УЛУҒ ЭҲТИРОМГА ЛОЙИҚ ЗОТЛАР - Ўзбекистон овози газетаси\nУЛУҒ ЭҲТИРОМГА ЛОЙИҚ ЗОТЛАР\nПрезидентимиз Шавкат Миромонович Мирзиёев БМТ Бош ассамблеясининг 72-сессиясида қилган нутқида дунё халқларини ўйлантириб турган бир қатор масалалар устида жиддий тўхталиб ўтар экан, ёшлар масаласига алоҳида эътиборни қаратди ва «Сайёрамизнинг эртанги куни, фаровонлиги фарзандларимизнинг қандай инсон бўлиб камолга етишишига боғлиқ», – дея барча мамлакатларнинг раҳбарларини, бутун дунё афкор оммасини ҳушёрликка, огоҳликка даъват этди.\nДарҳақиқат, бугунги шиддатли ва тезкор замонда мамлакат ва ҳудудларни эгаллаш ёки ўзига тобеъ қилиш учун, аввало, ўша юртлар одамлари, айниқса, ёшлари онгу тафаккурини забт этишга, уларни фикран мутеъ қилишга ҳаракат қилинаётганини ҳаммамиз кўриб-билиб турибмиз. Бугун ахборотлар оқимида соғ-омон яшаб қолиш масаласи энг кичик давлатлардан тортиб, қудратли мамлакатлар аҳлини ҳам чуқур ўйлантириб қўйди.\nАхборот хуружлари, бузғунчи ғоялардан ёшларимизни асраш, мустақил фикрга эга, ватанпарвар, юксак маънавиятли авлодни тарбиялаш энг долзарб, энг муҳим вазифа ҳисобланади. Бу масалада юртимизда ибратли ишлар амалга оширилмоқда. Таълим-тарбия соҳасига, ўқитувчи-мураббий шахсига катта эътибор қаратилиб, уларнинг жамиятдаги мавқеини ошириш чора-тадбирлари кўриб келинмоқда. Негаки, ҳаётда ўқувчи шахсини шакллантириш, уни ҳар томонлама тарбиялаб вояга етказишда ота-она қатори устоз-мураббийларнинг ўрни беқиёс саналади. Буюк маърифатпарварларимиздан бири Абдулла Авлонийнинг: «Фикрнинг қуввати, зийнати муаллимнинг тарбиясига боғлиқдир», — деган ҳикматли сўзлари ҳаёт ҳақиқатидир.\nИчки ва ташқи сиёсатимизда рўй бераётган воқеа-ҳодисаларга диққат билан қарайдиган бўлсак, Ўзбекистон Республикасида ўта қисқа давр ичида, яъни мустақиллик йилларида таълим-тарбия соҳасида улкан ишлар амалга оширилганини кўришимиз мумкин. «Таълим тўғрисида»ги Қонун, «Кадрлар тайёрлаш Миллий дастури»нинг жорий этилиши ҳаётимизда туб бурилишлар содир этди.\nМен касб тақозоси билан жуда кўп давлатларда бўлганман, улардаги мактаб-маориф ишлари, ўқитувчи-мураббийларнинг ҳаёти ва фаолияти билан яқиндан танишман. Ҳозирда алоқаларимиз янада кенгайди. Кўплаб хорижий давлатлардаги ҳолат билан юртимизда таълим-тарбия соҳасида амалга оширилаётган ислоҳотларни солиштириб, қиёслаб туриб тинчлик ва осойишталик ҳукм сураётган, барча эзгу ишлар фарзандларимизнинг келажаги йўлида бажарилаётган жаннатмакон Ўзбекистонда яшаётганимдан, муаллимлик касбини танлаганимдан фахрланиб кетаман.\nАтоқли кимёгар Д.И.Менделеев: «Мактаб ўз тизимида мужассамлаган асосий фанлар ва тамойилларига кўра, халқлар ва давлатлар турмуши ва тақдирини белгилашда бағоят катта кучдир», — деб айтган эди. Бу гаплардан хулоса шуки, ҳамма даврларда мактабга ва уни ҳаракатга келтирувчи бош омил — ўқитувчи шахсига катта ҳурмат, эътибор билан қараб келинган, уни миллат маънавиятининг йўлчи юлдузига, сўнмас маёққа қиёслашган. Бу анъана бугунги ҳур Ўзбекистонда бир неча поғона баландга кўтарилди.\nМен, энг аввало, дунёда биринчилардан бўлиб 1 октябрь кунининг Ўқитувчи ва мураббийлар куни сифатида эълон қилинганини, бу куннинг умумхалқ байрамига айлантирилганини алоҳида таъкидлаб ўтишни истар эдим. Чунки юқорида қайд этилганидек, кўзининг нурини, қалбининг қўрини, бутун меҳр-муҳаббатини, умрини ёш авлодни тарбиялаб вояга етказишдек улуғ ишга бағишлаётган устоз-мураббийларни ҳар қанча эъзозласак, ҳар қанча кўкларга кўтарсак-да, оз!\nҲукуматимиз томонидан ялпи миллий даромаднинг 60 фоиздан ортиқроғи ижтимоий соҳага, шундан 40 фоизга яқини таълим-тарбия соҳасига йўналтирилгани тўғрисида ўйлаб, хулоса чиқарайлик, дунёнинг қайси давлатида таълим соҳасига бунчалик катта эътибор кўрсатилмоқда?\nДунёнинг турли минтақаларида миллионлаб болалар ўқишга шароити, имконияти йўқлиги сабабли саводсиз қолиб кетаётгани аччиқ ҳақиқат. Юртимизда эса 12 йиллик мажбурий таълимнинг жорий қилиниши ёшларнинг тақдири, келажаги устида жиддий бош қотирилаётганининг яна бир яққол далилдир.\n2017-2021 йилларга мўлжалланган Ҳаракатлар стретегияси, унинг таркибий қисмлари сифатида амалга татбиқ этилаётган мактабгача таълим, умумий ўрта таълим, олий таълимни ривожлантириш бўйича чиқарилаётган фармонлар, қарорлар ва дастурлар шахсан Президентимизнинг таълим-тарбия соҳасига бўлган катта эътибори намунасидир.\nХусусан, Ҳаракатлар стретегиясининг ижтимоий соҳани ривожлантиришга қаратилган 4-бўлимида фан ва таълимни ислоҳ қилишга, ўқиш-ўқитиш ишларига замонавий ахборот ва педагогик технологияларни олиб киришга, ўқитувчи-мураббийларнинг иш шароитларини яхшилашга алоҳида эътибор қаратилган.\nЮртдошларимиз таълим-тарбия соҳасида амалга оширилаётган ҳар бир ислоҳотга фаол муносабатларда бўлмоқда. Мен бунга 11-синфларнинг очилиши муносабати билан тузилган ишчи гуруҳ аъзоси сифатида Сурхондарё вилоятида бўлганимда яна бир карра гувоҳ бўлдим. Одамларимиз ёшларнинг келажаги йўлида кўзланган ҳар бир хайрли ишга хайрихоҳлик билан қарамоқдалар.\nБунга биргина мисол келтирай, 2016 йилнинг 13 май куни Биринчи Президентимиз И.А.Каримовнинг саъй-ҳаракати билан эълон қилинган «Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетини ташкил этиш тўғрисида»ги Фармон нафақат мамлакатимизда, балки таълим-тарбия соҳасида эришилаётган ютуқларимизнинг исботи сифатида бутун дунёда акс-садо берди.\nФармон ўзининг мазмун-моҳиятига кўра, бетакрор ва концептуал аҳамиятга эга бўлди. Биз асрлар давомида аждодлардан авлодларга ўтиб келаётган бебаҳо бир хазинанинг ворислари сифатида она тилимиз ва адабиётимизни асраб-авайлашимиз, уни бойитишимиз, нуфузини оширишимиз зарур. Энг аввало, фундаментал фанлар, замонавий ахборот ва коммуникация технологиялари, саноат, банк-молия тизими, юриспруденция, дипломатия, ҳарбий иш ва шу каби ўта муҳим тармоқларда ўзбек тили ўзининг ҳақиқий ўрнини эгаллашига эришишимиз, шу мақсадда замонавий дарсликлар, этимологик ва қиёсий луғатлар яратиш, зарур атама ва иборалар, тушунча ва категорияларни ишлаб чиқишимиз талаб этилади.\nҲозир университетимизда 108 нафар ўқитувчи-мураббий юқоридаги вазифаларни адо этиш йўлида сидқидилдан меҳнат қилмоқда. Илмий салоҳият 56 фоизни ташкил этади. Улар томонидан ўтган бир йил давомида тил ва адабиётнинг долзарб йўналишларида 238 мақола, 8 монография, 18 услубий қўлланма, 4 дарслик эълон қилинди.\nКелажакдаги режаларимиз бундан-да юксак. Мақсадимиз дунёда фаолият кўрсатаётган туркийшунослар, хусусан, ўзбек тили ва адабиёти масалалари билан шуғулланаётган илм аҳли билан яқиндан алоқа ўрнатиш, уларнинг барчаси учун университетимизни мувофиқлаштирувчи марказга айлантириш вазифаси турибди. Шу йўналишда ноябрь ойининг биринчи ўн кунлигида халқаро анжуман ўтказишни режага киритдик. Халқаро тадқиқотлар маркази ташкил этмоқчимиз. Марказ ўзбек тили ва адабиёти бўйича бажариладиган халқаро грант лойиҳаларини эълон қилади ва уларнинг бажарилишини мувофиқлаштириб туради. Шунингдек, марказ қошида «Ўзбекшунослик» халқаро журналини очишни режалаштирганмиз.\nБунинг учун йил давомида тажриба тўплаб бордик. АҚШ, Буюк Британия, Россия, Эрон, Канада, Япония, Жанубий Корея каби бир қатор давлатларнинг элчихона ходимлари билан музокаралар олиб бордик. АҚШ Конгресс кутубхонаси, Кембриж университети кутубхонаси билан китоб алмаштириш, хорижий адабиётларни олиб келиш, таржима қилиш; Лондон Метрополитен университети, Норидж институти, Маржон университети (Плимут), Борнмут университети, Голдсмиз университети каби ёзги марказларда ўқитувчиларимиз ҳамда талабаларимизнинг малака оширишини ташкил этиш; Британия кенгаши, Франция элчихонаси қошидаги марказ, Лондон университети қошидаги СОАS маркази, ATISA (Америка ёзма ва оғзаки таржима амалиёти уюшмаси), Кембриж тил ўқитиш маркази, TESOL (инглиз тилини иккинчи чет тили сифатида ўқитиш) маркази, Хилтон университети, Чикаго университети, Индиана университети, Токио университети, Колумбия университети, Пусан чет тиллар институти, Гумбольдт университети, Фрайе университети, Бирмингем университети каби дунё миқёсида ўз обрўси ва нуфузига эга бўлган олий таълим муассасалари билан илмий алоқалар ўрнатиш ниятидамиз.\nУниверситетимизда Мичиган университети докторанти Кристофор Форд, венгриялик Бенедикт Пери илмий сафарда бўлиб қайтишди. Япониялик ўзбекшунос Коматцу Ҳисамо билан ҳамкорлик ўрнатилди. Ҳайдар Алиев номидаги Озарбайжон Миллий маданий маркази билан ҳамкорликда университетимиз олимлари томонидан нашрга тайёрланган Жамол Камол таржимасидаги Низомий Ганжавийнинг «Маҳзан ул-асрор» достони тақдимоти ўтказилди.\nҲозир 6 нафар корейс, 4 нафар хитойлик талабалар университетимизда ўзбек тилини ўрганишмоқда.\nЎз навбатида ўқитувчиларимиздан Н.Нормуродова Испания ва Франция, М.Қурбонова, Н.Раҳмонов, А.Тиловов, Б.Қодировалар Туркия, Н.Эгамбердиева Таиланд, С.Сотволдиева Россия, Э.Асанов Озарбайжон давлатларидаги нуфузли университетларда илмий сафарларда бўлиб қайтишди.\nОлий таълимни ривожлантириш дастурига кўра, Н.Абдураҳмоновани Цюрих университетига компьютер лингвистикаси бўйича малака оширгани, Қ.Абдурасуловни Москва давлат университетига магистратурага ўқишга юбордик.\nПрезидентимизнинг амалий кўрсатмалари билан пойтахтимизнинг марказий майдонларидан бирида 100 миллиард сўмдан ортиқроқ маблағ сарфланиб, университетимиз учун янги комплекс тайёрланди. Энг қувонарлиси шундаки, биз янги бинога Ўқитувчи ва мураббийлар куни байрамида кўчиб ўтишимиз режалаштирилган.\nБундай замонавий шароит, бизга кўрсатилаётган ишонч зиммамизга янада улкан вазифалар, янгича ёндашувларни юклайди. Биз бунга тайёрмиз. Сидқидилдан меҳнат қилиб, тилшунос ва адабиётшуносларнинг янги авлодини тайёрлаш ишига муносиб ҳиссамизни қўшамиз.\nДонишмандларимиздан бирининг «Ҳар қандай таълим-тарбияда энг асосий нарса муаллим, унинг тафаккур дунёсидир», — деган гапларини ўзимизга дастуриламал деб биламиз ва ўқтувчи деган юксак унвонга муносиб бўлишни ўзимиз учун шараф, деб ҳисоблаймиз.\nАлишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети ректори, профессор.


Томорқасига 41 туп кўкнори эккан “деҳқон”нинг юзи ерга қаради\n23:05 / 14.06.2017\nАндижон вилояти Ички ишлар бошқармаси томонидан ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ва кенг жамоатчиликни жалб этган ҳолда профилактик тадбирлар ўтказилмоқда. Мазкур тадбирнинг дастлабки 1 ойи давомида тақиқланган каннабис (наша) ва кўкнори ўсимликларини ноқонуний етиштириши билан боғлиқ 60 та ҳолат аниқланиб, 42 та ҳолат бўйича жиноят иши қўзғатилган. Шунингдек, гиёҳванд воситаларини ноқонуний сақлаш билан боғлиқ 12 та ҳолат аниқланиб, тадбирлар давомида 6 килограмм 500 грамм гиёҳвандлик воситалари далилий ашё сифатида олинди. Июнь ойининг 6-8 кунлари 3 кун давомида вилоят ҳудудида «Ми-8» русумли вертолёт ёрдамида назорат учишлар ташкил этилиб, аниқланган 6 та тақиқланган кўкнори ўсимлигини етиштириш ҳолати бўйича ҳозирда дастлабки суриштирув ишлари олиб борилмоқда. Бу ҳақда Андижон вилоят ИИБ матбуот хизмати хабар бермоқда.\nЖумладан, Хонобод шаҳрида ўтказилаётган кенг қамровли тезкор тадбир давомида ҳудуд профилактика инспектори “Янги ҳаёт” маҳалласи Чаманзор кўчасида яшовчи Норқулов Шодиённинг (исми-шарифлар шартли) томорқасида 41 туп кўкнори ўсимлиги парвариш қилинаётганини аниқлади. Гиёҳванд ўсимлик холислар иштирокида Андижон ИИБ экспертиза бўлимига топширилди. Ҳозирда ушбу ҳолат бўйича суриштирув ишлари олиб борилмоқда.\nАндижон гиёҳванд модда Хонобод


Мутахассислар Эрон билан яқинроқ алоқалар ўрнатиш имконияти ҳақида фикр билдирди\nМарказий Осиёнинг форс ҳамкори Россияни алмаштиришга ёрдам беради, дейди экспертлар\n13 May 23:29 терговлар\nМарказий Осиё ҳокимияти МИНТАҚА РОССИЯ УКРАИНА ЭРОН\n“Россиянинг Марказий Осиёдаги мавқеининг заифлашиши дарҳол минтақадаги бошқа ўйинчиларнинг таъсирининг кучайишига олиб келади. Улар орасида Шарқий, Жанубий ва Ғарбий давлатлар бор. Уларнинг ҳар бири ўзига хос имтиёзларни таклиф қилади, бу эса жами барча Марказий Осиё республикаларига катта сармояларни жалб қилади ва бу уларга ўз эшикларини очади”, – дейди Ғарб экспертлари. Шу билан бирга, кўплаб ўйинчиларга нисбатан халқнинг розилиги рус тилидан узоқда қолмоқда.\nРоссия ёки Хитой: Ўзбекистон ким билан қолади?\nСўнгги йилларда Хитой Марказий Осиёнинг етакчи ташқи ҳамкори мавқеига кўтарилиб, минтақага илгари тасаввур қилиб бўлмайдиган маблағларни киритиб, сиёсий ва иқтисодий таъсирини кенгайтирди. Бироқ ҳозирда Марказий Осиёда Хитой билан деярли барча жабҳаларда рақобатлаша олмаган Эрон минтақа билан алоқаларни кучайтиришга қайта эътибор қаратди. Теҳрон минтақанинг кўплаб қисмлари билан ўзининг муҳим диний ва этник яқинлигини ҳамда муҳим денгиз портларига кириш ва Афғонистондаги хавфсизлик устуворликларини бирлаштириб, Марказий Осиё мамлакатлари билан ўзаро ҳамжиҳатликдан ҳам қулайроқ даражага эриша олди. Шу мақсадда Эрон Марказий Осиё мамлакатларини танлаб икки томонлама асосда жалб қилиш учун янги “Шарққа қара” сиёсатини амалга оширди, бу эса минтақани глобал инфратузилмасининг муҳим таркибий қисми сифатида кўриб, Марказий Осиёга миллиардлаб маблағларни ўтказаётган Хитойнинг гегемон ёндашувига зиддир. ва юмшоқ қувват дастури.\nМарказий Осиё Барометр тадқиқоти (CАБ) йирик миқёсли, йилига икки марталик тадқиқот лойиҳаси бўлиб, 2017 йилдан 2021 йилгача бўлган даврда ҳар бир мамлакатдаги 1000-2000 респондентдан интервю олиш орқали Марказий Осиё мамлакатларидаги ижтимоий, иқтисодий ва сиёсий иқлимни ўлчайди. CАБ томонидан тўпланган маълумотлар шуни кўрсатадики, Эрон номаълум, тасдиқланмаган ҳамкор сифатида қабул қилинади. Бироқ, Эрон ўзини келажакда Марказий Осиё учун турли имкониятлар ва муаммоларни таклиф этувчи қўшимча ҳамкор сифатида кўриши мумкин.\nЭрон Марказий Осиёнинг катта қисми билан чуқур тарихий алоқаларга эга бўлган давлатдир, чунки минтақада улкан Форс империялари қолдирган маданий ва тил мероси ҳисобга олинади. Бугунги кунда ҳам Ўзбекистоннинг Самарқанд ва Бухоро каби шаҳарлари кўплаб форсзабонлар билан фахрланади, Тожикистон эса этник ва тил жиҳатидан асосан форс миллати бўлиб қолмоқда. Бироқ яқинда Марказий Осиё Теҳрон учун сиёсий устувор йуналишга айланди, эндиликда у минтақани Эрон ва Шарқ ўртасидаги салоҳиятли “кўприк” сифатида кўради. “Шарққа қара” сиёсати Эроннинг халқаро муносабатларга ёндашувининг асосий жиҳати боʻлиб, у минтақа давлатлари, хусусан, Қозоғистон, Ўзбекистон ва Қирғизистон билан алоҳида икки томонлама асосда ҳамкорлик қилишга олиб келди.\n“Эрон билан муносабатлардаги асосий муаммолардан бири Ўзбекистон, Қозоғистон ва Қирғизистондаги маҳаллий аҳолининг ноаниқ қўллаб-қувватлаши боʻлиб қолмоқда. Эроннинг буюк меросига қарамай, Марказий Осиё давлатларининг кўп ҳудудларида одамлар форс маданиятининг минтақа халқлари билан ўхшашлигини шунчаки сезмайдилар”, деб ёзади Ғарб сиёсатшунослари.\nШу билан бирга, кўпчилик Россияни иқтисодий, сиёсий ва ҳарбий жиҳатдан ёрдам кутиш керак бўлган мамлакат деб ҳисоблашга одатланган.\nCАБ тадқиқот ўтказди ва у Ўзбекистон, Қозоғистон ва Қирғизистон халқларининг Эрон билан қандай алоқаси борлигини сўради. Кўпчилик тушунмовчилик билан жавоб берди, чунки улар ўз республикалари Теҳрон билан ҳамкорлик қилаётганини ва Форс мамлакати ҳукумати келажакдаги муносабатлардан ғоят рағбатланаётганини билмаганлар.\nМарказий Осиё мамлакатлари (Қозоғистон, Ўзбекистон, Қирғизистон) аҳолисининг Эрон билан муносабатлари. Чапдан ўнгга: Жуда ижобий; Салбийдан кўра ижобийроқ; Ижобийдан кўра салбийроқ; Жуда салбий; Жавоб беришдан бош тортди; «Билмайман» деб жавоб беришди.\nЭслатиб ўтамиз, 2017 йилдан бошлаб Эронга нисбатан салбий муносабатда бўлганлар сони ортиб бормоқда. Теҳрон табиий ресурсларнинг катта заҳираларига эга. Бу, биринчи навбатда, углеводородларга тегишли. Шуни ҳам ёдда тутиш керакки, Эронда Ислом инқилоби содир бўлди, унинг оқибати монархиянинг бекор қилиниши ва ҳукуматнинг ўзгариши эди.\n“Шунга қарамай, Форс давлати келажакда истиқболли ташқи ҳамкордир. Кўп қиррали ташқи сиёсат юритаётган Ўзбекистон мисолида бу жуда жозибали кўринади. Тошкент илгари Теҳрон билан муносабатларни ривожлантиришни истамаган бўлса-да, айни дамда икки давлат ҳукуматлари яқин ҳамкорликни бошлаган. Ўзбекистон ва Эрон Афғонистондаги тинчлик жараёни, шунингдек, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари учун транзит йулларини ётқизиш бўйича ҳамкорликда иш олиб бормоқда. Бироқ, Тошкент келажакда Россиядан етказиб беришни диверсификация қилиш ва бу давлатнинг таъсирини сусайтириш учун Эрон углеводородларига қайта эътибор қаратишга қарор қилиши мумкин. Украинага ҳужумдан кейин Ғарб томонидан жорий этилган янги йирик санксияларни ҳисобга олсак, бундай истиқболлар ҳаётий кўринади. Океанларга чиқиш имконияти бўлмаган Марказий Осиё давлатлари учун муҳим бўлган транзит йуллари ҳақида унутманг. Эроннинг Чабаҳор порти Ўзбекистон, Қозоғистон ва Қирғизистон учун савдо йулларини кенгайтириш имкониятига айланди. Марказий Осиёдан Эронга транзит йулакларидан фойдаланиш имкониятига эга бўлган минтақа республикалари нафақат юк ташиш харажатларини камайтириш, балки бу жараённи тезлаштириш имкониятига ҳам эга бўлди. Ҳақиқатан ҳам, акс ҳолда, улар ўз товарларини Россия орқали ўтадиган шимолий йуналишлар орқали олиб ўтишлари керак. Яна давлатга нисбатан жорий қилинган санкциялар шароитида транзит нафақат қимматлашади, балки бутунлай тўхтаб қолиши ҳам мумкин”, деб ёзади украиналик сиёсатшунослар.\n“Шунга қарамай, Марказий Осиё республикалари аҳолиси келажакдаги ҳамкордан нима кутишлари ҳақида қоронғиликда қолмоқда. Келажакда Теҳрон билан яқин муносабатларни ривожлантиришни режалаштирган давлатлар сиёсати бу масалага ойдинлик киритиши керак. Шундай қилиб, нафақат Россиянинг таъсирини сусайтириш, балки Хитойнинг Марказий Осиёдаги гегемонлигини чеклаш ҳам мумкин бўлади. Эрон қисқа муддатда Хитойга тўғридан-тўғри рақиб бўлиши даргумон бўлса-да, Теҳроннинг “Шарққа қара” сиёсати Марказий Осиё учун янги имкониятлар тўпламини тақдим этиши мумкин.\n“Келажакда Эрон Марказий Осиё давлатлари билан икки томонлама асосда ҳамкорликни давом эттириши, мазмунли яқинлашувнинг ўзаро манфаатли йуларини белгилаб бериши керак. Теҳрон ҳам минтақавий иқтисодий интеграция лойиҳалари билан ҳамкорликни кенгайтириш орқали минтақага нисбатан иқтисодий қарашларини сотишга ҳаракат қилиши керак. Эрон Шанхай ҳамкорлик ташкилотига (ШҲТ) тўлақонли аъзо бўлиш учун дастлабки рухсат олди. Евроосиё иқтисодий иттифоқи Яқин Шарқ давлати билан йирик имтиёзли савдо битимини имзолади. Агар биз шу йулда давом етсак ва бу жараёнда Эроннинг обрўсини Марказий Осиёнинг оддий фуқаролари назарида номаълум ва бегона актёрдан ташқарига кўтарадиган бўлсак, Эрон ҳам, Марказий Осиё ҳам ўзига хос мавқега эга бўлади”, – дейди украиналик сиёсатшунослар.\nҒарб журналистлари Алишер Усмоновга нисбатан тергов натижаларини тақдим этди


Aмалий санъат байрами давом этади. – Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn instituti\nAмалий санъат байрами давом этади.\nAмалий санъат байрами давом этади. Хабарингиз бор кеча “Инсон – муҳит – санъат -2019” номли II Тошкент халқаро Биеналиси старт олган эди. Бугун ҳам ушбу Биенали доирасида ўткизалаётган тадбирлар давом эттирилди. Дастурга мувофиқ бугун Икуо Хирояма халқаро маданият карвонсаройида “Батик ва бадиий эмаль” мавзусида япон амалий санъати ҳамда “Замонавий ўзбек безак санъати” кўргазмаларининг очилиши бўлиб ўтди. Ушбу кўргазмаларга эстетик завқ олиш ҳамда ўзлари учун ижодий тажриба ва касбий маҳорат орттириш мақсадида Камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институти талабалари ҳам ташриф буюришди.\n“Батик ва бадиий эмал” мавзусида япон амалий санъати кўргазмасида япониялик таниқли амалий санъат усталари Ёшико Саито (эмаль-батик), Ниияма Наико (эмаль), Ямагиши Нанко(батик), Aраи Юрико (батик), Масиёши Ито(аппликация) ўз амалий санъат намуналарини намойиш этмоқдалар.\nШунингдек, кўргазмада Камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институти “Графика (дастгоҳ ва китоб графикаси)” таълим йўналиши биринчи босқич талабаси Эстер Шейнфелд ҳам ўзининг Шарқона “Глам” амалий санъат намунаси билан иштирок этмоқда.\nИккала кўргазма бир вақтда ўтказилгани шундан далолат берадики япон ва ўзбек амалий санъати ўзаро муштарак қадриятларга эга. Чунки қадимги шарқ ананалари иккала халқ амалий санъати учун бирдек аҳамият касб этади. Бундай халқаро кўргазмалар амалий санъатимизнинг тарихи ва бугунини намойиш этиш билан бирга келажагдаги ривожини ҳам белгилаб беради. Бугун томошабин бўлиб ушбу санъат асарларидан ҳайратланаётган ёш авлод келажакда ушбу санъатнинг том маънодаги эгаларига айланишади. Ўшанда бугунги тажрибалари уларга санъатнинг янги қирраларини кашф этишларига замин ҳозирлайди деган умиддамиз.\nNoyabr 12, 2019 Noyabr 12, 2019 Mrdi_Matbuot_Kotibi


«Ўзбекнефтгаз» қарзларидан қутулиш учун газ нархини икки баробарга оширмоқчи бўлган, лекин...\n«Ўзбекнефтгаз» раҳбари Баҳодиржон Сидиқов 12 июль куни журналистлар билан бўлиб ўтган очиқ мулоқотда компания аҳолига сотилаётган газ нархини бирдан икки баробарга оширмоқчи бўлганини маълум қилди.\n«Ўзбекистон Тикланиш ва тараққиёт жамғармасидан 2 миллиард доллар атрофида қарзимиз бор. Ушбу кредитни ўз вақтида тўлаб боряпмиз. ‘Ўзбекнефтгаз’ 2017—2018 йилларни зарар билан якунлади. Агар бу йил соҳада катта ислоҳотлар бўлмаганида, компания яна молиявий зарар кўрарди.\n‘Ўзбекнефтгаз’нинг бугунги муаммоларини ҳал қилиш учун газ нархини икки баравар оширишимиз керак. Шундагина муаммолар ижобий ҳал этилади. Бу таклифни Президентимизга олиб кирдик. Қаттиқ танбеҳ эшитдик. Эндиликда ўз имкониятимиздан келиб чиқиб, юқоридаги муаммолардан қутулиш йўлини излаяпмиз.\nБунинг учун давлат томонидан бизга катта ёрдам берилмоқда. Мавжуд муаммонинг 20 фоизини тарифлар оширилиши орқали, қолган 80 фоизини давлатнинг молиявий ёрдами орқали ҳал қиладиган бўлдик. Ишлаб чиқилаётган тарифларда катта ўзгаришлар бўлмайди. Бу инфляция даражасида бўлади», — деди Сидиқов.\nАввалроқ Ўзбекистондаги барча энерготаъминотчилар (газ, электр) тарифларни 100 фоизга оширмоқчи бўлгани, бироқ ушбу ташаббуси учун мамлакат раҳбариятидан гап эшитгани ҳақида хабар берилган эди (https://t.me/daryo_live/40228). Куни кеча энергетика вазири Алишер Султонов электр тарифлари инфляция чегарасида оширилишини маълум қилган эди (https://t.me/daryo_live/40312) — инфляция эса 18—20 фоиз атрофида бўлади, деб тахмин қилинмоқда.\nКиритилди: 16:09 12.07.2019. Ўқилди: 1666 марта. Фикрлар сони: 0 та.


Саломлашиш одоби – КУН УЗ\nГлавная / Маданият / Саломлашиш одоби\n24.01.2018\tМаданият Comments Off on Саломлашиш одоби 752 Показы\nМаълумки, мукаддас динимиз Ислом таълимотлари инсониятни гузал хулку одоблар билан зийнатлаб, эзгу фазилатлар касб эттирувчи илохий йул-йурик ва курсатмалардан ташкил топган. Пайгамбаримиз Мухаммад алайхиссалом хам бир хадисларида шунга ишора килиб, “аслида, Мен олийжаноб хулкларни камолига етказиш учун юборилгандирман”, дея мархамат килган эдилар (Имом Ахмад: муснад; Хоким; Байхакий; Бухорий: ал-адаб ал-муфрад; Ибн Абу-д-дунё ривоятлари). Ушбу хадиси шарифда У зот Узларининг пайгамбар сифатида юборилишларидан кузланган максадлардан бири олижаноб хулк ва фазилатларни камол топтириш эканлигидан хабар берганлар. Мазкур олийжаноб хулклардан бири хам исломий саломлашувдир. Албатта, хар бир халк ва маданиятнинг уз саломлашиш услуби бор. Исломдан аввал хам одамлар бир-бирлари билан турли хил куринишларда саломлашганлар. Аммо, Ислом саломи узига хос. Негаки, уни одамлар эмас балки, Аллох таолонинг Узи сунгги пайгамбари Мухаммад алайхиссалом оркали жорий килган. Бинобарин, мазкур салом билан саломлашган кишилар кушимча ажр-савобларни хам кулга киритадилар. Чунки, улар нафакат саломлашаётган, балки, диндаги бир буйрукни амалга ошириб, бир суннатни тирилтираётган буладилар. Бу жихатдан саломлашувнинг узи бир ибодат, десак янглишмаган буламиз.\nСаломлашишнинг бу тури мусулмонларни бошкалардан ажратиб турувчи асосий белгиларидан бири булиб, жамият вакиллари уртасида иноклик пайдо булишига хизмат килади. Кишилар уртасида мехр-мухаббат туйгуларини вужудга келтиради. Бу эса уз навбатида жаннатга кириш омилларидан эканлиги хадиси шарифлардан маълумдир. Абу Хурайра разияллоху анхудан ривоят килинган хадиси шарифда Расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам: “токи, мумин булмагунингизгача жаннатга кирмайсиз. Токи, бир-бирингизни яхши курмас экансиз, (комил) мумин булолмайсиз. Бир-бирингизга нисбатан (калбларингизда) мухаббат пайдо булишига сабаб буладиган ишни айтайми?!.. Орангизда саломни ёйинг!”, дея саломлашишни одамлар орасида кенг куламда жорий килиш жаннатга кириш сабабларидан бири эканлигини баён килиб берганлар (Имом Муслим, Абу Довуд, Термизий ва Ибн Можа ривоятлари). Эътибор берилса, Расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам жаннатга кириш шарти (комил) муминлик эканлиги, (комил) мумин булиш учун эса узаро мухаббат шартлиги, узаро мухаббат пайдо булиши учун эса халк ичра салом кенг куламда ёйилиши лозимлигини айтар эканлар, салом билан жаннатга дохил булиш уртасидаги амал ва боскичларни гуёки бир силсиланинг халкалари каби бир-бирига гоят гузал ва мантикий равишда боглаб берганлар. Шундан хам билиш мумкинки, динда саломлашувнинг урни бекиёс.\n“Саломни ёйиш” деганда узидан ёши каттарок одамни курганда маъносига парво килмаган холда тил учида “ассалому алайкум!” деб куйиш тушунилмайди. Аввало, саломнинг шунчаки хушмуомалалик ва этикет тарзидан иборат эмаслигини унутмаслик лозим. Салом бу биринчи навбатда дуодир. Аллохдан каршисидаги инсонга тинчлик ва саломатлик, рахмат ва баракотлар берилишини сурашдир. Бир-бирлари билан саломлашаётган кишилар шу маънони калбдан утказсалар, албатта у ижобат булиб, куплаб яхшиликларга сабаб булади.\nСаломни ёйиш деганда барчанинг бир-бирига салом беришга харис булиши, табассум ва очик чехра билан тиллардан ёгилувчи “ассалому алайкум!” деган муъжизавор хитоб мудом айланишда булиб, мазкур тилак баробарида калблар хам бир-бирига нисбатан адоват ва нафратдан мусаффо ва саломат холга келишини тушунамиз. Ана шунда жамият хаётида том маънода тинчлик хукмрон булади. “Салом”дан кузланган максад хам руёбга чикади. Ахир, кандай килиб, бир-бирига Аллохдан тинчлик ва саломатлик сураб турган кишилар уртасида адоват ва нафрат булиши мумкин?! Кандай килиб, каршисидаги кимсага калби билан эзгуликни согиниб турган инсон унга зарар келтиришни хаёлига келтириши мумкин?!\nСалом мусулмонлик амалларининг энг афзалларидандир. Абдуллох ибн Амр ибн Ос разияллоху анхумодан ривоят килинишича, бир киши Расулуллох соллаллоху алайхи ва салламдан: “Исломнинг кайси амали энг яхши (амал хисобланади)?”, деб суради. Ул зот соллаллоху алайхи ва саллам жавоб бердилар: “(Исломнинг энг яхши амаллари бу – очга) таом беришинг ва танигану танимаган кишингга салом беришингдир” (муттафакун алайх). Шу боис хам мусулмон киши мазкур гузал одатни канда килмаслиги, каерда булмасин таниган-танимаган кишига саломни кизганмаслиги максадга мувофик иш булади. Зеро, хадиси шарифларда “энг бахил киши саломга бахиллик киладиган кишидир”, дейилган.\nСаломлашувдаги хар бир жумла учун унта савоб берилади. Имрон ибн Хусойн разияллоху анхумодан ривоят килинишича, Бир киши Набий соллаллоху алайхи ва саллам хузурларига келиб: “Ассалому алайкум!”, деди. Набий алайхиссалом алик олдилар ва у (салом берган киши) утирди. Набий алайхиссалом: “унта” дедилар. Сунгра бошка бир киши келиб: “Ассалому алайкум ва рахматуллох!”, деди. Ул зот унинг саломига алик олгач, у утирди. Набий алайхиссалом: “йигирмата” дедилар. Сунгра яна бир киши келиб: “Ассалому алайкум ва рахматуллохи ва баракотух!”, деди. Ул зот алик олдилар ва салом берган киши утирди. Шунда Набий алайхиссалом: “уттизта” дедилар (Абу Довуд ва Термизий ривояти).\nБир куни Пайгамбаримиз алайхиссалом Саъд ибн Убода разияллоху анхуни зиёрат килиш учун уйига бордилар. Ва уйининг эшиги олдида тухтаб: “Ассалому алайкум ва рахматуллох!”, дедилар. Саъд ичкарида эди. У факат узига эшитиладиган килиб, паст овозда алик олди. Набий алайхиссалом буни эшитмадилар ва бироздан сунг яна: “Ассалому алайкум ва рахматуллох!”, дедилар. Саъд яна паст овоз билан алик олди. Набий соллаллоху алайхи ва саллам учинчи марта салом бердилар. Саъд бу сафар хам паст товушда жавоб кайтарди. Набий соллаллоху алайхи ва саллам уйларига кайтиб кета бошладилар. Шу пайт У зотнинг ортларидан Саъд шошганча югуриб келар экан: “Эй Аллохнинг Расули, мен саломингизни эшитаётган эдим. Лекин, бизга купрок салом беришингиз учун атайин паст овоз билан алик олаётгандим”, деди. (Имом Ахмад ривояти).\nСалом бериш суннат (мустахаб), алик олиш эса фарздир. Баъзилар салом беришни суннати муаккада хам дейдилар. Агар узига салом берилаётган шахс бир киши булса, алик олиш фарзи айн, бордию купчилик булса алик олиш фарзи кифоя булади. Яъни, муайян бир кишига салом берилганда узига салом берилган одам алик олмаса гунохкор булади. Агар бир жамоага салом берилса, у ердаги хар бир одам алик олиши шарт эмас. Баъзилари жавоб берса, бошкалардан сокит булади. Бордию хеч ким алик олмаса хаммалари баб-баробар гунохкор буладилар. Агар уша жамоадаги хамма саломга жавоб кайтарса, нур устига аъло нур булади.\nСаломлашувнинг энг киска куриниши “Ассалому алайкум!” деган суздан иборат. Энг мукаммали эса: “Ассалому алайкум ва рахматуллохи ва баракотуху!” шаклида айтилиб, “сиз (лар)нинг устингизга тинчлик-саломатлик, Аллохнинг мархамати ва баракотлари ёгилсин!”, деган мазмундаги эзгу тилакни англатади. Аллох таоло мархамат килиб айтади (маъноси): “Качонки, сизларга салом берилса, бас, ундан гузалрок салом билан жавоб беринг ёки унинг узини кайтаринг!” (Нисо сураси, 86-оят). Ушбу ояти карима алик олаётганда берилган саломнинг энг камида узини кайтариш лозимлигига далолат килиш билан бирга зиёдаси билан алик олиш мустахаб ва афзал эканлигини хам билдиради. Юкоридаги ояти каримани шархлаб, Ибн Касир айтади: “яъни: “агар сизларга мусулмон киши салом берса, берган саломидан афзалрок салом билан алик олинг. Ёки берган саломини узидек килиб кайтаринг. Бинобарин, зиёдаси билан алик олиш мустахаб, узидек кайтариш эса фарздир!” (Ибн Касир тафсири). Шунга кура, биров сизга “Ассалому алайкум!” (Сизга тинчлик булсин!), деса, камида “ва алайкум ассалом!” (Сизга хам тинчлик булсин!), деб алик олиш керак. Аммо, “ва алайкум ас-салом ва рахматуллох!” (Сизга хам тинчлик ва Аллохнинг рахмати хам булсин!), дея зиёдаси билан алик олсангиз яна хам яхши булади. Кушимча савоб козонасиз. Агар “ас-салому алайкум ва рахматуллох!” деб салом берилса, камида “ва алайкум ас-салом ва рахматуллох!” деб жавоб кайтарилади ёки “ва алайкум ас-салом ва рахматуллохи ва баракотуху!” дея “ва баракотуху” сузи зиёда килинади. Бордию, “ас-салому алайкум ва рахматуллохи ва баракотуху!” (сизга тинчлик ва Аллохнинг рахмати ва баракотлари булсин!), дея салом беришса, у холда хеч нарса зиёда килмасдан “ва алайкум ас-салом ва рахматуллохи ва баракотоху!” (сизга хам тинчлик ва Аллохнинг рахмат ва баракотлари булсин!), деб алик олинади.\nСалом бу – мусулмоннинг мусулмон биродари устидаги хакларидандир. Набий алайхиссалом мархамат килиб дедилар: “мусулмоннинг мусулмон устидаги хаклари бештадир: саломга алик олиш, касал куриш, жанозаларда катнашиш, мехмонга чакирса бориш ва аксирган кишига алхамлу лиллах деса, ярхамукаллох дея дуо килиб куйиш” (муттафакун алайх).\nСалом бериш суннат, алик олиш фарз дедик. Шунга биноан, кай йусинда салом берилишидан катъий назар алик олиш лозим булади. Агар хат-хабарда салом берилган булса, иложи булса ёзма равишда алик олинади, иложи булмаса, огзаки равишда гойибона алик олинади. Биров оркали салом етказилган булса хам унга алик олиш вожиб. Шунингдек, саломни етказиб куйиш хам машруъ амалдир. Оиша онамиздан (Аллох у кишидан рози булсин!) ривоят килинишича, Расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам у кишига “Жаброил сенга салом айтяпти”, дедилар. Шунда Волидамиз “ва алайхис-салом ва рахматуллохи ва баракотух!” яъни: “Унга хам Аллохнинг саломи, рахмати ва баракотлари булсин!”, деб алик олдилар (бу хадис якин иборалар ва ухшаш лафзлар билан Бухорий “ал-Адаб ал-Муфрад”, Термизий, Насоий ва Ибн Абу Шайба томонидан ривоят килинган).\nСаломни биринчи булиб беришда кичик каттага, юрган утирганга, отлик пиёдага, камчилик купчиликка салом бериши афзал булиб, бу динимиз таргиб килган одоблар сирасига киради. Имом Байхакий “Одоб”да ва бошка куплаб мухаддислар, жумладан, Имом Бухорий, Имом Муслим, Имом Термизий ва бошкалар уз “сахих” ва “сунан”ларида Абу Хурайра разияллоху анхудан ривоят килинган хадисда бундай дейилади: “Отлик пиёдага, утиб кетаётган утирганга, камчилик купчиликка ва кичик каттага салом беради”. Набавий угитга кура отлик (хозирги замонда харкандай улов, жумладан машина минган хам шу маъно остига киради) пиёдага, утиб кетаётган утирган одамга, камчилик купчиликка, ёши кичик ёши каттарокка салом бериши саломлашув одобларидан ва афзал йулларидан экан. Хуш, бунинг хикмати нимада?! Нима учун пиёда отликка эмас, балки, отлик пиёдага салом бериши керак? Нима сабабдан утирган юрганга эмас, юрган утирганга салом беради? Маърифат сарчашмасидан бахраманд булган раббоний уламоларнинг тушунтиришларига кура, бу масаладаги асосий хикмат жамиятнинг турли катламлари орасидаги мувозанатни саклашдир. Отлик киши пиёдадан шу туришининг узида битта имтиёз билан устун булиб турипти. Унда пиёдада йук неъмат бор. У хам булса, Аллох унгаУзфазлидан бир улов ато этганлиги. Энди, яна бунинг устига узига салом берилиш фазли хам унга берилса, у холда у кишида бир вактнинг узида каршисидаги пиёдага нисбатан иккита устунлик жам булиб колади. Натижада унинг калбига кибр ва манманлик кириб колиши мумкин. Уз навбатида узининг ижтимоий ва моддий холати туфайли бундай тахкирга учраганлигини гумон килувчи нариги инсоннинг калбида эса унга нисбатан кучли нафрат пайдо булади. Шу боис, Шореъ узаро мувозанат ва тенглик хосил килиш хамда кишилар уртасида нафрат ва адоват пайдо булиб, жамият ичдан емирилмаслиги учун энди отлик булганлиги ила бир фазлни узида мужассам килган киши каршисида саломни кабул килиб олиш фазлини пиёдага берди. Натижада уртада бир кадар маънавий тенглик ва мувозанат пайдо булди. Камчиликнинг купчиликка салом бериши хам айни хикматга асосланган. Тасаввур килайлик, бир киши илми ва даражаси харчанд юкори булмасин, бир жамоа устига келиб колди. Шу уринда бир гурух киши бир кишига салом бериши саломлашув одобига киритилганда, унинг калбига ужуб ва кибр урмалаб кириб, узига бино куйиш касалига учраб колган, “демак, мен купчиликдан устун эканман, афзал эканман” деган фикр онгига урнашиб колиши мумкин булиб коларди. Холбуки, купчиликнинг камчилик устида хакки бор, худди катталарнинг кичиклар устида хакки булганидек. Шунинг учун хам хадиснинг Имом Бухорий ривоятида: “ва кичик каттага (салом беради)…”, деган кушимчаси келган. Энди, хадиснинг “утиб кетаётган” дея маъно берганимиз “пиёда утирганга салом беради” деган кисмига келсак, бунда хам юкоридаги каби куплаб ибрат ва хикматлар мавжуд. Эътибор беринг-а, салом беришнинг хаммаси юкоридан пастга караб келяпти. Отлик пиёдага, пиёда утирганга… Отлик пиёдадан олий, пиёда утирган кимсадан олий. Уртада маълум маънода тенглик ва мувозанат хосил килиш учун баланд пастга салом бериши одобга киритилди. Шунингдек, бунинг хикматларидан яна бири шуки, утирган кимса, унинг хузуридан утаётган нотаниш киши борасида хотиржам булиши учун утиб кетаётган киши биринчи булиб салом беради. Шунда утирган киши калбидан хавфсираш ва куркув кетиб, хотиржамлик пайдо булади. Ахир, у билмайдики, унга караб кора тортиб келаётган нотаниш инсон яхши ниятдами, ёмон ниятдами. Якинига келар-келмас “Ассалому алайкум!” яъни “устингизга Аллохнинг тинчлиги булсин!”, деган сузни айтса, бу нарса калбга сукунат багишлайди, тахлика ва хавфсираш бархам топади. Ундан ташкари, бир ерда утирган одамнинг олдидан купчилик утиши мумкин. Мисол учун бир киши уйининг олдида утирибди. Олдидан бир соат ичида унлаб, балки, юзлаб одам утади гохида. Агар утирган киши юриб кетаётган кишига салом бериши жорий килиб куйилганда, у олдидан утган хаммага салом бериш билан машгул булиб, харажга тушиб колган буларди. Юриб кетаётган кишида эса бу холат йук. Унинг учун утирган одам хар кадамда учрайвермайди, одатда. Бу жихатдан юриб кетаётганнинг утирган одамга салом бериши хеч кандай кийинчилик тугдирмайди. Колаверса, утирган киши купинча уз худудида утиради, гарчи утиб кетиш ниятида булса-да мазкур худудга кириб келаётган кимса эса кайсидир маънода бегона макомида булади. Шундай вазиятда кириб келаётган киши салом берса, уртадаги вахшат унсга, хавотир хотиржамликка айланади. Бу ерда мутлак шахсий худуд, мутлак бегоналик назарда тутилмаяпти. Балки, хатто нисбийлик хам эътиборга олинган. Масалан, бир жойга биринчи булиб келиб утирган киши, узидан кейин келувчига нисбатан уша жойга хаклирок булади. Кучадан кириб келувчи киши одоб буйича узидан олдин келиб жойлашганга салом бериши керак. Бу юрганнинг утирганга ёхуд камчиликнинг купчиликка салом бериши кабилидан хисобланади. Хуллас калом, эътибор берсак, биргина саломлашув одобларининг узида анча-мунча нарса риоя килинганлиги, купчилигимиз хатто фаркига хам бориб утирмайдиган нозик холатлар хам куз остига олинганлиги ойдинлашади. Олижаноб Шариатимизнинг васатийлик ва мувозанат устига барпо килинганлиги куз унгимизда яна бир карра уз исботини топади. Юкоридаги, биринчи булиб аслида кимлар салом бериши хакидаги сузлар саломлашувнинг рисоладагидек булиши ва узидан кузланган хикматга мувофикрок булиши учун айтилган. Бу билан, ёши катта кичикка салом бермаслиги керак, ва хоказо деган маъно чикмайди. Агар, ёши катта булса хам узидан кичикка салом берса, утирган булса хам юриб кетаётганга салом берса бу нур устига нур, хамда дастлаб салом берганлиги жихатидан кушимча ажр-савобларга эга булади. Зеро, куплаб хадис ва осорларда биринчи булиб салом беришнинг фазилати ворид булган. Жумладан, Абдуллох ибн Масъуддан марфуъ холда ривоят килинган хабарда: “Саломни биринчи берувчи кибрдан пок одам булади”, дейилган (Байхакий ривояти).\nСаломлашиш мукаммал булиши учун саломлашиш асносида кул бериб куришилса янада яхши булади. Бу иш гунохлар кечирилишига сабаб булади. Набий алайхиссалом мархамат килиб, дедилар: “качонки, икки мусулмон учрашиб колишсаю бирбирлари билан кул бериб куришишса, бирбирлари билан ажралишгунларига кадар албатта уларнинг гунохлари кечирилгусидир” (Абу Довуд ривояти). Агар имкон булса, салом бериб, куришилаётганда табассум хам килинса, савоби яна хам зиёда булади. Зеро, хадиси шарифларда “биродаринг юзига табассум килишинг хам садака (савоб)дир!”, дейилган (Термизий ривояти).\nБаъзи уринларда салом бермаслик дуруст хисобланади. Жумладан, хожатхонада, азон айтилаётганда, икомат такбири айтилаётганда, намоз ичида (намоз ичида туриб, бировга салом берса, намози бузилади), намоздаги одамга хам салом берилмайди. Чунки, бу уни чалгитади. Шунингдек, жума хутбаси укилаётган вактда, дуога берилган холатда яна хаж ва умра учун талбия айтаётганда хам саломлашилмайди.\nБуш уйга кирганда хам салом бериш машруъдир. Киши бирор уйга кирганда у ерда хечким булмаса “ас-салааму алайнаа ва алаа ибаадиллаахис-солихийн” яъни “бизларга ва Аллохнинг солих бандаларига салом булсин!”, лафзи билан салом беради.\nБирор мажлисни тарк этаётганда ёхуд дустлари, кариндошлари ва хоказолар билан хайрлашаётганда хам салом бериш мустахаб ва машруъ хисобланади. Бу хакда Набий алайхиссаломдан шундай хадис келган: “кай бирингиз бирорта мажлис (йигилиш, утириш ва хоказо)га дуч келиб колса, салом берсин! Агар утиргиси келса, утирсин! Сунгра урнидан туриб кетмокчи булганда хам салом берсин! Зеро, бошидаги салом охиридаги саломдан хакирок эмас” (Термизий ва Абу Довуд ривояти). Яъни, бу хадиси шарифда афзаллик ва савоблиликда учрашгандаги салом хам, таркалишаётгандаги салом хам баробар эканлиги айтилган. Шундай экан, хайрлашаётганда хам салом бериш машруъ ва мустахабдир.\nУлар тугрисидаги намунавий низом Вазирлар Махкамасининг 2019 йил 17 августдаги 687-сон карори билан тасдикланган, деб ёзмокда Norma. …


«Бу – мамлакат келажагига болта уриш...\n26.11.2020 12:36 0 4544\nДепутат ва сенаторларимиз қачон чинакам маънода халқ вакилига айланади? Сиёсатга аралашувдан ҳадиксирашимиз сабаби не? Мамлакатимиз илм-фанида муаллифлик ҳуқуқи ва олимлик ахлоқи талабларига қай даражада риоя этилмоқда? ЎзЖОКУ ректори, сиёсатшунос олим Шерзодхон Қудратхўжаев билан суҳбатда шу каби долзарб масалалар муҳокама этилган.\n– Давлат ҳокимиятининг уч бўғини – қонунчилик, ижроия ва суд ҳокимияти бири бирига кўз-қулоқ бўлиб фаолият юритиши лозим. Фуқаролик жамиятини барпо этишда, айниқса, парламент зиммасига залварли юк тушади. Афсуски, янги сайланган парламентимиз ҳозирча ижроия ҳокимияти устидан етарли назорат ўрната олмади, коррупция сингари ҳаёт-мамот аҳамиятига эга муаммоларни ҳал этишда ҳам депутату сенаторлар фаоллиги сезилмаётир. Бармоқ билан санарли депутатларни инобатга олмаганда, кўп сонли халқ ноибларининг бор-йўқлиги ҳам билинмаяпти. Айримлари эса, “Мени сиз сайламагансиз, мендан амалий кўмак кутманг” қабилида баёнот бериб, аллақачон электорат ҳафсаласини пир қилди. Дунёдаги нуфузли таҳлил марказларидан бири – Standard & Poor’s агентлиги Ўзбекистонга бағишланган сўнгги ҳисоботида ҳам айнан институционал вазиятни танқидий баҳолади. Агентлик хулосасига кўра, мамлакатимизда муҳим қарорлар марказлашган ҳолда қабул қилинмоқда, ҳокимият бўғинлари ўртасида ўзаро тийиб туриш ва манфаатлар мувозанати заиф. Шерзодхон ака, депутат ва сенаторлар чинакам маънода халқ вакилига, Олий Мажлис эса ижроия тизимини жиловлаб турадиган қудратли идорага айланиши учун яна қанча қовун пишиғи бор деб ўйлайсиз?\n– Аввало, саволнинг бундай тарзда берилишини ёқламайман. Тўғри, ҳали парламентимиз биз орзу қилган, дунёдаги нуфузли таҳлил марказлари белгилаган қай бир мезон-стандартларга тўлиқ жавоб берадиган даражага етгани йўқ. Ҳокимият бўғинлари ўртасидаги тийиб туриш ва ўзаро манфаатлар мувозанати ҳам бир қадар заиф бўлиши мумкин. Лекин бир жиҳатни унутмаслигимиз керак: биз қарийб чорак аср халқ ҳокимиятчилиги ҳақида бонг урдик, йўлимизнинг тўғри ва демократик эканини таъкидлашдан чарчамадик. Амалда эса “демократия-демократия” ўйинини ўйнадик, холос. Бошқарув услубимиз нафақат марказлашган шаклда, балки бир шахс яккаҳокимлиги, барча ўзгаришларга унинг ўзи бош-қош бўлиши тамойилига бўйсундирилган эди. Мустақилликнинг дастлабки оғир даврларида бу йўл ўзини оқлаганини инкор этмайман. Аммо мазкур услуб кейинги йиллар учун тамоман зарарли бўлди. Шундай сиёсий тизим, сиёсий элита яратилдики, пировардида бошқарувнинг барча институционал шакллари аста-секин фалажланди. Сиёсий ҳаёт ҳам шунга мувофиқ тарзда кечди.\nОқибатда нима бўлди? Одамлар сиёсатга ишонмай қўйди. Сиёсатга қизиқиш-да сўнди. Одамлар сайловга номигагина борадиган бўлди. Хонадоннинг биттагина вакили бутун бошли оила учун сайлов участкасида ўтирган қай бир валламат кўрсатган номзодга овоз берди. Кўп сонли аҳоли сайловга чиқмас, “барибир кимнинг сайланиши аниқ-ку” деган қараш кенг тарқалган эди. Жамият аъзолари давлат бошқарувида иштирок этиш ҳуқуқидан аввалига элита тарафидан мосуво этилган бўлса, кейинчалик ўзини ўзи четга тортди.\nБу ҳол 2016 йилга келиб ўзгарган бўлса, 2019 йил декабрь ойидаги парламент сайлови вазият мутлақо бошқа ўзанга бурилгани, сиёсий жараёнларда оддий фуқароларнинг фаоллиги кучайганини кўрсатди. Мен бунга Марказий сайлов комиссиясининг аъзоси сифатида шахсан гувоҳ бўлдим ва ўзгаришлардан ғоят қувондим.\n“Янги Ўзбекистон – янги сайловлар” шиори остида ўтган охирги сайлов халқимизнинг онгу тафаккури, сиёсий билими ва маданияти ўсиб, жамиятимизда демократик тамойиллар изчил қарор топиб бораётганини исботлади.\nСўнгги сайловда бешта партиядан кўрсатилган номзодлар соғлом сиёсий рақобат муҳитида кураш олиб борди. Жонли телеэфирдаги дебат-тортишувларда номзодларнинг дастури жиддий таҳлил-тафтиш қилинди; танқидий фикрлар, қарама-қарши ёндашувлар очиқчасига айтилди. Партия вакиллари ўз дастурини оммага содда, тушунарли тилда баён этди. Партияларнинг стратегик мақсадлари муштарак бўлса-да, уни оммага тақдим этишда турфа шакллардан фойдаланилди.\nЭнди ўзингиз айтинг, лоақал 2014 йилги парламент сайловида муаммолар очиқ айтиладиган ана шундай муҳитни тасаввур қила олармидик? Йўқ, албатта.\nХалқимизнинг “мусулмончилик асталик билан” деган ҳикматини яхши кўраман. Яъни ҳар бир воқелик пишиб етилгач, табиий маром билан юз бериши керак. Араблар эса, “Кечикиш – кулфатдир” дейди. Ҳа, демак, қўл қовуштириб ўтириш ҳам ярамайди. Партиялар, сиёсатшунослар, жамият – ҳаммамиз бир муштга дўниб, эзгу мақсаднинг тезроқ рўёбга чиқиши учун ҳаракат қилишимиз лозим. Сирасини айтганда, вазиятнинг пишиб етилишини илмий ёндашув асосида жадаллаштиришимиз керак.\nАтоқли давлат арбоби Теодор Рузвельт таъкидлаганидек, “Фақат ҳеч бир ишга қўл урмайдиган одамгина хато қилмаслиги мумкин. Хато қилишдан эмас, балки уни такрорлашдан қўрқиш керак”. Юқори доиралар ҳозирлаб берган “демократия” халққа мутлақо фойда келтирмаслиги борасида аччиқ тажрибамиз бор. Алқисса, ташаббуслар халқнинг ўзидан чиқиши, ўзгаришлар фуқаролар онгу тафаккури ўсиши ортидан юз бермоғи муҳимдир.\n– Ғафур Ғуломнинг “Шум бола” қиссасида қизиқ бир лавҳа бор. Ҳожи бобонинг такяси. Гиёҳвандлар манқалдон атрофида тизилганча, “Гермон дегани балои азим экан, фаранг шаҳрига осмондан тўп ташлабди” дея сиёсатдан лоф уриб ўтирган маҳал Қоравой кишибилмас кўмиб қўйган шиша портлаб кетади. Шунда Ҳожи бобо “Сизларга ҳукуматнинг ишига аралашманглар демаганмидим” дея ёзғиради. “Шум бола” ёзилганига неча замонлар ўтди. Аммо кенг омманинг сиёсатга муносабати ўзгармагандек. Ота-оналаримиз ҳали ҳам “сиёсатга аралашма” дея қулоғимизга қуйишади. Россиялик таниқли видеоблогер Юрий Дудь Иосиф Сталин сиёсатига бағишланган ҳужжатли фильмида рус халқининг салтанат эгаларидан қўрқувини шафқатсиз қатағонлар билан боғлайди. Ҳам сиёсатда суяги қотган журналист, ҳам мазкур соҳада илмий изланиш олиб бораётган олим сифатида айтинг-чи, бизнинг сиёсатга аралашувдан ҳадиксирашимиз сабаби не?\n– Инсон сўзининг луғавий маъноси “унутгувчи”дир. Замонавий руҳий таҳлил (психоанализ) илмида инсон хотираси ҳис-туйғуларга чамбарчас боғлиқ экани исботланган. Туйғуларимизга кучли таъсир этган яхшилигу ёмонлик онгости хотирамизга ўрнашади. Қизиқ жиҳати, бизга яхшилик қилганларни дарров эсдан чиқарамиз, аммо зулм, золим ва қўрқув ҳеч қачон унутилмайди. Тўғри, инсон эркинликни теран ҳис этгани сари қўрқувни енга боради; лекин онгимиздан сиқиб чиқарсак-да, у онгости шууримизга яширинади ва қулай вазиятда юзага чиқади.\nЁш болалар нега чақмоқ ёки шамолдан қўрқади? Чунки уларнинг хотираси оппоқ қоғоздек тоза, чақмоғу шамолни ўзича хатарнок деб билади. Табиат ҳодисалари моҳиятини англай бошлагач эса қўрқмай қўяди. Буюк файласуф Ҳегель “Билимсизлик – эрксизликдир” деган. Ҳа, инсон борлиқ қонуниятларини билиб боргани сайин ўзини эркин ҳис эта бошлаши шундан. Демак, табиат ва жамият қонуниятларини фақат илм орқалигина кашф этиш мумкин. Сиёсат масаласида ҳам шундай...\nБир неча ой олдин Халқаро пресс-клуб дастурида қатағон қурбонлари мавзусида салмоқли изланишлар олиб бораётган академик Наим Каримов билан суҳбатлашдик. Ўша кўрсатувни кўришни тавсия қилган бўлардим, чунки унда айтилган фикрлар, келтирилган фактлар Юрий Дуднинг ҳужжатли фильмидагидан зиёд бўлса зиёдки, асло кам эмас. Устоз адабиётшунос суҳбат давомида неча ўн йиллар мобайнида темир сандиқларда сақланган, истиқлол даврига келибгина юзага чиққан ҳужжатларга таяниб, ўтган асрнинг 30-йилларида миллатимизнинг асл фарзандлари қандай қириб юборилгани ҳақида сўзлаб берди. Қатағон даврида сиёсатга аралашганларни қўятурайлик, “халқ душмани” дея бадном қилинганлар билан бир дастурхон атрофида ўтирганлар ҳам уруғ-аймоғи билан сургун қилинган, қамоққа ташланган. Шу тариқа халқимиз сиёсий масалаларни муҳокама қилиш, умуман, сиёсат ҳақида гапиришдан юрак олдириб қўяди.\nБир эсланг-а, сиз тилга олган “Шум бола” асари қачон ёзилган ўзи? Ҳа, балли, 1935 – 1936 йиллар. Ҳали Акмал Икромов, Файзулла Хўжаев сингари арбобларимиз ватанни Совет Иттифоқидан озод қилиш ҳақидаги ғояларини ошкор этмаган, мустақиллик учун ҳаракатлар бошланмаган, ҳали зиёлиларимиз собиқ марказга “Ўзингиз ёзган Конституцияга биноан озодлик истаймиз!” дея дадил гапирмаган даврда! Ким билсин, ёзувчи ўша сюжет орқали “сиёсатга аралашма, оқибати вой” демоқчи бўлганмикан?\nМихаил Горбачёвнинг “қайта қуриш”и даврида нафақат биз, балки бошқа совет республикаларида ҳам аҳолининг сиёсий фаоллиги кучайди. Компартияга муқобил партиялар тузилди. Зиёлилар халқнинг сиёсий онгини ошириш, ўз тақдирини ўзи белгилаш ҳуқуқи учун курашга киришдилар. Аммо... бу ҳаракатлар тез фурсатда барҳам топди. Тобора иҳоталаниб борган мамлакат алалоқибат ҳамма учун бир одам ўйлаши, ҳамма учун бир одам қарор қабул қилишидек номақбул йўлдан кетди. Жаҳон тарихидан маълумки, бу ҳол ҳеч қачон яхшилик келтирмаган. Алҳосил, биз нафақат Сталин қатағонлари, балки яқин ўтмишимиздаги “Давлат бу – мен!” деган қараш асорати туфайли ҳам сиёсатга аралашиш ва ўзимиз учун ўзимиз қарор қабул қилишдан қўрқиб қолган эдик.\nХалқнинг сиёсий маданиятини ошириш учун эса ҳали кўп иш қилиниши керак деб ҳисоблайман. Бунинг учун сиёсатчиларнинг ўзи соғлом танқидга танти, бардошли бўлмоғи даркор. Конституцияда белгиланган эркинликдан фойдаланиб сиёсат борасида фикр айтган фуқаро таъқиб этилмаслиги керак. Шу билан бирга, жамиятда бошбошдоқлик, қонунсизлик авж олмаслиги, манфаатлар мувозанати қарор топиши учун оммавий ахборот воситалари эмин-эркин фаолият юритмоғи лозим. Ана шундагина одамлар сиёсатга аралашиш, бошқарув жараёнларини муҳокама қилиш, нима яхшию нима ёмон эканини баралла айтишдан ҳадиксирамайди.\n– Глобаллашув ва янги мустамлакачилик (неоколониализм) даври миллат сифатида ўзбекларни ҳам жиддий имтиҳондан ўтказмоқда. Сердолға замонимизда миллий ўзликни асраш, сиёсий мустақилликни сақлаб қолиш осон кечмаслиги кундек равшан бўлиб бораётир. Аччиқ ҳақиқат шуки, аввал чор Русияси, кейин собиқ Иттифоқ таркибида бўлган юртимиз мустақилликка эришганидан буён қарийб 30 йил ўтса-да, ҳали-ҳамон постколониал тафаккурдан тўлиқ халос бўла олмадик. Бунга амин бўлиш учун ижтимоий тармоқда ўзбек тилининг мақоми борасида кечаётган баҳс-мунозараларни кузатишнинг ўзи кифоя. Ўз тили ва маданиятидан ор қилаётган ҳамқавмларимизнинг қийлу қолини ўқиб, улуғ маърифатпарвар Абдурауф Фитратнинг “Бу шундай миллатки, ҳақини ғорат этсалар, ўзи ана шу яғмогарлар оёғига бош қўйишни фазилат деб билади” деган танбеҳи ёдга келади. Дарвоқе, ўзингиз ҳам давлат тили ҳимояси борасида билдирган фикрларингиз учун ижтимоий тармоқда хўб маломатга қолдингиз-ку... Сизнингча, постколониал тафаккур, мутелик руҳияти, инилик (укалик) кайфиятидан қутулишимизга нима халал беряпти?\n– Мени ижтимоий тармоқда бир неча юз чоғли киши маломат қилгандир, аммо бу бутун бошли халқ бугун укалик кайфиятида юрибди деб айтишга асос бўлолмайди. Қолаверса, тил масаласидаги тортишувлар қачон тинибди денг. Қай бир мамлакатга қараманг, тил масаласида келишмовчиликни кўрасиз. Нафақат постсовет, балки постколониал давлатларнинг ҳар бирига хос ҳолат бу. Масалан, Лотин Америкасида испан ва португал тиллари, Африканинг шимолий қисмида француз тили, Жануби-шарқий Осиёда инглиз тили, Шарқий Европа, Кавказ ва Марказий Осиё мамлакатларида рус тилининг таъсири шу жиҳатдан анча кучли.\nХалқимиз мутелик руҳиятидан, укалик (инилик) кайфиятидан қутулолмаётгани ҳақидаги иддаонгиз Евроосиё иқтисодий иттифоқи теграсидаги гап-сўзлар юзасидан бўлса, бу борада ҳаммага аллақачон маълум бўлган бир жиҳатни айтиб ўтишни истардим. Маълумотларга кўра, 2006 – 2016 йилларда Ўзбекистонда ҳар йили ўртача 500 мингдан 1 миллионгача иш ўрни очилганига қарамасдан, мамлакатимиз Россия ва бошқа қўшни давлатларга арзон ишчи кучи етказиб берувчи ўлкага айланиб қолган эди. Истаймизми-йўқми, Россияга бориб ишловчи юртдошларимизнинг аксариятида инилик туйғуси, рус миллатига биродарларча муносабат шаклланган. Аммо бу улар онгида қуллик кучайганини англатмайди.\nМасаланинг иқтисодий жиҳатига назар ташлайлик. Давлатимиз раҳбарияти бугун халққа нима фойдаю нима зарар эканини назарда тутган ҳолда сиёсат юритмоқда. Хусусан, “ЕОИИга кузатувчи ёки тўлақонли аъзо бўлиш бизга нима беради?”, “Аҳоли учун қай бири кўпроқ манфаатли?” деган саволлар бўйича тажрибали иқтисодчилар билдираётган фикрларга қулоқ тутилаётир. Яна бир омилни эътиборда тутиш керак: асосий савдо ҳамкорларимиз бўлган ЕОИИ мамлакатлари бугун биз билан савдо алоқаларини мазкур тузилманинг низом ва қоидалари асосида ўрнатмоқда. Маҳсулотларимиз учун тайёр бозор ҳам шу минтақа. Импорт маҳсулотларнинг асосий қисми ҳам айнан ЕОИИга аъзо давлатлар орқали кириб келади. Хўш, бундай шароитда биз худди кечагидек халқ манфаатини четга суриб, шахсий ғуруримизга таяниб иш тутамизми ёки одамлар учун кўпроқ наф келтирадиган йўлни танлаймизми? Ўзбекистоннинг ушбу тузилмага кузатувчи давлат мақомида қўшилиш ниятида эканининг ўзи ҳам бу саволга янада аниқроқ жавоб топиш, келгуси мақсад-мўлжалларни равшанлаштириб олиш истагининг кучли эканидан.\n“Нон аввалгидек 35 тийин бўлади” деса, ғурурни унутиб, миллату давлатини сотишга тайёр турадиган, қорин-қурсоқ ғамини дунёдаги барча ташвишлардан устун қўядиган оломондан Ўзи асрасин! Айни чоқда, халқни янада қийин аҳволга солиб қўйишдан ҳам эҳтиёт бўлишимиз керак. Бу – “олтин оралиқ”ни топиш талаб этиладиган мураккаб масала.\nТил масаласига қайтсак. Сўнгги вақтларда Ўзбекистонда давлат тили мақомини ошириш бўйича талай ишлар қилиняпти. Барча расмий ташкилот ва идораларда ҳужжатларнинг давлат тилида юритилишини назорат этишга масъул бўлган маслаҳатчи лавозимининг таъсис этилиши, қонунчилик ҳужжатларини аввало ўзбек тилида, сўнг бошқа тилларда тайёрлаш талабининг қўйилиши она тилимиз аҳамияти ва нуфузини янада оширади. Энди ҳар биримиз оилада, ишда, кўча-кўйда тилимиз обрўсини кўтаришга интилишимиз керак. Ўзбек бўлатуриб рус тилида гаплашишни афзал кўрадиганлар, боласини русча синфга берадиган ота-оналар, таассуфки, ҳали ҳам оз эмас. Аммо мен бу ҳолатни укалик кайфияти ёки мутелик руҳиятидан деб билмайман. Бу шунчаки ўз кори-амалининг оқибатини ўйламаслик натижасидир.\n– Карл-Теодор цу Гуттенберг бундан ўн йиллар аввал Германиядаги энг бообрў сиёсатчилардан бири эди. Мудофаа вазири лавозимида фаолият юритаётган арбоб тез фурсатда канцлер Ангела Меркелнинг ўрнини эгаллаши кутилаётган эди. Аммо матбуот жаноб Гуттенберг ҳуқуқшунослик бўйича докторлик диссертациясида бошқа олимлар фикрини ўғирлаганини фош этди. Истиқболи порлоқ дея таърифланган арбоб плагиаторлик – кўчирмакашлик айбловидан кейин истеъфо беришга мажбур бўлди. Сиёсатчининг кўп йиллик “тоат-ибодати” бир зумда йўққа чиқди. Олмон вазири-ку бир неча иқтибослар манбаси ва муаллифини аниқ кўрсатмагани важидан шармисор бўлди. Бизда эса бутун бошли диссертациялар ўзга муаллифлар томонидан ёзиб берилгани ҳақида гап-сўзлар юради... Сизнингча, мамлакатимиз илм-фанида муаллифлик ҳуқуқи ва олимлик ахлоқи талабларига қай даражада риоя этилмоқда?\n– Қўлимда аниқ далил бўлмаган масалада ҳукм чиқармасликни маъқул кўраман. Аслида, плагиаторлик бу – ўғрилик. Ўғрилик дунёвий жамиятда ҳам, самовий динларда ҳам қораланади. Ўзганинг фикр ёки ғоясини “меники” дея эълон қилиш, яъни илмдаги кўчирмакашлик эса ўғриликнинг энг тубан кўринишидир. Балки кимдир муайян ҳақ эвазига диссертация ёки илмий рисола ёзиб берар. Балки бировлар буни шунчаки ўзаро келишув, савдолашув деб билар. “Фикр (ғоя) меники, уни истасам ўзим эълон қиламан, истасам бошқа бировга сотаман” деб ўйлайдиганлар ҳам бордир. Афсуски, улар арзимаган пул эвазига илмсиз, истеъдодсиз касларга фан салтанати эшикларини ланг очиб бераётганларини тушунмайди. Хўш, ўша кимса кейин нима қилади? Аввал-бошлаб атрофига ўзи кабиларни йиғади. Куч-қувватга эга бўлгач эса, тиш-тирноғи билан чинакам илм аҳлига қарши курашади.\nҲамма нарсага чидаш мумкиндир, аммо диссертация-рисола ёздириб, аллаким қоралаб берган маърузаларни академик давраларда ҳижжалаб ўқиб бергувчи, илмнинг кўчасидан ҳам ўтмаган “олим”ларга тоқат қилиб бўлмайди. Бу мамлакат ва миллатнинг келажагига болта уриш билан баробар!\nТехника имкониятлари ортган ҳозирги замонда кўплаб давлатларда плагиатликни тезкор аниқлаш бўйича тизимлар фаолият юритаётир. Аммо улар ҳам бировнинг ғоя ёки фикрини кўчириб олганларга қарши курашади, холос. Моддий манфаатдорлик эвазига ўз фикри, ғоясини ўзгага сотадиганларга қарши замонавий техника билан ҳам курашиб бўлмайди. Демак, қолгани – виждон иши.\n– Афсуски, жамият муаммоларини кўтариб чиққан журналистларни ватанбезориликда айблашдек хунук иллат ҳали йўқолганича йўқ. Сизга АҚШ журналистика дарсликларига киритилган бир савол-жумбоқни бермоқчимиз. Тасаввур қилайлик, журналист ўзи мансуб мамлакат мудофаа вазиридан интервью оляпти. Иттифоқо, вазирга қўнғироқ бўлади ва у журналистдан узр сўраб бир муддат хизмат хонасини тарк этади. Касбий ахлоқ талабига кўра мезбон ҳужжатларига журналистнинг рухсатсиз тегиниши мумкин эмас, албатта. Аммо зийрак журналист вазирнинг иш столида очиқ ҳолда қолдирилган қоғозга кўзи тушади. “Мутлақо махфий” тамғаси урилган ҳужжатда бир неча кундан кейин қўшни мамлакатга уруш эълон қилиниши баён этилган эди. Хўш, бу ҳолатда журналист қандай йўл тутгани маъқул? Қимматли ахборотни жамоатчиликка ошкор этиши керакми ёки ватанпарварлик талабига кўра махфий маълумотни сир тутиши лозимми? Умуман, сиз ватанпарварликни қандай англайсиз? Дейлик, ҳукумат сиёсатига қарши бўлган журналистни ватанга хиёнатда айблаш тўғрими?\n– Муайян ҳукумат сиёсатига қарши бўлган журналистни ватанга хиёнатда айблаш ҳар қандай демократик мамлакатда номақбул иш деб баҳоланади. Аммо бу борада айрим мезонлар борки, уларга ҳам диққат қаратиш лозим. Масалан, журналист матбуотда бирон бир муаммони ёритишга бел боғлади-ю, шахсий бир илтимоси ҳал этилиши ортидан муаммони босди-босди қилди – ундай журналистни ватанпарвар деб бўлмайди, албатта. Ҳақиқий ватанпарвар инсон ўз манфаатидан миллати ва мамлакати манфаатини устун қўяди.\nБиз яқин тарихимизда хориждан туриб шахсий манфаат йўлида Ўзбекистонга тош отганларни ҳам; мамлакатда яшаб, ҳукумат олиб бораётган сиёсатни холис баҳолаган – керак вақтда эътироф этган, керак пайтда танқид қилган журналистларни ҳам кўрдик. Журналистикани фақат мақташ, шарафлаш дея биладиган ҳамкасбларимиз ҳам борки, улар миллий журналистика ривожига четдаги “дўст”лардан-да кўпроқ зиён келтирдилар.\n“Мутлақо махфий” маълумотнинг ошкор қилинишига келсак, аввало, нима давлат сирини ташкил қиладию қандай ахборотни бемалол тарқатиш мумкинлиги устидаги баҳсларни тезроқ тугатиб, қонунчилик ҳужжатларини шунга мослаштириш даври келди. Журналист фаолият чегараси қаерда тугашини аниқ билиши керак. Акс ҳолда, фикр-қарашлари биров-яримга ёқмай қолган ҳар қандай журналист ёки блогер давлат сирини ошкор қилиш баҳонасида жиноий жавобгарликка тортилиши ҳеч гап эмас. Бунга эса асло йўл қўйиб бўлмайди.\nАҚШ журналистика дарсликларига киритилган жумбоқ борасида ҳар ким ўзича фикр билдириши турган гап. Мен мамлакат қонунчилиги қандай йўл тутишни тақозо этса, шунга амал қилиш керак, деб ҳисоблайман. Чунки қайноқ ҳиссиётлар эмас, “совуққон” қонунчилик тизимигина энг тўғри йўлни кўрсата олади.\nАммо бошқа бир масала ҳам бор-да: ўша уруш миллионлаб бегуноҳ инсонларнинг қони тўкилиши ва ҳатто бутун дунё барқарорлиги издан чиқишига олиб келса-чи? У ҳолда халқни ҳам, дунёни ҳам бу хатардан, ҳеч шубҳасиз, огоҳ этмоқ керак. Демак, оқибатни назарда тутган ҳолда йўл тутмоқ даркор.\nБугунги пандемия даври журналистлар зиммасига қабул қилинаётган қарорларнинг халқчиллигини таъминлаш, давлат ва жамият ўртасида кўприк бўлишдек масъулиятли вазифаларни юкламоқда. Аммо бу – халқ манфаатига зид қарорлар қабул қилинса кўз юмиш кераклигини англатмайди. Оммавий ахборот воситалари ходимлари ҳар қандай ҳолатда ҳам халқ манфаатларига зид қарор ёки лойиҳа ҳақида бонг уриши лозим.\n– Мамлакатимиз мансабдорларининг сўз эркинлигига кўникиши хийла оғир кечяпти. Афсуски, ҳали у-ҳали бу ҳудудда журналистнинг касбий фаолиятига тўсқинлик бўлгани, ОАВ ходими ички ишлар бўлимига олиб кетилгани ҳақидаги нохуш хабарлар тарқалмоқда. Ҳокимларнинг анча-мунча гуноҳи битта “узр” билан ювилиб кетаётган бир паллада эндигина “тили чиқаётган”, сўз айтиш масъулиятини ўрганаётган журналист ва блогерларга кескин чоралар кўрилаётгани, анъанавий матбуотга қараганда эркинлик ҳавосини кўпроқ симираётган интернет сайтларида чоп этилган қалтисроқ мавзудаги мақолаларнинг сирли равишда ўчаётгани… кишини ўйга толдиради. Журналистикамиз эски ўзанга – уч-тўрт йил аввалги ҳолатга қайтмасмикан, деган хавотирлар қанчалик асосли? Энди-энди баравж ўсишга шайланаётган сўз ва матбуот эркинлиги ниҳоли бевақт эсган шамолда синиб қолмасмикан?\n– Биз неча ўн йиллар мобайнида “халқ ҳали демократияга тайёр эмас” деган қарашда яшадик. Аммо бизга сўз, фикр эркинлиги, қалтис саволларни ҳам бемалол айтиш имкони берилгач, кўрдикки, аслида бунга халқ эмас, давлат идораларида фаолият юритаётган аксар амалдорларимиз тайёр эмас экан. Бу эса одамларда “мана, бизни кимлар бошқаряпти” сингари эътирозлар уйғотгани ҳам бор гап.\nҲақиқатни тан олишдан уялмаслигимиз, ҳайиқмаслигимиз керак. Суҳбатимиз аввалида айтиб ўтганимдек, ҳамма соҳанинг истиқболини ягона сиёсатшунос, ягона иқтисодчи, ягона қурувчи белгилаб берган мамлакатда бундан бошқача бўлиши мумкин эмас эди. Ана шундай муҳитда “вояга етган” амалдорларнинг ҳам омма олдида сўз айтиши оғир кечмоқда. Хатолар, янглишишлар учрамоқда. Бироқ бу ҳолларнинг кўпи фикрсизликнинг эмас, ўз фикрини аниқ-равшан тушунтириб бера олмаслик натижаси.\nТўғри, аксар ҳудудларда ҳали-ҳамон ОАВ вакилларига душмандек муносабат қилиняпти. Журналистни долзарб масалани кўтариб чиқиб, унинг ечимини топишга кўмаклашувчи хайрихоҳ дўст деб эмас, муаммони оламга достон қилиб обрў олишга интиладиган шахс деб билувчилар ҳам топилади. Бу хил янглиш қараш жойларда журналистлар фаолиятига тўсқинликни келтириб чиқаряпти.\nАйни чоқда, қарс икки қўлдан чиқишини ҳам унутмаслигимиз керак. Афсуски, ҳамкасбларимиз орасида ҳолатни шахсий манфаати учунгина танқид қилиб, раҳбарларни атайин обрўсизлантиришга уринаётганлар ҳам бор. Қолаверса, журналистик фаолиятни ҳимоя этишга қаратилган қонунларга терс ҳаракат қилиб, касб этикасини менсимасдан иш кўрадиганлар-да йўқ эмас.\nСўнгги вақтларда кузатилаётган айрим нохуш вазиятларни журналистикани уч-тўрт йил олдинги ўзанга қайтаришга уриниш деб баҳоламаган бўлардим. Бу ҳол журналистиканинг холислиги, шаффофлиги, ҳаққонийлигини таъминлаш, журналистлар фаолияти хавфсизлигини кафолатлаш борасида яна қандай ишларни амалга ошириш зарурлигини кўрсатмоқда. Ана шу кўзгуга боқиб биз хатоларимизни билиш баробарида, журналистикани янада ривожлантирмоқ учун нималар қилишимиз лозимлигини теранроқ англаётирмиз.\n“Тафаккур” журналидан олинди\nШерзод Қудратхўжаев: «Кучини қаерга ишлатишни билмайдиганлар Мўйноққа, Манасга, Мирзачўлга борсин!»\nЖурналистлар учун махсус «Ҳуқуқшунослик журналистикаси» курслари ташкил этилади\nБош вазир яқинда очиладиган Журналистика университетига борди


Дунё, янгиликлар: Дубай ҳукмдори рафиқаси паноҳ изламоқда ва Ҳиндистон нега уч талоқни жиноятга тенглаштирди? - BBC News O'zbek\nДунё, янгиликлар: Дубай ҳукмдори рафиқаси паноҳ изламоқда ва Ҳиндистон нега уч талоқни жиноятга тенглаштирди?\nДубай маликаси Буюк Британия судидан ўзини собиқ эридан ҳимоя қилишни сўрамоқда. Ҳиндистон уч талоқни жиноятга тенглаштирди. Шимолий Корея бир ҳафтада иккинчи ракетани учирди. Охири замон башорати учун олти йил.\nДубай маликаси эридан муҳофаза қилишларини истамоқда\nБундан аввалроқ Дубай ҳукмдори Шайх Муҳаммад ал Мақтумнинг қочиб кетган рафиқаси малика Ҳая Лондонда экани маълум бўлган эди.\nЭндиликда, у Буюк Британия судидан ўзини собиқ эридан ҳимоя қилишни сўрамоқда.\nСешанба куни Лондон суди унинг сўровини кўриб чиқишни бошлаган.\nАсли Иорданияда дунёга келган малика Ҳая иордан қироли Абдуллоҳ IIнинг ўгай синглиси бўлиб, у 2004 йилда Шайх Муҳаммадга олтинчи хотин ўлароқ турмушга чиққан.\nТурмуш ўртоғининг оила аъзолари билан муносабати ёмонлашиши ортидан ҳаётидан ташвишлана бошлаганини иддао этиб, хорижга қочиб кетган 45 ёшли малика Ҳая шу ойнинг бошида Лондондаги $107 миллионлик уйда истиқомат қилаётгани ошкор бўлган эди.\nҲиндистон уч талоқни жиноятга тенглаштирди\nҲиндистон парламенти мусулмонларнинг никоҳни «бир зумда бекор қилиш» одати - уч талоқни жиноий амал сифатида тан олди.\nУшбу қарор тарафдорларининг таъкидлашича, уч талоқ аёллар ҳуқуқларини поймол этади ва ундан ғараз мақсадларда фойдаланиш мумкин.\nБундан буён аёли билан уч талоқ орқали ажрашган эркаклар уч йил муддатга қадар қамоққа ташланиши мумкин.\nБош вазир Нарендра Моди ушбу хабарни ижтимоий тармоқда олқишлаб чиққан.\n"Эскирган ва ўрта асрларга хос одатлардан яна бири, ниҳоят, ўтмишнинг ахлат қутисига ташланди! Парламент уч талоқни йўқ қилди ва муслималарга қаратилган тарихий адолатсизликни бекор этди. Бу жинслараро адолат ғалабасидир ва у жамиятдаги тенгликни янада таъминлайди," дея ёзган жаноб Моди.\nАммо танқидчилар қудратдаги миллатчи кайфиятлик BJP партиясини мусулмонларни атайин нишонга олаётганликда айбламоқда.\nШимолий Корея жорий ҳафтада иккинчи бор қисқа масофага учувчи иккита ракетани яриморолнинг шарқий соҳили томон отди, дея хабар бермоқда Жанубий Корея ҳарбийлари.\nШимолликлар раҳбари Ким Чен Ин бундан олти кун аввал учирилган икки ракетанинг келаси ой АҚШ билан ҳарбий ўқув машғулотлари ўтказмоқчи бўлаётган Жанубий Корея учун «қатъий огоҳлантирув» эканини таъкидлаган эди.\nПхенян, ҳозирча, бугун ярим тунда отилган ракеталар юзасидан изоҳ бермаган.\nСунъий уруғлантириш ноёб каркидон турини ҳаётга қайтариши мумкин\nАҚШнинг Калифорния штатидаги Сан Диего ҳайвонот боғида сунъий уруғлантириш ёрдамида жанубий оқ каркидон дунёга келди.\nБу шундай тажрибалар ичидаги илк муваффақиятли натижадир.\nЭндиликда, олимлар бу йўл орқали дунёда атиги икки вакили қолган шимолий оқ каркидонларни ҳаётга қайтаришдан умид қилмоқда.\nОхири замон башорати учун олти йил\nФото муаллифлик ҳуқуқи GRACE ROAD CHURCH\nЎз издошларини охири замон асоратларидан сақлаб қолиш ваъдаси билан Фижига олиб бориб, уларни у ерда қийноққа тутган жанубий кореялик роҳиба-башоратчи Шин Ок-жу олти йилга озодликдан маҳрум этилди.\nУ 2014 йилда 400 инсонни фақат Фижи оролларидагина қочиб бўлмас охири замондан омон қолиш мумкинлигига ишонтирган ва уларни у ерга кўчиб боришга кўндирган эди.\nФижида Шин хоним «ёвуз руҳларни ҳайдаш» мақсадида одамларни калтаклагани айтилади.\nБундан ташқари Шин Ок-жу Фижи пойтахти Сува шаҳри яқинидан каттакон ерни ижарага олиб, у ерда ва, шунингдек, қурилишларда ўз издошларини қулдек ишлатгани ҳамда катта миқдорда бойлик тўплагани ҳам маълум қилинган.\nЖанубий Корея полицияси июль ойида роҳибани қўлга олган ва суд уни зўравонлик, болаларни қийноққа тутиш ва фирибгарлик жиноятларида айбдор, дея топган.


Ҳунарманд йирик экспортчи бўла оладими? | Xunarmand\nТери маҳсулотларини экспорти билан шуғуллана оламанми? Бошланғич капитални шакллантириш учун қаердан ва қандай қилиб кредит олиш мумкин? Оилавий корхонани қандай қилиб расмийлаштириш мумкин? Агарда мен хусусий тадбиркор бўлсам, қўшимча ишчи кучини жалб этишим мумкинми?. Шу ва шу каби бошқа саволлар жорий йилнинг 27 феврал куни Наманган шаҳрида бўлиб ўтган интерфаол семинар-тренингда муҳокама қилинди. Мазкур тадбирда Наманган вилоятининг 30дан зиёд ҳунарманд ва тадбиркорлари иштирок этишди.\nСеминар-тренинг мавзуси ва шакли БМТТД ва “Ҳунарманд” Уюшмасининг Наманган вилоят бошқармаси ҳамкорлигида ташкил этилган аввалги икки семинар иштирокчиларининг таклиф ва тавсияларига биноан танланган. “Ҳунарманд” Уюшмасининг худудий бошқармаси раҳбари Икромжон Каримовнинг таъкидлашича, маҳсулотларни экспорт қилиш ва уларга декларация тўлдириш бўйича олинган маълумотлардан сўнг, ўз махсулотини муваффақиятли экспорт қилувчи ҳунармандалар сони ортиб бормоқда. Аввалари фақат саноқлилари шуғулланишган, мисол учун, фақат пичоқлар экспорт қилинган бўлса, семинардан кейин эса уларга анъанавий ёғоч маҳсулотлари қўшилган. Хозирги кунга келиб, экспортчилар сони биттадан тўртага кўпайган.\n“Ўзбекистонда ҳунармандчиликни ривожлантириш учун қулай шароитлар яратилган бўлиб, унга кўра хусусий тадбиркорлар, алоҳида “ҳунарманд” мақомига эга бўлганларга соддалаштирилган рўйҳатдан ўтиш имконияти, солиқ ва ижтимоий ушланмаларга нисбатан имтиёзлар белгиланган. Лекин, кўп ҳолларда ҳунармандлар беҳабарликлари туфайли бу имкониятлардан тўла қонли фойдалана олишмаяпти. Айнан, шу сабабли лойиҳамиз ва “Ҳунарманд” Уюшмаси” ҳамкорлигида ҳунармандаларнинг мавжуд имтиёзлардан бохабар қилиш ва савдо имкониятларини кенгайтириш хақидаги билимларини ошириш устувор йўналишларнинг бири сифатида белгилаб олинган ”- дейди БМТТД лойиҳаси менежери Адхам Қўчқаров.\n«Тренинг мен учун жуда фойдали бўлди, чунки мен бошловчи тадбиркорлар учун мавжуд бўлган имтиёзли кредитлаш ва кафолатлаш шартлари хақида билиб олдим”, деб ўз фикрини чеварчилик билан шуғулланаётган Нозима Эргашева билдирди.\nСеминар-тренинг иштирокчилар уч гуруҳга бўлинган ҳолда ҳунармандичликни ривожлантириш мақсадида қўшимча ишчи кучини жалб қилиш (шогирдлар), оилавий тадбиркорликни ташкил этиш ва тадбиркорлик кўникмаларини ривожлантириш борасида керакли тавсиялар ишлаб чиқишди.\nШунингдек, савдони ривожлантириш ва харидорларга қулайлик яратиш мақсадида Наманган шаҳри марказида ҳунармандчилик буюмлари билан савдо қилувчи дўқон очиш таклифи киритилди.


Оқибат дарахти - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nЧоп этилган 31 Октябр 2018\tКӯришлар: 630\n— Чимёнга борамизми?\n— Йўқ. Чимёнданам чиройли, ажойиб жой бор. Ўша ёққа борамиз.\nМашина чақирдим. Хотиним ва икки қизимни олиб йўлга тушдим.\n— Довонга ҳайда, Азамат, — дедим ҳайдовчимга.\nКатта қизим чапак чалиб юборди:\n— Яшасин, дадажоним! Бувимникига борарканмиз.\n— Довон этагидан қайтамиз.\nҚизларим бир-бирига ажабсиниб қарашди. Хотиним анграйди:\n— Довон этагида нима қиламиз?\nЎринли, айни дамда бемаврид саволдан энсам қотди, аммо сездирмадим.\n— Бормасак бўлмайди.\nБолаларим нафасини ичга ютишди.\nТоғнинг қоқ белида тасмадай тортилган йўлдан чўққига қўниб турган қуёшга қараб ўрмалаймиз. Пастда, тоғ ён бағрида барқ урган сариқ, кўк, оч-пушти, хуллас, турли-туман гуллар, лолақизғалдоқлар устини қоплаган булутларнинг ҳарир либосини ҳали тонг шамоли сидириб олиб ташламаган. Манзарани кўринг-ей. Ҳиссиётнинг тилига сўз малол келади. Ҳиссиётнинг тили — завқ! Мўъжизани агар фақат Яратганга нисбат бериб айтсак, Худойимнинг мўъжизаси-шу!\nОрқа ўриндиққа ўгирилиб қарадим. Аҳли оилам чеҳрасига ҳам қуёшнинг табассуми инган.\nМашина нишабликдан эниб, йўлнинг шундоқ ўнг томонидаги ялангликда тўхтади. Ичимда оғриқ турди, юрагим увушгандай бўлди. Вужудим титраб, гандириклаган кўйи яланглик четига қарадим.\n— Етиб келдик, тушамиз.\nТоғ биқинидаги ялангликда тизза бўйи қулф урган ўт-ўланлар ўткир, димоқни ёрар даражада бўй таратади. Яланглик гирдида, жар ёқасида новдалари фалакка қўл ташлаб бир туп тол ўсаяпти. Унинг орқа томонида ҳилпираётган яшил байроқлардай тизилган тол кўчатлари бир чақирим масофада саф тортишган.\nТол тагига келдим. Тиззалаб ўтирдим. Бўз боланинг белидай келадиган тол танасини сийпаладим. Борлиғимни титроқ чулғади. Аммо кўп ўтмай ўзимни енгил ҳис этдим, ичимдаги бор гард-ғубор тарқаб кетгандек, кўнглим таскин топа бошлади. Руҳим баҳор ҳавосидай енгил тортди. Машина ёнида чеҳрасида ҳайрату ҳасрат аломати зоҳир хотиним билан хижолатли алпозда қўлида тўшама тутган Азамат келишга ботинолмай тик қотган. Қизлар қий-чув қилиб, чопқиллаб гул-чечак теришмоқда.\nҲали новдалари яшилликка бурканиб улгурмаган тол тагига тўшак тўшалди.\n— Дадаси, нега бу ерга келдик?\n— Сайру саёҳат бу, сайру саёҳат! Атрофга қара, қандай чиройли, тоғ ҳавоси, гулу чаманзор. Суратга тушинглар. Болалар билан мазза қилиб айланинглар. Бироздан сўнг қайтамиз.\n— Ғалати қилиқларингиз бор-а? — хотиним Азаматнинг олдида ўнғайсиз аҳволда қолганини яширмади. Азамат нигоҳи билан ер чизди, ўлмайиннинг кунидан илжайгандек бўлди, лекин унинг кўнглидан ўтганини ҳам сезиб турибман…\n— Азамат, мана энди, манави толдан кетмондаста учун билакдай-билакдай қилиб иккита новдасини кесиб ол.\nАзамат бир қалқиб тушди:\n— Йўғ-ей, қўйинг-е, керакмас.\nХотин яна бир бор ғалати қараш қилди-да, қизларим томон юрди.\n— Айтганимни қил. Юкхонага арра ҳам солганман. Бор, опке!\nКападай бўлиб бўй чўзган сершох, серновда тол тагида узала тушдим. Ниначиқанот оч-яшил нишурдилар бўртиб чиққан эгик хивчинлар шабадада солланиб роз айтаётганга ўхшайди. Мен толнинг қўшиғини тинглайман, тол мени соғинганини, мени кутганини ҳис қиламан.\n…Бундан анча йиллар олдин… Таҳририятга бош раҳбар бўлиб тайинланганман. Ўзимча кўп ишлар, кўп янгиликлар қилгим, ўзимни кўрсатгим келади. Мустақил юртимиз оёққа туриб энди ўзини ўнглаб олаётган дамлар. Фидойи замондошлар, меҳнати беминнат камтарин халқимиз ҳаёти ҳақида туркум очерклар ёзишни ният қилдим. Ана шундай муддаога эш сафарларнинг бири водийга бўлди.\nБугунгидай эрта тонгдан йўлга тушдим. Довон йўли ҳозиргидай обод эмасди. “Йўл азоби — гўр азоби” дегани шу. Довоннинг баланд нуқтасидан пастлаётиб мана шу ялангликнинг қоқ ўртасида эшакка ортилган хуржунни туширолмай куймаланаётган чолга кўзим тушди: чол, ҳарчанд уринмасин, икки кўзи алламбалога лиқ тўла хуржунни туширолмай овора эди.\n— Машинани тўхтат! Орқага ол, — дедим ҳайдовчига.\nУловдан тушдик. Азамат ортимдан эргашди.\n— Ассалому алайкум, ота! Ҳорманг, ёрдамлашиб юборайликми?\nТангу тажангроқ бўп турган чол бош ирғади.\n— Болам, куч-қувват кетса шундай бўларкан, — деди синиқ жилмайиб.\n— Отахон, бу нима?\n— Нима бўларди, болам, қаламча, тол қаламчалари. Жар ёқасига экмоқчиман.\nАтроф тоғу тош. Уй-пуй кўринмайди. Чол бу ерга қаердан келди, деган ўй ўтди хаёлимдан.\n— Ота, шу атрофда яшайсизми?\n— Ҳув анави тоғ ортидан келдим, болам. Йўл чети қуруқ турмасин, деб манавиларни қадамоқчиман. Барака топинглар, энди хуржунни четга олиб бориб беринглар.\nАзамат иккимиз зил-замбил хуржуннинг икки кўзидан зўрға кўтариб яланглик чети — жар ёқасига элтдик. Чол эшак жабдуғига қистирилган билакдай келадиган битта тол новда ҳамда белкуракни олиб келди. Эни-чуқурлиги икки қарич келадиган чуқурга қазиб новдани кўмди.\n— Ота, шу илдиз олади, тол бўлади, дейсизми?\n— Олади болам, олади, тол дегани беор нарса. У тугул манови қаламчалар ҳам икки-уч йилда одам бўйи бўлади. Тоғда қишин-ёзин намгарчилик. Тез олади.\n— Сўраганнинг айби йўқ. Неча ёшга кирдингиз? Фарзандлар, ўғил-қизлар дегандай…\n— Худога шукр, тўрт кам саксондаман. Уч ўғил, бир қиз, невара-чеваралар ҳам шунга яраша…\nЧол жилмайди. Саволим тагидаги саволни англади чоли тушмагур:\n— Ўғилларим сизга нима зарил, деб уришади, уйда тинч ўтирсин дейишади-да, мени авайлаган бўлишади. Уларга билдирмай келаман. Ҳув тепаликка бултур ёнғоқ, ўрик, гилос экдим. Ўтган йили йўл бошига тоғ олма, тут кўчати экдим.\n— Ота, мен сиз ҳаққингизда Худо хоҳласа, яхши бир очерк ёзаман. Сизнинг бу хайрли ишларингиз биз ёшлар учун бир умрлик ибрат, — дедим.\nЧолнинг чеҳрасида аллақандай жозиба зоҳир эди, айниқса, ажинлари ёйилиб жилмайганда, кишини ўзига ром этиб, қалбда илиқ бир меҳр товланарди.\n— Энди, отахон, Худо хоҳласа, бу қаламчалар бир кун келиб анча-мунча пул бўладида-а?!\nАзаматнинг тос манглайдан ургандай қилиб айтган гапидан ҳушим учди. Ҳангу-манг бўлдим. Ер ёрилмади-ю, ерга кириб кетмадим.\n— Бунисини билмадим, болам. Бунисини ўйламадим, — чол яна жилмайди.\nАзаматга ўқрайиб қарадим. Чол билан хайрлашиб, ўзимни машина ўриндиғига ташладим: “Эй-ей, фаросатингга ўт тушгур… Нодон! Ҳар каллада ҳар фикр…”\nБир маҳал Азамат келиб машинанинг юкхонасини очаяпти. Қўлида ҳалиги одам бўйи келадиган тол новдаси. Жон-поним чиқиб кетди:\n— Ҳой, тентак! Буни нега опкелдинг. Калланг борми?\nАзамат довдираб қолди:\n— Чолдан сўраб олдим. Дачангиздаги боғбон кетмондаста сўраётувди.\n— Ҳей… Сени… Обор, жойига экиб қўй!\nЎшанда эътиборсизлик қилиб, чолнинг исмини ҳам, қайси қишлоқдан эканини ҳам сўрамабман. Чолга ёлғончи бўлганим ҳам, чол ҳақида очерк тугул тузукроқ мақола, тўрт қатор хабар ҳам ёзолмаганим чин.\nШунақа гаплар… Бу гапларга ўн йиллар бўлди. Довондан ўтган-қайтганда баъзида яланглик четида гуркираб ўсаётган ўша бир туп сершох тол ва кўкка бўй чўзиб шовуллаган ёш толлар сафига кўзим тушади. Гоҳо нималаргадир чалғиб, хаёл билан бепарво ўтиб кетаман. Тўғриси, кейинги йилларда ялангликдаги яшил соқчилар ҳам, чол ҳам хаёлимдан кўтарилиб кетган экан. Аммо ёзиғимга битилган бир воқеа сабаб бу манзил мен учун чиндан азиз жойга айланиб қолди.\nШу йил қаҳратон қишда, тушдан сўнг водийга қараб йўлга тушдик. Яқин дўстим тўй қилаяпти. Бормасликнинг иложи йўқ. Бахтга қарши қор бўралаб ураяпти, денг. Изиллаган изғирин. Йўлнинг тоғ соя солган нишаб жойлари яхмалак, муз қотган. Тўйнинг авж пайтида етиб боришни мўлжалладим. “Нима бўлса бўлди, бос, етамиз”, дедим ҳайдовчига. Довонга ўрлаётган чоғимизда қор янада тезлашди. Ойнасупурги олд ойнага урилаётган қорни тозалаб улгуролмайди. Машина чироқлари нури бўрон тўзғитган қор зарраларини зўрға кесиб ўтади, йўл кўринмайди, борлиқ қор қуюни ичра ғарқ бўлган гўё. Нишабликдан шитоб билан тушиб бораяпмиз. Қор бўрони авжига олган олақуюн-оқтойлоқ ичида туйқус рўпарамизда хира ёғду сочган бир жуфт чироқ кўринди. Қаршимиздаги қанақа улов эканини билмадим, четга чиқиб бизга йўл берай демайди. Унга бориб урилишимизга бир баҳя қолди, ҳайдовчи шарт тормоз босиб машинани четга бурди. Йўл нишаблик, бунинг устига тойғинчоқ эмасми, машина турган жойида ел парракдай чирпирак бўлиб айланди, тўхтамайди, жон-поним чиқиб кетди. “Тамом, йўлдан чиқиб жарликка қулаб, йўқ бўлиб кетамиз”, деган ўй қисқа сонияда хаёлимни чақмоқдай тилиб ўтди. Қанча пайт чириллаб айландик, билмайман, машина ёни билан нимагадир урилиб таққа тўхтади. Машина ичидан отилиб чиқдим. Азойи-баданим қалт-қалт титраб, танамда жон қолмади. Қор кўз очирмай ураяпти. Изғирин. Ҳайдовчи қўрқувдан карахт, машина чамбарагига ёпишган кўйи тош бўлиб қотиб турибди, қилт этмайди. Олд эшикни очиб уни тушириб олдим. Юзига қор ишқаб ўзига келтирдим. Машина тубсиз жарлик ёқасида ўсган дарахтга ёни билан тақалиб турар, тубсиз ўпқон зулматидан бизни мана шу дарахт асраб қолганди. Увиллаган қорқуюн қўйнида қўлчироқни ёқиб атрофга назар ташладим. Қорбўронда чайқалиб турган қатор толларга кўзим тушди. Сўнг… сўнг чироқни яна машинага қаратдим. Авзои баданим қалтираб, бўғзимга нимадир тиқилди. Оёғимдан дармон кетиб ерга ўтириб қолдим. Димоғим ачишиб, кўзимдан ёш сизди.\n— Азамат, — дедим ўтирган кўйи, — Азамат, — дедим беҳол пичирлаб. — Азамат, қаердалигимизни билаяпсанми, Азамат?\n— Билдим, хўжайин, билдим, — деди Азамат ҳам хириллаган оҳангда.\n— Биз, эсингдами, ҳалиги чол эккан толларнинг қаршисида турибмиз.\n— Билган бўлсанг, бизни шу бир туп тол ўлимдан сақлаб қолди. Буниям билдингми, Азамат? Сен кетмондаста қиламан, деб суғуриб олувдинг. Буниям эслайсанми, Азамат.\n— Эслайман, хўжайин, эслайман…\n— Азамат, ке, ёнимга ўтир, дуо қилайлик. Биз чолга дуч келганда у саксонни қоралаб қолганди. Отиниям, манзил-макониниям билмаймиз. Тирик бўлса, қатордан хато бўлмасин, ўтган бўлса, охирати обод бўлсин…\nМен бу гапларни айтаётган маҳалда Азамат ҳам ёнимга келиб чўккалади. Совуқданми ё қўрқув асоратими, қалт-қалт титраяпти, елкаси учиб-учиб тушаяпти, йўқ, йиғлаяпти.\n…Хаёлга берилибман. Ҳа, шу воқеалар кўрган тушим сабаб бир-бир хаёлимдан ўтди. Ўзим ўзим билан бўлиб, тепамда арра кўтариб турган Азаматга эътибор ҳам бермабман.\n— Нега қаққайиб турибсан, Азамат?\n— Нима қилай, мана, арра? — талмовсиради у.\n— Нима қилардинг, анави толдан тўғри ўсган иккита новдани топиб кес. Кесавер. Кетмондаста қиламиз, — кесатдим.\nАзамат тайсалланиб турди.\nҚизларим ялангликда қий-чув кўтариб тоғ гулларини теришаяпти. Гоҳида капалак ёки тиллақўнғиз ортидан қувлаб қолишади.\nАзамат тол новдаларини машина юкхонасига жойлади. Мен тол тагида узала тушиб бироз мизғимоқчи бўлдим. Ёнимга келиб ўтирган хотинимнинг ажабсинган чеҳрасига парво қилмадим. У юзимга синчиклаб тикилди.\n— Эринмаган одамсиз-а? Сизни тушуниш қийин. Лекин, барибир тоққа чиққанимиз яхши бўлди. Қизларингиз мазза қилишаяпти. Қачон қайтамиз?\nХотиним ялангликни бошига кўтариб қийқириб чопқиллаётган қизалоқларга меҳр билан қараб турибди.\n— Бир пас мизғиб олай, сўнгра қайтамиз.\nОфтоб қиялаган маҳал йўлга тушдик. Хотинимнинг ҳамон менга хавотиру ҳадик билан қараб-қараб қўяётганини сездим. Машина ойнасидан тепамиздаги чўққига назар ташладим. Булутларга санчилган чўққидан атрофга нур тараларди. Оний ҳолатда чўққи ёнида ҳарир оқ либосли бир чол кўрингандай бўлди. Чолнинг жилмайиб турган нурли чеҳрасини аниқ-тиниқ кўрдим. Бу ўша, менга бундан ўн йил аввал учраган нуроний чол эди. Мен бу ҳолу ҳодисани шарҳу изоҳ этиб беролмайман. Вужудим жимирлаб, руҳим ёришиб кетганини ҳис қилдим. Сўнг кўзларимни юмиб олдим.\n…Уйга келиб боғ ҳовли эшиги ёнига Азамат кесиб олган тол новдаларни қададим.\nҚўчқор Норқобил 1968 йил 5 мартда Сурхондарё вилоятининг Олтинсой туманидаги Мўминкўл қишлоғида туғилган. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган журналист (2001). ТошДУнинг журналистика факултетини тугатган (1992). «Дарё ортидаги йиғи» (1994), «Ўн саккизга кирмаган мен бор» (2002), «Кулиб тур, азизим» (2005), «Қуёшни ким уйғотади?» сингари насрий ҳамда «Хосиятли дунё» (1992), «Кафтимдаги қизғалдоқ» (1993) шеърий тўпламлари нашр этилган.А. С. Пушкин, М. Ю. Лермонтов, С. Есенин, Е. Евтушенко каби шоирларнинг насрий асарларини ўзбек тилига таржима қилган.\nБугун: 31-10-2020 07:26:36


Шквиринми ёки Олег Шацких? / CHAMPIONAT.asia\n12:33Футзал. Ўзбекистон 15-марта Осиё чемпионатига чиқди 0 12:30“Локомотив” ва “Флитвуд Таун” ҳамкорлиги янги босқичга чиқади 1 12:24ВИДЕО. Месси гол урди, "Барселона"дан ғалаба 1 12:20ВИДЕО. "Қорабоғ" қандай қилиб "Атлетико" билан дуранг ўйнади? 2 12:19Конте: "Моуриньо "Челси" ҳақида эмас, ўз жамоаси ҳақида ўйласин" 6 11:47Спортчилар ижтимоий тармоқларда 8 11:45Икром Алибоев: "Сафарда ҳам гол уриш ёқади" 4 11:36Тошкент шаҳар чемпионати. Ҳоким Кубогига қуръа ташланди 2 11:29"Истиқлол" мухлислари диққатига! 3 11:24Роналду ЕЧЛда 2017 йилда энг кўп гол урди, Месси бешталикда ҳам йўқ 27 10:56Мбаппе Чемпионлар лигаси тарихига кирди + ФОТО 10 10:40"Барселона"нинг бу мавсумдаги тўпурарлари. Иккинчи ўринда ким? ФОТО 4 10:20Eplmanager.com: Эртага дедлайн! Янги совринли лига старт олади 5 09:58Аллегри: «Ювентус» учун мавсум ноябрь ойида бошланади» 4 09:41Моуриньо: «Биз жиноят қилдик...» 18\nШквиринми ёки Олег Шацких?\nЎзбек футболида моҳир ҳужумчилар Биродар Абдураимов, Игорь Шквирин, Олег Шацких, Шуҳрат Мақсудов ва Дилмурод Назаровлар аллақачон фаолиятини якунлаб, тарихга айланишга улгурди.\nБир неча йиллар аввал, ўзбек футболининг энг кучли томони ҳисобланган ҳужум чизиғи айни кунда оғриқли нуқталардан бири бўлиб қолмоқда. Энди барча умид ёшлар ва ўсмирларимиздан. Шу ўринда “Кечаги кун – Тарих, Эртанги кун эса – Жумбоқ” нақли ҳужумчиларимиз учун жуда ҳам мос тушадигандек. Зеро, юқорида санаб ўтилган ўткир ҳужумчиларимиз тарихга мухрланган бўлса, етишиб чиқаётган ёш Игорь Сергеев, Абдул Азиз Юсупов, Темур Ҳакимов, Забиҳилло Ўринбоев, Акобир Тўраев каби футболчиларимизнинг кейинги фаолияти жумбоқдек. Жумбоқни ишлатишимга асосий сабаб, бизнинг футболда асосан шу ёшда йўқолиб қолиш яъни, ўзининг устида ишламаслик ёки заҳирада ўтириб, ўйин амалиётини йўқотиб қўйиш холатлари кўп кузатилади. Лекин бу иқтидорларда бундай вазият кузатилмаслиги ва уларнинг етук “форвард” бўлиб камол топиши, европанинг топ клублари сафида “порлашини” чин дилдан истаймиз. Энди ўтмишга назар ташласак: Биродар Абдураимов бу алоҳида мавзу. Бу инсонни хеч ким билан таққослашга ўрин йўқ. Лекин Игорь Шквирин ва Олег Шацких фаолияти ва уларнинг кучли томонларини, қолаверса , икки футболчини таққослаганда қай бирларининг ҳужум чизиғида кучлироқ ўйин намойиш этгани, уларнинг ўйинига гувоҳ бўлмаган ёш футбол ихлосмандлари учун, қизиқ эканлиги шубхасиз. Шуни ҳисобга олиб, ҳар икки футболчининг ажойиб ҳаракатларига гувоҳ бўлган мутахасислар ва елкама-елка тўп сурган футболчиларга уларнинг қай бири ҳужум чизиғида кучлироқ бўлган дея савол билан мурожаат қилдик.\nАхбор Имомхўжаев (Ўзбек спорт журналистикаси отахони)\nШквиринда ҳужумчида бўлган ҳар қандай хислат етарли эди. Унинг майдонда етакчилик қилиши, жамоани олдинга бошлаш қобилияти ҳам алоҳида тахсинга лойиқ. Олег Шацких эса, олдинги чизиқда баъзи вақтлар яккаланиб қоларди. Билмадим бу балки ўзининг айбидир. Ҳар бир мухлиснинг ўзининг фикри бор. Кимгадир Шквирин тоифасидаги ҳужумчилар ёқади. Баъзиларга эса, Олег Шацких типидаги футболчилар. Мен эса, Шквиринни кучли деб ҳисоблайман.\nРуфат Акрамхўжаев (болалар мураббийи)\nИгорь Шквирин билан “Пахтакор” да машғулотлар жараёнида бирга қатнашганман. Мен ёшлар жамоаси сафида ўйнар эдим. Игорь Анатолевич билан асосий таркибда майдонга тушиш афсус-ки менга насиб қилмаган. Лекин, хатти-ҳаракатларини кузатиб ҳайрон қолардим. У нафақат жарима майдони ичида балки, ҳужумларни ташкил қилишда ҳам фаол эди. Айниқса, иккинчи қаватда жуда яхши ҳаракатланар, ҳужумини бузишда ҳам, унинг антиқа “подкат” усули билан тўпни кўп бора рақибдан олиб қўярди. Футболга бефарқ бўлмаган инсонларнинг аксарияти И.Шквиринни жарима майдонидагина яхши ҳаракатланади деб ўйлаши мумкин. Шахсан мен бундай ўйламайман. Сабаби, машғулотлар жараёнларида бевосита гувоҳ бўлганлигим туфайли, Игор Анатольевич нафақат ҳужум чизиғида балки, майдоннинг исталган жойида фойдали ўйин намойиш этишга қодир эди. Олег Шацкихни яқиндан билмайман. Чунки, У билан жамоаларда бирга фаолият юритмаганмиз. Олег асосан жарима майдонида хавфли вазиятлардан оқилона фойдалана оларди. Умуман олганда иккиси ҳам жуда кучли футболчилар эди. Лекин иккаласидан бирини танлаш керак бўлса, Шквиринни устун қўйган бўлардим.\nОйбек Юнусов (“Спорт” ва “Ўзбекистон футболи” газетаси бош муҳаррири)\nҲар иккиси турли хил тоифадаги ҳужумчилар. Игорь Шквирин асосан жамоавий футболга мослашган. У ҳужум чизиғида жисмонан бақувватлиги эвазига ҳимоячилардан устун келарди. Олег Шацких тезлик эвазига қочиб қолиш ва вазиятдан унумли фойдаланиш борасида уста бўлган. 90 дақиқа мобайнида битта вазият юзага келса, уни голга айлантира олар эди. Алоҳида биттасини кучли деб айта олмайман. Ҳар иккисини ўзбек футболи тарихидаги энг кучли ҳужумчилар деб биламан.\nШуҳрат Мақсудов (Ўзбекистон миллий терма жамоаси ёрдамчи мураббийи)\nИгорь Шквирин билан Олегни таққослаш бироз ноўринроқ деб ўйлайман. Сабаби, Игорь Анатольевич сўзсиз Олег Шацкихдан кўра, бир калла устунроқ. Тўғри, Олег ҳам, маҳоратли ва тезкор ҳужумчи бўлган. Лекин, Шквирин даражасида эмас . Қолаверса, Игор Анатольевич билан бир жамоада тўп суриш ва машғулотларда бирга иштирок этиш жуда ҳам қизиқарли бўларди.\nДилшод Нуралиев (Ўзбекистон ўсмирлар терма жамоаси бош мураббийи)\nТўғрисини айтганда, Шквиринни ҳаракатлари кўпроқ ёқар эди. Шацких асосан техникаси юқори ва тезлиги мукаммал бўлган. Лекин, Шквирин жой танлашда беназир эди. Қолаверса, иккинчи қаватдаги ҳаракатлари ҳам, Шквиринда яхши ривожланганди. Шуни ҳисобга олганда, Игорь Шквирин бироз кучлироқ бўлган деб ўйлайман.\nШуҳрат Раҳмонқулов (“Пахтакор” ёшлар мураббийи)\nҲар иккиси ҳам, жуда юқори савиядаги футболчилар бўлган. Шквиринда голни хис қилиш қобилияти жуда юқори эди. У жарима майдони ичида яхши ҳаракат қиларди . Олег эса, тезлик ва техникага таянарди. У орқароққа қайтиб, бир-иккита рақибни алдаб ўтиб, вазиятларни яратарди. Қолаверса, У учун, индивидуал тарзда рақиблардан ўтиб кетиш қийинчилик туғдирмасди. Лекин, ҳужумчининг вазифаси асосан гол уриш шуни инобатга оладиган бўлсак, бу борада сермахсуллик И. Шквирин томонида. Мен ҳам мураббийман. Агар, шогирдларим ичида шундай ҳужумчилардан бирини танлаш керак бўлганда, Шквирин типидаги ҳужумчини танлаган бўлардим.\nАҳмад Эшматов тайёрлади


Энг оғир дамларда ёдда тутиш керак бўлган муҳим қоидалар - Zamin.uz\n17:10 / 21.08.2018\nОғриқ – бу ҳаётнинг муайян бир қисми, у шахс сифатида ўсишга ёрдам беради.\nҲар бир инсон ҳаёти бир маромда бахтли ўтишини истайди, албатта. Бироқ севги ҳар доим ҳам бахт келтирмаганидек, ҳаёт ҳам бир текисда кетмайди. Мана шундай “қора кунлар”да оғриққа қандай муносабатда бўлиш – бу сизнинг танловингиз. Умрингиз давомида ҳар қандай вазиятнинг фойдали томонини кўра билинг ҳамда ўзингизга керакли хулоса чиқаринг.\nҲаёт – бу оғриқ. Кимки бошқача сўзласа, демак у сизга ниманидир сотмоқчи.\nФикрлаш ва муаммога тўғри ёндашиш – бу ечимнинг ярми. Кўпчилик муваффақиятга ўткир ақл соҳиби эканлигидан эришмайди. Ҳаммаси оддий: тўғри муносабат ва ҳаракат – бу сизларни бахтга етакловчи йўл. Рўй бераётган воқеаларга тўғри ёндашинг ва унутманг – сиз муаммо бор деб ўйласангизгина, у ҳақиқатда мавжуд бўлади.\nБаъзан сизнинг энг катта қўрқувингиз шунчаки хомхаёл бўлиб чиқади.\nБиз ноаниқликдан кўп чўчиймиз. Охири нима билан тугашини билмасак-да, ўзимизни олдиндан яхши эмас, ёмон томонга йўналтирамиз. Қўрқувингиз билан курашинг ва йўқ нарсадан чўчишни бас қилинг. Ахир сиз ҳозир 10 ёшда эмассиз шкафдаги маҳлуқдан қўрқадиган.\nМуаммоларни имкониятларга айлантириш мумкин.\nМасъулиятни ўз бўйнингизга олмасангиз, муаммони ҳал қила олмайсиз.\nБизда бор нарса – бу ҳозирги вақтимиз.\nҲар доим миннатдор бўлишингизга арзирли сабаб бўлади.\nҲаётдан, оилангиздан, яқинларингиздан, тасодифий йўловчидан – ҳар кимдан. Яшайдиган уйингиз бўлса, қозонингиз қайнаб турса, соғлигингниз жойида бўлса – демак, ҳаммаси кўнгилдагидек. Бахтли бўлишингиз учун бирор бир нуфузли касб эгаси ёки миллиардер бўлишингиз шарт эмас. Ким бўлишингиздан қатъи назар, дунёда сиздан-да яхши ё ёмон яшайдиганлар қанчадан-қанча эканлигини унутманг! Бугунги кунингизга шукур қилишни ўрганинг ва ўзингизда йўқ нарсага эришаман деб, борини қўлдан бой берманг!\n4-02-2018, 22:50, Ҳаёт тарзи\nБиз ҳаётдан кечикиб оладиган 20 та сабоқ\n12-12-2017, 20:34, Ҳаёт тарзи\n12-12-2017, 20:22, Ҳаёт тарзи\n28-09-2017, 09:21, Ҳаёт тарзи\nЯнгиликлар » Ҳаёт тарзи » Энг оғир дамларда ёдда тутиш керак бўлган муҳим қоидалар


Aвстриялик шериклар билан инвестиция лойиҳасини амалга ошириш ишлари муҳокама қилинди\nГлавнаяМедиацентрЯнгилик ва воқеаларAвстриялик шериклар билан инвестиция лойиҳасини амалга ошириш ишлари муҳокама қилинди\nИнвестициялар ва ташқи савдо вазирлигининг Наманган вилояти бошқармаси вакиллари Aвстриянинг «AME International GmbH» компанияси раҳбарияти билан Ўзбекистоннинг Aвстриядаги елчихонаси томонидан видеоконференция шаклида ташкил етилди, деб хабар беради «Дунё» АА мухбири.\n«АМЕ International» соғлиқни сақлаш учун дунёдаги енг йирик технологик ечимларни ишлаб чиқарувчилардан биридир. 1995 йилда ташкил етилган компания Европа Иттифоқида ва Осиё-Тинч океани минтақасида, Яқин Шарқда, Лотин Aмерикасида ва Aфрикада 40 дан ортиқ мамлакатларда ишлайди. Компаниянинг бош қароргоҳи Вена шаҳрида жойлашган. Унинг AҚШ, Хитой, Малайзия, Бирлашган Aраб Aмирликлари ва Жанубий Aфрикада ваколатхоналари мавжуд.\nОнлайн музокаралар давомида томонлар Республика ихтисослаштирилган илмий-амалий тиббиёт марказининг Наманган филиалини жиҳозлаш бўйича қўшма инвестиция лойиҳасини амалга ошириш масалаларини муҳокама қилдилар. Умумий қиймати $ 10 млн. Бўлган кардиология. Лойиҳани амалга оширишдан қониқиш билдирилди ва тиббий рақамлаштириш соҳасида ҳамкорликни кенгайтиришдан ўзаро манфаатдорлик тасдиқланди.\nУчрашув якунида томонлар ўзаро ҳамкорликнинг томонларини батафсил муҳокама қилиш учун зарурат туғилганда онлайн учрашувларни ташкил етиш орқали ўзаро ҳамкорликни давом еттиришга келишиб олдилар.


Боғча ёши ўзгардими? Шу ҳақда батафсил / Ўзбекистон янгиликлари, энг сўнгги хабарлар\nМахсус янгиликлар 0 Шархлар 2761 кўрилди\nФуқаролар орасида яқинда қабул қилинган “Мактабгача таълим ва тарбия тўғрисида”ги Қонун юзасидан турли саволлар пайдо бўлмоқда. Улар орасида энг кўпи “боғчага болаларни қабул қилишда қуйи ёш чегараси ўзгардими?” деган савол бўляпти.\nШу муносабат билан қуйидагиларга аниқлик киритилади.\n- биринчидан, давлат боғчаларига болаларни қабул қилишда кейинчалик ёш чегараси ўзгарса, Қонунга ўзгартириш киритишдек мураккаб юридик процедуранинг олдини олиш;\n- иккинчидан, хусусий боғчаларда гуруҳларни ёшга доир тоифалаш меъёрларини белгилаб бериш.\n1 январдан нималар ўзгаради? (2-қисм)


Жамшид Хўжаев совуқ уриши натижасида қанча чигит майдони зарарлангани ҳақида маълумот берди\n9-12 апрель кунлари Ўзбекистонда кузатилган совуқ об-ҳаво республикада чигит экилган майдонларнинг 2,7 фоизини зарарлаган ва бу майдонларда қайта чигит экишга эҳтиёж бор.\nЎзбекистон қишлоқ хўжалиги вазири Жамшид Хўжаев Kun.uz мухбири билан суҳбатда соҳага оид бир қанча долзарб саволларга жавоб берди. Вазир суҳбат давомида 9-12 апрель кунлари Ўзбекистонда кузатилган совуқ об-ҳаво оқибатида қанча ғалла ва чигит майдонларнинг зарарлангани ҳақида маълумот берди.\n«Бизда экиладиган ғалла совуққа чидамли ҳисобланади. Қор ёғган пайтда ғалла ҳали бошоқламаган эди. Биз республиканинг бирор жойида ғаллага совуқнинг салбий таъсирини кўрмадик. Тўғри, айрим жойларда ғалла ётиб қолган, лекин мана икки-уч кундирки, илиқ об-ҳаво натижасида ётиб қолган ғалла жойига қайтди.\nЧигитга таъсири ҳақида. Бугунги кунда Ўзбекистонда чигит экиладиган 1 млн гектар майдоннинг 820 минг гектари, ёки 80 фоиздан ортиқ қисмига чигит экиб бўлганмиз. Уч-тўрт кунда ҳаво ҳарорати анча кўтарилгани учун ҳозир далаларда жуда кўп техникалар ишлаяпти ва чигит экиш давом этяпти. Умуман олганда совуқ уриши натижасида 2,7 фоиз ғўза майдони зарар кўрди.\nМана шунча майдонда чигитни қайта экишга эҳтиёж бор. Бу жараён ҳам ҳозир бошлаб юборилган.\nУниб чиққан чигитнинг зарарланиш ҳолатлари асосан Андижон ва Сурхондарё ҳудудига тўғри келмоқда», – дея Жамшид Хўжаевнинг сўзларини келтирмоқда Kun.uz мухбири.


15-16 октябрь кунлари Тошкентда XI Ўзбекистон халқаро пахта ярмаркаси бўлиб ўтади\n08:58 / 12.09.2015\nЎзбекистон Президенти Ислом Каримовнинг 2015 йил 30 июлдаги фармойишига мувофиқ жорий йилнинг 15-16 октябрь кунлари Тошкентда XI Ўзбекистон халқаро пахта ярмаркаси бўлиб ўтади. Бу ҳақда ЎзА хабар берган.\nМазкур ярмарка Пахта бўйича халқаро маслаҳат қўмитаси (ICAC)нинг энг муҳим тадбирлари реестрига киритилгани боис дунё миқёсида пахта бозори сиёсатини белгиловчи нуфузли анжуманлардан бирига айланди.\n«Ўзпахтасаноат» уюшмаси тизимида ҳам ушбу нуфузли форумга қизғин ҳозирлик кўрилмоқда. Жумладан, ярмарка иштирокчиларини Тошкент вилояти Юқори Чирчиқ туманидаги «Ўзбекистон пахта тозалаш» очиқ акциядорлик жамиятида кутиб олиш режалаштирилмоқда. Бу билан иштирокчиларни пахтани қайта ишлаш жараёнига татбиқ этилаётган замонавий янги технологиялар билан яқиндан таништириш, мутахассислар билан бевосита фикр алмашишига имкон яратиш назарда тутилган. Корхонага замонавий қуритиш, саралаш, жилдлаш, ленталаш ускуналари ўрнатилгач, иш унумдорлиги бир неча баробар ортди, сарфланадиган электр энергия миқдори анча камайди.\n«Ўзэкспомарказ»да уюшма учун ажратилган майдонда соҳа корхоналарининг ишлаш жараёнини тўлиқ таърифловчи – қайта ишланаётган пахта маҳсулотларидан намуналар ва ишчилар учун яратилган шарт-шароитлар намойиш этилади.


Костани жарима кутиб турибди - Offside.uz – Offside'да бўлинг, офсайдда қолманг!\nКостани жарима кутиб турибди\n"Челси" ҳужумчи Диего Коста жамоа ихтиёрига келиб қўшилмаса, унга 3,2 миллион доллар миқдорида жарима солиши мумкин, дея хабар бермоқда Daily Express. Испаниялик футболчи "Бразилия"да бўлиб турибди ва ўзининг "Атлетико"га трансферини кутмоқда.\nКоста шартномасига мувофиқ Англия клубида ўйнамоқчи эмас. У айни вақтда йилига 7,7 миллион евро ишлаб топади. Клуб аввалроқ футболчига 300 минг доллар миқдорида жарим солган эди.\nФутболчи "Атлектико"га ўтиш илинжида. Аммо мадридликлар январ ойигача янги футболчи рўйхатдан ўтказиш учун тақиқ олган ва агар Коста шу вақтгача клуб ихтиёрига келиб қўшилмаса, жарим миқдори 3,2 миллион еврони ташкил қилади.\n18/08, 11:55 0