Вазуротин – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Вазуротин\nПрепаратнинг савдо номи: Вазуротин\nДори шакли: плёнка қобиқ билан қлпланган таблеткалар\nПлёнка қобиқ билан қопланган ҳар бир 10 мг ли таблетка қуйидагиларни сақлайди:\nфаол модда: розувастатин кальций 10,39 мг , розувастатинга қайта ҳисобланганда – 10 мг;\nёрдамчи моддалар: микрокристалл целлюлоза – 59,82 мг, лактоза моногидрати – 39,70 мг, кальций трифосфати – 27,00 мг, кросповидон – 10,00 мг, магний стеарати – 2,80 мг;\nқобиғи: Винкоут WT-1001 оқ (гипромеллоза – 2,20 мг, макрогол 400 – 0,32 мг, титан диоксиди – 1,48 мг) – 4,00 мг.\nПлёнка қобиқ билан қопланган ҳар бир 20 мг ли таблетка қуйидагиларни сақлайди:\nфаол модда: розувастатин кальций 20,78 мг , розувастатинга қайта ҳисобланганда – 20 мг;\nёрдамчи моддалар: микрокристалл целлюлоза – 93,24 мг, лактоза моногидрати – 52,00 мг, кальций трифосфати – 54,00 мг, кросповидон – 15,00 мг, магний стеарати – 4,40 мг;\nқобиғи: винкоут WT-1001 жигарранг (гипромеллоза – 3,47 мг, макрогол 400 – 0,56 мг, титан диоксиди – 1,46 мг, тальк -0,06 мг, макрогол 6000 – 0,40 мг, темир (III) оксиди бўёвчиси – 0,05 мг) – 6,00 мг.\nПлёнка қобиқ билан қопланган ҳар бир 40 мг ли таблетка қуйидагиларни сақлайди:\nфаол модда: розувастатин кальций 41,56 мг , розувастатинга қайта ҳисобланганда – 40 мг;\nёрдамчи моддалар: микрокристалл целлюлоза – 151,92 мг, лактоза моногидрати –\n171,00 мг, кальций трифосфати – 70,00 мг, кросповидон – 38,00 мг, магний стеарати –\nқобиғи: винкоут WT-1001 сариқ (гипромеллоза – 7,09 мг, макрогол 400 – 1,15 мг, титан диоксиди – 2,51 мг, тальк -0,34 мг, макрогол 6000 – 0,53 мг, темир (II) оксиди бўёвчиси – 0,38 мг) – 12,00 мг.\n10 мг ли доза учун: думалоқ шаклли, икки томонлама қавариқ, бир томонидан рискали, оқдан деярли оқ ранглигача плёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар.\n20 мг ли доза учун: думалоқ шаклли, икки томонлама қавариқ, бир томонидан рискали, тўқ-пушти рангли плёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар.\n40 мг ли доза учун: капсуласимон шаклли, бир томонидан рискали, сариқ рангли плёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар.\nРозувастатин 3-гидрокси-3-метилглутарил кофермент А ни холестериннинг ўтмишдоши бўлган мевалонат кислотасига айлантирувчи фермент ГМГ-КоА-редуктазанинг рақобатли ингибитори ҳисобланади. Розувастатиннинг асосий таъсир этиш нишони бўлиб жигар ҳисобланади, у ерда холестерин (ХС) синтези ва паст зичликдаги липопротеинларнинг (ПЗЛП) катаболизми амалга ошади.\nРозувастатин ПЗЛП ни тутиб олиниши ва катаболизмини ошириб, хужайра юзасида ПЗЛП “жигар” рецепторлари сонини оширади, бу ўз навбатида жуда паст зичликдаги липопротеинлар (ЖПЗЛП) синтезини ингибиция бўлишига, умумий ПЗЛП ва ЖПЗЛП даражасини камайишига олиб келади.\nРозувастатин холестерин-ПЗЛП (ХС-ПЗЛП), умумий холестерин, триглицеридлар (ТГ) нинг ошган концентрациясини камайтиради, юқори зичликдаги липопротеин холестеринининг (ХС-ЮЗЛП) концентрациясини оширади, шунингдек аполипопротеин В (АпоВ), ХС-ноПЗЛП, ХС-ЖПЗЛП, ТГ-ЖПЗЛП концентрациясини камайтиради ва аполипопротеин А-I (АпоА-I) концентрациясини оширади, ХС-ПЗЛП/ХС-ЮЗЛП, умумий ХС/ХС-ЮЗЛП нисбатини ва АпоВ/АпоА-I нисбатини камайтиради. Терапевтик самараси розувастатин билан даволаш бошлангандан кейин бир хафта давомида ривожланади, 2 хафта даволагандан кейин эришилиши мумкин бўлган максимал самаранинг 90% га етади. Максимал терапевтик самарага одатда даволашнинг 4-чи хафтасида эришилади ва препарат мунтазам қабул қилинганда тутиб турилади.\nРозувастатин ирқий мансублиги, жинси ёки ёшига қарамай гиперхолестериэмияси бўлган ёки гипертриглицеридемияси бўлмаган катта пациентларда, шу жумладан қандли диабети ва оилавий гиперхолестеринемияси бўлган пациентларда самарали. Фредриксон бўйича IIa ва IIb тип гиперхолестеринемияси бўлган пациентларда (ХС-ПЗЛП нинг дастлабки ўртача концентрацияси тахминан 4,8 ммоль/л) 10 мг дозада розувастатинни қабул қилиш фонида ХС-ПЗЛП концентрацияси 3 ммоль/л дан паст кўрсаткичга эришилади.\n20-80 мг дозада розувастатин қабул қилаётган гетерозигот оилавий гиперхолестеринемияси бўлган пациентларда липид профили кўрсаткичларининг ижобий динамикаси кузатилади (435 нафар пациентлар иштирокидаги тадқиқот). 40 мг суткалик дозага титрлагандан кейин (даволашнинг 12 ҳафтаси) ХС-ПЗЛП нинг концентрациясини 53% га камайиши кузатилади. 33% пациентларда ХС-ПЗЛП нинг 3 ммоль/л дан паст концентрациясига эришилади.\n20 мг ёки 40 мг дозада розувастатин қабул қилаётган гомозигот оилавий гиперхолестеринемияси бўлган пациентларда ХС-ПЗЛП концентрациясини ўртача камайиши 22% ни ташкил қилади.\n6 ҳафта давомида суткада бир марта 5 мг дан 40 мг гача дозада розувастатин қабул қилган ТГ нинг дастлабки концентрацияси 273 дан 817 мг/дл ли гипертриглицеридемияси бўлган пациентларда қон плазмасида ТГ нинг концентрацияси аҳамиятли даражада камайган.\nТриглицеридлар миқдори юзасидан фенофират билан ва ХС-ЮЗЛП даражаси юзасидан липидлар даражасини пасайтирувчи дозадаги никотин кислотаси билан мажмуада аддитив самара кузатилади (шунингдек “Махсус кўрсатмалар” бўлимига қаранг).\nЮрак ишемик касаллиги ривожланиши хавфи паст (Фрамингем шкаласи бўйича 10-йиллик хавф 10% дан кам), ХС-ПЗЛП нинг ўртача концентрацияси 4,0 ммоль/л\n(154,5 мг/дл) ва субклиник атеросклерози (уйқу артерияларининг интима-медиа комплексининг қалинлиги (ИМКҚ) бўйича баҳоланган) бўлган 45-70 ёшдаги 984 нафар пациентлар иштирокидаги клиник тадқиқотда розувастатиннинг интима-медиа комплексига таъсири ўрганилган. Пациентлар 2 йил давомида суткада 40 мг дозада розувастатин ёки плацебо қабул қилганлар. Розувастатин билан даволаш плацебога нисбатан – 0,0145 мм/йил фарқи билан (95 ишонч интервали (ИИ) – 0,0196 дан – 0,0093 гача; р˂0,001) уйқу артериясининг 12 сегменти учун ИМКҚ нинг максимал авж олиши тезлигини аҳамиятли даражада секинлаштирган. Дастлабки кўрсаткичларга нисбатан розувастатин гуруҳида плацебо гуруҳидаги ИМКҚ нинг максимал кўрсаткичини\n0,0131 мм/йил (1,12%/йил (р˂0,001)) га ошишига нисбатан 0,0014 мм/йил га камайиши кузатилган. Ҳозирги вақтгача ИМКҚ кўрсаткичини камайиши ва юрак-қон томир ҳодисалари хавфини камайиши ўртасида бевосита боғлиқлик аниқланмаган. Ушбу тадқиқот розувастатиннинг 40 мг дозаси тавсия этилмаган юрак ишемик касаллиги (ЮИК) хавфи паст бўлган пациентларда ўтказилган. Розувастатиннинг 40 мг дозаси яққол гиперхолестеринемияси ва юрак-қон томир касалликларининг (ЮҚТК) хавфи юқори пациентларга буюрилиши керак.\n17802 нафар пациентлар иштирокидаги бошқа клиник тадқиқот натижалари розувастатин нисбий хавфни 44% га камайтириш билан юрак-қон томир асоратларининг хавфини аҳамиятли даражада (розувастатин гуруҳидаги 142 га нисбатан плацебо гуруҳида 252) камайтиришини намойиш қилган. Даволашнинг самарадорлиги розувастатинни қўллагандан 6 ойдан кейин кузатилган. Юрак-қон томир сабаблари туфайли ўлим, инсульт ва миокард инфарктини ўз ичига олувчи мажмуавий омилни 48% га статистик жиҳатдан ишончли пасайиши кузатилган (хавф нисбатлари: 0,52, 95%, ИИ 0,67-0,97, р=0,02). 20 мг дозада розувастатин қабул қилган пациентлардаги хавфсизлик профили плацебо гуруҳидаги хавфсизлик профилига ўхшаш бўлган.\nРозувастатиннинг қон плазмасидаги максимал концентрациясига ичга қабул қилингандан тахминан 5 соатдан кейин эришилади. Мутлоқ биокираолишлиги тахминан 20% ни ташкил қилади. Розувастатиннинг тақсимланиш хажми тахминан 134 л ни ташкил қилади. Розувастатиннинг тахминан 90% қон плазмаси оқсиллари, асосан альбумин билан боғланади.\nРозувастатин жигарда чекланган (тахминан 10%) метаболизмга учрайди. Розувастатин цитохром Р450 тизимининг изоферментлари томонидан метаболизм учун махсус бўлмаган субстрат ҳисобланади. Розувастатиннинг метаболизмида иштирок этувчи асосий изофермент бўлиб CYP2С9 ҳисобланади. CYP2С19, CYP3А4 ваCYP2D6 изоферментлари метаболизмда камроқ даражада иштирок этади.\nРозувастатиннинг асосий ажратиб олинган метаболитлари бўлиб N-десметилрозувастатин ва лактон метаболитлари ҳисобланади. N-десметилрозувастатин розувастатинга нисбатан тахминан 50% фаолсизроқ, лактон метаболитлари фармакологик жиҳатдан фаол эмас. Айланиб юрувчи ГМГ-КоА-редуктазани ингибиция қилиш бўйича фармакологик фаолликнинг 99% дан кўпроғи розувастатин, қолган қисмини – унинг метаболитлари таъминлайди.\nРовустатин дозасининг тахминан 90% ўзгармаган кўринишда ичак орқали (шу жумладан сўрилган ва сўрилмаган розувастатин) чиқарилади. Қолган қисми буйраклар орқали чиқарилади. Розувастатиннинг плазмадаги ярим чиқарилиш даври (Т1/2) тахминан 19 соатни ташкил қилади. Препаратнинг дозаси оширилганда Т1/2 ўзгармайди. Ўртача геометрик плазмадаги клиренси тахминан соатига 50 л ни ташкил қилади (ўзгариш коэффиценти 21,7%). ГМГ-КоА-редуктазанинг бошқа ингибиторлари каби розувастатиннинг “жигар” да тутиб қолиниши жараёнида розувататинни жигар орқали чиқарилишида муҳим роль ўйновчи холестеринни мембрана орқали ташувчиси иштирок этади.\nРозувастатиннинг тизимли экспозицияси доза пропорционал равишда ошади. Ҳар куни қабул қилганда фармакокинетик кўрсаткичлари ўзгармайди.\nЁш ва жинс розувастатиннинг фармакокинетикасига аҳамиятли таъсир кўрсатмайди.\nФармакокинетик тадқиқотлар европаликларга нисбатан монголоид ирққа мансуб пациентларда (японлар, хитойликлар, филиппинликлар, вьетнамликлар ва корейцлар) розувастатиннинг AUC («концентрация-вақт» эгри чизиғи остидаги майдон) ва Сmax (қон плазмасидаги максимал концентарцияси) медианасини икки марта ошишини намойиш қилган. Ҳинд пациентларида AUC ва Сmax ни 1,3 марта ошиши намойиш қилинган. Фармакокинетик таҳлил европаликлар ва негроид ирқ вакиллари орасида клиник аҳамиятли фарқларни аниқламаган.\nЕнгил ва ўртача яққолликда буйрак етишмовчилиги бўлган пациентларда розувастатин ёки N-десметилрозувастатиннинг плазмадаги концентрацияси аҳамиятли даражада ўзгармайди. Соғлом кўнгиллиларга нисбатан оғир буйрак етишмовчилиги (креатинин клиренси (КК) минутига 30 мл дан кам) бўлган пациентларда розувастатиннинг қон плазмасидаги концентрацияси 3 марта юқори, N-десметилрозувастатиннинг концентрацияси эса 9 марта юқори. Гемодиализда бўлган пациентларда қон плазмасидаги розувастатиннинг концентрацияси соғлом кўнгиллиларга нисбатан тахминан 50% юқори бўлган.\nЧайлд-Пью шкаласи бўйича 7 балл ва ундан паст бўлган турли босқичдаги жигар етишмовчилиги бўлган пациентларда розувастатиннинг Т1/2 ошиши аниқланмаган. Чайлд-Пью шкаласи бўйича 8 балл ва 9 балл бўлган икки нафар пациентларда Т1/2 камида 2 марта ошиши аниқланган. Чайлд-Пью шкаласи бўйича 9 баллдан юқори бўлган пациентларда розувастатинни қўллаш тажрибаси мавжуд эмас.\nГМГ-КоА-редуктаза ингибиторлари (статинлар), шу жумладан розувастатин ОАТ31В1 (статинларни гепатоцитлар томонидан тутиб олинишида иштирок этувчи органик анионларнинг транспорт полипептиди) ва BCRP (эффлюкс транспортер) билан боғланади. SLCO1B1 (OATP1B1) c.521CC ва ABCG2 (BCRP) c.421AA генотип ташувчиларида розувастатинга нисбатан экспозицияни (AUC) SLCO1B1 c.521TT ва ABCG2 c.421CC ташувчиларига нисбатан мувофиқ равишда 1,6 ва 2,4 марта ошиши аниқланган.\nФредриксон бўйича бирламчи гиперхолестеринемия (IIа тип, шу жумладан оилавий гетерозигот гиперхолестеринемия) ёки аралаш гиперхолестеринемия, парҳез ва бошқа номедикаментоз даволаш усуллари (масалан жисмоний машқлар, тана вазнини камайиши) етарли бўлмаганда парҳезга қўшимча сифатида.\nоилавий гомозигот гиперхолестеринемия, липидлар даражасини камайтирувчи бошқа даволаш етарли даражада самарали бўлмаганда парҳез ёки шундай даволашга қўшимча сифатида.\nГипертриглицеридемия (Фредриксон бўйича IV тип), парҳезга қўшимча сифатида.\nУмумий ХС ва ХС-ПЗЛП концентрациясини пасайтириш учун даволаш кўрсатилган пациентларда атеросклерзни авж олишини секинлаштириш учун, парҳезга қўшимча сифатида.\nЮИК клиник белгиларисиз, лекин уни ривожланиши хавфи юқори (эркаклар учун 50 ёш ва аёллар учун 60 ёшдан юқори, артериал гипертензия, ХС-ЮЗЛП концентрациясини пастлиги, чекиш, оилавий анамнезида ЮИК ни эрта бошланиши каби қўшимча хавф омилларини камида биттаси бўлганда С-реактив оқсил концентрациясини ошиши (≥2 мг/мл)) бўлган катта пациентларда асосий юрак-қон томир асоратлари (инсульт, инфаркт, артериал реваскуляризация) ни бирламчи профилактикасида қўлланади.\nТаблеткани чайнамасдан ва майдаламасдан, сув билан бутунлигича ичга қабул қилинади. Препарат овқатланишдан қатъий назар сутканинг исталган вақтида буюрилиши мумкин.\nДаволашни бошлашдан олдин пациент стандарт гипохолестеринемик парҳезга риоя қилиши ва уни даволаш вақтида давом эттириши керак. Препаратнинг дозаси даволашнинг мақсади ва липидларнинг мақсадли концентрациялари бўйича амалдаги тавсияларни эътиборга олиб даволашга терапевтик жавобга қараб танланиши керак.\nПрепаратни қабул қилишни бошлаётган пациентлар учун ёки ГМГ-КоА-редуктазанинг бошқа ингибиторларини қабул қилишдан ўтказилган пациентлар учун тавсия этилган бошланғич доза суткада 1 марта 5 мг ёки 10 мг Вазуротин препаратини ташкил этиши керак. Бошланғич дозани танлашда холестериннинг индивидуал концентрациясига қараш ва юрак-қон томир асоратларини бўлиши мумкин бўлган хавфини эътиборга олиш керак, шунингдек ножўя самаралар ривожланишининг потенциал хавфини баҳолаш керак. Зарурати бўлганида дозани 4 хафтадан кейин юқорироқ дозагача ошириш мумкин.\nПрепаратнинг пастроқ дозаларига нисбатан 40 мг дозаси қабул қилганда ножўя самараларни ривожланиши эҳтимоли туфайли (“Ножўя таъсирлари” бўлимига қаранг), 4 ҳафта давомида даволаганда тавсия этилган бошланғич дозадан юқори дозани қўшимча қабул қилгандан кейин дозани 40 мг гача ошириш фақат 20 мг доза қабул қилганда даволашдан кутилган натижага эришилган ва шифокор кузатуви остида бўладиган оғир гиперхолестеринемия ва юрак-қон томир асоратларининг юқори хавфи бўлган пациентларда (айниқса оилавий гиперхолестеринемияси бўлган пациентларда) амалга ошириш керак. Айниқса препаратни 40 мг дозада қабул қилувчи пациентларни синчковлик билан кузатиш тавсия этилади.\nАввал шифокорга мурожаат этмаган пациентларга 40 мг дозани буюриш тавсия этилмайди. 2-4 хафта даволагандан кейин ва/ёки Вазуротин препаратининг дозаси оширилганда липид алмашинувининг кўрсаткичларини назорат қилиш керак (зарурати бўлганида дозага тузатиш киритиш талаб этилади).\nЕнгил ва ўртача оғирлик даражадаги буйрак етишмовчилиги бўлган пациентларда дозага тузатиш киритиш талаб этилмайди.\nОғир буйрак етишмовчилиги (КК ˂ 30 мл/мин) бўлган пациентларда Вазуротин препаратини қўллаш мумкин эмас.\nБуйрак фаолиятини ўртача даражада (КК минутига 30-60 мл) бўлган пациентларда розувастатинни 40 мг дозада қўллаш мумкин эмас. Буйрак фаолиятини ўртача даражада бўлган пациентларда розувастатиннинг 5 мг (10 мг дозали Вазуротин препаратининг ½ таблеткаси) бошланғич дозаси тавсия этилади.\nФаол фазадаги жигар касалликлари бўлган пациентларда Вазуротин препаратини қўллаш мумкин эмас.\nТурли этник гуруҳларга мансуб пациентларда розувастатиннинг фармакокинетик кўрсаткичлари ўрганилганда японлар ва хитойликларда розувастатиннинг тизимли концентрациясини ошиши аниқланган. Вазуротин препаратини ушбу гуруҳдаги пациентларга буюрганда буни эътиборга олиш керак. 10 мг ва 20 мг дозалар буюрилганда монголоид ирққа мансуб пациентлар учун тавсия этилган бошланғич доза 5 мг (10 мг дозали Вазуротин препаратининг ½ таблеткаси) ни ташкил қилади ва препаратни 40 мг дозада қўллаш мумкин эмас.\nSLCO1B1 (OATP1B1) c.521CC ва ABCG2 (BCRP) c.421AA ташувчиларда SLCO1B1 c.521ТТ ва ABCG2 c.421СС генотип ташувчиларига нисбатан розувастатиннинг экспозицияси (AUC) ошиши кузатилган. с. 521CC ва c.421AA генотип ташувчи-пациентлар учун Вазуротин препаратининг тавсия этиладиган максимал дозаси суткала 1 марта 20 мг ни ташкил қилади.\nМиопатия ривожланишига мойиллигига ишора қилувчи омиллари бўлган пациентларда Вазуротин препаратини 40 мг дозада қўллаш мумкин эмас (“Қўллаш мумкин бўлмаган ҳолатлар” бўлимига қаранг). 10 мг ва 20 мг дозалар буюрилганда монголоид ирқига мансуб пациентлар учун тавсия этилган бошланғич доза 5 мг (10 мг дозали Вазуротин препаратининг ½ таблеткаси) ни ташкил қилади.\nРозувастатин турли ташувчи оқсиллар (хусусан ОАТЗ1В1 ва BCRP) билан боғланади. Вазуротин препаратини ташувчи оқсиллар билан ўзаро таъсири ҳисобига қон плазмасида розувастатиннинг концентрациясини оширувчи дори воситалари (циклоспорин, айрим ОИТВ протеаза ингибиторлари, шу жумладан ритонавирни атазанавир, лопинавир ва/ёки типранавир билан мажмуаси каби) билан бир вақтда қўллаганда миопатия, шу жумладан рабдомиолиз хавфи ошиши мумкин (“Махсус кўрсатмалар” ва “Дориларнинг ўзаро таъсири” бўлимларига қаранг). Бундай ҳолларда муқобил даволашни буюриш ёки Вазуротин препаратини қўллашни вақтинча тўхатиш имконини баҳолаш керак. Агар юқорида санаб ўтилган препаратларни қўллаш зарурати бўлса, Вазуротин препарати билан ёндош даволашдан фойда ва хавф нисбатини баҳолаш ва унинг дозасини камайтириш имконини кўриб чиқиш керак (“Дориларнинг ўзаро таъсири” бўлимига қаранг).\nРозувастатин қўлланганида кузатиладиган ножўя самаралар одатда аҳамиятсиз ифодаланган ва ўз-ўзидан ўтиб кетади. ГМГ-КоА-редуктазанинг бошқа ингибиторларини қўллагандаги каби нохуш реакцияларни пайдо бўлиш тез-тезлиги асосан дозага боғлиқ характерга эга.\nНожўя самараларнинг тез-тезлиги қуйидагича тақдим қилинган: жуда тез-тез (≥1/10 ҳолатлар), тез-тез (˃1/100 – ˂1/10 ҳолатлар), тез-тез эмас (˃1/1000 – ˂1/100 ҳолатлар), кам ҳолларда (˃1/10000 – ˂1/1000 ҳолатлар) ва жуда кам ҳолларда (˂1/10000 ҳолатлар, шу жумладан алоҳида хабарлар). Мавжуд бўлган маълумотлар асосида ривожланиш тез-тезлигини баҳолаш имкони бўлмаган нохуш реакциялар “тез-тезлиги номаълум” деб белгиланган.\nЭндокрин тизими томонидан: тез-тез – қандли диабетнинг 2 типи.\nМарказий нерв тизими томонидан: тез-тез – бош оғриғи, бош айланиши; жуда кам ҳолларда – полинейропатия, хотирани йўқолиши.\nМеъда-ичак йўллари томонидан: тез-тез – қабзият, кўнгил айниши, қоринда оғриқ; кам ҳолларда – панкреатит, “жигар” трансаминазалари фаоллигини ошиши; жуда кам ҳолларда – сариқлик, гепатит; тез-тезлиги номаълум – диарея.\nТери ва тери ости тўқималари томонидан: тез-тез эмас – тери қичишиши, тошма, эшакеми; тез-тезлиги номаълум – Стивенс-Джонсон синдроми.\nСкелет-мушак ва бириктирувчи тўқима томонидан: тез-тез – миалгия; кам ҳолларда – миопатия (шу жумладан миозит), кам ҳолларда – ўткир буйрак етишмовчилиги билан кечувчи ёки усиз рабдомиолиз.\nРозувастатин қабул қилувчи кўпчилик пациентларда креатинфосфотаза (КФК) фаоллигини дозага боғлиқ ошиши кузатилади (кўпчилик ҳолатларда у аҳамиятсиз, симптомсиз ва вақтинча бўлган). КФК фаоллигини ошиши ҳолатларида (норманинг юқори чегарасига нисбатан камида 5 марта) даволаш тўхтатилиши керак.\nБуйрак ва сийдик чиқариш йўллари томонидан: жуда кам ҳолларда – гематурия. Розувастатин қабул қилган пациентларда протеинурия аниқланиши мумкин; сийдикда оқсил миқдорини ўзгариши (мавжуд бўлмаслик ёки жуда кам миқдордан ++ ёки ундан кўпроққача) 10-20 мг розувастатин қабул қилган пациентларнинг 1% дан камроғида ва\n40 мг дозада розувастатин қабул қилган пациентларнинг тахминан 3% да кузатилади. Сийдикда оқсил миқдорини аҳамиятсиз ўзгариши 20 мг доза қабул қилинганда кузатилган. Даволаш жараёнида протеинурия кўпчилик ҳолатларда йўқ бўлади ва ўткир ёки буйракнинг мавжуд касаллигини авж олишини билдирмайди.\nЖигар ва ўт чиқариш йўллари томонидан: кам ҳолларда – “жигар” трансаминазалари фаоллигини дозага боғлиқ ошиши (кам сондаги пациентларда; кўпгина ҳолларда у аҳамиятсиз, симптомси ва вақтинча).\nНафас тизими, кўкрак қафаси ва кўкс оралиғи аъзолари томонидан: тез-тезлиги номаълум – йўтал, ҳансираш.\nЖинсий аъзолар ва сут безлари томонидан: тез-тезлиги номаълум – гинекомастия.\nҚон яратиш тизими томонидан: тез-тезлиги номаълум – тромбоцитопения.\nЛаборатория кўрсаткичлари: тез-тезлиги номаълум – глюкоза, билирубин концентрацияси, гамма-глутамилтранспептидаза, ишқорий фосфотаза фаоллигини ошиши, қалқонсимон бези фаолиятини бузилиши.\nБошқалар: тез-тез – астеник синдром; тез-тезлиги номаълум – периферик шишлар.\nАйрим статинларни қўллаганда қуйидаги нохуш реакциялар ҳақида хабар берилган: депрессия, уйқуни бузилиши, шу жумладан уйқусизлик ва “даҳшатли” туш кўришлар, эректил дисфункция. Ўпканинг интерстициал касаллигининг якка ҳолати ҳақида, айниқса препаратларни узоқ вақт қўллаганда хабар берилган (“Махсус кўрсатмалар” бўлимига қаранг).\n10 мг ва 20 мг дозали таблеткалар учун\nрозувастатин ёки препаратнинг бирон-бир компонентига юқори сезувчанлик;\nлактозани ўзлаштираолмаслик, лактаза танқислиги ёки глюкозо-галактоз мальабсорбция (препарат лактоза сақлайди);\nфаол босқичдаги жигар касалликлари, шу жумладан зардобдаги трансаминазалар фаоллигини турғун ошиши ва қон плазмасидаги трансаминазалар фаоллигини норманинг юқори чегарасидан камида 3 марта ҳар қандай ошиши;\nоғир буйрак етишмовчилиги (КК˂30 мл/мин);\nмиотоксик асоратлар ривожланишига мойил пациентлар;\n40 мг дозали таблеткалар учун\nўртача оғирлик даражасидаги буйрак етишмовчилиги (КК˂60 мл/мин);\nГМГ-КоА-редуктазанинг бошқа ингибиторларини қўллаш фонидаги миотоксиклик;\nшахсий ёки оилавий анамнезида мушак касалликлари;\nалкоголни ҳаддан ташқари кўп истеъмол қилиш;\nМиопатия/рабдомиолиз ривожланиши хавфини мавжудлиги – буйрак етишмовчилиги, гипотиреоз; шахсий ёки оилавий анамнезида наслий мушак касалликларини ва аввал анамнезида ГМГ-КоА-редуктазанинг бошқа ингибиторларини ёки фибратларни қўллаганда мушак токсиклигини бўлиши; алкоголни ҳаддан ташқари кўп истеъмол қилиш; розувастатиннинг плазмадаги концентрацияси ошиши кузатиладиган ҳолатлар; 70 ёшдан ошганлар; анамнезида жигар касалликлари; сепсис; артериал гипотензия; катта жаррохлик аралашувлари; жароҳатлар; оғир метаболик, эндокрин ёки сув-электролит бузилишлари; назорат қилиб бўлмайдиган тутқаноқ; ирқий мансублик (монголоид ирқ); фибратларни бир вақтда қабул қилиш.\nЎртача оғирлик даражасидаги буйрак етишмовчилиги (КК ˃ 60 мл/мин); 70 ёшдан ошганлар; анамнезида жигар касалликлари; сепсис; артериал гипотензия; катта жаррохлик аралашувлари; жароҳатлар;оғир метаболик, эндокрин ёки сув-электролит бузилишлари; назорат қилиб бўлмайдиган тутқаноқ.\nЧайлд-Пью шкаласи бўйича 9 баллдан юқори бўлган пациентларда розувастатинни қўллаш ҳақидаги маълумотлар мавжуд эмас (“Фармакодинамикаси” ва “Махсус кўрсатмалар” бўлимларига қаранг).\nТашувчи оқсиллар ингибиторлари\nРозувастатин айрим ташувчи оқсиллар, шу жумладан ОАТЗ1В1 ва BCRP билан боғланади. Бу ташувчи оқсилларнинг ингибиторлари ҳисобланган препаратларни ёндош қўллаш қон плазмасида розувастатиннинг концентрациясини ошиши ва миопатия ривожланиши хавфини ошиши билан кечиши мумкин.\nРозувастатин ва циклоспоринни бир вақтда қўллаганда розувастатиннинг AUC соғлом кўнгиллиларда кузатиладиган кўрсаткичдан ўртача 7 марта юқори бўлган. Бир вақтда қўллаш қон плазмасида розувастатиннинг концентрациясини 11 марта ошишига олиб келади. Розувастатин циклоспориннинг плазмадаги концентрациясига таъсир кўрсатмайди. Розувастатин ва циклоспоринни бир вақтда қўллаш мумкин эмас.\nБир вақтда билвосита антикоагулянтларни (масалан варфарин) қабул қилаётган пациентларда розувастатин билан даволашни бошлаш ёки препаратнинг дозасини ошириш протромбин вақтини (ҳалқаро нормаллаштирилган нисбат – ҲНН) ошишига олиб келиши мумкин. Розувастатинни бекор қилиш ёки препаратнинг дозасини камайтириш ҲНН ни камайишига олиб келиши мумкин. Бундай ҳолларда ҲНН ни назорат қилиш тавсия этилади.\nГемфиброзил ва бошқа гиполипидемик воситалар\nРозувастатин ва гемфиброзилни бир вақтда қўллаш қон плазмасида розувастатиннинг максимал концентрациясини ва розувастатиннинг AUC ни 2 марта ошишига олиб келади. Специфик ўзаро таъсири бўйича маълумотларга асосланиб, фенофибратлар билан фармакокинетик аҳамиятга эга ўзаро таъсири кутилмайди, фармакодинамик ўзаро таъсири бўлиши мумкин.\nГемфиброзил, фенофибрат, бошқа фибратлар ва липидлар даражасини пасайтирувчи дозаларда (суткада 1 г дан кўп) никотин кислотаси ГМГ-КоА-редуктаза ингибиторлари билан бир вақтда қўллаганда эҳтимол монотерапияда қўллаганда ҳам миопатия чақириши мумкинлиги туфайли, миопатия ривожланиши хавфини оширади.\nРозувастатинни гемфиброзил, фибратлар, суткада 1 г дан юқори дозада никотин кислотаси билан бир вақтда қўллаганда розувастатиннинг 5 мг (10 мг дозали Вазуротин препаратининг ½ таблеткаси) бошланғич дозаси тавсия этилади.\n10 мг дозада розувастатин ва 10 мг дозада эзетимибни бир вақтда қўллаганда гиперхолестеремияси бўлган пациентларда иккала дори воситаларининг AUC ва Сmax ни ўзгариши билан кечмаган.\nОИТВ протеза ингибиторлари\nЎзаро таъсирнинг аниқ механизми номаълумлигига қарамай, одам иммун танқислиги вируси (ОИТВ) протеазаси ингибиторларини бир вақтда қўллаш розувастатиннинг экспозициясини аҳамиятли даражада ошишига олиб келиши мумкин. Соғлом кўнгиллиларда 20 мг розувастатинни иккита ОИТВ протеаза ингибиторлари (400 мг лопинавир/100 мг ритонавир) ни сақловчи мажмуавий препарат билан бир вақтда қўллаш бўйича фармакокинетик тадқиқотлар розувастатиннинг AUC0-24 ва Сmax ни мувофиқ равишда тахминан икки марта ва беш марта ошишига олиб келган. Шунинг учун ОИТВ бўлган пациентларда розувастатин ва ОИТВ протеаза ингибиторларини бир вақтда қабул қилиш тавсия этилмайди.\nРозувастатин ва алюминий ва магний гидроксидини сақловчи антацидлар суспензиясини бир вақтда қўллаш плазмадаги розувастатиннинг концентарциясини тахминан 50% га камайишига олиб келади. Агар антацидлар розувастатин қабул қилингандан 2 соатдан кейин қўлланилса, бу самара кучсизроқ намоён бўлади. Ушбу ўзаро таъсирнинг клиник аҳамияти ўрганилмаган.\nРозувастатин ва эритромицинни бир вақтда қўллаш розувастатиннинг AUC 20% га ва розувастатиннинг Сmax ни 30% га камайишига олиб келади. Бундай ўзаро таъсир эритромицинни қабул қилиш чақирган ичак моторикасини кучайиши оқибатида юзага келиши мумкин.\nПерорал контрацептивлар/ўринбосар гормонал даволаш\nРозувастатин ва перорал контрацептивларни бир вақтда қўллаш этинилэстрадиолнинг AUC ва норгестрелнинг AUC мувофиқ равишда 26 ва 34% га оширади. Плазмадаги концентрацияларни бундай ошиши перорал контрацептивларнинг дозасини танлаганда эътиборга олиниши керак. Розувастатин ва ўринбосар гормонал даволашни бир вақтда қўллаш бўйича фармакокинетик маълумотлар йўқ, шундай қилиб, ушбу мажмуа қўлланилганда шунга ўхшаш самарани инкор этиб бўлмайди. Аммо клиник тадқиқотларни ўтказиш вақтида кенг қўлланилган ва пациентлар томонидан яхши ўзлаштирилган.\nЦитохром Р450 изеферментлари\nIn vitro ва in vivo шароитдаги тадқиқотлар розувастатин цитохром Р450 изоферментларини ингибитори ҳам, индуктори ҳам эмаслигини намойиш қилган. Бундан ташқари, розувастатин бу изоферментлар учун кучсиз субстрат бўлиб ҳисобланади. Розувастатин ва флуконазол (CYP2C9 ва CYP3A4 ферментларнинг ингибитори) ва кетоконазол (CYP2A6 ва CYP3A4 ферментларнинг ингибитори) орасида клиник аҳамиятли ўзаро таъсир кузатилмаган. Розувастатин ва итраконазол (CYP3A4 ферментнинг ингибитори) билан бир вақтда қўллаш розувастатиннинг AUC 28% га (клиник аҳамиятсиз) оширади. Шундай қилиб, цитохром Р450 метаболизми билан боғлиқ ўзаро таъсир кутилмайди.\nРозувастатиннинг дозасига тузатиш киритишни талаб этувчи дори препаратлари билан ўзаро таъсири\nРозувастатиннинг экспозициясини оширувчи дори препаратлари билан бир вақтда қўллаш зарурати бўлганида Вазуротин препаратининг дозасига тузатиш киритиш керак. Агар экспозиция 2 марта ва ундан кўпроқ ошиши кутилса, Вазуротин препаратининг бошланғич дозаси суткада 1 марта 5 мг (10 мг дозада Вазуротин препаратининг ½ таблеткаси) ни ташкил қилиши керак. Шунингдек розувастатиннинг кутилган экспозицияси розувастатин билан ўзаро таъсирлашадиган дори воситаларини бир вақтда буюришсиз қабул қилинадиган 40 мг дозадагидан ошмайдиган даражада препаратнинг максимал суткалик дозасига тузатиш киритиш керак. Масалан гемфиброзил билан бир вақтда қўлланилганда препаратнинг максимал дозаси 20 мг ни (экспозицияни 1,9 марта ошиши), ритонавир/атаназавир билан – 10 мг ни (экспозицияни 3,1 марта ошиши) ташкил қилиши керак.\nРозувастатиннинг юқори дозаларини (асосан 40 мг) қабул қилган пациентларда кўпгина ҳолатларда транзитор бўлган каналчалар протеинурияси кузатилган. Бундай протеинурия буйракнинг ўткир касаллиги ёки буйрак касаллигини авж олишидан далолат бермаган. Вазуротин препаратини 40 мг дозада қабул қилаётган пациентларда даволаш вақтида буйрак фаолиятининг кўрсаткичларини назорат қилиш керак.\nРозувастатинни барча дозаларда ва асосан 20 мг дан юқори дозаларда қабул қилганда қуйидаги таянч-ҳаракат аппаратига таъсири ҳақида хабар берилган: миалгия, миопатия, кам ҳолларда рабдомиолиз.\nКреатинфосфокиназани (КФК) аниқлаш\nКФК фаоллигини аниқлашни жадал жисмоний юкламалар ёки КФК фаоллигини ошириши мумкин бўлган бошқа омиллар мавжудлигида амалга ошириш мумкин эмас, бу олинган натижаларни нотўғри интерпретациясига олиб келиши мумкин. Агар КФК нинг дастлабки фаоллиги аҳамиятли даражада (норманинг юқори чегарасидан 5 марта юқори) ошган бўлса, 5-7 кундан кейин такроран ўлчашни амалга ошириш керак. Агар такрорий тест КФК нинг дастлаби юқори фаоллигини (норманинг юқори чегарасидан 5 марта юқорироқ) тасдиқласа, даволашни бошлаш мумкин эмас.\nВазуротин препаратини, шунингдек ГМГ-КоА-редуктазанинг бошқа ингибиторларини буюрганда миопатия/рабдомиолизнинг хавф омиллари бўлган пациентларда эҳтиёткорликка риоя қилиш керак, даволашдан фойда ва хавф нисбатини кўриб чиқиш ва клиник кузатувни амалга ошириш керак.\nПациентларни тўсатдан мушакларда оғриқ, мушак кучсизлиги ёки спазмлари, айниқса лоҳаслик ва иситма билан бирга пайдо бўлганда дарҳол шифокорга мурожаат этиш кераклиги ҳақида огоҳлантириш керак. Бундай пациентларда КФК фаоллигини аниқлаш керак. Агар КФК фаоллиги аҳамиятли даражада (норманинг юқори чегарасидан 5 марта юқори) ошган бўлса ёки мушаклар томонидан симптомлар яққол намоён бўлган ва ҳар кунги дискомфорт чақирса (ҳатто агар КФК фаоллиги норманинг юқори чегарасидан 5 марта пастроқ бўлса ҳам) даволашни тўхтатиш керак. Агар симптомлар йўқ бўлса ва КФК фаоллиги нормага қайтса, пациентни синчковлик билан кузатуви остида Вазуротин препаратини ёки ГМГ-КоА-редуктазанинг бошқа ингибиторларини такроран буюриш масаласини кўриб чиқиш керак. Симптомлар бўлмаганида КФК фаоллигини доимий назорати мақсадга мувофиқ эмас.\nСтатинлар, шу жумладан розувастатин билан даволаш вақтида ёки даволаш тўхтатилганда проксимал мушакларни турғун кучсизлиги ва қон зардобида КФК фаоллигини ошиши кўринишидаги клиник кўринишлар билан кечувчи иммунитетга боғлиқ некрозланувчи миопатия ҳолатлари ҳақида кам ҳолларда хабар берилган. Мушак ва нерв тизимини қўшимча текшириш, серологик текширувлар, шунингдек иммунодепрессант воситалар билан даволаш талаб этилиши мумкин.\nРозувастатин қабул қилганда ва ёндош даволаганда скелет мушакларига таъсирни ошиши белгилари аниқланмаган. Лекин ГМГ-КоА-редуктазанинг бошқа ингибиторларини фибрат кислотасининг ҳосилалари, шу жумладан гемфиброзил, циклоспорин, липидлар даражасини пасайтирувчи дозада никотин кислотаси, азол замбуруғларга қарши воситалар, ОИТВ протеаза ингибиторлари ва макролид антибиотикларини билан бирга қабул қилган пациентларда миозит ва миопатия ҳолатлари сонини ошиши ҳақида хабар берилган. Гемфиброзил ГМГ-КоА-редуктазанинг айрим ингибиторлари билан бир вақтда қўлланилганда миопатия ривожланиши хавфини оширади. Шундай қилиб Вазуротин препарати ва гемфиброзилни бир вақтда қўллаш тавсия этилмайди. Вазуротин препарати ва фибратлар ёки никотин кислотасининг липидлар даражасини пасайтирувчи дозаларини бир вақтда қўллаганда хавф ва фойда нисбатини синчковлик билан баҳолаш керак. Фибратлар ва 40 мг дозада Вазуротин препаратини бир вақтда қўллаш мумкин эмас.\nДаволаш бошланганидан 2-4 хафтадан кейин ва/ёки Вазуротин препаратининг дозаси оширилганда липид алмашинувининг кўрсаткичларини назорат қилиш керак (зарурати бўлганида дозага тузатиш киритиш талаб этилади).\nДаволашни бошлашдан олдин ва даволаш бошлангандан 3 ойдан кейин жигар фаолиятининг кўрсаткичларини аниқлашни ўтказиш тавсия этилади. Агар қон зардобида “жигар” трансаминазалар фаоллиги норманинг юқори чегарасидан 3 марта юқори бўлса, Вазуротин препаратини қабул қилишни тўхтатиш ёки унинг дозасини камайтириш керак.\nГипотиреоз ёки нефротик синдром оқибатидаги гиперхолестеринемияси бўлган пациентларда асосий касалликларни даволаш Вазуротин препарати билан даволашни бошлашдан олдин ўтказилиши керак.\nХитойлик ва япон пациентлар орасида ўтказилган фармакокинетик тадқиқотлар жараёнида европалик пациентлар орасида олинган кўрсаткичларга нисбатан розувастатиннинг тизимли концентрациясини ошиши аниқланган. Буни ушбу гуруҳдаги пациентларга Вазуротин препаратини буюрганда эътиборга олиш керак (“Фармакокинетикаси”, “Қўллаш усули ва дозалари” бўлимларига қаранг).\nОИТВ протеаза ингибиторлари\nРозувастатин ва ОИТВ протеаза ингибиторларини бир вақтда қўллаш тавсия этилмайди (“Дориларнинг ўзаро таъсири” бўлимига қаранг).\nАйрим статинларни қабул қилганда, айниқса узоқ вақт қабул қилганда ўпканинг интерстициал касаллигининг якка ҳолатлари ҳақида хабар берилган. Касалликнинг белгилари бўлиб ҳансираш, қуруқ йўтал ва умумий ҳолатни ёмонлашиши (ҳолсизлик, тана вазнини камайиши ва иситма) бўлиши мумкин. Ўпканинг интерстициал касаллигига гумон бўлганда статинлар билан даволашни тўхтатиш керак.\nҚандли диабетнинг 2 типи\nГлюкозанинг концентрацияси 5,9 дан 6,9 ммоль/л бўлган пациентларда розувастатин билан даволаш қандли диабетнинг 2 типи ривожланиши хавфини ошиши билан ассоциацияланган.\nПрепаратнинг таркибига лактоза киради, шунинг учун лактозани ўзлаштираолмаслик, лактаза танқислиги, глюкозо-галактоз мальабсорбция бўлганда препаратни қабул қилиш мумкин эмас.\nДори препаратини ҳомиладорлик ва лактация даврида қўлланиши\nВазуротин препаратини ҳомиладорлик вақтида қўллаш мумкин эмас.\nТуғруқ ёшидаги аёллар контрацепциянинг адекват усулларидан фойдаланишлари керак.\nХолестерин ва холестерин биосинтезининг бошқа маҳсулотлари ҳомилани ривожланиши учун муҳимлиги туфайли, ГМГ-КоА-редуктазани ингибиция қилинишининг потенциал хавфи розувастатинни ҳомиладорлик вақтида қўллашдаги фойдасидан юқори ҳисобланади.\nДаволаш жараёнида ҳомиладорлик аниқланган ҳолларда препаратни қабул қилиш дарҳол тўхтатилиши керак.\nРозувастатинни кўкрак сути билан ажралиши ҳақидаги маълумотлар мавжуд эмас, шунинг учун эмизиш даврида уни қўллаш мумкин эмас. Препаратни лактация даврида қўллаш зарурати бўлганида эмизишни тўхтатиш керак.\nАвтотранспорт ва бошқа мураккаб механик воситаларни бошқариш қобилиятига таъсири\nРозувастатинни транспорт воситалари ва механизмларни бошқариш қобилиятига таъсирини ўрганиш бўйича тадқиқотлар ўтказилмаган.\nВазуротин препарати билан даволаш вақтида бош айланиши пайдо бўлиши мумкинлиги туфайли, транспорт воситаларини бошқарганда ва диққатни юқори жамлаш ва психомотор реакцияларнинг тезлигини талаб этувчи потенциал хавфли фаолият турлари билан шуғулланганда эҳтиёткорликка риоя қилиш керак.\nБир неча суткалик дозани бир вақтда қабул қилганда розувастатиннинг фармакокинетик кўрсаткичлари ўзгармайди.\nСпецифик антидоти йўқ. Дозани ошириб юборилганда симптоматик даволаш ва ҳаётий муҳим аъзолар ва тизимлар фаолиятини тутиб туришга қаратилган чораларни ўтказиш тавсия этилади. Жигар фаолияти ва КФК фаоллигини назорат қилиш керак. Гемодиализ самарали бўлишининг эҳтимоли кам.\nПлёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар, 10 мг, 20 мг ва 40 мг.\n10 ёки 14 таблеткадан Ал/Ал блистерда.\n14 таблеткадан 1, 2, 4, 8 ва 10 блистер қўллаш бўйича йўриқномаси билан картон қутига жойланади.\n10 таблеткадан 1, 3, 6, 9 ва 10 блистер қўллаш бўйича йўриқномаси билан картон қутига жойланади.


Тожливирус билан курашиш учун Қирғизистонга қарийб 400 миллион доллар ажратилди, яна шунча миқдор кутилмоқда - 0\nТожливирусга қарши курашиш учун Қирғизистон халқаро молия институтларидан 346,8 миллион доллар олди. Яна 427,6 миллион доллар олиниши кутилмоқда. Тасдиқланган ва кутилаётган ёрдамнинг умумий миқдори 774,4 млн. Ушбу маълумот ҳукумат материалларида кўрсатилган.\nОлинган ёрдам бўйича сўнгги янгиланиш 24 декабрдан бошлаб мавжуд.\nХВФ Қирғизистонга 241,9 миллион доллар ажратди.\nОсиё тараққиёт банки — 52,3 миллион доллар.\nЖаҳон банки — 9,8 миллион доллар.\nЕвропа Иттифоқи — 27,2 миллион доллар\nГермания тараққиёт банки — 15,4 миллион доллар.\nҚабул қилинган 346,8 миллион доллар миқдоридан ҳукумат бюджетнинг жорий харажатлари — иш ҳақи тўлаш, соғлиқни сақлаш, таълим, ижтимоий ҳимоя ва бюджет камомадини қоплаш учун сарфланади.\n774,4 миллион доллар миқдоридаги маблағнинг 597,4 миллион доллари Қирғизистон томонидан кредит шаклида, қолган 177 миллион доллари грант сифатида олинади.\nТожливирус эпидемияси ва сиёсий ҳодисалар фонида карантин Қирғизистонда иқтисодий фаолликнинг пасайишига айланди, бу эса бюджет даромадларининг пасайишига олиб келди. 2020 йилнинг 11 ойи натижаларига кўра мамлакат ялпи ички маҳсулоти 8,1 фоизга камайди. Республика бюджетининг дефицити 29,8 миллиард сом даражасида тасдиқланди. Ҳукумат рекорд даражада камомадга қарамай, ҳимояланган ва тўлиқ молиялаштирилади, деб ишонтиради.\nБОШ САҲИФА, Коронавирус, Соғлиқ


Турмуш ўртоғининг тобути олдида табассум қилган аёл интернет фойдаланувчиларини ҳайратга солди\n19:14 / 16.09.2015\nСурат 250 минг мартадан кўп томоша қилинган, Ева эса яқин инсонига нисбатан қаҳриқаттиқликда айбланган. Обуначиларининг эътирозларига жавоб тариқасида у гиёҳванд моддаларга қарамлик нималарга олиб келишини кўрсатмоқчи бўлганини айтган. Маълум бўлишича, аёлнинг 26 ёшли турмуш ўртоғи Майк героин миқдорини ошириб юборгани учун ҳаётдан кўз юмган.\nDaily Mail нашрининг ёзишича, Майк гиёҳванд моддаларга тишларини даволаш жараёнида қабул қилган оғриқ қолдирувчи дорилардан сўнг муккасидан кетган. У реабилитация марказида даволаниб чиққан, бироқ тезда яна гиёҳванд моддалар қабул қилишни қайтадан бошлаган.


«Аристократлар»даги Обиджон Насриддинов ота-онасига уй совға қилди — видео - ShouBiz.uz\nМедиа 10:49 | 10.2.22\n«Аристократлар»даги Обиджон Насриддинов ота-онасига уй совға қилди — видео\nАктёр 10 йил давомида ижарада яшаган\nТелебошловчи, актёр Обиджон Насриддинов Instagram саҳифасида ота-онаси учун уй совға қилганини маълум қилди.\nОбиджон Насриддинов 10 йилдан бери Тошкентда ижод қилади. Шу вақт давомида 30 га яқин ижара уй алмаштирган. Олийгоҳни тамомлагач, чет элга ишлаш учун кетмоқчи бўлган. Ўша пайтда уни Жаҳонгир Хўжаев ҳамда ота-онаси тўхтатиб қолган. Отаси унга қийинчиликлардан ўтса, бахтга эришишини таъкидлаган.\n«Мен, Обиджон Насриддинов Самарқанд вилояти, Иштихон туманининг ‘Хина’ номли кичкинагина қишлоғиданман. Деярли, 10 йилдан бери Тошкентда ижод қиламан. Шу йил давомида 30 га яқин ижарадан ижарага кўчиб яшадим. Олийгоҳни тамомлаб, дипломимни қўлга олганимдан кейин ҳам қийинчиликлар сабаб, ҳаммасига қўл силтаб, ҳаммасини йиғиштириб чет давлатга ишлагани кетмоқчи бўлганман. Жаҳонгир Хўжаев билан ота-онам бунга қарши бўлган. Ана шу инсонлар сабаб бугун мен мана шу постни ёзмоқдаман. (Ким билади?Ҳозир қайсидир давлатда ишлаётган бўлардим)\nЎшанда Жаҳонгир Хўжаев ‘Ҳали ҳаммаси яхши бўлади’, деган бўлса, отам мана бундай деганди: ‘Болам, қийинчилик ҳаммада бўлади. Уни енгиб ўтолган инсонларгина бахтга эришади’. Бугун мана шу сўзлар натижаси, кичкинагина бир хурсандчилигимни сизлар билан бўлишмоқчиман. Тошкентдаги энг яхши қурилиш компанияларидан биридан янги уйни ота-онамга совға қилганлигимни маълум қилмоқчиман. Алҳамдулиллаҳ! Ҳамкорлик учун Марат Хайруллаевичга ҳам ўз миннатдорчилигимни билдираман. Ҳар доим менга далда бериб келган, ёнма-ён турган яқин дўстим Диёрбек Бекжоновга ҳам каттадан катта раҳматимни айтаман. Ўзингизга ва орзуингизга ишонинг! Мен биламан, сиз барчасини уддалайсиз», — деб ёзади Обиджон Насриддинов.\nПубликация от AKTYOR (@obidjon_nasriddinov)\nШунингдек, актёр YouTube’даги «Intervyu Tv» лойиҳасига берган интервьюсида ота-онасига уйни концертнинг иккинчи кунида беришни режа қилган. Телебошловчи концертнинг айнан иккинчи куни у учун ҳаяжонли бўлишини таъкидлади.\n«Яна бир нарсани айтиб қўйишим керак. Менга биринчи кундан кўра, иккинчи кун кўпроқ аҳамийатли. Энг катта орзуларимдан бирини концертнинг иккинчи куни амалга оширмоқчиман. Айнан иккинчи кун отам ва онамни концертга чақирганман. Бизнинг Тошкентда уйимиз йўқ. 10 йилдан бери ижарада тураман. Тўғриси, концертимга келишганда, қаерга жойлаштиришни билмайман. Қариндош-уруғ бор. Лекин барибир хижолат бўламан. Меҳмонхонага жойлаштирардим. Концертнинг иккинчи куни уй совға қилмоқчиман. Олганимга 6 ой бўлди. Карантин бўлиб қолмасин деб турдим. Мен учун концертдаги энг ҳаяжонлиси ўша», — дейди актёр.\nЭслатиб ўтамиз, аввалроқ Феруза Норматова ота-онасига уй совға қилганди. Феруза Норматова ота-онасига Тошкентга чақирганда улар куёв билан таништирмоқчи деб ўйлаганини таъкидлаганди.\nШунингдек, 23 cентябрь куни инстаблогер Дилшод Назаров ота-онасига тўйининг 26 йиллиги муносабати билан 3 хонали уй совға қилганди. У ота-онасига уй совға қилишни доим ният қилганини таъкидлади.\nИнстаблогер Азода Юсупахмет ҳам 2 январь куни Instagram саҳифасида онасига уй совға қилгани акс этган видео жойлаганди. Шунингдек, блогер онасига бағишлаб қўшиқ куйлаганини маълум қилди. У тарона обуначиларига ёқса, яқин кунда премьера қилишини айтган.\nАктёр Азамат Ахроров 16 январь куни отасига 65 ёшни қарши олгани муносабати билан «Gentra» машинасини совға қилганди.\nПубликация от Азамат Ахроров (@azamat_axrorov)


АМАЛЛАРНИНГ ҚАБУЛ БЎЛИШ ШАРТЛАРИ - Баҳоуддин Нақшбанд ёдгорлик мажмуаси маркази\nМусулмон бўлиш, яъни Аллоҳни ёлғиз деб билиб, Аллоҳ ва Расулининг кўрсатмаларига итоат қилиш керак. Аллоҳ таоло Қуръони каримда марҳамат қилади:\nАмални шариат қонун-қоидаларига мувофиқ ҳолда бажариш. Масалан, намоз ўқигувчи киши намози дуруст бўлиши учун намоздаги фарз каби амалларни бажариши ва намозни бузадиган амалларни қилмаслиги лозим. Акс ҳолда намозига нуқсон етади ва намоз шариат қонун-қоидасига мувофиқ бўлмайди.\nИхлос, яъни амални фақат ёлғиз Аллоҳнинг розилиги учун қилиш ва ундан дунёвий манфаатни кўзламаслик керак. Шунингдек, қилаётган ишларни бировлар кўриши учун ёки эшитиши учун ёхуд қилган амалидан фахрланиш каби бажарилган ишларнинг савобини йўққа чиқарадиган иллатлардан сақланиш зарур. Бу ҳақда Аллоҳ таоло Қуръони каримда бундай деган:\nعن ابى جحيفة ان عليا رضى الله عنه قال: "السنة وضع الكف على الكف فى الصلاة تحت السرة (رواه الإمام ابو داود(\nМуҳтарам имом-домла! Келгуси жума маърузаси “Динимизда қўшничилик ҳақлари” мавзусида бўлади, иншааллоҳ.


Чинорлар кесилди¸ навбат меҳмонхоналаргами?\n02 июл 2022, Тошкент вақти: 00:47\nСовет замонида Тошкентнинг энг олди қўналғаси бўлган Ўзбекистон меҳмонхонаси яқин келажакда бошидан ажраши мумкин.\n"Форумлар саройи"га макон бўлган Тошкентнинг Амир Темур хиёбони атрофи яқин келажакда ўз кўринишини кескин ўзгартириши мумкин. Айрим норасмий манбаларга кўра, Вазирлар Маҳкамаси шаҳар марказини 2012 йилгача қайта қуриш дастурини қабул қилган.\nwww.uznews.net га кўра, дастурда Ўзбекистон меҳмонхонаси биносининг 6-қаватидан юқориси бузиб ташланиши назарда тутилган.\nАгар шу гап рост бўлсаям, бу меҳмонхона ишчи-хизматчиларининг Худога айтгани бор экан, чунки Амир Темур хиёбонига яқин жойлашган Le Grand Plaza, Dedeman Silk Road ва Марказий меҳмонхоналари батамом бузиб ташланиши мумкин.\nҲар ҳолда www.uznews.net шундай деб ёзди.\nБироқ телефон қилиб билдикки, бу отеллар вакилларининг www.uznews.net хабаридан хабари йўқ.\nLe Grand Plaza меҳмонхонаси:\n- Бу, менимча, асоссиз миш-миш бўлса керак. Чунки бузмоқчи бўлишса, бизга хабар беришлари керак. Бундай информация олганимиз йўқ. Меҳмонхонамиз чет эл муассасаси бўлгани учун буза олишолмайди. Меҳмонхона эгаси индонезиялик, деди Le Grand Plaza меҳмонхонаси менежери.\nDedeman Silk Road ва Марказий меҳмонхоналари вакилларининг ҳам биноларининг бузилиши тўғрисидаги гаплардан хабари йўқлиги маълум бўлди.\nDedeman Silk Road вакили:\n- Бузишлари мумкин эмас. Чунки биномиз янги, яқиндагина қурилган¸ деса¸\n- Меҳмонхонамизнинг бузилиши тўғрисида ҳокимиятдан ҳеч қандай қоғоз олганимиз йўқ¸ дейди.\nБиз шаҳар ободончилиги учун мутасадди қатор ташкилотлар билан ҳам боғландик.\n“Ташгипрогор”нинг ўзини таништирмаган юқори лавозимли амалдорларидан бири билан гаплашдик:\nОзодлик: Шаҳар марказида қандай ўзгаришлар кутиляпти?\n- Менинг бундан хабарим йўқ. Мен ҳозир бошқа ишлар билан бандман.\nОзодлик: Кимнинг хабари бор бундан? Ўша кишига телефон қилардикда.\n- Бош меъморчилик бошқармасининг хабари бор ҳаммасидан.\nОзодлик: Сизлар шуғулланмайсизларми бу ишлар билан?\n- Бизлар асосан алоҳида лойиҳалар қиламиз.\nОзодлик: Ўзбекистон меҳмонхонасининг ярмини кесиб ташлайди деган хабар чиққан эди.\n- Мен бундан бехабарман. Бирор нарса дея олмайман¸ дейди “Ташгипрогор”нинг ўзини таништирмаган юқори лавозимли амалдорларидан бири.\nБиз “Ташгипрогор” вакили айтган Тошкент шаҳар Меъморчилик бош бошқармаси билан ҳам боғландик:\nОзодлик: Ўзбекистон меҳмонхонасининг ярмини кесиб ташлармиш дейди. Шу ростми? Агар рост бўлса¸ сабаби нимада?\n- Менимча¸ бу бўйича бошлиқларга мурожаат қилсангиз яхшироқ бўларди. Ҳозир бизларнинг бошлиғимиз йўқ¸ дейди Тошкент шаҳар Меъморчилик бош бошқармасида телефон гўшагини кўтарган ходима.\nЭътибор беринг: Тошкент шаҳар Меъморчилик бош бошқармаси вакили саволимизга жавобан “Ўзбекистон меҳмонхонасининг ярмини бузиб ташлаш тўғрисида гап йўқ” деб қисқа қилиши ҳам мумкин эди. Лекин бундай демади.\nБалки Тошкент шаҳар Бош плани билар?\nБош план вакили:\n- Менимча, информация олиш учун хат билан мурожаат қилишингиз керак. Ахир биздаги материаллар махфий.\nОзодлик: Қизиқку, ахир қуриб бўлганингиздан кейин махфийлиги қоладими?\n- Йўқ, бош план тўғрисидаги информация ҳар кимгаям берилавермайди¸ деди Бош план вакили.\nКун бўйи давом этган изланишларимиздан самара чиқмагач, водийлик, вилоят меъморчилик бошқармасининг етакчи мутахассиси билан гаплашдик.\nУнинг фикрича, www.uznews.net хабаридаги гаплар қисман тўғри бўлиши, хусусан Ўзбекистон меҳмонхонасининг устки қаватларини бузиб ташлашлари мумкин.\n- Бу меҳмонхона Амир Темур майдонига қарайдида. Унинг ëнида энди халқаро мажлислар зали бўлди. Mайдоннинг атрофидаги иншооотларнинг ичида биттаси салобaт тўкиб турган бўлса¸ кимдир кириб “Шуни олсак¸ мана бу бино яна ҳам кўркамроқ кўринади” деб айтган бўлиши мумкин.\nОзодлик: Янги бино унинг олдида кичикроқ кўринмаслиги учун эканда-а?\n- Ҳа¸ шунинг учун. Бу бинони доминант дейди. Архитектурада доминируюшее здание дейди. Доминируюшее здание майдонда битта бўлиши керак¸ кучли бўлиши керак. Ўша бинодан кейин бошқа бинолар пастроқ туриши керак. Бу инсоннинг салоҳиятига қараб. Меҳмонга борсангиз¸ сизнинг салоҳиятингизга қараб тўрга ўтказишади¸ у ëққа ўтказишади. Шунга ўхшаган¸ дейди водийлик меъмор.\nЛавҳамиз бошида тилга олинган меҳмонхоналарнинг бузилиши тўғрисидаги гаплар ҳақиқатга қанчалик яқинлигини билмадигу, лекин, афтидан, Ўзбекистоннинг устки қаватлари бузилиши бор гапга ўхшаб турибди. Қолаверса, Тошкентнинг энг янги тарихида битта прецедент бор: Мустақиллик майдонидаги 20 қаватли эгиз бинони кесиб ташлаганларига кўп бўлгани йўқ.\nЛекин ҳозирча, Ўзбекистон меҳмонхонаси менежерлари биноларининг бузилишидан хабардор эмас.\nУлар бу ҳақда эрта ўтиб индинга, металл гурзили техника келганида билиши мумкин.\nҲозирча эса, бу сир, муҳим давлат сири.


Туркия парламенти депутатларни дахлсизликдан маҳрум қилиш ҳақидаги қонун лойиҳасини маъқуллади\n20:45 / 20.05.2016\nТуркия парламентининг бир қатор депутатларини дахлсизликдан маҳрум қилиш ҳақидаги қонун лойиҳаси парламентнинг маъқулловини олди. Овоз беришнинг финал босқичи натижаларига кўра уни 376 қонун чиқарувчилар қўллаб-қувватлашди ва қонун референдум ўтказиш заруриятисиз кучга киради.\nҚонун президент уни имзолагандан кейин содир бўлади ва ҳукуматнинг расмий хабарномасида чоп этилади. Қонун лойиҳаси конституцияга вақтинчалик тузатишлардан иборат, улар 138 депутатни суд тақибидан ҳимоялашдан маҳрум қилишнинг имконини беради. Бу депутатларга қарши прокуратура ва парламентга умумий ҳисобда иммунитетни бекор қилиш ҳақида 677 та сўров тушган.\nДахлсизликдан маҳрум қилиш ҳақида 25 тадан кўпроқ сўров ҳукмрон Адолат ва тараққиёт партияси депутатларига қарши, 50 дан кўпроқ – Халқ-республика партияси, 45 нафар курдпараст Халқлар демократияси партияси, 7 нафар Миллий ҳаракат партияси депутатларига қарши берилган.\nСуд ҳокимиятининг Туркия бош вазири ҳамда Адолат ва тараққиёт партияси раҳбари Аҳмат Довудўғлуга нисбатан эътирози йўқ ва у ўз дахлсизлигини сақлаб қолди. Бироқ қолган партияларнинг барча етакчилари ҳамда марказий раҳбарияти вакиллари тергов фигурантларига айланишлари мумкин.\nХусусан, 12 майда Анқара бош прокуратураси Халқ-республика партияси етакчиси Камол Қиличдарўғлуга нисбатан терговни бошлади. Унинг айтган сўзлари "жиноятни амалга оширишга ундаш" деб ҳисобланмоқда. Шунингдек, ҳукуматнинг Халқлар демократияси партияси депутатларига ҳам эътирозлари бор. Уларнинг баъзилари террорчиликни тарғиб қилишда гумонланмоқдалар. Ушбу партия қонун лойиҳасининг парламентда муҳокама қилинишига қатъиян қарши чиққан.


Рамазонга фарзандларимизни муҳаббатли қилиш йўллари | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nРамазонга фарзандларимизни муҳаббатли қилиш йўллари\n13:00 08.05.2019 743\nРамазон ойида ёш болаларни рўза тутишга муҳаббатини ошириш воситалари қандай? Ахир динига диёнатли, иймони бут фарзандларни тарбиялаш энг асосий вазифамиз эканлигини ҳаммамиз яхши биламиз. Рамазон ва унинг муқаддас ойлиги ва бу ойда биз Аллоҳга янада яқин бўлишимизни болаларга қандай тушунтириш мумкин? Келинг бугунги мавзумиз шу ҳақида бўлсин!\nИлгари Шом аҳлининг одати, улар ёш болаларига рўза тутишни ўргатиб, уни "Минора зинаси", деб номлашар эди. Демак ёш бола бомдоддан пешингача рўза тутади. Сўнг пешиндан асргача рўза тутади. Кейин асрдан то қуёш ботиб, катталар билан оғизни очгунича рўза тутади.\nБиринчи рўза тутган куни у бола учун махсус дастурхон ёзилади. Ўша дастурхонни "Ифторлик дастурхони", деб номланади. Дастурхон устида кичик лаган ва турли хил алвондаги овқат ичимлик ва ҳар-хир ширинликлар ҳамда ўша пайтда мавжуд бўлган мевалар қўйилади. Бола марказда туради. Аҳли уни ўраб олиб, мақтаб, олқишлайдилар. Аллоҳга қандай ҳамд айтишни ўргатадилар. Унга Аллоҳ ҳузурида қандай ажрлар борлигини тушунтирадилар. То ифтор бўлганини билдирувчи замбарак отилгунича шундай қиладилар. Мазкур дастурхон ёш болаларни рўзага муҳаббатини оширишда из қолдирувчи энг муҳим воситалардан биридир, дейди шайх Али Тантовий.\nФарзандимга Рамазон ва унинг муқаддас ойлигини тушунтириш, англатиш учун мен шундай қилдим:\nУнга Рамазон ойи ва рўзанинг нима учун тутилишини ва бу амал биз учун ниҳоятда муҳимлигини тушунтирдим.\nУнга рўзадорларга ифторлик ва саҳарлик тайёрлаш ҳам савоб эканлиги ҳақида ва буни жон-дили билан бажариши кераклиги ҳақида сўзладим.\nУнга намуна бўлиш учун ҳаммасини бажариб кўрсатдим.\nНатижаси эса фарзандимда Рамазон ва рўзага муҳаббат пайдо бўлганини ва савоб олиш илинжида менга ифторлик дастурхони учун елиб-югуриб хизмат қилаётганига гувоҳ бўлдим.\nҲазрати Али каррамаллоҳу важҳаҳу ривоят қилишларича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай деб марҳамат қилганлар: “Болаларингизга учта хислат билан одоб ўргатинг! Пайғамбарингизни севишни, унинг оиласини севишни ва Қуръон ўқишни таълим беринг. Зотан, Қуръон қорилари қиёмат кунида Аллоҳ таоло Аршининг соясида бўлади. Фақатгина Аршнинг сояси бор пайтда Аллоҳнинг пайғамбарлари ва соф бандалари билан бирга бўлади”.\nИслом дини фарзандлар тарбиясига жуда катта эътибор қаратади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳам бир қанча ҳадиси шарифларида фарзандлар тарбиясига алоҳида эътибор қаратишни таъкидлаб, таълим-тарбиянинг услубларини, турларини кўрсатиб берганлар. Ўғил болаларга сузишни ўргатиш кераклигини, қизларга эса тўқиш-бичишни ўргатишни тавсия қилганлар. Биз кўриб чиққан мазкур ҳадиси шарифда эса Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам фарзандларга уч нарсани ўргатиш лозимлигини, улар уч хислат билан камолга етмоғи кераклигини айтганлар.\nУлардан биринчиси, Ислом пайғамбари, оламларга раҳмат бўлмиш Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи ва салламни севиш хислатини сингдиришдир.\nИккинчиси эса Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг аҳли оилалари, шунингдек, саййидзода ва эшонзодалар каби У Зотнинг зурриёт-авлодларини ҳурмат ва иззат қилишни таълим беришдир. Фарзандларимиз эгаллаши керак бўлган учинчи хислат бу – Қуръон ўқишни билишларидир. Қуръон барча яхшиликлар манбаидир. Уни ёддан ёки китобдан ўқишнинг ўзиёқ ибодатдир. Шу қаторда фарзандларимизни Рамазон ойи ва рўзани интиқлик билан кутишга ўргатиш ҳам фарзимиздир.\nБарчамизга иймони бут, динида собит солиҳ ва солиҳа фарзандлар берганлиги рост бўлсин.\nСаида Рустам қизи тайёрлади\nрамазон Фарзанд Рўза Қуръон\n14:00 20.07.2019 201\n17:30 29.06.2019 2266\n08:00 05.06.2019 687\n00:00 05.06.2019 477\n23:00 04.06.2019 422\n20:30 04.06.2019 363


С начала работы biznes-daily.uz 8 364 701\nГлавная "ISTE'MOLCHI" Қарздор, лекин...\nХўжайли туманининг Ўташ шоир кўчасида яшовчи У.Тилеумуротов хонадонига туман газ таъминоти филиалидан 1 миллион 501 минг 705,83 сўм қарздорлик мавжудлиги ва уни тез орада тўлаши лозимлиги ҳақида огоҳлантириш хати келди. Фуқаро филиалга бориб вазиятга ойдинлик кирита олмагач, туман Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамиятига мурожаат қилди.\nМурожаат жамият ходимлари томонидан ўрганилиб, шу кунгача амалга оширилган тўловлар қайта ҳисоб-китоб қилинди. Натижада истеъмолчининг қарздорлиги аслида 279 минг 144.81 сўм экани аниқланди. Шу боис, хонадонга ҳисобланган 1 миллион 222 минг 561 сўм асоссиз қарздорлик бекор қилинди.\nЎзбекистон Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамиятлари федерациясининг ишонч телефонига Нукус шаҳридаги Саманбой ОФЙ А.Қодиров кўчасида яшовчи И.Боймуротова мурожаат қилди. Унинг таъкидлашича, шаҳар газ таъминоти филиали томонидан хонадонига ёзилган 163 минг 596 сўм қарздорлик аслида нореалдир.\nУшбу ариза Нукус шаҳри ИҲҲҚЖ мутахассислари томонидан ўрганиб чиқилди. Натижада истеъмолчининг аслида 28 минг 393 сўм қарздор экани маълум бўлди. Ўрганиш натижасида 135 минг 203 сўм қарздорлик фуқаро фойдасига ҳал қилинди.


Мақолалар access_time20-июль 2020, 21:36\nЭСЛАТМА БУГУН ҲИЖРИЙ ҲИСОБДА ЗУЛҚАЪДА ОЙИНИНГ СЎНГИ КУНИ ЗУЛҲИЖЖА…\nМақолалар access_time17-октябрь 2018, 12:07\nМақолалар access_time13-апрел 2018, 11:24\nАллоҳ таоло айтади: “Хотинларингизнинг итоатсизлигидан қўрқсангиз,…\naccess_time31-август, 11:53 visibility283\nТабиийки, инсон қаерда дунёга келса ана шу ер унинг учун қадрли Ватан ҳисобланади. Киндик қони тўкилган жой инсон учун ҳеч нарсага алишиб бўлмайдиган, ҳамма нарсадан ҳам қимматли даргоҳдир.\nРасулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам Ҳазрати Абу Бакр Сиддиқ разияллоҳу анҳу билан Мадинаи мунавварага ҳижрат қилиб кетаётганларида орқаларига ўгирилиб, яъни Маккаи мукаррамага қараб: “Агар қавмим мени Маккадан чиқиб кетишга мажбур қилмаганида, ҳечам ўз ихтиёрим билан уни ташлаб кетмаган бўлар эдим”, - деганлар. Демак, ватанни севиш, уни соғиниб яшаш инсоният фитратида мавжуд бўлган нозик ҳисдир. Бирор сабаб билан ватанини ташлаб, бошқа юртларга кетган кимса энг оғир дамларида уни қумсаб, кўз олдига келтириши ва туғилиб ўсган замини хақида бирор қайғули хабар эшитганда қалбан эзилиши ҳам ватанга бўлган муҳаббатнинг белгисидир.\n“Ким моли ҳимояси йўлида ўлдирилса у шаҳиддир. Ким жони ҳимояси йўлида ўлдирилса у шаҳиддир. Ким дини ҳимояси йўлида ўлдирилса у шаҳиддир. Ким аҳли ҳимояси йўлида ўлдирилса у шаҳиддир”, - деб марҳамат қилганлар (Имом Абу Довуд ва Термизий ривоятлари).\nДемак, дин, халқ, ватан ҳимояси йўлида жон бериш шарафдир.\nШайх Саййид Раҳматуллоҳ Термизий ҳафизаҳуллоҳ


Рус графикасига асосланган имлога қайтиш — миллатимиз келажаги илдизига болта уришдир!\n«Китоб дунёси» газетаси сайтида таниқли адабиётшунос, «Жаҳон адабиёти» журнали бош муҳаррири Шуҳрат Ризаевнинг президентимизга мактуби эълон қилинди.\nШ.Ризаев санъат ва адабиёт соҳасидаги бир талай муаммолар ва таклифлар, ечимлар билан бир қаторда мактубининг энг сўнгида рус графикасига асосидаги алифбони қайтадан жорий этиш ва уни ўзбек тилининг бош алифбоси этиб белгилаш ҳақида таклиф билдирган.\nАдабиётшунос олимнинг ушбу таклифи ижтимоий тармоқларда жуда катта резонанс келтириб чиқарди. Албатта, унинг таклифини қўллаб-қувватловчи кам сонли одамлар ҳам топилди. Лекин аксарият фикри тиниқ кишилар, ўзбек тили лотин алифбосида қолиши кераклиги, қайтага уни бироз такомиллаштириб, замонга мослаб тўлиқ жорий этиш ҳақида кескин фикрлар билдирила бошланди.\nҲаттоки, рус графикасига қайтилиши мумкинлигидан ташвишланган, лотин имлосини ёқловчи ижтимоий тармоқдаги ўзбеклар орасида кириллча ҳарфлардан умуман фойдаланмаслик, фақат лотинча имлода ёзишга чорловчи ташвиқотлар бошланди. Ижтимоий тармоқларда фақат лотинча имлодан фойдаланишга аҳд қилганлар кўпайди.\nХорижий давлатларда туғилган ўзбеклар дунё бўйлаб сочилган 50 миллионга яқин миллатдошларимиз айнан лотин имлоси воситасида баҳамжиҳат мулоқот қила бошлашганини таъкидлаб, рус графикасини Ўзбекистонда қайтадан расмий ёзув қилиш истагида бўлганларга рад жавобини бериб, ўзбекистонликлар ва бутун дунё ўзбекларига қулай бўлган Ўзбек лотин алифбосини янада мукаммалроқ қилиб жорий этишни Президент Шавкат Мирзиёевдан илтимос қилиб сўраб, очиқ хат жўнатишди.\nДарҳақиқат муаммо кичик эмас. Аввало, «кириллча имло», дея муаммони хаспўшламаслик керак. Ўзбекистон ССРнинг 1940 йилда қабул қилинган қонуни «Ўзбек ёзувини лотинлаштирилган алифбедан рус графикаси асосидаги янги ўзбек алифбесига кўчириш тўғрисида»ги деб аталади. Яъни, алифбомиз айнан руслаштирилган. Бинобарин, ортга қайтиш — руслаштириш дегани, буни бир зум ҳам унутмаслик лозим.\n«Оммалашмаётган алифбодан оммавий ахборот воситалари ҳам, нашриётлар ҳам ниҳоятда кам фойдаланяпти» дейди Ш.Ризаев ўз мактубида. Ҳа, айнан босма оммавий ахборот воситаларининг янги имло тўлиқ жорий бўлишида ҳиссаси катта бўлиши керак эди! Эди!\nОзарбойжон ва Туркманистон лотинча имлога 1 йил ичида ўтиб кетгани, рус графикасига асосланган имлодан мутлақо фойдаланмаётганини қандай тушунтириш мумкин? Чунки ҳамма ёппа ишга киришган. Босма нашрлар — газета-журналлар ҳам бу ишга лаббай деб бош қўшишган. Энди ён қўшнимиз Қозоғистон ҳам лотинча имлога ўтамиз, деб турганида кириллчага қайтишга даъват қилиш уятдан бошқа нарса эмас.\nЛотин алифбоси 1993 йилдан буён жорий этилган. Орадан 24 йил ўтаяпти. Шу даврда республикамизда 10 мингга яқин мактабларда 100 минглаб ўқитувчилар дарсни лотин имлосида ўтишмоқда, конспектлар ва тарқатма материалларни лотинчада ёзишмоқда. Нега ўқитувчиларнинг бош газетаси — «Маърифат» ҳамон кириллча алифбода чоп этилмоқда?\nЁки яқинда Ёшлар иттифоқи ташкил этилди. Саводи лотинча имлода чиққан ёшларнинг олди 30га кириб қўйган. Уларнинг «Туркистон» газетасининг номи «Ёшлар овози» дея номи ўзгартирилиб, чоп этилмоқда. Лекин рус графикасига асосланган имлода! Қани, оғизда тоғни талқон қиладиган, «қонунларга итоатгўй», қони қайноқ ёшларимиз?!\nПартиялар-чи?! Майли, ХДПни собиқ коммунистик партиянинг вориси — улар русча графикадан манфаатдор, дейлик, унда нега «Миллий тикланиш» партияси бу борада оғзига талқон солиб олган?! Нега бошлаб беришмайди? Лотинча имлони 24 йил ичида ўрганиш шу қадар қийинмиди ҳаммага?! 29тагина ҳарфни? Бу ҳол бошқа мақсадлар билан эмас, фақатгина лоқайдлик, беҳафсалалик қонунларга беписандлик туфайлигина юз берган, деб ишонгим келади...\nҲозир сайтимиздан ушбу мақолани кириллча имлода ўқий туриб, «Ўзлари-чи?» деб оғзимга уришга шошилманг. Интернет-нашрларнинг деярли барчаси хабар ва материалларни ҳар икки имлода баб-баравар беришади. Жумладан, KUN.UZ ҳам.\n«Лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини амалга киритиш тартиби ҳақидаги Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг (парламентнинг!) 1993 йилдаги қарорига кўра, 2010 йил 1 сентябрдан биз расман лотин имлосига ўтиб бўлганмиз.\nЭсида йўқларга, билмаганларга унинг айрим бандларидан иқтибос келтираман:\n1. «Лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни эълон қилинган кундан эътиборан амалга киритилсин.\n2. Янги алифбога босқичма-босқич ўтилиб, бу иш 2010 йилнинг 1 сентябрига қадар тўлиқ тугаллансин. (ЎзР 30.04. 2004 й. 621-II-сон Қарори таҳриридаги банд)\n10. Янги алифбога тўлиқ (!) ўтилган пайтдан, яъни 2010 йилнинг 1 сентябридан эътиборан 1940 йил 8 майда қабул қилинган «Ўзбек ёзувини лотинлаштирилган алифбедан рус графикаси (!!) асосидаги янги ўзбек алифбесига кўчириш тўғрисида»ги (Ўзбекистон ССР Олий Советинннг Ведомостлари, 1940 йил, 4-сон) Ўзбекистон Республикасининг Қонуни ўз кучини йўқотган (!!!) деб ҳисоблансин. (ЎзР 30.04. 2004 й. 621-II-сон Қарори таҳриридаги банд)\nМактабларда 24 йилдан бери лотинча имлода ўқитилмоқда. Ёшларимизнинг саводи шунда чиқди. Жуда кўп соҳаларга лотинча имло сингиб кетиб бўлди. Майли, айрим давлат корхоналарида ҳужжатлар русча тўлдирилаётгандир, у бошқа масала. Лекин бланкалар ва ҳужжатларнинг жуда кўпчилиги лотинча имлога ўгириб бўлинган.\nУшбу қонунга жуда кўп жойларда риоя қилинмоқда. Шаҳарларимизда автобуслар кўрсаткичлари, кўчаларимиздаги дўкон ва идоралар пештоқларидаги ёзувлар, 2010 йилдан сўнг чиқарилган 5 минг сўмлик, 10 минг сўмлик, 22 августдан муомалага киритиладиган 50 минг сўмлик пуллар лотинча имлода. Янги имлода жуда кўп китоблар ҳам босмадан чиқди.\nФақат босма оммавий ахборот воситаларимиз — газета ва журналларгина рус графикасига асосланган имлодан фойдаланиб келишмоқда.\nХорижий тажрибаларга мурожаат қилайлик. Мустафо Камол Отатурк Туркияни араб имлосидан лотин имлосига ўтказишни қай тарзда амалга оширган? Журналист Бахтиёр Шоҳназаров шундай ёзади:\n«Мустафо Отатурк 1929 йили Туркияда лотин алифбосини амалга киритган. Шундан кейин атрофидагилар янги алифбога қандай муносабатда бўлаётганликларини кузатган. Қараса — газеталар ҳеч нарса бўлмагандек араб алифбосида босилаётган, давлат ходимлари эса араб ёзувида иш юритишаётган эмиш.\nШунда Отатурк «сих ҳам куймасин, кабоб ҳам» деб, газеталарнинг бир бетини лотин алифбосида, иккинчи бетини эса араб алифбосида нашр қилишни буюрибди.\nКейин нима бўлибди денг! Одамлар газеталарнинг фақат араб алифбосида ёзилган бетларини ўқишаётганмиш, лотин ёзувидаги мақолаларга қараб ҳам қўймаётганмиш. Шунда Отатурк барча газета ва журналларни мажбурий ўлароқ лотин ёзувида нашр қилишга буйруқ берибди.\nБошида одамлар янги алифбога ўрганолмай анча қийналишибди. Лекин, орадан олти ой ўтгач, ҳамма лотин ёзувида бемалол ўқиб-ёзадиган бўлибди. Айниқса давлат ходимлари «саводсизлиги» туфайли янги алифбода иш юритолмай, ишсиз қолишни исташмабди-да!\nЎзбекистонда 28 йилдан бери давлат тили тўғрисидаги, 24 йилдан бери лотин ёзувига ўтиш тўғрисидаги қонунларни амалга татбиқ қилиш ишлари ўлда-жўлда бўлиб ётган, бу ҳам етмагандек «кирилл алифбосига қайтиш керак» деган хиёнаткорона баёнотлар билдирилаётган бир пайтда Туркиядалигимда Отатурк ҳақида эшитган юқоридаги мисол эсимга тушди.\nМен доим лотин ёзувини тарғиб қилган ва тезроқ тўлиқ ўтиш тарафдори бўлганман. Алифбога ўқувчиларни ўргатиш мақсадида 2003 йили «Моҳият» газетасида битта катта ҳуқуқий мавзудаги мақоламда бир гапни кирилл ёзувида, кейингисини эса лотин алифбосида эълон қилдирганман. Шу тариқа, мақоланинг ярми кириллда, қолган ярми эса лотин ёзувида берилган».\nКимдир эътироз билдириши мумкинки: кириллчадан лотинчага ўтилса, одамлар газета ва журналлар ўқимай қўяди, деб. Ўқийди! Жилла қурса, ҳозирги ўқиётган даражасидан кам ўқимайди.\nФақат, рус графикасига асосланган алифбодан тўлиқ воз кечиб, лотин алифбосига узил-кесил ўтиш учун уни бироз такомиллаштириш керак. Менинг наздимда, кичикроқ ислоҳот ўтказиш, «Ц» товушини ҳарфини ифодалаш учун «С», «с» ни жорий этиш, «журнал» ва «жон» сўзларидаги «Ж»ни фарқлаш, «Ч» (Ch, ch), «Ғ» (G‘, g‘), «Ў» (O‘, o‘), «Ш» (Sh, sh), «Нг» (ng) каби ҳарфлар ва бирикмалар ўрнига ҳозиргисидан фарқли ўлароқ, бир ҳарф учун битта символ ишлатилиши керак.\nИложи бўлса, янгилик яратмасдан лотин графикасининг Windows тизими клавиатурасидаги ҳарфлар орасида мавжуд, туркий тилли қардошларимиз — турклар, озарбойжонлар ва туркманлар ҳам ишлатадиган символларга мурожаат қилишимиз керак (Ёдингизда бўлса 1993 йилги дастлабки вариант шунга ўхшаш эди):\nЦ — С с\nЧ — Ç ç\nҒ — Ğ ğ\nЎ — Õ õ\nШ — Ş ş\nНг — Ñ ñ\nЖ (журнал) — Ɉ ɉ\nАлифбо такомиллаштирилиб, янгиси расман қабул қилиниб, барча ёппасига ўша имлога ўтиш учун киришса, 1–2 йил тўлиқ ўтиб кетишимиз учун етарли бўлади. Бу борада айнан маънавият тарғиботчилигини, давлат ташвиқотчилигини даъво қилувчи босма нашрларимиз енг шимариб ишга киришиб, сафнинг энг олдинги қаторида бўлиши талаб этилади.\nЖамиятимизнинг барча жабҳаларида ислоҳотлар рўй бераётган ҳозирги кунларда\n«Матбуот ва ахборот соҳасида бошқарувни янада такомиллаштириш тўғрисида» Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 11 августдаги ПФ-5148-сон фармонига кўра, матбуот ва ахборот агентлигига «хорижда ўзбек тили ва адабиётини кенг тарғиб қилиш, нашриётларга китоб маҳсулотларининг халқаро китоб бозорида ўз мавқеи ва салмоғига эга бўлишида кўмаклашиш» вазифаси ҳам юклатилган. Бу ишларни рус графикаси асосидаги алифбода амалга ошириб бўлмайди, аниқ!\nПрезидентнинг Янги фармонига кўра, энди Матбуот ва ахборот агентлиги бу соҳада ҳам бошқарувни тўлиқ ўз қўлига олиш керак.\n1). «Лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига амал қилинишини талаб қилиш мақсадида Босма нашрларга 1 йил ичида (4-чоракдан, 1 октябрь — ўқитувчилар кунидан бошлаб) тўлиқ лотин имлосига ўтиш талаби қўйилиши керак: ҳар чоракда нашрнинг чорак қисми босқичма-босқич лотинча имлога ўтказилиб борилиши шарти билан.\n2). «Маърифат» ва «Ёшлар овози» газетасининг кейинги сониёқ тўлиқ лотинча имлода чиқиши шарт!\n3). Интернет сайтларга эса кириллча имлода хабарлар беришни тақиқлаш керак.\nЎз ҳолига ташлаб қўйиш билан ҳеч нарсага эришиб бўлмаслигига 24 йилдан билан гувоҳ бўлаяпмиз. Кескинроқ чоралар кўриш фурсати етган.\nХуллас, мана шу гапларни ҳам кимдир чиқиб очиқ, баралла айтиши керак эди. Ш.Ризаев наздимда ўта катта хатарни миллатимиз бошига бошлаб келмоқчи бўлганини кўриб, чидай олмадим. Узр!\nСўзим интиҳосида Фейсбук тармоғидан бир иқтибос келтираман:\n«Бир миллатнинг тақдирига оид масалани бир кишининг фикри, таклифи билан эмас, мингнинг машварати билан ҳал этмоқ шартдир. Айниқса, тил масаласида тилини тийиб, халқига қулоқ солган олим — олимдир. Иши миллатига заррача зарар келтиришини била-била кимгадир ёқиш учун одим отса, у ҳолда бу олим золимнинг жаллодига баробар».\n09:40 / 20.02.2018\n15:21 / 11.09.2017


шарқ ошхонаси ширин тез пишадиган болалар учун парҳезли осон духовка пирог муаллифлик ошхонаси фойдали энди ўрганувчиларга оригинал сабзавотли нонушта мевали қовурмоқ иссиқ таом дармондори оила учун байрам учун\nбувиларимиз маслаҳати соч парвариши шинам таом тоза ҳаво маслаҳат идиш кийим парвариши тозалаш саломатлик кийим ошхона кир ювиш дизайн шинам тана парвариши тозалик дазмол овқатланиш йиғиштириш\nКўпчилик микротўлқинли нурланиш соғлиқ учун хавфсиз эканига шубҳа қилади. "Лайфхакер" бундай қўрқув қанчалик асосли эканига оид суриштирув ишларини ўтказиб, бу борадаги маълумотлари билан бўлишди.\n1. Микротўлқинли печда таом тайёрлаш маҳсулотларидаги озуқавий моддалар миқдорини камайтиради\nМаҳсулотларни енгилгина қайта ишлаш, шу жумладан иситиш ва совутиш уларнинг жисмоний хусусиятлари, кимёвий таркиби ва озуқавий қийматининг ўзгаришига олиб келади. Микротўлқинли печда тайёрланган таом фақат ҳаддан зиёд юқори ҳарорат ёки узоқ вақт ушлангандагина кўп озуқавий моддаларини йўқотади. Вақт ва ҳароратнинг ўзаро мутаносиблиги озиқ-овқат маҳсулотларининг фойдаси ва таъми сақланиб қолишига ёрдам беради.\nМикротўлқинли печда таом тайёрлаш соғлиқ учун фойдали витаминлар ва бошқа моддалар миқдорини камайтирмайди. Маҳсулотлар тезроқ пишгани туфайли уларда ҳатто кимёвий моддалар, полифеноллар ва аксилоксидантлар яхшироқ сақланиб қолади.\nОдатда иссиқлик билан қайта ишлашда маҳсулотларда ҳаммасидан кўп С витамини бузилади. Бироқ бу асосан қайнатиш жараёнига тегишли, чунки сувда эрувчан озуқавий моддалар сув қайнаганда осонликча ювилиб кетади. Микротўлқинли печда бу витамин сувга нисбатан камроқ йўқолади.\nШунингдек тадқиқотчилар микротўлқинли печь, буғ ва тезпишар қозон (скороварка)да сабзавотлар (карам, сабзи, гулкарам, исмалоқ)нинг тайёрланишини таққослашди. Маълум бўлишича, тезпишар қозонда тайёрланган сабзавотлар ичак учун фойдали эримайдиган озуқа тўқималарини микротўлқинли печь ва буғда тайёрланган сабзавотларга нисбатан кўпроқ йўқотган.\n2. Микротўлқинли печда тайёрланган маҳсулотлар саратон касаллигини келтириб чиқаради\nҲозирда энг яхши ўрганилган канцерогенлардан бири гетероциклик ароматик аминлар (HCA) ҳисобланади. Улар иссиқлик билан қайта ишланганда оқсилга бой маҳсулотларда (масалан, балиқ ва гўштда) ҳосил бўлади, айниқса улар юқори ҳароратда тайёрланганда.\nИссиқлик билан қайта ишлаш HCA ҳосил бўлишига сезиларли таъсир кўрсатади. Баъзи маълумотларга кўра, това ёки духовкада тайёрланган товуққа нисбатан микротўлқинли печда тайёрланган товуқда кўпроқ HCA ҳосил бўлади. Бироқ мунтазам равишда микротўлқинли печда тайёрланган товуқни истеъмол қилиш саратон касаллигини келтириб чиқаришига доир ҳеч қандай тасдиқ йўқ.\nМикротўлқинли печда тайёр таомни музлатиш ёки иситиш умуман бу канцерогеннинг ҳосил бўлишига олиб келмайди.\n3. Пластик идиш микротўлқинли печда иситилганда соғлиққа зиён етказади\nТаомлар пластик идишда микротўлқинли печда иситилганда палстикдаги баъзи кимёвий моддалар таомга тушиши ва саратон ривожланиш хавфини ошириши мумкин. Бироқ бугунги кунда аксарият пластик идишлар юқори ҳароратга чидамли қилиб махсус ишлаб чиқарилмоқда. Бундай идишларда у микротўлқинли печда фойдаланиш учун яроқли эканига ишора қилувчи белги бўлади. Бундай пластик таом сифатига зиён етказиш эҳтимоли - минимал даражада.\n4. Микротўлқинли печда қайта ишлаш зарарли бактерияларни ўлдиради\nҲар қандай иссиқлик билан қайта ишлаш овқатдан заҳарланиш хавфини сезиларли даражада пасайтиради. Фақат муаммо шундаки, маҳсулотларни микротўлқинли печда иситишда ҳарорат тенг тақсимланмайди. Печдан овқатни олганда, баъзи жойлари исиган, баъзилари эса исимаган бўлишини сезгандирсиз, ҳойнаҳой. Бу заҳарланиш хавфини оширади. Шунинг учун микротўлқинли печда таом иситаётганда уни аралаштириб туришни унутманг, шунда таом бир хил исийди.\n60 даражадан юқори ҳароратда заҳарланишни келтириб чиқарувчи аксарият бактериялар ҳалок бўлади. Улар ишлаб чиқарувчи токсинлар эса юқори ҳароратларга кўпроқ чидамли. Улар ҳатто иситилгандан кейин ҳам маҳсулотларда қолиши мумкин.\nШундай экан, микротўлқинли печда қайта ишлаш сеҳрли тарзда бактерияларни ўлдириб, бузилган овқатни хавфсизга айлантиришига умид қилманг. Озиқ-овқат маҳсулотлари айнидими, соғлиғингизни хавф остига қўймай, уни истеъмол қилишдан сақланинг.\nТеглар: саломатлик ошхона


Ўзбекистон давлат бошқаруви тизимларининг барчасини де факто ўз қўлига олган Шавкат Мирзиëев.\nҲозирда мамлакат ҳокимиятининг қарийб барча тизимларини ўз қўлига олган Шавкат Мирзиëевнинг 4 декабрга белгиланган президент сайловида вақтинчалик деган сўздан қутулиб¸ мамлакат президенти бўлиши кутилмоқда.\nБу суҳбатлар асносида Озодлик бугун Ўзбекистон жамоатчилигини ўйлантираëтган Шавкат Мирзиеëв ким¸ унинг ҳокимият пиллапояларидан кўтарилиши сабаблари нимада¸ Ўзбекистон президентлигига қарийб ягона номзодга айланган Мирзиëвдан сиëсатчи сифатида нималар кутиш мумкин¸ каби саволларга жавоб топишга уринмоқда.\nКузатишлари эътиборингизга тақдим этилаëтган биринчи суҳбатдош ўтмишда Ўзбекистон ҳукумати таркибида ишлаган юқори лавозимли собиқ амалдор. У хавфсизлик хавотирлари боис шахси очиқланмаслигини сўради.\n"Мирзиëев Самарқандда Каримов синовидан ўтди"\n- Мен ҳукуматда юқори лавозимда ишлаганимда¸ бу (Шавкат Мирзиëев) депутат бўлган. У пайтда Ўзбекистон ССР Олий Кенгаши деб аталарди. СССР қулаëтган пайтда¸90-йилларда Олий кенгашда комитетни бошқарарди. Кейин Шуҳрат Нусратовни (Каримовни кескин танқид қилган депутат – таҳр.) ишдан олишиб¸ ўрнига буни Мирзо Улуғбек районига ҳоким қилди. Очиғини айтсам¸ жуда лаганбардор бола эди. Каримовга хушомад қилиб юрарди. Мирзо Улуғбек районидан Жиззахга¸ ундан Самарқандга ҳоким бўлди. Самарқанддан кейин бош вазир қилди. Мен билган пайтларда¸ Олий Кенгашда булар уч киши эди. Мирзиëев¸ академик Аъзамхўжаевнинг ўғли Алишер ва Эркин Ҳалилов. Учта ëш йигит¸ уч оғайни. Улар бир-бири билан яқин дўст эди ўша маҳалларда. Жуда фаоллик кўрсатган¸ қаттиқ ишлаган йигитлар эди. Аъзамхўжаевнинг ўғли отасининг обрўси учунми¸ ўзини сал четроқ оларди¸ лекин Мирзиëев билан Ҳалилов Каримовга ялтоқиликда¸ унинг қўйнига кириб кетишарди. Шу даражада кириб кетишдики¸ Каримов Мирзиëевни райондан Жиззахга ҳоким қилди¸ Ҳалиловни аввалига Олий Мажлис раисига ўринбосар¸ кейин Йўлдошевни йўқотиб¸ ўрнига раис қилиб қўйди. Аъзамхўжаевга унча эътибор бермади¸ уни бир муддат Украинага элчи ҳам эмас¸ доимий вакил қилиб юборди. Кейинчалик¸ у умуман йўқ бўп кетди¸ Ҳалилов урилди¸ бу бола (Мирзиëев) бўлса¸ 25 йилдан кўпроқ Каримовнинг хизматини қилиб¸ ўтда ëнмас¸ сувда чўкмас образлар каби¸ ëнмади ҳам¸ чўкмади ҳам¸ мана энди унинг ўрнига келди.\nБу шунча узоқ вақт қандай қилиб Каримовнинг ëнида урилмай-сурилмай юрди¸ дерсиз. Менимча¸ бу Самарқандда ҳокимлик қилганда¸ Каримовнинг синовидан яхши ўтди. Нимага деганда¸ Мирзиëевнинг Самарқанддаги ҳар бир қадамини Каримовнинг одамлари кузатиб юриб¸ унга оқизмай-томизмай етказишарди. Самарқандда ишончини қозонгандан кейин уни ҳукуматга раис қилди. Раис қилгандаям ҳеч нарсага жавоб бермайдиган¸ лекин ҳамма буйруқни бажарадиган раис қилди. Нима учун? Кўп одамлар оддий бир ҳақиқатни тушунмайди. Каримов ўзи иккиюзлама одам эди – тилида бир¸ дилида бошқа. Тилида кланларга¸ қариндош-уруғчиликка қарши чиққан ҳамиша. Ҳа¸ ҳақиқатда Каримов иккита кланнинг белини синдирди – Тошкент ва Фарғона кланларини. Лекин кланлар феодал тузумда табиий ҳолат¸ Ўзбекистонда турган-битгани феодал тузум ҳалиям. Каримов бу иккита кланни белидан синдириб¸ ўрнига учинчи ниҳоятда қудратли учинчи кланни – Самарқанд-Жиззах кланини яратди. Ичида қисман Сирдарë ва Бухоро ҳам бор бунинг. Мана шу тўрт област вакиллари бошқарувдаги асосий клан бўлиб қолди ҳозир. Буларни энди ҳокимиятдан осонлик билан суғуриб бўлмайди. Мирзиëевнинг 25 йилдан кўпроқ ҳатти-ҳаракати¸ хулқ-атворига қараб¸ мен ундан ҳеч нима кутмайман.\nБош вазир Шавкат Мирзиëев хонанда Абдулазиз Каримни унвонидан маҳрум қилди\nЎзбек мулозимларини тавсиявий қарор билан коррупциядан тийиб бўладими?\nOzodNazar: "Каримов 25 йил аввал берган санкцияни Мирзиёев қонунийлаштирди"\nМирзиëев раҳбарларнинг қўл остидагилар ва фуқароларни асоссиз уриб-сўкишини тақиқлади


“Тоттенхем” ниманинг эвазига МЮни “ер тишлатди”? - Zamin.uz\n20:47 / 28.08.2018\nБу эса Моуриньонинг навбатдаги хатоси бўлди. Гарчи биринчи бўлимда Джонс бир қатор вазиятларда хатога йўл қўйган бўлсада, гол юз бермади. Бироқ иккинчи таймда унинг хатоси барибир голга сабаб бўлди. Бу ҳолат унинг жароҳат олгунига қадар давом этди. “Замин” янгиликларини “Facebook”да кузатиб боринг\n17-01-2018, 06:00, Спорт\n28-04-2017, 19:00, Спорт\n21-12-2016, 09:25, Спорт


Президент янги қонунни имзолади ҳимоя қилинувчи шахслар рўйхати белгиланди 21-10-2021, 10:40 | Zamin.uz\nЎзбекистон Республикаси Президенти «Жабрланувчиларни, гувоҳларни ва жиноят процессининг бошқа иштирокчиларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонунни имзолади. Ҳужжат матни "Халқ сўзи" томонидан эълон қилинган.\n- ҳимоя қилишни таъминлаш тўғрисида қарор қабул қилувчи органлар;\n- хавфсизлик чораларини таъминловчи органлар;\n- ижтимоий ҳимоя қилиш чораларини таъминловчи органлар.\n- шахсий ва мулкий хавфсизлигини, шунингдек ушбу Қонун 4-моддасининг иккинчи қисмида кўрсатилган шахсларнинг шахсий ва мулкий хавфсизлигини таъминлашни талаб қилиш;\n- ушбу Қонунда назарда тутилган ҳолларда ижтимоий ҳимоя қилиш чоралари қўлланилишини талаб қилиш;\n- ўзига нисбатан, шунингдек ушбу Қонун 4-моддасининг иккинчи қисмида кўрсатилган шахсларга нисбатан хавфсизлик чораларининг қўлланилиши ва хусусияти ҳақида билиш;\n- қўшимча хавфсизлик чораларини қўллаш ҳақидаги ёхуд уларни бекор қилиш тўғрисидаги ариза билан мурожаат этиш;\n- ҳимоя қилишни таъминловчи давлат органларининг қарорлари, улар мансабдор шахсларининг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан юқори турувчи органга, прокурорга ёки судга шикоят қилиш;\n- хавфсизлик чораларини таъминловчи органга психологик ёрдам олиш учун мурожаат этиш.\n- хавфсизлик чораларини таъминловчи орган томонидан берилган кўрсатмаларни, шунингдек унинг қонуний талабларини бажариши;\n- ўзига нисбатан қилинган ҳар бир таҳдид ёхуд ғайриқонуний ҳаракатлар тўғрисида хавфсизлик чораларини таъминловчи органни дарҳол хабардор қилиши;\n- хавфсизликни таъминлаш учун ўзига берилган мол-мулкни асраб-авайлаши;\n- ўзига нисбатан қўлланилган хавфсизлик чоралари ҳақидаги маълумотларни ошкор этмаслиги шарт.\n- давлат органларидан, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан, юридик ва жисмоний шахслардан ҳимоя қилишни таъминлаш тўғрисида ўзига нисбатан қарор қабул қилинадиган шахсларнинг хавфсизлигига таҳдид мавжудлиги ҳақидаги аризалар (хабарлар) юзасидан зарур маълумотларни сўраш ҳамда олиш;\n- процессуал ҳаракатларни амалга ошириш ёхуд хавфсизлик чораларини таъминловчи органларга зарур топшириқлар бериш;\n- зарур бўлган тақдирда, хавфсизлик чораларини таъминловчи органлардан ҳамда ижтимоий ҳимоя қилиш чораларини таъминловчи органлардан ҳимоя қилишнинг қўшимча чораларини қўллашни талаб қилиш;\n- хавфсизлик чораларини ва ижтимоий ҳимоя қилиш чораларини таъминловчи органлар билан келишувга кўра мазкур чораларни тўлиқ ёки қисман бекор қилиш.\n- зарур хавфсизлик чораларини танлаб олиш, уларни қўллаш усулларини аниқлаш, қўлланиладиган хавфсизлик чораларини зарур бўлган ҳолларда ўзгартириш ва уларга қўшимчалар киритиш;\n- ҳимоя қилинувчи шахслардан уларга нисбатан хавфсизлик чораларини қўллаш шартларига риоя этилишини, мазкур чораларни қўллаш билан боғлиқ қонуний фармойишларнинг бажарилишини талаб қилиш;\n- жиноят ишини юритаётган терговга қадар текширувни амалга оширувчи, суриштирув, дастлабки тергов органларига, прокурорга ёки судга процессуал ҳаракатларни амалга ошириш чоғида хавфсизлик чораларини қўллаш ҳақидаги ёхуд уларни бекор қилиш тўғрисидаги илтимоснома билан мурожаат этиш;\n- тезкор-қидирув тадбирларини ўтказиш.\n- ҳимоя қилишни таъминлаш тўғрисида қарор қабул қилган органлардан ҳамда ҳимоя қилинувчи шахслардан ижтимоий ҳимоя қилиш чораларини амалга ошириш учун зарур бўлган қўшимча маълумотларни сўраб олиш;\n- ижтимоий ҳимоя қилиш чораларини қўллашни истисно этувчи ҳолатлар аниқланган тақдирда, ҳимоя қилишни таъминлаш тўғрисида қарор қабул қилган органларга мазкур чораларни бекор қилиш тўғрисидаги илтимоснома билан мурожаат этиш.\n- ўзига маълум бўлиб қолган, хавфсизлик чораларини ёки ижтимоий ҳимоя қилиш чораларини қўллашни талаб этадиган ҳар бир ҳолатга нисбатан дарҳол муносабат билдириши;\n- барча зарур хавфсизлик чораларини ва ижтимоий ҳимоя қилиш чораларини таъминлаши;\n- ҳимоя қилинувчи шахсларни уларга нисбатан хавфсизлик чоралари ва ижтимоий ҳимоя қилиш чоралари қўлланилиши, бу чораларнинг ўзгартирилиши, уларга қўшимчалар киритилиши ёки уларнинг қўлланилиши бекор қилиниши тўғрисида, шунингдек ҳимоя қилишни таъминлаш билан боғлиқ қарорлар қабул қилиниши ҳақида ўз вақтида хабардор этиши;\n- ҳимоя қилинувчи шахсга нисбатан унинг ҳимоя қилинишини таъминлаш тўғрисидаги қарорни (ажримни) эълон қилиш чоғида унинг ҳуқуқлари ва мажбуриятларини тушунтириши;\n- ҳимоя қилинувчи шахснинг психологик кузатувини ташкил этиш ва амалга ошириш чораларини кўриши шарт.\nУшбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ўтгач кучга киради. “Замин” янгиликларини “Twitter”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Ўзбекистон » Президент янги қонунни имзолади: ҳимоя қилинувчи шахслар рўйхати белгиланди


Самарқандда эркак ўз жонига қасд қилди\n05:05 11 Август 2020\n19:04 24.02.2020 (Янгиланган 08:45 25.02.2020) Ҳавола олиш\nТОШКЕНТ, 24 фев — Sputnik. Самарқандда ўз жонига суиқасд қилган эркакнинг ёнидан аёли қасддан ўлдириб, устидан қулфлаб кетганлиги ҳақида ёзилган хат топилган. Бу ҳақда Республика Бош прокуратураси матбуот котиби маълум қилди.\nМаълум бўлишича, жорий йилнинг 22 феврал куни Самарқанд вилояти, Пайариқ тумани, Челак шаҳри, Кўктепа қишлоғидаги рақамсиз уйда яшовчи фуқаро Ж.Г ўзини ўзи осиб, ҳаётдан кўз юмган.\nУнинг чўнтагидан 17 феврал куни Жиззах вилоятининг Жиззах шаҳри, Кимёгар маҳалласи, Сайилгоҳ кўчасидаги хонадонда турмуш ўртоғи Н.Г.ни қасддан ўлдириб, устидан қулфлаб кетганлиги ҳақида ёзилган хат топилган.\nХат мазмуни асосида юқорида қайд этилган хонадон кўздан кечирилиб, ҳақиқатан ҳам фуқаро Н.Г.нинг мурдаси қотиллик аломатлари билан топилган.\nЭкспертиза хулосасига кўра, Н.Г.нинг танасида “Бўйин аъзоларининг қисилиши натижасида келиб чиққан механик асфикция” жароҳатлари мавжудлиги аниқланган. Содир бўлган ҳодисанинг сабаблари ҳозирча маълум эмас.\nҲолат бўйча Жиззах шаҳар прокуратураси томонидан ЖКнинг 97-моддаси 1-қисми билан жиноят иши қўзғатилган.