёмон одатларини ҳам қоралаб ёзган-а? Қайси бир бозорда қандайдир бир ўсмирнинг орқасидан тушгани эсингиздами?\nО, унча-мунча реалист ҳам тилга чиқармайдиган сир эди-ку!.. Бошқа мумтоз адибларимиз ўзлари хусусида бадиий асарларида ёзиб қолдиришган. Ойбекнинг «Болалик» асарини эсланг. Ҳатто Қодирий ҳам «Ўтган кунлар»да асар воқеасини тўхтатиб қўйиб, ушбу воқеаларнинг маълум бир қисмини ўз отасидан эшитгани ҳақида сўзлаб кетади...\nУл мумтозлардан кейинги авлод ёзувчилари бу борада батамом мум тишлаб келишларини... ўзим ҳам тушунмайман. Аммо, назаримда, улар бир-бирлари ҳақида ёзса, фақат қоралар эди. Ва табиий, ўзларини оппоқ қилиб кўрсатишар эди...\nМана, Саид Аҳмад ака бу йўриғда бир неча хотиралар ёздилар. Миртемир домла ҳақида, Туроб Тўла ҳақида, яна... Аммо ўзлари ҳақида деярли оғиз очмадилар. Назаримда, оғиз очмайдилар ҳам. Ҳатто бир-икки ойлик қамоқдаги ҳаётлари ҳақида ҳам тузукроқ бир нима битмадилар. Ўриснинг Солженицини эса нақ эпопея яратиб қўйди... Йўқ, бизникилар ундайлардан ҳам ибрат олишмайди... Дарвоқе, Озод Шарафиддинов бу борада анча дадил ва ростгўй чиқдилар. «Эътиқодимдан қайтишим...» асарини эсланг.\nШу тобда бошқа бир факт эсимга тушди. Бундан беш-олти ой бурун домламиз Лазиз Қаюмовнинг «Биз билмаган Ҳамза» номли мақоласини «Ўзбекистон адабиёти ва санъати»да ўқидим. Ҳақиқатан ҳам биз билган Ҳамза – деярли тўқилган Ҳамза экан.\nЛазиз акам ўз «кашфиёт»ларини шундай мисоллар орқали исботлайдилар, Ҳамзанинг шунақанги «туркона» шеърларини мисол қилиб келтирадиларки, ёқа ушлайсан киши.\nАммо мақоланинг бирон жойида, масалан, «Мен шу нарсани билардим. Аммо вақти замонида айтолмасдим», деган анчайин иловани ҳам учратмаймиз!\nАхир, Лазиз Қаюмов «Биз билмаган Ҳамза»ни бугун кашф этмадилар-ку! Ахир, у кишининг деярли бутун ижоди, илмий фаолияти Ҳамзага бағишланган эди...\nБу тарзда кўнгил очмасликни... нима деб баҳолаш мумкин? Ички сирни кўчага чиқармасликми бу?\nБалки бундай ҳаракатнинг-да илдизи... «миллий менталитет»дадир? Ҳай-ҳай, ундай эмас-ов, дегинг келади... Ахир, Озод ака ҳам — шу ўзбек халқининг (Бобур каби) фарзанди. Дарвоқе, Матёқуб Қўшжоновнинг «Дегиш» деган хотираларига кўзингиз тушдими? Каттагина китоб. Айтиш мумкинки, таржимаи ҳолга ўхшаб кетадиган эсселар тўпламидан иборат. Домла унда ўзининг қайсарлиги, ҳатто бир қиздан «...Ўлганинг яхши!», деган қарғиш эшитганларини ҳам очиқ ёзган... Яна ёзаётир...\nАйтмоқчи, бу йўриғда яна бир мисол. Олим ва драматург Иззат Султон (Худо раҳмат қилган бўлсин) бундан неча йил ҳам муқаддам Ўзувчилар боғида менга бир китобча тутқаздилар. «Яссавий тариқати ҳақида. Қирқ йил ўйлаганман, ана шунинг ҳосили. Бир ўқиб кўр-чи», дедилар. Домла илгари бунақа китоб-питоб бермагандилар менга. Дарҳол тадқиқотни ўқий бошладим. Вай, ўзим бошқа олимлар, диншунослар асарларидан ўқиб билганларим... Тўғри, яна нималардир бор. Таҳлиллар ҳам учрайди. Эртаси куни домлага йўлиқдим. «Ўқиб чиқдим, — дедим. — Лекин ўзингиз йўқ-ку, асарда?» «Как это так?» — деди у киши. «Вот так, — дедим мен. — Изландим, ўрганиб юрдим, деган гапларни оғзингиздан эшитдим, холос. Асарингизда бу гаплар йўқ. Ахир, сиз Яссавийни бир шахс, Совет олими сифатида ўшанда қандай қилиб...» «Тушундим, тушундим, — дедилар домла. — Сен менга яхши мавзу бердинг. Иккинчи китобим ана шунга бағишланади. Яссавийни қабул қилиш жараёнимни... Қизиқ асар бўлади».\nБаҳромжон, саволларингизга бирмунча жавоб бериб бўлдим. Энди, охирги гапингиз — «...уларнинг (адибларнинг) росмана одам эканликларини, дейлик, ишқ-муҳаббат бобида ҳам барқарор эмаслигини ҳаётий фактлар асосида қачон биламиз?» деб сўрайсиз.\nСизга қарши савол: «Шуларни билишингиз жудаям шартми, ука?». Одатда, ундай сирлар — кўнгилнинг мулки бўлади. Уни ҳадеганда бозорга чиқаришавермайди. Xусусан, биз — Шарқ эркаклари. Борингки, буям ўша «миллий менталитет»га кирар?..\nЭнди, Чингиз Айтматовнинг «асрор дафтари»га келсак, камина уни мутолаа қилаётиб, кўп бор хижолат тортдим... Вей, биродар, Адибнинг қалбида китобгаям чиқмайдиган қандайдир муқаддас сирлар қолиши керак-ку?!\nБу ҳол, айниқса, Шоирлар ижодида яққол кўринади. Сиз Миртемир домланинг «Сурат» поемасини ўқигандирсиз? Ўша – бўлган воқеа. Ҳе, бошқа шоиру шоираларингизнинг ҳам ёзганларини чинакамига ўқиб ва уқиб таҳлил этилса, уларнинг-да барча ишқий саргузаштларини бемалол билиб олса бўлади.\n— Ўша саволларнинг узвий давоми: халқ эртакмонанд ёзилгани боис «Ўтган кунлар»ни берилиб ўқиган. Ҳозир ҳам шундай. Қодирий маҳоратига заррача тил теккизмаган ҳолда айтиш мумкинки, росмана турмуш бундай кечмайди. Мисол тариқасида «Кеча ва кундуз» романини тилга оламиз. Мирёқуб — ҳақиқатан ҳам яшаган, яшаётган одам. Ана энди савол туғилади: Қодирий ва Чўлпон адабиётни тушуниш жабҳасида ўзаро мухолиф бўлмаганмиканлар? Масалан, Фридрих Ницше идеал одамни тан олмаган. «Қанақасига? Буюк одам? Мен унинг тимсолида ўз идеалини қойил-мақом қилиб ўйнаётган актёрни кўраман», деб ёзади у...\n— Мен муддаонгизни тушундим. Айтинг-чи, Сотти Ҳусайн билан Қодирийнинг мунозарасини ўқиганмисиз? А-а, мен ўқигансиз экан, деб ўйловдим. Ўшанда, «Ўтган кунлар» романи эълон қилинганидан кейин ўша замоннинг зукко танқидчиларидан Сотти Ҳусайн романда фавқулоддаликлар ва мантиқан асосланмаган ўринлар ҳам борлигини танқид қилиб, «Қизил Ўзбекистон» газетасига мақола ёзади. Унинг изидан Абдулла Қодирий ҳам чиқиш қилади. Мунозара жиддий тус олиб, бир қанча вақт давом этади. Қодирийнинг битта калимаси, масалан, менга роман услубию воқеалар баёни ҳақида деярли батафсил маълумот берган. «Мен романни Оврупо-модерн (яъни реалистик йўлда) усулида ёзишим мумкин эди, — дейди А.Қодирий. – Аммо мен асарни эртак ва достон ўқиб юрган халқимга (мослаб) ёздим...» (Кўчирмада бирон сўз хато кетган бўлса, айб менда — Ш.Х.) Демак, ушбу изоҳотдан очиқ-ойдин кўринадики, Қодирий қандай ёзаётганини, демак, айрим ўринларда реалликдан чекинганини ҳам (ертаксимон асарлар оҳангида атай ёзаётганини ҳам) яхши билган... Ушбу усулга анчайин содиқ қолганини муаллифнинг асарга ёзган қисқагина сўзбошисидаги ушбу жумладан ҳам билиб олса бўлади. Яъни, «Ҳар бир замоннинг ўз Тоҳир-Зуҳралари бўлади. Биз ҳам...»\nЭнди, Чўлпон билан Қодирийнинг «ўзаро мухолиф бўлмаганмикан» деган тахминингизга келсак, йўқ – асло мухолиф бўлмаганлар. Аслида жуда яқин маслакдош-улфат бўлишган. Ҳатто Қодирий Чўлпоннинг «Тонг куйлари» шеърий тўпламига сўзбоши ёзган... Аммо ижод бобида, аниқроғи, асар ёзиш усули йўлида уларнинг орасида анча-мунча фарқ бўлгани шубҳасиз.\nДейлик, Қодирий роман мавзуини ҳам «олис, қора ўтмиш»дан олади. Ва бир қадар эртакнамо унсурлардан-да фойдаланиб асарни яратади. Қизиқ, шу тобда менинг ёдимга Абдулла Қаҳҳорнинг «Ўтмишдан эртаклар» китоби тушди. Эртаклар эмиш... Ҳа, муаллиф асарга Турсуной аямикан – бир аянинг шу сўзларини эпиграф қилиб олган. Ҳим, шундай воқеалар ўтган эдики, сизларга эртак бўлиб туюлади... Тахминан шундай.\nЧиндан ҳам бизга мозий воқеа ва ҳодисалари эртаксимон бўлиб туюлади...\nХўш, яна бир гап: Абдулла Қодирий роман ёзишга киришишдан олдин материал тўплаш бобидаги изланишларини қисман ёзиб қолдирган-у, роман ҳақида, пироварди, дунё романчилиги, дунё адабиёти ҳақида ўз билганларидан жуда ҳам оз нарсани айтиб кетган. Масалан, Қодирийнинг Араб дунёси ва романчилигидан хабардорлиги ҳаммамизга маълум...\nЭнди, Чўлпоннинг наср бобидаги изланишлари ҳақида гапирадиган бўлсак, унинг биргина «Буюк ҳинду» мақоласини ўқиш бизга кўп нарса беради. Унда улуғ шоир тотор адабиёти, турк адабиёти, озор адабиёти билан ҳам яхши танишлигини ёзиб, ниҳоят ҳинд адабиёти – Тагорга келганда, «қонганини» айтади ва Робендранат Тагорнинг ижодини улуғлаб: «У – Ғарб билан Шарқ орасидаги кўприкдир», дейди.\nХўш, бизга яхши маълумки, Тагор ҳинднинг миллий озодлик йўлидаги изланишу курашларини илкинжи ёзувчи-санъаткор сифатида баён этган. Унинг «Гоурмаҳон» (Оқ ҳинду) романи бу борада – энг буюк асари ҳисобланади.\nМаълумки, Қодирий ҳам, Чўлпон ҳам миллатимизнинг озодлиги йўлида курашиб ўтдилар. Лекин, ўйлашимча, Чўлпон бу борада анча илдамлик қилган: унинг барча шеърлари бунга далил. Қолаверса, у ўзининг «Кеча ва кундуз» романида соф миллий уйғониш бобидаги изланишларни тасвирлайди. Тагорга ўхшаб кетадими? Албатта... Қолаверса, Чўлпоннинг инглиз адабиётидан ҳам бохабар эканини биламиз. Чунончи, яқинда «Ҳамза» театри саҳнасида яна ўйнала бошланган «Гамлет»ни ўзбекчага илк бора Чўлпон таржима этган. Аммо, раҳматли санъаткорларимиз Шукур Бурҳоннинг қатъий эътирофича, ўша ўттизинчи йиллардан бери «Гамлет» Чўлпон таржимасида ўйналар экан... экан-у, ўзингизга маълум сабабларга кўра, бошқа муаллифларнинг таржимаси бу, деб кўрсатиларкан.\nЭнди, Баҳромжон, файласуф Ницшенинг «идеал одам ҳаётда бўлмаслиги», «идеалман деганлар... анчайин актёрдир» дейишига келсак, ҳа, ғоядаги, яъни инсоният орзусидаги «Идеал одам» – идеаллигича, идеялигича қолиб келаверади. Оддий инсонлар эса... унга интиладилар, холос. Аммо лекин, бизнинг Шарқда «идеал инсонлар ўтган-ов» деб ҳисоблайман. Масалан, ўзимизда Мансур Ҳалложу Машраб, Кулолу Робия бонуларнинг қандай «идеал одам»дан кам жойи бор? Улар – идеал-ов. Демак, улар суперодамлардир...\nҚодирийнинг, Чўлпоннинг асарларидан кейин нечук бўлиб Фридрих Ницшенинг «идеал одам» ҳақидаги фикрини эслаб қолдингиз? Назаримда, Қодирийнинг Отабеги... идеалми, идеал эмасмикан, деб сўрамоқчига ўхшаб туюляпсиз.\nЯна Ницшега қайтгим келиб қолди. Маълумингиз, Ницше оламдаги барча-барча эътиқоду тушунчаю ақидаларни Шубҳа остига олган ва бу йўриғда ўз мулоҳазаларини айтиб кетган файласуфдир. Эсласангиз, у ҳатто эр-хотиннинг оилада – бирга яшашларига нисбатан айрим-айрим яшашлари фойдалироқ бўлади, рўзғорларининг бузилиб кетишидан асрайди, деб ҳам ёзган...\nБу гап энди — нима десам экан, уйланмасдан бўйдоқ ўтган файласуфнинг «ҳазили» дегим келади. Ахир, бу ақида... инсониятнинг бешиги бўлмиш — оилага шак келтирмоқдирки, одам боласининг ақлига сиғмайди бу гап.\nНицше «Санъат — иллюзиядир» деган гапниям айтганлар... Дарвоқе, мен унинг Зардуштий ҳақидаги поема-рисоласини ўқиб, ҳеч нарсани тушунмадим. У эса, Зардуштга сиғинади ва ўзи билан ул пайғамбар орасида кўпдан-кўп яқинликларни кўради.\n— Табиийки, Ницше каби файласуфлар, Камю, Сартр каби ёзувчилар хос адабиётга мансуб даҳолардир. Буларнинг ёзганлари ўз замонида торгина доирада ўқилган. Лекин барибир дунё адабиётини шу шахслар феномени белгилаб берган. Айни вақтда биз адабиёт мавқеини оммавий мутолаага қараб аниқлаймиз. Сизнинг «Адабиёт ўладими?» номли мақолангизда ҳам шу ҳадик-хавотир аксини топган эди. Адабиёт такомилида оммавий мутолаа қай вазифани адо этади? Одамлар китобга қизиқмаса, омма орасида ёзувчи шахсиятига қизиқиш сусайса, адабиёт ўлиши мумкинми? Ўки бу адабиётнинг тамомила янгиланиш жараёнини кўрсатадими?\n— Шу савол-мулоҳазангизга жавобни қисқа қилайин. Майлими? Xўш, Адабиётга, демак, «хос адабиёту оммабоп адабиёт»га муносабат ҳам менга қандайдир модага қизиқишни эслатади. Ва, аминманки, бу ҳолнинг сабаби — мавжуд тузуму яшаш шароитининг тақозосида юз беради... Дейлик, Бугун ўзбек китобхонининг кўпчилиги олди-қочди – детектив асарларга қизиқиб, уларни мутолаа қилаётган бўлса, эрта-бурускун жиддий-хос адабиётга ҳам нигоҳини қаратади.\nТарихда бундай «тўлқинлар», эврилишлар кўп бўлган. Истиқболда ҳам бўлади...\n«Ўзувчи шахсиятига қизиқиш...» сусаядими дейсиз? Ҳа, балки ҳозирги пайтда — ёзувчилар фақиру ҳақир — назардан қолган замонларида уларга қизиқиш сусайгандир. Ҳа, рост-рост: мен бир неча йилдан бери телевизору радиою матбуотда ёшларимизнинг касб эгаллаш хусусидаги орзуларини тинглаб, ўқиб келаётирман. Деярли ҳамма касблар тилга олинади. Аммо бирон шоввознинг... «Мен ёзувчи бўламан!» деганини эшитганим йўқ. Майли. Кунлар келар — орзумандлар чиқар...\nМени буткул унуцалар ҳам – ғам емайман. «На чора?» деб қўя қоламан ва «илҳом келса» – Тагорнинг энг сўнгги романи, яъни, ўзини унутаётган ёшлар ҳақида ёзган «Сўнгги достон»идек бирон нарса битиб қолдирарман.\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Shukur_Xolmirzayev._«Sholoxovning_ashaddiy_muxlisi_edim»_/_Kiril&oldid=11606" dan olindi