11:33 / 08.12.2016\nОсиёлик конгломератларнинг катта қисми аллақачон дунёнинг энг бадавлат кишилари рўйхатидан жой олишган. Улар бошқа минтақалар вакиллари орасида ўзига хос иш тузилмаси, корпоратив маданияти, шунингдек, ҳукумат билан ҳамжиҳатлик қилиш ва улардан алоҳида имтиёзларга эга бўла олишлари билан ажралиб туришади.\nЖанубий Корея тараққиётида чеболи муҳим ўрин тутади - бу кўплаб турли йўналишдаги компанияларни ўзида жамлаган молиявий-саноат гуруҳларининг махсус ташкилоти. Бир қарашда чеболи мустақилдек кўринади, аслида эса бу гуруҳлар ягона молиявий ва маъмурий назорат остида, бир оилага тегишли бўлади. Vc.ru'га кўра, чеболига энг яққол далил сифатида Hyundai'ни келтириш мумкин. Бу конгломерат асосчиси Чон Чжу Ён бўлиб, у оддий ишчидан Осиёнинг энг бадавлат кишиларидан биригача бўлган йўлни босиб ўтган. У ўзини нафақат бизнес соҳасида, балки мамлакат ҳукумати билан ўзаро ишончли муносабатларни йўлга қўя олиши билан ҳам намоён қилди.\nЧон Чжу Ённинг ёшлик йиллари ва бизнесни йўлга қўйишдаги илк уринишлари\nЧон Чжу Ён 1915 йилда Асан қишлоғида камбағал деҳқон оиласида дунёга келган. У пайтлар Корея Япония протекторати остидаги мамлакатлардан бири эди. Бу маҳаллий аҳолининг кўп жиҳатдан чекланганини билдирар эди. Ўша пайтлардаги аксарият осиёлик деҳқонлар каби Чоннинг оиласи ҳам базўр кун кўрарди.\nБўлғуси ишбилармон болалигида ўқитувчи бўлишни орзу қилган. Бироқ бу орзунинг амалга ошиши даргумон эди, чунки корейс болалари кўпи билан бошланғич таълимнигина олишган. Ота-она ўғлининг бошланғич мактабда ўқишига имкон берган, бироқ унинг қизиқишларини тўла рағбатлантиришнинг иложиси йўқ эди.\nБошланғич таълимни олган Чон Чжу Ён ота-онасига хўжалик ишларида ёрдам бериб юрди. Шунинг баробарида, у ўзининг таълим олиш билан боғлиқ орзусини амалга оширишга ҳаракат қилди ва маҳаллий Конфуция мактабида ўқиди.\nЧон 18 ёшида ота-онасига ҳеч нарса демай, уйни тарк этган ва Сеулда яхшироқ иш топишга умид қилган. Бироқ унинг бу умидлари чиппакка чиққан. Чон бир неча жойларда оддий ишчи бўлиб хизмат қилган. Маълумотларга кўра, у даставвал темир йўл қурилишида иштирок этган. Иш жуда оғир бўлган, зеро Чон 15 соатлаб ишлашига тўғри келарди, олган маоши эса фақат егулик ва ётоқхонага етарди.\nЧон Чжу Ён қулай шарт-шароитларни излаб, иш жойини кўп марта ўзгартирган. Охир-оқибат у кичик дўконга курьер бўлиб ишга жойлашган, яна бир версияга кўра эса - гуруч омборига. Омбор эгаси Чонга ҳатто кичик ҳужра ҳам тақдим этган.\nЧон Чжу Ён сидқидилдан меҳнат қилган, олган билими эса ҳаётда асқатди. Чон ишлаётган омбор эгаси ўз ходимининг фазилатларини илғаб, унинг фаолият доирасини кенгайтирган. Бир ойдан кейин бўлғуси ишбилармонга ҳисоб-китоб ишларини олиб бориш вазифаси юклатилган ва у буни яхши уддалаган. Баъзи манбаларда келтирилишича, Чон Чжу Ён у ерга котиб сифатида ишга кирган. Аста-секинлик билан Чон бизнес бошқарувини қўлга олган, 1937 йилда, бизнес эгасининг ўлимидан кейин эса унинг ишини мерос қилиб олган.\nЯна бир версияга кўра, Чон 1936 йилда ўз қишлоғига қайтиб, отаси билан ярашиб олган. 1937 йилда у собиқ иш берувчисидан гуруч бизнесини сотиб олган ҳамда ака-сингилларини шу ишга жалб қилган. Чон ажойиб тадбиркор бўлган ва яхши пул топган. Бироқ бу ҳам узоққа чўзилмаган.\n1939 йилда бизнесни юритишда ташқи томондан қийинчиликларга дуч келган Чон уни ёпишга қарор қилган.\nКейинчалик Чон ўз қишлоғидан ер сотиб олади ва фермер хўжалиги билан шуғулланади. Шу билан бир вақтда у янги бизнес яратиш тўғрисида ўйлай бошлайди. Бироқ янги иш очиш учун дастлаб япон ҳукумати қайси соҳаларда ҳаддан зиёд таъқиб қилмаслигини тушуниб етиш зарур бўлган. 1940 йилда Сеулда Чон автотаъмирлов хизматларини йўлга қўйган. У ўзи машина ҳайдашни билмаса-да, ўша пайтда бу унга ажойиб ғоя бўлиб кўринган.\nДастлаб у устахонани ижарага олган,кейинчалик эса уни сотиб олганлиги таъкидланган. Ўз бизнесини хавфсизлантириш мақсадида Чон Япониядан ўзига ҳамкор топади. Икки ёлланма механикдан ташқари устахонада ишбилармоннинг қариндошлари ҳам меҳнат қилишган.\nКичик реклама кампанияси муваффақиятнинг муҳим бир қисмига айланади. У Чоннинг бизнесига Сеул аҳолиси, шунингдек хорижий элчихоналар вакиллари, япон амалдорлари ва корейс пойтахтининг бошқа нуфузли шахслари эътиборини қаратади. Мижозларни устахонанинг дам олиш кунлари ва байрамларсиз, 17 соатлик иш режими ҳам ўзига жалб қилади.\nБундан ташқари, Чон Чжу Ён яхши хизмат кўрсатишнинг нақадар муҳимлигини англаб етган - устахонада сифатли ва тезкор хизмат кўрсатилар эди, доимий мижозларни эса корейс ошхонаси таомлари билан меҳмон қилишган.\nМазкур муваффақиятли бизнес яна бир қизиқарли хусусиятга эга бўлган. Чон Чжу Ён хорижий мижозлар автомобилларидаги янги эҳтиёт қисмларни эски, мукаммал силлиқланган қисмларга алмаштирар эди.\nБироқ бу усул иш бермади ва 1943 йилда япон ҳукумати Чондан автоустахонани тортиб олди. Бу пайтга келиб, у ерда 70 нафар ходим хизмат қилар эди. Ўз ишидан айрилган Чон Чжу Ён қўлида тахминан 50 минг вон билан қолиб кетади. Тез орада у қишлоғига қайтиб, кичик бизнесни йўлга қўяди ва уруш тугагунга қадар шу ерда яшайди.\nHyundai'нинг яратилиши. Ҳукумат томонидан қўллаб-қувватланиши ва ҳар томонлама ўсиши\n1946 йилда Чон Сеулга қайтади ва у ерда Hyundai Motor Industrial компаниясини ишга туширади. Ишбилармон АҚШ ҳарбий транспорти таъмири билан шуғулланиб, тўғри йўналишни танлайди. Дарвоқе, «Hyundai» сўзи "замонавийлик" маъносини билдиради. 1947 йилда қурилиш билан шуғулланувчи Hyundai Civil Industries (ҳозирги номи - Hyundai Engineering and Construction)компаниясига асос солади.\nЎша пайтлар Кореяда бу йўналиш автомобилларни таъмирлашдан кўра ёқимлироқ кўринарди. Мамлакатда урушдан кейинги тикланиш ишлари кетаётган, янги бинолар қурилаётган бир пайт эди. Компания йўлидаги ягона тўсиқ - давлат амалдорлари ва уларнинг шартномалар тузишга доир коррупцион схемалари бўлган.\nШу ерда ишбилармоннинг омади келди - унинг укаси америкаликларнинг таржимони бўлиб ишлаган ва улар билан муносабатларни яхшилашнинг уддасидан чиққан. Натижада америкалик ҳарбийлар ёрдамида Чон шаҳар инфратузилмасини қайта тиклаш ва қурилиш ишлари учун бир неча йирик шартномаларни қўлга киритади.\nКорея уруши даврида, 1950-1953 йилларда америкалик жангчилар ва совет учувчилари Hyundai'ни шартнома билан таъминлашган.\nУрушдан кейин унинг компанияси йирик компаниялардан бири ҳисобланарди. Компания шартнома тузишда америкаликлар билан алоқасидан фойдаланишда давом этган. Хусусан, уларга транспорт тизимини қайта тиклаш вазифаси ҳам юклатилган.\nАввалига иш унча силлиқ кечмаган, даромад кичик бўлган, кейинчалик эса ҳаммаси изига тушиб кетган ва Чон 1970 йилга қадар транспорт инфратузилмаси билан шуғулланган.\nЖанубий Корея иқтисодиётини ривожлантиришнинг яна бир усули чеболи бўлди, Жанубий Корея президенти айнан шу усулга таянишга қарор қилди. У ушбу молиявий-саноат гуруҳларини ривожлантириш ва бу йўналишни мамлакат тараққиёти йўлидаги асосий омиллардан бирига айлантиришнинг ташаббускори бўлди. Шуниси қизиқки, чеболи ўз фаолиятида тўлиқ эркинликка эга бўлмаган.\nҲукумат уларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаган, муҳофаза қилган, имтиёзлар тақдим этган ва маҳаллий ҳамда халқаро бозорларда тарғиб қилган. Чеболилардан ишлаб чиқариш соҳасидаги қўйилган вазифаларни сўзсиз бажариш ва экспорт учун фаол ишлаш талаб қилинарди.\nБу тизимда ишчилар ҳаммадан кўп жабр кўришган, чеболи эгаларининг бизнеси эса юришиб кетган. Табиийки, ҳукумат томонидан мавжуд барча компаниялар имтиёзга эга бўлмаган. Бироқ Hyundai компанияси ана шу рўйхатда қайд этилиш бахтига мушарраф бўлган.\nЧон Чжу Ён сиёсий арбоблар билан яхши тил топишган, унинг компанияси эса қурилишга бўлган ёндашуви - тезкорлик, ҳамёнбоп нархлар, сифат кафолати билан танилган. Чоннинг иши ва ташкилотчилик қобилияти президент Пак Чон Хига жуда ёқарди, унинг америкаликлар билан алоқаси ҳам эътибордан четда қолмасди, албатта.\nHyundai Group таркибига транспорт, автомобилларни таъмирловчи ва қурилиш компаниялари киради. Баъзи манбаларга кўра, Hyundai Group энг биринчи чеболилардан бири ҳисобланади.\nҚурилиш бўйича ҳукумат шартномалари Чон Чжу Ёнга яхши пул топиш ва хорижда иш бошлаш имконини берди. Компания Жанубий Кореяда цемент заводлар, Соянган дарёсидаги тўғон, АЭС, шунингдек Сеул ва Пусан ўртасидаги Gyeongbu автострадасини қурган. Хориждаги қурилишлари орасида Таиланддаги автострада ва Саудия Арабистонидаги саноат портини алоҳида таъкидлаш жоиз.\nЧон Чжу Ённинг бошқа соҳалардаги бизнеси фаол кенгайиб борди. 1967 йилда Чон Чжу Ён автомобиль соҳасига кириб боришга қарор қилади ва Hyundai Motor Company'га асос солади. Фаолиятининг илк йилларида у Ford автомобилларини ишлаб чиқариб, ўз моделларини яратиш билан шуғулланмаган.\nHyundai америкалик ишлаб чиқарувчидан лицензия ва ҳар томонлама ёрдам олган. Бу бир неча сабабларга кўра узоққа чўзилмаган — Корея бозорида ишлашни давом эттириш Ford'нинг режаларида йўқ эди, Чон эса ишлаб чиқаришда кўпроқ пул топиш ва ўз автомобилларини яратишни истарди.\nШундай қилиб, илк модель 1975 йилда Hyundai Pony номи остида намойиш этилди. Бу автомобиль Hyundai'нинг Жанубий Корея бозорида етакчилик қилишини таъминлади. Шундай бўлса-да, Hyundai Pony'ни фақат корейс машинаси дейиш қийин, зеро технологиялар Япония ва Англиядан олинган, унинг дизайни билан эса Италиянинг ItalDesign Giugiaro компанияси шуғулланган. Двигателни эса Mitsubishi ишлаб чиққан, қолган деталларни инглизлар етказган.\nБироқ бу моделнинг 1975 йилда Яқин ва Ўрта Шарқ, Африка ва Лотин Америкаси бозорига чиқишига тўсқинлик қилмаган. 1979 йилда когломератнинг бу йўналишида 110 минг автомобиль ишлаб чиқарилган.\nБундан ташқари, Hyundai кема қурилиши билан ҳам шуғуллана бошлади. Ишбилармон бу соҳада етарлича билимга эга бўлмаса-да, Ульсан шаҳрида дунёнинг энг йирик тармоқлардан бири - Hyundai Heavy Industry'ни қуришга муваффақ бўлган.\n1975 йилда когломератга Kyung-il Industrial пўлат компанияси қўшилди. Бу компания кейинчалик дунёнинг бошқа мамлакатларида ҳам иш бошлайди - Хитой, АҚШ, Бразилия, Чехия, Ҳиндистон ва Россия. Ҳозирда у Hyundai Hysco номи остида машҳур.\n1976 йилда Hyundai Machine Tools компанияси яратилди, унинг ҳозирги номи - Hyundai Wia бўлиб, у Hyundai Motor Group таркибига киради. У ишлаб чиқариш ускуналарини яратишга ихтисослашган.\n1977 йилда Чон халқаро миқёсда ҳамкорлик қилишда давом этади. У Германиянинг Siemens компанияси билан шартнома имзолайди ва бу Hyundai Electrical Engineering электр ускуналари ишлаб чиқарувчиси фаолиятига старт беради. Бир вақтнинг ўзида контейнерлар, авто ва поезд эҳтиёт қисмлари, Hyundai Precision and Industry компанияси ишга туширилади.\nБир йилдан сўнг конгломерат ўрмон саноатида иш бошлади ва Hyundai Wood Industries'га асос солди. У мебель ва ёғочдан ясаладиган бошқа буюмлар ишлаб чиқаришга ихтисослашган. Бундан ташқари, гигантнинг активлари оғир металлургия соҳасида ҳам кенгайиб борди - Incheon Iron & Steel Company қўлга киритилди.\nЎн йилликда конгломерат юк ташиш, брокерлик хизматлари соҳаларида ҳам ўз кўламини кенгайтирди. Шунингдек яна бир - қурилишни лойиҳалаштириш ва кўчмас мулкни ривожлантириш билан шуғулланувчи компания ташкил этилди. Умуман олганда, 70-йиллар Чон Чжу Ёнга Hyundai'ни Жанубий Кореянинг энг йирик чеболига айлантириш ва унинг халқаро майдондаги мавқеини мустаҳкамлашга имкон яратди. Чон конгломератни бундан-да кенгайтирмоқчи бўлган, бироқ 80-йиллар инқирози бу ғояни тўлиқ амалга оширишга йўл бермаган.\nHyundai 80- ва 90-йилларда. Кенгайиш ва инқирозлар\nРақамлар нуқтаи назаридан 1980-йиллар Hyundai'га ёмон келмаган. 1987 йилда конгломератнинг тахминан 35 компанияси бўлган. Бундан ташқари, автомобиль йўналиши АҚШ ва Канада бозорларига чиқди. Ўн йилликнинг сўнгида Hyundai АҚШга миллиондан ортиқ автомобилларни етказиб берарди.\nБошқа соҳаларда аҳволлар ҳавас қиладиган даражада эмасди. Кема қуриш ва иншоотлар қурилиши йўналишлари энг кўп жабр кўрган. Бунга буюртмалар сонининг камайишига олиб келган инқироз сабаб бўлган.\n90-йиллар бошида Hyundai Group Жанубий Кореянинг катталиги бўйича иккинчи конгломерати ҳисобланарди. Унинг даромади 35 миллиард долларни ташкил қилган. Шунда Чон Чжу Ён сиёсий карьера қуришга қарор қилади. 1992 йилда у Unification National Party'га асос солади.\nТадбиркор конгломерат раиси лавозимини вақтинчалик тарк этиб, президентлик пойгаларида иштирок этишга қарор қилади. У пайтлар Жанубий Корея учун бундай қарор кутилмаган бўлди, одатда тадбиркорлар ҳукуматга бўйсуниш позициясини эгаллаб, сиёсатга умуман аралашмас эдилар.\nЧон Чжу Ён президентлик пойгаларида учинчи ўринни эгаллади. Бу мағлуб бўлган ишбилармоннинг руҳий ҳолатига салбий таъсир кўрсатди ва 90-йиллар охирида конгломератда юзага келган муаммоларга сабаб бўлади. Сайловлардаги мағлубиятидан кейин Чон сиёсий карьерани тарк этади ва яна конгломерат раиси лавозимини эгаллайди.\nЎн йилликнинг бошланишида вазият таҳдидли эмасди. Автомобилсозлик йўналиши фаол ривожланиб борарди. 1991 йилда компания томонидан Alpha номини олган илк двигатель намойиш қилинди. 1993 йилда иккинчи модель - Beta пайдо бўлди. Табиийки, автомобилларнинг янги моделлари ишлаб чиқарилди - Hyundai HCD II, Accent, Coupe, Atoz каби машиналар шулар жумласидандир.\n1995 йилда когломерат таркибида 60 компания ва 200 минг ходим фаолият юритарди. 90 миллиард долларлик даромад конгломератнинг аъло даражада эканлиги ва ўсишда давом этаётганлигини тасдиқлашга имкон берарди. Дарвоқе, 1994 йилда конгломерат бошқармасини қайта ташкил қилишга уринишган.\n1997 йилда бошланган Осиё инқирози гигантнинг аҳволини қийинлаштирди. Кўп йўналишларда сотувлар ҳажми пасайиб кетди, бу Hyundai Motor'га ҳам тегишли бўлди. 2000 йилга бориб, Яқин Шарқда амалга оширилмаган лойиҳалар туфайли Hyundai Engineering and Construction қурилиш компаниясининг қарзи 4,6 миллиард долларга етди.\nHyundai Investment Trust умумий инқироз ва 2000 йилда банкротга учраган Daewoo акциялари туфайли парчаланиш арафасида эди. Боз устига Hyundai Electronics ҳам йўқотишларга учради.\nҲаддан ташқари катта Hyundai ўзгариб бораётган шарт-шароитларга мослашиши қийин кечди ва бу дунёнинг энг йирик конгломератларидан бирини банкрот ёқасига олиб келди.\n1998 йилда KIA'нинг қўлга киритилиши ҳам вазиятни яхшилай олмади. Умуман олганда, харид ғояси тўғри бўлган, бироқ KIA'нинг 10 миллиард доллар қарзи бўлган ва у қайта тикланишга муҳтож эди. Шундай бўлса-да, бу харид келажакда Hyundai Motor'га ўз мавқеини мустаҳкамлашда ёрдам беради.\n1999 йилда Халқаро валюта фонди томонидан бир қатор Осиё мамлакатлари иқтисодиётига 40 миллиард доллар киритилганидан сўнг инқироз чекина бошлади. Вазиятдан фойдаланган Чон яна бир йирик харидни амалга оширади - 60% LG Semicon. Бу Hyundai Electronics Industries'ни катталиги бўйича дунёнинг иккинчи чип ишлаб чиқарувчисига айлантиради.\nБир вақтнинг ўзида Чон Чжу Ён давлатнинг чеболга ҳаддан ташқари катта таъсирини инобатга олиб, бизнесни қайта ташкиллаштира бошлайди. Бунга параллель равишда тадбиркор бизнесдан чекиниш режасини тузарди. Қайта ташкиллаштириш натижасида чеболига кирувчи бир неча компаниялар сони қисқаради ва биринчи навбатда, кам даромад келтираётган йўналишлардан воз кечилади.\nШундай қилиб, 2000 йилда конгломерат ўз диққатини қурилиш, автомобилсозлик, кемасозлик ва чакана савдога қаратди. Hyundai'ни Жанубий Корея ҳукумати сақлаб қолди - у 2000 йилда конгломератнинг 4 йўналишига 31 миллиард доллар киритди. Бундан ташқари, Hyundai'нинг кўп қарзларидан воз кечилди.\nШу йили Чон Чжу Ён раис лавозимини расман тарк этди ва ўз вазифаларини ўғли Чон Мон Хунга юклади. Манбага кўра, Чон Мон Хун ва укаси Чон Мон Гу ўртасида маълум бир вақт ҳукумат учун кураш давом этган. Унда ҳукумат таъсири остида Чон Мон Хун ғолиб чиққан ва бу ака-ука ўртасидаги адоватни янада кучайтирган. 2003 йилда Чон Мон Хун 2000 йилда Шимолий Кореяга 500 миллион доллар миқдорида ноқонуний пул ўтказганлиги билан боғлиқ можаролар туфайли ўз жонига суиқасд қилади.\nЧон Чжу Ён шахси ва тадбиркорлик қарашлари\nЧон Чжу Ён - инсоннинг ўз меҳнати эвазига кўп нарсаларга эришиш мумкинлигига яққол мисол бўла олади.\nКонгломератнинг муваффақиятлари асосан Чоннинг ташкилот ичидаги муҳит, шунингдек ишчилар, инвесторлар ва мижозлар орасидаги муносабатларни тўғри йўлга қўйиши билан боғлиқ бўлган. Яна бир муҳим жиҳатлардан бири - конгломератнинг ҳукумат томонидан ҳар томонлама қўллаб-қувватланиши бўлди.\nЧон Чжу Ён инновацион ишланмаларга катта эътибор қаратган. Даставвал у Жанубий Кореянинг у қадар ривожланмаганлиги сабабли технологияларни ривожланган мамлакатлар ва компаниялардан олишига тўғри келарди. Натижада у компаниянинг энг етакчи йўналишларидан бири ҳисобланган Hyundai тадқиқот лабараторияларини ишга туширди.\nHyundai'да шунингдек ишлаб чиқариш самарадорлигига ҳам улкан эътибор қаратилади.\nЧон Чжу Ён қаттиққўл раҳбар бўлган. У лаёқатсиз ишчиларга нафақат сўз, балки қўл остидаги бирор бир буюм билан ҳужум қилиб қолиши мумкин эди.\nHyundai'да Чоннинг давриданоқ кўплаб ажабтовур анъаналар қарор топган. Улардан бири, масалан, тонгги соат 6:00да умумий нонушта қилишдир. Тадбиркор ўзининг Сеулдаги илк уйини сотиб олиб, барча қариндошларини пойтахтга кўчириб келганидан сўнг шундай одатни йўлга қўйган.\nИшбилармон Корея ўрта тоифадаги кишиларсиз мавжуд бўла олмаслиги, акс ҳолда у қуллар жамиятига айланишини таъкидлаган. Чон Чжу Ённинг фикрича, Hyundai ходимлари қуллар эмас, шунчаки кўп ишловчи ва ривожланган мамлакатни барпо қилувчи кореяликлардан иборат бўлган.\nАйнан Чон Чжу Ён Иш ўринлари ва тайёрлов институтига асос солган. Унда барча ходимлар таълим олади. Муассасанинг ўзига хос жиҳати - ҳар қандай ходимнинг истаган лавозимга даъвогарлик қила олиши.\nИшбилармоннинг севимли китоблари Линкольн ва Напалеоннинг таржимаи ҳоллари бўлган.\nЧоннинг сиёсий қарашларига тўхталмай илож йўқ. У бутун умри давомида бир халқнинг ғоявий сабабларга кўра ажратилмаслигини тарғиб қилган. У бу муаммони мустақил равишда ҳал қилишга уриниб, Шимолий Кореяни фаол инвестициялаштиришни бошлаган. Айнан унинг саъй-ҳаракатлари билан 1998 йилда Жанубий Корея сайёҳларини қабул қилувчи Кимгам сайёҳлик зонаси яратилган. Сайёҳлар фақат Кимгансан тоғларини кўриш имконини қўлга киритишган. Лойиҳа қизиқиш камлиги туфайли даромад келтирмаган.\nHyundai'нинг Чон Чжу Ёндан кейинги тақдири\nИшбилармон 2001 йилда 86 ёшида ҳаётдан кўз юмди. У ўзидан кейин 6,2 миллиард доллар миқдоридаги меросни қолдирди. Чон Чжу Ёндан кейин конгломерат атиги икки йил фаолият кўрсатди ва бир неча қисмларга ажралиб кетди. Кўпчилик Чон ҳаёт бўлганда бундай бўлмасди деб ҳисоблайди, бироқ ҳақиқат шундаки, унинг ўзи ажралиш режасини тасдиқлаган.\nЧоннинг ўғилларидан бири Чон Мон Гу бугунги кунга қадар Hyundai Motor Group'ни бошқариб келади. Компания автомобиль, поезд, турли соҳалар учун ускуналар ишлаб чиқариш билан шуғулланади.\nHyundai Heavy Industries Group'ни эса асосчининг яна бир ўғли - Чон Мон Чжун бошқаради. Бу компания кема ва оғир техника ишлаб чиқариш соҳасида етакчилик қилади.\nHyundai Electronics 2001 йилда қайта номланиб, Hynix деб юритила бошланган. Компания ярим ўтказгич ва чиплар ишлаб чиқаришга ихтисослашган. Asus, Apple, IBM каби компаниялар унинг мижозлари ҳисобланади.\n2001 йилда Hyundai универмаглар тармоғи ажралиб чиққан. Бу йўналиш Hyundai Department Store Group номини олган. Компания Жанубий Кореянинг йирик шаҳарларида ўз дўконларига эга. Бундан ташқари, Hyundai Hotel меҳмонхонаси ҳамда телевизион ва интернет савдосига йўналтирилган Hyundai Home Shopping ҳам унга қарашли. У кенг ассортиментдаги товарлар савдоси билан шуғулланади. Конгломерат тарқалиб кетгандан кейин уни Чоннинг ўғли Чон Мон Гун бошқара бошлади.\nЧон Чжу Ён империяси расман ажралиб кетган бўлса-да, унинг авлодлари аввал конгломератга қарашли бўлган ҳар бир компанияда ўз акцияларига эга.\nУмуман олганда, Hyundai'нинг Жанубий Корея тараққиётига қўшиб келаётган улкан ҳиссасини инкор этиб бўлмайди. Шундай экан, Чон Чжу Ён ўзи орзу қилгандек кўп қиррали империяни барпо қилишга муваффақ бўлди, деб айтиш мумкин.\nHyundai бизнес тадбиркор Чон Чжу Ён\nHyundai робомобиллари трасса бўйлаб юришда масофа рекордини ўрнатишди\nАйбсиз “айбдор” МЧЖ жаримага тортилиши қанчалик тўғри?\nБизнесда ҳуқуқбузарлик учун жиноят ишини қўзғатиш – фақат прокурор розилиги билан


06.05.2020 Чоп этиш учун\nЭшитувда қурилиш соҳасидаги норматив ҳуқуқий ҳужжатлардаги коррупцияга шароит яратувчи нормалар ва бюрократик тўсиқларга сабаб бўлувчи омилларни бартараф этиш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди.\nТаъкидлаш жоиз, қурилиш соҳасидаги Регламентларда бир қатор нормалар қурилиш вазирлиги тизимида ишловчи ходимлар учун коррупция ва бюрократияга сабаб бўлувчи омиллар сифатида қолмоқда.\n“Архитектура-режалаштириш топшириғини ишлаб чиқиш бўйича давлат хизматлари кўрсатишнинг маъмурий регламенти”да бу соҳада тегишли рухсат берувчи ҳужжатни олиш учун такроран мурожаат қилинганда йиғим ундирилмаслиги белгиланмаган. Бу эса, амалиётда мурожаатчи томонидан кўрсатиб ўтилган камчиликлар бартараф этилган ҳолда такроран мурожаат қилганда яна йиғим ундиришга шароит яратмоқда. Ваҳоланки, «Тадбиркорлик фаолияти соҳасидаги рухсат бериш тартиб-таомиллари тўғрисида»ги Қонунининг 20-моддасида тадбиркорлик субъектининг аризаси такроран кўриб чиқилганлиги учун йиғим ундирилмаслиги аниқ кўрсатилган.\nҚайд этилганидек, “Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари” (ШНҚ) маънан эскирган. Ундаги бир қатор қоидалар замон талабларига мос келмаслиги билан бир қаторда фуқаролар ва тадбиркорлик субьектларига ортиқча мажбурият юклайди. Масалан, “Шаҳарсозлик, шаҳар ва қишлоқ аҳоли пунктлари ҳудудларини ривожлантириш ва қурилишини режалаштириш”да муҳандислик тармоқларининг жойлашувини амалга оширишда троллейбус йўллари ва линиялари билан боғлиқ талаблар ҳамда ҳовли жой тармоқлари ва турар жой квартиралари ер участкаларининг ўлчамларини белгилаш бўйича посёлкалар билан боғлиқ қоидалар белгиланган. Бундан ташқари, ШНҚда таълим муассасаларни (кодоскоп, фильмоскоп, рулонлик диафильмлар, видеодвойка, трюмо, кондиционер БК-2500 и ҳоказо) жиҳозлашни белгиловчи нормалар ҳамон мавжуд.\nДепутатлар бу борадаги фаолиятда коррупция ва бюрократиянинг олдини олиш билан бирга қонун ҳужжатларини амалиётда тўғри қўлланилишини таъминлаш мақсадида Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалариларини тубдан қайта кўриб чиқиш лозимлигини таъкидладилар.\nЭшитувда қурилиш обьектлари бўйича ўтказиладиган тендер (танлов) жараёнида энг кўп коррупция ҳолатлари рўй бериши алоҳида таъкидланди. Хусусан, капитал қурилиш объектларини қуриш учун ғолибларни аниқлашда манфаатлар тўқнашуви бевосита намоён бўлиши, бу борада шаффофлик ва очиқлиқнинг йўқлиги унда коррупцион ҳолатлар авж олишига олиб келиши билдирилди. Мисол учун, “Ўзбекистон Республикаси ҳудудида капитал қурилишда танлов савдолари тўғрисида”ги Низомда танлов савдолари ташкилотчиси танлов савдолари тўғрисида пудратчини камида 30 кун олдин оммавий ахборот воситаларида эълон бериши ёки потенциал пудратчиларга танлов савдоларида қатнашишга таклифнома жўнатиши белгиланган. Ушбу жараённинг дастлабки босиқичида танловда иштирок этадиган шахсларни белгилаш ҳуқуқи ташкилотчининг ўзига берилган.\nШунингдек, Низомнинг 35-бандида талабгорга қўйиладиган талаблар рўйхатидан ташқари, буюртмачи томонидан бошқа талаблар ҳам қўйилиши мумкинлиги ушбу жараёнда коррупция учун кенг имконият яратади.\nДепутатлар ушбу низомга вазирлик томонидан ҳанузгача ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш борасида натижали иш қилинмаганини танқид қилдилар.\nҚурилиш тартиби бўйича қурилишнинг ҳар бир босқичини тугатгандан сўнг навбатдаги босқичга ўтиш алоҳида назоратга олинади. Лекин, амалда айниқса, бетон намуналарини юқори босим остида синов далолатномалари Қурилиш соҳасида ҳудудий назорат инспекцияси лабораториясидан берилиши лозим бўлсада, ушбу жараённи ҳақиқатдан бажарилганлигини фақатгина қоғозларда кўриш мумкин бўлиб, бу борада электрон тизим яратилмаган.\n2019-2020 йил апрель ҳолатига, прокуратура органлари томонидан ўтказилган текширувлар натижасида 38 млрд. сўмдан ортиқ маблағлар, имтиёзли қурилиш материаллари ва бошқа моддий бойликлар талон-тарож қилинган. 2018-2019 йилларда қурилиш соҳасида 365 та жиноят содир этилган бўлиб, унинг 72 фоизи коррупция билан боғлиқ. Жавобгарликка тортилган шахсларнинг 14 нафарини қурилиш вазирлиги тизими ходимлари ташкил қилган.\nАдлия вазирлиги ҳузуридаги Давлат хизматлари агентлигидан олинган маълумотларга кўра, Қурилиш вазирлиги ва тизимдаги идоралар томонидан жисмоний ва юридик шахсларга рухсатномалар беришда 2019 йил давомида жами 17418 та ҳолатда қонун бузилиши ҳолатларига қайд этилган.\nЭшитув якунида Қурилиш вазирлигига қурилиш соҳасини тартибга солувчи қонун ҳужжатларидаги коррупцияга шароит яратувчи нормаларни бартараф этиш, ўтказиладиган танлов (тендер)ларни ахборот технологияларини жорий этган ҳолда онлайн режимда ташкил этиш, доимий равишда “коррупцияга қарши ички аудит” олиб бориш, қурилиш соҳасида қонуности ҳужжатларини қисқартириш, ноаниқлик келтириб чиқарувчи ёки жисмоний ва юридик шахсларга қўшимча мажбурият юкловчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни бекор қилиш ва қўшимчалар киритиш чораларини кўриш, вазирлик тизимида Жамоатчилик кенгашининг коррупцияга қарши курашишдаги иштироки ва ролини оширишга кўмаклашиш вазифаларини юклаш бўйича Коррупцияга қарши кураш ва суд-ҳуқуқ масалалари қўмитасининг қарори қабул қилинди.\nКўришлар сони: 1173


Евро 2012: Испания ва Италия чорак финалда\n24 январ 2021, Тошкент вақти: 11:51\nФутбол бўйича Испания терма жамоаси Хорватия термаси устидан 1:0 ҳисобида ғалаба қозониб, Евро-2012 ўйинларининг чорак финалига йўлланмани қўлга киритди.\nЧемпионатнинг С гуруҳидан чорак финал босқичига чиққан иккинчи жамоа эса Италия терма жамоаси бўлди. Душанба куни италияликлар ирландиялик футболчиларни 2:0 ҳисобида мағлуб этишди.\nШундай қилиб, С гуруҳида Испания терма жамоаси 7 очко билан биринчи, Италия термаси 5 очко билан иккинчи ўринни эгаллади.\nГуруҳ аутсайдерлари - Хорватия ва Ирландия терма жамоалари чемпионатни тарк этишга мажбур.\nТурнир чорак финалига А гуруҳидан Чехия ва Греция, B гуруҳидан Германия ва Португалия жамоалари чиқди.\nD гуруҳидаги ҳал қилувчи учрашувлар бугун бўлиб ўтади. Англия терма жамоаси Донецк шаҳрида мезбон Украина термасига қарши майдонга тушади. Гуруҳдаги иккинчи жуфтлик - Швеция-Франция Киев шаҳрида учрашади.


Мафия сардори (Ўн биринчи қисм) | euroasia.me | Яндекс Дзен\n216 read the story to the endThat's 68% of the total page views\n(Ўн биринчи қисм)\nОрадан бир неча дақиқа ўтгач, ўнтача бола келди. Уларнинг энг каттасининг ёши узоғи билан йигирма иккилар атрофида эди. Шунингдек, уларнинг орасида Дима исмли эндигина ўн ёшни қаршилаган сочлари пахмоқ, усти кир-чир болакай ҳам бор эди.\n— Офис эмас, болалар боғчасига ўхшайди-ку, — деди Шоҳруҳ ҳазиллашган бўлиб.\nТамалга эса алам қилди. Қаердаги она сути оғзидан кетмаган гўдаклар унинг устидан кулиб туришса, бунга қандай чидайди? Ғурурини шу гўдаклар топтаса-я?!\n— Пароход, — деди Саша болалар ёнига яқин келганларидан кейин, — меҳмонларимиз ҳам, асиримиз ҳам бор. Бошла.\nИкки юз қадамча наридаги эшик-деразаларидан асар ҳам қолмаган бинонинг ертўласида хира чироқ ёниб турарди. Шоҳруҳ билан Юлдузга мурувват кўрсатилди. Улар эски столга ўтиришга таклиф қилинди. Олдиларига ароқ, колбаса қўйишди. Тамалнинг эса шу пайтгача эркин бўлган қўллари боғланди. Оёқлари ҳам бемалол юришдан маҳрум бўлди.\nЮлдуз ичкилик ичишдан тийилди. Аммо асаблари анча таранглашган Шоҳруҳ кетма-кет икки стакан ароқ ичди. Газагига иштаҳа билан колбаса еди.\n— Бизнинг қизлар, — деди Шоҳруҳга шериклик қилаётган Саша Юлдузга бир нигоҳ ташлаб қўйиб, — ароқни ҳеч қачон хафа қилиб қўйишмайди. Бирам зўр маҳорат билан қултуллатиб ичишадики, одамнинг ҳаваси келади. Сиз бўлсангиз, хоним, бечора шакаргуфторни хафа қилаяпсиз.\n— Лекин эркакларга ўхшаб шишанинг ичига кириб олишмаса керак, — деди Юлдуз гарчи Сашанинг сўзларига шуб-ҳаси бўлмаса-да. Ўзи ҳам ароқ билан ошначилик қилаётган ёшгина қизларни жуда кўп марталаб кўрганди.\n— Ишонмайсизми, хоним?! — деди Саша чайналишдан тўхтаб, — Балкон, бориб Лидани айтиб кел.\nБироздан кейин ўғил болача кийинган сочлари сариқ, ўн олти ёшлар атрофидаги хушбичим, чиройли қиз келди. У бевақт уйғотганларидан норози, кўзларини уқалаб келарди.\n— Лида, — деди Саша ўрнидан туриб, қизни худди ўртоғининг елкасидан қучгандай қучиб, — меҳмонимиз бор.\n— Нима қипти бўлса? — дея жавоб қилди Лида бир Шоҳруҳга, бир Юлдузга қараб.\n— Жиннимисан? Меҳмон келганидан кейин хизмат қилиш керак.\n— Аҳмоқ. Мени ўзинг олмоқчийдинг-ку!? Энди бировга бериб юбормоқчимисан?\n— Азройил сўрасаям бермайман, оппоғим. Хизмат деганим булар билан бирга дастурхон атрофида ўтириш керак. Ўтир бу ерга.\nСаша Лидага Юлдузнинг ёнига стол қўйиб берди. Сўнг стаканга тўлдириб ароқ қуйди-да, унга узатди. Иккинчи стаканни эса Юлдузга берди.\nЛида тўқиштириб ҳам, гапириб ҳам ўтирмади. Ароқ тўла идишни қўлига олиши билан лабига яқинлаштирди. Унинг томоғидан бир мартагина қулт этган товуш эшитилди ва стакан бўшади. Лида газак қилмади. Эркаклардай енгини ҳидлаб қўйди.\n— Лида, манавилардан газак қил, — деб Саша стол устидаги гўшт бўлакларини кўрсатди.\n— Биринчисидан кейин бирон нима еганимни кўрганмисан? Ундан кўра яна битта қуй, кейин гўшт ейман.\nЛида иккинчи стакандаги ароқни ичолмади. Энди лабига яқинлаштирганида, Юлдуз унинг қўлига уриб юборди. Стакан оёқ остидаги бетонга тушиб чил-чил синди. Буни кўрган Лида сакраб ўрнидан турди.\n— Нима қилдинг?! — деб Юлдузга бақирди.\n— Бошқа ичмайсан. Бир грамм ҳам, — деди Юлдуз унга ўқрайиб.\n— Сен ким бўлдинг?! Нега насибамни тўкиб юбординг. Ҳозир чавақлаб ташлайман!\n— Қўлингдан келадими? — дея жилмайди Юлдуз.\nЛида стол устида турган ошпичоқни олди-ю, Юлдузга санчиш учун қўлини чўзди ва шу заҳотиёқ оғриқнинг зўридан ўкириб юборди.\n— Оғрияпти, қўйиб юбор!\n— Агар яна бир марта ичадиган бўлсанг, мана шу қайрилган қўлингни синдираман. Оғзингга кислота қуяман, — деб Юлдуз Лидани нари итариб юборди-да, қайтиб жойига ўтирди.\n— Жоним! Нега жим ўтирибсан?! Қўлимни синдириб ташлай деди-ку! Қўлим шунақанги оғрияптики, ўлдир уни, — дея Сашанинг ёнида йиғлай бошлади Лида.\n— Ичмайсан дедимми, тамом. Бошқа оғзингга бир қултум ҳам олмайсан. Тамом, — деб жавоб қилди Саша қизга қарамасдан, — доим мана шу хонимнинг ёнида юрасан.\n— Қўполлик қилма қиз болага, — деб Юлдуз Сашага ҳам танбеҳ берди ва ўрнидан туриб Лиданинг ёнига келди.\n— Тур, гаплашиб оламиз. Қани, мени ётоғингга бошла, роса чарчаганман, озгина дам олай.\nЛида ўрнидан турганидан кейин Юлдуз унинг белидан қучди. Ҳатто юзидан ўпиб ҳам қўйди.\nҚизлар кетгач, Саша билан Шоҳруҳ бир қадаҳдан ароқ ичишди. Шоҳруҳнинг мия томирлари озгина бўшашди. У сигаретасини тутатиб, тутунни ичига мириқиб ютаётган Сашага қараркан, керишиб қўйди.\n— Биласанми? — деди Саша гугурт чўпи билан тишини ковларкан. — Мен аёлларнинг хўжайинчилигини сира ўзимга сингдиролмайман. Кўриб турибман, хоним нима деса, ҳаммасини бажараяпсан. Шу пайтгача индамадим.\n— Ҳимм, — деб кулди Шоҳруҳ, — ёқтирмасанг, нега орқамиздан эргашиб юрибсан?\n— Ўч олиш учун, — деб Саша ерга чордона қуриб ўтирган, деворга суяниб қўлларида алланималарни ўйнаётган шерикларига қараб қўйди, — ана, биттасини опкелдик. Эрталабгача терисини шилиб оламиз. Қолганлариниям биттама-битта йўқ қиламиз.\n— Кейин қуён бўласан. Гапинг аввал бошқача эди-ку? Нима қилиб бўлсаям ўзларингга қўшиб олинглар деб ялингандинг-ку, эсингдан чиқдими? — деб Шоҳруҳ тирсакларини столга қўйди. Сўнг бармоқларини бирма-бир қирсиллата бошлади.\n— Лекин сизларнинг ҳеч нарсаларинг йўқ экан. Мен ўйлагандай жиддий тўда эмаскансизлар. Ҳатто яхшилаб бирлашсак, бизга кучларинг етмайди.\n— Ким айтди сенга?\n— Кўриниб турибди, биров айтишига ҳожат йўқ.\n— Унда, — деди Шоҳруҳ ўрнидан туриб, — сен бизни, биз сени танимаймиз. Аммо қайтиб ёнимизга яқинлашма.\n— Ўзингни бос, ўзингни бос, — дея илжайди Саша, — шунчаки ҳазиллашдим.\n— Ҳазилингни отангга қиласан.\n— Бўлди тушундим. Энди бориб анави нусханинг абжағини чиқараверайми? — деб Саша сигаретасини кулдонга эзди.\n— У бизга керак.\nШоҳруҳ шундай дейиши билан Юлдуз қайтиб келди.\n— Қизни қийнаб қўйибсизлар, — деди у Сашага қараб, — эрталаб уйига борсин. Ҳали ёш экан сизлар билан юришга.\n— Қанақа уй?! Аллақачон уни онаси ташлаб кетган. Отасини умуман танимайди. Хуллас, уям кўчанинг қизи. Яхшики, биз билан юрибди. Бўлмаса, аллақачон фоҳиша бўп кетарди.\n— Унда, айтганингдай, менинг ёнимдан бир қадам ҳам жилмайди. Агар яна бир марта наша чектирадиган бўлсанг, каллангни олиб ташлайман.\n— Нима, мен уни зўрлабманми? Ўзи хоҳлади.\n— Хоҳласа бераверасанми?!\nСаша бошини эгиб, жимиб қолди. Келганларида Саша Пароход дея номлаган йигит унинг ўрнига гапирди.\n— Нега бизга хўжайинчилик қилаяпсанлар? Икковингниям чавақлаймиз. Бу ердагилар ҳаёт лаззатини тотиш учун йиғилган!..\nУ бошқа гапларини айтишга улгурмади. Ўрнидан сапчиб турган Саша башарасига чунонам туширдики, бечора йигит орқаси билан гурсиллаб ерга йиқилди.\n— Буратино опамни қандай ўлдирганини билмайсанми?! — бақирди Саша. — Ўчимни олмагунимча тинчимайман! Унгача мана шу иккаласи бизга хўжайинлик қилади, нима деса ҳамма айтганларини қиламиз!\n— Ундан кейин-чи, нима, фақат бир кунингни ўйлаб яшамоқчимисан?! Адашасан. Сен Буратинони ўлдирсанг, бошқаси сени сўяди. Агар одамга ўхшаб яшашни истасанг, доим биз билан бирга бўлишга қасам ич.\nСаша Юлдузга термилганча қотиб қолди. Қўллари мушт бўлиб тугилди. Сўнг яна кафтлари очилди.\n— Лекин мен аёлнинг бош бўлишини кўтаролмайман. Хоним, агар сиз менга бирон нима буюрсангиз, бажаролмайман. Табиатим шунақа, — деди Саша.\n— Буйруқ бўлса, мен эмас, Шоҳруҳдан оласизлар. Мен ҳам унга итоат этаман, — дея Юлдуз жилмайиб Шоҳруҳга қаради.\n— Бирга юрасизларми? Айтмоқчиманки, севишганмисизлар? — сўради Саша.\n— Шундай деб қабул қилавер, — деб Юлдуз Шоҳруҳнинг пинжига тиқилди-да, — қани, буйруқ беринг, — деди.\n— Ҳамма дам олсин. Эрталаб гаплашамиз қолганини, — деди Шоҳруҳ.\nЮлдуз билан Шоҳруҳ ертўланинг бир нечта алоҳида хоналари борлигини Саша бирма-бир темир эшикларни очиб кўрсатганидан кейин билишди. Албатта, уларга ҳаммасидан яхшиси берилди. Агар иккита каравотни ҳисобга олмаганда, у ерда яшашнинг мутлақо имкони йўқ эди. “Бир марта ухлашга етади”, — дея хаёлидан ўтказди қиз.\nЭртасига тонгда Саша уйига кетди. Соат тўққизларга яқин у билан бирга бир маҳаллада турадиган йигит ҳовлиқиб келди. Айтишича, Сашанинг уйини кимдир ёқиб кетибди. Машинасини эса мажақлаб ташлашибди. Яхшиямки, уйида ҳеч ким йўқ экан. Қўшниларининг айтишларига қараганда, беш-олтита безорилар келиб шу ишни қилишибди. Мабодо Сашанинг отасиними, онасиними топганларида, ўлдириб кетишдан ҳам тойишмаскан. Сашани бўлса, ортидан қувишибди. Ҳеч ким билмайди унинг тирик ёки тирикмаслигини.\nБу хабардан Юлдуз қалқиб кетди. Юрагида аллақандай оғриқ турди.\nХонзода эрининг жаҳли чиққанини кўриб ич-ичидан хурсанд бўлди. Демак, энди бориб гаплашса, бемалол унинг гапларини эшитади. Бошқа иложи ҳам йўқ.\nШаҳло эса бутунлай адойи тамом бўлди. Отасининг бир оғиз гапи суяк-суягидан ўтиб кетди. Бўшашди. Юзини бекитди. Хона ўртасида узала тушганча унсиз йиғлади.\nХонзода қизига бошқа гапирмади. Бир муддат ўқрайиб қараб тургач, қўлидаги телефонни деворга отди. Яраланган одамга яна битта ўқ текканидан кейин қандай сапчиб тушса, “қарс” этган товуш Шаҳлога ҳам шундай таъсир қилди.\nХонзода синган эшикни тарақлатиб ёпди. Сўнг пастки қаватга — эрининг ёнига енгил қадам ташлаб тушиб борди.\nСодиқ меҳмонхонада ўтирарди: олдида бир шиша ароқ, битта пиёла. Хотини келгунича у шишани яримлатиб қўйганди.\n— Бас! — деди Хонзода эрига пиёлани олиб қўяркан.\n— Пиёлани жойига қўй! — Содиқ Хонзодага қарамади, шишадан кўзини узмай гапирди.\n— Ҳой, инсон! Сиз ичиб маст бўлиб унутсангиз, қизингиз аламини йиғидан олса, мен-чи, мен нима қиламан?! Айтинг, нима қилай?! Шу ароқ ўлгур ёрдам берадими? Унда менгаям қуйинг, мен ҳам ҳамма ташвишларни эсдан чиқариб, хотиржам ётайин.\nСодиқ шишани кўтарганча қултуллатиб шайтон сувини ютди, сўнг лабини кафти билан артаркан, ғўлдираб деди:\n— Қизингни сўяман. Ҳозир сўйишга тайёргарлик кўраяпман. Кейин тарбия беролмаган сениям сўяман! Ичим ачимасин, қонни кўргандан кейин бўшашмайин, деб ичаяпман. Чунки охирида ўзимга-ўзим пичоқ санчишим керак.\nХонзода ҳанг-манг бўлиб қолди. Кўзлари ола-йиб, оёғидан дармон кетди.\n— Дадаси, дадажониси, ўзингизни қўлга олинг. Аслида сизга айтмаслигим керак эди. Ўзим ҳал қилсам ҳам бўлаверарди. Буни тузатишнинг йўли бор. Худо хоҳласа, бировнинг олдида бошимиз эгилмайди. Балки, бу қиз бизни алдаётгандир. Шу баҳонада анави ялангоёққа тегиб олмоқчидир. Ҳар қалай, иссиқ-совуқ қилволган-да, ўша яшамагур. Мабодо гапи рост бўлган тақдирдаям, ҳозир тиббиёт ниҳоятда ривожланган. Ўзингиз ҳам балки эшитгандирсиз, жувонни қиз болага айлантириш қийинмас.\nСодиқнинг хаёлига Назира келди. Тиббиёт институтида ўқийдиган талаба қиз. Гўзалликда тенги йўқ... Хонзода унинг бир тола сочига ҳам арзимайди. Содиқнинг назарида шундай эди.\nНазира бир марта Содиқнинг дўконига кирди-ю, қармоққа тушди. Ҳурлиқо кириб келганида Содиқ сотувчисининг ёнида эди. Савдо қандай кетаётганини суриштираётганди. Европача кийинган, сочлари қоп-қора, силлиқ тараб орқасига ташланган сарвқомат қизни кўрди-ю, хаёли қочди. Бир ютиниб қўйди-да, қизнинг ёнига борди.\n— Бахтингиз бор экан, — деди.\nҚиз ялт этиб унга қаради.\n— Сиз дўконимизнинг миллионинчи харидорисиз, дўкондан қанча нарса олсангиз, бари сиз учун бепул. Фақат битта шарти бор. Кўтаргунча оласиз, — деди Содиқ эндигина итальянча туфлига ҳавас-ла боқиб турган қизга.\nҚиз ялт этиб Содиққа қаради. Даставвал, унинг нима деганини англаёлмай анграйиб қолди. Содиқ кулди. Салмоқ билан бир-бир қадам ташлаб қизнинг ёнига келди-да, гапини яна бир марта такрорлади. Қизнинг кўзи чақнаб кетди. Қулоқларига ишонмади. “Бўлиши мумкин эмас”, дея ўйлади. У илгари кўп марта чет элларда шунга ўхшаш воқеалар бўлганлигини эшитган эди. Айтайлик, омадли банк мижози... Қандайдир танловнинг кутилмаган иштирокчиси, лотереядаги ақл бовар қилмайдиган ютуқ ва ҳоказо. Аммо айнан ўзига ҳам шунақанги бахт кулиб боқишини хаёлига ҳам келтирмаганди.\n— Йўғ-э! — деди қиз ҳаяжондан титраб.\n— Йўқмас, бор гап. Қани, дўконнинг қайси томонидаги нарсалар сизга кўпроқ ёқаяпти? — сўради Содиқ.\nҚиз довдиради. Жавоб беришга қийналди. Кассада ўтирган йигит эса ундан баттар довдирарди. Хўжайиннинг кутилмаганда бундай қарорга келиши униям шошириб қўйганди. “Эси жойидами бу одамнинг? Нималар деяпти? Қанақа миллионинчи мижоз? Биров одамларнинг кириб чиққанини санабдими? Битта чиройли қизни деб, шунча нарсадан воз кечиб юбориш...” — дея ўйларкан, у секин хўжайинининг ёнига борди. Сир бой бермаслик учун илжайди. Сўнг қизга дўконнинг сўл томонидаги Хитойдан келтирилган молларни кўрсатди. “Мабодо, эсини йўқотиб қўйган хўжайин гапида туриб олса, қиз анча вақтдан бери биров сўрамаётган, сифатсиз молларни олиб кетади”, деб ўйлади. Содиқ унинг муддаосини дарров тушунди. Танбеҳ бермоқчи бўлганида, қиз кассир йигит кўрсатган молларни кўришга тушиб кетди. Вақтдан фойдаланган сотувчи:\n— Эсингизни йиғинг, Содиқ ака, битта чиройли қиз учун шунча нарсани бериб юбораверасизми? — деди-ю, балога қолиб кетишига сал қолди. Содиқ унга шундай ўқрайдики, нигоҳи уни тешиб ўтай деди.\nСодиқ қизга дўконнинг бошқа томонини, Туркиядан келтирилган кўзни қувонтирадиган асл молларни кўрсатди. Бу орада қизнинг исмини ҳам сўраб олди.\nНазира Содиқнинг айтганини қилмади. Дўконга кирганида ишқи тушган ўша итальянча туфлини олди, холос.\n— Мен ундай қилолмайман, илтимос. Мендан кейин келганга беринг ўша молларни, — деди.\nСодиқ унинг айтганига кўнмади. Қизнинг қўлига туфли билан бирга тақинчоқлар, икки кийимлик тоза мато берди. Қиз унинг талабини бажармагани боис, ётоқхонагача машинасида олиб бориб қўйишини айтди. Ноилож қолган Назира рози бўлди.\nЙўл-йўлакай улар энг ҳашаматли ресторанга киришди. Содиқ кўп гапирди. Қизда ўзига нисбатан қизиқиш уйғотди.\n— Баъзи моделларимизни кийиб, суратга тушиб берсангиз, молларимизни реклама қилмоқчимиз. Тўғри, ҳозир савдомиз зўр кетаяпти. Кунига камида ўттиз-қирқ миллионлик маҳсулот сотамиз ҳар бир дўконда. Лекин барибир реклама керак, — деди у гапининг сўнгида.\nУ қизнинг кўнглидагини топганди. Бир пайтлар ҳали ўқишга кирмаганида, эндигина мактабни битирганида, у модель бўлишни орзу қилганди. Орзуси ушалганини кўриб шундай қувондики, кўзлари порлади.\nСодиқ уни икки кундан кейин фотосалонга олиб борди. Шаҳар марказидаги энг кўркам суратхоналардан бири. Аввалига оддий кийимлар билан расмга тушган қиз, секин-аста кўкрагининг ярмигача очиқ либослар, сал ўтиб эса, ўта калта юбкаларни ҳам кийди. Чет эл журналларининг муқоваларида бундан-да очиқ либосдагиларни кўп бора кўрган қиз ундан шунақанги кийимлар кийишни сўрашганида, тортиниб ўтирмас эди.\n— Яна битта сурат, — деди иш адоғига етай деб қолганда Содиқ, — фақат буниси чет элга кетади.\n— Қанақа бўлиши керак четга кетадигани? Нима, бошқа давлатларгаям мол сотасизларми? — сўради Назира.\n— Шунақа десаям бўлади. Иккинчи томондан, хориждагилар учун сизнинг суратингиз ҳам муҳим. Улар ора-сира фототанловлар ўтказиб туришади. Сабаби, тез-тез янги моллар ишлаб чиқаришади. Рекламада ҳадеб бир кишини кўравериш одамнинг бадига уриб қолади. У ёғини ўзингиз тушунарсиз.\n— Демак, уларга менинг моделим керак.\n— Майли. Қайси кўйлакни кийиб тушай?\n— Муҳим томони шунда-да! Кийимсиз бўлишингиз керак.\n— Ни-ма?! — деди қиз ҳайратланиб. — Кийимсиз?!\n— Ҳа. Мен суратчидан илтимос қилдим. Суратни ўзим оламан. Кўпчилик олдида ноқулай...\nҚиз бир муддат индамай қолди. Бу муддат ичида Содиқ сураткашни имлаб, чиқиб кетишини буюрди. У бўйнидаги фотоаппаратини Содиққа берди-да, ўзи чиқиб кетди. Содиқ бир кун олдин унинг ёнига келган ва қизни расмга олиш режасини тузиб, қўлига эллик минг тутқазиб кетганди. Назира кийган кўйлакларнинг бирортаси ҳам Содиқнинг дўконига тегишли эмасди. Суратчи топиб келганди уларни. Ҳар бирининг ижара ҳақи ўн минг турарди.\nДеярли яримяланғоч қизнинг ёнига Содиқ келди.\n— Тадбиркорда вақт пул туради. Иложимиз қанча? Агар вақтдан унумли фойдаланмасак, бошқалар оғзимиздаги нонимизни олиб кетади, — деб чўнтагидан тилла занжир олди-да, Назиранинг бўйнига тақиб қўйди. — Фақат мана шу либосингиз бўлади. Сиз ҳеч нарсадан хавотир олманг. Расмларингиз махсус конвертда жўнатилади. Унисига ўзим кафилман.\nТовонигача қизариб кетган қиз секин бошини кўтариб унга қаради.\n— Балки шартмасдир. Дунёда мендан чиройли қизлар жуда кўп, — деди.\n— “Титаник”ни кўрган бўлсангиз керак. Нимаси билан машҳурлигини биласизми?\nҚиз “йўқ” дегандек бош чайқади.\n— Рассом унинг портретини чизгани билан машҳур. Кинонинг мазмуни ҳам шунда. Келинг, сизга ёрдамлашиб юбораман.\nСуратга олиш ярим соатдан зиёдроқ чўзилди. Содиқ гарчи бирорта ҳам ортиқча ҳаракат қилмаган эса-да, фотоаппаратни ҳар сафар чиқиллатгунча талай фурсат сарфлади. Шундай қилиб, ўндан зиёд кадр олинди.\nҚиз кийингач, тилла занжирни қайтиб берганди, Содиқ олмади. “Сизда қолаверсин. Жудаям ярашди”, деди.\nСуратга олишдан кейин муносабатлари янада яқинлашиб кетди. Деярли ҳар куни кўришадиган, ресторанларда бирга ўтирадиган бўлишди. Бундай хатти-ҳаракат аста-секин муҳаббатга айланди. Бир куни Назира Содиқнинг хилватдаги уйида меҳмон бўлди. Икки йил аввал Содиқ бу уйни Шоҳруҳнинг номига олганди. Укасига: “Бировга оғзингдан гуллаб қўйма. Ҳар қалай, ҳамма нарсани янгангга ишонаверсак ҳам бўлмайди. Унча-мунча бойликларни шу ерда сақлаймиз”, деганди.\nСодиқ билан Назиранинг муносабатлари чуқурлашгандан-чуқурлашиб кетаверди. Натижада Назира уч марта ҳомиласини олдирди. Содиққа: “Иккинчи хотин қилиб олинг”, деб ялиниб-ёлворди. Бироқ агар уни хотинликка оладиган бўлса, ҳаёти бутунлай издан чиқиб кетишини олдиндан билган Содиқ аврашга уринди:\n— Аввал бир марта турмушга чиқишинг керак. Ҳар қалай, уйларингда тўй бўлиб, оппоқ кўйлакда чиқишинг зарур. Ундан кейин ажрашасан, мен уйланаман.\nҚиз унинг гапига ишонди. Тўйидан уч кун аввал Содиқнинг таниш дўхтири клиникасидан ўн гулидан бир гули очилмаган қиз бола бўлиб чиқди. Карнай-сурнай садоси остида, тўйхонанинг тўрида, бахтли куёв ёнида бахтли келинчак бўлиб ўтирди.\nОрадан бир ой ўтмасидан Назира Содиққа телефон қилди. “Қайнонам билан аста-секин жанжални бошлаб юбордим. Яқин икки ой ичида у билан бутунлай юз кўришмас бўп кетаман. Кейин ажрашаман. Ўғли қандайдир найновга ўхшайди”, деди. Бундай гапларни эшитган Содиқнинг тепа сочи тикка бўлди. Оғзига келган гап билан Назирани сўкди. Иккинчи марта қўнғироқ қилмаслигини айтиб, дўқ-пўписа қилди. Шу-шу Назира жимиб кетди.\nҲар-ҳар замон Содиқ уни кўргиси келади. Қилган иши учун афсусланади. Ҳатто баъзида ўзининг Назирага қўнғироқ қилгиси, кечирим сўрагиси, сўнг аввалги алоқаларини тиклагиси келади. Аммо нимадандир чўчийди.\n— Дадаси, ҳой дадаси, нега қотиб қолдингиз?! — деди Хонзода. Содиқ чўчиб тушди. — Боядан бери ҳайкалдай қотиб қолдингиз, нима бўлди? — давом этди аёл.\n— Ўзим... Ўзим шундай, — деди Содиқ ҳорғин овозда.\n— Хуллас, дадаси, сиз ҳеч нарсадан хавотир олманг. Аввал текширтираман. Мабодо Шаҳлонинг гапи рост чиқса, тўғрилайман. Кейин, дадаси, яна бир гап...\n— Яна ким, нима каромат кўрсатибди?\n— Буниси яхши хабар.\n— Хайрият. Менинг қулоғим ҳам яхши гап эшитаркан.\n— Моҳира дугонамни танийсиз. Супермаркети бор. Хуллас, шу дугонам у ёққа ўтсам ҳам, бу ёққа ўтсам ҳам ҳол-жонимга қўймайди.\n— Ҳа, нарса сотволдирадими?\n— Йў-ўқ, у мард. Нима керак бўлса, текинга ҳам бервораверади.\n— Ҳимм, ҳотамтой дегин.\n— Уфф, дадаси, Шаҳлони келин қиламан дейди. Ўғлиниям кўрдим. Ақлли, фаросатли, чиройли. Куёв қилса арзийдиган.\n— Сен устимдан кулаяпсанми? Қизингнинг қилган иши учун виждоним қийналиб ўламан десам, қаердаги гап билан бошимни оғритасан. Калланг жойидами ўзи?\n— Нима қиламан деб, ўйга чўмиб ўтирганингиз билан иш битиб қолармиди? Айтдим-ку сизга, бўлар иш бўлди. Энди қизингизнинг хатосини тўғрилаймиз-да, — Хонзода кўзига ёш олди. — Мен шундай бўлсин деганмидим? Сиздан баттар куйиб-ёниб кетаяпман.\nСодиқ аввалгидан анча босилганди, шу боис қўл силтади:\n— Бор, билганингни қилавер. Лекин ишкал чиқарсанг, каллангни оламан.\nУнинг гапи Хонзоданинг юрагидан ўтиб кетди. Бошқа пайт бўлганда эри билан тиккама-тикка айтишган бўларди, ҳақини қолдирмасди. Лекин ҳозир ўрни эмас, тезроқ ҳаракат қилиш керак...\nШаҳло бутунлай юрагини олдириб қўйган эди. У ойиси кириб келиши билан орқасига тисарилди. Буни кўрган Хонзоданинг ҳам юраги ачишди, ҳам қаҳри келди. Бир хаёл қизига юмшоқ гапириб кўнглини кўтармоқчи бўлди-ю, Шаҳлонинг шаккокликларини хотирлаб башараси баттар тундлашиб кетди.\n— Тур ўрнингдан, шарманда! — деди.\nШаҳло бир қўли билан деворни тутиб, кўзини ойисидан узмай, қўрқа-писа ўрнидан турди.\n— Тез кийимларингни кий, тузукроғини, очиқ-сочиғини устингга иладиган бўлсанг, сочингни битталаб юламан.\nШаҳло кийинди. Хонзоданинг бир-икки марта турткилашидан кейин йўлга чиқди. У, бир марта бўлсин, ойисидан қаерга бораётганликларини сўрамади. Сўролмасди ҳам. Муҳими, уни бошқа уришмаса, озгина бўлса-да, ўз ҳолига қўйишса. Бироз ухласа-ю, оғриган бошини дам олдирса.\nШифохонага яқинлашишгачгина Шаҳло ойисининг мақсадини тушунди. Бунгача анча ўзига келиб олди. Қўрқув ундан нари кетди. Шу боис, ойисининг қилмоқчи бўлган ишидан ҳатто хурсанд бўлди. “Мана кўради. Муродга бермай қаёққа ҳам борардилар? Ўлдирсалар ўлдирсинлар”, дея хаёлидан ўтказди.\nШаҳлони обдан кўрикдан ўтказган гинеколог унинг қиз бола эмаслигини тасдиқлади. Ғазаби бир неча марта ҳаддидан ошиб, Хонзоданинг дармонини қуритганди. Энди у аввалгидек катта куч билан бўй кўрсатолмади. Шундай эса-да, Хонзода бор аламини ўсиқ тирноқларига йиғиб, Шаҳлонинг этига ботирди. Оғриқ бирпасда Шаҳлонинг бошига етиб бориб, қизнинг кўзидан ёш чиқиб кетди.\nХонзода айбдорни йўлакка бошлаб чиқиб ўриндиққа ўтқазди.\n— Қимирласанг, оқ қиламан. Бадарға бўласан, икки дунёинг куяди! — дея пўписа қиларкан, ўзи гинекологнинг ёнига кириб кетди.\n— Айланай, дўхтиржон, — деди кўзидан ёшини тирқиратиб, — буни тузатишнинг иложи борми? Ғафлатда қолибман. Бировга узатишим керак эди. Агар қизлигига қайтармасангиз, шўрим қурийди!\n— Хавотир олманг, — дея илжайди дўхтир аёл, — ҳозир бунинг йўли осон. Фақат тўйидан уч кун олдин опкеласиз. Қарабсизки, у худди онадан туғилгандай бўлади. Фақат пулини тўласангиз бўлгани.\nШундай деб у Хонзоданинг бармоқлари-ю қулоқларидаги тилла тақинчоқларга назар ташлаб қўйди.\nШаҳло жойидан қимирламади. Ойисининг пўписаси учун эмас, балки Хонзоданинг: “Сени ўша гадойваччага бермасдан иложим қолмабди”, деган гапини эшитиш учун. Мурод акасини гадой дейишларини сираям хоҳламайди. Шундай деганларни тимдалаб, терисини шилиб олгиси келади. Аммо ойиси айтса, майли. Бу гал шундай қўпол гап унинг фойдасига айтилади.\nАммо у ўйлагандай бўлмади. Врачнинг хонасидан кўзлари қизариб чиққан Хонзода унинг қўлидан ушлади-да, ташқарига етаклади.\nЙўл-йўлакай Хонзода қизига бир оғиз ҳам гапирмади. Қовоғини осиб келди. Кейин Шаҳлони хонасига киргизиб дўппослай бошлади.\n— Сен манжалақи ҳамма орзуларимни ерга тиқдинг. Шундай шармандаи шармисор бўлганингдан кўра, гўдаклигингда ўлиб кетсайдинг! Энди хонангдан ҳеч қаёққа чиқмайсан, ялангоёқни тушингда кўрасан! — деди.\nЭшик қулфланди. Унинг ортидан Хонзоданинг тўнғиллаган овози эшитилди. Сўнг у нари кетди.\nЮлдуз ўзларига фақат Лидани қўшиб олди. Қолганларга қимирламасликни тайинлади.\nУлар “Легенда” меҳмонхонасига боришди. Жойлашганларидан кейин Юлдуз чўмилиб чиқди. Сўнг қўнғироқ қилиб егулик олиб келишларини буюрди. Телевизор қўйди. Кетма-кет каналларни алмаштирди. Сўнг СТС каналида тўхтади. Балиқчилик ҳақида кўрсатув кетаётган экан. Ўшанга термилганча ўтираверди. У шунчалик ўйга берилгандики, гўё атрофида ундан бошқа ҳеч ким йўқдай эди. Ҳар-ҳар замонда чуқур нафас олишини ҳисобга олмаганда, ҳаво симираётгани сезилмасди ҳам. Унга қараб турган Шоҳруҳ қийналиб кетди. Сиқилди. Ўрнидан туриб, хонани бир неча марта айланди. Лида эса жойидан жилмади. Бир Шоҳруҳга, бир Юлдузга қараб индамай ўтираверди.\nТамадди ҳам худди шундай жимжитликда ўтди. Қоринлари тўйгач, Шоҳруҳ Юлдузга юзланди.\n— Шундай ўтираверамизми, хаёл суриб? — сўради.\nЮлдуз унинг гапига жавоб бермади. Лидага қаради.\n— Сашани тополасанми? — дея сўради.\n— Ҳа, — жавоб қилди қиз бирдан.\n— Олиб кел уни. Фақат эҳтиёт бўл. Йўқ, яхшиси, бирон жойга бориб қўнғироқ қилинглар, биз ўзимиз борамиз.\nЛида зўрға ўтирган шекилли, енгил ҳаракат билан ўрнидан турди-да, чиқиб кетди.\nХоли қолган Шоҳруҳ билан Юлдуз талай муддат гаплашишмади. Иккаласининг ҳам кўзи телевизорда. Хаёллари эса тобора чигаллашиб бораётган муаммолар гирдобида эди. Шоҳруҳ секин-аста жиноятчига айланиб бораётганидан ташвишда, бундан чиқиб кетишни ўйлар, аммо ҳозир ёнгинасидаги юмшоқ ўриндиқда бир нуқтага термилиб ўтирган қиз уни кўринмас иплар билан боғлаб олганидан, кетиш ҳақидаги фикрни миясидан ҳайдаб солишга мажбур бўларди.\n— Жудаям тубанлашиб кетаётганга ўхшаймиз, бу аҳволда қув-қочдан бўлакка вақтимиз қолмайди, — деди Шоҳруҳ нигоҳини қизга қадаб.\n— Ўзим ҳам шу ҳақда бош қотираяпман. Бунчалик қийин бўлиши хаёлимгаям келмаганди. Ўйловдимки, битта-иккита бўйни йўғонларнинг шохини қайириб қўйсак, қолгани силлиқ кетаверади, деб.\nУ ўрнидан турди, дераза ёнига борди. Уч-тўрт марта чуқур нафас олгани Шоҳруҳга ҳам эшитилди. Қиз гўё чексиз уммон ўртасида қолиб кетгандай эди. На бир қайиқ бор ва на уни қутқарадиган жонзот. Сузай деса, мадори йўқ. Сувдан фақат боши чиқиб турибди, нафас олаяпти. Ҳализамон наҳанг ундан хабар топади. Елдай сузиб келади-ю, ямлаб ташлайди. Қизнинг юраги гупиллаб уриб кетди. Лаблари титради. Кўзида ёш пайдо бўлди. Шу маҳал ёнига Шоҳруҳ келди. Елкасидан қучди. Юлдуз бирдан унинг кўксига бошини қўйиб йиғлаб юборди.\n— Нега?! — деди у. — Нега бунақа? Ҳеч ким тинчгина яшашга қўймайди. Фақат олди-сотди билан шуғуллансам, бировга зиёним тегмайди-ку!\n— Бўлди, — деди унинг юзидан ўпиб қўйишдан ўзини тиёлмаган йигит, — ҳаммаси яхши бўп кетади. Сўйиладиган қўй ҳам жони бўғзига келганда типирчилаб қолади. Душманлар ҳам шундай. Улар ҳамма нарса қўлларидан кетаётганини сезиб туришибди.\n— Шоҳруҳ ака!\nЮлдуз илк маротаба кўксига бош қўйиб турган йигитини “ака” деди. Бу сўз ўзига жуда яқин олганидан сеҳрли чиқди. Шоҳруҳнинг юрагини ўйнатиб юборди. Меҳри баттар мавжланди.\n— Ҳеч нарсадан хавотир олманг, ёлғизлатиб қўймайман. Доим ёнингизда бўламан, биз енгамиз, — деди.\nБунақа демоқчимасди. Ўз-ўзидан хаёлига шунақа гаплар келди. Унинг сўзларидан қиз шунчалик хурсанд бўлиб кетдики, бўйнидан маҳкам қучоқлаб олди. Худди маъшуқалардай. Бироқ маъшуқага айланаётганини у мутлақо хаёлига келтирмасди. Худди дўстини, яқин одамини, туғишган акасини қучгандай қучди. Шоҳруҳ уни бошқача тушунди. Лекин ортиқча хатти-ҳаракатга иродаси етмади.\n— Келинг, ҳаммасини унутамиз, — дея шивирлади Юлдуз, — ўйланиб ўтирмаймиз, пешонамизда нима бўлса, кўраверамиз.\nУ йигитнинг бўйнидан қўлини тортиб олди. Яна телевизор қаршисига келиб ўтирди. Худди шу пайт унинг қўл телефони жиринглади. Экранга қараган қизнинг юзи ёришди.\n— Вой! — деди кўзлари қувнаб Шоҳруҳга қараркан. — Болаларни бутунлай эсимиздан чиқариб қўйибмиз-ку!\nШоҳруҳ гапириш учун оғиз жуфтлагунча қиз яшил тугмачани босиб, қўл телефонини қулоғига тутди:\n— Алло, Бек, — деди.\nЮлдузнинг ифори Шоҳруҳнинг кўксига ўтириб қолганди. У ҳамон сийпалаб ўтган ишқ шамолидан ҳаяжонда эди. Юлдуз айтганидай ҳамма нарсага қўл силтаб, яна уни бағрига босгиси, сочларидан узоқ ҳидлагиси келарди. Шунинг учун куч тўплаётганди. Аммо кутилмаган қўнғироқ ҳафсаласини пир қилди. Ҳатто Юлдузнинг қувонганини кўриб, бевақт сим қоққан Бекдан ранжиди.\nШоҳруҳ билан Юлдузнинг йўқолиб қолганидан Бек хавотир олаётган экан. Юлдуз уни тинчлантирди. Ишлари яхшилигини айтди. Жамол акага қўнғироқ қилиб мол олиб келишни ҳозирча тўхтатиб туришини тайинлади.\nТелефон ўчди-ю, шу пайтнинг ўзидаёқ яна жиринглади.\n— Бегона номер, — деди қўл телефонига термилиб турган Юлдуз.\n— Лида бўлса керак. Бунча тез топибди? Ишқилиб, яна битта ишкал чиққан бўлмасин.\nШоҳруҳнинг тахмини тўғри чиқди. Телефондан Лиданинг йиғлаган овози эшитилди.\n— Нима гап?! — сўради Юлдуз шошиб.\n— Ҳозиргина... ҳозиргина, — деди Лида ҳиқиллаб, — Сашани ушлаб опкетишаётганларини кўрдим. Қоп-қора “Мерс”да! Ўлдириб қўйишади энди уни! Саша менга уйланмоқчийди...\n— Йиғлама, ҳаммаси жойида бўлади. Сен, албатта, Сашага турмушга чиқасан, тўйларингда ўзим бош бўламан. Ҳозир қаерда турибсан? — деб сўради Юлдуз.\nЖавобни эшитгач, бироз ўйланиб турди-да:\n— Жойингдан қимирламай тур, ҳозир етиб бораман, — деди.\nУ шоша-пиша кийинаётганида Шоҳруҳ унинг қўлидан ушлади:\n— Тузоқ, — деди.\n— Тушунмадим, — унга ҳайрон бўлиб қаради Юлдуз, — қанақа тузоқ?\nШоҳруҳ қизга нигоҳини қадади. Унда бир олам сеҳр ва одамни шошириб қўядиган нимадир бор эди. Ундаги бу хислатни илгари, ҳали мактабда ўқиб юрган кезлари синфдошлари кўп айтишарди. “Кўзинг оловдай ёнади-я”, дейишарди улар. Ҳатто бир-икки марта орқаворатдан унга “Аждаҳо” дея лақаб қўйишганларини ҳам эшитган.\n— Менга бундай қараманг, — дея кўзини олиб қочди Юлдуз.\n— Бормаслигимиз керак. Озгина кутайлик. Яна телефон қилса...\n— Сашани ўлдиришларини истамайман. У бизни деб ўлиб кетади.\n— Мен унга ишонмайман. Сабабсиз қўшилиб олди. Кейин манави қизнинг ҳам меҳмонхонадан чиқиб кетганига гумоним бор. Қушмидики, кўз очиб юмгунча етиб бориб телефон қилса. Кўриб қолганмиш. Балки мениям ушлаб олишди, деб айтар.\n— Саша айтди-ку, опасини нима кўйга солишганини, кейин уларнинг яшаётган жойиниям кўрдингиз! Бечора Лида эса бутунлай хароб бўлган. Агар бурунбойларга хизмат қилишганида бунчалик хорликда кун кечиришмасди. Одамларга ишониш ҳам керак, Шоҳруҳ!\n— Билмадим. Лекин кўнглим нимагадир нотинч. Сира ишонгим келмаяпти ўша хўрозбошга.\n— Агар улар сотқинлик қилишганларида, аллақачон бизни ушлаган бўлишарди. Меҳмонхонани топиб келиш эса қийинмас.\n— Бўпти, сиз айтганингизча бўлсин, — деб ноилож Шоҳруҳ кўнди.\nУлар зиналардан пастга тушишди. Лифтга чиқишга Шоҳруҳ кўнмади. Бунинг учун Юлдуздан “ваҳимачи” деган гапни ҳам эшитди. Сўнгги пиллапояларни босаётганларида эса Шоҳруҳ гўё типирчилади. Кираверишдаги кичик залда юрганларнинг ҳаммасидан гумонсиради. Ҳатто меҳмонхонага жойлаштирувчи хўппа семиз, башарасига турли бўёқлар чапланган, ёши ўтин-қираб қолишига қарамай қизлардай кийинган, тирноқларини ўстириб олган аёлнинг бежо боқишлари ундаги шубҳани икки ҳисса ошириб юборди. Бир хаёл Юлдузни тўхтатмоқчи, ўзларига ажратилган тўртинчи қаватдаги хонага олиб чиқмоқчи ҳам бўлди. Бироқ қизнинг “ваҳимачи” деган сўзи хаёлига келиб, ниятидан қайтди.\nУлар ойнаси қорайтирилган эшик ёнига боришлари билан у автоматик равишда очилди. Намхуш ҳаво қиз билан йигитнинг юзига урилди. Шоҳруҳнинг бироз кўнгли ёришди. Бир неча сонияга кўнглидаги шубҳа-гумонлар йўқолди-ю, огоҳликни унутди. Ана шу қисқа сониялар қўлга тушиб қолишларига бемалол етди. Аввалига иккита қиз ёнларига келиб, меҳмонхонада жой бор-йўқлигини сўрашди. Бу пайтда ичкаридан Европа миллатига мансуб озғингина, бўйи пастроқ йигит чиқиб келди-да, Шоҳруҳнинг орқасига тўппонча тиради. Икки қиз эса Юлдузнинг қўлидан ушлади.\n— Ҳар қандай ортиқча ҳаракат ажалга етаклайди, — деб огоҳлантирди меҳмонхонадан чиққан йигит.\nШу зайлда озгина муддат туришгач, эски фургонли “Москвич” меҳмонхона рўпарасига келиб тўхтади.\nЮлдузнинг биқинини мўлжаллаб турган қизлардан бири сумкачасидан атир идишини чиқариб, аввал Юлдузнинг, кейин Шоҳруҳнинг бурнига пуркади. Бирпасда кўзлари тиниб, мувозанатни йўқотиб йиқилаётганларида, Шоҳруҳ билан Юлдузни қўлга туширганлар ушлаб қолишди.


«видеоселектор» тегли мақолалар – Газета.uz\n«видеоселектор» тегли мақолалар\n30 апрель 2021, 18:58\nБирорта вилоят раҳбари маҳаллий саноат салоҳиятидан фойдаланишни пухта ўйлаб кўргани йўқ — президент\nПрезидент саноатни ривожлантиришга бағишланган видеоселекторда бирорта туман, шаҳар ёки вилоят раҳбари маҳаллий саноат салоҳиятидан фойдаланишни чуқур ва пухта ўйлаб кўрмаганини таъкидлади. Сўнгги 3 йилда қурилиш материалларини ишлаб чиқариш 1,5 бараварга ошга, бироқ бу эҳтиёжни қопламаётгани айтилди.\n13 апрель 2021, 17:16\n8 апрель 2021, 18:02\nШавкат Мирзиёев бошчилигида ўтаётган видеоселекторда давлат раҳбари сектор раҳбарлари ишдан олиниши ҳақида гапирди. «3 ойда ўзгариш бўлмаса, биринчи раҳбарларни ҳам ишдан оламан», — деди президент.\n1 апрель 2021, 19:13\n«Кўплаб вазифалар қоғозда қолиб кетмоқда» — президент\nПрезидент соғлиқни сақлаш тизимида патронаж хизматини йўлга қўйишга оид видеоселектор ўтказмоқда. Давлат раҳбари раҳбарларни ушбу жараённи назорат қилиши учун вилоятларга масъул этиб белгилади. 1 майга қадар Сирдарё вилояти тажрибаси республиканинг барча ҳудудларида бошланиши кераклиги айтилди.\n25 феврал 2021, 01:28\nПрезидент раислигида ўтган видеоселекторда бу йил Қишлоқ хўжалиги жамғармасига 24 триллион сўм маблағ йўналтирилиши маълум қилинди. Бунда, биринчи марта, сабзавот етиштиришга Марказий банкнинг асосий ставкасида кредитлар бериш учун 300 млрд сўм қўшимча маблағ ажратиш назарда тутилган.\n27 январ 2021, 13:18\nШавкат Мирзиёев ёшлар масалалари бўйича йиғилиш ўтказади\nПрезидент Шавкат Мирзиёев чоршанба куни ёшлар масалалари бўйича йиғилиш ўтказади. Йиғилишда илк бор расмий статистикада ҳисобга олинмаган ёшлар орасидаги ишсизлик кўрсаткичлари эълон қилиниши кутилмоқда.\n17 ноябр 2020, 22:45\n21 октябр 2020, 23:14\n9 ойда 55 та ҳудудий лойиҳа ижроси кечиккан, 144 та лойиҳада ишлаб чиқариш ҳажми таъминланмаган. Оқибатда 720 млрд сўмлик маҳсулот тайёрлаш имконияти йўқотилган. Давлат раҳбари қолган 3 ойда $7 млрдлик 80 та тармоқ ва 44 та ҳудудий лойиҳани ишга тушириш муҳимлигини таъкидлади.


Рўза - соғлиқни мустаҳкамлайди ва умрни узайтиради\nПрофессор Есинори Осуми 2016 йилги Нобель мукофотининг тиббиёт ва физиология йўналиши совриндоридир. Токио Техника университети “Ҳужайра биологияси” соҳаси мутахассиси 71 ёшли профессор Е.Осуми ушбу мукофотни аутофагия соҳасидаги улкан кашфиёти учун қўлга киритди.\nАутофагия - бу организмнинг ўз-ўзини тозалаш ва қайта тиклаш жараёнидир. Инсон организмидаги барча ҳужайралар “ўз-ўзини ейиш” оқибатида эски ва шикастланган қисмларидан фориғ бўлади. “Ейилган” хом-ашёни қайта ишлаш оқибатида, ҳужайра ўз-ўзини тиклайди ва ўз ҳаёт манбаини ҳосил қилади.\nСодда тил билан тушунтирадиган бўлсак, бу ҳудди эски, яроқсиз автомобилни қисмларга ажратиб ҳали ишга яроқли қисмларини бошқа автомобилга қўйиб ишлатиш, дегани.\nПрофессор Есинори Осуми аутофагияни 1992 йилдан бошлаб ўрганишни бошлади. Бошида у ачитқи ҳужайраларида “ўз-ўзини ейишга” жавобгар генлар устида тадқиқот ўтказди. Кейинчалик аутофагия натижасида организм ўзини бир қанча оғир касалликлардан, масалан, қандли диабет, саратон, юқумли касалликлар, шунингдек, Паркинсон, Альцгеймер ва Хантингтон синдроми каби нейрогенератив бузилиш оқибатида юзага келадиган касалликлардан даволаши мумкин эканлигини аниқлади.\nОлимлар инсон организмида аутофагия жараёнларини бир қанча жисмоний машқлар, углевод истеъмолини камайтириш ва энг қизиғи рўза тутиш орқали тезлаштириш мумкин эканлигини таъкидлашмоқда. Пайғамбаримиз саллолоҳу алайҳи васалламнинг суннатлари бўлмиш ҳафтада икки кун рўзадор бўлиш, яъни организмни 12 соат давомида еб-ичишдан тийиш аутофагияни тезлаштирувчи энг зўр усул экан. Оч қолиш - ҳужайраларда аутофагияни юзага келтиришда ва мияга қайта тиклаш ҳақида ахборот етказишда кучли туртки бўлар экан.\nМунтазам равишда рўза тутиш яъни организмни оч қолдириш, организмни соғлом бўлиши, умрни узайиши, ўз-ўзини бошқаришни кучайтириши ва ошқозон-ичакларга дам беришида энг катта ёрдамчи экан. Шуни ҳам таъкидлаш лозимки, аутофагия – янги хужайра ҳосил бўлишининг асосидир, шу сабабли эса инсон организми қариши секинлашади.\nЭнди гўзаллик салонига боришга ҳозирланаётган ёки ажин йўқотувчи крем сотиб олмоқчи бўлган гўзал аёлларимиз, қани рўза тутиб кўринг-чи, натижаси ҳайрон қолдириши аниқ!


Швед олими одам гўштини истеъмол қилишга чорламоқда\n12:25 10.09.2019 (Янгиланган 12:27 10.09.2019)\nСтокгольм иқтисодиёт мактаби профессори Магнус Содерлунд кундалик рационда одам гўшти бўлиши фойдаси ҳақида гапирди.\nТОШКЕНТ, 10 сен — Sputnik. Стокгольм иқтисодиёт мактаби профессори Магнус Содерлунд кундалик рационда одам гўшти бўлиши фойдаси ҳақида гапирди, деб ёзмоқда New York Post олимнинг Швеция пойтахтида ўтказилган Gastro симпозиумида қилган чиқишига таянган ҳолда.\nУнинг фикрича, жасадлардан олинган гўштни овқатга истеъмол қилиш инсониятни қутқарган бўларди. Жаҳон ҳамжамияти бу ғояга мурожаат қилса, албатта.\nСодерлунд ўртага ташлаган таклиф мунозараларга бой бўлди. Аксарият иштирокчилар "Одам гўштини истеъмол қилишни тасаввур қиласизми?", деганча олим каннибализмни тарғиб этаётганини билдирдилар. Аммо Содерлунднинг сўзларига кўра, одамлар янги таомни таътиб кўрсалар, каннибализмга қарши бундай "консерватив" фикрлар ўзгариши турган гап.\nТадбирда, шунингдек, каннибализм келажакда озиқ-овқат маҳсулотлари барқарорлигини таъминлаш муаммосига ечими бўла олиши ҳақидаги масала муҳокама этилди.\nСодерлунддан, тадбирдан сўнг бўлган интервью давомида, шахсан ўзи инсон гўштини истеъмол қилишга тайёрлиги ҳақида сўрашганида, олим бу ғояга ҳамиша очиқлигини билдирган.\n© Sputnik / С. Жабин\n"Мен айрим журъатсизликни ҳис қиляпман, лекин ўта консерватив эмасман… Айтишим керак-ки… Мен уни таътиб кўришга тайёрман", — деган у.\nОлим, шунингдек, альтернатив вариант тариқасида уй ҳайвонлари ва жонзотларни ейишни таклиф этган.\nТаъкидланишича, профессор ғояларининг ҳаётга татбиқ этилишига, каннибализмнинг инсон саломатлиги учун зарарлиги ҳалал бериши мумкин. Мисол учун, 1960-йилларга қадар Папуа-Янги Гвинея аборигенлари ўликлар гўштини тановвул қилиб келганлар. Бу амалиёт улар орасида кулаётган ўлим, деб аталувчи - "Куру касали" эпидемиясини авж олдирган.\nАҚШ Миллий тиббиёт кутубхонаси маълумотларига кўра, ушбу касаллик инфекция агенти – инсон миясидаги зарарланган бош тўқимадаги оқсил томонидан келтириб чиқарилади.\nТОШКЕНТ, 16 янв - Sputnik. Соғлиқни сақлаш вазирининг тегишли буйруғи билан Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази Жиззах филиали директори лавозимида ишлаб келган Даврон Тўлаганов Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий марказига бош директор этиб тайинланди. Бу ҳақда вазирлик матбуот хизмати хабар берди.\nТиббиёт фанлари доктори Даврон Тўлаганов кўп йиллар Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази тизимида турли вазифаларда ишлаб келган. 2016—2017 йилларда Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази бош шифокор муовини вазифасини бажарувчи бўлган.\nМаълумот учун, бирлаштирилган шошилинч тиббий ёрдам хизмати таркибига Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази, унинг 13 та вилоят филиали, 176 та туман ва шаҳар тиббиёт бирлашмаларининг шошилинч тиббий ёрдам бўлими, 2400 дан ортиқ тез тиббий ёрдам бригадаси, санитар-авиация хизмати ва фавқулодда вазиятларда аҳолини тиббий таъминлаш тезкор бригадалари киради.\nЭслатиб ўтамиз, Тўлагановга қадар Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий марказига бош директор сифатида Абдуҳаким Хожибоев ишлаб келган. У 2020 йилнинг ноябрида Президент фармони билан Ўзбекистон соғлиқни сақлаш вазири этиб тайинланганди.


Самимий дўстлик | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа ҲикматномаИбратли ҳикоятларСамимий дўстлик\nБир куни халифа Хорун ар-Рашид шоир Абунувоснинг қилган бир ишидан жуда ҳам аччиғланди, ғазабига чидай олмай шоирни арслон, қоплон, бўри каби ваҳший ҳайвонлар яшайдиган ертўла, чуқурликка ташлашга буюрди. Ўша вақтда Бағдод шаҳрининг бир чеккасида бўлган бу чуқурликка ўлим жазосига ҳукм этилган кишиларни ваҳший ҳайвонлар есин деб ташлар эдилар.\nГуноҳкорни чуқурликка ташлаш вазифасига тайин қилинган хизматчи халифанинг буйруғига биноан Абунувосни чуқурлик ёнига келтириб, ҳайвонларга ташламоқчи бўлди. Абунувос хизматчига илтимос қилиб айтди:\n— Азиз биродарим, кўп вақтдан бери биз бир-биримизни яхши таниймиз. Шу муддат ичида мен сизга ҳеч бир ёмонлик қилмадим, сиз ҳам менга ёмонлик қилмадингиз, балки бир-биримизга яхшилик қилгандирмиз. Шу қадимий ошналигимиз ҳурмати учун сиздан бир нарсани ўтинаман, қабул этарсиз деб умид қиламан.\n— Нимани илтимос қиласиз? Сизнинг ҳақингизда халифанинг буйруғини ижро қилишдан бошқа нимани орзу қилсангиз, уни ҳозир қилишга сўз бераман,— деди хизматчи.\n— Хотиржам бўлинг, менинг илтимосим орқасида сиз жавобгарликка тортилмайсиз.\n— Ундай бўлса айтинг-чи…\n— Мен сизга етарли миқдорда пул бераман. Мени чуқурликка ташламасдан олдин бозорга бориб битта сўйилган қўй, бир кўза ичимлик, битта чирманда ва қўнғироқлар тақилган битта қулоҳ сотиб олиб келинг. Келгунингизча мен бир кишингиз билан чуқурлик ёнида тураман.\n— Орзуингиз шу бўлса, буни ижро этиш жуда осон.\nАбунувос хизматчидан миннатдор бўлиб, унинг қўлига керакли миқдорда пул берди. Хизматчи ярим соатдан кейин Абунувоснинг ҳамма айтганларини ҳозир қилди. Абунувос аввал қўйни бир арқонга боғлаб чуқурликка туширди. Бир оздан кейин қулоҳни бошига кийиб, чилдирмани қўлига олди, кўза билан бирга бир арқонга боғланиб чуқурликка тушди.\nЧуқурлик ичида бўлган арслон, қоплон ва бўри туширилган қўйни еб қоринлари тўйган эди, шунинг учун Абунувосга дарҳол ҳужум этмадилар. Шоир дарҳол кўзани очиб, буларга ичкиликни ичирди. Ўзи уста мусиқачи ва хушовоз бўлгани учун чирмандани чалиб, сакраб-сакраб ўйнаб ашула айта бошлади. Ичкилик ичиб маст бўлган ваҳший ҳайвонлар Абунувосга қараб ҳайрон бўлиб турдилар. Кейин ўзлари ҳам завқланиб, Абунувос билан бирга сакраб-сакраб ўйинга туша бошладилар.\nАбунувос мақсадининг ҳосил бўлганини кўриб, хотиржам бўлди, ўзи ўйнаб ва ҳайвонларни ўйнатиб кунни ўтказди. Кечқурун яна хизматчига илтимос, қилиб битта сўйилган қўй билан бир кўза ичкилик келтирди. Абунувос қўйни едирди, ичкиликни ичирди. Хизматчи Абунувосга махсус таом туширган эди, шоир ҳам овқатланиб олди. Ҳайвонлар қўйни еб, ичкиликни ичиб бўлганларидан кейин Абунувосга «қани, чирмандангни чалиб, ашула айт» дегандай ишора қилиб, ўзлари ўйинга тушдилар. Абунувос уларнинг илтимосини қабул қилиб чирманда чалди, ашула айтди. Ҳайвонлар ҳам ашулага жўр бўлдилар. Базм ярим кечагача давом этди. Сўнгра чарчаб шоирни ўрталарига олиб ётдилар. Абунувос ҳам уйқуга кетди.\nБу ҳол бир неча кун давом этди. Ҳайвонлар шоир билан жуда ҳам дўстлашдилар. Агар Абунувос жим ўтирган бўлса унинг атрофини ўраб олиб: «Кел, хафа бўлма, биз бор эканмиз, ҳеч ким сенга зарар еткиза олмайди, тур ўрнингдан, бир ўйнаб олайлик» дегандай шоирни ялаб-юлқиб ўйинга таклиф этардилар. Шоир ҳам уларнинг таклифини рад этмасди.\nБир куни Хорун ар-Рашид Абунувос ҳақида берган буйруғидан пушаймон қилиб:\n— Афсуски, шундай яхши шоирни ваҳший ҳайвонларга едириб, юбордим,— деб жуда ачинди.\nАбунувоснинг ҳолидан хабардор бўлган бир одам: — Қайғурманг, халифам, Абунувос тирик,— деган эди, Хорун ар-Рашид ғазабланиб:\n— Ҳали менинг буйруғим ижро этилмадими?—деди. У одам:\n— Буйруғингиз ижро этилди. Абунувос тадбиркор шоир эмасми? У бир ҳийла-тадбир ишлатиб ҳайвонларни ўзига ром қилиб олгани туфайли ўлмай тирик қолган,— деб воқеани англатди.\nХорун ар-Рашид ҳайратда қолиб, дарҳол вазирлари билан бирга чуқурлик ёнига келди. Чуқурлик туйнугидан:\n— Абунувос, шундамисан?—деб қичқирди. Халифа товуши эканини билган Абунувос:\n— Халифам, мен шу ердаман,—деб жавоб берди.\nХалифа ҳайрат билан: «Ваҳший ҳайвонлар сени парчалаб ташламадиларми?»— деди.\n— Ўзингиз кўриб турибсиз-ку, агар парчалаб ташлаган бўлсалар сизга жавоб берармидим?\n— Сенинг гуноҳингни кечирдим, қани, энди ташқарига чиқ.\n— Йўқ, халифа, мен бу ерда қолишни истайман, бу ваҳший ҳайвон дўстларимни ташлаб кетишни тиламайман.\n— Нима учун ҳайвонлар орасида қолишни истайсан?\n— Чунки ваҳший ҳайвонлар билан яқинлашиш, дўстлашиш ёмон табиатли одамлар билан дўст бўлишдан кўра қулайроқдир.\nХорун ар-Рашид шоирнинг сўзидан ҳайратда қолиб:\n— Сўзларингдан мақсадинг нима эканини англамадим, тушунтириброқ айт, нимани истайсан,— деди.\nАбунувос халифа Хорун ар-Рашидга шундай жавоб берди:\n— Халифам, кўп йиллардан бери сизнинг хизматингизда бўлим. Арзимаган кичкина бир гуноҳим учун менга қаҳр-ғазаб қилиб қатл этишга қарор бердингиз. Шунча қилган самимий хизматимнинг мукофоти шу бўлди. Бу ертўладаги ҳайвонларнинг табиатлари қўлларига тушган ўлжани парчалаб ейиш бўлса ҳам, бир неча кун ичида мени севдилар, менга ўрганиб самимий дўст бўлдилар. Шунинг учун бу ердан чиқиб яна сизнинг хизматингизда бўлишни истамайман. Мана, мен шуни демоқчиман.\nХорун ар-Рашидга Абунувоснинг сўзлари жуда таъсир қилди. Қўярда-қўймай шоирни чуқурликдан чиқариб, яна ўз ёнига олди, самимий дўстликлари давом этди.\n← Аввалги Аввалги Меҳмон\nКейинги → Кейинги: Имтиҳон


“Электрон жиноий-ҳуқуқий статистика” ягона ахборот тизими ишга туширилади – mulkdor.com\nNovember 2 2018, 02:11 Инсон ҳуқуқлариЎзбекистонЯнгиликлар\n“Жиноий-ҳуқуқий статистика тизимини тубдан такомиллаштириш ва жиноятларни тизимли таҳлил қилиш самарадорлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Президент Фармони қабул қилинди. Бу ҳақда Ҳуқуқий Ахборот канали маълум қилди.\nФармонга мувофиқ, 2018 йил 1 декабрдан жиноятлар, уларни содир этган шахслар ва жиноят ишларининг ягона ҳисоби Бош прокуратура томонидан юритилади.\n“Электрон жиноий-ҳуқуқий статистика” ягона ахборот тизими жорий этилади. Мазкур тизимда электрон статистик карточкалар орқали жиноят ишлари, терговга қадар текширув материаллари, суд муҳокамалари, суд қарорлари ижроси натижалари, айбланувчи ва жабрланувчилар бўйича маълумотлар киритиб борилади.\nШунингдек эндиликда жиноят ишлари ҳамда терговга қадар текширув материалларига тартиб рақами Ягона ахборот тизимига тегишли статистик маълумотлар киритилгандагина берилади.\nФармон билан Бош прокуратура тузилмасида Жиноий-ҳуқуқий статистика бошқармаси ва Жиноятларнинг содир этилиши сабабларини тизимли таҳлил қилиш ва ўрганиш маркази ташкил этилди.\nБундан ташқари, Тошкент шаҳар Шайхонтоҳур туманида, 2019 йил 1 февралданТошкент шаҳрининг бошқа туманларида жамоатчилик асосида фаолият юритадиган, жиноят содир этилишининг сабабларини тизимли таҳлил қиладиган эксперт-таҳлил гуруҳлари тажриба сифатида жорий этилади.\nИчки ишлар вазирлиги тузилмасида эса 2018 йил 1 декабрдан Ахборот маркази ва унинг ҳудудий бўлинмалари тугатилди. Унинг ўрнида Тезкор-маълумотлар бошқармаси ташкил этилди. Ушбу бошқарманинг ходимларига лавозим маошининг 30 фоизи миқдорида ойлик устама тўланади.\nЙил бошидан буён ўзбекистонда 8 минг оила ажрашди\n2019 йилнинг январь-март ойларида ФҲДЁ органлари томонидан 8,0 мингта никоҳдан ажралишлар қайд этилган бўлиб, мос равишда 1000 аҳолига нисбатан никоҳдан ажралиш коэффициенти ...\nАхлоқApril 22 2019, 06:04\n“точковка” ижрочилари қачон жавоб берадилар?\nДИҚҚАТ: Унутилаётган муаммо! Кейинги бир йилдан ортиқроқ вақт мобайнида нафақат адолатсиз ўқилган ҳукмлару ноҳақ қамалган Инсонлар ҳақида олий минбарлардан тортиб ўзаро ...\nИнсон ...April 12 2018, 06:04


Олий Лига | «ЭРУДИТ СПОРТ» - ФУТБОЛ ВА СПОРТ ЯНГИЛИКЛАРИ!\nОлий Лига 29.03.2018\n29-31 март кунлари Суперлига жамоалари навбатдаги 4-тур ўйинларини ўтказишади. Турнинг марказий баҳси Қўқонда ўтказилади. «Қўқон-1912» ўз майдонида Наманганнинг «Навбаҳор» клубини қабул қилади. Етакчилар сафида бораётган «Бунёдкор» ҳамда «Бухоро» жамоалари ўртасидаги ўйин ҳам қизиқарли кечиши кутилмоқда….\nДолзарб мавзу, Олий Лига 14.12.2017\nЎзбекистоннинг етакчи клублари иштирокидаги сўнгги ўйинларга қизиқишни кўрдингиз-а? Шунинг учун ҳам Олий Лиганинг олти етакчиси куз фаслида чемпионлик учун алоҳида кураш олиб боришини истагандим. Марказий ўйинлар қанча кўп бўлса, мухлисларга шунча яхши. Ва биз ғолибларни…\nДолзарб мавзу, Олий Лига, Терма жамоа 18.11.2017\nЖиддий эътибор бериш ва куюниш шарт эмас. Биз шунчаки навбатдаги ўртоқлик ўйинида имкониятни бой бердик. Ҳеч нарса топмадик ва ҳеч нима йўқотмадик. Мен Ўзбекистон термасининг Ал-Айндаги мағлубияти ҳақида гапиряпман. Ўйинга қизиқиш қандай эканини маҳаллий мухлисларнинг…


Россиянинг Рубан конидаги ёнғиндан 128 кончи эвакуация қилинди\nРоссия Федерациясининг Кемерово вилояти, Ленинск-Кузнетск шаҳридаги А.Д.Рубан номидаги шахтада кўмир қатламининг исиши натижасида ёнғин чиқди.\nКончилар ер юзасига эвакуация қилинмоқда, деб ёзади «ТАСС» кўмир корхонаси таркибига кирувчи «СУЭК-Кузбасс” компанияси матбуот хизматига таяниб. Барча 128 кончи кондан ер юзасига олиб чиқилган.\nКонга эгалик қилувчи СУЭК компаниясининг РБКга айтишича, ҳодисанинг дастлабки сабаби қатламдаги ёнғин бўлган.\nКейинчалик воқеа жойидаги тезкор штаб, ҳодисага «кўмир қатламидаги кимёвий жараёнлар» сабаб бўлди, деган хулосага келган. «Дастлабки маълумотларга кўра, қатламда оксидланиш реакцияси ривожлана бошлаган. Кўмирнинг оксидланиши туфайли ҳароратнинг назоратсиз кўтарилиши бошланиб, критик қийматга етган, бу эса кўмир қатламининг ўз-ўзидан ёниб кетишига олиб келди», — деди манба. Унинг сўзларига кўра, ёнғин айни пайтда тўхтаган. Ёнғин фойдаланилмаётган объектда содир бўлган ва у ерда одамлар бўлмаган.\nЭслатиб ўтамиз, 25 ноябрь куни эрталаб Кузбассдаги Листвяжная конида авария юз берди. 250 метр чуқурликдаги ёнғиндан кейин портлаш натижасида 51 киши, жумладан беш нафар қутқарувчи ҳалок бўлган. Ер остида жами 285 киши бўлганлиги айтилади.\nШундан сўнг вилоятда текширувлар ўтказилди, натижада Кемерово вилояти конларида икки мингдан ортиқ ҳуқуқбузарликлар аниқланиб, улар бўйича 837 та маъмурий иш очилди. Улардан 346 таси меҳнатни муҳофаза қилиш меъёрларини бузиш билан боғлиқ, деб хабар беради «РИА Новости».


Қозоғистонда адлия тизимини рақамлаштириш лойиҳаси ижобий натижаларни кўрсатмоқда\nЖиноят ва адолат\nРасмийларнинг фикрига кўра, электрон шакллар тизимига ўтиш жиноят ишлари бўйича мустақил маълумотлар базасини яратади, адлия тизими фаолиятини жадаллаштиради ва харажатларни камайтиради.\nАлматилик адвокат Ерлан Утешов 4 декабрда жиноят ишини интернетда ўрганади. Янги рақамли адлия тизими ҳуқуқшуносларга барча суд ишлари материаллари билан онлайн режимда танишиш имконини беради. [Ксениа Бондал]\nАЛМАТИ – Қозоғистон ҳукумати кўплаб мутахассислар томонидан ошкораликка қадам сифатида кўрилаётган, мамлакатнинг адлия тизимини рақамлаштиришга қаратилган умумхалқ лойиҳасини бошлади.\nЛойиҳа жиноий иш жараёнда фуқароларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, тергов жараёнини тезлаштириш ва жиноият иши кўриб чиқилиши давомида адлия тизими харажатларини камайтиришни кўзда тутади.\nБош Прокуратуранинг сўзларига кўра, Қозоғистон 2018 йилга қадар адлия жараёнини тўлиқ рақамлаштиради - илк босқичда бошланғич даъво аризалар рақамлаштирилса, сўнгра тергов, суд ва жазо босқичларида ҳам бу жараён давом эттирилади.\n2016 йил лойиҳа бошлангандан буён унга жалб қилинган Астана адвокатлар уюшмасининг адвокати Аманжол Мухаммадяровнинг Карвонсаройга маълумот беришича, «ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари аллақачон янги форматга ўтишмоқда».\nУнинг айтишича, Иқтисодий тергов хизмати электрон жиноий ишларни очиш бўйича пилот лойиҳани қўллаган биринчи агентлик ҳисобланиб, унинг Астана ва Қарағанда вилоятларидаги идоралари бу тизимни 2016 йилнинг сентабридан фойдалана бошлашган. Астана ва Жамбил вилоятларидаги иккита туман милиция бўлимлари шу йилнинг август ойидан ушбу тизимни тажрибадан ўтказишга киришдилар.\nҚозоғистон Миллий хавфсизлик қўмитаси (КНБ) ҳам ушбу тизимни жорий этишга қизиқиш билдирмоқда, чунки у ўзининг ижобий натижаларни кўрсатди.\n«Унинг афзалликлари жуда кўп, масалан жиноий ишларда шаффофлик, суд ишлари материаллари билан тезда танишиш имконияти ва жинойий ишни кўриб чиқиш давомида фуқаролар учун юқори сифатли ҳимоя шулар жумласидандир», - дейди Мухаммадёров.\nЭлектрон шаклларга ўтиш\nТерговчи томонидан жиноят иши қўзғатилгач, у онлайн тарзда расмий электрон шаклларни тўлдира бошлайди, – деб таъкидлади Мухаммадёров.\nГувоҳлар, гумонланувчилар ва гумонланувчиларнинг адвокатлари терговчининг планшетида электрон шаклларга имзо чекишади, бунда терговчи бирорта ҳужжатни ҳам чоп этмайди, – дейди у.\nҲужжатлар имзоланганидан сўнг, барча тергов далолатномалари дарҳол маълумотлар базасига киритилади, бу эса Республика Бош прокуратурасининг Ҳуқуқий статистика ва махсус қайдлар қўмитасида жойлашган серверда сақланади.\nШу билан бирга, терговчи маълумотлар базасидаги бирор маълумотни ўчириши ёки ўзгартиришининг иложи йўқ – ҳеч бир ҳужжатни қайта тўлдириб бўлмайди, – деб қўшимча қилди у.\n«Адвокат сифатида мен суд ишининг барча материаллари билан танишиш имкониятига эга бўламан, -- дейди Мухаммадёров. Мен улар билан танишиб, уларни файлларим учун чоп эта оламан. Энг муҳими, тергов органларининг залларида соатлаб кутишга ҳожат қолмайди».\nЭскича бюрократиядан узоқлашиш\nҲуқуқий статистика ва махсус қайдлар қўмитаси раиси Багдат Муссиннинг айтишича, агентлик маълумотларни қоғозда сақлашдек эски усул билан хайрлашмоқда.\n«Кўп йиллар мобайнида, тахминан 50 нафар ходим ҳар йили 300 мингдан ортиқ билдиргилар ва файл карталарини тузиб чиққанлар, уларнинг ҳар бирида суд қарорлари, маҳбусларни жазолаш, бир жазони ижро этиш муассасасидан иккинчисига ўтказиш ва озод қилиш тўғрисидаги маълумотлар ўрин олган», деб ёзади у ўзининг Facebook саҳифасида. «Маълумотларнинг тўлиқлигини таъминлаш учун мамлакатдаги бир агентликдан бошқасига минглаб қоғозлар жўнатилган».\nБу жараён нафақат инсон ресурсларини талаб қилади, балки давлат томонидан ҳам сезиларли даражада молиялаштирилиши керак, – дейди Муссин.\nРақамлаштириш жараёни доирасида бу йил Бош Прокурорнинг маълумотлар базаси Ички ишлар вазирлигининг пенитенсиар тизими қўмитаси маълумотлар базаси билан умумийлаштирилди, – деди у.\nХодимлар аллақачон қамоқдаги маҳбуслар ҳақидаги маълумотларни тизимга юклаб бўлдилар ва таҳлилий воситаларни яратиш бўйича ишлар якунига етказилмоқда, – дея таъкидлади у.\nМаълумотларни хакерлардан, террорчилик ҳужумларидан ҳимоя қилиш\nТерговлар ва шахслар ҳақидаги асосий маълумотлар мавжуд бўлган бундай маълумотлар базасининг киберхавфсизлиги расмийларни ташвишга солиши турган гап.\nАлматилик АТ мутахассиси Жандос Уразов: «Маълумотлар базасини террористлар ёки хакерлардан ҳимоя қилиш учун бир нечта серверлардан ташкил топган тармоқни яратиш зарур», – дейди Карвонсарой билан суҳбатда.\n«Масалан, Бош Прокуратуранинг маълумотлар базаси жойлашган бир сервер Алматида бўлса, ундан олинган маълумот Қарағандадаги серверда ҳам кўринади», – дейди у.\n«Бу маълумотлар ўз навбатида Кокшетовдаги серверга кўчирилади», – дея қўшимча қилди Уразов.\n«Агар Алматидаги архивга ҳужум қилинса, ўша маълумотларнинг нусхалари қолган икки жойда сақланади», деди у.\nЭлектрон ҳужжат тизими Ўзбекистонликларга судда ўз ҳуқуқларини ҳимоя қилишга кўмаклашади\nUSAID ва UNDP кўмагида амалиётга татбиқ этилган E-SUD тизими ўзбекистонликларга суд билан боғлиқ ишларни осонроқ ва тезроқ олиб боришга ёрдам бермоқда.\nҚозоғистон мудофаа вазирлиги геоахборот платформасини яратиш устида ишламоқда\n2020 йилдан бошлаб, Қозоғистон Мудофаа вазирлиги махсус географик ахборот платформасини яратиш ишларини бошлайди.


Энг кўп "лайк" олганга Шохруххондан смартфон! - 26 Февраля 2016 - Sayyod.com\nЭнг кўп "лайк" олганга Шохруххондан смартфон! Yangiliklar\nШохруххонни концертига ташриф буюрганингиз учун Шохруххонни шахсан ўзидан смартфон совға олишни истайсизми? Бир ўқ билан икки қуён дегандек хам концерт ва хам совға!\nНима қилииииш керааааак?\n1-март кунидан бошлаб "Истиқлол" санъат саройи кассасида Шохруххонни концертига чипталар сотувга чиқади. Сиз чиптани сотиб олиб , чипта билан қизиқ 15 секундлик видеоролигингизни телеграм(!)даги +99898 305-19-19 рақамига жўнатинг!\nМасалан чипта билан видеога "Мана Шохруххонни концертига чипта олдим, мана шу куни концертда кўришгунча бахт ва омадлар тилаб фалончи" ва хоказо.\nЭслатиб ўтамиз, бу видео қандайдир бир ажойиб ғоя ёки шунчаки қизиқ тарзда бўлиши мухим, зеро у инстаграмдаги @_shohruhhon_video_ сахифасида энг кўп "лайк" олсагина смартфонга лойиқ топилади.\nЭнг кўп "лайк" олган 3-та қизиқ видео сохибларига Шохруххондан смартфон!\nХуллас, 1-март кунидан бошлаб "Истиқлол" санъат саройи кассасини ишғол этамиз, олинган чипта билан 15-секундлик видеога тушамиз ва уни телеграм(!)орқали +99898 305-19-19 рақамига юборамиз.\nИнстаграмдаги @_shohruhhon_video_ сахифасини кузатамиз ва энг қизиқ видео сохибига овоз берамиз!\n1 nargis (26-Фев-2016 09:03)\nБарибир тушунмадим, ванна ичида утириб нима демокчи узи? Утирганга яраша ечиниб утирмисанми.\n2 Bruno (26-Фев-2016 13:11)\nzôr g'oya bôlibdi\n3 Азизам (26-Фев-2016 14:39)\nВоей энди бунака йулига утдилами койил....\n4 ledy (26-Фев-2016 19:10)\nЗур гоя. Хам узи учун хам мухлислари учун.\n5 wurausmanova (26-Фев-2016 21:38)\nTovba nimalar uylab topishmaydi you-a?Bu ham bir reklama turi menimcha.Ammo qiziq.Haqiqatni aytganda,Shohruhhonni muhlisi bulmasamda, keyingi vaqtda yahshi ijod qilganini tan olmaslik mumkin emas.Nima bulganda ham Omadini bersin!\n6 Shoira (15-Мар-2016 18:31)\nНимага Шахзодани расимларини коймисиз концерти оз колдику


У янги клубида йилига 5 миллион евро миқдорида маош олади. – AllSportuz.com\n«Астон Вилла» клуби янги бош мураббийи Стивен Жеррард жамоадаги илк матбуот анжуманида ўз фикрлари билан ўртоқлашди.\n«Астон Вилла» – инглиз футболидаги энг бой тарих ва анъанага эга клуб ҳисобланади. Мен шундай клубга бош мураббий этиб тайинланганимдан фахрланаман.\nЖамоа раҳбарияти билан суҳбатлашиб, уларнинг клуб учун келажакдаги режалари нақадар улкан эканлигини тезда тушуниб етдим ва уларга ўз ёрдамимни беришга қарор қилдим. Ютуқларга эришишни сабрсизлик билан кутаман.\n«Рейнжерс»да мен билан бирга бўлган барчага самимий миннатдорчилигимни билдирмоқчиман. 55-унвон қалбимда абадий қолади. Улар энг зўр жамоа, ҳар доим шундай бўлиб қолади. Жамоага бундан кейинги йилларда ҳам фақат омад тилайман», – дея Жеррарднинг сўзларини келтиради «Астон Вилла» расмий сайти.\nМаълумот учун, «Ливерпуль» афсонаси «Астон Вилла» билан 2024 йил ёзига қадар мўлжалланган шартномага имзо чекди. У янги клубида йилига 5 миллион евро миқдорида маош олади. Бу рақам «Рейнжерс»да 2,6 миллионни ташкил этар эди.\nPrevious Rimliklar nishonidagi futbolchilar.


Қозоғистонда мухолифат партиялари бирлашмоқда\n06 июл 2022, Тошкент вақти: 09:13\nҚозоғистондаги мухолифатдаги икки йирик куч – “Нағиз оқ жўл” ва Умуммиллий социал-демократик партияларнинг қўшма қурултойида бу партиялар бирлашиши ҳақида эълон қилинди.\nУлар бирлашишдан кўзланган асосий мақсад ҳукмрон “Нур Отан” партияси, жумладан, унинг раҳбари Нурсултон Назарбоев юритаётган сиёсатга муқобил йўналишда фаолият кўрсатиш ҳамда бўлажак парламент сайловида муносиб иштирок этиш эканини билдирмоқда.\nМухолофат аъзоси Бўлат Абилов бирлашган партия ҳозирча “Социал-демократик партия” номи билан юритилишини маълум қилди.\n“Ҳозирча икки партия раисларини янги партия етакчилари, деб атаяпмиз. Парламент сайлови бўлиб ўтгач, биз сентябрь ойида яна бир бор қурултой ўтказамиз. Ундан сўнг партия раиси ва партиянинг янги номи эълон қилинади. Ҳозир биз ягона стратегик тизимни яратишга муваффақ бўлдик. Бу демократик, замонавий мухолифатдир. Биз ҳукуматпараст партиялар сиёсатига муқобил йўналишда фаолият юритишни кўзламоқдамиз”, - деди Бўлат Абилов.\nМаълум бўлишича, бирлашган икки мухолифат партиясининг 260 мингдан зиёд аъзоси бор. Жорий йилнинг 18 август куни бўлиб ўтадиган парламент сайловида бирлашган мухолифат ҳукуматпараст партияларга кучли рақобатчи бўлишни мўлжаллаётир.\n“Мухолифат бу сафарги парламент сайлови ҳам адолатсиз ўтишига йўл қўймаслиги керак, - дейди собиқ сенатор Зауреш Баталова. - Агар сайлов адолатсиз ўтиб, демократик мухолифат парламентда етарли миқдорда овоз тўплай олмаса, ўтказилган сайловга байкот эълон қилиши керак. Қозоғистон ҳукуматининг кутилмаганда, зудлик билан конституциявий ўзгартишлар қабул қилгани, парламентни муддатдан аввал тарқатиб юборганини мен унинг заифлигида, деб биламан. Ҳукумат буни аллақачон пайқаган. Агар аввалги парламент сайлови адолатли ўтганда эди, ҳукуматпараст партиялар ҳаттоки 50 фоиз ҳам овоз тўплай олмаган бўларди. Бўлажак парламент сайловида демократик мухолифат тўпланган овозларнинг адолатли ҳисобини талаб этиши керак”.\nҚозоғистон матбуотида “Нағиз оқ жўл” Умуммиллий социал-демократик партия таркибига қўшилиб, ўз номини йўқотгани унинг ўз ғояларидан чекинганидан дарак бераётгани айтилмоқда. Аммо мустақил журналист Сергей Дуванов аслида икки партиянинг ҳам асл мақсади президент Нурсултон Назарбоев устидан ғалаба қозониш бўлганини айтади.\n“Бу партияларнинг асл ғояси президент Н.Назарбоев юритаётган сиёсат устидан ғалаба қозониш бўлган. Аммо мухолифатчиларнинг алоҳида, келишилмаган ҳолда иш юритгани бунга йўл қўймаётган эди. Улар бирлашган ҳолда ҳукуматда олиб борилаётган сиёсий ўйинларда асосий роллардан бирини қўлга киритиш мумкинлигини англаб етди”, - деди С.Дуванов.\nШунга қарамай, С.Дуванов маҳаллий мухолифатнинг бирлашган ҳолда ҳам халққа фойдаси тегишига кўзи етмаслигини таъкидлади.\n“Бирлашган икки партия кучли мухолифатни ташкил эта олмайди. Қозоғистондаги электорат мухолифатни қўллаб-қувватлаётгани йўқ. Сабаби аён. Мухолифат халққа яқин бўлмаган, электоратни ўз томонига қаратиш учун иш олиб бормаган. Буни амалга ошириш учун мухолифат кўп ишлаши керак. Ҳозир мухолифат парламентдан жой эгаллашни кўзлаяпти. Бу амалга ошгач эса у яна тинчиб қолади. Яна бир бор такрорлайман, маҳаллий мухолифатнинг анъанавий мақсади - фақатгина сиёсий ўйинда катта ролга эришиш”, - деди мустақил журналист.