Қарғишим ўзимга урди (ҳаётий воқеа)\nЎша куни нима бўлди-ю, кичкина қизимни кўтариб, рўпарамдаги қўшнимникига чиқдим. Эшикни ҳеч ким очмади, нариги ёқдаги Зулхумор опа уларни кўргандирлар, деган ўй билан уларнинг очиқ турган эшикларидан мўраладим. Зулхумор опа ўзларига ўхшаб кетадиган бир жувонни кузатаётган эканлар (опалари ё сингиллари бўлса керак), улар билан илиқ сўрашдим, мақсадимни айтдим. «Йўқ, мен Ойсарани бугун кўрганим йўқ, дўкон-пўконга чиқиб кетгандир», дедилар. Уйга қайтиб келдим, бироздан кейин эшик тақиллади, очсам – Ойсара, уйга таклиф этдим. У ёқ-бу ёқдан гаплашиб ўтирдик.\n– Бугун меникига борган экансиз, иш билан бир ёққа чиқиб кетгандим. Боя Зулхумор опани подъездда учратиб қолдим, ўшалар айтдилар, уларникига мени сўраб чиққан экансиз. Биласизми, сизга қанақа айтишниям билмаяпман… Хуллас, улар сиз ҳақингизда, тўғрироғи – қизингиз ҳақида ғалати гап айтдилар. «Чўчқадай семиртириб юборибди қизини, буни эртага қанақа қилиб ўзига келтириб олади, синглимнинг олдида уялиб кетдим», дедилар. Мен эса, «Қизча ҳали чақалоқ-ку, чақалоқларнинг боқуви яхши бўлса шунақа лўппигина бўлишади», деб жавоб қайтардим. Лекин гапи менга ҳам эриш туйилди. Тавба, худди ўзи бола боқиб кўрмагандей гапиради.\nАъзойи баданимдан ўт чиқиб кетай деди, жаҳлим чиққанидан оғзимга келганини қайтармай, уни қарғай кетдим. Обдон қарғаб хуморимдан чиққан бўлсам ҳам, ичимдаги алам ўти ҳали сўнганича йўқ эди. Кечқурун ишдан келган эримга ҳам воқеани айтиб бердим. «Гапирса гапирибди-да, шунга ҳам ота гўри – қозихонами? Қўявер, эл оғзига элак тутиб бўлармиди? Индама. Ўйламай гапириб юборган бўлса керак». «Йўқ, нега индамас эканман, ўзининг болалари чўпдай ориқ, менинг тўрт ойлик қизим семизлиги учун чўчқа бўлиб қолибдими? Ўзининг болалари чўчқа, ўзи чўчқа, ўзи битта қизи касалмандроқ, ўшаниси ўлсин-у, боласиз қолсин, кейин билади, бировнинг боласини чўчқа дейиш қанақа бўлишини».\nБир куни қўшнилар чақириб қолишди, «Зулхумор опанинг қизлари бетобмиш. Кеча касалхонадан уйга олиб келишибди, шунга бирров ҳол сўраб чиқмоқчимиз. Мен эса, ҳали ичимда аламим борлиги учун ҳам ҳаммага эшиттириб: «Мен у хотиннинг уйига қадам босмайман, бировнинг боласини чўчқа дегандан кўра, ўзининг боласига соғлиқ сўрасин эди! Қизи ўлса ўлаверсин, менга нима, мен ўша кунни кўрсамгина хуморимдан чиқаман», дедим-у, эшикни қарсиллатиб ёпганча уйга кириб кетдим.\nОрадан ҳеч қанча вақт ўтмай, Зулхумор опанинг ўн олти ёшли қизи вафот этганини эшитиб қолдим, ичим алағда бўлиб кетди-ю, шундаям кўзим очилмади. «Бу кунидан баттар бўлсин, уни мен қарғагандим, ана, қарғишим урди, бундан кейин оғзидан чиқаётган гапига эҳтиёт бўлади», дедим. Қизларининг маъракалари ўтгач, улар кўчиб кетишди.\nҚизларим улғайгач, уларни узатдим, неваралар кўрдим. Бироқ, буёғига менинг оиламда муаммо устига муаммолар туғила бошлади. Кичик қизим эгизак – Тоҳир-Зуҳра туғди, лекин ўғли юрагида нуқсон билан дунёга келибди. Уни даволаш учун югуриб-елишди. Мен болани бу ерда операция қилишларига қаршилик билдирдим, яхшиси фалон бир давлатга олиб бориш кераклигини, ўша ерда пулга ҳаммасини яхши қилишларини, таваккал қилмай, уни ўша ерга олиб кетиш кераклиги ҳақида гапирдим. «Нима, болангиздан пулни қизғаняпсизми?» дедим куёвимга. «Йўқ, ойи, ҳаммаси тўғри, лекин бола ҳали кичкина, уни узоқларга олиб кетиш ярамайди, шу жарроҳлик муолажасини шу ерда ҳам қилиш мумкин. Бунинг устига, у ўзимизнинг шифокорлар назоратида бўлгани тузукмикан, деб ўйлаяпман», деди. Лекин мен боланинг тақдири билан ўйнашмай, уни тезроқ хорижга олиб кетиш кераклиги ҳақида гапирардим. Охири хорижга кетишга қарор қилишди. Зуҳрани мен олиб қолдим, улар Тоҳирни олиб кетишди. Лекин бола шўрлик жарроҳлик амалиётини кўтармабди, неварагинам менинг айбим туфайли бу дунёдан кўз юмди. Энг ёмони – ўша юрт қонунларига кўра жасадни ота-она қўлига беришмабди, у бегона юртларда қолиб кетди. Шунгами, куёвим мени кечирмади, уйимга ўзи келиш у ёқда турсин, қизимни ҳам жўнатмай қўйди.\nКатта қизим эрининг иши туфайли у билан бирга хорижга кетди, ҳар замонда бир хат ёзарди, ҳозир шуям йўқ. Ўз оиласи, болалари билан овора, мен билан қизиқишга вақти йўқ, чоғи. Эрим катта пул билан тушиб, қамалиб қолдилар. Кейин уйимизда ёнғин бўлиб, бир умр йиққан-терганлар имиз, ҳужжатларимиз ҳам ёниб кул бўлди. Мен бир мирисиз кўчада қолдим. Илтимос қилиб боргандим, ачинибми, ё шундоғам бўш тургани учунми, катта қизимнинг уйини қудаларим вақтинчалик менга бериб туришди. Эрим ҳали-вери қамоқдан чиқмайди. Бир вақтлар бозорнинг энг олди кийимларини кийиб, тилла тақинчоқлар тақиб, маҳаллада бой хотин бўлиб юрардим, энди эса мени кўрган одам ўз ҳайратини яширолмайди. Ўйлайверганимдан , сиқилаверганимда н қанд касаллигини орттирдим, мана икки йилдан бери инсулиндаман. Юрагим безовта қиладиган бўлиб қолган, сочларим оқариб, ўзим ҳам бир аҳвол бўлиб қолдим.\nЎшанда ёшлик қилганман, оғзимдан чиқиб кетган қарғишим ўзимга икки-уч баробар бўлиб урди. Энди эса, вақтни орқага қайтариб бўлмаса-да, ортга назар ташлайвераман, нега ўшанда бунақа бераҳм бўлганим, нега ўйламай бировни қарғаб юборганим ҳақида ўйлаб, қийналаман. Мен бировнинг қизига ўлим тиладим, буни қўшнилар эшитди, у гаплар Зулхумор опанинг ҳам қулоғига етиб боргани аниқ. Ўз навбатида фарзанд доғида куяётган аёл ҳам мени қарғагандир, ё Худога солганмикан? Мен ҳозир Зулхумор опани кўриб қолганимда эди, кечирим сўрардим, қилган гуноҳимдан ўтишини илтимос қилардим. Токи у мени кечирмагунича, ҳаётим ҳам ўз изига тушмаслигини, мен бахт нималигини билмай бу дунёдан ўтиб кетишимни тушундим. Лекин бу орзуйим амалга ошадими-йўқми, буни билмайман…\n- Joylandi: 05.08.2016 21:49\n- Kanal: Xayotiy Xikoyalar!\ne wawe zorakan\nMoqina.Net » Bosh Sahifaga » Xayotiy Xikoyalar!ga » Xikoyalarga


Намознинг рукнлари, фарзлари ва суннатлари ҳақидаги боб – Islom Nuri\nНамознинг рукнлари, фарзлари ва суннатлари ҳақидаги боб\nМусулмон биродар! Намоз – шаръий сўз ва амалларни ўз ичига олган улуғ ибодат бўлиб, ушбу сўз ва амаллардан унинг мукаммал кўриниши ташкил топади. Уламолар таърифига кўра, намоз – такбир билан бошланиб, салом билан тамом бўладиган сўз ва амаллардир. Мазкур сўз ва амаллар уч қисмдан иборат бўлиб, уларни рукнлар, фарзлар, суннатлар деб аталади.\nРукнлардан биронтаси хоҳ қасддан, хоҳ унутиб тарк қилинса, намоз ботил-бекор бўлади ёки ўша рукн тарк қилинган ракъат бекор бўлиб, ундан кейинги ракъат унинг ўрнига ўтади. Бунинг баёни қуйироқда келади.\nФарзлардан биронтаси қасддан тарк қилинса, намоз ботил бўлади, унутиб тарк қилинса ботил бўлмайди, саҳв саждаси қилиш билан ўрни тўлади.\nСуннатлардан биронтасини хоҳ қасддан, хоҳ унутиб тарк қилиш билан намоз ботил бўлмайди, лекин бу билан намознинг ҳайъатига (суратига) путур етади. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам намозни барча рукнлари, фарзлари ва суннатлари билан комил суратда ўқиганлар ва: «Менинг намоз ўқиганимни кўрганингиздек намоз ўқинглар», деганлар (Бухорий (631) ва Муслим (674) Молик ибн Ҳувайрис розияллоҳу анҳудан ривоят қилганлар).\nНамознинг рукнлари ўн тўрттадир:\nБиринчи рукн: Фарз намозда қиём – тик туриш.\nАллоҳ таоло айтади: «Аллоҳ учун бўйсунган ҳолда туринглар!» (Бақара: 238). Имрон ибн Ҳусойн ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Тик туриб ўқи, агар қодир бўлмасанг ўтириб ўқи, бунга ҳам қодир бўлмасанг ёнбошлаб ўқи», деганлар (Имом Бухорий (1117) ривояти). Ушбу оят ва ҳадис имкони бор одам фарз намозни туриб ўқиши фарзлигига далил бўлади.\nАгар касаллик туфайли тик туриб ўқишга қодир бўлмаса, аҳволи кўтаришига қараб, ўтирган ё ёнбошлаган ҳолида ўқийверади. Хавф-хатар ичида турган ва яланғоч одам, ўрнидан турмаслик талаб этиладиган даволаниш жараёнида ўтириш ва ётишга мажбур бўлган киши, шунингдек, шифт пастлиги туфайли тик туриш имкони бўлмаган ва ташқарига чиқиш имкони ҳам бўлмаган одам ҳам худди касал одам ўқиганидек ўқийди. Тик туриб ўқишдан ожиз ҳолдаги расмий имом (яъни, масжидга расман тайинланган имом) ортида ўқиётган одам ҳам тик турмаслигида маъзур саналади, имом ўтириб ўқиса, у ҳам имомга эргашиб ўтириб ўқийди. Чунки, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам беморликларида ўтириб ўқидилар ва орқадагиларни ҳам ўтиришга буюрдилар.\nНафл намозни тик туриб ўқиш ҳам, ўтириб ўқиш ҳам жоиз, унда тик туриш фарз эмас. Чунки, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам аҳён-аҳёнда ҳеч қандай узрсиз ҳам ўтириб намоз ўқирдилар (Муслим (730) Оиша розияллоҳу анҳодан ривояти).\nИккинчи рукн: Намозни такбиратул-иҳром билан (яъни, «Аллоҳу акбар» деб) бошлаш. Чунки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Сўнг қиблага юзланиб: «Аллоҳу акбар» дегин», деганлар (Бухорий (757) ва Муслим (394) Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилганлар), «Намознинг таҳрими такбир айтишдир» деганлар (Абу Довуд (61), Термизий (3), Ибн Можа (275) Алий ибн Аби Толиб розияллоҳу анҳудан ривоят қилганлар). Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам намозни такбирсиз бошлаганлари нақл қилинган эмас, такбир – Аллоҳу акбар, деб айтиш бўлиб, ундан бошқа лафз унинг ўрнига ўтмайди. Чунки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ворид бўлган нарса шудир.\nУчинчи рукн: «Фотиҳа» сурасини ўқиш. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Фотиҳатул-китобни ўқимаган одамнинг намози намоз эмас», деганлар (Бухорий (756) ва Муслим (394) Убода ибн Сомит розияллоҳу анҳудан ривоят қилганлар). Уни ҳар бир ракъатда ўқиш рукндир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам уни ҳар бир ракъатда ўқиганлари саҳиҳ ҳадисда келган. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам намозни яхши ўқимаган одамга қандай намоз ўқиш кераклигини ўргатганларида унга «Фотиҳа» сурасини ўқишни ҳам буюрганлар.\n«Фотиҳа» сурасини ўқиш ҳар бир намоз ўқиётган кишига вожибми ёки имомга ва ёлғиз ҳолда ўқиётган одамга вожибми? Ушбу масалада уламолар ўртасида хилоф бор. Эҳтиёт йўлини тутиб, имомга иқтидо қилган киши жаҳрий бўлмаган намозда ушбу сурани ўзи ўқиши, жаҳрий намозда эса имом сукут қилган пайт уни ўқиб олиши яхшироқдир.\nТўртинчи рукн: Ҳар бир ракъатда рукуъ қилиш.\nАллоҳ таоло айтади: «Эй мўминлар, рукуъ қилингиз, сажда қилингиз» (Ҳаж: 77). Рукуъ Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг суннатларида ҳам собит бўлган. У Китоб, Суннат ва ижмоъ билан фарздир.\nРукуъ луғатда эгилиш маъносини билдиради. Тик туриб намоз ўқиётган ўрта бўйли, яъни оёқ-қўллари ўта узун ҳам, қисқа ҳам бўлмаган одамнинг рукуъи – кафтлари тиззаларига етишидир. Ўрта бўй бўлмаган киши ҳам ана шу миқдорда эгилади. Ўтириб ўқиётган одамнинг рукуъи – юзи тиззаси устига рўпара келишидир.\nБешинчи ва олтинчи рукнлар: Рукуъдан бош кўтариш ва рукуъдан аввалги ҳолатига қайтиб, тик туриш. Чунки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам доим шундай қилардилар. У зот: «Менинг намоз ўқиганимни кўрганингиздек намоз ўқинглар», деганлар (Бухорий (631) ва Муслим (674) Молик ибн Ҳувайрис розияллоҳу анҳудан ривоят қилганлар).\nЕттинчи рукн: Сажда қилиш. Сажда – пешонани ерга қўйиш бўлиб, у еттита аъзо устига ҳар ракъатда икки мартадан қилинади.\nАллоҳ таоло: «Сажда қилингиз» (Ҳаж: 77), деб буюрган. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг унга буюрганлари ва ўзлари қилганлари ҳақида ҳадислар келган ва у зот: «Менинг намоз ўқиганимни кўрганингиздек намоз ўқинглар», деганлар (Бухорий (631) ва Муслим (674) Молик ибн Ҳувайрис розияллоҳу анҳудан ривоят қилганлар).\nЕтти аъзо – Юз (яъни, пешона ва бурун), икки қўл, икки тизза ва икки оёқнинг учларидир. Ушбу аъзолардан ҳар бири имкониятга қараб сажда ўрнига тегиши зарур. Сажда намознинг энг катта рукнидир. Банданинг Парвардигорига энг яқин ҳолати саждада турган ҳолатидир.\nСаккизинчи рукн: Саждадан бош кўтариб, икки сажда ўртасида ўтириш. Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам саждадан бош кўтарсалар, тўғри, текис ўтирмагунларича иккинчи саждага бормас эдилар» (Имом Муслим ривояти).\nТўққизинчи рукн: Мазкур амаларнинг ҳар бирида хотиржамликни лозим тутиш, яъни оз миқдорда бўлса-да, тўхталиб туриш. Китобу Суннат далолатига кўра, намозида хотиржам турмайдиган одам намоз ўқиган саналмайди ва қайта ўқишга буюрилади.\nЎнинчи ва ўн биринчи рукнлар: Охирги ташаҳҳуд ва унда ўтириш. Ташаҳҳуддан мурод – «Ат-таҳийёт» ўқишдир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам доим шундай қилганлар, у зот: «Менинг намоз ўқиганимни кўрганингиздек намоз ўқинглар», деганлар (Бухорий (631) ва Муслим (674) Молик ибн Ҳувайрис розияллоҳу анҳудан ривоят қилганлар).\nИбн Масъуд розияллоҳу анҳу: «Биз ташаҳҳуд фарз бўлишидан олдин бундай дер эдик…», деганлар (Бухорий (831) ва Муслим (402) Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилганлар). У кишининг: «фарз бўлишидан олдин» деганликлари унинг фарзлигига далил бўлади.\nЎн иккинчи рукн: Охирги ташаҳҳудда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламга саловот ўқиш, яъни: «Аллоҳумма солли ала Муҳаммад…» ўқиш. Унга зиёда дуолар ўқиш суннатдир.\nЎн учинчи рукн: Рукнларни тартиб билан бажариш. Чунки, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам намозни тартиб билан ўқирдилар, у зот: «Менинг намоз ўқиганимни кўрганингиздек намоз ўқинглар», деганлар (Бухорий (631) ва Муслим (674) Молик ибн Ҳувайрис розияллоҳу анҳудан ривоят қилганлар), ўзлари намозни яхши ўқимаган одамга қандай намоз ўқиш кераклигини ўргатганларида: «ундан сўнг…» деб ўргатганлар.\nЎн тўртинчи рукн: Салом бериш. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Унинг охири салом беришдир», деганлар, «Намознинг… таҳлили (яъни, унинг ичида қилиш ҳаром қилинган ишлар яна ҳалол бўлишининг бошланиши) эса салом беришдир», деганлар (Абу Довуд (61), Термизий (3), Ибн Можа (275) Алий ибн Аби Толиб розияллоҳу анҳудан ривоят қилганлар). Салом бериш намоздан чиқиш белгиси сифатида машруъ қилинган.\nМусулмон биродар! Ким ушбу рукнлардан бирортасини қасддан тарк қилса, унинг намози ботил бўлади. Агар унутиб тарк қилса – масалан рукуъ ё сужудни – ва кейинги ракъатнинг қироатини бошламай туриб, эсига тушиб қолса, қайтиб, ўша қолдириб кетган рукнни ва шу ракъатдаги ундан кейинги амалларни қайта қилади. Агар кейинги ракъатнинг қироатига киришганидан кейин эсига тушиб қолса, ўша рукнни қолдириб кетган ракъат бекор бўлади-да, кейин ўқиётган ракъати ўша ракъат ўрнига ўтади, сўнг охирида саҳв саждаси қилади. Агар ташлаб кетилган рукнни салом бериб намоздан чиққанидан кейин билса, агар у рукн охирги ташаҳҳуд ё салом бўлса, уни ўқийди ва саҳв саждаси қилиб, яна салом беради. Агар улардан бошқа – рукуъ ё сажда каби – бирор рукнни ташлаб кетган бўлса, кўп вақт ўтмаган бўлса, ўша тарк қилган ракъати ўрнига тўла бир ракъат ўқиб, кейин саҳв саждаси қилиб, салом беради. Борди-ю орада анча вақт ўтган бўлса ёки таҳорати синган бўлса, намозни тўлалигича бошқа ўқийди.\nНамоз ва унинг ичидаги сўз ва амаллар нақадар улуғ! Аллоҳ таоло барчаларимизни уни тўкис адо этишга ва муҳофаза қилишга муваффақ айласин.\nНамознинг вожиблари (фарзлари) саккизта:\n1) Намоздаги такбиратул-иҳромдан бошқа барча такбирлар вожибдир. Бир рукндан иккинчисига ўтиш пайтида айтиладиган такбирлар рукн туридан бўлмай, вожиб туридандир.\n2) Тасмиъ – яъни, «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ» дейиш имом ва ёлғиз ўқиётган киши ҳаққида вожибдир, аммо маъмум айтмайди.\n3) Таҳмид – яъни, «Роббана ва лакал ҳамд» дейиш имомга ҳам, маъмумга ҳам, ёлғиз ўқиётган одамга ҳам вожиб. Чунки, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Имом: «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ» деса, «Аллоҳумма роббана лакал ҳамд» денглар», деганлар (Бухорий (733) ва Муслим (411) Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилганлар).\n4) Рукуъда бир бор «Субҳана роббиял азийм» дейиш. Уч мартага зиёда қилиш комил суннат, ўн мартагача зиёда қилиш ундан ҳам олийроқ комиллик бўлади.\n5) Саждада бир бор «Субҳана роббиял аъла» дейиш. Уч мартага зиёда қилиш суннатдир.\n6) Икки сажда ўртасида бир марта «Роббиғфир лий» дейиш. Уч мартага зиёда қилиш суннатдир.\n7) Биринчи ташаҳҳуд, яъни «Аттаҳийёту лиллаҳ»ни то «абдуҳу ва росулуҳ»гача ўқиш.\n8) Биринчи ташаҳҳудга ўтириш. Чунки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам доимий равишда шундай қилардилар, у зот: «Менинг намоз ўқиганимни кўрганингиздек намоз ўқинглар», деганлар (Бухорий (631) ва Муслим (674) Молик ибн Ҳувайрис розияллоҳу анҳудан ривоят қилганлар).\nКимда-ким мазкур қавлий (оғзаки ўқиладиган) ва феълий (амалда бажариладиган) вожиблардан биронтасини қасддан тарк қилса, унинг намози ботил-бекор бўлади. Чунки, у ушбу вожибни жиддий амал деб кўрмаган бўлади. Ким унутиб ёки билмасдан тарк қилса, саҳв саждаси қилиш керак бўлади. Чунки, у тарк қилиш ҳаром бўлган вожибни тарк қилган бўлиб, у саҳв саждаси билан тузалади.\nНамознинг сўз ва амалларидан юқорида айтиб ўтилган қисмлардан бошқа, учинчи қисми унинг суннатларидир. Суннатни тарк қилиш билан намоз ботил бўлмайди.\nНамознинг суннатлари икки хил:\nБиринчиси – қавлий суннатлар бўлиб, улар жуда кўп. Намозни бошлаш дуоси, аъувзу ва бисмиллаҳни айтиш, омийн дейиш, бамдод, жумъа, ийд, кун тутилиш намозларида ҳамда шом, хуфтон, пешин ва аср намозларининг аввалги икки ракъатида Фотиҳа сурасидан кейин истаганича қироат қилиш каби.\nБулардан ташқари яна: «Роббана ва лакал ҳамд» дегандан кейин «милъас-самавати ва милъал-арз ва милъа ма шиъта мин шайъин баъд» дейиш, рукуъ ва сужуд тасбеҳларини бир мартадан ортиқроқ айтиш, икки сажда ўртасида «роббиғфир лий»ни бир мартадан ошиқ айтиш, охирги ташаҳҳудда «Аллоҳумма инний аъувзу бика мин азаби жаҳаннам ва мин азабил қобр ва мин фитнатил маҳя вал мамат ва мин фитнатил масийҳид-дажжал» ва бундан бошқа дуолар ўқиш ҳам суннатдир. (Бухорий (1377) ва Муслим (588) Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилганлар).\nИккинчиси – феълий суннатлардир. Такбиратул-иҳромда, рукуъга бориш ва рукуъдан бош кўтаришда икки қўлни кўтариш, ўнг қўлни чап қўл устига қўйиб туриш, қиёмда қўлларни кўкракка ёки киндик остига қўйиб туриш, сажда ўрнига қараб туриш, рукуъда қўлларни тиззаларга қўйиб туриш, саждада қоринни сонлардан, сонларни эса тиззалардан узоқ тутиш, рукуъда белни мўътадил чўзиб туриш ва бошни бели тўғрисида тутиш, ундан кўтариб ҳам, пастлатиб ҳам юбормаслик, саждада пешона, бурун ва бошқа аъзоларни ерга теккизиб туриш ва булардан бошқа фиқҳ китобларида батафсил санаб ўтиладиган қавлий ва феълий суннатлар бордир.\nУшбу суннатларни намозда бажариш лозим ва зарур саналмайди, балки уларни қилган одам зиёда ажрга эга бўлади, тарк қилган одамга зарари йўқдир.\nШундан келиб чиқиб, айрим ёшлар ҳозирги пайтда намознинг суннатлари борасида қилаётган ўта талабчанлик кўринишларига оқловчи сабабларни кўрмаймиз. Ҳатто, баъзиларини кўрасизки, ушбу суннатларни қилишда ҳаддан ташқари муболағага берилиб кетишади. Масалан, қиёмда турганда эгилиб, рукуъга яқин ҳолда туришади, қўлларини суннатда келганидек, кўкракка ёки киндик остига қўйиш ўрнига томоқлари яқинига қўйиб олишади. Ёки бўлмасам, сутра (намоз ўқувчининг олдини тўсиб турувчи тўсиқ) масаласида қаттиқ туришади ва айримлари нафл намози ўқиш учун сафни тарк қилиб, сутра қидириб, бошқа жойга кетишади. Саждада бошни олдинга, оёқларни эса орқага чўзиб, камалаксимон ёки салкам чўзилиб ётган ҳолатга тушишади. Баъзилари қиёмда турганда оёқларини ҳаддан ортиқ кериб олиб, ёнидагиларни қисиб қўйишгача боришади. Ушбулар жуда қизиқ кўринишлар бўлиб, кишини ғулувга олиб бориб қўйиши хавфи бор.\nАллоҳ таолодан барчаларимизни ҳаққа амал қилишга муваффақ қилишини сўраймиз.\n Таҳрими – яъни, намоз\nичида қилиш ҳаром қилинган ишларнинг бошланиши такбир айтилиши


Маънавият 04.10.2019 186\n"Мўъжиза-қурол"нинг махфий сири собиқ иттифоқ ва АҚШ ўртасида бўлинди. Пльзендаги "SSнинг ақлий маркази" "Ер ости кемалари" режасини тузади, шахталарда реактив самолётлар ясашади ва "Қуёшли замбарак"ни ишлаб чиқишади. Улар тадқиқотларнинг асосий нишони - Иккинчи жаҳон уруши финалини умуман ўзгартириб юборишга қодир эди...\nНацистлар атом бомбаси тадқиқотини нега тўхтатган?\n"Собиқ иттифоқ билан келишув"га зид тарзда "эгасиз" Пльзенни забт этиш учун юришни амалга оширган АҚШ генерали Паттоннинг 16-танк дивизияси разведкачилари "Шкода" туннели ва Каммлер архивидан нималарни излашган бўлса?\n- АҚШ разведкачилари жуда катта хатога йўл қўйган, - дейди польшалик тарихчи ва "Вундерваффе" ҳақиқатлари тўғрисида" номли китоб муаллифи Игорь Витковский. - Улар немислар ядровий қурол яратишаётганига амин бўлишган. Унга оид ҳужжатларни Пльзендан топишга уринишади. Ваҳоланки, атом бомбасининг тадқиқ ишлари 1942 йилнинг ноябрь ойидаёқ тўхтатилган. Нега деганда, Германияда зарур хом ашё - уран топилмаган.\n6 кундан сўнг, аниқроғи, 1945 йилнинг 12 майида Пльзень шаҳри АҚШ танк дивизиясидан Қизил армия қўлига ўтгач, "Шкода"даги SS обергруппенфюрери Каммлернинг чизмалари муҳрланиб, собиқ иттифоққа олиб кетилади. Бугунги кунда мазкур қоғозлар Россия Федерацияси Мудофаа вазирлигининг Подольскдаги архивида "Махфий" грифи остида сақланади.\n- Мен у ерга кириш бўйича расман мурожаат қилдим, бироқ жавоб олмадим, - дейди Игорь Витковский. - Хуллас, америкаликларнинг ақлсизларча хатти-ҳаракатлари туфайли собиқ иттифоқ махсус хизматчилари Каммлернинг тадқиқот ишларини қўлга киритган.\nГерманиядаги барча махфий лойиҳалар устидан бошқарувчиликни қўлга олган Ганс Каммлернинг изсиз ғойиб бўлгани ва унинг тақдири борасидаги яна бир тахминга кўра, у Жанубий Америкада яширинган. Витковскийнинг сўзларига қараганда, обергруппенфюрер анча олдин америкаликлар билан музокаралар олиб борган. Айнан шу туфайли немислар Ғарбий фронтда заҳарли моддани ("Е-600"га ўхшаш) қўллашга улгурмаган. Уларнинг захиралари "SSнинг ақлий маркази" лабораторияларида ишлаб чиқарилган, бироқ Каммлер арсеналларга оғуни етказиб беришни кечиктиради.\n- Ушбу музокаралар ҳақиқатан олиб борилганини мудофаа рейхсминистри Альберт Шпеер ўз ёдномаларида қайд этади, - дейди польяк тарихчиси. - Унга кўра, 1945 йилнинг апрелида Шпеер Каммлер билан Берлинда учрашади. Унга Аргентинага қочиб кетиш имконияти эвазига ўзининг барча ишланмаларию "SSнинг ақлий маркази" олимлар гуруҳини АҚШга тақдим этиш ниятида эканини айтади. Фақатгина 1945 йилнинг кузига келиб, немис ракетачилари устидан олиб борилган серияли терговлардан сўнг, америкаликлар Пльзенда қандай сирларни қўлдан чиқаришганини англаб етишган. Шундан сўнг АҚШнинг махсус хизматлари учинчи рейхнинг илмлилар элитасини овлашга киришади...\nФюрер уруш бошланишига бир ой қолганида Сталинга мактуб йўллаб, Англияга ҳужум қилишни таклиф этган. Бинобарин, "Шкода" фабрикасида Лондонга зарба бериш режаси устида ҳам ишланган.\nАвстрия, Германия ва Чехияда дуч келинган 600 дан зиёд шахталарда "SSнинг ақлий маркази" Москва ва Лондонга зарба беришга қодир бўлган қитъалараро ракета - "А-10" синовларини ўтказган. Каммлер Маутхаузен яқинидаги ер ости фабрикаларида жаҳондаги дастлабки реактив қирувчи самолётларни ("Мессершмитт-262") ишлаб чиқаришни идора қилган. Кёнигсбергда зенит лазерлари ва "Мидгард аждари" (мазкур "ерқазар" ускуна вагонли поезд кўринишида бўлган) ер ости кемаларини яратишга уринишган. Ҳар бир шундай турдаги кема минглаб 250 килограммли бомбаларни ташиши керак бўлган, унинг ёрдамида келгусида Буюк Британия шаҳарларини йўқ қилиш таклиф этилган.\n- Биргина инсон қай тариқа "Ер ости рейхи"ни бошқариши мумкинлигига ишониш қийин? - дейди чехиялик тарихчи Карел Матецкий. - Бироқ Гитлер Ганс Каммлерни юқори даражадаги ишлаш қобилияти сабабли жуда қадрлаган. Пльзендаги бюро турли ихтироларни, шулар қаторида, энг ишониш қийин бўлганларини ҳам текшириб чиққан. 1945 йилнинг 9 июлида Парижда АҚШнинг армия подполковниги Жон Кек журналистларга "Қуёш замбараги" ("Sonnengewehr") схемасини тақдим этган, унинг устида олиб борилган ишларни ҳам Каммлер назорат қилган.\nМуҳандис Герман Оберт чизмаларни кўздан кечириб, нацистлар коинотда Қуёш қуввати концентрацияси учун диаметри 200 метр бўлган кўзгули қайтаргич яратишни режалаштирганини таъкидлади. Агарда "Қуёш замбараги"ни яратишганида, у кучи бўйича сония ичида бутун шаҳарни ёндириб, атом бомбасидан устун чиққан бўларди. Хайриятки, фюрер бу лойиҳани жудаям харажатталаб деб санаган.\nАммо "Қуёш замбараги", реактив самолётлар ва "Мидгард аждари" Каммлернинг бош мақсади бўлмаган. Игорь Витковский SSнинг штурмбаннфюрери Рудольф Шустер ва группенфюрери Якоб Шпорренбергнинг Польшадаги тергов протоколлари қайдларига таяниб, Пльзендаги марказ оламшумул ишга, яъни космик технологияларга қўл урганини таъкидлайди. Шунинг учун ҳам Гитлер Берлин енгилишига бир ой қолганида ҳам "мўъжиза-қурол" Германияни халос этишига умид қилишдан тўхтамаган.\n- Ўша замонлардаги немисларнинг ракетасозлик ва учувчи аппаратларни яратишдаги ютуқлари АҚШ ва собиқ иттифоқнинг бу борадаги тадқиқот ишларидан 10-15 йилга ўзиб кетган, - дейди Витковский. - Каммлернинг билимларисиз америкаликлар коинотга илк парвозларини амалга оширишлари даргумон эди. Ишонч билан айтиш мумкинки, АҚШ фақатгина учинчи рейхнинг сирлари ёрдамида коинотда ўзига эшик очган.


Юртбошимизнинг Олий Мажлисга Мурожаатномасида ўртага ташланган истиқболли ташаббуслар, чуқур таҳлил ва мантиқий хулосалар мамлакатимизда кенг муҳокама қилинмоқда.\nАввало, мурожаатномада ҳар йилгидек анъанавий таҳлил ва хулосалардан воз кечилиб, ислоҳотлар йўлида амалга оширилган ишларимиз таҳлилига кенг ўрин берилди. Давлат ва жамият ҳаётининг барча жабҳалари кенг қамраб олинган ушбу ҳужжат бугунги Ўзбекистоннинг ўзига хос ташриф қоғозига айланиши шубҳасиз. Президентимиз томонидан янги — 2018 йилнинг «Фаол тадбиркорлик, инновацион ғоялар ва технологияларни қўллаб-қувватлаш йили», деб эълон қилиниши ҳам том маънода ўз мазмун ва моҳиятига эгадир.\n«Инновация» атамаси таомилга кирганига ҳали кўп бўлгани йўқ. Шу боисдан унинг луғавий маъносига эътибор қаратиш фойдадан холи эмас, деб ўйлайман. Луғатларда ушбу сўз инглизча «Innovation», деб номланади. Она тилимизда эса «Янгилик», «Ихтиро» маъноларини англатади. Президентимиз ўз мурожаатномасида: «Инновация — бу келажак дегани», дея таъкидлади. Бундан аввалроқ эса давлат ва жамият ҳаётининг ҳар бир жабҳасини қамраб олиши лозим бўлган тараққиётнинг инновацион йўлига ўтаётганлигимизни қайд этди.\nМаълумки, инновация янгилик ва ихтиро сифатида тушунилар экан, аввало, ҳар қандай янгилик, кашфиёт келажак учун хизмат қилажаги англанади. Шу боисдан Юртбошимиз янги йилда барча жабҳаларда инновацион фаолиятни кучайтиришни, ҳар бир ишимизга инновацион ёндашув лозимлигини алоҳида уқтириб ўтди.\nМурожаатномада давлат ва жамиятни инновацион ривожланиш йўлига тўла ўтказиш ва бу йўлдаги асосий устувор йўналишлар белгилаб берилди. Юртбошимиз қайд этганидек, бу борадаги давлат, бошқарув органлари фаолият йўналишининг бешта устувор йўналишлари белгиланди. Хусусан, бугунги кундаги асосий вазифалардан бири сифатида ижро ҳокимияти органлари фаолиятида янги даврни бошлаш фурсати етганлигини кўпчилик тушуниб етди. Ижро ҳокимияти органлари фаолиятидаги муаммолар бир неча йиллар мобайнида тўпланиб, илдиз отди ва охир-оқибатда давлат, жамият, халқ турмушида бир қатор муаммоларни келтириб чиқарди. Энди бу муаммоларни ҳал этиш, иллатлардан қутулиш учун ижро ҳокимияти органлари фаолиятининг асосий мезон ва тартибларини ишлаб чиқиш, қатъий йўлга қўйиш талаб этилади. Устувор йўналишнинг дастлабки талаби бўлган ушбу тамойилнинг давлат, жамият, фуқаролар ҳаётида янги даврни бошлаб беришига ва ҳуқуқий кафолат яратилишига шубҳа йўқ.\nПрезидентимиз ижро ҳокимияти органлари фаолияти, вазифалари ҳақида фикр юритар экан, уларнинг бугунги фаолиятини чуқур танқидий таҳлил этди. Қабул қилинаётган ҳар бир ҳуқуқий ҳужжатни амалга ошириш йўлида ижро ҳокимияти органлари масъулиятини янада кучайтириш, хусусан, бугунги кунда қоришиб кетган масъулият доирасини аниқ белгилаш механизмини яратиш тўғрисида таклиф киритди. Бундан ташқари, иқтисодий тармоқларга маъмурий таъсирларнинг кучайиб кетганлиги тараққиёт оёғига болта ураётганлиги сир эмас. Маъмурий буйруқбозликдан воз кечиш, ҳар қандай маъмурий таъсирни қисқартириш ва унинг ўрнига бозор иқтисодиёти механизмларидан, бу йўлда халқаро майдонда тўпланган тажрибалардан кенг фойдаланиш, энг муҳими, давлатнинг айрим функцияларини хусусий секторга ўтказиш пайти келганлиги таъкидланди. Зеро, давлат идораларининг иқтисодиёт тармоқларига маъмурий таъсири кучайиб, илдиз отиб кетганлигидан кўз юма олмаймиз. Юртбошимиз мамлакатда амалда бўлган марказлашган бошқарувдан воз кечиш лозимлигига эътиборимизни қаратди. Қуйи бўғин идораларининг имкониятларини кенгайтириш, жумладан, маҳаллий ҳокимиятлар ваколатларини янада чуқурлаштириш бугунги куннинг долзарб вазифаларидан бири эканлиги қайта-қайта таъкидланди. Бу йўлда давлат ва жамият тараққиёти, халқ фаровонлигига эришишнинг асосий душмани бўлган коррупцияга қарши курашни кучайтириш, бунда кенг халқ оммаси иштирокини таъминлаш зарурлиги бош вазифаларимиздан биридир. Юртбошимиз ўз мурожаатномасида давлат хизматини ислоҳ қилиш долзарб вазифалардан бири эканлигини алоҳида тилга олди. Ислоҳотнинг бош мақсади давлат хизматини жорий этишда тезкорлик, самарадорликка эришиш, ошкораликни таъминлашдир.\nМамлакатимиз Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлисга Мурожаатномасида ўртага ташланган ташаббус ва таклифлар кенг маънода мустақил юртимиз ҳамда халқимизнинг порлоқ истиқболи учун белгиланган тадбирлар, кўлами кенг ислоҳотлар амалий самаралар беришига шубҳа йўқ.\n4.01.2018 582 № 105 Сиёсат


Санъаткорлар пахтакорлар ҳузурида\nАйни кунларда Учқўрғон туманидаги мавжуд 403 та фермер хўжалигида етиштирилган пахта ҳосилини ёғин-сочинли кунларга қолдирмай йиғиштириб олишга Чортоқ ва Уйчи туманларидаги маҳаллалардан келган кўнгилли теримчилар ҳам ўз ҳиссаларини қўшмоқдалар. Чортоқ туман ҳокимлиги томонидан ҳашарчилар учун барча шароитлар яратиб берилган. Икки маҳал иссиқ овқат, ётоқхона, транспорт билан таъминланган. Ўз вақтида бериб борилаётган терим пуллари кўплаб оилаларнинг яхшигина даромад манбаига айланган.\nҲашарчилар ҳузурида ташкил этилаётган турли кўнгилочар тадбирлар терим суръатининг ошишида бош омил бўлмоқда. Айниқса, таниқли санъаткорлар иштирокидаги концерт дастурлари уларнинг кучига куч, ғайратига ғайрат қўшмоқда.\nЧортоқ туман ҳокимлиги томонидан ташкил этилган навбатдаги маданий тадбирда элимиз ардоғидаги санъаткор, таниқли сўз устаси Валижон Шамшиев ўзининг ажойиб чиқишлари, ичакузди ҳангомалари билан чортоқлик теримчиларнинг кўнгилларини хушнуд этди.\nШунингдек, Чортоқ туман маданият бўлими қошидаги Чортоқ тонги ансамли ижодкорлари ҳам хизматда бўлдилар. Куй-қўшиқ рақсларга уланди. Оқшомдаги маънавий-маърифий тадбир ҳашарчиларнинг ғайратини янада оширгани шубхасиз.


НАЗАPХОН ОВУЛИДАГИ ОБОД ТУPМУШ ЛАВҲАЛАPИ - AmuNews.uz - энг сўнгги янгиликлар\nҚишлоқда йирик саноат корхонаси\nНазархон овули. Туманимизнинг шимолий ҳудудида, Амударёнинг ўнг қирғоғида ястаниб ётган сўлим гўша. Халқи меҳмондўст, меҳнаткаш, ўзаро меҳр-оқибатли, илғор фикрли эл. Овул аҳли пахтачилик, ғаллачилик билан бирга боғдорчилик, чорвачилик ва паррандачилик, полиз ва сабзавот экинларидан ҳар йили мўл ҳосил, мўл даромад олиб келишади.\n- Pизқини ҳалол терган инсонга Аллоҳ кетмас, давлат беради, - дейдилар. Шунданми 622 та хонадонга бириккан 3530 нафар аҳолининг ҳеч нарсадан камчилиги йўқ, - дейди Назархон овул фуқаролар йиғинининг диний маърифат ва маънавий-ахлоқий тарбия масалалари бўйича маслаҳатчи Гулжаҳон Ибрагимова. – Овулимизда меҳнат қиламан, мўл давромад топаман, деган ҳар бир инсон учун зарур шарт-шароитлар яратилган. Мен сизларга шундай меҳнат майдонларини кўрсатайки...\nҲеч қачон тиниб-тинчимайдиган, овул-эли, меҳнаткаш овулдошлари ҳақида ҳамиша фахрланиб сўзлайдиган Гулжаҳон бизни "Қорақалпоқ қишлоқ қурилиш сервис” МЧЖга бошлади.\nЗамонавий Хитой технологияси асосида пишиқ ғишт ишлаб чиқарадиган мазкур корхона бугунги кунда нафақат туманимиз, балки Қорақалпоғистон Pеспубликаси миқёсида амалга оширилаётган намунали уй-жойлар қурилишлари учун аъло навли, жаҳон стандартларига тўла жавоб берадиган ғишт ишлаб чиқармоқда. Заводнинг лойиҳадаги қуввати йилига 25-30 миллион дона ғишт ишлаб чиқаришга мўлжалланган бўлиб, бу – тўрт хонали ўртача уй-жойлардан 750-760 та ёки ўртача 60 та мактаб қурилишини пишиқ ғишт билан таъминлаш имконини беради, дегани.\nНазархон овулининг "Сойкўл” ҳудудида "Қуламет ўй” мавзесидаги 23 гектарлик аъло навли соз тупроқ каръерни ҳам қўшиб ҳисоблаганда 25 гектар майдонда қад ростлаган ғишт заводининг 2010 йилнинг апрель ойида ишга туширилган дастлабки линиясида ўша йилнинг ўзидаёқ 2 миллион донадан зиёд қурилишбоп пишиқ ғишт ишлаб чиқаришга эришилди. Хитойлик ва маҳаллий малакали мутахассисларнинг ўзаро ҳамкорликдаги ишлари туфайли 28 камерали айланма хумдон қурилиши жуда қисқа муддатда тугатилиб, фойдаланишга топширилиши корхонада маҳсулот ишлаб чиқариш сифати ва самарадорлиги ошишини таъминлади. Энг муҳими, қишлоққа саноатнинг кириб келиши натижасида 30 нафар назархонлик ёшлар доимий ишга жойлашдилар.\nДИPЕКТОPДАН КЎП МАОШ ОЛАДИГАН ИШЧИЛАP\nМақтанса арзигулик, фахрланса ярашгулик бу меҳнат майдонида Гулжаҳон Ибрагимова айтганидай эртаклардаги мўъжизанинг ўзини, балки назархонликлар ҳаёти, турмуш тарзига, эл-юртимизга буюк бунёдкорликларни бошлаб келган амалий ижросини кўрдик. Қудратли техникаларни моҳирлик билан бошқараётган назархонлик ва туманимиз ёшлари меҳнати, билим ва салоҳияти боис, бу ерда саноқли дақиқалар ичида оддий тупроқ элакдан ўтказилади, сифатли қорилади, хом ғиштларга айланади. Бу жараённинг, барчасини техникалар бажаради. Тайёр хом ғиштлар пешма-пеш қуритилиб, хумдонларга тахланади. Барча иш конвейер усулида, узвийлик асосида олиб борилади. Заводнинг бу бошидаги каръердаги тупроқ конвейер машиналарга йўналтирилса, иккинчи томонда – хумдонлардан чиққан пишиқ ғишт маҳсулотлари қудратли машиналарга юкланиб, пешма-пеш намунали уй-жойлар қурилишига жўнатилади.\n- Бир кеча-кундузда 30-35 минг дона пишиқ ғишт, 35-40 минг дона хом ғишт тайёрланади, - дейди корхона иш юритувчиси Маҳмуд оға Отажонов. – Ишчиларимиз 4 та бригадага бирикиб ишлашади. Кунлик, ойлик режалар ортиғи билан бажарилгани боис, ишчиларнинг моддий манфаатдорлиги ҳам юқори. Ишчиларнинг ўртача ойлик маоши 350-400 минг сўмни ташкил этади.\n2013 йилнинг ярим йиллик якунларидан нафақат корхона раҳбарлари, ишчилар ҳам мамнун. Негаки, шартномадаги режа ошиғи билан бажарилди. 1 миллион 200 минг дона пишиқ ғишт ишлаб чиқарилиб, бюртмачиларга етказиб берилди. Жами 318 миллион сўмлик иш бажарилиб, маҳсулот таннархи бозордагидан анча арзон, яъни, бир дона пишиқ ғишт 265 сўмга тушди.\n- Менинг 18 кунлик иш ҳақим салкам 500 минг сўмга етибди, - дейди қувониб юк ташиш машинаси бошқарувчиси Жумабек Айтмуродов. – Айрим ҳамкасбларимиз ойига 800 минг сўмдан ошириб маош олишади. Корхонамиз директори ҳам бунча кўп маош олмайди, ишонаверинг.\nИшондик, сабаби, қўли-қўлига тегмай ихлос билан меҳнат қилаётган ишчилар Шинғис Шаубоев, Муроджон Худойберганов, Ботир Абдуқодиров, Замир Исмоилов, шофёрлар Мадрим Бекмуродов, Илҳом Ҳусаиновларнинг бири қозоқ, бири ўзбек, яна бири қорақалпоқ оилаларида вояга етиб, ушбу корхонада ишлаш жараёнида бир-бирлари билан танишиб, дўстлашган, эндиликда бир оила фарзандларидай аҳилликда меҳнат қилиб, бирга яшаётган ёшлар. Улардан 7 нафари коллеж битирувчилари. Бири устоз, бири шогирд бўлиб, туғишганлардан зиёда, аҳилликда меҳнат қилаётган ёшларнинг 20 нафари туман марказидан, Қипчоқ қишлоғидан экан. Билсак, узоқдан келганлар учун корхона ҳудудида ишчилар ётоқхонаси ҳам мавжуд экан. Бу ерда ишчиларнинг кўнгилли ҳордиқ чиқаришлари учун барча шароитлар муҳайё: телевизор, шахмат-шашка, газета-журналлар, ювиниш хонаси ва шинам ошхона. Қўли гул ошпаз Зевар Матёқубова тайёрлаган ширин таомлар, у дамлаган сутли ширин қорачой ишчилар танига қувват, қалбларига хушнудлик бағишлайди. Ишда эса ҳамиша унум, самара юқори.\nБиз ҳақиқий фидойиликнинг намунасини ана шу далаларда кўрдик. "Мамбетназарова Назира” фермер хўжалиги раҳбари Назирахон опанинг қайси даласида бўлманг, фаровонлик, эл-юрт ободлиги йўлидаги эзгу қадамларни, яратувчилик ишларини ва бу ишларга фидойиликни кўрасиз.\n- 103 гектар экишлик майдонимиз бор, - дейди опа бизни қуёшга интилиб, бўй талашиб ўсаётган пахта даласига бошларкан. – Шундан 60 гектарига пахта, қолган 43 гектар еримизга буғдой ва бошқа бошоқли дон экинлари, полиз ва сабзавот экамиз. Ҳар йили барча экинлардан мўл ҳосил оламиз. Бу йилги режаларимиз ҳам катта.\nКатта режаларни кўзлаб деҳқончилик қилаётган фермер опа ўз хўжалигини кўп тармоқли хўжаликка айлантириш ниятида. Етти хазинанинг бири, деб баҳоланаётган кичик паррандачилик фермаси ва балиқчилик хўжалигини ташкил этишга бел боғлаган Назира Мамбетназарова бу борада аллақачон ишни бошлаб юборган.\n- Бир товуққа ҳам дон, ҳам сув керак, - деган ҳикмат хаёлимдан кетмайди, - дейди у. – Шу боис, энг аввало паррандачилик фермамиз ва балиқчилик хўжалиги учун мўл озуқа жамғаришни режа қилдик. 43 гектармайдоннинг бир қисмига маккажўхори ва оқ жўхори экдик. Ахир балиқчиллик хўжалиги ўз-ўзидан ривожланмайди-ку. Дон-дун мўл бўлса, паррандачилик ҳам, балиқчилик ҳам ривожланаверади.\nБегона ўтлардан тозаланиб, агротехник ишловлари вақтида бажарилган ғўза ниҳоллари ғунчалаш арафасида. Маккажўхори ва оқ жўхори экилган далалаларда ҳам мўл ҳосилга замин яратилган.\n- Худо хоҳласа, режадаги 90 тонна ўринга 110 тонна пахта етиштириб берамиз, - дейди Назира фермер эндигина ҳосил нишоналарини кўрсата бошлаган пахта даласи бошида ишонч билан.\nҲар йилги мавсумда назархонлик пахтакорлар ичида биринчилардан бўлиб ҳосил карвонини йўлга соладиган Назиранинг шижоатига биз ҳам ишондик. Чунки аёл боши билан камида 30 нафар ҳамқишлоғини мавсумий иш билан таъминлаб, қарамоғидаги 103 гектар ернинг ҳар бир қаричида бўстон яратиб, халқим фаровон, юртим обод бўлсин, деб жон куйдираётган Назиранинг далаларидаги бугунги меҳнатнинг самараси юқори, дилларни қувонтирадиган даражада унумли.\nЎтемурод бобонинг "Зироатчилик фабрикаси”\nНазархон овули туманимизнинг ҳам шимолий, ҳам чўл ҳудудида жойлашган. Шунданми, қуёш тиккага келганида овул осмонида ҳатто қуш ҳам учмайди. Бироқ овулнинг қайси хонадонида бўлманг, мевалардан шохлари ларзон сўлим боғлар ҳавосидан вужудингиз ором топади.\n- Тал тушде уйден-де бағ-бақшамиз пайзли, келеберинг қарақларим, - баланд ўсган қантак ўрикзор боғдан чиқиб келган кекса онахон бизни "боврим-боврим-ов”лаб, кулиб қарши олди.\nБаланд қилиб қурилган айвонли уйнинг тўрт тарафига узум, ўрик, шотут, қароли, олма, олча дарахтлари қуюқ соя ташлаган, кишига ҳузур бағишлайди. 20-25 сотих атрофидаги боғ ичкарисидан оқиб ўтувчи ариқ бўйларигача бақлажон, булғор қалампири, аччиқ қалампир, бир неча хил навдаги қовоқлар экилганини кўриб, уй соҳиби Ўтемурод бобонинг ўта меҳнаткаш инсонлигини сездик.\n- 10 нафар фарзандни дунёга келтирдик, - дейди Ўтемурод бобонинг умр йўлдоши Қизларгул момо. – Аллоҳнинг иродаси, 3 нафарини тупроққа қўйдик. Қолганлари омон бўлсин. Шу ер, шу боғ-роғнинг меваси, қўрадаги молим билан товуғимнинг баракасидан ўғил-қизларимиз униб-ўсиб, уйли-жойли бўлишди. 4 нафар қизимни ҳеч кимдан кам қилмай, касб-корли қилиб узатдик. Икки ўғлимга иморатлар тикладик. Юртимиз худога шукур, тинч. Тинчлик бор жойда хотиржамлик бўлади. Хотиржамлик эса кетмас давлат, бойлик олиб келади.\n- Бизларда ҳаммасидан бор, демайсанми, кампир!\nЎтамурод бобонинг ўз ҳаётидан қониқиш, хонадондаги ободлик, тўкин-сочинликдан шукроналик бор эди қувонч аралаш айтган бу сўзларида. Бундай тўкис, фаровон, обод, мўл-кўлчилик ҳоким хонадонни ҳеч қачон файз-у тароват тарк этмайди.\nҚўни-қўшни, маҳалладошларининг оёғи узилмайдиган Ўтемурод бобонинг томорқасини ҳамқишлоқлари "зироатчилик фабрикаси”, дейишлари ҳам бежизга эмас. Кунда, кун ора кампири оиласидан ортган сут-қатиқни, яшик-яшик мева-чева, сабзи-пиёз, ҳатто тухумгача Нукус шаҳридаги "Бердақ бозор” номини олган бозорчага олиб бориб, шаҳарликларга арзон баҳода сотиб келаверади. Орадан бир кун ўтиб-ўтмай яна пишиб-етилган мева-чева-ю сут-қатиғи билан бозорга отланган Қизларгул момо билан Ўтемурод бобо хонадонида етишмовчилик асло бўлган эмас. Ҳам-қишлоқлари эса мева-чева деб шаҳарга югуриб юришмайди. Шуни айтсалар керак-да: "Қўшнингда бори-сеники, сенда бори-элники”, деб.\nИНСОН МАҲАЛЛАДА УЛҒАЯДИ\nИнсон бутун умр маҳаллада яшайди, маҳалла аҳлининг кўз олдида улғаяди, шахс сифатида шаклланади. Шу боис, инсоннинг ҳаёт тарзи, унинг нималарга қодирлигини ёки ҳаётидаги, феъл атворидаги камчиликни, етишмовчиликни, ҳатто унинг нимага муҳтожлигини маҳалладан ҳам ортиқроқ биладиган, эҳтиёжларини қондириш борасида ундан ортиқ фидойилик қиладиган ташкилот йўқ. Миллий қадриятларимизни асраб-авайлаш, замонга мос равишда янгиликлар билан бойитиш, гўзал урф-одатларни ҳаётга татбиқ этишда маҳалла институти энг фаол тарғиботчи ва ташвиқотчи вазифасини ўтайди.\nНазархон овулида 3523 нафар аҳоли истиқомат қилади. Шулардан 1770 нафарга яқини аёл-қизлардир. Овул ҳудудида 685 та оила бўлиб, уларнинг асосий қисмини ёш оилалар ташкил этади. Ана шу оилаларда бўлиш, ёшлар билан ишлашишда Гулхаҳон Ибрагимова кўпроқ овулдаги обрў-эътиборли, ҳаёт синовларига бардош бериб, кўпни кўрган, тарбияли фарзандларни вояга етказган кекса авлод вакилларининг маслаҳат ва йўл-йўриқларига суянади. Шу боис, овуллдаги ҳар бир хонадонда катталарга ҳурмат, кичикларга иззат одоби Гулжаҳон олиб борадиган тарбиявий ишларнинг бош тамойилига айланган. Айниқса, вояга етмаган ёшлар билан ишлашишда кекса авлод вакилларининг, ўгит-насиҳатлари муҳим. Ёшларнинг эрта турмуш қуришларига асло йўл қўйилмайди. Бу эса оилавий ажримлар содир бўлишининг олдини олишда муҳим аҳамият касб этмоқда.\nАҳолининг иш билан бандлигини таъминлаш бугунги кунда энг долзарб вазифага айланган. Чунки бекорчи одам ҳар хил найрангларни ўйлаб топади ёки бировнинг дилига озор етказади. Шунинг учун ҳам "бекорчидан худо безор”, - дейишади. Аёл-қизларнинг, айниқса, ёшларимизнинг касаначилик фаолияти билан шуғулланишлари учун шарт-шароитлар яратиб берилиши натижасида уй меҳнати билан шуғулланувчилар сафи йил сайин ошиб бормоқда.\n- 2013 йил – "Обод турмуш йили” муносабати билан овулимизда "Фаровонликка, юрт ободлигига менинг ҳиссам” шиори остида аёл-қизларни касаначилик, тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланишга ундовчи суҳбатлар уюштирдик, - дейди Гулжаҳон мамнуният билан. - Натижа эса кутилганидан ҳам зиёда бўлди. 12 нафар аёл-қиз ижтимоий фаол аёллар деб тан олиниб, тўй-маросимлар ва оилавий тадбирларни ихчам, камчиқим қилиб ўтказиш бўйича амалий фаолият олиб боришди. Уларнинг саъй-ҳаракатлари туфайли Назархон овулида ўтказиладиган барча турдаги тўйлар, маросим ва маъракалар ихчамлашди. Келин тўйларидаги "гулянка” деб аталган тартибсиз ва бўлмағур маросимга чек қўйилди. Эндиликда бизнинг Назархон овулида ўтадиган келин тўйларида "гулянка” ўтказилмайдиган бўлди.\nҲудудда "Обод турмуш йили”да 3 нафар аёл ўз тадбиркорлик фаолияти, 6 нафар аёл-қиз уй меҳнати, 2 нафар аёл-қиз эса касаначилик фаолияти билан шуғулланишни бошлашди.\nОвул ҳудудида яшовчи кам таъминланган оилалар ОФЙ ишчи гуруҳининг доимий диққат марказида. Уларнинг ҳолидан тез-тез хабар олиб, ижтимоий ёрдам кўрсатиш, турли байрамлар муносабати билан бундай кишиларнинг кўнгилларини кўтариш, "Гиёҳвандлик – аср вабоси”, "Соғлом онадан – соғлом фарзанд”, "Меҳр - кўзда”, "Ободлик – бахтли келажак тимсоли”, "Одам савдоси – аср муаммоси”, "Диний экстремизм - иллат”, "Огоҳлик – давр талаби” мавзуларида ўтказилаётган суҳбатлар, шубҳасиз, ўз самарасини бермоқда.\n- Муҳими, назархонликлар Мустақилликнинг ойдин йўлларида, - дейди Гулжаҳон фахр билан. - Ҳар қадамда ободлик, ўзгариш ва тараққиёт ҳоким.\n«Тараққиёт кўзгуси» мухбири.


ИнтерФУТБОЛ :: Жасур Яхшибоев: "Қийин, аммо ҳар куни рўза тутяпман"\nЖасур Яхшибоев: "Қийин, аммо ҳар куни рўза тутяпман"\nБеларуснинг “Энергетик-БГУ” жамоасида тўп тепаётган ҳамюртимиз Жасур Яхшибоев чемпионатнинг дастлабки турлариданоқ мухлислар меҳрини қозониб улгурди. Унинг ўйинлари, техникаси ва дриблинглари, қатор голлари барчанинг эътиборини ўзига жалб қилди. Яқинда футболчимиз "Энергетик-БГУ" клуби расмий сайтига катта интервью берди. Ҳозирга қадар гол+пас тизими бўйича энг яхши кўрсаткични қайд этиб келаётган Яхшибоев интервью жараёнида юртимиздаги фаолияти, Тошкент ва Чиноздаги ҳаёти, “Пахтакор”да Арвеладзе билан юз берган можароли вазият ҳақида батафсил гапирди.\nДарвоқе, бугунги кунгача у 8та учрашувда 6та голга муаллифлик қилди. Бунгача Беларусь чемпионатининг фақат икки дебютантигина, Николай Риндюк ва Андрей Скоробогатко шундай натижани қайд этганди.\n- Нима учундир сизни кўпчилик рус тилида яхши сўзлаша олмайди деб ўйлашади? Балки, ўзингиз бунга батафсил изоҳ берарсиз...\n- Мен рус тилини жуда яхши тушунаман. Бу борада менда муаммо йўқ, жамоадошларим ва мураббийлар билан бемалол сўзлаша оламан. Бироқ, атрофда ва кўпчиликни орасида тортинишим рост.\n- Бўш вақтингизни қандай ўтказяпсиз? Нималар билан банд бўляпсиз?\n- Мен бўш вақтимда кўчага чиқмайман, уйда қолишни маъқул кўраман. Баъзан, жамоадошларим билан “Play Station” ўйнайман. Кўпинча турли филм ва футбол учрашувларини томоша қилмоқдаман. Ҳозирда, Беларусдан бошқа жойда футбол ўйинлари ўтказилмаяпти. Лекин, тарихдаги қизиқарли ва муросасиз кечган беллашувларни олиб беришяпти. “Барселона”, “Арсенал” жамоаларининг ўйинларини кўриш завқ бағишлайди. Футболчилар менинг позициямда қандай ҳаракат қилишларини кузатишни яхши кўраман.\n- Сиз соф ҳужумчи эмассиз лекин, сизни бу ерда кўпроқ форвард ўрнида ҳаракат қилмоқдасиз...\n- Минскга келишимдан олдин ярим ҳимоячи эдим. Анатолий Иванович мени машғулотларда синаб кўрди ва марказий ҳужум чизиғига қўйди. Менга франциялик Хатем Бен Арфанинг ўйин услуби ёқади. У ажойиб дриблингга эга. Жамоамда соф ҳужумчи сифатида ўйнамоқдаман. Эндиликда Мессининг ўйинларини янада диққат билан кузатаман. Месси эркин ижодкор, гол ҳам уради, жамоадошларини пас билан ҳам таъминлайди. Тўпни майдон марказида қабул қилиб олади ва эркин ҳаракат қилади. Мендан мураббий худди шу тарзда ўйнашни талаб қилмоқда.\n- Беларусда деярли қиш бўлмади ҳисоб. Совуқ эмасми?\n- Биринчи келганимда ҳаво жуда совуқ эди. Ҳозирда бироз илиқроқ. Аммо, мен ташқарига ҳали ҳам футболкада чиқа олмайман. Ўзбекистонда ҳамма аллақачон футболка ва шортикка ўтиб олган.\n- Ўзбеклар ёзнинг жазирамасидан сақланиш ва офтоб уришини олдини олиш учун кўпроқ чой ичиши ростми?\n- Биз кўп қаҳва ичмаймиз. Чой бизнинг анъанавий ичимлигимиз. Ўрта Осиёда бу қадимдан урфга айланган. Беларуслар эса кўпинча чанқоқни қолдириш учун совуқ чой ичишини сездим. Бу турли газланган ичимликлардан кўра фойдалироқ.\n- Ўзбекистонда одамлар ёзнинг энг иссиқ ва қайноқ пайтларини, чиллани қандай ўтказади? Футбол жамоаларичи?\n- Ёзда учрашувлар ва машғулотлар кечқурунги етти ёки саккиздан сўнг бошланади. Одамлар кўпроқ салқин жойларга кўчишади.\n- Сиз туғилган ва яшаган она шаҳрингиз Чиноз ҳақида гапириб бера оласизми? Эшитишимизга қараганда жуда гўзал жой экан...\n- Ҳамма у ерни балиқчилик шаҳри деб атайди. Ундан беш километр узоқликда Ўрта Осиёдаги энг узун дарё Сирдарё оқиб ўтади. Чинозда машҳур ва жуда катта балиқ бозори бор. Кечки соат саккизда очилади ва тонгги тўртгача ишлайди. Чунки, кундузи ҳаво иссиқ бўлади. Бунинг оқибатида балиқлар айниб қолиши мумкин. Нархи? Ҳар хил бўлиши мумкин, масалан бир килограмм тахминан бир ярим доллар туради. Балиқларнинг кўплаб турларини учратасиз. Сазан энг машҳури. Бозорнинг нариги томонида балиқдан ширин ва мазали таомларни пиширадиган кафелар бор. Балиқни кўз олдингизда пишириб беришади.\n- Болалигингизда кўп балиқ истеъмол қилган бўлсангиз керак?\n- Йўғе. Уйимга яқин жойда яна бир кичик Чирчиқ дарёси бор. Биз у ерга боришни, балиқ овлашни ва соҳил бўйинда қовуришни яхши кўрардик.\n- Жасур, ўзбекларнинг миллий таоми ош тайёрлашни биласизми?\n- Ўзим мустақил билмасдим. Минскда эса буни синаб кўрдим. Шанба куни кечқурун мен Мавату ва Атеменгени паловни мазасини кўриши учун чойхонага олиб бордим. Йигитлар уни ҳеч қачон емаганларини айтишди. Палов уларга ёқди. Лекин, Ўзбекистонда ош ўзига хос таъмга эга бўлган гуручдан тайёрланади. Одатда биз асосан мол гўшти қўшамиз. Турли тўй ва маросимларда эса қўй гўштидан ҳам фойдаланамиз.\n- Ўзбек ошхонаси ёқадими?\n- Албатта! Манти, сомса, шўрва, лағмон. Буларнинг бари менга Минскда етишмаяпти. Бу ердаги сомса ва шўрванинг таъми Ўзбекистондагига ўхшайди, аммо паловнинг эмас.\n- Бундай таомлар спортчилар учун жуда ёғли ва оғир ҳисобланади. Бу эса зарарга ишлаши мумкин...\n- Ҳа. Ош ва бошқа таомларимиз ёғли. Аммо, биз бунга кўникиб кетганмиз. Бу ортиқча муаммо туғдирмайди.\n- Рамазон ойи давом этмоқда ва сиз фақат қуёш ботгандан сўнг овқатланаяпсизми?\n- Ҳатто сув ҳам ичиш мумкин эмас. Қийин, аммо ҳар куни рўза тутамиз. Биринчи ҳафта энг оғири. Кейин кўника бошлайсиз. Қуёш ботгач ва оғиз очилгач кўп нарсаларни ейишингиз мумкин. Лекин, ошқозонга зарар келтиришингиз мумкин. Аввал, шоколад, сув ва озгина нарса еб олсангиз, бир-бир ярим соатдан сўнг нормал овқатлансангиз бўлади.\n- Машғулот ва учрашувларга куч қаердан топяпсиз?\n- Кўпроқ ухласангиз кун бўйи тетик юрасиз, машғулотларда ҳам ўзингизни яхши ҳис қиласиз.\n- Уйдан узоқда барибир яқинларингизни, оила аъзоларингизни соғинасиз...\n- Қариндошларимиз билан алоқада бўлиб тураман. Оиламизда бешта бола бор. Мен энг каттасиман. Укам ва учта синглим бор.\n- Беларусь ва ўзбекларнинг қандай фарқлари бор?\n- Ўз-ўзидан халқларимизнинг менталитети бошқа-бошқа. Ҳар бир Собиқ Иттифоқ мамлакатида улар ўзгача.\n- Тошкент ва Минскни солиштира оласизми? Тошкентда қандай ўзгаришлар амалга оширилмоқда?\n- Пойтахтимиз ижобий ўзгаришлар талайгина. Сўнгги тўрт йил ичида анчагина ўзгарди. У ерда кўплаб осмонўпар бинолар қад ростламоқда. Тошкентда "Ташкент Сити" халқаро бизнес маркази очилди. Унинг ҳудудида ажойиб улкан парк очилди. Чинозда эса асосан кичик уйлар бор. Бу ерда илгари кўп бор урушлар бўлиб ўтган. Буюк саркарда Амир Темур катта тепаликлар қурдирган. Улар ҳали ҳам сақланиб қолинган. Душман яқинлашаётганлигини кузатиш ва узоқдан кўринадиган байроқлар билан сигнал бериш мумкин бўлганлиги учун махсус тайёрланган.\n- Айтишларича Ўзбекистон иқтисодиёти жадал суръатларда ривожланаётган экан.\n- Бу рост. Ҳозир бизда ажойиб Президент бор. Йилдан-йилга яшаш яхшиланмоқда. Ўрта Осиёда Ўзбекистон бошқа мамлакатлардан олдинда.\n- Мамлакатингиз ўз гиламлари билан ҳам машҳур. Уйингизда нечта гилам бор?\n- Бизда ҳаммаси бор. Улар ҳар бир хонада полга ёзилган. Гиламсиз, сиз ўзбек эмассиз. Агарда, гилам йўқ бўлса биз ўзимизни қулай ҳис қилмаймиз. У билан оёқларингиз юмшоқ ва иссиқ туради. Гилам устида бемалол ётишингиз мумкин.\n- Ўзбекистонда футболдан кейинги ўринда бокс турадими?\n- Аниқ ва шубҳасиз. Бизда ажойиб боксчилар бор. Уларни бутун дунё танийди. Ҳаттоки, бир нечта Олимпия чемпионлари бор. Бразилиядаги Олимпиядада учта олтин медалларни қўлга киритишди. Исталган боладан қайси спорт турини яхши кўришини сўранг, футболчи ёки боксчи бўламан дейди.\n- Сизларда сунъий майдонлар кўпми?\n- Етарли даражада. Аммо чемпионатда унда ўйналмайди. Ўзбекистонда жуда иссиқ. Агар сунъий майдонда ўйналса ундан баттар иссиқ бўлади. Мушаклар учун ҳам зарарли. Сунъий майдонлар кечки пайт йиғилиб футбол ўйнайдиган ҳаваскорлар учун айни муддао.\n- Ўзбекистонда ниманинг эвазига бундай кучли футболчилар етишиб чиқмоқда?\n- Бизнинг футболчилар беларуслик ўйинчиларга қараганда техник жиҳатдан кучлироқ. Аммо, жисмоний томонлама биз устун эмасмиз. Яхши югуриш, курашишда етакчи эмасмиз. Яъни Европада ўйнаш учун техникамиз бор, аммо куч етишмайди.\n- Турли ёшдаги терма жамоаларингиз ўсмирлар ва ёшлар ўртасидаги Осиё чемпионатларида ғолиб чиқишди...\n- Улар доимий равишда кичик мундиалга йўлланма олишади. Аммо, миллий терма жамоамиз ҳали бунга эришгани йўқ. Доим битта ғалаба ёки дуранг етишмай қолади. Умуман олганда юртимизда иқтидорли футболчилар кўп. Лекин, ҳаммада ҳам машғулотлар олиб бориш учун имконият йўқ. Чекка ҳудудлардаги, вилоятлардаги ва қишлоқлардаги ҳар бир болани Тошкентга олиб келишнинг имкони йўқ. Буни қандайлигини яхши биламан. Менинг бувим ҳар куни поездда пойтахтга келарди.\n- U-23 Осиё чемпионатида Любинко Друлович қўл остида ўйнадингиз. У қандай мураббий?\n- Ажойиб мураббий. Бир неча йил олдин Сербия ёшлари у бошчилигида Европа чемпиони бўлишган. Инсон сифатида ҳам яхши. Мураббий яхши инсон бўлмаса яхши футболчи етиштира олмайди. Булар чамбарчас боғлиқ.\n- Ўзбек футбол юлдузларидан кимлар билан танишсиз?\n- “Ростов”да тўп тепаётган Элдор Шомуродов ҳозир энг таниқлиси. Хитойда терма жамоамиз сардори Одил Аҳмедов ўйнамоқда. Шомуродов ҳозиргача барқарор ўйин намойиш қилиб келяпти. Улар билан бирга 2018 йил Эрон ва Уругвайга қарши ўйинларда ўйнагандим.\n- Ўзбек футболининг машҳур кишилари сифатида кимларни кўрсата оласиз?\n- Миржалол Қосимов, ушбу мутахассис қўл остида ўтган йили АГМК жамоасида ўйнадим. Максим Шацких, “Ротор”да Александр Хацкевичга ёрдамлашмоқда. Жаъфар Ирисметов “Пахтакор”да спорт директори лавозимида ишламоқда. Шунингдек, таниқли ҳакам Равшан Эрматов. У инсонни ҳамма ҳурмат қилади. Аввалги йилдан бошлаб Ўзбекистон футбол ассоциацияда биринчи вице-президент бўлиб фаолият юритиб келмоқда.\n- Осиё Чемпионлар Лигасида қайси юлдузлар билан йўлларингиз кесишган?\n- Испаниялик Хави, Габи, Альваро Негредога қарши майдонга чиққанман. Қатарда Уэсли Снейдер етакчилигидаги “Ал Ғарафа” билан ўйнаганмиз. Хави ёнида учта ўйинчи юрсада, уларни сезмайди ва битта пас билан ҳужумни ривожлантириб юборади.\n- БАТЭда ўйнаб кетган Марко Симич билан бир жамоада тўп тепгансиз. Уни Беларусга қайтиши мумкинлиги ҳақида эшитдингизми?\n- Ҳа, Марко ажойиб футболчи. Лекин, ҳозирда “Пахтакор”да марказий ҳимоя чизиғида яхши савиядаги ҳимоячилар бор. Рақобат юқори эканлиги боис, Симич гоҳида захирада қолишга мажбур бўлди. Эҳтимол шу сабабдан клубдан кетган бўлиши мумкин.\n- “Энергетик-БГУ”даги яна бир ўзбекистонлик футболчи Шаҳбоз Умаровни АГМКга келмасингиздан олдин таниганмисиз?\n- Ҳа. У билан Тошкентдаги футболга ихтисослашган мактаб-интернатида бирга ўқиганмиз. Кейин уни “Пахтакор”га чақиришди.\n- "Энергетик" сизни “Пахтакор”дан ижарага олган. Тошкентга чақиришмаяптими?\n- Ҳозирча йўқ. Мен Европага кетишни истайман. Бунинг устига Шота Арвеладзе билан орамизда тушунимовчилик бор. Қайсидир учрашувда у мени захирага олди. Мен ҳафа бўлиб қўл бермадим. Кейинги учрашувларда эса мени захирада қолдиришни бошлади. Ўйиннинг охирида, беш ёки ўн дақиқа қолганида туширарди. Бу вақт оралиғида нима қилиш мумкин? Мен ўйин темпимни йўқотдим. Яхши ўйнасам ҳам барибир шу ҳолат такрорланаверди. Ҳозирги жамоамда эса мураббийлар менга ишонч билдиришмоқда. Мен ўйинларим орқали буни исботлашга ҳаракат қиламан.\n- Ҳозиргача 3та пенальти тепдингиз. Ўзбекистонда ҳам пенальти тепиб турармидингиз?\n- Умуман тепмаганман. Бу ерда мавсум бошланишидан олдин мени биринчи рақамли пенальтичи деб тайинлашди. Бу мен учун янги чорлов - буни ҳам эплай олишимни бошқаларга ва ўзимга исботлаш.\n- Мавсум давомида нечта гол урмоқчисиз?\n- Ҳар бир ўйинда гол ёки голли пас бермоқчиман.\n- Мавсум бошланмасидан олдин машғулотларда кўп чарчадингизми?\n- Жуда. Ўзбекистонда бундай юкламалар деярли йўқ. Шу боис қийин бўлди. Мураббийлар буни кўриб баъзида хордиқ чиқариш имконини беришарди. "Горка" деган машқ бор, бутун жамоа буни бажараётганда менга уни ўтказиб юборишга рухсат беришарди.\n- Ўзбекистонга қачон бориб келишни режалаштиргансиз?\n- Ёзда бораман деб ўйлагандим. Чинозда тўй қилишни режа қилгандим. Аммо, энди чегаралар ёпилган ва кузга қолдираман шекилли. Кутишдан бошқа чорам йўқ.\nАбдулазиз Искандаров тайёрлади\nМанба: energetikbgu.by, interfutbol.uz


Ўтган йил охирида Оқ уй Шинжон-Уйғур мухтор вилояти ва Ҳонконгда инсон ҳуқуқлари бузилиши сабабли Хитойнинг кўплаб компанияларига қарши санкциялар киритишни режалаштиргани айтилганди.\nАҚШ ҳукумати Хитойнинг Шинжон-Уйғур мухтор вилоятидаги уйғурларга нисбатан ҳаракатларини "геноцид" ва "инсониятга қарши жиноят" деб ҳисоблайди. АҚШ давлат котиби Майкл Помпео ана шундай баёнот билан чиқди, деб хабар бермоқда ТАСС.\n"Мавжуд фактларни синчковлик билан ўрганиб чиққанимдан сўнг ХХР камида 2017 йил мартдан буён Шинжонда инсониятга қарши жиноятлар содир этган деган фикрга келдим. Бундан ташқари, ХХР у ерда геноцидни амалга оширган деган хулосага келдим", - дейилади Помпеонинг баёнотида.\nАввалроқ Оқ уй Шинжон-Уйғур мухтор вилояти ва Ҳонконгда инсон ҳуқуқлари бузилиши ҳамда АҚШ миллий хавфсизлигига нисбатан таҳдид сабабли Хитойнинг кўплаб компанияларига қарши санкциялар киритишни режалаштиргани хабар қилинганди.


DVV International: "SABR"\nDVV Markaziy Osiyo / O'zbekiston / Loyihalar / "SABR"\nННТ "САБР" - Салоҳиятни ошириш ва ўқув дастурларини синаш (2013 – 2019)\nЛойиҳанинг жойлашуви Ўзбекистон: Самарқанд шаҳри ва Самарқанд вилояти.\nЛойиҳанинг бажарилиш муддати 2013 йилдан ҳозрги кунгача\nДемократик қадриятлар ва ижтимоий шериклик асосида ижтимоий инновацияларни жорий этиш воситасида аҳолининг ижтимоий ҳимояси, ижтимоий аҳволини яхшилаш, уларнинг фуқаролик позитсиясини фаоллаштириш, қобилият ва имкониятларни ривожлантиришга кўмаклашиш.\n(САБР)нинг Устувор дастурлари\nИжтимоий дастурлар; Маҳаллий ривожланиш марказларини (LDC) яратиш ва ривожлантириш; Ижтимоий заиф гуруҳларни қўллаб-қувватлаш учун микромолиялаштириш дастури; Ахборот-ресурс дастури.\nАсосий фаолият турлари (САБР)\nИнқирозли вазиятда бўлган аёллар ва болаларга психологик, ижтимоий ва ҳуқуқий, тиббий ёрдам кўрсатиш (аҳоли билан жойларда учрашувлар, шахсан маслаҳат ва ишонч телефонлари ва бошқалар); касбий гуруҳлардаги аёллар ва қизларга касбий кўникмаларини жорий этиш; кам таъминланган ва иқтисодий фаол аҳолининг ижтимоий-иқтисодий ҳолатини яхшилаш учун микрокредит дастурини амалга ошириш; нашрлар ва услубий қўлланмалар таййорлаш; ахборот-маърифий тадбирлар (тренинглар, форумлар, давра суҳбатлари, медиа-акциялар); ННТларга услубий ва амалий ёрдам кўрсатиш.\nҲамкорларикнинг мақсадлари "САБР" ННТ салоҳиятини ошириш орқали аҳолининг заиф қатламларидан бўлган аёллар ва ёшларнинг турмуш даражаси ва фаравонлигини ошириш... Бошқа кўплаб фуқаролик жамияти ташкилотларига қараганда ННТ молиявий барқарорлик учун яхши шароитларга эга-"САБР" мавафаққиятли фаолият кўрсатаётган микромолия ташкилоти сифатида лицензияга эга бўлган филиалга эга.\nDVV International томонидан қўллаб-қувватланади\n(лойиҳанинг келиб чиқиши, тарихи ва контексти)\nҲамкорлик 2013 ва 2014 йилларда ҳар бир кичик лойиҳадан бошланган. 2013 йилда ҳамкор ташкилот томонидан Самарқанд вилоятидан (Ургут тумани) кам таъминланганлар учун меҳнат бозорида касб-ҳунар таълими ташкил этиш учун маблағ ажратилди. 57 та аёлга 3 та касб бўйича бепул таълим олиш имконияти яратилди. 2014 йилда ушбу соҳадаги ҳамкорлик давом этди ва қўшимча 40 аёл ўқитилди. Шундан сўнг "Фаолиятдгаи ижтимоий шериклик: фарофон ҳаёт учун кўникмаларни ривожлантириш" узоқ муддатли лойиҳада шериклик кўламини кенгайтиришга қарор қилинди. 2015 йилдан бошлаб янги ёндашув ишлаб чиқилган бўлиб, у нафақат касбий таййоргарликни, балки юридик ва психологик маслаҳат ва шахсий ривожланиш бўйича ўқишни ҳам ўз ичига олиши керак. Ҳамкорликнинг яна бир таркибий қисми Германия томонидан таклиф этилган мутахассис томонидан ўтказилган катталар учун таълим соҳасидаги халқаро тадбирларда иштирок этиш шаклида тренинглар ўтказиш, тренерлар таййорлаш ва ташкилий ривожланиш таҳлили. ННТнинг техник имкониятлари ҳам яратилди ва касбий таълим бўйича таклифлар кенгайтирилди.\nМақсадли гуруҳлар Ҳамкор ННТ "САБР", Самарқанд вилоятининг Самарқанд, Ургут ва Оқдарё туманларидаги маҳаллий ривожланиш марказлари, аҳолининг заиф қатламларидан бўлган аёллар ва ёшлар.\nЛойиҳага ёндашув Лойиҳада маҳаллий меҳнат бозорида талаб қилинадиган касбий кўникмаларни шакллантиришга, шунингдек, аҳолининг заиф қатламларидан бўлган аёллар ва ёшларнинг шахсий ривожланишига қаратилган комплекс ёндашув мавжуд. Бундан ташқари, "САБР" ҳамкор ННТнинг салоҳиятини ошириш бўйича фаолиятни ривожлантириш, манфаатдор томонлар ва давлат органлари билан ҳамкорликда ижобий тажрибасини ривожланлитириш, катталар учун таълим бўйича маҳаллий ва миллий даражада диалог ўтказиш.\n2013 йилдан бери бир нечта лойиҳалар ва йирик тадбирлар амалга оширилди (тахминан 150000 евро);\n"САБР" нинг ташкилий ва институтционал ривожланиши қўллаб-қувватланади;\nМутахассисларни жалб қилган ҳолда касблар бўйича ўқув модуллари ишлаб чиқилган\nLDCлар зарур ускуналар билан жиҳозланган;\n500 дан ортиқ иштирокчилар лойиҳа фаолиятида қатнашдиларtnashdilar.\nБошқа халқаро шериклар Haven Wolverhampton (United Kingdom); URU Connect (United Kingdom).\nМанзил: 140105, Ўзбекистон, Самарқанд, Mir Said Baraka кўчаси, 65. Телефон: +998 66 233-66-66\nФакс: +99866 233-76-90. Веб-сайт: www.sabr.uz FB: www.facebook.com/sabr.socioeconomic.7\nБоғланиш учун шахс: Мавлюдахон Ширинова, директор.


"O‘yla va boy bo‘l: 52 hafta uchun 52 reja" китоби, Napoleon Hill\nНаполеон Хилл кишиларнинг ўз ички имкониятлари ва қобилиятларини юзага чиқаришга, натижада руҳан ва маънан соғлом, бой бўлишга ёрдам берадиган бир йиллик режа тузишни таклиф қилди. 52 ҳафта учун тузилган 52 ҳаётий режа Наполеон Хиллнинг ўзини маълум ва машҳур қилди. Мазкур қоидалар асосида ўз ҳаётлари ва фаолиятларини йўлга қўйган кишилар ҳақиқатан юксак муваффақиятларга эришган. Сиз ҳам соғлом, бахтли, бадавлат бўлишингиз мумкин. Буларнинг барига эришиш учун истак ва кучли хоҳиш бўлса кифоя. Мазкур китобда келтирилган омадли бўлиш қоидалари ҳаётий мақсадларингизни амалга оширишда, олдинга ҳаракатланишда сизни беҳад руҳлантиради.


Шанхайда самолёт кўприкка қулаши натижасида 5 киши ҳалок бўлди\n15:34 / 20.07.2016\nШанхайда гидросамолётнинг кўприкка қулаши натижасида 5 киши ҳалок бўлди. Бу ҳақида Shanghai Daily маҳаллий газетаси хабар берди.\nБахтсиз ҳодиса маҳаллий вақт билан соат 12:15да Cessna 208B гидросамолётининг Шанхайдаги Цзиньшань ҳудуди соҳилларидан парвозни амалга оширганидан 10 дақиқа ўтиб содир бўлган. У Чжоушань шаҳри томон йўл олган бўлган. Бу самолётнинг илк синов парвози ҳисобланган.\nМаълумотларга кўра, самолёт бортида 10 киши бўлган, уларнинг орасида икки нафар учувчи, маҳаллий телевидение мухбири ва оператор бўлган. Воқеа содир бўлган жойга етиб келган қутқарувчилар жабрланганларни самолётдан олиб чиқишган, бироқ улардан 5 нафари олган жароҳатлари туфайли ҳаётдан кўз юмган.\nСамолётнинг қулашига техник носозликлар сабаб бўлганлиги тахмин қилинмоқда.\nАҚШда юк поезди кўприкдан дарёга тушиб кетди\n07:37 / 24.09.2018


63 ёшли қоровулни калтаклаган самарқандлик зўравон уч йилга қамалди\nСамарқанд шаҳридаги Сартепа мавзесида жойлашган бозор қоровули, 63 ёшли Ҳ.М. ёш йигит томонидан аёвсиз калтаклангани акс этган видео тарқалганди. Жиноят ишлари бўйича Самарқанд шаҳар судида отахонни калтаклаган А.Т.нинг иши кўрилди.\nСудда маълум бўлишича, жорий йилнинг 29 март куни соат тунги 2:30ларда А.Т. Самарқанд шаҳридаги «Табиат-саховат» МЧЖ деҳқон бозори олдида 63 ёшли Ҳ.М. билан жанжаллашиб, жабрланувчига шафқатсизлик билан оғир тан жароҳати етказади.\nЖабрланувчи Ҳ.М.нинг судда билдиришича, у ҳудуддаги бир нечта дўконлар ва ошхонага ҳам қоровуллик қилиб келган. Ўша куни унинг олдига келган А.Т. хот-дог тайёрлаб беришни сўрайди. Отахон карантин сабабли ошхонада масаллиқ йўқлигини билдиради. А.Т. эса уни ташқарига чиқариб, дўппослай бошлайди. Ҳ.М. ИИБга шикоят қилишини айтганда йигит ғазабланиб, калтаклашда давом этади.\nҚоровул уларни бошқа бир фуқаро ажратганидан фойдаланиб, воқеа жойидан қочишга улгуради. Аммо йигирма дақиқа ўтиб А.Т. уни топиб олиб, юз ва танасининг тўғри келган жойига тепкилайди. Жараён ҳудуддаги видеокамераларда ёзилиб қолади ва видео ижтимоий тармоқларда тарқалиб, кўпчиликнинг ғазабини келтирганди.\nТиббий экспертиза Ҳ.М.нинг лунж соҳаси, чап қулоқ супраси, бурун, юз қисмида лат ейиш, шилиниш, елка суягида ёпиқ синиш каби жароҳатлар мавжудлигини аниқлади. А.Т. суд мажлисида қўйилган айбларга қисман иқрорлик билдириб, қилмишидан пушаймонлигини маълум қилди. Калтакланган отахон эса судланувчига ҳеч қандай моддий-маънавий даъвоси йўқлигини билдирди.\nАммо ҳар қандай қилмишга жазо муқаррар. Суд А.Т.ни Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 104-моддаси 2-қисми «в», «е» бандларида назарда тутилган жиноятни содир этганликда айбли деб топди. Унга нисбатан уч йил муддатга озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланди.\n23:35 / 10.06.2020\nСамарқанд шаҳрида жамоат транспорти ҳаракати тикланди\nКучли ёмғирдан сўнг Самарқанд кўчаларида сув дарё бўлиб оқди


Миллат пора-пора бўлди порадан « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nМиллат пора-пора бўлди порадан\n21 February 2017 - 5:00\nЎзбекистонда порахўрлик ва юлғичлик шу даражада очиқ ва ошкор давом этмоқдаки, яқинларда шонли Парламентимиз пора бериш ва олиш тартиб-қоидалари ҳақида қонун чиқариб қолса ажаб эмас. Порахўрлик ва юлғичлик Ўзбекистон чегарасига – ҳаводанми, қуруқликданми, фарқи йўқ – кирган заҳотингиз бошланади.\nБожхонадаги божмон азаматлар паспортингизни ортиқча завқ билан томоша қила бошласа, жомадонингизни ортиқча ҳафсала билан кавлай бошласа, билингки, сиздан пора истарлар. Сиз хоҳ ерли ўзбек бўлинг, хоҳ бошқа мамлакатдан келаётган сайёҳ бўлинг, бундай вазиятда азаматларнинг истагини қондиришга мажбурсиз.\nСиз чет эллик бўлиб поранинг қандай берилишини билмаслигингиз мумкин, аммо у ердаги азаматлар буни бир зумда ўргатади ва сиз порани қандай бериб қўйганингизни билмай қоласиз. Лекин улар кўпинча ўзи яхши билган халқни – ўзбекни тўхтатади, чунки ўзбек жуда қулай миллат, у бошқаларга ўхшаб ўз ҳақ-ҳуқуқини талаб қилмайди, порахўрликдан шикоят қилиб юрмайди. Шу юҳо билан пачакилашиб ўтираманми, дейди-ю юлғичга истаганини бериб, ўтиб кетаверади.\nЎзбекнинг бу одатини ҳотамтойлик дейиш керакми ёки ҳафсаласизликми? Ёки бу постсовет жамияти пайдо қилган реал ҳаётни англаган хушёр бир одамнинг фалсафасими? Яъни ўзбек порахўрдан унинг бошлиғига шикоят қилишнинг фойдасизлигини билади, чунки унинг бошлиғи ҳам порахўрдир, бошлиғининг бошлиғи ҳам порахўр. Бу занжир энг юқоригача давом этади. Бу ҳақда Президент Каримов ақлли бир мақол айтганлар: «Балиқ бошдан чирийди», деганлар. Фақат бу бош чирий бошлаганига анча бўлди, ҳалиям чириб битгани йўқ. Халқ шундан безовта. Халқ шунинг учун ҳам ҳар қадамда пора беришга мажбур.\nДавлат идоралари билан боғлиқ бўлган ҳар қандай иш учун аввалдан баҳоси тайинланган. Масалан, ОВИРдан виза олмоқчи бўлсангиз, 100 доллар тўлашингиз керак. 95 доллар берсангиз ҳам олишмайди, айнан 100 доллар берасиз, чунки визанинг баҳоси шу. Ўғлингизни ҳарбий хизматга юборгингиз келмаса, марҳамат, 300 доллар тўлаб, унга ҳарбий билет олиб беринг. Ва бу севикли фарзандингизнинг олий маълумот эгаси бўлишини истасангиз, уни овора бўлиб ўқишга тайёрлаб юрманг, 500 доллар тўланг-да, педфак дипломини сотиб олинг. Агар арзандангиз обрўлироқ факультетда ўқимоқчи бўлса, 5 минг тўлаб, иқтисод факультетига, 10 минг доллар тўлаб ҳуқуқ факультетига, 15 минг доллар тўлаб халқаро факультетига киритиб қўйишингиз мумкин. 300 долларга медтехникумга киритинг фарзандингизни. Агар сиз 300 ни ҳам тополмасангиз, ўзингиздан кўринг. Унда болангиз ўқишга мажбур бўлади, у ўз кучи билан ўқишга киришга маҳкумдир, у ўқишни аъло баҳолар билан битириб, бу порахўрлар жамиятини тубдан ўзгартиришга бел боғлаган хаёлпарастлар қаторига қўшилади.\nХуллас, ўзбекнинг порахўрликка либерал қараши оқибатида «пора бермайман», деб ҳеч ким ўртага чиқмаяпти. Эҳтимол, бундай бир радикал ҳаракатни ичида ўйлаётганлар бордир, лекин уни ҳаётга татбиқ қилишга юраги бетламаяпти чамаси. Чунки томдан тараша тушгандай, «мен ортиқ пора бермайман», деб ўртага чиқса, одамлар уни «ақлдан озди», деб ўйлашлари мумкин. Бутун халқ тинч-тотув пора бераётган бир пайтда, унга қарши чиқиш шаккоклик бўларди.\nЛекин фараз қилишингиз мумкинки, бир шоввоз, бир забардаст, бир қаҳрамон ўртага отилиб чиқсин ва осмондан тараша тушгандай: “Эй, ёронлар, мусулмонлар, мен пора беришни бас қилдим!” дея бақирсин.\nШунинг ўзи бас, орқасидан яна биттаси чиқарди, яна битта телба, яна бир «герой» чиқарди албат ва дерди: «мен ҳам, мен ҳам ортиқ пора бермайман», дерди ховлиқиб. Ана ундан кейин, ундан кейин нари ёғи осон, нари ёғида оломон пайдо бўларди. Пора бермасликка қасд қилган оломон. У шундай ҳайқирган бўлардики, бу ҳайқириқдан азиз юртимизни порахўрлик тўри билан чирмаб олган коммунист ўргимчаклар, азиз юртимизнинг қонини сўраётган юлғич зулуклар тору-мор бўлган бўларди.\nШу орзулар билан уйқуга кетган эдим, тушимда реалистик бир манзара пайдо бўлди. Бир ўзбек чопонини елкасига ташлаб Ўзбекистондан чиқиб кетаётган эмиш. Мен унга “йўл бўлсин”, десам, менга жавоб бермади, фақат ғамгин хиргойи қила бошлади. Қўшиғининг илк жумласи шундай эди:\nТошкенту Самарқанд, Бухорода\nМиллат пора-пора бўлди порадан…\nМуҳаммад Солиҳнинг 2013 йилда Истанбулда чоп этилган “Туркистон шуури” китобидан. (165-166-саҳифалар.)