Миссионерлар найранги - Баҳоуддин Нақшбанд ёдгорлик мажмуаси маркази\n12 сентябр 2017 й.\n901 марта ўқилди.\nБугунги кунгача Ўзбекистон халқи бошидан кўп қийинчиликларни ўтказди. Асли ва негизи мусулмон бўлган аҳоли турли босимлар остида қолиб кетди. Собиқ иттифоқ даврида худосизлик босими, мустақилликка эришгач Исломга зид ва қарши бўлган турли оқимлар ҳамда Христиан динидан кириб келган миссионерлик ҳаракатлари босими. Четдан қаралса турли оқимлар ва миссионерлар ҳеч бир босим ўтказмагандек туюлади. Лекин эътиқоди ўзгариб қолаётган ёшлар қайтиб тўғри эътиқодга киришининг ўзи маънавий босим эмас-ми?! Бир нарсани йўқотиб қайта уни топишга кетган ҳаракат, қувват ва вақт маънавий босим эмас-ми?!\nШундан келиб чиқиб, миссионерлик ҳаракати тўғрисида бизни ўзига жалб қилган маълумотларни етказишликка уриндик. Уларнинг найранги оқибатларини очишни мақсад қилдик.\nАслида “миссионерлик” атамаси – бирор динга эътиқод қилувчи халқлар орасида бошқа бир динни тарғиб қилиш маъносида келади. Миссионерлик асосан, христианлик динига хос бўлиб, бу ҳаракат Византия империясида христианлик дини давлат дини сифатида эълон қилинганидан бошлаб олиб борилган. Бу ҳаракатнинг илк намоёндалариЕвропа ва Яқин Шарқдаги кўп худоликка сиғиниб келаётган аҳолини якка худоликка даъват этишни ўз олдиларига мақсад қилишган. Кейинчалик эса мақсад ўзгара бошлайди. Ҳозирги кунда мамлакатнинг 80% - 90% аҳолиси якка худоликни даъво қилиб турган давлатларда ҳам улар миссионерлик ҳаракатини олиб боришмоқда.\nХристиан миссионерлик ташкилотларининг мақсадлари асосан уч нуқтага қаратилган:\nI. Халқларни христианлаштириш. Шу орқали уларни иқтисодий, сиёсий ва маънавий жиҳатдан ғарб мамлакатлари таъсири доирасига тушуриш.\nII. Халқлар ўртасида ўз эътиқодига шубҳа уйғотиш, ишонч ва эътиқоддан юз ўгиртириш ва ундан чиқишига олиб келиш.\nIII. Хриситианликни қабул қилганларни ўз эътиқодида қаттиқ туришини таъминлаш ва шу орқали уларнинг сафини “янги христианлар” билан тўлдириш.\nБу мақсадларга эришиш учун улар ҳеч нарсани аямайдилар ва доимо ўз услуб ва методларини такомиллаштириб борадилар. Улар қуйидагиларни ўз мақсадлари йўлида фойдаланадилар:\n- Хайрия ёрдамларини кўрсатадилар. Моддий ёрдам, тиббий ёрдам, озиқ-овқат билан таъминлаш ҳам киради.\n- Бепул христианликни тарғиб қилувчи китоб ва рангли журналларни тарқатадилар.\n- Тиббий соҳа, касб-ҳунар ва таълим-тарбия соҳаларига махсус кадрларни юборадилар.\n- Миссионерлик руҳидаги кутубхона, инглиз тили ва компютер дарсларини ўргатувчи ўқитувчи ва хоналарни ташкил қиладилар.\n- Сафларига қўшилган “христианларни” чет элга пул топиш мақсадида юборадилар. Аслида эса, уларни янги миссионер қилиб, тайёрлаб қайта юртига жўнатадилар.\nМиссионерлар ижтимоий қатламнинг асосини ташкил қилган ёшларга алоҳида эътибор қаратишади. Улар учун қулай ҳамда шароити мукаммал бўлган турли лагерлар ташкил этишган. Охирги манбаларга кўра, дунё бўйича 300 дан ортиқ лагерларига эгалар. Мисол учун Қозоғистон мамлакатида “Нива” номли лагерда 5 йил давомида 3000 та бола дам олганлиги қайд этилган. Унда дам олганларнинг 80% динга эътиқод қилмайдиган оилалар фарзанди бўлган. Лагер дастурига кўра мавсум тугашига бориб (15 кунда), дам олувчиларнинг ярми Исо Масиҳни тан олган.\nМиссионерлар иш услубида маккорлик энг аввалги ўринни эгаллайди. Буни мамлакатимизда олиб борган ишларидан ҳам билиб олсак бўлади. 2002 йили рамазон ойи яқинлашганида улар ўзбекча “Муборак Рамазон ойи - 2002” номли тақвим-буклет (Олмаотада босилган) тарқатишди. “Бисмиллаҳир раҳмонир раҳим” деб бошланувчи бу тақвимда “Рўза ҳақида” дейилиб, Инжил китобидан иқтибослар келтирилган. Оғиз ёпиш ҳамда очиш дуолари, деб ҳам Инжилдан қандайдир парчалар берилган. Буклетнинг иккинчи бетида мусулмонлар тақвимига кўра, оғиз ёпиш, ифторлик ва намоз вақтлари кўрсатилган. Макру ҳийлани қаранг! “Бисмиллоҳ..”, Рамазон ойи, рўза тартиблари, рўза вақти, намозлар - буларнинг ҳаммаси мусулмонларники бўлса-ю, қолган парчалар Инжилдан ёзилса!?\nШунингдек, миссионерлар ахлоқ-одобни яхшилаш билан шуғулланмайди. Балки бузуқлик ва ахлоқсизлик улар учун оддий ҳол. Улар янги кирган христианлар учун турли тунги “дискотекалар”ни, ҳар хил ахлоқсиз ўйинларни, ресторан ва тунги клубларни очиб қўйиб кўнгил хушликка даъват қилишади.\nМиссионерлар макри билан танишиб қолган кишида: “Уларнинг бу ишларидан асосий мақсад нима?”– деган савол туғилади. Бу берилган саволга шундай жавоб берамиз:“У ҳам бўлса - сиёсий мақсаддир”. Минг йилдан буён аждодлари мусулмон бўлган, бугунги кунда ҳам авлоди шу динга ихлос қўйган, урф-одати, тарихи бир-бири билан уйғунлашиб кетган халқимизни парчалаш, заифлаштириш, пароканда қилиш ва турли туман сиёсий ва иқтисодий босимлар ўтказиб, хотиржам яшашга йўл қўймасликдир.\nМиссионерларни ортида туриб, катта маблағ билан таъминлаб турган, ахборот ва ҳуқуқий жиҳатдан ҳар томонлама қўллаб-қувватлаётган кимсалар бу диёр фарзандларини маънавиятини йўқотишга ҳаракат қиладилар. Бунда ўзларини жон куяр одам қилиб кўрсатиб, “тузоқ”қа илинганлардан фойдаланадилар. Бунга содир бўлган воқеани мисол сифатида айтишимиз мумкин. Ўттиз йил олдин Индонезия давлатининг Шарқий Тимор қисмига миссионерлар кириб жойлашишди. Мазкур ҳудудда шиддат билан одамларни христианлаштиришга уринишди ва мақсадларига ҳам эришишди. Орадан йигирма беш йил ўтгач ҳудудда мусулмонлар ва христианлар орасида чиқарилган тўполондан сўнг бутун Ғарб олами ва уларнинг оммавий ахборот воситалари бир овозда оёққа туришди. Оқибатта эса улар Шарқий Тиморни Индонезиядан ажратиб олишди. Ажратишга ёрдам берган кимса эса “Нобел” мукофоти совриндори бўлди.Шарқий Тимор ўзининг катта захирага эга бўлган нефт ва гази билан машҳур бўлган. Миссионерлик ҳаракатидан мақсад эса шу бойликка эга бўлиш эди. Ҳозирги пайтда Шарқий Тимор энг камбағал давлатларнинг бири ҳисобланади.\nМиссионерларнинг “жонкуярликлари” ва “ғамхўрликлари” ортида “Инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш”, “Виждон эркинлигини таъминлаш” каби сиртдан чиройли кўринувчи шиорлар ниқоби остида оддий давлат органларидан тортиб то давлат раҳбарларининг ишларига аралашиб, мустақил давлатни бошқарувига йўл қўймасликни мақсад қилишган. Жамиятнинг бир соҳасига аралашиб, асабий ҳолатни сақлашга уринишади.Уруш ва жанжалга сабаб бўлишади.\nДемак, бу ишларнинг динга, диний даъватга ҳеч қандай алоқаси йўқ. Бу бир мамлакатни ўзларининг сиёсий тизгинларига солиб олиш учун режалаштирилган макр-найранг услуби. Уларда фақат диний мақсад бўлганида эди, ташвиши ҳам оз бўлар эди.\nжомеъ масжиди имом-хатиби Б. Манзитов


Намозда саф тортиш ҳақида\nBy Камолиддин Иноятуллоҳ on 12/01/2015 12 НАМОЗ ФАТВОЛАР\nБугунги кунда масжидлардаги меҳроблар катталашиб, сафнинг бир қисми меҳробнинг орқасида ёки подвалларда ва имомни умуман кўрмайдиган иккинчи қаватларда бўлиб қолмоқда. Бу жойларда ўқилган намоз жамоат намози ҳисобланадими?\nМодомики имомга эргашган киши (муқтадий) масжиднинг ичида бўлса ва имомни ёки имомнинг орқасидагиларни кўриб турса ёки такбирларни эшитадиган даражада бўлиб иқтидо қилиш имкони бўлса, у ҳолда бу намоз жамоат намози ҳисобланади. Имом Нававий роҳимаҳуллоҳ айтадилар: “Саф тортишда имом ва муқтадийга оид уч хил ҳолат мавжуд:\nБиринчи ҳолат: имом ва муқтадий бир масжидда бўлсалар, ораларидаги масофа яқин бўладими ёки масжиднинг катталиги сабаб оралиқ масофа узоқ бўладими, масжид яхлит бир биноми ёки масжиднинг саҳни, айвони, пастки қавати, том қисми, ҳовлиси ҳамда минораси каби масжиднинг бир қисми ҳисобланадиган бинолар билан ажралганми, муқтадий имомнинг намозини билиб турса, ундан ўтиб кетмаса, имомдан юқорида бўладими, пастдами, мазкур ҳолатларнинг барчасида саф тортиб намоз ўқиш дуруст бўлади. Бунда хилоф йўқ. Бу ҳақда мусулмонларнинг ижмоси нақл қилингандир…” (“Мажмуъ” китоби, 4/195).\nШунга қарамай, муқтадийнинг имомга яқин туриши афзалдир. Бу ҳақда бир қанча ҳадислар келган. Жумладан:\nАбу Саид Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам саҳобаларни ортга тисарилаётганларини кўрдилар ва уларга: “Олдинга келиб, менга етишиб туринглар! Сиздан кейингилар сизга етишиб турсинлар, ҳадеб ортга тисарилаверганларни Аллоҳ ҳам ортга суриб қўяди” – дедилар” (Имом Муслим ривояти).\nЖобир ибн Самура розияллоҳу анҳу ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай деганлар: “Малоикалар Раббиларининг ҳузурида саф тортгандек саф тортмайсизларми?”. Биз: “Эй Расулуллоҳ, малоикалар Раббиларининг ҳузурида қандай саф тортишади?” – дедик. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Аввалги сафларни тўлдирадилар ва сафда зич турадилар” – деб жавоб бердилар (Имом Муслим ривояти).\nАнас ибн Молик розияллоҳу анҳу ривоят қилган хадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Аввало олдинги сафни, сўнгра ундан кейингисини тўлдиринглар. Агар ноқислик бўладиган бўлса, охирги сафда бўлсин” – деганлар (Абу Довуд ривояти).\nСафнинг узилиши туфайли масжиднинг устунлари орасида намоз ўқишдан қайтариқлар ҳам келган. Ибн Можа Муовия ибн Қуррадан, у отасидан ривоят қилган ҳадисда шундай дейилган: “Биз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг даврларида устунлар орасида саф тортишдан қайтарилар эдик…”.\nАбдулҳамид ибн Маҳмуд роҳимаҳуллоҳдан ривоят қилинади: “Амирлардан бирининг орқасида намоз ўқидик. Одамлар тирбандлигидан икки устуннинг орасида намоз ўқишга мажбур бўлдик. Намозни ўқиб бўлганимиздан кейин Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг даврларида шундай бўлишидан қўрқар эдик” – дедилар” (Имом Термизий ривояти).\nИбн Муфлиҳ роҳимаҳуллоҳ: “Имомга эргашган кишиларнинг икки устун орасида намоз ўқиши макруҳдир” – деганлар. Имом Аҳмад роҳимаҳуллоҳ: “Чунки устунлар сафни узиб қўяди” – деб айтганлар. Лекин жамоатнинг кўплиги ва масжиднинг торлиги сабаб, устунлар орасида туришга эҳтиёж бўлса, бундай ҳолларда макруҳ бўлмайди.\nХулоса қилиб айтсак, масжиднинг иккинчи қаватида ёки подвалида ёки устунлар орасида ёлғиз турмай саф тортиб намоз ўқиш жоиз. Лекин имомнинг орқасида имомга яқин туриб ўқиш афзалдир. Имомга қанча яқин жойда турса, шунча афзал бўлаверади, валлоҳу аълам.\n Тобеинларнинг тўртинчи табақасидан.\nAvvalgi maqolaҚайтар дунё: Зиннийра ва унинг хожаси\nKeyingi maqola Одам ва Ҳаввонинг надомати ва Аллоҳдан истиғфор сўраши (13)


Шавкат Мирзиёев жамоат транспорти билан боғлиқ муаммоларни танқид қилди - Zamin.uz\n23:00 / 28.08.2018\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев бугун, 28 август куни автомобиль транспорти соҳасида бошқарувни такомиллаштириш, халқаро хамкорликни ривожлантириш, транспорт хизматлари кўламини кенгайтириш масалалари бўйича йиғилиш ўтказди. Бу ҳақда Президент матбуот хизмати хабар берди.\nЙиғилишда соҳадаги ислоҳотларни давом эттириш, туманлараро ва шаҳарлараро йўналишларда, туман маркази билан олис қишлоқлар ўртасида замонавий транспорт хизмати кўрсатиш бўйича вазифалар белгилаб берилди.\nХусусан, жорий йил якунигача транспорт хизмати кўрсатишда янги тизим жорий этиш бўйича топшириқ берилди. Унга кўра, туман ва йўналишлар бўйича транспорт хизмати кўрсатиш фаолияти давлат-хусусий шериклик асосида хусусий оператор-диспетчерларга берилади. Лицензияга эга ва тендер ғолиби бўлган хусусий оператор-диспетчер тегишли ҳудуд ёки йўналишда шартнома асосида барча транспорт хизмати кўрсатувчиларни бирлаштириб, улар учун ягона платформа ташкил этади. Йўловчи кам йўналишларга транспорт қўйиш давлат талаби этиб қўйилади. Хизмат кўрсатувчиларга «Ҳар бир оила – тадбиркор», «Ёшлар –келажагимиз» давлат дастурлари доирасида имтиёзли кредитлар берилади.\nҲудудларда транспорт йўналишларининг 30 фоиздан ортиғи ишламаётгани, шу боис вилоятларда 13 та автокорхона ташкил этиб, уларга бу йил 400 та, кейинги йил охиригача 780 та «Исузу» автобуси сотиб олиш зарурлиги таъкидланди.\nЙиғилишда одамларнинг ўз юк машиналаридан фойдаланиб, даромад топиши учун қулайлик яратиш зарурлиги таъкидланди. Юк ташиш тизимига хусусий секторни жалб қилиб, юк ташувчиларга лицензия ва рухсат бериш тартиб-таомилларини тубдан қисқартириш, хусусий экспедиторлик ташкилотлари фаолиятини ташкил этиш юзасидан кўрсатмалар берилди.\nТранзит юк ташишда юртимиз вакиллари иштирокни кенгайтириш, магистрал йўл инфратузилмаси ривожлантириш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди. Мамлакатимиз орқали юк ташишни кўпайтириш учун хорижий давлатлар ва йирик компаниялар билан қўшимча битимлар имзолаш, Транс-Афғон, Транс-Кавказ, Транс-Хитой каби автомобиль йўлларидан фойдаланишни жадаллаштириш, юк ташувчилар билан ҳамкорликда корхоналар ташкил этиш, соҳага оид халқаро ҳужжатларга қўшилиш, тегишли қонун лойиҳаси ишлаб чиқиш вазифалари қўйилди.\nТошкентда йўналишларни бошқариш самараси пастлиги, автобуслар парки 75 фоизга эскиргани, бекатларда автобусларнинг келиб-кетиш вақтини кўрсатувчи электрон таблолар, бепул интернет, автобусларда мобиль иловалар ва видеокузатув мосламалари йўқлиги танқид қилинди. Шу боис Тошкент шаҳрида йўловчи ташиш транспорти тизимини тубдан янгилаш концепциясини ишлаб чиқиш зарурлиги таъкидланди.\nТранспорт хизмати кўрсатиш соҳасига ахборот-коммуникация технологияларини кенг татбиқ этиш, йўлкира учун электрон тўлов тизимини жорий қилиш, пойтахтимизда йўловчи ташиш тизими ва инфратузилмасини йирик мегаполислар даражасида ривожлантириш бўйича топшириқлар берилди.\nДавлат раҳбарининг 2018 йил 6 мартдаги қарорига мувофиқ Ўзбекистон автомобиль транспорти агентлиги қайта ташкил этилган эди. 2018-2021 йилларда автомобиль транспорти инфратузилмасини ривожлантириш дастури қабул қилинди. Дастур ижроси доирасида 57 та янги йўловчи ташиш йўналиши очилди, 9 та янги автостанция қурилди, 82 та янги автобус сотиб олинди. Қозоғистон, Қирғизистон ва Тожикистонга 5 та халқаро автобус йўналиши очилди. “Замин” янгиликларини “Twitter”да кузатиб боринг\nШавкат Мирзиёев Самарқанд аэропортини реконструкция қилиш бўйича кўрсатма берди\n26-07-2019, 12:07, Ўзбекистон\nШавкат Мирзиёев ДХШ тўғрисидаги қонунни имзолади\n11-05-2019, 14:12, Ўзбекистон\n30-03-2019, 15:15, Ўзбекистон\nЎзбекистонда яна бир вазирлик ташкил этилади\n28-11-2018, 19:43, Ўзбекистон\n28-11-2018, 16:44, Ўзбекистон\nШавкат Мирзиёев: "Йил якунигача бюрократия ва порахўрликни синдиришимиз керак" (видео)\n6-04-2018, 23:38, Ўзбекистон


Коронавирусга қарши вакцинани синаб кўрган журналист ўзини қандай ҳис қилганини сўзлаб берди » Sangzor.uz - Инновацион ахборот портали\nSangzor.uz » Тиббиёт » Коронавирусга қарши вакцинани синаб кўрган журналист ўзини қандай ҳис қилганини сўзлаб берди\nБританиялик журналист Жек Соммерс «The Independent» газетасида коронавирусга қарши вакцинани синаб кўргандан сўнг ўзини қандай ҳис қилганини гапириб берди. У бир ойча олдин синовнинг биринчи босқичида иштирок этганди. Унинг синовни қандай ўтказганлиги ҳамда нохуш таъсирлар ҳақидаги ҳикояси билан нашр сайтида тўлиқ танишишингиз мумкин.\nСоммерснинг айтишича, қатнашишга ариза топшириш учун алоҳида банк ҳисобини очишига (шифохонага беш марта қатнагани учун репортёр 235 фунт олган, 3 миллион сўм атрофида), ўзининг ҳамда оиласининг сиҳат-саломатлиги ҳақида онлайн-сўровномадан ўтишига тўғри келган. Шундан сўнг у шифохонага бориш учун таклифнома олган.\nАввалига журналист таҳлиллар топширган, барча зарур ҳужжатларни тўлдирган ва ўргатувчи видеони томоша қилган. Сўнгра уйига қайтиб, аризасининг маъқулланишини кутган. «Дўст ва яқинларингизнинг тинимсиз саволларига ҳамда синов пайтида коронавирусни юқтириб қўйиши мумкинлигига тайёр туринг. Бу ундай эмас», — деб ёзади Соммерс.\nБританияликни инъекцияга таклиф қилишди: оғриқсиз ўтди. Унинг таъкидлашича, бевосита муолажадан олдин уколдан қўрқиш ҳиссини енгишига тўғри келган. Бунда унга миллионлаб инсонларга ёрдами тегиши мумкинлиги ҳақидаги ўй-фикрлар ёрдам берган. Эмлашдан кейин Соммерсга термометрни бериб, аломатлар кундалигини тутишни айтишган.\n«Энг ёмон нохуш таъсир паранойя бўлди», — дейди журналист. Вакцинациядан кейинги биринчи ҳафта Соммерснинг бир-икки марта иситмаси чиққан. Лекин ҳозир ўзининг тан олишича, буни ўйлаб топган ҳам бўлиши мумкин. Кейинги ҳафталар давомида ҳеч қандай аломатларни сезмаган. «Невараларимга одамзодни қутқарган вакцинани ўзимда синаб кўрганлигимни сўзлаб беришни хоҳлайман», — дейди Соммерс. Лекин ҳали олдинда уни юзлаб тестлар кутиб турибди. «Ҳатто «менинг» вакцинам ёрдам бермаса-да, синовда биринчилардан бўлиб қатнашганимдан ҳеч қачон афсусланмайман», — дейди журналист.\nМаълумки, дунё бўйича 124 та потенциал вакцинани яратиш устида ишлар олиб борилмоқда, улардан 10 таси клиник синовлардан ўтказилмоқда.\nБугун, яъни 2 июнь кунига келиб коронавирусга чалинган 6,4 миллион киши қайд этилди, 378 минг киши ҳаётдан кўз юмди, 2,9 миллион бемор тўлиқ соғайди.\nАНГЛИЯДА КОРОНАВИРУСНИНГ ҲАҚИҚИЙ КУШАНДАСИ ЯРАТИЛДИ…


Чеченистонда ўзбекистонлик архитекторлар лойиҳаси асосида мўъжаз масжид қурилмоқда\n19:10 / 03.01.2018\nЧеченистоннинг Шали шаҳрида ўзбекистонлик архитекторлар лойиҳаси асосида 20 минг кишилик масжид барпо этилмоқда. Ушбу масжидга маҳаллий аҳоли илтимоси билан республика раҳбари Рамзан Қодиров номи берилмоқчи. Янги масжид қурилиши 2012 йил март ойида бошланган. Унинг очилиши 2018 йилга режалаштирилган. Масжид лойиҳасини яратиш устида ўзбекистонлик архитекторлар иш олиб боришган.\nМасжид баланд бинолар мажмуаси “Шали-Сити” яқинида жойлашган. Масжиднинг 4 томонида баландлиги 63 метр келадиган 4 та минора жойлашган, масжид гумбази баландлиги 43 метрни ташкил қилади. Масжид ҳудуди 12 та фаввора билан безалади. Масжид услуби ва безалиши бўйича дунёда аналогларга эга бўлмайди. Унинг ташқи ва ички қисми грек оқ мармари билан қопланади. Масжиднинг бутун ҳудуди 6,5 гектарни ташкил қилади.\n“Шали-Сити”да 7 та осмонўпар бино қурилиши 2013 йилда бошланган. Мажмуа яримой кўринишида қурилган. Марказий меҳмонхона ва бизнес-марказ бинолари баландлиги 90 метрдан ошади. Мажмуада, шунингдек, 12, 14, 16-қаватли турар жой бинолари ва 21-қаватли минора жойлашган.


Тошкентда ИИБ икки ҳафта ичида ярим миллиондан ортиқ қалбаки пиротехника воситаларини мусодара қилди - Халқ сўзи\nТошкентда ИИБ икки ҳафта ичида ярим миллиондан ортиқ қалбаки пиротехника воситаларини мусодара қилди\n11:43 26 Ноябрь 2021 Жамият\nЯнги йил байрамлари арафасида пиротехника воситаларининг ноқонуний айланиши муаммоси тобора долзарб бўлиб бормоқда. Шу муносабат билан Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар бош бошқармаси ходимлари томонидан ҳар йили мазкур йўналишдаги ҳуқуқбузарликларни аниқлашга қаратилган махсус чора-тадбирлар ташаббускори бўлиб келинмоқда, деб хабар беради Тошкент шаҳар ИИББ.\nХусусан, 9 ноябрь куни Бектемир туманидаги «Қўйлиқ» бозорида ўтказилган профилактика тадбири давомида фуқародан 59 дона ўрам, ичида 3540 дона пиротехника маҳсулоти аниқланиб, олиб қўйилди.\nЖорий йилнинг 8-22 ноябрь кунлари давомида 482 та тадбир ўтказилиб, улар давомида умумий қиймати 274 миллион 904 минг сўмлик 559 776 дона пиротехника буюмлари олиб қўйилди. Пиротехника воситаларининг ноқонуний айланиши ҳолати бўйича қўйилган жарималарнинг умумий суммаси 8 миллион 775 минг сўмни ташкил этди.\nШунингдек, 9 ноябрь куни Шайхонтоҳур туманида профилактика инспектори хизмат вақтида бир аёлни ушлади. Текширув давомида фуқародан 6 дона қутида 360 дона пиротехника буюмлари топилиб, олиб қўйилди. Аёлга нисбатан ҳуқуқбузарлик ҳолати юзасидан баённома тузилди.\nШуни таъкидлаш керакки, пиротехника воситаларидан фойдаланиш келажакда соғлиғимизга тузатиб бўлмайдиган зарар этказиши мумкин.


— Инсон қалбига нутқ орқали йўл топамиз. Навоий ҳазратлари:\nСўз келди аввалу жаҳон сўнгра,\nНе жаҳонки, кавн ила макон сўнгра\nдеганлар. Демак, дунёнинг яратилиши биргина бўл, деган сўз билан бўлди. Йўқ бўлиши ҳам ўша биргина сўз билан бўлади.\nФақатгина инсонга хос бўлган учта тушунча бор. Уни қандай қўллашимизга қараб, биз бир-биримиздан фарқланамиз. Булар — сўзлаш, тинглаш, англаш. Сўзлаш — маърифатдан, тинглаш — маданиятдан, англаш — маънавиятдан. Мана шу учови нотиқликнинг қон томири, жон томири. Жамиятдаги ҳар қандай тизимнинг бошқарув механизмида биринчи ўринда нутқ туради. Ана шунинг учун ҳам ҳар бир нарсанинг калити бор. Мулоқотнинг калити — нутқ.\nБиринчи Президентимизнинг эътирофлари бор эди: «Инсон қалбига йўл аввало таълим ва тарбиядан бошланади». Бу ўринда таълимнинг калити нутқ билан, тарбиянинг калити хулқ билан бўлади. Нутқий ва хулқий маданияти омухта бўлмаган инсон комил инсон эмас. Нутқий ва хулқий маданиятга эга бўлмаган авлодни баркамол авлод дейиш мумкинми? Ана шу нуқтаи назардан нутқни бирламчи дейишимизнинг сабаби бор. Мана, мутафаккирлардан бири шундай дейди: «Чиройли сўзлаш турган пайтда пул, ҳокимият, мансаб ва машҳурликнинг менга кераги йўқ. Мен уларга эга бўлсам ва чиройли сўзлашга эга бўлмасам, бойлигу шуҳратни бир кунда йўқотаман. Агар чиройли сўзлаш маҳоратига эга бўлсам, уни янада ўстиришим мумкин».\n— Сизни халқ достончилигининг моҳир билимдони — адабиётшунос олим, фаол ва пешқадам маънавият тарғиботчиси, қалами ва сўзи ўткир журланист, бир қанча кўрсатувларнинг муаллифи ва бошловчиси сифатида биламиз. Лекин сизни кўпчилик моҳир ва нуктадон воиз сифатида танийди. Ўзингиз-чи? Нотиқликни нима деб биласиз?\n— Мен олдин буни соҳа деб билдим. Кейин касб деб англадим. Кейин ҳунар бўлса керак, деб тушундим. Санъат деб ҳам билдим, фан деб ҳам англадим. Бугун эса, нотиқлик мен учун аслида тақдир эканини ҳис қилиб турибман. Ҳамманинг тақдири бир хил бўлавермайди, бу ҳаммага ҳам насиб қилавермайдиган тақдир.\nБирорта нотиқнинг ҳаёти силлиқ бўлган эмас. Мана, оддий мисол: ҳазрат Навоий халқнинг дардини ўйлаб айтган гаплари, қилган ишлари учун Астрободга ҳокимлик тамғаси остида давлат ишларидан четлатилди. Аслида бу сургун эди. Нутқнинг қудрати бўлмаганда ота билан бола невара Мўмин мирзо сабаб қирпичоқ бўлиб, икки томондан минглаб мўмин мирзолар ўлиши ҳеч гап эмас эди.\nБаъзан оилаларда уриш-жанжаллар бўлиб туради. Уларнинг ўртасига тушиб, яраштириб қўйиш учун инсонда билим, ҳаётий тажриба, мавқе билан бирга, керакли гапни топиб, таъсирчан қилиб етказиб бера олиш маҳорати ҳам бўлиши зарур.\nИнсон ўз касбига қизиқса, уни севсагина, фидойилик билан ишлай олади. У ўз касбининг шайдоси, гадосига айланади. Энди уни бериладиган маош ҳам қизиқтирмай қўяди.\n— Фарзанд тарбиясида нутқий маҳорат қай даражада самара беради?\n— Биз болаларга тўғри сўзни таъсирчан тарзда етказиб бермасак, бошқалар бундан ғаразли мақсадда фойдаланиши мумкин. Мана, ўйлаб кўринг, Ўзбекистонда диний экстремистик оқимнинг телевидениеси, радиоси ёки газетаси борми? Йўқ! Унда нега улар халқнинг муайян қатламини ортидан эргаштирди? Ваҳоланки, бизнинг маънавиятчиларимиз қўлида кўплаб оммавий ахборот воситалари бор-ку?! Бу механизм нима учун кутилган самарани бермади? «Фикрга қарши фикр, ғояга қарши ғоя, жаҳолатга қарши фақат маърифат билан баҳсга киришиш мумкин», эканининг яққол исботи бу.\nБир нарсани тан олиш керак, бизда берилаётган таълим — номига. Ўқувчи бугун фандан безса, эртага Ватандан безади. Ватандан безса, индинга ватангадо бўлади. Ватангадо бўлса, охирул-оқибат кафангадо бўлади. Мана, энди ўқитувчи аслида нима иш қилиши лозимлигини тушуниб олаверинг. Агар болаларга бугунги ҳаётимиз, бунёдкорлик ишларимиз, ким эдигу ким бўлганимизнинг моҳиятини тўғри ва таъсирчан усулда етказиб бера олсак, унинг онгида ёт ғояга ўрин қолмайди.\nҲар қандай касаллик руҳиятдан танага кўчади. Бизнинг медицинамиз эса, фақат танани даволайди.\n— Лекин баъзи болаларга маънавият, ахлоқ ҳақида гапирсангиз, эртак эшитаётгандай бўлади. Уларни бундай гаплар билан таъсирлантириш қийин. Бунинг боиси нима деб ўйлайсиз?\n— Ўтган асрнинг тўқсонинчи йилларида улғайган бир авлод қандай бўлмасин, пул топиш фикри устуворлигини ҳаётда кўриб-кузатиб ўсди. Уйда ота-она унга «Ана, ўқитувчингни кўряпсанми? Ўқиб нима бўлди? Мана, амакинг учта олийгоҳни тугатган, лекин фалончи тракторчи ундан кўпроқ пул топади», деган гапларни айтиб, таълим-тарбия бергани ҳам рост. Бу гаплар боланинг ҳаётга қарашини юзакилаштириб қўйди. Бир қараганда ота-она болани тадбиркорликка чорлагандек бўлади. Лекин ҳамма нарса ниятга боғлиқ. Ният хайрли бўлса, оқибат хайрли бўлади.\n— Ҳозирги турли ахборотлардан болани ҳимоялашнинг қандай усуллари бор?\n— Болани китоб ўқиб, уни англаб, фикрлайдиган қилиб ўстиришимиз керак. Китоб ўқишдан мақсад — уқиш. Китоблар ҳам ҳар хил бўлади. Китобни танлаб-саралаб ўқиш учун бадиий дид керак. Дид бўлмаса, танлаб ўқий олмайди.\nБир куни ўғлим дарсда уйга вазифа қилиб берилган шеърни менга ёддан ўқиб берди. «Хўп, жуда яхши ёдлабсан. Хўш, бу билан шоир нима демоқчи?» деб сўрасам, «Йўқ, буни ўқитувчимиз сўрамайди», дейди. Энг катта фожиа ана шу ердан бошланади. Болага матнни тўтига ўхшатиб ёдлатамиз, шу билан бўлди. Қотиб қолган, догмага айланган қолиплардан воз кечиш вақти етди, чунки бизга тўтиқушлар керак эмас.\nЖуда кўп омиллар ота-она ва ўқитувчига боғлиқ. Айниқча, ўқитувчига.\nРус педогогларидан бири Василий Сухомлинскийнинг шундай гапи бор: «Ўқитувчи маҳорати ўсишининг энг муҳим шарти бу — ўқитувчининг бўш вақтидир. Ўқитувчида бўш вақт қанча кам бўлса, у шунча руҳан синади. У қанчалик ҳужжатбозлик, мажлисбозлик, қоғоздаги иш режалари-ю ҳисоботлар билан банд бўлса, ўқувчи-талабага берадиган ҳеч нарсаси қолмайди тобора. Вақт бу — ўқитувчининг энг катта руҳий бойлигидир».\nЎқитувчида ўз устида ишлаш, изланиш учун етарли вақт бўлмаса, ўз фаолиятига юзаки ёшдашиш бошланади. Моҳият бир ёқда қолиб, ўқувчига фақат қолипни ёдлатади, холос. Шунинг учун бизда ижодкорлик ўрнини саксон фоиз ижрочилик эгаллаб олди. Раҳбар кун бўйи топшириқ бажаради, қўл остидагиларга буйруқ беради. Кейин юқоридан яна нима топшириқ бўларкан, деб кутиб туради. Ҳамма ишни ўз вақтида тўла-тўкис бажаради. Лекин шу ишнинг моҳияти ҳақида ҳеч ўйлаб кўрмайди. Оч қорним, тинч қулоғим, деб юраверади. Бундай психология янгиланиши керак. Бусиз бирон натижага эришиб бўлмайди.\n— Журналистика сиёсатми ё санъат? Бу масалада фикрингиз қандай?\n— Бу кимнинг қандай кўз билан қарашига боғлиқ. Журналистикани ким қандай тушунса, унга шундай хизмат қилади. Неъмат Аминов «Адабиёт ёруғликдир, уни чегаралаб бўлмайди», деган эди. Ҳамма нарсани санъат даражасига чиқариш мумкин, бу маҳорат дегани. Менинг назаримда, журналистика чинакам санъат. Журналистика халққа ё йиғлатиб, ё кулдириб, таъсир қилдими, у албатта, санъат ҳисобланади.\nЛекин журналистика бирёқлама бўлиб қолмаслиги керак. У холис бўлиши зарур. Ёшликдан бизни мақтаб-мақтаб ўстиришган. Аслида мақтов — бу сўйишдир. Шундай ҳадис бор. Беҳуда мақтов — лаганбардорлик. «Лаганбардорлар қузғунлардан баттардир. Чунки қузғунлар ўликларни ейди, лаганбардорлар тирикларни», деган экан бир файласуф.\n— Биласиз, журналист халқдан, одамлардан ахборот олади, уни саралайди, таҳлил ва таҳрир қилади ва кўпчилик учун фойдали тарзда оммага етказади. Аммо интервью пайтида айрим кишилардан бир оғиз гап олиш жуда қийин. Унинг «нотиқлиги» шу даражадаки, у умуман гапирмайди ёки сўраган нарсангизни айтмай, нуқул мавзудан «айланиб ўтади». Унинг ичидаги гапини суғуриб олиш учун нутқий чечанликнинг самараси борми?\n— Албатта! Баъзан суҳбатдошингиз ҳеч қачон сиз кутган нарсани айтиб беролмайди. Шундай пайтларда айрим журналистлар суҳбатдошининг нутқини ҳам ўзи ёзиб қўя қолади. Журналист ўзидан интервью олади. «Ҳа, сиз ундай демоқчисиз, сиз бундай демоқчисиз», деган гаплар билан ўзи берган саволга ўзи жавоб бера бошлайди. Лекин суҳбатдошдан керакли маълумотни ола билиш учун диққат муҳим аҳамият касб этади. Диққат билан бошланган суҳбат ўз-ўзидан очилиб, давом этиб кетаверади. Бир томон вазиятдан келиб чиқиб савол беради, иккинчи томон шунга мувофиқ жавоб қайтаради.\nЯна суҳбат самимий, дилдан қилиниши, суҳбатдошнинг «қитиқ пати»ни топа билиш керак. Шунда у сиз билан очилиб гаплашади. Керак бўлса, суҳбат қилинаётган мавзу бўйича суҳбатдошдан кўра кўпроқ маълумотга эга бўлиш керак.\n...Америкада бир болакай овқат қилаётган онасининг олдига югуриб бориб, «Ойи, бизникига келган ана у киши балиқчими?» деб сўрабди. Онаси: «Нега бундай деяпсан?» деса, «У балиқ ҳақида шунчалик кўп нарса билар эканки...» дебди бола. «Йўқ, у президент Рузвельт, сенинг балиққа қизиқишингни билгани учун шундан сўз очган, кўрдингми, сен уни менга мақтаяпсан», деган экан она.\nСуҳбатдошнинг ёши, жинси, миллати, ихтисослиги, қизиқиши — ҳамма-ҳаммасини инобатга олиб, у билан гаплашишга ҳар томонлама тайёр бўлиб, кейин суҳбатга киришиш керак, аслида. Акс ҳолда, ундан керакли маълумотни олиб бўлмайди. Бундай суҳбатнинг таъсири ҳам, фойдаси ҳам йўқ. Тасаввур қилинг: боғчага таклиф қилинган домла болажонларга эр-хотинлик муносабатлари ҳақида маъруза қилса, бундан болажонларга бирон наф бўладими?..\nБизда яхшилик кўпроқ гапирилади, ютуқларимиз эътироф этилади, шу орқали мақсадга эришишни кўзлаймиз. Ғарбда эса, журналист кўпроқ нуқсонларни айтади, уларни йўқотишга эътибор қаратади, шу билан мақсадга эришишни кўзлайди. Мақсад битта, лекин мақсадга борадиган йўллар турлича.\n— Кучли нотиқ бўлиш учун инсондан нималар талаб қилинади?\n— Нотиқликда кучли қувваи ҳофиза керак. Диққат билан хотира нотиқ учун бошдаги икки кўз каби муҳим. Жуда кўп нарсани биладиган киши диққатини жамлолмаса ёки керакли ўринда керак нарсани эслолмаса, фойдаси йўқ. Нутқида узилиш-бузилиш бўлади, кераксиз сўзлар аралашиб қолади.\nХорижий телеканалларда кўп кузатганмиз, еттинчи синф маълумотига эга оддий чилангарга микрофон тутса, бир текис ва равон гапириб кетади. Бизда эса каттакон раҳбар, мактаб директори ёки ҳар куни юзлаб болага дарс берадиган ўқитувчи ҳам микрофон ёки камера олдида ўзини йўқотиб қўяди. Микрофон тутсангиз, «Нима дейишим керак ўзи?» деб сўрайди. Уларда етарлича билим бор, тажриба бор, маълумот бор, лекин нутқий малака йўқ. Бунинг учун нотиқлик қозонида қайнаши керак. Бир неча саҳифалик матнни овоз чиқариб ўқиш, бошқалар олдида фикрини эркин баён қилишга одатланиш, ўрни келганда бадиҳагўйлик билан вазиятдан келиб чиқиб, муносиб ва таъсирчан жавоб қайтариш машқига эга бўлиш нотиқликнинг таъсирчан механизми ҳисобланади. Биз ўқитувчи, раҳбар, депутат, сиёсатчи ва барча хоҳловчиларни ана шу соҳага ўргатиш учун яқинда «Нотиқлик санъати академияси», деб номланган нодавлат таълим муассасасини ташкил қилдик. Мақсадимиз жамиятдаги барча соҳада кучли ва таъсирчан нотиқлар тайёрлаш.\n— Бир пайтлар академик Матёқуб Қўшжоновнинг пешқадам шогирдларидан бўлгансиз. Нотиқлик борасида ҳам устозингиз Қўшжонов домла бўлганми?\n— Домладан жуда кўп нарсаларни ўрганганман. Домла матнларни ўзлари ўқиб, ўзлари ёза олмай қолган пайтлари шахсий котиби сифатида китоблар ўқиб берар ва асарларини ёзиб олардим. Бир ўқишда овоз чиқариб эллик саҳифа матнни ўқиганман. Яна бадиий асардаги ҳар бир қаҳрамонга алоҳида ўзига хос овоз бериб ўқиганман. Домлага ўқиб бериш баробарида жуда кўп китоблар билан ўзим ҳам танишиб чиқдим. Домла менинг мутолаага бўлган меҳримни уйғотган.\nДомла ҳар куни ёзарди. Қўл қаламдан чиқиб кетмаслиги керак, ғадир-будир бўлса ҳам ҳар куни ёзиб туриш керак, дерди.\nДомланинг табиатидаги мард, олижаноб, бошқаларга нисбатан ҳамиша ёрдам қўлини чўзувчи, олим сифатида фидойи ва самимий инсонлигига кўп гувоҳ бўлганман. Бир йили домла Шароф Рашидов ижоди ҳақида «Талант саховати» китобини ёзди. Китоб Шароф акага манзур бўлди. Бир гал иккаласи учрашиб қолганда Шароф ака домлага миннатдорлик билдириб: «биздан нима хизмат?» деб сўрабди. Шунда домла: «бошингиз омон бўлсин, бошқа тилагимиз йўқ», деб жавоб берибди. Ўша пайтларда домланинг қизи оиласи билан ижара уйда яшарди. Бир гал суҳбат орасида домлага шуни эслатдим. Домла мийиғида жилмайиб шундай деганди: «Олим одам бировдан тама ҳам қилмайди, унга шама ҳам қилмайди».\nБундай олижанобликни бошқаларда топиш қийин...\nСўзлашда оҳанг ва овоз имкониятларини ўрганишда истеъдодли, моҳир нотиқ Қодир Маҳсумов менда катта таассурот қолдирган. Кейинчалик бу устоз санъаткор ҳақида «Тошкентдан гапирамиз...» номли китобда батафсил фикр юритганман.\nРаҳимбой Жуманиёзов — Ўзбекистoн Республикaси Фaнлaр aкaдемияси мукoфoтининг лaуреaти вa «Энг яxши вoиз» Республикa кўрик-тaнлoвининг сoвриндoри, филoлoгия фaнлaри нoмзoди, доцент, Antique world — «Aнтик дунё» Xaлқaрo илмий aкaдемиясининг aкaдемиги.\n«Xaлқ дaҳoсининг кўзгуси», «Эски ўзбек ёзуви», «Xaлқ ижoди – ҳaқ ижoд», «Ҳaрфлaр тилгa киргaндa», «Aлифбo», «Дoнг қoзoнгaн дoстoн», «Туркий сaвoд», «Ҳaрфлaр гулшaни», «Янги aлифбoдaн сaбoқлaр», «Ғoявий тaрбиядa нoтиқлик сaнъaти», «Кoмилжoн Oтaниёзoв зaмoндoшлaри xoтирaсидa», «Янгиликлaр ёзиш вa тaҳрир қилиш», «Эли эъзoзлaгaн бaxшининг бaxти», «Нутқий мaҳoрaт», «Мaънaвият тaрғибoтчиси», «Тaълим, тaрбия, тaфaккур, тaрaққиёт», «Муoмaлa мaдaнияти», «Дил – қулф, тил – кaлит», «Туркий қирoaт қирoли» нoмли китoблaри чoп этилгaн.\n«Қoрa илoн» ҳaмдa «Бегoнa» вa «Oтa» нoмли бaдиий фильмлaрнинг прoдюсери вa ҳaммуaллифи.


НАЖМИДДИН ЭРГАШЕВ: ҚЎШНИ СИFМАГАН УЙ | Fayzbog.uz\n— Лаббай, домла! Қани, ичкарига кирайлик. оғиз очиш вақти ҳам бўлиб қолди…\n— Давронбек, маҳалладан одам айтувдингизми?\n— Ҳа, домла, киришди-ку…\n— Мен қўшниларингизни назарда тутяпман, — деди имом унинг кўзларига тик боқиб. — Анави ўқитувчи Иноятулло домла чиқмади. Ён-атрофингиздаги қўшниларингиз ҳам кўринишмади. — Кейин рўпарадаги кўримсиз эски иморатга ишора қиларкан сўради: — Рўзиқулникимиди? У нега чиқмади?\n— Энди, домла…\n— Ҳа, тушунарли. Бойларни чақирдим, денг…- Сўнгра барча эшитсин, дегандек, овозини баландлатди. — Қорни тўқларга берилган зиёфат ҳам исрофгарлик белгисидир. Сиз ҳозир ўз дўстларингизни, бой-бадавлат кишиларни анвойи таомлар билан меҳмон қиласиз. Шу вақтда бир неча қўшниларингиз, муҳтожлар қуруқ нон-чой билан оғиз очадилар. Расулуллоҳ (с.а.в) «Ким ўзининг қорни тўқ бўлиб, қўшниси оч ҳолида ўтирган бўлса, у киши чин мўмин эмасдир,» деганлар. Қолаверса, бой рўзадорнинг дуосидан камбағал рўза тутувчининг дуоси, албатта, тезроқ ижобат бўлади…\n— Тушундим, домла, деди узр сўраркан Давронбек. — Энди ичкарига кирайлик. Одамлар кутиб қолишди…\n— Йўқ, Давронбек, қўшни сиғмаган кенг уйга мен қандай сиғаман? Мен, яхшиси, уйда ифтор қила қолай. Узр…\n– Ҳеч нарса совға қилмадилар… Ахир, ҳамма нарсам бор-ку. Шу фарзандим мен учун энг катта сийлов, дугонажон…\n– Наҳотки?! – Ҳайратланди меҳмон. – Сенинг қадринг шуми? Ҳеч йўқса, биттагина тилла зирак бўлса ҳам тақиб қўймадими? Менинг эрим қизимни туққанимда, билакузук олиб берганди…\n– Жоним, мен эндигина институтни битириб, ишга кирдим, – дея ётиғи билан тушунтирди эр. – Кейинроқ ҳаммаси бўлади. Ке, арзимаган нарсага жанжаллашмайлик…\nМуаммо нимадан бошланган эди ўзи? Ҳа, дугонасининг ташрифидан… Бир оғиз сўз фожеаси ёш келин-куёвнинг гулдек турмушини бузиб юборди. “Бировнинг хонадонига кўрдек кириб, соқов каби чиқинг”, деб шунга айтсалар керак-да!


Сўнгги янгиланиш: 12 Ноябр, 2007 - Published 16:18 GMT\nМухолифатчи Исмоил Дадажонов билан мулоқот\nИсмоил Дадажонов ўзбек мухолифатини бирлаштиришни истайди\nЎзбек мухолифати етакчиларидан бири Исмоил Дадажонов bbcuzbek.com ўқувчилари ва тингловчилари саволларига жавоб берди.\nИсмоил Дадажоновнинг айтишича, унинг ҳаётдаги асосий орзуси ўзбек мухолифатини бирлаштириб, Ўзбекистонда демократик жамият қуриш.\nУ раҳбарликка интилмаганини ва ҳаётда ўз ўрнини билишга ҳаракат қилишини айтади.\nХорижда юрган ўзбекистонликлар мухолифатни бирлаштиришда қандай амалий ёрдам беришлари мумкин? – деб сўрабди Қўшма Штатлардан Акмал.\nИсмоил Дадажонов: Акмалжон, мухолифатнинг асосий лидерлари хорижда яшашади. Бу - ҳеч кимга сир эмас. Биз бугунги кунда хоҳлаётган нарсамиз – мана шу раҳбарият ўртасидаги келишмовчиликни бартараф қила олсак, ватанда қолган мухолифат вакилларнинг биргаликда ҳаракат қилишига жудаям катта туркти бўлади. Чунки, партиялар раҳбарлари агар Эркчилар ва Бирликчилар билан қўшилишиб маълум акцияларни қилиш, сайловларда бир-бирларини қўллаб-қувватлаш ва бир-бирларини ҳар томонлама – ҳам иқтисодий ва ҳам сиёсий – қўллаш тўғрисидаги йўлланмаларни берган тақдирда, ватандаги мухолифатнинг жипслашуви, бирлашуви жуда ҳам силлиқ ва осон кечади. Бугун шу нарсага эришиш учун ҳаракат қилишимиз керак, деб ўйлайман.\nСизнингча ўзбек мухолифати куч сифатида шаклланганми? – деган саволни Тошкентдан Малик Тоғаев йўллаган.\nИсмоил Дадажонов: Маликжон, ўзбек мухолифати тўқсонинчи йилларда куч сифатида шаклланган эди. Лекин бугунга келиб мухолифат жуда ҳам кўп йўқотишлар қилди: энг кўзга кўринган вакиллари қурбон бўлишди; кўпчилик қамалди; кўпчилик мухолифатнинг ўзаро келишмовчилиги туфайли мухолифатдан кетишга мажбур бўлди. Бугун мухолифатни юшган ёки ўзаро келишган деб бўлмайди. Бугунги мухолифатнинг аҳволи жудаям аянчли. Жудаям аянчли. Бугун иложи борича ҳамма ишни бошдан бошлаш керак бўлади. Буни энди ким қилади: ёшларми ёки бизми, билмадим? Лекин, мен ўйлайманки, мухолифатнинг ҳамма вакиллари ўз хатоларини тан олишлари керак, чунки биз 18-19 йил ичида бирор нарсага, бир арзигулик нарсага эриша олмадик.\nТошкентдан Беҳруз Ботиров эса нима қилса мухолифатни бирлаштириш мумкинлигини сўраган.\nИсмоил Дадажонов: Беҳрузбек, биз мана шу кунларда бир мурожаат тайёрлаяпмиз. Мухолифат раҳбарларини Оврўпа давлатларидан бирида учраштиришга ҳаракат қилаяпмиз. Бунга биз, ҳаттоки, Ўзбекистондаги баъзи бир биродарларни ҳам таклиф қилишга қарор қилганмиз ва уларнинг ҳозирда виза масалалари ҳал қилинаяпти. Биз мухолифат билан юмолоқ стол атрофида ўтириб, раҳбарлар билан Ўзбекистондаги бугунги вазиятга баҳо бериб, ўзаро келишиб, биргаликда буларни биргаликда ишлашга кўндиришга ҳаракат қиламиз. Бу учрашувда мухолифатни бирлаштиришга қаршилик қилаётган қайси раҳбар, қайси партиянинг лидери эканлигини халқ эътиборига, халқ муҳокамасига ташлашга қарор қилдик. Бу йиғилишга халқаро экспертларни ва депутатларни Польшадан, Украинадан, Швециядан ва яна бир-иккита бошқа мамлакатлардан таклиф қиламиз. Улар холис баҳо беришга ва кимлар мухолифатни бирлаштиришга тўсқинлик қилаётганини кўрсатиб беришга ҳаракат қилишади. Шу билан биз мухолифатни бирлаштиришга биринчи қадамни қўйган бўламиз.\nАмерикадан мухлисимиз Адҳам эса Ўзбекистон келажаги ҳақидаги қарашларингизни сўраган.\nИсмоил Дадажонов: Энди Ўзбекистоннинг келажаги ҳақида бугун тўлиқ бир нарса дейиш жудаям қийин. Чунки, биз мавжуд тузумни ўзгартирганимиздаям, келгуси беш йил-ўн йиллик даврда жудаям кўп қийинчиликларга дуч келсак керак, деб ўйлайман. Шу даврда мамлакатни бошқарадиган команда жудаям сабр-тоқатли, жудаям оғир табиатли бўлиши керак, деб ўйлайман. Лекин Ўзбекистонни иқтисодий аҳволини тузатиш, ўзбек халқини иқтисодий жиҳатдан яхши кунларга олиб келиш жудаям катта муаммо туғдирмайди. Ўзбекистон жудаям бой мамлакат: ҳосилдор ерлари бор; пахта етиштиради; тиллоси, нефти, гази бор. Иншаоллоҳ, бундай нарсалар маълум бир вақт ичида амалга ошади. Энг асосий нарса Ўзбекистондаги халқнинг менталитети, халқнинг характерига келиб тақалади. Бизнинг бугунги Ўзбекистон халқи қанчалик демократияга тайёр ва уни қандай қабул қилади? Чунки, биласизми, Ўзбекистонда тўқсонинчи йилларда демократия бир оз ҳукмрон бўлган пайтда кўп тушунмовчиликлар, демократияни бошқача талқин қилишлар жуда кўп бўлган. Шунинг учун ҳам халқни демократияга тайёрлашимиз ва демократияни бошқачароқ кўринишда Ўзбекистонга олиб келиш керак, деб ўйлайман.\nУшбу савол Алишер Жумадан: Сиз бирор марта бўлсин шу йўлга кирганингиздан афсусланганмисиз? Агар шундай бўлса, ёшларга нима маслаҳат берган бўлардингиз?\nИсмоил Дадажонов: Биласизми, 1988 йилда Қўқонда “Одамийлик ва инсонпарварлик” ташкилоти тузилган пайтда менга шу ташкилотга киришни тавсия қилишган. Мен ўшанда, тўғриси, олдин қўрққанман. Лекин мен кейин тушундимки, қўрқувнинг бир маълум чегараси бўлар экан. Бу чегарадан ўтиб олган одам қўрқувлардан қутулар экан. Бир қучоқ фарзандларим бор, невараларим бор. Албатта, бу йўлга кирганимдан ҳеч қачон афсус қилмайман. Лекин ёшларга менинг бирдан-бир маслаҳат ёки фикримни айтишим керак бўлса, айтаманки, ёшлар биздан кўра активроқ, биздан кўра ақллироқ бўлишларинг керак. Биз йўл қўйган хатоларга сиз қўймаслигингиз керак. Биз, балким биринчилардан бўлганимиз учундир, баъзи хатоларга йўл қўйдик. Бунинг учун бизни айблашларингиз мумкин. Биз ўзбек халқидан узр сўраб ҳам мурожаат қилганмиз. Ҳамма нарса, Ўзбикистон келажаги, Ўзбекистондаги бутун демократиянинг келажаги сиз ёшлар қўлида. Сиз ёшларни бардам бўлишингизни, бу йўлда қўрқмасдан қадам қўйишингизни, чунки бу йўл ҳақ эканлигини, ҳақ йўла эса Яратганнинг ўзи ҳамиша қўллаб-қувватлаши муқаррар эканлигини эслатмоқчиман.\nЎзбекистондаги президент сайловолди кампаниясида мухолифат кучлари ҳеч қандай ютуқларга эриша олмадилар, деб ёзибди Швециядан Аббос Маҳмудов. Шу мағлубиятдан хулоса қилиб, келажакда мухолифат кучлари қандай қадамлар қўйиш керак деб ҳисоблайсиз?\nИсмоил Дадажонов: Ўзбекистон, ўзбек халқининг тақдири ҳал қилинаётган бир даврда ўзбек мухолифати, минг афсуски, бу жараёндан четда қолди. Мен мухолифатнинг сайловларда қатнашмаётгани тафсилотларига қайтмоқчи эмасман, аммо бир нарсани айтмоқчиман: ўзбек мухолифати энди кураш усулларини тубдан ўзгартириши керак. Мухолифат, биринчи навбатда, ватанда бўлаётган ҳаракатларни кучайтириши керак ва, иложи борича, мухолифат Оврўпа Иттифоқи ва халқаро ташкилотлар ёрдамида, уларнинг қандайдир кафолати билан Ўзбекистонга қайтиб бориши керак, деб ҳисоблайман. Курашни Ўзбекистонда давом эттириш керак. Ундан ташқари, энг асосий, зарур нарсалардан бири деб шуни ҳисоблайманки, бугун мухолифат ҳар қандай гина-кудратларини ва ўтиб кетган воқеаларни эсдан чиқариб, бирлашиб ҳаракат қилсагина, балким 2009 йилда бўладиган парламент сайловларида мухолифат бирон нарсага эришиши мумкин бўлади.\nПекиндан Файзулла йўллаган савол: Ўзбекистонда демократик жамият қуриш учун барча мухолифат вакиллари бир даврага ўтириб, Ислом Каримов билан музокара олиб боришига ишонасизми?\nИсмоил Дадажонов: Баъзи мухолифатчиларимиз бугун Ўзбекистонда ҳукумат билан мулоқотни тиклаш тарафдори. Баъзи мухолифатчилар эса бу мулоқотдан ҳеч нарса чиқмаслигини таъкидлашаяпти. Мени фикримча, бугунги кунгача ўзбек мухолифати Ислом Каримов бошқараётган ҳукуматга бир неча ўнлаб маротаба мулоқот қилиш таклифи билан чиққан, лекин, афсуски, бу таклифлар ҳаммаси муаллақ ҳолда, ҳеч қандай жавобсиз қолди. Нима учун Ўзбекистон ҳукумати мухолифат билан мулоқотга бормади? Бунинг сабаби, албатта, тушунарли. Чунки у мухолифат орқасида ҳеч қандай куч кўрмади ва мухолифат бугун Ўзбекистон ҳукумати учун ҳеч қандай хавф туғдира олмаслигини, мухолифатдан, дейлик, беш-ўнтасини қамаса, қолганлари тарқаб кетиши мумкинлигига ишонади ва шунинг учун ҳам у жиддий эътиборни Исломий мухолифатчиларга қаратади ва ўзбек (дунёвий) мухолифатига бундай эътиборни қилмайди. Мухолифат ягона кучга бирлашсагина, унинг орқасида халқ борлигини сезсагина, Ўзбекистон ҳукумати мулоқот бошлаши мумкин. Лекин, афсуски, бугун ўшандай куч - халқ мухолифатнинг ортида турганига мен ишонмайман.\nАнвар: “Барча мавжуд муаммоларга Президент Каримовни айблаш тўғримикан? Шундай бўлса, келадиган президент ҳамма проблемаларни йўқ қилишига ишонасизми?”\nИсмоил Дадажонов: Ўзбекистонда декабрь ойидаги сайловларда келадиган президент ҳам, мени билишимча, ўша эски президент Ислом Каримов бўлади. Мана шу Ўзбекистондаги бўлиб ўтаётган ҳар қандай камчиликлар, ҳар қандай хатоларга айби энг катта одам, албаттаки, президент ҳисобланади. Чунки у ўзини “миллат отаси” деб, “юртбоши” деб эълон қилган. Унинг изнисиз, унинг рухсатисиз Ўзбекистонда ҳеч қандай ўзгаришлар, ҳеч қандай ҳаракатлар бўлмагани учун ҳам асосий айбдор барибир президент бўлиб қолаверади. Бу хатоларга, бу инсон ҳуқуқларининг бузилишларига, мухолифатга қўпол муомалада бўлишга, мухолиф ўзбекларнинг қамалишига, мана Андижонда бўлган қирғинларга унинг атрофида бўлган кадрлар қўллаб-қувватлаган, рағбатлантирган, уни ундаган ва хатоларини айтмагани ҳам катта бир сабаб бўлади.\nБи-би-си: Айни мухлисимиз яна “Ўзбекистонда рангли инқилоблар бўлиб, … демократик жамият қурилишига ишонасизми? – деган саволни берибди.\nИсмоил Дадажонов: Рангли инқилоблар масаласига келсак, бу жудаям жиддий масала. Мен Украинадаги рангли инқилобда шахсан иштирок этганман. У ерда инқилобда иштирок этган “Зарғалдоқ” коалиция бир куч бўлиб, ҳаммалари бирлашиб, ўрталарида бўлган аввалги келишмовчиликларни унутиб, инқилоб қилишди. Лекин бизда айнан мана шу асосий деталь – бирлашиш процесси бўлмаяпти. Агар Ўзбекистонда ҳам шундай бирлашилса, ана унда қандайдир инқилоб тўғрисида, яъни қон тўкмасдан инқилоб қилиш тўғрисида ўйлаб кўриш мумкин бўлади. Лекин, ҳозирги шароитда ҳар қандай инқилоб Андижонга ўхшаб қон тўкилишига олиб келади.\nМухолифат партиялари раҳбарлари ораларидаги нафрат улар имкониятнинг тугаганидан далолат эмасмикан? - дея мухолифатдаги келишмовчиликлар борасида сизни фикрингизни сўрабди Қозоғистондан Тоҳиржон Саидов.\nИсмоил Дадажонов: Тоҳиржонни саволи бизни жудаям кўп йиллардан бери қийнаб келаётган савол. Мухолифатнинг асосий партиялари ўртасидаги келишмовчиликлар бу партиялар ўртасидаги келишмовчиликлар эмас, балки бу партия лидерлари, яъни раисларининг шахсий келишмовчиликларидан. Бундан икки партия азият чекмоқда. Бу келишмовчиликлар Ўзбекистондаги сиёсий аҳволга жудаям ёмон таъсир қилаяпти. Энди Тоҳиржоннинг “бу уларнинг ўз ресурсларини тугатганини билдирадими?” - деган саволига шундай жавоб бермоқчиман: биласизми, ҳозир ўзбек мухолифати дунёдаги энг қари мухолифатлардан ҳисобланади. Биз ўзимизча бир ҳисоб-китоб қилиб кўрганимизда “Бирлик” Халқ Ҳаракати партияси ва “Эрк” Демократик партиясининг ҳам ўртача ёши эллик ва ундан юқори эканини аниқладик. Иккала партияда ҳам ёшлар жуда кам. Энди “Эрк” партиясининг структурасини яхши билмаганим учун мен “Бирлик” партияси тўғрисида айтаман. “Бирлик” партиясидаги бизнинг ўртача ёшимиз эллик ёшдан юқори ҳисобланади ва ёшлар жуда ҳам кам. Дейлик, шу партия ичида ресурсларини тугатган раҳбарлар ўрнини босиш учун ҳам ёш кадрларни тайёрлаётганимиз йўқ. Шунинг учун ҳам мен “Уйғон Ўзбекистон” ёшлар ҳаракатини ташкил қилиш ҳақида бир ташаббус билан чиққанман. Мен ўйлайманки, мана шу ёшлар келажакда Ўзбекистонни бошқаришга қодир инсонлар бўлади.\nАмерикадан Фазилат Маъмурованинг саволи қуйидагича: ўзбек мухолифатини бирлаштириш қай даражада фойда ва натижа беради деб ўйлайсиз? Ўзбек халқининг бугунги аҳволи, тан олиш керак, тарқоқ эканлигидан эмасми? Ва ички низолар тобора авж олиб бораётган бир пайтда сизнинг ғоянгиз қай даражада таъсир кучини беради деб ўйлайсиз? Қолаверса, сиз ватандан йироқда туриб ҳаракат қилаяпсиз...\nИсмоил Дадажонов: Раҳмат синглим. Аввало ўзбек мухолифатини бирлаштириш деганда биз партияларни ўзаро қўшиб юбориш, уларни программаларини ёки низомларини бирлаштириш эмас, мухолиф партиялар бир позиция, бир йўналишни танлаб туриб мавжуд тузумга қарши курашишини назарда тутамиз. Дунёнинг жудаям кўп мамлакатлари бу тажрибадан ўтган. Мухолифат ўртасидаги келишмовчилик, уни Ўзбекистондаги асосий мақсад – мавжуд режимга қарши курашишдан чалғитаётганини ҳамма билади. Қолаверса, мана оддий халқ тўғрисида айтаяпсиз... Жамиятда оддий халқдан бир фоиздан ошиғи ҳеч қачон сиёсатчи бўлмаган. Сиёсат билан шуғулланмаган. Оддий халқ ҳамма вақт ўзига етакчи ахтаради. Ўша етакчи ўз фикрини тўғри етаказа олса, халқни тўғри йўлга бошлай олса, халқ унинг ортидан эргашади. Ҳозир Ўзбекистондаги мавжуд тузум, тўғрисини айтганда, оддий халқнинг жонига тегди. Албатта, Ўзбекистонда бугунги кунда иқтисодий ва сиёсий жиҳатдан ҳам ҳамма томонлама қийинчилик халқни “жонига тегди” деяпмиз. Агарда сиёсий ва иқтисодий бўҳронлар бу даражада қаттиқ бўлмаганида ҳам, бир хилда яшаш ҳар қандай инсоннинг меъдасига тегади. Хоҳламай қолади шундай яшашни. Бир хил яшаш зерикарли бўлади ва шунинг учун ҳам одамлар янгилик ахтаради. Бугун Ўзбекистонда ҳеч ким Каримовдан бошқа ҳеч кимнинг ортидан эргашишга журъат қила олмаяпти. Сабаби шу мухолифат, ўзини ўзбек халқини бошловчиси, лидери деб ҳисоблаётган одамларнинг ўзлари ўзаро келиша олмаяпти. Яъни, мухолифатдагилар. Агар мухолифат бирлашса ва халққа бир раҳбарни кўрсатиб, ўзаро гина-кудуратларни унутиб туриб, шу одамнинг ортидан бир чиройли программа билан эргашишни талаб қилса, менимча, халқ эргашади. Бугун халқ ўзига йўлбошчи ахтараяпти. Ислом Каримов режимидан қутулиш учун йўлбошчи ахтараяпти. Бу йўлбошчи халқни шундай йўлга бошлаши керакки, иложи борича қон тўкилмасдан, текис, силлиқ йўл билан мавжуд тузумни ўзгартириш керак дейилаяпти. Сизни мени чет элда туриб... Тўғри, мен, ҳар қандай ватандош биродарларим билан телефон орқали ёки хат орқали гаплашганимда ҳам, ҳозир чет элда бўлганим сабабли улардан узримни сўрайман. Чунки улар жудаям қийин аҳволда эканлиги, четда туриб ҳар нарсаларни гапириш мумкинлигини жуда ҳам яхши ҳис қиламан. Шунинг учун ҳам мен ва менга ўхшаган жуда ҳам кўпчилик сафдошларимиз қатъий қарорга келдик. Мана оиламиз ва фарзандларимизни хавфсиз жойга олиб чиқдик. Биз ҳам энди ўзимиздан-ўзимиз чиқиб кетмаганмиз Ўзбекистондан. Маълум бир тазйиқ ва репрессиялар ортидан чиқиб кетгандик. Аммо энди биз ватанга қайтишга қарор қилдик. Ватанга қайтишда ҳам биз Оврўпа Иттифоқи, айниқса Олмония ҳукуматига орқа қилмоқчимиз. Улар Ўзбекистон ҳукуматидан мухолифатга фаолият қилиши учун бир оз имконият беришини талаб қилишларини илтимос қилаяпмиз. Ўзбекистон ҳукумати қандай жавоб беришидан қатъий назар, биз ҳозир кўпчилик мухолифатчилар курашимизнии ватанда давом эттиришга қарор қилганмиз. Иншаоллоҳ, шу кунларда, яқин келажакда Ўзбекистонга қайтиб борамиз.\nЎзбекистонлик мухолифатчи Исмоил Дадажонов билан суҳбатнинг 1-қисми\nБи-би-си меҳмони Исмоил Дадажонов билан суҳбатнинг 2-қисми\nТурсунбой Бакирўғли саволларга жавоб берди.\nТаниқли актёр Эркин Комилов билан мулоқот\nРихси Иброҳимова саволларингизга жавоб берди\nМаҳмуд Намозовнинг саволларга жавоблари


Жаҳон 21:17 / 13.10.2021 21274\nG20 давлатлари истайдими йўқми, улар барибир толиблар билан ҳамкорлик қилишига тўғри келади. Ҳатто инсонпарварлик ёрдамини уларнинг қўлига топширишга ҳам.\nГермания канцлери Ангела Меркель халқаро ҳамжамиятни Афғонистонда хаос юзага келишига йўл қўйиб бўлмасликдан огоҳлантирди. У саммит иштирокчиларига «Толибон» бошқаруви даврида бу мамлакат иқтисодиёти буткул қулаб тушишидан ҳеч ким ҳеч нарса ютмаслигини айтиб ўтди.\nКанцлерлик лавозими якунланаётган Меркель Германия Афғонистонга 600 млн евро миқдорида инсонпарварлик ёрдами ажратишга тайёрлигини тасдиқлади.\nЖаҳон етакчилари, жумладан АҚШ президенти Жо Байден афғонларга молиявий ёрдам тўғридан тўғри «Толибон» орқали эмас, мустақил халқаро ташкилотлар орқали юборилиши кераклигини қайд этишди.\nЕврокомиссия раҳбари Урсула фон дер Ляйен Афғонистонга 1 миллиард доллар миқдоридаги ёрдам пакети ажратишни таклиф этди, шундан 300 млн доллар гуманитар фалокатнинг олдини олишга қаратилган.\nФон дер Ляйен назарда тутган сумманинг қолган қисми қайси мақсадларга йўналтирилишига аниқлик киритилмаган.\nБМТ раҳбари Антониу Гутерриш маблағлар Афғонистоннинг янги ҳукумати қўлига берилишига қарши чиқди, у мамлакат иқтисодиётига тўғридан тўғри сармоя киритишни таклиф этган.\nСаммит иштирокчиларининг қатор иштирокчилари Афғонистонга ёрдамни толибларнинг инсон ҳуқуқларига қай даражада риоя этишига боғлиқ қилиб қўйишни таклиф этган.\n«Мени айниқса толибларнинг қизлар ва аёлларга алоқадор ваъдалари бажарилмаётгани ташвишга солмоқда», деган Гутерриш.\nАйниқса аёлларнинг толиблар бошқарувидаги ҳолати Катта йигирматаликни ташвишга солмоқда. Суратда - Кобулда 3 сентябр кунги намойишлар\nКузатувчиларнинг фикрича, Ғарб амалда уддалаб бўлмас топшириқ билан тўқнашмоқда: «Толибон» билан бевосита алоқани четлаб ўтган ҳолда оддий афғон халқига ёрдам кўрсатиш.\n«Бизда ўйлаб ўтиришга вақт йўқ. Ҳаракат қилиш, имкон қадар тезроқ ҳаракат қилиш керак», деган саммит бошида Европа Иттифоқининг хорижий ишлар ва хавфсизлик сиёсати бўйича олий вакили Жозеп Боррель.\nЖаҳон ҳамжамиятини тезкорлик билан ҳаракат қилишга ундаётган яна бир омил шундаки, толиблар бунга йўл қўймасликка ваъда берган бўлишса-да, Афғонистон яна турли террорчи гуруҳлар учун базага айланиб қолиши мумкин.\nЎтган ҳафтанинг якшанбасида Афғонистон шимолидаги Қундуз шаҳрида шиалар масжидида жума ибодати вақтида террорчи худкуш ўзини портлатди. Теракт қурбонлари сони 60дан ошди.\nТолибларнинг ваъдаларига қарамай, Афғонистон терроризм ўчоғи бўлиб қолиши мумкин: хавфсизлик бўйича вазият жуда беқарор / EPA\nБу мамлакатда америкалик ҳарбийлар олиб кетилишидан кейин рўй берган энг йирик теракт бўлди. Бу портлаш учун жавобгарликни «ИШИД-Хуросон» гуруҳи ўз зиммасига олди. Сўнгги вақтларда мамлакат шарқида ҳам шиаларга қатор ҳужумлар амалга оширилмоқда.\nТолибларга қарши чиқаётган бу гуруҳ фаол ҳаракатланаётгани шуни кўрсатадики, толиблар мамлакатдаги вазиятни тўлиқ назорат қилишга қодир эмас.\nМасалан, Қатар хавфсизлик бўйича бундай ташвишли вазиятда ва гуманитар инқироз фонида толибларнинг ҳокимияти легитимлиги тан олиниш-олинмаслиги кун тартибидаги масала эмас деб ҳисоблайди.\nҚатар ТИВ раҳбари Мутлақ ал-Қаҳтоний улар ҳозирда муҳим масалаларни ечишда ҳисоблашишга тўғри келаётган ягона маъмурият эканини таъкидлаган.\nАмерикаликлар Афғонистонни тарк этганидан кейин илк бор 9-10 октябрь кунлари Қатар ҳукумати воситачилигида АҚШ делегацияси Доҳада толиблар вакиллари билан тўғридан тўғри музокаралар ўтказди.\nАфғонистон иқтисодиёти ўз ҳолига ташлаб қўйилган ва сармояларга жуда муҳтож / EPA\n«Учрашувлар очиқ ва профессионал руҳда ўтказилди, АҚШ делегацияси яна бир бор толибларга сўзлари учун эмас, қилган ишларига қараб баҳо берилишини эслатди», дейилади Давлат департаменти сайтида учрашув якунлари бўйича берилган ҳисоботда.\nТомонлар хавфсизлик масалалари ҳамда терроризмга қарши кураш, инсон ҳуқуқларига риоя этиш, хусусан, аёллар ҳуқуқлари, гуманитар кун тартиби, шунингдек, америкалик фуқаролар, бошқа мамлакатлар фуқаролари, халқаро миссиялар ва компанияларнинг афғонистонлик ходимларининг мамлакатдан чиқиб кетиши учун хавфсиз йўлаклар очиб берилиши масалаларини муҳокама қилишган.\nТолиблар бу масалаларнинг кўп қисми бўйича аввал ҳам ваъдалар беришган, аммо амалда бунинг аксини қилишганди. Хусусан, қизлар барибир мактабларга қайтишмади, олий таълим муассасалари талабалари учун дресс-код бўйича қатъий тартиблар жорий этилди ҳамда аёллар кўчаларга маҳрамсиз чиқиши тақиқланди.\nМамлакатда аввалги ҳукумат даврида Ғарб давлатлари билан ҳамкорлик қилган афғонларга ҳамда журналистларга қарши рейдлар амалга оширилмоқда. Айрим ҳолатларда уларни уйдан топа олмаган толиблар уларнинг оила аъзолари ва қариндошларини ўлдиришмоқда.\nДоҳадаги учрашув арафасида АҚШ Давлат департаментидагилар бу музокаралар Вашингтон толибларнинг Афғонистондаги ҳокимиятини расман тан олишини англатмаслигини алоҳида қайд этишганди.\nЎз навбатида, музокаралар чоғида толиблар делегацияси америкаликларни огоҳлантириб, янги ҳукуматга ташқаридан бўладиган ҳар қандай босим биринчи навбатда Афғонистон халқига салбий таъсир кўрсатишини қайд этиб ўтишган.\n«Биз уларга аниқ қилиб айтдик, бизнинг ҳукуматимизни беқарорлаштиришга бўлган уринишлар ҳеч кимга фойда келтирмайди», деди Афғонистоннинг янги ташқи ишлар вазири Амир Хон Муттақий Доҳадаги учрашув якунлангач журналистларга берган интервьюсида.\n«Афғонистон билан яхши муносабатлар ўрнатиш барча учун фойдали. Афғонистоннинг ҳозирги ҳукуматини кучсизлантирадиган қандайдир ҳаракатлар қилиш керак эмас, чунки бу фақат халқ учун муаммолар келтиради», дея унинг сўзларини келтирган «Франс пресс» агентлиги.\n17:00 / 21.10.2021 32247


Тадбиркор таълим олмоқда – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Таълим / Тадбиркор таълим олмоқда\nАвгуст 9, 2019\tТаълим Изоҳ қолдириш 489 Кўрилди\nРеспублика тадбиркорлик фаолияти асосларини ўқитиш марказининг вилоят филиали Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 8 августдаги 602-сонли “Аҳоли ва тадбиркорлар учун ўқув курслари ташкил қилиш ва ўтказиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори асосида ташкил қилинган.\nБугунги кунда марказ вилоятимизнинг ҳар бир туманида аҳоли ва тадбиркорлар учун касб-ҳунар коллежлари биноларида бепул ўқув машғулотлари ташкил этмоқда. Савдо-саноат палатаси ҳудудий бошқармаси билан ҳамкорликда ўтказилаётган ўқувда бизнесни юритиш ва бизнес-режаларни ишлаб чиқиш асослари,солиқ, банк иши, тадбиркорлик фаолияти соҳасидаги қонунчилик, божхона, молиявий бош қарув ва бошқа фанлар бўйича таълим берилаяпти.\nМарказ ташаббуси билан “Ёшлар-келажагимиз” Давлат дастури доирасида ЎзЛиДеП ёшларни тадбиркорликка кенг жалб қилиш мақсадида вилоятда жойлашган олий ўқув юртлари негизида янги тартибда ўқув курслари ташкил этишган. Уларга Ўзбекистон ёшлар иттифоқи, республикаси Савдо-саноат палатаси билан ҳамкорликда жойлардаги уюшмаган ёшларни, маҳаллалар аҳолисини кенг жалб қилиш кўзда тутилган. Ўқув курслари жараёнида инновациялар киритиш, юқори технологияларни қўллаган ҳолда онлайн тарзда масофавий ўқитиш ташкил қилинмоқда.\n2019 йилнинг фақат биринчи чорагининг ўзида 600 нафардан зиёд аҳоли ва тадбиркор ушбу курсларда билим олди. Ўқув машғулотлари узлуксиз ташкил этилмоқда.\nБир сўз билан айтганда келажак авлодга ўз турмуш шароитларини яхшилаш, севган касблари сир асрорларини пухта эгаллаб, бошлаган тадбиркорлик ишларини аниқ мақсад, истиқболли лойиҳалар асосида бошлаш кўникмаларини шакллантириш муҳум вазифаларимиз сирасига киради. Замон билан, илғор технологиялар, инноватцион ғоялар билан ҳамнафас яшаш бугуннинг талаби эканлигини ёшларимиз онгига сингдира олсакгина бу каби тадбирларимиз ҳайрли ва самарали бўлади.\nўқитиш маркази вилоят филиали раҳбари\nОлдинги Ёш ижодкорлар клуби – маҳорат мактаби\nКейинги Эзгулик ёзар қанот


ТЎЛИҚ РЎЙХАТ: Коронавирус туфайли операторларимиз қайси сайтларни бепул қилишди? - Terabayt.Uz\nТЎЛИҚ РЎЙХАТ: Коронавирус туфайли операторларимиз қайси сайтларни бепул қилишди?\nBeeline алоқа оператори 18 мартдан бошлаб абонентларига қатор янгиликлар сайтларини бепул қилган, кейин эса Mobiuz (собиқ Universal Mobile Systems – UMS) ҳам ўз абонентларига шундай имкониятни тақдим этган эди. Шунингдек, Ucell ҳам коронавирус эпидемиясига қарши курашга ҳисса қўшиш учун таълим ва ахборот сайтларини нархлашсиз тақдим этишини эълон қилди.\nЎҚИНГ: «Ўзбектелеком» интернет хизматларини маҳаллийлаштирди: энди тезлик ошиб, нархлар пасаяди!\nБундан ташқари, Билайн Ўзбекистондаги абонентлари учун жорий йилнинг 15 апрелигача Beeline TV иловасида 60 дан ортиқ телеканалларни бепул томоша қилиш имконини ҳам берди.\nҲуқуқшунос ва блогер Хушнудбек Худойбердиев эса юртимиздаги уяли алоқа операторларининг мобил тармоқлари орқали кириш бепул бўлган таълим ва ахборот сайтларининг тўлиқ рўйхатларини жамлаб эълон қилди.\nДемак, тўлиқ рўйхат қуйидагича:\nBeeline Uzbekistan абонентлари учун:\nШунингдек, Beeline TV мобил иловасида 60 дан ортиқ канал.\nЎҚИНГ: Beeline: интернет-трафик энди куймасдан, кейинги ойга ўтади\nMobiuz абонентлари учун:\nЎҚИНГ: UMS ва Khan Academy O‘zbek узоқ муддатли ҳамкорликни бошлади\nUcell абонентлари учун:\nЎҚИНГ: Ucell абонентларига хушхабар: энди беш ойгача рақамингиз ўчмайди!\nШунингдек, Хушнудбек постскриптумда қуйидагича қўшимча қилган:\nP.S.: Хабарингиз йўқми мабодо, миллий ғуруримиз ва миллий операторимиз Uzmobile бирорта акция эълон қилмадими ҳали? Умуман олганда, интернет бўйича миллий монополиямиз Uztelecom ушбу вазиятда қандайдир катта ҳажмли енгиллик берувчи акция эълон қилса бўларди.\nТЎЛДИРИШ: ушбу хабаримиз чиққанидан сўнг маълум вақт ўтиб, коронавирус тарқалишига қарши кураш бўйича амалга оширилаётган ишлар доирасида «Ўзбектелеком» акционерлик компанияси ҳам ўз мижозларига енгилликлар тақдим этди. У ўзининг симли интернет (Uzonline) ва мобил алоқа (Uzmobile филиали) абонентлари учун карантин даврида қатор оммавий ахборот воситалари сайтлари ҳамда таълим манбаларидан бепул фойдаланиш, шунингдек мобил алоқа абонентлари учун «1003» қисқа рақамли ишонч телефонига бепул қўнғироқларни амалга ошириш ҳамда «ZiyoNET» хизматидан бепул фойдаланиш имкониятини тақдим этди. Бу хусусда мана бу хабаримиздан батафсил маълумот олишингиз мумкин.\nБиз эса яна шуни қўшимча қилишимиз мумкинки, Perfectum уяли алоқа оператори ҳозирча коронавирус тарқалишига қарши кураш доирасида бирор сайтга бепул кириш имконини бермаган. Лекин ўз абонентлари учун Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Call-маркази – 1003 рақамига қўнғироқлар нархланмаслигини маълум қилган.\nЭСЛАТМА: Юқоридаги сайтларга кирганда телефонингиздаги заводдан ўрнатилган браузер орқали кириш тавсия этилади. Кейинчалик ўзингиз ўрнатган бошқа браузерлар, масалан Opera Mini орқали сайтга кирсангиз, мегабайт нархланади, яъни – бу ресурсларга кирганингиз учун пул ҳисобланади (ёки трафик лимитингиздан сарфланади). Шунингдек, сайтларга кираётганда VPN ишлатманг – бунда ҳам бепул бўлмайди.\n#Beeline #Beelineuz #Ucell #UMS #Universal Mobile Systems (UMS) #Uzmobile #Uztelecom #бепул интернет #бепул сайтлар #Билайн #веб-сайт #мобил алоқа оператори #мобиль оператор #нархлар #Ўзбекистон #Mobiuz


Муроса (Ҳикоя) - Уч илдиз\nby Тўлқин Эшбек · 20.07.2021\nЎзингдан чиққан балога – қайга борасан даъвога…\nТушимда итларга таланганимнинг таъбири аён бўлди: қўнғироқ узоқдан жиринглади. Тинчликмикин? Нечундир қўлим қалтиради. Кўнглим ғаш. Ўйлаганим бўлди: гўшакда Болта акамнинг дағал товуши…\n– Алло, редакциями? Ўзингмисан, гўрсўхта?! Қилғилиқни қип қўйиб, ахийри ниятингга етибсанда, а? Энди акам, энажоним йўқ, деб ҳисоблайвер. Бугундан бошлаб Сирғалида уруғ-аймоқларим ўлган, бу қишлоққа ўт кетди, деб ҳисоблайвер. Сен учун энди Сирғали қишлоғинг ҳам, жигарбандларинг ҳам йўқ – ҳаммаси ер билан битта бўлғон!..\n– Саломингни пишириб е!..\n– Намунча? – Тамоғимга нимадир тиқилгандек бўлди.\n– Бепичоқ сўйибсан-ку… Кафтдаккина қишлоғимиздаги гапларни Тошкандай азим шаҳарда дўмибира қилгани юзинг қандай чидади? Тфу! Сен башаранг қурғурда юз нима қилсин? Ўзи, сен хумпарни ўшаққа ўқишга юборган ўзим ахмоқман-да. Бир калтафаҳимлик қилганман… Кўзингни қора кетмон ўйсин эди асли. Ҳе…\n– Сўкинмай гапиринг. Бир онанинг фарзандларимиз, ахир…\n– Ў-ҳў, тилингам чиқиб қоптими? Кўзингни мошдек очиб қўяйми, ит?! Бадбахт! Ўргилдим сендақа ўқигандан!…\nАкамнинг ҳақоратларига ортиқ чидолмай «суҳбат»га нуқта қўймоқчи бўлдим:\n– Бошқа гапингиз йўқмиди?..\n– Ў, шошма,– Баттар дағаллашди акам.– Трубкани қўйиб қутулмоқчи бўляпсанми? Ўзи базўр заказ қилдим. Тушундингми? Узилиб қолса ё сенинг жонинг узилади, ё телефончининг…\n– Айтадиганингизни айтинг, бўлмаса…\n– Лўлидан ботир чиқса – чодирига ўзи ўт қўяди, деганлари шу экан-да. Ўз қишлоғингни нега ёмонлаб ёздинг? Нимувчин газетага чиқардинг? Бирор гап қолмабди-я. Ҳе, ўл! Шарманда! Сендақа шармандаларга шаҳар кенгдир, лекин қишлоқ кўтармайди, билдингми?! Уялмай-нетмай қасам ичувдинг-а, қасамхўр?!\nАрзимаган нарсага пов этиб, сўнг тезда ўзига келадиган Болта акамнинг гапларини тишимни-тишимга қўйиб эшитаётгандим, аммо сўнгги сўзлари суяк-суягимдан ўтиб кетди:\n– Туҳмат қилманг! – Биринчи марта акамга гап қайтарганим шу бўлди, юрагим ғашлигидан овозим бўғилиб чиқди. – Умримда қасам ичмаганман!..\n– Ичгансан! – Ўдағайлаган товуш эшитилди гўшакдан. – Ичмаган бўлсанг бошқа нарсани ичриб қўяман!\nТелефонда ади-бади қилиш беҳудалигини билиб, хайр, дедиму гўшакни қўйиб қўйдим.\nҚизиқ, акамни ким бу қадар йўлдан урдийкин?\nБир қориндан талашиб тушган жигарбандини шунчалик хўрлайдими?\n«Ўртага бир эшик тушиб, оралари бузилди» деганлари шумикин? Қайси эшак экан ўша нокас? Эшакфъеллардан қачон қутуларканмиз, ўзи?\nАсли акамнинг ўзини худо урган. Эҳ-ҳе қанақа ҳунарлар кўрсатмаган… Болалигимда «кўзимни қўрқитиш» учун кўп пўписа қилар, кунда-кунора маст-аласт келганча тўполон чиқарар, кучини менга кўрсатар – дўппослаб кетаверарди.\n…Ҳар гал калтак еганимда раҳматли падари бузурукворимни эслайман. Яхшига кун йўқ, дееганларидек, қўй оғзидан чўп олмаган, умрида чумолигаям озор бермаган отам гўдаклигимдаёқ етим қилиб кетган бизни. Ҳар нечук мададкоринг отанг бўлсин экан…\nОнам шўрлик: «Отанг ўлиб, сенга суяндим, энди рўзғорбоши ўзингсан…» дегандан бери акам ўзини бошқача тутади. Сўнгги пайтларда антиқа қилиқлар чиқарадиган бўлди: бетайин жўралар орттирди. Бари ҳалигидақа… Биттаси – Саттор сотувчи.\nЭҳтимол, Саттор ака ҳам ёмон одам эмасдир. Аммо, бизнинг Болта акамиз айтган гапларга қулоқ тутган инсон борки, феъли-ҳўйи ўзгармай қолмайди. «Укамиз журналист! – дейди гердайиб. – Туман раҳбарларигача ўйлаб муроса қилишади у билан. Ойнаи жаҳонгаям чиқиб туради бизнинг ука! Бултур китоб чиқарди. Китоб-а! Чакана талант керакми китоб ёзиш учун. Ҳа-а, бизнинг ука шунақа катта одам. Давлат бекорга ўқитмаган-да аканг қарағайнинг укасини! – Мақтана-мақтана Болта акамнинг кайфи ошади, кўп гапирган сайин ошаверади, ошган сайин алжийверади. – Аммо лекин, Равшанбой бизга ука эканлигини унутмайди. Анасининг кўзига тик боқмайди. Мен унга ака, ота ўрнида отаман-да!.. – Кайфи тароқ бўлганида одатига кўра ўқчий бошлайди. – Равшан журналист тугул подшо, ҳоким бўлмайдими? У барибир ука! Гапимни икки қилгудек бўлса, калласини сапчадек узаман-ташлайман…»\nСотувчи жўраси худди ўша гап учун қадаҳ кўтаради.\nБунга сайин Болта акамизнинг гап халтаси очилаверади:\n«Давай, тағин қуйинг, жўра. Ўзимнинг жўражоним, айланай отам!.. Қани қадаҳга бир сўз айтайми? Раҳмат, раҳмат. Шу-у, Тошканни титратиб юрган укам бор. Унинг номини эшитганда-чи, керак бўлса ҳамма титрайди. Фельетонлари ўрисча газеттаям чиққан-да. Ўзи журналист! Мен ўқитганман уни. Энамиз тухум-мухум сотиб пул қиларди. Мен эринмай пўшта орқали жўнатардим. Ўз қўлларим билан жўнатардим. Мана шу қўллар боққан уни. Энди айтганимни қилмай кўрсин-чи, худди шу қўлларим билан бўйнини сапча қип ташлайман.– Қизишиб кетиб икки бармоғини жўрасининг кўзларига қадайди.– Кўзларини буйтиб ўйиволаман!..»\nТағин қадаҳлар кўтарилади.\nЖўралар эр-хотиндек, ғирт овруполиклардек ўпишади. Болтажоннинг оғзидан чиққан «умидбахш» сўзлар учун Сатторвой хўб чўлпиллатади.\nКейин, сотувчи қутурмай, ким қутурсин!\nЎтган гал қишлоққа борганимда дўкондаги аҳволни кўриб энсам қотди. Сотиладиган молларга хоҳлаганича «нарх» қўймоқда. Харидорлар бу қишлоқ дўконига киришга юраклари бетламай қолишган. Қайсидир хотин ўша ердан чиқиб кетаётиб: «Савдогарнинг дастидан дод!» деганини ўз қулоғим билан эшитдим.\nСаттор сотувчини инсофга чақиргандим, мешдек қорнини селкиллатиб кулди. Сўнг, ўдагайлади:\n– Мухбир бўлсанг ўзингга! Қизил ҳужжатингни тошкентликларингга кўрсат. Қишлоқ кўтармайди, тушундингми? – У елкамга бир тушурганини сезмай қолдим. Сўнг ясама тиржайганча насиҳат қилди. – Ўзинг қаердан чиққанингни унутма, ука. Сирғалининг боласисан! Уруғинг, насабинг – Сирғали! Сирғали бировга сир олдирмаган ҳали!\n– Сирғалиликлар бир-бирининг кўзига чўп тиқмаслиги кераклигиниям яхши тушунарсиз.\n– Ана, холос. Бировнинг кўзига биз чўп тиқққан бўп қолдикми, а? Кимсан – қишлоғимиз атаманининг укасидан шу гап чиқса-я? Болта аканг эшитиб қолса борми…– Ғалати бўлиб кетганимни сотувчи сезди, шекилли, дарров жиддийлашди.– Тишингни ғижирлатма, ука. Ўттиз икки тишингдан айрилиб қолмагин тағин.\n– Акамни аралаштирмай гапиринг!.. Қўлингизни пахса қилманг, менга. Орага акамни суқманг, деяпман.\n– Акангнинг насибаси ҳам шу дўконга сочилганидан кейин гапираман, тушундингми? Болта жўрам бу ерга фақатгина қоровулмас, менга ёрдамчиям ҳисобланади. Базадан молларни битта ўзим қандоқ обкелишим мумкин? Болтажон обкелишади. У мунақа ишларга уста. Бир пасда оёқ-улов топиб, юкларимизни ортувчи, машинадан туширувчиларниям «есть» қилади. Сўнг икковлашиб омборга жойлаштирамиз.– Саттор сотувчининг гапларини жим тинглаётганимдан у дадилланди.– Энди-и, ука, бозор иқтисоди деганлари шу экан – ўзинг учун ўл етим! Итдек югурмасак, базама-база чопмасак, қаловини топмасак – пештахтамиз бўм-бўш ётаверади. Ҳувиллаган дўкон дўконми? Сирғалиликларнинг ҳоли не кечади унда? Кўзингни каттароқ очиб қара, ука, шаҳарингда ҳам шу аҳвол, тўғрими? Йў-ў, гапим тўғрими, деяппан? Ҳа-а. Ана энди ўзингга келдинг! Ана, пештахталаримизга разм сол: йўқ нарсанинг ўзи йўқ! Сен ҳам ҳаққингни ол, болакай! Тошканингдан тополмайсан бунақа молларни.– Сотувчи елкасини учириб кулди. – Талон-палон сўрамаймиз сендан…\n– Қойил, – дедим истеҳзо қилиб.– Ишбилармонликни қойил қилар экансиз…\nСотувчи тузуккина «сиёсатдон»лигини намойиш қилди:\n– Ишбилармонлик бунақа бўлади, ука! Тошканда ишбилармон камми? Ўзбекистонда-чи? Умри бўйи ишдан, меҳнатдан боши чиқмаган халқнинг ишбилармони бўлмасмикин? Айтайлик, савдо-сотиқни жойига қўйиш бобида Саттор билан Болта акаларингнинг олдига тушадигани бормикин? Сенга ўхшаганлар ишлаганнинг қўлига уради. Синдиради… Ишбилармонлар шўро даврида таҳқирланган. Ишнинг кўзини биладиганлар эмас, партия-ҳукуматининг буйруғинигина бажарадиган робот керак эди у пайтлар. Ишлайман деганни ишдан қолдириб ваъз айтардинглар. Биринг мухбир, бошқанг – мелиса, ревизор, назоратчи, ноиб, партком, чекист… текинга нон ейдиганларнинг уруғи бемаза қовунникидан ҳам кўп эди. Галалашиб талон-тарож қилардинглар. Деҳқон эмас, ишчимас, савдо ходими ё новвой эмас – шунақа текинхўрларнинг замони эди у пайтлар. Ё гапим нотўғрими? Энди эса бизнинг замон келди! Замон, замон бизнинг замон – даврон бизники, бўлиши керак, тушундингми, тирранча!\n– Тўнингизни шартта тескари кийиб, энди ишбилармон қиёфасига кирдингизми, – дедим тутақиб. Бу сўхтаси совуқ билан ади-бади қилиш бефойдалигини ҳис қилсам-да, кўнглимдагини тўкиб солгим келарди. – Биринчидан, ишбилармонлик – олиб-сотарлик эмас… Иккинчидан, қонунга хилоф равишда иш тутяпсиз. Қани, тадбиркорлик билан шуғулланиш учун тегишли ҳужжатингизни кўрсатинг-чи?\n– Бизда ҳужжат нима қилади?– Гапимни бўлди сотувчи. – Ҳали яна қилдан қийиқ ахтараяпсанми?\n– Сиз қилаётган иш бизнесликнинг «б»сигаям ўхшамайди.– Баттар тутоқиб гапирдим. – Турли ҳаром-хариш йўллар билан, эҳтимол қайсидир бечораларнинг ризқига зомин бўлиб дўконингизни лиқ қилиб юрибсиз. Шу қилмишингиз билан гердаясиз. Учига чиққан чайқовчиям бунақа қилмайди. Истеъмолчилар ҳуқуқини ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунни ўқиганмисиз? Хўш, назорат-касса аппаратингиз қани? Нега чек бермаяпсиз? Нега давлат солиғини тўламаяпсиз? Савдодан тушган пулни банкка топширмаяпсиз? Бу ишларингиз – жиноят билан баб-баробар-ку?! Пештахтангизда бирор нарса йўқки, нархи ёзиб қўйилган бўлса! Бозор иқтисоди – қўлингдан келганича номаъқулчиликни қилавер, дегани эмас.\nҚовун тушурдим. Сотувчи вағир-вуғур қилишга важ топиб бердим:\n– Э, мусулмонлар! Манов бола ақлдан озибди, – деди Саттор сотувчи бирин-кетин кириб келишган хотинларга қараб.– Кеп-кеп менга, оддий қишлоқ дўкончисига закунчилигини кўрсатмоқчи…\nХотинлар бири олиб бири қўйди: ўт кетсин мунақа қоғозбозликка, ўзи шу қишлоқдан чиққан бола сизга дағ-даға қиляптими, дея қарғашга тушса бўладими?!\n– …ана сенга ўйламай-нетмай катта кетишнинг оқибати!– Ишшайди сотувчи. – Айтдим-ку, бунақа гапларинг қишлоқда кетмайди. Шаҳарда ҳам савдогарнинг ошиғи олчи! Кимга қийин – сендақа … кавлайдиганларга қийин, ҳи-ҳи.\n– Шу гапингизни ёзиб бера оласизми?\nСотувчининг қути ўчди. Кўзлари ола-кула бўлди:\n– Ёзиб бер?! Мана! – У бош бармоғини бошқа бармоқлари орасидан чиқариб кўрсатди. – Ҳе, ўргилдим сендақа адолатпешадан. Шохинг ўсиб қолдими, дейман. Ҳақиқат қиламан, деганларнинг уч кунда шохи синишини биласанми? Сен ким бўпсан?! Оддий қишлоқ дўкони қоровулининг укаси! Болта бақалоқнинг жигари!..\nСўнгги гап суяк-суягимдан ўтиб кетди. Бўғилиб жавоб қайтарганимда бармоғим беихтиёр бигизга айланди:\n– Акамга тил теккизманг, дейман.\n– Гариллама, ука, – муросага келган бўлди сотувчи. – Аканг қатори бўлганим учун айтаяпман бу гапларни сенга. Савдода у дунё-бу дунё ҳақиқат бўлмаган, бўлмайди ҳам! Савдонинг отаси – пул, онаси – ғирром! Пул авралашган ғиромликнинг меваси – савдо бўлади, билсанг…\nОзиб-ёзиб қишлоғимга келганимда бўлмағур нарсаларга дилимни хира қилгим келмайди. Нуридийдаларимнинг дийдорига тўяман, деб келаман. Онам каби азиз қишлоғимни қўмсайман. Ўшанда йўл-йўлакай Саттор сотувчи билан ади-бади қилганимдан шундоқ ҳам хуноб эдим. Эгрини гўр тузатар, деганларидек сотувчи унча-мунча гап билан инсофга кеп қолармиди?..\nУ ҳақда ёзиш фикридан йироқ эдим. Бирор нарса ўзгарармиди, деган ўй кечарди кўнглимдан. Газетага ёзиш билан бирор нарсага эришиш мумкин бўлганида юртимиз аллақачон гуллаб-яшнамасмиди? Ошкоралик шарофати билан матбуотимизда озмунча гаплар ёритилдими? Ўзгариш бўлмаяпти-ю… бироқ, жуда секин-да. Ҳаёт яшин тезлигида ўтяпти, баъзи ишларда ўзимиз жуда имиллаяпмиз. Ҳануз ҳудудсиз ўрмонда адашиб юрганга ўхшаймиз…\nХуллас, Саттор сотувчини хаёлимдан чиқаргандим. Ўзи ҳунар кўрсатди. Онам, Норбиби янгам, жиянларим билан дастурхон теварагида жамул-жам ўтиргандек, дарвозадан Болта акам айиқдек ўкириб келди:\n– Пойтахтда ишлайман, деб кекирдагини чўзиб юрган хўроз қани? Бемаҳалда қичқирган хўрознинг баҳридан ўтиб юборганим бўлсин. Менгаям кекирдагингни би-ир чўз-чи! Нақ сапчадек узиб ташламасам Болта отимни бошқа қўяман! – У урушқоқ дакандек ҳовли ўртасида қўлларини белига тираб турарди. – Кучинг кеп-кеп Сатторга етдими, галварс? Каллангни чирт узиб ташлайми, а? Ҳе…\n– Ҳай-ҳай, тўрт ойдан бери кўришмаган ака-укаларга нима гап бўлди?! – Орага тушди онажоним инқиллаб-синқиллабт ўрнидан тураркан. – Аввал, ҳолинг қалай, эсонмисан, омонмисан, десаларинг-чи бир-бирларингга. Иккита эрдан туғмовдим-ку силарни…\nМуштипарнинг овози ўзгарди. Рўмолининг учини кўзларига босди. Суяклари бўртиб чиққан елкалари уча бошлади.\nОрага янгам тушди:\n– Укангиз соғиниб келган. Жиянларининг дийдорига тўймай ўтирувди. Келганидан бери сизни йўқлаётганди. Сиз бўлсангиз, ўша сассиқнинг гапига кириб ўтирибсиз?.. Дўст душманнинг фарқига борасизми?\nАкам қирғий кўзларини янгамга қадади. Хезланиб, юзига шапалоқ тортиб юборса бўладими…\nАралашишни ким қўйибди сенга?! Йўқол, кўзимга кўринма!..\nЯнгам шам қотди. Нафаси ичига тушди. Ширмой юзини кўзёшлари юва бошлади.\nЖиянларим уввос солганча унинг этагига ёпишди. Зўрнинг зўғуми билан ҳаммаси ичкарига равона бўлдилар.\nАкам қонсираган кўзларини менга тикди.\nБирор кор-ҳол чиқишидан хавотирга тушган энам рўмолини тўғрилаб, бизни муросага чақирди:\n– Равшанжон, акангга салом бер, – деди мулойим оҳангда.– Уканг билан кўриш, Болтажон.\nУ гандираклаганча мен томон яқинлашиб, қўл чўзди. Шу он димоғимга арақ ҳиди гуп урилди. Ака-укаларнинг (ясама бўлса-да!) қўл олишганини кўрган онаизоримнинг товуши ҳирқираб чиқди:\n– Яшанглар, болаларим. Сира ола бўлманглар. Олтовлон ола бўлса, оғзидагини олдирар, тўртовлон тугал бўлса, унмаганни ундирар…\nАкам қўлимни қаттиқ сиқишга тиришар, хиппа-семиз, қуйруқдек қўли менинг қоқ суяк бармоқларимни оғрита олмасди.\n– Кел, бир ўпиб қўяй, – деди у ариқ билан папирос бурқсиган оғзини яқинлаштираркан.\nТумшуғи типратикондек бўп кетганини шунда ҳис қилдим. Кўнглимга таскин берган нарса: мук тушиб ўтирволган энамиз синиққина жилмаярди.\nЧучваралар совуб қолди. Шундоқ ҳам заҳар бўлганди. Дастурхон теварагига зўр-базўр чўкдик. Акам муроса қилди:\n– Ўзимизнинг журналист деб фахрланамиз. Сен билан бутун Сирғали ғурурланади! Хомкаллалик қилиб ҳамқишлоғингга кекирдагингни чўзибсан?! Кеп-кеп Сатторга – акангнинг жўрасига, керак бўлса, ишдаги хўжайинига кучингни кўрсатмасанг асаканг кетармиди?\n– Нима қиппан?\n– Бало қипсан!..– Акамнинг тишлари ғижирлаб кетди.– Нега дўқ қилдинг? Мухбирлигингни нимувчин унга пеш қиласан? Зўр бўлсанг, савдо базасидагиларга ғинг деб кўрчи!.. Акалик, керак бўлса, оталик гапимни айтаяппан, Равшанбой, ҳақиқат, адолат деганларнинг кекирдаги чирт узилаяпти, ука! Ҳақиқат бўлганида Иззатулло тоғанг тўрт йил ўтириб чиқармиди? Билим юртидагилар бор-йўғи етмиш нафар талабани олти юзта деб кўрсатиб, ҳужжат тўғрилаб шунга яраша давлатдан ул-бул ундирган. Кийим-кечак, озиқ-овқат, стипендия деган нарсалар билан кун кўришаркан, у ердаги домуллолар. Ўзини виждонли ҳисоблаган тоғанг тинчгина ўқитувчилигини қилавермай… Шайдулло Одилхоновни танирмидинг? Банкадан миллион сўмни гумдон қилаётганларнинг сирини фош қиламан деб, ўзи сирли равишда гумдон бўлди. Яқинда ҳаммаси аниқланибди: шўрликни ит азобида ўлдиришган, ўлигини Дарғом даштида ёқиворишган экан… Бу вахшийликлар тепасида катталардан бири турган эмиш. Турмага тушганлар қачондир қутулиб келади, яшайди, аммо ўлган – ўлди кетди… Сен савдо ходимлари билан ўйнашадиган бўп қолдингми? Эсингда бўлсин: савдо – ўз номи билан савдо! Бурнингни тиқдингми, бошинг савдодан чиқмай ўласан! Эшаккала бўлма, ука, кўзингни оч! Ўйнашма ўша қузғунлар билан! Нима? Саттор ҳам қузғунми, дейсанми? Керак бўлса, ундан ҳам баттар бўп қолмаслигига ким кафолат беради? Бу дунё ё ули кўпники ё пули кўпники! Сатторни худо ўғилдан қиссаям, пулдан қисмаган. Пулини поёндоз қилса, Тошканинггача етади, билдингми! Қўлиям шунга яраша узун. Савдода сен ўйлаган ҳақиқатни ҳатто етти пуштинг ҳам кўролмаслигига аминман. У дунё-бу дунё савдода адолат бўлмайди,– дея жўрасининг гапларини тўтидек такрорлади акам.– Сен ҳам замонга боқиб юрмайсанми! Лоақал, иккита боланинг отаси бўлганингда ақлинг кирсин энди. Ўлсанг, тобутингни кўтарадиган жигаринг бўлганим учун куйинганимданг айтаяпман сенга. Туврими, эна?\nМук тушиб ўтирган энам билинар-билинмас бош ирғади.\nБундан мағрурланган акам алжишда давом этди:\n– Хўш, ана ёздинг, дейлик – бу билан кимга яхши кўринмоқчисан? Ким, балли, дейди сенга? Номинг иғвогарга чиққани қолади, вассалом. Биз ҳам журналистнинг эмас, иғвогарнинг акаси, деган ном оламиз… Қўй, обрўйингни бил, ука. Билсанг, бу замоннинг иши шу: муроса қилган – бой бўлади, йўқса, ҳоли вой… Нормат амакинг ҳам сенга ўхшаб чиранганди, ўзи калака бўлди. Хўб сур-сур қилди, натижа чиқмади. Вилоят газетасига ёзди. Ўзи расво бўлди. Иккитаси келиб текширди. Амакинг ёзган хатга тўрт-беш одам қўл қўйган экан, улар тониб қолишди. «Ҳамма нарса ўз нархида сотилаяпти, бизга аъло даражада савдо хизмати кўрсатилаяпти», деб туриб олдилар. Амакинг яккамахов бўлди-қолди. Бундай пайт мен ҳам унинг ёнига тушмайман…\n– Хатга имзо чекканлар нега тонишди? – Ҳайрон бўлдим.\n– Саттор ҳаммасини рози қилган-да! Шу-шу, амакингни ҳамма «ёзувчи» дейди. Энди элга қўшилолмайди бечора. Начора?..\n– Ҳамқишлоқлар калтафаҳмлик қилишмаганида, Нормат амакимни қўллаганларида – ҳақиқат тантана қиларди! Эсиз, эсиз… Юлғичлар, ўғри, порахўр, қаллоблар дастидан одамлар қачон эркин нафас олишади? Замонга боқ, дейсиз. Муроса, қил, дейсиз. Ҳамма замонга боқиб, муроса қилаверса адолатли, диёнатли жамият қуриб бўладими? Шуям яшашми, ахир!\n– Тилининг бир қаричлигини кўраяпсизми, эна! – Акамнинг тишлари ғижирлаб кетди.– Бу ит одам бўладиганга ўхшамайди.– Сўнг, энгашиб менга дағдаға қила кетди.– Ў, менга қарагин, унақа маърузангни Тошканга қайтганингда Зумрат келинимизга ўқигин, билдингми! Ҳе, сенга қизил ҳужжат бериб қўйганларниям…\nАка-уканинг вағир-вуғуридан энамиз бошини чангаллаб қолди…\nТушимга икки нарса киргудек бўлса қаттиқ чўчийман: ит ёки Болта акам. Болалигимда итга таланганим учун итдан, кўп калтаклагани учун акамдан юрагим безиллаб қолган. Икки хил қиёфадаги феъли бир махлуқлар тушимга кирган куни лабимга учиқ тошади…\nТушимнинг таъбири аён эди.\nТағин телефон узоқдан жиринглай бошлади. Яна ўша таниш овоз.\n– Нима дейсиз менга? – Томоғимга нимадир тиқилганидан овозим хирқираб чиқди. – Тинч қўясизми-йўқми?\n– Ҳов, гўшакни қўиб қўйма. Барибир қутула олмайсан!– Таҳдидли товуш эшитилди.– Керак бўлса, Тошканинг ҳам бир қадам…\n– Нега фельетон ёзганимни айтайми?– Биринчи марта акамга дадил-дадил сўз қота бошладим.– Тошкентга қайтаётган куним тағин жўрангизга дуч келдим. Ишшайиб, қалайсан энди, деди. Болта аканг шохингни қайтариб қўйдими, деб ҳи-ҳилайди. Тишимни тишимга қўйиб, сизнинг ҳурматингизни қип кетаётувдим, жўрангизга худонинг ўзи кўрсатди: аввалига Жуманиёз ака билан Шомурод ул-бул харид қилди, сўнг тегишли жойдан келганлар таппа босди!.. Жуманиёз ака хириллаб: «Бултир Али ака ёзганида бекор сен итнинг ёнингга тушган эканмиз, энди ўзингдан кўр», деди. Бўлди жанжал, бўлди тўполон! Амакимга хиёнат қилишган ҳамқишлоқларнинг ҳам кўзлари мошдек очилибди, ахийри…\n– Ўчир! – Таҳдидли товуш келди гўшакдан. – Ҳаммаси жойига тушди. Жуманиёз билан Шомурод кал ўша куниёқ тавба қилган, текширувчи ҳам ўрага сичқон тушди, гулдур-гуп бўлган. Ҳаммасини тинчитдик, деганда газетани варақласак… Ҳе…\n– Хўш, нима қилай энди?\n– Сени қутқармоқчимиз…\n– Нима?! – Кўзларим тиниб кетди. – Нима дедингиз?\n– Ўзим қутқараман, сени! Бошингга қанақа бало келмасин – Болта аканг кўндаланг!..\n– Тушунмадим?– Бошим ғувлай бошлади.– Нимадан қутқарасиз?\n– Туҳмат балосидан, билдингми!– Акамнинг товушида энди қандайдир ғолиблик нафаси сезиларди.– «Савдодаги савдолар» деган мақолангда келтирилган фактлар тасдиқланмаслиги мумкин-ку, ахир! Жуманиёз билан Шомурод кал уже сендан тона бошлади. Улар сени кўрмаган, дўконга кирмаган, вассалом.\n– Ҳуқуқ посбони-чи?..\n– Ўша окамиз ёзган «Далолатнома»нинг бир нусхаси сенда эмиш. Туврими? Ўшани зудлик билан опкелишинг керак…\n– Қўрқма, буёғи хамирдан қил суғургандек бўлади. Сатторжон ҳам сен билан бир умрга оға-ини тутинмоқчи. Бу машмашадан сени ўзи асрайди.\n– Нега энди мени қутқариши керак? Қайси ўрага тушибман, ҳали?!\n– Мунча нодонлик қиласан-а, Равшанбой? Ўра керак бўлса, қанақа қип тушиб қолганингни сезмай қоласан. Жоним ачиганидан гапираяпман, ахир. Алло, нега жимиб қолдинг? Алло…\n– Фикримни жамлаб, қатъий қароримни айтдим:\n– Осмон қўлларида бўлса, ташлаворишсин. Мақола юзасидан албатта текширув ўтказилади. Ўргамчакка ўхшаб ўзини ҳар ён уриб юрадиган Жуманиёз ва Шомурод ҳам лўлилик қилишолмайди бу гал. Мансабини суиистеъмол қилмоқчи бўлган ўша текширувчи ўз қўли билан ёзганларидан тониб кўрсин-чи…\nГўшакдан садо чиқмай қолди. Эшитилар-эшитилмас шивирлаган товуш келар, чамаси, қиёматли жўраси акамга ўргатарди. Ҳаял ўтмай унинг ялинганнамо товуши эшитилди:\n– Алло, алло… мени эшитаяпсанми? Хайрият. Менга қара, укажон, эту тирноқлигимиз эсингдан чиқмасин. Мени ўйламасанг ҳам, Биби янганг, жиянларингни ўйла. Тақдиримизни хавф остида қолдирма. Бизни жарга итарма…\n– Нима?! Нималар деб алжираяпсиз? Ким сизларни жарга итарибди?..\nАкам ҳиқиллашга тушди, ҳатто ўкраб юборди. Ўзини тута олмаётгани сезилиб турарди. Сўнгра бўғилиб деди:\n– Мақолангни кеча эрталаб ўқувдик. Кечга яқин кичкина жиянинг йўқолиб қолди… Фахриддинжон бор-ку, келаси йил мактабга борадиган, ўша йўқ… Фақат телефонда ҳиққиллаб йиғлаганини эшитдик… Буларнинг гапига яхшиликча кўнмасак ҳаммамизни йўқотишади… Тошканда ғўддайиб юрганинг билан сенинг ҳам чивиндеккина жонинг борлигини биласанми?.. Ҳа-а, чивиндек эзиб ташламасидан…\nТелефон гўшаги қўлимдан тушиб кетди…\n“Сен — мен йиғлолмаган йиғисан” туркумидан\nШеъриятга шайдо талаба\nПиримқул Қодировнинг “Уч илдиз” романи янги нашрдан чиқди\nШукур Жаббор :\nЗўр ҳикоя бўлибди! Бундаги воқеалар менинг ҳаётимдаги воқеаларга ўхшаб кетибди! Ё Худо шунақаям ўхшашлик бўладими?!\nNext story «Овоз бериш демократиянинг муқаддас воқелиги»\nPrevious story Устоз отангдан улуғ


Ўзбекистонликлар йил бошидан бери «чиройли» авторақамларга...\n23.10.2019 09:32 0 2116\nЙил бошидан бери ҳамюртларимиз «чиройли» авторақамларни ҳарид қилиш бўйича 2018 йил натижаларига яқинлашишган.\n2019 йилнинг дастлабки тўққиз ойида сотилган авторақамлар бюджет ҳисобига 113,2 миллиард сумни олиб келган. Бу ҳақида Республика товар-хом ашё биржаси маълумот бермоқда.\nТузилган битта битимнинг ўртача қиймати 4,1 миллион бўлиб, умумий ҳисобда 26 820 та автомобил рақамлари рўйхатга олинган.\nМаълумот ўрнида, шу турдаги «чиройли» авторақамларни аукцион тартибида сотиш 2017 йилнинг сентябрь ойида йўлга қўйилганди. 2017 йил якунларига кўра маблағлар 27,6 миллиард сўмни ташкил этган бўлса, 2018 йилда эса кўрсаткичлар 121,7 миллиард сўмга тенг бўлди.\nбиржа чиройли рақам\nИқтисодиёт 26/08, 12:32\nТехнология 13/05, 14:42


“Ака ука Миранчуклар «Манчестер Юнайтед» таклифини қабул қилишмаган…” - EFFECT.UZ\n“Ака ука Миранчуклар «Манчестер Юнайтед» таклифини қабул қилишмаган…”\n. 19:28 | 03.09.2021\n“Локомотив”нинг собиқ президенти Иля Геркус Алексей ва Антон Миранчуклар “Манчестер Юнайтед”га ўтишдан бош тортганини айтди.\n“Жаҳон чемпионатидан олдин ҳам “Манчестер Юнайтед”дан иккаласига ҳам қизиқиш бор эди. Таклиф столимиз устида йўқ эди. Биз клуб билан яхши алоқада эдик ва мен бу Юнайтед эканлигини билардим.\nБиз футболчилардан сўрадик, улар Англияда кучли футбол борлигини айтишди, у ерда танаффуссиз қийин, сизга Испания, Италия ёки шунга ўхшаш вариант маъқуллигини айтишди. Кейин мавзуни ёпдик. Энди эса хатога йўл қўйганимизни англаяпман.\nБалки улар у ерда бироз қиналиши мумкин эди, лекин “МЮ”да уларни “Брайтон”га ижарага бериш варианти ҳам бор эди, у ерда улар ўз ижобий томонларини кўрсатиши мумкин эди”, – дейди функционер “Спорт-Экспресс” нашрига.\nTeglar:Локомотив, Манчестер Юнайтед, Миранчук


Фақатгина 21 октябрда эмас, йил давомида тилимизни қадрлашимиз, унга нисбатан ҳурматда бўлишимиз керак | O'zLiDeP\nТил – миллатнинг фахри, ғурури, қиёфасининг бир бўлагидир. Тил-миллатнинг борлигини, унинг тарихи ҳақида маълумот берувчи восита. Тил нафақат мулоқот воситаси балки, онамиздек муқаддасдир. Шунинг учун, она тилимизга доимо ҳурмат ва эътиборда бўлиб, унинг жамиятимиздаги мавқеини юксалтиришга ҳар биримиз ўз ҳиссамизни қўшишимиз зарур.\nМаҳмуд Қошғарийнинг “Девону луғотит турк” асарида “Эрдам боши тилдир”, яъни “Барча фазилатлар, эзгуликлар тилдан бошланади” дейилади. Тилимизнинг нафислиги, бойлиги ва маъно нозикликлари ҳазрат Алишер Навоий ижодида ўзининг юксак ифодасини топди. Улуғ мутафаккирнинг “Муҳокамат ул-луғатайн” асарида шеърият ва бадиият тилига номуносиб деб қаралган тилимизнинг кенг имкониятлари, жозибаси ўта назокат билан шарҳланган. «Лайли ва Мажнун»да сўз, демакки, тил айтган билан совумайдиган тарона, олган билан тугамайдиган хазина, деб таърифланади.\nБир сўз билан айтганда, тил ҳар бир миллат маданиятининг ўзагидир. Шу сабабли ҳам тилнинг сақланиши халқ тараққиёти ва келажагини белгилайди. Тил халқни бирлаштиради, тарбиялайди, ўқитади, урф-одат, анъаналарини сақлайди. Шундай экан, она тилимизнинг халқаро миқёсдаги обрў-эътиборини юксалтиришда, уни миллий ва умумбашарий тушунчалар асосида тараққий этган тиллар сафига қўшишда ҳар биримиз фақатгина 21 октябрда эмас, йил давомида тилимизни қадрлашимиз, унга нисбатан ҳурматда бўлишимиз керак.


‘Президент ўғли карьерасида муҳим қадам’ - BBC News O'zbek\n‘Президент ўғли карьерасида муҳим қадам’\nЭкспертлар қўшни Тожикистон президентининг тўнғич ўғли Рустам Имомалини пойтахт Душанбе ҳокими этиб тайин этиш қарорига худди ана шундай баҳо беришмоқда.\nПрезидент Имомали Раҳмон айни хусусдаги қарорини кеча - пайшанба куни имзолаганди.\nАгар, экспертларнинг баҳоларига қулоқ тутилса, янги лавозими Рустам Имомалига тўғридан-тўғри бўлмаса-да, Тожикистон парламенти Олий палатаси раислигига йўл очади.\nТожикистон парламенти Олий палатаси раиси эса, давлат бошқарув тизимида президентдан кейин иккинчи муҳим шахс саналади.\nТаъкидлаш жоиз, бу - Тожикистон президенти тўнғич ўғли эгаллаётган биринчи давлат лавозими эмас.\nХабарларга кўра, 64 ёшли Душанбе ҳокими Маҳмадсаид Убайдуллаев билан бирга унинг барча муовинлари ва пойтахт туманлари раҳбарлари ҳам ишдан олинган.\n19 йил давомида ҳокимлиги ижобий баҳоларга сабаб бўлиб келгани боис, Маҳмадсаид Убайдуллаевнинг кутилмаганда вазифасидан четлатилиши ҳайратларга ҳам сабаб бўлмай қолмаган.\nЕтакчи маҳаллий журналистлардан бири Искандар Фирузнинг Би-би-си Ўзбек Хизмати билан суҳбатида айтишича, Рустам Имомалининг унинг ўрнига Душанбе ҳокими этиб тайинланиши расман Тожикистонда "Ёшлар йили" билан боғлиқ бир қарор тарзида изоҳланган.\nМаҳаллий экспертлар эса, ўз-ўзидан, буни Тожикистондаги бугунги сиёсий аҳвол билан боғлашган.\nЖурналистга кўра, ўзлари суҳбатлашишга муваффақ бўлган аксарият пойтахт аҳолисини ҳам Тожикистон тўнғич ўғли Рустам Имомалининг Душанбе ҳокими этиб тайинланиши эмас, нега узоқ йиллик амалдагисининг ишдан олингани кўпроқ қайғуга солган.\nУлар анчайин ёш бўлган Рустам Имомалининг бу ишни буткул эплаб кетишига анчайин шубҳа билан қарашмоқда, дейди у.